recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Borislav Ivaylov Stankov** (en búlgaro: *Борислав Ивайлов Станков*), máis coñecido como **Slavy**, nado en Huesca o 5 de maio de 2002, é un futbolista hispano-búlgaro que xoga como dianteiro no Unionistas de Salamanca CF, cedido polo Real Valladolid.

Traxectoria
-----------

De pais búlgaros, naceu en Huesca e formouse como futbolista nas canteiras do Juventud de Huesca, Zaragoza, Huesca, Valencia e Valladolid.  O 12 de xaneiro de 2020, con 17 anos, debutou co Valladolid Promoesas na Segunda División B, substituíndo a Carlos Doncel no cuarto de media hora final dun partido ante o Izarra.

En febreiro de 2020 renovou o seu contrato co club valisoletano ata 2023, pero en xuño sufriu unha grave lesión no xeonllo que o mantivo afastado dos terreos de xogo durante os seguintes meses.

Debutou co primeiro equipo do Valladolid na Segunda División o 8 de outubro de 2021, no empate a un gol ante o Málaga, cando o adestrador Pacheta lle deu entrada nos instantes finais no lugar de Toni Villa.

Para a tempada 2023/24 foi cedido ao Unionistas de Salamanca, da Primeira División RFEF.

Selección nacional
------------------

Despois de disputar en 2020 catro partidos coa selección española sub-18, en 2022 decidiu pasar a representar internacionalmente a Bulgaria, nación de seus pais. O 15 de marzo de 2022 recibiu a súa primeira convocatoria para a selección búlgara sub-21, coa que debutou finalmente en setembro, nun partido ante Hungría.

Notas
-----

1. ↑  [Slavy, *oscense* past and future in the under-18 national team] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
2. ↑  [Slavy, third player from 2002 who debuts with Real Valladolid Promesas] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
3. ↑  [Slavy will be a *blanquivioleta* until 2023] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
4. ↑  [Slavy will go through surgery and will miss the play-off of Promesas] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
5. ↑  [Slavy, an emotional return] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
6. ↑  [Valladolid and Málaga draw halfway through the mess] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
7. ↑  [Slavy, loaned to Unionistas CF] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
8. ↑  *OneFootball* .  Falta o `|title=` (Axuda)
9. ↑  Нападател на Валядолид ще бъде повикан в младежкия ни национален отбор
10. ↑   (en Bulgarian) .  Falta o `|title=` (Axuda)
**Santiago Iglesias Pantín**, nado na Coruña o 22 de febreiro de 1872 e finado en Washington, D.C. o 5 de decembro de 1939, foi un político e sindicalista galego, organizador do primeiro partido socialista de Porto Rico.

Traxectoria
-----------

Placa conmemorativa na casa onde naceu na Coruña.
Estudou en Galicia e foi aprendiz de ebanista. Embarcouse en 1887 para Cuba. Na Habana participou na organización de actividades sindicais. En 1896 abandonou Cuba e embarcouse coa intención de viaxar a Inglaterra; non obstante, desembarcou en Porto Rico. En maio de 1897 fundou *Ensayo Obrero*. Foi encarcerado e pasou sete anos en prisión. Fundou o Partido Obreiro Socialista de Porto Rico e o Partido Socialista Portorriqueño, que representou no Senado dos Estados Unidos (1917-1932). Formou parte do primeiro Comité de Conferencias que dirixiu un Manifesto aos Traballadores da América Latina en 1918. Desenvolveu a Federación Libre de Trabajadores, integrada na AFL, e a Confederación Panamericana del Trabajo, da que foi secretario executivo a comezos da década de 1920. Desempeñou o cargo de comisionado residente de Porto Rico en Washington, e interveu no Congreso dos Estados Unidos de América para reclamar unha lexislación federal para a illa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Mourelle de Lema, Manuel (2010). *Santiago Iglesias Pantín. Un político circunstancial gallego en Puerto Rico*. Madrid: Grugalma. ISBN 978-84-88081-24-7.
* Pérez Leira, Lois (2009). *Protagonistas de una epopeya colectiva* (en castelán) (2ª ed.). Vigo: Grupo de Comunicación Galicia en el Mundo. ISBN 978-84-936759-8-1.

### Ligazóns externas

* Fernández, Tomás e Tamaro, Elena (2004). "Biografia de Santiago Iglesias Pantín" biografiasyvidas.com *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1534155
* WorldCat
* VIAF: 13960891
* EBID: ID
* FAST: 299808
* ISNI: 0000 0000 3265 5221
* LCCN: n92019984
* NTA: 07057815X
* OL: OL2184527A
* SNAC: w65x2s0z
* USCongress: I000002

 |
**Misfits** é unha banda estadounidense de horror punk procedente de Lodi, New Jersey e formada en 1977. Adoita ser recoñecida como a proxenitora do subxénero horror punk, que mestura punk rock e outras influncias musicais cunha estética de películas de terror. O grupo tivo unha formación flutuante durante os seus primeiros seis anos de vida, co seu creador Glenn Danzig e o baixista Jerry Only como únicos membros constantes. Durante ese tempo editaron varios EP's e sinxelos e, co irmán de Only, Doyle, como guitarrista, os álbums *Walk Among Us* (1982) e *Earth A.D./Wolfs Blood* (1983), ámbolos dous considerados pedras angulares do movemento hardcore punk de comezos dos anos 80. The Misfits separaríase en 1983 e Danzig formaría Samhain e posteriormente Danzig. Publicáronse varios discos de material inédito e reedicións tras a disolución da banda, e a súa música foi moi influente no punk rock, o heavy metal e o rock alternativo de finais dos 90 e principios dos anos 2000.

