O **Wartburg** (vaʁtbʊʁk) é un castelo construído orixinalmente na Idade Media. Atópase nun precipicio de 410 metros ao suroeste de Eisenach, no estado de Turinxia, en Alemaña, e con vistas á cidade. Foi a casa de Santa Sabela de Hungría, o lugar onde Martín Lutero traduciu o Novo Testamento da Biblia ao alemán, o lugar do festival de Wartburg de 1817. e o suposto escenario da posiblemente lendaria *Sängerkrieg*. Foi unha inspiración importante para Ludwig II cando decidiu construír o Castelo de Neuschwanstein. Wartburg é a atracción turística máis visitada de Turinxia despois de Weimar. Aínda que hoxe en día o castelo aínda contén estruturas orixinais substanciais dos séculos XII ao XV, gran parte do interior remóntase só ao século XIX. En 1999, o castelo de Wartburg inscribiuse como Patrimonio da Humanidade da UNESCO debido á súa arquitectura medieval por excelencia e á súa importancia histórica e relixiosa.

Etimoloxía
----------

O nome do castelo probablemente derive de alemán: *Warte*, unha torre de vixía, a pesar da tradición que sostén que o fundador do castelo, ao poñer os ollos por primeira vez no lugar, exclamou: "Warte, Berg—du sollst mir eine Burg tragen!" ("Espera, montaña, levarás o meu castelo!"). É un xogo de palabras alemán para montaña (*Berg*) e fortaleza (*Burg*), xunto cun xogo máis sobre "warte" = esperar e "Warte" = atalaia.

Localización
------------

Vista de Wartburg desde o leste
Wartburg atópase nun precipicio de 410 metros ao suroeste de e con vistas á cidade de Eisenach, no estado de Turinxia, Alemaña. O outeiro é unha extensión do Bosque de Turinxia, con vistas ao *Mariental* ao sueste e ao val do Hörsel ao norte, polo que pasaba a histórica Via Regia.:149 O Rennsteig pasa non moi lonxe ao sur do castelo.

Historia
--------

A fundación do castelo foi arredor de 1067 polo conde de Turinxia de Schauenburg, Louis o Springer (*Ludwig der Springer*), parente dos Condes de Rieneck en Franconia. Xunto co seu castelo irmán maior Neuenburg na actual cidade de Freyburg, Wartburg asegurou as fronteiras extremas dos seus territorios tradicionais.
Dise que Louis o Springer levou arxila das súas terras ata o cumio do outeiro, que non estaba completamente dentro das súas terras, polo que podería xurar que o castelo construíuse no seu chan.

O castelo menciónase por primeira vez nun documento escrito en 1080 por Bruno, bispo de Merseburg, no seu *De Bello Saxonico* ("A Guerra Saxóna") como *Wartberg*.

Durante a Querela das Investiduras, os secuaces de Luís atacaron un continxente militar do rei Henrique IV do Sacro Imperio Romano Xermánico. O conde seguiu sendo un feroz opoñente dos gobernantes da Salian, e tras a extinción da liña, o seu fillo Lois I foi elevado ao rango de Landgrave en Turinxia polo novo rei alemán Lotario de Supplinburg en 1131.

De 1172 a 1211, Wartburg foi unha das cortes de príncipes máis importantes do Reich. Hermann I apoiou a poetas como Walther von der Vogelweide e Wolfram von Eschenbach que escribiu aquí parte do seu *Parzival* en 1203. :149

O castelo converteuse así no escenario do mítico *Sängerkrieg*, ou Concurso de Menestreis no que tales *Minnesänger* como Walther von der Vogelweide, Wolfram von Eschenbach, Albrecht von Halberstadt (o tradutor de Ovidio) e moitos outros supostamente participaron en 1206/1207. A lenda deste evento usouna máis tarde Richard Wagner na súa ópera *Tannhäuser*.

Á idade de catro anos, Santa Sabela de Hungría foi enviada pola súa nai a Wartburg para criarae e converterse en consorte do Landgrave Ludwig IV de Turinxia. De 1211 a 1228, viviu no castelo e foi coñecida pola súa obra benéfica. En 1221, Elisabeth casou con Ludwig. En 1227, Ludwig morreu na Cruzada e ela seguiu ao seu confesor Pai Konrad a Marburgo. Isabel morreu alí en 1231 aos 24 anos e foi canonizada como santa da Igrexa Católica Romana só cinco anos despois da súa morte.:4

En 1247, Heinrich Raspe, o último landgrave de Turinxia da súa liña e antirrei de Alemaña, morreu en Wartburg. Sucedeuno Enrique III, margrave de Meissen.

