recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alberte Federico** (en alemán: *Albrecht Friedrich*) nado en Königsberg o 7 de maio de 1553 e finado en Fischhausen, Rybaki o 28 de agosto de 1618, foi duque de Prusia dende 1568 até a súa morte. Foi un fillo de Alberte de Prusia e Ana María de Brunswick-Luneburgo. Foi o segundo e derradeiro duque prusiano da póla Ansbach da familia Hohenzollern.

Duque de Prusia
---------------

Converteuse en duque de Prusia despois de prestar homenaxe feudal ó rei de Polonia, Sexismundo II Augusto de Polonia (a Prusia ducal era un feudo de Polonia), o 19 de xullo de 1569 en Lublin. A homenxe foi descrito polo cronista polaco Jan Kochanowski na súa obra *Proporzec* ("Estandarte"). Durante a elección polaca de 1573, Alberte Federico tentou obter a aceptación do senado polaco pero opúxoselle o poderoso Jan Zamoyski (máis tarde Grande Hetman da Coroa do Reino de Polonia) quen temía a influencia de protestantes no corpo lexislativo polaco. Alberte Federico inicialmente rexeitou a elección de Estevo I Báthory e apoiou a candidatura de Maximiliano de Habsburgo. Porén, no sejm de Toruń de outubro de 1576 deu o seu apoio ó novo monarca.

Como o bisneto do rei polaco Casimiro IV de Polonia, e como un duque en Prusia que falaba con fluidez polaco, Alberte Federico foi seriamente considerado durante un tempo como un posible candidato para o trono polaco. Gozou particularmente o apoio dos luteranos polacos.

En 1572, comezou a amosar sinais de desorde mental. A comezos de 1578, a rexencia foi asumida polo seu curmán, Xurxo Federico de Brandeburgo-Kulmbach (1539–1603). Despois da morte de Xurxo Federico en 1603, o rei polaco Sexismundo III Vasa nomeou Xoaquín Federico como rexente en 1605, e permitiu ó seu fillo, Xoán Sexismundo, sucederlle en 1611. O último converteuse en duque de Prusia despois da morte de Alberte Federico en 1618.

Notas
-----

1. ↑  Carl Wilhelm von Lancizolle. *Geschichte der Bildung des preussischen Staats. Erster Theil, vol. 1-2*. Berlín e Stettin: Nicolaischen Buchhandlung.
2. ↑  Stone. *A History of East Central Europe*. Seattle: University of Washington Press. ISBN 9780295980935.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40647
* WorldCat
* VIAF: 59890421
* BMT: 193150
* BNF: 12522374k
* CERL: cnp00551346
* DeutscheBio: 119258447
* FAST: 357384
* GND: 119258447
* ISNI: 0000000109065765
* LCCN: no95029139
* SUDOC: 132084317
* WikiTree: Hohenzollern-89

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Nepociano (homónimos).

Nepociano representado nunha moeda.
**Flavio Xulio Nepociano**, en latín *Flavius Iulius Popilius Nepotianus Constantinus*, († 30 de xuño de 350) foi un membro da Dinastía Constantiniana, e un usurpador do Imperio romano de curta duración.

Gobernou na cidade de Roma durante vinte e oito días, ata que Marcelino, xeneral do usurpador Magnencio, acabase coa súa vida.

Nepociano era fillo de Eutropia, media irmá do emperador Constantino I O Grande; e de Virio Nepociano. Por parte de nai, era neto do emperador Constancio I Cloro e de Flavia Maximiana Teodora, da Dinastía Valentiniana.

Tras a revolta de Magnencio, Nepociano autoproclamouse emperador e penetrou en Roma cun grupo de gladiadores o 3 de xuño de 350, o que fixo que o *Praefectus urbi* Ticiano (ou Anicio, ou Aniceto), aliado de Magnencio, fuxise, tras ser derrotado ao mando dunha forza composta por cidadáns sen preparación militar.

Magnencio pronto afrontou a situación enviando á súa *magister officiorum* de confianza, Marcelino a Roma. Nepociano morreu na loita (30 de xuño de 350), e a súa cabeza foi posta nunha pica e levada ao redor da cidade. Nos días seguintes, Eutropia tamén foi asasinada, incluída na persecución dos seguidores do defunto, moitos dos cales eran senadores.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q367598
* BMT: 95597

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pazos.

Vistas do que foi a Lagoa de Antela con Vilar de Barrio ao fondo desde o monte de Pazos
**Pazos** é un lugar da parroquia de Codosedo, no concello ourensán de Sarreaus, na comarca da Limia. Segundo o Instituto Galego de Estatística, no 2010 tiña 56 habitantes (27 homes e 29 mulleres), o que supón que non variou o número de habitantes con respecto ao ano 2009 cando tiña 56 habitantes. En 2016, segundo o INE, tiña 51 habitantes, 26 mulleres e 25 homes.

Toponimia
---------

O topónimo, pode derivar do latín palatium ("pazo, casa boa"), do antropónimo Palatius ou tamén dunha palabra prelatina co significado de "curral".

Algúns dos microtopónimos da zona son Os Boscos, A Costa, A Coutada, O Curulo, As da Calva, O Carril, O Gualdo, O Lagar, As Lamarellas, A Lameira da Murela, Os Lameiros Covos, As LLanadas, As Longariñas , Oello, O Outeiro, A Pedra Darca, A Pena Carreira, A Plaza de Requeixo, A Plaza do Castiñeiriño, As Plazas, O Pomar, O Pontón, As Pozas Redondas, O Prado dos Bois, O Regueiro, A Ría, A Santa Cruz, A Seara, A Seara de San Pedro, A Seara Vella, O Souto Vello, O Talariño, Os Teares, A Telleira, O Teso, A Torre (recollidos o 12/11/2017, fonte: señor Francisco de Pazos)

Notas
-----

1. ↑  Ares Vázquez, Nicandro (2013). *Estudos de toponimia galega, tomo II*. Real Academia Galega. ISBN 978-84-87987-85-4.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Codosedo

| Lugares da parroquia de Codosedo no concello de Sarreaus (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Ameá | Codosedo | Pazos | O Veredo |

### Parroquias de Sarreaus

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Sarreaus |  |
| --- | --- |
| Bresmaus (San Bartolomeu) | Codosedo (Santa María) | Cortegada (San Xoán) | Freixo (Santiago) | Lodoselo (Santa María) | Nocelo da Pena (San Lourenzo) | Paradiña (Santa María Madanela) | Perrelos (Santa María) | Sarreaus (San Salvador) |
Larpeira.
A **larpeira** é unha sobremesa da cociña galega que consiste nunha especie de bola doce con almibre e adornada con crema pasteleira. Os ingredientes principais desta torta son a fariña, o leite e os ovos. É típica das festas de san Xoán.

