recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Iratxe Sorzabal Díez**, alias *Ezpela*, nada en Irún o 6 de novembro de 1971, é un membro e dirixente da organización terrorista española Euskadi Ta Askatasuna (ETA), considerada pola policía unha dos tres integrantes da banda que anunciaron o cesamento definitivo da violencia en 2011 no que ETA declaraba o seu cesamento do fogo «permanente, xeral e verificable». Foi detida en Francia o 22 de setembro de 2015, xunto con David Pla —ambas as cabezas do aparato político de ETA—; tamén foron detidos o propietario da casa onde os localizaron, Francisco Flores, e Ramón Sagarzazu, que fora en 2005 xefe do aparato internacional da banda.

Traxectoria
-----------

Acusada de formar parte de ETA dende a década de 1990 integrada no comando *Ibarla*, foi detida por vez primeira en 1997 polas autoridades francesas, e condenada por pertenza a banda armada a tres anos de prisión, sendo posta en liberdade ó cumprir dous terzos da pena. De regreso en España, foi detida en marzo de 2001 acusada de formar parte dun comando legal de ETA, aínda que non foi xulgada por iso. Porén, de novo en Francia, reincorporouse á organización terrorista como responsable da estrutura de control dos presos *Halboka.* Foi condenada en rebeldía polos tribunais franceses en 2006, xunto con Manu Ugartemendia, a cinco anos de cárcere. Estivo a piques de ser detida xunto a Izaskun Lesaka en 2007. Até a súa aparición en 2011 facendo público o comunicado de ETA sobre cesamento da violencia, só se tiveron pistas sobre ela en 2009. A policía considera que Sorzabal reuniuse xunto con David Pla e Josu Urrutikoetxea en Oslo (Noruega) en 2012 nun intento de negociación co Goberno español. Foron expulsados do país nórdico en 2013. No momento da súa detención en setembro de 2015, tiña pendentes de cumprir dúas penas impostas polos tribunais franceses.

Notas
-----

1. 1 2  "Iratxe Sorzabal Díez, alias 'Ezpela', representante de la banda terrorista ETA en Noruega".
2. ↑  O vídeo no que ETA anuncia o cesamento da violencia
3. ↑  Tres xefes para os 50 últimos de ETA
4. 1 2  Europa Press (ed.). "Detenidos en Francia los jefes de ETA David Pla e Iratxe Sorzabal".

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |
***Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvann*** é unha novela cómica escrita polo autor sueco Jonas Jonasson que foi publicada no 2009.

O autor, Jonas Jonasson

Sinopse
-------

Allan Karlsson é un cidadán sueco que se atopa a piques de cumprir o seu centésimo aniversario. Vivindo nunha residencia da terceira idade, e mentres os seus veciños lle estaban a preparar unha festa para celebralo, Karlsson decide botarse pola fiestra da súa habitación e fuxir da residencia; é o 2 de maio de 2005. A partir de aquí, a historia segue as peripecias do protagonista mentres é perseguido por narcotraficantes e policías.

Alén das aventuras de Karlsson, ó longo da novela tamén se conta de xeito paralelo a vida anterior do protagonista: entre outros feitos, Allan Karlsson comparte mesa co futuro presidente dos Estados Unidos Harry Truman, conversa con Winston Churchill, viaxa en barco coa muller de Mao Zedong ou atravesa a pé o Himalaia.

Adaptación ó cinema
-------------------

O 25 de novembro de 2010 anunciouse que Felix Herngren dirixiría unha adaptación cinematográfica do libro. O filme foi producido por FLX Film e comezou a rodarse no 2012. Robert Gustafsson foi o encargado de interpretar o papel protagonista, Allan Karlsson. A estrea produciuse en Suecia o 25 de decembro do 2013. Walt Disney Studios Motion Pictures negociou os dereitos de distribución. O filme bateu o récord histórico de recadación en Suecia.

Notas
-----

1. ↑  "Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvann" (en sueco). Piratförlaget. Arquivado dende o orixinal o 05 de novembro de 2012. Consultado o 2 de marzo de 2012.
2. 1 2  "Felix Herngren filmar Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvann" (en sueco). Piratförlaget. 25 de novembro de 2010. Arquivado dende o orixinal o 20 de xullo de 2012. Consultado o 2 de marzo de 2012.
3. 1 2  Ståhlberg, Carin (11 de xullo de 2011). "Gustafsson kliver ut genom fönstret i ny film". *Dagens Nyheter* (en sueco). Arquivado dende o orixinal o 11 de setembro de 2011. Consultado o 2 de marzo de 2012.
4. ↑  Roxborough, Scott (12 de outubro de 2012). "Swedish '100 Year Old Man' Gets $1.6 Million in Financing". *The Hollywood Reporter*. Consultado o 10 de febreiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3793400
* ISBN: 978-91-642-0296-3
* MusicBrainz: ID
* OL: OL16171117W

 |
**Irene Lecapena** (naceu como **María**; en búlgaro: Ирина Лакапина, grego: Μαρία/Ειρήνη Λακαπηνή), finada aproximadamente en 966, foi a emperatriz consorte de Pedro I de Bulgaria. Foi filla de Cristovo Lecapeno, fillo e coemperador de Romano I, e a súa esposa Augusta Sofía.

Traxectoria
-----------

Para demostrar que era un digno sucesor do seu pai no país e aos ollos dos gobernos estranxeiros, o novo emperador búlgaro Pedro I fixo unha demostración de forza ao invadir a Tracia bizantina en maio de 927, pero mostrouse disposto a negociar unha paz máis permanente. Romano aproveitou a ocasión e propuxo unha alianza matrimonial entre as casas imperiais de Bizancio e Bulgaria. Romano dispuxo un matrimonio diplomático entre a súa neta María e o monarca búlgaro. Por primeira vez na historia bizantina, unha princesa bizantina ía casar cun gobernante estranxeiro e décadas máis tarde, Constantino VII criticou a Romano por esta concesión. En outubro de 927 Pedro chegou preto de Constantinopla para reunirse con Romano e asinou o tratado de paz, casando con María o 8 de novembro. Para significar a nova era nas relacións búlgaro-bizantinas, María pasou a chamarse Irene ("paz").

