recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Ignacio de Juana Chaos**, máis coñecido como **Iñaki de Juana Chaos**, nado en Legazpi o 21 de setembro de 1955, é un exmembro de Euskadi Ta Askatasuna.

Traxectoria
-----------

Tras a súa detención en 1987, foi condenado xudicialmente pola súa participación en 25 asasinatos a case 3000 anos de prisión, dos que cumpriu pouco máis de 18 anos en aplicación da lexislación española entón vixente. No ano 2008 foi posto en liberdade tras cumprir a súa condena, se ben pasou a estar en procura e captura por orde da Audiencia Nacional.
Dende o ano 2006 converteuse nunha figura nos medios de comunicación con repercusións políticas por mor da súa falta de arrepentimento, xerándose un amplo debate sobre o sistema penal español.

No 2015 foi atopado na localidade venezolana de Chichiriviche, onde reside e rexenta unha licorería e Tasca chamada Jock's.

Notas
-----

1. ↑  "A liberación de De Juana Chaos". Arquivado dende o orixinal o 31 de maio de 2020. Consultado o 24 de novembro de 2016.
2. ↑  The Times
3. ↑  Obtido o 16 de febreiro do 2015
4. ↑  DolarToday.com.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1264305
* WorldCat
* VIAF: 14417003
* BNE: XX1209398
* FAST: 461307
* ISNI: 0000000045538120
* LCCN: no2001026449

 |
***Cuadernos de literatura infantil y juvenil***, tamén coñecida polo acrónimo ***CLIJ***, é unha revista de ámbito estatal español que se ocupa da análise da literatura infantil e xuvenil. Foi creada en 1988 e leva editándose de forma ininterrompida dende aquel, con 11 números ao ano. É unha revista punteira no seu sector, xunto con *Educación y Biblioteca*, *Primeras noticias*, *Peonza* ou *Platero*; e, na rede, xunto con *Imaginaria* e *Babar*. Así mesmo, caracterízase por poñer unha especial atención nas literaturas producidas en linguas do estado distintas do castelán. Foi premiada en 2005 co Premio Nacional de Fomento da Lectura.

Notas
-----

1. ↑  *La revista CLIJ y ‘Leer juntos’, premios de fomento de la lectura*, nova na revista *Babar* o 23 de novembro de 2005 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web da revista *CLIJ* *(en castelán)*.
* CLIJ na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8352143
* BVPH: 1001884
* Dialnet: 291
* ISSN: 0214-4123

 |
**Darkside**, a miúdo estilizada como **DARSKSIDE**, é unha banda estadounidense da tendencia do indie rock-psych rock e downtempo, creada como o proxecto do dúo de músicos profesionais Dave Harrington e o músico electrónico chileno Nicolás Jaar. En directo e como colaborador habitual nas gravacións contan co batería Tlacael Esparza. 

Fundada en 2011, cando Nicolás Jaar estaba xirando por Europa co seu proxecto individual "Space is only noise" acompañado dos seus amigos Dave Harrington e Will Epstein. Nos concertos de Berlín Dave e Nicolás comezaron as gravacións do que sería o primeiro EP de Darkside, homónimo, na súa habitación de hotel, o EP foi publicado ese ano baixo o selo creado polo propio Nicolás e Nikita Quasim, *Clown and Sunset*. O EP foi reseñado por Pitchfork Media os cales categorizábano como *electrónica bluseira*.  O 20 de xuño de 2013 suben a Soundcloud, baixo o alcume Daftside, unha serie de remixes do álbum completo Random Access Memories de Daft Punk. En 2013 publican o disco *Psychic*, no 2020 *Spiral*, ambos co selo Matador Records, nesta nova etapa a banda pivota a un son de guitarra do rock independente e voces e arranxos propios do downbeat.

Posta en escea de Darkside nun concerto en Matosinhos, ano 2023.

Discografía
-----------

### Álbums e EP

* 2011- Darkside EP (Clown and Sunset)
* 2013- *Psychic* (Other People, Matador)
* 2020- PSYCHIC LIVE JULY 17 2014 (Other People, álbum de concertos en directo)
* 2021- *Spiral* (Matador)
* 2023- *Live at Spiral House* (Matador)

### Remixes

* Daft Punk – "Random Access Memories Memories" (2013) (Publicado co nome de banda Daftside)
* St. Vincent – "Digital Witness" (2014)

Notas
-----

1. ↑  "Live at Spiral House". 09 de xuño 2023. Consultado o 23 de decembro de 2023.
2. ↑  "Darkside - Darkside EP". 098 de decembro 2011. Consultado o 23 de decembro de 2023.

### Ligazóns externas

* Darkside no Primavera Sound


  

  

123456789
**Gran Comora** (tamén coñecida como **Grande Comore** ou **Ngazidja**) é unha illa no Océano Índico na costa sur de África. É a maior illa das Comores cunha superficie de 1012,9 km². A maioría da súa poboación pertence á etnia comoriana. En 1991 tiña unha poboación de 234.000 habitantes. A súa capital é Moroni, que tamén é a capital nacional. Segundo a constitución de 2002, é gobernada por un presidente electo, así como nas outras illas, co goberno federal que reduciu moito o seu poder.

Por varios séculos, Gran Comora estivo dividido en máis dunha ducia de sultanatos, incluíndo Bambao, Itsandra, Mitsamihuli, Bajini, Hambu, Washili, Hamahame, Mbude, Hamvu e LaDombe. Os sultáns eran coñecidos como *falmes*. En 1886 o gobernante de Bambao, Saidi Ali ibn Saidi Omar, unificou os sultanatos de Gran Comora no estado de Ngazidja, mantendo a autonomía nos outros sultanatos. Ese mesmo ano, Francia estableceu un protectorado sobre a illa e en 1893 Saidi Ali foi enviado ao exilio. En 1911 Francia anexionou a illa e os sultanatos foron abolidos. En 1975 Gran Comora se federóu con Anjouan e Mohéli para formar a nación das Comores. En 1997 as Comores comezou a disgregarse debido á secesión de Anjouan e Mohéli. Gran Comora converteuse na única illa baixo control federal. No 2002, con todo, Gran Comora foi reunificada coas outras illas baixo a nova constitución.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Gran Comora*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q244978
* WorldCat
* VIAF: 126818265
* EBID: ID
* GeoNames: 921881
* GND: 4377917-7
* LCCN: n93093978
* OSM: 2955051

 |
Rosetón da fachada do Mosteiro de Santa María da Armenteira de Meis.Notre-Dame de París. Vista interior do rosetón.
Un **rosetón** é unha fiestra circular calada, dotada de vidreiras, cuxa trazaría disponse xeralmente de forma radial.

