recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O territorio baixo ocupación efectiva amosase en vermello. En laranxa a Nova Guinea Holandesa.
**Indias Orientais Neerlandesas** foi o nome das colonias estabelecidas pola Compañía Holandesa das Indias Orientais, que estiveron baixo a administración dos Países Baixos durante o século XIX.

A finais do século XVI, exploradores mariños (Van Linschoten en 1582 e mais as viaxes de Cornelis Houtman en 1592) prepararon o camiño para a expedición de Houtman a Bantam, o principal porto da Illa de Xava, en (1595-97), onde conseguiu unhas pequenas ganancias. A penetración holandesa nas Indias Orientais, que ata daquela eran posesión de Portugal foi lenta e levada dunha maneira discreta.

A Compañía Holandesa das Indias Orientais, creada en 1602, concentrou os esforzos comerciais holandeses baixo un único mando e unha política. En 1605 barcos mercantes neerlandeses capturaron o forte portugués de Amboyna nas Molucas, que constituíu a primeira base da VOC, nome que lle deron os neerlandeses á súa compañía. A Tregua dos Doce Anos asinada en Antuerpe en 1609 deu comezo a un cesamento das hostilidades entre Portugal e as Provincias Unidas. Nas Indias, a fundación de Batavia formou o centro desde onde as empresas holandesas, máis mercantís que coloniais, poderían ser coordenadas.

Un tras doutro, os neerlandeses tomaron o control dos portos das Indias Orientais: Malaca en 1641; Achem no antigo reino de Sumatra, 1667; Macassar, 1669 finalmente Bantam en 1682. Porén, as conexións cos portos da India proporcionou aos holandeses o algodón que intercambiaban por pementa negra.

A grande fonte de riqueza nas Indias Orientais, foi o comercio dentro do arquipélago onde as especias se adquirían con prata orixinaria de América, máis codiciable no Oriente que na Europa.

Concentrando os monopolios nas especias, a política neerlandesa fortaleceu o monocultivo. Amboina dedicouse ao craveiro da India, Timor ao sándalo, as illas da Banda á noz moscada e á pemento. Esta política de monocultivo conectou as economías das illas a un sistema en que todas necesitaban das outras para satisfacer as súas necesidades.

Moeda da Compañía Neerlandesa das Indias Orientais (ducatón) emitida en 1739.
En 1700 un modelo colonial estableceuse; a VOC medrou ata se converter nun estado dentro dun estado e ter un poder dominante dentro do aquipélago. Tras a liquidación da compañía en 1799, e tras o interregno británico durante as Guerras napoleónicas, o goberno dos Países Baixos retomou a administración ata a independencia de Indonesia en 1949 tras a Revolución Nacional de Indonesia.

A capital das Indias Orientais Holandesas foi Batavia, agora coñecida como Iacarta.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Moedas da Compañía Neerlandesa das Indias Orientais
* Moeda de ocupación do Imperio do Xapón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188161
* WorldCat
* VIAF: 122581477
* EBID: ID
* GND: 1066111111
* LCCN: n93013411
* NDL: 00568912
* NKC: ge752760

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: José Araújo.

**José Araújo Pérez**, nado en Mourente (Pontevedra) o 10 de novembro de 1870 e finado en Vigo o 8 de agosto en 1929, foi un canteiro, construtor, sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Canteiro. Fixo o servizo militar en Vigo e quedou na cidade traballando como canteiro. En 1892 participou na constitución da Sociedad de Canteros, Marmolistas y Similares de Vigo da que foi secretario e presidente moitos anos; a sociedade ingresou no PSOE en 1905. En 1895, durante a primeira folga obreira importante de Vigo, revelouse como un líder de masas. Foi candidato socialista nas eleccións municipais de 1901. Perseguido pola patronal estableceuse como mestre construtor de edificios por contrata. Asistiu ao VII Congreso da UGT en 1902 como delegado de varias sociedades Obreiras de Vigo e ao IX Congreso en 1908 como delegado das seccións da Federación Nacional de Canteiros. Foi o artífice da construción da Casa do Pobo de Vigo en 1908, encargándose da edificación e financiándoa, e participou na constitución da Cooperativa Socialista.

O Edificio Pardo Labarta foi nun dos que traballou Araújo.
En 1917 foi encarcerado pola súa participación na folga xeral de agosto, e ao ano seguinte foi amnistiado. Representou ás agrupacións socialistas de Vigo, Pontevedra e Lugo e á Sociedade de Canteiros de Vigo no X Congreso do PSOE en 1915 e á agrupación socialista e á Sociedade de Canteiros de Vigo no Congreso Extraordinario de 1921 e no XII Congreso en 1928.

Como contratista e mestre de obras, participou na construción do edificio da Caixa Municipal de Vigo, a sede do Banco de Vigo, o Edificio Pardo Labarta, panteóns do Cemiterio de Pereiró e outros.

Finou por causa dunha úlcera de duodeno e foi soterrado no cemiterio civil de Pereiró.

Vida persoal
------------

Casou con María Carmén Pérez Lago, e foi pai de 19 fillos, dos que só 12 alcanzaron a idade adulta, entre eles José Araújo Pérez e Maruja Araújo Pérez, que casou con Antonio Vidal Vilas.

Notas
-----

1. ↑  *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
2. ↑  "José Araújo Pérez". *El Pueblo Gallego* (en castelán) (1675): 6. 9/8/1929.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "A Familia Araújo" *Do gris ao violeta*. Concello de Pontevedra (CC BY 3.0).
* Durán, José Antonio (2005). "Araujo Pérez, José". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q86823255
* DSBE: 1727\_araujo-perez-jose

 |
Coordenadas: 40°47′07″N 14°23′43″L﻿ / ﻿40.78528, -14.39528

Porto de Torre del Greco
**Torre del Greco** (*Torre o Grieche* en napolitano, *Torr u Griec* en dialecto torrés) é unha cidade e comuna italiana da cidade metropolitana de Nápoles, na Campania

Xeografía
---------

Situado na costa do golfo de Nápoles, a unha altitude media de 43 msnm, o concello ocupa unha extensión de 33,7 km².  
 Segundo o censo de 2016 contaba con 85 791 habitantes, polo que a súa densidade de poboación nese ano era de 2545,73 hab./km².

É o cuarto municipio máis importante da rexión da Campania por número de habitantes.