Esta sobremesa é típica da zona de Ferrolterra, da Coruña e tamén de Monforte de Lemos.

A larpeira ten moitas semellanzas coa coca de Sant Joan que se fai en Cataluña.

Características
---------------

A base desta torta é unha bola doce adornada con crema pasteleira e emborrachada con almibre. Os ingredientes da bola son: azucre, leite, ovos, manteiga, fariña e crema pasteleira.

A larpeira ten máis traballo que outras sobremesas porque hai que preparar un prefermento, traballar con coidado a masa e despois hai que deixar que medre unhas catro horas máis. Mentres se espera a que a masa fermente, o habitual é preparar a crema pasteleira e o almibre para ir adiantando tempo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Larpeira
2. ↑  "10 dulces de la repostería tradicional gallega que desconocías". Arquivado dende o orixinal o 01 de xuño de 2020. Consultado o 21 de maio de 2020.
3. ↑  Larpeira gallega
4. ↑  Tradición dulce de andar por casa

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Torta de Mondoñedo
* Torta de Guitiriz
* Torta de Santiago
* Mantecadas
* Bola do patrón
* Bola de nata
* Calleiro de Noia
* Follas de limón
* Proia de Pontedeume
A ADN ligase I é un exemplo de ligase.
En bioquímica, unha **ligase** (do latín *ligāre*, unir, colar) é un encima que cataliza a unión de dúas moléculas grandes formando entre elas un novo enlace químico, xeralmente coa hidrólise simultánea dun grupo fosfato do ATP ou outro nucleósido, que cede a enerxía necesaria para que a reacción teña lugar. En xeral, unha ligase cataliza a seguinte reacción:

Ab + C → A–C + b
ou ás veces

Ab + cD → A–D + b + c
onde as letras en minúscula simbolizan os grupos químicos pequenos hidrolizados.

Nomenclatura
------------

O nome común dos encimas deste tipo inclúe xeralmente a palabra ligase, por exemplo, ADN ligase. Outro nome común usado para as ligases é o de **sintetases**, porque se usan para sintetizar novas moléculas, ou carboxilases, se engaden CO2 á molécula formando un grupo carboxilo.

Antes na nomenclatura distinguíase entre sintetase e sintase. As sintases (que son liases) non gastaban enerxía do ATP ou doutro nucleósido similar para catalizar, mentres que as sintetases (que son ligases) si a gastaban.

Clasificación
-------------

As ligases clasifícanse como **EC 6** en canto ao seu número EC da clasificación dos encimas. Dentro das ligases distínguense seis subclases, que son:

* EC 6.1. Son as ligases que que forman enlaces carbono-osíxeno.
* EC 6.2. Son as que forman enlaces carbono-xofre.
* EC 6.3. Son as que forman enlaces carbono-nitróxeno (incluíndo a arxininosuccinato sintetase).
* EC 6.4. Son ligases que forman enlaces carbono-carbono.
* EC 6.5. Forman enlaces de tipo éster fosfórico.
* EC 6.6. Forman enlaces nitróxeno-metal.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de outubro de 2012. Consultado o 27 de xuño de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Encima

### Ligazóns externas

* EC 6 Introduction do Department de Química da Queen Mary, Universidade de Londres.
* Wiki Answers - diferenza entre sintetase e sintase.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q410221
* BNCF: 73534
* EBID: ID
* GEC: 0119337
* LCCN: sh85076869
* PSH: 6265

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* EC: 6.-.-.-
* MeSH: D008025
* MeSH: D08.811.464
* UMLS: C0023689

 |
O **masacre de Gonagala** foi un acto terrorista que se cometeu o 18 de setembro de 1999 na pequena aldea de Gonagala, situado no distrito de Ampara en Sri Lanka. Durante a noite intrusos mataron a machetadas 50 homes, mulleres e nenos. As mortes atribuíronse ao Tigres de Liberación do Tamil Eelam.

O de Gonagala constitúe un dos moitos ataques atribuídos aos TLTE. Así e todo, este foi especialmente notorio, xa que a diferenza de ataques previos, boa parte dos aproximadamente 75 activistas que tomaron parte na acción eran mulleres.

Incidente
---------

O incidente ocorreu na madrugada do 18 de setembro de 1999, na Colonia 31 en Ampara. Os militantes do TLTE divididos en dous comandos, un formado por homes e outro no que se incluían tanto homes como mulleres, entraron na aldea de Gonagala armados con machetes e mataron 50 civís de etnia cingalesa, a maioría mentres durmían. Antes de se retiraren, os elementos do TLTE foron a dous asentamentos veciños e mataron catro civís máis. Segundo relatos dos sobreviventes, o comando formado por homes só matou homes mentres o mixto involucrouse na matanza de mulleres e nenos.

Vítimas
-------

Dun total de 54 vítimas do masacre, contando os mortos dos asentamentos próximos, 27 eran homes, 17 mulleres e 10 nenos. Dúas das mulleres estaban embarazadas. Segundo expertos forenses só unha vítima foi morreu por disparos de revólver, mentres que mataron o resto con coitelos ou machetes. Houbo catro civís feridos de gravidade.

Testemuñas oculares
-------------------

Herath Mudiyansalege Premasiri, un labrego sobrevivente de 29 anos, deu unha descrición dos acontecementos.