Despois dunha serie de batallas legais con Danzig, Only e Doyle recuperaron os dereitos para gravar e actuar como The Misfits. Os dous formaron unha nova versión da banda en 1995 co vocalista Michale Graves e o batería Dr. Chud. Esta encarnación do grupo está máis enraizada no heavy metal, e publicou os álbums *American Psycho* (1997) e *Famous Monsters* (1999) antes de disolverse no ano 2000. Jerry Only pasouse entón ás voces e recrutou ao antigo guitarrista de Black Flag Dez Cadena e ao antigo batería dos Ramones Marky Ramone para unha xira de 25 aniversario da banda. Esta formación editou un álbum de versións titulado *Project 1950* e xirou durante varios anos. No 2005 foi substituído por Robo, que tocara en Black Flag a comezos dos 80 e tamén estivera nos Misfits entre 1982 e 1983. A banda editou entón o sinxelo "Land of the Dead" no 2009. A actual formación do grupo, composta por Only, Cadena e o batería Eric "Chupacabra" Arce, publicou o álbum *The Devil's Rain* en outubro do ano 2011.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Walk Among Us* | 1982 | Ruby, Slash |
| *Earth A.D./Wolfs Blood* | 1983 | Plan 9 |
| *American Psycho* | 1997 | Geffen Records |
| *Static Age* | 1997 | Caroline Records |
| *Famous Monsters* | 1999 | Roadrunner Records |
| *Project 1950* | 2003 | Misfits, Rykodisc |
| *The Devil's Rain* | 2011 | Misfits |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q311785
* WorldCat
* VIAF: 152727050
* AllMusic: mn0000891063
* BNF: 142564506
* Discogs: 252732
* Genius: Misfits
* ISNI: 0000 0001 0673 3297
* LCCN: no96009404
* Metal Archives: 107314
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 363598

 |
Óxido de aluminio
A **alumina** ou óxido de aluminio é unha substancia obtida da bauxita e utilizada principalmente para a obtención de aluminio, aínda que polo seu carácter abrasivo úsase tamén para puír.

Obtención
---------

A alumina é o compoñente principal da bauxita, o principal mineral de aluminio. Os maiores fabricantes de alumina son Alcoa, Alcan e Rusal. A bauxita está constituída por Al2O3, Fe2O3, e SiO2. Estes compostos purifícanse no *proceso Bayer*:

Al2O3 + 3H2O + 2NaOH + calor → 2NaAl(OH)4

O Fe2O3 non é solúbel. O SiO2 disólvese como silicato Si(OH)62-. Após filtrado, o Fe2O3 retírase. Cando o líquido de Bayer arrefría, o Al(OH)3 precipita. O silicato continúa disolto. Entón:

2Al(OH)3 + calor → Al2O3 + 3H2O

O Al2O3 obtido é a alumina.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alúmina-Aluminio é líder na produción estatal e motor da Mariña lucense Arquivado 07 de abril de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177342
* AAT: 300387542
* BNCF: 27331
* BNF: 12117339c
* BRE: 1816774
* EBID: ID
* GEC: 0220783
* GND: 4001590-7
* LCCN: sh85004029
* MAG: 2777047311
* NKC: ph321883
* PSH: 13717

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: D10AX04
* CAS: 1344-28-1
* ChEBI: 30187
* ChEMBL: CHEMBL3707210
* ChemSpider: 8164808
* DrugBank: 11342
* DTXSID: DTXSID2041593
* ECHA: 100.014.265
* MeSH: D000537
* MeSH: D01.056.050
* NIOSH: 0021
* PubChem: 9989226
* RxNorm: 615
* UNII: LMI26O6933

 |

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-08-14.
Coordenadas: 38°44′14″S 72°36′02″O﻿ / ﻿-38.7372, -72.6006

A **Universidade Católica de Temuco** (**UCT**) é unha institución de ensino superior tradicional privada que foi fundada no 8 de setembro de 1959 polo Bispo da Diocese o Monseñor Alejandro Menchaca Lira, baixo a denominación de **Escolas Universitarias da Fronteira**. As súas actividades académicas comezaron cos chamados *Cursos Universitarios* no primeiro semestre do ano 1960, coa orientación e apoio da Pontificia Universidade Católica de Chile.

Entre os finais dos anos sesenta e principios dos anos setenta, no contexto da discusión sobre a reforma universitaria a nivel nacional, o concepto da Sede Rexional é xerado, formalizado en 1972 polo H. Consello Superior da Universidade Católica

Logo, 15 anos máis tarde transformouse na sede de Temuco da PUC. No 1991, retorna á súa autonomía tornándose a actual universidade. Actualmente, é membro da Asociación de Universidades Rexionais de Chile e do Consello de Reitores das Universidades Chilenas.

Notas
-----

1. 1 2  «Historia de la Universidad Católica de Temuco Arquivado 11 de xaneiro de 2014 en Wayback Machine.» - Consultado o 11 de xaneiro de 2014 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O website oficial da institución *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2744138
* WorldCat
* VIAF: 138556344
* GRID: grid.264732.6
* ISNI: 0000 0001 2168 1907
* LCCN: n98099640
* MAG: 2802558902

 |
Coordenadas: 42°51′20″N 8°45′01″O﻿ / ﻿42.8556, -8.7503

**Nináns** é un lugar da parroquia de Luaña no concello coruñés de Brión na comarca de Santiago. Tiña 63 habitantes no ano 2010 segundo datos do INE, dos cales 30 eran homes e 33 eran mulleres.

