*Hieroglyphica Horapollonis*, 1595.
**Horapolo** (de *Horus Apollo*, Ὡραπόλλων) foi un escritor do século IV, de historicidade discutida, autor dun tratado sobre os xeroglíficos exipcios, *Hieroglyphica*, que coñecemos pola súa tradución ao grego realizada no século V por Filipo, e tamén titulada *Hieroglyphica.* Esta obra foi un enorme éxito en Europa a partir do século XV.

Traxectoria
-----------

Horapolo é considerado un dos últimos líderes do sacerdocio pagán do Antigo Exipto, formado nunha escola de Menotis, preto de Alexandría, durante o reinado de Zenón (474-491). Horapolo é mencionado na Suda (século X) como natural probabelmente da Tebaida. Era fillo de Asclepíades, e neto dun gramático, todos eles docentes en Constantinopla. Horapolo ensinou en Alexandría, ademais de gramática, filosofía. Como sacerdote pagán, foi vítima da loita mantida contra o emperador pagán Zenón, no ano 484, quen acosou en Alexandría á escola local de filosofía. Varios filósofos pagáns convertéronse ao cristianismo e víronse implicados nas loitas cos seus antigos compañeiros pagáns. De acordo á Suda, Horapolo tivo que fuxir porque estaba acusado de planear unha rebelión contra os cristiáns, e o seu templo dedicado a Isis e Osiris, foi destruído.

A pesar destes ataques, producíronse numerosas conversións, aparentemente de forma voluntaria, como a de Paralios, un discípulo de Horapolo, que se converteu despois dalgunhas deliberacións, a pesar de que participara nos actos do culto pagán. Nos anos seguintes, creouse un celo particular polo cristianismo, pois a conversión á nova relixión monoteísta significaba ser golpeado polos compañeiros pagáns.

Horapolo tamén fora arrastrado ao conflito e o seu tío Heraisco foi mesmo asasinado. Foi insultado polos cristiáns como *Apollo Psyche* (*alma destrutora*), detido e torturado, e varios dos seus estudantes apartáronse del. No ano 485 trasladouse a Constantinopla, onde continuou ensinando. A natureza máis ben mundana da esposa de Horapolo inclinouna a deixalo polo seu amante, e isto supuxo a perda da maior parte da súa fortuna e biblioteca. Profundamente decepcionado, Horapolo finalmente converteuse ao cristianismo, algo que supostamente predixera Heraisco. Horapolo aínda vivía en Constantinopla durante o goberno do emperador Anastasio I. A miúdo atribúeselle a autoría da Hieroglyphica, pero persisten as dúbidas sobre iso.

Para os humanistas as súas obras foron consideradas hermética, cuns coñecementos encubertos e de difícil interpretación, os cales poderían expresar verdades ocultas non só concernentes ao home, senón tamén ás divindades. Foi esa interpretación a que os teóricos do Renacemento fixeron da obra de Horapolo, publicada en Florencia en 1419 e que, en pouco tempo, volveríase un anhelo intelectual que levaría aos europeos a empeñarse na procura de todo o concernente a Exipto —manuscritos, papiros ou obeliscos.

*Hieroglyphica*
---------------

Os *Hieroglyphica* constan de dous libros, que conteñen un total de 189 explicacións dos xeroglíficos exipcios. O texto foi descuberto en 1419 na illa de Andros e levado a Florencia por Cristoforo Buondelmonti (consérvase actualmente na Biblioteca Laurenciana, Plut. 69,27). A finais do século XV o texto fíxose inmensamente popular entre os humanistas, cunha primeira edición impresa do texto que apareceu en 1505, iniciando unha longa serie de edicións e traducións. Desde o século XVIII, a autenticidade do libro foi posta en dúbida.

A exiptoloxía moderna interésase polo menos polo primeiro libro, sobre a base dun coñecemento real acerca dos xeroglíficos, aínda que é confuso e cun simbolismo barroco e de especulación teolóxica. O libro *Hieroglyphica* tamén puido ter a súa orixe nas últimas xeracións do antigo sacerdocio exipcio do século V. Este enfoque da especulación simbólica dos xeroglíficos (moitos dos cales foron orixinalmente simples signos silábicos) era popular durante o Helenismo. Así mesmo, os primeiros humanistas, até Atanasio Kircher, herdaron a idea preconcibida de que os xeroglíficos eran elementos máxicos, unha escritura simbólica e ideográfica. A segunda parte do Libro II trata o simbolismo dos animais e as súas alegorías, que son esencialmente derivadas de Aristóteles, Eliano, Plinio o Vello e Artemidoro. Probabelmente son unha adición realizada polo tradutor grego, que tomou como referencia o *Physiologus*, obra actualmente datada no século IV e con orixe na cidade de Alexandría.

Selección de edicións
---------------------

* Aldo Manuzio, de Venecia 1505 - editio princeps
* George Boas, Nova York, 1950 (tradución ao inglés), reeditado en 1993. ISBN 0-691-00092-1.
* Rizzoli, Milán, 1996. ISBN 88-17-16997-8.

Notas
-----

1. ↑  **www.emblematica.com, Hieroglyphica**

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jan Assmann. Moses the Egyptian: The Memory of Egypt in Western Monotheism. ISBN 978-0-674-58739-7.
* *The hieroglyphics of Horapollo* / traducido por George Boas con prólogo de Anthony Grafton. Princeton, N.J. Princeton University Press, 1993.
* Hieroglyphica / Horapolo, edición de Jesús María González de Zárate. Madrid Akal, 1991.

### Outros artigos

* Athanasius Kircher.
* Hermes Trimexisto.
* Andrea Alciato.

### Ligazóns externas

* Tradución en Suda On Line *(en inglés)*
* The Hieroglyphics of Horapollo, tradución Cory 1840 *(en inglés)*
* Horapollo En: *studiolum.com*. Horapollo, Delli segni hierogliphici, Venecia 1547 versión dixital da edición de Ferrari. *(en inglés)*
* *Horapollo.* En: *studiolum.com*. Horapollo, Delli segni hierogliphici, Venecia 1547. *(en inglés)*
* *The Hieroglyphics of Horapollo Nilous.* - Corys von 1840 *(en inglés)*
* Bibliografía relacionada con Horapolo no catálogo da Biblioteca Nacional de Alemaña. *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q364379
* WorldCat
* VIAF: 250688796
* BIBSYS: 95002396
* BMT: 32053
* BNE: XX954252
* BNF: 124596093
* BVMC: 70680
* CERL: cnp01344670
* CiNii: DA09953914
* DeutscheBio: 11952516X
* EBID: ID
* FAST: 141896
* GND: 11952516X
* ICCU: BVEV039238
* ISNI: 0000 0003 7119 8002
* LCCN: n84141023
* NDL: 001339812
* NKC: mzk2007395121
* NLG: 173640
* NNDB: 000102989
* NTA: 069907862
* OBP: ID
* OL: OL42508A
* openMLOL: 96016
* PTBNP: 1760204
* SELIBR: 291418
* SUDOC: 033762708
* Treccani: orapollo-niloo
* UNZ: Horapollo

 |