O rosetón utilizouse na arquitectura románica e con maior profusión na gótica. Inicialmente adoitaban ser de pequeno diámetro e dispúñase a modo de óculo nos laterais das naves. Pero a partir do século XIII os rosetóns foron aumentando en tamaño e en complexidade de decoración, ata chegar a incribles graos de filigrana pétrea. Pasaron a situarse nas fachadas, por encima das portadas, e en cada un das frontes do transepto. As vidreiras decorábanse normalmente con escenas bíblicas en vivas cores.

Ao rosetón atribuíuselle un dobre simbolismo: un mariano, pola aparencia que ten da estrutura dunha rosa; outro que suxire a Cristo, como remedo dos raios do sol.

A súa misión tamén é dobre: por unha banda, a máis simple de iluminar o interior dos templos; por outro, o conseguir un ambiente misterioso ao incidir no altar os raios filtrados polas multicolores vidreiras cando os rosetones ábrense no imafronte da nave central.

Como un dos exemplos máis representativos dun rosetón adóitase citar a parella que adorna o transepto de Notre Dáme de París. En España existen magníficas e variadas mostras, por exemplo o maior do mundo, coñecido popularmente como o ollo do gótico na Catedral de Santa María de Palma de Mallorca ou tamén o da Catedral de Burgos entre tantos outros.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Rosetón*** |

| * v
* c
* e
Elementos da arquitectura eclesiástica |
| --- |
| Áreas | Ábsida  ·  Absidiola  ·  Adro  ·  Claustro  ·  Coro  ·  Cruceiro  ·  Deambulatorio  ·  Nártice  ·  Nave  ·  Presbiterio  ·  Sancristía  ·  Transepto |
| Exterior | Arcobotante  ·  Arquitrabe  ·  Arquivolta  ·  Cabeceira  ·  Campanario  ·  Canzorro  ·  Chapitel  ·  Contraforte  ·  Espadana  ·  Fachada  ·  Gárgola  ·  Nicho  ·  Parteluz  ·  Pináculo  ·  Portada  ·  Porta  ·  Tiburio  ·  Tímpano  ·  Xamba |
| Interior | Altar  ·  Arcada  ·  Bóveda  ·  Capitel  ·  Ciborio  ·  Columna  ·  Coxía  ·  Cuncha  ·  Cúpula  ·  Galería  ·  Hemiciclo  ·  Imaxinaría  ·  Mosaico  ·  Pavimento  ·  Piar  ·  Retablo  ·  Rosetón  ·  Tribuna  ·  Triforio  ·  Vidreira |
| Outros | Arco  ·  Baixorrelevo  ·  Cogullo  ·  Florón  ·  Gablete  ·  Lobo  ·  Tramo  ·  Trazaría |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174520
* AAT: 300003054
* EBID: ID
* GEC: 0235717
* MAG: 2777723292
* Treccani: rosone

 |
Nías: Escudo cerimonial.
**Nīas** (indonesio: ***Pulau Nias***, nias: ***Tanö Niha***) é unha illa situada a 125 km da costa occidental de Sumatra, Indonesia, no Océano Índico. Nias (*Kepulauan Nias*) é tamén o nome do arquipélago, incluíndo as pequenas illas Hinako. Nias ten unha superficie de 5.121´3 km² (incluíndo as illas menores en mar a fóra). É sobre todo unha zona de terras baixas que se eleva ao redor de 800 m. sobre o nivel do mar. Había 756.338 habitantes na illa (incluíndo as illas menores da costa) no censo 2010. A última estimación para xaneiro de 2014 é 788.132.

Xeografía
---------

Atópase nunha cadea de illas paralelas á costa oeste de Sumatra. Simeulue está ao noroeste, e as Illas Batu (que se administran como parte de Nias e teñen unha poboación etnicamente similar) localízanse ao redor 80 m ao sudés. Esta cadea, que rexorde en Nusa Tenggara nas montañosas illas de Sumba e Timor. As súas localidades principais son Gunung Sitoli e Teluk Dalam.

En Nias, a placa oceánica se está subducindo oblicuamente baixo a placa asiática á velocidade de 52 mm. por ano (Milsom).

Historia
--------

O pobo Nías ten lingua propia, o nias, aínda que nas escolas estúdase o indonesio e, polo turismo, fálase inglés. Conviven comunidades musulmás, católicas e protestantes.

Os tsunamis de decembro de 2004 cobráronse 122 vidas en Nías, e o terremoto posterior de Sumatra de 2005 máis de 800.

Galería
-------

* Retrato de familia dunha princesa maior de Nias coas súas fillas e netasRetrato de familia dunha princesa maior de Nias coas súas fillas e netas
* Guerreiro Nias.Guerreiro Nias.
* Casa Nias.Casa Nias.
* Voda wedding.Voda wedding.
* Estatua Nias ancestral.Estatua Nias ancestral.
* Unha banda de cazadores de cabezas Nias sometidos polos holandese.Unha banda de cazadores de cabezas Nias sometidos polos holandese.
* Familia Nias.Familia Nias.
* Lugar de sacrificio Nias.Lugar de sacrificio Nias.
* Armadura Nias.Armadura Nias.

Notas
-----

1. ↑   Arquivado 08 de febreiro de 2014 en Wayback Machine. Estimasi Penduduk Menurut Umur Tunggal Dan Jenis Kelamin 2014 Kementerian Kesehatan

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nias Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Illas da Sonda

### Ligazóns externas

* Nias Island Website Arquivado 06 de agosto de 2020 en Wayback Machine.
* Nias Online Arquivado 07 de setembro de 2020 en Wayback Machine.
* Nias Bangkit

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q505707
* WorldCat
* VIAF: 315526552
* BNF: 12063794h
* EBID: ID
* GEC: 0045941
* GeoNames: 1214404
* GND: 4042043-7
* LCCN: sh85091708
* NKC: ge396027

 |
**Oliver Cowdery**, nado o 3 de outubro de 1806 en Wells, Vermont e finado o 3 de marzo de 1850, foi o principal participante xunto con Joseph Smith no período de organización do movemento mormón participando directamente en moitos dos acontecementos principais da nova Igrexa desde 1829 a 1836. Foi un das tres testemuñas dos ferros de ouro de onde se orixinase o Libro de Mormón. Despois da organización da Igrexa de Cristo, nome polo cal se coñecía á Igrexa nos seus inicios, Cowdery foi chamado como un dos doce apóstolos da Igrexa.

