recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alaa al-Aswany** é un escritor exipcio nado en 1957.

Traxectoria
-----------

Alaa Al Aswany estudou a carreira de odontoloxía, primeiro en Exipto e máis tarde en Chicago (Estados Unidos). Finalizou a carreira na University of Illinois en Chicago, onde estableceu a súa residencia durante un tempo. En total morou 17 anos na cidade estadounidense.

Ademais de ser dentista e escritor, ten contribuído con numerosos artigos en xornais exipcios (moitos deles traducidos regularmente a xornais europeos e americanos), principalmente con temática social e política. A sociedade exipcia, a relación entre os distintos estratos sociais así como conflitos políticos, relixiosos e sexuais son a base da súa literatura.

Saltou á fama internacional trala publicación da súa segunda novela *O edificio Yacoubian* (*Imārat Ya‘qūbiān* -*عمارة يعقوبيان*) no ano 2003. Trátase dunha irónica descrición da sociedade exipcia moderna. En 2006 foi adaptada ó cinema e no 2007 á televisión. A súa terceira novela, *Chicago* (*شيكاجو*), publicouse en 2007. Se ben a práctica totalidade na novela discorre na cidade norteamericana, tamén é unha descrición da sociedade exipcia a través da numerosa colonia exipcia residente no estado americano de Illinois. Nesta novela, se cadra é máis crítico coa corrupción no seu país. A súa segunda novela foi un éxito de vendas en todo o mundo árabe, ocupando durante catro anos os postos de libros máis vendidos, sendo superado despois por *Chicago*.

Na actualidade, despois do éxito de vendas, segue a compaxinar o seu traballo de dentista co de escritor.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q467869
* WorldCat
* VIAF: 69184887
* Allmovie: p467184
* AlloCiné: 154535
* BIBSYS: 6067894
* BNE: XX1799549
* BNF: 14623756f
* CANTIC: a10466344
* EBID: ID
* EGAXA: vtls002508498
* Europeana: ID
* FAST: 1911645
* GEC: 0511461
* GND: 134078594
* IMDb: nm1818131
* ISNI: 0000 0001 2242 4005
* LCCN: no98118319
* LibraryThing: aswanyalaaal
* Munzinger: 00000028105
* NKC: jx20110803001
* NTA: 246136979
* OL: OL2624297A
* Persée: 252478
* PTBNP: 1514392
* SELIBR: 286196
* SUDOC: 104689870
* TMDb: 1168222
* Treccani: ala-al-aswani
* UNZ: AlAswanyAlaa

 |
Coordenadas: 25°22′20″N 51°12′17″L﻿ / ﻿25.37222, -51.20472

Localización do municipio de Al-Shahaniya en Qatar.
**Al Shahaniya** (en árabe **الشحانية** ), tamén coñecido como Ash Shahaniya, é un municipio de Qatar.

Xeografía
---------

Situado no centro oeste do país, ocupa unha superficie de 3 299 km2. A súa poboación, no ano 2015, era de 187 571 habitantes, polo que a súa densidade de poboación, nese ano, era de 57 hab./km2

A súa capital é a cidade do mesmo nome, que en 2015 reunía á maior parte da poboación do concello, 138 509 habitantes. A cidade de Al Shahaniya é, polo tanto, o asentamento máis grande do municipio, e tamén do centro de Qatar.

Encóntrase a medio camiño entre Dukhan e a capital, Doha, e está situada xusto ao lado da autoestrada Dukhan. Como centro urbano, serve como lugar de reunión para os habitantes dos asentamentos rurais circundantes, como Rawdat Rashed e Al Khurayb. A maioría das actividades asócianse coas carreiras de dromedarios e de órices que se celebran en Qatar dentro do municipio.

Historia
--------

Anteriormente formaba parte do municipio de Al Rayyan, pero desde 1988 é un concello independente, delimitándose pola Ley nº 22 dese ano. En 2014, o goberno aprobou unha disposición que modificaba algunahs disposicións da lei de 1988, configurando así a Al Shahaniya como o oitavo municipio en poboación de Qatar.

Notas
-----

1. 1 2  "2015 Population census" (PDF). Ministry of Development Planning and Statistics. April 2015. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 17 de xullo de 2016. Consultado o 21 de outubro de 2018.
2. 1 2  "Al Rayyan and Al Shahhaniya Municipality: Vision and Development Strategy" (PDF). Ministry of Municipality and Environment. December 2017. p. 13. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 01 de decembro de 2020. Consultado o 21 de outubro de 2018.
3. ↑  "Al Rayyan and Al Shahhaniya Municipality: Vision and Development Strategy" (PDF). Ministry of Municipality and Environment. December 2017. p. 16. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 01 de decembro de 2020. Consultado o 21 de outubro de 2018.
4. ↑  "Law No. 22 of 1988 On the Delimitation of the City of Ash-Shahaniyah". almeezan.qa. Arquivado dende o orixinal o 02 de xullo de 2015. Consultado o 21 de outubro de 2018.
5. ↑  "Cabinet ratifies law on Al Shahaniya borders". *Qatar Tribune*. 18 de setembro de 2014. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 21 de outubro de 2018.
**Avelina Pérez Vázquez**, nada en Cerdedo-Cotobade e finada na Coruña o 15 de xuño de 1924, foi unha mestra e pedagoga galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Manuel Pérez e irmá de Severino Pérez Vázquez (1844-1915). Foi directora da Escola Normal de Pontevedra de 1864 practicamente ata a súa xubilación en 1918, aínda que foi suspendida no cargo en dúas ocasións (1891 e 1903).

Finou na Coruña aos 82 anos. Está enterrada no Cemiterio Municipal de San Amaro da Coruña.

Vida persoal
------------

Casou con González Font. Foi nai de Castor (1874-1945, director do Orfeón La Artística de Pontevedra) e de Huberto González Pérez (1871-1923, violinista concertino do Teatro Real de Madrid e da Real Capela). Foi avóa de Alicia Crespí González.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Ideal Gallego*, 17-6-1924, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Porto Ucha, Ángel Serafín (2002). "Instituciones para la formación de la mujer. La Escuela Normal Superior de Maestras de Pontevedra: Nacimiento y evolución (1860-1901)" (PDF). *Innovación educativa* (12): 17–46. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 05 de marzo de 2016. Consultado o 5 de novembro de 2013.

