**Anatoli Dmitrievich Papanov** (en ruso *Анато́лий Дми́триевич Папáнов*), nado en Viazma o 31 de outubro de 1922 e finado en Moscova o 5 de agosto de 1987, foi un actor e director de teatro ruso da época soviética.

Traxectoria
-----------

Seu pai, Dmitri Filippovich Papanov era un militar destinado no cruzamento ferroviario de Viazma, entón parte da *gubernia* de Smolesk. Súa nai, Elena Boleslavovna Roskovskaia era unha modista polaca que ao casar se converteu á fe ortodoxa. Seu pai formaba parte dunha compañía teatral de afeccionados organizada por Nikolai Plotnikov e na que tamén actuaba Evgenia Luchesarskaia, antiga actriz nos teatros imperiais e dona do comandante da gornición de Viazma. Cando as pezas requirían nenos, Anatoli e súa irmá botaban unha man saíndo a escena.

En 1930, a familia trasladouse a Moscova. De mozo traballou nunha fábrica e con 17 anos principiou a estudar na escola de teatro no club da fábrica Kauchuk que organizaron actores do Teatro Evgeny Vakhtangov e que dirixía Vasilii Kuza, a quen Papanov consideraba o seu primeiro mestre. En 1937 apareceu por primeira volta nun filme, un pequeno papel como mariño en *Lenin v oktyabre* e logo aparecu noutros filmes como extra. En 1941 durante o inicio da guerra na URSS Papanov incorporouse á fronte como sarxento primeiro ao mando dun pelotón artillaría antiaérea. O 22 de marzo de 1942 nunha acción preto de Khárkiv cercárono as tropas inimigas e resultou ferido, con feridas graves na perna dereita e a perda de dúas dedas. Pasou seis meses nun hospital, logo con 21 anos declárono discapacitado de terceiro grao e durante uns anos tivo que usar cachaba.

  

### Teatro e cine

En 1943 volveu a Moscova e ingresou no Instituto Estatal de Artes Teatrais Lunacharski, estudou so a guía de Vasili e Maria Orlov, do Teatro Artístico de Moscova. Entre as súas compañeiras de clase estaba Nadezhda Karataeva, con quen casou en 1945. Tras rematar os estudos en 1946 marchou a Klaipeda coa súa muller e os seus antigos compañeiros de curso como a compañía estable do recentemente reaberto Teatro Dramático de Klaipeda, o primeiro papel que interpretou na cidade lituana foi o de Sergei Tyulenin da peza *Molodaya gvardiya*, baseada na novela homónima de Fadeyev. En 1948 volveu a Moscova para se integrar no elenco do Teatro Académico da Sátira por suxestión do director Andrei Goncharov, e alí actuou durante case corenta anos en cincuentas montaxes. Algunhas desas obras graváronse para a televisión.

En cine o seu primeiro grande éxito foi en 1964 no papel do xeneral Serpilin no filme *Zhivye i myortvye* de Aleksandr Stolper baseado nunha novela de Konstantin Simonov, quen gabou a súa interpretación. En 1966 Eldar Ryazanov estreou *Beregis Avtomobilya*, no que Papanov compartía protagonismo co seu amigo Andrei Mironov, con Mironov como un moderno contrabandista, e Papanov como seu sogro, un veterano de guerra que se moquea del o tempo todo. A popularidade da parella levou en 1968 a Leonid Gaidai a elixilos para a comedia *Brilliantovaïa rouka* encarnando un par de contrabandistas que tentan quitarlle a "escaiola de diamantes" do heroe. O filme vírono máis de 76 millóns de espectadores no ano da súa estrea, converténdose no terceiro filme soviético máis popular de todos os tempos. En 1971, Gaidai escolleu de novo á parella para a súa adaptación da novela de Ilf e Petrov *12 stulyev* mais despois optou por outros actores e foi na adaptación que realizou Mark Zakharov para a televisión da novela onde a parella se reuniu por derradeira volta.

Actuou en máis de setenta producións cinematográficas. Tamén foi moi recoñecido o seu labor como actor de voz para animación, participando en máis de cen producións, en especial salienta o lobo, protagonista de *Nu, pogodi!*, que se converteu en emblema do propio actor .

En 1987 dirixiu unha montaxe da peza *Posledniye*, drama de Gorki, e como crente quixo completar a obra cunha pregraria, e para evitar posibles prohibicións inseriu unha gravación de radio co cantante de ópera Fedoror Chaliapin executando unha oración

Notas
-----

1. ↑  "Анатолий Папанов: кем были родители талантливого советского актера" russian7.com
2. 1 2  Татьяна Булкина (2011) *Поклон советскому кино*. Московия, pp. 87—96. ISBN 5-7151-0333-9.
3. ↑  Крылов Ю. К. (2012) *Анатолий Папанов. Снимайте шляпу, вытирайте ноги*. Питер. ISBN 978-5-459-01169-2.
4. 1 2 3  "Острова. Анатолий Папанов". *Культура*. 2007. Arquivado dende o orixinal o 22 de setembro de 2019. Consultado o 04 de setembro de 2019.
5. 1 2  "Надежда Каратаева и Анатолий Папанов. Больше, чем любовь". *tvkultura.ru*. 2013. Arquivado dende o orixinal o 20 de setembro de 2019. Consultado o 05 de setembro de 2019.
6. ↑  С. И. Юткевич (1987) *Кино: Энциклопедический словарь* М.: Советская энциклопедия, pp. 81, 316
7. ↑  "СССР: Самые кассовые фильмы". KinoPoisk
8. ↑  Anna Veligzhanina. "Гайдай забраковал 22 Остапа". *Komsomolskaya Pravda*, 30 de xaneiro de 2003
9. ↑  "Папанов в кино". *Сайт памяти Анатолия Папанова*. Arquivado dende o orixinal o 08 de setembro de 2019. Consultado o 06 de setembro de 2019.
10. ↑  "Папанов и мультфильмы". *Сайт памяти Анатолия Папанова*. Arquivado dende o orixinal o 23 de outubro de 2018. Consultado o 06 de setembro de 2019.
11. ↑  Татьяна Булкина (2011). *Поклон советскому кино*. pp. 87—96. ISBN 5-7151-0333-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q469557
* WorldCat
* VIAF: 10651905
* Allmovie: p148743
* BIBSYS: 9011539
* BNF: 16000648n
* BRE: 2705587
* DeutscheBio: 119248379
* Europeana: ID
* FAST: 350013
* Filmportal: ID
* GND: 119248379
* IMDb: nm0660311
* ISNI: 0000000121205978
* LCCN: no95000588
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0184742
* SUDOC: 149306741
* TMDb: 1189304

 |