*Para outros usos de CAM ver CAM (homónimos).*
As **moléculas de adhesión celular** (**CAM** polas súas siglas en inglés de *Cell Adhesion Molecule*) son proteínas transmembrana presentes na superficie de moitas células, que facilitan a unión dunhas células con outras ou coa matriz extracelular, proceso chamado adhesión celular. Estas proteínas son tipicamente receptores transmembrana compostos por tres dominios: un dominio intracelular que interacciona co citoesqueleto, un dominio transmembrana, e un dominio extracelular que interacciona con outras CAMs do mesmo tipo (unión homofílica) ou con outras CAMs da matriz extracelular (unión heterofílica).

Función
-------

Entre as funcións das moléculas de adhesión celular están a ensamblaxe e interconexión de varios sistemas de vertebrados, o mantemento da integración dos tecidos, curación de feridas, movementos morfoxenéticos, migracións celulares, e metástases. Participan no tráfico de linfocitos entre os órganos de produción, maduración e tecidos. A adhesión leucocitaria increméntase en sitios de inflamación local; isto favorece o rodamento celular de leucocitos sobre as células endoteliais próximas aos focos de inflamación.

A adhesión celular nos leucocitos é un proceso aleatorio e a unión entre células xeralmente é feble, pero en presenza de substancias inflamatorias activadoras esta unión convértese nunha adhesión forte e os leucocitos migran a través das células endoteliais por medio dun proceso coñecido como diapédese. Estes procesos permítenlles aos leucocitos chegar á matriz extracelular e ao tecido diana para así atacar a infección.

Familias de CAMs
----------------

A maioría das moléculas de adhesión celular pertencen a cinco familias de proteínas: a superfamilia das inmunoglobulinas, as integrinas, as cadherinas, as selectinas e os receptores de homing de linfocitos. Estas familias clasifícanse en dependentes do calcio ou independentes do calcio, segundo necesiten ou non o ión calcio para exerceren a súa función.

### Tipo inmunoglobulina

As moléculas de adhesión celular tipo inmunoglobulina poden ser homofílicas ou heterofílicas, polo que poden unirse ás integrinas ou a outras inmuunoglobulinas diferentes. Pertencen a esta familia as seguintes:

* SynCAMs (moléculas de adhesión sinápticas)
* NCAMs (moléculas de adhesión neurais)
* ICAM-1 (da familia das moléculas de adhesión intercelulares)
* VCAM-1 (moléculas de adhesión vasculares)
* PECAM-1 (moléculas de adhesión plaqueto-endoteliales)
* Proteína L1
* CHL1
* Glicoproteína asociada a mielina
* Nectinas

### Tipo integrina

As integrinas son unha familia de CAMs heterofílicas que se unen ás CAMs tipo inmunoglobulina ou á matriz extracelular. Forman heterodímeros que se compoñen de dúas subunidades unidas de modo non covalente denominadas alfa e beta. Describíronse 18 subunidades alfa que se combinan con 9 subunidades beta para dar lugar a 24 tipos de integrina diferentes, aínda que non se producen todas as combinacións posibles entre as subunidades alfa e beta.

### Tipo cadherina

As cadherinas son unha familia de CAMs homofílicas dependentes de calcio. Os membros máis importantes desta familia son a E-cadherina (epitelial), a P-cadherina (placentaria) e a N-cadherina (neuronal). As E-cadherinas forman dímeros que se unen a outros dímeros semellantes en células adxacentes. As N-cadherinas encóntranse no tecido nervioso, o cristalino do ollo e as células musculares esqueléticas e cardíacas.

### Tipo selectina

As selectinas son unha familia de CAMs heterofílicas dependentes de calcio que se unen a carbohidratos fucosilados, como por exemplo, os das mucinas. Os tres membros máis representativos desta familia son a E-selectina (endotelial), a L-selectina (leucocitaria) e a P-selectina (plaquetaria). O ligando mellor caracterizado destas tres selectinas é a molécula PSGL-1, que é unha glicoproteína tipo mucina expresada en todas as células sanguíneas da serie branca. Na inflamación as selectinas L e E median o primeiro contacto entre os neutrófilos ou os monocitos e o endotelio. A expresión das selectinas é estimulada por mediadores como a histamina e o factor de necrose tumoral α.

### Tipo receptor de homing de linfocitos

As CAMs do tipo receptor de homing de linfocitos tamén son coñecidas como adresinas (do inglés *address*). Son proteínas cun alto grao de glicosilación. As tres proteínas máis características desta familia son GLYCAM-1, CD44 e MadCAM-1. A GlyCAM-1 actúa como ligando para a L-selectina, a CD44 do ácido hialurónico.

Notas
-----

1. 1 2  MeshName Cell+Adhesion+Molecules
2. ↑  Regueiro, José (2010). "16". *Inmunología: biología y patología del sistema inmune* (en español) (4a ed.). Médica Panamericana - Madrid. ISBN 978-84-9835-003-6.
3. ↑  Fainboim, Leonardo (2008). *Introducción a la inmunología humana* (en español) (5a ed.). Médica Panamericana - Madrid. ISBN 978-950-06-0797-1.
4. ↑  Brackenbury R, Rutishauser U, Edelman GM (1981). "Distinct calcium-independent and calcium-dependent adhesion systems of chicken embryo cells". *Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.* **78** (1): 387–91. PMC 319058. PMID 6165990.
5. 1 2  Welsch, Ulrich (2008). *Histología* (en español) (2a ed.). Médica Panamericana - Buenos Aires. ISBN 978-84-9835-178-1.
6. ↑  Alvarez-Chiva, Vicente (1995). "Moléculas de adhesión en nefrología" (PDF). *Nefrología* (Madrid) **XV** (1): 26. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de abril de 2015. Consultado o 8 de abril de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187637
* EBID: ID
* JSTOR: cell-adhesion-molecules
* MAG: 16224149

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D015815
* MeSH: D12.776.395.550.200

 |