### Ligazóns externas

* Avelina Pérez Vázquez na páxina web *Do gris ao violeta*
**Apio Claudio Caudex**, foi un patricio romano membro dos Claudii. Era neto de Apio Claudios Caecus e fillo de Gaius Claudio Centho, e serviu como cónsul no 264 a.C.

Traxectoria
-----------

No ano do seu consulado, conduciu a Roma a un conflito con Cartago sobre a posesión de Sicilia. No 265 a.C, Hierón II de Siracusa atacou Messana (actual Messina) nunha tentativa para capturala dos mamertíns, mercenarios de Campania que se fixeran con ela algúns anos antes. Os mamertíns aliáronse cunha frota cartaxinesa próxima e expulsaron os de Siracusa, mais ao non marchar os cartaxineses, o marmetíns apelaron a Roma no 264 a.C.

Algúns senadores eran contrarios a darlles axuda, pero Apio Claudio conseguiu persuadir os cidadáns para darlle axuda. Púxose á fronte dunha forza que se dirixiu a Messina, e ao chegar os marmetíns convenceran os cartaxineses para se retirar, ofrecendo tan só unha resistencia simbólica. Os marmetíns entón entregaron a cidade aos romanos pero os cartaxineses volveron e puxeron sitio á cidade. Mentres o exército de Siracusa tamén se situou  fóra da cidade. Claudio intentou enviarlles embaixadores tanto os cartaxineses como os siracusanos pero non logrou resposta polo que enviou as súas tropas fóra da cidade, derrotando os siracusanos en batalla mentres Hierón volvía a Siracusa. Ao día seguinte Claudio tamén derrotou os cartaxinenses. Tras estas vitorias Apio puxo asedio a Segesta mais logo de perder moitas tropas regresou a Messana.

Esta disputa foi unha das causas inmediatas da Primeira guerra púnica

Notas
-----

1. ↑  H. Lindsay, *Suetonius: Tiberius* London: Bristol Classical Press, 1995), 58
2. ↑  Diodorus Siculus, Biblioteca Historica, 23.3

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de cónsules romanos na República

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Quinto Fabio Máximo Gurges e Lucio Mamilio Vítulo** |  **Cónsul da República Romanaxunto con Marco Fulvio Flaco** 264 a.C | Sucesor:**Manio Valerio Máximo Mesala e Manio Otacilio Craso** |
**Amos Bronson Alcott**, nado en Wolcott en 1799 e finado en Boston en 1888, foi un educador e escritor norteamericano.

Traxectoria
-----------

Fillo de Joseph Chatfield Alcox, un agricultor e mecánico, os seus antepasados asentaran en Massachusetts occidental nos días da colonia levando o apelido Alcocke. Autodidacta, tivo que se poñer a traballar en 1814 nunha fábrica de reloxios en Plymouth, Connecticut e despois de 1815 viaxou ao sur dos Estados Unidos como vendedor de libros e mercadorías. Comeza a ensinar en Bristol, Connecticut en 1823, dirixe escolas en Cheshire, Connecticut, en Bristol, Bostón, Germantown e en Filadelfia. En 1830 casa con Abby May, irmán do reformador e abolicionista Samuel J May. En 1834 abre a Temple School en Boston que se fixo famosa polos seus orixinais métodos, baseada no autoanálise e no desexo de estimular a personalidade do neno mediante a conversa, máis que na lectura. A escola foi denunciada na prensa e en 1839 pechou, pero Alcott gañou o cariño dos seus alumnos. En 1840 marchou a Concord, da súa visita a Inglaterra trae a intención de establecer unha comunidade utópica socialista que fracasa e en 1842 volve a Concord. Nos seus últimos anos de vida foi coidado pola súa filla Louisa May Alcott.

Obras
-----

* *Record of a school*. 1835
* *Exempling the general principles* 1835
* *Conversations with children* 1836
* *Tablets* (1868)
* *Concord Days* (1872)
* *Sonnets and Canzonets* (1882)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q474235
* WorldCat
* VIAF: 22289181
* BIBSYS: 97049425
* BNB: ID
* BNF: 13338408h
* CERL: cnp01363795
* CiNii: DA04726835
* EBID: ID
* FAST: 13765
* GEC: 0002086
* GND: 118501747
* Gutenberg: 38495
* ISNI: 0000 0001 2123 8534
* LCCN: n50040194
* NDL: 00620252
* NLA: 35002767
* NNDB: 000048635
* NTA: 070226938
* OBP: ID
* OL: OL766512A
* openMLOL: 46158
* SNAC: w61n8121
* SUDOC: 035815574
* WikiTree: Alcott-13

 |
Un **apicoplasto** é un orgánulo derivado dun plasto con función non fotosintética, que se encontra en moitos protistas Apicomplexa, entre os que está o parasito da malaria *Plasmodium falciparum*, pero non noutros como *Cryptosporidium*.
A presenza dun plasto nestes organismos heterótrofos e parasitos é estraña, e, aínda que a orixe do orgánulo non está de todo clara, pénsase que se orixinaron por medio dunha antiga endosimbiose secundaria nos devanceiros destes protistas. O apicoplasto está rodeado de catro membranas, o que apoia a súa orixe a partir dunha endosimbiose secundaria. Como entre os organismos con apicoplastos está o plasmodio da malaria están facéndose algunhas investigacións para tratar de buscar drogas que alteren o funcionamento deste orgánulo, que parece ser vital para o parasito. Por exemplo, certos herbicidas parecen alterar os apicoplastos sen afectaren aos mamíferos.