En 1320 realizáronse importantes traballos de reconstrución despois de que o castelo fora danado nun incendio provocado por un raio en 1317 ou 1318. Engadiuse unha capela á Palas.:15,18

Wartburg foi a sede dos landgraves de Turinxia ata 1440.

A habitación de Lutero
Desde maio de 1521 ata marzo de 1522, Martiño Lutero permaneceu no castelo co nome de *Junker Jörg* (o Cabaleiro Xurxo), despois de que fora levado alí pola súa seguridade a petición de Frederico o Sabio tras a súa excomuñón polo Papa León X e a súa negativa a retractarse na Dieta de Worms. Foi durante este período cando Lutero traduciu o Novo Testamento do grego antigo ao alemán en só dez semanas. A de Lutero non foi a primeira tradución alemá da Biblia, pero axiña converteuse na máis coñecida e con maior circulación.

Desde 1540 ata a súa morte en 1548, de, un labrego Anabautista de Herda, estivo cativo no alxube da torre sur, porque negouse a abxurar do anabautismo. Despois da súa morte, enterrárono en Wartburg, preto da capela de Santa Isabel. En 1925, atopouse unha sinatura manuscrita de Fritz Erbe no muro da prisión.

Durante os séculos seguintes, o castelo caeu cada vez máis en desuso e en mal estado, especialmente despois do final da Guerra dos Trinta Anos cando servira de refuxio para a familia gobernante.:7

Wartburg, monxe e monxa, debuxo de Johann Wolfgang von Goethe (1807)
En 1777, Johann Wolfgang von Goethe permaneceu no castelo de Wartburg durante cinco semanas, facendo varios debuxos dos edificios.

Estudantes marchando a Wartburg en 1817
O 18 de outubro de 1817 tivo lugar o primeiro festival de Wartburg. Uns 500 estudantes, membros da recentemente fundada Burschenschaften ("fraternidades") alemás, reuníronse no castelo para celebrar a vitoria alemá sobre Napoleón catro anos antes e o 300 aniversario da Reforma, condenaron o conservadurismo e pediron unidade alemá baixo o lema "Honor - Liberdade - Patria". Entre os relatores do evento figuraron Heinrich Hermann Riemann, veterano do Corpo Libre de Lützow, o estudante de filosofía Ludwig Rödiger e Hans Ferdinand Massmann.

Co permiso do capelán ausente Friedrich Ludwig Jahn, o Código napoleónico e outros libros foron queimados "en efixie": no canto dos custosos volumes, anacos de pergamiño cos títulos de libros conservadores (incluíndo a *Historia dos imperios alemáns* de August von Kotzebue) foron colocados na fogueira. Karl Ludwig Sand, quen asasinaría a Kotzebue dous anos despois, estaba entre os participantes.

Este evento e unha reunión similar en Wartburg durante as Revolucións de 1848 considéranse momentos fundamentais no movemento pola unificación alemá.

Durante o goberno da Casa de Saxonia-Weimar-Eisenach, o Gran Duque Karl Alexander ordenou a reconstrución de Wartburg en 1838. O arquitecto principal foi Hugo von Ritgen, para quen se converteu na obra dunha vida. De feito, rematou só un ano despois da súa morte en 1889.

A partir dunha suxestión de Goethe de que o castelo de Wartburg serviría ben como museo, a Maria Pavlovna e o seu fillo Karl Alexander tamén fundaron a colección de arte ("Kunstkammer"), que se converteu no núcleo do museo actual.:24–28

O reinado da Casa de Saxonia-Weimar-Eisenach rematou na Revolución Alemá en 1918. En 1922 creouse a *Wartburg Stiftung* (Fundación Wartburg) para garantir a conservación e o mantenemento do castelo.