> "*Rematamos tarde e fomos para a cama. Eramos 15, entre familiares e amigos que viñeran participar nun ritual funerario. Eu estaba a durmir só no meu cuarto e sobre as dúas da mañá oín un fato de xente batendo na porta e despois irromperon na casa*"
> 
> 

Outro habitante da aldea, un policía que durante os acontecementos estaba nun posto de control afastado, ao volver á súa casa pola mañá, atopou á súa esposa embarazada, dous nenos, os seus pais e mais a cuñada mortos.

Cultura popular
---------------

Este incidente e os acontecementos inmediatos son a cerna do argumento do filme srilankés en cingalés *Gamani* (2011).

Notas
-----

1. ↑  Kennet E. Miller e Sulani Perera (2015). "Growing Up on the Front Line: Coming to Terms with War-Related Loss in Gonagala, Sri Lanka". En Devon E. Hinton e Alexander L. Hinton. *Genocide and Mass Violence: Memory, Symptom, and Recovery*. Cambridge University Pres. p. 359.
2. 1 2 3 4   "Pre-dawn horror in Ampara".*The Sunday Times*, 19 de setembro de 1999
3. ↑  "Rear Admiral (Dr) Sarath Weerasekera’s debut cinema creation ‘GAMANI’ in cinemas island-wide". *adaderana*. 5 de agosto de 2011.
**Dois** é unha banda galega de pop lo-fi formada no ano 2014 en Vigo. Ata a data leva publicado o EP *Dois EP* (2014) e o álbum *Está Bien* (2017).

Historia
--------

Dois fundárona a mediados de 2014 en Vigo o guitarrista e vocalista Óscar Raña (Puma Pumku), o baixista Guillermo Portas e o batería José Fran Novoa. A finais dese ano gravaron nos estudos Favela os temas que formarían parte do seu traballo de estrea, *Dois EP*, editadoe casete por A Seara o 9 de decembro.

O 16 de xaneiro de 2017 a banda publicou o seu primeiro álbum, *Está Bien*, a través dos selos Discos de Kirlian e Orphan Records. O disco foi gravado no estudio Terraforma do Hío por Ibán Pérez.

No ano 2018 Dois achegou o tema "Dominguero" ao recompilatorio de bandas galegas *Galician Bizarre III*, lanzado o día 16 de setembro.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| *Dois EP* | 2014 | A Seara | EP |
| *Está Bien* | 2017 | Discos de Kirlian/Orphan Records |  |

Notas
-----

1. ↑  "Dois EP by Dois". Bandcamp. Consultado o 31 de outubro de 2018.
2. 1 2  "Dois". La Fonoteca. Consultado o 31 de outubro de 2018.
3. ↑  "Está Bien by Dois". Bandcamp. Consultado o 31 de outubro de 2018.
4. ↑  "Galician Bizarre III by VV.AA". Bandcamp. Consultado o 31 de outubro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bandcamp do grupo
Mapa topográfico de Gabón.
**Gabón** é un país de África occidental, situado no Océano Atlántico, ao sur do golfo da Guinea.

Fronteiras
----------

Gabón ten un total de 3261 km de fronteiras internacionais. Limita coa Guinea Ecuatorial (335 km) e o Camerún (349 km) polo norte e coa República do Congo (2567 km) polo leste e polo sur. O ecuador atravesa Gabón.

Clima
-----

Gabón ten o clima húmido e quente típico das rexións tropicais. O mes máis cálido é xaneiro, cunha temperatura media en Libreville de 31 °C e unha media das mínimas de 23 °C. En xullo o rango de temperaturas medias na capital está entre 20 e 28 °C.

Entre xuño e setembro non hai apenas chuvia, mais si unha alta humidade; chove ocasionalmente en decembro e xaneiro. Nos restantes meses as chuvias son fortes, causadas pola condensación da humidade do aire que resulta do encontro sobre a costa da corrente fría de Benguela que vén do sur e a corrente cálida da Guinea do norte. En Libreville a media anual de chuvia é de máis de 2540 mm. Máis cara ao norte pola costa é de 3810 mm.

Terreos
-------

Na costa Gabón posúe chairas estrechas con áreas de mangleiros, o interior ten outeiros e o leste e o sur está ocupado pola sabana.

En 2003 as terras irrigadas supoñían 44,5 km² e en 2011 o país tiña 164 km3 de auga renovable.

División administrativa
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Provincias de Gabón.
1. Estuaire
2. Haut-Ogooué
3. Moyen-Ogooué
4. Ngounié
5. Nyanga
6. Ogooué-Ivindo
7. Ogooué-Lolo
8. Ogooué-Maritime
9. Woleu-Ntem
 |

* Woleu-Ntem*Woleu-Ntem*
* Nyanga*Nyanga*
* Ogooue-Lolo*Ogooue-Lolo*
* Haut-Ogooue*Haut-Ogooue*
* Ngounie*Ngounie*
* Ogooue-Maritime*Ogooue-Maritime*
* Ogooue-Ivindo*Ogooue-Ivindo*
* Estuaire*Estuaire*
* Moyen-Ogooue*Moyen-Ogooue*
**Álvaro Rengifo Calderón**, nado en Madrid o 5 de xullo de 1932, é un político español.

Traxectoria
-----------

Estudou dereito pola Universidade de Madrid. Técnico comercial do Estado. Agregado comercial nas embaixadas españolas en Colombia e Ecuador (1961). Director xeral do Instituto Español de Emigración do Ministerio de Traballo. Director xeral de Promoción Social (1966-69). Director xeral de Comercio Exterior (1969-74). Subsecretario do Ministerio de comercio (1974-75).

O 7 de xullo de 1976 foi nomeado Ministro de Traballo no primeiro goberno de Adolfo Suárez, cargo que desempeñou ata o 4 de xullo de 1977.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Solís Ruiz** |  **Ministro de Traballo** 1976 - 1977 | Sucesor:**Manuel Jiménez de Parga** |

Vida persoal
------------

Casou con María Victoria Abbad Bordiú, é pai do empresario Alvaro Rengifo Abbad.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6172903
* WorldCat
* VIAF: 114148207968500342772
* BNE: XX1262298
* LCCN: no2016163638
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 94570

 |
Queixo de Valdeón.
O **queixo de Valdeón** é un queixo azul que se produce na provincia de León (España), no corazón dos Picos de Europa no val de Valdeón, antigamente elaborábase un queixo similar denominado "picón de Valdeón" que se adoitaba facer co leite procedente do gando do lugar.

