recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wladimir Peter Köppen**, nado en San Petersburgo o 25 de setembro de 1846 e finado en Graz, Austria, o 22 de xuño de 1940, foi un xeógrafo, meteorólogo, climatólogo e botánico ruso de ascendencia alemá que desenvolveu a súa carreira científica en Alemaña e Austria. A súa grande contribución foi a clasificación climática de Köppen, aínda usada hoxe en día, con algunhas modificacións, para clasificar os climas da Terra, baseándose case en exclusiva nos datos de temperaturas e precipitacións.

Traxectoria
-----------

De pais alemáns, naceu en Rusia e estudou en Crimea. Doutorouse en Leipzig en 1870 cun estudo sobre os efectos da temperatura no crecemento das plantas. En 1875 empezou a traballar no Observatorio Naval alemán de Hamburgo, onde se fixo responsable do seu servizo de predición meteorolóxica.

A partir de 1884 empezou a traballar nunha clasificación exhaustiva dos climas da Terra, empresa que non culminou ata o 1918, cando publicou a versión completa da súa clasificación, aínda que posteriormente el mesmo lle fixera varias modificacións, datando a última de 1936.

Tamén realizou estudos de paleoclimatoloxía xunta ao seu xenro Alfred Wegener, famoso pola súa teoría da deriva continental e colaborou co climatólogo alemán Rudolf Geiger na elaboración dos cinco volumes da súa obra *Handbuch der Klimatologie* (Manual de Climatoloxía, en tradución literal ao galego).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* Clasificación climática de KöppenArquivado 10 de xaneiro de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q76991
* WorldCat
* VIAF: 40173156
* BIBSYS: 6098110
* BNF: 17075811n
* BRE: 2060955
* CiNii: DA0755728X
* DeutscheBio: 118713418
* EBID: ID
* FAST: 27010
* GEC: 0035895
* GND: 118713418
* ISNI: 0000 0000 8375 2005
* LCCN: n78072215
* Leopoldina: 4707
* NKC: jx20080506009
* NLA: 35981249
* NTA: 072022841
* OL: OL5083988A
* Persée: 1219
* SUDOC: 12303499X

 |
O **río Navajos**, tamén coñecido como **Arroio Bustillo** ou **Ahogaborricos**, é un río español de escaso caudal, afluente do río Valderaduey.

Ten unha lonxitude aproximada de cincuenta quilómetros. O seu necemento encóntrase moi próximo ó vértice xeodésico *Navajos* (841,4 msnm), na confluencia dos termos municipais de Fontihoyuelo, Villanueva de la Condesa e Villalón de Campos; ós poucos quilómetros atravesa Bustillo de Chaves, vila da que toma un dos seus nomes. A totalidade do seu curso transita pola bisbarra caselá leonesa de Terra de Campos, na súa maior parte pola provincia de Valladolid, aínda que na súa porción final penetra na de Zamora onde desemboca no Río Valderaduey, á altura de Villalpando.

Municipios que atravesa
-----------------------

* **Provincia de Valladolid**:
	+ Fontihoyuelo (onde nace).
	+ Villalón de Campos (fai de linde do municipio).
	+ Villanueva de la Condesa (fai de linde do municipio).
	+ Bustillo de Chaves.
	+ Villacid de Campos.
	+ Ceinos de Campos.
	+ Villalán de Campos.
	+ Aguilar de Campos.
	+ Villamuriel de Campos.
	+ Villafrechós.
	+ Santa Eufemia del Arroyo.
* **Provincia de Zamora**:
	+ Quintanilla del Monte.
	+ Villamayor de Campos.
	+ Villalpando (onde desemboca no Valderaduey).
**Wolfgang August Haendeler** nado en Opladen (Renania, Alemaña) en 1962, é un libretista alemán. É dramaturgo do Landestheater de Linz (Austria).

Traxectoria
-----------

Haendeler naceu en Opladen en 1962 e estudou filoloxía alemá, dramaturxia e filosofía na Universidade de Erlagen, graduándose en dita universidade cunha tese interdisciplinar sobre a ópera de Arnold Schönberg *Moses und Aron*. Posteriormente realizou estudos de xornalismo cultural na Universidade de Essen, cidade cuxo Alto-Theater encargoulle o seu primeiro libreto na tempada 1991-92.

Entre 1992 e 1998 exerceu como dramaturgo e asistente persoal de Will Humburg, daquela director musical do Städtische Bühnen Münster. A continuación traballou para as óperas de Rostock (1998-2000), Hagen (2000-2003), Kiel (2003-2008) e Wiesbaden (2010-2011). Entre 2008 e 2010, Haendeler traballou como *freelance* en Hamburgo traballando na terceira ópera do compositor español Cristóbal Halffter, *Schachnovelle* (baseada na novela homónima de Stefan Zweig), que se estrearía en Kiel o 18 de maio de 2013. Como produtor e libretista colabora co compositor Franz Hummel, co que estreará a ópera sobre Hieronymus Bosch *Der Garten der Lüste*, baseada na novela de John Vermeulen co gallo do 500 aniversario da morte do pintor en 2016.

Dende a tempada 2011-12 é dramaturgo do Landestheater de Linz (Austria), onde na tempada da estrea do novo teatro traballou como dramaturgo na ópera de Philip Glass *Spuren der Verirrten* (baseada na obra homónima de Peter Handke).

Notas
-----

1. 1 2 3  "Biografie" (en alemán). textkunstwh.de. Consultado o 22 de xaneiro de 2016.
2. ↑  "Opernprojekte" (en alemán). textkunstwh.de. Consultado o 22 de xaneiro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Wolfgang Haendeler *(en alemán)*
* Perfil de Wolfgang Haelander no sitio web do Landestheather Linz *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25510197
* WorldCat
* VIAF: 306374298
* GND: 104812214X

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Río Mera.

O **río Mera** chega pola marxe dereita ao río Miño, no termo da parroquia lucense de Orbazai.