Descrición
----------

Os apicoplastos son ovoides, pequenos (0,15-1,5 μm) e só hai un por célula. Atópase situado preto do núcleo e en estreita asociación cunha mitocondria. Está rodeado por catro membranas. No interior teñen ADN circular de 35 kb que codifica 30 proteínas, e ARNts. Contén unhas partículas que se cre son ribosomas bacterianos, e uns túbulos internos que lembran a tilacoides..

Función
-------

Os antigos plastos incorporados por endosimbiose dexeneraron e perderon a súa función fotosintética, converténdose en apicoplastos, pero as súas funcións actuais na célula non están claras. Sábese que o orgánulo é vital para a supervivencia do parasito. Porén, a destrución do orgánulo non causa a morte inmediata do parasito, pero impídelle poder invadir novas células hóspedes. Isto suxire que podería intervir no metabolismo de lípidos. Se o parasito non pode sintetizar suficientes ácidos graxos tampouco pode formar o vacúolo chamado parasitóforo, que é imprescindible para poder invadir as células hóspedes. De feito, neles foi atopada unha ácido graxo sintetase tipo II.

Tamén se ten suxerido que poderían intervir na síntese do grupo hemo  e na de aminoácidos e no desenvolvemento celular, pero con menor base experimental.

Notas
-----

1. ↑  Waller R.Waller, R. (2003). "A Green Algal Apicoplast Ancestor".
2. ↑  Margulis L.Margulis, L. (1981). "Symbiosis in cell evolution".
3. ↑  McFadden GI (2001). "Primary and secondary endosymbiosis and the origin of plastids". *J Phycology* **37** (6): 951–9. doi:10.1046/j.1529-8817.2001.01126.x.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Maréchal, E.; et al. (2001). "The Apicoplast: a new member of the plastid family" (PDF). *Biology of the Cell* **6** (5): 200–205. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 27 de maio de 2020. Consultado o 24 de abril de 2020.
5. 1 2 3 4  Ralph, S.; et al. (2001). "The apicoplast as an antimalarial drug target". *Drug Resistance Updates* **4** (3): 145–151. PMID 11768328. doi:10.1054/drup.2001.0205.

Véxase tamén
------------

* Plasto
* Endosimbiose
* FNR (encima de orixe vexetal contido nos apicoplastos)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1825478
* JSTOR: apicoplasts
* MAG: 2775855988

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D063546

 |
Os **Montes Apeninos** (*Appennini*, en italiano) percorren 1.000 quilómetros do norte ao sur de Italia ao longo da súa costa leste, formando o eixo principal da península italiana ou apenina. As montañas están maioritariamente cubertas de bosques, aínda que unha cara do pico máis alto, no Gran Sasso d'Italia, de 2.914 metros, está parcialmente cuberta na súa cara norte polo que é o glaciar máis meridional de Europa desde que se derreteu o glaciar do Veleta, en Serra Nevada, a primeiros de século XX. As ladeiras orientais que miran ao mar Adriático son escarpadas mentres a zona occidental termina en chairas onde están situadas a maioría das cidades históricas italianas.

Durante a segunda guerra mundial os alemáns usaron os Apeninos como barreira defensiva, denominándoa a Liña Gótica. Foi atacada sen éxito en setembro de 1944.

Na Lúa, danlle nome aos *Montes Apenninus*, preto do Mare Imbrium, é unha elevación montañosa próxima ao lugar de aluaxe da misión Apollo 15.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alpes Peninos (provincia romana)

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Apeninos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1285
* WorldCat
* VIAF: 316432554
* BNF: 14404965f
* BRE: 1824268
* EBID: ID
* GEC: 0004502
* GeoNames: 3182982
* GND: 4068771-5
* LCCN: sh85005937
* NKC: ge311469
* Pleiades: 815
* Treccani: appennino

 |
Pedro de Valpuesta, *O sacrificio de Isaac*, cara a 1656, debuxo a pluma e augada. The Art Institute of Chicago.
A **augada** é unha técnica pictórica que consiste en mesturar distintas cantidades de auga ou alcol con diversas tintas. Permite a utilización dunha ampla gama cromática a partir dunha única cor de base (normalmente negro ou sepia, ou cores ocres e verdosos), mediante esfumados. Aplícase normalmente con pincel. A dificultade, e á vez a beleza, desta técnica, consiste en saber diluír correctamente a tinta e plasmar sobre o debuxo as distintas gamas, variando entre a luz intensa e a sombra total.

Tradicionalmente utilízanse cores de acuarela ou, como variante, tinta chinesa, aínda que esta resulta menos dúctil (produce saltos ou cortes no ton do degradado). Hai que empezar pintando o máis brillante e indo sucesivamente cara ao escuro, xa que as capas superpóñense unhas enriba doutras. Garda en común coa acuarela, ademais, o papel, que debe de ter o grosor suficiente para non cambarse.

A súa ampla utilización xorde na Idade Media, grazas á mellora de calidade de varios tipos de papel. Xa é mencionada por Cennino Cennini no seu tratado sobre pintura, datado no ano 1437.

Pintores que utilizaron a augada
--------------------------------

* Guercino
* Rembrandt
* Claude Lorrain
* Paco Puertas

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *augada*.
2. ↑  "Edición do domingo, 12 abril 1970, páxina 45 - Hemeroteca - Lavanguardia.es". *hemeroteca.lavanguardia.com*. Consultado o 2 de outubro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Debuxos de negros
* Acuarela
* Gouache

### Ligazóns externas

* Colección de debuxos á augada dixitalizados na Biblioteca Dixital Hispánica da Biblioteca Nacional de España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8191842
* AAT: 300404215
* EBID: ID

 |
Entrada á Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra
A **Autoridade Portuaria de Marín e Ría de Pontevedra** é o organismo responsábel do porto de Marín. Ten a súa sede no parque Cantodarea de Marín desde 2010. Antes de ter a denominación actual foi coñecida como Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra ata 1992 e tivo desde 1933 a súa sede na avenida pontevedresa das Corvaceiras, no porto de Pontevedra, no edificio do Gremio de Mareantes.

