| Salmón real / Salmón chinook*Oncorhynchus tshawytscha* |
| --- |
| Macho durante a época de reprodución |
| Estado de conservación |
| Non ameazado |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Infrafilo: | Gnathostomata |
| Superclase: | Osteichthyes |
| Clase: | Actinopterygii |
| Subclase: | Neopterygii |
| Infraclase: | Teleostei |
| Superorde: | Protacanthopterygii |
| Orde: | Salmoniformes |
| Familia: | Salmonidae |
| Subfamilia: | Salmoninae |
| Xénero: | *Oncorhynchus* |
| Especie: | ***O. tshawytscha*** |

 |
| Nome binomial |
| *Oncorhynchus tshawytscha*Walbaum, 1792 |

O **salmón real**, ou **salmón chinook**, *Oncorhynchus tshawytscha*, é un peixe osteíctio da familia dos salmónidos, subfamilia dos salmoninos, que se atopa nas áreas costeiras do océano Pacífico, entre California e o Xapón.

Animal eurihalino, vive no mar e migra remontando os ríos para reproducirse (anádromo).

É moi valorado pola súa relativa escaseza.

Descrición
----------

Cardume de salmón real.
O adulto mide entre 84 e 147 cm de lonxitude e pesa entre 25 e 60 kg.

A marca de captura en pesca deportiva é de 44,1 kg, rexistrada polo pescador Les Anderson no río Kenai, Alasca, en 1985. Na pesca comercial o récord é de 57 kg, rexistrado preto de Petersburg, Alasca nunha captura en 1949.

É de cor azul verdosa sobre o lombo e a cabeza, prateada nos flancos e branca no ventre. Presenta puntos negros na cola e na parte superior do corpo; a súa boca é gris escura.

Reprodución
-----------

Pode pasar entre tres e cinco anos no océano antes de retornar polos ríos para procrear e desovar nas augas doces onde naceron. Prefire correntes máis grandes e profundas que outras especies de salmón; a desova ocorre entre setembro e decembro.

Unha vez nas partes altas da corrente de auga doce, a femia elixe o macho co cal se reproducirá. A súa selección baséase nas dimensións físicas do macho. A femia elixe unha zona da cama do río na cal haxa grava en abundancia e alí cava un burato pouco profundo coa cola, mentres que o macho danza fronte ela e fai vibrar o seu corpo. O número de ovos de oscilan entre os 3 mil e 14 mil segundo o tamaño da femia, e o macho fertilízaos subitamente cando ela os deposita.

Ambos os pais morren tras reproducírense. De acordo coa temperatura da auga, os ovos incúbanse entre 90 e 150 días antes de nacer as crías. Despois de 12 a 18 meses os exemplares xuvenís comezan a súa migración cara ao mar.

### Cambios no corpo

Durante o período da reprodución sofre algunhas transformacións morfolóxicas. Ambos os dous sexos adquiren durante este tempo unha tonalidade avermellada rechamante sobre os flancos, máis intensa nos machos, que sofren mesmo a modificación nas costas, que se elevan, e da mandíbula inferior, que curva cara a arriba e impide que a boca se peche. Este crecemento da mandíbula volve practicamente imposible que os adultos poidan alimentarse durante a fase da reprodución, de xeito que dende que empezan a súa migración estacional cara ás fontes dos ríos para reproducírense manteñen un xaxún absoluto.

Distribución
------------

Pesca deportiva de salmón.
Distribúese dende a baía de San Francisco en California cara ao norte seguindo a costa pacífica dos Estados Unidos, Canadá e Alasca, o estreito de Bering e o mar de Chukchi, o nororiente de Siberia, Rusia, a península de Kamchatka, as Illas Kuriles e as illas do Xapón.

En 1967 o Departamento de Recursos Naturais de Míchigan soltou salmóns reais no lago Michigan e no lago Huron para controlar a *Alosa pseudoharengus* unha especie invasora procedente do océano Atlántico. Despois de culminar con éxito esta implantación os salmóns reais foron levados a outros dos Grandes Lagos, onde son apreciados para a pesca deportiva.

A especie introduciuse nas costas da Patagonia chilena e a Arxentina, onde colonizou ríos e estableceu lugares estables de desova. Tamén foi levada con éxito a Nova Zelandia.

O río Yukón rexistra a máis longa ruta de migración do salmón, de máis de 3.000 km, dende o mar de Bering até as fontes preto de Whitehorse. Construíuse unha canle na presa hidroeléctrica do lago Schwatka para garantir o paso e a reprodución do salmón real en Whitehorse.

Ecoloxía
--------

O salmón real necesita para sobrevivir: 

1. alimento,
2. hábitat de desova,
3. hábitat oceánico,
4. augas frías, limpas e con osíxeno suficiente, e
5. outros salmóns

Toma do plancto para a súa alimentación diatomeas, copépodos, laminariais e macroalgas; ademais consome medusas, estrelas de mar, insectos, anfipódos, e outros crustáceos; e cando é adulto aliméntase tamén doutros peixes.

As augas limpas son esenciais para a desova. A vexetación ribeirega axuda a manter as condicións das augas para a reprodución e a vida xuvenil do salmón real.

Algunhas poboacións de salmón dos Estados Unidos están na lista de especies ameazadas, por exemplo a do Val Central de California. En abril de 2008 tanto en Oregón como en California debeu cancelarse a tempada de pesca debido á baixa poboación rexistrada. No río Sacramento a poboación da especie está ao bordo do colapso.

