recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan Garaizabal**, nado en Madrid o 20 de marzo de 1971, é un artista conceptual, escultor e gravador español.

Artista polifacético, experimentou tamén co debuxo, videoarte, instalacións luminosas e acústicas. É coñecido internacionalmente polas súas esculturas públicas monumentais.
Segundo o xornal *El País*, é un dos artistas españois máis internacionais.

O seu proxecto persoal Memorias Urbanas recupera con estruturas escultóricas e luz elementos arquitectónicos desaparecidos, enchendo baleiros urbanos historicamente significativos.

Traxectoria
-----------

A súa traxectoria estivo ligada, en gran medida, aos proxectos monumentais nos que estivo centrado en cada fase da súa vida. A finais dos anos 90 do século XX, estabelécese en Berlín.
Forma parte da xeración de artistas que transformaron toda a cidade nunha galería ao aire libre. A partir do ano 2012, comezou a pasar máis tempo nos Estados Unidos, en Miami, sen abandonar nin Berlín nin Madrid.

Realiza coas súas mans boa parte das súas obras, usando técnicas de forxa de ferro e aceiro, iluminación, carpintaría, albanelaría e materiais plásticos.

Instalacións públicas
---------------------

Memoria Urbana en Berlín.
Memoria do Giardino de Juan Garaizabal.
* 2006: Blosque de Flores, Valencia, España.
* 2007: Memoria Urbana Bucarest, Uranus Area. Noaptea Alba, Rumania.2011: Arquives Stairway. Private collection. Connecticut, United States.
* 2011: Arquives Stairway. Connecticut, Estados Unidos.
* 2012: Memoria Urbana Berlín, Alemaña.
* 2013: Memoria do GiardinoVenecia, Italia. Comisariado por Barbara Rose.
* 2016: Memoria Urbana Miami; Balcón da Habana, Estados Unidos.

Balcón da Habana no Museum Park de Miami.

Vida persoal
------------

Entre 1998 e 2007 cruzou en distintas etapas o continente africano desde Madrid até Cidade do Cabo. No presente vive e traballa entre Berlín e en Madrid, compaxinándoo con talleres temporais para outros proxectos. É pai de dúas fillas.

Notas
-----

1. ↑  Interruptores de la memoria. *El País*.
2. ↑  TVE (vídeo)
3. ↑  "Momentos de Gloria". Arquivado dende o orixinal o 5 de marzo de 2014. Consultado o 1 de marzo de 2014.
4. ↑  Descubrir el Arte
5. ↑  Berliner Morgenpost
6. ↑  La Vanguardia
7. ↑  CNN (Video)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Garaizabal*** |

* Página web del artista
* Berliner Morgenpost
* ZDF (Video)
* El Universal
* L.A. Times
* ABC
* Huffington Post
* Descubrir el Arte
* el Nuevo Herald
* Miami New Times
* Latin American Herald Tribune Arquivado 23 de marzo de 2017 en Wayback Machine.
* Miami
* ABC Cultura

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q325698
* WorldCat
* VIAF: 171609252
* Europeana: ID
* GND: 1239187076
* NKC: jo2011638255

 |
*Sempre en Galiza* de Castelao, 4ª edición de 1974.
**Ediciones Galicia** foi unha editorial galego-arxentina, do Centro Gallego de Buenos Aires.

Descrición
----------

Creada en 1950, acadou máis de cincoenta títulos, a maioría en lingua galega e con temática galega, de autores como Antón Villar Ponte, Manuel María, Lois Carré Alvarellos, Xohana Torres, Pura Vázquez, Xosé Filgueira Valverde, Francisco Fernández del Riego, Casimiro Torres Rodríguez, Andrés Martínez Salazar, Ramón Cabanillas, Valentín Paz-Andrade, Manuel Casás Fernández, Alberto Vilanova, Emilio González López, Francisco Lanza ou Francisco Luís Bernárdez.

Notas
-----

1. ↑  Historia Arquivado 24 de agosto de 2015 en Wayback Machine. Centro Gallego de Buenos Aires *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ediciones Galicia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Axeitos, X. L.; Seoane, X. (coordinadores) (1994). *Luís Seoane e o libro galego na Arxentina [1937-1978]*. Deputación da Coruña. pp. 15–16.

### Outros artigos

* Editorial Citania
O **Antonov An-26** (denominación da OTAN: **Curl**) é avión un bimotor turbohélice usado para o transporte militar, deseñado e producido na Unión Soviética dende 1989 ata 1986.

Deseño
------

Tras as exitosas operacións do transporte táctico An-24T en lugares pouco preparados, aumentou o interese por unha versión cunha maior rampla de carga retráctil, xa que a súa escotilla de carga ventral restrinxía o manexo da carga, e en particular dos vehículos, e facíao menos eficaz do esperado no lanzamento en paracaídas de homes e subministracións. Os primeiros estudos para a rampla retráctil leváronse a cabo como parte do proxectado transporte medio An-40. Cando e lle deu o visto e prace ao An-26 en marzo de 1968 Antonov adoptou o deseño da rampla do An-40 para a fuselaxe do An-24, nacendo así o An-26. Prestóuse especial atención ás misións militares e a meirande parte dos primeiros An-26 foron entregados ao VT-A (o mando de aviación de transporte da forza aérea soviética).

Usando a meirande parte da estrutura do An-24, como a configuración das ás, os motores e a tren de aterraxe, o An-26 incluía equipo militar, como asentos de lona abatibles para paracaidistas, elevadores colgantes, ventás de observación e liñas estáticas de conexión de paracaídas. O An-26 realizou a súa estrea pública no 27º Paris Air Show de Le Bourget onde o segundo prototipo, CCCP-26184 (c/n00202), foi amosado na exposición estática.

O An-26 tamén se fabricou sen acordo de licenza na China por Xian Aircraft Factory como o Y-14, posteriormente cambiado para ser incluído na serie Xian Y7.

