|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Yair Lapid** (en hebreo: *יאיר לפיד*), nado o 5 de novembro de 1963 en Tel Aviv, é un político, xornalista, actor, novelista e poeta israelí. Foi o Primeiro Ministro de Israel dende o 1 de xullo ata o 29 de decembro do 2022.

Traxectoria
-----------

### Orixes e carreira xornalística

Yair Lapid é fillo do político liberal centrista Tommy Lapid, ex viceprimeiro ministro de Israel e presidente de Yad Vashem, e da novelista Shulamit Lapid. A súa familia paterna procede de Serbia e a materna de Transilvania (Romanía).

Aínda que medrou en Tel Aviv, tamén pasou tempadas en Londres. Ademais, o seu servizo militar coincidiu coa Guerra do Líbano de 1982. Na década de 1980, tamén, tivo un primeiro matrimonio que acabou en divorcio, tras o que se trasladou a Os Ánxeles traballando no sector da televisión.

Debutou no xornalismo como correspondente militar de *Ba-Mahane*, o semanario das Forzas de Defensa Israel. Tamén traballou en *Ma'ariv* (fundado por un grupo de xornalistas, incluído o seu avó materno, David Guiladi). Deixou *Ma'ariv* en 1988 para unirse á edición de Tel Aviv de *Yediot Aharonot*. Desde 1991, escribiu un editorial semanal na edición de fin de semana *Ma'ariv,* a continuación, no *Yediot Aharonot.*

En 1994 converteuse en xornalista de televisión na canle Canle 1, operada pola pública Autoridade de Radiodifusión de Israel. En 1999 uniuse á Canle 2, privada, onde presentou un programa de entrevistas chamado *Yair Lapid*. En 2008, pasou a presentar outro programa informativo semanal que tivo unha importante popularidade.

Lapid é autor de 11 libros, principalmente novelas, pero tamén de libros infantís. Algunha das súas obras tivo moi éxito en vendas e foron traducidas a outros idiomas. Tamén escribiu o guión dunha serie emitida en 2004 na Canle 2 da televisión de Israel.

### Traxectoria política

En xaneiro de 2012, Lapid anunciou que deixaba o xornalismo para iniciarse na política. O 30 de abril de 2012, Lapid creou un novo partido, Yesh Atid, situado no centro do espectro político. Presentouse ante á opinión pública como o defensor de clase media que traballa, defende a patria e paga os seus impostos fronte ao Likud de Netanyahu que representaría os intereses dos ideólogos dos asentamentos en Cisxordania, os rabinos e os activistas de extrema dereita. Fronte as posicións do partido conservador Likud, foi insistente na necesidade de consensos e diálogo político. Nas eleccións lexislativas de 2013, o partido de Lapid quedou en segunda posición e cun rol clave na futura conformación do goberno.

En 2013, avalado polos bos resultados electorais e polo seu discurso, recibiu varias distincións: como o de ser o xudeu máis influínte para o The Jerusalem Post, unha das cen persoas máis influíntes do ano para a revista Time ou un dos pensadores globais dese ano para a revista Foreign Policy.

A atomización política da Knesset auguraba complexos pactos para conseguir maiorías: segundo os analistas o escenario máis probable sería un pacto entre Likud, Fogar Xudeu e Yesh Atid. O presidente Shimon Peres encargou ao Likud a formación dun goberno. As negociacións con Yesh Atid resultaron difíciles e Lapid pedía, para participar no goberno, a redución de carteiras ministeriais. Lapid amosou ás súas reservas sobre que a coalición gobernamental contase con membros dos partidos relixiosos, preferindo a presenza de Fogar Xudeu o partido de Naftali Bennett. Finalmente, e aínda que agardaba a de Asuntos Exteriores, Lapid incorporouse ao goberno de Netanyahu como Ministro de Facenda o 18 de marzo de 2013.

Antes de formar parte do goberno, Lapid xa declarara a súa posición favorable á solución dos dous estados, un xudeu e outro árabe, para o conflito palestino. Dende dentro do executivo reafirmouse nesta convicción e un dos seus primeiros desacordos co goberno foi a súa crítica á autorización de novos asentamentos israelís en Cisxordania (territorio ocupado por Israel pero de maioría palestina). Esta e outras discrepancias co resto do goberno foron alegadas polo primeiro ministro Netanyahu para cesalo en decembro de 2014.

