recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Strandasýsla**| 

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| Mapa |
|  |
| Información |
| País |  Islandia |
| Rexión | Vestfirðir |
| Subdivisións | 4 municipio |
| Superficie | 3.504 km2 |
| Poboación | 747 hab. (2007) |
|

**Strandasýsla** é un dos vinte e tres condados de Islandia. Atópase no noroeste do país. A súa localidade máis importante é Hólmavík, que conta cunha poboación de 385 habitantes.

Xeografía
---------

Este condado está situado no noroeste de Islandia, na rexión de Vestfirðir, limitando cos condados de Vestur-Húnavatnssýsla ao leste, Norður-Ísafjarðarsýsla ao noroeste, Austur-Barðastrandarsýsla ao oeste, Dalasýsla ao suroeste, e Mýrasýsla ao sur. Ten unha extensión total de 3.504 quilómetros cadrados de superficie. O seu clima é frío, ao igual que o resto do país. O fuso horario empregado é Atlantic/Reykjavík, o mesmo que é empregado no resto de Islandia.

Demografía
----------

A superficie do condado abrangue 3.504 quilómetros cadrados, nos que viven un total de 747 habitantes, o que supón unha densidade de poboación de 0,18 habitantes por quilómetro cadrado.

### Municipios

Strandasýsla comprende os seguintes municipios:

* Bæjarhreppur
* Strandabyggð
* Kaldrananeshreppur
* Árneshreppur

### Localidades

Strandasýsla comprende as seguintes localidades:

| Localidade | Altitude (pés) | Poboación |
| --- | --- | --- |
| Árnes | 3 | 3 |
| Bær | 0 | 9 |
| Broðeyri | 0 | 27 |
| Drangsnes | 0 | 65 |
| Gjögur | 0 | 1 |
| Guðlaugsvík | 275 | 4 |
| Hafnarhólmur | 252 | 11 |
| Hólmavík | 209 | 385 |
| Húsavík | 26 | 25 |
| Kaldrananes | 547 | 10 |
| Kollafjarðarnes | 0 | 13 |
| Kúvíkur | 561 | 8 |
| Munaðarnes | 469 | 3 |
| Norðurfjörður | 3 | 4 |
| Ófeigsfjörður | 272 | 3 |
| Óspakseyri | 337 | 15 |
| Prestbakki | 0 | 3 |
| Reykjarnes | 0 | 1 |
| Sandnes | 213 | 10 |
| Staður | 160 | 19 |
| Stóra Fjarðarhorn | 679 | 21 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1206841
* GEC: 0488883

 |
Na mitoloxía grega, **Creteo** foi o fundador de Iolco e rei desta cidade. Era fillo de Eolo e Enareta (ou Enáreta), e irmán de Sísifo, Salmoneo, Magnes, etc.

Uníndose coa súa sobriña Tiro, filla de Salmoneo, tivo tres fillos: Esón, Feres e Amitaón. Por Esón, Creteo era o avó de Xasón, o heroe que encabezou a expedición dos Argonautas. Outras fontes engaden outros fillos de Creteo: Tálao , Hipólita  e Mirina .

Tiro xa tiña dous fillos xemelgos antes de casar con Creteo, Neleo e Pelias, habidos con Poseidón , que Creteo adoptou como seus. A lenda conta que Tiro estaba namorada do deus-río Enipeo e achegábase á beira a lamentarse. Enipeo non estaba interesado nela, así que Poseidón, aproveitando a situación, tomou a forma de Enipeo e xaceu con Tiro, que quedou embarazada. Pero Tiro decidiu abandonar ós meniños no monte, onde unha egua que pasou por alí rozou co pezuño a cara dun deles, deixándoo marcado. O dono da besta recolleunos e criounos, chamando Pelias ó que tiña a marca e Neleo ó outro .

Pelias quixo dominar toda Tesalia e expulsou a Neleo, reinando sobre Iolco tras Creteo. Un oráculo advertiulle que tivera coidado cun home que levara unha sandalia nada máis. Este home cunha soa sandalia foi Xasón. 

Neleo exiliouse e fundou a cidade de Pilos, en Mesenia. Terminou morrendo a mans de Heracles, xunto a once dos seus doce fillos.

Notas
-----

1. ↑  Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* I, 9, 11.
2. ↑  Futuro rei de Argos e pai de Adrasto, que outros consideran fillo de Abante.
3. ↑  A muller de Acasto, fillo de Pelias.
4. ↑  Esposa de Toante, rei de Lemnos.
5. ↑  Hixino: *Fábulas* 157, 3.
6. ↑  Pseudo-Apolodoro I, 9, 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*
A **Igrexa de San Martiño de Tours** é un templo católico que se atopa na localidade de Aldeamayor de San Martín (provincia de Valladolid). Está declarada Ben de Interese Cultural.

Características
---------------

Na súa construción distínguense varias etapas e distintos estilos arquitectónicos. A finais do século XV construíronse a cabeceira e a capela contigua, de Santa Catalina, fundada en 1497 polo bacharel Juan Fernández, cura do municipio e arcipreste de Fuentidueña.

A segunda etapa emprendeuse durante a segunda metade do século XVI, pero as obras avanzaban lentamente, xa que a comezos do século XVII aínda se estaban construíndo as naves, e en 1623 estaba por terminar o corpo da igrexa. Durante este período traballaron na súa construción varios mestres, documentándose en 1598 varios pagos a Francisco del Bado; en 1610, o mestre canteiro Pedro de la Vega substitúe a de los Corrales.

Nunha terceira etapa levouse a cabo a construción da torre, de boa cantería, levantada no último tramo da nave da Epístola. Consta de dous corpos sobre zócolo, o inferior é liso, e o superior perforado con arcos de medio punto nas frontes. Está rematada con antepeitos balaustrados e pináculos. Nun dos seus peitorís está inscrito o ano 1566 como data de conclusión. Segundo a información dos libros de fábrica desta igrexa, a torre é obra do canteiro Diego de Cubillas quen nomea como "mestre da torre". Cubillas morreu antes de recibir tódolos pagos e foi o seu xenro e herdeiro, o canteiro Lope de Matienzo, quen se encargou de cobrar o total.

Xa no século XVII, dentro do estilo purista postherreriano, traballou na obra Diego de Praves, encargado de examinar o proxecto, e dar trazas e condicións para a súa conclusión. Máis tarde, en 1636, terminou de construír a portada, aberta con arco sinxelo, encadrado por pilastras e entallamento, sobre o que se colocou unha fornela que alberga unha imaxe de pedra de San Martiño Bispo, labrada en 1736.