É unha das 28 Autoridades Portuarias que compoñen o Organismo Público Estatal: *Puertos del Estado*. A maioría das infraestruturas portuarias dedícanse ao transporte marítimo e pesca. Á parte do dominio público hai tamén unha parte dedicada aos estaleiros.

Presidencia
-----------

A presidencia da Autoridade Portuaria de Marín-Ría de Pontevedra é designada pola Xunta de Galicia. O seu actual presidente, desde 2009, é José Benito Suárez Costa.

Notas
-----

1. ↑  "El Puerto se abre a Marín". *La Voz de Galicia* (en castelán). 31 de xullo de 2010.
2. ↑  "José Benito Suárez, nombrado presidente del Puerto de Marín". *La Voz de Galicia* (en castelán). 26 de maio de 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Porto de Marín

### Ligazóns externas

* Páxina web da Autoridade Portuaria de Marín-Pontevedra
Grandes inundacións en Paquistán en 2010.
***Asghar Leghari vs. Federación de Paquistán*** foi un caso de 2015 do Tribunal Superior de Lahore que ditaminou que o goberno estaba a violar a Política Nacional de Cambio Climático de 2012 e o Marco para a Aplicación da Política de Cambio Climático (2014-2030) ao non cumprir cos obxectivos establecidos polas políticas. En resposta, requiriuse a formación dunha Comisión de Cambio Climático para axudar a Paquistán a cumprir os seus obxectivos climáticos.

Antecedentes
------------

Asghar Leghari, estudante de dereito na rexión de Punjab de Paquistán, tiña os seus cultivos e os dos seus veciños ameazados pola escaseza de auga e as tormentas que se intensificaron polo cambio climático. Presentou unha petición dicindo que os seus dereitos fundamentais foron violados polo descoido da política de cambio climático.

Escribiu que o goberno mostrara "inacción, demora e falta de seriedade" ante os desafíos que expón o cambio climático. Leghari pensou que esta inacción ameazaba a seguridade alimentaria, hídrica e enerxética da nación.

Anteriormente, a política de cambio climático deixábase ás provincias individuais. Con todo, un estudo da Universidade de Ciencias da Xestión de Lahore e o WWF atopou que ningunha provincia tiña unha política en vigor.

Decisión
--------

Ditaminouse que o goberno necesitaba facer cumprir a política de 2012. O xuíz Syed Mansoor Ali Shah, do Tribunal Superior, dixo que o cambio climático "parece ser a ameaza máis grave que enfronta Paquistán". O xuíz requiriu que todos os departamentos designasen a unha persoa para garantir que as políticas se aplicaran e crear unha lista de "puntos de acción" antes do 31 de decembro de 2015.

A decisión tamén creou unha Comisión de Cambio Climático, integrada por ONG, expertos técnicos e representantes dos ministerios para facer un seguimento do progreso do goberno.

Notas
-----

1. 1 2  Gill, Anam (13 de novembro de 2015). "Farmer sues Pakistan's government to demand action on climate change" (en inglés). Consultado o 21 de abril de 2021.
2. ↑  Estrin, David (2016). "THE DEVELOPING ROLE OF DOMESTIC COURTS IN STATE CLIMATE RESPONSIBILITIES": 14–16.
3. ↑  Alam, Ahmad Rafay (25 de setembro de 2015). "Pakistan court orders government to enforce climate law" (en inglés). Consultado o 21 de abril de 2021.
4. 1 2  Sterman, David. "Pakistani Court Orders Climate Law Enforcement; US Reviews Afghan Withdrawal Plans; Modi Dines With Fortune 500 CEOs" (en inglés). Consultado o 21 de abril de 2021.
5. 1 2  "Leghari v. Federation of Pakistan" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 30 de abril de 2021. Consultado o 21 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cambio climático
* Xustiza climática
* Dereito a un medio ambiente san
* Litixio climático
**Alouette 2** foi un satélite de investigación ionosférica canadense, lanzado en 1965.

Historia
--------

### Lanzamento do satélite e progreso da misión

Alouette 2 foi lanzado ás 4:48 UTC do 29 de novembro de 1965 mediante un foguete Thor Agena B xunto co satélite Explorer 31 desde a base Vandenberg da Forza Aérea, en California. Alouette 2 adicouse ó estudo da ionosfera, un area da atmosfera superior na que orbitarían futuros satélites. A misión de Alouette 2 durou dez anos antes de ser apagado e permanece en órbita.

O satélite estabilizábase mediante xiro, a unhas 2,25 revolucións por minuto trala extensión das antenas. O problema de estabilización que afectou a Alouette 1 resolveuse en Alouette 2 poñendo unhas placas ao final da antena máis longa.

Alouette 2 non tiña medios de rexistro a bordo, polo que os datos só estaban dispoñibles cando pasaba cerca dunha estación de telemetría, que estaban situadas principalmente cerca do meridiano dos 80 graos oeste en sitios cerca de Hawai, Singapur, Australia, Reino Unido, India, Noruega e África central. Ao principio da misión rexistrábanse datos unhas oito horas por día.

As operacións coa nave finalizaron en xullo de 1975. O satélite foi reactivado con éxito o 28 e 29 de novembro de 1975 para obter datos no seu décimo aniversario. A finais dos anos 1990 levouse a cabo un esforzo de restauración dos datos gardados da misión, conseguíndose recupera a maior parte dos datos de alta resolución.

Instrumentos
------------

Alouette 2 levaba un sondador ionosférico, un receptor VLF, un detector de partículas, un experimento de ruído cósmico e unha sonda electrostática. Do corpo do satélite sobresaen dúas antenas dipolo de 73 e 22,8 metros, compartidas por tres dos experimentos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "ALOUETTE 2" (en inglés). Consultado o 28 de novembro de 2011.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  NASA (4 de novembro de 2011). "Alouette 2" (en inglés). Consultado o 28 de novembro de 2011.
3. ↑  "Letter dated 24 January 1966 from the Permanent Representative of the United States of America addressed to the Secretary-General" (PDF). *COMMITTEE ON THE PEACEFUL USES OF OUTER SPACE* (66-02234). 28 de xaneiro de 1966. Consultado o 28 de novembro de 2011.
4. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Alouette 1, 2" (en inglés). Consultado o 28 de novembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alouette 1
* Thor Agena B

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2650602
* NSSDC ID: 1965-098A
* SCN: 01804

 |
Barómetro aneroide ou de Vidi
Un **barómetro** é un instrumento que serve para medir a presión atmosférica, é dicir, o peso da columna de aire por unidade de superficie exercida pola atmosfera. A forma máis habitual é observar a altura dunha columna de líquido cuxo peso compense o da atmosfera.

