Non confundir con pato rabilongo.

| Pato rabeiro*Clangula hyemalis* |
| --- |
| Macho
Femia con plumaxe de invernoFemia con plumaxe de inverno |
| Estado de conservación |
| VulnerableVulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Anseriformes |
| Familia: | Anatidae |
| Subfamilia: | Merginae |
| Xénero: | ***Clangula***Leach, 1819 |
| Especie: | ***C. hyemalis*** |

 |
| Nome binomial |
| *Clangula hyemalis*(Linnaeus, 1758) |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

O **pato rabeiro**, ou **parrulo rabudo**, *Clangula hyemalis*, é unha especie de ave da orde das anseriformes, familia dos anátidos e subfamilia dos merxinos (patos mariños).

É a única especie viva do xénero *Clangula*.

Propia das rexións frías de Eurasia e Norteamérica, en Galicia aparece como invernante esporádico.

É unha das especies ás que se lle aplica o *Acordo para a conservación das aves acuáticas migratorias africano-euroasiáticas* (AEWA).

Taxonmía
--------

### Descrición

A especie describiuna cientificamente Carl von Linné en 1758 na décima edición da súa obra *Systema naturae*, co nome de *Anas hyemalis*.

Posteriormente foi trasladada a un xénero propio, *Clangula*, creado por William Elford Leach en 1819.

Non se reconocen subespecies diferenciadas.

### Etimoloxía

A etimoloxía do nome do seu xénero procede do verbo latino *clangere*, 'resoar' ao que se lle engade a partícula diminutiva -*ula*, orixinando este termo neolatino, *clangula*, que fai referencia á súa voz.

O seu nome específico é unha forma alternativa de escribir a palabra *hiemālis*, que en latín significa 'invernal'.

### Sinónimos

Ademais de polo seu nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Anas glacialis*
* *Anas hyemalis* Linnaeus, 1758 (protónimo)
* *Clangula glaucion*
* *Clangula hiemalis*
* *Fuligula glacialis*
* *Nyroca hyemalis* (Linnaeus, 1758)

Características
---------------

Macho e femia en primavera.
Macho con plumaxe de outono.
Os adultos miden entre 41 e 60 cm de lonxitude, cunha envergadura alar de 72 a 80 cm, e un peso entre 450 e 1030 g. A plumaxe dos adultos varía bastante ao longo do ano, a causa dun complexo proceso de muda, mantendo constante unicamente o branco das partes inferiores do corpo.

O macho ten unha cola longa, estreita e en punta, de 10 a 15 cm de lonxitude e un bico gris anegrado cruzado por unha banda rosa. En inverno, ten un padrón de plumaxe branco e negro, pero é branco na súa maioría con excepción das ás, dorso, cola e unha gran mancha arredondada da meixela. En verán a cabeza e pescozo vólvenselle negros, mantendo o branco só na face; e as súas partes superiores fanse de tons pardos escuros. En outono poden observarse cun padrón intermedio cunha mancha branca na parte posterior do píleo. A femia ten plumaxe de tons pardos nas partes superiores e a cola relativamente curta e en punta. En inverno gran parte da cabeza e pescozo son brancos, agás a meixela e o píleo, que son de cor parda escura. En verán a cabeza vólvese parda case na súa totalidade. En outono mantén os laterais da cabeza e pescozo brancos e a súa meixela faise máis clara. Os xuvenís de ambos os sexos teñen unha plumaxe similar ás femias en verán.

Especie fósil
-------------

Coñécese unha especie fósil deste xénero do Mioceno medio (de hai 12 ou 13 millóns de anos), encontrada en Hungría.

Distribucíón e hábitat
----------------------

Macho con plumaxe de inverno en voo.
Femia chocando os ovos no niño.
Ovos de *Clangula hyemalis* no Museo de Historia Natural de Tolosa
O seu hábitat de cría son os pantanos e pozas da tundra, mais tamén toda a costa ártica e os lagos grandes de montaña, estendéndose desde Alasca, ao longo do norte do Canadá, e o norte de Europa ata Siberia.

É unha ave migratoria que pasa o inverno nas costas nororientais e noroccidentais de Norteamérica, a rexión dos Grandes Lagos, as costas de Groenlandia e do norte de Europa e Asia, incluídas algunhas illas árticas como as Svalbard ou Nova Zembla. A área de invernada máis importante é o mar Báltico, onde chegan a concentrarse preto de 4,5 millóns destes patos. Tamén pasan o inverno arredor das illas Británicas, os Alpes e algúns chegan mesmo ata o mar Negro e en menor cantidade ao Mediterráneo. En Galicia é un invernante esporádico.

