***Inés e Bianca*** é unha ópera en catro actos con música de Marcial del Adalid e libreto en italiano de Achille de Lauzières. Composta en 1878, *Inés e Bianca* marca o inicio da terceira e última etapa compositiva do compositor coruñés. É considerada a primeira grande ópera galega.

En 1981 a partitura foi redescuberta pola compositora, pianista, musicóloga e editora Margarita Viso Soto, no arquivo da Real Academia Galega. Vinte anos despois Viso Soto, xunto co compositor Juan Durán iniciaron o proceso de reconstrución da obra, que culminou en 2007 coa estrea dalgúns fragmentos en versión reducida de solistas e piano no paraninfo da Universidade da Coruña.

Historia
--------

### Antecedentes

*Inés e Bianca* foi composta en 1878, nunha época moi produtiva para Marcial del Adalid, aproximadamente catro anos despois do nacemento da súa única filla, María, a quen dedicou moitas das súas últimas obras. Un ano antes da súa composición, en 1877, comezaron a publicarse os seus *Cantares viejos y nuevos de Galicia*, unha serie de cancións que sería capital no desenvolvemento do xénero da melodía galega ao influenciar os novos compositores galegos que as tomaron como modelo.

### Composición

*Inés e Bianca* está encadrada no último período da súa carreira, composta tan só tres anos antes do seu falecemento, e é unha das obras principais. Este último período, caracterizado polo emprego de elementos do folclore galego, é definido por Laura Touriñán Morandeira como "social-identitaria" ou "territorial-identitaria" en oposición ao termo "nacionalista", ao non existir ningún tipo de vinculación política de Marcial del Adalid nin un interese por construír unha identidade galega a través da música.

As orixes da ópera remóntanse á composición por parte do compositor coruñés dunha zarzuela chamada *Pedro Madruga* con libreto de Fernando Fulgoso, escritor e membro do corpo de Arquivos e Bibliotecas e estudoso da historia, que quedou inacabada logo da morte de Fulgoso en 1873. Desta zarzuela só se conservan algúns fragmentos, e deles Adalid reutilizou canto menos parte da súa música para a ópera posterior. Ao non dispoñer de libretista, Adalid decidiu encargar un novo libreto a Achilles de Lauzières para escribir unha ópera. Lauzières, quen coñecía ben o xénero, debeu considerar que o traballo co compositor galego podería resultar en éxitos e popularidade. En palabras de Felip Pedrell:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Como daquela no Teatro Real de Madrid non se cantaba en castelán, Adalid foise a París e encargou o libreto a Mr. Achilles de Lauzières o cal reformou a primitiva idea ao seu xeito e púxolle por título *Inés e Bianca*. | "|

### Estrea

Estaba previsto que a ópera se estreara no Théâtre des Italiens de París en 1878, con todo, a estrea non se chegou celebrar, xa que a compañía dirixida por Leon Escudier atravesaba unha dura crise que acabou por desencadear na súa disolución.

### Esquecemento e recuperación da obra

Entrada ao reitorado da Universidade da Coruña. No paraninfo estreouse *Inés e Bianca*.
A partitura da ópera conservouse no arquivo da Real Academia Galega ata o ano 1981, cando a compositora, pianista, musicóloga e editora Margarita Viso Soto, destacada estudosa da figura de Marcial del Adalid, descubriu a obra, da cal tan só se conservan algúns fragmentos esquecidos.

En 2001, logo dun longo traballo de investigación e análise da ópera realizado por Margarita Viso Soto, a musicóloga e Juan Durán iniciaron o proceso de reconstrución da obra. Ao compositor vigués correspondeulle a reconstrución dos catro fragmentos perdidos da partitura, entre eles o final da obra.

A reconstrución de *Inés e Bianca* foi presentada o 10 de xaneiro de 2007 no Paranínfo da Universidade da Coruña coa participación da soprano Laura Alonso, o tenor Pablo Carballido e a pianista Irina Moriatova. A súa estrea oficial tivo lugar o 21 de abril dese mesmo ano no mesmo escenario.

Personaxes
----------


| Personaxe | Tesitura |
| --- | --- |
| Bianca (Blanca de Camiña) | Soprano dramática |
| Inés | Soprano lírica lixeira |
| Pedro (Pedro Madruga) | Tenor lírico-spinto |
| Alfonso (Afonso de Lanzós) | Barítono |
| *Vendedoras, campesiñas, mozas, monxes e soldados* |
|

Características
---------------

De acordo con Juan Durán, nesta partitura o compositor coruñés creou unha partitura dentro do modelo romántico da grande ópera cunha obra merecedora de situarse no repertorio á par das grandes óperas do seu tempo. Polas súas características e a súa cronoloxía ten sido considerada a primeira grande ópera galega.

Estruturalmente *Inés e Bianca* está dividida en catro actos simétricos que transcorren en interiores e en exteriores, situando á acción e á música "entre o lírico e o épico, cun grande equilibrio e orixinalidade".