A igrexa ten coro alto ós pés cun órgano rococó de madeira sen pintar, do século XVIII.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Bóvedas de cruceiro. |
| Bóvedas de cruceiro.  |

|  |
| --- |
| Órgano barroco do século XVIII en madeira sen pintar. |
| Órgano barroco do século XVIII en madeira sen pintar.  |

|  |
| --- |
| Coro alto ós pés. |
| Coro alto ós pés.  |

|  |
| --- |
| Torre da igrexa. |
| Torre da igrexa.  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5910781
* JCyL: 14372

 |
Coordenadas: 41°21′59″N 2°08′49″L﻿ / ﻿41.366278, 2.146835

O **Camp Municipal de Rugbi La Foixarda** é un recinto deportivo de Barcelona adicado á práctica do rugby no que xoga como local o Barcelona Universitari Club e antigamente tamén o Futbol Club Barcelona e a Selección de rugby de España.

Historia
--------

O estadio orixinal foi construído nunha antiga canteira chamada "La Foixarda" situada ós pes de Montjuïc. No momento da súa inauguración en 1921 foi o maior estadio da cidade (aínda non existían o Estadi de Montjuïc nin o Camp de Les Corts) cunha capacidade para acoller 25 000 persoas. A intención era que fose unha das sedes dos Xogos Olímpicos de 1924 que a cidade de Barcelona pretendía organizar.

O FC Barcelona construíu o Camp de Les Corts en 1922 e en 1933 foi construído o campo de rugby de La Bordeta, de xeito que despois dunha tempada como parque de atraccións La Foixarda foi abandonada e mesmo empregada como cemiterio de coches. En decembro de 1953 La Foixarda foi reinaugurado como campo de rugby, acollendo a competición de rugby durante os Xogos Mediterráneos de 1955, e foi nove veces a sede da final da Copa do Rei de Rugby. 

Co tempo as remodelacións reduciron a capacidade das bancadas até menos de mil asentos, e en 2013 o terreo de xogo de herba natural foi cambiado por outro sintético mais axeitado para soportar o alto número de encontros de rugby que nel se xogan.

Notas
-----

1. ↑  La inauguración del estadio catalán, na hemeroteca de Mundo Deportivo. *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Camp Municipal de rugbi La Foixarda, na web do Concello de Barcelona *(en castelán)*
**Damián de Molokai** nado en Tremoloo (Flandres) o 3 de xaneiro de 1840 e finado en Molokai (Hawai) o 15 de abril de 1889, foi un misioneiro católico que adicou a súa vida ao coidado e promoción de doentes de enfermidades marxinais.

Traxectoria
-----------

Fillo de labregos, entrou como novizo na Congregación dos Sagrados Corazóns en Lovaina o 2 de febreiro de 1859. O 19 de marzo de 1864 chegou como misioneiro a Honolulu (Hawai), onde uns días máis tarde foi ordenado sacerdote.

O Reino de Hawai sufría unha crise de saúde severa por mor do contaxio por parte de mercadores estranxeiros de enfermidades descoñecidas como a gripe ou a sífilis. Asemade proliferaba a lepra. En condicións inhumanas o goberno concentrou estes doentes na illa de Molokai. Damián acudiu a ese lugar onde a loita pola supervivencia xeraba caos, violencia e degradación humana. Organizou comunidades, asistencia sanitaria, educación e actividades produtivas e culturais e reclamou os dereitos dos doentes ata que el mesmo se contaxiou, morrendo de lepra tras cinco anos de padecementos e sen abandonar ás súas comunidades.

Significación
-------------

Aínda que padeceu incomprensión por parte das autoridades, o seu labor acabou sendo recoñecido ao recibir a orde de Cabaleiro Comandante da Real Orde de Kalākaua, por parte do rei David Kalākaua.

Os seus restos repousan en Lovaina, Bélxica. Os hawaianos, co gallo da súa incorporación como estado federado aos Estados Unidos, elixiron a Damián de Molokai para que a súa estatua os representase no Capitolio dos Estados Unidos en Washington, D.C..

Foi beatificado por Xoán Paulo II o 4 de xuño de 1995 e canonizado por Bieito XVI o 11 de outubro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

PELLICER-CORDERO. *Kamiano y yo*. Reinado Social. Madrid, 2009 ISBN 978-84-931393-5-3

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q232785
* WorldCat
* VIAF: 97757847
* BAV: ADV10110567
* BNCHL: 000064769
* BNE: XX1010964
* BNF: 12100205w
* DeutscheBio: 118525034
* EBID: ID
* FAST: 1800766
* GEC: 0022284
* GND: 118525034
* ISNI: 0000000109278808
* LCCN: n79056770
* NDL: 00620554
* NKC: jn20040302002
* NLA: 35139731
* NNDB: 000096661
* NTA: 07007867X
* ODIS: PS\_16795
* OL: OL1026356A
* PTBNP: 1535876
* SNAC: w6611wtx
* SUDOC: 027409872
* WikiTree: De\_Veuster-2

 |
Mapa do Lago Ladoga
Mosteiro de Valaam.
O **lago Ladoga** ou **lago Ládoga**, en ruso, **Ладожское озеро** (*Ládozhskoie ózero*), en finés, *Laatokka*, é un lago de auga doce situado en Carelia e o óblast de San Petersburgo, pretiño da fronteira con Finlandia. Cunha superficie de 17.700 km², é o maior lago de Europa e o décimo quinto do mundo. No seu interior áchanse 660 illas cunha superficie de 435 km². A maioría destas illas están próximas da costa noroeste, incluíndo as coñecidas illas Valaam. O lago desemboca no Golfo de Finlandia (Mar Báltico) a través do río Nevá.

A área da súa cunca é de 276.000 km². Esta conca inclúe uns 50.000 lagos e 3.500 ríos cunha lonxitude superior aos 10 km. O 85% da auga do lago provén dos seus tres principais afluentes:

* Río Svir, proveniente do sur-leste do lago Onega, cunha lonxitude de 224 km e unha conca de 83.200 km²;
* Río Vuoksi, proveniente do oeste desde o lago Saimaa, en Finlandia, cunha lonxitude de 162 km e unha conca de 52.400 km²;
* Río Vóljov, proveniente do sur, do lago Ilmen, cunha lonxitude de 224 km e unha conca de 80.200 km²;

Outros afluentes de importancia son os ríos Olonka e Syas.

O lago Ladoga ten a súa propia especie endémica de foca anelada, chamada foca do Ladoga.

Historia
--------

Localización do lago de Ladoga.
O lago era parte importante da ruta comercial que unía aos varegos co Imperio bizantino. A capital rusa máis antiga, Stáraya Ládoga, toma o seu nome do lago.

