**Domenico Cotugno**, nado en Ruvo di Puglia o 29 de xaneiro de 1736 e finado en Nápoles o 6 de outubro de 1822, foi un médico e anatomista italiano.

Traxectoria
-----------

Fillo de Michele e Chiara Assalemi, labregos de Puglia, acolleuno unha irmá da nai en Molfetta e entrou en contacto cun frade capuchino que o axudou nos seus primeiros anos de formación no seminario. Logo de volver á casa dedicouse de xeito autodidacta a estudar matemática e filosofía pero tamén se interesou polas ciencias naturais e a medicina, realizando observacións directas en cadáveres e estudaba a anatomía en animais que el mesmo disecaba.
Con dezaseis anos marchou a Nápoles para estudar física e medicina, entre as principais influencias que recibiu está a do filósofo Antonio Genovesi, que o instou a recuperar o valor práctico da ciencia. Dende 1754 foi, primeiro axudante, e despois, médico do Ospedale degli Incurabili, que foi a súa verdadeira palestra de experimentación médico-científica e onde substituíu ao cirurxián ao caer enfermo.

En 1756 rematou os seus estudos na Escola Médica Salernitana e principiou a impartir leccións privadas de medicina, e logo pasou a dar clase no ateneo de Nápoles para a pasar como profesor asociado en 1758 á cátedra de anatomía descritiva e patolóxica, logrando a súa titularidade en 1766. Un ano antes relizou unha viaxe de tres meses percorrendo Italia na que deixou testemuño en *Iter Italicum Patavinum*, un diario con descricións paisaxistícas e costumistas.

Foi un dos homes de ciencia que en 1782 integraron a formar a Accademia dei XL, fundada a iniciativa de Anton Mario Lorgna. En 1789 viaxou por Austria e Alemaña como médico de Fernando IV de Nápoles. Foi decano da facultade de medicina e reitor da universidade partenopea, introducindo o exame de física e establecendo a incompatibilidade entre as profesións de médico e a de farmacéutico. Foi tamén protomédico xeral do Reino das Dúas Sicilias.

### Actividade científica

Edición de 1775 de *De aquaeductibus auris humanae internae*
En *De aquaeductibus auris humanae internae* (1761) describiu por primeira volta o aparello vestibular e a cóclea do oído interno, demostrando tamén que o labirinto estaba cheo de líquido e privado de aire, ao contrario do que establecía unha teoría secular que se remontaba a Aristóteles. Cotugno amosou que se podía propagar o son nos líquidos, no humor do vestíbulo, coñecido como líquido endolaberíntico, formulando así os fundamentos da teoría da resonancia.

En *De ischiade nervosa commentarius* (1764) describiu as causas e a localización da ciática, ocasionada por unha inflamación do nervio ciático por unha substancia ácida procedente da cavidade cranial ou espiñal, e máis do líquido cefalorraquídeo; recoñeceu tamén a presenza de albumina nos ouriños dos nefríticos. A segunda parte da obra dedicouna principalmente ás solucións terapéuticas, como incisións e sangrías.

Rm 1769 publicou a súa terceira obra fundamental, *De sedibus variolarum syntagma*, unha investigación sobre a varíola, na que sostiña que se localizaba na pel exposta ao aire e que era necesario atopar solucións específicas, rexeitando a curación tradicional por medio de baños quentes. A parte máis importante da obra dedícaa á inoculación, e que o levaría máis tarde a apoiar a vacina contra da variola de Edward Jenner.

En 1778 publicou *De animorum ad optimum disciplinam praeparatione* no que bosquexaba as relacións entre a moral e o coñecemento nun momento no que o Estado estaba a revolucionar as institucións culturais.

Notas
-----

1. ↑  A. Borrelli, *Istituzioni scientifiche Medicina e società. Biografia di Domenico Cotugno*, Leo S. Olschki, Firenze 2000, p. 13.
2. ↑  "Domenico Cotugno" *Dizionario Biografico degli Italiani* - Volume 30 (1984)
3. ↑  Ermanno Manni e Laura Petrosini "Domenico Cotugno (1736–1822)". *Journal of Neurolology* (2010) 257: 152.
4. ↑  Manni E. Petrosini L. "Domenico Cotugno, a pioneer in neurosciences", *Journal of History of the Neurosciences* (1997) Aug;6(2):124-32

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1102096
* WorldCat
* VIAF: 39405992
* BNF: 12099406n
* CERL: cnp01414861
* DBI: ID
* DeutscheBio: 117700630
* FAST: 88308
* GND: 117700630
* ICCU: CFIV001913
* ISNI: 0000000061204059
* LCCN: n82031640
* NKC: nlk20050163366
* NTA: 152857842
* OL: OL1172510A
* openMLOL: 6351
* SNAC: w6gn5qzv
* SUDOC: 029348722
* Treccani: domenico-cotugno

 |