Rúa en Quezaltepeque.
**Quezaltepeque** é un municipio do departamento de La Libertad, O Salvador. Tiña unha poboación estimada de 56 181 habitantes no ano 2013.

Historia
--------

A localidade foi fundada por náhuas na época precolombiana. Para o ano 1550 tiña unha poboación duns mil habitantes; e para 1770, de acordo con Pedro Cortés y Larraz, pertencía á Parroquia de San Salvador con 156 familias conformadas "só de ladinos".

Na época republicana do Salvador, formou parte do departamento de San Salvador desde 1824, e posteriormente do Distrito Federal da República Federal de Centro América. Un informe do ano 1860 refire o seguinte:

> 
> 
> Esta poboación prospera en habitantes e melloras de edificios, pois cóntanse pola estatística dous mil novecentos noventa e un individuos (2,991 h.), unha igrexa cos seus correspondentes ornamentos, un convento que está para concluírse, unha casa de escola en igual estado e o seu cabido; trescentas trece (313) casas, e delas a maior parte de tella; cinco vales que se denominan Realengo, Potrerillos, Aposentos, Macanse e García.
> 
> 

En 1865, como parte do distrito de Opico, foi incorporado ao departamento de La Libertad. 

De acordo coa estatística do departamento de La Libertad feita polo gobernador José López o 23 de maio de 1865, tiña unha poboación de 3146 persoas.

O 10 de marzo de 1874 adquiriu o título de vila; e para 1890 contaba cunha poboación de 5486 habitantes. O 6 de abril de 1905 obtivo o título de cidade.

En setembro de 1912 o alcalde municipal de Quezaltepeque, o empresario catalán tarraconense Pablo Llort Angles, avó do artista Fernando Llort, fundou a Banda Municipal da Cidade de Quezaltepeque e a Escola de Música da Cidade de Quezaltepeque, ambos sostidos pola municipalidade e cuxos regramentos foron aprobados polo goberno de Manuel Enrique Araujo o 6 de novembro e 16 de novembro.

Xeografía
---------

O municipio ten unha área de 125,38 km², e a cabeceira unha altitude de 415 msnm. O topónimo nahuat *Quezaltepeque* significa: "Cerro do quetzal". A través dos anos a localidade foi coñecida como Quecaltepeque (1548), Quezaltepeque (1576), Quezaltepec (1896), San José Quezaltepeque (1740), e Quezaltepeque (1670 e 1770). 

Para a súa administración, o municipio divídese en 13 cantóns e 39 casaríos; e dentro da súa circunscrición territorial localízase o sitio arqueolóxico Las Marías e o turicentro La Toma de Quezaltepeque.

Regan o municipio os ríos: Sucio, El Barillo, Santa Lucía e Claro; e as crebadas: Agua Zarca, El Chaguite e El Coyol. Os relevos terrestres máis importantes son: o volcán de San Salvador; o Cerro El Playón, situado ao norte do volcán de San Salvador; El Cerrito, situado a 2 km ao sueste da cidade, do cal se extrae balastro utilizado para revestir estradas e tamén como materia prima na industria de bloques para a construción; Las Lomas del Espino, situadas a 5 km ao noroeste da cidade, que serven de límite entre Quezaltepeque e o municipio de Nejapa; e La Loma de Trinidad, situada ao norte do cantón Las Mercedes.

Cultura
-------

Quezaltepeque ten unha tradición de artesanías tales como a floraría e a olaría.

Ten unha longa tradición literaria, son quezaltecos os escritores: Quino Caso, José Rutilio Quezada, Ramón González Montalvo, Javier Alas, Alfonso Quijada Urías, Jorge Kattán Zablah, Otoniel Guevara, Kenny Rodríguez, Carlos Teshcal, Antonio Teshcal, Carlos Anchetta, entre outros.

Tamén son orixinarios do municipio o expresidente Salvador Sánchez Cerén e o futbolista Darwin Cerén.

A antiga estación ferroviaria foi convertida en museo en 2019, converténdose nun lugar dedicado ao desenvolvemento de actos culturais.

Irmandamentos
-------------

O municipio de Quezaltepeque ten irmandamento coas seguintes cidades:

* CRC Belén, Costa Rica.
* USA Duarte, Estados Unidos.
* CRC Grecia, Costa Rica.

Notas
-----

1. ↑  Fisdl: Quezaltepeque Arquivado 05 de agosto de 2012 en Wayback Machine.
2. ↑  López, José (23 de maio de 1865). "Estadística del Departamento de la Libertad remitida por el Gobernador del mismo al Ministerio del Interior" (PDF). *El Constitucional* (Tomo 1 Número 86) (San Salvador). p. 2. Consultado o 1 de febreiro de 2019.
3. ↑  "Secretaría de Gobernación" (PDF). *Diario Oficial* (Tomo 73 Número 269) (San Salvador). 16 de novembro de 1912. p. 2601. Consultado o 16 de agosto de 2021.
4. ↑  "Pablo Llort". Consultado o 2021-08-17.
5. ↑  "Wayback Machine". *web.archive.org*. 2010-12-13. Archived from the original on 13 de decembro de 2010. Consultado o 2022-04-26.
6. 1 2  "Alcaldía Municipal de Quezaltepeque". Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2010. Consultado o 6 de xullo de 2011.
7. ↑  "Conoce a las artesanas de las flores de cera en Quezaltepeque" (en castelán). 2 de novembro de 2019. Consultado o 9 de xullo de 2020.
8. ↑  "VIDEO: Rosita Gómez, la artesana de flores enceradas más longeva de Quezaltepeque" (en castelán). 2 de novembro de 2019. Consultado o 9 de xullo de 2020.
9. ↑  Méndez Funes, Roberto Mauricio; Solórzano González, Adriana Beatríz (2014). "Estudio descriptivo del proceso artesanal realizado en el Taller Alfarero Juan Guzmán del municipio de Quezaltepeque, la Libertad". Consultado o 9 de xullo de 2020.
10. ↑  "Inauguran Museo-Estación Ferroviario de Quezaltepeque" (en castelán). Consultado o 9 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Quezaltepeque, O Salvador Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1154058
* WorldCat
* VIAF: 147922737
* GeoNames: 3583981
* LCCN: n97076868
* WOEID: 79352

 |