recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*MFA - Rumo à liberdade, Viva o 25 de Abril*, pintura mural no Porto, 1974.
O **Movimento das Forças Armadas** ou **MFA** foi unha organización constituída dentro do exército portugués durante a ditadura de Salazar, que tivo un papel destacado no comezo da Terceira República Portuguesa. Estaba formada na súa maioría por oficiais de baixa gradación. Foi responsable do golpe militar coñecido como a Revolución dos Caraveis, que terminou có Estado Novo en Portugal o 25 de abril de 1974.

Historia
--------

Comezou en 1973 como un movemento de mozos oficiais que estiveran loitando na Guerra Colonial de África. O MFA estaba constituído por militares de ideas esquerdistas. Os motivos que movían ós membros deste grupo de militares eran o desexo de liberdade democrática e o descontento pola política seguida polo goberno en relación á Guerra Colonial. Os seus principais obxectivos eran o fin da guerra sucia, a retirada das colonias de África, eleccións libres e a supresión da policía política portuguesa, a PIDE.

A súa acción máis relevante foi a do golpe de estado da Revolución dos Caraveis. O 25 de abril de 1974, o MFA tomou os puntos estratéxicos do país e o réxime salazarista derrumbouse. As tropas foron comandadas no terreo por diversos capitáns, entre os cales un dos máis importantes foi Salgueiro Maia, que comandou ás tropas que viñan da escola de cabalaría de Santarém. No cuartel de Pontinha, as operacións eran dirixidas polo brigadista Otelo Saraiva de Carvalho.

Durante o coñecido como Proceso Revolucionario en Curso, o MFA tivo un importante papel na vida política portuguesa.

Notas
-----

1. ↑  Pinturas murais no 25 de Abril na cidade do Porto

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Revolución dos Caraveis
* *Grândola, Vila Morena*

### Ligazóns externas

* Programa do Movimento das Forças Armadas Portuguesas Arquivado 18 de novembro de 2011 en Wayback Machine. (*en portugués*)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q586948
* BRE: 1942342
* EBID: ID

 |
A **diocese de Tonga** (en latín: *Dioecesis Tongana*) é unha sé da Igrexa Católica Latina inmediatamente suxeita á Santa Sé. En 2010 tiña 13.367 bautizados sobre unha poboación total de 103.391 habitantes. O seu bispo actual é Soane Patita Paini Mafi.

Territorio
----------

A diocese abrangue todo o Reino de Tonga, no sur do océano Pacífico.

A sé episcopal é a cidade de Nukuʻalofa, onde está a catedral de María Inmaculada.

O territorio ten unha superficie de 947 km² e está dividido en 14 parroquias.

Historia
--------

O 23 de agosto de 1842 foi erixida a vigairía apostólica de Oceanía central, co breve apostólico *Pastoris aeterni* do papa Gregorio XVI, en territorios da vigairía apostólica de Oceanía occidental.

Cedeu ao longo dos anos varias partes do seu territorio para erixir novas circunscricións eclesiásticas: o 23 de xullo de 1847 foi erixida a vigairía apostólica de Nova Caledonia, o 20 de agosto de 1850 a vigairía apostólica do arquipélago das Navegadores, o 27 de marzo de 1863 a prefectura apostólica das Illas Fidxi, e o 11 de novembro de 1935 a prefectura apostólica de Wallis e Futuna.

O 13 de abril de 1937, co decreto *Cum Excellentissimus* da Congregación de Propaganda Fide, tomou o nome de *"vigairía apostólica das Illas Tonga"*, e mudouno novamente o 22 de marzo de 1957 polo de *"vigairía apostólica das Illas Tonga e Niue"*.

O 21 de xuño de 1966, coa bula *Prophetarum voces*, o papa Paulo VI elevou a vigairía ao rango de diocese, e tomou o nome actual, pasando o territorio de Niue a estar baixo a diocese de Rarotonga.

Escudo de armas

Episcopoloxio
-------------

* Pierre Bataillon (22 de novembro de 1842 - 1863, renuncia)
* Aloys Elloy (1872 - 22 de novembro de 1878, finado)
* Jean-Amand Lamaze (9 de maio de 1879 - 9 de setembro de 1906, finado)
* Armand Olier (9 de setembro de 1906 - 17 de setembro de 1911, finado)
* Joseph-Felix Blanc (17 de febreiro de 1912 - 1952, retirado)
* John Hubert Macey Rodgers (29 de xuño de 1953 - 7 de abril de 1972, renuncia)
* Patelisio Punou-Ki-Hihifo Finau (7 de abril de 1972 - 4 de outubro de 1993, finado)
* Soane Lilo Foliaki (10 de xuño de 1994 - 18 de abril de 2008, retirado)
* Soane Patita Paini Mafi (18 de abril de 2008 - actualidade)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en Catholic-Hierarchy.org *(en inglés)*
* Perfil en GCatholic.org *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Circunscricións da Igrexa católica latina nas illas do Pacífico |
| --- |
| *Conferencia Episcopal do Pacífico* |
| Arquidioceses: | Agaña · Nouméa · Papeete · Samoa-Apia · Suva |
| Dioceses: | **Agaña:** Chalan Kanoa · Illas Carolinas**Nouméa:** Port Vila · Wallis e Futuna**Papeete:** Taiohae o Tefenuaenata**Samoa-Apia:** Samoa-Pago Pago**Suva:** Rarotonga · Tarawa e Nauru***Inmediatamente suxeita á Santa Sé:*** Tonga |
| Prefecturas apostólicas: | **Agaña:** Illas Marshall |
| Misións *sui iuris*: | **Samoa-Apia:** Funafuti · Tokelau |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q877396
* Catholic-Hierarchy: tong

 |
O **cebiche** é un prato consistente en peixe, mariscos ou ambos con aliños cítricos. Diferentes versións do cebiche forman parte da cociña dos países latinoamericanos litorais do océano Pacífico, como son Chile, Costa Rica, Colombia, Ecuador, O Salvador, Guatemala, Honduras, México, Nicaragua, Panamá, o Perú e Porto Rico. Non hai estudos definitivos que confirmen o seu país de orixe, máis as hipóteses indican que o cebiche é un prato dos antigos poboadores do Perú na época precolombiana.