Limita cos municipios de Ercolano, Torre Annunziata e Trecase. Comprende as *frazioni* (subdivisións) de Camaldoli della Torre, Lava Nuova, Leopardi, Sant'Antonio e Santa Maria la Bruna. 

O territorio do municipio está situado no Parque Nacional do Vesuvio, entre este volcán e o golfo de Nápoles.

Evolución demográfica
---------------------

Localización da comuna de Torre del Greco na provincia de Nápoles.

|  |
| --- |
| **Gráfica de evolución demográfica de Torre del Greco entre 1861 e 2011** |
|  |
|  Fonte ISTAT - elaboración gráfica de Wikipedia
 |

Notas
-----

1. ↑  Datos do ISTAT ao 30-11-2016 Arquivado 27-11-2017 en Wayback Machine.. Consultado o 27 de agosto de 2020.
2. ↑  "Comuni della Campania per popolazione". *Tuttitalia.it*. Consultado o 27 de agosto de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Torre del Greco*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en italiano)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q72719
* WorldCat
* VIAF: 143964198
* BNF: 12428833n
* EBID: ID
* GEC: 0066683
* GeoNames: 6541907
* GND: 4119661-2
* LCCN: n80155784
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge671703
* OSM: 40755
* TGN: 7004664
* Treccani: torre-del-greco

 |
Mapa de Illa da Juventud.
A **Illa da Juventud** (antes **Illa de Pinos**) é unha illa caribeña, a segunda en extensión do arquipélago de Cuba cunha extensión territorial de 3.056 km². Xunto a máis de 600 cayos e illotes, conforma o Arquipélago dos Canarreos, na parte sur-occidental de Cuba, xunto ao Golfo de Batabanó, aproximadamente a 50 km da illa de Cuba (162 km da Habana).

Historia
--------

Esta illa foi descuberta e bautizada como *La Evangelista* por Cristovo Colón o 13 de xuño de 1494 durante a súa segunda viaxe ao novo mundo. A través dos anos coñecéuselle con distintos nomes como *Illa das cotorras*, *Colonia Reina Amalia*, *Illa dos Piratas*, e ata *Illa do Tesouro*; os seus primeiros habitantes coñecérona tamén como *Siguanea*, *Camarcó* e *Guanaja*. No século XIX a metrópole española decide a súa colonización, e fúndase o seu capital, Nova Xirona, o 17 de decembro de 1830. Nesta época coñecéuselle tamén como *Illa dos Deportados* e logo *Illa de Pinos*. Con este último nome coñecéuselle ata 1978, cando foi nomeada **Isla de la Juventud**, debido aos miles de mozos de distintas partes do mundo e de varias provincias de Cuba que estudaban en escolas no campo e traballaban nas plantacións de cítricos.

A comezos do século XX a *Isla de Pinos* foi o centro dunha disputa cos Estados Unidos, ata que en 1907 dito goberno recoñeceu a soberanía de Cuba sobre a illa mediante o Tratado Hai-Quesada, ratificado en 1925.

Despois do asalto ao Cuartel Moncada, en 1953, Fidel Castro e outros participantes en devandita acción foron encarcerados no Presidio Modelo, ata maio de 1955, cando foron liberados grazas a unha amnistía xeral.

Na actualidade **Illa da Juventud** está considerada como municipio especial, cunha poboación aproximada de 79.000 habitantes. A actividade económica baséase fundamentalmente na agricultura, principalmente cítricos; na extracción de mármore; a pesca; e a cerámica tanto utilitaria como artística. As súas principais atraccións turísticas son o Centro Internacional de Mergullo no Hotel Colony, e Cayo Longo do Sur.

Lugares de interese
-------------------

Presidio Modelo
* Praia **Bibijagua**, famosa polas súas areas negras.
* Centro Internacional de Mergullo e Hotel **O Colony**.
* Complexo turístico **Cayo Longo do Sur**.
* **Presidio Modelo**, onde cumpriron prisión os asaltantes ao Cuartel Moncada.
* Leira **O Abra**, lugar onde foi confinado o mozo José Martí, declarado Monumento Nacional.
* **Cuevas do Punta do Leste** considerada como a capela Sistina da arte rupestre caribeño, contén gran cantidade de pictografías aborígenes.
* **Ciénaga de Lanier**, gran reserva natural ao sur da Illa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa da Juventud*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q115027
* WorldCat
* VIAF: 138515840
* BNF: 11942521h
* BRE: 4672058
* EBID: ID
* GEC: 0034033
* GeoNames: 3555601
* LCCN: n92007450
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge805100
* OSM: 1854614

 |
Localización da provincia de Terras Altas Orientais no mapa de Papúa Nova Guinea.
**Eastern Highlands**, **Highlands Orientias** ou **Terras Altas do Leste**, é unha das provincias da Papúa Nova Guinea. A capital da provincia é a cidade de Goroka.

Conta cunha superficie de 11.200 quilómetros cadrados e unha poboación de 432.972 habitantes (2000), o que dá unha densidade de poboación de 24,7 habitantes por quilómetro cadrado.

Ten fronteiras coas provincias papuanas de Madang, Morobe, Gulf e Simbu.

Distritos
---------

Mapa dos distritos da Provincia de Eastern Highlands.
Esta provincia fracciónase en varios distritos:

* Daulo
* Goroka
* Henganofi
* Kainantu
* Lufa
* Obura-Wonenara
* Okapa
* Unggai-Bena

Linguas
-------

Existen unha vintena de linguas na provincia. Estas son: 

* Goroka: gahuku-Asaro, benabena, siane, alekano
* Henganofi: kamano-kafe
* Kainantu: kamano, gadsup, agarabi, tairora
* Lufa: yagaria, gimi
* Marawaka: baruya, simbari, yagwoia
* Okapa: fore, gimi, auyana

Véxase tamén
------------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q849812
* WorldCat
* VIAF: 134972782
* GEC: 0023355
* GeoNames: 2097855
* GND: 4996873-7
* TGN: 1000850

 |
Coordenadas: 4°20′S 143°15′L﻿ / ﻿-4.333, -143.250

Situación da provincia de Sepik Oriental en Papúa Nova Guinea.
**Sepik do Leste** é unha das provincias de Papúa Nova Guinea de Papúa Nova Guinea, con capital na cidade de Wewak e unha superficie de 42.800 km2. O censo do ano 2000 indicaba unha poboación total na provincia de 343.180 habitantes.

