| Lodoeiro |
| --- |
| lodoeiro (*Celtis australis*) en Otto Wilhelm Thomé *Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz*, 1885 |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Hamamelidae |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | Cannabaceae |
| Xénero: | *Celtis* |
| Especie: | ***C. australis*** |

 |
| Nome binomial |
| *Celtis australis*L. *Sp.Pl.*, 2: 1043, 1753  |

O **lodoeiro** ou **lodón bravo** (***Celtis australis***), é unha especie pertencente á familia Ulmaceae, aínda que algúns autores a inclúen nas Cannabaceae. En Galiza aparece soamente como ornamental, sendo común coma árbore de beirarrúa.

Nome galego
-----------

A RAG recolle os termos lodoeiro e lodón. A publicación *Termos esenciais de Botánica* da Universidade de Santiago de Compostela recolle ademais o termo **virgondoiro** e a variante dialectal *lidueiro*.
Nalgúns vocábulos aparece como **lamigueiro**, pero cómpre non confundilo coas árbores do xénero ***Populus***, tamén chamados chopos.

Descrición
----------

### Morfoloxía

É unha árbore caducifolia que pode chegar a medir entre 20 e 25 metros de altura, de tronco recto e casca cinsenta e lisa, semellante á da faia, sen fendas ou engurras; posúe unha copa arredondada e larga. As follas, de 5 a 15 cm de longo, son alternas, pecioladas e de forma ovo-lanceoladas e delicadamente serradas, con dentes de punta máis clara; a face é de cor verde escura algo pubescente e o envés, de cor máis clara con pilosidade nos nervios. Ten estípulas caedizas.  
As flores pentámeras son inconspicuas, pois non teñen pétalos e o único periantio está formado por 5 sépalos caducos; son de cor amarela verdosa. O froito, é comestíbel e de sabor agradábel; é unha drupa carnosa de arredor dun centímetro de diámetro, case negro por fóra e amarelo no miolo cando está ben chegado, cunha carabuña do tamaño dun gran de pementa. Medra solitario sobre longos pedúnculos nas axilas das follas.

Florea entre marzo e abril, e os seus froitos chegan a fins do verán e polo outono. 

* A casca do Celtis australis é cinsenta e lisa, semellante á da faia.A casca do *Celtis australis* é cinsenta e lisa, semellante á da faia.
* En floraciónEn floración
* Follas e froitos inmaturos do Celtis australisFollas e froitos inmaturos do *Celtis australis*
* Froitos chegados e algúns aínda verdes in situFroitos chegados e algúns aínda verdes *in situ*
* Celtis australis *Celtis australis*

### Cariotipo

* 2n=20

Táxones infraespecíficos
------------------------

* *Celtis australis* subsp. *caucasica* (Willd.) C.C.Towns. *in* Fl. Iraq, 4,(1): 73, 1980

Sinonimia
---------

* *Celtis eriocarpa* Decne. *in* Jacquem.
* *Celtis caucasica* Willd.
* *Celtis acuta* Buch.-Ham.
* *Celtis excelsa* Salisb. *nom. illeg.*
* *Celtis alpina* Royle
* *Celtis australis* var. *eriocarpa* (Decne.) Hook.f.
* *Celtis australis* f. *variegata* Schelle ex Geerinck
* *Celtis kotschyana* Steven
* *Celtis lutea* Pers.
* *Celtis serrata* Dippel

Hábitat
-------

Medra en cavorcos, abas e nas bandas máis afastadas das orelas de ríos e regueiros, sendo citado coma especie dos bosques de ribeira mediterráneos, formacións de lamigueiros hidrófilas e de ulmeiros, sempre de climas temperados. Non adoita formar bosques, aparecendo xeralmente illado sobre solos soltos e frescos, incluso pedrentos, independentemente da súa natureza calcaria ou silícea.

Distribución
------------

Nativo da Conca Mediterránea e Europa central, até altas latitudes. Naturalizado e/ou cultivado no resto do mundo.

Está moi estendido na rexión mediterránea e o suroeste de Asia, empregándose acotío coma árbore ornamental en parques e xardíns, e na aliñación de rúas pola súa tolerancia á contaminación. Tense usado tradicionalmente, por mor á boa relación peso-resistencia que ten a súa madeira, para facer certas ferramentas agropecuarias como angazos, forcas e as súas raíces para elaborar pipas para fumar.

Na península Ibérica é relativamente frecuente en toda a vertente mediterránea, Andalucía e Estremadura. En Galiza é máis común coma ornamental.

Ecoloxía
--------

Reprodúcese tanto por semente como por esgallo, e a súa capacidade para se establecer sobre solos predrentos faino moi útil en traballos de restauración e suxeición de terreos degradados. Del aliméntanse as larvas do lepidóptero *Hestina persimilis*.

Propiedades
-----------

Principios activos: contén taninos e mucilaxes.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de xullo de 2013. Consultado o 05 de abril de 2013.
2. ↑  *Datos cariológicos de algunas plantas salmantinas*. Sánchez Anta, M. A. F. Gallego Martín & F. Navarro Andrés (1987), Stud. Bot. Univ. Salamanca 6:, p. 169-171
3. ↑  *Celtis* en The Plant List
4. ↑  *Celtis australis* en The Plant List
5. ↑  "Vegetación de Ribera de la Mitad Norte Española". Lara, F.; Garilleti, R. y Calleja, J.A.; Monografías CEDEX; M81
6. ↑  *Celtis australis*  en The Euro+Medit Plantbase
7. ↑  "*Celtis australis*". *Plantas útiles: Linneo* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 23/11/2010. Consultado o 27/11/2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q255375
* AAT: 300374874
* EBID: ID
* GEA: 700
* GEC: 0119918
* MAG: 2776429943

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 162367
* APNI: 58023
* BioLib: 125452
* Dyntaxa: 6034788
* Ecocrop: 13007
* EOL: 591115
* EPPO: CETAU
* EUNIS: 185171
* GBIF: 2984492
* iNaturalist: 76202
* IPNI: 850999-1
* IRMNG: 10222336
* ITIS: 565053
* IUCN: 19218728
* NCBI: 236733
* PlantList: kew-2708167
* POWO: ID
* Soortenregister: 179298
* TAXREF: 89468
* Tela Botanica: 14954
* Tropicos: 33300008
* uBio: 485437
* PLANTS: CEAU8
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1632144

 |