recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joaquín Prat**, nado en Valencia o 27 de abril de 1929 e finado en Madrid o 3 de xuño de 1995, foi un presentadores de radio e televisión español.

Traxectoria
-----------

Iniciou estudos de Dereito, que abandonou, para traballar como administrativo. En 1959 ingresou en Radio Nacional de España. Ó longo dos anos traballou en máis de 20 programas de radio, tanto na Cadena SER (ata 1987), con espazos emblemáticos como *Mañanas de Radio Madrid*, *Ustedes son formidables*, *Radio Madrid madrugada* e *Carrusel deportivo*, como na COPE (1987-1990) con *Vivir es formidable* e *Tiempo de juego* ou de novo en Radio Nacional de España desde 1990 con *Apúntate 5* e *La peña*.

En Televisión fixo o seu début co famosísimo concurso *Un millón para el mejor* (1968), no que permanecería un ano ata ser substituído por José Luis Pécker. Un ano despois chegaría o seu emparellamento profesional con Laura Valenzuela no espazo musical *Galas del sábado* (1969-1970), de Fernando García de la Vega, que acadou unha popularidade enorme na súa época. Volvería a coincidir coa actriz e presentadora en *Canción 71*, un programa de corte semellante.

Entre 1988 e 1993 presentou *El precio justo*, facendo famoso o grito *A jugar* (A xogar), que acompañaba cun inesquecible movemento de brazo.

Finou logo de dous meses en coma tras un infarto de miocardio.

### Outros programas

Outros programas que presentou foron: 

* *Siempre en domingo* (1971), con Manuel Martín Ferrand.
* *Cambie su suerte* (1974), con José Luis Pécker.
* *Destino Argentina* (1978), concurso sobre o Mundial de Fútbol.
* *Cosas* (1980-1981), con Mónica Randall e Marisa Abad.
* *Otras cosas* (1981-1982), con Lola Martínez e Mari Ángeles Morales, Elena Escobar e Isabel Bauzá.
* *Noches de gala* (1993-1994), con Miriam Díaz Aroca.

Premios e distincións
---------------------

Conta no seu haber de galardóns con dous Premios Ondas: En 1970 (Nacionais de Televisión), como *Mellor presentador* e en 1989 (Nacionais de Radio) por *Vivir es formidable*. Concedéronselle tamén tres TP de Ouro: Como *Mellor Presentador*, en 1980 por *Cosas* e en 1988 por *El Precio justo*, e outro honorífico en 1991 á súa traxectoria profesional.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información sobre Prat Arquivado 30 de setembro de 2007 en Wayback Machine.. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9012296
* WorldCat
* VIAF: 162944296
* AlloCiné: 244461
* BNE: XX1300683
* IMDb: nm0695315
* TMDb: 1136357

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pintos.

**Joaquín Pintos Amado**, nado en Vigo o 4 de marzo de 1881 e finado en Pontevedra o 16 de outubro de 1967, foi un fotógrafo galego.

Traxectoria
-----------

Mercou a súa primeira cámara de fotos con 18 anos, sendo alumno de Francisco Zagala. Iniciouse como fotógrafo ambulante polo rural da comarca, establecéndose despois no centro da vila de Pontevedra, na rúa Michelena. Xubilouse en 1965, e foi mestre de José Veiga Roel.

En 1907 recibiu o encargo de facer unha reportaxe sobre o complexo balneario de Bos Aires, construído por Casimiro Gómez en Monte Porreiro aproveitando as augas do río Lérez. En 1909 participou na Exposición Rexional celebrada en Santiago de Compostela.

Realizou fotografía retratística, xornalística (colaborou coa Axencia EFE, co *ABC* e coa revista *Vida Gallega*) e postais. Algunhas destas postais eran impresas en coidadas edicións en Alemaña. Parte delas consérvanse no Museo de Pontevedra.

En 1921 a súa fotografía "Xitana" acadou a medalla de ouro no Primeiro Salón Internacional de Fotografía celebrado en Madrid. Foi premiado por un traballo fotográfico sobre o libro *Aires da miña terra* de Curros Enríquez. En 1929 participou xunto con Luís Casado nunha mostra de pintura galega en Buenos Aires. En 1949 foi considerado o mellor fotógrafo de España pola revista madrileña *Sombras*.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-10-1967, p. 14.
2. ↑  *La Noche*, 17-10-1967, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Pintos. A tarxeta postal en Pontevedra*. Exposición organizada pola Deputación de Pontevedra, marzo de 2011.
* "PINTOS, Joaquín" en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534807
* BNE: XX1071641
* DBE: joaquin-pintos-amado

 |
Non confundir con José Mangriñán, futbolista valenciano.
**José Antonio Magriñá Rodeiro**, nado en Cuba o 14 de decembro de 1917 e finado o 2 de agosto de 1988, foi un futbolista cubano, que xogaba de dianteiro.

Traxectoria
-----------

### Clubs

Desenvolveu a súa carreira futbolística no Deportivo Centro Gallego e máis tarde no Real Iberia. 

### Internacional

Foi internacional coa selección cubana e participou no Mundial de 1938 en Francia. Alí Cuba empatou 3-3 contra a selección de Romanía no primeiro partido, cun gol olímpico de Magriñá no minuto 69. Uns días despois celebrouse un partido de desempate, onde os cubanos gañaron por 2 a 1. Nos cuartos de final caeron derrotados fronte á selección sueca por 8-0.

Notas
-----

1. ↑  "Cuba - Romanía 1938". *FIFA*. Consultado o 27 de maio de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cuba na Copa Mundial de Fútbol de 1938

| * v
* c
* e
Selección de Cuba - Mundial de 1938 |
| --- |
| 
* PT Alonzo
* PT Arias
* PT Ayra
* PT Carvajales
* DF Barquín
* DF Chorens
* CC Bergés
* CC Galceran
* CC Rodríguez
* DI Fernández
* DI Ferrer
* DI Magriñá
* DI Oliveira
* DI Socorro
* DI Sosa
* DI Tuñas
* Adestrador: Tapia

 | Cuba |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2058134
* FIFA: 69663
* Soccerway: 535155
* Transfermarkt: 340504
* Worldfootball: jose-magrina

 |
**José Manuel Costas Estévez**, nado en Vigo o 17 de novembro de 1966, é un empresario galego do sector da construción, que se atopa na lista das 70 persoas máis buscadas de Europa.

