**Lydia Kúper de Velasco**, nada en Łódź o 21 de agosto de 1914 e finada en Madrid o 8 de febreiro de 2011, foi unha tradutora galego-polaca de orixe rusa. Formou parte do denominado *Grupo de Moscova*, que se encargou de traducir as grandes obras da literatura universal rusa. Entre outros autores, Lydia Kúper traduciu obras de Tolstoi, Dostoievski, Goncharov, Makarenko, Makanin, Pasternak, Pushkin ou Mandelshtam.

Traxectoria
-----------

De pais xudeus, naceu na cidade polaca de Łódź, cando esta aínda formaba parte do imperio ruso. Tras a morte do pai, trasladouse a Odesa e finalmente mudouse a Vigo após o comezo da Guerra civil rusa. Casou con Gabriel León Trilla, un dos fundadores do Partido Comunista de España.

Pasou a infancia en Vigo e posteriormente mudouse a Madrid para estudar Filosofía e Letras. Aloxouse no departamento feminino da Residencia de Estudiantes, onde concidiu con María de Maeztu ou Teresa Díaz.
Tras o inicio da Guerra civil española, Lydia Kúper exiliouse a París, nun avión no que viaxaban membros do movemento comunista, que aterrou en Orán. Posteriormente, viaxou á Unión Soviética, onde permaneceu exiliada até o ano 1957. Alí traballou como tradutora e intérprete para a cúpula do PCE, formada por dirixentes que non dominaban o ruso. Acabada a segunda guerra mundial, traballou para a URSS como tradutora no *Servizo de Edicións en Linguas Estranxeiras*.

En 1957, após un acordo coa Cruz Vermella e o goberno franquista, volveu a España, onde continuaría coa súa profesión de tradutora.

*Guerra e paz*
--------------

Unha das súas traducións máis célebres foi *Guerra e paz*, de León Tolstoi, na que estivo a traballar durante 5 anos. Descubriu que a versión anterior, de José Laín Entralgo e Francisco José Alcántara, contiña numerosos erros. Isto debeuse a que a obra fora traducida desde o idioma francés, no canto de partir da versión orixinal en ruso.

Segundo afirmou Mario Muchnik, editor da tradución, Kúper declarou:

> 
> 
> Kúper descubriu que a tradución anterior da novela de Tolstoi contiña moitos erros factuais: algunhas das declaracións do escritor foron distorsionadas, moitos parágrafos e frases desapareceron, e o máis importante, na tradución do libro ao español empregouse a versión francesa da novela, no que o estilo duro do gran escritor, que non se esforzou moito para alcanzar alturas estéticas, como convencer ao lector das súas ideas, foi atenuado.
> 2003, Mario Muchnik, editor da tradución de Lydia Kúper de *Guerra e paz*.
>

Notas
-----

1. 1 2 3  Rodríguez Espinosa, Marcos. "Lydia Kúper, veterana traductora del ruso.". Consultado o 28 de outubro de 2015.
2. ↑  Méndez Ferrín, Xosé Luis. Faro de Vigo, ed. "Lydia Kuper". Consultado o 28 de outubro de 2015.
3. ↑  El Cultural. (ed.). "Por qué una nueva traducción de Guerra y paz.". Arquivado dende o orixinal o 27 de decembro de 2015. Consultado o 28 de outubro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tradución
* Interpretación
* URSS

### Ligazóns externas

* "Lydia Kúper, traductora de la gran literatura rusa", necrolóxica no xornal *El País*, 10 de febreiro de 2011 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24287012
* WorldCat
* VIAF: 87468616
* BNE: XX1720858
* CANTIC: a10109985
* ISNI: 0000 0000 6077 4551
* NTA: 072263679

 |