Curso
-----

Ten o seu nacemento preto do cordal do Chao cunha aba duns 697 metros (cerca do Monte das Bestas), na parroquia de Santalla de Bóveda de Mera ou na parroquia de Vilachá de Mera, segundo outros autores. Aínda existen na actualidade certas discrepancias entre o nacemento do citado río, xa que a confusión do regato de Mera e mailo río do mesmo nome fan pensar entre as xentes do lugar que o río orixinal é un afluente do regato; e que este é o río orixinal.[]

O longo do percorrido (uns 12 Km. con 800 metros) recibe as augas de varios regatos (un deles co mesmo nome, o que fai que durante o seu curso reciba outras denominacións) mentres flúe de suroeste a nordés ata chegar a Orbazai, onde ademais doutros, recibe o regato do Mera.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ríos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **Sociedad Cultural y Recreativa Peña Deportiva**, máis coñecida como **Peña Deportiva** (en catalán: *Penya Esportiva*), é un club de fútbol español de Santa Eulària des Riu, na illa de Eivissa. Actualmente xoga na Terceira División Española.

Historia
--------

O equipo nace o 31 de marzo de 1935, e vai ascendendo categorías ata chegar ao grupo balear da Terceira División na tempada 1985-86. Da man de Antonio Arabi Serra, ex xogador do RCD Espanyol de Barcelona, o equipo disputa a súa primeira tempada en Segunda División B no curso deportivo 1993/94. O conxunto conseguiu o ascenso grazas ao descenso por falta de pagamento aos xogadores da SD Ibiza na campaña 1992-93. Con todo, na seguinte tempada non consegue a permanencia e volta a Terceira.

En 2000, 2004, 2005 e 2006 xogou sen éxito a promoción de ascenso a Segunda B. Na tempada 2007/08, o Peña Deportiva supera as dúas eliminatorias contra UD Mutilvera e CD Don Benito e volta á categoría de bronce. Igual que na tempada do seu debut, o equipo non consegue manterse na categoría.

En 2010, 2013, 2014, 2015, 2016 e 2017 xogou sen éxito a promoción de ascenso a Segunda B. Non obstante, o descenso do Mallorca B de Segunda B a Terceira arrastrado polo descenso do Mallorca a Segunda B deixou unha praza vacante na categoría, que foi ocupada polo Peña Deportiva. O seu paso pola categoría, igual que os dous anteriores, saldouse co descenso.

Datos do club
-------------

* **Tempadas en 1ª**: 0
* **Tempadas en 2ª**: 0
* **Tempadas en 2ªB**: 3
* **Tempadas en 3ª**: 31

Palmarés
--------

* **Terceira División (3)**: 2003-04, 2005-06, 2012-13
* Subcampión de Terceira División (2): 1992-93, 2009-10
* **Rexional de Castela e León (1)**: 2015-16
* **Provincial de Salamanca (1)**: 2014-15

Notas
-----

1. ↑  Última Hora, ed. (3 de xullo de 2017). "La Peña Deportiva ya es equipo de Segunda B".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Segunda División RFEF - Grupo 3 · 2021-22 |
| --- |
| Andratx · Badalona · Brea · Cerdanyola del Vallès · Ebro · Ejea · Espanyol B · Europa · Formentera · Huesca B · Ibiza Islas Pitiusas · Lleida Esportiu · Numancia · Peña Deportiva · Prat · Tarazona · Terrassa · Teruel |
O río Millars ó seu paso por Vila-real
O **río Millars** (en castelán: *Mijares*) é un río da Península Ibérica que nace na Serra de Gúdar no termo municipal de El Castellar (Teruel), da unión de diversos ríos a uns 1.600 m de altitude e que desemboca entre os termos de Almassora e Borriana, na provincia de Castelló, tras 156 km de percorrido.

Nacemento
---------

O Millars nace en El Castellar, Teruel.

Afluentes
---------

Preto do seu nacemento está tamén o do seu principal afluente o Valbona e o do tamén afluente Albentosa. Xa na Comunidade Valenciana os principais afluentes do Millars son: Maimona, Montán, o barranco de Paus, a rambla de la Viuda e o río Villahermosa en Vallat.

Réxime fluvial
--------------

O río Millars na zona do encoro de Sitjar, na vila de Ribesalbes.
O réxime do río é pluvial mediterráneo aínda que cun lixeiro matiz nival debido á altura á que nace. Iso provoca no curso baixo do río a existencia dun período de relativo caudal en febreiro e xuño, superados en outubro e notorios descensos en xaneiro e sobre todo agosto. O carácter mediterráneo do río provoca a existencia de monstruosas avenidas das cales as máis importantes foron a de 1922 cun máximo de 3000 m³/s e a de 1957 da que non se teñen estimacións debido a que destruíu os aforamentos.

Desembocadura
-------------

Na súa desembocadura forma unha marisma, Les Goles del Millars, alargada duns 90 metros de anchura, que se fai máis angosta na liña da costa polo avance dun cordón litoral desde o norte que a pecha parcialmente (40 metros).

Conca
-----

A superficie da conca é de 4.028 km² e o caudal medio é de 14,72 m³/s, na localidade de Cirat.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20142
* WorldCat
* VIAF: 316430747
* GEA: 13300
* GEC: 0042515
* GeoNames: 2513883

 |
Situación de Ziguinchor no Senegal
**Ziguinchor** é a capital da rexión natural de Casamanza e da rexión administrativa de Ziguinchor no Senegal. A súa poboación é duns 153 269 habitantes (censo do 2001).

Casamanza tratou de obter a autonomía do goberno central en Dakar, isto é un dos motivos para que exista un movemento separatista na rexión de Casamanza (ou Casamance).

Ziguinchor está situado no suroeste do Senegal á beira do río Casamanza e a uns 70 km do océano Atlántico.  

Está conectada con Dakar por estrada, por barco e por avión, converteuse nun centro comercial e industrial en moitos mercados, posuíndo unha gran fábrica de procesamento de aceite de cacahuete.

A cidade foi fundada en 1645 polos portugueses, o nome da cidade derivaría precisamente da frase *Cheguei e choram*, xa que os nativos conturbáronse ao estabelecerse a colonia portuguesa e saber que esta sería un centro de tráfico de escravos. Foi vendida por Portugal a Francia en 1888, estado que se converteu no seu administrador comercial, explotando especialmente o cultivo de cacahuete e anexionouno á colonia francesa do *Sénegal*.