Irene e Pedro I tiveron varios fillos, entre eles:

* Plenimir.
* Boris II, que o sucedeu como emperador de Bulgaria en 969.
* Romano, quen o sucedeu como emperador de Bulgaria en 977.

Notas
-----

1. ↑  Charles William Previté-Orton (1975) Cambridge Medieval History, Shorter: Volume 1, The Later Roman Empire to the Twelfth Century. Volume 1 of The Shorter Cambridge Medieval History, ISBN 0521099765 p. 256
**Eladio Capón López**, nado en Bande (Láncara) o 6 de decembro de 1938, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Nas eleccións municipais de 1983 presentouse á alcaldía de Láncara encabezando a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde. Continuou como alcalde nas municipais de 1987 e municipais de 1991. Nas municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións ata 2007, sempre con maioría absoluta. O 22 de outubro de 2009 o PPdG presentou unha moción de censura cun tránsfuga do PSOE e co apoio dos dous concelleiros elixidos por Terra Galega (TeGa) para derrocar da alcadía ao socialista Darío Piñeiro López; como resultado foi novamente elixido alcalde. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde por maioría absoluta. En 2015 perdeu as eleccións.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Sangil Fernández** |  **Alcalde de Láncara** 1983 - 2007 | Sucesor:**Darío Piñeiro López** |
| Predecesor:**Darío Piñeiro López** |  **Alcalde de Láncara** 2009 - 2015 | Sucesor:**Darío Piñeiro López** |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Láncara

### Ligazóns externas
**Irene Sandra Lourido Loureiro**, máis coñecida como **Irene Lourido**, nada en Pontevedra o 6 de outubro de 1976, é unha xornalista de televisión e profesora universitaria galega.

Traxectoria
-----------

Presentando *Os mundos de agora* co autor, Lois Oreiro. Libraría Paz de Pontevedra, novembro 2021
Estudou no IES Valle Inclán de Pontevedra, licenciouse en Xornalismo e en Comunicación Audiovisual (especialidade en Dirección e Guión audiovisual) na Universidade de Santiago e Publicidade e Relacións Públicas na Universidade de Vigo. Ten o DEA (o actual mestrado) na Área de Comunicación Audiovisual e Publicidade, centrado en locución audiovisual. 

É profesora asociada do Departamento de Ciencias da Comunicación na USC e dos cursos de verán da UNED.

Comezou na Televisión de Pontevedra (TVP), posteriormente Localia Pontevedra, ata que se incorporou á Televisión de Galicia en 1997, na que leva presentado sobre todo programas informativos, en 2021 os telexornais da fin de semana.

Foi vogal da Xunta Directiva da Academia Galega do Audiovisual.

É irmá do xornalista Anxo Lourido.

Notas
-----

1. ↑  "PONTEVEDRA A PÉ". *www.pontevedra.gal*. Consultado o 2021-11-11.
2. ↑  "Irene Sandra Lourido Loureiro Universidade de Santiago de Compostela". *www.usc.gal*. Consultado o 2021-11-11.
3. ↑  "Prensa y sociedad Cursos de Verano UNED en Pontevedra". *extension.uned.es* (en castelán). Consultado o 2021-11-11.
4. ↑  "A crack dos informativos da TVG". *www.elcorreogallego.es*. Consultado o 2021-11-11.
5. ↑  "programación TVG CRTVG". *www.crtvg.es*. Consultado o 2021-11-11.
6. ↑  "Coloquio con Natalia de Molina Academia Galega do Audiovisual". Consultado o 2021-11-11.
**Irene Souto Blázquez**, nada na Coruña en 1981, é unha enxeñeira de Camiños, Canles e Portos, licenciada en Dereito e máster en Administración Marítima e Xestión Portuaria. Traballa na Autoridade Portuaria da Coruña, onde é a xefa do Departamento de Desenvolvemento Portuario e Comercial. En 2021 foi elixida como unha das "Top 100 Mujeres Líderes de España".

Traxectoria
-----------

Irene Souto é enxeñeira de Camiños, Canles e Portos e máster en Administración Marítima e Xestión Portuaria pola Universidade da Coruña e licenciada en Dereito pola UNED.

Comezou a súa carreira profesional na consultoría de enxeñería galega, ICEACSA. No ano 2007 incorporouse ao equipo directivo da Autoridade Portuaria da Coruña, onde desempeña o posto de Xefa do Departamento de Desenvolvemento Portuario e Comercial.

Ao longo da súa traxectoria recibiu varios premios: "Premio Modesto Vigueras 2015", nomeada "Referente Galega" por Executivas de Galicia e Top 100 Mujeres Líderes de España en 2021.

Notas
-----

1. 1 2  "Irene Souto Blázquez, premio Modesto Vigueras/Diario de Arteixo". *El Diario de Arteixo* (en castelán). 2015-06-18. Consultado o 2021-04-22.
2. ↑  "El Top 100 Mujeres Líderes de España: las políticas, empresarias, investigadoras y periodistas más influyentes". *El Español* (en castelán). 2021-04-21. Consultado o 2021-04-22.
3. ↑  "Irene Souto Blázquez". *Executivas* (en castelán). Consultado o 2021-04-22.
4. ↑  Referentes. "Irene Souto Blázquez". *Executivas* (en castelán). Consultado o 2021-04-22.
5. ↑  Miranda, Carlos (2021-01-24). ""En algunos sitios a los que voy del mundo portuario soy la única mujer"". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). Consultado o 2021-04-22.

* Portal:Muller
* Portal:A Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106593123
* Dialnet: 2631535

 |
Goodyear AO-3 Inflatoplane
O **inflatoplano** foi un avión experimental inflábel deseñado pola empresa estadounidense Goodyear. Aínda se pode contemplar no museo da aviación militar de Alabama.

Recentemente retomouse esta idea,[] combinándoa con novos materiais intelixentes, permitindo a concepción de ás inflábeis que poden variar a súa forma e tamaño para axeitar as súas propiedades aerodinámicas ás necesidades de cada momento.

Outra liña de investigación inclúe o uso de materiais que mediante certas reaccións físico químicas poden pasar de ser flexíbeis a ríxidos, permitindo así que o avión, unha vez inflado, poida converterse en ríxido.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina dedicada ao modelo *(en inglés)*.
* Colección fotográfica da NASAArquivado 01 de xaneiro de 2017 en Wayback Machine.
* Ensaio sobre aeronaves inflábeis (formato PDF) *(en inglés)*.



