recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Albina Iuratu**, nada como **Albina Vasilevna Liubimova** en Nărvash Shăkhalo o 25 de agosto de 1959, é unha poeta chuvaxa.

Traxectoria
-----------

Filla de Vasilii Iakovlev e de Klaudia Kiseleva. Dende moi pronto comezou a escribir contos e poemas que apareceron en publicacións locais como *Avangard* ou *Tantash*. Durante a súa etapa escolar publicou un periódico mural e gañou unha competición do periódico dos pioneiros. Tras rematar a escola traballou durante algún tempo nunha fábrica de Cheboksary e a partir de 1976 estudou lingua chuvaxa na Universidade Estatal de Chuvaquia e colaborou cos xornais *Ulyanovesk* e *Мolodoii Kommunist*. En 1979 foi a Moscova para estudar xornalismo na Universidade Estatal de Moscova e colaborou coa revista da facultade e con outras publicacións. En 1982 ao ano de licenciarse volveu a Chuvaquia e traballou como correspondente nesa república do xornal *Kolchoz Ialave* e entre 1983 e 1990 foi editora da emisora de radio dunha fábrica de Cheboksary e entre 1990 e 2004 foi secretaria de prensa do departamento de recursos naturais da República dos Chuvaxos.

Obra
----

A súa poesía, fundamentalmente amatoria, apareceu en numerosas publicacións e revistas: *Avangard*, *Pioner Sassi*, *Pionerskaya Pravda*, "Molodoii Kommunist", *Kommunizm Ialavĕ*, *Khypar*, *Tavan Atal*, *Yalav*, *Samant* ou *Tette*. A súa primeira recolleita poética apareceu en 1992 co título *Kaiakh, syvă pul* que saíu do prelo nunha colección do xornal *Vuchakh*. Dous anos máis tarde a a editorial da revista *Pike* publicoulle *Epĕ sana iuratatăp.* En 1995 en Moscova apareceu *Liubob moia, boli moia* e un ano máis tarde *Chĕrem bitĕr ikkĕn uтas şul byrtat*. 

En 1997 estivo entre os dezaseis autores recollidos na antoloxía da Compañía Editora de Chuvaquia *Şül tüpere şich şăltăr*. En 2001 publicouse unha colección da súa poesía traducida ao ruso: *I mnogotochie stavliu ia opiat*. Nos anos seguintes publicou *Kĕtetĕp sana, кilsem ...* (2004), *Simĕs kuşlă yuratăvăm* (2006), *Iura pultar parne* (recolleita colectiva, 2007), *Ep kilnĕ iuratma ...* (2008), *Ep chi puian khuraram şĕr şinche ...* (2010), *Ai, iurlar-i iurrine* (recolleita colectiva, 2010), *Shuramastăp şăltăr tüpere* (recolleita colectiva, 2010), *Chăvash iurri* (recolleita colectiva, 2012), e *Tusla şĕmie* (2014).

Na obra poética de Albina o amor exprésase conscientemente a través do amor á natureza, á terra, ás persoas, aos país, aos fillos cos sentimentos máis agarimosos e devotos. O seu é un amor orgulloso, forte, brillante, puro, xentil, fermoso e quente que procura un mundo máis amable e feliz para facer fronte á inxustiza, á ambivalencia, ao odio e á envexa. É unha poeta popular, moitos dos seus versos tornáronse cancións coñecidas na voz dos principais cantantes chuvaxos.

En 2017 traduciu ao chuvaxo un libro de contos de Nina Abramov que se publicou nunha edición bilingüe ruso-chuvaxo.

Notas
-----

1. ↑  Любимова Альбина Васильевна *Чувашская Энциклопедия*
2. ↑  Ӑsan Uşӑpӗ. "Тӗнчене юрату ҫӑлать". *chuvash.org*.
3. ↑  "Москве Прошла Презентация Книги Нины Абрамовой «Счастье Райской Птицы. Çăтмах Кайăкĕн Телейĕ»". *Purăş Şulĕpe*.
A **adamita** é un mineral constituído por arseniato de zinc de fórmula Zn2AsO4OH. Encóntrase habitualmente en zonas de oxidación ou humidade sobre menas de zinc. Habitualmente é de cor marela, pero tínxese de verde por inclusións de cobre.

A olivenita é un arseniato de cobre isoestrutural coa adamita, e existen casos de substitución entre zinc e cobre que permiten describir un mineral intermedio chamado cuproadamita. A estrutura tamén pode ser substituída por manganeso, cobalto ou níquel, e coñécese un mineral análogo, a tarbutita, constituído por fosfato de zinc.

A adamita recibe o seu nome do xeólogo francés Gilbert Joseph Adam (1795-1881), quen recolleu as primeiras mostras en Chañarcillo, no deserto de Atacama, Chile.

Principais depósitos
--------------------

* Mina Mapimi, Durango, México.
* Namibia.
* Cabo de Garona, Francia.
* Illas Laurion, Grecia.
* Deserto de Atacama, Chile.

Aplicacións
-----------

A adamita é un mineral sen importancia industrial, pero interesante desde o punto de vista científico e como mineral de colección.

Véxase tamén
------------

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Mindat.org
* Webmineral.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q111200
* MAG: 2778984792
* Mindat: 21

 |
A expresión **Condicións normais** emprégase moito para a medida de volumes de gases (sendo o volume de 1 mol dun gas medido en condicións normais 22,4 L) e emprégase tamén frecuentemente no campo da termodinámica.

Cando nos referimos a volumes de gases, **Condicións normais de presión e temperatura** (abreviadamente **CNPT**) ou **presión e temperatura normais** (abreviadamente **PTN**), son termos químicos que implican que a temperatura á que se fai referencia é de 0°C (273,16 K) e á presión de 1 atm (definida como 101.325 Pa).

A partir de 1982 a IUPAC recomendou empregar un valor para a presión estándar de 105 Pa = 100 kPa (equivalente a 1 bar).

En Termodínámica a expresión condicións normais ou condicións estándar ten un significado distinto. Cando en Termodinámica nos dan un valor de entalpía ou de entropía ou de calquera outra magnitude en **condicións normais ou estándar** o termo condicións normais ou estándar refírese a substancias (habitualmente a 1 mol das mesmas) no seu estado estándar (a forma máis estable da substancia a 1 atmosfera de presión e a unha determinada temperatura, que adoita ser 298 K ou 25 °C).