Véxase tamén
------------

* Imperio Portugués
* Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarve

Ligazóns externas
-----------------

* Ziguinchor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202776
* WorldCat
* VIAF: 153616449
* BRE: 2878527
* EBID: ID
* GEC: 0264964
* GeoNames: 2243940
* GND: 4119242-4
* LCCN: n81086488
* WOEID: 1418847

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Río Mera.

O **río Mera** é un curso fluvial galego, pertence á vertente cantábrica.

Curso
-----

Nace a uns 752 m de altitude, no alto do Caxado (correspondente a sector meridional da Serra da Faladoira); segundo outros autores nace da confluencia do regatos Carrís e Soutochao. Percorre 29 km, facendo medio fronteira entre os concellos das Somozas, As Pontes de García Rodríguez, Cerdido e Ortigueira, onde desemboca (levando case sempre a dirección sur-norte) na ría de Ortigueira, formando a enseada do mesmo nome.

Ten un caudal duns 5 m³, e ten unha cunca duns 127 km². Ao longo do percorrido recibe varios regatos, sendo o principal o Pulgueiro ou Pulgueira, que lle chega pola dereita.

Galería de imaxes
-----------------

* Área recreativa da Illa do Mera.
* Aves alimentándose na ría de Ortigueira.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Mera, ría de Ortigueira***  |
O **Matarraña** (en aragonés e catalán: *Matarranya*) é un río de España, afluente da marxe dereita do río Ebro. Nace en El Parrisal, paraxe natural nos Portos de Beceite (Teruel). O curso alto do río discorre entre espectaculares desfiladeiros e cortados e entre frondosos bosques. Ten unha lonxitude de 97 km e discorre en dirección Sur a Norte.

Xeografía
---------

O río nace no termo municipal de Beceite (Teruel), na confluencia de dous barrancos, aínda que as súas fontes e mananciais están no corazón dos Portos de Beceite a 1.300 msnm. No seu curso final, durante un cortísimo tramo, case na desembocadura na cola do encoro de Riba-roja no Ebro, forma a fronteira natural entre as provincias de Tarragona e Teruel.

É un río típico mediterráneo, cun caudal bastante irregular e escaso, con grandes crecidas na primavera e outono e estiajes no verán.

Debido á proximidade do mar Mediterráneo, a conca padece, periodicamente, fortes temporais que fixeron alcanzar impresionantes caudais superiores aos 2.000 m³/s na desembocadura do río Ebro.

Na cabeceira do río está o encoro de Pena situado no seu afluente do mesmo nome.

É o río mediterráneo mellor conservado do planeta. Non conta en todo o seu curso con ningunha presa artificial de importancia, a pureza das súas augas foi sempre única e a diversidade de hábitats e especies fan deste río unha auténtica xoia, aínda que estes últimos anos están aparecendo problemas (antes descoñecidos) de contaminación que repercuten seriamente na poboación de troitas e outros peixes.

É dos poucos ríos españois nos que aínda se conserva o cangrexo autóctono.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Matarraña***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23166
* WorldCat
* VIAF: 315129595
* GEA: 8637
* GEC: 0041325
* GeoNames: 3117163

 |
O **Santa Ana** foi un barco arrastreiro galego que afundiu na costa de Asturias o 10 de marzo de 2014.

Descrición do buque
-------------------

O *Santa Ana* era un buque construído en 1980 baixo o nome de **Marirosa** pola empresa Navalfoz, de Figueira da Foz. Era propiedade dun armador de Muros e boa parte da súa tripulación era de Muros tamén. Porén, a súa base tíñaa no porto de Matosinhos e a súa bandeira era portuguesa.

Cargaba unha tonelaxe de 199 Tm, cun peso morto de 425 Tm.

O accidente
-----------

O arrastreiro saíu, acompañado doutros dous barcos, do porto de Avilés na noite do 9 ao 10 de marzo de 2014. A intención era pescar xarda. Cando saía, tocou nuns baixos do porto e afundiu nas proximidades de illa Erbosa, un illote deshabitado ao noroeste do cabo de Peñas, na zona central de Asturias.

A tripulación estaba composta por nove persoas, das que sobreviviu unha, sete faleceron, e unha quedou desaparecida. As súas nacionalidades eran indonesia, portuguesa e española, entre os que había catro galegos de Muros e un asturiano. O sobrevivente foi un mariñeiro de Muros.

Notas
-----

1. ↑  "Santa Ana Fishing". *Marine Traffic* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2014. Consultado o 10 de marzo de 2014.
2. ↑  "Esto fue muy gordo: había tres balsas, pero solo un marinero. Tenía cortes en las manos y los pies"

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Naufraxios de pesqueiros galegos

### Ligazóns externas

* Galería de imaxes do Santa Ana
**Saba Kidane**, nada en Asmara en 1978, é unha xornalista, escritora e activista eritrea.

Traxectoria
-----------

Aos trece anos deixou a escola e uniuse á Fronte Popular para Liberación de Eritrea. Retomou os estudos en 1995. Foi directora de programación nunha radio xuvenil.

A maior parte da súa obra está escrita en lingua tigriña. A súa poesía fala da infancia, da vida diaria, da problemática social e dos efectos da guerra nas mulleres de Eritrea. O seu poema "Tsiruy guhaf nafiqe" ("Boto en falta o lixo limpo") defende o uso do preservativo para evitar o contaxio do VIH.

En 2001 negóuselle o visado para visitar os Estados Unidos de América.
É nai solteira.

Notas
-----

1. 1 2  "Saba Kidane". *Dictionary of African Biography*. Oxford: Oxford University Press. 2012. pp. 233–234. ISBN 978-0-19-538207-5.
2. 1 2  Benet, Siobhan (22 de maio de 2001). "Eritrean Women Poets Lifting Post-War Voices". *Women's eNews*.
3. ↑  Bahrampour, Tara (25 de marzo de 2001). "A Poet, Barred at the Gate". *The New York Times*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Semere, Beyene. Entrevista a Saba Kidane: (parte unha Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. parte dúas Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.)
Sancristía da catedral de Brixen (Italia)
A **sancristía** é, no cristianismo occidental, un cuarto en que se gardan os obxectos necesarios para a misa, por exemplo hostias sen consagrar, cálices, casulas, etc. polo que adoita estar pechada ao público. En especial é empregado polo párroco e demais oficiantes para as preparacións necesarias e para cambiarse antes e logo da misa. Está habitualmente ao cargo dun sancristán, e nela adoita conservarse o rexistro parroquial.