Traxectoria
-----------

Carpinteiro de profesión, comezou a traballar en Las Cinco Jotas, a empresa de fabricación de casas de madeira que fundara o seu pai. Como xestor do grupo, foi creando máis empresas, dedicadas a distintos sectores, e pertencentes ao mesmo grupo empresarial. Parte do beneficio do grupo procedía da evasión fiscal, nunha rede na que se viron implicadas ata 200 outras empresas galegas. En 2010 foi detido, e o proceso xudicial que acabou coa súa condena a catro anos e nove meses de cárcere, estendeuse ata 2016 e repartiuse ata en cen procesos diferentes, con 83 sentenzas condenatorias. Por esa razón o seu irmán, Jacobo Costas, así como outras persoas vinculadas á súa administración, foron tamén condenadas e entraron en prisión. José Manuel Costas declarara que o obxectivo da rede era o pagamento de diñeiro a políticos por parte de empresas que recibían concesións e contratos de obra pública, mais non foi probado.

En xullo de 2016, cando Costas debía ingresar no cárcere da Lama, fuxiu e pasou a estar en paradoiro descoñecido. Chegou a figurar na lista das persoas máis buscadas de Europa, que xestiona a Europol. En setembro de 2017, informacións non contrastadas publicadas pola prensa situábano en Xenebra.

Notas
-----

1. ↑  "Gallego, 50 años, 1,77 m.: de carpintero a la lista de los más buscados por Europol. Noticias de España". *El Confidencial* (en castelán). Consultado o 2018-03-27.
2. ↑  "Diez directivos de banca se enfrentan a cárcel por el fraude de las 5 Jotas". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2015-10-24. Consultado o 2018-03-27.
3. ↑  Atlántico. "José Manuel Costas: Las empresas pagaban a políticos'". *Atlántico* (en castelán). Consultado o 2018-03-27.
4. ↑  "Europe's most wanted". *eumostwanted.eu* (en inglés). Consultado o 2018-03-27.
5. ↑  "Britain and Europe's most wanted men on the run together". *Sky News* (en inglés). Consultado o 2018-03-27.
**Javier Cuíña Maceira**, nado en Rellas (Silleda), é un veterinario e político galego.

Traxectoria
-----------

Encabezou a lista da Candidatura Independente por Silleda nas eleccións municipais de 2003, obtendo así catro concelleiros. Para as eleccións de 2007 a CIS aliouse co PSdeG de Silleda, obtendo entre ambas as dúas formacións 6 concelleiros de 13, con Cuíña entre eles. No 2008 abandonou a coalición xunto con Ofelia Rey Recimil e axudou a que fose adiante unha moción de censura en outubro de 2009, apoiada tamén por cinco ex-membros do PPdG local, que sacou da alcaldía a Paula Fernández Pena e colocou como nova alcaldesa a Rey.

Notas
-----

1. ↑  "Javier Cuíña Maceira será o candidato a alcalde de CIS" Arquivado 28 de setembro de 2013 en Wayback Machine. artigo en *La Voz de Galicia*, 21 de abril de 2003.
2. ↑  "La tránsfuga Ofelia Rey gobernará Silleda con apoyo de ex populares" Arquivado 01 de outubro de 2013 en Wayback Machine. artigo en *El Correo Galledo*, 7 de outubro de 2009.
Países membros da OIRT
A **Organización Internacional de Radio e Televisión** (**OIRT**, do francés *Organisation Internationale de Radiodiffusion et de Télévision*), comunmente chamada **Intervisión**, era unha rede de radio e televisión de Europa do Leste creada en 1946 co fin principal de intercambiar producións entre os seus membros, a saber: Alemaña Oriental, Bulgaria, Checoslovaquia, Finlandia, Hungría, Polonia, Romanía e a Unión Soviética. Finlandia, sendo un país neutral no marco da guerra fría, era tamén membro da Unión Europea de Radiodifusión (UER), que era a organización correspondente á OIRT de Europa Occidental e usaba para as súas transmisións bandas de FM distintas.

De 1958 en diante tivo as súas oficinas centrais en Praga. Entre 1977 e 1980 a OIRT organizou en Sopot, Polonia, catro concursos do Festival da Canción de Intervisión, emulando o exitoso Festival da Canción de Eurovisión. En 1993, desaparecido o seu membro máis importante, incorporouse á Unión Europea de Radiodifusión e a súa rede Eurovisión.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q686577
* WorldCat
* VIAF: 146552064
* BNF: 12539083m
* EBID: ID
* GND: 1046887-0
* ISNI: 0000 0001 2179 3845
* LCCN: n83167812
* NKC: ko2003167999
* SUDOC: 034658688

 |
A ***grand opéra*** é un xénero operístico que dominou a escena francesa entre os anos vinte e os oitenta do século XIX, substituíndo a *tragédie lyrique* moi popular nos séculos XVII e XVIII. Os primeiros exemplos completados de *grand ópera* foron *La muette de Portici* (1828) de Daniel Auber e *Guillaume Tell* (1829) de Gioachino Rossini.

O autor máis representativo do xénero é Giacomo Meyerbeer (1791-1864), compositor alemán que se trasladou a París a partir de 1827, que acadou o éxito grazas a algunhas valiosas obras como *Robert le diable* de 1831, *Les Huguenots* de 1836, *Il profeta* de 1849 e *L'Africaine*, representada postumamente en 1865. Eugène Scribe (normalmente emparellado con outros libretistas), un dos dramaturgos franceses máis importantes do século XIX, foi contratado como libretista destas creacións.

Outros exemplos relevantes de *grand opéra* son: *La Favorite* e *Les martyrs* (1840) e *Dom Sébastien* (1843) de Gaetano Donizetti; *Jérusalem* (1847), *Les vêpres siciliennes* (1855), *Don Carlos* (1867) de Giuseppe Verdi e *I diavoli di Loudun* (1969) de Krzysztof Penderecki.

Os trazos esenciais da *grand opéra* de Meyerbeer-Scribe conflúen coas adquisicións do teatro francés xa atopadas na *opéra-comique* e na *tragédie lyrique* dos primeiros vinte anos do século XIX. Os libretos céntranse en temas de traxectoria histórica, con fortes contrastes apaixonados, cambios bruscos de situación e reviravoltas (o público francés da época tiña especial interese en tramas convincentes e de forte impacto emocional). Na *grand ópera* cobran especial importancia as escenas espectaculares, caracterizadas polo uso de numerosos figurantes, procesións, desfiles e ballets.