O antigo mosteiro de Valaam fundouse na illa de mesmo nome (en finés: Valamo), a máis grande do lago, abandonado entre 1611 e 1715, restaurado no século XVIII e evacuado a Finlandia durante a Guerra de Inverno en 1940. A actividade monástica foi reanudada en 1989. Outros claustros próximos son os mosteiros de Konevets e de Alexandr-Svirsky.

Entre 1617 e 1721, o lago formaba a fronteira entre Rusia e Suecia, e posteriormente, entre 1812 e 1940, a fronteira entre Finlandia e Rusia.

Durante o sitio de Leningrado (1941-1944), o lago de Ladoga supoñía o único acceso á cidade. Grazas a isto, toneladas de alimentos chegaron a Leningrado, con camións durante o inverno (polo coñecido como "Camiño da Vida"), e durante o verán mediante barcos.

Despois da guerra, Finlandia perdeu a rexión da República de Carelia a favor da URSS. A maioría dos finlandeses foron obrigados ao exilio, aínda que algúns nativos puideron ficar alí.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Lago Ladoga*** |

### Ligazóns externas

* O lago Ladoga en Google Mps
* O lago Ladoga (fotos)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15288
* WorldCat
* VIAF: 625149196284174790808
* BNF: 119476559
* BRE: 2131230
* EBID: ID
* GEC: 0036275
* GND: 4111182-5
* LCCN: sh85073903
* NKC: xx0078640
* OSM: 1754729

 |
Recinto Feira do Viño, Alameda
A **feira do viño do Ribeiro** é unha festa gastronómica centrada no viño do Ribeiro que se celebra en Ribadavia, declarada de Interese Turístico Nacional. Celébrase desde 1963, e ten lugar no recinto da Alameda, fronte ó castelo de Ribadavia.

Características
---------------

Bus turístico Feira do viño do Ribeiro.
Cartel 56 edición Feira do Viño de Ribadavia, 2019.
O 15 de setembro de 1963 celebrouse en Leiro a I *Fiesta de la Vendimia en el Ribero del Avia*, con cartel deseñado por Pedro Ruiz Bofill.

A feira consiste nunha exposición das diferentes adegas e empresas agrícolas. Xunto a estas celébranse concursos, catas, degustacións, actividades musicais e folclóricas. Ademais en Ribadavia, no instituto Abrente, cúrsase o ciclo de aceites e viños, participativos nesta actividade. No 2017 participaron con viño e aceite propio. A etiqueta foi realizada polos alumnos e alumnas de secundaria do instituto IES o Ribeiro e escollida polo claustro do profesorado.

Cada ano faise un concurso de carteis para elixir a imaxe de representación para a edición. Para levar a cabo iso establécese un tema para inspirar á participación de deseñadores e artistas coa condición de que a obra sexa inédita. O gañador ou gañadora recibe un premio económico e a obra pasa a ser propiedade do consello regulador da denominación de orixe. Os carteis finalistas son expostos posteriormente no local social da Madalena en Ribadavia. O xurado son persoas dentro do mundo da arte e do deseño, o Presidente do Consello Regulador e o alcalde de Ribadavia, ou a persoa na que delegue.

Notas
-----

1. ↑  "Feira do viño do Ribeiro". *Vino D.O. Ribeiro* (en castelán). Consultado o 2019-04-22.
2. ↑  "Leiro celebró la I I Fiesta de la Vendimia del Ribero del Avia". *La Región*. 17 de setembro de 1963. p. 10-12.
3. ↑  "I Fiesta de la Vendimia en el Ribero del Avia : Leiro 1963". *Galiciana*.
4. ↑  "Páxina web da Feira do viño do Ribeiro | 2017 - 56ª Edición". *Feira do viño do Ribeiro* (en castelán). Consultado o 2019-04-22.
5. ↑  "LVI Feira do Viño do Ribeiro en Ribadavia". *www.paxinasgalegas.es*. Consultado o 2019-04-22.
6. ↑  vinetur.com. "Vinetur - La revista digital del vino". *www.vinetur.com* (en castelán). Consultado o 2019-04-22.

Véxase tamén
------------

* "Feira do viño do Ribeiro". *Vino D.O. Ribeiro* *(en castelán)*. Consultado o 2019-04-22.
* Redacción (2013-06-01). "Ribadavia, una lección de historia". *Cepas y Vinos* *(en castelán)*. Consultado o 2019-04-22.
* "LII Feira do Viño do Ribeiro y su Historia". *La Galleta Molona* *(en castelán)*. 2015-04-28. Consultado o 2019-04-22.
* "Paxina web da Feira do viño do Ribeiro | 2017 - 56ª Edición". *Feira do viño do Ribeiro* *(en castelán)*. Consultado o 2019-04-22.
* "LVI Feira do Viño do Ribeiro en Ribadavia". *www.paxinasgalegas.es*. Consultado o 2019-04-22.
* vinetur.com. "Vinetur - La revista digital del vino". *www.vinetur.com* *(en castelán)*. Consultado o 2019-04-22.
**Evangelina Jaso González**, nada en Vigo en 1909 e finada en Tui o 24 de abril de 1937, foi unha republicana galega.

Traxectoria
-----------

Retrato de familia dos Jaso: Enrique Jaso Paz (sentado no chan); Josefa Martínez San Juan (sentada na cadeira); a filla máis vella, Evangelina Jaso González, con cabeleira; o rapaz, Enrique Jaso González (ambos os dous son o froito do primeiro matrimonio do pai); outra nena máis nova, Josefita (no chan, acariñando ao can); e Loliña, no colo da nai.
Filla de Enrique Jaso Paz. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o seu marido, José Alonso Martínez foi detido e executado así como o seu pai e o seu irmán Enrique Jaso González. Na Semana Santa de 1937 Evangelina ocultou na súa casa de Tui a tres veciños de Porriño: os irmáns Eduardo e Rogelio Fernández Miniño e o sobriño de Eduardo, Herminio Saavedra. Sospeitando dela, un día ao mencer os falanxistas rodearon a casa e os agochados intentaron fuxir. Eduardo e Rogelio conseguírono, mentres Herminio torceu un pe ao caer e foi detido xunto con Evangelina. Foron xulgados e condenados a pena de morte. Foi executada na Alameda de Tui con Herminio Saavedra o 24 de abril de 1937. Eduardo e Rogelio foron asasinados meses despois.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas*. Edicións A Nosa Terra. p. 221. ISBN 978-84-8341-146-9.
* Paz Antón, Xosé Ramón (2007). *O Porriño 1936*. Vigo: A Nosa Terra. pp. 168–169. ISBN 978-84-8341-157-5.