As sancristías teñen habitualmente unha pía especial (*sacrarium*) cuxo desaugadoiro vai directamente ao chan. Esta emprégase para lavar os lenzos empregados durante a celebración da misa e outros elementos empregados durante a comuñón.

Normalmente está situada dentro da igrexa, pero pode atoparse nun anexo ou nun edificio separado (como nalgúns mosteiros). Na maioría das igrexas antigas a sancristía atópase preto dun dos retablos laterais ou máis habitualmente detrás ou á beira do retablo maior. En igrexas máis modernas a sancristía atópase a miúdo noutro lado, como a entrada da igrexa.

Algunhas igrexas posúen máis dunha sancristía, cada unha das cales cunha función específica. A miúdo as sancristías adicionais son empregadas para o mantemento da igrexa e os seus obxectos.

Nas igrexas cristiás de Oriente emprégase a parte da igrexa onde se atopa o altar, separada polo *Ikonostasis*, polo que non existe a sancristía como tal.

Outros usos
-----------

### Viticultura

A **sancristía** é a parte dunha adega onde se gardan os viños máis antigos e/ou os máis prezados. É moi común en adegas que fabrican viños olorosos e amontillados, de igual xeito tamén se atopan en localizacións moi concretas da provincia de León, en especial na zona de Valdevimbre, ao sur da mencionada capital.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sancristía Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Elementos da arquitectura eclesiástica |
| --- |
| Áreas | Ábsida  ·  Absidiola  ·  Adro  ·  Claustro  ·  Coro  ·  Cruceiro  ·  Deambulatorio  ·  Nártice  ·  Nave  ·  Presbiterio  ·  Sancristía  ·  Transepto |
| Exterior | Arcobotante  ·  Arquitrabe  ·  Arquivolta  ·  Cabeceira  ·  Campanario  ·  Canzorro  ·  Chapitel  ·  Contraforte  ·  Espadana  ·  Fachada  ·  Gárgola  ·  Nicho  ·  Parteluz  ·  Pináculo  ·  Portada  ·  Porta  ·  Tiburio  ·  Tímpano  ·  Xamba |
| Interior | Altar  ·  Arcada  ·  Bóveda  ·  Capitel  ·  Ciborio  ·  Columna  ·  Coxía  ·  Cuncha  ·  Cúpula  ·  Galería  ·  Hemiciclo  ·  Imaxinaría  ·  Mosaico  ·  Pavimento  ·  Piar  ·  Retablo  ·  Rosetón  ·  Tribuna  ·  Triforio  ·  Vidreira |
| Outros | Arco  ·  Baixorrelevo  ·  Cogullo  ·  Florón  ·  Gablete  ·  Lobo  ·  Tramo  ·  Trazaría |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q468939
* AAT: 300004631
* BNCF: 20503
* BNF: 155955752
* EBID: ID
* GEC: 0140662
* GND: 4317085-7
* LCCN: sh87002613
* MAG: 2778869444

 |
O **salterio dos Apalaches** (en inglés: *Appalachian dulcimer*), tamén coñecido como **o Salterio das Montañas Apalaches** (en inglés: *Mountain Dulcimer* ), é un instrumento de corda con trastes da familia das cítolas e salterios usado na música popular estadounidense. Procede da rexión dos Montes Apalaches, da que deriva o seu nome. Fíxose moi coñecido na década de 2000 debido ao uso constante que a cantante e actriz Cyndi Lauper fixo deste instrumento.

Produción
---------

A elaboración de salterios nos Apalaches adoita a ser feita por pequenas empresas familiares situadas no sur dos Estados Unidos e particularmente na rexión dos Montes Apalaches. O libro do luthier John Bailey ofrece instrucións para construír un salterio tradicional.

### Fóra dos EEUU

No Brasil, Dulcimer Brasil  fabrica o salterio tradicional dos Apalaches, a variante "corteo", o "braço duplo" e o "curvado", que se toca cun arco.

No Brasil, o Salterio Apalache é usado pola banda de grunge e rock alternativo A Primitiva Sociedade Romântica.

Notas
-----

1. ↑  Dulcimer Brasil
2. ↑  Bailey, John (1966). *Making an Appalachian Dulcimer*. ISBN 0-85418039-7.
3. ↑  "A Primitiva Sociedade Romântica". Arquivado dende o orixinal o 2016-06-25. Consultado o 2016-05-26.
4. ↑  "Venal (dulcimer version/Versão Saltério) - A Primitiva Sociedade Romântica". Consultado o 2022-08-23.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Salterio dos Apalaches Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Instrumentos de corda

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Música*** |

* *(en inglés)* Dulcimer Players News, revista que se publica desde 1974, para entusiastas de salterios martelados e con trastes.
* *(en inglés)* Everything Dulcimer Arquivado 23 de agosto de 2022 en Wayback Machine. - comunidade on-line con artigos, listas e fórums.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 5°11′47″N 73°57′31″O﻿ / ﻿5.19639, -73.95861

Zona norte da sabana.
A **sabana de Bogotá** é unha subrexión que se atopa no centro xeográfico de Colombia, sobre a Cordilleira Oriental, na parte sur do altiplano cundiboyacense, a altiplanicie máis extensa dos Andes colombianos, cunha altura en media de 2.600 msnm.

Historia
--------

O río Bogotá, que lle dá o seu nome actual á sabana, percórrea de norte a sur e precipítase nos seus contrafortes formando a fervenza do Tequendama, a fervenza que, segundo a mitoloxía muisca, formouse cando Bochica rompeu a rocha para que se precipitasen por alí as augas que asulagaran a terra. Os ríos tributarios do Bogotá forman vales fértiles onde se atopan poboacións florecentes.