Características
---------------

Elabórase tanto con leite de cabra como de vaca ou cunha mestura de ambas e déixase madurar en covas por un período de tempo longo. Trátase dun queixo cun sabor bastante forte e cun alto contido en graxas, a pasta é lixeiramente amarela e de textura branda convérteo nun queixo bo para untar ou para elaborar salsas de acompañamento de carnes ou cogomelos. Elabórase durante todo o ano.

Outra forma de presentación deste queixo é no formato tradicional envolto en papel metalizado de aliaxes de aluminio, dado que facilita a súa conservación e mantemento dos niveis de humidade, como é frecuente na maioría de queixos azuis.

Recentes investigacións levadas a cabo pola Universidade de León, demostraron a presenza do anticanceríxeno Andrastina. Este compoñente prevén tumores canceríxenos polo que o consumo do queixo azul de Valdeón é beneficioso para a saúde.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Queixo de Cabrales
**Leopoldo Rojo Iglesias**, nado en Fanoi (Abadín) o 23 de marzo de 1888 e finado na mesma parroquia o 21 de xaneiro de 1985, foi un avogado, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Aquilino Rojo Cordero e Remedios Iglesias Barja. Estudou no Seminario de Mondoñedo, onde foi compañeiro e amigo de Ramón Lorenzo González. Fixo o bacharelato no Instituto de Lugo. Colaborou en *Mondoñedo*, *La Voz de Mondoñedo* e *Don Fino* de Mondoñedo, onde publicou artigos e poemas, na maioría dos casos con pseudónimo, e *¡Guau... Guau!* de Foz.

Comezou a escribir unha obra de teatro co título *El Cacique*, que no chegou a rematar. Obtivo un accesit nos Xogos Florais das Festas de San Froilan de 1915 polo poema "Escribín pra cinco temas dos postos n'este concurso etc". Acadou unha mención honorífica polo poema "A miña vivenda" na Festa da Poesía organizada pola Asociación da Prensa de Lugo en 1933, que despois publicou *El Progreso*.

Militante de Izquierda Republicana, logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi o delegado gobernativo que deu posesión á nova corporación de Abadín presidida por Ángel Verdes Saavedra, sendo el mesmo nomeado concelleiro. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi expendientado e sancionado por responsabilidades políticas.

Notas
-----

1. ↑  *El Norte de Galicia*, 2-10-1908, p. 2.
2. ↑  O cacique. Leopoldo Rojo Iglesias
3. ↑  *La Voz de la Verdad*, 6-10-1915, p. 1.
4. ↑  *El Progreso*, 7-10-1933, p. 1.
5. ↑  *El Progreso*, 11-10-1933, p. 1.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-3-1936, p. 15.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Un colaborador de la prensa mindoniense
* Ficha en Represión franquista en Lugo

* Labrada e os labradeses.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q109331287
* BNE: XX6233957

 |
A **canteira romana do Mèdol** foi escavado por primeira vez durante o período da República romana e o Imperio Romano.
A contorna e a arquitectura, fermosa e dramática, convérteno nun sitio que ben vale a pena visitar.

As súas dimensións son de máis de 200 m de ancho e de 10 a 40 metros de profundidade. Foi utilizada para construír os edificios máis importantes de Tarraco (Colonia Iulia Urbs Triunfal Tarraco, actual Tarragona), capital da Hispania Citerior. No centro segue estando unha "columna testemuña" (unha columna intacta feita de roca orixinal) que se atopa con frecuencia nas canteiras romanas.

É a maior das seis canteiras romanas ao redor de Tarraco. Extraíase dela o coñecido como "Soldó" unha pedra calcaria do Mioceno con tons entre branco e rosa, xeralmente dourado claro. Esta roca, aínda que non apta para a arquitectura romana máis destacada da cidade, serviu sobre todo para a maior parte da edificación romana e os edificios medievais de Tarragona, como a catedral de Santa Tegra.

A canteira está moi preto da Vía Augusta romana, unha importante canle de comunicación do imperio cuxo trazado segue a actual estrada nacional 340 entre Barcelona e Tarragona. Esta ruta utilizouse para transportar uns 50.000 metros cúbicos de pedra, principalmente ao longo dos 6 km que separan as canteiras de Tarraco.

A canteira pódese visitar facilmente na estrada nacional 340 ou desde a AP-7, á altura de La Mora.

A canteira clasificouse como Patrimonio Mundial da UNESCO como parte do conxunto arqueolóxico de Tarraco.

El Mèdol, Tarragona

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Canteira romana de El Mèdol Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà
* Muralla de Tarragona
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristiano de Tarragona

### Ligazóns externas

* Páxina web do Concello de Tarragona
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona Arquivado 08 de abril de 2018 en Wayback Machine.
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación romana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3079849
* GEC: 0041706
* Pleiades: 246496
* WHC: 875-011

 |
***Ronia, a filla do bandoleiro*** é un libro infantil de Astrid Lindgren, publicado en 1981 baixo o título *"Ronja Rövardotter"* en Suecia. As ilustracións orixinais son de Ilon Wikland. O libro foi traducido a numerosos idiomas e tivo éxito internacional. En galego foi publicado por Sushi Books, un selo de Rinoceronte Editora, traducido por David A. Álvarez Martínez.