### Ligazóns externas

* Evangelina Jaso González na páxina web *Nomes e Voces*.
* Marga do Val (20/9/2009). "Fulgor e morte de Evangelina Jaso". *Tudensia*.
**María Susana López Abella**, nada en Taboada o 14 de maio de 1967, é unha xornalista e política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Cursou estudos de Dereito e Ciencias Empresariais na UNED. Foi delegada e locutora de Radio Faro de Chantada (1990-1999). Foi concelleira de Cultura e segunda tenente de alcalde de Chantada (1999-2003). Foi elixida parlamentaria pola provincia de Lugo nas eleccións autonómicas de 2001. Volveu a ser concelleira en Chantada en 2007, se ben o partido pasou á oposición, e en novembro de 2008 foi elixida presidenta do Partido Popular de Chantada en detrimento do exalcalde Manuel Lorenzo Varela Rodríguez, o cal motivaría a posterior escisión deste. Mantívose na presidencia ata en 2013 sen chegar a ser candidata á alcaldía, xa que en 2009 foi nomeada Secretaria Xeral de Familia e Benestar trala vitoria de Alberto Núñez Feijóo nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2009, polo que renunciou como concelleira. Dende decembro de 2012 é Secretaria Xeral da Igualdade, cargo no que se mantivo tralos comicios de 2016 e 2020.

Notas
-----

1. ↑  Susana López desbanca a Manuel Varela á fronte do PP de Chantada

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Susana López Abella, Secretaria Xeral da Igualdade[*Ligazón morta*]
* Ficha en galegos.info
Braña onde nace o Garona
O **río** **Garona** (en occitano: *Garona*, en francés: *Garonne*, en latín: *Garumna*) é un río que flúe por España e Francia, e que ten unha lonxitude de 647 km.

Percorrido
----------

Nace na Pla de Beret, no Val de Arán, Lleida, España, a uns 1.870 m de altitude, para dirixirse decontado cara a occidente e logo ao norte atravesando todo o Val de Arán. Posteriormente incúrvase en arco, tomando dirección noroeste que o levará a desembocar no océano Atlántico, formando o amplo estuario, 75 km, da Xironda (*Gironde*).

Conca e caudal
--------------

A súa bacía abrangue unha área de 55.000 km². O seu caudal medio, na foz, en Bordeos, é de 700 m³/s.

Afluentes
---------

O río ten numerosos tributarios. Cómpre destacar, e en orde desde a fonte á foz, e correspondentes lonxitudes:

* Pola esquerda:
	+ Neste, 85 km.
	+ Save, 143 km.
* Pola dereita:
	+ Ariège, 170 km.
	+ Tarn, 375 km.
	+ Lot, 481 km.
	+ Dordogne, 490 km.

Cidades que atravesa
--------------------

Durante o seu percorrido baña as cidades francesas de Agen, Tolosa (*Toulouse*) e Bordeos

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Garonne*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5077
* WorldCat
* VIAF: 244096008
* BRE: 2345206
* DARE: 10971
* EBID: ID
* GEC: 0029214
* GeoNames: 3016598
* GND: 4086674-9
* NKC: ge672215
* OSM: 70423
* Pleiades: 138369
* SELIBR: 146559

 |
**Pedro Rodríguez Gómez**, nado en Vilariño (Buscás, Ordes) cara a 1915 e finado en Ordes o 17 de xullo de 1977, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Zoqueiro de profesión e militante do Partido Comunista de España. Foi detido pola Brigada de Investigación e Vixilancia da Garda Civil o 4 de maio de 1946 acusado de simpatizante comunista e escoitar Radio Moscú. Posto en liberdade tres días despois, uniuse á guerrilla. Participou con Antonio Nouche Costa, Claudio Díaz Milia, José Remuiñán Barreiro, José Blanco Núñez e José Santiago Temprano, na sanción económica de 30.000 pesetas ao alcalde franquista de Cerceda. Desertou o 9 de xullo de 1946 marchando a súa casa, onde permaneceu un ano ata que marchou a Santiafo de Compostela o 7 de xullo de 1947. Retornou a Coruña e foi detido o 19 de xullo. Xulgado en consello de guerra sumarísimo na Coruña con José Santiago Temprano o 4 de novembro de 1948, foi condenado a cadea perpetua. Pasou 12 anos na Prisión Central de Burgos, de onde saíu en liberdade condicional en xaneiro de 1959. Morreu en Ordes o 17 de xullo de 1977 con 61 anos.

Vida persoal
------------

Casou con Josefa Regos del Río.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 5-11-1948, p. 3.
2. ↑  *BOE*, 19-3-1959, p. 4364.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 17-7-1977, p. 22.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-7-1977, p. 17.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez, Lupe (2023). *Guerrilleir@s antifranquistas da provincia da Coruña*. Vigo: Galaxia. pp. 432–433. ISBN 978-84-1176-172-7.
Mapa da formación progresiva da **Francie**
**Francie**, (*Francia* en latín) designa, na época dos carolinxios o nome dunha extensa rexión aos contornos mal definidos, recortando a Neustria e a Austrasia, é dicir unha rexión que se estendía entre o reino da Armórica ao oeste, o reino da Aquitania ao sur, a Frisia ao norte e o Saxe ao leste. Esta rexión orixinaria dos merovinxios tomou o seu nome deste pobo dos francos.

O termo de *Francie* aparece no termo *oficial* para designar unha entidade política no tratado de Verdún, en 843 entre os tres fillos sobreviventes de Lois I:

A Francie occidental confióuselle a Carlos II, a Francie oriental a Lois II *o Tatexo* ou o *Xermánico*, entre estas dúas créase deste feito unha Lotarinxia (ou unha Francie mediana), baixo o reino de Lotario que era o outro irmán deles, coñecido como *o Emperador*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Gaṅgeśa** (sánscrito: गङ्गेश उपाध्याय; IAST: *Gaṅgeśa Upādhyāya*), nado durante o século XIV no reino de Mithila, foi un filósofo, lóxico e matemático indio, fundador da escola da *navya-nyāya* ("nova lóxica"). O seu libro *Tattvachintāmaṇi* ("A xoia do pensamento sobre a natureza das cousas"), tamén coñecido como *Pramāṇacintāmaṇi* ("A xoia do pensamento sobre os medios válidos de coñecemento"), é o texto fundamental de toda a lóxica india posterior.

Biografía
---------

Gaṅgeśa naceu na aldea de Karion, á beira do río Kamala, varios quilómetros ao sueste de Darbhanga, nunha familia de brahmanas. Segundo a tradición, foi analfabeto durante toda a súa infancia, pero logo foi bendicido cos seus coñecementos de lóxica pola deusa Kali.