A sabana foi bautizada "O Val dos Alcázares" por Gonzalo Jiménez de Quesada por mor do gran número de aldeas muiscas construídas en bohíos que á súa chegada se estendían sobre a chaira.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Altiplano Cundiboyacense

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3082696
* WorldCat
* VIAF: 315149424
* EBID: ID

 |
**Smoke City** foi un grupo musical inglés que mesturaba acid jazz e trip hop, alén de ritmos brasileiros como a samba e a bossa nova. É coñecido polo sinxelo "Underwater Love", que foi un grande éxito en 1997, despois de que fose empregado no anuncio de televisión de Levi's "Mermaids" (dirixido por Michel Gondry).
En 1997, o grupo lanzou o seu primeiro álbum de estudio, *Flying Away*, que incluía os éxitos "Underwater Love", "Mr. Gorgeous (e Miss Curvaceous)" e "Águas de Março (Joga Bossa Mix)". O seu seguinte e derradeiro álbum, *Heroes of Nature*, lanzouse no 2001.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Flying Away* (1997)
* *Heroes of Nature* (2001)

### Sinxelos

* "Underwater Love" (1997)
* "Mr. Gorgeous (and Miss Curvaceous)" (1997)
* "Águas de Março" (1998)
* "With You" (1998)

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Smoke City". AllMusic. Consultado o 12 de xullo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fotos do grupo en concerto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2295497
* WorldCat
* VIAF: 129199859
* Discogs: 4112
* ISNI: 0000 0001 1034 0277
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 356960

 |
Salsa de tomate
A **salsa de tomate** ou **mollo de tomate** é unha salsa elaborada cociñando tomates maduros normalmente cun rustrido de allo, cebola ou outros ingredientes. Dependendo do país poden engadirse máis ou menos ingredientes. No caso de Galicia adoita ser o rustrido de allo, cebola e, por veces, pementos. En España e Italia, unha fritura de cebolas, alfábega, sal, aceite, allo e varias especias. En México, por exemplo, engádenselle chiles vermellos, coandro, cebola, vinagre, limón e sal.

A salsa de tomate hoxe en día pode adquirirse envasada en múltiples formas (tomate natural triturado, tomate fritido, salsa de tomate á antiga etc...). Cómpre saber que noutros países de fala inglesa tales como Australia, Nova Zelandia, India e Gran Bretaña o termo salsa de tomate ("tomato sauce") refírese xeralmente ao condimento azucrado a base de tomates denominado en Galicia, *ketchup*. Nestes países, os mollos feitos con tomate chámanse *mollos para pastas*, *mollo de polo* etc. dependendo do seu uso.

Elaboración
-----------

En xeral en Europa elabórase a salsa do tomate extraendo a polpa dos tomates moi maduros (na industria envasadora empréganse tomates verdes e por esta razón engaden azucre coa intención de eliminar o sabor acedo), adóitase facer un rustrido de cebolas con algunha verdura que inclúe: pemento, allo etc. Adóitase frixir todo xunto, o rustrido e a polpa dos tomates, durante unhas horas até que o mollo reduza o seu volume ás 2/3 partes. O seu emprego vai dende a elaboración de partida doutros mollos, como pode ser a salsa boloñesa, a cíngara etc. ou na elaboración das bases de pizza, ou en propias salsas de tomate envasadas.

Emprego en gastronomía
----------------------

Espaguetes con tomate.
Algunhas gastronomías do mundo empregan a salsa de tomate con grande intensidade, deste xeito tense na cociña grega que se emprega especiada con canela así como acompañada doutras especias gregas.

A cociña italiana emprega este mollo e os seus variantes nos pratos de pasta, como por exemplo os espaguetes á napolitana (*spaghetti alla napolitana*). Algúns italo-americanos denominan á salsa de tomate co termo "*gravy*", o "Sunday gravy" trátase dun mollo de tomate que contén carne (a miúdo carne de porco en albóndegas semellante ao ragù italiano) que se identifica como unha cociña italo-americana, este mollo serve xeralmente sobre a pasta.

Mollos derivados
----------------

* *Ketchup*
* Salsa Napolitana
* Salsa Boloñesa
* Salsa rosa.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Salsas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3596097
* EBID: ID
* JSTOR: tomato-sauces

 |
**Xosé Francisco Ferreiro Abelleira**, nado na Coruña o 20 de marzo de 1952, é un político galego do Bloque Nacionalista Galego.

Traxectoria
-----------

Doutor en Dereito pola USC e Graduado Social. Iniciou a súa actividade política en Santiago de Compostela coincidindo coa reforma asistencial e laboral no Sanatorio Psiquiátrico de Conxo, nas loitas deste centro entre 1973 e 1978. Exerceu como profesor de Formación Profesional en Prácticas Sanitarias e foi ATS no centro de saúde do Irixo. Foi tenente-alcalde do Carballiño. Foi membro do Consello Nacional do BNG e responsable da Comisión de Sanidade e Emigración. Foi elixido deputado por Ourense nas eleccións autonómicas de 1997 e 2001. Foi Delegado Provincial de Vicepresidencia en Ourense.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. pp. 216–217. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* X. M. R. (29/5/2019). "«É o momento de dar o paso para favorecer o relevo»". *La Voz de Galicia*.
Galaxy S III "Pebble Blue".
O **Samsung Galaxy S III** (GT-i9300) é un teléfono intelixente multitáctil deseñado, desenvolvido e publicitado por Samsung Electronics que funciona co sistema operativo Android anunciado por Samsung. Contén características de programación adicional, maquinaria ampliada, e un deseño refeito do predecesor, o Samsung Galaxy S II. O dispositivo foi lanzado co Android 4.0.4 "Ice Cream Sandwich", e pode ser actualizado Android 4.1.2 "Jelly Bean". O sucesor do teléfono, o Samsung Galaxy S4, foi anunciado o 14 de marzo de 2013 e lanzado o mes seguinte.