A capital provincial é unha cidade portuaria. Existe un conxunto de illas ao redor, e a costa está dominada polos cumios do interior. O maior fito da zona é o río Sepik, un dos máis caudalosos do mundo. As áreas meridionais da provincia son montañosas, onde destacan os Picos Hunstein.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q690880
* GEC: 0023360
* GeoNames: 2097846
* TGN: 1000847

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

*Haiku* gravado en pedra
O **haiku** (俳句) é unha das formas de poesía tradicional xaponesa máis estendidas.

Antes do haiku, o hokku foi o primeiro verso do haikai non renga. A finais do século XIX, Masaoka Shiki (1867-1902) separou o hokku e creou o haiku por primeira vez. O primeiro escritor de haiku é Shiki, reformador do hokku.

O haiku consiste de tres versos de 5, 7 e 5 sílabas, sen rima. Non obstante, algúns autores son críticos coa distribución de sílabas, como Vicente Haya ou Jaime Lorente. Acostuma conter unha palabra clave denominada *kigo* (季語) que indica a estación do ano á que se refire. Algúns consideran que o haiku debe combinar dúas imaxes distintas que se relacionan no terceiro verso e debe estar escrito en presente e ter unha pausa (kireji) ao final dun dos dous primeiros versos. Todas estas regras son algo arbitrarias e moitos poetas non as seguen, especialmente cando adaptan o haiku a outros idiomas.

Tradicionalmente o haiku, así como outras composicións poéticas, buscaba describir os fenómenos naturais, o cambio das estacións, ou a vida cotiá da xente.

Matsuo Bashō
Na actualidade, acostúmase ensinar a escribir estes poemas curtos en escolas occidentais, aínda que dunha forma moito menos estrita, respectándose unicamente o formato silábico.

Orixe da palabra
----------------

A palabra haiku provén de haika, un poema ligado no cal o comezo do dito encadeamento era chamado hokku. O comezo do poema era o máis importante da cadea até 1890, ano no que o haiku comezou como unha arte independente.

Haiga
-----

Pintura sen demasiada perfección realizada na antigüidade polo autor do haiku para acompañar ao deu poema. Matsuo Basho foi o primeiro poeta en adoptar esta forma do haiku que hoxe domina nas grandes esferas do haiku.

Haijin
------

É o nome como se denomina ao autor dun haiku. Os Haijin máis importantes da historia do Xapón son Matsuo Basho, Yosa Buson, Kobayashi Issa, Usuda Arô, Masaoka Shiki, Uejima Onitsura, Ritsurin Issekiro, Arakida Morikate e Yamasaki Sokan, entre outros.

Notas
-----

1. ↑  Haya Segovia, Vicente, *Aware*, Barcelona, Kairós, 2013. ISBN 978-84-9988-245-1
2. ↑  Lorente, Jaime. *Shasei.Introducción al haiku,* Toledo, Lastura y Juglar, Colección "Punto de Mira", 2018. ISBN 978-84-948512-9-2

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37707
* BNCF: 51252
* BNE: XX551203
* BNF: 120682512
* BRE: 4727857
* EBID: ID
* FAST: 950289
* GEC: 0113447
* GND: 4022963-4
* JSTOR: haiku
* LCCN: sh85058289
* MAG: 2778177712
* NKC: ph114647
* SUDOC: 028953681
* Treccani: haiku

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Laodamía.
Segundo a mitoloxía grega, **Laodamia** (Λαοδάμεια, Laodámeia) foi filla de Acasto e de Astidamía.

Casou co heroe tesalio Protesilao, ó que amaba apaixoadamente, pero este embarcouse axiña na frota aquea comandada por Agamenón contra Troia. 

> 
> 
> "*Deixara en Fílice á súa esposa coas meixelas rabuñadas polo luto e unha morada aínda sen rematar*"
> *Ilíada* II, 700
> 

A profecía aseguraba que o primeiro guerreiro que desembarcara en Troia sería tamén o primeiro en morrer, como así foi. Cando ela soubo que o seu marido morrera na guerra de Troia, suplicou ós deuses que o fixeran volver do Hades. Zeus accedeu e deixouno volver, pero só durante tres horas. E ó pasar este breve tempo, cando Protesilao tiña que desaparecer para regresar ó Hades, ela suicidouse nos seus brazos para seguilo ó outro mundo.

Parece ser que o matrimonio non se celebrara de forma completa pois non se fixeron os sacrificios rituais, e dise que a súa morte foi como castigo divino por ese sacrilexio.

Pero tamén se conta que Laodamía mandou facer unha estatua de cera, imitante do seu home, e, simulando que o rendía culto, deitábase no leito conxugal abrazada a ela. Un criado que a viu abrazando e bicando a estatua, pensou que se trataba dun amante e foi dicilo ó pai, Acasto. Este entrou na alcoba e descubriu a estatua polo que, espantado por tal obsesión, botou a estatua ó lume pero ela, por amor ó seu home, lanzouse á fogueira coa estatua e morreu abrasada .

Leodamía na literatura
----------------------

Existiu unha traxedia de Eurípides, que non se conserva, na que se narra o episodio de Protesilao e Leodamía.

Notas
-----

1. ↑  Hixino, 104; Grimal s.v. *Leodamía*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1ª ed. 1981, 7ª impresión 2017.
* Homero: *Ilíada*. Alianza editorial 1ª ed. 2010, 3ª reimpr. 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q754476
* EBID: ID

 |
**Astipalea** grego: **Αστυπάλαια**; italiano: *Stampalia*; turco: *Istanbulya*)), é unha illa do mar Exeo, tamén chamada Astropalea e coñecida polo seu nome medieval de Estampalia. Ten uns 1.300 habitantes, 18 km de longo, 13 km de ancho e unha superficie de 95 km². É unha das doce illas principais do grupo do Dodecaneso. A cidade principal é **Astipalea** na parte oeste da baía do sur. Ten un pequeno aeroporto. A cidade ten moitas igrexas e capelas e consérvanse as ruínas de antigos templos, así como columnas e outros restos.

Astipalea ten conexións por ferri co Pireo e outras illas do Dodecaneso e conexións aéreas con Atenas.

A illa está formada por dúas masas de roca unidas no centro por un istmo. 
Antigamente foi posesión de Caria e chamábase Pirra, e máis tarde Pilea.