Tipos
-----

* **Barómetro de mercurio**: é o máis coñecido, inventado por Torricelli en 1643. Está formado por un tubo de vidro duns 850 mm de altura, pechado polo extremo superior e aberto polo inferior. O tubo énchese de mercurio, invertese e colócase o extremo aberto nunha cubeta chea do mesmo líquido.

O nivel de mercurio no tubo baixa ata a altura duns 760 mm por riba no nivel na cubeta (altura barométrica) e deixa un baleiro case perfecto na parte superior do tubo (cámara barométrica). As variacións da presión atmosférica fan que o líquido do tubo suba ou baixe lixeiramente entre 737mm e 775 mm.

* **Barómetro metálico**: tamén denominado barómetro aneroide ou de Vidi, que está constituído por unha caixa metálica na cal se fixo o baleiro parcial. A tapa superior leva un resorte que equilibra a presión media atmosférica, mentres que a tapa da caixa é unha membrana dunha aliaxe metálica e elástica de forma ondulada que se deforma con facilidade, e elévase ou descende en función da variación de presión.

Estes movementos modifican a posición dunha agulla que percorre unha escala circular graduada en milímetros de presión por comparación cos barómetros de mercurio. Os barómetros aneroides son máis precisos e teñen un mecanismo de fol elástico.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q79757
* AAT: 300195808
* EBID: ID
* GEC: 0083321
* JSTOR: barometers
* MAG: 107284991
* NDL: 00565691
* Treccani: barografo

 |
O **basalto** é unha rocha volcánica, a máis abundante no planeta Terra.

Características
---------------

Son rochas escuras, case negras, pesadas e moi duras. Os seus minerais esenciais son a olivina, os plaxioclasios, e os piroxenos, e non conteñen cuarzo ou contéñeno en volumes miúdos. Pola súa resistencia á compresión é unha rocha moi empregada na construción civil.

Forma a codia oceánica cando a lava basáltica sae polas dorsais submarinas. Un dos maiores depósitos do mundo atópase en Bacia do río Paraná no sur do Brasil, en Siberia e tamén, aínda que en menor volume pero moi evidentes, en Hawai. En España hai basaltos en Olot (provincia de Xirona), Campos de Calatrava (provincia de Cidade Real), Cartagena e nas Illas Canarias.

* Basalto
* Preparación microscópica de basalto na que se observan fenocristais (un deles, curiosamente, con forma de cara)
* Reynisfjara, Islandia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Basalto*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43338
* AAT: 300011222
* BNCF: 11447
* BNF: 11964786j
* BRE: 1845446
* EBID: ID
* GND: 4004612-6
* JSTOR: basalt
* LCCN: sh85012019
* MAG: 161509811
* Mindat: 48492
* NDL: 00562320
* PSH: 4859

 |
Loita no chan nun combate de artes marciais mixtas
As **artes marciais mixtas** (**AMM**; en inglés **MMA** - "mixed martial arts") son as artes marciais que inclúen maior variedade de golpes, xunto coas técnicas de loita no chan. As artes marciais mixtas poden ser practicadas como deporte de contacto en confrontamentos amigables ou nun torneo no cal dous competidores intenten derrotarse. Empregan unha gama grande de técnicas permitidas de artes marciais, como golpes con puños e patadas, acción de loitar, tiros e pancas. Entre os organizadores dos torneos de artes marciales mixtas están a UFC (Ultimate Fighting Championship, "o Campionato de Loita Último") e o Pride ("o orgullo") Fighting Championships.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q114466
* GiantBomb: 3015-3258
* GND: 7619848-0
* NDL: 01149129

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**San Pedro de Goás** é unha parroquia do concello de Abadín. En 2004 tiña 124 habitantes, repartidos nun lugar e 7 entidades de poboación. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 104 habitantes, sendo 53 homes e 51 mulleres.

As entidades son Butarreira (30), A Casanova (18), Gaúte (12), Leiras (11), Pumariño (31), Os Vidás (2) e O Vilar (abandonado). O lugar (que xeralmente forman parte dalgunhas das entidades) é A Costa.

Xeografía
---------

Ten unha superficie de 4,15 km², cunha densidade media de 29,9 hab/km² no 2004. Limita ao norte coas parroquias de Abadín e Candia, ao sur con Baroncelle e Abeledo, ao leste con Cabaneiro e ao oeste con Aldixe. Formou parte da desaparecida xurisdición da Costa do Monte sobre a que exercía o seu señorío o bispo de Mondoñedo entre outros.

Os cumios máis altos son Abelleira (617 m), Goás (604 m) e Meixón (474 m).

Patrimonio
----------

No lugar de Gaute hai unha igrexa construída no século XVI, sufrindo importantes reformas posteriores. A nave, de planta rectangular con capela maior e sancristía arrimada á cabeceira, está cuberta de lousa a dúas augas, e a catro augas no presbiterio. A fachada ten un arco alintelado e outro de descarga feito de lastras, coa curiosa espadana con dous vans no primeiro corpo e un no segundo, a que se accede por unha escaleira exterior situada no muro norte. No interior destacan as rústicas pinturas de cortinaxes vermellos no presbiterio, arco triunfal de forma carpanel, dúas laudas sepulcrales no chan da capela maior, retablo maior neoclásico do século XIX e retablos laterais barrocos.

Galería de imaxes
-----------------

* Igrexa.Igrexa.
* Detalle do campanario da igrexa.Detalle do campanario da igrexa.
* Cruceiro.Cruceiro.