Entre os cítricos máis empregados están o limón e a lima, aínda que historicamente usouse a laranxa amarga. O aliño inclúe ademais algunha variedade local de *ají* ou chile, susbtituído por mostaza nalgunhas localidades de Ecuador e Centroamérica. Algunhas preparacións inclúen coandro picado e, agás no Perú, Chile e Panamá, no resto de países é común engadirlle mollo de tomate. A carne adoita marinarse xunto con cebola en anacos ou picada, e en México acostúmase engadir froitas picadas como tomate, aguacate e jícama.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cebiche Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fundación Felipe Antonio Custer: *El arte de la cocina peruana*. Quebecor World Perú, 2000. ISBN 9972-9298-0-9.
* Erika Fetzer: *Sabores del Perú. La cocina peruana desde los incas hasta nuestros días*. Lima (Perú): Viena Ediciones, 2004. ISBN 84-8330-249-7.

* Portal:Perú
| ***Piper methysticum***Kavakava |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Piperales |
| Familia: | Piperaceae |
| Xénero: | '**Piper'** |

 |
| Nome binomial |
| ''***Piper methysticum''***G.Forst. |

O **kawa-kawa**, **kava kava** ou **kava** (*Piper methysticum*) é unha planta estreitamente relacionada coa pimenteira, *Piper nigrum*; de orixe Polinesia. As raíces da planta utilízanse para producir unha bebida con propiedades sedantes, anestésicas, euforizantes e enteoxénicas. O kava consómese en todas as culturas do océano Pacífico da Polinesia, incluíndo Hawai, Vanuatu, Melanesia e algunhas partes de Micronesia polos seus efectos sedantes. Os seus ingredientes activos chámanse kavalactóns. Unha revisión sistemática de Cochrane concluíu que era probable que fose máis eficaz que o placebo no tratamento da ansiedade a curto prazo.

Unha pintura que amosa a mulleres que preparan o kava

Características
---------------

É un arbusto perenne, que acada os 3 m de altura; os talos son grosos e suculentos. As follas son grandes e cordiformes, acuminadas, alcanzando os 20 cm de lonxitude. Produce inflorescencias en forma de pequenas espigas axilares, pero as flores son estériles; propágase por división do rizoma, botando gabiáns.
O arbusto kava prospera en chans soltos e ben drenados. Medra de xeito natural onde as precipitacións son abondosas (máis de 2.000 mm / ano). As condicións de cultivo ideais son 70-95 °F (21-35 °C) e 70 a 100% de humidade relativa. Demasiada luz do sol é prexudicial, especialmente no crecemento temperán, polo que a kava é un cultivo de bosque baixo.

Notas
-----

1. ↑  "Kava extract for treating anxiety" (1). ISSN 1469-493X. PMID 12535473. doi:10.1002/14651858.CD003383.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Piper methysticum*** |

### Ligazóns externas

* "UNODC - Bulletin on Narcotics: The narcotic pepper - The chemistry and pharmacology of Piper methysticum and related species". United Nations Office on Drugs and Crime. 1973. pp. Issue 2. Consultado o 19 de febreiro de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161067
* EBID: ID
* JSTOR: kava
* LCCN: sh87007857
* MAG: 2776910463
* NKC: ph115713

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Ecocrop: 1713
* EOL: 596615
* EPPO: PIPME
* GBIF: 3086358
* iNaturalist: 166895
* IPNI: 198437-2
* IRMNG: 11059660
* ITIS: 18313
* NCBI: 130404
* PlantList: kew-2569602
* POWO: ID
* TAXREF: 447452
* Tropicos: 25001137
* PLANTS: PIME

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 3P306S300W

 |
**Josep Maria Ganyet i Cirera**, nado en Vic en 1965, é un enxeñeiro informático catalán. Licenciado pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1988, especializouse en intelixencia artificial.

Traxectoria
-----------

A finais dos anos 80 formou parte do grupo musical *Víctimes de la Tos*. Despois, iniciou a súa carreira profesional con IBM e Deutsche Bank en deseño de interacción humana. Tamén traballou en publicidade en liña para a axencia *El Sindicato* (posteriormente o grupo Havas) e creou o portal emocional "Hoy Me Siento". En 1994, fundou a súa primeira empresa en internet, "Ars Virtualis". É executivo en xefe e cofundador do estudio Mortensen e, participa na empresa Soundkik. Paralelamente, é profesor de novos medios nos estudos de Comunicación Audiovisual da Universidade Pompeu Fabra. Colabora en *El món a RAC 1*, La Vanguardia, VIA Empresa, Barcelona TV e a revista Cavall Fort, e é consultor de Gotomedia. En, 1998, publicou o libro *Interacció humana amb els ordinadors* (UOC).

O 5 de decembro de 2012 creou a campaña *Keep Calm and Speak Catalan*, baseada no coñecido cartel *Keep Calm and Carry On*, en contra do proxecto de reforma educativa comezado polo Ministro de Educación de España, José Ignacio Wert (despois da súa frase «españolizar os estudantes cataláns»), un feito considerado pola meirande partr do arco parlamentario catalán como unha nova ameaza á educación en catalán.

En febreiro de 2023 publicou o libro *La democràcia mor al núvol*, onde alerta sobre os perigos da espionaxe a través das novas tecnoloxías e a necesidade dunha regulación para protexer os dereitos individuais dos cidadáns.

Publicacións
------------

* *Interacció humana amb els ordinadors* (UOC, 1998)
* *La democràcia mor al núvol* (La Magrana, 2023)