Notas
-----

1. ↑  Gordon, Yefim. Komissarov, Dmitry & Sergey. "Antonov's Turboprop Twins". Hinkley. Midland. 2003. ISBN 978-1-85780-153-8
2. ↑  Gordon, Komissarov & Komissarov 2003, pp. 27, 41

Bibliografía
------------

* Gordon, Yefim; Komissarov, Dmitry; Komissarov, Sergey (2003). *Antonov's Turboprop Twins*. Hinkley, UK: Midland. ISBN 978-1-85780-153-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62156
* GND: 4787754-6
* LCCN: sh88006862

 |
Comparacións das interpretacións milenaristas cristiáns.
O **milenarismo**, palabra que provén do latín *millenium*, designa a doutrina relixiosa retirada da Biblia (Apocalipse 20, v. 1 a 10) que anuncia o regreso de Xesuscristo para constituír un reino con duración de mil anos; segundo isto, Cristo viría antes do último combate contra o Mal, a condena do diaño ao perder toda a súa influencia para a eternidade e o Xuízo Universal. Tivo influencia na Igrexa do século II da era cristiá, na Idade Media, e finalmente entre os protestantes.

Historia e características
--------------------------

Os milenaristas cristiáns baseábanse na interpretación dunha pasaxe do libro da Apocalipse de Xoán (20: 1-3) e da Segunda epístola de Pedro (3:13). Os principais representantes desta doutrina foron Papías de Hierápolis, Xustino Mártir, Ireneo de Lión, Tertuliano e Lactancio.

Por volta do ano 1000, o milenarismo adquiriu unha forza renovada ao se estender a crenza da chegada do xuízo final, coincidindo cos mil anos da presenza do cristianismo na Terra.

No século XV, Dolcino de Novara capitaneou un movemento denominado milenarista, do que foi o profeta. Xa na Idade Moderna, o dominico Girolamo Savonarola, denantes de ser queimado na fogueira en 1498, proclamou Florencia como a nova Xerusalén.

A caída do Imperio Romano de Oriente provocou interpretacións milenaristas; tamén a descuberta de América foi entendida como un signo da chegada dos tempos profetizados por San Xoán.

O dominico Francisco de la Cruz, condenado a morrer na fogueira en 1578, predicou o traslado do papa a Lima, outra nova Xerusalén; autoproclamouse o "terceiro David" e enunciou a chegada dun "terceiro Testamento".

En plena Idade Moderna, Isaac Newton, escribiu sobre a antiga profecía e fixo cálculo sobre a súa culminación.

En 1595 publicáronse as Profecías de Malaquías, presuntamente datadas do século XII, de carácter apocalíptico.

Notas
-----

1. ↑  Sadurní i Puigbò, Núria. *Diccionari de l'any 1000 a Catalunya : l'abans i el després d'un tombant de mil·lenni*. 1. ed. Barcelona: Edicions 62, 1999, p. 89. ISBN 8429746072.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cohn, Norman. *The Pursuit of the Millennium: Revolutionary Millenarians and Mystical Anarchists of the Middle Ages*. Nova York, Oxford University Press, [1957]. ISBN 0-19-500456-6

### Ligazóns externas

* Diferentes puntos de vista sobre a fin do mundo *(en francés)*.
* *Le Millenium et le Ravissement* *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3567687
* BRE: 4665217
* EBID: ID
* GEC: 0123696
* JSTOR: millenialism
* MAG: 2779514881
* NKC: ph119166

 |
| Casina |
| --- |
| Casina co seu xato. |
| Estado de conservación |
| En perigoEn perigo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Eutheria |
| Orde: | Artiodactyla |
| Familia: | Bovidae |
| Subfamilia: | Bovinae |
| Xénero: | *Bos* |
| Especie: | ***B. taurus*** |

 |

A **casina**, tamén coñecida como **asturiana da montaña** é unha das razas de vacún tradicionais de Asturias, concretamente da zona leste dos Picos de Europa.

Esta raza pertence ao tronco castaño cantábrico e a súa orixe podería remontarse ao gando introducido na Península Ibérica polos indoeuropeos. Críase principalmente en réxime extensivo para a produción de carne e pódese atopar nas zonas montañosas do leste de Asturias: os Picos de Europa, a Serra do Sueve, a Serra do Cuera, a Serra de Cuana e os montes de Piloña e Ponga. Tamén hai rabaños estabulados en Cantabria, País Vasco e Castela e León.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de ASEAMO *(en castelán)*
O **campus de Ponferrada** é a área onde se imparten estudos universitarios na vila leonesa de Ponferrada.

Historia
--------

Comezou a impartir docencia no curso 1996/1997, despois de anos de reivindicacións para que O Bierzo se dotase de institucións universitarias. Para iso, reaproveitouse o edificio do antigo Hospital do Camiño de Santiago, baleiro despois do seu traslado a un edificio de nova planta.

A actividade no Campus ponferradino iniciouse con só 149 alumnos; hoxe,[*cando?*]supera os 1 500,[] tras anos en que a sede berciana foi aumentando o seu abano de titulacións, ao tempo que dotándose de novas e máis modernas infraestruturas; entre elas, novos edificios para servizos, institutos de investigación, cafetaría...

### Titulacións do Campus de Ponferrada

Na actualidade, o abano de titulacións impartidas en Ponferrada inclúe:

* Enxeñaría Técnica en Topografía.
* Enxeñaría Técnica Forestal.
* Enxeñaría Técnica Agrícola: especialidade Industrias Agrarias e Alimentarias.
* Enfermaría (anexa ao campus).
* Fisioterapia.
* Turismo (privado) (a partir do ano 2010 desaparece como oferta)

O Título Propio de Grao Medio en Cinematografía e Artes Visuais, hoxe envolvido en certa polémica pola posibilidade da súa conversión en título de formación profesional coa entrada en vigor do Espazo Europeo de Educación Superior, é un dos máis atractivos da institución académica e contou coas leccións maxistrais de cineastas do talle de Woody Allen ou Alejandro Amenábar, entre outros.

Notas
-----

1. ↑  "El Campus de Ponferrada llega a una cifra histórica desde 1996 con más de 1.100 matrículados". *Diario de León* (en castelán). 27 de setembro de 2007. Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2007. Consultado o 18 de xullo de 2014.
2. ↑  "La ULE confirma que Ponferrada pierde el próximo curso el título de Turismo". *Diario de León* (en castelán). 16 de xuño de 2010. Arquivado dende o orixinal o 30 de xuño de 2012. Consultado o 18 de xullo de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Universidade de León
* Universidade Nacional de Educación a Distancia
A **illa Ukerewe** (en inglés: *Ukerewe island*) é unha illa lacustre africana pertencente a Tanzania, a maior illa do lago Vitoria, a 5º maior illa lacustre do mundo e a maior illa interior de África, cunha superficie de aproximadamente 530 km². Forma parte do Distrito Ukerewe, que se atopa a 45 km ao norte de Mwanza, á que está unida por transbordador, e tamén dispón dun transbordador de vehículos máis curto que percorre 3´8 km e une a illa a través da canle Rugezi cun camiño de terra na beira oriental do lago, que se estende a Kibara e Musoma. O litoral da illa Ukerewe está formado por numerosas baías e está rodeado polo menos dunha ducia de illas menores. A súa comunidade máis grande é Nansio.

