recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jacob Wallenberg**, nado o 13 de xaneiro de 1956 en Estocolmo, é un empresario sueco.

Traxectoria
-----------

Fillo do banqueiro Peter Wallenberg formouse como oficial na Real Academia Naval e graduouse en económicas en 1980 na Universidade de Pensilvania, e logo realizou un mestrado de administración de negocios nesa mesma universidade.

É presidente da sociedade de investimento Investidor AB desde 2005. Entre 1998 e 2005 presidiu o banco SEB, e de 2007 a 2014, foi membro do consello de administración de Coca-Cola Company, o único de fóra dos Estados Unidos. e foi tamén directivo de LM Ericsson, SAS, FAM AB, ABB Ltd. Patricia Industries, Atlas Copco e Stora Enso. Tamén é o presidente do Real Club Náutico de Suecia e membro do comité de dirección do grupo Bidelberg.

Notas
-----

1. ↑  Jacob Wallenberg, Investor head with more influence than money, *Financial Times*, 29 de xuño de 2014
2. ↑  Jacob Wallenberg en Investor
3. ↑  Jacob Wallenberg in i Coca-Colas styrelse E24, 14 de decembro de 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q121564
* WorldCat
* VIAF: 68910074
* Munzinger: 00000024566
* SELIBR: 269330

 |
**Santa Mariña de Barxas** (*Barjas* en castelán e oficialmente) é unha entidade do concello homónimo da provincia de León. É a capital do concello.

Situación
---------

A aldea tópase nun val, a uns 850 metros sobre o nivel do mar. Dista 56 km de Ponferrada e 165 km de León.

Poboación
---------

Segundo o INE, no 2010 vivían nesta aldea 49 veciños (22 homes e 27 mulleres). O que supón un descenso do 29 % respecto ao ano 2000, cando vivían no lugar 69 persoas.

Evolución da poboación da parroquia dende o 2000 ao 2010:

| 2000 | 2004 | 2008 | 2010 |
| --- | --- | --- | --- |
| 69 | 76 | 53 | 49 |

Servizos
--------

Xa que é a capital do concello, nesta aldea hai unha farmacia, unha igrexa, entre outros.

| León | Parroquias de Barxas |  |
| --- | --- |
| Alveredos | Barxas | Barrosas | Busmaior | Campo da Lebre | Corporais | Currais | Ermide | Güimil-Serviz | Moldes | Mosteiros | Penacaira | Quintela | Veigas do Seo |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20542282
* código INE: 24011000200
* GeoNames: 3128675

 |
**Episkopí** é a capital de Akrotiri e Dhekelia, un Territorio Británico de Ultramar na illa de Chipre, administrado como unha zona de soberanía. Atópase no centro da zona de soberanía oeste, unha das dúas áreas que comprenden o territorio. Atópase en 34°40′N 32°51′L﻿ / ﻿34.667, -32.850. Aínda que non é a máis grande das bases militares do británicas na illa, é a base da sede da administración civil e militar das zonas de soberanía.

Comando
-------

*Artigo principal**:*  Forzas Británicas Chipre.
Episkopi é o centro de mando actual das Forzas Británicas en Chipre. O comandante da zonas de soberanía/Forzas Británicas en Chipre (CBF) é ou ben un Maior Xeral ou un Vice Mariscal Aéreo, alternando cada tres anos a transferencia do mando entre o Exército británico e a RAF. En consecuencia, o sub-comandante das Forzas Británicas en Chipre (DBFC) é do servizo oposto ao do comandante, xa sexa un Brigadier ou un Comodoro do Aire.

O actual CBF é o Maior Xeral Richard Cripwell e o DCBF é Comodoro do Aire Andrew Huggett.

Episkopí é a se da Administración das zonas de soberanía, a autoridade civil no territorio.

Véxase tamén
------------

* Akrotiri e Dhekelia
**Betancuria** é un municipio canario pertencente á provincia das Palmas. Está situado na costa oeste da illa de Fuerteventura.

Historia
--------

Igrexa de Betancuria.
O seu nome débese ao normando Jean de Bethencourt, quen a fundou xunto con Gadifer de la Salle en 1404. O val de Betancuria foi o primeiro asentamento da illa. Desde a conquista, Betancuria converteuse na capital e sede de diversos órganos de goberno, relixiosos e administrativos (cabido, xulgados etc.).

En 1593 foi practicamente arrasada por unha invasión berberisca, sendo destruída a Igrexa Catedral de Santa María de Betancuria, aínda que foi reconstruída anos despois.

A partir do século XIX, Betancuria foi perdendo progresivamente poder a favor doutros núcleos de poboación (grazas ao seu desenvolvemento económico), como Pájara, La Oliva, Antigua ou Puerto de Cabras. Finalmente en 1834 perdería a capitalidade da illa.

Lugares de interese
-------------------

Imaxe da Virxe da Pena (Patroa de Fuerteventura).
Na ermida de Vega de Río Palmas atópase a imaxe da Nosa Señora da Pena, patroa de Fuerteventura. En setembro celébrase unha romaría na súa honra, de gran participación popular. Outro núcleo de poboación constitúeo o Valle de Santa Inés, onde se atopa a Ermida de Santa Inés, construída pouco logo da conquista.

A vila conta ademais cun Museo de Arte Sacra e o Museo Arqueolóxico e Etnográfico.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Betancuria*** |

* Sitio web do concello *(en castelán)*
* Web da Universidade sobre Betancuria *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Illas Canarias Illas Canarias | Concellos de Fuerteventura |
| --- |
| Antigua  ·  Betancuria  ·  La Oliva  ·  Pájara  ·  Puerto del Rosario  ·  Tuineje |  |


| * v
* c
* e
Illas Canarias Illas Canarias  ·  Concellos da provincia das Palmas |
| --- |
| Agaete  ·  Agüimes  ·  Antigua  ·  Arrecife  ·  Artenara  ·  Arucas  ·  Betancuria  ·  Firgas  ·  Gáldar  ·  Haría  ·  Ingenio  ·  La Aldea de San Nicolás  ·  La Oliva  ·  Mogán  ·  Moya  ·  As Palmas de Gran Canaria  ·  Pájara  ·  Puerto del Rosario  ·  San Bartolomé  ·  San Bartolomé de Tirajana  ·  Santa Brígida  ·  Santa Lucía de Tirajana  ·  Santa María de Guía de Gran Canaria  ·  Teguise  ·  Tejeda  ·  Telde  ·  Teror  ·  Tinajo  ·  Tuineje  ·  Tías  ·  Valleseco  ·  Valsequillo de Gran Canaria  ·  Vega de San Mateo  ·  Yaiza |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q830969
* WorldCat
* VIAF: 298706795
* código INE: 35007
* GeoNames: 6360177
* GND: 1032754931
* OSM: 345130

 |
**Świeszyno** ([ɕfjɛˈʂɨnɔ] ; en alemán: *Schwessin*)  é unha aldea de Gmina Miastko, condado de Bytów, Voivodato de Pomerania, no norte de Polonia.