Área recreativa
---------------

Moi preto da aldea encóntrase a praia fluvial de Nináns, construída no mesmo leito do río Pego.

As instalacións foron inauguradas a principios da década dos noventa e contaba con dúas piscinas; unha para nenos e outra para adultos; tres vestiarios, WC, zonas de herba e descanso, e un pequeno aparcadoiro para vehículos. A zona foi moi popular nos anos 90 e 2000, atraendo nenos e mozos locais así como visitantes doutros lugares. Incluso nos seus primeiros anos se impartiron clases de natación para as diferentes idades. 

Hoxe en día o lugar perdeu popularidade debido a falta de mantemento, atención e absoluto abandono por parte do concello de Brión e mais a diminución de mozos e nenos locais. A piscina para nenos foi eliminada, sustituíndoa por mesas e bancos para pícnic. 

No lugar tamén se pode ver o antigo muíño de pedra, que aínda hoxe conserva a moa. 

No ano 2017, os seus arredores foron utilizados para o rodaxe de varias escenas da serie de Mediaset España *Vivir sin permiso*.

Notas
-----

1. ↑  Instituto Nacional de Estadística
2. ↑  "Brion ruta 7, muíños e cruceiros en viceso". Consultado o 31 agosto 2021.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Luaña

| Lugares da parroquia de Luaña no concello de Brión (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Amañecida | Ardións | Cristimil | Espiñeiros | Goiáns | A Igrexa | Mato | Moldes | Nináns | A Pedreira | Tourís | Vexo | Vioxo de Abaixo | Vioxo de Arriba |

### Parroquias de Brión

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Brión |  |
| --- | --- |
| Os Ánxeles (Santa María) | Bastavales (San Xulián) | Boullón (San Miguel) | Brión (San Fins) | Cornanda (Santa María) | Luaña (San Xulián) | Ons (Santa María) | San Salvador de Bastavales (San Salvador) | Viceso (Santa María) |
Coordenadas: 42°57′25″N 8°45′57″O﻿ / ﻿42.9569, -8.7657

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Guende.

**Guende** é un lugar da parroquia da Baña no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Atópase na ladeira dun monte de pendente acusada. Linda ao sur con Xasoso.

Demografía
----------

Tiña 20 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 9 eran homes e 11 eran mulleres. No 2009 eran 22 persoas: 10 homes e 12 mulleres.

Paisaxe
-------

A tipoloxía da aldea é un núcleo concentrado, non tradicional, existindo unha alternancia de casas rurais de pedra con vivendas novas, ambas con numerosos anexos. Cara ó exterior do núcleo atópanse vivendas tipo "chalet".

Pódese encontrar alpendres de pedra, bloque ou ladrillo, de grandes dimensións para animais de granxa coma ovellas ou galiñas, para maquinaria agrícola, apeiros de labranza, almacén ou garaxe.

Existen 11 hórreos catalogados, algúns nun mal estado de conservación.

Existen pequenas hortas, árbores frutais e vides. Fóra do núcleo aparecen pastos e milleirais e xa máis lonxe piñeiros, eucaliptos e carballos.

Servizos urbanísticos
---------------------

| Servizo | Tipo |
| --- | --- |
| Abastecemento de auga | Traída e pozo de barrena |
| Saneamento | Pozo negro |
| Electricidade | Si (Aérea) |
| Iluminación pública | Si |
| Telefonía | Si |
| Recollida de lixo | Si |
| Transporte | Non |

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares da Baña

| Lugares da parroquia da Baña no concello da Baña (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Cachopiña | Canlís | A Castiñeira | O Castro | Fampousa | Guende | Liñares | Meán | Paredes | Salvande | San Salvador | San Vicenzo | Señor | Vesía | Vilariño | Vilarnovo | Xasoso |

### Parroquias da Baña

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias da Baña |  |
| --- | --- |
| A Baña (San Vicenzo) | Barcala (San Xoán) | O Barro (Santa Mariña) | Cabanas (San Miguel) | Corneira (San Cristovo) | A Ermida (San Salvador) | Fiopáns (San Pedro) | Lañas (Santa Baia) | Marcelle (Santa Cristina) | Ordoeste (Santa María) | A Riba (San Xoán) | San Cibrán de Barcala (San Cibrán) | Sanamede do Monte (San Mamede) | Suevos (San Mamede) | Troitosende (Santa María) |

1. 1 2  "PXOM A BAÑA - Estudo do medio rural" (PDF).
Xacobe II.
A **Revolución Gloriosa** foi o destronamento de Xacobe II de Inglaterra en 1688 polos parlamentarios que ofreceron o trono ao stadhouder dos Países Baixos Guillerme de Orange e a súa muller María II de Inglaterra, significou o comezo da democracia parlamentaria inglesa moderna.

A Guerra Civil inglesa trouxera un sistema de poder persoal e absoluto na persoa de Oliver Cromwell, á súa morte para evitar unha nova guerra civil a alta burguesía e a nobreza chegaron a un acordo para restaurar a monarquía na persoa de Carlos II de Inglaterra, a cambio o rei aceptaba que correspondía ao Parlamento a elaboración das leis e fixar os impostos e a nobreza aceptaba a supresión dos seus monopolios e privilexios.