Acordo de goberno de xuño de 2021. De esquerda a dereita: Lapid, o presidente de Israel Rivlin, e Naftali Bennet. 
En maio de 2021, logo de catro procesos electorais que non conseguiran rematar coa situación de bloqueo entre os partidarios de Netanyahu (envolto en investigacións xudiciais por corrupción) e os contrarios, o Presidente do Estado, Rivlin, encargoulle a exploración dunha maioría parlamentaria que sostivese un novo goberno. Logo de varios fracasos de Netanyahu, Lapid foi quen de artellar un pacto que incorpora ao goberno a unha coalición heteroxénea de partidos (dende a extrema dereita xudía ata representantes da minoría árabe) e que fará que o cargo de Primeiro Ministro rote entre Bennett (líder do partido dereitista Yamina) en primeiro lugar, e el mesmo a partir de 2023. Antes de ocupar a xefatura do goberno, entre 2021 e 2023, Lapid será o ministro de Asuntos Exteriores do goberno de Bennett.

En xuño de 2021, a súa primeira visita oficial como ministro de Asuntos Exteriores foi a Emiratos Árabes Unidos para inaugurar a embaixada de Israel en Abu Zabi e un consulado xeral en Dubai. Así se satisfaceu a normalización diplomática conquerida nos Acordos de Abraham de 2020, que fixo dos EAU o terceiro país árabe en asinar un tratado de paz co Estado de Israel. Meses despois, en agosto de 2021, Yair Lapid fixo unha visita oficial a Marrocos, que tamén asinara o tratado. Durante a mesma, inaugurou as oficinas da misión diplomática en Rabat e entregou unha carta do Presidente de Israel, Isaac Herzog, convidando a Mohamed VI a visitar Israel.

Ademais, como ministro de exteriores, manifestouse contra a lei de restitución aprobada polo Sejm polaco por considerar que limitaba a posibilidade de recuperar os bens e propiedades das vítimas do Holocausto. Coñecida a proposta de lei, Yair Lapid cualificouna nunha declaración oficial como "inmoral" e, en referencia ao revisionismo da lexislación impulsada polo partido Lei e Xustiza, afirmou que "ningunha lei cambiará a historia". Pouco despois, Yair Lapid convocou o embaixador polaco en Tel Aviv para trasladar a "fonda decepción" pola lei, acto que foi respondido polo goberno polaco que presentou tamén unha queixa polas declaracións de Lapid ante a legación israelí en Varsovia.

No contexto da invasión rusa de Ucranía, o goberno de Israel mostrou moito tino inicialmente nas súas posicións: nas primeiras declaracións apoiouse a integridade territorial de Ucraína sen citar á Federación Rusa. Detrás desta postura estaba a colaboración entre Rusia e Israel en Siria contra as posicións favorables a Irán. Logo, Yair Lapid declarou que o ataque era unha "seria violación da orde internacional" e prometeu axuda humanitaria a Ucraína ao tempo que aseguraba que Israel mantiña "profundas, antigas e boas relacións" con ambos os dous estados en conflito. A posición do executivo israelí foi criticada nas mobilizacións cidadás de repulsa á ofensiva. Ante a votación dunha resolución de condena das operacións rusas na Asemblea Xeral da ONU, Yair Lapid asegurou o voto favorable de Israel asegurando que iso era estar "no lado correcto da Historia". Posteriormente, o 7 de marzo de 2022, mantivo unha reunión co Secretario de Estado dos Estados Unidos, Anthony Blinken, en Riga na que trataron asuntos sobre a invasión rusa e a posible mediación de Israel, así como cuestións relativas ás negociacións sobre o programa nuclear iraniano. A principios de abril de 2022, nunha declaración, Yair Lapid afirmou que "as forzas armadas rusas cometeran crimes de guerra".

### Primeiro Ministro

O 20 de xuño de 2022, logo de perder o apoio de varios deputados, Yair Lapid e o primeiro ministro, Naftali Bennett, acordaron propoñer a convocatoria de eleccións, as quintas en tres anos. De acordo co pacto, Yair Lapin asumirá a xefatura do goberno entre a disolución do parlamento e ata a formación dun novo goberno tras as eleccións. Deste xeito, conseguida a convocatoria electoral e logo da dimisión de Naftali Bennett, Yair Lapid foi nomeado Primeiro Ministro o 1 de xullo de 2022, mantendo, asemade, a carteira de Asuntos Exteriores.