Notas
-----

1. 1 2  Gordillo, Saül (2014). *Sobirania.cat*. Creat. pp. p. 188.
2. 1 2 3 4 5 6  Ginesta, Susanna (28 de xaneiro de 2011). VilaWeb, ed. "Josep Maria Ganyet: 'La gran xarxa social és internet perquè la fan les persones'". Consultado o 3 de xullo de 2014.
3. ↑  SÀEZ, ANNA. Segre.com, ed. "Víctimes de la tos". Consultado o 2016-12-20.
4. ↑  Esclata el lema Keep calm and speak Catalan en VilaWeb
5. ↑  Vilaweb, ed. (12 de decembro de 2012). "Els partits catalans acorden aplicar unilateralment la LEC". Consultado o 12 de decembro de 2012.
6. ↑  Penguin Random House Grupo Editorial, ed. (2023-02-23). "La democràcia mor al núvol" (en catalán).
Iniciación á francmasonaría.
A **masonaría**, **masonería**, **francmasonaría** ou **francmasonería** é unha organización que se autodefine como de carácter iniciático, filantrópico e filosófico. Os seus membros e simpatizantes sosteñen que ten como obxectivo a procura da verdade e fomentar o desenvolvemento intelectual e moral do ser humano. Os masóns, tanto homes como mulleres, organízanse en estruturas de base denominadas loxas que, á súa vez, poden estar agrupadas nunha organización de ámbito superior normalmente denominada "Gran Loxa", "Grande Oriente" ou "Gran Priorado".
Aparecida en Europa entre finais do século XVII e comezos do XVIII, a masonaría moderna ou "especulativa" foi descrita a miúdo como *un sistema particular de moral ilustrada por símbolos*. Preséntase a si mesma como unha ferramenta de formación, cun método particular que, baseado no simbolismo da construción, permite aos seus membros desenvolver a súa capacidade de escoita, de reflexión e de diálogo, para transmitir estes valores á súa contorna.

A historia institucional da masonaría presenta numerosas disidencias, cuxas principais causas, con importantes matices e derivacións, están relacionadas coa admisión da muller na masonaría, a cuestión das crenzas relixiosas ou metafísicas, a natureza dos temas tratados ou a forma de traballar das loxas, así como coas bases sobre as que se fundamenta a regularidade masónica. A existencia de distintos puntos de vista sobre estes e outros temas deu lugar ao desenvolvemento de distintas pólas ou correntes masónicas, que a miúdo non se recoñecen entre elas. Moitos personaxes da historia foron membros desta organización, por exemplo Mozart, Washington e outros moitos personaxes que tamén chegaron a formar parte dalgunha Loxa.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *masonaría*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Masonaría*** |

### Outros artigos

* Gran Loxa Simbólica Española

### Ligazóns externas

* Buscador masonaríaArquivado 14 de xullo de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41726
* WorldCat
* VIAF: 125418765
* AAT: 300375628
* BMT: 69907
* BNCHL: 000625668
* BNE: XX105418
* BNF: 119411931
* BRE: 2190568
* EBID: ID
* FAST: 934082
* GEA: 8625
* GND: 4018348-8
* HDS: 011395
* ISNI: 0000000111459966
* JSTOR: freemasonry
* LCCN: sh85051718
* NKC: ph116347
* Orthodox Encyclopedia: 2562546
* PSH: 7976
* Treccani: massoneria
* ULAN: 500353358

 |
*O viaxeiro*, na cidade de Oviedo.
Unha **viaxe** (do occitano *viatge*, orixinado do latín *viaticum –i* ‘provisións para viaxar’) é o cambio na localización das persoas que se realiza a través dos medios de transporte, xa sexan mecánicos, animais, ou a viaxe realizada propiamente a pé.

Características
---------------

Historicamente as viaxes foron migratorias, realizadas a pé e por necesidades económicas dunha sociedade (grupos nómades ou dun grupo familiar). Na actualidade, son numerosas as viaxes levadas a cabo por recreación (como parte do turismo, peregrinación ou para visitar amizades e familia), ou por necesidades laborais. Nos países desenvolvidos existe unha ampla rede de transporte público, no ámbito da propia cidade, dentro dunha nación e de forma internacional, cuberta principalmente por ferrocarril e a aviación.[]

Pódese viaxar a través do ceo, como pode ser no caso dos dirixíbeis, helicópteros, avións, globos etc. a través do océano, ríos e mares, mediante embarcacións, en profundidades submarinas, mediante o submarino, aínda que é un vehículo primordialmente de defensa ou acción bélica, polo espazo, mediante foguetes espaciais e transbordadores, e o máis estendido, por terra, principalmente polos tramos asfaltados polo ser humano (estradas), case exclusivamente co uso dalgún vehículo (automóbil, autocar, bicicleta...) e en trens usando as vías de ferrocarril.

Notas
-----

1. ↑  "Viaxe". *Portal das Palabras*. Consultado o 7 de xaneiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Wikivoyage

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61509
* AAT: 300080094
* BNCF: 322
* BNE: XX526223
* BNF: 11978431m
* EBID: ID
* FAST: 1155558
* GEC: 0237803
* GND: 4049275-8
* HDS: 016352
* JSTOR: travel
* LCCN: sh85137149
* NDL: 00569845
* NKC: ph119114
* PSH: 1053

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D014195
* MeSH: I03.883
* UMLS: C4505448

 |
Coñécese co nome de **viaxe interestelar** unha viaxe tripulada ou non tripulada entre estrelas. Este é un concepto básico dentro da ciencia ficción, pero na práctica, a viaxe interestelar é moito máis difícil que a viaxe interplanetaria debido a que as distancias implicadas son enormemente maiores (da orde do ano luz). Pola mesma razón a viaxe intergaláctica é aínda máis complicado.

A verosimilitude da viaxe interestelar foi debatida arduamente por varios científicos, autores de ciencia ficción e entusiastas. Neste sentido, publicáronse moitos traballos sobre conceptos relacionados. Dados un tempo de viaxe suficiente e un traballo de enxeñaría, parecen posíbeis tanto viaxes non-tripuladas como viaxes xeracionais, aínda que representan un considerábel reto tanto tecnolóxico como económico difícil de acadar, en concreto para sondas tripuladas. A NASA estivo investigando nestes temas durante anos, e acumulou unha serie de aproximacións teóricas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Física da Viaxe Interestelar *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q834826
* JSTOR: interstellar-travel
* MAG: 90638607

 |
A **Asociación de Atletismo e Deportes do Barbanza** é un club deportivo galego, situado na Pobra do Caramiñal, na rúa Ulla, 3-1ºD desta localidade.
As súas actividades deportivas realízanse no Estadio da Alta, en Cabío.

Historia
--------

Adscrito á Federación Galega de Atletismo, foi fundado en 1985 por Xosé Moure Muñiz, pai do ex-atleta e actual adestrador Abelardo Moure García. Na actualidade, Xosé Moure continúa a ser o seu presidente, e o seu fillo é o principal adestrador.

Unha das principais competicións organizadas polo club é o Trofeo Atletismo Barbanza "Día das Letras Galegas", no Estadio da Alta, organizado polo club, a Federación Galega de Atletismo e o concello da Pobra do Caramiñal, e a colaboración da Secretaría Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia e no que se realizan concursos de 100, 200 e 400 metros lisos; lanzamentos de vortex e xavelina, triplo salto e salto de lonxitude, en diferentes categorías de idades, e con participantes femininos e masculinos.

