Coordenadas: 43°05′30″N 7°14′44″O﻿ / ﻿43.0918, -7.2456

| A Marronda |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | ZEC, parte en Reserva da Biosfera |
|
| **Ano de constitución:** | Decembro de 2004 |
| **Superficie:** | 1239 ha |
| **Lexislación:** | LIC o 29 de decembro de 2004, ZEC o 27 de marzo de 2004 e 31 de marzo de 2014. |
|
| Datos de interese |
| **País:** | Galicia Galicia |
| **Provincias:** | Lugo |
|
| **Concellos:** | Baleira, A Fonsagrada |
| **Ríos:** | río Eo, río Martín |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** |  |
|

**A Marronda**, ou **fraga ou bosque da Marronda**, é un espazo natural galego catalogado como zona especial de conservación (ZEC) que inclúe aos montes da Marronda e dos Valiños e varios afluentes das cuncas altas do río Eo. Esta área de conservación ocupa 1239 ha dos concellos de Baleira e a Fonsagrada (Lugo) entre as entidades da Braña, Mendreiras, Martín e a estrada que une o Cádavo con Martín.

As fragas da Marronda son bosques fundamentalmente autóctonos galegos cun alto estado de conservación.

Xeografía
---------

Este espazo natural está na comarca da Fonsagrada, no centro oriental da provincia de Lugo. Dentro do espazo atópanse os lugares do O Real de San Paio e parte da Espiña (Cubilledo, Baleira), e A Costa, O Real e parte de Mendreiras ( Martín, Baleira).

Aséntase nas valgadas río Eo e outros afluentes seus na súa cunca altas. Destaca os río Martín e o seu afluente o Souto. Outros son os rego de Monte Meán, o río Piñeira, rego do Castelo, rego dos Cabozos ou rego Fonte do Eo.

### Demografía

Dentro do espazo atópanse os lugares do O Real de San Paio e parte da Espiña (Cubilledo, Baleira), e A Costa, O Real e parte de Mendreiras ( Martín, Baleira). Son aldeas pouco poboadas.

### Arquitectura

Os lugares do espazo teñen un interse pola súa tipoloxía arquitectónica, que se adapta ao medio montañoso. Os hórreos son cadrados ou circulares con teitos de palloza.

Flora e Fauna
-------------

### Flora

Bosque de castiros
Na Marronda destacan nos vales do río Souto, que miran cara ao norte, os bosques caducifolios montanos. Alí atópanse bosques de faia *Fagus sylvatica* zonas especialmente umbras. A súa presenza significa que este lugar é lugar máis occidental galego ao que chega esta especie e que é o límite suroccidental da faia en Europa, converténdose polo tanto nunha importante reserva.

Entre a demais vexetación do espazo están os Castiñeiros (*Castanea sativa*), carballos (*Quercus robur*), amieiros (*Alnus glutinosa*), bidueiros (*Betula alba*), abeleiras (*Corylus avellana*), freixo de río (*Fraxinus excelsior*), salgueiros, pradairos (*Acer pseudoplantanus*), acevros (*Ilex aquifolium*), capudres, amarelles (*Narcissus cyclamineus*), uceiras, carbas, espiños, cerquiños (*Quercus pyrenaica*), arandos xunto cun bo número de especies arbustivas.

As especies de flora catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:

| Especie |
| --- |
| *Narcissus asturiensis* |

### Fauna

Gabeador azul
Entre as especies interese comunitario do espazo están os quirópteros *Myotis myotis* e *Rhinolophus ferrumequinum*, así como outros 10 taxóns de aves, nos que se poden destacar *Circus cyaneus* e *Circus pygargus*.

As especies de fauna catalogadas como especies silvestres en réxime de protección especial ou presentes no catalogo galego de especies ameazadas son:

| Grupo | Especie |
| --- | --- |
| Invertebrados | *Geomalacus maculosus* |
| Invertebrados | *Lucanus cervus* |
| Anfibios | *Chioglossa lusitanica* |
| Anfibios | *Discoglossus galganoi* |
| Réptiles | *Lacerta monticola* |
| Réptiles | *Lacerta schreiberi* |
| Mamíferos | *Galemys pyrenaicus* |
| Mamíferos | *Lutra lutra* |
| Mamíferos | *Myotis emarginatus* |
| Mamíferos | *Myotis myotis* |
| Mamíferos | *Rhinolophus euryale* |
| Mamíferos | *Rhinolophus ferrumequinum* |
| Mamíferos | *Rhinolophus hipposideros* |

Especies máis comúns que se poden atopar neste espazo son o Xabarín, corzo, raposo, lobo, xeneta, donicela, garduña, esquío, rato de almiscre (*Galemys pyrenaicus*), gato bravo, numerosas especies de pequenos réptiles e anfibios, aves coma o azor (*Accipiter gentilis*), gabeador azul (*Sitta europaea*), rubideiro (*Certhia brachydactyla*), paporroibo real (*Pyrrhula pyrrhula*), gabián (*Accipiter nisus*), lontra (*Lutra lutra*), miñato abelleiro (*Pernis apivorus*), aguia caudal, falcón peregrino, e unha longa lista de pequenas aves insectívoras e granívoras, réptiles coma a saramaganta (*Chioglossa lusitanica*), o lagarto das silvas (*Lacerta schreiberi*) e invertebrados coma a vacaloura (*Lucanus cervus*), o caracol *Elona quimperiana* e a lesma *Geomalacus maculosus*.