Na mitoloxía grega, Astipalea foi unha muller seducida por Poseidón na forma dun leopardo mariño alado con cola.

Foi unha colonia de Megara e Ovidio menciónaa como unha das illas suxeitas a Minos (Creta). No -105 asinou unha alianza coas illas seguramente por mor dos seus bos portos e a súa posición central. Durante o Imperio Romano foi unha cidade libre. Os romanos utilizaron a illa como base estratéxica contra os piratas.

No 1207 foi cedida a Venecia polo emperador latino e dada en feudo á familia Querini. A rama que gobernou a illa foron coñecidos como os Querini-Estampalia. No 1522 os otománs ocuparon Rodas e uns anos despois (1537) foi ocupada a illa de Astipalea. Desde o 1646 ao 1668, durante a guerra de Creta ou Candia, a illa volveu baixo influencia veneciana, pero ao final permaneceu en mans dos otománs. Baixo os turcos gozou de grande autonomía baixo dependencia do Pacha de Rodas, e pagando un pequeno tributo anual de 9.500 piastras.

Desde 1821 a 1828 uniuse aos insurxentes durante a guerra de independencia de Grecia.

En 1912 foi cedida a Italia e formou o territorio do Dodecaneso. En 1947, logo da segunda guerra mundial, foi transferida a Grecia xunto co resto das illas do grupo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Astipalea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216768
* WorldCat
* VIAF: 304911473
* BNF: 153116652
* DARE: 28939
* GeoNames: 264407
* GND: 4372163-1
* OSM: 531294
* Pleiades: 599535
* TGN: 7011347

 |
Coordenadas: 7°20′S 142°0′L﻿ / ﻿-7.333, -142.000

Localización da Provincia Occidental en Papúa Nova Guinea.
Bandeira da Provincia Occidental.
A **Provincia Occidental**, no pasado coñecida como *de Fly*, é unha das provincias de Papúa Nova Guinea, situada na rexión máis suroeste desta. A súa capital é a cidade de Daru, aínda que Tabubil é o asentamento máis grande da provincia. Outras poboacións importantes son Kiunga, Tabubil, Ningerum, Olsobip e Balimo.
Segundo o censo do ano 2000 tiña 153.304 habitantes.

Ocupa unha área duns 99.300 km², sendo a provincia con máis extensión da Papúa Nova Guinea. Posúe diversos ríos, como é o río Fly e os seus afluentes, como son o Strickland ou o Ok Tedi. O lago máis grande de Papúa Nova Guinea, o Lago Murray, atópase nesta provincia occidental.

Nesta provincia áchase o único cacho de terra máis ao oeste do paralelo 141°L, liña que divide a Nova Guinea Occidental da Indonesia. Esta pequena sección este delimitada polo río Fly.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q849790
* GEC: 0072056
* GeoNames: 2083549
* TGN: 1000949

 |
Coordenadas: 3°40′S 141°30′L﻿ / ﻿-3.667, -141.500

Localización da provincia de Sandaun en Papúa Nova Guinea.
Bandeira de Sandaun.
**Sandaun**, anteriormente coñecido como **West Sepik**, en contraposición de East Sepik, é a provincia máis ao noroeste de Papúa Nova Guinea, que ocupa unha superficie de 36.300 km². A provincia tiña unha poboación total de 185.741 habitantes segundo o censo do ano 2000. A súa capital é a cidade de Vanimo.

Distritos
---------

A provincia conta con catro distritos. Cada un destes distritos ten unhas Áreas de Goberno Local (AGL), as cales se dividen e usan para fins estatísticos.

| Distrito | Capital do distrito | Nome da AGL |
| --- | --- | --- |
| Distrito de Aitape-Lumi | Aitape | East Aitape Rural |
| East Wapei Rural |
| West Aitape Rural |
| West Wapei Rural |
| Distrito de Nuku | Nuku | Nuku Rural |
| Palai Rural |
| Yangkok Rural |
| Maimai Wanwan Rural |
| Distrito de Telefomin | Telefomin | Namea Rural |
| Oksapmin Rural |
| Telefomin Rural |
| Yapsie Rural |
| Distrito de Vanimo-Green River | Vanimo | Amanab Rural |
| Bewani-Wutung-Onei Rural |
| Green River Rural |
| Vanimo Urban |
| Walsa Rural |

Notas
-----

1. ↑  Oficina Nacional de Estatística de Papúa Nova Guinea *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q753689
* GEC: 0072080
* GeoNames: 2087246
* MusicBrainz: ID
* TGN: 1000947

 |
**La Lisa** é un dos 15 municipios da provincia da Habana, en Cuba.

Xurdiu da división político-administrativa realizada no país en 1976, antes desa data estaba integrado no municipio de Marianao. En 2017 tiña unha poboación de 142 124 habitantes.

Xeografía
---------

Sitúase na periferia occidental da capital, limita ao norte co municipio de Playa, ao leste con Marianao, ao sur-suroeste con Boyeros e ao oeste co municipio de Bauta da veciña provincia de Artemisa. A súa extensión é de 37,5 km².

Barrios
-------

Dende a súa constitución e ata hoxe este municipio está composto por: El Cano, Guatao, Arroyo Arenas, La Lisa e Punta Brava, xunto con numerosos outros *repartos*, barrios ou leiras. Na súa conformación actual ten dúas áreas diferenciadas: a zona nordés do municipio, dende Quibú ata Arroyo Arenas e dende a Estrada Nacional ata a rúa 25, é unha zona moi urbanizada, na que os barrios están ligados consecutivamente cos seus núcleos máis antigos de poboación; e a zona suroeste, con características suburbanas ou semirurais, que inclúe a área de Cano-Valle Grande, La Concepción, parte de Arroyo Arenas, Guatao e Punta Brava.

Goberno
-------

O goberno exércese dende a Asemblea Municipal do Poder Popular, que é o maior organismo local do poder do Estado e, por conseguinte, está investida da máxima autoridade para o exercicio das funcións estatais na súa delimitación.

Esta Asemblea está formada por 89 delegados, agrupados en sete Consellos Populares, que son órganos do Poder Popular, local, de carácter representativos: Alturas de La Lisa, Balcón Arimao, El Cano-Bello 26 - Valle Grande, Punta Brava, Arroyo Arenas, San Agustín e Versalles-Coronela .

