**Adolfo "Fito" Cabrales Mato**, nado en Bilbao (Biscaia) o 6 de outubro de 1966, é un músico español. Durante a súa carreira musical foi cantante, guitarrista e compositor do grupo Platero y Tú e da súa actual banda, Fito & Fitipaldis. Chegou a vender máis de 2,6 millóns de discos ao longo da súa carreira, 1,6 millóns só con Fito & Fitipaldis.

Traxectoria
-----------

Adolfo Cabrales, coñecido como «Fito», naceu na rúa bilbaína de Zabala, aínda que pasou parte da súa infancia e adolescencia en Laredo, Cantabria e en Málaga. Na súa mocidade traballou de camareiro nun prostíbulo do que o seu pai era xefe, na rúa de Las Cortes (máis coñecida como La Palanca). Na versión en directo do tema *Un ABC sin letras*, do disco A pelo de Platero y Tú, Fito comenta que «curraba en La Palanca y ahora soplo en Barrenkale [unha das Sete Rúas da Zona vella bilbaína]». Estas non son as súas únicas referencias a esta zona da capital biscaíña. No disco *Muy deficiente*, tamén de Platero y Tú, hai unha canción ambientada na ponte de Cantalojas, próxima a dita zona, na que alude a unha «chica de Las Cortes» (é dicir, unha prostituta). 

Nesta época comezaron tamén os seus problemas coas drogas. Durante anos abusou do speed, aínda que na actualidade asegura «estar limpo». Varias cancións súas falan desta droga. En *Corazón oxidado*, de Fito & Fitipaldis, di «mi pobre corazón, que está enganchado al speed». Con todo, na versión do disco en directo de 2004, *Vivo... para contarlo*, deixa a frase a medias e afástase do micro.

Fito destaca polo seu peculiar estilo persoal. Leva sempre o pelo totalmente rapado e ás veces patillas longas, e viste gorras con viseira. Outro dos seus trazos de identidade son os cigarros que leva suxeitos nas caravillas da súa guitarra. Nos primeiros anos con Platero y Tú adoitaba regalar a gorra despois de cada concerto, mais abandonou esta práctica.

Na actualidade reside na localidade biscaíña de Gernika-Lumo. Ten tres fillos: Guillermo (nado en 1997), Diego (nado en 2002) e Marisa (nada en 2015).

### Platero y Tú

*Artigo principal**:* Platero y Tú.En 1989 Fito uniuse a Iñaki «Uoho» Antón, Juantxu «Mongol» Olano e Jesús «Maguila» García, orixinarios do mesmo barrio, para formar o grupo de rock Platero y Tú. O grupo desmarcábase do rock radical vasco, daquela moi en auxe. Por contra, seguiu as influencias do rock máis clásico de grupos como Status Quo, Leño, AC/DC ou The Rolling Stones, con letras sobre bares, amores, drogas e rock and roll.

Ao longo dos 90, o grupo consolidouse no rock en castelán. Mantivo unha estreita relación con outros grupos e artistas do xénero, como La Polla Records (Evaristo Páramos colabora no tema *Juliette*), Rosendo Mercado (quen colabora en *Sin solución*) e sobre todo con Robe Iniesta, voz e guitarra de Extremoduro. Con este último grupo mesmo fai unha xira conxunta en 1996. Na súa traxectoria conseguiron tres discos de ouro e un disco de platino en España, até separárense en 2001.

### Fito & Fitipaldis

*Artigo principal**:* Fito & Fitipaldis.En 1998 creou de forma paralela a Platero y Tú o grupo Fito & Fitipaldis. No seu primeiro traballo, *A puerta cerrada*, publica unha serie de temas acústicos que non se axustaban ao estilo musical de Platero y Tú. En principio, ambos grupos coexistiron sen problemas. Porén, tras a disolución de Platero y Tú en 2001, Fito dedicouse en exclusiva ao seu novo grupo. 

