O **Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita** ou **AITS** (do inglés *International Alphabet of Sanskrit Transliteration*, *IAST*) é un popular sistema de transliteración que permite a romanización de escrituras índicas sen perda de información.

O AITS é o sistema máis popular de romanización do sánscrito e o pali. Emprégase normalmente en publicacións impresas, especialmente en libros sobre temas en sánscrito e pali antigos relacionados coas relixións da India. Coa crecente dispoñibilidade de fontes Unicode, estase estendendo tamén entre os textos electrónicos.

O AITS baséase nun estándar establecido polo Congreso Internacional de Orientalistas de Xénova en 1894. Permite a transliteración sen perdas do devanágari (e outras escrituras índicas como a escritura Sharada), e como tal non só representa os fonemas do sánscrito, senón que permite unha transcrición esencialmente fonética.

A romanización da Biblioteca Nacional de Calcuta, ideada para a romanización de todas as escrituras índicas, é unha extensión do AITS.

Inventario de símbolos e convencións do AITS
--------------------------------------------

A continuación móstrase o inventario de símbolos do AITS (tanto minúsculas como maiúsculas) xunto cos seus equivalentes en devanágari e AFI (válido para o sánscrito; para o hindi hai pequenas diferenzas fonolóxicas):
  


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| अ [ə]  a  A | आ [ɑː]  ā  Ā | इ [i]  i  I | ई [iː]  ī  Ī | उ [u]  u  U | ऊ [uː]  ū  Ū | ऋ [ɹ̩] ṛ  Ṛ]] | ॠ [ɹ̩ː]  ṝ  Ṝ | ऌ [l̩]  ḷ  Ḷ | ॡ [l̩ː]  ḹ  Ḹ | vogais |

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ए [eː]  e  E | ऐ [aːi]  ai  Ai | ओ [oː]  o  O | औ [aːu]  au  Au | ditongos |

  


|  |  |
| --- | --- |
| अं [ⁿ]  ṃ  Ṃ | anusvara |
| अः [h]  ḥ  Ḥ | visarga |

  


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| velares | palatais | retroflexas | dentais | labiais |
| क [k]  k  K | च [c]  c  C | ट [ʈ]  ṭ  Ṭ | त [t̪]  t  T | प [p]  p  P | xordas |
| ख [kʰ]  kh  Kh | छ [cʰ]  ch  Ch | ठ [ʈʰ]  ṭh  Ṭh | थ [t̪ʰ]  th  Th | फ [pʰ]  ph  Ph | xordas aspiradas |
| ग [g]  g  G | ज [ɟ]  j  J | ड [ɖ]  ḍ  Ḍ | द [d̪]  d  D | ब [b]  b  B | sonoras |
| घ [gʰ]  gh  Gh | झ [ɟʰ]  jh  Jh | ढ [ɖʰ]  ḍh  Ḍh | ध [d̪ʰ]  dh  Dh | भ [bʰ]  bh  Bh | sonoras aspiradas |
| ङ [ŋ]  ṅ  Ṅ | ञ [ɲ]  ñ  Ñ | ण [ɳ]  ṇ  Ṇ | न [n]  n  N | म [m]  m  M | nasais |
|   | य [j]  y  Y | र [r]  r  R | ल [l]  l  L | व [ʋ]  v  V | semivogais |
|   | श  [ɕ]  ś  Ś | ष [ʂ]  ṣ  Ṣ | स [s]  s  S |   | sibilantes |
| ह [ɦ]  h  H |   |   |   |   | fricativas glotais xordas |

Nota: A diferenza das romanizacións baseadas unicamente en ASCII como ITRANS ou Harvard-Kyoto, os signos diacríticos usados no AITS permiten as maiúsculas nos nomes propios. As versións maiúsculas das letras que nunca se dan ao comezo dunha palabra (Ṇ Ṅ Ñ Ṝ) utilízanse só en contextos gramaticais (véxase Pāṇini), onde o convenio é escribir os sons *IT* en maiúsculas.

Comparación con ISO 15919
-------------------------

Na súa maioría, o AITS está contido no ISO 15919. As seguintes cinco excepcións débense á ampliación do estándar ISO cun repertorio adicional de símbolos que permiten transliteracións do devanágari e outras escrituras índicas tal e como se usan en outras linguas distintas ao sánscrito.

| Devanágari | AITS | ISO 15919 | Comentarios |
| --- | --- | --- | --- |
| ए/ े | e | ē | la *e* ISO representa ऎ/ ॆ. |
| ओ/ो | o | ō | a *o* ISO representa ऒ/ॊ. |
|  ं | ṃ | ṁ | a *ṃ* ISO representa a  ੰ gurmukhi. |
| ऋ/ ृ | ṛ | r̥ | a *ṛ* ISO representa ड़ /ɽ/. |
| ॠ/ ॄ | ṝ | r̥̄ | por coherencia coa *r̥*. |
|

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Linguas indoarias
	+ Sánscrito
	+ Pali

### Ligazóns externas

* Introdución ao sánscrito e axuda para a transliteración *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q194486
* MAG: 2780070762

 |