| CascudasRango fósil: Carbonífero - actualidad |
| --- |
| Cascuda. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Superclase: | Hexapoda |
| Clase: | Insecta |
| Subclase: | Pterygota |
| Infraclase: | Neoptera |
| Orde: | Blattodea |

 |
| Familias |
| * Blaberidae
* Blattellidae
* Blattidae
* Cryptocercidae
* Polyphagidae
* Nocticolidae
 |

*Blaberus giganteus*
As **cascudas**, tamén chamadas **cascudos** e **carrouchas**, son insectos de varias familias da orde Blattodea. O nome  *'cascuda'*  tamén se pode referir a un tipo de maceira.

Etimoloxía
----------

Etimoloxicamente, *Blattodea* deriva do *latín* *blatta*, adaptación do grego *blapto*. O nome científico procede da lingua grega pero latinizada do insecto (grego dórico: βλάττα, blátta; grego ático: βλάττη , blátte).

Especies
--------

Existindo desde hai máis de 300 millóns de anos, as cascudas son agora entre unhas 3500 e 5000 especies no mundo, en 6 familias. O nome **cascuda** tamén pode referirse aos coleópteros de forma xenérica

É un grupo cosmopolita, con algunhas especies (menos do 1%) consideradas como sinantrópicas. Entre as especies máis coñecidas atópanse a cascuda americana, *Periplaneta americana*, que mide uns 30 milímetros de lonxitude, a cascuda alemá, *Blattella germanica,* duns 15 milímetros de lonxitude, a asiática*, Blattella asahinai,* tamén duns 15 milímetros de lonxitude, e a oriental*,* duns 25 milímetros. As cascudas tropicais adoitan ser moito máis grandes, e os parentes extintos das cascudas son os *cascudoides*, como o *Archmylacris* do Carbonífero e o *Apthoroblattina* do Permiano, que non eran tan grandes como as especies modernas de maior tamaño*.*

Descricións e hábitat
---------------------

Son insectos ovíparos, hemimetábolos e os seus corpos miden entre 3 e 65 mm. As cascudas viven en lugares quentes e húmidos; hai non obstante algunhas especies semiacuáticas e acuáticas e mesmo algunhas outras que viven nos desertos e cavernas. Destacan pola súa gran resistencia: poden sobrevivir durante nove días sen a cabeza e sobreviven á radioactividade. O corpo das cascudas é ovular e deprimido. O seu tamaño pode variar desde uns poucos milímetros até case 10 centímetros. A cabeza é curta, subtriangular, con ollos compostos grandes e normalmente dúas manchas oculares (ollos únicos). En xeral, son marróns ou negras, pero hai especies de cores. Nas zonas tropicais predomina o marrón avermellado, ademais das cores verde e amarelo.

A forma e o tamaño varían dependendo da especie, pero en xénero podemos dicir que as femias son ​​máis grandes que os machos, pero os machos teñen as ás máis desenvolvidas. A dieta é variada.As cascudas son insectos omnívoros, é dicir, comen calquera cousa, tendo a principal atracción polos doces, os alimentos graxos e de orixe animal. Unha curiosidade é que poden vivir unha semana sen beber auga, até un mes sen comer e varias semanas sen a cabeza. Foron un dos poucos seres vivos que sobreviviron ás explosións nucleares de Hiroshima e Nagasaki.

Vectores de patóxenos
---------------------

Entre os principais problemas que as cascudas poden causar aos humanos está o seu papel como vectores mecánicos de diversos patóxenos (bacterias, fungos, protozoos, vermes e virus). As cascudas domésticas son as encargadas de transmitir diversas enfermidades, a través dos seus pés e as feces polos lugares por onde pasan. Por iso son considerados perigosos para a saúde dos seres humanos.

Na cultura popular
------------------

* A canción en castelán *La cucaracha* (a cascuda) de orixe posibelmente española no século XIX e popularizada en México, foi versonada entre outros por Louis Armstrong, Mr. Bungle, Los Lobos e Gipsy Kings e hai varias lendas sobre ela asociadas a Pancho Villa.
* A canción en portugués do Brasil *A barata* é unha das máis exitosas da Galinha Pintadinha.
* Un dos personaxes do filme de Pixar WALL-E é unha cascuda.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cascuda*.
2. ↑  "Maceiras" (PDF). *Frutales* (en galego / castelán). Consultado o 28 de maio de 2022.
3. ↑  "Baratas". *ciencia.hsw.uol.com.br* (en portugués). [*Ligazón morta*]
4. ↑  S.A, Priberam Informática. "cascuda". *Dicionário Priberam* (en portugués). Consultado o 2022-05-28.
5. ↑  "Significado de cascuda no Dicionário Estraviz". *estraviz.org*. Consultado o 2022-05-28.
6. 1 2 3  "Cockroaches". *FIOCRUZ.br/Biossegurança*. Consultado o 20 de abril de 2012. [*Ligazón morta*]
7. 1 2 3  "TUDO O QUE QUERIAS SABER DAS BARATAS". *Acidez Mental* (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 10 de xullo de 2012. Consultado o 20 de abril de 2012.
8. ↑  Choi, Charles. "Realidade ou ficción?: Unha cucaracha pode vivir sen a súa cabeza". *Scientific American* (en inglés). Consultado o 22 de setembro de 2015.  *"Poden percibir o perigo por cambios na corrente de aire que os rodea. Teñen pequenos pelos nas costas que actúan como sensores, que lles indican cando correr".*
9. ↑  "Louis Armstrong "La Cucaracha" - Фильм "Утиный суп"". Consultado o 2022-05-28.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cascuda Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1661828
* GND: 4165862-0
* JSTOR: cockroaches
* LCCN: sh85027610
* MAG: 2777346155

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: pictures

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D003058
* MeSH: B01.050.500.131.617.140

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---