Comportamento
-------------

Femia con crías en Islandia.
É unha ave gregaria que forma grandes bandadas en inverno e durante a migración. Voa rapidamente e durante a súa migración pode alcanzar ata os 100 km/h.

Fai o seu niño en terra preto da auga, ao abeiro da vexetación e constrúeo usando herba e talos, e forrado interiormente con follas e penuxe da femia.

### Alimentación

Aliméntase mergullándose en busca de moluscos, crustáceos e algúns pequenos peixes, xeralmente en zonas próximas á superficie ou a profunddades entre os 10 e 15 m, aínda que pode chegar a profundidades de ata 60 m.

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2012). "Clangula hyemalis". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2014.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 23 de febreiro de 2015.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1999): "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada". *Chioglossa* (1): 121-138.
3. 1 2 3  Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (2004): *Guía das aves de Galicia*. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5.
4. ↑  Caroli Linnæi. *Systema naturæ per regna tria naturæ, secundum classses, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Editio decima reformata 1758, Holmiæ, Impensis direct. Laurentii Salvii, p. 126.*
5. 1 2  *Clangula hyemalis* (Linnaeus, 1758) no GBIF. Consultado o 17 de nopvembro de 2022.
6. 1 2  *Clangula hyemalis* (Linnaeus, 1758) na BioLib. Consultada o 17 de novembro de 2022.
7. ↑  Peterson, A. P. Zoonomen. Zoological Nomenclature Resource - Anseriformes
8. ↑  Frank Gill & David Donsker. *Screamers, ducks, geese & swans*. IOC World Bird List versión 5.1.
9. ↑  Janet Kear (2005): *Ducks, Geese and Swans: Species accounts (Cairina to Mergus)*. Oxford University Press, volumen 2. ISBN 0-1986-1009-2, p. 723.
10. ↑  Hiemālis en *An Elementary Latin Dictionary* de Charlton T. Lewis.
11. ↑  Gál, Erika; Hír, János; Kessler, Eugén y Kókay, József (1998-99): Középsõ-miocén õsmaradványok, a Mátraszõlõs, Rákóczi-kápolna alatti útbevágásból. I. A Mátraszõlõs 1. lelõhely [Middle Miocene fossils from the sections at the Rákóczi chapel at Mátraszolos. Locality Mátraszõlõs I.]. *Folia Histórico Naturalia Musei Matraensis* **23**: 33-78. [en húngaro con resumo en inglés] Texto completo en PDF Arquivado 21 de xullo de 2011 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pato rabeiro*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pato rabeiro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Carboneras, Carles; del Hoyo, Josep; Elliot, Andrew & Sargatal, Jordi (1992): "Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans)" en *Handbook of the Birds of the World. Volume 1*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-410-5.
* Lars Svensson e Peter J. Grant (1998): *Collins Bird Guide*. Londres: HarperCollins. ISBN 978-0-0072-6814-6. p. 64.
* Chris Kightley e Steve Madge (2002): *Pocket Guide to the Birds of Britain and North-West Europe*. Eastbourne, Reino Unido: Gardners Books. ISBN 978-0-7136-6444-7.

### Outros artigos

* Anátidos
* Merxinos

### Ligazóns externas

* Vídeos Arquivado 01 de febreiro de 2011 en Wayback Machine. en the Internet Bird Collection

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26597
* BRE: 2232179
* EBID: ID
* GEC: 0152358
* GND: 4752776-6

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Clangula\_hyemalis
* Avibase: AF0C7BDEC7CEBAAC
* BioLib: 8479
* BirdLife: 22680427
* CMS: clangula-hyemalis
* Dyntaxa: 102108
* eBird: lotduc
* EOL: 45510598
* EUNIS: 979
* FE: 96532
* FE-New: ID
* Fossilworks: 368732
* GBIF: 2498273
* GNAB: long-tailed-duck
* IBC: ID
* iNaturalist: 7170
* IRMNG: 10590514
* ITIS: 175147
* IUCN: 22680427
* NBN: NBNSYS0000000194
* NCBI: 197941
* SeaLifeBase: 73602
* Soortenregister: 139939
* TAXREF: 2790
* uBio: 2326688
* WoRMS: 137071
* Xeno-canto: Clangula-hyemalis

 |