Como xa ocorreu na ópera francesa das dúas primeiras décadas do século XIX, utilízanse temas musicais e motivos recorrentes que rexorden durante a representación e que se vinculan a determinados personaxes, estados de ánimo ou atmosferas. A obra divídese xeralmente en cinco actos. O seu público pertence principalmente ás clases medias altas da burguesía urbana.

Notas
-----

1. ↑  "Ring 2013 : L’Or du Rhin". *La Règle du Jeu*. 2013-02-16. Consultado o 2022-05-06.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Grand opéra*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Música clásica*** |

### Ligazóns externas

* Entrada *grand opéra* na Encyclopaedia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q599099
* BRE: 3440632
* EBID: ID

 |
Uvas sen semente 'Crimson Seedless'. A uva é un froito de comportamento non climatérico, polo que a súa maduración dáse só na planta.
Un **froito climatérico** é aquel froito que ten unha alta taxa respiratoria durante a colleita do mesmo. Durante o proceso de maduración dos froitos climatéricos, a produción dunha fitohormona, o etileno increméntase notabelmente até 1000 veces o nivel normal.

Os froitos climatéricos poden madurar unha vez que foron apañados. Un exemplo claro é a banana, que acostuma colleitarse e exportarse aínda verde. Outros froitos climatéricos son as mazás, os albaricoques, os aguacates, os figos, os caquis, os melóns, as goiabas, os kiwis, as mangas, as nectarinas e pexegos, as peras, as ameixas e os tomates.

Froitos non climatéricos
------------------------

Os froitos non climatéricos, son os que non maduran unha vez son apañados da planta. A aplicación de etileno non adianta o climaterio respiratorio; non hai produción autocatalítica de etileno e dende un punto de vista da maduración organoléptica non hai resposta ante tratamentos con etileno, agás en termos de desverdecemento (degradación de clorofilas). No caso destes froito cómpre asegurar que teñan alcanzado un estado apropiado de maduración para o seu consumo no momento da colleita.

Exemplos: ó ananás, os froitos secos, as uvas, a oliva, a cereixa, os cítricos en xeral (pomelo, limón, lima, mandarina, laranxa), a milgranda, o figo chumbo, a lichia, o néspero do Xapón, a carambola, a framboesa, o arando, a amora, o pemento, o cogombro, o amorodo, etc.
Estrato en Salta (Arxentina).
A **estratigrafía**, unha rama da xeoloxía, é unha disciplina científica que estuda as capas de rocha e o seu proceso de formación (estratificación). Aplícase principalmente para o estudo de rochas sedimentarias e volcánicas. A estratigrafía inclúe dúas subdisciplinas: a litoestratigrafía e a estratigrafía biolóxica ou bioestratigrafía.

Desenvolvemento histórico
-------------------------

A base teorética da materia foi establecida por Nicholas Steno quen introduciu o principio da superposición, o principio da horizontalidade orixinal, e o principio da continuidade lateral nun traballo de 1669 sobre a fosilización de restos orgánicos en capas de sedimentos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Quimioestratigrafía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134783
* AAT: 300192073
* BNCF: 27136
* BRE: 4168221
* EBID: ID
* GEA: 5355
* GND: 4057956-6
* JSTOR: stratigraphy
* LCCN: sh85054086
* MAG: 109281948
* NKC: ph126131
* PSH: 4602

 |
Canal da Mancha (Estreito de Dover)
Estreito de Xibraltar
Estreito de Magalláns
En Xeografía, un **estreito** é unha canle de auga que une dous corpos acuosos (océanos, mares) e separa dúas masas de terra. Os estreitos fan por veces parte de rotas comerciais importantes e por iso teñen relevancia estratéxica, desde un punto de vista económico e militar.

Un estreito pode ser visto como o oposto dun istmo, a ligazón entre dúas masas de terra, e é análogo dunha canle (enxeñería), aínda que esta expresión poida ter outros significados.

### Estreitos

* Estreito de Bass
* Estreito de Bering
* Bósforo
* Estreito de Cook
* Dardanelos
* Estreito de Dover
* Estreito da Florida
* Estreito de Xibraltar
* Estreito de Kerch
* Estreito de Magalláns
* Estreito de Messina
* Estreito de Ormuz
* Estreito de Palk
* Estreito de Sunda
* Estreito de Taiwán
* Estreito de Torres
* Öresund
* Skagerrak

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37901
* AAT: 300266559
* BRE: 3179961
* GEC: 0230330
* JSTOR: straits
* Treccani: stretto

 |
**Francisco Domínguez Romero**, nado en Ferrol en 1939 e finado en Santiago de la Ribera, Provincia de Murcia, en 2005, foi un mestre e poeta galego.

Traxectoria
-----------

Nado en Ferrol, de moi novo foi para Cartaxena, onde transcorreu parte da súa adolescencia. Cursou estudos de náutica en Cádiz e na Coruña; e tamén de maxisterio en Murcia. De volta en Galicia, residiu en Xinzo de Limia, e máis tarde en Corcubión, dedicado ao ensino. En Cartaxena publicou os seus primeiros poemarios bilingües ao abeiro do círculo intelectual da libraría Athenas. No Ourense dos anos sesenta, mantivo unha estreita relación, e, sobor de todo, unha fonda amizade cos escritores Carlos Casares e Antón Tovar. E xunto a eles participou, como poeta, nalgúns actos culturais e recitais de poesía. No ano 1965 tomou parte, en Barcelona, xunto a Celso Emilio Ferreiro e Xosé Luis Méndez Ferrín, nun ciclo de conferencias, lecturas e recitais poéticos. Unha boa parte da súa obra -poemas, artigos e comentarios- anda espallada en xornais e revistas. Foi membro das Redes Escarlata e colaborador da revista poética en rede. Publicou poemas en *Dorna*.