Represéntase poñendo un cero como superíndice, así H0 para referirse a entalpía estándar, S0 para referirse a entropía estándar e de igual xeito para outras magnitudes termodinámicas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102145
* MAG: 180633782

 |
O **Aichi D3A** foi un bombardeiro en picado embarcado xaponés da segunda guerra mundial. Era o máis importante bombardeiro en picado xaponés ao principio da guerra. Estaba inspirado en deseños alemáns como os Heinkel He 66, He 70 e He 74 e foi o primeiro bombardeiro en picado xaponés monoplano de á baixa e construción totalmente metálica. Voou por primeira vez en xaneiro de 1938 e entrou en servizo a finais de 1940. Ao final da guerra foron usados como *kamikaces*. Os aliados alcumárono "Val".

Deseño
------

A mediados de 1936 a Armada Xaponesa emitiu as especificacións 11-Shi para un bombardeiro en picado embarcado monoplano para substituír o biplano Aichi D1A que estaba en servizo neses momentos. Aichi, Nakajima e Mitsubishi propuxeron os seus deseños, e aos dous primeiros fabricantes pedíronselle dous prototipos.

O deseño de Aichi comezou cunhas ás baixas inspiradas nas do alemán Heinkel He 70 *Blitz*, tiña un tren de aterraxe fixo instalado así por simplicidade xa que a velocidades baixas non presentaba moito problea e foi montado cun motor radial de nove cilindros Nakajima Hikari 1 cunha potencia de 529 kW (710 cabalos).

O primeiro prototipo completouse en decembro de 1937, e as probas de voo comezaron un mes máis tarde. As primeiras probas foron decepcionantes. O avión tiña pouca potencia e era inestable en xiros amplos, e ademais en xiros pechados tendia a bambolearse. Os freos de picado vibraban moito cando se estendían á velocidade de 370 km/h, e a Armada xa estaba pedindo unha maior velocidade de picado de 440 km/h.

O segundo aparello foi amplamente modificado antes da entrega coa intención de amañar eses problemas. A potencia foi incrementada substituíndo o motor Hikari polo Mitsubishi Kinsei 3 de 626 kW (840 cabalos) nunha cuberta redeseñada, e a deriva foi alongada para evitar a inestabilidade direccional. As ás tamén foron lixeiramente modificadas para eliminar o bambeo e os freos de picado axustáronse. Estes cambios arranxaron todos os problemas agás o da inestabilidade, pero foron suficientes para que o D3A1 gañase ao Nakajima D3N1.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aichi D3A*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q403668
* EBID: ID
* LCCN: sh00008784

 |
**Admeto** era un personaxe da mitoloxía grega, fillo de Feres e rei de Feres, Tesalia.

Historia
--------

Participou na expedición dos argonautas. Tiña fama de hospitalario e xusto. De feito, cando Apolo foi sentenciado a pasar un ano como servo dun mortal como castigo por ter matado os ciclopes, escolleu a Admeto e serviuno como gardián dos seus rabaños. Tan admirado quedou do seu tratamento que fixo que todas as vacas parisen xemelgos.

Namorado de Alcestes, grazas a Apolo, superou a proba que seu pai impuxera aos seus pretendentes: montar nun carro levado baixo o mesmo xugo por un xabaril e un león. No día da voda Admeto esqueceu dar un sacrificio en honra de Ártemis. Esta, anoxada, encheu o cuarto nupcial de serpes. Para evitar a morte de Admeto, Alcestes ofreceuse a morrer no canto de seu home. Hércules, antigo compañeiro de Admeto na expedición dos argonautas, baixou aos infernos e devolveulla a Admeto.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Admeto***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192109
* WorldCat
* VIAF: 309637948
* EBID: ID
* FAST: 796712
* GEC: 0000759
* GND: 1053648405
* LCCN: n2014019726
* SUDOC: 238335364

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre mitoloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Aida Marina Quilcué Vivas,** nada en Páez, Cauca, é unha política, lideresa indíxena e social colombiana do pobo nasa. Pertence ao Consello Rexional Indíxena do Cauca (CRIC), foi conselleira de dereitos humanos e da paz da UNESCO. En 2022 foi elixida ao Senado da República pola Circunscrición Especial Indíxena co aval do seu partido Movemento Alternativo Indíxena e Social (MAIS).

Traxectoria
-----------

Na década dos 90 foi promotora de saúde da Asociación Indíxena do Cauca (AIC). No ano 2000 foi coordinadora do programa de saúde na AIC e no Consello Rexional Indíxena do Huila (CRIHU).

Entre os anos 2003 e 2009, foi nomeada conselleira maior do Consello Rexional Indíxena do Cauca (CRIC), sendo organizadora da Minga Indíxena de 2008 na que participaron miles de indíxenas que marcharon á cidade de Bogotá en protesta. En devandita mobilización faleceu o seu esposo Edwin Legarda o día 16 de decembro nun hospital de Popayán tras recibir tres tiros de fusil disparados por soldados na estrada que comunica Inzá con Totoró, no departamento do Cauca. Durante o xuízo e nos anos posteriores, Quilcué e a súa filla foron vítimas de ameazas de morte e atentados.

Recoñecementos
--------------

* En 2021 foi gañadora do Premio Nacional á Defensa dos Dereitos Humanos en Colombia, na categoría *Defensa a Toda una Vida*.

Notas
-----

1. 1 2  "Aida Quilcué, lideresa indígena que aspira al senado en defensa de la vida y la madre tierra". *MAIS*. 2020. Arquivado dende o orixinal o 20 de marzo de 2022. Consultado o 05 de abril de 2023.
2. 1 2 3 4  "Ganadora del Premio Nacional de Derechos Humanos en Colombia de 2021". *Verdad Abierta*. 2021.
3. ↑  Aministía Internacional: Colombia: Amnistía Internacional condena la muerte del esposo de una líder indígena
4. ↑  "Lideresa indígena que aspira al Senado ha sido amenazada más de 100 veces". *Caracol Radio*. 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aida Quilcué Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Pobo nasa
* Movemento Alternativo Indíxena e Social

* Portal:Muller
* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América
Cúpula do Panteón de Roma decorado con cinco filas de casetóns.
Casetóns no teito da Catedral de Pisa.
**Casetón** ou **artesón** (do latín *capsa*, caixón) é un termo arquitectónico que designa cada un dos adornos ocos xeométricos (como cadrados, rectángulos ou octógonos) que se dispoñen en forma regular (parecido a un taboleiro de xadrez) nun teito ou no interior dunha bóveda.