*Tattvacintāmaṇi*
-----------------

O texto fundamental do *navya-nyāya* está dividido en catro libros ou *khaṇḍas*: o *Pratyakṣakhaṇḍa* ("Sobre a percepción"), o *Anumānakhaṇḍa* ("Sobre a inferencia"), o *Upamānakhaṇḍa* ("Sobre a comparación") e mais o *Śabdakhaṇḍa* ("Sobre o testemuño verbal"). O primeiro deles comeza cunha saudación á deusa Shiva. A obra é unha exposición sistemática dos seus coñecementos sobre epistemoloxía, lóxica e filosofía da linguaxe. Tamén aborda outros temas, como a demostración da existencia de deus.

Gaṅgeśa refírese ás súas ensinanzas como *navya-nyāya* ou "nova lóxica". Porén, este termo non implica unha orixinalidade de contidos, senón da metodoloxía aplicada. Así, a súa principal diferencia co *nyāya* tradicional é reorganizar os temas da lóxica en catro *padārtha* ou categorías, no canto de dezaseis, e aceptar os presupostos da escola Vaiśeṣika. Ademais, é máis preciso e coidadoso na definición dos termos.

Notas
-----

1. 1 2  Phillips, Stephen (2020). Zalta, Edward N. ed. *Gaṅgeśa* (Summer 2020 ed.). Metaphysics Research Lab, Stanford University.
2. 1 2  Ganeri, Jonardon (2023). Zalta, Edward N.; Nodelman, Uri, eds. *Analytic Philosophy in Early Modern India* (Winter 2023 ed.). Metaphysics Research Lab, Stanford University.
3. 1 2  Vidyabhusana, Satis Chandra (1920). *A History of Indian Logic: Ancient, Mediaeval and Modern Schools* (en inglés). Motilal Banarsidass. ISBN 9788120805651.
4. 1 2  Ingalls, Daniel Henry Holmes (1951). *Materials for the Study of Navya-nyāya Logic* (en inglés). Motilal Banarsidass. ISBN 9788120803848.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ganeri, J. (2023). Analytic Philosophy in Early Modern India. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Ingalls, D.H.H. (1951). *Materials for the Study of Navya-nyāya Logic*. Motilal Banarsidass. ISBN 9788120803848
* Phillips, S. (2020). Gaṅgeśa. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Vidyabhusana, S.C. (1920). *A History of Indian Logic: Ancient, Mediaeval and Modern Schools*. Motilal Banasidass. ISBN 9788120805651

### Ligazóns externas

* Bibliografía sobre Gaṅgeśa (The History of Logic from Aristotle to Gödel)
**Psychic TV** (tamén coñecido como **PTV**, **Psychick TV**, e outros varios nomes) era un grupo inglés experimental de videoarte e música formado pola artista de performance Genesis P-Orridge e o músico escocés Alex Fergusson en 1981 tras a separación de Throbbing Gristle.

Entre os colaboradores de Psychic TV estiveron artistas como Coil, Current 93, Monte Cazazza, Larry Thrasher, Hilmar Örn Hilmarsson, Soft Cell, Fred Giannelli, Hafler Trio, The Cult, Master Musicians of Jajouka, William Breeze, Derek Jarman, John Gosling, Timothy Leary, Rose McDowall, Andrew Weatherall, e Z'EV. Thee Temple ov Psychick Youth (tamén coñecida como T.O.P.Y.) constituída como organización nos inicios da banda, que a concibiu como unha orde máxica e a á filosófica da Psychic TV. T.O.P.Y. tamén funciona como un club de fans de culto para o grupo.

Psychic TV publicou máis de 100 álbums ata a data, e gañou unha entrada no Guinness World Records polo maior número de discos publicados nun ano (1986). Isto ocorreu despois de que a banda intentase lanzar 23 álbums ao vivo no día 23 de 23 meses seguidos.

Psychic TV foi pioneiro no xénero acid house, publicando varios recompilatorios falsos nun intento de popularizar o son, como *Jack the Tab* e *Tekno Acid Beat*. Segundo algúns, o acid house recibiu o seu nome de Genesis Breyer P-Orridge.

Tras disolverse en 1999, reformouse como PTV3 cunha formación completamente nova en 2003, pero separouse en 2020 cando a súa membro principal, Genesis Breyer P-Orridge, morreu.

Notas
-----

1. ↑  Keenan, David. *England’s Hidden Reverse: A Secret History of the Esoteric Underground* (MIT & Strange Attractor Press, 2016)
2. ↑  Iley, Chrissey (28 March 1987). "UK Buzz". *Cash Box*. Vol. 50, no. 39. p. 12
3. ↑  "Psychic TV Songs, Albums, Reviews, Bio & More". *AllMusic* (en inglés). Consultado o 2024-01-12.
4. ↑  Ivers, Brandon. "I'd Love to Turn You On to Psychic TV". *The Stranger* (en inglés). Consultado o 2024-01-12.
***La casa de Lúculo o el arte de comer (nueva fisiología del gusto)*** é unha obra literaria de Julio Camba, editada en 1929. É a súa peza máis difundida, e tamén a única que non consiste nunha recompilación de artigos. O título desta obra parte do nome de Lúculo, o que fora xeneral de Roma e que se caracterizaba porque "facía render por fame os inimigos e por satisfacción os amigos".

Características
---------------

Este libro trata da gastronomía. Fala de temas como as boas maneiras, as técnicas culinarias e os alimentos. Iníciase cun prólogo chamado *Hors d'œuvre* onde o autor defende a súa autoridade para falar do tema. En *La Gastronomía y la Ciencia* expón as inquedanzas da xente de comezos do século XX, falando do descubrimento das vitaminas e expoñendo unha teoría dos alimentos, que dividía en dúas categorías: os que proporcionaban forza e calor e os que nutren as células e repoñen os desgastes dos tecidos.

Os seguintes capítulos son *La cocina española*, *Otras cocinas*, *Técnica culinaria*, *Los vinos*, *Pescados de mar*, *Mariscos* e *Platos populares españoles*, onde relaciona a arte culinaria coa historia e as particularidades das diversas cociñas e as propiedades das materias primas. O Camba viaxeiro neste libro fai percorrer ó lector as diferentes cociñas, que son analizadas cun perfecto coñecemento dos países que visitou e non perde tampouco a oportunidade de intercalar comentarios humorísticos e absurdos para algúns dos misterios da cociña. Remata a obra coas seccións *Dos ensayos sobre la guía* e *Normas del perfecto invitado*.

A obra ten numerosas citas noutras linguas como o alemán (incluída unha cita de Martiño Lutero), inglés, portugués, italiano, latín ou galego.