Vida
----

Oliver Cowdery naceu o 3 de outubro de 1806 en Wells, estado de Vermont nos Estados Unidos de América.

O Libro de Mormón
-----------------

Oliver Cowdery dixo escribir da súa propia man "todo o Libro de Mormón (salvo algunhas poucas páxinas) tal como saía dos beizos do profeta José Smith". Coñecía inicialmente a José Smith, pai, por intermedio de quen coñeceu a Joseph Smith o 5 de abril de 1829 ao decatarse de que o mozo Smith recibira de mans anxelicais uns ferros de ouro contendo escritos de antigos habitantes da antiga América. Do mesmo xeito que José Smith, con quen tiña un parentezco distante, Cowdery gustaba na súa mocidade de ir na busca de tesouros escondidos, de feito Cowdery comentoulle a Smith que o vira nunha visión os mencionados ferros de ouro, dous anos antes de que os dous coñecésense.

Desde o 7 de abril a xuño de 1829, Cowdery actuou como escriba de Jose Smith na tradución do Libro de Mormón, por un tempo, Cowdery tentou traducir parte dos ferros de ouro, pero fallou.

Xoán o Bautista
---------------

Durante a mencionada tradución dos ferros de ouro que resultase na publicación do Libro de Mormón, tomaron interese na doutrina da autoridade para bautizar, Oliver Cowdery e José Smith dixeron estar presentes xuntos orando respecto diso o 15 de maio de 1829. Oliver dixo: "As nosas almas eleváronse en poderosa oración a fin de saber como recibir as bendicións do bautismo e do Espírito Santo... Buscamos diligentemente... a autoridade do santo sacerdocio e o poder de administrar no mesmo".

Como resposta ao seu interese, Cowdery e Smith recibiron o chamado Sacerdocio Aarónico. A ordenación efectuouse baixo as mans dun anxo, quen declarou ser o falecido e resucitado Xóan o Bautista, do Novo Testamento coas palabras: "Sobre vós, os meus consiervos, no nome do Mesías, confiro o Sacerdocio de Aarón, o cal ten as chaves do ministerio de anxos, e do evanxeo de arrepentimento, e do bautismo por inmersión para a remisión de pecados". O anxo explicou que obraba baixo a dirección de Pedro, Santiago e Xoán, os apóstolos da antigüidade, quen posuían o sacerdocio maior, coñecido como o Sacerdocio de Melquisedec. Logo de seren ordenados entraron ao río Susquehanna e un bautizou ao outro. Cowdery confirmou o feito no seu último testemuño pouco antes de morrer.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q982343
* WorldCat
* VIAF: 48183966
* CERL: cnp00342070
* FAST: 149459
* GND: 103128360
* ISNI: 0000000035974404
* LCCN: n85016363
* SNAC: w6f47n2n
* WikiTree: Cowdery-108

 |
O río Mahanadi en Orissa
O **Mahanadi** é un río da India oriental cun curso de 885 km, que desauga no golfo de Bengala, no Océano Índico.

Percorrido
----------

O Mahanadi nace nas terras altas de Raipur, cerca da cidade de Nagri, no suroeste do estado de Chhattisgarh. Desde aí flúe cara nordeste, incurvándose logo para o sur, e desde Raigarh toma xa en dirección leste, até desembocar moi preto do nacente da cidade de Cuttack, no estado de Orissa, botando as súas augas no golfo de Bengala, formando co río Brahmani un xigantesco delta onde se forma un grande mangleiral.

Conca
-----

O Mahanadi baña xunto co estado de Chhattisgarh, unha boa área de Orissa, así como partes menores dos estados de Maharashtra e Jharkhand.

Afluentes
---------

Entre os seus tributarios principais podemos citar, pola esquerda, o Seonath que nace nos montes Maikal, o Hasdo e o Mand na zona setentrional de Chhattisgarh; no tramo final o Brahmani. Pola dereita o Ib no centro do estado de Orissa, e máis o Tel.

Aproveitamento económico
------------------------

No noroeste da cidade de Sambalpur, nos límites entre os estados de Orissa e Chhattisgarh, ergueuse na década de 1950 o encoro de Hirakud, que listo xa en 1957 creou un enorme lago artificial de 746 km².

O curso medio do Mahanadi é un auténtico "país do arroz".

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271044
* WorldCat
* VIAF: 244319737
* BRE: 2195417
* EBID: ID
* GEC: 0039224
* GeoNames: 1264446
* GND: 7535302-7
* LCCN: sh92002076
* NKC: ge896091
* Pleiades: 50313

 |
**Turdus Solitarius** é unha constelación creada no 1776 polo astrónomo Pierre Charles Le Monnier. Representaba un tordo ou un merlo solitario, sendo posteriormente substituída pola constelación de **Noctua** (o moucho). Atopábase ó final da cola de Hydra (a serpe mariña) xusto debaixo de Libra. Actualmente non ten recoñecemento oficial e ás súas estrelas están de novo repartidas entre Hidra e Libra.

Le Monnier dixo que introducira a constelación en memoria da viaxe á illa de Rodrigues, no Océano Índico, por outro francés, Alexandre-Guy Pingré, quen observou o tránsito de Venus dende alí no 1761. Porén nunca explicou porque escolleu esta ave.

O científico británico Thomas Young rebautizou co nome de Mocking Bird a constelación no seu mapa de 1806, mentres co astrónomo inglés afeccionado Alexander Jamieson cambiouno por Noctua, o moucho, no seu Celestial Atlas do 1822. Jamieson comentara que era raro que ningunha destas aves estivesen entre as constelacións "tendo en conta a frecuencia con que se atopa tallada en tódolos monumentos de Exipto".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Noctua.