Notas
-----

1. ↑  Trew, James (3 de maio de 2012). *Samsung Galaxy S III is official: 4.8-inch HD Super AMOLED display, quad-core Exynos processor and Gesture functions*. Engadget.com. Consultado o 5 de maio de 2012.
2. ↑  *Samsung Galaxy S III details released: quad-core*. Arquivado dende o orixinal o 08 de maio de 2012. Consultado o 19 de setembro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q140944
* GND: 1024472639

 |
**Rosendo Vila Fernández**, nado en Ribas Pequenas (Bóveda) en 1886 e finado en Monforte de Lemos o 7 de setembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba onde foi director da revista mercantil *Caduceo*.. Casou en Alacant con Mercedes Torregrosa Lluch en 1921. Ao regreso instalouse en Monforte de Lemos. Membro do Partido Republicano Radical, colaborou en *El Combate*. Despois militou en Unión Republicana. Foi nomeado alcalde de Monforte de Lemos en febreiro de 1935, deixou a alcaldía o 17 de xullo dese ano por ter que ausentarse de Monforte por un tempo. Enfrontouse con Andrés Gil Municio, líder do dereitista Partido Agrario Español. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi asasinado por un grupo de falanxistas encabezado polo presidente do Sindicato Agrario de Monforte, o 7 de setembro de 1936, na súa casa de Vilanova, en presenza da súa muller e filla. Logo da súa morte a súa muller e a súa filla abandonaron Monforte e establecéronse en Alacant.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Maseda Cadórniga** |  **Alcalde de Monforte de Lemos** 1935 | Sucesor:**Álvaro Rodríguez Pérez** |

Notas
-----

1. ↑  Ficha na Biblioteca Nacional de Cuba[*Ligazón morta*]
2. ↑  Noticia en *ABC*
3. ↑  Reconstruyen el asesinato del alcalde monfortino Rosendo Vila en 1936

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alcaldes del siglo XX en Monforte (1933-1936)
* 

* Rosendo Vila Fernández na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
**Xosé Henrique Rodríguez Peña**, nado en Ourense o 25 de outubro de 1942 e finado en Vigo o 13 de agosto de 2006, foi un arquitecto e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Facultade de Ciencias da Universidade de Santiago de Compostela e licenciouse en Arquitectura pola Escola Superior de Arquitectura de Madrid, especializándose na restauración de monumentos.

Nos anos 60 participou, sen afiliación política, no movemento estudantil contra a ditadura e presentouse ás eleccións municipais de 1979 a Ourense nas listas de Unidade Galega como membro do Partido Galeguista. Foi elixido secretario xeral do Partido Galeguista no III Congreso celebrado en decembro de 1983. No Congreso extraordinario celebrado o 19 de febreiro de 1984 propuxo a integración do PG en Coalición Galega, decisión que se adoptou por 92 a 88 votos.

Membro de Coalición Galega (CG) desde a súa fundación, ocupou o cargo de secretario do partido na área de Acción Municipal en 1985. Nas eleccións autonómicas de 1985 foi elixido como deputado por esta formación. Dous anos despois, en xaneiro de 1987 foi impulsor e membro fundador do Partido Nacionalista Galego (PNG), organización creada como escisión de Coalición Galega. Este novo partido foi peza chave na moción de censura contra Xerardo Fernández Albor que levou á presidencia da Xunta o socialista Fernando González Laxe. Nese primeiro goberno tripartito Xosé Henrique Rodríguez Peña foi nomeado conselleiro de Pesca.

En 1989 non sae elixido deputado no Parlamento de Galicia. A partir dese momento o PNG-PG inicia as xestións para incorporarse no seo do BNG. Nas eleccións municipais de 1991 saíu escollido concelleiro na lista do BNG por Ourense e converteuse en voceiro dos nacionalistas no consistorio.

O 7 de xuño de 1992 foi elixido secretario xeral do Partido Nacionalista Galego durante a celebración do seu IV Congreso. Nas eleccións autonómicas de 1993 foi escollido deputado por Ourense, que revalidou nas de 1997 e de 2001.

Presidiu a delegación ourensá do Colexio de Arquitectos. Ademais, foi vicepresidente do Ateneo ourensán e membro do padroado do Museo do Pobo Galego.

Na altura da súa morte era membro do Consello Nacional do BNG e secretario xeral do PNG. A Fundación Galiza Sempre creou na súa homenaxe un premio bianual que leva o seu nome e que se concede a traballos de rehabilitación.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xoán Manuel Páramo Neira** |  **conselleiro de Pesca** 1987-1989 | Sucesor:**Henrique López Veiga** |

Datos persoais
--------------

Estivo casado e tivo catro fillos.

Como arquitecto, foi autor de traballos sobre arquitectura visigoda e románica e realizou o seu traballo de especialización sobre o mosteiro de Oseira.

Faleceu na clínica Povisa de Vigo, dun cancro de vexiga. Foi incinerado en Ourense.
Escena familiar no xineceo. -430.
O **xineceo** (en grego: γυναικεῖον *gynaikéion* ou γυναικωνῖτις *gynaikonitis*) na Antiga Grecia era a sala ou estancia que posuían as grandes casas para uso exclusivo das mulleres do fogar: esposa, fillas, serventes. Preferibelmente estas estancias estaban no segundo andar das mesmas. Esta sala era a contraposición ao *andrón*.
Daban os gregos este nome á habitación das mulleres: xeralmente ocupaban estas a parte alta, quedando os pisos baixos para os homes; pero nos tempos de máis cultura, cando as casas foron construídas con máis esplendidez, reservábase ás mulleres unha habitación retirada no mesmo piso que os homes.

As casas eran moi espazosas, especialmente nas grandes cidades e dividíanse en dúas partes. A ocupada polos homes achábase diante e era denominada *andronitis*; a das mulleres estaba atrás e era o *xineceo* ou *xineconitis*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q687856
* Treccani: gineceo

 |
Práctica de ximnasia estética en Ourense.
A **ximnasia estética de grupo** é un tipo de ximnasia que se deu a coñecer no século XX. É unha disciplina apoiada en movementos estilizados e naturais de todo o corpo, ao ritmo dunha música.

No ano 1996 a ximnasia estética foi recoñecida internacionalmente como un deporte de competición de maneira oficial. En 2003 creouse en Helsinqui (Finlandia), a Federación Internacional de Ximnasia Estética de Grupo, que se encarga de aprobar e autorizar os cambios necesarios das normas e código deste deporte.

Historia
--------

Dentro dos comezos desta ximnasia atopamos países europeos como Finlandia e Estonia, os cales levan participando en competicións desde a década dos 50.