Á morte de Carlos subiu ao trono Xacobe, católico e de mentalidade absolutista, chegando a unha situación extremadamente delicada entre o Parlamento e o novo monarca, o cal non contaba co apoio da nobreza, anglicana e desgustada pola política real de desprazar aos protestantes do exército e a corte. Seguindo as teorías de John Locke de que todo gobernante quedaba sometido á decisión da maioría dos cidadáns uniuse a burguesía e a nobreza e ofrecéronlle a coroa a Guillerme de Orange coa condición que mantivese o protestantismo e deixase gobernar o Parlamento. O 5 de novembro Guillerme desembarcaba en Inglaterra, Xacobe abandonado de case todos viuse obrigado a deixar o trono e daba comezo un novo réxime no cal o poder residía no Parlamento, ditaba as leis, recadaba os impostos, elixía na práctica ao primeiro ministro mentre o rei reinaba pero non gobernaba. Non era unha democracia xa que só a nobreza e a alta burguesía tiña dereito ao voto pero Inglaterra converteuse no século XVIII nun facho de liberdade que atraía as miradas dos burgueses de toda Europa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189508
* BRE: 3624956
* EBID: ID
* GND: 4123297-5
* LCCN: sh85056805
* NDL: 00954208
* Treccani: gloriosa-rivoluzione

 |
**José Monzo Ríos**, nado na Tenencia (Sada) en 1906 e morto en Sada o 19 de xuño de 1938, foi un sindicalista anarquista galego.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

De novo tivo que emigrar a Nova York. Na volta compaxinou os labores do mar, ao pertencer a unha familia mariñeira, co activismo sindical.

### Carreira sindical

En novembro do 1930 fundou o Centro Cultural Obrero, que daría lugar un ano máis tarde ao Sindicato de Oficios Varios de Sada, inserido na CNT, do que sería presidente. Coa proclamación da República, en 1931, crea o Grupo Anarquista Luz, que se adheriría á Federación Anarquista Ibérica, sendo substituído no 1935 polo grupo Nueva Vida, tamén integrado na FAI. De feito José Monzo pertenceu á sección radical do movemento libertario. Constancia diso deixóunola ao participar no congreso de sindicatos do 12 de febreiro do 1935 en Santiago de Compostela, que daría lugar á saída da dirección da Confederación Rexional Galaica dos militantes moderados, entre eles o dirixente José Villaverde Velo, sendo el un dos asinantes do manifesto no que se propuñan as bases para o desenvolvemento do anarquismo galego segundo os preceptos faístas. A súa participación na folga xeral do 1933 custaríalle unha tempada na cadea.

Dedicouse tamén á oratoria, destacando, á parte dos mitins que pronunciou en Sada, aquel que, xunto a outros representantes do movemento libertario galego, ofrecera na praza de touros da Coruña co gallo das primeiras sospeitas do alzamento.

### A guerra civil e a represión

No comezo da guerra, José Monzo e Juan Antonio Suárez Picallo organizarán, xunto a José Púbul, o alcalde Antonio Fernández Pita e o exalcalde e galeguista Justo Rodríguez, a resistencia contra as tropas franquistas. Mais pouco tardaría en caer a vila de Sada, o 23 de xullo, baixo a columna dirixidas por Oliete.

Monzo agocharíase, nun comezo, na súa propia casa, para máis tarde fuxir do acoso da Garda Civil e esconderse no faiado dunha amiga da familia. Finalmente ten que deixar Sada e cruzar a ría, agochándose en Miño e máis tarde nos illotes do Cabrón e Carboeira, situados fronte a Perbes e Pontedeume, respectivamente. A familia aproveitaba a súa condición mariñeira para levarlle provisións, mais finalmente enfermou e houbo regresar a Sada, onde, o 19 de xuño do 1938, optou por rematar coa vida antes de que llela arrebatasen os fascistas, aparecendo o seu cadáver na estrada de Fontán e sendo soterrado no cemiterio do Fiunchedo.

No ano 2003 o Concello de Sada decidiu darlle o seu nome á rúa na que viviu. No 2007, aparecería tamén na placa que un grupo de veciños situaron na devantita localidade en homenaxe ás vítimas da represión franquista.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. pp. 177–178. ISBN 84-87783-79-1.
* Pereira, Dionisio (1994). Laiovento, ed. *A CNT na Galiza, 1922-1936*. Santiago de Compostela. ISBN 84-87847-36-6.

### Ligazóns externas

* Ficha en Nomes e Voces
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Pedroso.

**O Pedroso do Norte**, tamén chamado **Pedroso**, é un lugar da parroquia de Cruces no concello coruñés de Padrón, na comarca do Sar. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 83 habitantes (38 homes e 45 mulleres).

Patrimonio
----------

Preto deste lugar está o couto de Lampai.

O río de Pedroso que ten un caudal permanente, aumentado no inverno polas chuvias. Nel faise pesca de troitas. Hai oito muíños en ruínas, usados antigamente para moer o millo.

O monte está mancomunado pola Comisión dos Montes de Pedroso, que engloban a Pedroso Norte e Pedroso Sur ou do Vendaval. Ó uso forestal adícase en boa medida ao cultivo do eucalipto, que se destina a empresas como FINSA. A auga de uso doméstico procede de mananciais logo de ser recollida en depósitos comúns.

