**George Henry Borrow**, nado en East Dereham, Norfolk o 5 de xullo de 1803 e finado en Lowestoft, Suffolk o 26 de xullo de 1881 foi un escritor, viaxeiro e filólogo inglés.

Traxectoria
-----------

Fillo dun militar, foi un fervoroso seguidor da estética do Romanticismo e afeccionado á equitación.

Estudou en Edimburgo e pasou a súa mocidade principalmente en Escocia e Irlanda. En 1810 coñeceu o xitano Ambrosio Smith, que deixou nel unha pegada imperecedoira. Borrow decidiu marchar con el a un campamento de xitanos, onde aprendeu os seus costumes e a súa lingua. En 1824, ao morrer o seu pai trasladouse a Londres coa intención de iniciar unha carreira literaria. Alí estudou filoloxía baixo a dirección de William Taylor (aínda que non chegou a rematar ningunha carreira universitaria) e publicou *Faustus: a Traslation from the German* (1825), tradución dende o orixinal alemán do *Fausto* de Goethe.

O seu afán aventureiro e viaxeiro levouno a Francia, Alemaña, Rusia, Portugal, España, Marrocos e Oriente, ao principio como axente da Sociedade Bíblica e logo como correspondente do *Morning Herald*. En 1832 viaxou a Rusia para perfeccionar os seus coñecementos do manchú para traducir o *Novo Testamento* a esa lingua. Entre 1835 e 1840 estivo en Portugal e España como *colportor* (difusor de biblias protestantes) da Sociedade Bíblica. En Madrid mandou imprimir o Novo Testamento sen notas, traduciu e imprimiu o *Evanxeo de Lucas* ao caló e abriu unha libraría co rótulo «Despacho de la Sociedad Bíblica y Extranjera», actividades que o levaron ao cárcere en Sevilla. Estas experiencias recolleunas no libro de viaxes *The Bible in Spain* (1843), que escribiu animado polo viaxeiro e hispanista Richard Ford. No libro recolle as súas experiencias en Galicia.

En España era coñecido popularmente como *Jorgito el inglés*.

En 1840 casou coa viúva dun oficial e grazas aos seus ingresos como escritor adquiriu unha propiedade en Oulton Broad, onde permitiu que os xitanos establecesen as súas tendas. Entre 1860 e 1874 viviu en Londres, mais a partir da morte da súa dona en 1869 pasou máis tempo en Oulton, onde faleceu en 1881.

Obra
----

*Lavengro* (1851) é unha novela autobiográfica na que manifesta o seu entusiasmo polo boxeo e o aire libre. *Lavengro* significa filólogo en caló e narra as súas andainas por Inglaterra cun grupo de xitanos que coñeceu pola súa afección aos cabalos.

*The Zincali; or Account of the Gypsies in Spain* (1841) é unha descrición da vida dos xitanos españois.

*The Bible in Spain, or the Journey, Adventures, and Imprisonment of an Englishman in an Attempt to Circulate the Scriptures in the Peninsula* (Londres, 1843) é un relato pintoresco das súas viaxes e aventuras por España e Portugal como *colportor* de biblias protestantes en entre 1835 e 1840, na época da primeira guerra carlista. O libro contribuíu a promover a imaxe medievalizada de España na Europa do Romanticismo e inspirou a Prosper Merimée a escribir *Carmen*.

*The Romany Rye* (1857) é unha narración idealizada das súas excursións por Inglaterra e é unha continuación de *Lavengro*.

*Wild Wales* (1862) é unha descrición do carácter, costumes e cultura dos galeses.

*Romano Lavo-lil, Word Book of the Romany; or, English Gypsy Language* (1874) é un dicionario da lingua romaní.

Dos seus amplos coñecementos de idiomas saíu *Targum*, unha serie de traducións en trinta idiomas.

Traducións
----------

En 1992 publicouse *Viaxe por Galicia, 1837*, tradución de Salvador García-Bodaño dos capítulos dedicados a Galicia en *The Bible in Spain*.

*The Bible in Spain* foi traducida ao castelán como *La Biblia en España* por Manuel Azaña.

Notas
-----

1. ↑  Bugallal, Isabel (27 de outubro de 2013). "Borrow, el gran observador". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). Consultado o 8 de decembro de 2015.
2. ↑  Castro del Río, Plácido Ramón (8 de abril de 1936). "George Borrow en Galicia". *El Pueblo Gallego* (3953). Consultado o 8 de decembro de 2015.
3. ↑  Juan Luis Tapia: "George Borrow, Jorgito, el inglés de las biblias" en *O Tchatchipen: lil ada trin tchona rodipen romani* (Revista trimestral de investigación gitana), ISSN 1133-6420, nº 98, 2017, px. 51-54.*(en castelán)*
4. ↑  "Viaxe por Galicia, 1837". *Casa del Libro*. Consultado o 8 de decembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Armstrong, M.D. (1950). *George Borrow* (en inglés). Londres.
* Collie, M. (1982). *George Borrow, eccentric* (en inglés). Cambridge.
* Darlow, T.H. ed. (1911). *Letters of George Borrow to the British and Foreign Bible Society* (en inglés). Londres.
* Jenkins, H. (1924). *The Life of George Borrow* (en inglés). Londres.
* Knapp, W.I. (1899). *Life, writings and correspondence of George Borrow* (en inglés). Londres.
* Pujals, Esteban (1988). *Historia de la literatura inglesa* (en castelán). Madrid: Gredos. pp. 538–539.

### Ligazóns externas

* Biografía de George Borrow *(en castelán)*
* The George Borrow Society *(en inglés)*
* Works of George Borrow no Proxecto Gutenberg)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2137717
* WorldCat
* VIAF: 49240695
* Auñamendi: 33428
* BAV: ADV10151006
* BIBSYS: 90632218
* BMT: 162575
* BNE: XX822954
* BNF: 12031529d
* BVMC: 8045
* CANTIC: a11069806
* CERL: cnp00397610
* CiNii: DA04013638
* DeutscheBio: 118661965
* EBID: ID
* FAST: 1797605
* GEC: 0011571
* GND: 118661965
* Gutenberg: 4383
* ISNI: 0000 0000 8127 2788
* LCCN: n50048232
* LibriVox: 2307
* NKC: xx0049623
* NLA: 36171784
* NPG: mp00492
* NTA: 069314098
* OBP: ID
* ODNB: 2918
* OL: OL113881A
* openMLOL: 23972
* PTBNP: 26791
* RKD: 10847
* SELIBR: 42243
* SNAC: w6m044sw
* SUDOC: 028489608
* ULAN: 500028737
* WikiTree: Borrow-142

 |