Pódese datar con 100 anos de antigüidade, ao comezo chamábase "Women’s Group Gymnastics", o que quere dicir Ximnasia para Grupos de Mulleres, pero en 1996, despois de ser recoñecido como deporte de competición a nivel internacional pasou a acadar o nome de "Aesthetic Group Gymnastics", que significa, Ximnasia Estética de Grupo. Nese ano realizouse tamén a primeira competición oficial en Helsinqui (Finlandia) e en xuño do 2000 tivo lugar o primeiro campionato do mundo da modalidade, na mesma cidade.

A participación nos mundiais comezou con 10 equipos, pero este número foi aumentando co paso do tempo, e moitos países europeos uníronse a el.

Normativa
---------

### Categorías

* Categoría benxamín: 8,9 e 10 anos.
* Categoría alevín: 10, 11 e 12 anos.
* Categoría infantil: 12, 13 e 14 anos.
* Categoría xúnior: 14, 15 e 16 anos.
* Categoría sénior:de 16 anos en adiante.

### Duración

O tempo que pode durar estará entre 2 minutos e 2 minutos e 45 segundos, dependendo da idade dos e das ximnastas.

### Número de ximnastas por equipo

Os equipos máis pequenos terán de 6 a 14 ximnastas, mentres que os maiores de 6 a 12, inscritas, por outra banda, unicamente poderán mostrar o exercicio de competición un máximo de 10 ximnastas nas categorías de maior idade.

### Elementos característicos

Os exercicios de competición deberán ir acorde coa música e tratar de narrar unha historia co propio corpo das e dos ximnastas. Compóñense de elementos corporais que se deben incluír: equilibrios, saltos, xiros, e pasos rítmicos. Todos estes elementos deben estar ligados de forma fluída e unidos a outro tipo de movementos máis ondulantes que son: ondas, swings, aliñacións e torsións.

Hai que ter en conta que todos os elementos que se realicen deberán ser, a metade coa perna ou brazo esquerdos e a outra metade co dereito, para evitar así grandes descompensacións.

Notas
-----

1. ↑  Conesa, E.; Martínez Gallego, F. Mª. (2015-11-16). "La gimnasia estética de grupo, un nuevo modelo de competición". *SPORT TK-Revista EuroAmericana de Ciencias del Deporte* **4** (2): 41. ISSN 2340-8812. doi:10.6018/242931.
2. ↑  "AEGEG". *www.aegeg.com*. Consultado o 2019-05-14.
Coordenadas: 35°33′32″S 138°52′48″L﻿ / ﻿-35.55889, -138.88000

O **río Murray** (en inglés, *Murray River*) é un dos principais ríos de Australia, que percorre 2375 km, dende que nace na Gran Cordilleira Divisoria ata que desemboca no océano Índico, preto de Adelaida; porén, cun dos seus afluentes, o río Darling, o sistema Murray-Darling alcanza os 3672 km.

Despois de nacer nos Alpes Australianos, atravesa o sueste do país e desemboca no océano Índico preto de Adelaida despois de que desemboquen nel dous grandes afluentes: o río Murrumbidgee e sobre todo o río Darling. Aínda que é o segundo río máis longo de Australia, o río presenta un pequeno caudal para un río desta importancia debido ás poucas precipitacións que caen polas rexións que atravesa e á utilización das súas augas para a agricultura e para abastecer ás cidades que se atopan ás súas beiras.

O río Murray, moi presente na mitoloxía dos aborixes australianos (que o chamaban *Millewa*), foi explorado ó longo da primeira metade do século XIX polos europeos instalados no país, e desempeñou máis tarde un importante papel en Australia grazas a ser navegable polos barcos de vapor e a permitir o desenvolvemento das actividades agrícolas. A súa fauna e flora endémicas ofrecen un patrimonio rico e natural, ameazado na actualidade pola introdución de especies invasoras e pola sobreexplotación das súas augas.

Notas
-----

1. ↑  Datos obtidos na entrada «Longest Rivers», en «Geoscience Australia», dependente do Australian Governement, con datos de setembro de 2008 obtidos sobre a *National Topographic Database*, unha base dixitalizada de toda Australia a escala 1:250.000. En concreto, o río continuo fluvial máis longo de Australia é o sistema formado polo curso inferior do río Murray (828 km), todo o curso que leva o nome de río Darling (1.472 km) e o sistema Condamine/Balonne/Culgoa (1.372 km), as fontes do Darling. Dispoñible en:. A Enciclopedia Británica aínda recolle unha lonxitude de 2.530 km.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183078
* WorldCat
* VIAF: 246300538
* BRE: 2239080
* EBID: ID
* GEC: 0045023
* GeoNames: 2065165
* GND: 4728971-5
* ISNI: 0000 0001 2168 7153
* LCCN: sh85088643
* OSM: 2203587
* TGN: 1127480

 |
Piñeiro Albar
As **ximnospermas** son plantas vasculares e produtoras de sementes, nas que estas non están recubertas por un froito (semente espida). O nome provén do grego γυμνός, espido, e σπέρμα, semente. A razón deste termo é debido a que as sementes destas plantas non se forman nun ovario pechado (ou sexa, un pistilo cun ou máis carpelos que evolucionan a un froito, como nas anxiospermas), senón que están espidas nas escamas dos conos.

Características
---------------

Son plantas leñosas, case sempre arbóreas, ás veces arbustivas ou de biotipo palmeroide. As súas flores son sinxelas, pouco chamativas, de polinización case sempre anemófila, coas flores dispostas case sempre en estróbilos.

A produción de sementes distingue ás ximnospermas (xunto coas anxiospermas) do resto das plantas vasculares. As ximnospermas son **heterospóreas**, producindo micrósporas que se presentan como grans de pole e macrósporas que conteñen unha oosfera ou gameto feminino (nun gametófito feminino, ou óvulo). Como resultado da fecundación (ó unírense os gametos masculino e feminino derivados das esporas), fórmase o embrión. Este, acompañado polas envoltas e outros tecidos do óvulo, remata por formar a semente, que é unha fase esporofítica con repouso (diapausa).