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares das Goás

| Lugares da parroquia das Goás no concello de Abadín (provincia de Lugo) |  |
| --- | --- |
| Butarreira | A Casanova | A Costa | Gaúte | Leiras | Pumariño | Os Vidás | O Vilar |

### Parroquias de Abadín

As dezanove parroquias que conforman o concello de Abadín.

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Abadín |  |
| --- | --- |
| Abadín (Santa María) | Abeledo (Santa María) | Aldixe (San Pedro) | Baroncelle (Santiago) | Cabaneiro (San Bartolomeu) | Candia (San Pedro) | Castromaior (San Xoán) | Corvite (San Pedro) | Fanoi (Santa María Madanela) | Fraiás (San Pedro) | Galgao (San Martiño) | As Goás (San Pedro) | A Graña de Vilarente (Santa María Madanela) | Labrada (San Pedro) | Moncelos (Santiago) | Montouto (Santa María) | Quende (Santiago) | Romariz (San Xoán) | Seivane de Vilarente (San Xoán) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Abadín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383618
* código INE: 27001120000

 |
A copa **Campeón de Campeones 2016-17** foi a edición XLV do trofeo mexicano de fútbol Campeón de Campeones. Esta edición foi disputada polos campións da liga Bancomer MX correspondentes á Apertura 2016 (Tigres de la UANL) e Clausura 2017 (CD Guadalajara).

Sistema de competición
----------------------

O Club vencedor do Campeón de Campeones será aquel que no partido anote o maior número de goles. Se ao termo do tempo regulamentario o partido está empatado, procederase a lanzar penaltis até que resulte un vencedor.

Información dos equipos
-----------------------

| Equipo | Adestrador | Estadio | Cidade | Patrocinador | Kit |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tigres  | Ricardo Ferretti Brasil | Universitario | San Nicolás dos Garza, Nuevo León | Cemex México | Adidas  Alemaña |
| Guadalaxara  | Matias Almeyda Arxentina | Chivas | Zapopan, Xalisco | Tecate México | Puma Alemaña |

Partido
-------

### Tigres - Guadalaxara

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  **Tigres** |  **1:0 (0:0)** |  **Guadalajara** | Stubhub Center, Asistencia: 25 667 |
| Vargas Anotado no 62º minuto 62' |  |  |
| Tigres Campeón de Campeones 2016-17 (1:0). |

#### Ficha

| Campeón de Campeones 2016-17 |
| --- |
|  |
| **Tigres** |
| **2° Título** |

Notas
-----

1. ↑  Tigres es Campeón de Campeones

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Campeón de Campeones
* Liga Bancomer MX
**Beta Orionis** (*β Orionis* / *β Ori*), máis coñecida coma **Rigel**, é a estrela máis brillante da constelación de Orión, aínda que a súa denominación de Bayer "beta" debería corresponder á segunda estrela con máis brillo da constelación a súa magnitude aparente de +0,18 sitúaa por diante da estrela *α Orionis*, Betelgeuse. Está situada no suposto pé esquerdo da figura do cazador Orión que forman as estrelas da constelación. De aí o seu nome de orixe árabe, *Rijl jauza al-Yusra*, "o pé esquerdo do central", en alusión a Orión. Outro nome árabe que tamén posúe é *Algebar*, cuxa orixe está en *ar-Rijl al-Jabbār*, "o pé do xigante".

Sábese que Rígel é unha binaria visual dende 1831, cando foi medida por vez primeira por Friedrich Georg Wilhelm von Struve. Aínda que a estrela acompañante, **Rigel B**, ten magnitude +6,7, a súa proximidade a Rígel A (máis de 500 veces máis brillante) supón un desafío para telescopios de menos de 150 mm de apertura. Á distancia estimada do sistema, Rigel B está separada da estrela primaria por máis de 2500 unidades astronómicas (ua); consecuentemente, non se detectou movemento orbital algún, se ben comparten movemento propio.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12126
* WorldCat
* VIAF: 7960163464500905680003
* BRE: 3509027
* EBID: ID
* SIMBAD: \* bet Ori

 |
**Anne Marie Morris**, nada en Evanston (Illinois) o 30 de maio de 1916 e finada en Gresham (Oregón) o 3 de outubro de 1999, foi unha escritora estadounidense

Traxectoria
-----------

En 1950 comezou os estudos superiores na Universidade de California, que non puidera iniciar antes polo traballo e o coidado dos fillos. Estudou linguas románicas, entre elas o portugués e o francés, e ensinou italiano e castelán no Shorter College de Rome (Xeorxia).

Cara a 1955 descubriu a lingua galega lendo na obra *Aromas de leyenda* de Ramón María del Valle-Inclán os versos populares "Como chove miudiño...". Despois leu a Rosalía de Castro e Curros Enríquez, e coñeceu o profesor exiliado Xosé Rubia Barcia, da Universidade de California. En 1964 publicou *Voz fuxitiva* na colección Salnés de Editorial Galaxia, con limiar de Ernesto Guerra da Cal. En 1993 participou no congreso Poetas alófonos en lingua galega, organizado por Xesús Alonso Montero.

Notas
-----

1. ↑  "Anne Marie Morris, a norteamericana que escolleu o galego para se facer poeta", artigo na web da Real Academia Galega, 23 de xuño de 2016.
2. ↑  "Voz fuxitiva, por Anne Marie Morris", recensión de Bernardino Graña na revista *Grial* nº8, 1965. Páx. 247-249
3. ↑  "Anne Marie Morris: centenario", artigo de Xesús Alonso Montero en *La Voz de Galicia*, 24 de xuño de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q50985043
* BNE: XX1372819

 |
**Aurora Gil**, nada na Coruña en 1919 e finada na mesma cidade o 19 de setembro de 2008, foi unha pintora, autora e modelo de calendarios e pósters publicitarios durante o século XX.