É unha técnica xa utilizada na antigüidade clásica. Un exemplo típico dáse no Panteón de Roma ou na Basílica de Maxencio. Posteriormente púxose de novo de moda, principalmente, durante o Renacemento e o Barroco e máis tarde no Neoclasicismo.

Observando un teito ou unha cúpula que contén artesóns, a miúdo dá a impresión que está atravesado por vigas ou molduras que se entrecruzan nas esquinas.

Esta estrutura non só está xustificada por razóns estéticas, senón que os casetóns poden utilizarse ademais para reducir o peso dunha cúpula, como no caso do Panteón de Roma. Os casetóns adoitan estar decorados con típicos rosetóns e ata pintados como *trompe-l'œil*.

Na construción moderna chámaselles casetóns ás pezas, de forma cúbica ou prismática rectangular, que serven a xeito de encofrado ou cimbra para dar forma ás laxas reticulares, ou forxados bidireccionais.

Notas
-----

1. ↑  Bill Risebero, *Historia dibujada de la Arquitectura*, páginas 12-14, Celeste Ediciones, Madrid, 1991, ISBN 84-87553-16-8

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Casetón Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q640104
* AAT: 300002041
* EBID: ID
* GEC: 0089166
* MAG: 26432204
* Treccani: cassettone

 |
Coordenadas: 4°35′44″N 74°4′39″O﻿ / ﻿4.59556, -74.07750

Fachada da Casa de Nariño.
A **Casa de Nariño**, tamén chamada **Palacio de Nariño**, é a residencia oficial do Presidente de Colombia e é a sede de goberno do país. Atópase situada no centro histórico de Bogotá.

O Palacio de Nariño ou *de la Carrera* (como se chamaba antigamente), foi inaugurado o 20 de xullo de 1908 e construído nos predios da casa natal de Antonio Nariño. O deseño estivo a cargo dos arquitectos Gastón Lelarge e Julián Lombana.

En 1979 foi reinaugurado despois de engadirlle novas construcións. O palacio alberga obras de arte e mobiliario de diferentes épocas da historia colombiana.

Nos seus xardíns atópase o primeiro Observatorio Astronómico construído en América, deseñado e levantado en 1803 polo arquitecto capuchino Frei Domingo de Petrés e cuxo primeiro director foi José Celestino Mutis.

Notas
-----

1. ↑  "Palacio de la Carrera". Banco de la República. Arquivado dende o orixinal o 18 de outubro de 2019. Consultado o 01 de outubro de 2018.
2. ↑  "Bicentenario en Bogotá 1810-2010" (PDF). Alcaldía Mayor de Bogotá. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de marzo de 2014. Consultado o 01 de outubro de 2018.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 01 de outubro de 2018. Consultado o 01 de outubro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Casa de Nariño Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Saavedra Soler, Germán (1979). *El palacio de Nariño*. Bogotá.

### Ligazóns externas

* Percorrido pola Casa de Nariño *(en castelán)*
* Presidencia da República de Colombia *(en castelán)*
* Bicentenario en Bogotá 1810-2010 *(en castelán)*

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2940775
* WorldCat
* VIAF: 316593650

 |
**Casiano Pérez-Batallón Losada**, nado en Sarria o 12 de agosto de 1839 e finado na mesma vila o 1 de xullo de 1903, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo único de Manuel Antonio Pérez Batallón e Claudina Losada González. Herdou o patrimonio territorial conseguido polo seu pai nos procesos desamortizadores das décadas de 1830 e 1840. Estudou no Colexio da Nosa Señora da Antiga de Monforte de Lemos e na Universidade de Santiago de Compostela, rematando a carreira de Dereito na Universidade Central (1864). Exerceu a avogacía e foi nomeado oficial da administración civil (1866). Foi elixido deputado polo distrito de Lugo nas eleccións de 1867. Durante o Sexenio Democrático retornou a Sarria onde exerceu a avogacía. En 1871 constituíu con outros correlixionarios a Comisión Provincial do Partido Conservador que presidiu o conde Pallarés. Na Restauración militou no Partido Conservador, foi deputado provincial e volveu ser elixido deputado a Cortes polo distrito de Lugo nas eleccións de 1879 e 1884. Foi elixido senador pola provincia de Lugo en 1886 e en 1891.

Vida persoal
------------

Casou na década de 1860 con Ángela López Fernández Batallón, e logo de enviuvar, volveu casar con Josefa López Méndez. Foi pai de Manuel, Jesús, Dolores, Antonio e José Pérez-Batallón López.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 3-7-1903, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385596
* DBE: casiano-perez-batallon-y-losada
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 87540
* Senadores de España (1834-1923): 2202

 |
**Casimiro Curbelo Curbelo**, nado en San Sebastián de la Gomera o 29 de novembro de 1955, é un político español, presidente do Cabido Insular de La Gomera dende 1991.

Traxectoria
-----------

É licenciado en Filosofía e Letras pola Universidade de La Laguna. En 1982 ingresa no Partido Socialista Obrero Español (PSOE), a súa vida laboral exclusivamente baseouse na política, chegando a ela un ano antes de finalizar a súa licenciatura, sendo elixido o ano seguinte secretario xeral da Agrupación Socialista de La Gomera e membro da Comisión Executiva e Comité Rexional do Partido Socialista Canario (PSC-PSOE). É elixido alcalde do seu municipio natal, San Sebastián de la Gomera, entre 1983 e 1986.

Foi parlamentario rexional da comunidade autónoma das Canarias durante o período 1987-1991 e de novo outra vez entre 2007 e 2011.

Tamén foi vicepresidente do Consello de Entidades Canarias no Exterior (desde 1991 ata 1993).