En 2004 foi incluído na Biblioteca Gallega de Autores en Castellano de *La Voz de Galicia*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *La casa de Lúculo*, ficha en www.juliocamba.com *(en castelán)*.
* "Vicent presenta una edición de 'La Casa de Lúculo', de Julio Camba", *El País*, 3 de decembro de 2004 *(en castelán)*.
A **meseta do Columbia** (en inglés: *Columbia Plateau*) é unha ampla meseta da zona do Pacífico Noroeste dos Estados Unidos atravesada polo río Columbia, unha meseta de inundación de basalto localizada entre a Cascade Range e as Montañas Rochosas. É unha rexión xeolóxica e xeográfica que administrativamente comprende parte dos estados de Washington, Oregón e Idaho. Unha das acepcións do termo «conca do Columbia» (*Columbia Basin*) refírese máis ou menos á mesma zona que a meseta do Columbia.

Xeoloxía
--------

A provincia basáltica Río Columbia 
A finais do Mioceno e principios do Plioceno, unha das maiores inundacións de basalto, de arredor de 160 000 km² xurdiu do Pacífico Noroeste, formando unha gran provincia ígnea. Durante un período talvez de 10 a 15 millóns anos, fluíu a lava despois de que o fluxo se derramase pola superficie, acumulando en última instancia ata un espesor de máis de 1,8 km. A medida que a rocha fundida chegaba á superficie, a codia da Terra afundíase aos poucos ocupando o espazo deixado pola lava que xurdía.

Esa subsidiencia da codia produciu esta gran meseta, unha ampla chaira de lava lixeiramente deprimida que ás veces tamén se coñece como conca do Columbia. O antigo río Columbia viuse obrigado a discorrer polo seu curso actual pola lava que avanzaba cara ao noroeste. A lava, cando fluía sobre a área, encheu primeiro os vales fluviais, formando diques que á súa vez provocaron a creación de encoros ou lagos. Nos leitos deses lagos hai impresións fósiles de follas, madeira petrificada, insectos fósiles e ósos de animais vertebrados.

Flora
-----

Parte da meseta do Columbia asóciase coa kecorrexión da Meseta do Columbia, parte da ecorrexión coñecida como Nearctic temperate and subtropical grasslands, savannas, and shrublands («pradarías neárticas tépedas e subtropicales, sabanas e matogueiras») do bioma «pasteiros, sabanas e matogueiras tépedas».

Múltiples coadas de basalto superpostas no macizo basáltico do río Columbia (Moses Coulee, Washington)

Notas
-----

1. ↑  Floyd, Ben, et al. "Glossary Arquivado 22 de marzo de 2005 en Wayback Machine.". (1998) Hanford Reach Protection and Management Program Interim Action Plan Arquivado 27 de setembro de 2007 en Wayback Machine.. Prosser, Washington: Benton County Planning Department.
2. 1 2  Description: Columbia Plateau Columbia River Basalt. Arquivado 11 de decembro de 2008 en Wayback Machine. United States Geological Survey, consultado o 9 de outubro de 2007.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Estados Unidos de América*** |

### Ligazóns externas

* USGS Page on Columbia Plateau Arquivado 04 de decembro de 2013 en Wayback Machine.
* Geology of Lake Roosevelt National Recreation Area (source of much of this page)
* Guide to digital documents and photographs about the Columbia River area.
* Columbia River Basin Ethnic History Archive

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q401815
* WorldCat
* VIAF: 53146152995205250897
* BRE: 2082470
* EBID: ID
* GEC: 0425954
* GeoNames: 5790642
* GNIS: 1159062
* LCCN: sh85028738
* NKC: ge894797

 |
O **osco**, a lingua dos oscos, formaba parte da rama sabélica dafamilia das linguas itálicas, que á súa vez era unha rama das linguas indoeuropeas, que inclúe o umbro, o latín e mais o falisco. 
Era falado no Samnio e na Campania, así como na Lucania e nos Abruzos.

Inscricións
-----------

O osco é coñecido por inscricións que se datan desde o século V a.C. As inscricións oscas máis importantes son a Tabula Bantina e o Cippus Abellanus. O osco usou as grafías do alfabeto latino e do alfabeto grego, e mais unha serie de variedades dos vellos alfabetos itálicos. Coñécese tamén unha forma de alfabeto osco designada como **nucerino**.

Dialectos
---------

Os dialectos oscos comprendían falares dos samnitas, marrucinos, pelignos, vestinos, sabinos e marsos.

Algúns trazos lingüísticos
--------------------------

O osco compartía moitos riscos comúns co latín, aínda que tiñan tamén moitas diferenzas. Por exemplo, o verbo latino *volo*, *volui*, *velle* e outras formas similares, provenientes da raíz do protoindoeuropeo \*wel- ('querer'), estaban representados en osco por vocábulos derivados da raíz \*gher ('desexar'); así, o osco *herest* ('desexa, quere') contrasta co latín *vult* ('quere'). Ao latín *locus* ('lugar, posto') correspondíalle en osco *slaagid*.

A fonoloxía osca evidencia diferenzas respecto do latín: en osco /p/ equivalía ao /kw/ (qu) latino (Osc. *pis*, Lat. *quis*); /b/ equivalía ao /v/ latino; /f/ medial en vez do /b/ ou /d/ (Osc. *mefiai*, Lat. *mediae*).

Considerado como a máis conservadora de todas as linguas itálicas coñecidas, o osco rivalizaba só co grego en manter intacto o sistema herdado de vocais con ditongos.

Exemplo dun texto osco (Cippo Abellano)
---------------------------------------

ekkum[svaí píd herieset  

trííbarak[avúm tereí púd  

liímítú[m] pernúm [púís  

herekleís fíísnú mefi[ú  

íst, ehtrad feíhúss pú[s  

herekleís fíísnam amfr  

et, pert víam pússtíst  

paí íp íst, pústin slagím  

senateís suveís tangi  

núd tríbarakavúm lí  

kítud. íním íúk tríba  

rakkiuf pam núvlanús  

tríbarakattuset íúk trí  

barakkiuf íním úíttiuf  

abellanúm estud. avt  

púst feíhúís pús físnam am  

fret, eíseí tereí nep abel  

lanús nep núvlanús pídum  

tríbarakattíns. avt the  

savrúm púd eseí tereí íst,  

pún patensíns, múíníkad ta[n  

ginúd patensíns, íním píd e[íseí  

thesavreí púkkapíd ee[stit  

a]íttíúm alttram alttr[ús  

h]erríns. avt anter slagím  

a]bellanam íním núvlanam  

s]úllad víú uruvú íst. edú   

e]ísaí víaí mefiaí teremen  

n]iú staíet.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* H. H. Janssen, *Oscan and Umbrian Inscriptions* (Leiden 1949)
* E. Vetter, *Handbuch der italischen Dialekte* (Heidelberg 1953)
* Vittore Pisani, *Le lingue dell'Italia antica oltre il Latino* (1964)

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* Vocabulario osco
* *(en inglés)* Alfabeto osco
* *(en inglés)* Ulteriori dettagli sull'Osco.
* *(en inglés)* Osco

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q36653
* BNCF: 17683
* BNF: 11978585t
* EBID: ID
* Glottolog: osca1245
* GND: 4172903-1
* LCCN: sh2001007071
* MAG: 2778423080

 |
Na mitoloxía grega, **Epopeo** foi fillo de Poseidón e Cánace, filla de Eolo, se ben algunhas tradicións din que era fillo de Aloeo, un dos fillos de Poseidón e Cánace. Para Hixino, Epopeo naceu da unión de Poseidón coa pléiade Alcíone, filla de Atlas .

