A praza Orfila, coa igrexa de Sant Andreu de Palomar ao fondo.
**Sant Andreu de Palomar** é un barrio do distrito de Sant Andreu de Barcelona. Foi o principal núcleo do antigo municipio de Sant Andreu de Palomar, anexionado a Barcelona en 1897 e que ocupa boa parte dos actuais distritos de Sant Andreu e Nou Barris. Ten unha superficie de 174 hectáreas e conta cuns 50.000 habitants. Os seus límites son: a rúa Rovira i Virgili, antiga Riera d'Horta, o paseo de Santa Coloma, a avenida Meridiana, e as vías de ferrocarril.

Historia
--------

A primeira noticia escrita data de 992, ano no que se asina un documento de permuta dunha herdanza e no que se menciona un lugar chamado Palomar. No ano 1034 aparecen xuntos os nomes de Sant Andreu (Santo André), patrón da parroquia, e Palomar (Pombal). Os límites do antigo pobo de **Sant Andreu de Palomar** discorrían polo río Besòs ata a Serra de Collserola, e de Montcada i Reixac ao norte ata Sant Martí de Provençals ao sur. A Riera de Horta era a división co municipio veciño de Sant Martí. Situado nunha chaira fértil, a súa actividade principal era a agricultura. O regadío era posible grazas ao Rec Comtal, canle que cara ao ano 954 fixo construír o conde Miró I para conducir a auga desde Montcada ata Barcelona. Durante os séculos XI, XII e XIII constitúese un primeiro núcleo de vivendas ao redor da igrexa.

No século XVI xa se pode falar de masías diseminadas pola demarcación do pobo de Sant Andreu de Palomar. O campesiñado de Sant Andreu orixinouse a partir do arrendamento ou cesións de terras, por parte dunha clase media organizada. Co tempo fóronse conformando as diferentes rúas ao redor da rúa Maior, antiga vía romana. A industrialización que tivo lugar a finais do século XIX e principio do século XX fai que se establezan en Sant Andreu empresas importantes, como a téxtil Fabra y Coats, La Maquinista, Fabricación Nacional de Colorantes, e unha gran cantidade de empresas pequenas e de talleres.

Na data 20 de abril de 1897 a Raíña Rexente María Cristina, case por sorpresa, asina o «Decreto de Agregación» que anexionou o pobo de Sant Andreu do Palomar ao municipio de Barcelona, como a moitos outros pobos por un real decreto asinado en Madrid. Nesta anexión tamén se viron afectados os municipios de Gràcia, Sants, Les Corts, Horta, Sant Martí, Sant Gervasi de Cassoles e posteriormente Sarrià.

En 1995 recuperáronse as instalacións da fábrica Fabra y Coats para centro cultural do barrio. Son 6.000 metros cadrados en catro pisos de planta rectangular onde se sitúa ademais a nova biblioteca.

É coñecida a iniciativa asociativa do barrio, principalmente na contorna de entidades de aire deportivo, como a Unió Esportiva Sant Andreu, que conta co Estadio Narcís Sala con capacidade para 15.000 espectadores e o Club Natació Sant Andreu. O antigo local do "Ateneo Obreiro de Sant Andreu" alberga actualmente a sede da Agrupación Ferroviaria de Barcelona.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sant Andreu de Palomar Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Ligazóns externas

* Distrito de Sant Andreu, no sitio web do Concello de Barcelona *(en catalán)*

| * v
* c
* e
Distritos e barrios de Barcelona |
| --- |
| Ciutat Vella | la Barceloneta  ·  el Gòtic  ·  el Raval  ·  Sant Pere, Santa Caterina i la Ribera | Escudo de Barcelona |
| Gràcia | Camp d'en Grassot i Gràcia Nova  ·  el Coll  ·  Vila de Gràcia  ·  la Salut  ·  Vallcarca i els Penitents |
| Horta-Guinardó | el Baix Guinardó  ·  Can Baró  ·  el Carmel  ·  la Font d'en Fargues  ·  el Guinardó  ·  Horta  ·  la Clota  ·  Montbau  ·  Sant Genís dels Agudells  ·  la Teixonera  ·  la Vall d'Hebron |
| l'Eixample | l'Antiga Esquerra de l'Eixample  ·  la Nova Esquerra de l'Eixample  ·  Dreta de l'Eixample  ·  Fort Pienc  ·  Sagrada Família  ·  Sant Antoni |
| les Corts | les Corts  ·  la Maternitat i Sant Ramon  ·  Pedralbes |
| Nou Barris | Can Peguera  ·  Canyelles  ·  Ciutat Meridiana  ·  la Guineueta  ·  Porta  ·  la Prosperitat  ·  les Roquetes  ·  Torre Baró  ·  la Trinitat Nova  ·  el Turó de la Peira  ·  Vallbona  ·  Verdum  ·  Vilapicina i la Torre Llobeta |
| Sant Andreu | Baró de Viver  ·  Bon Pastor  ·  el Congrés i els Indians  ·  Navas  ·  la Sagrera  ·  Sant Andreu de Palomar  ·  Trinitat Vella |
| Sant Martí | el Besòs i el Maresme  ·  el Camp de l'Arpa del Clot  ·  el Clot  ·  Diagonal Mar i el Front Marítim del Poblenou  ·  el Parc i la Llacuna del Poblenou  ·  el Poblenou  ·  Provençals del Poblenou  ·  Sant Martí de Provençals  ·  la Verneda i la Pau  ·  la Vila Olímpica del Poblenou |
| Sants-Montjuïc | la Bordeta  ·  la Font de la Guatlla  ·  Hostafrancs  ·  la Marina del Prat Vermell  ·  la Marina de Port  ·  el Poble-sec  ·  Sants  ·  Sants-Badal  ·  Montjuïc\*  ·  Zona Franca - Port\* |
| Sarrià-Sant Gervasi | el Putget i Farró  ·  Sant Gervasi-la Bonanova  ·  Sant Gervasi-Galvany  ·  Sarrià  ·  les Tres Torres  ·  Vallvidrera, el Tibidabo i les Planes |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q990510
* WorldCat
* VIAF: 147909691
* GEC: 0059431
* GND: 7719483-4
* OSM: 4149391

 |