Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Lagarto (homónimos).

| Lacertilios*Lacertilia*Lagartos e especies afínsRango fósil: xurásico – actualidade |
| --- |
| *Timon lepidus* (lagarto arnal) en Fisterra |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Sauropsida |
| Subclase: | Diapsida |
| Orde: | Squamata |
| Suborde: | **Lacertilia**Günter, 1867 |

 |
| Área de distribución mundialÁrea de distribución mundialÁrea de distribución mundial |
| Infraordes |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

A dos **lacertilios** (***Lacertilia***) é unha suborde de réptiles escamosos que inclúe a maioría dos réptiles actuais, como varanos, iguanas, lagartos, lagartas, camaleóns e xecos, así como algunhas formas fósiles moi notábleis, como os mosasaurios do Cretáceo superior. 

Xunto coas subordes das serpentes (*Serpentes*) e das cobras cegas (*Amphisbaenia*), forma a orde dos escamosos (*Squamata*), que comprende case 5 000 especies.

Taxonomía
---------

### Descrición

A suborde foi descrita en 1867 polo zoólogo británico de orixe alemá Albert Günther.

### Etimoloxía

O nome científico *Lacertilia* está formado pola adición á raíz do nome do seu xénero tipo, *Lacerta*, o sufixo do latín científico *-ilia*, indicando plural.

### Sinónimo

* **Sauria** Macartney, 1802

### Variacións taxonómicas

Antes denominábase **saurios** (***Sauria***) á suborde formada polos lacertilios e as serpentes, pero dado que este resultou ser parafilético, o nome *Sauria* aplícase agora a un clado maior de réptiles que inclúe a maioría da subclase dos diápsidos.

### Clasificación

A suborde comprende as infraordes seguintes:

* **Suborde** ***Lacertilia***
	+ **Infraorde *Dibamia***
	+ **Infraorde *Iguania***
	+ **Infraorde *Scincomorpha***
	+ **Infraorde *Diploglossa***
	+ **Infraorde *Platynota***

Características
---------------

Normalmente tenen catro patas, oído con apertura externa e pálpebras móbiles. O rango de lonxitudes vai duns poucos centímetros dalgúns xecos do Caribe até os cerca de tres metros do dragón de Komodo.

Algunhas especies de lacertilios, as chamadas *cobras cegas* (como *Blanus cinereus*), non teñen patas funcionais, a pesar de teren vestixios do esqueleto das patas. Distínguense das verdadeiras serpentes pola presenza de aberturas timpánicas e pálpebras. O seu corpo é alongado e teñen unha cola ben desenvolvida.

Os lacertilios da infraorde dos Scincomorpha a miúdo presentan cores brillantes e iridiscentes que parecen húmidos. Pero como o resto dos lagartos, teñen a pel seca, prefirindo xeralmente evitar a auga (aínda que todos os lagartos poden nadar se é necesario).

Todos os lacertilios poden cambiar de cor en resposta á súa contorna ou en momentos de perigo. O exemplo máis típico é o dos camaleóns, pero tamén poden suceder cambios de cor máis sutís noutras especies de lacertilios.

Algunhas especies son capaces de romper e desprender a súa cola cando se ven en perigo ou son capturados por un depredador; esta capacidade, denominada autotomía, débese á presenza de planos especiais de ruptura nas vértebras caudais. Tras a autotomía, a cola rexenérase, pero a nova cola non é idéntica á perdida; en efecto, as vértebras non poden rexenerarse e son substituídas por un tubo cartilaxinoso non segmentado.

Bioloxía e ecoloxía
-------------------

Os lacertilios aliméntanse xeralmente de invertebrados, como insectos ou arácnidos e, en ocasións (e dependendo da especie), de pequenos vertebrados, incluíndo a outras especies de lacertilios. Unhas poucas especies son omnívoras e poden comer plantas. Soamente un xénero é velenoso, *Heloderma*, que inclúe as especies *Heloderma suspectum* (monstro de Gila) e *Heloderma horridum*. Estas especies habitan no oeste de México e o sur de Texas, e posúen dúas glándulas velenosas na mandíbula. Porén, en 2009 descubriuse que o dragón de Komodo posibelmente tamén sexa velenoso, tras o achado dun par de glándulas de veleno no seu maxilar inferior. De todos os xeitos está en discusión o efecto real que poida ter tras unha trabada.

A maioría dos lacertilios poñen ovos, aínda que as femias dunhas poucas especies retéñenos no seu interior e paren directamente as crías vivas (ovovivíparos).

Notas
-----

1. ↑  Lacertilia Günther 1867 Arquivado 23 de abril de 2020 en Wayback Machine. en fossilworks.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1996): "Acerca dos nomes dos anfibios e réptiles galegos" Arquivado 27 de agosto de 2016 en Wayback Machine. en *Cadernos de Lingua, 13*, páx. 82. Real Academia Galega.
3. ↑  Young, J. Z. (1977): *La vida de los vertebrados*. Barcelona: Editorial Omega. ISBN 84-282-0206-0.
4. ↑  Bryan G. Fry, Stephen Wroec, Wouter Teeuwissed; et al. (2009). "A central role for venom in predation by *Varanus komodoensis* (Komodo Dragon) and the extinct giant *Varanus* (*Megalania*) *priscus''*". *Proceedings of the National Academy of Sciences* **106** (22): 8969–8974. doi:10.1073/pnas.0810883106.
5. ↑  Carl Zimmer (25 de maio de 2009). "Venom Might Boost Dragons Bite". San Diego Tribune. Arquivado dende o orixinal o 18 de decembro de 2014. Consultado o 3 de outubro de 2019.
6. ↑  Anthony Bartkewicz (19 de maio de 2009). "Study: Komodo Dragons Kill With Venom". Fox News Service. Consultado o 3 de outubro de 2019. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lacertilios Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Lacertilios*** |

### Outros atigos

* Escamosos

### Ligazóns externas

* Types of Lizards *(en inglés)*. Fotos de varios lagartos
* Reptile database *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15879
* AAT: 300250295
* BRE: 4921106
* EBID: ID
* GEA: 11594
* GEC: 0235945
* JSTOR: lizards
* LCCN: sh85077831
* MAG: 2777871726
* NKC: ph114836

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 18511
* FE: 15561
* FE-New: ID
* Fossilworks: 199119
* iNaturalist: 85552
* ITIS: 173862
* NCBI: 32561
* WoRMS: 1041092

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D008116
* UMLS: C1004231

 |