Poseidón e Cánace tiveron, ademais, outros fillos: Hopleo, Nireo, Aloeo e Tríope. Epopeo tivo un fillo, Maratón, e unha filla, Enope (ou Énope). Hixino di que Poseidón tivo un fillo con esta, Megareo .

Epopeo foi rei de Sición , ó suceder a Córax, que morrera sen deixar fillos. Tamén se fixo co trono de Corinto trala morte de Buno.

Antíope, filla do rei de Tebas Nicteo, foi amada por Zeus e enxendrou dous fillos, Anfión e Zeto. Por medo á reacción do seu pai, antes do momento do parto fuxiu da cidade e refuxiouse en Sición. Nicteo suicidouse pola desesperación, pero antes de facelo ordenou ó seu fillo Lico que vingase a aldraxe.

Lico atacou e tomou Sición, matando a Epopeo e rescatando a Antíope. Pero tamén se di que os tebanos foron derrotados, aínda que Epopeo resultou ferido na batalla e morreu pouco despois. Lamedonte, irmán de Córax, puido así recuperar o trono.

Notas
-----

1. ↑  Hixino: *Fábulas* 157, 2.
2. ↑  Pseudo-Apolodoro, I, 7, 4.
3. ↑  *Fábulas* 157, 2.
4. ↑  Antiga cidade grega situada ó norte do Peloponeso, próxima a Corinto.
5. ↑  Tamén se di que Epopeo usurpou o trono tras conquistar Sición á morte de Córax.
6. ↑  Segundo outras tradicións, foi raptada por Epopeo, quen a fixo a súa esposa.
7. ↑  Non confundir con Laomedonte, rei de Troia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*
Carne de vitela dun **Döner** en Turquía.
***Döner*** (en turco) ou o ***shawarma*** (do árabe شاورما) ou ***gyros*** (en grego) é un prato tradicional turco comunmente atopado no medio Oriente e rexións veciñas, e que consiste en finas láminas de carne de año, pito ou vitela cociñada nun asadeiro vertical, xeralmente consumido cun pan plano como *pide* ou pita xunto con vexetais e outros acompañamentos. As súas versións en *dürüm* ou outras formas de comida rápida fixéronse populares en Europa grazas á influencia de emigrantes norteafricanos e turcos.

Características
---------------

O termo «döner kebab» significa «carne á grella que dá voltas» Tanto *shawarma* como *gyros* son adaptados do idioma turco e refírense a «virar». *Shawarma* é unha forma deformada da palabra turca «çevirme» que significa virar unha carne sobre as brasas, iso si, horizontalmente, a diferenza do *döner* que vira verticalmente.

O döner ou erroneamente *döner kebab* prepárase xeralmente de carne bovina ou moitas veces dunha mestura desta con carne de ovella e adóitase servir xunto cun pan especial, redondo e esmagado, característico da cociña balcánica e do Oriente Próximo chamado "pita" (en turco "pide") e moitas veces acompañado de ensalada e arroz. Os quioscos nos que se serve unha versión do *döner* para levar son comúns en moitos países de Europa, entre eles Alemaña, Austria, Suíza Francia, Holanda, Dinamarca, Reino Unido e España.

Tamén existe o *Iskender*, unha versión de döner servido con iogur, salsa de tomate e manteiga fundida.

A versión árabe, *shawarma* case sempre se fai con carne de cordeiro, mentres na preparación de *gyros*, a versión grega, prefírese usar, xeralmente, carne de porco. Os acompañamentos e a presentación de cada unha do tres versións difírense tanto entre elas mesmas como tamén segundo países e rexións.

Notas
-----

1. ↑  Lindner, Ulrike, ed. (2010).
2. ↑  Lacomba, Josep (2008).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Baclava
* Bocadillo
* Dürüm
* Taco

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20734
* GND: 4408952-1

 |
Bocadillo de luras en baguette acompañado dunha cervexa.
Bocadillo de luras.
Bocadillos de luras bravas en Zaragoza acompañados dunha cervexa.
O **bocadillo de luras** é unha especialidade culinaria moi frecuente en España consistente en, ou ben luras rebozadas en fariña e fritidas en aceite que adoita ser de oliva, ou ben a versión cun mollo de tomate picante e maionesa con allo semellante á das patacas bravas. Adóitase servir quente, acabado de facer. Este tipo de bocadillo (a versión sinxela sen mollo) é moi popular en Madrid e pode atoparse na maioría dos bares da capital, sendo moi típico da Praza Maior de Madrid. En Zaragoza é tradicional a versión con mollo picante (tomate, maionesa e allo), e denomínaselle **bocadillo de luras** ***bravas.***

Preparación
-----------

Adóitanse cortar as luras en talladas con forma de anel dun centímetro de grosor, e rebózanse con fariña e lévedo químico. Despois frítense en aceite fervendo lixeiramente ata que queden douradas.

Notas
-----

1. ↑  Néstor Luján, (1994), *"Como piñones mondados, Cuento de Cuentos de Gastronomía"*,Ed. Folio,Barcelona, pp:123
2. ↑  "¿Por qué el bocata de calamares es un plato típicamente madrileño?". *Madrid Secreto*.
3. ↑  Joaquín de Entrambasaguas, (1971), "*Gastronomía Madrileña*", Instituto de Estudios Madrileños, páx. 23
4. ↑  Manuel Martínez Llopis, Simone Ortega, (1987), *«La cocina típica de Madrid»*, Alianza Editorial. páx. 311

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bocadillo
* Gastronomía de España
**Manuel Guillán Abalo**, nado en Vilagarcía de Arousa o 5 de maio de 1902 e finado na Estrada o 9 de outubro de 1936, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi mestre en Sada, nas escolas creadas pola sociedade "Sada y sus Contornos". Con motivo da problemática dos profesores sen praza de 1928, foi a Madrid representando ao profesorado pontevedrés e ourensán. Pertencía á Loxa Helenes número 7 da masonaría. Mestre interino na escola de San Salvador de Poio en 1931, tivo un incidente co inspector José Gabaldón Navarro que motivou a súa suspensión en xuño de 1933. Manuel reclamou e foi readmitido en marzo de 1934. Foi despois mestre en Pontevedra. Foi destinado á Insua en 1934. Estaba afiliado á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo da UGT. Afiliado ao Centro Republicano e logo á ORGA pola que se presentou candidato ás eleccións en 1931. Afiliado posteriormente ao Partido Galeguista, foi apoderado da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936.

Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba de vacacións en Lalín, onde foi detido o 21 de xullo. Permaneceu no cárcere ata que o 9 de outubro o sacaron da cadea xunto a Xesús Froiz; da Prisión de Silleda sacaron a Ramón Muíños Lorenzo e preto da Estrada, no quilómetro 23 da estrada Chapa-Carril, os tres foron asasínados. Os cadáveres foron trasladados ao cemiterio da Estrada onde os soterraron. En xaneiro de 1937 chegou a ser procesado nunha causa militar en Pontevedra.

Vida persoal
------------

Casou con Josefa Agulló Barral en 1928.

Notas
-----

1. ↑  Defensa do Ven:.H:. "Fermín Galán"
2. ↑  *El Noticiero Gallego*, 4-5-1936, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Masonería en Pontevedra (II): Manuel Guillán Abalo
* Seis republicanos paseados na Estrada, artigo de Manuel Igrexas.
* Os 6 da Ponte do Regueiro
* Manuel Guillán Abalo na páxina web *Nomes e Voces*.
Pudin de Nadal.
Un **pudin** é unha sobremesa doce, de orixe inglesa e consistencia cremosa, elaborada xeralmente con leite, pan esfaragullado, ovos, azucre e froitas ou froitos secos, que se cociña nun molde ao forno ou ao baño maría. Hoxe en día existente en moitas gastronomías, salientado na cociña inglesa e estadounidense, pode tamén estar composto de diferentes ingredientes dependendo da rexión: migallas de pan, biscoito, arroz, sémola etc. aglutinado con ovo e adubado ás veces con crema de ovo ou froitas diversas.

Hoxe en día é común como sobremesa en Galicia.

Etimoloxía
----------

A palabra galega **pudin**  procede da inglesa *pudding* (pronunciada [pudiŋ]), e esta probabelmente da francesa *boudin* (pronunciada [budε ̃]), que pola súa parte deriva da latina *botellus* co significado de ¨embutido¨ facendo referencia á forma de envoltorio que teñen os pudins.

Características
---------------

Existen diferentes variantes do pudin; no seu sentido máis xeral acostuma ser doce (masa, leite, ovo, froitas etc) mais existen variantes salgadas semellantes ás salchichas ou embutidos, incluso de peixe.

Cando se serve como sobremesa adóitase acompañar de nata ou caramelo.

Tipos
-----

A meirande parte dos pudins pertencen ás cociñas de orixe anglosaxoa.

### Baseados en sobremesas

* Pudin de arroz
* Pudin de chocolate
* Pudin de millo ou *corn pudding*
* Pudin de pan
* Pudin de pan e manteiga
* Pudin de cenoria
* *Cheshire pudding*
* *Clootie dumpling*
* *Duff*
* *Figgy duff*
* Figgy pudding
* *Fruit pudding*
* *Hasty pudding*
* *Jam Roly-Poly*
* *Melkert* (pudin de leite condensado que non precisa forno)
* *Spotted dick*
* *Sticky date pudding*
* *Sticky toffee pudding*
* *Summer pudding*

### Baseados en embutidos

* *Black pudding*
* *Haggis*
* *Kugel*
* *Red pudding*
* *White pudding*
* *Groaty pudding*
* *Hog's pudding*

### Outros

* *Blanc-mange*
* *Chocolate pudding*, versións estadounidense e asiática
* *Custard*
* *Quesada pasiega*
* *Haupia*
* *Junket*
* *Mango pudding*
* *Pudding Pops*
* *Tapioca pudding*
* *Pudding Corn*

Notas
-----

1. ↑  Nome en galego segundo o dicionario da Real Academia Galega a través do Portal das Palabras.
2. ↑  Definición en VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 28 de xullo de 2013. Consultado o 11 de febreiro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pudin Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Torrada (doce)
* Flan

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9053
* BNCF: 62595
* BNF: 15517468b
* EBID: ID
* GND: 4176316-6
* JSTOR: puddings
* LCCN: sh85108894

 |
**Hibernia** é o nome en latín da illa da Irlanda.

Etimoloxía do nome
------------------

Literalmente quere dicir: "Terra do inverno".

Tamén se di que o nome pode deberse a unha latinización do nome **Ivernii**, unha das tribos celtas que habitaba Irlanda no tempo dos romanos.

Hibernia e Roma
---------------

Hibernia nunca foi incorporada formalmente ao Imperio Romano.

A crenza popular é que os romanos nin invadiron nin influíron de xeito notable Irlanda, aínda que se sabe que expedicións de tribos irlandesas chegaron ás provincias romanas de Britania (Gran Bretaña) e Galia (Francia).

Os testemuños escritos son escasos, aínda que suxestivos. Non se atoparon calzadas romanas, nin probas de ningunha invasión. Aínda así, no sueste de Irlanda apareceron cemiterios de estilo romano e grandes cantidades de achados romanos.

Está xeralmente aceptado que Cesar "invadiu" Gran Bretaña. Aínda que o seu exército deixou poucas probas que descubrir, permaneceu alí só un par de anos e fracasou no seu intento de incorporar Hibernia ao Imperio Romano. A única proba que se ten da invasión romana de Hibernia é o libro de César, *A Guerra das Galias*, do ano 54 a. dC.

Os outros poucos textos do período que se conservan xunto coa arqueoloxía, suxiren certa interacción entre a Britania romanizada e Irlanda. Sen un novo achado arqueolóxico ou a aparición dalgún texto perdido, os detalles de devandita interacción permanecen aínda suxeitos a debate.

Notas
-----

1. ↑  Poyares, Pedro de (1667). *Diccionario lusitanico latino de nomes proprios de regioens, reinos, prouincias, cidades ...: con o nome latino, dando a esse nome latino o vulgar que hoje tem, peraboa [sic] intelligencia de liuros sagrados, [et] prophanos ...* (en portugués). na officina de Ioam da Costa.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hibernia*** |

* Irlanda
* Illa de Irlanda
* Illas británicas
* Britania
* Britannia
* Britania posromana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q302980
* MAG: 2777264335
* Pleiades: 20487

 |