Traxectoria
-----------

Trasladouse a México a principios de 1920. Estudou debuxo na Escola Superior de Belas Artes de Sany Jordi en Barcelona, con Salvador Dalí e Pablo Picasso. Entre 1954 e 1957 traballou para a compañía Imprenta Galas de México, unha editorial dedicada a deseñar e fabricar calendarios, sendo unha das catro únicas mulleres que lograron traballar para esta firma. Foi rexeitada no seu primeiro intento de colaborar na imprenta, con todo, cando Santiago Galas viu o seu traballo contratouna inmediatamente. 

Ser pintora de calendarios implicaba reducir a paleta de cores empregadas para lograr impresións de calidade en papel. Entre as obras que os clientes lle solicitaban destacan escenas prehispánicas, nenos xogando e mulleres pousando, sorrindo ou saudando de forma suxestiva.

Na editorial traballou en deseños de calendarios, pósters e cromos xunto a autores de renome como José Bribiesca para quen mesmo pousou nalgunhas fotografías, Eduardo Cataño e Jesús Helguera. Despois de 3 anos de colaborar con Galas dedicouse a ensinar pintura e pintar retratos en Cidade de México,

En 1996 a editorial Galas de México pasou a ser parte do Grupo Carso, propiedade do empresario Carlos Slim, que cedeu varias das súas obras para ser expostas no Museo Soumaya.

Obras
-----

A maioría das pinturas de Aurora carecían de título, pero entre as súas obras tituladas atópase *Parella*, óleo sobre lenzo de mediados do século XX.

Notas
-----

1. ↑  Museo Soumaya (2015). *Catálogo da exposición* Calendarios Mexicanos. México.: Fundación Carlos Slim. p. 60. ISBN 978-607-7805-08-3.
2. 1 2  Palhares, Héctor (2008). "Aurora Gil (1919 - 2008). Una mujer que pintó calendarios" (PDF). *Museo Soumaya, revista mensual* (Cidade de México: Fundación Carlos Slim) **6** (10): 21–23. Arquivado dende o orixinal (pdf) o 10 de marzo de 2018. Consultado o 19 de setembro de 2016.
3. ↑   Museo Soumaya (2001). *Catálogo da exposición* La Leyenda de los Cromos.El arte de los calendarios del siglo xx en Galas de México. México: Fundación Carlos Slim. p. 198. ISBN 968-7794-11-9.
4. ↑  "Cartel publicitario de Aurora Gil para a bebida "Jarritos"". Arquivado dende o orixinal o 11 de abril de 2013. Consultado o 20 de novembro de 2012.
Sede central de Bancaja en Castelló de la Plana.
A **Caja de Ahorros de Valencia, Castellón y Alicante**, coñecida comercialmente como **Bancaja** (en valenciano: *Bancaixa*), é unha entidade de crédito española de natureza fundacional e carácter benéfico-social, cuxo obxecto é contribuír á consecución dos intereses xerais, a través do desenvolvemento económico e social na súa zona de actuación.

Bancaja, é a entidade financeira máis importante da Comunidade Valenciana, a matriz do sexto grupo financeiro español e do terceiro dentro do sector de caixas de aforros, medido por activos totais, cun gran potencial de desenvolvemento.

O seu domicilio social está en Castelló de la Plana.

Notas
-----

1. ↑  "Obra Social Bancaja". Arquivado dende o orixinal o 19 de xullo de 2011. Consultado o 20 de febreiro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bancaja*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3324739
* GEC: 0013375
* GRID: grid.483880.f
* ISNI: 0000 0004 0405 5834

 |
**Aurora Castelo**, nada en 1914 e finada en 1998, foi unha activista ambiental estadounidense de ascendencia mexicana. Foi cofundadora da organización Mothers of East Los Angeles (MELA) en 1984, encargada de velar pola protección ambiental no estado de California. Castelo foi galardoada co Premio Ambiental Goldman en 1995.

Traxectoria
-----------

A carreira de Aurora Castelo como activista comezou en 1984 cando un sacerdote dunha igrexa do leste dos Ánxeles pediulle ás súas freguesas que protestasen contra a construción dunha prisión estatal na veciñanza. Con este propósito inicial en mente, Castelo uniuse coas súas veciñas para formar a organización Mothers of East Los Angeles (MELA). Realizaron marchas pacíficas todos os luns e uníronse a outros grupos, formando a Coalición contra a Prisión no Leste dos Ánxeles.

O MELA continuou crecendo en tamaño e experiencia. En 1987 comezou unha exitosa loita contra o Proxecto Lancer (incinerador de residuos municipais). En 1988 a organización loitou contra outro incinerador de residuos tóxicos, e un ano despois uniuse con estudantes de secundaria de Huntington para deter o tratamento dunha planta química. Actualmente, o grupo participa no programa de conservación da auga, dirixe un programa de concienciación sobre o veleno do chumbo e patrocina programas de educación superior.

Castelo, coñecida popularmente como "*la doña*", faleceu en 1998, tres anos despois de recibir o prestixioso Premio Ambiental Goldman. Foi a primeira persoa dos Ánxeles, a primeira latina e a persoa de maior idade en gañar o premio.

Notas
-----

1. 1 2  "The Earth Mother : Aurora Castillo has long protected her East L.A." (en inglés). 24 de abril de 1995. Consultado o 4 de marzo de 2020.
2. 1 2  "Aurora Castillo" (en inglés). Consultado o 4 de marzo de 2020.
3. 1 2  Becher, Anne (2000). *American environmental leaders: from Colonial times to the present. A - K* (en inglés). ABC-Clio. ISBN 978-1-57607-162-5. Consultado o 4 de marzo de 2020.
4. ↑  "The Fight for Environmental Justice and the Rise of Citizen Activism" (en inglés). Consultado o 4 de marzo de 2020.
5. ↑  Oboler, Suzanne; González, Deena J. eds. (2005-01-01). *The Oxford Encyclopedia of Latinos and Latinas in the United States* (en inglés) (1 ed.). Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515600-3. doi:10.1093/acref/9780195156003.001.0001.
**Andrés Eguíbar Rivas**, nado en Portugalete o 5 de abril de 1954, é un político galego.