Situación
---------

Atópase a uns 21 kilometres (13 mi) ao suroeste de Bytów e 68 kilometres (42 mi) ao suroeste de Gdańsk (capital do voivodato de Pomerania).

Historia
--------

De 1975 a 1998 a aldea estivo no Voivodato de Słupsk.

Demografía
----------

Ten unha poboación de 152 habitantes. O profesor Ernst Pöppel naceu nesta aldea.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

Notas
-----

1. ↑  "GOV :: Schwessin, Świeszyno". *gov.genealogy.net*. Consultado o 2022-07-12.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "GUS". *www.stat.gov.pl* (en polaco).
* Mapa de Gmina Miastko Arquivado 11 de decembro de 2008 en Wayback Machine.

Coordenadas: 53°58′58″N 17°04′14″L﻿ / ﻿53.98278, -17.07056

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q387608
* GeoNames: 3084013
* GOV: SCHSINJO83MX

 |
Anhalt dentro do Imperio Alemán
**Anhalt** foi un antigo estado alemán que se formou no século XIII ao separarse do ducado de Saxonia, posteriormente o estado dividiuse en varios principados. En 1570 Anhalt uniuse de novo e así permaneceu ata 1603, cando de novo se volve a fragmentar e non sería ata 1863 cando se volvan a unir formando o Ducado de Anhalt que tiña como capital Dessau, consistía en dúas grandes extensión de territorio separados pola provincia prusiana de Saxonia e cinco enclaves:Alsleben, Muhlingen, Dornburg, Goednitz e Tilkerode-Abberode rodeados por territorio prusiano. En 1918 coa proclamación da República de Weimar, Anhalt aboliu a monarquía e converteuse no Estado Libre de Anhalt. Despois da Segunda guerra mundial uniuse á Saxonia prusiana para formar Saxonia-Anhalt disolto en 1952 e volto a crear en 1990 coa unificación de Alemaña.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q155578
* BRE: 702660
* EBID: ID
* GEC: 0004158
* NKC: ge581610

 |
**Alba Aguión Tarrío**, nada en A Coruña en 1990, é unha bióloga galega, investigadora e divulgadora. En 2016 foi subcampioa mundial do concurso de monólogos FameLab organizado pola Fundación Española para a Ciencia e a Tecnoloxía (Fecyt), o British Council e Obra Social "la Caixa".

Traxectoria
-----------

Alba Aguión é licenciada en bioloxía pola Universidade de Santiago de Compostela, con dobre especialidade en Zooloxía e Bioloxía Mariña. Posteriormente cursou un máster en Ecoloxía na cidade de York e traballou para a compañía Education Through Expeditions (ETE) realizando talleres sobre o Àrtico e a ciencia polar. 

Na actualidade traballa como investigadora na Universidade de Vigo, no grupo de investigación Future Oceans Lab liderado por Elena Ojea, e realiza su doutoramento sobre os efectos do cambio climático sobre a pesca do percebe en Galicia. En 2019 foi seleccionada para formar parte da iniciativa *Homeward Bound*, que pretende construír unha rede global de mulleres dedicada a fortalecer o liderado feminino na loita contra o cambio climático e polo futuro do planeta.

Recoñecementos
--------------

En 2016 foi a Gañadora do concurso de monólogos científicos Famelab España 2016 e obtivo o segundo posto en International Famelab 2016 representando a España. En 2017 gañou o concurso de vídeos de ciencia da Fundación Aquae 2017 e Somos Científicos 2017.

Notas
-----

1. ↑  "Perfil – Zona Magnesio" (en castelán). Consultado o 2020-08-30.
2. ↑  Redacción (2019-10-01). "Alba Aguión, unha galega na Antártida polo futuro do planeta". *GCiencia*. Consultado o 2020-08-30.
3. ↑  García, Victoria (2016-03-30). "A bióloga Alba Aguión, na final dos monólogos de Famelab". *GCiencia*. Consultado o 2020-08-30.
4. ↑  "Future Oceans Lab – Climate Adaptation Research in Marine Systems". *futureoceanslab.org*. Consultado o 2020-08-30.
5. ↑  "Conferencias". *www.muncyt.es*. Consultado o 2020-08-30.
6. 1 2  "Homeward Bound – AA". Arquivado dende o orixinal o 04 de agosto de 2020. Consultado o 2020-08-30.
7. ↑  "La inteligencia del hormiguero". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2016-07-17. Consultado o 2020-08-30.

Véxase tamén
------------

**Ligazóns externas**

* Alba Aguión na final internacional de Famelab 2016
* Páxina Persoal de Alba AguiónArquivado 20 de setembro de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q98785022
* ORCID: 0000-0002-5429-2227

 |
Un **compoñente de software** é unha peza de software que fornece unha serie de funcionalidades, definidas normalmente por unha ou varias APIs.

Un compoñente software depende á súa vez (fai uso) de APIs provistas (implementadas) por outros módulos.

Compoñente de OMG: Na terminoloxía OMG e, en particular no Modelo de compoñentes CORBA (CCM: *CORBA Component Model*), por *compoñente* enténdese como tal o código obxecto resultante da compilación dunha serie de código fonte que implementa tales APIs. É dicir, mentres que o módulo en si aínda se pode entender como unha entidade conceptual, denomínase compoñente cando xa está códificado e compilado e, xa que logo, forma (en xeral) unha librería software.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Delmenhorst** é unha cidade de Alemaña, no estado de Baixa Saxonia, de 77.711 habitantes (2008). A cidade sitúase entre Bremen e Oldenburg.