Vista das ribeiras da illa
A illa Ukerewe é coñecida por ter unha gran poboación de africanos con albinismo. Moitos dos primeiros que chegaron a vivir alí foron levados e abandonados na illa polas súas familias cando eran pícaros. Malia que comprende unha porcentaxe excepcionalmente alto da poboación da illa, seguen sendo, como en Tanzania, unha minoría oprimida.

Galería
-------

* Terra costeira, illa Ukerewe, TanzaniaTerra costeira, illa Ukerewe, Tanzania
* Campo de sorgo, illa Ukerewe, TanzaniaCampo de sorgo, illa Ukerewe, Tanzania
* Illa de Ukerewe-Mwanza transportador saindo do porto de NansioIlla de Ukerewe-Mwanza transportador saindo do porto de Nansio

Notas
-----

1. ↑  World Atlas website: *Islands of the World: Largest Lake Islands.* Retrieved 4 de xuño de 2007.
2. ↑  Mwanza Guide: *Ukerewe*.
3. ↑  Albinos slaughtered for body parts by black magic witchdoctors

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Ukerewe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* [ mapa detallado da illa Ukerewe e Illa Ukara

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q373323
* WorldCat
* VIAF: 126719309
* EBID: ID
* GeoNames: 149292
* GND: 4107378-2
* OSM: 6066078

 |
**Héctor Ramón Zelaya Rivera** (tamén coñecido como *Pecho de Águila*) nado o 12 de agosto de 1957 en Trinidad (Santa Bárbara), é un exfutbolista hondureño. Xogaba de defensa e consagrouse na historia do fútbol hondureño ao marcar o primeiro gol de Honduras nun mundial de fútbol (España 1982).

Traxectoria
-----------

A curta carreira futbolística de Zelaya comezou en 1976 cando se converteu nese momento nun dos xogadores máis novos (17 anos) en debutar na Liga Nacional hondureña. Ese debut levouse a cabo o 7 de marzo nun partido no que o Club Deportivo Motagua derrotou ao Campamento de Olancho por 1-0. Co Motagua "Pecho de Águila" gañou o seu único torneo en 1978. Na final dese torneo o Motagua venceu ao Real Club Deportivo España por 1-0 en Tegucigalpa, e logo por 4-1 en San Pedro Sula.

Case inmediatamente despois do seu debut, Héctor Zelaya foi convocado por Rodolfo "Popo" Godoy , xunto a Gilberto Yearwood, Porfirio Armando Betancourt entre outros, a formar parte da selección xuvenil que participou en Porto Rico, rumbo ao primeiro mundial xuvenil de Tunisia 1977. Nese torneo, Honduras foi un dos dos equipos clasificados, xunto a México. En Tunisia "Pecho de Águila" foi partícipe dunha prometedora selección hondureña, que terminou segunda do seu grupo; logo de derrotar a Marrocos e a Hungría, perdendo a súa clasificación na segunda rolda, a mans de Uruguai.

Despois de participar en Tunisia, Zelaya foi convocado polo adestrador José de la Paz Herrera para formar parte da selección, que participara nas eliminatorias (1981) e no mundial de España 1982. Unha vez rematada a súa participación mundialista, Zelaya pasou a formar parte do Deportivo da Coruña, pero unha vella lesión que arrastraba desde 1980 impediulle chegar a render o esperado no club galego.

Tras de varias fisioterapias en terras españolas, Zelaya finalmente deuse conta que nunca chegaría a recuperarse; polo que decidiu volver a Honduras e retirase do fútbol definitivamente á temperá idade de 24 anos. No seu último partido de fútbol, que Héctor Zelaya xogaba para o seu querido Club Motagua, e participou na vitoria deste por 1-0 ante o Club Deportivo de la Universidad.

Na actualidade, Zelaya dirixe un proxecto con rapaces marxinados dos barrios de Tegucigalpa, chamado "Fútbol para la vida", no que están involucrados máis de 15.000 nenos.

### Selección nacional

Zelaya foi internacional coa selección de Honduras.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Datos do xogador en fifa.com Arquivado 07 de xuño de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Información sobre o xogador en wordpress.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2527671
* BDFutbol: 3099
* FIFA: 60317
* FootballDatabase: 48668
* NFT: 55261
* Soccerway: 106052
* Transfermarkt: 141741
* Worldfootball: hector-zelaya

 |
***Tirma*** (en italiano *La principessa delle Canarie*) é un filme italo-español, dirixido por Paolo Moffa que foi estreado en 1954.

Sinopse
-------

No ano 1450, a Corona de Castela gaña novos territorios, pero só as Illas Canarias, cunha posición estratéxica no océano Atlántico, resiste os asaltos dos fidalgos casteláns que ata agora só conquistaron pequenas zonas do litoral. Na illa de Gran Canaria, Tenesor Semidán, guanarteme de Gáldar, e a súa filla, a princesa Guayarmina, prefiren chegar a un acordo cos españois para evitar unha guerra, en contra da vontade do Gran Faycán (sumo sacerdote) e dos seus partidarios. Un día, Guayarmina é sorprendida no bosque por Hernán, un oficial español que se namora dela, ignorando a súa condición de princesa. Trala morte de Tenesor, o nome do Gran Faycán e o líder guerreiro Bentejuí duras batallas contra os invasores.

Personaxes
----------

* Silvana Pampanini como Guayarmina
* Marcello Mastroianni como Hernán
* Gustavo Rojo como Bentejuí
* José María Lado como Sacerdote
* Elvira Quintillá como Tasirga
* José María Rodero como Don Álvaro
* Félix de Pomés como Tenesor Semidán

Notas
-----

1. ↑  "The Complete Index To World Film: The Island Princess". *CITWF.com*. Arquivado dende o orixinal o 03 de setembro de 2014. Consultado o 2009-03-15.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Tirma* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q534199
* Allmovie: v126572
* AlloCiné: 188557
* FilmAffinity: 580706
* IMDb: tt0047367
* OFDb: 218120
* TMDb: 294470

 |
**Consuelo Álvarez de Toledo Saavedra**, nada en Oviedo en 1944, é unha xornalista española.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Dereito e en Xornalismo, as súas primeiras experiencias profesionais foron no eido xurídico, prestando os seus servizos de asesoría en diferentes empresas.

