O **Tratado de Non Agresión entre Alemaña e a Unión Soviética** (en alemán: *Deutsch-sowjetischer Nichtangriffspakt*; en ruso *Договор о ненападении между Германией и Советским Союзом*) **Pacto Ribbentrop-Molotov**, ou **pacto de non agresión**, foi asinado entre a Alemaña nazi e a Unión Soviética en Moscova polos ministros de Asuntos Exteriores de Alemaña e da Unión Soviética, Joachim von Ribbentrop e Viacheslav Molotov respectivamente.

O pacto rubricouse o 23 de agosto de 1939, pouco antes de iniciarse a Segunda guerra mundial, e despois de que Francia e Gran Bretaña tivesen asinado o pacto de Múnic e sen que se tivese desactivado nunca o pacto Antikomintern, alianza de axuda militar de países pro-fascistas contra a Unión Soviética, asinado en 1936 e renovado en 1941.

Os acordos
----------

O tratado contiña cláusulas de non agresión mutua, así como de comprometerse á unha solución pacífica das controversias entre ambos os Estados, e cunha intención de estreitar vinculos económicos e comerciais, e de axudarse un ao outro. Ademais, o tratado contiña tamén unhas disposicións secretas que só coñecían os xerarcas do ambos os gobernos, mais non reveladas ao público, onde o Terceiro Reich e a Unión Soviética definían case literalmente as partillas da Europa do leste e central, fixando os límites da influencia alemá e soviética mediante mutuo acordo, determinando que Polonia ficaría como zona de influencia de ambos os dous estados, e logrando a Unión Soviética que Alemaña recoñecesen a Estonia, Letonia e Lituania como zonas de interese soviético. Tamén se comprometían a consultarse mutuamente sobre asuntos de interese común e a non participar en ningunha alianza formada en contra dalgún dos estados asinantes.

Efectos
-------

Mapa das fronteiras acordadas no pacto Ribbentrop-Molotov, e mapa das fronteiras de 1939.
A sinatura deste pacto incomodou moito no resto de Europa, aínda que Stalin estivera intentando negociar unha alianza con Gran Bretaña e Francia durante varios meses. Para moitas persoas resultaba incomprensíbel que dúas potencias tan enfrontadas puidesen pórse de acordo nun pacto de non agresión amigábel en tan pouco tempo. Especial foi o caso dos fascistas que odiaban a ideoloxía comunista e vían isto como un pacto co demo, ao igual que os simpatizantes da Unión Soviética, que vían o réxime nazi como o inimigo a bater.

A consecuencia directa foi a invasión de Polonia por Alemaña e días despois pola URSS en setembro de 1939 e o ataque posterior a Finlandia por parte da URSS. Baixo este pacto en 1940 os soviéticos anexiónanse Estonia, Lituania e Letonia, e territorios de Romanía.

Despois da vitoria da Wehrmacht na batalla de Francia en xuño de 1940 e unha vez comezada xa a Segunda guerra mundial, as relacións xermano-soviéticas tornáronse cada vez máis tensas. Hitler consideraba o pacto asinado como unha solución temporal, pois andaba cavilando en expandir o territorio alemán para o leste. Nunha conferencia secreta celebrada o 31 de xullo de 1940, os alemáns tomaron a decisión de invadir a Unión Soviética na primavera de 1941, nun plan que tiña o nome de Operación Barbarrossa. As relacións entre ambos os países empezaron e poñerse moi negras ante a presenza da maquinaria bélica alemá en Finlandia e Romanía, e tamén a unha visita do soviético Molotov a Berlín no novembro de 1940, onde dixo en voz moi alta que estaba preocupado polo enorme poderío militar de Alemaña. Os preparativos para a Operación Barbarossa realizáronse rapidamente, e a decisión de invadir a URSS foi confirmada nunha asemblea de guerra o 18 de decembro de 1940.

Alemaña atacou a Unión Soviética o 22 de xuño de 1941, ao invadir o territorio polaco anexionado pola URSS en setembro de 1939, nunha campaña militar que non rematou até o 1945, coa derrota final alemá na que os rusos chamaron Gran guerra patria.

