A **Universidade Agostinho Neto** (**UAN**) é unha universidade pública de Angola, con sede na cidade de Talatona (provincia de Luanda), considerada a universidade máis grande e influente do país.

A súa tradición universitaria remóntase á época colonial. Porén, foi despois da independencia do país cando se constitúe como unha universidade estatal, é dicir, a que debería formar a base intelectual de Angola, creando unha rede de facultades que abarca todo o territorio nacional. Aínda hoxe é unha referencia no ensino superior angolano, e reúne na súa estrutura orgánica, sete facultades, unha escola superior e dous institutos superiores.

A través da reforma 2008/2009, a súa cualificación limitouse ás provincias de Luanda e Bengo, polo que só inclúe as súas sedes e facultades situadas en Talatona, Caxito, Luanda e Viana. As demais facultades situadas noutras provincias agrupáronse en universidades autonómicas. Mesmo despois desta redución drástica, a UAN segue a ser a universidade máis grande de Angola.

Historia
--------

 O campus da sede, chamado Cidade Universitaria de Camama, no municipio de Talatona.
Os primeiros cursos universitarios establecéronse durante o período colonial. A Facultade de Medicina da Universidade Agostinho Neto afirma ser a sucesora da *Escola de Medicina e Anatomía de Luanda*, creada pola Carta patente de María I de Portugal, o 24 de abril de 1789, baixo a dirección do doutor José Pinto de Azeredo. (aínda que a *Aula de Geometria e Fortificação*, o primeiro curso de Enxeñaría en África, data de 1699). O 29 de decembro de 1836 a Facultade de Medicina pasou a denominarse *Escola Médico-Cirúrgica de Luanda* e, o 2 de abril de 1845, cambiou o seu nome a *Instituto Prático de Medicina da África Ocidental Portuguesa*.

O 11 de decembro de 1851, un informe ministerial estudaba o valor da iniciativa, sinalaba as dificultades e deficiencias, distinguía a Facultade de Medicina de Goa como a única que obtivera resultados aceptables e en lugar de achegar solucións, o decreto que concluía ese documento extinguía algunhas destas escolas, entre elas a de Luanda. Así rematou unha experiencia que durou máis de sesenta anos.

Coa chegada dos movementos de descolonización ao territorio de Angola a partir de 1954, o Estado Novo decidiu, entre outras cousas, retomar a educación universitaria (servindo de contraresposta de carácter social), institucionalizando Angola no ano 1962, mediante decreto. -lei 44530, do 21 de agosto, dos *Estudos Gerais Universitários de Angola* (EGUA) integrados na Universidade Portuguesa (neste caso, tutela conxunta da Universidade de Lisboa e da Universidade do Porto). O primeiro reitor da EGUA foi o enxeñeiro André Francisco Navarro.

O 23 de decembro de 1968, o decreto-lei 48790 transformou os Estudos Gerais Universitários de Angola na *Universidade de Luanda* que incluía as Facultades de Enxeñaría, Economía e Medicina, situadas en Luanda, a Facultade de Agronomía e Veterinaria, situada en Huambo e o Facultade de Letras en Lubango.

O 28 de setembro de 1976, tras a proclamación da independencia de Angola en 1975, a *Universidade de Luanda* foi transformada na *Universidade de Angola* (decreto 77-A/76). O 24 de xaneiro de 1985 pasou a chamarse *Universidade Agostinho Neto*, en memoria do primeiro presidente de Angola e tamén do primeiro reitor da universidade despois da independencia.

No transcurso dos anos 1980 e 1990 produciuse unha ampliación sistemática da UAN, que pasou a ter facultades en Benguela, Cabinda, Huambo, Luanda, Lubango e Uíge. Creouse o denominado *Instituto Superior de Ciências da Educação* (ISCED), que se encargaría da formación do profesorado de educación secundaria en todas as provincias do país.