Historia
--------

Delmenhorst menciónase pola primeira vez nun documento de 1254 tras que o conde de Oldenburg, Otto I, mercara o lugar preto do río Delme en 1234. Alí construíuse en 1247 unha fortaleza para protexer o novo asentamento. O seguinte conde, Otto II, fixo deste castelo a súa residencia. O 15 de xullo de 1371 Delmenhorst declarouse cidade independente consonte as leis de Bremen.

Delmenhorst en 1647
Despois dun breve período baixo o goberno do bispo de Bremen (1421-1436), Demelhorst volveu á custodia de Oldenburg ata que en 1482 pasou ao poder do bispo de Münster. En 1547 volveu para Oldenburgo e desde 1667 pasou, como o resto de Oldenburg, á autoridade danesa. A tsarina Catarina II mercou Delmenhorst en 1767 pero devolveullo a Oldenburg en 1773. En 1777 Delmenhorst converteuse en ducado de Oldenburg, en 1806 un exército franco-holandés ocupou o territorio, Delmenhorst foi parte do Imperio Francés de 1811 ata 1813.

Durante a Revolución Industrial Delmenhorst experimentou un forte crecemento económico, grazas a Bremen, xa que os comerciantes para evitar pagar altos dereito aduaneiros por exportar bens manufacturados producían os bens nas vilas veciñas que estaban fóra da área aduaneira de Bremen.

En 1903 Delmenhorst converteuse en *kreisfrei*, o que significaba que estaba baixo o seu propio goberno sen depender doutro. Durante a época de depresión dos anos 30 as fábricas pecharon pero a cidade continuou a medrar, incorporando as aldeas do arredor. En 1938 durante a A noite dos cristais rotos queimaron a sinagoga. Despois da segunda guerra mundial a cidade quedou baixo a zona de ocupación británica e acolleu milleiros de refuxiados da Alemaña Oriental, baixo ocupación da Unión Soviética

Cidades Irmandadas
------------------

* Francia - Allonnes, Francia
* - Borisoglebsk, Rusia
* - Eberswalde, Alemaña
* - Kolding, Dinamarca
* - Lublin, Polonia
* - Toledo, Ohio, USA

Ligazóns externas
-----------------

Sitio oficial (en alemán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3907
* WorldCat
* VIAF: 131941473
* BNF: 11992308s
* EBID: ID
* GEC: 0021919
* GeoNames: 3221066
* GND: 4011382-6
* LCCN: n82274108
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1035770
* OSM: 62414
* SUDOC: 027999009
* WOEID: 644106

 |
Coordenadas: 34°50′32″S 58°12′14″O﻿ / ﻿-34.84222, -58.20389

Un dos seus logotipos anteriores.
**LS86 TV Canal 2 de La Plata**, actualmente é un sinal coñecido polo seu nome comercial como **América TV** (tamén coñecida como **América 2** ou simplemente **América**), tamén é un canle de televisión da Arxentina.

Descrición
----------

O sinal é licenciado na cidade de La Plata, Provincia de Buenos Aires, posúe os seus estudos localizados na cidade de Buenos Aires. A súa fundación ocorre no 1966. O tipo de programación é do corte xeralista e o seu actual slogan en castelán é *La vida en vivo*. O indicativo do sinal é LS86 TV e a mesma é tamén coñecida como unha das 5 canles abertas en emisión desde a capital do país.

Difusión
--------

En termos de difusión, América TV transmite os seus programas en dous estacións no territorio arxentino: A24 e Canle 10 de Xunín.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***América TV*** |

### Ligazóns externas

* Portal web da canle *(en castelán)*
| Neopterixios |
| --- |
| Rodaballo. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Actinopterygii |
| Subclase: | **Neopterygii** |

 |
| Infraclassis |
| Holostei
Teleostei |

Os **neopterixios** (Neopterygii) son unha subclases da clase Actinopterixios (Actinopterygii) de peixes óseos. O termo significa "alas novas", e fai referencia á forma evolucionada das aletas.

Os exemplares actuais mostran moi poucos cambios respecto dos actinopterixios máis primitivos. O grupo apareceu no Permiano tardío e a partir de entón dominaron os mares con notable éxito porque podían moverse a maior velocidade cós seus antecesores.

Características
---------------

As escamas e esqueletos foron tornándose máis lixeiros ó longo da evolución, á vez que desenvolvían unha mandíbula máis poderosa e eficiente.

Clasificación
-------------

Clasifícanse en dúas infraclases:

* Infraclase Holostei
	+ Orde Amiiformes
	+ Orde Lepisosteiformes
* Infraclase Teleostei

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Neopterixios*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Neopterixios*** |

* Taxonomía ITIS
* Taxonomía Fauna Europea.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740005
* MAG: 2775904764

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Neopterygii
* BioLib: 15458
* Dyntaxa: 6000047
* EOL: 2775792
* FE: 12013
* FE-New: ID
* Fossilworks: 92050
* ITIS: 553120
* NCBI: 41665

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1009645

 |
Cymdeithas yr Iaith, 1972
**Cymdeithas yr Iaith Gymraeg** (Sociedade da Lingua Galesa) é un movemento asociativo para a defensa dos dereitos lingüísticos dos falantes de galés. Fundada en 1962, basease na acción directa pacífica. No decurso das súas campañas arredor de 1.000 persoas compareceron diantes os tribunais por participaren nas súas campañas, e moitos foron condenados a prisión. Froito desas campañas conseguíronse a promulgación de leis da lingua galesa, sinalización bilingüe e o establecemento da S4C, a televisión en lingua galesa.  

Cymdeithas é un movemento enteiramente dependente dos seus afiliados e simpatizantes para a realización das súas campañas. Ten tan só dous empregados para atender as súas oficinas centrais en Aberystwyth.  

As campañas de Cymdeithas yr Iaith Gymraeg abranguen numerosos campos: educación, medios de comunicación, cultura, autoridades locais. Na actualidade levan unha campaña para conseguir unha nova Lei da Lingua Galesa que cubra sectores ignorados na actual, que data de 1993, como as telecomunicacións ou o sector privado.

