Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Auriga (homónimos).
Representación de auriga romano.
**Auriga**, no contexto da antigüidade clásica, refírese a un condutor dun carro de guerra cuxo traballo é guiar á cabalería que tira da *biga* ou da cuadriga. Na Roma da antigüidade clásica, os aurigas conducían carros no circo, durante as carreiras de carros. O cocheiro máis experimentado que pode conducir o carro recibe o título de *agitator*.

Etimoloxía
----------

Auriga deriva do termo latino *auri'ga* , e este de *aurea* (bridas ou rédeas dos cabalos) +‎ *agō* +‎ *-a* (nome de axente). Atópase nas súas aparicións máis antigas até Varrón no *século I a. C.* coa forma *origa*. 

Considerase que é un composto de *oreae / auriae* (bridas) e o verbo *agere* (conducir) con apofonía. Sería un derivado de *os, oris* (boca), influenciada por *auris* (orellas). Polo tanto, un 'auriga' era literalmente alguén que dirixía coas bridas a boca e orellas dos cabalos.

Historia
--------

Ao transportar algúns dos romanos máis influentes, especialmente os mandos militares, os aurigas tiñan o deber de conducir o carro de guerra (*biga*, e normalmente eran elixidos entre os escravos máis fiables. Máis tarde, nas carreiras de carros, os nobres do Estado comezaron a participar nas competicións.

Son xeralmente retratados vestidos cunha túnica curta, a súa cabeza normalmente protexida por un casco de coiro, un pequeno chicote , látego ou rebenque que se suxeita na man e que leva ao redor da cintura e atada ás costas (unha técnica etrusca readoptada polos romanos) para evitar que se solten, facendo uso dun chaleco protector feito de tiras de coiro que protexen o peito contra o rozamento das rédeas.

A máis famosa de todas é a Auriga de Delfos, unha estatua de bronce descuberta no santuario de Delfos a finais século XIX, conservada no Museo Arqueolóxico de Delfos. Esta é unha peza honorífica dun condutor de carros gañador dos Xogos Píticos de 478 a. C. Os ollos están incrustados con pedras de cores e esmalte.[]

Caio Apuleyo Diocles (104-146) é un dos aurigas máis coñecidos da antigüidade clásica. Ao remate da súa brillante carreira que durou 24 anos, segundo unha inscrición dedicada a el, atribúenselle 4257 carreiras e 1426 vitorias; con isto, recibiu o título de mellor auriga da historia. Os seus beneficios financeiros foron tales que se fixo máis rico que o propio emperador (Diocles viviu no período dos Cinco bos emperadores) e, segundo os estudos clásicos da Universidade de Pensilvania, segue sendo o atleta mellor pagado de todos os tempos.

Constelación
------------

Debuxo da constelación de auriga por Johann Elert Bode.

*Artigo principal**:* Auriga (constelación).
**Auriga** ou Cocheiro é unha constelación do hemisferio norte nomeada por representar un condutor de carros. Componse dun pentágono de estrelas brillantes, entre as que destaca Capella (**α Aurigae**), mirando por riba de Orión.

Notas
-----

1. ↑  "auriga". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-07-05.
2. ↑  "Auriga" (en castelán). Consultado o 4 de julho de 2015.
3. ↑  Jocelyne Nelis-Clément (2002). "Les métiers du cirque, de Rome à Byzance : entre texte et image". *Cahiers du Centre Gustave Glotz* **13** (13): 273.
4. ↑  "AURIGA". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2023-07-05.
5. ↑  École Française de Rome, ed. (1993). *Spectacles sportifs et scéniques dans le monde étrusco-italique*. p. 29.
6. ↑  Sherk, Robert K. (1988-07-14). *The Roman Empire: Augustus to Hadrian* (en inglés). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-33887-5.
7. ↑  Kamm, Antony (1995). *The Romans: An Introduction* (en inglés). Psychology Press. ISBN 978-0-415-12039-5.
8. ↑  Cuomo, Serafina (2001). *Ancient Mathematics* (en inglés). Routledge. ISBN 978-0-415-16494-8.
9. ↑  Cambados Márquez, Xoaquín Evaristo. "Algunhas notas referentes ó nome galego estándar das constelacións" (PDF). Consultado o 12 de outubro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Grecia antiga*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Auriga*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Auriga Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Annibale Caro, *Eneida*, Libro IX.
* Ferrari, Anna (2006). *Dizionario di mitologia* (en italiano). Litopres. ISBN 88-02-07481-X.

### Outros artigos

* Escravitude na Grecia antiga
* Turno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2570377
* GEC: 0081952

 |