Co segundo álbum, *Los sueños locos* e as posteriores gravacións, foi desenvolvendo o seu estilo persoal. Ao mesmo tempo, iniciou un achegamento ao son da última época de Platero y Tú. Así, volveu introducir guitarras eléctricas e ritmos máis rápidos e directos. Nesta etapa, Fito conseguiu maiores éxitos de vendas que con Platero y Tú, o cal lle valeu críticas dos sectores máis conservadores do rock de España.

En 2001 participou xunto a Uoho e a Robe no proxecto deste último, Extrechinato y Tú, para publicar *Poesía Básica*, un álbum en que musicaron obras do poeta Manolo Chinato. Fito gravou as voces xunto a Robe e as guitarras xunto a Robe e Uoho. O disco recollía tamén tres composicións propias, «Si el cielo esta gris», «Rojitas las orejas» e «Abrazado a la tristeza». Estes dous últimos temas foran gravados anteriormente por Fito & Fitipaldis, «Rojitas las orejas» en *A puerta cerrada* (tres anos antes de *Poesía básica* e cun título distinto) e posteriormente «Abrazado a la tristeza», en *Por la boca vive el pez*.

No verán de 2007, Fito & Fitipaldis realizaron unha xira conxunta con Andrés Calamaro por España e Latinoamérica, gravada no DVD *Dos son multitud*.

En maio de 2008 saíu á venda un libro autobiográfico, «Soy todo lo que me pasa». Xabier Arretxe Irigorien, "Polako", representante do grupo, redactou o prólogo de dito libro.

O 15 de setembro de 2009 publicouse un novo disco, *Antes de que cuente diez*, cunha xira por todo o territorio español.

A finais de outubro de 2014 publicouse *Huyendo conmigo de mí*, con «Entre la espada y la pared» como primeiro sinxelo. O 15 de novembro comezou en Santander a xira de presentación, que incluíu concertos en Chile, o Uruguai e a Arxentina, e rematou o 24 de outubro no Bilbao Exhibition Centre de Barakaldo.

Discografía
-----------

Son evidentes as diferenzas de estilo entre o rock de Platero y Tú e a mestura de rock, blues, jazz, rockabilly e outros estilos musicais de Fito & Fitipaldis. Con todo, a temática das cancións de Fito é sempre a mesma. Trata historias persoais ambientadas no mundo da noite con presenza constante de bares, drogas e amores, cun ton característicamente cínico e vitalista á vez.

### Con Platero y Tú

* *Voy a acabar borracho* (1991), Wellcome. Reeditado por DRO en 1996.
* *Burrock'n roll* (1992), DRO.
* *Muy deficiente* (1992), DRO.
* *Vamos tirando* (1993), DRO.
* *Hay poco rock & roll* (1994), DRO
* *A pelo* (en directo, 1996), DRO
* *7* (1997), DRO
* *Correos* (2000), DRO
* *Hay mucho rock'n roll* *Volumen I* (2002) e *Volumen II* (2005), DRO

### Con Extrechinato y Tú

* *Poesía Básica* (2001), DRO

### Con Fito & Fitipaldis

* *A puerta cerrada* (1998), DRO
* *Los sueños locos* (2001), DRO
* *Lo más lejos a tu lado* (2003), DRO
* *Vivo... para contarlo* (en directo, 2004), DRO
* *Por la boca vive el pez* (2006), DRO
* *Dos son multitud* (en directo con Andrés Calamaro, 2008), DRO
* *Antes de que cuente diez* (2009), DRO
* *En directo desde el Teatro Arriaga* (2014), DRO
* *Huyendo conmigo de mí* (2014), DRO
* *Fitografia* (2017), DRO
* *Cada vez cadáver* (2021), DRO