En 1997, acompañando os cambios políticos no país e no mundo, celebráronse as primeiras eleccións para reitor e decanos das Unidades Orgánicas, que marcaron a democratización da xestión universitaria. Como reitora foi elixida a profesora Laurinda Hoygaard, da Facultade de Ciencias Económicas, a primeira muller que dirixiu unha universidade do país. Non obstante, debido aos seus enfrontamentos coas autoridades ministeriais en defensa da autonomía académica e universitaria foi destituída en 1999. A Consellería de Educación designou como suplente ao profesor Mário Fresta tras resolución xudicial.

A tradición democrática, con todo, reafirmouse en 2002 cando João Sebastião Teta foi elixido reitor da UAN.

Infraestrutura
--------------

Dado que as instalacións iniciais da UAN en Luanda xa non se correspondían coas súas necesidades, a Cidade Universitaria da Universidade Agostinho Neto (tamén coñecida como Cidade Universitária de Camama) construíuse en Kilamba Kiaxi, que a partir de 2012 converteuse en sede de todos os unidades e servizos da UAN, situadas na capital.

Estímase que a súa capacidade é para un máximo de 40.000 alumnos, con 20,23 km cadrados. Conta con 18.000 prazas residenciais para profesores, estudantes e funcionarios.

A arquitectura do campus é elíptica, como os edificios equidistantes da biblioteca central, dispostos de forma que optimiza a iluminación e a ventilación natural.

Antigos alumnos e profesores destacados
---------------------------------------

* Nuno Grande (ex-catedrático de universidade e ex-vicerreitor) - político e doutor;
* Pepetela (catedrática de universidade) - socióloga e política;
* Ruy Duarte de Carvalho (catedrático de universidade) - antropólogo;
* Víctor Kajibanga (catedrático de universidade) - sociólogo;
* José Adelino Maltez (ex-catedrático de universidade) - científico e político;
* Bornito de Sousa - profesor universitario, político e xurista;
* Manuel Vicente - enxeñeiro e político.

Notas
-----

1. 1 2  "Portal UAN". Arquivado dende o orixinal o 13 de xaneiro de 2023. Consultado o 13 de xaneiro de 2023.
2. 1 2 3 4  "Ensino". *Reocities* (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 04 de xuño de 2014. Consultado o 13 de xaneiro de 2023.
3. 1 2  "Historia". *Faculdade de Medicina da Universidade Agostinho Neto*.
4. ↑  "André Francisco Navarro" (PDF). *parlamento.pt*.
5. ↑  Sousa, Marília Teixeira de. (2014). *Estudos Gerais Universitários de Angola - 50 Anos - História e Memórias*. Lisboa: Colibri.
6. ↑  Paulo de Carvalho, Víctor Kajibanga, Franz-Wilhelm Heimer "Angola", in: D. Teferra & P. Altbach (orgs.), *African Higher Education: An International Reference Handbook*, Bloomington & Indianapolis: Indiana University Press, 2003, pp. 162-175
7. ↑  Blog morrodamaianga. (Flashback/julho 2001) *O poder judicial está de parabéns.* 8 de xullo de 2010
8. ↑  "Sched". 6 de marzo de 2013.
9. ↑  Reitoria da UAN. "Memorando sobre a cidade universitaria da UAN" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 20 de agosto de 2011. Consultado o 13 de xaneiro de 2023.
10. ↑  "Campus". *Portal UAN*. Arquivado dende o orixinal o 13 de xaneiro de 2023. Consultado o 13 de xaneiro de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Universidade Agostinho Neto*** |

### Bibliografía

* Eugénio Alves da Silva, *Universidade Agostinho Neto: Quo Vadis?*, Luanda: Kilombelombe, 2012

### Ligazóns externas

* Páxina oficial da UAN

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1325937
* WorldCat
* VIAF: 140364544
* GeoNames: 10401880
* GND: 6019720-1
* GRID: grid.442562.3
* ISNI: 0000 0001 2292 2899
* LCCN: n99909881

 |