Papiro de Rhind.
O **papiro de Rhind** é un papiro exipcio datado no 1650 a.C. Xuntamente co papiro de Moscova é o documento matemático máis importante do Antigo Exipto. É un documento de carácter didáctico que contén diversos problemas matemáticos.

Está redactado en escritura hierática e mide uns seis metros de lonxitude por 32 cm de largo, e está escrito polas dúas caras, encontrándose en bo estado de conservación. O texto, escrito durante o reinado de Apofis I, é copia dun documento do século XIX a. C. da época de Amenemhat III.

É unha copia realizada por un escriba chamado *Ahmes* pola que tamén se coñece como **papiro de Ahmes**.

Historia
--------

Foi escrito polo escriba Ahmes a mediados do século XVI a. C. a partir de textos de trescentos anos de antigüidade, segundo relata Ahmes ao principio do texto.

O papiro encontrouse no século XIX, xunto a un rolo de coiro, entre as ruínas dunha edificación próxima ao Ramesseum, e adquirido por Henry Rhind, un anticuario escocés, en 1858, en Luxor (Exipto), e por iso leva o nome de Rhind. 
O documento componse de 14 láminas, duns 40 por 32 cm, e está dividido en tres partes. A parte principal, dous fragmentos, custódianse desde 1865 no Museo Británico de Londres (os papiros EA 10057 e EA 10058), aínda que non están expostos ao público; o outro fragmento está no Museo de Brooklyn de Nova York (o 37.1784E).

Contido
-------

Fragmento do papiro de Rhind
Os antigos exipcios coñecían as fraccións, pero non realizaban o cálculo de fraccións como o coñecemos hoxe, pois escribían os números fraccionarios como suma de fraccións unitarias, é dicir, fraccións co número 1 no numerador.

Para eles, o concepto de {\displaystyle {\frac {2}{5}}} *non existía* e representábano coa notación actual da forma {\displaystyle {\frac {1}{3}}+{\frac {1}{15}}}. Ademais, antes de cada problema, descríbense dúas táboas de descomposición de fraccións para facilitar os cálculos dos problemas posteriores. Na primeira aparecen os valores de fraccións do tipo {\displaystyle {\frac {n}{10}}} con n = 1, 2... 10. Na segunda, máis extensa, descríbense as fraccións {\displaystyle {\frac {2}{n}}} con n senario e n = 5, 7... 101.

Os resultados poden chegar a ser tan complicados como, por exemplo:

{\displaystyle {\frac {2}{73}}={\frac {1}{60}}+{\frac {1}{219}}+{\frac {1}{292}}+{\frac {1}{365}}}

{\displaystyle {\frac {2}{73}}\*(60/60)=120/(60\*73)=(3+20+15+12)/(60\*73)={\frac {1}{60}}+{\frac {1}{219}}+{\frac {1}{292}}+{\frac {1}{365}}}

O texto contén 87 problemas matemáticos con cuestións aritméticas básicas, fraccións, cálculo de áreas, volumes, progresións, reparticións proporcionais, regras de tres, ecuacións lineais e trigonometría básica.

De acordo co contido do papiro publicado por Richard J. Gillins en *Mathematics in the Time of the Pharaons* podémolos clasificar en:

* operacións con números racionais enteiros e fraccionarios (1 a 23, 47, 80, 81);
* resolución de ecuacións de primeiro grao (24 a 27, 30 a 38);
* problemas de "pensar un número..." (28, 29);
* progresións aritméticas (39, 40 e 64);
* volumes, capacidades e poliedros (41 a 46, 56 a 60);
* áreas de figuras planas (48 a 55);
* regra para obter os 2/3 de números pares (61 e 61B);
* proporcións (62, 63, 65 a 68);
* progresións xeométricas (79);
* varios (80 a 87).

Notas
-----

1. ↑  Sánchez Rodríguez, Ángel (2000), páx. 145.
2. 1 2 3  Sánchez Rodríguez, Ángel (2000), páxs. 144-5.
3. ↑  Este tipo de sumas son coñecidas hoxe como *fraccións exipcias*.
4. ↑  Sanchez Rodriguez, Ángel (2000) pp. 145-6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Couchoud, Sylvia (2004): *Mathématiques Égyptiennes. Recherches sur les connaissances mathématiques de l’Égypte pharaonique*. Paris: Éditions Le Léopard d’Or. ISBN 2-863777-118-3.
* Gillings, Richard J. (1972): *Mathematics in the Time of the Pharaohs*. Boston, MA: MIT Press. ISBN 0-262-07045-6.
* Peet, T. E. (1923): "Arithmetic in the Middle Kingdom", in *J. Egyptian Arch.* **9**, 91-95, 1923 (Edición moderna do Papiro de Rhind).
* Sánchez Rodríguez, Ángel (2000): *Astronomía y matemáticas en el antiguo Egipto*. Medellín, Colombia: Aldebarán. ISBN 84-95414-08-2.

### Outros artigos

* Papiro de Moscova.
* Papiros Kahun.

### Ligazóns externas

* Museo Británico de Londres *(en inglés)*. Consultada o 11-11-20011.
* Museo de Brooklyn de Nova York *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.
* ¿Qué son las fracciones? (Papiro de Rhind) *(en castelán)*. Consultada o 11-11-2011.
* Fraccións exipcias *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.
* Allen, Don.: *Summary of Egyptian Mathematics* *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.
* O'Connor e Robertson, (2000): *Mathematics in Egyptian Papyri* *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.
* Truman State University, Math and Computer Science Division. Mathematics and the Liberal Arts: *Ancient Egypt* *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.
* Williams, Scott W. *Mathematicians of the African Diaspora* *(en inglés)*; contén unha páxina sobre os papiros matemáticos exipcios *Egyptian Mathematics Papyri* *(en inglés)*. Consultadas o 11-11-2011.
* Zahrt, Kim R. W. *Thoughts on Ancient Egyptian Mathematics* *(en inglés)*. Consultada o 11-11-2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213540
* EBID: ID
* GEC: 0055212
* GND: 4735890-7

 |