Todos os delegados, que son nomeados polos veciños nas asembleas dos barrios, son elixidos polo voto directo e secreto dos electores; estes á súa vez elixen ao presidente e vicepresidente da Asemblea Municipal.

Pobos irmandados
----------------

* Albacete
* Láncara
* Mislata

Notas
-----

1. ↑  "Municipios de Cuba". *www.citypopulation.de* (en inglés). Consultado o 18 de setembro de 2019.
2. ↑  "Persoeiros Ilustres". Consultado o 18 de febreiro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3648399
* GeoNames: 11288074
* OSM: 5489825
* TGN: 1004929

 |

| * v
* c
* e
Municipios da provincia da Cidade da Habana |
| --- |
|  | Playa · Diez de Octubre · Plaza de la Revolución · Cerro · Centro Habana · Marianao · La Habana Vieja · La Lisa · Regla · Boyeros · La Habana del Este · Arroyo Naranjo · Guanabacoa · Cotorro · San Miguel del Padrón |  |
Baía Milne, Alotau.
Provincia de Milne Bay.
**Alotau** é a capital da provincia de Milne Bay, unha provincia de Papúa Nova Guinea. Atópase na costa setentrional da Milne Bay. No ano 2000 tiña 10.025 habitantes.

Atópase dentro da área onde o exército xaponés sufriu a súa primeira derrota terrestre da Guerra do Pacífico en 1942, pouco antes da batalla de Kokoda Track. Converteuse en capital en 1969 tras quitarlle o posto a Samarai.

Hai unha pista desde Ulumani até Alotau que pasa polo aeroporto local de Gurney (chamado así por Charles Raymond Gurney, do exército australiano, que morreu na zona en 1942). O aeroporto atópase a 12 km do pobo.

Alotau é porta de entrada de Milne Bay, que contén algunhas das illas máis remotas do mundo. É coñecido tamén polo seu arrecife de coral.

Notas
-----

1. ↑  PNG ports (ed.). "Alotau" (PDF) (en inglés). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08 de marzo de 2012. Consultado o 25 de setembro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q568137
* EBID: ID
* GeoNames: 2133990

 |
**Javier Álvarez Salgado**, nado en Vigo o 20 de decembro de 1943, é un ex-atleta galego especialista en carreiras de fondo.

Traxectoria
-----------

A cidade de Vigo ós seus atletas.
Pertenceu á sección de atletismo do Real Club Celta, e foi adestrado por Alfonso Ortega Casasnovas. Foi medalla de prata e bronce nos campionatos europeos e participou en dous Xogos Olímpicos: México 1968 e Múnic 1972, chegando a tres finais en 3.000 obstáculos e 5.000 e 10.0000 metro lisos.

Recibiu a insignia de ouro e brillantes do seu club, o Real Club Celta de Vigo.

Militante do PSdeG, foi concelleiro de deportes na corporación municipal viguesa.

Notas
-----

1. ↑  "Vigo rende homenaxe aos seus olímpicos e paralímpicos cun monumento". *VigoÉ*. 13/10/2016.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI*. *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.
* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1684249
* Sports Reference: javier-alvarez-2

 |
Provincia de Western Highlands
**Mount Hagen** (do alemán) é a terceira cidade de Papúa Nova Guinea. É a capital da Provincia das Terras Altas Orientiais e atópase no fértil val do Wahgi, no centro da Papúa Nova Guinea continental, a unha altura de 1677 m.

A Highlands Highway é a principal ruta que conecta Mount Hagen coas cidades costeiras de Lae e Madang.

O topónimo provén do volcán Mount Hagen, localizado a uns 24 km ao noroeste. O volcán leva o nome do oficial colonial alemán Curt von Hagen, sendo *Hagensberg* en alemán

En 1933 Mick Leahy, irmán de Dan Leahy, e Jim Taylor realizaron un recoñecemento aéreo das Highlands e descubriron o enorme e poboado Val Wahgi. Pouco tempo despois adentráronse a pé e convertéronse nos primeiros occidentais en tomar contacto coas tribos do lugar. Estes primeiros expedicionarios construíron un aeroporto en Kelua, a pouca distancia da actual Mount Hagen. En 1934, construíuse unha nova pista de aterraxe, o aeródromo de Mogei, no lugar onde se formou logo a cidade.

Todos os anos celébrase en Mount Hagen un importante festival, onde se reúnes tribos de todo o estado para amosar as súas herdanzas culturais, con danzas e música, denominado Sing-sing.

O aeroporto de Mount Hagen atópase en Kagamuga, a 15 minutos en coche do centro de Mount Hagen.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1017362
* WorldCat
* VIAF: 233919023
* EBID: ID
* GeoNames: 2090409
* GND: 7599934-1

 |
O **A.O. Near East Kesariani** (en grego: Α.Ο. Νήαρ Ηστ Καισαριανής) é un dos clubs de baloncesto máis antigos de Grecia. Fundado en 1927, ten a súa sede en Kaisariani, Atenas (Ática). Actualmente xoga na G Ethniki, cuarta categoría do baloncesto heleno. O seu pavillón como local é o Near East, recinto con capacidade para 1.300 espectadores. Posúe nas súas vitrinas un título de campión da Liga de Grecia, o cal conseguiron en 1936.

Historia
--------

O Near East B.C. foi un dos equipos que participaron no primeiro torneo Pan-Helénico de Baloncesto, o cal tivo lugar en Tesalónica. En 1936, o equipo gaña o seu primeiro título oficial da Liga de Grecia tras derrotar na final ao equipo da Universidade de Atenas en Tesalónica. Con todo, este trofeo é o único título de liga que posúe até a actualidade o club. En 1937 estiveron cerca de conseguir revalidar o campionato, mais foron derrotados precisamente na final ante a Univesidade de Atenas. Nos últimos anos o equipo conseguiu loitou para conservar a súa praza nas máximas categorías do baloncesto heleno. En 1998, o equipo gañou o título da A2 Ethniki, a segunda división, conseguindo o ascenso. Pouco despois, nos anos 2000 e 2001, o equipo competiu na Copa Korać. Na edición de 2000 clasificouse até a terceira rolda, onde foi eliminado polo Nikas Peristeri, mentres que na edición de 2001 chegaron a xogar o Top 16, mais foron eliminados ante o Telit Trieste. Con todo, en 2002 perde a categoría, sendo esta a súa última participación na primeira división até o momento.