Acción
------

Ronia é a filla do xefe dos bandoleiros Mattis e da súa muller Lovis. Crece na fortaleza de Mattis (*Mattisborgen*). A "fortaleza" resulta ser un castelo abandonado, partido pola metade por un raio que alcanzou o día en que naceu Ronja. Despois do temporal, o castelo é ocupado, en metades opostas, polas bandas rivais de ladróns de Mattis e Borka. Un día, Ronia coñece a Birk Borkason, o fillo do hostil capitán ladrón Borka e a súa esposa Undis. Ronia e Birk fanse amigos, contra a vontade dos seus pais. A medida que o conflito entre os dous clans se intensifica, Ronia e Birk escapan e comezan a vivir xuntos nunha cova do bosque. A ansia de Mattis por recuperar a súa filla lévao a poñerse en contacto con Borka para resolver a rivalidade entre os bandidos. Todo o libro é unha parábola sobre a liberdade de elección na infancia, o afecto (e os conflitos) entre pai e filla, o descubrimento da independencia e o amor, a sabedoría da vida en contacto coa natureza e sobre a tolerancia no seu sentido máis amplo.

Películas e musicais
--------------------

 *Ronja in the Forest* (musical de Axel Bergstedt)
O libro foi filmado en 1984 con gran éxito por Tage Danielsson para o cine; a película ás veces móstrase na televisión como unha miniserie. Studio Ghibli e Polygon coproduciron unha serie de debuxos animados baseada na novela.

Hai diferentes versións para o teatro. En 1994 estreouse en Szczecin (Polonia) e Hamburgo (Alemaña) o espectáculo de teatro musical "Ronja Räubertochter" do compositor brasileiro Axel Bergstedt con orquestra e máis de cen participantes, en alemán.

Notas
-----

1. ↑  "Ronia, a filla do bandoleiro – Sushi Books". Consultado o 2023-04-04.
2. ↑  oigakkosan, Author (2014-10-16). "Sanzoku no Musume Ronja – 01 & 02". *RABUJOI - An Anime Blog* (en inglés). Consultado o 2023-04-04.
3. ↑  Musical "Ronja Räubertochter": Canción del lobo
4. ↑  Musical "Ronja Räubertochter": Ronja en el bosque
5. ↑  Danza de las Arpías

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ronia, a filla do bandoleiro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1144655
* WorldCat
* VIAF: 190452886
* BNF: 16259424n
* EBID: ID
* GND: 4558444-8
* ISBN: 978-91-29-54877-8
* ISFDB: 1132617
* LibraryThing: 131254
* OCLC: 9462379
* OL: OL3886858M

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: San Román.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Montoxo.

**San Román de Montoxo** é unha parroquia que se localiza no concello de Cedeira, na comarca de Ferrol. Segundo o padrón municipal de 2007 tiña 447 habitantes (226 homes e 221 mulleres), distribuídos en 29 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 489 habitantes.

Xeografía
---------

**San Román de Montoxo** esténdese pola marxe dereita do río das Mestas e as abas do coto de Freixido e de Penáguia. Limita polo norte coa parroquia de Piñeiro, dende o lugar da Trabe até o rego de Candales, que a separa tamén da parroquia de Régoa até a ponte de Braxe. Polo leste limita coa parroquia de Montoxo dende a dita ponte de Braxe e seguindo este regato, o coto de Aneiros e a pasada de Vagariños e o río das Mestas. Este mesmo río sepáraa polo sur da parroquia de Cerdido. Por último polo oeste limita coa parroquia de Esteiro, dende o río das Mestas até o lugar da Trabe.

A estrada de Cedeira ao Campo do Hospital atravesa a parroquia de oeste a leste por Vena, Venta da Cabra, Veciñeira, Costa, Silvela, Aneiros e Arón.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial, na honra de San Román está situada no sur da parroquia, preto do río das Mestas e conta tamén cun cemiterio ao seu carón.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de San Román de Montoxo

| Lugares da parroquia de San Román de Montoxo no concello de Cedeira |  |
| --- | --- |
| Aneiros | Arón | O Baturro | Campolongo | O Campón | Os Candales | O Carballo | Cartas | Casal de María | A Corredoira | A Costa | O Cotiño | O Curro | Fonse | Fragoso | Gondón | Guillade | O Lameiro | Ludeiro | Montemeao | Outeiro | A Pasada | Penadaguia | O Pinar | A Presa | A Revolta | A Riba | Sarandós | A Trabe |

### Parroquias de Cedeira

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Cedeira |  |
| --- | --- |
| Cedeira (Santa María do Mar) | Cervo (Santalla) | Esteiro (San Fiz) | Montoxo (San Xiao) | Piñeiro (San Cosme) | Régoa (Santa María) | San Román de Montoxo (San Román) | Teixido (Santo André) |

Notas
-----

1. 1 2  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Cedeira

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14915713
* código INE: 15022040000

 |
**MSN** ou **Microsoft Network** é un provedor de servizos por Internet e un portal creado pola empresa Microsoft o día 24 de agosto de 1995, coincidindo co lanzamento mundial do sistema operativo Windows 95.

Características
---------------

MSN distribúe servizos como contas de correo en Hotmail, posibilidades de mensaxería instantánea (co protocolo .NET Messenger Service) a través do programa MSN Messenger, un servizo de blogs (MSN Spaces) ou un motor de buscas, MSN Search.

Nos Estados Unidos, MSN é o segundo ISP con máis de 9 millóns de clientes, America Online é o líder con algo máis de 26 millóns. A páxina web de MSN é tamén a segunda máis visitada de Internet, por detrás de Yahoo!.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MSN.com, portal oficial. *(en inglés)*
* MSN.es Arquivado 07 de xullo de 2005 en Wayback Machine. portal para España. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192845
* Rotten Tomatoes: source-1683

 |
**Manuel Vázquez Outeiriño**, nado en Zarracós (A Merca) o 12 de decembro de 1940 e finado neste mesmo lugar o 14 de agosto de 2023, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Mestre de Pardavedra (A Bola). Despois foi mestre e logo director do colexio comarcal Curros Enríquez de Celanova. Presentouse ás primeiras eleccións democráticas na Merca encabezando a candidatura da UCD e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Volveu ser elixido alcalde logo das eleccións de 1983 por Coalición Galega. Logo da dimisión de Rosendo Fernández Fernández volveu ser elixido alcalde en 1996. Nas eleccións de 1999 volveu presentarse polo PPdeG e foi elixido alcalde.