Ligazóns externas
-----------------

Web oficial de Cymdeithas Yr Iaith (en galés e inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q499322
* WorldCat
* VIAF: 154236716
* EBID: ID
* LCCN: nb2006025155

 |
**Rosenheim** é unha cidade da Alemaña localizada na rexión administrativa da Alta Baviera, estado libre de Baviera que está situada na fronteira con Austria. Rosenheim é unha cidade independente (Kreisfreie Städte) ou distrito urbano (Stadtkreis), ou sexa, posúe estatuto de distrito (kreis).

Situada a medio camiño entre Múnic e Salzburgo, constitúe o eixo de comunicacións formado polo triángulo Múnic, Viena e Italia, tanto para ferrocarrís como para autoestradas.

Rodeada por máis dunha ducia de lagoas e na proximidade dos Alpes, Rosenheim é unha cidade atractiva para os que practican deportes de inverno ou deportes extremos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rosenheim*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4007
* WorldCat
* VIAF: 151291540
* Bavarikon: ODB\_A00000906
* BNF: 122559324
* DARE: 782
* GEC: 0266357
* GeoNames: 2844988
* GND: 4050554-6
* ISNI: 0000 0004 0581 7749
* LCCN: n82066436
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge557034
* OSM: 2168233
* SUDOC: 031321828

 |
**Oxford** é unha vella cidade universitaria inglesa no condado de Oxfordshire, en Inglaterra. Segundo o censo de 2001 a súa poboación é de 134.248 habitantes. A súa posición xeográfica é 51º44'29*N 1º16'38*W (corresponde á Torre Carfax, considerada como o centro da cidade).

Localización
------------

Oxford está situada a unhas 50 millas (80 quilómetros) ao noroeste de Londres; as cidades están unidas pola autoestrada M40, que tamén enlaza ao norte con Birmingham. A Canle de Oxford conecta co río Támese en Oxford. A cidade conta cun aeroporto, situado en Kidlington, que ofrece servizos aéreos de negocios e xerais.

Historia
--------

A cidade foi ocupada por vez primeira na época dos saxóns e menciónase por vez primeira nun escrito das crónicas anglosaxoas do ano 912. A Universidade de Oxford é a máis antiga de Inglaterra e menciónase por vez primeira no século XII.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Oxford*** |

### Ligazóns externas

* Páxina da cidade *(en inglés)*
* Outra páxina sobre a cidade *(en inglés)*
* Páxina da *Universidade de Oxford* *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34217
* WorldCat
* VIAF: 145353627
* BRE: 2687580
* EBID: ID
* GEC: 0048066
* GeoNames: 2640729
* GND: 4044234-2
* LCCN: n79065853
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00628305
* NKC: ge134422
* Orthodox Encyclopedia: 2578257
* TGN: 7011931
* Treccani: oxford

 |
***El maleficio de la mariposa*** é a primeira obra teatral do escritor andaluz Federico García Lorca, membro da xeración do 27. Escrita en verso, foi estreada o 22 de marzo de 1920 no Teatro Eslava de Madrid, dentro da programación do Teatro de arte de Gregorio Martínez Sierra e a súa esposa, María de la O Lejárraga. Con só catro representacións, apupos incluídos, supuxo un total fracaso para o seu autor. O texto é unha parábola sobre a frustración, o amor e a morte; os dous últimos son temas recorrentes na obra de Lorca. Está protagonizada por uns insectos -cascudas ou "curianitas"- que dan á historia un ambiente inquietante, con aires de conto infantil, pero en cuxo seo se encerra un drama profundamente humano, tal e como se advirte no prólogo:

> 
> 
> ¿Por qué os causan repugnancia algunos insectos limpios y brillantes que se mueven graciosamente entre las hierbas? ¿Y por qué a vosotros los hombres, llenos de pecados y vicios incurables, os inspiran asco los buenos gusanos que pasean tranquilamente por la pradera tomando el sol en la mañana tibia? ¿Qué motivo tenéis para despreciar lo ínfimo de la Naturaleza? […] Dile al hombre que sea humilde. ¡Todo es igual en la Naturaleza!
> 
> 

Foi estreada con figurines de Rafael Barradas e decorados de Mignoni tras ser rexeitados os decorados de Barradas por La Argentinita, que facía os danzables da obra no papel principal de bolboreta. A obra contou tamén con música incidental de Edvard Grieg, instrumentada por José Luís Lloret.

Argumento
---------

A obra consta de varios personaxes como: Curianito, o Nene; Dona Curiana; Curianita Silvia; Alacranito, o cortamimbres; Mariposa; Curianas gardiás; Gusano número 1; Gusano número 2; Gusano número 3; entre outros.

Nunha comunidade de curianitas -ou cascudas- destaca Curianito entre os demais pola súa vocación poética, sendo desprezado polo resto de membros, entre eles a súa nai e a súa pretendente, a Curianita Silvia, á que el rexeita sistematicamente. A chegada dunha bolboreta coa á rota, moribunda, suporá un gran cambio para a visión que Curianito ten do mundo, que se namorará profundamente, e, no momento en que se declara, morre a bolboreta nunha danza (que na representación encarnou La Argentinita), provocando á súa vez a tráxica morte de Curianito.

Notas
-----

1. ↑  García Lorca, Federico (2009). Piero Menarini, ed. *El maleficio de la mariposa*. Cátedra.
2. ↑  Existe certa polémica sobre si foi La Argentinita ou o mesmo Lorca quen rexeitou os decorados, pero asemellan concluíntes as fontes achegadas por Piero Menarini: Menarini (2009). *El maleficio de la mariposa*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Lorca, Federico (1954). Hoyo, Arturo del, ed. *Obras completas*. Madrid: Editorial Aguilar. pp. 577–629.
* García Lorca, Federico (2009). Piero Menarini, ed. *El maleficio de la mariposa* (en castelán). Cátedra. ISBN 978-84-376-1706-0.

### Ligazóns externas

* Ficha de *El maleficio de la mariposa* na páxina web da Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes.
**Comminges** (en occitano e gascón ***Comenge***) é unha rexión xeográfica do sur de Francia, non delimitada de xeito oficial.

Escudo de armas de Comminges
Val coa localidade de Saint-Bertrand-de-Comminges

Situación
---------

Este antigo país da Francia meridional, sita na Alta Gascoña (Haute-Gascogne), está actualmente dividida entre os departamentos de Alta Garona, Ariège e de Gers. Polo sur Comminges linda con España.