---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre aviación é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Javier Bulfoni**, tamén coñecido como ***Tuky* Bulfoni**, nado o 26 de setembro de 1976 en Casilda (Provincia de Santa Fe, Arxentina), é un xogador de baloncesto arxentino. Actualmente xoga na posición de escolta no Atenas de Córdoba. Salienta a súa capacidade anotadora, con bo tiro na media e na longa distancia, así como por ser un bo defensor

Traxectoria deportiva
---------------------

Bulfoni comezou a xogar no club da súa cidade natal, o Alumni de Casilda. Posteriormente trasladouse a La Plata para xogar na canteira do Club de Gimnasia y Esgrima La Plata ata que no 2001, cando deu o salto a Europa, asinando polo Drac Inca da Liga LEB Ouro, pasando posteriormente a xogar no CB Ciudad de Algeciras (LEB Ouro).

No 2005 fichou polo Grupo Begar León da LEB Ouro. Un triplo seu daría no último segundo o campionato da Liga Regular da LEB na tempada 2005-06 ao equipo leonés. Logo de fallar no intento de ascenso na tempada 2005-06, foi un dos compoñentes do cadro de xogadores que lograron o ascenso un ano despois. Tras unha tempada na Liga ACB nas filas do Bàsquet Manresa (2008-09), o martes 18 de agosto do 2009 fichou polo Obradoiro CAB.

Equipos
-------

* Club de Gimnasia y Esgrima La Plata (1999-2002)
* España CB Inca (2002-04)
* España CB Ciudad de Algeciras (2004-05)
* España Grupo Begar León (2005-08)
* Cataluña Suzuki Manresa (2008-09)
* Galicia Obradoiro CAB (2009-12)
* Atenas de Córdoba (2012-presente)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha de Javier Bulfoni en acb.com
* Ficha de Javier Bulfoni en basketpedya.com Arquivado 07 de xuño de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2456062
* ACB: 20202012

 |
A **influencia da nasal trabante** é un fenómeno fonético propio da lingua galega, que consiste en que unha consoante nasal trabando a sílaba pode alterar o timbre de /'ɛ/ e /'ɔ/ tónicos, pechándoos un grao: 

* latín DĕNTE > dente ['dɛnte] > ['dente]
* latín PŏNTE > ponte ['pɔnte] > ['ponte]

Este fenómeno dáse nos substantivos e nalgúns adxectivos. Non afecta aos adverbios, pronomes ou verbos: 

* ben ['bɛn]
* cen ['θɛn]

Prodúcese en palabras patrimoniais, xa que os cultismos manteñen a tendencia a realizaren o timbre aberto da vogal tónica

* ciencia ['θjɛnθja]
* frecuencia [fre'kwɛnθja]

Ao igual que a metafonía, é un fenómeno propio da parte occidental de Galiza, aínda que a súa distribución xeográfica depende da vogal afectada. Así, o ['ɔ] etimolóxico só se conserva no galego de Asturias e falares próximos de Lugo, mentres que o ['ɛ] consérvase en todo o galego exterior e en parte das provincias de Lugo e Ourense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Vogais da lingua galega
* Metafonía
**Javi Chispes** é un músico alacantino nado en Villena. Fundador, compositor, vocalista e guitarrista dos grupos Maniática (1986-1995) con 5 álbums editados, Banda Jachis (1997-2002) con 4 álbums e La Furia en 1993, onde colaborou activamente facendo cancións dos ingleses The Clash, pero en castelán. Tamén probou en formato acústico con *Javi Chispes y Amigas* (1995-1996) e realizou un traballo gravado en formato K7 titulado *Caperucita y la guerra*(1995).

Logo de máis de 20 anos na música, no 2005, Javi Chispes, canda Juanjo ao baixo, David á guitarra (os dous, membros tamén do grupo Ingresó Cadáver) e Sergio á batería (Infimo), celebrárono editando o álbum en solitario *20 años de canciones y sueños, de Libertad*.

Actualmente está co proxecto chamado Chispazo, canda seu irmán, *Txispín*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Javi Chispes en www.masquepalabras.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11684577
* Discogs: 2298791

 |
**Javier Alonso Seoane**, nado en Pontevedra en 1966, é un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Papeleta das eleccións locais 2019 en Vigo de Ciudadanos.
Licenciouse en ciencias empresariais na Universidade de Santiago de Compostela. En 2007 canda outros tres socios fundou PROTEC, dedicada á xestión de activos de administracións públicas e entidades financeiras e dende 2014 é xerente e socio de Tecyp Ingeniería. Militante de Ciudadanos, é dende 2017 membro da xunta directiva local da formación en Pontevedra e voceiro na provincia de Pontevedra.

Na Eleccións xerais de abril de 2019 foi candidato ao Congreso dos Deputados por Ciudadanos. Nas Eleccións municipais de maio de 2019 foi o candidato do seu partido á alcaldía de Vigo. Nas Eleccións xerais de novembro de 2019 repetiu candidatura ao Congreso.

Notas
-----

1. ↑  "Máis visibilidade, obxectivo da nova xunta directiva de Cidadáns Pontevedra" *Pontevedra Viva*, 22 de xullo de 2017

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Javier Alonso Seoane Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Bolshoy Begichev** (ruso: *Большой Бегичев*) é unha illa no mar de Laptev, Rusia.

Xeografía
---------

A superficie da illa é de 1764 km². Bolshoy Begichev localízase dentro do Golfo de Khatanga (ruso: *Хатангский залив*), dividindo o golfo en dous estreitos.

### Illas adxacentes

#### Maliy Begichev

Soamente 8´5 km ao oeste de Bolshoy Begichev atópase a illa moito máis pequena coñecida como illa Maliy Begichev. A fronteira entre as divisións administrativas da Federación Rusa corre entre as dúas illas Begichev, de modo que mentres que Maliy Begichev está no Krai de Krasnoyarsk, Bolshoy Begichev está na república de Sakha.
Tanto Bolshoy Begichev como Maliy Begichev reciben o nome do explorador polar ruso Nikifor Begichev.

