**Soledad Estorach Esterri**, nada en Albatàrrec (Segrià, Lleida) o 6 de febreiro de 1915 e finada en Bordeos, (Francia) o 14 de marzo de 1993, foi unha activista anarquista catalá. Creou o Instituto Mujeres Libres e o Casal de la Dona Treballadora.

Traxectoria
-----------

A nai de Soledad procedía dunha familia terratenente e moi relixiosa. O seu pai era mestre de adultos e levaba moitos anos vivindo fóra de España.

Explicaba que, malia vivir nunha aldea, non tivo unha vida típica. O seu pai foi quen lle ensinou a escribir e ler. Tamén a marcou no político, xa que tiña ideas moi avanzadas para a época. Ao seu pai morrer cando ela tiña 11 anos, tivo que comezar a traballar. Unha amiga do pai, tamén mestra, seguiuna formando. Aos 15 anos marchou a Barcelona, despois de convencer a súa nai co argumento de gañar diñeiro para manter a familia e obter unha educación.

En Barcelona traballou primeiro na tenda do seu tío, mais esta tivo que pechar debido á crise económica. O seu segundo traballo foi de serventa cun soldo mísero, dende as 5 da mañá até a 1 da noite. Deixou o traballo para entrar nunha fábrica, coa esperanza de gañar máis e ter máis tempo para aprender. A finais de 1930 asistiu a unha escola nocturna, onde coñece a compañeiros da CNT que permanecían na clandestinidade.

En 1931, coa caída da monarquía, uniuse a un grupo de mozos do Ateneu preparando reunións ou asistindo a elas. O sentimento de comunidade e acción colectiva entusiasmouna.

En 1934, froito dos debates internos sobre as dificultades que afrontaban as mulleres no seo da CNT, constituíuse unha rede de apoio mutuo, o Grup Cultural Femení. Non recibiron o apoio de toda a comunidade anarquista, pois había un sector que non o aprobaba de todo. En 1936, cos seus compañeiros de grupo, organiza un encontro no Teatre Olímpia para dárense a coñecer. Malia a pouca difusión nos medios libertarios, foi multitudinaria e elaboraron as bases dunha organización comarcal. 

En 1936, tras o contacto con Mujeres Libres de Madrid, cambiaron o nome a Agrupación Mujeres Libres e crearon unha federación nacional. Estorach, xunto coas súas compañeiras, realizou unha actividade de sensibilización e acción directa. Entre outras, crearon redes de mulleres e un servizo de neneiras a domicilio, e organizaron encontros para analizar e tratar diversas cuestións.

A sublevación militar do 18 de xullo sorprendeuna no Sindicat de la Construcció, na rúa Mercaders de Barcelona, xunto con outros compañeiros. Mentres eles ían asediar o cuartel de Drassanes, elas ocuparon a Casa Cambó, que pasou a ser a Casa da CNT-FAI. Participou no fervor revolucionario, entre outros, requisando cinemas para convertelos en comedores populares, asistindo na fronte e viaxando como representante da CNT, da FAI e da Federación Ibérica de Mocidades Libertarias (FIJL) de Aragón, Cataluña e parte de Valencia.

A finais de 1936 creou, coa Agrupación Mujeres Libres, o Institut Mujeres Libres e, en 1937, o Casal de la Dona Treballadora. Este tiña como obxectivo a formación técnica e a preparación social. Tamén foi colaboradora de Tierra y Libertad.

En 1940 marchou a Bordeos co seu compañeiro Andrés G. Regresou a España cinco anos despois de xeito clandestino, mais pouco despois tivo que fuxir a París. Alí permaneceu até a súa morte en 1993.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ackelsberg, Martha (1999). *Mujeres Libres. El anarquismo y la lucha por la emancipación de las mujeres* (en castelán). Barcelona: Virus. ISBN 9788492559794.
* Berenguer, Sara (1988). *Entre el sol y la tormenta* (en castelán). Calella: Seuba. ISBN 9788486747107.
* Íñiguez, Miguel (2008). *Enciclopedia histórica del anarquismo español* (en castelán) **I**. Gasteiz: Asociación Isaac Puente. p. 560. ISBN 9788461240494.
* Nash, Mary (1975). *Mujeres Libres. España 1936-1939* (PDF) (en castelán) (1ª ed.). Barcelona: Tusquets. p. 87. ISBN 9788472237049.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20876699
* WorldCat
* VIAF: 49225169
* BNE: XX1681072
* BNF: 119019566
* ISNI: 0000 0000 5485 407X
* LCCN: nr97015467
* NTA: 068096216
* SUDOC: 026854023

 |