### Ligazóns externas

* Turdus Solitarius. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 17 de xullo de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Noctua. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 26 de xullo de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Turdus e Noctua. Star Tales (Ian Ridpath) *(en inglés)*

|  |
| --- |
| **Constelacións obsoletas**  incluíndo Argo Navis de Ptolomeo |
| Anser | Antinoo | Argo Navis | Asterion | Cancer Minor | Cerberus | Chara | Custos Messium | Felis | Frederici Honores/Gloria Frederici | Gallus | Globus Aerostaticus | Jordanus | Lochium Funis | Machina Electrica | Malus | Mons Maenalus | Musca Borealis | Noctua | Officina Typographica | Polophylax | Psalterium Georgii/Harpa Georgii | Quadrans Muralis | Ramus Pomifer | Robur Carolinum | Sceptrum Brandenburgicum | Sceptrum et Manus Iustitiae | Solarium | Tarandus vel Rangifer | Taurus Poniatovii | Telescopium Herschelii | Testudo | Tigris | Triangulum Minor | Turdus Solitarius | Vultur |
Coordenadas: 12°39′N 54°01′L﻿ / ﻿12.650, -54.017

**Hadiboh** (en árabe حاديبو tamén transcrito *Hadibu*, *Hadibuh* e *Hudaybu*, e tamén denominada **Tamrida**) é a capital administrativa da illa de Socotra e do seu arquipélago, que pertencen a Iemen. Ten 8,545 habitantes (census 2004).

Descrición
----------

Está situada na costa norte da illa, sobre o litoral do Océano Índico, ao pé da montaña Jabal al-Jabir.

A cidade experimentou un espectacular crecemento nos anos últimos, pasando de ter uns 2.000 habitantes a mediados do século XX aos cerca de 9.000 que se lle calculan actualmente. Nas proximidades conta cun aeródromo. O seu pequeno porto marítimo só é utilizábel a metade do ano.

Durante o século XIX e a primeira metade do século XX residía con frecuencia na cidade o sultàn mahra de Kishn e Socotra, que subsistíu como soberano protexido polos británicos até o ano 1967. No exilio seguiu reivindicando os seus dereitos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1015916
* EBID: ID
* GeoNames: 75427

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Clarín.

**Clarín** é un xornal matutino arxentino editado na cidade de Buenos Aires. Fundado por Roberto Noble o martes 28 de agosto de 1945. De formato tabloide, é o xornal con maior tirada da Arxentina.

Historia
--------

O xornal Clarín foi fundado o martes 28 de agosto de 1945 por Roberto Noble. Tivo como particularidade o ser un dos primeiros xornais do mundo en incluír un deseño máis compacto (tabloide) que o típico deseño *saba* que usaban os xornais dese entón. Este deseño adoptárono logo varios xornais londinienses para non perder aos lectores novos. Actualmente é o xornal de maior tirada da Arxentina. A propietaria e directora do grupo Clarín, que o controla, é Ernestina Herrera de Noble, viúva do fundador.

O seu lema é "*Un toque de atención para la solución argentina de los problemas argentinos.*" e o seu actual slogan publicitario: "*El gran diario Argentino*".

Orientación política
--------------------

Aínda que orixinalmente tivo unha orientación desarrollista, posúe un carácter independente e acrítico en canto a notas de opinión e editoriais.

Tirada
------

Na actualidade é o xornal con maior tirada da Arxentina e un dos de maior difusión no mundo de fala hispana cunha tirada que supera os 400.000 exemplares diarios segundo datos do IVC. Tamén é o segundo xornal en español máis lído por Internet.

Clarín en Internet
------------------

En 1995 Clarín lanzou **Clarín.com** Actualmente é o sitio máis visitado de noticias da Arxentina e ten 15 000 000 de visitantes únicos por mes.

Notas
-----

1. ↑  Datos del IVC[*Ligazón morta*]
2. ↑  Fonte: Alexa Top500 Sitios en Español Arquivado 16 de novembro de 2007 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Clarín Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio oficial de Clarín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q878108
* BRE: 3453557

 |
Espiráculo duplo dunha balea azul (*Balaenoptera musculus*).
Imaxe sinalando os espiráculos dunha eiruga de bolboreta (*Actias selene*).
O **espiráculo** (do latín spiraculum, "respiradeiro"), é o orificio respiratorio que moitos animais, terrestres e especialmente acuáticos, teñen como contacto do aire (ou a auga) e o seu sistema respiratorio interno.

Características
---------------

Todos os animais con espiráculo teñen en común o feito de que a localización deste é na parte superior do corpo, xeralmente detrás dos ollos.

No caso dos mamíferos mariños, o espiráculo conduce o aire que respiran cara aos pulmóns. O orificio é controlado polo animal, con capacidade para se abrir ou pechar a fin de conter a respiración baixo a auga. Cetáceos como os golfiños teñen un espiráculo único e outros como a balea azul teñen un espiráculo duplo.

Cando os cetáceos saen á superficie da auga para respiraren, expulsan con forza o aire almacenado nos seus pulmóns a través do orificio nasal. Ademais de aire, expulsan moco e nitróxeno formado no seu metabolismo.

Outros animais mariños, como os tiburóns, teñen espiráculo para conducir a auga cara ás súas branquias (para despois "exhalala" polas galadas), e xeralmente téñeno permanentemente aberto.

Tamén se chama **espiráculo** o orificio respiratorio no exoesqueleto dos insectos e algúns arácnidos, que comunica o exterior coas traqueas, así como ao orificio respiratorio das larvas dos anfibios ou cágados.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *espiráculo*.
2. ↑  Bottlenose dolphins physical characteristics Arquivado 18 de maio de 2012 en Wayback Machine..

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q389545
* GEC: 0181186
* MAG: 2780434698

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0013477

 |
**Noctua** é unha constelación creada (ou mellor dito rebautizada) polo astrónomo inglés afeccionado Alexander Jamieson no seu Celestial Atlas do 1822, Noctua fora creada no 1776 con nome de **Turdus Solitarius** polo astrónomo Pierre Charles Le Monnier. Esta representaba un tordo ou un merlo solitario. Atopábase ó final da cola de Hydra (a serpe mariña) xusto debaixo de Libra. Actualmente non ten recoñecemento oficial e ás súas estrelas están de novo repartidas entre Hidra e Libra.

Le Monnier dixo que introducira a constelación en memoria da viaxe á illa de Rodrigues, no océano Índico, por outro francés, Alexandre-Guy Pingré, quen observou o tránsito de Venus dende alí no 1761. Porén, nunca explicou porque escolleu esta ave.