#### Preobrazheniya

Ao norte de Bolshoy Begichev atópase a pequena illa Preobrazheniya. Esta illa granítica alargada era útil como punto de referencia para os barcos que pasaban pola Ruta Marítima do Norte no pasado.

|  |
| --- |
| Cabo Paska Cape, illa Bolshoy Begichev |

History
-------

Historia
--------

Unha estación costeira NAVTEX adoitaba estar situada na illa a 74°32′00″N 112°02′00″L﻿ / ﻿74.53333, -112.03333. Con todo, de acordo coa lista NAVTEX actual, a estación xa non se atopa na lista.

Notas
-----

1. ↑  William Barr, *The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena*.
2. ↑  Master Plan of the Shore-Based Facilities for the Global Maritime Distress and Safety System (pdf)p81. Arquivado 12 de decembro de 2006 en Wayback Machine.
3. ↑  Organización Marítima Internacional (OMI) (31 de maio de 2017). "Master Plan of the Shore-Based Facilities for the Global Maritime Distress and Safety System". *Circular GMDSS.1* (en inglés) **21**.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Bolshoy Begichev Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* Around the Polar Circle by Motor Vehicle:

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q891593
* GeoNames: 2026346
* OSM: 1867769

 |
**Jesús Bienvenido Cuñarro**, finado na Coruña o 2 de xuño de 1955, foi un médico e practicante galego.

Traxectoria
-----------

Criado na Inclusa de Santiago de Compostela. Traballou como forxador e ferrador nun rexemento militar. Obtivo o título de practicante sanitario. Trasladouse á Coruña onde foi nomeado practicante da Asociación da Prensa e foi elixido presidente do Colexio de Practicantes de Medicina e Cirurxía en xuño de 1927. Conseguiu a licenciatura en Medicina e Cirurxía en 1931, e foi nomeado médico honorario da Casa de Misericordia da Coruña pola Deputación Provincial. Foi elixido vogal do Comité executivo da Agrupación Socialista da Coruña na asemblea do 9 de setembro de 1932 e o 11 de xaneiro do ano seguinte pasou a ser vicepresidente. En 1933 tamén foi vicepresidente da Reunión Recreativa e Instructiva de Artesanos. En xuño de 1934 foi nomeado médico da Asociación da Prensa. Nese ano publicou un estudo sobre un cancro de pulmón na revista *Mundo Médico*. Foi xefe de sala de Medicina xeral no Hospital Municipal ata a súa morte.

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Gómez Rodríguez e foi pai de América Cuñarro Gómez.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 3-6-1955, p. 7.
| Illa Bakers |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Atlántico |
| Arquipélago |  |
| Linguas | Inglés |
| Poboación (2010) |  |
| Superficie | 220.000 m² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 42°31′59″N 70°47′13″O﻿ / ﻿42.533, -70.787 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

**Illa Bakers** é unha pequena illa residencial dentro da baía de Massachusetts, pertencente a Salem, Massachusetts, Estados Unidos. Está situado ao sueste das illas Great Misery e Little Misery, ao nordeste das illas North Gooseberry e South Gooseberry, e no extremo nordeste da Illa Children.

A illa ten forma de pera e está habitada. A maior parte da costa da illa é rochosa, excepto na súa parte occidental. Existen tres pequenas lagoas litorais próximas entre si localizadas preto do centro da illa. Hai algúns arbustos, árbores e a vexetación medra nalgunhas partes da illa. A maior parte das edificacións concéntranse no sur e no occidente da illa, nesta última parte existe un peirao para que aporten as embarcacións nas que chegan os turistas.

Polo menos desde 1630 recibe o seu actual nome, orixinalmente era de propiedade pública, John Turner foi o primeiro propietario privado e ata hoxe continúa a ser privada. Antigamente existiu un hotel para recibir os turistas, hoxe unha serie de residencias rurais aloxa á poboación, cada unha co seu nome propio. Na illa hai tamén unha tenda, un parque de bombeiros, unha casa de reunións e unha tenda de regalos.

O goberno federal administra o faro e posúe tamén o terreo ao seu arredor, orixinariamente eran dous faros xemelgos, que databan do 3 de xaneiro de 1798, para evitaren os naufraxios nas Illas Misery, o faro máis pequeno derrubouse en 1926

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4849269
* GeoNames: 4929608

 |
| Birnie |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Kiribati |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | illas Fénix |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | Deshabitada |
| Superficie | 0´72 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 03°35′S 171°33′O﻿ / ﻿-3.583, -171.550 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
|  |
|

A **illa Birnie** é unha pequena illa de coral de 20 hectáreas. Forma parte do grupo de illas Fénix, pertencentes a Kiribati. Está situada 100 km SE da Illa Kanton e 90 km ONO da Illa Rawaki. Birnie é unha illa deshabitada, mide 1,2 km de longo e 0.5 km de ancho.

A Illa Birnie é unha illa seca, cuberta por máis arbustos baixos que vexetación alta e posúe unha lagoa seca. Debido á natureza imperturbada da illa, vexetación e grandes colonias de aves de mar, as cales nidifican no territorio, a Illa Birnie foi declarada un santuario natural en 1975.

Historia
--------

A illa foi nomeada Illa Birnie en 1823 polo Capitán Emment, aínda que o nome orixinal non é totalmente coñecido. Na década de 1860, a illa foi reclamada polo Acta de Illas Guaneras para os Estados Unidos. En 1889, as illas foron declaradas un protectorado británico. Foi pensado establecer unha colonia, pero desestimouse.

A illa Birnie converteuse en parte do protectorado das illas Gilbert e Ellice en 1937. En 1979, a illa pasou a ser parte da República de Kiribati, cando este país se independizou. Os Estados Unidos levantaron o seu reclamo en 1979 grazas ao Tratado de Tarawa. Aínda está deshabitada e de cando en cando é visitada.

* Illa Birnie, Praia
* Faro da illa Birnie coa lagoa ao fondo
* Lagoa da illa Birnie en agosto 2008
* Corpo de Enxeñeiros-US Army Survey Mark na illa Birnie

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45295
* EBID: ID
* GEC: 0504977
* GeoNames: 4030968

 |
**Hunerico** (antes de 430 – 23 de decembro de 484), rei de vándalos e alanos entre 477 e 484, fillo e sucesor de Xenserico. Aínda príncipe, casa por primeira vez (antes de 451) cunha princesa visigoda, filla do rei Teodorico, que será pouco despois devolta á Galia co nariz cortado e o rostro salvaxemente mutilado. En 455, ou pouco despois, desposa pola forza a Eudoxia, filla do emperador Valentiniano III, que fora levada como refén a Cartago e mantida durante sete anos como prisioneira de Xenserico, á que repudiará no ano 472. Desta unión nacerá o futuro rei Hilderico.

