**Pioneer 10**, tamén coñecida como **Pioneer F**, foi unha sonda espacial lanzada o 3 de marzo de 1972 mediante un foguete Atlas-Centaur desde a base espacial de Cabo Cañaveral cara Xúpiter e o Sistema Solar exterior, converténdose na primeira nave en visitar o xigante gaseoso e no primeiro obxecto humano que saíu fora do Sistema Solar cara ao espazo interestelar.

Características
---------------

Pioneer 10 chegou a Xúpiter 21 meses despois do lanzamento e pasou a unha distancia mínima duns 200.000 km do planeta o 4 de decembro de 1973, obtendo as primeiras imaxes de Xúpiter desde as súas proximidades. A sonda continuou o seu camiño, alcanzando a velocidade de escape do Sistema Solar e dirixíndose cara ao espazo interestelar a unha velocidade de 2,6 Unidades astronómicas por ano e nunha dirección que apunta á estrela Aldebarán, a cuxas proximidades chegará dentro duns dous millóns de anos. Pioneer 10 tomou un rumbo que a leva pola cola da heliomagnetosfera ao contrario que outras sondas interestelares posteriores, como a Pioneer 11 e as Voyager 1 e 2, que se dirixen cara a fronte de choque entre a heliomagnetosfera e o gas do espazo interestelar.

Os obxectivos da Pioneer 10 foron, en Xúpiter, estudar a súa atmosfera, campo magnético, lúas e aneis, e na súa viaxe interplanetaria, facer medicións do campo magnético do Sistema Solar, do po interplanetario, do vento solar e dos raios cósmicos.

Nave
----

Diagrama da Pioneer 10 cos seus instrumentos.
A nave estaba formada por un corpo principal hexagonal de 36 cm de altura e con lados de 71 cm de lonxitude formado por tubos de aluminio e boro con epoxy situado baixo unha antena parabólica de alta ganancia de 2,74 m de diámetro co alimentador da antena a 1,2 m de altura sobre o cal, á súa vez, ía montada a antena de media ganancia. Dun lado do hexágono saía un compartimento coa instrumentación científica, mentres que antena de baixa ganancia colgaba do corpo principal a uns 76 cm en dirección oposta á antena principal. A enerxía para a nave era producida por catro xeradores termoeléctricos de radioisótopos (RTG polas súas siglas en inglés) modelo SNAP-19 situados a pares a 3 m do corpo principal e separados 120 graos entre si. Os RTG producían 155 vatios de potencia ao inicio da misión e 140 vatios no momento do achegamento a Xúpiter. Do compartimento de instrumentación estendíase un mastro de 6,6 metros de lonxitude que levaba no seu extremo un magnetómetro, situado a esa distancia para que o corpo metálico da nave non interferira nas medicións. A nave orientábase mediante tres sensores de referencia, entre eles un sensor estelar que apuntaba á estrela Canopus e que fallou pouco despois do encontro con Xúpiter. Pioneer 10 estabilizábase mediante xiro, controlado por tres pares de propulsores alimentados por hidracina, a unha velocidad nominal de 5 revolucións por minuto. O período de rotación da nave cara ao final da misión era de 14,1 segundos.

Acaroada ao corpo da nave atópase unha placa destinada a posibles civilizacións extraterrestres con diagramas e debuxos representando unha parella humana e a situación da Terra e o Sol na nosa galaxia.

Xúpiter visto por Pioneer 10.
As comunicacións entre nave e Terra tiñan lugar en banda S mediante as diversas antenas conectadas a un par de receptores a 2110 MHz e dous transmisores que producían ata 8 vatios de potencia para transmisións a 2292 MHz que eran recibidas na Rede do Espazo Profundo (DSN) da NASA a velocidades que chegaron aos 2048 bps nas proximidades de Xúpiter e que eran de só 16 bps ao final da misión.

Despois do paso por Xúpiter a nave seguiu facendo medicións do espazo interplanetario ata que os instrumentos foron fallando ou a potencia dos RTG non foi suficiente para mantelos todos acendidos co que había que turnalos para facelos funcionar.

As operacións de recollida de datos e seguimento rutineiros finalizaron o 31 de marzo de 1997 por motivos presupostarios. Posteriormente se fixeron contactos ocasionais baixo o apoio do proxecto Lunar Prospector, recollendo datos dos instrumentos de partículas e de radio. As últimas sesións de recollida de datos da Pioneer 10 tiveron lugar o 3 de marzo de 2002 (o 30º aniversario do lanzamento da sonda) e o 27 de abril dese mesmo ano. O sinal da nave escoitouse por última vez o 23 de xaneiro de 2003. Intentos posteriores realizados entre o 6 e o 7 de febreiro non conseguiron detectar máis sinais, polo que o contacto non volveu a intentarse máis veces.

Instrumentos
------------

Representación da placa a bordo da Pioneer 10.
Pioneer 10 levaba a bordo os seguintes instrumentos científicos:

* Magnetómetro
* Analizador de plasma.
* Detector de partículas cargadas.
* Detector de ionización.
* Telescopio de luz reflectida de meteoroides.
* Celas seladas e presurizadas con argon e nitróxeno para medir a penetración de meteoroides.
* Fotómetro ultravioleta.
* Radiómetro infravermello.
* Fotopolarímetro de imaxe que fixo as funcións de cámara.

Notas
-----

1. 1 2  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "PIONEER 10" (en inglés). Consultado o 29 de marzo de 2016.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  NASA (12 de febreiro de 2016). "Pioneer 10" (en inglés). Consultado o 29 de marzo de 2016.
3. ↑  "Letter dated 28 August 1972 from the Deputy Permanent Representative of the United States of America to the United Nations addressed to the Secretary-General" (PDF) (72-16910). 30 de agosto de 1972: 2. Consultado o 29 de marzo de 2016.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "Pioneer 10" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 07 de setembro de 2012. Consultado o 29 de marzo de 2016.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Gunter Dirk Krebs (2016). Gunter's Space Page, ed. "Pioneer 10, 11, H" (en inglés). Consultado o 29 de marzo de 2016.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Mark Wade (2011). "Pioneer 10-11" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 20 de novembro de 2010. Consultado o 29 de marzo de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pioneer 10*** |

### Outros artigos

* Voyager 1
* Voyager 2

### Ligazóns externas

* Pioneer 10 na web da NASA

| * v
* c
* e
Programa Pioneer |
| --- |
| Primeiras misións | 
* Pioneer 0
* Pioneer 1
* Pioneer 2
* Pioneer 3
* Pioneer 4
* Pioneer P-1 (W)
* Pioneer P-3 (X)
* Pioneer P-30 (Y)
* Pioneer P-31 (Z)
* Pioneer 5 (P-2)

 | Pioneer 11 en SaturnoPioneer 11 en Saturno |
| Últimas misións | 
* Pioneer 6
* Pioneer 7
* Pioneer 8
* Pioneer 9
* Pioneer E
* Pioneer 10
* Pioneer 11
* Pioneer H

 |
| Misións a Venus | 
* Proxecto Pioneer Venus
	+ Pioneer Venus Orbiter
	+ Pioneer Venus Multiprobe

 |
| Outros | 
* Placa Pioneer
* Anomalía Pioneer

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59103
* WorldCat
* VIAF: 159835206
* LCCN: no2008110644
* NSSDC ID: 1972-012A
* SCN: 05860

 |