| Centavo *Fugio* |
| --- |
|  |  |
| A/: Reloxo de sol baixo un Sol radiante.
Lendas: FUGIO / 1787 / MIND YOUR BUSINESS | R/: Cadea constituída por 13 elos en forma de círculo.
Lendas: UNITED STATES / WE ARE ONE |
| * **Data**: 1787.
* **Deseño**: Benjamin Franklin.
* **Cuñaxe**: *The Company for Coining Coppers*, de Connecticut.
* **Metal**: cobre.
* **Diámetro**: 29,00 mm.
* **Peso**: 10,20 g.
 |

O **centavo *Fugio*** (en inglés: *Fugio cent*), tamén coñecido como **centavo Franklin**, é a primeira moeda de circulación oficial nos Estados Unidos de América. 

Trátase dunha moeda de cobre cuñado cun peso de 10,20 gramos, deseñada por Benjamin Franklin e emitida unicamente en 1787. O seu deseño é moi similar ao do dólar Continental, de 1776, tamén obra de Franklin, producido a modo de proba dunha unidade monetaria para o país, mais que non chegou a circular.

Historia
--------

### Deseño

O 21 de abril de 1787, o Congreso Continental da Confederación dos Estados Unidos autorizou o deseño dunha moeda dun centavo de dólar de cobre e con carácter oficial.

O deseño da moeda foi obra de Benjamin Franklin. Unha nova resolución do 6 de xullo establecía que o seu anverso amosase un Sol brillante que proxecta os seus raios sobre un reloxo de sol, coa palabra latina FUGIO ("fuxo" ou "voo", en referencia ao paso do tempo), e incluíse un consello para o seu posuidor: MIND YOUR BUSINESS ("Coida os teus negocios" ou "Atende aos teus asuntos"). Algúns historiadores consideran que a palabra BUSINESS se debe entender aquí na súa literalidade ("negocios" e non "asuntos"), dado que Benjamin Franklin era un exitoso home de negocios.

Deseño característico da "moeda continental", deseñado por Benjamin Franklin en 1776.
O seu reverso está caracterizado pola habitual cadea de 13 elos circulares propia da "moeda continental", representativos das Trece Colonias, que rodean un círculo co nome do país (UNITED STATES) e co terceiro lema nacional, WE ARE ONE. Este deseño é o característico das moedas e dos billetes do dólar continental de 1776 e das moedas de 1787. Logo da ratificación da Constitución de 1787, as moedas de ouro e de prata pasaron a levar o lema E PLURIBUS UNUM e o Gran Selo dos Estados Unidos, a diferenza das de cobre.

### Produción

Houbo dous empresarios que amosaron a súa disposición para a cuñaxe dos centavos: Matthias Ogden, de Nova Jersey, e James Jarvis, propietario de *The Company for Coining Coppers*, de Connecticut. Este último foi o adxudicatario do contrato, polo que debía producir unhas 300 toneladas de centavos *Fugio*. Para iso Jarvis subcontratou a Abel Buell a produción dos discos e puxo o seu sogro, Samuel Broome, a cargo das operacións de cuñaxe. Finalmente, Broome só fabricou uns 400.000 centavos *Fugio* (unhas catro toneladas das 300 contratadas), e ademais cun peso inferior ao establecido. Estas moedas enviáronse ao Tesouro dos Estados Unidos o 21 de maio de 1788.

Tanto a escaseza de moedas cuñadas como o seu peso causaron preocupación no Congreso, que anulou o contrato o 16 de setembro de 1788. Seguidamente, un informe do Congreso do 30 de setembro afirmaba que Jarvis recibira unha gran cantidade de cobre federal pero só devolvera amoedada unha pequena parte, e que a Xunta do Tesouro tomaría medidas efectivas para recuperar o resto o antes posible.