Despois do final da segunda guerra mundial, as forzas de ocupación soviéticas tomaron a coñecida colección de armas e armaduras. O seu paradoiro aínda segue sendo descoñecido.:10 O *Rüstkammer* (a armería) de Wartburg adoitaba conter unha notable colección de preto de 800 pezas, desde a espléndida armadura do rei Enrique II de Francia, ata artigos de Frederico o Sabio, o Papa Xulio II e Bernhard von Weimar. Todos estes obxectos foron tomados polo Exército de Ocupación Soviético en 1946 e desapareceron na Unión Soviética. Dous cascos, dúas espadass, unha armadura de príncipe e unha de neno, atopáronse nese momento nun almacén temporal e a URSS devolveu algunhas pezas na década de 1960. O novo Goberno ruso recibiu unha petición para que axude a localizar os tesouros desaparecidos.

Baixo o dominio comunista durante a época da RDA tivo lugar unha extensa reconstrución en 1952-54. En particular, gran parte das palas foron restauradas ao seu estilo románico orixinal. Unha nova escaleira erixiuse xunto ás palas.:24

En 1967, o castelo foi o lugar das celebracións do xubileo nacional da RDA, o 900 aniversario da fundación de Wartburg, o 450 aniversario do comezo da Reforma de Lutero e o 150 aniversario do Festival de Wartburg.:29

O 13 de xuño de 1980, Devo actuou no castelo durante a súa xira Freedom of Choice.

En 1983, foi o punto central das celebracións por mor do 500 aniversario de Martín Lutero.:29

Arquitectura
------------

Mapa de Wartburg: (1) rampla de acceso, (2) reducto, (3) ponte levadiza, (4) *Torhaus* (barbacana), (5) *Ritterhaus* (casa do cabaleiro), (6) *Bailía* e primeiro patio, (7) *Margarethengang*, (8) *Dirnitzlaube*, (9) portalón interior, (10) *Neue Kemenate*, (11) escaleiras, (12) *Bergfried*, (13) *Palas*, (14) *Ritterbad*, (15) *Gadem*, (16) segundo patio con cisternas (17) ) *Torre sur*, (18) muro cortina sur, (19) horta, (20) xardín do comandante, (21) *Elisabethengang*, (22) *Hotel en Wartburg*
### Palas

Fresco *Sängerkrieg* de Schwind no *Sängersaal* (1854)
A estrutura máis grande do castelo Wartburg é o *Palas*, construído orixinalmente en estilo románico entre 1157 e 1170.:150 É considerado o edificio románico non eclesial mellor conservado ao norte dos Alpes.:11

O Palas dispón de salas como o *Rittersaal* e a *Speisesaal* que reconstruírons o máis preto posible do románico orixinal e que conteñen estruturas orixinais (piares ou elementos de cuberta). Non obstante, moitas das salas reflicten maioritariamente os gustos dos séculos XIX e XX e a imaxe da Idade Media imperante na época: o *Elisabeth-Kemenate* estaba equipado con mosaicos que mostraban a vida de Santa Isabel (creado en 1902–06) en nome do Kaiser Wilhelm II, o *Sängersaal* (con frescos da *Sängerkrieg* de Moritz von Schwind) e o *Festssaal* no último piso. Este último tamén presenta frescos de Schwind (sobre o triunfo do cristianismo) e serviu de inspiración para a *Sängerhalle* do castelo de Neuschwanstein.:150:24 O *Sängersaal* de Wartburg é o escenario do acto II de Tannhäuser. Ningunha das pinturas murais, incluídas as do *Landgrafenzimmer* ou a *Elisabethengalerie*, son de orixe medieval, senón que creáronse no século XIX.:19 –24

### Outras estruturas

A ponte levadiza e a barbacana ofrecen o único acceso ao castelo e permanecen en gran parte sen cambios desde a época medieval.:150

*Vorburg* é a zona situada inmediatamente dentro da primeira porta. Data dos séculos XIV/XV e está formado por varios edificios con entramado de madeira: o *Elisabethengang* (paseo cuberto), o *Vogtei* (aloxamento do Alguacil) , a *Margarethengang* (paseo cuberto) e a *Ritterhaus* (Casa dos Cabaleiros).:150

O *Lutherstube* no *Vogtei*, onde Martiño Lutero permaneceu cando estaba no castelo, tamén presenta pinturas de Lucas Cranach.:150

A *Bergfried* (Torre da homenaxe) completouse en 1859 e aséntase sobre os cimentos dunha torre medieval. Está rematada por unha Cruz de Wartburg de tres metros de altura.:150

