Currach
Un **currach** é un tipo de barco irlandés cunha estrutura de madeira sobre a cal se adoitaba estirar peles ou coiros de animais, aínda que agora é máis habitual o uso da lona. 
A súa construción e deseño son únicos da costa occidental de Irlanda. Nos condados de Cork, Waterford e Kerry coñécese como *naomhóg*, mentres que no oeste do condado de Clare chámaselle *canoe* (canoa). É semellante ao coracle galés, aínda que os dous teñen orixes distintas. Na costa occidental de Connacht atopamos un barco feito con tablóns, tamén coñecido co nome de currach ou *currach adhmaid* ("currach de madeira"), construído dunha maneira moi parecida ao seu familiar cuberto con lona. A etimoloxía popular di que *naomhóg* significa "o pequeno sagrado" ou "a pequena santa", aínda que outra explicación pode ser que veña do latín *navis* ou que derive do irlandés *nae,* que significa barco. 

Unha versión máis grande desta é coñecida simplemente como *bád iomartha* (bote de remos). Estes botes de madeira foron suplantando progresivamente á currach de lona como barco de traballo na costa de Connemara. 

Por tradición, foi tanto un barco de mar como unha embarcación para augas continentais. A currach de río era especialmente recoñecida polo seu pouco calado e boa capacidade de manobra. A súa estrutura estaba constituída por varas de abeleira e pólas de salgueiro cubertas por unha única capa de pel de boi, que ademais de illar á currach tamén axudaba a determinar a súa forma. Estas eran comúns nos ríos do sur de Gales e en Irlanda coñecíanse como currachs de Boyne. Porén, cando en 1948 Irlanda declarou ilegal a pesca con rede de salmón e outros peixes de auga doce, esta pronto caeu en desuso.

Historia
--------

No neolítico, os avances nos procesos de ensamblaxe da madeira fixeron posible construír o que hoxe en día coñecemos como currach a cal, representa unha das dúas tradicións da artesanía naval irlandesa: o bote de madeira e o de madeira cuberta por coiro. Esta estrutura tan feble fai que sexa moi difícil para os arqueólogos mariños atopar restos delas. Afortunadamente, a súa antigüidade está demostrada por diversas fontes escritas. Unha destas é a lenda latina que conta a viaxe de San Brandán (*Navigatio sancti Brendani abbatis*), na cal se describe a creación dun barco capaz de navegar polo océano. 

No ano 1976, Tim Severin construíu unha reprodución desta embarcación tal e como a describía a lenda. Unha vez feita, demostrou as capacidades da súa currach nunha viaxe que durou máis de 13 meses e que o levou dende Irlanda até as costas de Canadá. 

Outra importante referencia á currach ven da man do historiador Gerard de Gales (*Giraldus Cambrensis*) na súa *Topographia Hibernica* (1187). Aquí recolle o testemuño duns mariñeiros que, refuxiándose dunha tormenta, viron a dous homes de fala irlandesa aproximándose nun navío alongado e cuberto en peles. Resalta o abraio dos mariñeiros, pois nunca presenciaran unha embarcación de semellante tamaño.

A sistematicidade das referencias a esta barca dende a Alta Idade Media até a actualidade indican as altas probabilidades de que non sufrise importantes cambios estruturais ou de deseño.

Currach irlandesa moderna
-------------------------

En xeral, as currach adhírense a un plan deseñado para producir un baixel robusto, lixeiro e versátil. O bastidor consiste nun entramado de costelas e palmexares (reforzamentos lonxitudinais), coroado por unha regala. Atópanse tamén rodas e codastes, pero ningunha quilla. Encáixanse bancadas con cartabón subministrado, como é requirido. Instálanse cornamusas ou pasadores a medida para os remos e incluso pode haber un mastro cunha vela, inda que cun mínimo de aparello. O exterior do casco está recuberto por velame ou calicó, un substituto para a pel de animal, alcatranado. 

Hai sete tipos distintos de currachs, todos con nomes de rexións ou condados irlandeses: *Oldbridge, Donegal, Mayo, Connemara, Clare, Shannon* e *Kerry*. As currachs usábanse na idade moderna para pescar e para transportar pasaxeiros, mercancías e gando, incluído o ovino e vacún. O uso das currachs non foi continuo nin universal ao longo da costa atlántica, de feito, hoxe en día hai moi poucos construtores de currachs.

Currachs escocesas
------------------

A currach escocesa tradicional está xa case extinta, mais existen algunhas recreacións. Hai moitas testemuñas que afirman ter visto currachs no río Spey no norte Escocia. A currach de Spey é polo tanto semellante ao coracle galés a nivel de deseño, xa que máis ben se empregaba en río para o comercio de madeira e non en mar aberto.

Uso actual como barco de carreiras
----------------------------------

As currachs perviven na actualidade como barcos de carreiras, a miúdo estando a altura de modelos moito máis modernos. Na regata anual londinense de barcos (a Great River Race), as currachs obtiveron resultados destacables na clasificación xeral (barco máis rápido tendo en conta o hándicap), especialmente en 2007, 2008 e 2010.

Notas
-----

1. ↑  "Lexico Dictionaires - English". Arquivado dende o orixinal o 10 de maio de 2022. Consultado o 10 de maio de 2022.
2. ↑  "Navigatio sancti Brendani abbatis, cap. IV".
3. ↑  "Topographia Hiberica, Dist. III, Cap. XXVI". *Topographia Hiberica, Dist. III, Cap. XXVI*.
4. ↑  "3rd overall: Coonagh Crew, a Clare Fishing Currach (3 hd)".
5. ↑  "1st overall: The Sin Bin, a Connemara Currach (3 hd)".
6. ↑  "2nd overall: Leaper, a Racing Naomhóg (4 hd)".