| Ipecacuaña |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| (sen clasif.) | Angiospermae |
| (sen clasif.): | Eudicots |
| (sen clasif.): | Asterids |
| Orde: | Gentianales |
| Familia: | Rubiaceae |
| Subfamilia: | Rubioideae |
| Tribo: | Psychotrieae |
| Xénero: | *Carapichea* |
| Especie: | ***C. ipecacuanha*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Carapichea ipecacuanha'**(Brot.) L.Andersson |
| Sinonimia |
| *Callicocca ipecacuanha*
*Cephaelis ipecacuanha*
*Evea ipecacuanha*
*Psychotria ipecacuanha*
*Uragoga ipecacuanha* |

A **ipecacuaña** (***Psychotria ipecacuanha***), tamén chamada **cagosanga**, **poaia**, **raiz-do-brasil** e **ipeca**, é unha planta da familia Rubiaceae, moi común nos solos dos montes dos estados de Baía e do Mato Grosso, no Brasil.

Etimoloxía
----------

"Ipecacuaña" ven do termo tupi *ipega'kwãi*, que significa "pene de pato". "Poaia" ven do tupi *pu'aya*.

Emetina
-------

As súas raíces contén un poderoso emético (estimulante do reflexo do vómito) denominado "emetina" ou "ipecacuaña". Foi introducida en Europa en 1672 por Legros, un viaxante en América do Sur. Foi usada no tratamento da disentería e vendida polo médico francés Adrien Helvetius baixo a licenza de Lois XIV. Hoxe en día, os fármacos purificados cefaleína e emetina aínda son usados como eméticos. Eles estimulan o centro neuronal vomitivo (área postrema medular).

A emetina tamén é usada contra a amebíase, pois a súa actuación como limitador na formación de proteínas, alén de efectos circulatorios. Polos anos 1930, foi sintetizado a dehidroemetina (diferente da primeira apenas por unha dobre ligazón próxima a un radical etilo), que posúe menos efectos colaterais.

Segundo Cristina Brandt Friedrich, que fai unha pescuda sobre a influencia das doenzas traídas polos colonizadores na formación do Brasil, é que de todo coñecemento da flora medicinal indíxena, a ipecacuaña, tamén coñecida como "planta de doente de estrada", foi a planta que máis interesou aos europeos por ser usada como purgativo e antídoto para calquera veleno..

Abuso
-----

O xarope da planta, chamado xarope de ipeca, xa foi usado por bulímicos a fin de inducir o vomito, mais o seu uso repetido causa acumulación no fígado e problemas no músculo cardíaco.

Taxonomía
---------

*Carapichea ipecacuanha* foi descrita por (Brot.) L.Andersson e publicado en *Kew Bulletin* 57(2): 371. 2002.

Sinonimia
* *Callicocca ipecacuanha* Brot.
* *Carapichea ipecacuanha* (Brot.) L.Andersson
* *Cephaelis acuminata* H.Karst.
* *Cephaelis ipecacuanha* (Brot.) A.Rich.
* *Evea ipecacuanha* (Brot.) W.Wight
* *Ipecacuanha fusca* Raf.
* *Ipecacuanha officinalis* Arruda ex H.Kost.
* *Ipecacuanha preta* Arruda
* *Uragoga acuminata* (H.Karst.) Farw.
* *Uragoga granatensis* Baill.
* *Uragoga ipecacuanha* (Brot.) Baill.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  FERREIRA, A. B. H. *Novo dicionário da língua portuguesa*. Segunda edicción. Rio de Janeiro. Nova Fronteira. 1986. p. 966.
2. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo dicionário da língua portuguesa*. Segunda edición. Rio de Janeiro. Nova Fronteira. 1986. p. 1 350.
3. ↑  Livro revela papel de doenças (e curas) na formação do país.
4. ↑  "*Ipecacuaña*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 20 de xaneiro de 2015.
5. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 19 de febreiro de 2008. Consultado o 24 de maio de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q756292
* BNCF: 25190
* BNF: 135696146
* BRE: 2018981
* LCCN: sh85021966
* MAG: 2779417726

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Ecocrop: 4414
* EOL: 1095370
* GBIF: 2921359
* iNaturalist: 339963
* IPNI: 20007183-1
* ITIS: 846063
* NCBI: 77880
* PlantList: kew-216417
* POWO: ID
* Tropicos: 50220623
* WCSPF: 216417

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C2825016
* UNII: 2M6X9U918C

 |