Hai dous parques infantís con bambáns, escorregadoiros e cabaliños, e un campo de fútbol amplo. Hai tamén un circuíto de motocross.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Cruces

| Lugares da parroquia de Cruces no concello de Padrón (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Abelina | A Angueira de Suso | O Areal | A Baiuca | Bascuas | Cruces | A Escravitude | O Loureiro | Os Muíños | O Pedroso do Norte | O Pedroso do Vendaval | A Picaraña | Prada | Queiruga | Tarrío | Vigo | O Vilar |

### Parroquias de Padrón

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Padrón |  |
| --- | --- |
| Carcacía (San Pedro) | Cruces (Santa María) | Herbón (Santa María) | Iria Flavia (Santa María) | Padrón (Santiago) |
Traxectoria interplanetari de Cassini.Traxectoria interplanetaria de Cassini.
En astronáutica, **asistencia gravitacional** (en inglés, *slingshot effec*, *swing-by ou* *gravity assist*) é a manobra destinada a usar a enerxía do campo gravitacional dun planeta ou satélite para acelerar ou frear unha sonda espacial cambiando a súa traxectoria. A asistencia gravitacional úsase nas viaxes interplanetarias. Así, a Misión BepiColombo programouse con varios encontros planetarios para frear e variar a traxectoria, entre eles, un coa Terra en abril de 2020. Outros casos foron a sonda espacial Rosetta, a sonda Cassini-Huygens, ou New Horizons.

Efecto tirón gravitacional: A nave espacial está representada polo punto (ángulo superior der.) que se move cara á esquerda. O planeta (pelota negra) móvese cara a abaixo. O sistema de coordenadas (abaixo á der.) amosa a velocidade da nave, a liña vermella máis fina amosa a velocidade constante que tería a nave se non se usara o efecto para acelerala.
A máxima variación de velocidade que pode proporcionar un planeta depende da súa masa e da distancia periapsical á que pasa ó obxecto. O máximo impulso no caso de Venus implica unha variación duns 7 km/s, para a Terra, 8 km/s, Marte 3,5 km/s, Xúpiter 43 km/s ou Saturno 26 km/s.

É unha técnica común nas misións espaciais destinadas ó Sistema Solar exterior, que permite usar menos combustible e aforrar custos, cun deseño máis sinxelo das naves. En troques, a traxectoria vólvese máis longa e complicada para que a sonda pase por un ou varios planetas antes de dirixila ó destino final. Para usar a asistencia gravitacional dos planetas necesítase aproveitar o paso da sonda por unha determinada posición do planeta asistente en relación ó destino final, polo que as misións espaciais teñen "fiestras de lanzamento" en determinados momentos, que hai que aproveitar para a engalaxe.

Efecto freo gravitacional: A nave espacial está representada polo punto (ángulo superior der.) que se move cara á esquerda e abaixo. O planeta (pelota negra) móvese cara a abaixo. O sistema de coordenadas (abaixo á esq.) amosa a velocidade da nave, a liña vermella máis fina amosa a velocidade constante que tería a nave se non se usara o efecto para acelerala.

Notas
-----

1. ↑  "Why is BepiColombo back?". *www.esa.int* (en inglés). Consultado o 2020-04-03.
2. ↑  Javier Casado (2011). *Rumbo al cosmos: los secretos de la astronáutica*. Self publishing.

Ligazóns externas
-----------------

**Español:**

* ESA.int (asistencia gravitatocional).
* SondasEspaciales.com (asistencia gravicional).

**Inglés:**

* DUR.ac.uk (*slingshot effect*).
* ESA.int Animación da misión Cassini-Huygens
* MathPages.com (teoría de asistencia gravitacional, ou *gravitational slingshot theory*).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223776
* EBID: ID
* LCCN: sh2006004124
* MAG: 144953966

 |
O **Pazo de Cadro** é unha casa señorial particular situada na parroquia de San Tomé de Piñeiro, en Marín. É a construción civil máis antiga do concello, e está recollida no inventario de patrimonio histórico-artístico da Xunta de Galicia. No ano 2012 estaba en mal estado de conservación.

Historia
--------

Xa existía no século XV como casa grande fortificada. Desde que en 1590 a torre foi aforada polo mosteiro de Oseira a Vasco de Romai, o pazo pertenceu a esa familia durante douscentos anos. Segundo consta nunha inscrición sobre a porta de entrada á herdade, en 1710 Xoán de Romai realizou diversas obras de acondicionamento. A finais do século XVIII pasou á familia Cea, tralo matrimonio de Juana Añel Romai con José de Cea, dono do Pazo de Cea (Nigrán).

Posteriormente o pazo pasou a ser propiedade municipal, quedando en estado de ruína. Na década de 1960 foi mercado pola escritora e xornalista sueca Christina Lilliestierna. Trala súa morte no ano 2000 os seus herdeiros venderon o mobiliario (incluídas unha colección de cerámicas e de alfombras persas) e o pazo. Actualmente está abandonado.

Arquitectura
------------

A torre, con planta terrea, dous andares e remate ameado, é a parte máis vella do pazo, posiblemente construída no século XV. A comezos do século XVIII engadíuselle o corpo residencial, cun balcón corrido na parte traseira asentado sobre canzorros, e unha ampla solaina a ras de chan rodeada de balaustres sobre o val de Esperela. No exterior hai varios escudos nobiliarios, incluídos os dos Romai e os dos Soutomaior: dous na residencia e outro no portalón.

Rosetón e imaxe de Santa Bárbara.
A capela de Santa Bárbara é de arquitectura barroca-clasicista. Foi construída co pazo, e reconstruída a comezos do século XIX por José Cea Añel e Romai, segundo as inscricións no portalón e na parede da capela. O templo está acaroado ao pazo, pero accédese a ela por unha porta lateral independente con escalinata. Sobre a porta hai un pequeno rosetón calado, quizais aproveitado dunha construción anterior, e un nicho coa imaxe de Santa Bárbara. O presbiterio está cuberto por unha bóveda de canón. A nave ten unha elegante cúpula sobre pendentes decoradas con brasóns familiares, rematada por unha lanterna. Hai outro escudo nobiliario no pincho exterior da capela.