Obra
----

### Poesía

* *Señales del Camino*, Cartagena, 1971. (Poemario bilingüe)
* *Herrumbre de los Sueños*, Murcia, 1983. (Poemario bilingüe)
* *24 Poemas* B.V.G, A Coruña, 2002.
* *Poemas. Antología*, Ourense, 2010 (Escolma bilingüe)
* *Poemas de inverno*. Follas Novas Edicións, Compostela, 2011

### Obras colectivas

* *La Sierpe y el Laúd*, Murcia, 1989.
* *Xuro que nunca volverei pasar fame*. *Poesía escarlata*. Difusora de Letras, Artes e Ideas, Ourense, 2003
* *Sempre mar. Cultura contra a burla negra*. Asociación Burla Negra, 2003

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Francisco Domínguez Romero na Biblioteca Virtual Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20987126
* BNE: XX2420346

 |
**Francisco Fanhais**, coñecido popular e artisticamente como o **Padre Fanhais**, nado na Praia de Ribatejo o 17 de maio de 1941, é un crego e cantante portugués de música de intervención.

Traxectoria
-----------

Fanhais entrou no seminario con dez anos, sendo ordenado sacerdote en 1964. Dende os seus inicios estivo vencellado ao catolicismo progresista, oposto ao réxime de Salazar, especialmente dende a carta do bispo do Porto ao ditador, no ano 1958. Polas súas actividades políticas, pasará a ser o máximo expoñente público de tal movemento.

Debuta no mundo musical portugués coa súa participación no programa *Zip-Zip*, se ben o seu primeiro traballo, *Cantilenas*, non apareceu até 1969. Aparece na capa do primeiro número da revista *MC - Mundo da Canção*, editada o 19 de decembro de 1969.

O seu álbum *Canções da Cidade Nova*, foi editado en 1970. Nesa época o réxime cebouse con el, prohibíndoselle cantar, exercer o sacerdocio e dar clase nas escolas oficiais. No ano 1971 decide exiliarse no Estado francés. Vólvese tamén militante da LUAR.

Regresa a Portugal despois do 25 de abril de 1974 e colabora nas campañas de dinamización cultural do MFA. En 1975 é un dos participantes no disco *República* de José Afonso, gravado en directo en Italia.

Colabora tamén no disco *Ao Vivo no Coliseu*, de José Afonso, no que aparece como parte dos coros do "Natal dos Simples".

En 1993 con Manuel e Pedro Barroso presenta o espectáculo "Encontro". En 1995 recibe a *Ordem da Liberdade* con ocasión das conmemoracións do día 10 de xuño.

A editora Strauss reeditou, en 1998, o disco *Canções da Cidade Nova* co novo título de *Dedicatória*. Como capa foi colocado o manuscrito da dedicatoria de José Afonso que aparecía na contracapa da edición orixinal e que di: "Tu que cantas defronte, de faces atentas e seguras, faz do teu canto uma funda, nesse lugar, entre outras mãos mais fortes e mais duras, te estenderei a minha mão fraterna. Canta, amigo".

Discografía
-----------

* *Cantilenas* (1969)
* *Canções da Cidade Nova* (1970)
* "Corpo Renascido"/"Canção da Cidade Nova"/"Porque Descalça vai para a Fonte" (EP, Zip-Zip)
* *Dedicatória* (Strauss, 1998) (reedición de *Cantilenas* con nova capa).

* *Cantilena* (EP, Orfeu) "Cantilena"/"Juventude"/"Areia da Praia"/"Canção do Vento" - Orfeu ATEP6325

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10284749
* WorldCat
* VIAF: 32256456
* BNF: 14648860k
* Discogs: 1559481
* IMDb: nm2712065
* ISNI: 0000 0000 0323 7581
* MusicBrainz: ID

 |
As **Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos** (**USAAF** ou **AAF**) foi o principal servzo de guerra aérea baseado en terra do Exército dos Estados Unidos e, de facto, foi o servizo aéreo dos Estados Unidos durante e inmediatamente despois da segunda guerra mundial. Creouse o 20 de xuño de 1941 como sucesoro do Corpo Aéreo do Exército dos Estados Unidos e é o predecesor directo da Forza Aérea dos Estados Unidos, unha das actuais seis forzas armadas dos Estados Unidos. A AAF foi un compoñente do Exército que o 2 de marzo de 1942 foi dividida funcionalmente por orde executiva en tres forzas autónomas: as Forzas Terrestres do Exército, o Servizo de Subministración do Exército (que en 1943 converteuse nas Forzas de Servizo do Exército), e as Forzas Aéreas do Exército. Cada unha destas forzas tiña un comandante xeneral que reportaba directamente ao Xefe do Estado Maior do Exército.

Notas
-----

1. 1 2  "Records of the Army Air Forces [AAF]". *National Archives* (en inglés). 2016-08-15. Consultado o 2022-01-29.
2. ↑  Craven e Cate, Vol. 6, pp. 28-29

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q741723
* WorldCat
* VIAF: 134812480
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 2219 4406
* LCCN: n80126028
* SUDOC: 028504879

 |
Lápida de Francesc Layret no cemiterio de Montjuïc.
**Francesc Layret i Foix** (Barcelona, 10 de xullo de 1880 - 30 de novembro de 1920) foi un político e avogado de ideoloxía nacionalista catalá.

Traxectoria
-----------

Fillo de familia acomodada, tivo que utilizar durante toda a súa vida muletas ó verse afectado na súa infancia por unha parálise. Compartiu aulas con Lluís Companys no Liceo Poliglot. Máis tarde cursou as carreiras de Dereito e Filosofía e Letras na Universidade de Barcelona.

En 1902 participou na fundación do *Ateneu Enciclopèdic Popular*, do que foi presidente en 1906, e na da *Associació Escolar Republicana*. En 1905 ingresou en Unió Republicana, partido polo que foi elixido concelleiro de Barcelona. Participou no departamento de Facenda do consistorio e foi un dos promotores en 1908 dos orzamentos de Cultura que dotaban á cidade de escolas municipais nos que o ensino se impartiría en catalán.

Participou en Solidaritat Catalana e, xunto con algúns disidentes da Lliga Regionalista, fundou en 1906 o Centre Nacionalista Republicà, unido posteriormente á Unión Federal Nacionalista Republicana. En 1917 foi un dos impulsores do Partit Republicà Català. O órgano de expresión do partido era o xornal *La Lucha*, fundado por Layret en 1916. O xornal caracterizábase polas súas campañas a prol do republicanismo e o nacionalismo. En 1919 foi elixido Deputado a Cortes por Sabadell.

En 1920 o gobernador civil de Barcelona, Martínez Anido, realizou unha masiva detención de sindicalistas, nacionalistas e republicanos, entre os que se encontraban Lluís Companys, Salvador Seguí e Martí Barrera. No momento en que Layret abandonaba o seu domicilio para interesarse polos detidos, foi asasinado por pistoleiros brancos do Sindicato Libre, a patronal catalá. Organizouse unha folga en protesta pola morte de Layret, e o seu funeral converteuse nun acto político. Os asasinos de Layret nunca foron detidos.