En xaneiro de 477, Xenserico morre octoxenario logo dun reinado de medio século. Tan pronto como Hunerico accede ao trono, fai asasinar ou executar a dous dos seus irmáns aínda vivos, Teuderico e Teoderico, así como ás súas esposas e fillos.

Malia profesar o arianismo, ao comezo do seu reinado mostrouse tolerante cos católicos, perseguindo en cambio aos seguidores do maniqueísmo que se instalaron con puxanza no norte de África. A requirimento do emperador Zenón chega a permitir en 481 a elección dun novo bispo católico de Cartago, vinte e catro anos logo da supresión do bispado por Xenserico. En 483, con todo, prohibe novamente a sede católica de Cartago e desterra ao bispo Uxío ao sur de Tunisia. A súa política relixiosa foi contraditoria, ata o punto de que, tras permitir o 1 de febreiro de 484 un encontro entre bispos arianos e católicos, o 24 de febreiro do mesmo ano promulga un edicto polo que se declara a estes últimos herexes en caso de non abrazaren a doutrina ariana. Numerosos clérigos parten ao exilio, mentres que outros son confinados no sur do seu reino, torturados ou mortos na fogueira.

No relativo á política exterior, logrou manter o control vándalo sobre as illas do Mediterráneo Occidental, fortalecendo a súa armada. No interior de África, en cambio, os bérberes iniciaron as súas conquistas en territorio alxeriano, creando aos vándalos grandes problemas loxísticos por mor dos continuos ataques que obstaculizaban a comunicación entre os seus asentamentos de Cartago e Tánxer.

Alcanzado pola peste a finais do ano 484 (un castigo divino, segundo os católicos), morreu o 23 de decembro do mesmo ano, sendo sucedido polo seu sobriño Guntamundo.

Notas
-----



| Reino vándalo |
| --- |
| *Segue a:* Xenserico | **Hunerico**(477-484) | *Precede a:* Guntamundo |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81140
* WorldCat
* VIAF: 37304395
* BMT: 198201
* CERL: cnp00284115
* DeutscheBio: 10238794X
* EBID: ID
* GND: 10238794X
* NLA: 35399445
* Treccani: unnerico
* WikiTree: Vandals-8

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Jesús Carballo.
**Jesús Carballo Martínez**, nado en Madrid o 26 de novembro de 1976, é un antigo ximnasta olímpico e actual técnico deportivo de orixe galega. Desde o ano 2010 é o presidente da Federación Española de Ximnasia.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia de ximnastas: a súa nai foi ximnasta e o seu pai, Jesús 'Fillo' Carballo, foi ximnasta olímpico e seleccionador español dos equipos de ximnasia artística masculina e posteriormente feminina.

Aos 6 anos empezou a practicar a ximnasia, primeiro no equipo do barrio de San Blas, en Madrid, antes de fichar polo CU Las Palmas sendo aínda un pícaro. En 1988, con 12 anos proclamouse campión de España alevín. En 1994 obtivo por primeira o título de campión de España en categoría sénior, título que revalidou en 1995 e en 1996.

Internacionalmente, obtivo a medalla de bronce nos campionatos de Europa de ximnasia en categoría júnior (Praga, 1994), o bronce nas barras paralelas na Copa de Europa de 1995, e finalmente a medalla de ouro en barra fixa nos Campionatos do Mundo de Ximnasia de 1996 celebrados en San Xoán de Porto Rico.

Participou nos Xogos Olímpicos de 1996 en Atlanta, onde caeu na final de barra fixa, que era a proba na que tiña maiores esperanzas de medalla. Ese mesmo ano, e 1996 rompeu o cúbito e o radio nunha caída. En 1997, de novo na competición profesional, obtivo a medalla de ouro nos Xogos do Mediterráneo de Bari en 1997 e a prata nos Campionatos do Mundo de Ximnasia en Lausana na especialidade de barra fixa e unha sétima praza no concurso completo.

Logo dunha operación nos dous xeonllos en 1998, en 1999 revalidou o seu título mundial de barra fixa en Tianjin e quedou sexto na proba de argolas. Unha nova lesión de xeonllos impediulle participar nos Xogos Olímpicos de 2000 en Sydney. Nos Mundiais de 2001 volveuse lesionar nos xeonllos, e estivo dezanove meses de baixa. En 2003 abandonou a práctica deportiva profesional e dedicouse primeiro a ser adestrador de ximnasia e posteriormente, a partir de 2010, a ser o presidente da Federación Española de Ximnasia..

Relación con Galicia
--------------------

O seu pai é de Moaña, onde Jesús Carballo pasaba os veráns.

Notas
-----

1. ↑  Jesús Carballo, nuevo presidente de la Federación Española de Gimnasia, *El País*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3110894
* IMDb: nm2716113
* FIG: 3806
* Sports Reference: jesus-carballo-1

 |
**Illa Bubiyan** (árabe: *جزيرة بوبيان*) é a illa máis grande na cadea de illas costeiras de Kuwait situada na esquina noroccidental do Golfo Pérsico, cunha superficie de 863 km². A illa está deshabitada.

A illa é maiormente plana e baixa, marismas de sal cobren a maior parte da costa. Hai algúns "wadis" intermitentes no centro da illa.

Sepárase do continente iraquí no nordés pola canle "Al-Zubayr" e desde a parte continental de Kuwait no suroeste pola canle "Al-Sabiyyah". Esta última canle tende ao redor do extremo norte da illa de Bubiyan, separándoa da illa Warbah. 5´4 km. ao nordés de *Ras al Barshah*, o punto máis austral, Bubiyan está unido ao continente por unha ponte de viga de formigón de 2´38 km. de longo sobre a canle de *Khawr as Sabiyah*, construído en 1981-1983 e inaugurado en febreiro de 1983, que é para uso exclusivamente militar.