No que respecta ás voces, o compositor vigués cualifica os papeis solistas como "verdadeiramente ambiciosos no vocal, de soprano e tenor", mentres que os coros salientan pola súa gran presenza escénica. Acompañados dunha masa orquestral na que as fanfarras adoptan un papel protagonista co emprego de ata seis trompetas.

Notas
-----

1. ↑  O libretista e xornalista italiano de orixe francés Achille de Lauzières foi o encargado de realizar a versión italiana da ópera de Giuseppe Verdi *Don Carlos*.

Referencias

1. ↑  Espín Templado, María Pilar; de Vega Martínez, Pilar; Lagos Gismero, Manuel (2017). *TEATRO LÍRICO ESPAÑOL. ÓPERA, DRAMA LÍRICO Y ZARZUELA GRANDE ENTRE 1868 Y 1925* (en castelán). UNED. ISBN 978-84-362-7235-2. Consultado o 26 de abril de 2020.
2. 1 2  Touriñán Morandeira 2012, p. 41.
3. ↑  Touriñán Morandeira 2012, p. 38-39.
4. ↑  Touriñán Morandeira 2012, p. 39.
5. ↑  Carreira, Xoán M. (1998). "Melodía galega na Belle Époque. Un proxecto en marcha: do sentimentalismo ó realismo". *Grial* (138): 423–426.
6. ↑  Touriñán Morandeira 2012, p. 40.
7. 1 2  Viso Soto 2009, p. 124.
8. ↑  Rescigno, Eduardo (2012). "Lauzières, Achille de". *Vivaverdi: dalla A alla Z Giuseppe Verdi e la sua opera* (en italiano). Milán: Bur Rizzoli. OCLC 815378493.
9. 1 2 3 4  Durán Alonso 2009, p. 141.
10. ↑  *Théâtre Italien (Salle Ventadour). Programme de la saison 1876-1877. Direction, Léon Escudier*. typ. Morris p. et f. 1876.
11. ↑  "El piano romántico: Marcial del Adalid" (PDF) (en castelán). Fundación Juan March. 14 de decembro de 2005. p. 5.
12. ↑  "Théâtre Italien. Paris (1801-1878)" (en francés). Biblioteca Nacional de Francia. Consultado o 4 de abril de 2021.
13. ↑  Durán Alonso 2009, p. 139-140.
14. ↑  "Viso Soto, Margarita Mónica". Asociación Galega de Compositores. Arquivado dende o orixinal o 01 de agosto de 2020. Consultado o 1 de agosto de 2020.
15. 1 2  Durán Alonso 2009, p. 140.
16. ↑  Durán Alonso 2009, p. 139.
17. ↑  Durán Alonso 2009, p. 142.
18. ↑  Queipo Gutiérrez, Carolina (15 de xaneiro de 2007). "Presentación de la restauración de ‘Inés e Bianca’ de Adalid". *mundoclasico.com* (en castelán). Consultado o 4 de abril de 2021.
19. ↑  "Universidad". *La Voz de Galicia* (en castelán). p. 8. Arquivado dende o orixinal o 31-05-2020. Consultado o 26 de abril de 2020.
20. ↑  Andrade Malde, Julio (13 de novembro de 2019). "La ópera de un compositor gallego". *La Opinión* (en castelán). Consultado o 27 de abril de 2020.
21. ↑  Pérez Fernández 2009, p. 107.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Touriñán Morandeira, Laura (2012). *El origen de la creación artístico-musical, socio-identitaria en Marcial del Adalid: la influencia intelectual femenina en su obra cantares viejos y nuevos de Galicia*. *I Seminario de Música y Género del Centro de Estudios de la Mujer de la Universidad de Salamanca* (en castelán) (Universidade de Salamanca). p. 41. Consultado o 26 de abril de 2020.
* Pérez Fernández, Julián Jesús (coord.). (2009). *A ópera Inés e Bianca de Marcial del Adalid*. *I Xornadas de divulgación do patrimonio musical galego na Universidade da Coruña* (Universidade da Coruña). ISBN 978-84-9749-367-3. 
	+ de Lauziéres, Achille (2009). *Inés e Bianca. Libreto* (PDF) (en italiano). pp. 41–103.
	+ Pérez Fernández, Julián Jesús (2009). *A ópera Inés e Bianca de Marcial del Adalid: Historia, ficción e música* (PDF). pp. 107–123.
	+ Viso Soto, Margarita (2009). *Antecedentes de Inés e Bianca: Pedro Madruga* (PDF). pp. 124–138.
	+ Durán Alonso, Juan (2009). *A reconstrución de Inés e Bianca: Unha pequena odisea musical* (PDF). pp. 139–142.
	+ Alonso Alberti, Paloma (2009). *Música e palabra* (PDF). pp. 143–148.
	+ Vlashi, Florian (2009). *Cara ao océano* (PDF). pp. 149–150.

* Portal:Ópera
* Portal:Música clásica