O científico británico Thomas Young rebautizou co nome de Mocking Bird a constelación **Turdus Solitarius** no seu mapa de 1806, anos máis tarde (coma xa comentaramos) o astrónomo inglés afeccionado Alexander Jamieson cambiouno por Noctua. Jamieson comentara que era raro que ningunha destas aves estivesen entre as constelacións "tendo en conta a frecuencia con que se atopa tallada en tódolos monumentos de Exipto".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Turdus Solitarius.

### Ligazóns externas

* Turdus Solitarius. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 17 de xullo de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Noctua. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 26 de xullo de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Turdus e Noctua. Star Tales (Ian Ridpath) *(en inglés)*

|  |
| --- |
| **Constelacións obsoletas**  incluíndo Argo Navis de Ptolomeo |
| Anser | Antinoo | Argo Navis | Asterion | Cancer Minor | Cerberus | Chara | Custos Messium | Felis | Frederici Honores/Gloria Frederici | Gallus | Globus Aerostaticus | Jordanus | Lochium Funis | Machina Electrica | Malus | Mons Maenalus | Musca Borealis | Noctua | Officina Typographica | Polophylax | Psalterium Georgii/Harpa Georgii | Quadrans Muralis | Ramus Pomifer | Robur Carolinum | Sceptrum Brandenburgicum | Sceptrum et Manus Iustitiae | Solarium | Tarandus vel Rangifer | Taurus Poniatovii | Telescopium Herschelii | Testudo | Tigris | Triangulum Minor | Turdus Solitarius | Vultur |
***Acción Obrera*** foi un periódico aparecido en Pontevedra de 1918 a 1919.

Características
---------------

Apareceu o 6 de xullo de 1918. Dirixido por Ramiro Paz Carbajal. Periódico quincenal de carácter obreirista e societario, exerceu de voceiro do Centro Obrero de Pontevedra, dando cabida no seu contido ao acontecer das sociedades de resistencia dende unha postura de independencia das opcións partidarias. Influído polo ideario socialista, mantivo distancia coa Agrupación pontevedresa do PSOE. Incluíu a sección Rimas rebeldes con colaboracións literarias. Fusionouse con *Aurora Roja* para dar lugar a *Nueva Aurora*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marco, Aurora (2003). *Ramiro Paz Carbajal 1891-1936. Unha vida segada pola barbarie*. Noia: Toxosoutos. pp. 32–39. ISBN 84-96259-03-X.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20544184
* Galiciana: 2700

 |
**Nennio** ou **Nemnivo** (*Nennius* ou *Nemnivus*, en latín) é o nome de dous personaxes, parcialmente lendarios, asociados coa historia de Gales. O mellor coñecido dos dous é Nennio, o estudante de Elvodugo (*Elvodugus*). Elvodugo é comunmente identificado co bispo Elfodd de Gwynedd, quen convenceu o resto da rexión de Gales do Cristianismo celta de celebrar Pascua na mesma data que os outros católicos en Gran Bretaña en 768 e é, máis tarde, dado por falecido en 809, polos *Annales Cambriae*. Sostense tradicionalmente que este Nennio viviu a inicios do século IX e é identificado nun grupo de manuscritos da *Historia Brittonum* como o autor deste traballo. Porén, os estudos do profesor David N. Dumville sobre este texto mostraron que os manuscritos que sindicaban esta autoría viñan dun exemplar datado a fins do século XI, moito despois de que os exemplares das outras versións deste manuscrito, ademais de douscentos anos despois de cando se supón viviu Nennio. A pesar diso, varios historiadores aínda lle refiren a Nennio como o autor ben do texto orixinal da Historia *Brittonum*, ben desta versión específica.

O outro Nemnivo ou Nennio é mencionado nun manuscrito galés do século IX. Dise que este Nennivo inventou un alfabeto que sería preservado neste manuscrito e, segundo Nora Kershaw Chadwick, se deriva do alfabeto rúnico do inglés antigo: «*De feito, os nomes asignados a algunhas das súas cartas parecen mostrar evidencia dun coñecemento real dos nomes saxóns*».

Algúns conclúen que estas dúas figuras son o mesmo individuo. Outros argumentan que tal conclusión non está garantida, xa que se podería soster que Nennio, o estudante de Elvodugo, é un personaxe ficticio e xa que a historia de Gales e Bretaña sobre este período en cuestión está bastante incompleta.

Notas
-----

1. ↑  David N. Dumville, "Nennius and the *Historia Brittonum*", *Studia Celtica*, 10/11 (1975/6), 78-95
2. ↑  Chadwick, Nora K. "Early Culture and Learning in North Wales", *Studies in the Early British Church* (1958).

Ligazóns externas
-----------------

*. Texto de **Nennio** no Proxecto Guttemberg.
* *Historia Brittonum* Arquivado 13 de outubro de 2012 en Wayback Machine. no Proxecto Avalon.
* Nennius and *Historia Brittonum* comentario de *The Cambridge History of English and American Literature*, Volume 1, 1907–21.
* *The Wonders of Britain* Arquivado 04 de novembro de 2020 en Wayback Machine.: O *de mirabilibus Britanniae* sección da Historia Brittonum, con detalles.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132065
* WorldCat
* VIAF: 24618588
* ARLIMA: 866
* BAV: ADV10996042
* BIBSYS: 95003542
* BNE: XX1700556
* BNF: 120388037
* BVMC: 535
* CERL: cnp00963721
* DeutscheBio: 100954278
* EBID: ID
* FAST: 1837160
* GND: 100954278
* Gutenberg: 765
* ICCU: UFIV004856
* ISNI: 0000000115624340
* LCCN: n81102579
* LibriVox: 660
* NNDB: 000103156
* NTA: 068600860
* ODNB: 19892
* SUDOC: 028580915

 |
Iate atracado na dársena da Coruña, preto das Galerías
Un **iate** (do holandés *Jacht*) é unha embarcación de recreo, é dicir, para o uso e gozo unicamente lúdico, construída respectando o principio de Arquimedes para manterse na superficie da auga. A súa propulsión pode ser:

* A motor, cun ou varios motores que poden ser foraborda ou integrados no casco da nave.
* A vela.

Realmente, o termo *iate* pódese aplicar a calquera embarcación de recreo, pero utilízase especificamente para referirse ás embarcacións de recreo de máis categoría. É dicir, aquelas de maior eslora, maior potencial deportivo (cruceiros de roza), ou maiores prestacións no que se refire a cabinas, cubertas, e elementos accesorios.

Tipos segundo o seu casco
-------------------------

Poden ser monocasco ou multicasco, como os catamaráns ou os trimaráns.

