**Figura 1**. Apoiatura. Apog no-apog.ogg Reproducir unha breve pasaxe que primeiro se interpreta con apoiaturas e despois sen apoiaturas. (axuda ·  info)
 Apog no-apog.ogg Reproducir unha breve pasaxe que primeiro se interpreta con apoiaturas e despois sen apoiaturas. (axuda ·  info)
A **apoiatura** en música é un signo que se coñece como Ornamento musical. Tamén é denominada **apoiatura longa** en contraposición á apoiatura.
Unha apoiatura musical, conforme a Souriau, supón o feito de esquivar a nota que viría esixida pola estrutura melódico-harmónica e no canto de interpretala inmediatamente, chégase a ela de forma indirecta, aínda a risco de producir unha disonancia.

O termo provén do verbo italiano *appoggiare* que significa «apoiar».

Representación gráfica
----------------------

**Figura 2**. Notación da apoiatura. Appoggiatura_notation.mid Reproducir (axuda ·  info)  Appoggiatura_notation.mid Reproducir (axuda ·  info) 
Nas partituras e partichelas, do mesmo xeito que a *acciaccatura*, aparece representada mediante unha ou varias notas de tamaño reducido que se debuxan diante ou detrás da nota principal presentada en tamaño convencional (ver Figura 1). Polo xeral, a apoiatura adoptará a forma dunha pequena corchea. Pode ser anotada seguindo o procedemento que acabamos de comentar, é dicir, como ornamento ou ben escribindo a súa execución en notación normal.

Usos e efectos
--------------

Trátase dunha nota que non pertence á melodía ou ao acorde. Normalmente dá lugar a unha disonancia con respecto á harmonía predominante que inmediatamente despois se resolve por graos conxuntos no seguinte tempo débil.
Adoita implicar que a nota de adorno está un ton ou semitón por riba ou por baixo da nota principal. A miúdo emprégase a nota natural que segue á nota principal na escala diatónica, aínda que non hai regras estritas respecto diso. Igualmente existen as apoiaturas de varias notas que se poden colocar de maneira máis libre.

A apoiatura, a diferenza da *acciaccatura*, forma parte da melodía e toma a súa duración da nota á que precede ou nota principal. Aínda que este valor pode variar en función do contexto en que se atope:

* Cando a nota principal é divisible por dúas subtraerá a metade do seu valor.
* Se a nota principal é divisible por tres, a apoiatura restaríalle dúas terceiras partes da súa duración.
* No caso de que a nota principal estea ligada a outra, a apoiatura tomará o valor da máis longa das dúas.

**Figura 3**. Interpretación da apoiatura. Appoggiatura_execution.mid Reproducir (axuda ·  info)  Appoggiatura_execution.mid Reproducir (axuda ·  info) 
Na execución non se adoita acentuar a nota principal. No entanto, é fundamental coñecer a que época pertence a peza xa que a súa execución pode variar. A apoiatura é un ornamento que dá como resultado unha interpretación máis estética dunha obra musical. No Barroco era habitual que a música se interpretase no clavicémbalo, que era un instrumento que non permitía achegar ningunha clase de matices. De aí xurdiu a necesidade de adornar as melodías da época para dotar de variedade e estética ás composicións. 
Así mesmo, este ornamento foi utilizado con frecuencia polos compositores do período clásico.

Na música barroca e do clasicismo así como no período romántico temperán, en determinados contextos a apoiatura dábase por sentado mesmo cando non estaba anotada na partitura. Esta circunstancia era particularmente frecuente no recitativo.

### Tipos

As apoiaturas poden presentarse nun dos tipos seguintes:

* **Apoiatura breve** ou ***acciaccatura***: escríbese cunha corchea pequena riscada antes da nota principal.
* **Apoiatura longa**: represéntase cunha corchea pequena sen riscar antes da nota principal.
* **Apoiatura dobre**: represéntase con dúas notas semicorcheas máis pequenas antes da nota principal que poden estar separadas entre si por intervalos diversos.
* **Apoiatura posterior**: neste caso a apoiatura aparece trala nota principal e reduce a duración desta no seu propio valor. Tamén pode ser sinxela ou dobre.

Ademais, estas notas de adorno pódense clasificar atendendo a dous criterios:

* *Ascendentes* ou *descendentes*, segundo sexan respectivamente máis graves ou máis agudas que a nota principal.
* *De grao* ou *de salto*, segundo estean colocadas a unha distancia de segunda da nota principal ou a distancia maior.

Notas
-----

1. ↑  Apoiatura en bUSCatermos da USC.
2. 1 2 3 4  Randel, Don Michael: *The Harvard Dictionary of Music*. Harvard University Press, 2003, p. 49.
3. 1 2 3 4 5  «Appoggiatura». *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. Macmillan, 2001 [1980].
4. 1 2 3 4  Grabner, Hermann: *Teoría general de la música*. Akal, 2001, pp. 25-32.
5. 1 2 3 4  Seletsky, Robert E.: «Acciaccatura». *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. Macmillan, 2001 [1980].
6. ↑  Souriau, Étienne: *Diccionario Akal de Estética*. Akal, 1998, p. 118.
7. ↑  Baxter, Harry & Baxter, Michael: *Cómo leer música*. Robinbook, 2007, p. 188.
8. ↑  Antrazyt, Gisela E.: *Guía de lenguaje musical*. Icaria, 1989, p. 13.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Apoiatura Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* «Appoggiatura». *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. Macmillan, 2001 [1980].
* Barjau, Eustaquio: «La música en los aledaños de la palabra: a propósito de la 'ornamentación musical'»Arquivado 30 de outubro de 2020 en Wayback Machine.. *Palabra y música*, 2005, pp. 83-93.
* Férriz Lozano, Eudoxia. *Paradigma Digital*, 2009 :19-22
* Hiller, Johann A. & Beicken, Suzanne J.: *Treatise on Vocal Performance and Ornamentation*. Cambridge University Press, 2001.
* Kreitner, Kenneth et al.: «Ornaments». *Grove Music Online*, ed. L. Macy. Consultado o 14-09-2008.
* Marín Corbí, Fernando: «De la ornamentación a la improvisación musical». *Quodlibet*, 47:10-31, 2010.
* Seletsky, Robert E.: «Acciaccatura». *New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. Macmillan, 2001 [1980].

### Outros artigos

* Notación musical

### Ligazóns externas

* «Notas de adorno» en *Teoria.com*
* «Notas de adorno» en *MuseScore.org*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1757335
* EBID: ID
* GND: 4779481-1
* JSTOR: appoggiaturas
* MAG: 2777540198

 |