Nas eleccións de 1991 resulta elixido presidente do Cabido Insular de La Gomera, e desde 1993 é senador pola illa de La Gomera. O 18 de xullo do 2011 presentou a súa dimisión como senador.

En marzo de 2015 abandona o Partido Socialista Obreiro Español, e preséntase coa Agrupación Socialista Gomera como candidato novamente ao Cabido de La Gomera e ao parlamentario rexional. O 24 de maio de 2015 volve ser proclamado de novo Presidente do Cabido e Parlamentario pola Agrupación Socialista Gomera, obtendo coa devandita formación 10 conselleiros ao Cabido e 3 parlamentarios.

O 24 de xuño constitúese o parlamento rexional e desígnase a Casimiro Curbelo como portavoz do Grupo Mixto na cámara, cargo que ostenta ata a actualidade.

Notas
-----

1. ↑  "Casimiro Curbelo repite como cabeza de lista socialista á Presidencia do Cabido". *eldia.es*. 5 de decembro de 2006. Consultado o 31 de outubro de 2011.
2. ↑  "O socialista Casimiro Curbelo presenta a súa dimisión como senador". *publico.es*. 5 de decembro de 2006. Consultado o 18 de xullo de 2011.
3. ↑  "Curbelo: "Os gomeros votan ás persoas e non ás siglas"". *laopinion.es*. Consultado o 26 de xullo de 2015.
4. ↑  "Curbelo: "Discurso de Casimiro Curbelo, deputado de Canarias por ASG na investidura do Presidente de Canarias"". *elperiodicodecanarias.es*. Arquivado dende o orixinal o 24 de decembro de 2015. Consultado o 8 de xullo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan Ignacio Sánchez Bernal** | **Alcalde de San Sebastián de La Gomera**1983-1987 | Sucesor:**Ángel Luis Castilla** |
| Predecesor:**Ramón Jerez Herrera** | **Presidente do Cabido Insular de La Gomera**1991-actualidad | Sucesor:***No cargo*** |
Logo de ClamAV
**ClamAV** ou **Clam AntiVirus** é un paquete antivirus gratuíto desenvolvida para Unix e con versións para AIX, BSD, OpenVMS, Linux, Solaris, Microsoft Windows e Mac OS X propiedade desde o 17 de agosto de 2007 da empresa Sourcefire.

O principal obxectivo do Clam AntiVirus e a integración con servidores de correo electrónico para verificar os arquivos adxuntos ás mensaxes. O paquete inclúe un daemon escalable con múltiples fíos de execución, controlados a partir do escáner da liña de comando, e actualizacións de módulo as sinaturas.

Características
---------------

ClamAV nun PC con Ubuntu
* Xestión desde a liña de comandos;
* Permite o uso coa maioría dos servidores de correo, incluíndo a implementación do interface milter;
* Biblioteca C para escaneo de virus;
* Dixitalización de arquivos e correo electrónico en tempo real;
* Definición de máis de 670 000 virus, vermes e cabalos de troia;
* Soporte para diferentes tipos de arquivos: RAR (2,0, 3,0), Zip, Gzip, Bzip2, OLE2, Cabinet, CHM e SZDD;
* Soporte para case todos os tipos de formatos de correo electrónico;
* Soporte para arquivos ELF, Portable Executable, comprimidos con UPX, FSG e Petite.
Interior do pavillón SAP Arena durante un encontro do Adler Mannheim.
O **Adler Mannheim** é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Mannheim (Alemaña). O equipo compite na Deutsche Eishockey Liga, a máxima categoría da liga profesional alemá, competición que gañou en 5 ocasións (1997, 1998, 1999, 2001 e 2007), o que o converte no segundo equipo máis laureado da competición por detrás do Eisbären Berlin.

O equipo naceu en 1938 como *Mannheimer ERC*, e trocou o seu nome polo actual cando se profesionalizou, no ano 1994.

"*Adler*" tradúcese como "aguia", de xeito que o nome do club traducido ó galego é "As Aguias de Mannheim".

Palmarés
--------

En liga nacional
* Alemaña **Deutsche Eishockey Liga (5):**

1996-97, 1997-98, 1998-99, 2000-01, 2006-07
* Subcampión (3):

2001-02, 2004-05, 2011-12
* República Federal Alemá **Eishockey-Bundesliga (1):**

1979-80
* Subcampión (4):

1981-82, 1982-83, 1984-85, 1986-87
* Alemaña **Copas de Alemaña (2):**

2002-03, 2006-07

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Adler Mannheim *(en alemán)*
* Páxina oficial da Deutsche Eishockey Liga *(en alemán)*
***Adiós, adiós*** é o undécimo álbum de estudio da banda galega de rock and roll Los Suaves. Publicouse o 26 de xaneiro de 2010 polo selo Sony Music. Contou coa produción de Alberto Cereijo. Foi o derradeiro disco publicado pola banda ourensana, que se ben nunca anunciou a súa separación oficial, a día de hoxe semella rematada.

Foi un disco ben recibido pola crítica mais polo público, logo do errado *El jardín de las delicias,* do que nunca volverían incorporar cancións ao repertorio en directo. *Adiós*, *adiós* configurase como unha volta ao son máis eléctrico e potente dos Suaves, coas guitarras de Alberto Cereijo e Fernando Calvo en sintonía total. A diferenza de *Si yo fuera Dios*, a banda apostou por cancións dunha duración un chisco menor, o que favoreceu a súa entrada nos set-list dos concertos, quedando até o final do grupo temas como *Cuandos los sueños se van*. 

De novo, Yosi é o responsable de todas as letras, unha serie de versos onde percorre a temática habitual da súa obra, como a morte, a perda ou o amor convertido en traxedia. 

A canción "Se alza el trueno" é unha versión de "Thunder Rising", que lle dedicou Gary Moore a Phil Lynott, ex cantante de Thin Lizzy. Doutra banda, e como curiosidade, a canción *27.000 día*s fai referencia á unha hipotética esperanza de vida do ser humano medio. Non é a primeira vez que un grupo de rock estatal utiliza esta referencia, pois xa Marea, a banda de Berriozar, bautizara o seu cuarto disco co título 28.000 puñaladas, unha por cada día da vida, regalando mil días máis que no caso dos Suaves.