Vida persoal
------------

Casou con Teresa Taín Olano e foi pai de Manuel, Floreano, Miguel Ángel, María Teresa, Raquel Elvira e José Antonio Vázquez Taín.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, Ourense, 13-6-1911, p. l8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Vázquez Outeiriño, Manuel". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Merca

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde da Merca** 1979 - 1987 | Sucesor:**Rosendo Fernández Fernández** |
| Predecesor:**Rosendo Fernández Fernández** |  **Alcalde da Merca** 1996 - 2003 | Sucesor:**Manuel Jorge Velo Reinoso** |
**Un keylogger** pode ser tanto un programa informático como un dispositivo hardware que serve para rexistrar as pulsacións que se realizan no teclado e gardarlas nun ficheiro (log). Logo pode verse ese ficheiro e descubrir que teclas foron premidas, en que programa, e a que hora. Algúns keyloggers permiten o envío dos logs por correo electrónico.

Os keyloggers veñen existindo desde MS-DOS, cando os comandos que se introducían quedaban rexistrados.

Perigos que comporta
--------------------

Un keylogger pode ser unha seria ameaza para a privaciade dos nosos ordenadores, ademais de que pode captar datos importantes, como contrasinais ou información confidencial. Por este motivo calquera anti-virus ou anti-spyware actual identificará calquera keylogger como unha ameaza e eliminaraa se lle damos consentimento.

Aínda así os keyloggers poden ser unha ferramenta útil, por exemplo se borramos un documento escrito podemos recuperar o texto mirando o log do keylogger, tamén pode servir para controlar as actividades dos rapaces pequenos cando están en Internet etc.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cabalo de troia
* Spyware

### Ligazóns externas

* Revealer Keylogger Free Edition *(en inglés)*.
* Perfect Keylogger - Un dos keylogger máis famosos, existe unha versión gratuíta *(en inglés)*.
* All-in-one-Keylogger *(en inglés)*.
* Powered Keylogger *(en inglés)*.
* Keylogger Hardware USB *(en inglés)*.
* DIY Open Source Hardware KeyLogger DIY Open Source Hardware KeyLogger *(en inglés)*.
* *(en inglés)* Keyloggers Comparación Ata comparación data da maioría dos keyloggers comerciais populares.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q309396
* MAG: 182602862
* Treccani: keylogger

 |
**Xoán o Apóstolo** (arameo: ܝܘܚܢܢ ܫܠܝܚܐ *Yohanan Shliha*; hebreo: *יוחנן בן זבדי* *Yohanan ben Zavdi*; koiné: Ἰωάννης; latín: *Ioannes*; c. AD 6-100) foi un dos doce apóstolos de Xesús segundo o Novo Testamento, que se refire a el como Ἰωάννης. Xeralmente lístase como o apóstolo máis novo, fillo de Zebedeo e Salomé. O seu irmán era Santiago, outro dos doce apóstolos.

Aínda que a tradición cristiá afirma que sobreviviu o resto dos apóstolos e que foi o único que morreu por causas naturais sen sufrir martirio, algúns cristiáns, como a Igrexa de Xesús Cristo dos Santos dos Últimos Días afirman que Xoán foi trasladado, é dicir, que "viviría para sempre", ou ata que Deus o viu listo para resucitalo (Xoán 21:20-23, NIV). Os pais da Igrexa consideran que é a mesma persoa que Xoán o Evanxelista, Xoán de Patmos, Xoán o Ancián e o discípulo amado, aínda que os teólogos modernos non teñen un consenso sobre as identidades destes homes. As tradicións da maioría dos cristiáns consideran que o apóstolo Xoán é o autor de varios libros do Novo Testamento.

Notas
-----

1. ↑  "Saint John the Apostle". *Encyclopedia Britannica* (en inglés). Consultado o 2020-04-22.
2. ↑  "Doctrine and Covenants 7". *www.lds.org*. Consultado o 7-12-2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* The Life and Miracles of St. John the Evangelist and Apostle
* Eastern Orthodox icon and Synaxarion of Saint John the Apostle and Evangelist (May 8)
* John the Apostle in Art
* John in Art
* Repose of the Holy Apostle and Evangelist John the Theologian

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44015
* WorldCat
* VIAF: 40648922
* BRE: 2016838
* EBID: ID
* NNDB: 000164348
* openMLOL: 41622
* Orthodox Encyclopedia: 469832

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Estela.
Miliarios romanos en Lobios.
**Estela** é a denominación dun monumento, usualmente un monólito (pero tamén poden ser circulares, rectangulares etc.), con inscricións. Teñen forma de lápida, pedestal o cipo (miliario), que se erixe sobre o solo e pode ter unha función conmemorativa, funeraria, relixiosa, máxico-curativa ou xeográfica.

Características
---------------

Estela do Guerreiro de Castrelo do Val
Normalmente son monolíticas, de diversos materiais pétreos e variados tamaños, podendo algunhas alcanzar grandes dimensións.

Nas estalas inscribíanse textos, signos, símbolos e figuras nas que se descríban o por que da súa situación e significado, constituído polo tanto importantes documentos para arqueólogos e historiadores, apoiados por especialistas en epigrafía. 

As estelas conmemorativas, de carácter funerario, erixíronse desde datas remotas, por pobos de diversas culturas, rexións e relixións, e seguen usándose actualmente.

Etimoloxía
----------

O termo deriva do grego antigo στήλη *stḗlē*, plural, στήλαι, *stḗlai*, que pasou ao latín *stela, -ae*, plural, *stelae*.

Galería
-------

* Estela medieval de Vidrieros (Palencia, Castela e León).Estela medieval de Vidrieros (Palencia, Castela e León).
* Estelas maias en Campeche, México.Estelas maias en Campeche, México.
* Miliario de Zadagós, Sandiás.Miliario de Zadagós, Sandiás.
* Estela N de Copán, debuxada por Catherwood en 1839.Estela N de Copán, debuxada por Catherwood en 1839.
* Estela da sepultura de Ludwig Reichenbach no Trinitatisfriedhof de Dresde.Estela da sepultura de Ludwig Reichenbach no *Trinitatisfriedhof* de Dresde.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *estela*.
2. ↑  stele no *Online Etymology Dictionary*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estela*** |

### Bibliografía

* Boardman, John; I. E. S. Edwards; N. G. L. Hammond & E. Sollbergered, eds. (1982): *The Cambridge Ancient History*, Part 1, 2nd Edition. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-5212-2496-3.