Unha das máis destacadas deportistas do club é Lidia Parada.

Notas
-----

1. ↑  Asociación de Atletismo e Deportes do Barbanza Arquivado 15 de agosto de 2018 en Wayback Machine. na páxina web da Federación Española de Ateltismo.
2. ↑  Trofeo Atletismo Barbanza "Día das Letras Galegas. Web aproba.gal
3. ↑  Club Ourense Atletismo Arquivado 15 de agosto de 2018 en Wayback Machine..

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **palatalización** é un cambio fonético asimilatorio polo cal un fonema ou son despraza o seu punto de articulación até a rexión palatal ou palato-alveolar por mor da proximidade dunha vocal (ou outro son) de articulación palatal.

O termo tamén se usa para indicar o modo de articulación especial como **consonante palatalizada** que posúen algunhas linguas como posibilidade fonética ou fonológica.

Exemplos de cambios de palatalización
-------------------------------------

* A maioría das linguas romances presenta palatalización das fonemas latinos /k, g/ ante vogal palatal e das secuencias /diV-,-niV-,-tia,-tio/ (onde V denota calquera vogal).
* Nas linguas indoeuropeas, unha palatalización provocou que a maioría das linguas orientais sufrisen palatalización de /\*ky, \*gy, \*gyh/. As linguas que sufriron dita palatalización denomínanse linguas satem e as linguas que non a sufriron denomínanse linguas centum.
* O moderno grego cretense presenta palatalización de /\*k, \*x, γ/ > /č, š, ž/ ante as vocais /e, i/, así:

| Glosa | Grego clásico | Grego moderno | Grego cretense |
| --- | --- | --- | --- |
| 'e' | *kai* [kaj] | *ke* [kε] | *če* [tʃ ͡ε] |
| 'man' | *kheir* [kʰejɾ] | *xeri* [xeɾi] | *šeri* [ʃeɾi] |
| 'ancián' | *geros* [geɾos] | *γeros* [γeɾos] | *žeros* [ʒeɾos] |

* O xaponés medio, dos séculos XII a XVI, palatalizó as seguintes sílabas do antigo xaponés (séculos VIII a XI):

-/si, \*zi / > /ɕi, ʑi/ (shi, ji), /\*sya, \*syo, \*syu; \*zya, \*zyo, \*zyu/ > /ɕa, ɕou, ɕou, ʑa, ʑou, ʑou/ sha, sho, shu; ja, jo, ju).
-/ti, di / > /tɕ͡i, dʑ͡i/ (chi, ji), /\*tya, \*tyo, \*tyu; \*dya, \*dyo, \*dyu/ > /tɕ͡a, tɕ͡ou, tɕ͡ou; dʑ͡a, dʑ͡ou, dʑ͡ou/ (cha, cho, chu; ja, jo, ju).
É dicir todos as fonemas coronais /s, z; t, d/ foron palatalizados ante /i,e/.

Consoantes palatalizadas
------------------------

Numerosas linguas como moitas linguas eslavas e mesmo linguas non indoeuropeas como o chinés estándar posúen consoantes que se articulan como palatalizadas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207874
* BRE: 2703621
* EBID: ID

 |
A oitava perfecta, un intervalo consonante  Escoitar. (axuda ·  info)A oitava perfecta, un intervalo consonante Perfect octave on C.mid Escoitar. (axuda ·  info)
O segundo menor, unha disonancia  Escoitar. (axuda ·  info)O segundo menor, unha disonancia Minor second on C.mid Escoitar. (axuda ·  info)

A **disonancia** é a calidade de tensión inherente nun intervalo ou acorde que, nun contexto tonal ou modal tradicional, involucra un choque entre dúas ou máis notas, e que nalgúns contextos harmónicos pode esperarse unha determinada resolución. O concepto oposto ao de disonancia é, pois, o de consonancia. 

Usualmente considéranse como disonancias os intervalos de segunda menor, segunda maior, sétima menor e sétima maior e todos os intervalos **aumentados** e **diminuídos**. Isto inclúe o **trítono** —aceptado actualmente tanto como **cuarta** **aumentada** como **quinta** **diminuída—** no extremo da táboa, aínda que sempre se considerou unha disonancia moi particular. Tamén se consideran disonantes os intervalos compostos que derivan deles e os intervalos aumentados e diminuídos que resultan de intervalos consonantes enharmónicos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Teoría de la Música. Joaquín Zamacois. Ed. Labor (1973) ISBN 84-335-7838-3
* Latham, Alison (ed.) *Diccionario enciclopédico de la música (D.R. 2008)*. D.R © Fondo de Cultura Económica. ISBN 9788435090162

### Outros artigos

* Consonancia e disonancia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q935556
* EBID: ID

 |
Cocos a asollar, en Kerala, India.

A **copra** é a polpa seca do coco, máis ben a medula do coco (parte sólida do endosperma), partida en anacos e desecada, utilizada para a obtención do aceite de coco. O nome deriva dunha palabra en lingua malayalam, *koppara* que significa coco seco. A palabra copra non é o nome científico do coco (*Cocos nucifera* Linnaeus, **Arecaceae**).

Características
---------------

O aceite de coco extráese relando a copra e fervéndoa despois en auga. A copra foi desenvolvida como un produto comercial por mercadores dos mares do sur e do sur de Asia cara aos anos 1860s.

A elaboración da copra, é dicir, tirar a casca, desfacer a polpa en anacos e enxugala, normalmente realízase onde crecen os cocos. Na actualidade existen grandes plantacións onde se integran todas as operacións, mais outrora a copra era recollida por comerciantes que ían de illa en illa apañándoa polo océano Pacífico. Na actualidade o aceite de coco obtense en fábricas especializadas que extraen o aceite en extractores ou por medio de solventes: mediante extractores obtense un 60% de aceite de coco e o residuo chamado pasta de coco, é un alimento moi nutritivo para o gando vacún, principalmente leiteiro. O aceite de coco procésase para quitarlle a acidez e a cor e é usado principalmente para a fabricación de xabóns. Hidroxenado, úsase como manteiga en panadarías, chocolate, recheos de galletas e incluso en leite en po e queixos. E nunha cantidade considerábel de alimentos.