Máis tarde comeza a exercer o xornalismo. Afiliada ó Partido Socialista Obreiro Español, en 1976 é nomeada subdirectora de *El Socialista*, a súa publicación oficial. Un ano máis tarde entra na Axencia EFE e é destinada a cubrir a información parlamentaria en plena transición.

Dende entón, especializouse neste tipo de información e converteuse nunha destacada analista política do país, en tres medios: prensa escrita, radio e televisión.

Así, en 1993 incorpórase ó programa *Hora Cero* que dirixe Javier González Ferrari en Antena 3 Radio.

En 1996-1997 presentou, xunto a Antonio San José, o programa de entrevistas e faladoiro de actualidade de Antena 3 *El primer café.*

O 2 de decembro de 1997 foi nomeada por esa cadea defensora do espectador, cargo que exerceu até 2000. Durante ese tempo viuse envolta en polémicas co director da cadea, José Manuel Lorenzo por unha emisión do espazo *La parodia nacional* e co xornalista Pepe Navarro, cuxo programa, *La sonrisa del pelícano*, tras ser retirado da programación foi tachado de telelixo por Consuelo Álvarez de Toledo.

Durante ese tempo compaxinou a súa actividade en televisión coa participación en faladoiros políticos en Onda Cero e unha columna diaria de opinión no xornal *El Mundo*. Tamén apareceu en Telecinco (*Día a día*) entre 2001 e 2004 e Antena 3 (*Cada día*), en 2004-2005. 

En xuño de 2000 o Senado desígnaa conselleira de Radiotelevisión Española, a proposta do Partido Popular posto ó que renunciou en xuño de 2004.

Vida persoal
------------

Está casada co xornalista e economista Federico Ysart.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5784864
* WorldCat
* VIAF: 58481563
* BIBSYS: 4066247
* BNE: XX1656970
* BVMC: 44893
* Dialnet: 602430
* GND: 1057605204
* ISNI: 0000 0000 5944 7596
* LCCN: n2005014135
* SUDOC: 083961186

 |
Retrato idealizado de Luca della Robbia na edición de 1568 de *Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori* de Giorgio Vasari.
**Luca della Robbia**, nado en Florencia en 1400 e finado na mesma cidade no ano 1482, foi un escultor e ceramista italiano, famoso polas súas obras en terracota.

Desenvolveu un esmalte cerámico que facía que as súas obras tivesen unha maior durabilidade no ar libre, facendo así posíbel o uso de cerámica na decoración exterior de edificios. A súa obra caracterízase polo seu feitizo, fronte ao dramatismo tan frecuente nos seus contemporáneos. Dúas das súas obras máis famosas son *A Natividade* (c. 1460) e a *Virxe co Neno* (c. 1475). Foi o primeiro dunha dinastía de importantes ceramistas: Andrea della Robbia (sobriño seu) e Giovanni della Robbia (resobriño seu, fillo de Andrea).

Della Robbia foi gabado polo seu compatriota Leon Battista Alberti como un xenio comparábel aos escultores Donatello e Lorenzo Ghiberti, ao arquitecto Filippo Brunelleschi e ao pintor Masaccio. Para xustificar este emparellamento de della Robbia con artistas contemporáneos desta categoría, Alberti reivindicaba o interese e a forza das súas obras en mármore e bronce, así como as súas obras en terracota, sempre asociadas ao seu nome.

Galería
-------

* Teito en cerámica esmaltada da Capela dei Pazzi.Teito en cerámica esmaltada da Capela dei Pazzi.
* Outro panel da Cantoría.Outro panel da Cantoría.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Luca della Robbia*** |

* THAIS
* Web Gallery of Art
* Biografía ilustrada (baseada en *Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori* de Giorgio Vasari) *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q194977
* WorldCat
* VIAF: 17498444
* AGORHA: 130335
* BMT: 43802
* BNB: ID
* BNE: XX1122902
* BNF: 14979811r
* BRE: 3511622
* Bridgeman: 29792
* CERL: cnp00397010
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118638688
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 19436
* GND: 118638688
* ICCU: NAPV055471
* ISNI: 0000 0000 7971 2684
* KulturNav: ID
* LCCN: n50078538
* NDL: 00515811
* NKC: jcu2010568951
* NTA: 071090681
* OL: OL124639A
* RKD: 67264
* SNAC: w6g17wd9
* SUDOC: 067220738
* Treccani: luca-della-robbia
* ULAN: 500009618

 |
**Ramón Cueto Noval**, coñecido como **Ramón del Cueto**, nado en Asturias en 1858 e finado na Coruña o 27 de febreiro de 1928, foi un enxeñeiro de minas e xornalista vinculado a Galiza.

Traxectoria
-----------

Tumba de Ramón del Cueto no cemiterio de Santo Amaro da Coruña
Pertencía ao Corpo de Enxeñeiros de Minas. Foi nomeado xefe do distrito mineiro da Coruña e Lugo, pasando a vivir na Coruña, onde fundou o *Boletín de la Cámara Minera*, colaborou en *La Voz de Galicia*, *El Ideal Gallego* e *América-Galicia* e dirixiu tamén a revista *Galicia Industrial y Comercial*. Foi vicepresidente do Sindicáto Cámara Agrícola da Coruña, tenente de alcalde do Concello da Coruña e membro do Consejo Provincial de Fomento. Foi nomeado fillo adoptivo de Ribadeo polos seus estudos e xestións e favor da minería do concello, e foille concedida a Cruz de Afonso XII.

Obra
----

* *La minería en Galicia*; A Coruña, 1910, con Antonio de Irimo.
* *Historia, situación actual y solución para su desarrollo*; A Coruña, 1919.
* *Impresiones sobre la minería en Galicia*; A Coruña, 1922.
* *Minería en generalidades de la geografía de Galicia*; Barcelona, s.d.