### Colaboracións

* Tributo a Tequila *Y yo qué sé* (con Extremoduro y Barry Sage) (Mucho Tequila: Un homenaje a Tequila/1996)
* Los piratas del Nervión "De nuevo en tus brazos *(con Robe Iniesta y Francis Doctor Deseo)*
* The Flying Rebollos "Mis amigos *(con Robe Iniesta) (Esto huele a pasta/1997), "Modesta" (Verano de perros/1993)*
* Extremoduro *Golfa* (Canciones prohibidas/1998) y "La vereda de la puerta de atrás" (Yo, minoría absoluta, 2002)
* Gatibu *Urepel* (Zoramena/2002)
* Marea *Pan duro* (Besos de perro/2002)
* La Fuga *Sueños de papel* (Calles de papel/2003)
* Tributo a Barricada *Callejón sin salida* (con Robe Iniesta) (Un camino de piedras: un tributo a Barricada/2003)
* Afónicos perdidos *En primera plana* "Littel Joe" (Sin dar marcha atrás/2004)
* Tributo a Radio Futura *La negra flor* (Arde la calle Arquivado 02 de xaneiro de 2022 en Wayback Machine. - Tributo a Radio Futura/2004)
* Loquillo y Trogloditas *Luché contra la ley* (Hermanos de sangre/2006)
* Ariel Rot *Baile de ilusiones* (Dúos, tríos y otras perversiones/2007)
* Sicario *Filo de navajas* (con Rayka) (La ley de Ohm/2007)
* Candy Caramelo *Tipo normal* (Por amar no hay que pagar/2008)
* Hash *Buscas algo* (Have a sweet hell/2008)
* Despistaos *Es importante* (Lo que hemos vivido/2008)
* Macaco *Puerto presente* (El vecindario/2010)
* A Media Tea *Dame Más* (con Iñaki Uoho) (Con Uñas y Dientes/2011)
* Obús *Dinero, Dinero* (De Madrid Al Infierno/2012)
* Rodrigo Mercado *Astro Rey* (con Rosendo Mercado) (Puntualmente demora/2013)
* Rosana *Mi trozo de cielo* (Ocho lunas/2013)
* M-Clan *Carolina* (Dos noches en el Price 2014)
* Leiva *Sixteen* (Con Carlos Tarque) (2015, Sencillo)
* Tequila *Me Vuelvo Loco* y *Nena* (Adiós, Tequila! En Vivo/2019)
* Tributo a Joaquín Sabina *Ruido* (con Coque Malla) (Tributo a Sabina. Ni tan joven ni tan viejo/2019)
* Celtas Cortos *20 de Abril* (Versión 2019)

Proxectos musicais
------------------

* Platero y Tú
* Fito & Fitipaldis
* Extrechinato y Tú

Notas
-----

1. ↑  *A Pelo* (VHS). 1996.
2. ↑  Guillermo Abril (24 de outubro de 2014). "Fito, a toda velocidad". *El País*. Consultado o 4 de novembro de 2014.
3. ↑  Suplemento Evasión de El Correo
4. ↑  Cultura de Bar. Conversaciones con Fito Cabrales. Darío Vico. Ed. Zona de Obras. ISBN 84-8048-634-1
5. 1 2  "Play SER | Cadena SER en directo y a la carta". *Cadena SER* (en castelán). Consultado o 2022-01-01.
6. ↑  Entrevista en *20 minutos*
7. ↑  MARCOS, CARLOS (3 de decembro de 2014). "Fito: "A mí me gustaba ser camarero"". *elperiodico* (en castelán). Consultado o 15 de outubro de 2018.
8. ↑  "Fito: 'Pensé que no volvería a tocar'". *ELMUNDO* (en castelán). Consultado o 15 de outubro de 2018.
9. ↑   Entrevista en el diario Egin
10. ↑  Salaverri, Fernando Iberautor (2005). *Sólo éxitos: año a año : 1959-2002*. ISBN 84-8048-639-2.
11. 1 2  Rockbase, *Fito & Fitipaldis, de nuevo a la carretera*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial Platero y Tú
* Web oficial Fito & Fitipaldis
* Entrevista

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3751202
* WorldCat
* VIAF: 87491162
* BNE: XX1726171
* Europeana: ID
* FAST: 1633368
* IMDb: nm2137220
* ISNI: 0000 0000 8161 8267
* LCCN: n2006006509
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 2464711
* TMDb: 1271893

 |