Traxectoria
-----------

Comercial Administrativo. Militante das Juventudes Socialistas, foi detido en 1972 e condenado polo Tribunal de Orde Pública. Posto en liberdade, foi novamente detido na concentración socialista de homenaxe a Pablo Iglesias no cemiterio civil de Madrid e pasou dous meses en Carabanchel. 

Instalado na Coruña, foi secretario de relacións políticas da Federación galega do PSOE e como tal participou na Táboa Democrática de Galicia e na Plataforma de organismos democráticos. Foi elixido deputado do Congreso polo PSOE pola provincia da Coruña na lexislatura constituínte (1977-1979). En xaneiro de 1979 abandonou o PSOE e solicitou a alta na UCD. En 1980 foi nomeado Subdirector Xeral de Traballo da Consellería de Traballo e Servizos Sociais. Foi xerente do Xacobeo.

Notas
-----

1. ↑  "Andrés Eguibar" 2/1/1979 *El País* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografíoa

* Un viaje a la historia del socialismo coruñés del siglo XX Y XXI

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382982
* DSBE: 5007\_eguibar-rivas-andres

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Cathy Young**, nada como **Ekaterina Jung** (en ruso: *Екатерина Юнг*, en Moscova o 10 de febreiro de 1963, é unha xornalista e escritora rusa-estadounidense cuxo traballo propugna unha versión moderada do libertarismo, así como o feminismo da igualdade. É autora de dous libros, colaboradora frecuente da revista libertaria Reason, e columnista regular para Newsday e RealClearPolitics.com.

Traxectoria
-----------

Nada en Moscova, tiña 17 anos cando a súa familia emigrou ós Estados Unidos en 1980, converteuse nun cidadá naturalizada en 1987 como Catherine Alicia Young. Gradouse na Universidade de Rutgers en 1988. En Rutgers escribiu unha columna para o xornal estudantil diario Targum e traballou como escritora do estudante para The Detroit News. Tamén completou a súa autobiografía, publicada en 1989 e continúa a súa asociación con The Detroit News, onde foi columnista habitual dende 1993 até 2000 e traballou como xornalista independente para diversas publicacións como The New York Times, The Washington Post, The Philadelphia Inquirer, Newsday, The New Republic, The Wall Street Journal, The American Spectator, National Review, Salon.com, The Weekly Standard, e Reason. No seu segundo libro, publicado en 1999, criticou tanto o feminismo como o tradicionalismo dende o que describiu como un punto de vista proigualdade, unha filosofía que, segundo ela, pode ser chamado "feminismo ou algunha outra cousa".

Notas
-----

1. ↑  Young, Cathy, *Ceasefire!: Why Women and Men Must Join Forces to Achieve True Equality* (N.Y.: Free Press, 1999 (ISBN 0-684-83442-1)), p. 10 (*Introduction: The Gender Wars*).
2. ↑  Young, Cathy, *Ceasefire!*, *op. cit.*, p. 11 (*Introduction*).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2262391
* WorldCat
* VIAF: 38471575
* BLBNB: 000387358
* BNF: 121403399
* CiNii: DA05834527
* FAST: 242306
* GND: 118925431
* IMDb: nm2830336
* ISNI: 0000 0001 1623 5857
* LCCN: n88168904
* NDL: 00477631
* NLA: 35537160

 |
Azagaia de base fendida do Magdaleniano
Unha **azagaia** é unha arma arreboladiza primitiva e lixeira que se lanza coa man (como unha xavelina) ou coa axuda dun propulsor, e que xeralmente ten a punta de hasta de cérvido, un hastil de madeira e, ás veces, tamén unhas plumas na parte final para estabilizar o voo, como se fai coas frechas.

Historia e características
--------------------------

Azagaias profusamente decoradas do Magdaleniano
A punta da azagaia é, xeralmente, o único resto que atopan os arqueólogos nas escavacións, pois o hastil de madeira podrece co paso do tempo. Por esta razón, a palabra *azagaia* é empregada, en arqueoloxía, para referirse indistintamente ás lanzas completas ou ás puntas de corno deste tipo de armas de caza.

As azagaias son particularmente características do Paleolítico superior europeo e, dado que foron evolucionando co tempo, é posible asignar un ou varios modelos característicos para cada unha das culturas desta fase da Prehistoria:

* Auriñaciense: azagaias de base fendida e azagaias losánxicas
* Gravetiense: azagaias de base biselada e azagaias fusiformes
* Solutreano: azagaias coa zona central aplanada (tamén as hai biseladas e fusiformes)
* Magdaleniano: xunto ás anteriores, aparecen as azagaias de rañuras (probablemente para incrustar micrólitos), azagaias de base bifurcada e azagaias profusamente decoradas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740127
* AAT: 300251704
* BRE: 1834887
* GEC: 0081829
* JSTOR: assegais
* Treccani: zagaglia

 |
**Ayran** ou **Tan** (IPA: [aɪˈran]) (Turco: ayran; kazako Айран; búlgaro: айрян ou ás veces мътеница / бърканица (literalmente "auga aceitosa"); macedonio: матеница, аjрaн; grego: Αϊράνι; armenio: Թան; asirio: Döweh; albanés: Dhallë) é unha bebida moi popular en Turquía, Bulgaria, Armenia, os Balcáns e no Medio Oriente. Variantes desta bebida tómanse en toda Asia occidental e meridional con diferentes nomes. A bebida componse de iogur (ou leite agre) e mais auga. O iogur empregado provén do leite de ovella e ten un sabor lixeiramente ácido e textura espesa. Adoita tomarse con sal e incluso pementa. Esta bebida sérvese fría e tómase como acompañamento durante as comidas. En Armenia chámase *Tan*, e se fabrica do mesmo xeito, sexa con gas o sen gas.

Ligazóns externas
-----------------

* Ayran
* Receita de Ayran en castelán
* *Irán, Turquía e Siria dispútanse a autoria dunha bebida salgada*, en Revista de Folha, 3 de marzo de 2008 en portugués