Bibliografía
------------

* Ferran Aisa. *Ateneu Enciclopèdic Popular (1902-1999). Una història de Barcelona*. ISBN 84-931045-0-7

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ateneu Enciclopèdic Popular (en catalán)
* Fundación Francesc Ferrer i Guàrdia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3320456
* WorldCat
* VIAF: 8633354
* BNE: XX1339281
* BNF: 123132353
* DBE: francisco-layret-i-foix
* FAST: 1830176
* GEC: 0036733
* ISNI: 0000 0000 2225 3595
* LCCN: n50070105
* SUDOC: 179398407
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 59920

 |
**Frances Bean Cobain**, nada nos Ánxeles (California) o 18 de agosto de 1992, é unha artista visual estadounidense. É a única filla do líder de Nirvana, Kurt Cobain, e da líder de Hole, Courtney Love.

Traxectoria
-----------

O nome de Frances foi elixido en honor de Frances McKee, a guitarrista do dúo indie rock The Vaselines. O segundo nome, Bean, foi elixido porque Kurt pensou que parecía un feixón na ecografía. O seu padriño é o cantante de REM, Michael Stipe e Drew Barrymore é a súa madriña.

En agosto do 2006 foi fotografada pola revista Elle vestindo o famoso suéter e os pantalóns de pixama do seu pai como parte dun artigo no cal os fillos de famosas estrelas de rock vestían pezas dos seus pais. Ela explicou "Vestín os seus pixamas porque en 1992 el casou coa miña nai en Hawai vestíndoos, polo que crin que sería adorábel se os vestía hoxe. El era demasiado preguizoso como para usar un esmoquin e casou en pixama!

En xullo de 2010, Cobain presentou unha colección das súas obras de arte titulada "Scumfuck" baixo o pseudónimo de "Fiddle Tim" na Galería A Luz de Xesús nos Anxeles

O 4 de agosto do 2012 Cobain participou nunha exposición grupal titulada "A MiXTAPE" utilizando o seu propio nome. Os artistas debían elixir unha canción pola cal debían ser inspirados a crear. Frances elixiu a canción "Black" da banda escocesa de rock alternativo The Jesus and Mary Chain. A mestura eléctrica de cancións estivo dispoñíbel en formato dixital en iTunes.

O 30 de outubro do 2012 Cobain anunciou que a súa primeira exposición solista tería lugar en febreiro e sería posibilitada pola artista e cantante Jessicka.

### Outros traballos

Segundo a revista Rolling Stone, o título e a portada do box set de 2005, Sliver: The Best of the Box, foron elixidos por Cobain.

Cobain traballou como pasante de Rolling Stone de xuño a agosto de 2008.

Cobain apareceu como vocalista invitada na canción My Space do álbum *Evelyn Evelyn* de Evelyn Evelyn, que foi lanzado o 30 de marzo de 2010. Amanda Palmer de Evelyn Evelyn aclarou que Cobain foi unha das 20 artistas que cantaron a mesma liña e cuxas voces foron mesturadas na gravación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q426999
* Europeana: ID
* IMDb: nm4769966
* MusicBrainz: ID
* NNDB: 000044928
* TMDb: 1463864
* WikiTree: Cobain-54

 |
| Karyorelictea |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Chromalveolata |
| Filo: | Ciliophora |
| Clase: | **Karyorelictea**Corliss, 1974  |

 |
| Ordes |
| * Loxodida
* Protoheterotrichida
* Protostomatida
 |

Os **Karyorelictea** son unha clase de protozoos ciliados caracterizados pola súa incapacidade de replicar o seu macronúcleo, un proceso chamado amitose que realizan outros ciliados. O macronúcleo debe ser resintetizado a partir do micronúcleo en cada división celular. Todos os ciliados posúen varios núcleos dimórficos que teñen diferentes funcións, uns utilízanse para expresar as proteínas e denomínanse macronúcleos ou núcleos somáticos, e outros teñen a función de replicar o ADN herdable e denomínanse micronúcleos ou núcleos da liña xerminal. A maioría dos Karyorelictea non se poden cultivar, aínda que se desenvolveron liñas clonais de *Loxodes*. A clase está dividida en tres ordes, que son: Protostomatida, Loxodida e Protoheterotrichida, os cales foron inicialmente definidos polas súas características morfolóxicas, pero despois esta división foi confirmada pola filoxenética molecular.

Notas
-----

1. ↑  WoRMS (2009). "Karyorelictea". *World Ciliophora Database*. World Register of Marine Species. Consultado o July 21, 2010.
2. 1 2  Ilaria Andreoli, Lara Mangini, Filippo Ferrantini, Giovanni Santangelo, Franco Verni & Giulio Petroni (2009). "Molecular phylogeny of unculturable Karyorelictea (Alveolata, Ciliophora)". *Zoologica Scripta* **38** (6): 651–662. doi:10.1111/j.1463-6409.2009.00395.x.

* "*Karyorelictea*". *NCBI Taxonomy Browser*. 33827.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q117501
* MAG: 2778915449

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 6049991
* EOL: 2908749
* GBIF: 6151680
* iNaturalist: 152063
* IRMNG: 1185
* NCBI: 33827
* WoRMS: 414963

 |
Hórreo bergantiñán.
O **hórreo bergantiñán** é un tipo de hórreo galego que se dá nalgunhas partes da comarca de Bergantiños. A súa área de distribución é moi reducida e nela convive con outras tipoloxías propias de áreas limítrofes.

Características
---------------

### Morfoloxía

É un hórreo rectangular que chama a atención por ser o tipo máis ancho de entre os hórreos de madeira. A suspensión está formada por fortes cepas transversais de cachotería coroadas por rateiras. As cepas en reducidas ocasións vense substituídas por un celeiro. A cámara é continua exteriormente, salvo nos hórreos máis longos, nos que os costais están divididos en tramos.

O tellado é a dúas augas e ten un beiril pouco asomado. Normalmente non leva elementos terminais. A porta da cámara vai nun dos penais, pola pouca altura da suspensión non ten escaleira de fábrica e, cando a hai, non alcanza o nivel da cámara.