O conxunto inclúe un hórreo de dez pés na eira e un pombal, amais dunha casa para os caseiros e dúas piscinas engadidos posteriormente.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pazos de Galicia

### Ligazóns externas

* Pazo de Cadro en TurGalicia
* Pazos e Casas Antigas na web do concello de Marín
Ingredientes para facer tsampa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos tibetanos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **tsampa** (en tibetano: རྩམ་པ་, en tibetano transliterado: *rtsam pa*) ou **sampa** é un alimento básico do Tíbet, particularmente na parte central, así como da rexión do Himalaia en xeral. Adoita consumirse xunto co té con manteiga salgada tibetana (en tibetano: བོད་ཇ་, en tibetano transliterado: *bod cha*).

Non existen produtos similares en occidente, malia o máis similar coñécese polo nome de gofio e é procedente das Illas Canarias.

Características
---------------

É unha comida concibida para ser fácil de preparar. Estas elabóranse polos sherpas usando fariña de qingko (orxo das altiplanicies do Himalaia), manteiga (feita con leite de iac) e coa medula dos ósos de bovino e que se adoita consumir como papas. A pasta obtida finalmente adóitase facer con forma de cilindros ou bólas e é consumida cos dedos.

Rituais
-------

Torma.
O tsampa ten un papel importante nos rituais budistas tibetanos durante as festas ou outras celebracións importantes.

Nestes eventos é costume por tradición lanzar tsampa ao aire, que cae sobre os participantes, como signo de boa fortuna (parecido á festa da tomatina en España).

As versións do tsampa con manteiga tamén é usado para realizar tormas, que son figuras simbólicas ofrecidas nos rituais.

Versión moderna
---------------

A pesar da versión tradicional do Tíbet existen outras versións modernas que non teñen relación co alimento tibetano.

Estes tsampa creáronse por afeccionados á supervivencia que querían un alimento fácil de elaborar, preparar e que fose nutritivo.

Os ingredientes desta nova versión son: os feixóns vermellos, garavanzos, lentellas, millo seco, cachuete natural, mel puro, plátano verde deshidratado, soia en grans e trigo seco. Estes grans e plátanos son posteriormente asados con lume e moídos e despois mestúrase a mestura obtida co mel. Finalmente, dáselles forma de pelotas, non máis grandes que as de golf, e así obteñen un alimento nutritivo e fácil de preparar e elaborar.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Chatang
* Hardtack

### Ligazóns externas

* Web oficial.
* Receita de Tsampa.
Coordenadas: 42°30′50″N 8°31′56″O﻿ / ﻿42.51381, -8.53215

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cutián.

**Cutián** é un lugar da parroquia de San Xurxo de Sacos, no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade. Segundo o IGE, en 2015 tiña 90 habitantes (45 homes e 45 mulleres), o que supón un descenso de 31 persoas respecto ó ano 2006. É o lugar máis habitado da parroquia.

Patrimonio
----------

Neste lugar está o petróglifo da Roda do Barral, cunha combinación circular da idade de bronce.

Tamén está aquí o cruceiro de San Martiño. A tradición conta que no seu lugar había unha igrexa parroquial, que abarcaría zonas da actual parroquia de Fragas (Campo Lameiro), ou un pequeno mosteiro ou priorato. Daquela construción teríase aproveitado a pedra para a fachada da igrexa parroquial de Fragas.

Tamén se conta do cruceiro que pouco antes da guerra civil española uns nenos romperon xogando un brazal, e que foi reparado por Américo Iglesias, veciño do lugar. Durante a guerra loitou na fronte de Teruel, regresando ileso, e morreu xa de vello á beira do cruceiro.

Ademais dese, está o cruceiro de Barral, posiblemente do século XVII, a xulgar pola feitura e por unha inscrición case ilexible.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de San Xurxo de Sacos

| Lugares da parroquia de San Xurxo de Sacos no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade |  |
| --- | --- |
| Barbeitos | Calva da Viña | Cuspedriños | Cutián | Fentáns | Fontán | Lombo do Muíño | A Longa | Mirón | O Outeiro | San Xurxo |

### Parroquias de Cerdedo-Cotobade

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Cerdedo-Cotobade |  |
| --- | --- |
| Aguasantas (Santa María) | Almofrei (San Lourenzo) | Borela (San Martiño) | Carballedo (San Miguel) | Caroi (Santiago) | Castro (Santa Baia) | Cerdedo (San Xoán) | Corredoira (San Gregorio) | Figueiroa (San Martiño) | Folgoso (Santa María) | Loureiro (Santiago) | Parada (San Pedro) | Pedre (Santo Estevo) | Quireza (San Tomé) | Rebordelo (San Martiño) | Sacos (Santa María) | San Xurxo de Sacos (San Xurxo) | Tenorio (San Pedro) | Tomonde (Santa María) | Valongo (Santo André) | Viascón (Santiago) |

Notas
-----

1. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 23 de abril de 2021.
**Gaizka Toquero Pinedo**, nado en Vitoria o 9 de agosto de 1984, é un futbolista vasco. Xoga de dianteiro, na demarcación de segundo punta, e o seu actual equipo é o Real Zaragoza.

Traxectoria
-----------

Gaizka Toquero comezou a xogar no CD Ariznabarra de Vitoria (País Vasco). Posteriormente estivo no SD Lemona e máis tarde fichouno o Sestao River. Aos poucos foi collendo forma ata que o Athletic Club fíxase nel en 2008. Como non entraba nos plans de Joaquín Caparrós foi cedido á SD Eibar grazas ao novo técnico armeiro, Carlos Pouso, que xa o adestrara no Sestao, pero foi recuperado no mercado de inverno polo Athletic Club.