Subdivisións principais
-----------------------

O país pode dividirse en dúas zonas: 

1. *Alto-Comminges* (Haut-Comminges) ou Comminges gascón, que comprende a súa parte sur, entre Bigorre e Couserans. A súa capitalidade comarcal recae en Saint-Bertrand-de-Comminges. Outras localidades salientes son: Saint-Martory, Montespan, Muret, Lombez, Aurignac e Isle-en-Dodon ;
2. *Baixo-Comminges* ou Comminges *languedociano, tamén denominado* Pequeno Comminges *(Petit Comminges), sito no nordeste do país, entre o Alto-Comminges, Couserans, o Condado de Foix e máis o Haut-Languedoc. As cidades máis importantes nesta zona son: Saint-Béat e Valentine.*

As pequenas comarcas
--------------------

Comminges esta subdivídida aínda en pequenas comarcas que xorden, principalmente, en torno ao alto val do río Garona e os dos seu tributario Pique: **Larboust**, **Paíss de Luchon**, **Ballongue**, **Oueil**, **Bavartès**, **Layrines**, **Frontignès**, **País de Aspe**, **País de Rivière**, **País de Dodon**.

O termo Nébouzan aplícase especificamente á rexión de Saint-Gaudens.

O asentamento galo-romano de Lugdunum Convenarum, preto de Saint-Bertrand-de-Comminges, foi a capital da *Convenae*, o antigo nome da rexión.

Véxase tamén
------------

### Artigos relacionados

* Condado de Comminges.
* Novempopulania.
* Gascoña.

### Ligazóns externas

* *(en francés)* Sociedade de Estudos de Comminges e da *Revue de Comminges et des Pyrénées centrales*(fundada en 1885)
* *(en francés)* Vivir en Comminges : sitio web informativo sobre Comminges

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q640024
* WorldCat
* VIAF: 132650354
* BNF: 15322585v
* GEC: 0018985
* GND: 4085312-3
* LCCN: n89604570
* NKC: ge672209
* SUDOC: 028598075

 |
**Acqui Terme**, comuna da provincia de Alessandria, Piemonte, Italia. 19 183 habitantes, situada a 156 metros de altitude.  

A economía da cidade depende en gran medida do turismo xerado polas termas.

Historia
--------

En orixe foi un asentamento ligur fundado co nome de **Caristum**.

A cidade foi conquistada polos romanos no 173 a.C. polo cónsul Marco Popilio Lenate, reconstruída co nome de **Aquae Statielle** como cidade romana. No 109 a.C. aumenta a súa importancia económica cundo foi construída a vía Aemilia Scaurii. A súa importancia prosegue cando menos ata o século II, grazas ás súas termas, consideradas entre as mellores do Imperio.

Coa fin do Imperio romano Acqui sofre un longo período de decadencia, conquistada polos longobardos, forma parte do ducado de Asti.

Dende o 978 o emperador Odón II outorga o goberno da cidade ao bispo. No 1278 únese ao marquesado de Monferrato.

Arquitectura
------------

**Catedral de Santa María Assunta** fundada no 989 e consagrada no 1067, é un edificio de cruz latina de cinco naves. Do estilo románico consérvanse as ábsidas e a cripta. Entre o século XVI e o XIX renóvase a decoración interna.  

**Castelo dos Paleólogos**, hoxe sede do museo arqueolóxico, construído no 1056, reconstruído na forma actual no XV por Guillerme VII de Monferrato.  

**Igrexa da Adoración** fundada no século VII polos longobardos. Fondamente transformada no XVIII, quedan da igrexa orixinal a nave principal, as ábsidas e o campanario restan da igrexa orixinal.  

**Igrexa de San Francisco**, neoclásica, fachada con gran tímpano .

Galería fotográfica
-------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Acqui Terme*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17244
* WorldCat
* VIAF: 240868151
* DARE: 10570
* GEC: 0000599
* GeoNames: 6538185
* MusicBrainz: ID
* OSM: 43420
* Pleiades: 383574
* Treccani: acqui-terme

 |
**Simón Pacheco**, nado en Santiago de Compostela en 1968, é un artista visual galego.

Traxectoria
-----------

### Formación

De vocación temperá e formación autodidacta que completa coa realización de cursos nalgunhas das academias máis prestixiosas, como o Royal College of Art e a Central Saint Martins College of Art de Londres ou a School of Visual Arts de Nova York.

### Estilo

Afirma que a súa obra basease na súa observación da "realidade" mais aló do consenso. As diferentes técnicas que emprega e empregou, para Pacheco, non son un fin en si mesmas, senón un elemento mais de integración nun todo sorprendente, que é a súa obra, á fin.

### Distincións

En 1990 obtivo o premio Arganzuela, en Madrid, concedido por un xurado que integraban, entre outros, Rafael Canogar e Darío Villalba. En 1993 é premiado nos Novos Valores, na Bienal de Pontevedra e grazas á bolsa de estudos viaxa por segunda vez a Nova York, estancia que aproveita para coñecer e absorber innovacións na expresión plástica, que no seu afán creador é totalizadora.

Premio Eixo Atlántico de pintura en 1997, en 2001 recibe a bolsa Unión Fenosa e pasa 6 meses como bolseiro en Londres. Accésit no II Premio Auditorio de Galicia en 2002, Premio Nova Creación Artística do Museo do Mar de Galicia en 2003 e segundo Premio Conxemar no 2006.

Obra
----

A súa obra atópase en diversas coleccións públicas e privadas, entre elas a colección do Centro Galego de Arte Contemporánea.