### Construción

A cámara está soportada por unha grade de madeira constituída por fortes trabes que descansan sobre os tornarratos. Os panos de peche están formados por doelas verticais de madeira. Sobre a cámara, o tellado é de tella cerámica curva sobre taboado de madeira.

Notas
-----

1. ↑  Martínez Rodríguez, I. *El hórreo gallego*. Fundación Pedro Barrié de la Maza. A Coruña, 1975. ISBN 84-85728-00-9.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Hórreo
* Hórreo galego
* Clasificación tipolóxica do hórreo galego

| * v
* c
* e
Hórreos, cabaceiros, canastros, piornos, paneiras e celeiros |
| --- |
| Partes | Pé de hórreo |
| Localización | Hórreo galego - Hórreo asturiano |
| Clasificación tipolóxica do hórreo galego | 

|  |  |
| --- | --- |
| Antecedentes portátiles | de corres |
| Tipos de madeira | mariñán - tipo palleira ou piorno - Salnés - bergantiñán |
| Tipos especiais | Cabanas - Vilalba - Tui |
| Tipos mixtos | Carral - Carballo - Mondoñedo - Mahía - Pontevedra - O Pino |
| Tipos de pedra | Ribadeo - San Pedro de Visma - Coristanco - Fisterra - Noia - Morrazo |
| Tipos non tradicionais | Lugo - Cedeira - Carballo |

 |
| Imaxes | Galería de imaxes de hórreos de Galicia |
Parella de Ligres (híbridos de león e tigre).
Hércules, un ligre.
Un **híbrido** é un organismo vivo animal ou vexetal procedente do cruzamento de dous organismos de especies ou subespecies distintas.

Características
---------------

Moitos dos híbridos xerados entre especies diferentes nacen estériles. A utilidade para o home deste tipo de híbridos radica en que son máis fortes ou produtivos pola combinación das cualidades combinadas dos seus pais e, polo tanto, máis idóneos que estes na súa explotación específica (alimenticia, de transporte etc).

Xeneticamente, os híbridos son organismos heterocigotos por posuíren xenes para trazo distintos, que poden ser tanto recesivos como dominantes, herdados dos seus pais. Cando hai falta de xenes dominantes entre os seus alelos, maniféstanse neles os caracteres recesivos.

Formación de híbridos
---------------------

Fálase de **hibridación** de especies, subespecies ou variedades xeográficas e de razas obtidas artificialmente producidas por dous métodos:

* **Hibridación natural:** cando o híbrido se cruza en ambientes naturais, sen intervención humana.
* **Hibridación artificial:** cando o híbrido se logra por un mecanismo como pode ser un inseminador artificial, ou simplemente porque en estado de catividade o home aparea á forza ós animais. No caso dos vexetais emprégase o procedemento da polinización artificial.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Híbrido***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42621
* BNCF: 28917
* EBID: ID
* GND: 4026279-0
* LCCN: sh85124778
* MAG: 48189365
* NDL: 00574585
* PSH: 13365

 |
A auga condénsase en gotas visibles despois de evaporarse fóra dunha cunca de té quente.
A **evaporación** é un proceso físico que consiste no paso lento e gradual dun estado líquido cara a un estado *gasoso*, tras adquirir suficiente enerxía para vencer a tensión superficial. A diferenza da ebulición, a evaporación pódese producir a calquera temperatura, sendo máis rápida canto máis elevada sexa esta. Non é necesario que toda a masa alcance o punto de ebulición. Cando existe un espazo libre encima dun líquido, unha parte das súas moléculas está en forma gasosa, ao equilibrarse, a cantidade de materia gasosa defínese como a presión de vapor saturante, a cal **non** depende do volume, pero varía segundo a natureza do líquido e a temperatura. Se a cantidade de gas é inferior á presión do vapor saturante, unha parte das moléculas pasan da fase líquida á gasosa: iso é a evaporación. Cando a presión de vapor iguala á atmosférica, prodúcese a ebulición. 
En hidroloxía, a evaporación é unha das variables hidrolóxicas importantes ao momento de establecer o balance hídrico dunha determinada conca hidrográfica ou parte desta. Neste caso, débese distinguir entre a evaporación desde superficies libres e a evaporación desde o chan. A evaporación de auga é importante e indispensable na vida, xa que o vapor de auga, ao condensarse transfórmase en nubes e volve en forma de chuvia, neve, néboa ou resío.

Vista como unha operación unitaria, a evaporación é utilizada para eliminar o vapor formado por ebulición dunha solución ou suspensión líquida.

Notas
-----

1. ↑  Operaciones Básicas: Evaporación, fundamento de la técnica, Universidad de Barcelona.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Evaporación*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132814
* AAT: 300220384
* BNCF: 14030
* BNF: 11977682t
* EBID: ID
* GEA: 5378
* GND: 4187636-2
* JSTOR: vaporizing
* LCCN: sh85045954
* MAG: 61441594
* NDL: 00575001
* PSH: 3239

 |
Coordenadas: 33°51′25″S 151°12′54″L﻿ / ﻿-33.857061111111, 151.2149

Grande Órgano da Ópera de Sydney
O **Grande Órgano da Ópera de Sydney** ou **Grande Órgano da Casa da Ópera de Sydney** (en inglés: *Sydney Opera House Grand Organ*) é o órgano mecánico máis grande do mundo e áchase no Concert Hall da Casa da Ópera de Sydney.

É un órgano de estilo barroco. Posúe un total de 10.145 grandes tubos repartidos en filas de 200 con 131 claros rexistros, 5 teclados e pedais.

Foi deseñado e construído por Ronald Sharp. A súa construción iniciouse en 1969 tras se estimar un custo de 400.000 dólares, durante a obras da Ópera de Sydney, sendo finalizado en 1979 cun valor de 1,2 millóns de dólares, seis anos despois de terse inaugurado o pazo. Desde entón o órgano ten sido actualizado e modernizado, incluíndo unha importante obra feita no ano 2002, aínda que nos seus aspectos básicos e musicais seguen sendo os mesmos deseñados se construídos por Ronald Sharp.

Alén da súa tracción mecánica, tras as obras de 2002, un sistema electrónico permite ao órgano ser tocado remotamente a través dunha consola, ou, interpretar unha función ou pasaxe gravada mediante un sistema instalado nos teclados.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Características do órgano (PDF, 110KB.)
***Katalonski*** é un programa de televisión catalán que se estreou o 12 de abril de 2018 na TV3, presentado polo músico islandés Halldór Már. A produción, en formato documental, conta a historia de estranxeiros que aprenderon o catalán, aínda que, ás veces, nunca viviron en Cataluña. O termo *Katalonski* é a tradución da palabra "catalán", en polaco, búlgaro, bosníaco, belaruso, croata e serbio.

