Coordenadas: 7°36′29″S 110°12′14″L﻿ / ﻿-7.60793, 110.20384


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xavaneses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Borobudur**, tamén transcrito **Barabudur** (en indonesio: Candi Borobudur, en xavanés: ꦕꦤ꧀ꦝꦶꦧꦫꦧꦸꦝꦸꦂ, romanizado: Candhi Barabudhur) é un templo budista Mahayana do século IX na rexencia Magelang de Xava, non lonxe da cidade de Muntilan, Indonesia. É o templo budista máis grande do mundo. O templo consta de nove plataformas apiadas, seis cadradas e tres circulares, rematadas por unha cúpula central. Está decorado con 2.672 paneis en relevo e orixinalmente 504 estatuas de Buda. A cúpula central está rodeada por 72 estatuas de Buda, cada unha sentada dentro dunha stupa perforada.

Construído no século IX durante o reinado da dinastía Sailendra, o deseño do templo segue a arquitectura budista xavanesa, que mestura a tradición indíxena indonesia de culto aos antepasados ​​e o concepto budista de acadar o *nirvāṇa*. O templo demostra as influencias da arte Gupta que reflicte a influencia da India na rexión, aínda que hai suficientes escenas e elementos indíxenas incorporados para facer de Borobudur un monumento puramente indonesio. O monumento é un santuario ao Buda e un lugar para a peregrinación budista. A viaxe do peregrino comeza na base do monumento e segue un camiño ao redor do monumento, ascendendo ata o cumio a través de tres niveis simbólicos da cosmoloxía budista: *Kāmadhātu* (o reino do desexo), *Rūpadhātu* (o reino das formas) e *Arūpadhātu* (o reino sen forma). O monumento guía aos peregrinos a través dun extenso sistema de escaleiras e corredores con 1.460 paneis narrativos en relevo nas paredes e nas balaustradas. Borobudur ten un dos conxuntos de relevos budistas máis grandes e completos do mundo.

A evidencia suxire que Borobudur foi construído no século IX e posteriormente abandonado tras o declive dos reinos hindús en Xava no século XIV e a conversión xavanesa ao islam. O coñecemento mundial da súa existencia non foi ata 1814 cando Stamford Raffles, entón o gobernante británico de Xava, foi informado da súa localización polos indonesios nativos. Desde entón, Borobudur conservouse mediante varias restauracións. O maior proxecto de restauración foi acometido entre 1975 e 1982 polo goberno indonesio e a UNESCO, seguido da inclusión na lista do monumento como Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

Borobudur é o templo budista máis grande do mundo, e está xunto a Bagan en Myanmar e Angkor Wat en Camboxa como un dos grandes sitios arqueolóxicos do sueste asiático. Borobudur segue sendo popular para a peregrinación, e os budistas de Indonesia celebran o Día de Vesak no monumento. Borobudur é a atracción turística máis visitada de Indonesia.

Notas
-----

1. ↑  "Largest Buddhist Temple". *guinnessworldrecords.com*. Consultado o 2022.
2. 1 2 3 4  "Borobudur Temple Compounds". *unesco.org*. Consultado o 2022.
3. 1 2  Soekmono, R. (1976). *Chandi Borobudur; a monument of mankind*. ISBN 92-3-101292-4.
4. ↑  Rajarajan, R. K. K. (January 2020). "Rajarajan 2020 Borobudur et alii A Note on Place Names in Java". *In Pedarapu Chenna Reddy, Ed. Heritage of Indian History, Culture, and Archaeology (Festschrift to Dr. M.D. Sampath), Vol. II, Art and Architecture. Delhi: B.R. Publishing Corporation* (en inglés).
5. ↑  "Borobudur : A Wonder of Indonesia History". *indonesia.travel*. Archived from the original on 14 de abril de 2012. Consultado o 2022.
6. ↑  Elliott, Mark (2003). *Indonesia*. Lonely Planet Publications Pty Ltd. ISBN 1-74059-154-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42798
* WorldCat
* VIAF: 133767676
* BNF: 11943142m
* BRE: 1878849
* EBID: ID
* GEC: 0011503
* GeoNames: 1648141
* GND: 4007791-3
* Google Maps: 996213835147625419
* LCCN: n84172194
* NKC: kn20050112001
* SELIBR: 248187
* SUDOC: 027376362
* WHC: 592-001

 |