A diferenza das anxiospermas, non teñen a semente totalmente cuberta pola folla fértil ou carpelo, polo que tamén é chamada semente espida.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Stevens, P. F. 2001 en adiante. Angiosperm Phylogeny Website Versión 7, maio do 2006 (en inglés).
* Rydin C, Pedersen KR, Crane PR e Friis EM 2006. Former Diversity of Ephedra (Gnetales): Evidence from Early Cretaceous Seeds from Portugal and North America Annals of Botany 98(1):123-140

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133712
* AAT: 300343812
* BNCF: 1114
* BNF: 11934879x
* BRE: 2367813
* EBID: ID
* GEC: 0186110
* GND: 4129481-6
* JSTOR: gymnosperms
* LCCN: sh85058078
* MAG: 2781002682
* NDL: 00569301
* NKC: ph115415
* PSH: 860

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ITIS: 846506
* Plantarium: 44760
* PPoE: ID
* Tropicos: 43000115

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019681

 |
O **río Nansa** está situado no norte de España, na Cornixa Cantábrica, discorre pola comunidade autónoma de Cantabria e desemboca no Mar Cantábrico.

Nace ao pé de Peña Labra na súa vertente setentrional, a uns 1.800 metros de altura. Discorre cara ao norte en dirección ao mar e nuns 7 quilómetros que hai ata Puente Pumar, localidade do val de Polaciones, recibe varios afluentes que veñen de Peña Sagra, Collado de la Cruz de Cabezuela e Puerto de Sejos. Segue cara ao norte-nordés durante outros 5 quilómetros ata Tudanca, pasando durante o seu traxecto por unha garganta en Peña Bejo (ou Caos de Bejo), que ten o nome de Estrecho de Bejo. Entre os cortes do El Potro y Peña Bejo foi construído en 1950 o encoro de La Cohilla.

Segue formando unha curva ondulada con dirección xeral cara ao norte durante 12 quilómetros ata Puentenansa, durante os cales recibe as augas á esquerda o río Vendul, que descende do Corno de Peña Sagra; e no mesmo pobo, pola dereita, o río Tibierga, que nace ao pé do monte Aa e discorre paralelo á serra del Escudo de Cabuérniga paralelo pola súa vertente sur.

Como a 4 quilómetros curta esta cadea montañosa, de novo nunha gran cluse, seguindo a dirección norte-noroeste, unhas veces en val bastante aberto e outras pechado entre montes ata chegar á súa desembocadura na ría Tina Menor xa no Cantábrico.

A uns seis quilómetros augas abaixo de Puente Nansa, e fronte á localidade de Celis, recibe pola esquerda ao río Tanéa, que descende de Peña Sagra, así como doutros de menor consideración.

Características
---------------

* **Nacemento**: serra de Peña Labra en Polaciones, a 1.300 metros de altura.
* **Desembocadura**: ría de Tina Menor
* **Percorrido**: 46 km
* **Principais afluentes**: Vendul, Tanea, Espinal, Collarín, Quivierda.
* **Superficie da conca**: 418 km²
* **Achega anual**: 376 hm³

Véxase tamén
------------

* Lista de ríos de España
* Val do Nansa
* Comarca de Saja-Nansa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14368
* WorldCat
* VIAF: 245714165

 |
**Volt**, ou menos recomendable **voltio**, é a unidade do SI da tensión eléctrica, derivada a partir do ampere e mais do watt. O seu nome vénlle polo físico italiano Alessandro Volta, e o seu símbolo é **V**.

Volt, no sistema métrico decimal, é unha unidade de medida de diferenza de potencial eléctrico. Un volt é igual á diferenza de potencial existente entre dúas secións transversais dun condutor percorrido por unha corrente eléctrica variable de 1 A, cando a potencia disipada entre as dúas seccións é igual a 1 watt.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *voltio*.

Véxase tamén
------------

* electrón-volt (Enerxía)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25250
* BRE: 1927947
* EBID: ID
* MAG: 157985801

 |
Río Mente.
O **río Mente** é un curso fluvial do noroeste da península Ibérica, cunha extensión total de 57 km.

Percorrido
----------

Nace na Serra de Texeiras, a 1281 m de altitude, no límite entre os concellos de Riós e Castrelo do Val. Vai cara ao sur polo concello de Riós durante 25 km até a aldea da Veiga do Seixo, na parroquia de Castrelo de Cima. Fai fronteira entre Galicia e Portugal até recibir as augas do río Arzóa, e desauga no río Rabazal, a 400 m de altitude. Ao seu paso pola aldea portuguesa de Sandim as súas augas teñen propiedades minerais e medicinais.

Morfoloxicamente é un río que escavou un profundo val encaixado, no que o desnivel entre o leito e a montaña pode superar os 400 m. As súas marxes son maioritariamente rochosas, con algunhas planicies de aluvión. As ribeiras son abruptas, cunha gran biodiversidade. As súas características concedéronlle o dereito de pertenza ao Parque Natural de Montesinho en Portugal e á Rede Natura 2000.

No ano 2009 descubriuse na ribeira do río Mente unha especie vexetal que era descoñecida na flora autóctona de Portugal, a Viburnum lantana, que pasa a engrosar a biodiversidade do Parque Natural de Montesinho. No extremo sur do seu curso confirmouse a presenza da ameixa perlífera de río, que aparece aquí e nos veciños río Rabazal e río Tuela. A poboación portuguesa desta especie é unha das maiores de Europa, un feito importante debido a que regresión que sufriu no último século sitúaa en risco de extinción.

Nos límites das aldeas da Veiga do Seixo, Segirei e Sandim de Lomba as augas do río Mente foron represada para formar praias fluviais, moi frecuentadas nos meses de verán polos turistas das localidades veciñas.

Despois da praia fluvial de Segirei xorden de forma espontánea augas medicinais con propiedades terapeuticas, que foron recollidas durante moitos anos do río, nos afloramentos rochosos que afloran co descenso do leito do río en época estival. Son coñecidas como augas de Sandim. Estas augas foron canalizadas nas proximidades da praia de Segirei. Recentemente fixéronse sondaxes na ribeira esquerda do río e unha empresa está explorando a súa explotación industrial.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre ríos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---