Consideracións a finais do século XX e principios do XIX
--------------------------------------------------------

Caricatura polaca do 8 de setembro de 1939. Ribbentrop rende cortesía a Stalin.
Os documentos oficiais do Terceiro Reich alusivos ao Pacto, incluíndo as "cláusulas secretas"", foron descubertos tras a fin da guerra polo exército británico, sendo eventualmente revelados ao público. Durante décadas, a política oficial da Unión Soviética foi negar a existencia de tales cláusulas secretas do Pacto e admitir como reais só os acordos relacionados á mutua non agresión. Non foi senón tras a gran manifestación denominada Cadea báltica, en agosto de 1989, coa que se creou unha comisión especial na Unión Soviética para investigar a súa existencia, concluíndo os seus traballos afirmativamente. Como resultado, o goberno soviético presidido por Gorbachov, no marco da súa política de *glasnost* (apertura) emitiu unha declaración oficial admitindo como verdadeiro o contido deste tratado respecto á partilla nazi-soviética da Europa Oriental e condenando o Pacto. Desde a década de 2000 altos cargos da Federación Rusa, incluíndo o presidente Vladimir Putin e o ministro de Exteriores Serguéi Lavrov, afirmaron que o pacto fora unha "decisión estratéxica e oportuna" que permitiu á Unión Soviética gañar tempo para defenderse na Gran guerra patria e que os países europeos tomaran "decisiones miopes" para acougar a Hitler permitindo o pacto Antikomintern, non intervindo na Guerra civil española e permitindo a expansión dos nazis por Centroeuropa, rubricando o Pacto de Múnic. Segundo Lavrov, *"Calculando ingenuamente que a guerra non os tocaría, as potencias occidentais xogaron un doble xogo: Tentaron dirixir a agresión de Hitler cara ao leste. Nesas condicións, a URSS tivo que salvagardar a sú propia seguridade nacional por si mesma"*. Nun comunicado conxunto, os gobernos de Estonia, Letonia, Lituania, Polonia e Rumania consideraron que o tratado *"condenou a media Europa a décadas de miseria"*.

Notas
-----

1. ↑  "Deutsch-Sowjetischer Nichtangriffspakt". *Geschichte kompakt* (en alemán). Consultado o 2022-06-20.
2. ↑  "Полный текст Договор о ненападении между Германией и Советским Союзом / Баварская государственная библиотека (БСБ, Мюнхен)". *www.1000dokumente.de*. Consultado o 2022-06-20.
3. 1 2 3  "Ribbentrop-Molotov, el pacto entre nazis y soviéticos que "condenó a media Europa a décadas de miseria"". *BBC News Mundo* (en castelán). Consultado o 2022-06-20.
4. ↑  Weinberg, Gerhard (1970). The Foreign Policy of Hitler's Germany Diplomatic Revolution in Europe 1933–36. Chicago. ISBN 0226885097.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pacto Ribbentrop-Molotov*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Segunda Guerra Mundial*** |

### Outros artigos

* Guerra de Inverno
* Guerra de Laponia
* Ocupación das Repúblicas Bálticas
* Operación Barbarroxa
* Segunda guerra mundial

### Ligazóns externas

* Texto do pacto (en español)
* Texto do pacto (en alemán)
* Texto do pacto *(en* *inglés)*

| * v
* c
* e
Segunda guerra mundial |
| --- |
| 
* Asia e o Pacífico
* Europa
	+ Occidental
	+ Oriental
* Mediterráneo
	+ Norte de África
	+ África Oriental
	+ Italia
* África Occidental
* Atlántico
* Norteamérica
* Suramérica

 |
| Participantes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Aliados | 
* Australia
* Bélxica
* Canadá
* China
* Cuba
* Checoslovaquia
* Dinamarca
* Etiopía
* Francia
* Francia Libre
	+ dende xuño de 1940
* Grecia
* India
* Italia
	+ dende setembro de 1943
* Luxemburgo
* Holanda
* Nova Zelandia
* Noruega
* Filipinas
* Polonia
* Suráfrica
* Unión Soviética
* Reino Unido
* Estados Unidos
* Iugoslavia

 |
| Eixe | 
* Albania
* Bulgaria
* China
* Croacia
* Finlandia
* Alemaña
* Hungría
* India Libre
* Iraq
* Italia
	+ ata setembro de 1943
* Xapón
* Manchukuo
* Filipinas
* Romanía
* Eslovaquia
* Tailandia
* Francia de Vichy