Durante o seu primeiro discurso televisado como Primeiro Ministro louvou ao seu predecesor e as Forzas de Defensa de Israel, fixo un chamamento á unidade política e denunciou o discurso extremista e violento na política israelí.

En xullo de 2022, Joe Biden e el mantiveron unha reunión na que reafirmaron a súa oposición ao programa nuclear iraniano. Pouco despois, logo de que a xustiza rusa decretase o peche da Axencia Xudía sen anunciar os motivos oficiais, Yair Lapid declarou que iso afectará negativamente ás relacións entre ambos países.

Nas eleccións, celebradas o día 1 de novembro, o seu partido, Yesh Atid, gañou sete deputados ata sumar 24. Mais quedou en segunda posición fronte o Likud de Benjamin Netanyahu que chegouse ata os 32 escanos. Ademais, a coalición de partidos dereitistas e relixiosos próximos a Netanyahu fíxose cunha clara maioría absoluta de 65 representantes na Knesset. Ante estes resultados, Yair Lapid recoñeceu a derrota. Finalmente, o 29 de decembro de 2022 foi relevado cedéndolle o cargo a Benjamin Netanyahu.

Notas
-----

1. ↑  SPIEGEL, DER. "Israel's 60th Anniversary: 'A Jew from Morning to Night'". *www.spiegel.de* (en inglés). Consultado o 2021-06-07.
2. ↑  "Yair Lapid". *www.jewishvirtuallibrary.org*. Consultado o 2021-06-07.
3. ↑  "Yair Lapid's Quest to Be the Epitome of the New Israeli" (Haaretz). 9-6-2012. Consultado o 3-7-2021.
4. ↑  "Yair Lapid to enter politics" (Ynet). 1-8-2021. Consultado o 3-7-2021.
5. ↑  "Knesset members: Yair Lapid". *Knesset*. Consultado o 7-6-2021.
6. ↑  "In entering Israeli politics, Yair Lapid eyes force of socioeconomic protests". *Jewish Telegraphic Agency* (en inglés). 2012-01-17. Consultado o 2021-06-07.
7. ↑  "Lapid registers new party, 'Yesh Atid'". *The Jerusalem Post*. Consultado o 7-6-2021.
8. ↑  Vick, Karl (2013-01-23). "Meet Yair Lapid: The New Strongman of Israeli Politics". *Time* (en inglés). ISSN 0040-781X. Consultado o 2021-06-07.
9. 1 2  "IgadiPaper nº99". *Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional (IGADI)*. Consultado o 2021-06-09.
10. ↑  "Top 50 most influential Jews 2013: Places 1-10". Consultado o 7-06-2021.
11. ↑  Vick, Karl (2013-04-18). "Yair Lapid: The World's 100 Most Influential People". *Time* (en inglés). ISSN 0040-781X. Consultado o 2021-06-07.
12. ↑  "Lapid's party tells Likud it won't join 'swollen' coalition of 28 Israeli ministers". *Haaretz.com* (en inglés). Consultado o 2021-06-07.
13. ↑  "Lapid's Party Tells Likud It Won't Join 'Swollen' Coalition of 28 Israeli Ministers" (Haaretz). 6-3-2012. Consultado o 3-6-2021.
14. ↑  Images, Getty. "Yair Lapid Calls for Return to Peace Talks". *The Forward* (en inglés). Consultado o 2021-06-07.
15. ↑  "Yair Lapid : «La solution de deux États est la seule»". *LEFIGARO* (en francés). Consultado o 2021-06-07.
16. ↑  "M. Nétanyahou ouvre la voie à des élections anticipées". *Le Monde.fr* (en francés). 2014-12-02. Consultado o 2021-06-07.
17. ↑  "Lapid, Bennett hope to form government within a week". *The Jerusalem Post*. Consultado o 7-06-2021.
18. ↑  "Israel: Opposition reaches deal to unseat longtime PM Benjamin Netanyahu". *DW*.
19. ↑  "Pour la première fois depuis douze ans, Israël doit changer de Premier ministre". *Les Echos* (en francés). 2021-06-03. Consultado o 2021-06-07.