O 4 de marzo de 2009 marcou o tanto definitivo fronte ao Sevilla FC (3-0) para clasificar o Athletic, 24 anos despois, para a final da Copa do Rei. Marcou o seu primeiro gol en Liga o 21 de abril de 2009, ante o Club Deportivo Numancia de Soria no Nuevo Estadio Los Pajaritos; fixo o 1-1, nun partido que rematou 1-2.

O día 13 de maio de 2009 marcou o único gol do Athletic Club na final da Copa do Rei de 2009, na que o seu equipo caeu derrotado por 1-4 fronte ao FC Barcelona.

Marcou o primeiro gol do Athletic Club na liga 2009-10, conseguindo os tres puntos do equipo contra o RCD Espanyol. Tamén marcou contra o Sporting de Xixón, o FC Barcelona e o Tenerife. Contra o Valladolid logrou o seu primeiro dobrete en Primeira División.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Ficha de Toquero en Athletic Club.net
* Estatísticas do xogador en futbolmercado.es

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q439128
* As: 17836
* BDFutbol: 8508
* FootballDatabase: 36092
* SoccerBase: 53649
* Soccerway: 59058
* Transfermarkt: 71840
* UEFA: 250008636
* Worldfootball: toquero

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ocaña.

| Luis Ocaña |
| --- |
|  |
| Información persoal |
| Nacemento | Jesús Luis Ocaña Pernía 9 de xuño de 1945 Priego, Cuenca, Castela-A Mancha |
| Falecemento | 19 de maio de 1994 (48 anos) Mont-de-Marsan, Francia |
| Nacionalidade | España España |
| Equipo |
| **Último equipo** |  |
| Equipo(s) Pro |
| 1968–19691970–19741975–19761977 | FagorBicSuper Ser ZeusFrisol Gazelle |
| Principais vitorias |
| Tour de Francia: Clasificación xeral  (1973) e 9 etapasVolta a España: Clasificación xeral  (1970) e 6 etapasCampionato de España en ruta   (1972)Dauphiné Libéré (1970, 1972, 1973) |

**Jesús Luis Ocaña Pernía**, nado en Priego (Cuenca) o 9 de xuño de 1945 e finado en Mont-de-Marsan (Francia) o 19 de maio de 1994, foi un ciclista español que gañou o Tour de Francia en 1973.

Traxectoria
-----------

De neno viviu na localidade de Vila, no Val D'Aran. Despois emigrou cos seus pais a Mont-de-Marsan, onde se formou como ciclista con Antonin Magne. En 1968 debutou como profesional. En 1969 acadou o segundo posto na Volta a España, tras Roger Pingeon. Ó ano seguinte gañou de novo a Volta, sendo terceiro en 1971 e segundo en 1973 e 1976.

No Tour de Francia de 1971 Ocaña tivo que abandonar a carreira debido a unha grave caída no descenso do Col de Mente cando vestía o maillot amarelo e avantaxaba en case sete minutos e medio a Eddy Merckx. Porén, logrou nove tiradas e a vitoria final no Tour de 1973, no que non participou Merckx,levando o maillot amarelo desde a sétima etapa. Ese ano fóra segundo na Volta a España tras o campión belga. Máis adiante acadou a medalla de bronce no campionato do mundo de fondo en estrada. Amais, gañou nunha ocasión o Gran Premio das Nacións, tres veces a Dauphiné Libere e dúas Volta a Cataluña.

Unha vez retirado adicouse á viticultura, vivindo no sur de Francia coa súa muller, Josiane. En 1979 tivo un accidente de tráfico no que que case perde a vida.

Suicidouse en 1994, logo dunha forte depresión por mor dos problemas económicos e a que sufría hepatite C logo dunha transfusión sanguínea. O 27 de maio de 2008 recibiu a título póstumo a Real Orde do Mérito Deportivo de España.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q358336
* WorldCat
* VIAF: 68976063
* BNF: 121955707
* DBE: luis-ocana-pernia
* FAST: 12202
* ISNI: 0000 0000 2362 6971
* LCCN: n50035909
* Munzinger: 01000050196
* NTA: 22701605X
* SUDOC: 03056591X
* CyclingArchives: 3049
* ProCyclingStats: 168672

 |
O **río de Baredo****,** tamén chamado nalgúns tramos **regato das Tres Regueiras** ou **río da Fraga****,** é un curso de auga que se atopa na parroquia de Baredo, no concello pontevedrés de Baiona.

Xeografía
---------

Está composto por dous regueiros: un nace no lugar chamado As Tres Regueiras e discorre polos núcleos do Agro, do Río, do Outeiro, da Torre, da Pedra e de Cancelo; e o outro discorre polos lugares dos Portelos, da Cachada e de Cancelo. Ambos atópanse no lugar chamado *O Río de Amaro*, entre Cancelo e A Ponte. Desemboca no lugar de Porrido.

Fauna e flora
-------------

Muíño na senda fluvial.
Ás súas beiras foi medrando a parroquia de Baredo, grazas, en boa parte, á súa fertilidade. Dentro da fauna destacan aves como avelaionas, mouchos de orellas, lavandeiras brancas, rabirrubios, gaivotas ou corvos mariños, anfibios como a ra verde, píntegas comúns ou píntegas rabilongas. Tamén hai pequenos roedores, como ratos, toupas e ourizos cacho, e algún que outro aguanón. Entre a flora hai xestas, toxos, fentos e a especie invasora lirio de auga, tamén chamada cala, amais do eucalipto.