A finais do 2006 trasladouse desde Vigo a Berlín onde reside actualmente.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Iglesias, José Manuel: *Expresiones y técnicas*. Texto en catálogo.
* González Alegre, Alberto: *As últimas encrucilladas. Trazos e camiños*. Catálogo.
* Rubio Nombloy, Javier: *Simón Pacheco. Hacer*. Madrid, El Punto de las Artes, 1991.
* David Barro, Fernando Castro Flórez, Vicente Molina Foix, Alberto Ruiz de Samaniego, Severino Penelas, Alberto González-Alegre e Manuel Olveira: *simón pacheco ...1999-2005...*. Catálogo

### Ligazóns externas

* www.simonpacheco.com *(en inglés)*
* Simón Pacheco na Colección Afundación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9077636
* WorldCat
* VIAF: 88004926
* BNE: XX985471

 |
Coordenadas: 54°04′N 17°9′L﻿ / ﻿54.067, -17.150

**Neumünster** é unha cidade alemá situada no centro do estado de Schleswig-Holstein.

Historia e características
--------------------------

Segundo o censo correspondente ao ano 2016 tiña 79.680 habitantes. Neumünster medra en ambos os bancos do río Schwale. Acolle unha igrexa evanxélica e outra católica e un número elevado de escolas. Despois da cidade veciña de Altona, agora parte de Hamburgo, é o centro industrial máis puxante da provincia.

A súa tradición industrial céntrase no téxtil, papel, maquinaria industrial, cervexa e doces.

O seu comercio comeza de maneira significativa no século XVII cunha migración de obreiros do sector téxtil desde a cidade, situada máis ao sur, de Bad Segeberg.

Unha delegación industrial nipoa adicada á automoción fundou nos anos 80 unha sede na cidade, aínda activa, da empresa Panasonic.

Nesta cidade está situada a prisión de Neumünster, unha das de meirande criminalidade de Alemaña.

Cidades irmás
-------------

* Alemaña Parchim
* Gravesend
* Polonia Koszalin
* Polonia Giżycko
* İlkadım

Notas
-----

1. ↑  Neumünster*(en alemán)*
2. ↑  Neumünster*(en inglés)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Neumünster Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Neumünster *(en alemán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3879
* WorldCat
* VIAF: 129024242
* BNF: 121115295
* GEC: 0045867
* GeoNames: 2864475
* GND: 4041845-5
* GOV: NEUTERJO44XB
* LCCN: n82039905
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge700672
* OSM: 62528

 |
O **Burj al-Arab** (en árabe Torre dos Árabes) é un hotel que se atopa na cidade de Dubai (Emiratos Árabes Unidos). Foi inaugurado o 1 de decembro de 1999.

Características
---------------

Cunha altura de 321 metros, é o edificio máis alto de uso exclusivo como hotel de todo o mundo e un dos edificios hostaleiros máis representativos. Está situado no mar, sobre unha illa artificial localizada a 280 metros da praia no Golfo Pérsico. Está conectado con terra firme mediante unha estrada.

A construción do edificio iniciouse en 1994 e inaugurouse oficialmente o 1 de decembro de 1999. A súa construción intenta recordar un barco e está situado de forma que a súa sombra non cubra a praia. No punto máis alto do hotel atópase un heliporto.

O hotel está catalogado como de sete estrelas, categoría que vai máis aló da clasificación normal dos hoteis, de 1 a 5, debido ás súas características realmente excepcionais que o diferencian de calquera outro tipo de hotel no mundo. No Burj al-Arab non teñen habitacións normais senón que conta con 202 suites dobres. A máis pequena destas suites ocupa unha área de 169 m² mentres que a maior cobre unha área de 780 m².

O hotel ten unha suite real a cal vale 28000 dólares a noite. Tamén ten un servizo de automóbiles Rolls-Royce de luxo dispoñible para cada hóspede. Ademais na súa cociña conta con afamados chef. As reservas pódense facer desde a páxina oficial.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Burj al-Arab*** |

### Ligazóns externas

* Páxina Oficial do Hotel Burj Al Arab

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62939
* WorldCat
* VIAF: 388144782714151116218
* CTBUH: 402
* Emporis: 107803
* GeoNames: 8594741
* LCCN: no2005106892
* Structurae: 20001194

 |
Arco apuntado
A Ponte medieval de Borela sobre o río Almofrei arránxase cun arco oxival.
O **arco apuntado**, tamén chamado **arco oxival**, está composto por dous tramos de arco formando un ángulo central, na clave.

Significación do arco oxival
----------------------------

Na Europa do século XII, o arco oxival non só supón un cambio estético que racha co clasicismo do arco de medio punto, propio da arquitectura romana e a románica, senón que ademais, resulta máis eficaz, pois grazas á súa verticalidade as presións laterais son menores cá no arco de medio punto, permitindo salvar maiores espazos.

A sección do arco oxival reproduce os nervios, cada vez máis complexos, do sistema gótico, que tamén se manifestan nas mesmas molduras do alicerce.

O arco apuntado considérase un dos tres elementos distintivos da arquitectura gótica, xunto coa bóveda de crucería e o arcobotante. É consecuencia das novidades introducidas no sistema construtivo gótico e acompaña na súa evolución á bóveda de crucería.

Historia
--------

O arco apuntado foi empregado anteriormente polos abasís no século IX. Na arquitectura musulmá, o arco de ferradura apuntado ou *arco túmido* aparece dende o século X. Ten precedentes na arte románica (século XII). Utilizouse no románico borgoñón. É típico da arquitectura gótica (século XIII-XV).

Durante o século XV xeneralizase o uso do arco apuntado conopial, ou cóncavo-convexo, de catro centros, dous interiores, á altura das impostas, e dous externos, na parte superior. Posteriormente xorde o arco rebaixado, tipo carpanel, ou de tres centros, dous á altura das impostas e un por baixo dela, moito maior. O chamado arco Tudor, típico de Inglaterra. O arco escarzano, que non chega ao semicírculo, tamén se empregou na arquitectura gótica, en vans secundarios. Na derradeira época da arte gótica utilizouse o arco mixtilíneo, composto de pequenos tramos rectilíneos dentro do arco.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arco apuntado Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13635434
* EBID: ID
* GND: 4182378-3

 |
**María Luján Argüelles Álvarez** , nada en Salas, Asturias o 26 de xaneiro de 1977, é unha locutora radiofónica e presentadora de televisión española. Traballou en diferentes medios de comunicación de España. Presentou os programas *¿Quién quiere casarse con mi hijo?* e *Tú, yo y mi avatar*, ámbolos dous da canle Cuatro.