O primeiro sarxento Félix Acosta, primeiro sarxento da compañía de armas, fala cun soldado kuwaití que custodia unha entrada á illa de Bubiyan o 21 de novembro de 2009, onde Marines e Mariñeiros coa 11ª unidade expedicionaria da mariña practicaban o desembarco desde os barcos á costa nas lanchas de desembarco 20-24 de novembro.
Durante a Guerra do Golfo de 1991, catro tramos da ponte foron destruídos; reconstruíronse en 1999. A illa converteuse nunha base militar en 1991 e serviu como tal desde entón. En novembro de 1994, Iraq aceptou formalmente a fronteira demarcada pola ONU con Kuwait, que fora expresada nas resolucións 687 (991), 773 (1992), 833 (1993) do Consello de Seguridade das Nacións Unidas que terminaron formalmente a reivindicación anterior da illa de Bubiyan.

A reserva de Mubarak al-Kabeer designouse como o primeiro humedal de importancia internacional do país. A reserva de 50.948 hectáreas consta de pequenas lagoas e pantanos salgados e é importante como parada para aves migratorias en dúas rutas migratorias; de Turquía á India e de Eurasia a África.

Notas
-----

1. 1 2  "Bubiyan | island, Kuwait". *Encyclopedia Britannica* (en inglés). Consultado o 2017-08-06.
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 07 de agosto de 2017. Consultado o 29 de setembro de 2017.
3. ↑   p.9
4. ↑  "Kuwait Geography and Population". Arquivado dende o orixinal o 05 de setembro de 2017. Consultado o [[2012-03-14 de {{{2}}}]] de [[{{{3}}}]].
5. ↑  "CIA World Fact Book - Iraq". everything2.com. 2007-01-14.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Bubiyan*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q781268
* WorldCat
* VIAF: 315135132
* EBID: ID
* GeoNames: 285659
* OSM: 8825072

 |
**Javier Alonso Salgueiro**, nado en Chaín (Gondomar) o 20 de agosto de 1951 e finado en Vigo o 4 de outubro de 1989, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Entrou de aprendiz en Hijos de J. Barreras en 1968. Ingresou no PCE. Participou nas folgas de 1971. Foi condenado polo Tribunal de Orde Pública en 1972 por propaganda ilegal e manifestación non pacifica. Fixo o servizo militar en San Fernando e Ferrol. En 1973 foi trasladado á Prisión de Pontevedra como preso político. En xuño de 1976 foi readmitido en Barreras. Nese ano foi nomeado secretario do PCG de Val Miñor. Formou parte da Plataforma Veciñal Independente e foi elixido concelleiro de Gondomar nas primeiras eleccións democráticas. Morreu nun accidente laboral en 1989.

Recoñecementos
--------------

O Concello de Gondomar nomeouno Fillo predilecto o 1 de xullo de 1993.

Notas
-----

1. 1 2  Barrera, Feliciano, ed. (novembro de 2004). *Hijos Predilectos y Adoptivos de Galicia* (en castelán). Santiago de Compostela: Editorial Compostela: *El Correo Gallego* / *O Correo Galego*. p. 184. ISBN 84-8064-137-1.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 5-10-1989, p. 72.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Javier Alonso Salgueiro. O mozo da bandeira*. Instituto de Estudos Miñoranos. 2014. ISBN 978-84-6171-794-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q100091999
* BNE: XX5474360

 |
**Jesús Centeno Moyer**, nado en Lugo o 27 de abril de 1967, é un ex-deportista galego, que competía en péntatlon moderno. Disputou os Xogos Olímpicos de 1992 en Barcelona.

É fillo do tamén deportista Leopoldo Centeno, irmán xemelgo de Leopoldo Centeno Moyer, tamén pentatleta olímpico, e irmán máis vello de Rafael Centeno, pentatleta e cociñeiro.

Traxectoria
-----------

Seu pai Leopoldo practicara varios deportes, entre eles o baloncesto, chegando a militar no Breogán, a hípica ou o péntatlon moderno. Jesús comezou na hípica, pasando logo ao péntatlon, deporte que comezou a practicar en Toledo e no que empezou a destacar xunto ao seu irmán xemelgo Leopoldo e ao irmań menor, Rafael.

En 1985 entrou con Leopoldo na Residencia Blume de Barcelona e en 1988 acudiu aos Xogos Olímpicos de Seúl, como suplente de seu irmán e dos tamén irmáns Eduardo e Jorge Quesada. Nos Xogos Olímpicos de 1992 formou no equpo titular, xunto ao seu irmán xemelgo e Carles Lerín, acabando na 12ª posición. Na proba individual foi 27º.

Notas
-----

1. ↑  Barreira, Borja (28 de novembro de 2011). "La dinastía de los Centeno" (en castelán). Consultado o 13 de agosto de 2021.
2. ↑  "Dos iguales en la senda de las medallas". *La Voz de Galicia* (en castelán). 22 de xuño de 1992.
3. ↑  "Pentathlon moderno: cuatro hombres y sólo dos apellidos" (PDF). *Mundo Deportivo* (en castelán). 17 de setembro de 1988. p. 47. Consultado o 13 de agosto de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do pentatleta no sitio web do Comité Olímpico Internacional *(en inglés)*.
* Datos do pentatletaen sports-reference.com. Arquivado dende o orixinalArquivado 09 de novembro de 2012 en Wayback Machine. *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6188407
* Sports Reference: jesus-centeno-1

 |
***El Periódico de Catalunya***, ou máis simplemente ***El Periódico***, é un diario de información xeral de pago, e distribución matinal, editado en Barcelona (España) en dobre versión, en catalán e en castelán. Ten a súa redacción nun edificio da rúa Consell de Cent, en pleno distrito do Eixample, e conta con correspondentes propios nas principais cidades de todo o mundo.

Pertence ao Grupo Zeta e ideoloxicamente está considerado catalanista non nacionalista e progresista. Formalmente caracterízase polo gran tratamento gráfico e a impresión de todas as súas páxinas en cor. No ano 2006 El Periódico ten un prezo de 1 euro de luns a sábado, e de 2 euros os domingos, día en que inclúe a revista "Dominical" e os suplementos "Airbag" e "Cuaderno del Domingo".

Segundo datos certificados pola Oficina de Xustificación da Difusión (OXD) e referidos ao período de xaneiro a decembro de 2010, a media de tirada de *El Periódico de Catalunya* foi de 168.911 exemplares e a media de difusión de 133.055. Na súa edición dixital os usuarios creceron un 40'5% nun ano 2011-2012 rexistrando un dos maiores incrementos da prensa dixital en España.