O *Neue Kemenate* (Glorieta nova, 1853–1860) exhibe hoxe os tesouros artísticos da Wartburgsammlung, incluíndo pinturas de Lucas Cranach o Vello e esculturas do taller de Tilman Riemenschneider.:150

A *Südturm* ou torre sur románica construíuse en 1318. Xunto co Palas é a parte máis antiga do castelo. Abaixo hai un alxube.:150

En 1999, a UNESCO engadiu o Castelo de Wartburg á Lista do Patrimonio da Humanidade como "Monumento Destacado do Período feudal na Europa Central", citando os seus "Valores culturais de importancia universal".

Durante un tempo, o status de Wartburg como Patrimonio da Humanidade estivo en perigo polos plans de construír aeroxeradores moi altos en Milmesberg preto de Marksuhl. Non obstante, en novembro de 2013, o investidor acordou non construír as turbinas e unha actualización da planificación rexional prohibiu este tipo de estruturas á vista de Wartburg no futuro.



Vista panorámica desde o reducto cara ao leste

Vista panorámica desde o reducto cara ao leste

Hoxe
----

Wartburg é un destino turístico popular, o lugar máis visitado de Turinxia despois de Weimar.:148 É accesible para os visitantes e as visitas guiadas ofrecen acceso ao interior dos edificios. Ademais, hai un museo no castelo. Os nenos poden montar en burros polo monte. O *Festsaal* utilízase regularmente para poñer en escena a ópera *Tannhäuser*, así como concertos e outros eventos. Tamén hai un hotel, situado xusto a carón do castelo, construído orixinalmente durante a reconstrución do castelo no século XIX.

Bill Clinton, o 42º presidente dos Estados Unidos, visitou o castelo de Wartburg, así como a Casa de Bach, o 14 de maio de 1998 durante a súa visita de estado a Alemaña.

Galería de imaxes
-----------------

* Wartburg c. 1890–1900, visto desde o suroesteWartburg c. 1890–1900, visto desde o suroeste
* A torre surA torre sur
* Vista do patio dende a torre surVista do patio dende a torre sur
* Porta principal vista desde o primeiro patioPorta principal vista desde o primeiro patio

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Wartburg Castle". *UNESCO World Heritage Centre*. United Nations Educational Scientific and Cultural Organization. Consultado o 30 de xullo de 2022.
2. ↑  Reported by Hilmar Schwartz, in *Die Ludowinger. Aufstieg und Fall des ersten thüringischen Landgrafengeschlechts* (Wartburg-Stiftung: Eisenach) 1993. Aínda que a fonte informa do incidente, afirma que non se poden atopar rexistros escritos nese sentido.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Stahn, Dina (2009). *Thüringen (German)*. Karl Baedeker Verlag. ISBN 978-3-8297-1175-3.
4. ↑  "SCHLOSS NEUENBURG in Freyburg an der Unstrut [offizielle Homepage] - English Site". Arquivado dende o orixinal o 2011-03-08. Consultado o 2011-01-16.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "History of the Wartburg". Wartburg-Stiftung. Arquivado dende o orixinal o 9 de xaneiro de 2016. Consultado o 8 de xullo de 2014.
6. ↑
7. ↑   Arquivado 11 de xuño de 2007 en Wayback Machine. Retrieved 5 de marzo de 2008, Wartburg-battle
8. ↑   Retrieved 5 de marzo de 2008, Wartburg-Krieg
9. ↑   Arquivado 29 de decembro de 2007 en Wayback Machine. Retrieved 5 de marzo de 2008, St Elisabeth on the Wartburg
10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Schuchardt, Günther (2009). *Welterbe Wartburg (German)*. Schnell & Steiner, Regensburg. ISBN 978-3-7954-4060-2.
11. ↑   Retrieved 29 March 2012, Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online: *Erbe, Fritz*
12. ↑   pola súa citación como monumento destacado do período feudal en Europa central
13. ↑  mdr.de/thueringen/mitte-west-thueringen/windkraftanlagen\_milmesberg\_wartburg100.html "Investor verzichtet auf Windkraftprojekt nahe Wartburg (alemán)" `|url=` incorrecto (Axuda). MDR Thüringen. Consultado o 10 de xullo de 2014.  Parámetro descoñecido `|url-status=` ignorado (Axuda)
14. ↑  "Official Website (uses frames)". Wartburg-Stiftung. Consultado o 9 de xullo de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Castelo de Wartburg Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Patrimonio da Humanidade en Alemaña