Palmarés
--------

* **Liga**
	+ **Campións (1)**: 1935-36
* **Segunda División**
	+ **Campións (1)**: 1997-98

Xogadores
---------

### Destacados

* Grecia Kostas Tsartsaris
* Grecia Christos Tapoutos
* Grecia Giorgos Karagkoutis
* Grecia Vassilis Xanthopoulos
* Grecia Kostas Politis
* Grecia Kostas Kaimakoglou
* Grecia Marios Batis
* Grecia Nikos Papanikolopoulos
* Grecia Antonios Asimakopoulos
* Grecia Nikos Vetoulas
* Grecia Vangelis Vourtzoumis
* Grecia Dimitris Fosses
* Grecia Anatoly Zourpenko
* GreciaCroacia Franko Nakić
* Anthony Bowie
* Shawn Respert
* Randy White
* David Vaughn III
* Lynn Greer
* Cuba Andrés Guibert
* Australia Shane Heal

Notas
-----

1. ↑  "About the A1 Basket League". *Agona Sport* (en inglés). Consultado o 7 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en Eurobasket.com
A **milla romana**, orixinalmente en latín ***milliare***, ***milliarium*** ou ***millia passum***, era unha medida de lonxitude da Roma antiga equivalente a mil pasos, á vez un *passus* equivalía a cinco pés romanos, polo tanto equivalente a mil cinco mil pés; uns 1479,5 metros. Era equivalente a oito estadios gregos (un estadio medía uns 185 metros). O nome máis común era *mille passuum* ou as iniciais **MP**, pero ás veces omitíase "*passuum ".*

Conversión a sistema métrico
----------------------------

Miliarios de Lobios.
Esta estrutura de medidas baseábase nunha visión idealizada das proporcións entre as distintas partes do corpo humano, cada sociedade xestionaba unha estrutura e un valor diferente para cada unha destas medidas, mantendo o mesmo nome. Deste xeito o pé tiña diferentes medidas segundo foses romano, grego, ibérico, babilónico, inglés, etc.

Á vez para os romanos, un paso equivalía a dous actuais, xa que consideraban a zancada como un ciclo completo: a distancia percorrida por un dos pés despois de apoiarse no pé oposto.

| Unidade | en latín | Pés | Equivalencia |
| --- | --- | --- | --- |
| Pé romano | *pes,* pl. *pedis* | 1 | 29,62 cm |
| Paso simple | *gradus* | 2,5 | 74,05 cm |
| Paso doble | *passus* | 5 | 1,481 m |
| Estadio | *stadium* | 625 | 185,125 m |
| Milla romana | *mille passus* | 5.000 | 1.481 m |
| Legua | *leuga* | 7.500 | 2.221,5 m |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Miliario

Notas
-----

1. ↑  "A Dictionary of Greek and Roman Antiquities: MILLIA´RE". *perseus.tufts.edu*. Consultado o 2023.
Localización de Midway no estado de Utah
**Midway** é unha cidade do condado de Wasatch, estado de Utah, Estados Unidos. Segundo o censo de 2000 a poboación era de 2.121 habitantes. Midway, como moitas cidades en Utah, está orgulloso da homoxeneidade dos seus fundadores, como tal, adoptou o requirimento de que as construcións teñan unha porcentaxe da súa arquitectura exterior de estilo *suízo*.

Historia
--------

A lenda popular na cidade conta que houbo orixinalmente dous asentamentos fundados por emigrantes suízos. Probablemente durante a guerra do *Black-Hawk* (falcón negro) o asentamento consolidouse a medio camiño dos dous asentamentos orixinais, de aí o nome de Midway (medio camiño). Un festival anual *Swiss Days* (días suízos) celébrase na fin de semana do traballo, con artesáns locais e foráneos que comparten as súas mercancías. Os *Swiss Navajo Tacos* (tacos navajo-suízos) foi unha importante e ridícula achega á comida a mediados dos anos 1990.

Midway foi en 2002 a sede das olimpíadas de cros e biatlón en Solider Hollow. Midway tamén é coñecido pola "caldeirada de carne con patacas" ou caldeira xeo-termal, unha parte do *Homestead Resort* é un campo de golf, que permite o submarinismo con botellas de osíxeno durante todo o ano. A auga da caldeira atópase todo o ano a unha temperatura de 32-35 °C. Midway é sede dos campos de golf de Heber Valley e alardea do campo de golf de 18 buracos deseñado polo golfista Bruce Summerhays.

Xeografía
---------

Segundo a oficina do censo dos Estados Unidos, a cidade ten unha superficie total de 8,7 km². Non ten superficie cuberta de auga.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial da cidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q485211
* WorldCat
* VIAF: 131452248
* GeoNames: 5778261
* GNIS: 1430310
* LCCN: n88074995

 |
Praia de Wewak
**Wewak** é a capital da provincia de Sepik do Leste, en Papúa Nova Guinea. Atópase na costa norte da illa de Nova Guinea e é a poboación máis grande que hai entre Madang e Jayapura.

Entre 1943 e 1945, durante a segunda guerra mundial, Weeak foi base do corpo aéreo xaponés na illa. A base foi bombardeada en repetidas ocasións por avións australianos e estadounidenses, máis notablemente no ataque masivo do 17 de agosto de 1943.

O centro antigo de Wewak localízase nunha pequena península, co resto da área urbana ocupando unha estreita franxa de terra entre o océano e a cordilleira montañosa costeira que emerxe a pouca distancia cara a dentro.
Ao leste do centro, atópase unha pequena península onde se localiza en Hospital Boram e o Aeroporto Internacional de Wewak, que tamén é coñecido como Boram.

Wewak está comunicado por estrada con outros tres pobos do río Sepik: Angoram, Timbunke e Pagui, aínda que esta estrada non está en boas condicións nin é de todo segura. Outra estrada vai pola costa cara ao oeste unindo Wewak cos pobos costeiros de Aitape e Vanimo, este último capital da provincia de Sandaun.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1017763
* WorldCat
* VIAF: 125662171
* EBID: ID
* GeoNames: 2083537
* GND: 4570332-2
* LCCN: n97099829
* WOEID: 1061360

 |
Modelo:Ficha de equipos participantes en carrera de ciclismo

  

A carreira formou parte do UCI Europe Tour 2023, o calendario ciclista dos Circuítos Continentais UCI, dentro da categoría 2.1, e foi gañada polo dinamarqués Jonas Vingegaard, do Jumbo-Visma. Completaron o podio, como segundo e terceiro clasificado respectivamente, o canadense Michael Woods do Israel-Premier Tech e o ucraíno Mark Padun do EF Education-EasyPost.