Lexislación
-----------

A Marronda foi declarada como lugar de importancia comunitaria (LIC) en decembro de 2004 e ascendeu a zona especial de conservación (ZEC) en marzo de 2014. O espazo natural forma parte da Reserva da Biosfera Río Eo, Oscos e Terras de Burón.

Turismo
-------

Pódese acceder a esta fraga percorrendo a "ruta da Marronda" na súa "variante da Marronda" GR-1.9. O camiño parte de Fonteo e desenvólvese entre castiñeiros e carballos por toda a Serra do Pozo, no concello de Baleira. Cómpre salientar a mesta fraga da Marronda, na derradeira etapa do camiño.

Outra forma de observar este bosque é dende a estrada local LU-750: aquí a fraga precipítase en vertical sobre a estrada que transcorre ó longo do río Martín, nun val encaixado e estreito. A mellor forma de achegarse son as estradas locais dende A Braña e Muíña na LU-750 Meira-Baralla.

Galería
-------

* Castiñeiro no inverno.Castiñeiro no inverno.
* Río Eo ao seu paso pola fraga.Río Eo ao seu paso pola fraga.
* Acea da Serra.Acea da Serra.
* Monte da Marronda desde a Muíña.Monte da Marronda desde a Muíña.

Notas
-----

1. ↑  BOE - Goberno de España, eds. (29/12/2004). "Decisión de la Comisión, de 7 de diciembre de 2004, por la que se aprueba, de conformidad con la Directiva 92/43/CEE del Consejo, la lista de lugares de importancia comunitaria de la región biogeográfica atlántica [notificada con el número C(2004) 4032].". *Diario Oficial de la Unión Europea*: L 387/1–96.
2. ↑  Consellería de medio ambiente (Luns, 31 de marzo de 2014). DOG - Xunta de Galicia, eds. "DECRETO 37/2014, do 27 de marzo, polo que se declaran zonas especiais de conservación os lugares de importancia comunitaria de Galicia e se aproba o Plan director da Rede Natura 2000 de Galicia." (62): 13.427.
3. ↑  Consellería de medio ambiente (Luns, 12 de abril de 2004). DOG - Xunta de Galicia, eds. "DECRETO 72/2004, do 2 de abril, polo que se declaran determinados Espazos como Zonas de Especial Protección dos Valores Naturais." (69): 5.046.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Consellaría de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia (eds.). "ZEC ES1120004 A Marronda". Consultado o 24/8/2019.
5. 1 2 3  "A Marronda". Consultado o 24/8/2019.

| * v
* c
* e
Espazos protexidos de Galicia |
| --- |
| Parque nacional: | Parque Nacional das Illas Atlánticas (Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada) |
| Parque natural: | Monte Aloia (1978) - Complexo dunar de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán (1992) - Baixa Limia - Serra do Xurés (1993) - Montes do Invernadeiro (1997) - Fragas do Eume (1997) - Serra da Enciña da Lastra (2002) |
| Monumento natural: | Costa de Dexo - Carballa da Rocha - Fraga de Catasós - Pena Corneira - Praia das Catedrais - Souto da Retorta - Souto de Rozavales - Pregamento xeolóxico de Campodola-Leixazós |
| Rede Natura 2000: | Zona especial de conservación (ZEC) (en Galicia) - Lugar de importancia comunitaria (LIC) (en Galicia) - Zona de especial protección para as aves (ZEPA) (en Galicia) |
| Zona húmida protexida: | Complexo intermareal Umia - O Grove, A Lanzada, punta Carreirón e lagoa Bodeira - Complexo das praias, lagoa e duna de Corrubedo - Lagoa e areal de Valdoviño - Ría de Ortigueira e Ladrido - Ría de Ribadeo |
| Reserva da biosfera: | Terras do Miño (2002) - Área de Allariz (2005) - Os Ancares lucenses e Montes de Navia, Cervantes e Becerreá (2006) - Río Eo, Ozcos e Terras de Burón (2007) - Reserva da biosfera transfronteiriza Gerês-Xurés (2009) - As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo (2013) - Ribeira Sacra, Serras do Oribio e Courel (2021) |
| Outros: | Lugar de interese xeolóxico - Paisaxe protexida - Convención de Ramsar - Convención OSPAR - Espazos naturais de interese local - Espazos privados de interese natural |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392204
* CDDA: 349177
* Natura 2000: ES1120004
* OSM: 9715948
* WDPA: 349177

 |