### Ligazóns externas

* Wartburg Castle: Páxina oficial da UNESCO

| * v
* c
* e
Patrimonio da Humanidade en Alemaña |
| --- |
|  | Catedral de Aquisgrán (1978)  ·  Catedral de Espira (1978)  ·  Residencia de Würzburg (1981)  ·  Igrexa de Wies (1983)  ·  Castelos de Augustusburg e Falkenlust en Brühl (1984)  ·  Catedral de Santa María e Igrexa de San Miguel de Hildesheim (1985)  ·  Monumentos romanos, Catedral de San Pedro e Igrexa da nosa Señora en Tréveris (1986)  ·  Fronteiras do Imperio Romano (1987)  ·  A cidade antiga de Lübeck (1987)  ·  Palacios e parques de Potsdam e Berlín (1990)  ·  Abadía e Altenmünster de Lorsch (1991)  ·  Minas de Rammelsberg, cidade antiga de Goslar e Sistema hidráulico do Alto Harz (1992)  ·  Mosteiro de Maulbronn (1993)  ·  Bamberg (1993)  ·  Colexiata, castelo e centro histórico de Quedlinburg (1994)  ·  Siderúrxica de Völklingen (1994)  ·  Sitio fosilífero de Messel (1995)  ·  Catedral de Colonia (1996)  ·  Bauhaus e os seus sitios en Weimar, Dessau e Bernau (1996)  ·  Monumentos commemorativos de Lutero en Eisleben e Wittenberg (1996)  ·  Weimar Clásica (1998)  ·  Illa dos Museos de Berlín (1999)  ·  Castelo de Wartburg (1999)  ·  Reino dos Xardíns de Dessau-Wörlitz (2000)  ·  Illa monástica de Reichenau (2000)  ·  Complexo industrial da mina de carbón de Zollverein en Essen (2001)  ·  Centro histórico de Stralsund e de Wismar (2002)  ·  Val Superior do Medio Rin (2002)  ·  Casa do concello e estatua de Rolando na praza do mercado de Bremen (2004)  ·  Parque de Muskau (2004)  ·  Centro histórico de Ratisbona e Stadtamhof (2006)  ·  Faiais primarios dos Cárpatos e outras rexións de Europa\* (2008)  ·  Bloques de apartamentos modernistas de Berlín (2008)  ·  Mar de Wadden\* (2009)  ·  Fábrica Fagus (2011)  ·  Sitios palafíticos prehistóricos dos Alpes\* (2011)  ·  Palacio da ópera do Margrave (2012)  ·  Bergpark Wilhelmshöhe (2013)  ·  Westwerk carolinxio e civitas de Corvey (2014)  ·  Speicherstadt e distrito de Kontorhaus (2015)  ·  Obra arquitectónica de Le Corbusier\* (2016)  ·  Covas e arte do período glacial no Xura suabo (2017)  ·  Catedral de Naumburg (2018)  ·  Complexo arqueolóxico da fronteira de Hedeby e Danevirke (2018)  ·  Rexión mineira Erzgebirge/Krušnohoří\* (2019)  ·  Sistema de xestión do auga de Augsburgo (2019)  ·  Cidades ShUM de Speyer, Worms e Mainz (2021)  ·  Colonia de artistas de Darmstadt en Mathildenhöhe (2021)  ·  Fronteiras do Imperio Romano en Baviera\* (2021)  ·  Grandes Balnearios de Europa\* (2021)  ·  Patrimonio xudeu-medieval de Erfurt (2023)

1 Compartido con outros países |  |
| Patrimonio da Humanidade  ·  Patrimonio da Humanidade na Unión Europea  ·  Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo  ·  Lista de lugares Patrimonio da Humanidade en Europa |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151545
* WorldCat
* VIAF: 243482353
* BNE: XX146903
* BNF: 12048584f
* BRE: 1900883
* EBID: ID
* GEC: 0071863
* GeoNames: 3207492
* GND: 4122665-3
* LCCN: sh89004664
* NKC: olak2002112524
* Structurae: 20022128
* SUDOC: 186322542
* WHC: 897

 |