Notas
-----

1. ↑  *Galicia Industrial y Comercial*, 23, febreiro de 1928, p. 12.
2. ↑  *El Orzán*, 28-2-1928, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, A. (1951). "CUETO NOVAL, Ramón". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **I**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 323.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534027
* WorldCat
* VIAF: 182573321
* BNE: XX1775803

 |
---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---

Un **datáfono** ou pasa cartóns, é un dispositivo compacto que, instalado nun establecemento comercial ou tenda, permite cobrar aos seus clientes (por rede telefónica, ou IP vía GSM, GPRS, Wi-Fi etc.) mediante tarxeta de crédito ou débito. Normalmente o datáfono dun comercio é proporcionado polo banco co que traballa.

Os datáfonos contan cun teclado, unha pequena impresora, un lector da banda magnética dos cartóns, un chip e un software para xestionar a operativa de venda e o protocolo de comunicacións. Habitualmente utiliza o servizo de transmisión de datos por vía telefónica.

O software que utilizan os datáfonos chámase kernel-EMV. EMV é un sistema de cifrado de datos que nos últimos anos está a ser implementado nos datáfonos.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Datáfono***  |

Ligazóns externas
-----------------

* excelec.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q605108
* MAG: 2780737666

 |
Os **xázaros** ou **kházaros** (en hebreo, *Kuzari כוזרי*, en árabe: *خزر*, en turco: Hazar, en grego: Χαζαροι, en ruso: *Хазары*, en latín: *Gazari* ou *Cosri*) foron un pobo turco procedente de Asia central. Entre os séculos VIII e IX, o xudaísmo converteuse na relixión de estado.

O nome "khazar" parece estar vinculado a un verbo túrquico que significa "errante" (*gezer* en turco moderno). No século VII, fundaron un Khanato independente no Cáucaso Norte a beiras do Mar Caspio, onde co paso do tempo o xudaísmo converteríase en relixión oficial. No seu momento de máximo esplendor, eles e os seus tributarios controlaron boa parte do que hoxe é o sur de Rusia, Casaquistán occidental, este de Ucraína, parte importante do Cáucaso, (Daguestán, Acerbaixán, Xeorxia,...) e Crimea.

Os xázaros foron importantes aliados do Imperio Bizantino contra o Imperio Sasánida, ademais dunha significativa potencia rexional no seu momento de máximo esplendor. Emprenderon unha serie de guerras, todas vitoriosas, contra os califatos árabes, evitando así posiblemente a invasión de Europa Oriental. A finais do século X, o seu poder declinaría fronte ao Rus de Kíiv, desaparecendo misteriosamente da historia.

Notas
-----

1. ↑  *Diciopedia do século 21* **3**. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Editorial Galaxia. 2007. p. 2215. ISBN 9788482893600.
2. ↑  *Enciclopedia Galega Universal*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***xázaros*** |

* Khanato - palabra de orixe turca-mongol utilizada para describir unha entidade política gobernada por un khan; comparte raíz con xentilicio xázaro, do **imperio xázaro**.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q173282
* BRE: 4727653
* EBID: ID
* GND: 4009796-1
* NKC: ph174209

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Nuria Varela.

**Nuria Varela**, nada en Turón (Mieres) en 1967, é unha xornalista e escritora asturiana.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Ciencias de la Información na Universidade Complutense de Madrid. Conta con grande experiencia en conflitos bélicos, dando un punto de vista desde o activismo feminista. Cubriu para o semanario *Panorama* o golpe de estado soviético de 1991 e mais a guerra de Bosnia, o sitio de Saraxevo e a situación dos campos de refuxiados croatas durante as guerras iugoslavas. En 1993 pasou a traballar para *Interviú*, facendo reportaxes sobre os campos de refuxiados afgáns en Paquistán, os campamentos de refuxiados saharauís e sobre a matanza de Acteal en Chiapas. Foi correspondente de guerra en Chechenia, estivo cos ex-guerrilleiros no Salvador e coas brigadas de Nicaragua, amais de observadora dos campamentos civís pola paz en Chiapas e Libia.

En 2003 publicou o seu primeiro libro, *Íbamos a ser reinas*. Nel analiza a enorme problemática da violencia de xénero sufrida polas mulleres non só por parte das súas parellas, senón tamén por parte do sistema xudicial, político, social e mesmo polas súas propias compañeiras e familias, por mor do fundamento patriarcal da maior parte das sociedades contemporáneas, en concreto a occidental.

En 2005 presentou o seu segundo libro, *Feminismo para principiantes*, no que pretendeu facer un repaso "da historia dos tres séculos da historia do feminismo e a súa chegada a España". No 2018 levou a cabo unha revisión do libro e se lle engadiron as ilustracións realizadas por Antonia Santolaya.

Obra
----

* 2003: *Íbamos a ser reinas*
* *2*005: *Feminismo para principiantes*
* 2008: *Martín y la pirata Candela*
* 2012: *La voz ignorada. Ana Orantes y el fin de la impunidad*
* 2016: *Cansadas. Una reacción feminista frente a la nueva misoginia*
* 2018: *Feminismo para principantes (versión Ilustrada)*

Notas
-----

1. ↑  Tarragó Bosch, Alba (24-02-2018). "Nuria Varela: "La formación que recibimos estafa porque oculta a las mujeres"". *lavanguardia.com*. Consultado o 09-03-2019.
2. ↑  "Nuria Varela presenta 'Feminismo para Principiantes', historia ilustrada "para no olvidar siglos de lucha"". *europapress.es*. 25-02-2018. Consultado o 09-03-2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Twitter oficial

* Portal:Muller
* Portal:Feminismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9051193
* WorldCat
* VIAF: 74132086
* BNE: XX1581575
* BNF: 150215288
* Dialnet: 823732
* ISNI: 0000 0000 5939 7664

 |
**Macromedia** foi unha empresa de software de gráficos e desenvolvemento web con centrais en San Francisco, California. Macromedia foi formada en 1992 pola fusión de Authorware, Inc. (creadores de Authorware) e MacroMind-Paracomp (creadores de Macromind Director). As súas centrais están en San Francisco, California. 
Macromedia continuou seguindo o rastro de M&A e en decembro de 1999 adquiría a compañía de software de análise de tráfico Andromedia. A compañía de desenvolvemento Web Allaire foi adquirida en 2001, e Macromedia engadiu varios produtos populares de servidor e desenvolvemento Web á súa lista.