Lista de cancións
-----------------

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Adiós, adiós"   | 5:28 |
| 2. | "Cuando los sueños se van"   | 5:17 |
| 3. | "Esa noche te perdí"   | 3:35 |
| 4. | "Frío como una llave"   | 5:11 |
| 5. | "Corre conejo corre"   | 3:17 |
| 6. | "Se alza el trueno"   | 5:40 |
| 7. | "El último pecado"   | 7:02 |
| 8. | "27 000 días"   | 6:28 |
| 9. | "Han matado el rock and roll"   | 4:08 |
| 10. | "Miau, miau"   | 8:18 |

Compoñentes
-----------

* "Yosi" Domínguez: voz
* "Charly" Domínguez: baixo
* Alberto Cereijo: guitarra
* Fernando Calvo: guitarra
* "Tino" Mojón: batería.

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial de Los Suaves
* Datos do álbum en lafonoteca.net

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8188317
* MusicBrainz: ID

 |

1. ↑  "LaFonoteca, Disco: Adiós, Adiós". *lafonoteca.net* (en castelán). Consultado o 2021-05-10.
Antonio Goicoechea.
**Antonio Goicoechea Cosculluela**, nado en Barcelona o 21 de xaneiro de 1876 e finado en Madrid o 1 de febreiro de 1953, foi un avogado e político español.

Traxectoria
-----------

Membro do Partido Conservador, en 1899 foi nomeado letrado do Consello de Estado e en 1919 foi ministro de Gobernación no goberno de Antonio Maura, pero dimitiu ao pouco tempo pola oposición tanto dos liberais como dos partidarios de Eduardo Dato. Foi elixido deputado polo distrito de Becerreá nas eleccións xerais de 1907 e 1910, por Madrid nas eleccións de 1918 e por Monforte nas de 1919. Elixido senador pola provincia de Murcia en 1922, colaborou coa ditadura de Primo de Rivera e en 1927 afiliouse á Unión Patriótica.

Coa proclamación da Segunda República Española afiliouse a Acción Nacional e máis tarde foi membro fundador de Renovación Española, partido polo que foi elixido deputado nas eleccións de 1933. Participou activamente na sublevación do 18 de xullo de 1936. Viaxou a Italia para conseguir axuda económica para os partidarios de Franco. Cando se aprobou o Decreto de Unificación de 1937, Goicoechea disolveu formalmente Renovación Española.

Abandonou a política, e entre 1938 e 1950 foi presidente do Banco de España, do Banco Exterior de España, do Banco Hipotecario e do Banco de Crédito Industrial. En 1943, xunto con outros procuradores en Cortes, firmou un escrito dirixido a Francisco Franco no que solicitaba a restauración da monarquía, "continuadora de nuestra tradición histórica".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Antonio Goicoechea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de gobernadores do Banco de España

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 16 de outubro de 2019 en Wayback Machine.
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326003
* WorldCat
* VIAF: 48302377
* Auñamendi: 66671
* BAV: ADV12662224
* BNE: XX1217965
* CANTIC: a11868648
* CiNii: DA08226834
* DBE: antonio-goicoechea-y-cosculluela
* GND: 1146160763
* ISNI: 0000 0000 8380 4418
* LCCN: n88002374
* NTA: 121357287
* PTBNP: 130607
* SUDOC: 235255297
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 47590
* Senadores de España (1834-1923): 1234

 |
**Karl Ernst Adolf Anderssen**, nado en Wrocław o 6 de xullo de 1818 e finado na mesma vila o 13 de marzo de 1879, foi un xadrecista alemán.

Traxectoria
-----------

Anderssen viviu na súa cidade natal a maior parte da súa vida. Graduouse no instituto público de Breslau para posteriormente asistir á Universidade, onde estudou matemáticas e filosofía. Despois de se licenciar traballou como profesor de matemáticas. A relación de Anderssen co xadrez comezou aos nove anos, cando o seu pai lle aprendeu a xogar. Non foi un neno prodixio, a primeira vez que saíu á luz pública foi en 1842, cando publicou algúns problemas de xadrez, e sobre todo coas súas colaboracións na revista *Schachzeitung* (despois chamada *Deutsche Schachzeitung*).

### Londres 1851

En 1848 xogou unha partida co xogador profesional Daniel Harrwitz. Por mor disto foi convidado para ser o abandeirado do equipo de xadrez de Alemaña no primeiro trofeo mundial de xadrez que se ía celebrar en Londres. No torneo venceu a Lionel Kieseritzky, József Szén, Staunton e Marmaduke Wyvill, gañando o torneo.

Andersson gañou fama por dúas das súas partidas, nas que venceu pola combinación de notables sacrificios de pezas. Na primeira, xogada contra Lionel Kieseritzky e chamada *Xogo inmortal*, sacrificou un alfil, dúas torres e finalmente a raíña. Na segunda partida, xogada en Berlín en 1852 contra Jean Drusfesne, o sacrificio de pezas foi máis modesto, e denominouse *Xogo Sempreverde*.

Nos anos seguintes, moitos considerárono o xogador máis importante do mundo. En 1858 derrotouno o norteamericano Paul Morphy en París.

### Londres 1862

En 1862 regresou e gañou a primeira liga todos contra todos en Londres, gañou doce partidas e só perdeu fronte a John Owen. En 1866 xogou e perdeu con Wilhelm Steinitz. A partida introduciu algunhas ideas novas na estratexia do xadrez.

### Baden-Baden 1870

Case ao final da súa vida chegoulle o logro máis importante, ao vencer, en Baden-Baden en 1870, o torneo máis intenso xogado na época. El rematou de primeiro, diante de Steinitz, Neumann e Blacburne. En Leipzig 1877 quedou en segundo lugar, foi a súa última grande vitoria.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Adolf Anderssen en ChessGames.com
* Memorial Anderssen
* Xogos de Anderssen

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adolf Anderssen*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57155
* WorldCat
* VIAF: 10636597
* BNF: 162966051
* BRE: 1822250
* CERL: cnp00542408
* DeutscheBio: 118502840
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 388806
* GND: 118502840
* ISNI: 0000 0001 2036 9583
* LCCN: no97016089
* NKC: xx0135506
* NTA: 068943334
* OBP: ID
* SNAC: w6475m18
* SUDOC: 250695464
* WikiTree: Anderssen-244
* 365chess: Adolf\_Anderssen
* ChessGames.com: 10342
* ChessTempo: 236750

 |
**Antonio Garrido Fernández**, nado en Ponferrada, é un ex piloto español de rallys.