Na cultura
----------

O salmón real é espiritual e culturalmente moi prezado polos pobos indíxenas amerindios das rexións onde habita orixinalmente, que celebran «cerimonias do salmón» na primavera. Foi descrito e ademais consumido con entusiasmo pola expedición de Lewis e Clark (1804-06). A importancia económica para as comunidades indíxenas e para outras poboacións é moi grande. É apreciado pola súa cor, sabor, textura e alto contido de aceites Omega-3.

Notas
-----

1. ↑  Lahuerta F. e Vázquez, F. X. (2000), p. 60.
2. ↑  O nome específico, *tshawytscha*, deriva do seu nome en ruso чавыча, *chavicha*
3. ↑  Scott and Crossman (1985): *Freshwater Fishes of Canada*. Fisheries Research Board of Canada, p. 175. ISBN 0-660-10239-0.
4. ↑  Spring, Barbara (2001): *The Dynamic Great Lakes*. Independence Books. ISBN 1-58851-731-4, p. 48.
5. ↑  McDowall, R. M. (1994): "The origins of New Zealand's Chinook Salmon, Oncorhynchus tshawytscha". *Marine Fisheries Review*, 1/1/1994.
6. ↑  Blankship, Donna. Salmon Fishing Banned Along Ou.S. West Coast. National Geographic. April, 2008.
7. ↑  "Seattlest: Foodies...FREAK! Copper River Salmon Arrive". Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2010. Consultado o 09 de maio de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Salmón real*** |

### Bibliografía

* Cameron, Mindy. *Salmon Return; A Public Conversation About the Future of a Northwest Icon.* The Seattle Times. [Seattle, WA]. 18 de agosto de 2002.
* Christie, Patrick. Lecture. 22 de abril de 2005. *Vashon-Maury Islands Case Study: Incompatible Desires? Growth and Maintaining Salmon Populations in Puget Sound.* University of Washington; Seattle, WA.
* Klinger, Terrie. Lecture. 15 de abril de 2005. *What Defines the Pacific Northwest Marine Realm Ecologically and Geographically?* University of Washington; Seattle, WA.
* Lahuerta, F. e Vázquez, F. X. (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos.* Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Montgomery, David. *King of Fish: The Thousand-Year Run of Salmon.* Boulder, CO: Westview Press, 2003.

### Outros artigos

* Salmónidos
* Salmoninos

### Ligazóns externas

* Fish Passage Center, monitoring salmon spawning and migration
* Potential causes of size trends in Yukon River chinook salmon populations / prepared by the United States and Canada Yukon River Joint Technical Committee, Salmon Size Subcommittee. Hosted by the Alaska State Publications Program.
* Spawning abundance of chinook salmon in the Chickamin River in 2004 / by Glenn M. Freeman, Scott A. McPherson, and Daniel J. Reed. Hosted by Alaska State Publications Program
* Season/Timing information for King Salmon in the Great Lakes region
* The Tyee Club

| * v
* c
* e
Principais especies comerciais da industria pesqueira |
| --- |
| Salvaxes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Grandes peixes peláxicos | Xarda ·  Salmón ·  Quenlla ·  Peixe espada ·  Atún (de aleta amarela, patudo, vermello, bonito e listado) |
| Peixes de presa | Bocarte ·  Capelán ·  Arenque ·  Hilsa ·  Sábalo ·  Sardiñas ·  Alosa |
| Demersais | Peixe gato ·  Bacallau ·  Peixes planos (Acedía, Linguado, Fletán, Solla, Rapante e Rodaballo) ·  Fogueiro ·  Muxo ·  Peixe reloxo ·  Abadexo ·  Faneca ·  Silaxínidos ·  Pescada |
| Peixes de auga doce | Carpa ·  Esturión ·  Tilapia ·  Troita |
| Outros peixes | Anguía ·  Sanmartiño ·  Peixes menores ·  *máis...* |
| Crustáceos | Caranguexo ·  Krill ·  Lagosta ·  Camarón ·  *máis...* |
| Moluscos | Orella de mar ·  Mexillóns ·  Polbo ·  Ostra ·  Vieira ·  Lura ·  *máis...* |
| Equinodermos | Cogombro de mar ·  Ourizo de mar ·  *máis...* |

 |  |
| Cultivados | Carpa (testa grande, común, verde, herbívora, prateada) ·  Peixe gato ·  Gambas de auga doce ·  Mexillón ·  Ostra ·  Salmónidos (atlántico, troita arco da vella, coho, chinook) ·  Tilapia ·  Gambas ·  Rodaballo ·  Dourada |
| Pesca comercial ·  Produtos da pesca ·  Produción pesqueira mundial ·  Temas pesqueiros ·  Glosario pesqueiro |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q833503
* BRE: 4679265
* EBID: ID
* FAST: 857778
* LCCN: sh85024400

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Oncorhynchus\_tshawytscha
* BioLib: 275136
* Dyntaxa: 267076
* EOL: 46563139
* EPPO: ONCRTS
* EUNIS: 124091
* FishBase: 244
* GBIF: 5204024
* iNaturalist: 54191
* IRMNG: 10576735
* ISC: 71815
* ITIS: 161980
* NCBI: 74940
* TAXREF: 162674
* uBio: 2299537
* WoRMS: 158075

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 78376Z1G5G

 |