### Ligazóns externas

* Limestone funerary Stela: Egypt.
**STS-71** foi unha misión do transbordador espacial Atlantis lanzada o 27 de xuño de 1995 desde a rampla 39A do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.

Características
---------------

STS-71, con sete astronautas a bordo, foi lanzada para realizar o primeiro acoplamento entre un transbordador espacial e a estación espacial rusa Mir, dando comezo a unha colaboración de varios anos. A tripulación estaba formada polo comandante Robert L. Gibson, o piloto Charles J. Precourt, os especialistas de misión Ellen S. Baker, Bonnie J. Dunbar e Gregory J. Harbaugh e os compoñentes da misión Mir 19, Anatoli Soloviev e Nikolai Budarin.

O acoplamento tivo lugar ás 9:00 EDT do 29 de xuño co método *R-Bar* (que minimiza o gasto de propelente) no que o Atlantis aproximouse á estación directamente desde abaixo, seguindo o radio vector da Terra. O piloto, Gibson, tomou o control manual do transbordador cando estaban a uns 800 m de distancia da estación. O acoplamento tivo lugar dentro das marxes de seguridade e sen problemas na vertical do lago Baikal. Unidos, o Atlantis e a Mir formaron o conxunto máis pesado (225 toneladas) en órbita ata aquel momento. Durante os cinco días que estiveron unidos se transferíu equipamento entre unha nave e outra e se fixeron diversos experimentos biomédicos e físicos utilizando o módulo Spacelab da bodega do transbordador.

O Atlantis separouse da Mir o 4 de xullo para reiniciar a reentrada atmosférica. A bordo iban Norman E. Thagard, Vladimir Dezhurov Gennadi Strekalov, os compoñentes da misión Mir 18, en substitución de Soloviev e Budarin, que quedaron na Mir, polo que o Atlantis regresou con oito astronautas, tomando terra no Centro Espacial Kennedy o 7 de xullo de 1995.

Notas
-----

1. ↑  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "STS 71" (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2018.
2. 1 2  "Note verbale dated 10 October 1995 from the Alternate Permanent Representative of the United States of America to the United Nations (Vienna) addressed to the Secretary-General" (PDF) (95-58417T). 18 de outubro de 1995: 8. Consultado o 4 de febreiro de 2018.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  NASA (21 de marzo de 2017). "STS 71" (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2018.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "STS-71" (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2018.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2016). Gunter's Space Page, ed. "Shuttle" (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2018.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mark Wade (2011). "STS-71" (en inglés). Consultado o 4 de febreiro de 2018.
7. 1 2 3  NASA (23 de novembro de 2007). "STS-71" (en inglés). Consultado o 12 de decembro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***STS-71 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Transbordador espacial
* Transbordador espacial Atlantis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q633907
* NSSDC ID: 1995-030A
* SCN: 23600

 |
**Anton «Toni» Brunner**, nado o 23 de agosto de 1974 en Wattwil, é un agricultor e político suízo, presidente do SVP.

Traxectoria
-----------

Fillo de labregos, Toni Brunner é un granxeiro con terras en Ebnat-Kappel. Entre novembro de 2005 e xaneiro de 2010 xunto con Peter Weigelt operou unha emisora de radio por Internet,*buureradio.ch*.

Toni Brunner foi un dos fundadores do SVP do Cantón de Sankt Gallen en 1992. Entre 1993 e 1998 dirixiu o partido no distrito de Obertoggenburg. En 1995 entrou no Consello Nacional suízo, reelixido en 1999, 2003, 2007 e 2011. De 1998 a 2008 foi presidente do SVP do Cantón de Sankt Gallen e de 2000 até 2008 vicepresidente do SVP. O 1 de marzo de 2008 substituíu a Ueli Maurer como presidente do SVP.

En 2007 presentouse ao Consello dos Estados sen lograr entrar, e de novo en 2011, sen tampouco conseguir a acta.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Toni Brunner na web do Bundesversammlung *(en alemán)*
* Web de Toni Brunner *(en alemán)*
* Perfil político de Toni Brunner *(en alemán)*

Notas
-----

1. ↑  *Landgasthaus Sonne Wintersberg GmbH*, Internet-Auszug, Handelsregister des Kantons St. Gallen, abgerufen am 26.
2. ↑  svp.ch: Communiqué der SVP zur Wahl der Parteileitung Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine.
3. ↑  St. Galler SVP schickt Toni Brunner ins Rennen um den Sitz im Stöckli
4. ↑  "Ständeratswahlen: Rechsteiner ist gewählt – Frick muss Föhn Platz machen". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 02 de setembro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q115614
* WorldCat
* VIAF: 306251395
* GND: 1172446938
* Munzinger: 00000026479

 |
**Gonzalo Iglesias Sueiro**, nado en Ourense en 1948, é un mestre e político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia de represaliados de esquerdas que rexentaban unha escola privada na cidade de Ourense. Estudou Maxisterio e traballou como mestre en Aneja, Ourense, Santander, Trasmiras, no CEIP Rosalía de Castro de Xinzo de Limia, do que foi director, e no IES de Xinzo de Limia.