Notas
-----

1. ↑  Nome galego en *Diccionario das ciencias da natureza e da saúde*, A Coruña, Deputación da Coruña, 2000

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193726
* EBID: ID
* GEC: 0093893
* GND: 4334180-9
* MAG: 2777276890
* NDL: 00566616

 |
| Aur |
| --- |
|  |
| Atois Aur (esquerda) e Maloelap (centro) |
| Datos |
| País | Illas Marshall Illas Marshall |
| Illa principal | Aur |
| Linguas |  |
| Poboación (2002) | 438 hab. |
| Superficie | 2´17 km² |
| Superficie lagoa | 92´58 km² |
| Nº de illas | 42 |
| Coordenadas | 8°12′N 171°06′L﻿ / ﻿8.200, -171.100 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do Atol |
|

**Aur** é un atol de 42 illas no océano Pacífico, forman un distrito lexislativo da cadea Ratak pertencente ás Illas Marshall e cunha poboación de 438 persoas.

A súa superficie total é de só 15 km², pero encerra unha lagoa cunha superficie de 620 km². Está situado ao sur de Maloelap.

Historia
--------

Aur foi reclamado polo Imperio Alemán xunto co resto das Illas Marshall en 1884. Despois da primeira guerra mundial, a illa caeu baixo o Mandato do Pacífico Sur do Imperio Xaponés. Tras o final da segunda guerra mundial, Aur quedou baixo o control dos Estados Unidos, como parte do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico. En 1986 converteuse en parte da República das Illas Marshall.

Ligazóns externas
-----------------

* Sitio das Illas Marshall
* Entry at Oceandots.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q260549
* GeoNames: 2080917
* GNIS: 1888523

 |
Unha **estanza** é unha estrofa de orixe italiana propia da canción e cuxa estrutura foi fixada por Dante e Petrarca. Está formada por un número variable de versos heptasílabos e hendecasílabos e presenta rima consoante. Moitas estanzas axústanse ao esquema seguinte: *capo* ou *fronte* (dous conxuntos de tres versos cada un unidos pola rima), *corpo* (verso heptasílabo que rima co último da *fronte* e no que está o verso de volta), *sirima* (conxunto de varios versos que inclúe o verso de volta a modo de enlace e introducen rimas novas), e *coda* (pareado final). Algúns dos introdutores da estanza na métrica castelá son Garcilaso de la Vega e Juan Boscán.

Exemplos
--------

El aspereza de mis males quiero
que se muestre también en mis razones,
como ya en los efectos s'ha mostrado;
lloraré de mi mal las ocasiones,
sabrá el mundo la causa porque muero,
y moriré a lo menos confesado,
pues soy por los cabellos arrastrado
de un desatino pensamiento
que por agudas peñas peligrosas,
por matas espinosas,
corre con ligereza más que el viento,
bañando de mi sangre la carrera.
Y para más despacio atormentarme,
llévame alguna vez por entre flores,
adó de mis tormentos y dolores
descanso y dellos vengo a no acordarme;
mas él a más descanso no me espera:
antes, como me ve desta manera,
con un nuevo furor y desatino
torna a seguir el áspero camino.
(Estanza 1 da "Canción IV" de Garcilaso de la Vega)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1756348
* BRE: 4169565
* EBID: ID
* JSTOR: stanzas
* MAG: 2776751804

 |
**Federico Enrique Curiel Alonso**, nado en Vigo o 15 de abril de 1947 e finado en Majadahonda (Madrid) o 2 de marzo de 2011, foi un político galego que militou en organizacións comunista e socialdemócratas.

Traxectoria
-----------

Fillo de Luis Curiel Curiel e sobriño de Eugenio Curiel Curiel. Estudou a primaria na Coruña fixo o bacharelato en Vigo. En 1965 marchou a Madrid para estudar Ciencias Políticas que dende 1969 simultaneu con Dereito na Universidade Complutense. Participou no movemento estudantil como delegado do Sindicato Democrático de Estudiantes da Universidade de Madrid (SDEUM) e en 1968 uniuse ao Partido Socialista do Interior que viña de crear Enrique Tierno Galván. Ao ano seguinte pasou ao Partido Comunista de España. Foi detido e sufriu expedientes académicos que atrasaron os seus estudos, licenciandose finalmente en Ciencias Políticas. En 1979 foi elixido membro do Comité Central do PCE, en 1981 membro do Comité Executivo e de xaneiro de 1983 a decembro de 1987 foi vicesecretario xeral. Foi deputado no Congreso dos Deputados por Izquierda Unida elixido por Córdoba (1986-1988). Abandonou Izquierda Unida en 1988 por diferenzas co coordinador xeral Gerardo Iglesias. Logo da súa saída creou a Fundación Europa que en 1990 ingresou no PSOE considerando este partido a casa común da esquerda. Foi concelleiro de Madrid polo PSOE (1991-1993), deputado por Pontevedra (1993-1996) e senador do PSOE desde o 2004 representando a circunscrición pontevedresa.

Notas
-----

1. ↑  Díez, Anabel (5/7/1990). "Curiel y 200 ex comunistas entrarán en el PSOE en septiembre". *El País*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3297097
* WorldCat
* VIAF: 63864559
* BNE: XX899987
* CiNii: DA04617330
* DSBE: 15535\_curiel-alonso-enrique-federico
* GND: 1053089015
* ISNI: 0000000116581493
* LCCN: nr91028354
* PACE: 5368
* SUDOC: 166437743

 |
**Rubén Gotay Montalvo**, nado en Santurce (San Xoán, Porto Rico) en 1914 e finado en 2000, foi un escritor portorriqueño.