Licenzas
--------

Segundo a eslora ou a potencia do motor que teña, será necesaria a licenza correspondente, sendo a que capacita para utilizar calquera tipo de iate e a calquera distancia da costa a licenza de capitán de iate.

Véxase tamén
------------

* Barco
* Veleiro
* Vela
* Navío

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170173
* AAT: 300082988
* BNCF: 37297
* BNE: XX527644
* BNF: 11958306q
* BRE: 4921005
* EBID: ID
* FAST: 1182202
* GEC: 0117678
* GND: 4067159-8
* JSTOR: yachts
* LCCN: sh94007418
* NDL: 00574377
* NKC: ph187980

 |
Remolcador na ría de Ferrol.
Remolcador en Galicia
Un **remolcador**, é un barco pequeno empregado para manobrar, principalmente ao tirar ou empurrar a outros barcos nun peirao, mais tamén no mar aberto ou polos ríos ou canais. Tamén se usan para remolcar barcazas, barcos incapacitados ou outros equipos.
Os remolcadores son moi potentes para o seu tamaño. Os primeiros remolcadores tiñan un motor a vapor; hoxe en día funcionan con gasóleo. Os motores dos remolcadores desenvolven unha potencia de 750 a 3.000 cabalos de forza (de 500 a 2.000 kW), aínda que os máis grandes (usados en augas máis profundas) poden producir ata 25.000 cabalos de forza (20.000 kW).

Os remolcadores teñen unha gran capacidade de manobrabilidade. Esta característica, fundamental nas operacións de remolque, tamén aumenta a seguridade. Os novos deseños deste tipo de embarcacións empregan tobeiras de propulsión a chorro, sendo estas direccionais co que se eliminan o temón e a hélice. Este deseño permite eliminar os accidentes cos cables de remolque.

Diagrama dun **remolcador**.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de barcos remolcadores en Galicia.
* 
* 
* Cinco remolcadores en Vigo.Cinco remolcadores en Vigo.
* Remolcador Sofía en Vigo.Remolcador *Sofía* en Vigo.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Remolcador*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191826
* AAT: 300232860
* BNCF: 24387
* EBID: ID
* GEC: 0207179
* GND: 4196043-9
* JSTOR: tugboats
* KulturNav: ID
* LCCN: sh85138492
* NDL: 00563185
* NKC: ph281367
* PSH: 11116

 |
Eclosión dun ovo de tartaruga.
Dise que é **ovíparo** (do latín *ovum*, "ovo", e *parire*, "parir") un animal cuxa modalidade de reprodución inclúe o depósito de ovos no medio externo onde completa o seu desenvolvemento antes da eclosión.

Son ovíparos a maioría dos insectos e outros invertebrados, os peixes, os anfibios e os réptiles, así como a totalidade das aves. Entre os mamíferos só son ovíparos os monotremas (o ornitorrinco e as equidnas).

Os animais que producen ovos *secos* que son postos ao aire, como réptiles ou insectos, deposítanos despois de seguir un procedemento de **fecundación interna**; o ovo, nestes casos, está protexido por unha cuberta ou *casca*. Os que os poñen na auga (peixes, crustáceos, anfibios,...) depositan ovos sen fecundar (óvulos); a fecundación prodúcese cando o macho verte o seu esperma sobre os ovos mentres que a femia os vai depositando (**fecundación externa**).

Dicimos que unha especie é **ovípara** cando as súas femias poñen ovos.

Cada especie ovípara de vertebrados terrestres varía en canto á produción de ovos; así, por exemplo, as tartarugas mariñas producen entre 70 e 190 ovos, mentres que as aves poden producir ovos por baixo das dúas ducias.

Denomínase **oviparidade** á condición de ser *ovíparo*.

Véxase tamén
------------

* Viviparidade
* Ovoviviparidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212306
* EBID: ID
* JSTOR: oviposition
* MAG: 70055658

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D052287

 |
Escudo de Castela-A Mancha.
A **Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha** (en castelán: *Junta de Comunidades de Castilla-La Mancha*) ou simplemente **Xunta de Comunidades**, é a institución en que se organiza o autogoberno da comunidade autónoma de Castela-A Mancha, España.

A Xunta de Comunidades está integrada polas Cortes de Castela-A Mancha, polo presidente da Xunta de Comunidades e polo Consello de Goberno.

Cortes de Castela-A Mancha
--------------------------

*Artigo principal**:* Cortes de Castela-A Mancha.
As Cortes de Castela-A Mancha son a Asemblea Lexislativa da Comunidade Autónoma, á que corresponde a elaboración e aprobación das Leis e a elección e cesamento do Presidente da Xunta de Comunidades.

Presidente da Xunta de Comunidades
----------------------------------

*Artigo principal**:* Presidente de Castela-A Mancha.
O Presidente da Xunta de Comunidades é o supremo representante da Comunidade Autónoma e o representante ordinario do Estado na mesma; a súa elección ten lugar polo voto favorable da maioría absoluta do Pleno das Cortes de Castela-A Mancha e o seu nomeamento corresponde ao Rei.

Consello de Goberno
-------------------

O Consello de Goberno é o órgano político e administrativo superior da Comunidade, ao que corresponde o exercicio da potestade regulamentaria e o desempeño da función executiva; está composto polo Presidente da Xunta de Comunidades, que o preside, e polos Conselleiros nomeados por el para facerse cargo das distintas Consellerías.