En 2003, Macromedia adquiriu a compañía de conferencia por web Presedia e continuou desenvolvendo o seu produto de colaboración e presentación on-line baseado en Flash, ofrecido baixo o nome de Breeze. Despois, nese mesmo ano, Macromedia tamén adquiriu a compañía de software de axuda de autoría eHelp Corporation, cuxos produtos incluían RoboHelp, RoboDemo (Agora Captivate), e RoboInfo.

O 18 de abril de 2005, Adobe Systems Inc. anunciou un acordo para adquirir Macromedia nunha transacción valorada en, aproximadamente, 3400 millóns de dólares. O 5 de decembro de 2005, Adobe Systems completa a adquisición de Macromedia.

Produtos
--------

* Authorware
* Breeze
* Captivate
* Central
* ColdFusion
* Contribute
* Dreamweaver
* Director
* Fireworks
* Flash
* Flash Communication Server
* Flash Player
* FlashCast
* Flashpaper
* Flex
* Fontographer
* FreeHand
* HomeSite
* JRun
* Robohelp
* Shockwave
* Shockwave Player
* Studio 8 (Flash, Dreamweaver, Fireworks etc)

Para o futuro dos produtos de Macromedia, mire en Adobe para máis información sobre as novas estruturas de Adobe/Macromedia.

Notas
-----

1. ↑  Nota de Prensa de Macromedia
2. ↑  Nota de Prensa de Adobe

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234946
* WorldCat
* VIAF: 312917179
* GEC: 0518160
* GND: 5532362-5
* LCCN: n78062374
* NKC: ko2003184442
* OL: OL2671191A

 |
**José Luis Martín Vigil**, nado en Oviedo o 28 de outubro de 1919 e finado en Madrid o 20 de febreiro de 2011, foi un escritor e anteriormente crego asturiano en lingua castelá.

Traxectoria
-----------

Estudou a escola e o bacharelato cos xesuítas en Oviedo e a comezos dos anos trinta desprázase a Madrid para estudar na acabada de crear Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Navais. Sorpréndeo a Guerra Civil española nas vacacións de verán en Asturias e alístase co bando nacionalista, onde participa en combates na fronte do Ebro, na toma de Madrid, en Estremadura e en Toledo.

Ao rematar a contenda acaba a enxeñería e fai Filosofía e Teoloxía na Universidade de Comillas. En 1948 ingresa na Compañía de Xesús e cinco anos máis tarde ordéase sacerdote católico. Traballou como capelán de residencias universitarias e profesor en distintos centros de ensino, mentres compaxinaba estes labores co de crego; entre eles figurou entre 1951 e 1953 o colexio Santiago Apóstolo de Vigo.

En 1955 publica a súa primeira novela en México, novela que tería un importante éxito na España franquista: *La vida sale al encuentro*, ambientada precisamente en Vigo. Tres anos máis tarde, en 1958, abandonaría a Compañía de Xesús e varios anos despois veríase forzado tamén a deixar o sacerdocio debido á súa homosexualidade. A partir desa primeira novela comezou a escribir con máis asiduidade, en especial novelas para xente nova, aínda que tamén cultivou outros xéneros, como a novela erótica. Tamén presentou programas de radio e televisión, entre eles un con Susana Estrada onde se abordaba a educación sexual na España dos anos oitenta.

Obras
-----

### Ficción

* *La vida sale al encuentro* (1955)
* *Sexta galería* (1962)
* *Réquiem a cinco voces* (1963)
* *Tierra Brava* (1966)
* *Una chabola en Bilbao*
* *Los curas comunistas*
* *Nación de muchachos* (1973)
* *Muerte a los curas* (1974)
* *Cierto olor a podrido* (1979)
* *Doce indeseables* (1982)
* *El rollo de mis padres* (1982)
* *El faro de barlovento* (1983)
* *Un tal Marcos* (1984)
* *The boys' war* (1984)
* *Mi nieto Jaime* (1985)
* *Habla mi viejo* (1986, Premio Gran Angular)
* *Beatriz, un caso aparte* (1987)
* *Tres primos entre sí* (1988)
* *Ganímedes en Manhattan* (1988)
* *Iba para figura* (1991)
* *Me llamo Tolo* (1994)

### Non ficción

* *Un sexo llamado débil* (1973)
* *Destino: Dios*
* *¡En marcha, cristianos!*
* *Listos para resucitar*
* *Yo, Ignacio de Loyola* (1989)

Notas
-----

1. ↑  José Luis Martín Vigil, de novelista para adolescentes a 'cura maldito', Pedro Miguel Lamet, 10/1/2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9014068
* WorldCat
* VIAF: 79018311
* BLBNB: 000290142
* BNE: XX903753
* BNF: 11886902z
* CANTIC: a11997904
* CiNii: DA0495157X
* DBE: jose-luis-martin-vigil
* FAST: 32852
* GND: 1018867279
* ISNI: 0000 0000 8396 6601
* LCCN: n79032124
* NDL: 00471121
* NLA: 35331424
* NTA: 070829322
* PTBNP: 67458
* SUDOC: 026663279

 |
O **English Electric Canberra** é un bombardeiro medio a reacción de primeira xeración británico. Foi desenvolvido por English Electric de mediados a finais dos anos 40 en resposta a un requirimento do Ministerio do Aire de 1944 para un sucesor do bombardeiro rápido de Havilland Mosquito. Entre os requisitos de rendemento para o tipo estaba unha destacada capacidade de bombardeo a grande altitude e velocidade. Isto logrouse en parte facendo uso da nova tecnoloxía de propulsión a reacción. Cando o Canberra foi introducido en servizo coa Royal Air Force (RAF), o primeiro operador do tipo, en maio de 1951, converteuse no primeiro bombardeiro a reacción en servizo.

En febreiro de 1951 un Canberra estableceu outro récord mundial cando foi o primeiro reactor en realizar un voo transatlántico sen escalas. Durante a meirande parte dos anos 50 o Canberra podía voar a máis altura que calquera outro avión do mundo, e en 1957 un Canberra estableceu un récord do mundo de altitude de 21 430 m. Debido á súa habilidade para evadir aos primeiros interceptores a reacción, e o seu avance no rendemento sobre bombardeiros de pistóns contemporáneoa, o Canberra converteuse nun popular avión no mercado de exportación, sendo mercado por varias forzas aéres tanto de países dentro da Commonwealth de Nacións como fóra. O tipo tamén foi fabricado baixo licenza en Australia por Government Aircraft Factories e nos Estados Unidos por Martin como o B-57 Canberra. Este último fabricou tanto o lixeiramente modificado B-57A Canberra como o signifiicativamente actualizado B-57B.