20. ↑  "Israeli foreign minister Yair Lapid opens embassy in Abu Dhabi". *the Guardian* (en inglés). 2021-06-29. Consultado o 2021-07-01.
21. ↑  Berman, Lazar. "Lapid inaugurates Dubai consulate: ‘Symbolizes our ability to change the world’". *www.timesofisrael.com* (en inglés). Consultado o 2021-07-01.
22. ↑  Diario, Nós. "Israel e Marrocos estreitan lazos, unidos pola ambición territorial". *Nós Diario*. Consultado o 2021-08-14.
23. ↑  Nast, Condé. "The Historians Under Attack for Exploring Poland’s Role in the Holocaust". *The New Yorker* (en inglés). Consultado o 2021-07-03.
24. ↑  "FM Lapid's response to the parliamentary discussion of Poland's Law". *mfa.gov.il*. Consultado o 3-7-2021.
25. ↑  "Israel summons Polish envoy over Holocaust property bill". *Reuters*. 2021-06-27. Consultado o 2021-07-03.
26. ↑  "Polonia convoca incaricata d'affari Israele, 'chiariremo' - Polonia - Nuova Europa". *ANSA.it* (en italiano). 2021-06-27. Consultado o 2021-07-03.
27. ↑  "Ties with Russia Compromise Israel’s Stance on Ukraine". *The New Yorker* (en inglés). 2022-02-28. Consultado o 2022-03-15.
28. ↑  "Israel reluctantly condemns Russia over Ukraine - Al-Monitor: The Pulse of the Middle East". *www.al-monitor.com* (en inglés). Consultado o 2022-03-13.
29. ↑  i24NEWS. "Thousands Of Israelis Protest Russian Invasion Of Ukraine". *I24news* (en inglés). Consultado o 2022-03-13.
30. ↑  "'We'll Be on the Right Side of History': Lapid Says Israel Will Back UN Vote Condemning Russia". *Haaretz* (en inglés). Consultado o 2022-03-15.
31. ↑  "Top US, Israel diplomats meet in Riga on Ukraine, Iran". *France 24* (en inglés). 2022-03-07. Consultado o 2022-03-13.
32. ↑  Reuters (2022-04-05). "Israeli FM condemns "war crimes" in Ukraine". *Reuters* (en inglés). Consultado o 2022-06-20.
33. ↑  CNN, Hadas Gold, Amir Tal and Andrew Carey. "Bennett and Lapid agree to dissolve Israel's government". *CNN*. Consultado o 2022-06-20.
34. ↑  "Israel heading to elections, Knesset to disband, Lapid to become PM". *The Jerusalem Post* (en inglés). Consultado o 2022-06-20.
35. ↑  "Yair Lapid becomes Israel's interim PM ahead of November election". *euronews* (en inglés). 2022-07-01. Consultado o 2022-07-02.
36. ↑  "PM Lapid’s first speech upon taking office". *GOV.IL* (en inglés). Consultado o 2022-07-25.
37. ↑  "President Joe Biden, Israeli Prime Minister Yair Lapid agree to stop Iran nuclear program, differ on how". *PBS NewsHour* (en inglés). 2022-07-14. Consultado o 2022-07-25.
38. ↑  "Lapid: Closing Jewish Agency Would Hurt Israel-Russia Ties". *www.voanews.com*. Consultado o 2022-07-25.
39. ↑  i24NEWS. "Israel election: Final results show Netanyahu bloc at 64 seats". *I24news* (en inglés). Consultado o 2022-11-04.
40. ↑  "Lapid concedes defeat, promises orderly transfer of power". *The Jerusalem Post* (en inglés). Consultado o 2022-11-04.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Yair Lapid Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio oficial (en *hebreo*)
* Ficha na Knesset (en *inglés*)
* Ficha en IMDb (en *inglés*)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1396120
* WorldCat
* VIAF: 320331
* AlloCiné: 196199
* BNF: 155344441
* Discogs: 3470845
* EBID: ID
* FAST: 1493421
* GND: 1099982863
* IMDb: nm0487503
* ISNI: 0000 0000 6659 7998
* LCCN: n88241079
* Munzinger: 00000029408
* NLG: 295333
* SUDOC: 076612074
* Synchronkartei: 116076
* TMDb: 1260761

 |