Equipos participantes
---------------------

Tomarno parte na carreira 18 equipos: 4 da categoría UCI WorldTeam convidados pola organización, 8 da categoría UCI ProTeam e 6 da categoría Continental. Formaron así un pelotón de 122 ciclistas, dos que remataron 115. Os equipos participantes foron:Modelo:Ficha de etapas de ciclismo

Percorrido
----------

O Gran Camiño 2023 contou con catro etapas divididas nunha etapa chá, unha de media montaña, unha de montaña e unha contra o reloxo individual para un percorrido total de 506,8 quilómetros.Modelo:Ficha de clasificación por etapas de ciclismo

Etapas
------

### 1ª etapa

1. ↑  "Equipos participantes de la O Gran Camiño 2023".  *procyclingstats.com*
2. ↑  "Recorrido oficial del O Gran Camiño 2023".  Falta a `|url=` (Axuda) *ograncamino.gal*

Notas
-----
Marilyn Monroe é, segundo a BBC, probablemente o símbolo sexual máis perdurable de Hollywood.
Un **símbolo sexual**, tamén coñecida pola denominación inglesa *sex symbol*, é unha persoa famosa que o público, sexa home, muller, seguidor, críticos ou fans en xeral, crea e atopa sexualmente atractiva. Aínda que este termo se usa para os persoeiros catalogados como iconas, tamén pode ser usada para persoas non famosas, estas que non son precisamente catalogadas como ídolos pero si famosas dentro dunha comunidade pequena. O termo foi usado por primeira vez ao redor de 1950 pola popularidade de certas estrelas de cine como Brigitte Bardot, Marilyn Monroe e Raquel Welch.

Fontes
------

Asta Nielsen foi unha das primeiras persoas considerada como símbolo sexual
A industria cinematográfica xogou un papel moi importante no xurdimento dos símbolos sexuais diseminando imaxes de xente considerada bela por todo o mundo, especialmente na época do cine mudo, cando non existían barreiras idiomáticas. Un dos primeiros símbolos sexuais foi a actriz danesa Asta Nielsen nas décadas dos anos 1910 e anos 1920. Desde os seus inicios Hollywood contribuíu con numerosos símbolos sexuais masculinos pero sobre todo femininos: Marilyn Monroe, Greta Garbo, Raquel Welch, Ursula Andress, Claudia Cardinale, Jean Harlow, Clark Gable, Ava Gardner, Rita Hayworth, Grace Kelly, Marlon Brando, Elvis Presley, Farrah Fawcett, Brigitte Bardot, Alain Delon, James Dean, Robert Redford, Paul Newman.

Notas
-----

1. ↑  "The Death of Marilyn Monroe". BBC. 4 de agosto de 2012. Consultado o 29 de outubro de 2015.
2. ↑  Anne H. Soukhanov; Stuart Berg Flexner (1997). *Speaking freely: a guided tour of American English from Plymouth Rock to Silicon Valley* (en inglés). Oxford University Press. p. 373. isbn 0-19-510692-X. Consultado o 29 de outubro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Atracción sexual
* Muller fatal
* Símbolo sexual (bioloxía)
Gravado para Ovidio: *Metamorfosis* (1518)
**Hileo**, na mitoloxía grega, foi un dos heroes participantes na cacería do Xabaril de Calidón, un xabaril de gran tamaño e forza que devastaba as terras de Calidón e acababa co gando e coa xente. Mandouno a deusa Artemisa como castigo ó rei de Calidón, Eneo, porque esqueceu incluíla nun sacrificio que ofrecera ós deuses olímpicos cos primeiros froitos colleitados nunha anada de abundancia.

Para acabar co animal, Eneo chamou a diferentes heroes da Hélade e prometeu a súa pel a aquel que conseguira darlle morte. O chamamento reuniu a numerosos heroes e guerreiros de toda Grecia, entre os que se incluía Meleagro (o fillo de Eneo), Cástor e Pólux, Teseo, Xasón, Ificles, Atalanta e moitos outros.

Hileo tamén formaba parte da partida, áinda que morreu ó comezo da caza, xunto a Anceo, fillo de Licurgo.

> 
> 
> "*Cando tiñan rodeado o xabaril, Hileo e Anceo morreron a mans da fera e Peleo feriu coa xavelina, sen querer, a Euritión*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* I, 8, 2)
>

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* \* Pseudo-Apolodoro (2016 (3ª ed)). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*
O centauro Euritión intenta raptar a Hipodamia mentres Pirítoo (á esquerda) e Teseo (á dereita) a defenden (detalle dunha crátera de figuras vermellas, c. 350-340 a.C. Museo Británico)
**Euritión** (ou Éurito) foi un centauro que intentou violar e raptar a Hipodamía e resultou morto a mans de Teseo

Pirítoo e Hipodamía celebraron a súa voda e invitaron, entre outros, ós centauros, cos que ela tiña unha relación de parentesco. Os centauros (disque por non estar afeitos ó viño sen augar) terminaron emborrachándose  e atacando á noiva e ós invitados. Euritión encabecou a liorta arrastrando a Hipodamía dos cabelos, mentres que o resto dos centauros se abalanzaron sobre as outras invitadas e mesmo sobre os homes mozos presentes. 

Os centauros chegan con presentes á voda de Hipodamía
Os compatriotas de Pirítoo, os lapitas, ós que se uniu Teseo, amigo de Pirítoo, saíron en defensa das súas mulleres e comezaron unha forte loita contra os centauros (loita coñecida como Centauromaquia), que rematou coa morte de moitos deles e a fuxida do resto.