Tras a última remodelación do Goberno de Castela-A Mancha producida o 5 de xullo de 2015, o Consello de Goberno está formado polos seguintes conselleiros:

|   **Composición do Consello de Goberno da Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha - IX Lexislatura**   |
| --- |
| **Consellería** | **Titular** |
| **Presidente da Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha** | Emiliano García-Page Sánchez |
| **Vicepresidente do Goberno** | * José Luis Martínez Guijarro
 |
| **Consellería de Economía, Empresas e Emprego** | * Patricia Franco Jiménez
 |
| **Consellería de Facenda e Administracións Públicas** | * Juan Alfonso Ruiz Molina
 |
| **Consellería de Sanidade** | * Jesús Fernández Sanz
 |
| **Consellería de Agricultura, Medio Ambiente e Desenvolvemento Rural** | * Francisco Martínez Arroyo
 |
| **Consellería de Educación, Cultura e Deportes** | * Reyes Estévez Forneiro
 |
| **Consellería de Fomento** | * Elena de la Cruz Martín
 |
| **Consellería de Benestar Social** | * Aurelia Sánchez Navarro
 |
|

Notas
-----

Véxase tamén
------------

* Estatuto de Autonomía de Castela-A Mancha

### Ligazóns externas

* Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha *(en castelán)*
* Cortes de Castela-A Mancha *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3113875
* WorldCat
* VIAF: 140359128
* BNE: XX254002
* BNF: 12006340z
* CANTIC: a11458203
* GND: 1087114608
* GRID: grid.454818.4
* ISNI: 0000 0001 2170 2659
* LCCN: n84113637
* MAVISE: 121
* NKC: osa2010542061
* NLA: 35983755
* PTBNP: 916619
* SUDOC: 113832613

 |
A **masa molecular** é o número de veces que a molécula dun composto ou dun elemento pesa máis, ten máis masa, que un átomo que se toma como unidade. Calcúlase sumando todas as masas atómicas do elemento correspondente.
O seu valor numérico coincide co da masa molar, pero expresado en unidades de masa atómica en lugar de gramos/mol. A masa molecular alude a unha soa molécula, a masa molar corresponde a un mol (*N* = 6,022·1023) de moléculas.

Cálculo da masa molecular
-------------------------

A fórmula para calcular a masa molecular é a seguinte:

masa molecular = masa atómica de A \* n.º de átomos de A + masa atómica de B \* n.º de átomos de B + ...
incluíndo todos os átomos diferentes.

A masa molecular calcúlase sumando as masas atómicas dos elementos que compoñen a molécula. Así, no caso da auga: H2O, a súa masa molecular é:

masa atómica do H: 1,00797 u, aproximadamente igual a (≈) 1 \* n.º de átomos de H: 2 + masa atómica do O: 15,9994 u ≈ 16 \* n.º de átomos de O: → 2 átomos de H x 1 átomo de O = 2 u + 16 u = 18 u.
Se as cifras decimais son maiores de 0,5, o número másico aproxímase á unidade enteira seguinte. Exemplo: o número másico do osíxeno é 15,9994 ≈ 16. É dicir, o número másico do O é 16.

Ao igual que a masa atómica, a masa molecular exprésase en unidades de masa atómica: Umas (u) ou daltons (Da), que son equivalentes. Os Da teñan a vantaxe de que se poden empregar para moléculas maiores ao aceptar un múltiplo, o quilodalton: kDa.

A masa molecular calcúlase facilmente sumando as masas atómicas. Por exemplo, a masa molecular do ácido sulfúrico:

H2SO4: H = 1,00797 Da; S = 32,065 Da; O = 15,9994 Da

H2 = 2 x 1,00797 Da = 2,01594 Da

S = 1 x 32,065 Da = 32,065 Da

O4 = 4 x 15,9994 Da = 63,9976 Da

Masa molecular = H2 + S + O4 = 2,01594 Da + 32,065 Da + 63,9976 Da = 98,07854 Da

Notas
-----

1. ↑  "Masa molecular". quimica.laguia2000.com. 26 de outubro de 2010. Consultado o 3 de outubro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* International Union of Pure and Applied Chemistry (1980). "Atomic Weights of the Elements 1979" (PDF). *Pure Appl. Chem.* 52 (10): 2349–84. doi:10.1351/pac198052102349.
* Paul, Hiemenz C. e Lodge P. Timothy. *Polymer Chemistry*. 2ª ed. Boca Raton: CRC P, 2007. 336, 338–339.

### Ligazóns externas

* Definição de massa atómica, massa molecular e mole.
* A Free Android application for molecular and reciprocal weight calculation of any chemical formula
* Stoichiometry Add-In for Microsoft Excel Arquivado 11 de maio de 2011 en Wayback Machine. for calculation of molecular weights, reaction coefficients and stoichiometry.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182854
* AAT: 300220067
* BNCF: 38178
* BNF: 119788818
* BRE: 2224006
* EBID: ID
* GEC: 0194907
* GND: 4170374-1
* JSTOR: molecular-weight
* LCCN: sh85086596
* MAG: 58121356
* NDL: 00561038

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D008970
* UMLS: C0026385

 |
Merlín e o rei Artur
***Vita Merlini*** (en galego ***A vida de Merlín***) é unha obra do autor normando-galés Geoffrey de Monmouth, escrita en latín por volta do ano 1150. Contén acontecementos da vida do mago británico Merlín.

Contidos
--------

Merlín aparece descrito no texto como un profeta. Hai unha serie de episodios nos que perde a súa mente e vive nos bosques como un animal salvaxe, de maneira semellante a Nebuchadnezzar no Libro de Daniel. É ademais o primeiro libro en describir a bruxa Morgan le Fay como Morgana.

Godofredo xa escribira sobre Merlín nas súas dúas obras previas: en *Prophetiae Merlini* [*As profecías de Merlín*] e na *Historia Regum Britanniae* [*Historia dos reis de Britania*], na cal se narra o primeiro vínculo que une a Merlín co Rei Artur. *Vita Merlini* presenta unha imaxe do mago moito máis fiel ás tradicions de Gales sobre Myrddin Wyllt, o arquetipo detrás da figura de Merlín. As historias narradas no libro acontecen durante o século VI. A obra fai referencia a varios personaxes da época, incluíndo Gwenddoleu e Taliesin. Geoffrey intenta enlazar o conxunto das historias co correspondente ao seu traballo anterior mediante o propio personaxe de Merlín, quen confesa xa ter estado con Artur moito antes.

Notas
-----

* *Vita Merlini*, Basil Clarke's English translation from *Life of Merlin: Vita Merlini* (Cardiff: University of Wales Press, 1973) de Jones Celtic Encyclopedia
* The Vita Merlini Latin text by Geoffrey of Monmouth and Translated by John Jay Parry from Sacred-Texts.com.
* "A Close Translation of the Vita Merlini" por Michael Skupin (www.skupinbooks.com)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1244674
* WorldCat
* VIAF: 43153833227864332103
* BNF: 13546697k
* EBID: ID
* GND: 4204471-6
* ISFDB: 1706006
* LCCN: nr2002008385

 |
**Dean Oliver Barrow**, nado en Cidade de Belize en 1951, é un avogado e político belizense, que foi primeiro ministro de Belize entre 2008 e 2020. É tamén o líder do Partido Demócrata Unido (UDP). 