Traxectoria
-----------

Empezou a súa carreira nos medios ós 19 anos, mentres estudaba historia e piano. Tras traballar en Radio Vetusta decidiu mudarse a Madrid e fichou por Onda Cero. A partir de 2001 compaxina o seu traballo en radio, co mundo da televisión comezando a súa carreira neste medio en Canal 7 TV Madrid o 3 de maio de 2001 até o 29 de xuño de 2001 co programa *E-Misión Glamourosa.* En 2002, fichou por Antena 3 e en 2008 inicia unha nova etapa na canle Cuatro, un ano despois asinaría un contrato blindado de 4 anos de duración con esta mesma canle.

En abril de 2018 anúnciase que non renova o seu contrato con Mediaset España tras 10 anos no grupo, aínda que seguirá á fronte do formato *¿Quién quiere casarse con mi hijo?* e como comentarista de *El programa de AR* até finais de 2018.

Desde setembro de 2018 conduce en Telemadrid o espazo *La Báscula*.

Vida persoal
------------

O 13 de xullo de 2015, Luján deu a luz á súa primeira filla coa súa actual parella, o empresario Carlos Sánchez Areas, á que chamou Miranda.

Notas
-----

1. ↑  O marido de Luján Argüelles anuncia o fin da súa relación matrimonial en Twitter
2. ↑  Ola

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9025495
* WorldCat
* VIAF: 309573862
* BNE: XX5385379
* IMDb: nm1873741
* TMDb: 2602289

 |
**Théodred** é un personaxe ficticio que aparece na obra de J. R. R. Tolkien en *O Señor dos Aneis* e *Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth*. Era un home de Rohan, fillo único do rei Théoden e Elfhild, quen morreu no parto en 2978 da T.E. Théodred medrou xunto ó seu curmán Éomer e á súa curmá Éowyn, ós que amaba como irmáns.

Etimoloxía
----------

O nome Théodred é unha verba anglosaxoa, como o resto dos nomes que Tolkien lles deu ós Rohirrim. Está composto de *þeod* ("pobo", "xente", "nación") e *ræd* ("consello").

Historia
--------

Durante a Guerra do Anel, Théodred era Segundo Mariscal da Marca, tiña a súa sede de mando no Abismo de Helmo, e reunía ás tropas do Folde Oeste.

Como tal tivo ó seu cargo a defensa dos Vaos do Isen ante a acción de Saruman de invadir Rohan. Morreu na Primeira Batalla dos Vaos do Isen en 3019 da T.E. Grimbold acudiu no seu auxilio pero foi demasiado tarde, porque o fillo de Théoden morreu nos seus brazos.

Como o seu pai Théoden non tiña outro fillo, o décimo noveno rei da Marca foi Éomer.
O **renacemento das ciencias relixiosas**; en árabe, احياء علوم الدين‎‎, transliterado: Iḥyā′ 'Ulūm al-Dīn') é un libro do século XI escrito polo teólogo persa Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad al-Ghazali. O libro foi escrito en árabe e baséase na experiencia relixiosa persoal do autor. Considérase unha das súas obras principais, e tamén unha introdución clásica ao camiño do piadoso musulmán cara a Deus. Orixinalmente abrangue máis de 40 volumes, aborda os principios e prácticas do islam e demostra como estes poden ser a base dun pensamento relixioso, mantendo así os máis altos niveis de sufismo. O libro *Kimiyā al-Sa'ādat* (A alquimia da felicidade) é erroneamente considerado por algúns como unha reescritura desta obra. Kimyā al-Sa'ādat é máis breve que isto, pero Ghazali dixo que escribiu *O renacemento das ciencias relixiosas* para reflectir a natureza destas últimas, así como outros escritos teolóxicos.

Notas
-----

1. ↑  Garber, Marjorie (13 de setembro de 2013). "One Nation Under God?: Religion and American Culture". Routledge.
2. ↑  Ghazzālī (1978). *Ihya Ulum Al-din* (en inglés). Sind Sagar Academy.
3. ↑  al-Ghazzali (16 de abril de 1997). "Ihya' Ulum Al-din". Dar al-Tauzi'.
4. ↑  Watt, Montgomery. "Ghazali, /Abu /Hamed /Mohammad, ii, iii." Encyclopedia Iranica. 1-12. Print.
5. ↑  Netton, Ian R. "(Untitled)." Rev. of The Alchemy of Happiness Translated by Claud Field. Journal of the Royal Asiatic Society, Apr. 1993: 117-18. Print.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4165276
* WorldCat
* VIAF: 1484145424657486830123
* BNF: 137475100
* FAST: 1365605
* GND: 4665697-2
* LCCN: n2021063886
* SUDOC: 080260713

 |
Coordenadas: 37°04′00″N 14°15′00″L﻿ / ﻿37.066666666667, 14.25

Torre de Manfria.
**Gela** é un concello italiano da provincia de Caltanissetta, na rexión de Sicilia. En xaneiro de 2020 tiña 74 075 habitantes e esténdese por unha área de 276 km², cunha densidade de poboación de 264,66 hab/km².

Xeografía e historia
--------------------

Foi unha gran colonia grega, fundada polos rodio-cretenses no 689 a. C. e destruída polos mamertinos (un exército mercenario ao servizo de Siracusa) no 282 a. C.
Fai fronteira cos concellos de Acate (RG), Caltagirone (CT), Butera, Mazzarino e Niscemi (CL).

Notas
-----

1. ↑  "Bilancio demografico anno 2020 (dati provvisori). Comune: Gela". *demo.istat.it* (en italiano). Arquivado dende o orixinal o 27 de xullo de 2020. Consultado o 30 de outubro de 2020.
2. ↑  Emanuele Zuppardo-Salvatore Piccolo (2005), *Terra Mater: sulle Sponde del Gela greco*, Betania Editrice, Caltanissetta.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Salvatore Piccolo (30 de decembro de 2017). "Gela". *Ancient History Encyclopedia* (en inglés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q39971
* WorldCat
* VIAF: 153681408
* GEC: 0029575
* GeoNames: 6541964
* GND: 4092775-1
* LCCN: n85341123
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1171162
* OSM: 39177
* WOEID: 716067

 |
Coordenadas: 45°49′0″N 9°5′0″L﻿ / ﻿45.81667, -9.08333

**Como** (en lombardo: Còmm) é unha cidade da Lombardía, Italia, capital da provincia de Como. Atópase a 45 km ao norte de Milán, onda o Lago de Como. A comuna de Como ten unha área de 37 km² e no 2001 tiña uns 78.315 habitantes. Foi feita polos romanos e daqueles tempos conserva o trazado urbano do centro histórico.