*Katalonski* é unha produción de TV3 en coprodución cunha Broadcaster Audiovisual Services e La Lupa Produccions, co apoio e colaboración da Dirección Xeral de Política Lingüística da Consellería de Cultura, o Institut Ramon Llull e o Departamento de Asuntos exteriores e de Relacións Institucionais e de asuntos Exteriores e de Transparencia da Generalitat.

Durante a primeira tempada do programa, cóntanse as diferentes experiencias de preto de 80 persoas de 13 países diferentes que, malia non seren cataláns, coñecen a lingua e a cultura.

Notas
-----

1. ↑  El País, ed. (3 de setembro de 2017). "Un islandès presentarà el nou programa de llengua de TV3" (en catalán). Consultado o 13 de abril de 2018.
2. ↑  El País, ed. (3 de setembro de 2017). "Un islandès presentarà el nou programa de llengua de TV3" (en catalán). Consultado o 13 de abril de 2018.
3. ↑  Enganxats, ed. (28 de marzo de 2018). "TV3 estrena "Katalonski" el 12 d'abril" (en catalán). Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2018. Consultado o 13 de abril de 2018.
4. ↑  La Vanguardia, ed. (13 de marzo de 2018). "Tv3 presentará en "Katalonski" hablantes del catalán de todo el mundo" (en Castelán). Consultado o 13 de abril de 2018.
**Evaristo Candelas Pérez**, coñecido como **Evaristo** ou **Ángel Franco**, nado en Galera (Granada) o 19 de setembro de 1916 e finado en París en febreiro de 1988, foi un guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

Ingresou voluntario na Mariña en xuño de 1936. Desertou e quixo ir a Asturias con Antonio Molins Valls, Ramón Vizoso e Demetrio. Foi xulgado por rebelión militar e declarado en rebeldía. Integrouse no grupo Neira. En 1942, coa axuda de Demófilo Pedreira Rumbo e outros militantes comunistas, foi operado de apendicite nunha clínica privada da Coruña e permaneceu oculto 20 días coa falsa identidade de **Ángel Franco**. Participou con Leonardo Gómez Pérez no axustizamento do xefe da Falange de Viveiro, Manuel Trobo Rivera, o 13 de xaneiro de 1946. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia coa súa compañeira Lola xunto a outros guerrilleiros na evasión do Santa Teresa. Vivía en París cando foi indultado o 15 de xuño de 1967.

Notas
-----

1. ↑  Candela, Evaristo
2. ↑  Parrado, Carlos (2009). *Curuxás, o guerrilleiro que non cazou Franco*. Vigo: A Nosa Terra. p. 159. ISBN 84-87783-79-1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Evaristo Candelas na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Los de la sierra Arquivado 21 de marzo de 2017 en Wayback Machine. *(en francés)*
**Francisco Cofán Eiriz**, nado en Oleiros (Carballedo) cara a 1901 e finado en Ourense o 7 de outubro de 1936, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Comerciante veciño da Parada de Piñor (Barbadás). Esquerdista, cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou no único conato de resistencia ao golpe en Ourense, o corte das liñas telegráficas onde a gasolineira do Xardín do Posío, preto da Casa do Pobo, unha operación dirixida por Manuel Gómez del Valle e Fernando Cordón García. Logo agochouse no domicilio de Erundina Álvarez Pérez. Trasladado a casa de Erundina en Ferreiros, foi denunciado. A Garda Civil encontrouno, e foi detido. Estivo preso no cárcere de Ourense do 23 de setembro ao 5 de outubro, cando foi posto en liberdade. Dous días despois, o 7 de outubro, foi paseado na estrada de Reza. En xaneiro de 1937 o Xulgado Militar de Incautacións e Confiscacións decretou a incautación de todos os seus bens.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 13-1-1937.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gómez, Xosé Lois (2019). "Undina, a muller que fusilaron no Campo de Aragón". *Lethes. Cadernos culturais do Limia* (Centro Cultural Popular do Limia) (14): 129–139.

### Ligazóns externas

* 

* Francisco Cofán Eiriz na páxina web *Nomes e Voces*.
**Francisco Cabo Pastor**, nado en Ferrol en 1872 e finado na mesma cidade o 16 de marzo de 1973, foi un médico e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Escola de Artes e Oficios de Ferrol. Foi médico das Pontes de García Rodríguez. Anticaciquil, foi partidario da emigración, postura que cambiou coa participación en Solidaridad Gallega xunto co seu amigo Rodrigo Sanz, e despois en Acción Gallega. A partir de 1916 incorporouse ao movemento galeguista utilizando o galego e preocupándose polo problema autonomista. Foi tesoureiro das Irmandades da Fala de Ferrol.

Foi conferenciante e colaborou en *El Correo Gallego*, *Galicia* e *Juventud* de Ferrol, *Cultura Campesina* de Pontedeume, *La Antorcha* de Cedeira e *A Nosa Terra*. Debido a unha enfermidade quedou cego ao final da súa vida.

Obras
-----

### Obras en galego

Publicou en 1908 *¡Despertad, gallegos!* un berro de liberdade e de protesta en contra do caciquismo. En 1919 apareceu *Versos Gallegos. Cantigas e cousas da Nosa Terra*. En 1924 publicou *La Universidad Gallega (Aportaciones para su autonomía)*. E en 1929 a novela curta *Semprenoiva* na colección Céltiga.

### Obras en castelán

En 1924 apareceu en Madrid *Los Une-Borricos. Poema medieval agrario*, humorístico e xocoso. E en 1934 publicou *Camino de hierro. Apuntes de un ciego en un viaje de El Ferrol a Madrid*. En 1935 apareceu *Tertulia de rebotica*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia* **1**. Ir Indo Edicións. 2010-2011.

### Ligazóns externas

* El poeta ferrolano Francisco Cabo Pastor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535270
* WorldCat
* VIAF: 552161881978134100009
* BNE: XX1221356

 |
**Francisco Cano Román**, coñecido como **Comandante Félix** e **Carlos**, nado en Tetuán en 1908 e finado en Cantoria (Almería) o 25 de outubro de 1955, foi un militar e garda civil español.

