| Ñandú (xénero *Rhea*) |
| --- |
| Ñandú común (*Rhea americana*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Aves |
| Subclase: | Neornithes |
| Superorde: | Palaeognathae |
| Orde: | Struthioniformes |
| Familia: | **Rheidae**Bonaparte, 1849 |
| Xénero: | ***Rhea*** |

 |
| Especies |
| Ñandú común, *Rhea americana* 
Ñandú de Darwin, *Rhea pennata* |

**Ñandú** é o nome vulgar galego das dúas especies do xénero: ***Rhea***. Son aves paleognatas endémicas de América do Sur. A verba galega ñandú (en portugués: *nandu*) é un termo de orixe guaraní que significa **araña** Porén, algúns autores clasifican o ñandú de Darwin (*Rhea pennata*) como *Pterocnemia pennata*.

Descrición
----------

Son semellantes á avestruz, porén posúen marcadas diferenzas como un menor tamaño, entre 1,50 e 1,80 metros de altura (a femia é un pouco máis miúda), a presenza de tres dedas en cada pé, mentres que a avestruz só posúe dos. Hai dimorfismo sexual entre machos e femias, mais non é moi acentuado.

Bioloxía
--------

O ñandú non é quen de voar, porén todo o seu corpo está adaptado para correr a gran velocidade se se ve en perigo, é inhábil para saltar mais é bo nadador se necesita cruzar algún regato ou curso de auga. Son animais gregarios, durante o outono e o inverno conforman grandes grupos desde 20 a 30 individuos, aínda que se teñen visualizado até 50 individuos xuntos, estes grupos vanse espallando, en grupos menos numerosos á entrada da época reprodutiva, por mor a que os machos comeza a se disputar entre si, polo dereito do apareamento, estes animais son netamente polígamos, practicando a polixinia e maila poliandria. Logo nas épocas reprodutivas atopamos grupos dun macho con varias femias e grupos non reprodutivos formados por exemplares novos e machos que non puideron obter femias para se aparear.
Son grandes corredoras e un dos animais máis veloces do mundo, podendo chegar en rectas a superar os 80 quilómetros por hora.

A súa dieta consiste en herba, sementes, froitos, insectos, réptiles e até pequenos mamíferos. A súa afección polas serpes e cobras faino especialmente útil. Ten un estómago con encimas moi poderosas, polo que a súa voracidade é moi sonada.

Entran en celo entre xullo e agosto. Para a nidificación escollen terreos abertos con pouca vexetación; a femia pon máis de 40 ovos nun intervalo de 6 días, en pequenas depresións do terreo. Os ovos son grandes (9 x 13 cm) de cor amarelada, aínda que co tempo se tornan abrancazados. O macho é o único encarregado da incubación, que dura arredor de 37 a 38 días, mais con picos mínimos de 30 a 45 días.

Sistemática e evolución
-----------------------

As relacións filoxenéticas dos ñandús respecto do resto dos paleognatos é incierta, variando segundo os estudos moleculares e morfolóxicos. As últimas pescudas moleculares colocan aos ñandús como o grupo irmán dunn clado conformado polos kiwis, os casuarios e os emús. Por outra banda, o estudo de datos morfolóxicos de Livezey & Zusi (2007) agrupa aos ñandús coma o grupo irmán das avestruces, estándo este clado emparentado cos casuarios e mailos emús.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Paleognathae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Struthionidae |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Tinamidae |
|   |
|   | Dinornithiformes† |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Rheidae |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Apterygidae |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Casuariidae |
|   |
|   | Dromaiidae |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Cladograma baseado en Baker *et al*. (2014).

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego do animal en *Diccionario Cumio da lingua galega*, Vigo, Edicións do Cumio, 1999
2. ↑  The Clements Checklist of Birds of the World, 6th Edition. *Cornell University Press*.
3. ↑  BirdLife International (2008) Pterocnemia pennata Arquivado 25 de setembro de 2019 en Wayback Machine.. In: IUCN 2009. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2009.1.
4. 1 2  Baker, A.J. *et al*. (2014) Genomic support for a moa-tinamou clade and adaptive morphological convergence in flightless ratites. Mol Biol Evol.
5. ↑  Livezey, B. C. & Zusi, R. L. (2007) Higher-order phylogeny of modern birds (Theropoda, Aves: Neornithes) based on comparative anatomy. II. Analysis and discussion Arquivado 06 de abril de 2013 en Wayback Machine.. *Zool. J. Linn. Soc.* 149:1-95.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ñandú Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Ñandú*** |

### Ligazóns externas

* Vídeos, fotos e sons de aves en Internet Bird Collection.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19171
* EBID: ID
* JSTOR: rheas
* LCCN: sh92001446

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Rhea
* EOL: 28487
* EPPO: 1RHEAG
* Fossilworks: 83729
* GBIF: 2495164
* iNaturalist: 20511
* ITIS: 174378
* NBN: NHMSYS0020930434
* NCBI: 8796

 |