> 
> 
> "*Porque a ti, o máis bestial dos bestiais centauros, Éurito, ardíache o corazón tanto polo viño como pola visión da noiva, e reinaba unha embriaguez que duplicaba a luxuria. De socato... a acabada de casar é raptada pola forza, agarrada polos cabelos. Éurito colle a Hipódame; os demais, a que cada un gustaba ou podía... Por azar había alí preto unha antiga crátera con altos relevos; lévántaa o fillo de Exeo* [é dicir, Teseo] *, erguéndose máis enorme do que de por si era, e lánzaa contra o rostro do seu adversario. Este, vomitando pola ferida e pola boca callóns de sangue, miolos e viño, de costas sobre a area enchoupada, pateaba*".
> (Ovidio: *Metamorfosis* XII 219-239)
>

Notas
-----

1. ↑  Os centauros tiñan sona de seren personaxes salvaxes, luxuriosos, violentos cando estaban borrachos, como resultaba habitual neles, excepto Folo e Quirón, os dous únicos centauros sabios e rectos.

### Bibliografía

* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* OVIDIO: *Metamorfosis*. Tradución de Antonio Ramírez de Verger. Alianza Editorial 3ª ed. 2015, 2ª reimp. 2017, 210-458 [a numeración segue a utilizada neste texto].
***Cemiterio de elefantes*** é un conxunto de 9 relatos escritos por Fran Alonso. Publicado por Edicións Xerais en 1994, no ano 2007 xa levaba editadas 6 edicións.

Argumento
---------

A acción ten lugar entre as 12 da noite e as 9 da mañá, ocupando cada un unha hora (aproximadamente). A maioría deles están ambientados en Vigo, agás un que transcorre en Santiago de Compostela.

Os protagonistas e as accións son diversos: unha rapaza que sofre unha violación, unha solicitude dun medicamento nunha farmacia de garda, unha cirurxía maxilar de urxencia, un camareiro tras dunha barra, unha locutora de radio cocainómana, un atentado contra o sepulcro de Castelao no Panteón de Galegos Ilustres, unha discoteca, un insomne adicto aos tranquilizantes, ou un asasinato. Algúns dos relatos están relacionados entre eles, e hai personaxes que participan en varios, como o persoal encargado de recoller o lixo.

Tres dos personaxes secundarios son camioneiros que apareceran na novela *Tráiler*, do mesmo autor.

Traducións
----------

Ao castelán por Iolanda Mato Creo co título de *Cementerio de elefantes* publicado en 2013 por Pulp books.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina da editorial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385910
* BNE: XX5323159

 |
A **ría de Muros e Noia** forma parte das Rías Baixas, sendo a que está situada máis ó norte, entre as rías de Corcubión e Arousa. A ría foise formando na desembocadura do río Tambre.

As augas do Tambre son as que orixinan na súa confluencia co mar, un hábitat no que se desenvolverán os bivalvos, que serán o motor económico das vilas que a circundan. As ameixas e os berberechos acadan boas proporcións nos tempos da colleita, a partir do mes de setembro, nos lombos de Testal e o Freixo, grazas a esa simbiose entre as augas doces do río e a salinidade que achega o océano Atlántico.

A ría comeza a partir da punta do Castro de Baroña en Porto do Son, pola súa beira sur, e remata coa punta Carreiro en Louro (Muros), pola súa parte norte.

Entre as vilas a destacar están as que dan nome á ría: Muros, fundada detrás do monte Louro como unha vila mariñeira agochada da vista de piratas e de corsarios alá polo século XVI e XVII e Noia, vila medieval. Tamén Porto do Son, que vive fundamentalmente do turismo e do mar e Portosín, outra vila de interese pertencente ao mesmo concello.

Marca turística ría da Estrela
------------------------------

Os concellos con saída á ría, Outes, Noia, Muros, Porto do Son, xunto con Lousame, constituíron en 2015 a Asociación de Desenvolvemento Rural Ría Muros-Noia, un organismo intermunicipal que xunta esforzos para a promoción e posta en valor dos recursos da ría e dos concellos que a conforman.
Estes concellos crearon unha marca turística, *A Ría da Estrela*, co logotipo dunha estrela de mar que representa os cinco concellos que se inclúen no proxecto e evoca aspectos do Camiño como a relación coa vía láctea.

A raíz desta nova marca turística naceu o xornal dixital *Xornal da Estrela*.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes da ría de Muros e Noia.
* Noia.Noia.
* Outes.Outes.
* Muros.Muros.
* Ría de Muros.Ría de Muros.
* Panorámica da ría desde a praia de Aguieira.Panorámica da ría desde a praia de Aguieira.

Notas
-----

1. 1 2  "Nace a marca turística A Ría da Estrela para promover os recursos da ría Muros-Noia | Cluster Turismo de Galicia". Consultado o 2019-02-12.
2. ↑  "Web da Ría da Estrela". Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2019. Consultado o 12 de febreiro de 2019.
3. ↑  "Quen somos". Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2019. Consultado o 2019-02-12.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ría de Muros e Noia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Ponte Nafonso

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394949
* GeoNames: 3115822
* TGN: 1114336

 |
A ***Cosmografía de Ravenna*** é unha obra medieval compilada por un clérigo anónimo que viviu en Rávena, Italia, ao redor do ano 700. Consiste nunha lista de topónimos que abarcan todo o mundo, desde a India até Irlanda. A evidencia textual indica que o autor utilizaba frecuentemente os mapas como fonte. É a principal listaxe xeográfica deste tipo para os itinerarios terrestres do período bizantino, comparábel en importancia ao que representa o mapa da táboa de Peutinger para a época romana.

Os textos que sobreviven, tres copias manuscritas, feitas tres ou catro xeracións despois do manuscrito orixinal, ofrecen varios retos. As copias están repletas de erros ortográficos, divisións de palabras e omisións; As variacións entre os textos non se limitan só aos topónimos, senón que tamén son significativas nos comentarios.

A edición crítica mais recente dos tres manuscritos foi a de Joseph Schnetz, *Itineraria Romana, vol.* *II: Ravennatis Anonymi Cosmographia et Guidonis Geographica*, 1942 (republicada en 1990), B G Teubner, Stuttgart.

Notas
-----

1. ↑  Harley, John Brian; Woodward, David. *The History of cartography*[*Ligazón morta*]. p. 260. Humana Press. ISBN 0226316335, 9780226316338.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

#### Sitios que cobren a sección británica

* Cosmografía de Rávena. *(en inglés)*
* O mapa romano de Gran Bretaña A sección británica da Cosmografía de Rávena e as súas fontes.

#### Sitios que abranguen a sección ibérica

* *Ravennatis Anonymi Cosmographia*. (en latín)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---