Traxectoria
-----------

Portorriqueño de ascendencia galega. En 1936 era estudante de terceiro ano de Dereito na Universidade Central de Madrid. Identificado coa causa republicana, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na toma do Cuartel da Montaña. Fíxose correspondente de guerra, foi responsable dun programa da radioemisora da Federación Universitaria estudantil Hispana nos sotos do pazo da ex-duquesa de San Carlos. Fixo crónicas para *El Miliciano Gallego*. Foi un dos fundadores de *Nueva Galicia* e redactor xefe de *Pasaremos*. Nos primeiros meses de 1937 incorporouse como correspondente-combatente ao Estado Maior da 11ª División do Exército do Centro ao mando de Enrique Líster, e estivo nas frontes do Jarama, Brunete, Zaragoza, Teruel e nas retiradas do Exército Popular da República na fronte de Aragón. Escribía co pseudónimo **El Jíbaro**. En xullo de 1938 abandonou España e escribiu unhas memorias co título *Mientras arde la hoguera. Apuntes de un corresponsal combatiente*, que se publicaron en Porto Rico en 1939. Ingresou o exército dos Estados Unidos de América e participou na segunda guerra mundial.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gotay Montalvo, Rubén (2008). *Mientras arde la hoguera. Apuntes de un corresponsal combatiente*. Sada: Do Castro. ISBN 978-84-8485-287-2.
* *Las Brigadas Internacionales: Nuevas perspectivas en la historia de la historia de la Guera Civil y del exilio*. Tarragona: Publicacions URV. 2015. p. 165. ISBN 978-84-8424-363-2.

### Ligazóns externas

* Un Jíbaro en Mediana de Aragón (I)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q66090148
* WorldCat
* VIAF: 107921487
* BNE: XX4755843
* BNF: 16227814b
* ISNI: 0000000115800658
* LCCN: n2010011337
* OL: OL6786765A

 |
| Arorae |
| --- |
|  |
| Atol Arorae |
| Datos |
| País |  Kiribati |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | 1.225 hab. |
| Superficie | 9´5 km² |
| Superficie lagoa | non ten lagoa |
| Nº de illas | 1 |
| Coordenadas | 2°38′37″S 176°49′54″L﻿ / ﻿-2.64361, -176.83167 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol Arorae |
|

**Arorae** (anteriormente coñecido como Arorai, Arurai, Illa Hope ou Hurd) é un atol do grupo de illas Gilbert, pertencentes á República de Kiribati. Está localizado preto da liña ecuatorial no océano Pacífico central.

Xeografía
---------

O atol ten unha área de 9,5 km² e unha poboación de ao redor de 1225 habitantes (2000), dos cales a maioría son protestantes. As aldeas mais grandes da illa son Roreti, Tamaroa e Taribo.

O atol é unha illa coralina baixa e plana con forma alargada. Mide 9 km de longo por 1 km de ancho. Como é un atol moi pequeno, non posúe ningunha lagoa interior.

### Asentamentos

Nanimona, Roreti, Tamaroa, Tamoa.

Cultura
-------

A cultura Arorae foi influenciada máis por Samoa que por outras das Illas Gilbert. Isto é porque misioneiros de Samoa establecéronse na illa e converteron á poboación á Igrexa Protestante.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q698352
* WorldCat
* VIAF: 236998006
* GeoNames: 2110266
* GND: 4508618-7
* OSM: 1478299

 |
**Nova Bretaña** (*New Britain* en inglés, antigo nome:*New*Pomerania) é a maior illa do arquipélago Bismarck, en Papúa Nova Guinea. As súas cidades máis poboadas son Kimbe e Rabaul.

Xeografía
---------

Nova Bretaña atópase no oeste do océano Pacífico no mar de Salomón. Atópase entre a Illa de Nova Guinea e Nova Irlanda. De 600 km largo e unha anchura de 80 km como máximo, ten unha área é 36.520 km². No seu extremo norte-oriental, está a Península de Gazelle. A illa ten dúas provincias, a West New Britain, capital Kimbe e o East New Britain, capital Rabaul, que tamén inclúe as Illas Duke of York.

Nova Bretaña é unha illa moi montañosa. Na illa hai cinco volcáns activos e dezaseis extinguidos ou latentes.

O pico máis alto alcanza 2.438 m.. A superficie da illa está cuberta principalmente de selva.

Demografía
----------

Nova Bretaña, está poboada por máis de 400 000 habitantes. A tribo mais importante da illa é a dos *Tolai*. Outros grupos étnicos que habitan a illa son os *Baininger*, os *Kilenge*, os *Lakalai* e  *os* Sulka.

Historia
--------

Nova Bretaña xa estaba ocupado polos homes durante a Paleolítico como demostraron os descubrimentos arqueolóxicos realizados en Yombon.

A illa foi descuberta por primeira vez polos europeos en 1700, polo explorador Inglés William Dampier que deu o nome latino de *Nova Britannia*. Durante os anos 1884-1914, Nova Bretaña foi parte dunha colonia alemá. Ao comezo da Guerra Mundial, as tropas australianas ocuparon todo o arquipélago.

En 1994, a cidade de Rabaul e os seus arredores, foron case totalmente destruídos por unha erupción volcánica do volcán Rabaul.

Mapa de nova BretañaMapa de nova Bretaña

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nova Bretaña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Arquipélago Bismarck

### Ligazóns externas

* Nationsonline.org: Solomon Islands
* Ethnologue.com: Map of languages of New Britain
* Australian War Memorial, Operations against German Pacific territories — *(6 August−6 November 1914)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59771
* AAT: 300021872
* BRE: 2665666
* EBID: ID
* GEC: 0046467
* GeoNames: 2089703
* GND: 4214864-9
* NKC: ge600851
* OSM: 3987431

 |
| Volcán Barú |
| --- |
| Vista do Chiriquí ou Barú |
| Altitude | 3.475 m |
| Latitude | 8º 48' 29" N |
| Lonxitude | 82º 32' 34" O |
| Rexión | Panamá |
| Cordilleira | Serra de Talamanca |
| Primeiro ascenso |  ? |
| Tipo de volcán | Estratovolcán, dormente |

O Chiriquí localízase no oeste de Panamá
O **Volcán Barú** (ás veces denominado tamén **Volcán Chiriquí**) con 3.475 m. sobre o nivel do mar constitúe a maior elevación de Panamá, no sur da América Central. Trátase dun estratovolcán dormente na actualidade.

Situación
---------

O Chiriquí érguese no istmo de Panamá, xusto na homónima provincia de Chiriquí, no occidente do país. Forma parte da Serra de Talamanca, que ven desde Costa Rica. Na súa base levántase un fértil planalto, que regan os ríos Chiriquí e Caldera. Ao occidente da montaña sitúanse as localidades de Volcán e Cerro Punta, entanto ao oriente aséntase a cidade de Bajo Boquete.

Desde o seu cume é posíbel ver, en días despexados, tanto o mar Caribe como o océano Pacífico. Dada a latitude no que se localiza, son moi raras as nevadas, pero si son frecuentes as xeadas na cima.

