Heracles reduce a Hipólita (Joseph Kuhn-Régnier, 1936)
Na mitoloxía grega, **Hipólita** foi unha das raíñas das Amazonas, un pobo guerreiro formado unicamente por mulleres. Era filla de Ares, deus da guerra, e da raíña Otrere (filla de Ares) , e irmá de Melanipa, Antíope e Pentesilea.

Heracles e o cinto de Hipólita
------------------------------

Heracles, para ser purificado tralo asasinato dos seus fillos, acto cometido ó volverse louco por culpa de Hera, inimiga de Heracles por celos , tivo que acometer doce traballos que lle encomendara o seu primo Euristeo. O noveno destes traballos foi traer para Admete, filla de Euristeo, o cinto máxico que usaba a raíña das Amazonas, regalo do seu pai Ares como símbolo do poder que tiña sobre o pobo das Amazonas .

Para realizar este traballo, Heracles organizou unha expedición con varios voluntarios, que embarcaron nunha soa nave. Tras diversas aventuras aportaron en Temiscira, no país das Amazonas, onde Hipólita saíu ó seu encontro. Heracles explicoulle o motivo da súa viaxe e Hipólita accedeu de grado a entregarlle o cinto, como mostra do amor que espertara nela. Pero, Hera, nun novo intento de facer fracasar a Heracles nos seus traballos, disfrazouse como unha das amazonas e propagou o conto de que a raíña fora secuestrada polos forasteiros. Como era de esperar, as Amazonas atacaron o barco para rescatar á súa raíña, ataque que Heracles interpretou como unha traizón de Hipólita  e a matou, quitándolle o cinto e a machada. Logo repeleu con éxito o ataque, matando un gran número delas.

> 
> 
> "*Pero Hera, adoptando a figura dunha das amazonas, iba e viña entre o xentío dicindo que os estranxeiros raptaran á raíña e así, as amazonas, armadas e a cabalo, cargaron contra a nave. Cando Heracles as veu armadas, crendo que era froito dunha traizón, deu morte a Hipólita e arrebatoulle o cinto. Despois de loitar coas demais, fíxose á mar e tocou terra en Troia*.
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* II, 5, 9)
> 

Heracles e Hipólita (150-160 a.C. Museo Arqueolóxico, Turquía)
Outra versión do mito di que a loita entre Heracles e as Amazonas comezou xa co desembarco. Os homes de Heracles capturaron como prisioneira a Melanipa, a irmá de Hipólita, e esta accedeu a un intercambio, da irmá polo cinto. Tamén se engade que, ademais de Melanipa, tamén foi capturada outra irmá, Antíope, que Heracles entrega en matrimonio a Teseo, un dos seus compañeiros de expedición. Ou ben foi Teseo quen capturou a Hipólita e quen lle deu o cinto a Heracles, e a cambio este permiteulle tomar a Antíope como escrava.

> 
> 
> "*Matou e roubou o cinto á amazona Hipólita, filla de Marte e da raíña Otrera, e logo entregou Antíope a Teseo como escrava*".
> (Hixino: *Fábulas* 30)
> 

Heracles volveu a Micenas e entregou o cinto a Euristeo, quen llo deu á filla. O resto do botín deullo ó templo de Apolo en Delfos e a machada á raíña de Tracia, Ónfale.

### Iconografía

A primeira representación deste episodio prodúcese no século VII a.C. e reaparece nunha métopa do templo E de Selinunte (c. 465 a. C.), para continuar ata tempos modernos (por exemplo, con Delacroix). Como norma xeral, o motivo forma parte dunha escena da Amazonomaquia, sendo moi escasas as representascións de Hipólita entregando voluntariamente o cinto.

Hipólita na guerra contra Atenas
--------------------------------

Existe unha tradición na que Hipólita non morre neste episodio senón que, posteriormente, dirixe un ataque contra Atenas para recuperar a Antíope. Os atenienses, ás ordes de Teseo, fan fracasar o ataque, e Hipólita foxe a Mégara, onde morrerá de pena.

Unha variante conta que Teseo abandona a Antíope tras ter un fillo con ela, Hipólito, para casar con Fedra. Antíope quere vingarse e leva ás Amazonas á voda para intentar matar a Teseo, Fedra e tódolos invitados, pero morre a mans dos homes de Teseo.

Notas
-----

1. ↑  En xeral, crese que as Amazonas eran fillas de Ares e a náiade Harmonía.
2. ↑  Heracles era fillo de Zeus, e Hera, a esposa do mesmo deus, perseguía ás súas amantes e ós fillos bastardos que tivera.
3. ↑  Tamén se di que o cinto pertencía a unha filla de Briareo, un dos Hecatonquiros (Apolonio de Rodas).
4. ↑  Segundo Pseudo-Apolodoro, pero nove, segundo outras fontes.
5. ↑  Ou pretendían facelo.
6. ↑  A morte de Hipólita a mans de Heracles é a tradición máis aceptada.
7. ↑  Tamén se di que este é fillo de Teseo con outra das Amazonas, Melanipa, ou mesmo con Hipólita.
8. ↑  Resulta común crer que Teseo casa con Fedra tras abandonar a Ariadna, irmá desta.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hipólita*** |

### Bibliografía

* ELVIRA BARBA: Miguel Ángel: *Arte y mito. Manual de iconografía clásica*. Sílex, 3ª ed. 2017, 370.
* GRAVES, Robert: *Los mitos griegos*, Ed. Gredos, 1ª ed. 2019, 528-537.
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HIXINO: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016, II, 5, 9 [a numeración segue a utilizada neste texto].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210303
* WorldCat
* VIAF: 296437614
* EBID: ID
* GEC: 0032704
* GND: 103153914X
* LCCN: nb2018002396
* SUDOC: 238387151

 |