Competiu durante anos no Campionato de España de Rallys e na Copa de España, proclamándose campión desta última en 1992. Competiu tamén no Campionato de Galicia de Rally, logrando unha vitoria e o subcampionato da tempada 1990.

Traxectoria
-----------

Comezou nos rallys nos anos 80. En 1990 disputou co seu Ford Sierra RS Cosworth o Campionato de Galicia de Rally, gañando o 24º Rally do Lacón e rematando o campionato como subcampión, por detrás de Germán Castrillón e por diante de Peitos. Na tempada seguinte logrou varios podios pero ningunha vitoria e disputou tamén varias probas da Copa de España de Rally, rematando co cuarto posto final. En 1992 logrou varios podios na da Copa de España e proclamouse campión por diante de Castrillón e Arturo Rial.

Disputou o Campionato de España durante os seguintes 15 anos, utilizando primeiro o Sierra Cosworth, e despois Subaru Impreza e Mitsubishi Lancer Evo. Obtivo como mellores resultados o cuarto posto no grupo N do ano 2002, os quintos postos de dito grupo nos anos 1997, 1998 e 2006, e o terceiro lugar na Mitsubishi Evo Cup en 2007.

Os seus principais copilotos foron Fernando López Carvajal, o ferrolán Humberto González, José Alfredo Álvarez e o alcalde de Ponferrada Samuel Folgueral.

Notas
-----

1. ↑  "Victoria de Garrido en el Rally do Lacón". *La Voz de Galicia* (en castelán). 21 de maio de 1990. p. 42.
2. ↑  "Secretaría Xeral de Deportes de la Xunta de Galicia". *La Voz de Galicia* (en castelán). 5 de febreiro de 1991. p. 40.
3. ↑  "Resultados nacionais de 1991" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
4. ↑  "Resultados nacionais 1992" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
5. ↑  "Resultados nacionais de 2002" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
6. ↑  "Resultados nacionais de 1997" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
7. ↑  "Resultados nacionais de 1998" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
8. ↑  "Resultados nacionais de 2006" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
9. ↑  "Resultados nacionais de 2007" (PDF). *RFEDA* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2020.
10. ↑  "Resultados de Antonio Garrido". *www.ewrc-results.com* (en inglés). Consultado o 28 de agosto de 2020.
11. ↑  "Alcalde a la carrera" (en castelán). 9 de agosto de 2013. Consultado o 28 de agosto de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q96073710
* eWRC: 2151

 |
{{ Proxecto escolar}}

Tixós é unha pequena aldea situada no concello de Baltar, na provincia de Ourense. No mes de agosto celébranse as festas en onra a San Salvador, que se leva de procesión ata a súa capela,que se atopa a medio quilometro da igrexa, onde se lle celebra unha misa e volvese de volta a igrexa. A carreira de segadoras lévase a cabo por cinco mozos do pobo que desempeñaron a función de mordomos en ditas festas. A parte do baile os mordomos decidiron organizar a maiores este xogo, porque é diferente e innovador, xa que o orfamento para a realización das festas era escaso. A elaboración de ditas carreiras levouse a cabo durante tres edicións, dúas delas consecutivas nos anos 2010 e 2011 e a terceira no ano 2015.

Características da carreira
---------------------------

* **Circuíto**

Levase a cabo nun prado de grandes dimensións. O prado pertencía a un dos veciños da aldea, que o cedeu para que se puidese levar a cabo o evento, o prado atopábase segado o que facilitou a tarefa para delimitar o circuíto. O circuíto delimitábase con cintas e pacas de herba, que realizaban a función de limitar a pista pola que ían os participantes durante a carreira.

* **Segadoras**

A maquinaria estaba en desuso, gardada nos alpendres de cada un dos participantes ou familiares dos mesmos, a velocidade máxima que podían acadar era de 20 km/h. Todos e cada un dos participantes comezaron a poñelas a punto, revisándoas, pintándoas, xa que algunhas delas se atopaban oxidadas e averiadas ou algunha roda pinchada.

* **Participantes**

O número de participantes era doce, dentro dos que se atopaban os mozos da aldea, e algúns a maiores que viñan das aldeas veciñas. Levaban un número no dorso para diferencialos.

* **Carreira**

A proba realizábase de dous en dous, íanse eliminando participantes ata quedar só dous finalistas clasificados. Máis tarde ao rematar a carreira, os clasificados achegábanse ao lugar onde se levaba a cabo a festa cos músicos, nas súas segadoras e subían ao escenario recoller os premios. Os trofeos fíxoos un veciño da aldea, que era canteiro, a base estaba feita de madeira e a parte superior era de pedra tallada cun gravado celta.

Bibliografía
------------

Recuperado de:  (minuto 20-24)
Recuperado de:  (minuto 30-36)
**Alceo** (en grego antigo **Ἀλκαῖος**), nado cara ao 620 a.C. e finado no século VI a. C. foi un poeta lírico grego, contemporáneo, rival e talvez amante de Safo.

Traxectoria
-----------

**Alceo** pertencía á clase aristocrática de Mitilene e a súa familia opúñase aos tiranos da cidade (Melancro, Mirsilo, Pítaco) que se apoiaban nas clases populares. Os seus irmáns máis vellos combateran a Melancro e o mesmo Alceo participou nun complot contra Mirsilo, polo que se tivo que se exiliar a Pirra, ao sur da illa. Volveu á morte deste grazas á moderación de Pítaco, aínda que tivo que exilarse outra vez, máis tempo, a Exipto. Volveu no 580 a. C. cando Pítaco declarou a amnistía. Alceu participou na guerra de Lesbos polo control de Sixeo contra Atenas.

Alceo escribiu no dialecto eólico. Consérvanse uns 200 fragmentos das súas poesías, himnos, odas para banquetes e epigramas, chegados a nós a través dos gramáticos antigos e en citas de Píndaro, mais uns achados en papiros exipcios. Inventou unha rima, chamado verso alcaico, que máis tarde empregou Horacio.