Ademais de ser un avión de ataque nuclear táctico, o Canberra demostrou ser altamente adaptable, servindo en varios roles como bombardeo táctico e recoñecemento fotográfico e electrónico. Os Canberra serviron durante a guerra fría, a guerra de Suez, a guerra de Vietnam, a guerra das Malvinas, as guerras indo-paqustanís, e numerosos conflitos africanos. En varias guerras os dous bandos tiñan Canberras na súa forza aérea.

O Canberra serviu durante máis de 50 anos con algúns operadores. En xuño de 2006 a RAF retirou os seus tres últimos Camberra 57 anos despois do seus primeiro voo. Tres dos Martin B-57 continúan en servizo, realizando traballos meteorolóxicos e de seguimento de reentrada para a NASA, ademais de proporcionar probas de comunicación electrónica para o seu despregamento en Afganistán.

Notas
-----

1. ↑  "NASA's WB-57 Battlefield Airborne Communication Node gets new sensors, paint scheme for more clandestine missions". *The Aviationist* (en inglés). 2012-09-04. Consultado o 2022-05-01.
2. ↑  Axe, David. "America's Most Important Warplane Is Old, Ugly ... and Flown by NASA". *Wired* (en inglés). ISSN 1059-1028. Consultado o 2022-05-01.
**María Virtudes Monteserín Rodríguez**, coñecida como **Mariví Monteserín**, naceu o 19 de maio de 1959 en Boal (Asturias). É deputada do Partido Socialista Obreiro Español no Congreso de Deputados dende 2004 e formou parte da VIII, IX e X lexislaturas.

Traxectoria
-----------

A súa primeira responsabilidade política foi como concelleira socialista no Concello de Avilés en 1983 corporación á que pertenceu durante 16 anos, até 1999. Tamén foi tenente de alcalde deste concello entre 1988 e 1995.

No 2000 concorreu ás eleccións na candidatura socialista ó Senado pero non resultou elixida.

No 2004 é elixida deputada por Asturias e participa na tramitación da Lei Integral contra a Violencia de xénero que defende como voceira do Grupo Parlamentario Socialista en materia de Igualdade no Pleno do Congreso o día da súa aprobación o 22 de decembro de 2004 e da Lei Orgánica para a Igualdade Efectiva de Mulleres e Homes aprobada en marzo de 2007. En marzo de 2008 pasa a formar parte da cúpula directiva do PSOE no Congreso de Deputados ó ser nomeada voceira adxunta do PSOE no Congreso, ás ordes de José Antonio Alonso Suárez e Ramón Jáuregui.

Na X Lexislatura iniciada en 2011, Monteserín asume a portavocía do PSOE da Comisión de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento.

En outubro de 2014 gañou as primarias do PSOE en Avilés como candidata en substitución da antiga alcaldesa, Pilar Varela, quen decidiu non repetir á fronte do cartel socialista na cidade.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha Congreso de Diputados". Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 21 de marzo de 2015.
2. ↑  "Mariví Monteserín, toda una vida". Diario La Nueva España. 13 de marzo de 2008. Consultado o 21 de marzo de 2015.
3. ↑  "Mariví Monteserín anuncia su candidatura a las primarias socialistas en Avilés". Diario El Comercio. 18 de setembro de 2014. Consultado o 21 de marzo de 2015.
4. ↑  "Video de la Intervención en el Pleno del Congreso". 22 de decembro de 2014. Consultado o 21 de marzo de 2015.
5. ↑  "Mariví Monteserín nueva Portavoz Adjunta del PSOE en el Congreso". Diario el Comercio. 26 de marzo de 2008. Consultado o 21 de marzo de 2015.
6. ↑  "Ficha Congreso de los Diputados". Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 21 de marzo de 2015.
7. ↑  "Mariví Monteserín será la candidata del PSOE en Avilés". Diario El Comercio. 19 de outubro de 2014. Consultado o 21 de marzo de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mariví Monteserín Modificar a ligazón no Wikidata*** |
| Monte Camerún - Fako |
| --- |
| Cráteres na cima do Fako |
| Altitude | 4.095 m |
| Latitude | 4º 12' 37 *N* |
| Lonxitude | 9º 10' 23 *L* |
| Rexión | Camerún |
| Montaña | Macizo do Camerún |
| Primeiro ascenso | 1861 por Richard Francis Burton e Gustav Mann. |
| Tipo de volcán | Estratovolcán, activo |

Localización do Fako preto da costa do Camerún
O **Monte Camerún** ou **Fako** e **Mongo ma Ndemi** ("monte da grandeza") en banto (chamado durante a época da colonización alemá *Albertspitze*) é un volcán activo, sito na provincia do Suroeste no Camerún. A súa altura alcanza os 4.095 metros sobre o nivel do mar. É o cume máis elevado do país e da África Occidental subsahariana.

Xeoloxía
--------

O Fako forma parte dunha ampla zona de actividade volcánica, coñecida como a Liña Volcánica do Camerún, que se estende desde as illas de San Tomé e Príncipe até as montañas do Tibesti, no Chad. Esta liña inclúe o lago Nyos, onde unha súbita liberación de gases provocou en 1986 a morte de polo menos 1.800 persoas nas aldeas veciñas.

Nas ladeiras do volcán e máis nas áreas circundantes existem máis de 100 conos parasitos, algúns de grandes dimensións, dispóndose ao longo de liñas de fractura. A estrutura total do Fako estímase que alcanza un volume de 1.400 km3, o que fai del un supervolcán ou, cando menos, un dos grandes volcáns da Terra.

Unha segunda zona de erupción, máis antiga e agora inactiva, denominada Monte Etindi (tamén dito *Pequeno Camerún*), localízase no flanco sur, próximo á costa. O *Etindi* atinxe os 1.715 m de altitude.

O volcán Fako ten producido, esencialmente, materiais basálticos e traquibasálticos, formando un horst volcánico sobre as rochas metamórficas do Precámbrico, recubertas logo por sedimentos que datan do Cretáceo ao Cuaternario, preexistentes na rexión.