Ten lindes cos concellos de: Blevio, Brunate, Capiago Intimiano, Casnate con Bernate, Cavallasca, Cernobbio, Chiasso (CH-TI), Grandate, Lipomo, Maslianico, Montano Lucino, San Fermo della Battaglia, Senna Comasco, Tavernerio, Torno, Vacallo (CH-TI)

Historia
--------

Foi unha importante cidade da Roma Antiga, fundada no século I antes de Cristo, inicialmente a cidade estabeleceuse nas montañas, pero por orde de Xulio César trasladouse á súa localización actual. A cidade foi chamada Novum Comum e tiña o status de municipio. Alcanzou o seu apoxeo no século XI. Tras ser destruída polos milaneses en 1127, foi reconstruída polo Emperador Frederico Barbarroxa, antes de incorporarse de novo a Milán en 1355.

Na Idade Media, loitou moitas veces contra Milán, tanto no período comunal como no século XV, cando caeu en mans de Francesco Sforza.

Despois do século XVI converteuse nun dos centros europeos principais onde se tecía a seda, tradición que conserva incluso agora.

En Como naceron os historiadores latinos Plinio o Vello e Plinio o Novo (século I a.de C.) e o científico Alessandro Volta (século XVIII-XIX).



Vista do Lago de Como e a cidade desde Blevio

Vista do Lago de Como e a cidade desde Blevio

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Como Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1308
* WorldCat
* VIAF: 144872845
* BNE: XX453845
* BNF: 12123222m
* BRE: 2086168
* DARE: 2718
* GEC: 0019093
* GeoNames: 6542055
* GND: 4085313-5
* HDS: 007045
* ISNI: 0000 0001 2293 7441
* LCCN: n80038199
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge424547
* NLA: 35902303
* OSM: 46085
* Pleiades: 383627
* SUDOC: 029652820
* TGN: 7005851
* Treccani: como

 |
**Manuel Moriche Mostajo**, nado o 6 de agosto de 1950 en Zaragoza, é un ex xogador de rugby internacional 59 veces coa selección española entre 1970 e 1983. Xogaba na posición de apertura e foi considerado o mellor xogador nacional da década dos 70s.

Traxectoria
-----------

Medrou en Valladolid e foi adestrado no Colexio El Salvador polo cura francés George Bernès, introductor do rugby na capital castelá nos anos 60s. Co equipo de El Salvador disputou tres tempadas na Liga Nacional acadando dous subcampionatos e un terceiro posto. Cando a dirección do colexio renunciou á súa licenza deportiva cedéndolla ó CDU Valladolid, Moriche mudouse a Madrid para xogar no Club Deportivo Arquitectura, equipo co cal gañou cinco ligas e dúas copas. En 1974 xogou un tempo no equipo de Veterinaria de Zaragoza da segunda división, por mor do servizo militar. En 1978 deixou Madrid para xogar dúas tempadas no Futbol Club Barcelona, volvendo ó Arquitectura en 1980. Foi o cerebro do mellor equipo do panorama nacional e da selección durante anos, e no momento da súa retirada era o xogador español con máis encontros disputados da historia.

Na actualidade Manolo Moriche é máis coñecido pola súa faceta periodística xa que leva anos comentando encontros de rugby en Canal+ e Movistar+.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 
* Entrevista
**Cambio lingüístico** é o proceso de modificación e transformación que, na súa evolución histórica, experimentan tódalas linguas en xeral, e as unidades lingüísticas de cada un dos seus niveis en particular.
O cambio lingüístico diferénciase da variación lingüística en que no primeiro as modificacións son diacrónicas e, polo tanto, estudadas pola lingüística histórica, mentres que no segundo caso, xa que as *variacións* son sincrónicas, son analizadas, entre outras disciplinas, pola sociolingüística.

Dous factores que interviñeron dende sempre no **cambio lingüístico** foron os préstamos e a analoxía.

Os **cambios lingüísticos** agrúpanse por conveniencia en tres niveis: o cambio fonético, o cambio morfosintáctico e o cambio léxico-semántico.

Enfoque sociolingüístico
------------------------

Na lingüística do século XIX, a linguaxe considerábase como un ser biolóxico co seu nacemento, desenvolvemento ou evolución, e morte. Cada fase do desenvolvemento está marcada por unha serie de **cambios lingüísticos**.

Nos últimos anos do século XX, así a todo, a sociolingüística introduciu novas teorías, grazas ós traballos de William Labov, os seus discípulos e seguidores, que achegaron modificacións radicais ós postulados clásicos do **cambio lingüístico** propugnados polos neogramáticos. Para Labov é axiomático que a fala de tódolos individuos sexa variable, isto é, manifeste máis dunha forma. Esta variabilidade é observable tamén nas comunidades das falas ás que pertencen os individuos. Con esta variabilidade estase poñendo de relevo que existe unha motivación social.

Causas externas do cambio lingüístico
-------------------------------------

No cambio lingüístico chamamos causas externas ás que están motivadas por factores sociolingüísticos relacionados coa historia dos falantes da lingua, como os seus contactos con outras persoas doutras linguas, os factores demográficos e as súas influencias culturais.

Causas internas do cambio lingüístico
-------------------------------------

As causas internas do cambio lingüístico son aquelas relacionadas coa estrutura da propia lingua e o equilibrio que toda lingua debe manter entre facilidade de produción e facilidade de comprensión. As causas internas maniféstanse na existencia de cambios lingüísticos que se presentan xuntos, así por exemplo a perda de certas consoantes finais en latín erosionou a flexión nominal e iso á súa vez fixo que, para seguir expresando sen ambigüidade as relacións sintácticas, a orde de palabras fose máis fixa (suxeito-verbo-obxecto).

A analoxía recoñecida como un dos motores do cambio lingüístico a nivel morfosintáctico é unha das causas internas mellor coñecidas. Para algúns lingüistas certas innovacións lingüísticas analóxicas débense ó proceso psicolóxico da *abdución* no cal un falante aplica a un feito lingüístico concreto unha suposta lei xeral.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* leis de Mańczak.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q524648
* EBID: ID
* GND: 4056508-7
* JSTOR: language-change
* LCCN: sh85077214
* MAG: 2776095024

 |