Alceo cantou á guerra, a acción militar e contra a tiranía. Reflexiona sobre a sorte da súa cidade, tinxíndoa de dor e nostalxia pola derrota e o exilio. Ademais deste compromiso civil, no que deixa traslucir o odio, presenta cantos de amor e de gozo da alegría inscritos nunha recreación da paisaxe e da violencia das estacións. O estilo é áspero e sobrio.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Os nove poetas líricos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212872
* WorldCat
* VIAF: 228050642
* BAV: ADV11060873
* BIBSYS: 90193838
* BMT: 169250
* BNE: XX995176
* BNF: 121387870
* BRE: 1813404
* CANTIC: a11132449
* CERL: cnp00394030
* CiNii: DA00907587
* DeutscheBio: 118501720
* Discogs: 1293166
* EBID: ID
* FAST: 69010
* GEC: 0002017
* GND: 118501720
* ICCU: CFIV024042
* ISNI: 0000 0003 7467 7439
* LCCN: n81024909
* LibriVox: 1117
* MusicBrainz: ID
* NKC: jn19981000081
* NLA: 35990578
* NLG: 14565
* NTA: 069035121
* OL: OL80264A
* SELIBR: 175080
* SUDOC: 02984701X
* Treccani: alceo

 |
Coordenadas: 2°15′51″N 73°47′40″O﻿ / ﻿2.26417, -73.79444

**Caño Cristales** é un río de Colombia que se atopa na serra da Macarena, no concello do mesmo nome, no departamento de Meta, sendo tributario do río Guayabero. Foi denominado popularmente «o río dos deuses», «o río das cinco cores», «o arco iris líquido» e mesmo «o río máis fermoso do mundo». Dende finais de xullo até novembro, o seu fondo reprodúcense plantas acuáticas que coa exposición ó sol cambian as súas cores nun proceso que vai dende o verde até un vermello intenso, o que produce a sensación de estar fronte a un río de seis cores: vermello (causado pola *Macarenia clavigera*), amarelo, verde, negro, azul e rosado principalmente.

Descrición
----------

Poza do río no sector de Los Ochos.
Sendo un río de menor lonxitude e anchura, o Caño Cristais non alcanza os 100 km de lonxitude nin excede os 20 m de ancho. É unha sucesión de rápidos, fervenzas e pocetas cuxas augas despréndense da meseta sur da serranía da Macarena, onde se sitúa o seu nacemento. As augas discorren cara ó río Guayabero, recollendo ó seu paso afluentes das sabanas rochosas da Serra.

Notas
-----

1. ↑  Catchpole, Karen. "Colombia's 'Liquid Rainbow'". Consultado o 14 de xaneiro de 2018.
2. ↑  "Caño Cristales". *Atlas Obscura* (en inglés). Consultado o 14 de xaneiro de 2018.
3. ↑  Anónimo «Visita el río más hermoso del mundo». *National Geographic en español.*
4. ↑  Caño Cristales, ed. (11 de xaneiro de 2015). "Macarenia Clavigera: la planta acuática de Caño Cristales" (en castelán). Consultado o 14 de xaneiro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Caño Cristales Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2624957
* GeoNames: 3779793

 |
**Alashiya** ou **Alasiya** foi un reino do Mediterráneo Oriental durante o segundo milenio antes da era cristiá, que salientou pola súa importancia comercial e como fonte de valiosas materias primas. Desapareceu da historia tras a irrupción dos pobos do mar, sendo moi probábel que fose destruído por estes.

Localización
------------

Dos documentos exipcios e doutros reinos da rexión, é posíbel deducir que Alashiya foi un importante subministrador de cobre, situado nalgunha zona do Mediterráneo oriental; así, aínda que algúns historiadores suxeriron que Alashiya podería estar no que hoxe é Turquía ou Siria, a opinión maioritaria inclínase por situar Alashiya en Chipre. Esta relación parece confirmada por un estudo do ano 2003  que relaciona quimicamente a arxila de taboíñas de Alashiya atopadas no Levante con arxila que se atopa en Chipre, pero non no Levante.

A pesar de que situar Alashiya en Chipre parece aceptado pola maioría dos expertos, aínda non é posíbel determinar se Alashiya facía referencia a toda a illa ou só a unha parte desta; en calquera caso, a capital deste reino situouse tradicionalmente en Enkomi, aínda que o estudo anteriormente citado parece mostrar que a arxila usada é propia doutras rexións chipriotas - o que pode significar que Enkomi non era realmente a capital de Alashiya, ou que esta cambiou durante a historia do reino.

Historia
--------

Existen referencias a Alashiya en multitude de arquivos dos reinos de Oriente Próximo na Antigüidade, por exemplo, en Exipto, o imperio hitita, Micenas ou Ugarit. Estes textos tratan principalmente dos envíos de cobre e doutras mercancías (como vacas) por parte de Alashiya a cambio de recibir ouro e prata. Ademais, é posíbel constatar neles a fortaleza política dos reis de Alashiya, que chamaban aos faraóns *irmáns*, algo que só se permitían as potencias do mesmo rango que Exipto.

Porén, parece ser que o reino na súa etapa final foi sometido ao dominio hitita, se os informes sobre o reinado de Tudhaliyas IV son fiábeis. Poucos anos despois da conquista hitita, apareceron os pobos do mar, que supoñían unha ameaza especial para Alashiya pola súa posición vulnerábel en medio do Mediterráneo oriental. Aínda que parece que o reino contou con axuda dos hititas e de Ugarit para rexeitar a invasión, todos os intentos foron en van.

Coa derrota a mans dos pobos do mar (aprox. -1200), Alashiya desaparece da historia.
**Anna Lee Fisher**, nada en Nova York o 24 de agosto de 1949, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte da misión STS-51-A. Foi a primeira nai en viaxar ao espazo. Está casada co tamén astronauta William Frederick Fisher.

Traxectoria
-----------

Fisher graduouse en química e medicina pola Universidade de California nos Ánxeles en 1971 e 1976 respectivamente. É máster en química pola mesma universidade en 1987.