Erupcións
---------

Están documentadas erupcións do Fako nos anos seguintes: 1650, 1807, 1825, 1838, 1852, 1865, 1866, 1871, 1909, 1922, 1925, 1954, 1959, 1982, 1999 e 2000.

Escaladas
---------

A primeira ascensión por europeos tivo lugar en 1861. Nese ano o explorador británico sir Richard Francis Burton e o botánico alemán Gustav Mann alcanzaron a súa cima. Mary Kingsley, en 1895, converteuse na primeira muller que pisou a súa cima.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190562
* BNF: 13185470w
* BRE: 2038865
* EBID: ID
* GEC: 0013853
* GeoNames: 2233386
* GND: 4259091-7
* Peakbagger: 11099
* VOGRIPA: 335

 |
O **Antonov An-24** (ruso: Антонов Ан-24) (denominación da OTAN: **Coke**) é un avión de transporte turbohélice bimotor deseñado e fabricado na Unión Soviética por Antonov dende 1957.

Deseño
------

O An-24 voou por vez primeira en 1959 e dende entón foron fabricados 1.367, dos que uns 800 continúan en servizo en todo o mundo, principalmente na CEI e África. Deses 800, 297 Antonov An-24 operaban en aeroliñas no ano 2010.

Foi deseñado para substituír o veterano transporte e pistóns Ilyushin Il-14 en viaxes de alcance curto e medio, optimizado para operar en pistas pouco preparadas de lugares remotos. O perfil de á alta protexe aos motores e aos compoñentes das ás de entullo, a relación potencia-peso e maior que na meirade parte dos avións da súa clase e o aparello é de constitución robusta, requerindo un equipo de apoio en terra mínimo.

Debiso á súa fuselaxe resistente e bo rendemento, o An-24 foi adaptado para realizar moitas misións secundarias como recoñecemento en zonas xeadas e banco de probas de motores e hélices, ademais de base para desenvolver o transporte táctico An-26, o o vión de vixilancia e mapeador fotográfico An-30, é o transporte táctico con motores máis potentes An-32. Foron previstos varios proxectos como un avión de pasaxeiros de catro reactores e alcance curto/medio e varias versións de motores.

A principal liña de produción estaba en planta de Kíiv-Svyatoshin, onde se fabricaron 985 unidades. 180 saíron de Ulan Ude e 197 An-24T construíronse en Irkutsk. A fabricación na Unión Soviética rematou en 1978.

A produción continuou na China pola Xi'an Aircraft Industrial Corporation que se fixo coa licenza para a súa fabricación, usou a enxeñería inversa e redeseñou o avión bautizándoo como Xian [Yunshuji] Y7. A fabricación do Y7, na súa versión civil, deu paso á do MA60, un derivado con motores e aviónica occidental.

| * v
* c
* e
Avións de Antonov |
| --- |
| 
* A-40
* An-2
* An-3
* An-4
* An-6
* An-8
* An-10
* An-12
* An-14
* An-22
* An-24
* An-26
* An-28
* An-30
* An-32
* An-38
* An-70
* An-71
* An-72
* An-74
* An-88
* An-124
* An-140
* An-148
* An-174
* An-180
* An-204
* An-218
* An-225
* OKA-38
* SKV

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q337467
* GND: 7651169-8
* LCCN: sh2005007854

 |
Cara visible da Lúa cos principais mares e cráteres.
O lado visible da Lúa observado durante un mes, mostrando os efectos das libracións.
Cara visible da Lúa fotografada polo LRO da NASA.
A **cara visible da Lúa** é o hemisferio da Lúa que está permanentemente orientado cara á Terra, sendo o hemisferio oposto á cara oculta da Lúa. A razón pola cal desde a Terra só é visible esta cara da Lúa é debido a que a Lúa vira ao redor do seu eixo de rotación á mesma velocidade á cal orbita ao redor da Terra, o cal se coñece como rotación síncrona ou axuste de marea.

A Lúa está directamente iluminada polo Sol e debido á variación cíclica das condicións de observación desde a Terra ocorre o que se coñece como fases lunares. As partes non iluminadas da Lúa poden ás veces estar debilmente iluminadas debido ao brillo da Terra, que non é máis que a luz solar que ao reflectirse na superficie da Terra se proxecta sobre a Lúa. Dado que a órbita da Lúa é un pouco elíptica e está inclinada respecto do seu plano ecuatorial, as libracións permiten que até un 59% da superficie da Lúa poida verse desde a Terra (aínda que desde calquera punto da Terra en calquera momento só pode observarse a metade do satélite).

Nomenclatura
------------

A cara visible da lúa está cuberta por grandes áreas escuras que os primeiros astrónomos que a cartografaron no século XVII (principalmente Giovanni Riccioli e Francesco Maria Grimaldi) pensaron que se trataban de mares. A pesar de que posteriormente se descubriu que a lúa non tiña mares, o termo «mare» segue sendo utilizado. En contraposición, as rexións con cor máis clara son denominadas «terrae», máis comunmente referidas como terras altas.

Orientación
-----------

A imaxe da Lúa normalmente móstrase nos mapas co norte na parte superior e o oeste á esquerda. Con todo, os astrónomos normalmente viran o mapa colocando o sur na parte superior de forma que se corresponda coa imaxe vista na maioría dos telescopios, os cales mostran a imaxe invertida.

Hai que ter en conta que, na lúa, o leste e o oeste se atopan onde cabe esperalos se estivésemos de pé na lúa. Pero cando nós, desde a Terra, vemos a Lúa no ceo a dirección leste-oeste invértese. Para precisar unhas determinadas coordenadas sobre a Lúa deberíase, por tanto, mencionar sempre se se trata de coordenadas selenográficas ou de coordenadas astronómicas.

Notas
-----

1. ↑  "Luna: Las principales formaciones del relieve lunar". *Gran Enciclopedia Larousse* **14** (1ª ed.). Barcelona: Editorial Planeta. 1989. p. 6692. ISBN 8432073849.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cara oculta da Lúa
* Libración
* Xeoloxía da Lúa

### Ligazóns externas

* Book: Craters of the Near Side Moon
* Lunar and Planetary Institute: Exploring the Moon
* Lunar and Planetary Institute: Lunar Atlases
* Ralph Aeschliman Planetary Cartography and Graphics: Lunar Maps Arquivado 29 de maio de 2015 en Wayback Machine.
* NASA’s Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL) Mission Arquivado 26 de novembro de 2022 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q782867
* MAG: 146161832

 |