 |

 |
| Cronoloxía | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1939 | 
* Polonia
* Guerra de Broma
* Guerra de Inverno
* Atlántico
* Changsha
* China

 |
| 1940 | 
* *Weserübung*
* Países Baixos
* Bélxica
* Francia
	+ Armisticio do 22 de xuño de 1940
* Inglaterra
* Campaña do Deserto
* Somalia Británica
* Estados Bálticos
* Moldavia
* Indochina
* Grecia
* *Compass*

 |
| 1941 | 
* África Oriental
* Iugoslavia
* Grecia
* Creta
* Iraq
* *Barbarossa*
* Finlandia
* Lituania
* Siria e Líbano
* Kíiv
* Irán
* Leningrado
* Moscova
* Sevastopol
* Pearl Harbor
	+ comezo da Guerra do Pacífico
* Hong Kong
* Filipinas
* Changsha
* Malaisia
* Borneo

 |
| 1942 | 
* Burma
* Changsha
* Mar de Xava
* Mar do Coral
* Gazala
* Dutch Harbor
* Attu
* Kiska
* Midway
* Rzhev
* *Blue*
* Estalingrado
* Dieppe
* El Alamein
* Guadalcanal
* *Torch*

 |
| 1943 | 
* Tunisia
* Kursk
* Smolensk
* Illas Salomón
* Attu
* Sicilia
* *Cottage*
* Baixo Dnipro
* Italia
	+ Armisticio de Cassibile
* Illas Gilbert e Marshall
* Changde

 |
| 1944 | 
* Monte Cassino
* *Shingle*
* Narva
* Korsun–Cherkassy
* *Tempest*
* *Ichi-Go*
* *Overlord*
* *Neptune*
* Normandía
* Marianas e Palaos
* *Bagration*
* Ucraína Occidental
* Liña de Tannenberg
* Varsovia
* Romanía Oriental
* Belgrado
* París
* *Dragoon*
* Liña Gótica
* *Market Garden*
* Estonia
* *Crossbow*
* *Pointblank*
* Laponia
* Hungría
* Leyte
* Ardenas
	+ *Bodenplatte*
* Filipinas
* Birmania

 |
| 1945 | 
* Vistula–Oder
* Iwo Jima
* Operación Teardrop
* Invasión aliada de Alemaña
* Okinawa
* Italia
* Fronte de Sirmia
* Berlín
* Checoslovaquia
* Budapest
* West Hunan
* Rendición de Alemaña
* Proxecto Hula
* Manchuria
* Manila
* Borneo
* Taipei
* Hiroshima e Nagasaki
* Illas Kuriles
	+ Shumshu
* Rendición do Xapón

 |

 |
| Aspectos | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xerais | 
* Anschluss
* Pacto de Múnic
* Pacto Ribbentrop-Molotov
* Política de acougo
* Guerra aérea da segunda guerra mundial
* Blitzkrieg
* *Lend-Lease*
* Proxecto Manhattan
* Saqueo Nazi
* Guerra total
* Bombardeos estratéxicos

 |
| Consecuencias | 
* Expulsión dos alemáns
* Operación *Paperclip*
* Operación *Osoaviakhim*
* Operación *Keelhaul*
* Ocupación aliada de Alemaña
* Liña Oder–Neisse
* Ocupacións Soviéticas
	+ Romanía
	+ Polonia
	+ Hungría
	+ Estados Bálticos
* Ocupación do Xapón
* Primeira Guerra de Indochina
* Revolución Nacional de Indonesia
* Guerra fría
* Descolonización

 |
| Crimes de guerra | 
* Crimes de guerra Aliados
	+ Crimes de guerra soviéticos
	+ Crimes de guerra británicos
	+ Crimes de guerra dos Estados Unidos
* Crimes de guerra alemáns
	+ Crimes de guerra da Wehrmacht
	+ Holocausto
	+ Xuízos de Núremberg
* Crimes de guerra italianos
* Crimes de guerra xaponeses
	+ Unidade 731
	+ Masacre de Nanjing

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q130796
* WorldCat
* VIAF: 217158755
* BRE: 3589388
* EBID: ID
* GEC: 0029761
* GND: 4011957-9
* MAG: 2780549046
* NDL: 00577064
* NKC: unn2007415075

 |