Foi seleccionada pola NASA como astronauta en xaneiro de 1978, participando na misión STS-51-A en 1984. Pasou un total de 7,99 días no espazo. Retirouse da NASA en 2017.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2019). "Fisher, Anna Lee Tingle" (en inglés). Consultado o 8 de abril de 2020.
2. 1 2 3  NASA, ed. (28 de abril de 2017). "Legendary Astronaut Retires from NASA" (en inglés). Consultado o 8 de abril de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anna Lee Fisher*** |

### Outros artigos

* STS-51-A

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q237470
* NASA: fisher-a

 |
Este artigo trata sobre o material de construción. Para a empresa de software véxase: Adobe Inc..
Parede de adobe.
O **adobe** palabra que provén do árabe *al-tub* (طوب), é un ladrillo sen cocer, feito con barro (arxila e area) mesturado con palla ou feo e secado ó sol, utilizado na construción; ; con eles constrúense diversos tipos de elementos construtivos, como paredes, muros e arcos. 

A técnica de elaboralos e o seu uso están estendidos por todo o mundo, atopándose en moitas culturas que nunca tiveron relación entre si. As estruturas de abobe son extraordinariamente duradeiras e as edificacións de adobe son as máis antigas que se conservan, na cidade de Çatalhöyük (Anatolia). Ademais, contan coa vantaxe de que nos climas cálidos conservan o interior frío, aínda que requiren dun mantemento continuo xa que a auga da chuvia desfai o adobe.

Notas
-----

1. ↑  Lajo Pérez, Rosina (1990). *Léxico de arte*. Madrid - España: Akal. p. 10. ISBN 978-84-460-0924-5.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  Diego Antonio Rejón de Silva: Diccionario de las Nobles Artes. 1788. p. 8. Edición del COAM en 1995.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *adobe*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adobe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***adobe*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183496
* AAT: 300081138
* EBID: ID
* GEA: 242
* GEC: 0147129
* GND: 4407621-6
* JSTOR: adobe
* MAG: 2777261232

 |
**Anna Jane Coble-Mullen** nada en Raleigh, Carolina do Norte en 1936 e finada o 3 de marzo de 2009, foi unha biofísica americana. Foi a primeira muller negra e obter un doutoramento en biofísica, e a primeira muller negra contratada na Universidade de Howard.

Traxectoria
-----------

Anna Coble, filla dun profesor da Universidade de San Agustín, interesouse polas matemáticas e a física. Estudou matemáticas na Universidade Howard, obtendo unha licenciatura en 1958 e unha mestría en 1961. Despois de graduarse, ensinou física na Universidade Estatal de Carolina do Norte A&T durante catro anos. Trasladouse á Universidade de Illinois en Urbana-Champaign para os seus estudos de posgrao, onde se converteu nunha defensora das minorías e das mulleres.  Completou o seu doutoramento en 1973 baixo a supervisión de Floyd Dunn. Pasou dous anos na Universidade de Washington en St. Louis estudando o impacto do ultrasón de alta intensidade nas ras.

Investigación
-------------

Coble volveu á Universidade Howard, onde foi a primeira muller negra contratada na facultade. Pasou todo un verán buscando casas para 200 estudantes negros graduados, perdendo a súa propia investigación. Durante a súa estancia na Universidade Howard houbo un recorte de entre o 30 e o 40% nas bolsas de investigación federais. Formou parte de "Escribir a través do currículo". Finalmente foi promovida a Profesora Asociada.

Pertenceu á Sociedade Nacional de Físicos Negros. Foi membro da xunta do Fogar Ionia Whipper, un refuxio para adolescentes abandonadas. Desenvolveu recursos educativos para a Academia Nacional de Ciencias e o Consello Nacional de Investigación.

Traballou coa Asociación Americana para o Avance da Ciencia e a Asociación Americana de Profesores de Física para apoiar aos grupos subrepresentados na ciencia. Un proxecto, o Proxecto da Igrexa Negra da AAAS, levou a ciencia práctica (hands-on science) á mocidade da área de Washington.

Notas
-----

1. ↑  Anna Coble-Mullen
2. 1 2 3 4 5  Jordan, Diann (2007). *Sisters in science : conversations with black women scientists about race, gender, and their passion for science*. West Lafayette, Ind.: Purdue University Press. ISBN 9781557534453. OCLC 137292168.
3. 1 2  "Narratives of the Double Bind: Intersectionality in Life Stories of Women of Color in Physics, Astrophysics and Astronomy". *TERC*. Consultado o 23-5-2020.
4. ↑  "WAC Faculty". Arquivado dende o orixinal o 15-08-2020. Consultado o 23-5-2020.
5. ↑  "The Genesis of the National Society of Black Physicists" (PDF). *AIP*. Consultado o 23-5-2020.
6. ↑  "Resources for Teaching Elementary School Science". *National Science Resources Center*. Consultado o 23-5-2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mulleres en Física
***A luz prodixiosa*** (en castelán: *La luz prodigiosa*) é unha película española de 2003 dirixida por Miguel Hermoso.

Sinopse
-------

A principios da guerra civil española, un pastor, chamado Joaquín, socorre un home que os seus verdugos deron por morto na contenda. Joaquín recólleo na súa casa e pouco a pouco empeza a interesarse polo seu pasado. Logo, déixao nun convento ao coidado dunha monxa. Pasados 40 anos, en 1980, reencóntrase con el en Granada.
Un feito fortuíto axuda ao mendigo a recuperar a súa memoria perdida, chegando a pensar que é o mesmo Federico García Lorca.

Comentarios
-----------

Baseada na novela homónima do escritor e guionista Fernando Marías.

Miguel Hermoso abre a polémica do que pasou co poeta granadino tras a súa execución no ano 1936. Non se sabe con certeza onde quedaron os seus restos, aínda que os indicios apuntan a que está enterrado nunha fosa común da localidade de Víznar, provincia de Granada.

Notas
-----

1. ↑  CRTVG (18 de agosto de 2011). "A tvG2 homenaxea a Federico García Lorca coa emisión dunha longametraxe e dous documentais". Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2012. Consultado o 17 de agosto de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3822402
* Allmovie: v282958
* AlloCiné: 58251
* FilmAffinity: 246388
* IMDb: tt0351278
* LUMIERE: 21875
* OFDb: 182139
* Rotten Tomatoes: the-end-of-a-mystery
* TMDb: 189334

 |