Notas
-----

1. ↑  "Información e Control de Publicacións". Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2012. Consultado o 09 de novembro de 2012.
2. ↑  "A web de EL PERIÓDICO crece un 40,5% nun ano, segundo o EGM". Arquivado dende o orixinal o 04 de agosto de 2012. Consultado o 09 de novembro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***El Periódico de Catalunya Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en catalán)*
* Sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35638
* GEC: 0050353

 |
**Javier Berasaluce Marquiegui**, nado en Deba o 4 de xaneiro de 1931 e finado en Vitoria o 8 de febreiro de 2022,  foi un futbolista vasco que xogaba de porteiro. Destacou no Alavés antes de fichar polo Real Madrid, club co que gañou cinco Copas de Europa na década de 1950.

Traxectoria
-----------

Educouse de neno nos Salesianos de Deusto e comezou a xogar ao fútbol como porteiro no Amaika Bat da súa localidade natal. En decembro de 1949 fichou pola Real Sociedad, saíndo cedido na súa primeira tempada ao Pasaia.

Na tempada 1951/52 regresou á Real, pero a presenza dos porteiros Ignacio Eizaguirre e Juan Bagur fixo que volvese marchar cedido, desta vez ao Alavés. Con este club debutou na Segunda División, nun partido contra o Sant Andreu, e disputou un total de 22 encontros na campaña. A cesión prolongouse tamén para a tempada 1952/53, na que Berasaluce realizou grandes actuacións, e tras quedar libre da Real permaneceu no club vitoriano.

Xogou no Alavés catro tempadas, a última delas na Primeira División, despois de ascender na 1953/54. En 1955 foi contratado polo Real Madrid, e formou parte dunha das épocas douradas do club, gañando 5 Copas de Europa seguidas, aínda que o titular na portería foi case sempre Juanito Alonso. Compartiu equipo con futbolistas históricos como Puskás, Héctor Rial, Di Stéfano ou Gento, entre outros, e disputou un total de 20 partidos oficiais co club branco.

Posteriormente pasou ao Racing de Santander, onde xogou tres tempadas ata que unha lesión nunha man acabou definitivamente coa súa carreira en 1962.

Palmarés
--------

Alavés
* **Segunda División (1):** 1953/54.

Real Madrid
* **Primeira División (2):** 1956/57, 1957/58.
* **Copa de Europa (5):** 1955/56, 1956/57, 1957/58, 1958/59, 1959/60.
* **Copa Latina (1):** 1957.

Notas
-----

1. ↑  Nuria Nuño (2022-02-08). "Muere Javier Berasaluce, legendario portero del Deportivo Alavés". Consultado o 2022-02-08.
2. 1 2  "Javier Berasaluce Markiegi" (en castelán). 11 de setembro de 2011. Consultado o 16 de febreiro de 2022.
3. 1 2 3  "Real Sociedad y Alavés rompen relaciones: Estalla el 'caso' Berasaluce" (en castelán). 15 de xullo de 2021. Consultado o 16 de febreiro de 2022.
4. ↑
5. ↑  "Berasaluce firmará por el club blanco". *El Progreso* (en castelán) (14871). 26 de maio de 1955. p. 4. Consultado o 16 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

| * v
* c
* e
Real Madrid CF – Tempada 1955–56 |
| --- |
| *1ª Copa de Europa* |
| 
* Juan Alonso
* Marquitos
* Lesmes II
* Navarro
* Zárraga
* Miguel Muñoz
* Roque Olsen
* Di Stéfano
* Gento
* Rial
* Castaño
* Berasaluce
* Becerril
* Joseíto
* Pérez Payá
* Manolín
* Juanito González
* Oliva
* Marsal
* Rubio
* Molowny
* Atienza
* Mateos
* Wilson
* Visa
* Cela
* Adestrador: Villalonga

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2896874
* BDFutbol: 8197
* Transfermarkt: 289304

 |
**Jesús Casas González**, coñecido como **O Inverno**, nado no Incio e finado na Pobra do Brollón o 6 de agosto de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Prófugo do servizo militar, foi detido en xaneiro de 1922. Foi novamente detido en 1923. Emigrou a Cuba de onde retornou en 1928 coa súa muller Anuncia Rodríguez Maceda e as súas catro fillas. Militante libertario, desenvolveu unha importante actividade política e social como líder popular. Foi delegado da Sociedad Republicana Labradores de Goó en 1936. Concelleiro do Incio, foi proposto para alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse na aldea de Covadelas. O 6 de agosto foi detido e, logo de ser torturado, foi paseado pola Escuadra Negra de Eirexalba comandada por Manuel Castro Castro no Alto de Santa Lucía de Saa. Posteriormente expedientado e sancionado por responsabilidades políticas. O 9 de agosto asasinaron ao seu cuñado Ramón Rodríguez Maceda.

A súa viúva Anuncia foi vivir con súa nai Carmen Maceda Macía e o seu irmán Antonio Rodríguez Maceda á coñecida como "Casa do Inverno", na que deron refuxio aos fuxidos. O 11 de maio de 1939 forzas da Garda Civil de Monforte e Sarria tomaron ao asalto a casa na busca de fuxidos. No enfrontamento morreron o tenente Manuel Castro Lebón, xefe de liña da benemérita de Sarria, e os guerrilleiros Benigno Díaz González e un compañeiro coñecido como "Enrique de Vigo", que estaban agochados no segundo andar da vivenda desde 1937. Horas despois morreu Carmen Maceda Macía, de 72 anos, a consecuencia das feridas producidas por unhas bombas de man nunha perna. Foron detidos Antonio e Anuncia Rodríguez Maceda e condenados en consello de guerra a pena de morte, conmutada posteriormente por cadea perpetua. Antonio pasou varios anos de prisión e Anuncia finou no cárcere de Lugo de tuberculose o 31 de decembro de 1941.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de la Verdad*, 13-1-1922, p. 2.
2. ↑  *Heraldo de Galicia*, 12-8-1923, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* As actas do martirio da 'Casa do Inverno'
* O Inverno, un labrador señalado
* Jesús Casas González, 'O Inverno'
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* 

* Jesús Casas González na páxina web *Nomes e Voces*.
**Hissène Habré**, nado en Faya-Largeau o 13 de agosto de 1942 e finado en Dakar o 24 de agosto de 2021, foi un político chadiano que gobernou o seu país entre 1982 e 1990, cando foi derrocado por unha rebelión encabezada por Idriss Déby Itno. O réxime ditatorial de Habré caracterizouse pola continua violación dos dereitos humanos.

