| Podalirio |
| --- |
| *Iphiclides podalirius*
EnvésEnvés |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Subfilo: | Hexapoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Suborde: | Glossata |
| Infraorde: | Heteroneura |
| División: | Ditrysia |
| Sección: | Rhopalocera |
| Superfamilia: | Papilionoidea |
| Familia: | Papilionidae |
| Subfamilia: | Papilioninae |
| Tribo: | Leptocircini |
| Xénero: | '**Iphiclides'** |
| Especie: | ''***I. podalirius''*** |

 |
| Nome binomial |
| ''***Iphiclides podalirius''***Linneo, 1758 |

Exemplar da península ibérica, coa cor de fondo branco: I. p. feisthamelii ou *Iphiclides feisthamelii*.
A ***Iphiclides** **podalirius*** é unha especie de lepidóptero ditrisio da familia Papilionidae amplamente distribuída pola rexión Paleártica. Polo seu tamaño e vistosidade é unha das bolboretas máis rechamantes e coñecidas da fauna europea.

Descrición
----------

Trátase dunha das bolboretas máis grandes de Europa, podendo alcanzar as femias unha envergadura de entre 55 e 75 mm.[] Os machos son lixeiramente máis pequenos. As ás teñen un fondo amarelo ou branco-amarelado sobre o que destacan rechamantes e decrecentes bandas negras lonxitudinais. As ás posteriores posúen, ademais, un gran ocelo azul parcialmente cercado de negro e de vermello e unha cola moi rechamante. Na súa área de distribución, o único papiliónido co que se podería confundir é o macaón (*Papilio machaon*), do que difire claramente polo deseño das manchas alares, a cor predominantemente clara da parte traseira das ás anteriores e a cola da á posterior, moito máis desenvolvida.

Nos seus últimos estadios de desenvolvemento, a eiruga é de cor verde, cunha banda amarelada no dorso, da que saen cara aos costados unha serie de bandas oblicuas que portan rechamantes puntos vermellos. É unha eiruga gordecha (non pasa de 4 cm de lonxitude), coa cabeza moi retraída, que difire moitísimo na súa forma das eirugas doutros papiliónidos. Como todas elas, con todo, posúe un osmeterio, órgano defensivo que emite sustancias repelentes e que desprega cando se sente ameazada.

Área de distribución
--------------------

Bolboreta amplamente distribuída polas zonas tépedas de Eurasia, observándose desde Europa Occidental até a península arábiga, a India e China. En Europa, a súa área de distribución alcanza, cara ao norte, os 54 graos de latitude. A súa presenza en Gran Bretaña e en Escandinavia tan só é ocasional e consecuencia da chegada de migrantes. Converteuse nunha especie moi escasa en gran parte dos países de Europa central, probablemente debido aos importantes cambios sufridos nas prácticas agrícolas e a organización da paisaxe (onde desapareceron gran parte dos sebes de abruñeiros e de estripeiros). Está protexida pola lei nalgúns países europeos.

Ciclo vital
-----------

Como ocorre con moitas especies de bolboretas, o número de xeracións que se observa depende da latitude e da altitude. En Europa central e en altitude, tan só se observa unha única xeración que voa de maio a xullo. Máis ao sur, pode haber entre dúas e catro xeracións, sendo o seu período de voo moito máis amplo, de marzo a outubro na rexión mediterránea.

Plantas nutricias
-----------------

En flor de lavanda.
Eiruga.
As eirugas aliméntanse de diferentes especies de rosáceas arborescentes, entre as que destacan as dos xéneros *Prunus* (incluídas as especies cultivadas), *Pyrus*, *Crataegus*, etc.

Variacións
----------

No norte de África e na península ibérica, esta bolboreta difire da forma nominal por ter unha cor netamente máis clara. Algúns autores considérano como un criterio suficiente para elevar esa forma ao rango de especie (*Iphiclides feisthamelii*). Non existen, con todo, claros indicios de que así sexa e, ata que a xenética non o demostre claramente, é preferible manter unha posición prudente respecto diso, xa que non se observa unha clara transición entre ambas as formas.

Notas
-----

1. ↑  Monasterio León, Y. (Coord.) *et al*. 2017. Propuesta actualizada de nombres comunes en castellano para las mariposas de la península ibérica, Baleares y Canarias (Lepidoptera: Papilionoidea). Boletín de la Sociedad Entomológica Aragonesa (S.E.A.), nº 60: 463–483.
2. ↑   Iphiclides P. feisthamelii
3. ↑   Iphiclides podalirius
4. ↑  *Iphiclides* en funet.fi

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Tolman, T. & Lewington, R. 2002. *Guía de las mariposas de España y Europa*. Lynx Edicions. ISBN 84-87334-36-9.
* Carter, D. J. & Hargreaves, B. 1987. *Guía de campo de las orugas de las mariposas y polillas de España y de Europa*. Ediciones Omega, Barcelona.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31080
* BRE: 3148921
* MAG: 2780143249

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51297
* Dyntaxa: 201035
* EOL: 131241
* EPPO: PAPIIP
* EUNIS: 91052
* FE: 440667
* FE-New: ID
* GBIF: 1938214
* iNaturalist: 62749
* IRMNG: 11055862
* IUCN: 174405
* LepIndex: 167329
* NBN: NHMSYS0000502952
* NCBI: 110791
* Soortenregister: 168329
* Vlindernet: 1020

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1052199

 |