Traxectoria
-----------

Antigo contrabandista e traficante de armas. Militar, destinado no Centro de Transmisións e Estudos Tácticos de Enxeñeiros, ascendeu a sarxento de enxeñeiros en febreiro de 1935. Membro do servizo de información do Exército, acadou a gradación de capitán de complemento de enxeñeiros. Despois colaborou con Falange. Operaba como máximo responsábel dun autodenominado "Exército da resistencia". Axudado doutros antigos demócratas reconvertidos en colaboradores do réxime, Alvarado e Roberto "O Francés", puxeron en marcha diversas operacións encubertas en todo o territorio español, como un intento de infiltración na guerrilla de Viveiro en maio de 1947, o desmantelamento da dirección clandestina do PCE en Madrid e a caída da guerrilla asturiana do 27 de xaneiro de 1948, que rematou coa morte de dezanove loitadores antifranquistas, entre eles Onofre, Boger, Aurelio Caxigal ou os Castiello. O 22 de xuño de 1949 a súa intervención acabou coa vida de Manuel Fernández Soto e Bernardo Álvarez Trabajo en Teilán; o terceiro membro do comando Elías López Armesto resultou malferido, conseguiu fuxir e refuxiarse no monte, onde morreu pouco tempo despois.

Francisco Cano, que figuraba como "colocado" na Agrupación Temporal Militar para Servicios Civiles con destino na Deputación Provincial de Almería, foi dado oficialmente por morto o 25 de outubro de 1955 nun accidente de bicicleta en Cantoria (Almería). Outras fontes afirman que en realidade morreu en Madrid o 19 de setembro de 1972.

Notas
-----

1. ↑  *Diario Oficial del Ministerio de la Guerra*, 17-2-1935, p. 399.
2. ↑  No seu DNI figuraba o nome **Francisco Félix Cano de Ros**.
3. ↑  «El error fue no sacar de Asturias a todos los guerrilleros a finales de 1947»
4. ↑  *ABC*, 27-10-1955, p. 44.
5. ↑  *Yugo*, 6-11-1955, p. 5.
6. ↑  *BOE*, 19-11-1955, p. 6953.
7. ↑  Operación Exterminio

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Andrés Gómez, Valentín (2019). *Del mito a la historia. Guerrilleros, maquis y huídos en los montes de Cantabria*. Santander: Universidad de Cantabria. pp. 308–309. ISBN 978-84-8102-893-5.

* Gómez Fouz, J. R. (1989). *Bernabé. El mito de un bandolero*. Barcelona: Biblioteca Julio Somoza. pp. 47–70.
* Gómez Fouz, J. R. (1992). *La Brigadilla*. Gijón: Biblioteca Julio Somoza. pp. 88–109.

### Ligazóns externas

* O comandante Félix, un infiltrado na guerrilla galega
**Francisco Carbia Fariña**, nado en Paradela (A Estrada) en 1860 e finado en Cordeiro a principios de marzo de 1933, foi un agrarista e político galego que chegou a ser alcalde de Valga durante dous meses.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba. Retornou da emigración en 1908. Foi un dos fundadores do Sindicato Agrario de Cordeiro, do que foi vicepresidente e presidente a partir de 1918. Coa ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Valga a partir do 9 de marzo de 1924 xunto ao seu fillo Celestino Carbia Campaña. Porén ambos dimitiron do cargo un ano despois como "protesta ante a forma en que se efectuou a segregación da freguesía de San Xulián de Requeixo para constituír o Concello de Pontecesures". O 17 de abril de 1931 o goberno provisional da República nomeouno presidente da Xunta provisional do Concello de Valga. Permaneceu na alcaldía apenas dous meses, ata que o 5 de xuño Maximino Mosquera Castromán tomou posesión como alcalde electo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Valga** 1931 | Sucesor:**Maximino Mosquera Castromán** |

Vida persoal
------------

Casou en Forno con Francisca Campaña Bandín e foi pai de Celestino Carbia Campaña, que tamén sería alcalde de Valga, fusilado en 1937.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-3-1933, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Palicio, Alejandro. "As telleiras de Valga e comarca e as fábricas de cerámica (1850-1965)". (XV Premio de investigación Xesús Ferro Couselo).
* Soutelo Vázquez, Raúl. "Emigración de retorno e dinámicas sociopolíticas locais na Galicia rural: Unha microanálise dende Valga" (VIII Premio de Investigación Xesús Ferro Couselo).

### Ligazóns externas

* "A fotografía de Francisco Carbia Fariña completa a exposición permanente de alcaldes de Valga no salón de plenos" Concello, 22/7/2017.
**Francisco** "**Fran**" **Castaño Riádigos**, nado en Lalín o 12 de febreiro de 1985, é un futbolista galego. Xoga de centrocampista.

Traxectoria
-----------

Comezou xogando no equipo do colexio Sagrado Corazón ata a categoría infantil, cando pasou ó Pontevedra CF. Tras pasar polo equipo cadete pasou ó equipo xuvenil que logrou o ascenso á División de Honra, onde logrou a segunda posición por detrás do Sporting de Xixón. Foi seleccionado por Iñaki Sáez para un adestramento da Selección Sub-17 da selección española, aínda que non chegou a xogar. Si o fixo nas categorías inferiores da selección galega, xunto a varios dos seus compañeiros.

Tras varias tempadas realizando a pretemporada co primeiro equipo, fixo unha paréntese na tempada 2005-06 para xogar como cedido co Portonovo SD na terceira división, acumulando minutos nesa categoría. A tempada seguinte regresou ó Pontevedra CF para actuar no filial en Rexional Preferente, conseguindo o ascenso á terceira división. Foi peza importante no centro do campo do filial granate e un fixo nas aliñacións. Na campaña 2007-08 tivo ficha co primeiro equipo.

Na tempada 2008–09 firmou co CCD Cerceda, de Terceira División. No club cercedense permaneceu dúas campañas.

Na tempada 2010–11 fichou polo Villalonga CF, de Terceira División.

Na tempada 2011–12 firmou co Portonovo SD, volvendo anos despois á que fora a súa casa. Estivo unha tempada no club sanxenxino, xogando en Preferente Autonómica.

Na tempada 2012–13 fichou polo Ribadumia CF, de Preferente Autonómica. Estivo dúas tempadas no club ribadumiense.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Datos do xogador en ceroacero.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11681914
* Transfermarkt: 63688

 |