Durante o seu réxime leváronse a cabo todo tipo de violacións aos dereitos humanos, incluíndo asasinatos masivos, desaparicións forzadas, torturas, campos de concentración, violacións e escravitude sexual. A brutalidade das súas accións, moi similares ás cometidas polas ditaduras latinoamericanas, así como a súa estreita alianza cos gobernos occidentais, especialmente os Estados Unidos e Francia, valeulle o alcume do "Pinochet africano". Estímase que durante o seu mandato máis de 40 000 persoas, principalmente esquerdistas, foron masacradas e outros centos de miles de disidentes foron torturados e abusados.

Notas
-----

1. ↑  "Profile: Chad's Hissene Habre". *BBC news* (en inglés). 2006-07-03. Consultado o 2019-04-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q310886
* WorldCat
* VIAF: 53149196467174791498
* BNF: 155116344
* DeutscheBio: 133655016
* EBID: ID
* FAST: 152347
* GEC: 0031935
* GND: 133655016
* ISNI: 0000 0001 0957 7963
* LCCN: n85109733
* Munzinger: 00000015411
* NTA: 297572482
* SUDOC: 052300382

 |
**Ildikó Schwarczenberger**, **Ildikó Schwarczenberger-Tordasi** ou **Ildikó Tordasi** (en húngaro: Schwarczenberger Ildikó), nada en Budapest o 9 de setembro de 1951), é unha tiradora de esgrima húngara, gañadora de catro medallas olímpicas.

Traxectoria
-----------

Participou, aos 20 anos nos Xogos Olímpicos de 1972 celebrados en Múnic, conseguindo a medalla de prata na proba por equipos na modalidade de florete. Nos Xogos Olímpicos de 1976 de Montreal gañou a medalla de ouro na porba individual e a medalla de bronce na proba por equipos. Nos Xogos Olímpicos de 1980 de Moscova revalidou a súa medalla de bronce por equipos, quedando novena en individual.

Ao longo da súa carreira gañou dez medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, entre elas unha medalla de ouro. Desde 1986 é adestradora do equipo xuvenil de esgrima do MTK.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.olympic.org - Ildikó Schwarczenberger *(en inglés)*
* www.sports-reference.com - Ildikó Schwarczenberger *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q385212
* Sports Reference: ildiko-schwarczenberger-tordasi-1

 |
**Haim** é unha banda estadounidense de pop rock procedente dos Ánxeles, California. O grupo está composto polas irmáns Este Arielle, Danielle Sari e Alana Mychal Haim, xunto co batería Dash Hutton, fillo de Danny Hutton e anteriormente membro das bandas Wires on Fire e Slang Chicken. O son pop do seu traballo no estudio contrasta coa música máis aseada no rock dos seus directos.

As tres irmáns medraron nunha familia de músicos, e comezaron a tocar instrumentos a idades moi novas en bandas de versións cos seus pais. Comezaron a actuar como Haim en 2007, pero non consideraron seriamente a súa carreira profesional ata pasados uns anos. Este fixo un grao en Etnomusicoloxía, mentres que Danielle converteuse nunha exitosa guitarrista de xira Jenny Lewis e Julian Casablancas. Isto levou a que Haim se reactivase e pasase a ocupalas a tempo completo no ano 2012.

A primeira edición do grupo foi o EP *Forever*, publicado como descarga por tempo limitado. Grazas a unha boa recepción no festival South by South West, conseguiron un contrato discográfico con Polydor Records e a un de xestión co grupo Roc Nation de Jay-Z a mediados de 2012. A banda comezou a gravar mterial para o seu primeiro álbum, *Days Are Gone*, mentres xiraba, chegando a tocar no Glastonbury Festival. *Days are Gone* chegou ao *top 10* en varios países, sendo número 1 no Reino Unido, e o grupo gañou varios premios cara finais do 2013. No ano 2014 atopábanse gravando o seu segundo álbum.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Days Are Gone* | 2013 | Polydor, Columbia |
| *Something to Tell You* | 2017 | Polydor |
| *Women in Music Pt. III* | 2020 | Polydor, Vertigo Berlin, Columbia |

### EPs

* *Forever*  - 2012 (National Anthem)
* *iTunes Festival: London 2012* - 2012 (Polydor)
* *iTunes Festival: London 2013* - 2013 (Polydor)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q868810
* WorldCat
* VIAF: 305920748
* AllMusic: mn0003051113
* Discogs: 2870871
* Genius: Haim
* GND: 1045696927
* IMDb: nm5366889
* ISNI: 0000 0004 7007 2421
* LCCN: no2013108870
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 503872

 |
Walking Shooter (*Wah-Koo-Ta-Mon-Ih*), 1872. Delegacións Tribais ao Goberno Federal
Os **hunkpapa** (en lakota: *Húŋkpapȟa*) son un grupo nativo americano, un dos sete lumes do consello do pobo lakota. O nome *Húŋkpapȟa* é unha palabra lakota que quere dicir "Xefe do Círculo" (outrora, o nome da tribo estaba representado nos rexistros europeo-americanos como *Honkpapa*). Segundo a tradición, os Húŋkpapȟa instalaban as súas tendas na entrada do círculo do Gran Consello cando os síux se reunían en convocatoria. Falan a lingua lakota, unha das tres variedades das linguas síux.

Notas
-----

1. ↑  "Hunkpapa Sioux Indian Tribe History", *Handbook of American Indians*, 1906, carried in Access Genealogy, consultado o 9 de decembro de 2009

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Rosebud Sioux Tribe Community Environmental Profile". Arquivado dende o orixinal o 16 de maio de 2008. Consultado o 22 de novembro de 2015.
* "Native American Tribes: Sioux (Second Part)", 1997, resumido por Willow Branch de "Through Indian Eyes", *Reader's Digest*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1520094
* AAT: 300265468
* LCCN: sh85063092

 |