Contorno ambiental
------------------

O Barú forma parte do Parque Nacional Volcán Barú, de 14.326 ha, creado en 1977.

Erupcións
---------

Aínda que na actualidade é un volcán dormente, estudos realizados mostran que ca. 500 ou 600 rexistrou unha potente erupción que sepultou poboados relativamente achegados. Cara 1550, ao parecer, volveu a ter actividade eruptiva, máis os especialistas non están totalmente de acordo neste caso.

Outros
------

Desde hai pouco tempo estanse a efectuar estudos con vistas á explotación das súas posibilidades de xeración e aproveitamento de enerxía xeotermal.

Notas
-----

1. ↑  David R. Sherrod, James W. Vallance, Arkin Tapia Espinoza e John P. McGeehin *Volcán Barú: Eruptive History and Volcano-Hazards Assessment*, USGS, 2008

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q594726
* EBID: ID
* GEC: 0017606
* GeoNames: 3714266
* VOGRIPA: 2533

 |
| Wallis, Wallis e Futuna |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital | Mata Utu |
| País | Francia |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2018) | 8.333 hab. |
| Superficie | 96 km² |
| Densidade | 11´136 |
| Coordenadas | 13°10′S 176°08′O﻿ / ﻿-13.167, -176.133 |
| Maior Altura | 151 m. Monte Loka |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

A Illa **Wallis** está situada na Polinesia no océano Pacífico, entre Nova Caledonia e Tahití. Situada a uns 230 km ao nordés de Futuna, que pertence a Wallis e Futuna. A súa capital é Mata-Utu

Xeografía
---------

 Lago Lalolalo
As illas de Wallis consisten nunha illa principal, Úvea (que abarca 77,6 km²), e varias illas de coral. 
Úvea é un antigo volcán que comezou a afundirse, o que deixa un arrecife de coral e unha lagoa no océano aberto con catro pases dos cales só un é navegable. O seu punto máis alto, o monte Loka, é baixo (151 metros).

Aínda que carece de ríos, a illa está salpicada de lagos de cráter (o que indica unha antiga actividade volcánica), onde o lago de Lalolalo é o máis grande, e que son valiosas reservas de auga doce para a illa

Úvea está situada a 240 km ao nordés de Futuna. 
Wallis ten un chan volcánico fértil e as choivas son suficientes para impulsar a agricultura.

Historia
--------

Toma o seu nome do Inglés Samuel Wallis que a descubriu en 1767. 
En 1886, convértese nun protectorado francés.

Demografía
----------

A poboación da illa era de 9.731 habitantes en 2008 (67% do territorio). Por primeira vez en máis de medio século, a poboación da comunidade diminúe en relación co censo anterior (2003). 
A maioría das persoas falan wallisiano como lingua materna e case todos son Católicos romanos.

Administración
--------------

Úvea (Wallis) é un dos tres reinos tradicionais de Wallis e Futuna, as outras dúas son a Alo e Sigave nas illas Hoorn (Futuna). O seu capital, Mata-utu, situado na costa leste, é tamén a capital de todo o territorio, Wallis e Futuna. O reino divídese en tres distritos, que se enumeran de norte a sur:

| Distrito (*significado*) | Capital | Área(km²) | PoboaciónCenso 2003 | Vilas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Hihifo (*oeste*) | Vaitupu | 23.4 | 2422 | 5 |
| Hahake (*este*) | Matāʻutu | 27.8 | 3950 | 6 |
| Mu'a (*primeiro*) | Mala'efo'ou (1) | 26.3 | 3699 | 12 |
| 'Uvea (Wallis) xefatura | Matāʻutu | 77.5 | 10071 | 23 |

(1) anteriormente chamada Mua

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q489003
* EBID: ID
* GEC: 0516252
* GeoNames: 4034758
* WorldCat
* LCCN: n92111590
* VOGRIPA: 995

 |
| **Neoceratias spinifier** |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Actinopterygii |
| Orde: | Lophiiformes |
| Familia: | **Neoceratidae** |
| Xénero: | ***Neoceratias***Pappenheim, 1914 |
| Especie: | ***N. spinifer*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Neoceratias spinifer'**Pappenheim, 1914 |

***Neoceratias spinifer***, é a única especie da familia ***Neoceratidae***, un peixe de augas profundas que se atopa nas zonas mesopeláxicas e batipeláxicas do centro oeste do océano Pacífico. A diferenza doutras especies lofiformes carecen de illicium e esca (the "fishing rod" and "lure") e contan con grandes dentes fóra das mandíbulas.

Descrición
----------

As femias adultas teñen corpos esveltos e alongados de ata 11 cm de longo, a súa cor é acastañada escura, coa pel espida. A boca é grande estendéndose ben aló dos seus pequenos ollos; as mandíbulas teñen unha fileira interior de dentes que son curtos, rectos, amplamente espazados e inmóbiles. Por fóra das mandíbulas teñen uns saíntes cónicos prominentes que levan 2 ou 3 dentes aliñeados, o máis longo pode chegar a acadar o 15% da lonxitude do corpo todo. Cada un deses dentes está articulado na súa base, cunha musculatura moi ben desenvolvida e un pequeno gancho no seu extremo.

Os machos adultos só se coñecen por espécimes que parasitan ás femias, o exemplar de maior lonxitude coñecido chega os 18 mm, teñen unha cor máis clara cas femias e unha pel semitranslúcida. Únense ás femias por medio de saíntes na mandíbula inferior e no fociño, presentando uns ollos dexenerados e cubertos con pel e sen órganos olfactivos. As larvas teñen entre 4 e 10 mm de longo, con órganos olfactivos ben desenvolvidos e sen diformismo sexual.

Bioloxía
--------

Sen órganos luminosos e cos seus dentes infrecuentes non se sabe de que se alimenta e como. Suxeriuse que os dentes externos serven para apañar invertebrados de corpo brando.

Notas
-----

1. ↑  fishbase.org
2. 1 2  Pietsch, Theodore W. (2005). Neoceratias spinifer. Needlebeard Seadevils. Arquivado 05 de marzo de 2016 en Wayback Machine. Versión 6 de novembro de 2005. The Tree of Life Web Project.
3. ↑  Pietsch, Theodore W. "Lophiiformes: Neoceratidae" (PDF). Consultado o 2008-10-10. [*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Neoceratiidae
* FishBase: 4573
* GBIF: 2415168
* iNaturalist: 530476
* IRMNG: 10152947
* ITIS: 164649
* IUCN: 60481914
* NCBI: 412630
* WoRMS: 159187

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C2758890

 |
**Cleómenes I** foi rei de Esparta, aproximadamente entre os anos 520 a.C. e 489 a.C..