Militou no PCG até 1985, tendo sido concelleiro en Xinzo de Limia tralas eleccións de 1979. Despois incorporouse ao PSdeG-PSOE e foi o candidato á alcaldía de Xinzo nas eleccións municipais de 1991 e 1995, sendo o principal grupo da oposición. Dende ese último ano foi deputado provincial e viceportavoz do PSdeG. Nas eleccións municipais de 1999 foi elixido alcalde tras alcanzar un pacto de goberno co BNG e o concelleiro de Coalición Galega José Antonio Feijóo Alonso. En virtude de dito acordo rotouse na alcaldía co candidato de CG, ó cal lle cedeu a alcaldía en xuño de 2001. Foi coordinador do PSdeG-PSOE na provincia de Ourense de outubro de 1998 a outubro de 2000. Nas municipais de 2003 o goberno non puido revalidar tras recuperalo PPdeG a maioría absoluta. Continuou como portavoz en Xinzo e deputado provincial ata 2005, cando foi nomeado delegado provincial de Educación en Ourense, onde se mantivo ata 2009.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ramón de la Fuente Galván** |  **Alcalde de Xinzo de Limia** 1999 - 2001 | Sucesor:**José Antonio Feijoo Alonso** |
| Predecesor:**Xabier Casares** |  **Coordinador Provincial do PSdeG en Ourense** 1998 – 2000 | Sucesor:**Pablo Xabier López Vidal** |

Obras
-----

* *Reflexións*, 2010.

Vida persoal
------------

É irmán de Carmen Iglesias Sueiro, quen fora deputada no Parlamento de Galicia.

Notas
-----

1. ↑  Gonzalo Iglesias Sueiro: É inviable que os comedores escolares cheguen ó cen por cen da poboación

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Xinzo de Limia

### Ligazóns externas

* «La enseñanza debería promover el espíritu crítico del alumno y no lo hace». Entrevista en *La Voz de Galicia*, 7 de xullo de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28114006
* WorldCat
* VIAF: 87384223
* BNE: XX1645816
* ISNI: 0000000059851206

 |
As **Witches** son personaxes das novelas da saga Mundodisco, do escritor inglés Terry Pratchett.

Características
---------------

Nunha das principais liñas da historia interveñen as *bruxas* de Lancre. Estas están principalmente ligadas ó folclore británico das bruxas, combinada con algo de Wicca e mostradas como unha versión moderna das tres Moiras ou Deusas do Destino: *A Doncela*, *A Nai* e *A Harpía*.

A maxia das bruxas é bastante diferente da maxia dos Magos que se ensina na Universidade Invisible, e consiste principalmente no seu propio sentido común, moito traballo duro, e encontrar a panca adecuada que fai que todo o relacionado con esta funcione correctamente. Ocasionalmente usan unha rama da psicoloxía coñecida como a "Cabezoloxía". Isto non quere dicir que no sexan capaces de facer *Maxia Abracadabra*, senón que prefiren evitar o seu uso sempre que non sexa absolutamente necesario. Como resultado disto, a cantidade de enerxía propia que se usa é bastante menor: unha bruxa é capaz de facer moitas máis cousas que un mago do seu mesmo nivel. Outra diferenza coa maxia da Universidade Invisible é que esta ensina en masa (en curso con moitos alumnos), mentres que a bruxería se ensina individualmente (unha bruxa experimentada e a súa aprendiz). Aínda que o talento máxico tende a correr por familia, as bruxas nunca ensinan as súas propias fillas, pois isto complicaría o seu xuízo na aprendizaxe.

En termos xerais as bruxas son mulleres e os home magos, aínda que houbo polo menos unha maga na Universidade Invisible (Equal Rites) e son bastante comúns na illa de Krull The colour of the magic, mentres que se fan varias referencias a médicos bruxos (Eric), e os druídas teñen unha maxia máis parecida á das bruxas que a dos magos. As bruxas axudan ás persoas a axudarse a elas mesmas, e non piden nada a cambio da axuda.

As bruxas principais son as do aquelarre de Lancre: Granny Weatherwax, Nanny Ogg, Magrat Garlick e posteriormente Agnes Nitt. Existe unha subserie orientada a rapaces-adultos que introduce un novo personaxe, Tiffany Aching, cuxa historia vaise entrelazando gradualmente coa do aquelarre de Lancre.
**Juan Varela**, nado en Betanzos o 10 de outubro de 1964, é un xornalista galego. Ao longo da súa carreira alternou o seu labor como xornalista coa docencia e a asesoría en diferentes grupos de comunicación. Actualmente (2010) é director de Mediathink Consultores e colaborador habitual de Soitu, do diario Público e da Axencia Colpisa (Vocento).

Traxectoria
-----------

Completou os seus estudos de Ciencias da Información na Universidade de Navarra en 1987 e cursou estudos de doutoramento en Empresa Xornalística na Universidade Complutense de Madrid.

Comezou a súa carreira profesional como redactor en *EL Ideal GalLego* da Coruña, *eL Correo de Andalucía* de Sevilla, e nos diarios de ámbito nacional do Grupo Prisa *El País* e *Cinco Días*. Tamén foi subdirector de *Diario 16* e de *El Periódico de Catalunya* e redactor xefe de edición do diario *El Sol*, recibindo varios premios da *Society for News Design* polo seu traballo no deseño destes xornais.

Foi o creador e primeiro director de *ADN.ES*, a aposta informativa en Internet do *Grupo Planeta*.

Exerceu a docencia na Facultade de Comunicación da Universidade de Navarra e en varias organizacións xornalísticas internacionais como a IFRA, a World Association of Newspapers (WAN) ou a Adepa (Arxentina).

Como consultor destaca polo seu labor como director en Mediathink Consultores, S.L. ademais de ser un dos fundadores e membros do consello editorial de *Cuadernos para periodistas*, a revista da Asociación da Prensa de Madrid (APM).
Así mesmo traballou como asesor xornalístico do grupo Vocento, destacando como director dos proxectos de lanzamento de varios xornais do grupo. Como consultor xornalístico dirixiu e realizou renovacións nun centenar de medios de Europa e Latinoamérica.

Tamén é o autor do blog sobre xornalismo e medios *Periodistas 21*, que recibiu o premio BOBs - Deutsche Welle ao Mellor Blog Xornalístico en Español 2004.

Notas
-----

* Libro de blogs.com

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Periodistas 21, blog de Juan Varela. *(en castelán)*
* Sociedad Cableada, blog de Juan Varela en Soitu.es.
* *Blogs. La conversación en internet que está revolucionando medios, empresas, políticos y ciudadanos*, título do libro do que é coautor