Avogado de carreira, traballou como ministro de Relacións Exteriores dende 1993 a 1998 e foi o líder da oposición dende 1998 até que a UDP gañou en febreiro de 2008. Barrow comezou o seu primeiro mandato como primeiro ministro en 2008, e empezou o seu mandato termo en 2012. Comezou o seu terceiro mandato ó gañar nas eleccións do 4 de novembro de 2015.

Carreira legal
--------------

Barrow é un dos avogados exitosos de Belize e apareceu en varios casos de alto perfil. Comezou o seu traballo legal na compañía de avogados do tío Dean Lindo en 1973 e fíxose socio alí en 1977. Eventualmente formou o seu propio bufete de avogados, Barrow e Williams (con Rodwell Williams) até que deixou o seu cargo antes do 2008. Entre os clientes máis controvertidos da súa firma está Lord Ashcroft e os negocios cos que está conectado, particularmente o Belize Bank e, nalgún momento, Belize Telemedia Limited, anteriormente Belize Telecommunications Limited.

Vida privada
------------

Ten catro fillos, sendo o maior deles o rapeiro "Shyne" Barrow. Barrow está divorciado da tamén avogada Lois Young.

Notas
-----

1. ↑  "British High Commission Belmopan - GOV.UK".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57701
* WorldCat
* VIAF: 240180017
* EBID: ID
* GND: 1021420417
* ISNI: 0000000369801829
* Munzinger: 00000026644

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Agrario.
***El Agrario*** foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1917 e 1926.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano oficial del Centro Protección Agrícola del Distrito de Salceda*, apareceu en Buenos Aires o 1 de marzo de 1917 como resposta ao peche do periódico agrarista e anticaciquil *El Despertar* o ano anterior. Fundado por Antonio Fernández Lorenzo, o seu director era Manuel González Iglesias. Estaba editado polo Centro Protección Agrícola del Distrito de Salceda en Buenos Aires. Nun primeiro momento denominouse ***La Voz del Centro***, pasando o 1 de outubro de 1919 a denominarse ***El Agrario***. Aínda que era o órgano oficial da entidade e ofrecía información sobre a mesma (actividades, noticias sociais, asembleas etc.), a maior parte da publicación ocupábase da actualidade española e da comarca desde postulados agraristas. En 1924 publicou un número extraordinario ao cumprirse o seu sétimo aniversario. Cesou a súa publicación o 15 de marzo de 1926.

Notas
-----

1. ↑  "El Centro Protección Agrícola del D. de Salceda". *Correo de Galicia* (1143). 18. Consultado o 12 de xaneiro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Catálogo de publicacións periódicas do Arquivo da Emigración Galega
* Agrarios tudenses en "El Agrario" de Buenos Aires de 1923
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Justicia.

***Justicia*** foi un semanario editado en Mondoñedo entre 1921 e 1924.

Historia e características
--------------------------

Semanario que se publicaba os sábados, apareceu o 25 de xullo de 1921. Foi fundado e dirixido por José Ramón Villamarín Pallín. Cándido Carreiras era o redactor xefe e entre os seus colaboradores figuraron Antonio Noriega Varela, Eduardo Lence-Santar, Xosé Trapero Pardo e Manuel Rivas Seivane. Cesou a súa publicación en xuño de 1924 por desacordos entre os propietarios a causa da adhesión á ditadura de Primo de Rivera.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 2-7-1924, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pérez Pais, Carmen (2005). "Justicia". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391325
* Galiciana: 3913

 |
***Doentes*** é unha obra de teatro de Roberto Vidal Bolaño, estreada e publicada en 1998.

Trama
-----

Santiago de Compostela, década de 1950. Os enfermos acollidos no Hostal dos Reis Católicos son botados á rúa, dado que pecha como hospital e pasa a ser un hotel de luxo, para albergar persoeiros estranxeiros, como o presidente dos Estados Unidos de América, Dwight D. Eisenhower, quen visitou a cidade pouco despois.

Don Valeriano e Cañete comezan unha peregrinación na procura dun lugar onde pasar a noite, e descobren que a policía está a apresar xente porque ao día seguinte estarán de visita Francisco Franco e mais a súa muller, Carmen Polo. Don Valeriano leva unha talla en madeira de San Serapio para lla vender a Carmen Polo, mais hai un trasacordo co intermediario e finalemente levan a figura canda a eles toda a noite. 
Pasan a noite perseguidos por membros dun requeté de falanxistas, que os acusan de roxos.

Ambos os dous son pais de membros da loita antifranquista, e Cañete prometéralle ao seu fillo, xa morto, que procuraría matar o xeneralísimo. Don Valeriano pide axuda a membros do Partido Comunista na clandestinidade, mais estes optan pola loita política no canto da militar porque obedece mellor aos fins da súa loita. Pensan en falar con xente do Partido Galeguista, pero din que están máis pendentes da loita literaria.

Tras unha falcatruada, mexar diante do pazo onde vive o cardenal Quiroga Palacios, son levados a comisaría, mais déixanos ceibes por falta de espazo. Finalmente os requetes danlle unha malleira a Cañete, e Don Valeriano intenta matar a Franco pola súa conta.

Narración
---------

A trama desenvólvese na vila de Santiago de Compostela nun inverno de mediados do século XX (o peche do Hostal como hospital tivo lugar en 1953). A acción dura doce horas (de sete da tarde e as sete da mañá), e ten lugar na zona vella, en lugares como a catedral ou a igrexa de San Paio de Antealtares.

Hai numerosas referencias á obra *Luces de bohemia* de Ramón María del Valle-Inclán.

Edicións
--------

A obra foi estreada por Teatro do Aquí no Teatro Colón da Coruña o 13 de outubro de 1998, con dirección do propio autor e con elenco formado por Gonzalo Rey Chao, Miguel Varela, Vicente de Souza, Mónica Camaño, Pilar Pereira, Pepe Soto, Xaquín G. Marcos e Jorge Salinero.

En 2005 representouse polas rúas de Compostela. En 2009 foi levado a cómic por Brais Rodríguez, sendo publicado na *Revista Galega de Teatro*. Foi levada ao cinema no 2011 con dirección de Gustavo Balza co título homónimo de *Doentes*. En 2013 a obra apareceu no volume II das *Obras completas*, publicadas por Edicións Positivas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Doentes*, ficha na web sobre Roberto Vidal Bolaño.