Traxectoria
-----------

Da familia dos Axíadas, sucedeu ao seu pai Anaxandridas II cara ao ano 520 a.C. no trono de Esparta, e goberna conxuntamente co segundo rei, Demarato, ata 492 a.C.. A asociación dos dous soberanos é problemática pois Demarato frea a miúdo a Cleómenes.

Este afirma a primacía de Esparta ao intervir moitas veces nos asuntos internos de Atenas. No 510 a.C. axuda aos Alcmeónidas a derrubar a tiranía de Hipias pero tenta logo apoiar o partido aristocrático de Iságoras contra os demócratas liderados por Clístenes de Atenas. En dúas ocasións, en 507 a.C. e en 506 a.C. tenta, en van, poñer fin á experiencia democrática posta en marcha por Clístenes.

Logo da revolta dos gregos de Xonia, négalle toda axuda de Esparta a Aristágoras, o tirano de Mileto. En 494 a.C. inflixe a Argos unha derrota en Sepeia, reforzando así o poderío espartiata no Peloponeso. En 492 a.C. expulsa a Demarato, quen se refuxia en Persia.

Morreu no ano 489 a.C.. Ao parecer suicidouse, en estado demente.

Tivo como filla a Gorgo, unha das mulleres máis célebres da Grecia Antiga.

| Esparta |
| --- |
| *Segue a:* Anaxandridas II | **Cleómenes I**(520 a.C.-490 a.C.) | *Precede a:* Leónidas I |
| Axíadas |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44005
* WorldCat
* VIAF: 1753573
* BNF: 12505748f
* CERL: cnp00547766
* EBID: ID
* FAST: 1812875
* GEC: 0018202
* GND: 119120461
* ISNI: 000000035842903X
* LCCN: n97052448
* NLG: 46210
* SUDOC: 034287175

 |
Unha **hoste** era, na Idade Media, a reunión de homes armados formando un exército tras o chamamento de prelados ou rico-homes, co obxectivo de realizar expedicións ou acudir á guerra. Formábano as mesnadas dos vasalos, cabaleiros, ordes militares e príncipes estranxeiros.

Xunto a elas combatían en ocasións outros homes armados con relacións de vasalaxe puramente bélicas, co obxectivo de conseguir beneficios sociais ou económicos das súas vitorias.

Nun principio toda a poboación estaba obrigada a formar parte das hostes,[] sendo máis selectivos co paso do tempo, segundo se melloraban as técnicas de combate.

Creación do termo
-----------------

Ao comezo da Idade Media, non existía unha palabra concreta para denominar estes grupos de persoas con obxectivos militares. No galego medieval vacilaba entre as formas *oste* e *hoste* e xa aparece con ese significado nas Cantigas de Santa María.

Notas
-----

1. ↑  Dicionarios de dicionarios do galego medieval

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mesnada
* Hoste Real

### Ligazóns externas

* As hostes *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3306640
* GEA: 6956

 |
Vista de Mijas dende Benalmádena.
**Rocío Wanninkhof Hornos**, nada o 9 de novembro de 1979 e finada o 9 de outubro de 1999, foi unha moza adolescente española que foi asasinada na súa vila natal, en Mijas, Málaga, localizada no Costa do Sol. En 2001, en medio da presión popular e o circo dos medios de comunicación (definido en ocasións como un "linchamento público" do acusado), un xuízo con xurado condenou a María Dolores "Loli" Vázquez, de 52 anos, polo asasinato, aínda que non existían probas que a relacionasen co crime. Vázquez era a amante separada da nai de Wanninkhof, Alicia Hornos. Este erro xudicial foi atribuído aos prexuízos sobre a homosexualidade de Vázquez e a fabricación dunha narrativa sen fundamento sobre a súa condición de lesbiana "dominante" e "depredadora". Tamén se citaron falsas interpretacións do comportamento de Vázquez debido á súa orixe galega e a educación tradicional británica en disonancia coas normas, actitudes e expectativas sociais locais.

Tres meses despois da condena de Vázquez, o Tribunal Superior de Xustiza de Andalucía anulou a sentenza e ordenou un novo xuízo. Porén, tódolos cargos contra Vázquez foron retirados cando o ADN atopado preto do corpo de Wanninkhof se comparou con Tony Alexander King, un delincuente sexual británico de 32 anos cun longo historial criminal no Reino Unido, e quen tamén foi identificado mediante ADN como o autor do asasinato de Sonia Carabantes, de 17 anos, en Coín, en 2003. King foi condenado por ámbolos dous asasinatos e condenado a 55 anos de prisión.

Todo o proceso é coñecido popularmente en España como **caso Wanninkhof**. A condena de Vázquez foi catalogada como o maior erro xudicial na historia xurídica de España dende o crime de Cuenca" de 1910.

Notas
-----

1. ↑  Antolín, Matías (18 de setembro de 2008). "El linchamiento de Dolores". *Diario de Burgos* (en castelán) (Burgos, Spain). Consultado o 20 de setembro de 2017.
2. ↑  Rodríguez, Mercedes (17 de xuño de 2008). "'El Caso Wanninkhof', la historia de un linchamiento". *El Diario Montañés* (en castelán) (Santander, Spain). Consultado o 20 de setembro de 2017.
3. 1 2  Gimeno Reinoso, B. (2008) *La construcción de la lesbiana perversa: Visibilidad y representación de las lesbianas*. GEDISA, 256 pages.
4. ↑  Gómez, Luis (3 de xuño de 2013). "No hay perdón para Dolores Vázquez". *El País* (en castelán) (Madrid, Spain). Consultado o 20 de serembro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* El Mundo, 18 de setembro de 2003 Xuízo adiado por novas probas *(en castelán)*
* 20 Minutos, 2 de febreiro de 2005 Dolores Vázquez exculpada de tódolos cargos *(en castelán)*
* La Rioja, 21 de decembro de 2006 Arquivado 01 de decembro de 2012 en Wayback Machine. Tony King declarado culpable *(en castelán)*