O tesouro do Banco de Nova York
-------------------------------

En 1788, o Banco de Nova York (*Bank of New York*) almacenou varios milleiros de moedas dun centavo *Fugio* nun dentro dun barril nos sesus sotos. En 1856, as moedas metéronse en bolsas de algodón e volvéronse gardar.

O tesouro foi descuberto en 1926 e, daquela, as moedas repartíronse a modo de recordo entre a clientela do banco, ata que en 1948 a *American Numismatic Society* (ANS) examinou os 1.641 exemplares que aínda quedaban por repartir. O conxunto pasou a coñecerse desde entón como o "tesouro do Banco de Nova York". Varios espécimes foron doados á ANS, en tanto que outros pasaron ao mercado do coleccionismo numismático. Todas as moedas atopadas estaban en condición "sen circular", é dicir que non amosaban sinais de uso nin desgaste, cunha tonalidade marrón e, nalgúns casos, con algún dano pola humidade. O banco mantivo a propiedade de 819 moedas.

Coleccionismo
-------------

Durante moito tempo, esta foi unha das moedas favoritas polos coleccionistas de moedas estadounidenses, sinaladamente dos especializados nas moedas do período colonial e nas primeiras emisións federais.

En 2021, un equipo de expertos numismáticos reexaminou a evidencia histórica sobre os centavos *Fugio* para determinar se cumpría consideralos como unha moeda prefederal ou unha moeda federal. O 3 de xaneiro de 2022, o servizo profesional de clasificación numismatica *Professional Coin Grading Service* (PCGS) publicou os resultados deste estudo, que concluían sen lugar a dúbidas que os centavos *Fugio* son unha emisión regular de carácter federal e, xa que logo, a primeira moeda de curso legal da nova república.

Notas
-----

1. ↑  "1 Cent "Fugio Cent"". *Numista.com*
2. 1 2 3 4 5 6 7  "The Fugio Cent of 1787: Introduction". *Coin and Currency Collections*. University of Notre Dame.
3. ↑  Norton, F. H. et al. (1875). "Notes and Queries". *American Journal of Numismatics*. 10 (1): 21.
4. ↑  Taylor, S. (2006). "300th Birthday Retrospective: The Coinage of Ben Franklin". En *The Signal*. 21 de xaneiro.
5. ↑  "The Story of Money: 11--Coin Design Inspired Fugio Cent". *Federal Reserve Bank of Atlanta*.
6. ↑  "Understanding the Early Ideals of the Nation with the Fugio Cent". *Blanchardgold.com*
7. ↑  Green, P. M. (2012). "More Than Morgans in Coin Hoards". *Numismaster.com*. 24 de xullo.
8. ↑  Yeoman, R. S.; Bressett, K. (2017). Páxina 31.
9. ↑  Wnuck, D. (2013). "Collecting the Coins of Famous Hoards". *www.hlrc.com*. 13 de setembro
10. 1 2  "PCGS Reclassifies Early American Fugio Cent as Regular-Issue Federal Coin". *Professional Coin Grading Service*. 3 de xaneiro de 2022.
11. 1 2  Bugeja, M. (2022). "It’s a Fugio cent, not a copper; and it’s about time Arquivado 21 de marzo de 2022 en Wayback Machine.". *CoinUpdate.com*. 31 de xaneiro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hodder, M. J. (1994). "More on Benjamin Dudley, Public Copper, Constellatio Nova's and Fugio Cents". En *The Colonial Newsletter*. Xuño. Páxinas 193-196.
* Neuman, E. P. (1952). *The 1776 Continental Currency Coinage: Varieties of the Fugio Cent*. Wayte Raymond. [Edición máis recente: 1982. Saford J. Durst. ISBN 0-915262-90-8
* Yeoman, R. S.; Bressett, K. (2017). *A Guide Book of United States Coins*. Whitman, Atlanta. ISBN 978-0794843892.

### Outros artigos

* Dólar Continental
* Moedas do dólar estadounidense

* Portal:Estados Unidos de América