Senda fluvial dos Muíños de Baredo
----------------------------------

A súa auga foi empregada como forza motriz en varios muíños. Logo de pasaren por un proceso de desuso, foron restaurados tres (Acugulado de Arriba, Acugulado do Medio e Acugulado de Abaixo) e fíxoselle unha senda ás beiras do río no seu tramo final. Outros muíños quedaron sen restaurar (O Barreiro, Da Maquía, O Pinicho, O de Estrella, A Foupa e A Torre).

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Río de Baredo - 38274000059086". *galicianomeada.xunta.gal*. Consultado o 2023-10-24.
2. ↑  "As Tres Regueiras - 38274000197941". *galicianomeada.xunta.gal*. Consultado o 2023-10-24.
3. ↑  "A Fraga - 38274000197964". *galicianomeada.xunta.gal*. Consultado o 2023-10-24.
4. ↑  "O Río da Mar ou de Amaro - 38274000198427". *galicianomeada.xunta.gal*. Consultado o 2023-10-24.
5. ↑  "Porrido - 38274000059084". *galicianomeada.xunta.gal*. Consultado o 2023-10-24.
6. 1 2  "Molinos de Baredo | GALICIA MAXICA" (en castelán). 2016-03-03. Consultado o 2016-08-31.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Alto.

**O Alto dos Pinos** é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello lugués de Ribadeo. Tiña 14 habitantes en 2015 (6 homes e 8 mulleres) segundo datos do IGE. Iso supón un aumento da poboación respecto a 2007 cando tiña 13 habitantes (5 homes e 8 mulleres), e dous habitantes máis que en 2006.

Localización
------------

Sitúase nun pequeno alto cheo de pinos que aproveitaban para madeira e para leña. Formouse como consecuencia de asentamentos de veciños chegados doutros lugares próximos e da propia parroquia, que fixeron a súa vivenda nunha leira ou nun monte, despois de cortar os piñeiros. Era importante porque se cruzaban a estrada que unía A Coruña con Oviedo e a que une Piñeira con Folgosa.

Economía
--------

Hoxe, despois da concentración parcelaria, xa non se traballa a terra coa axuda do gando, senón con maquinaria agrícola. As obras da autovía do Cantábrico, e antes as do ferrocarril Ferrol-Xixón separaron este lugar da parroquia e déronlle unha nova dimensión que se ve favorecida polo asentamento de pequenas industrias de servizos e algún taller, desaparecendo o cultivo agrícola, agás o de autoconsumo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Piñeira

| Lugares da parroquia de Piñeira no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Alto dos Pinos | Arelongo | Barreiro | As Cruces | Dompiñor | A Eirexa | Folgosa | O Morgullón | O Outeiro | Río | Vilar |

### Parroquias de Ribadeo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |

Notas
-----

1. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia" (en galego). Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 6 de decembro de 2016.
Bridas de distintos tipos e cores.
**Brida** é unha peza de plástico, xeralmente nailon, empregada para suxeitar e xuntar cables, tubos ou pezas de feito temporal ou permanente. O nome ven das pezas empregadas para unir tubarías.

Actualmente as bridas, empregadas en primeiro momento en electricidade, pasaron a se empregar en moitos outros sectores como fontanería, xardinaría ou mesmo por policías e militares a xeito de esposas para deter xente.

Orixes
------

A orixe das primeiras patentes de bridas son de 1958 baixo marca de Ty-Rap pola compañía eléctrica Thomas & Betts. Eran deseños para suxeitar os cables aos soportes nos avións. O deseño orixinal consistía nun soporte de metal. Máis tarde o deseño evolucionou na vez por poliamida PA6.6 (nailon). Anteriormente os cables suxeitábanse con cordóns, de xeito similar a como se atan os chourizos. O cordón daba unha volta ao redor do feixe de cables e continuaba unha distancia ata a seguinte atadura. O bo uso do sistema dependia de atar cada feixe ben preto e manter esa tensión en todo o feixe de cable que se suxeitaba. Se era necesario unha reparación ou rompía calquera fío podía desfacerse o feixe. As bridas pasaron a individualizar cada suxeición o que garantía un bo atado aínda que fallase algunha das bridas e facilitaba as reparacións.

Descrición
----------

Unha brida (en verde) e a sección do sistema de subxección (en azul).
Uso de bridas (de cor negra) suxeitando feixes de cables nun Airbus-A320.
As bridas empregadas actualmente son de naylon, plástico, ou metal. Compóñense dunha cremalleira sobre a cal escorrega unha peza que fai de tope, permite a xeitar o peche e a presión sobre o feixe. As bridas miden dende uns centímetros ata máis dun metro dependendo do uso que se faga delas.

O uso maioritario de poliamida 6.6 ten múltiples vantaxes:

* Autoextinguible
* Alta resistencia, rixidez e dureza
* Alta estabilidade dimensional tamén exposta ao calor
* Alta resistencia á abrasión, excelente resistencia aos alcalis, aceites, produtos derivados do petróleo ou graxas

Normativa
---------

Bridas para o marcado dos cables.
As bridas fabrícanse segundo a normativa DIN EN 62275 para uso en cables de instalacións eléctricas, especifícase:

* Temperatura mínima de instalación
* Temperatura mínima de uso
* Resistencia mínima á tracción (na normativa é descrita como a resistencia á tracción de bucle)
* Exposición a envellecer por calor
* Ciclos de temperatura
* Lume
* Resistencia a ferruxe

Ademais da normativa internacional para o uso das bridas en instalacións, poden ser necesarias outras normativas. Así cada sociedade de clasificación de buques ten as súas propias normas que son de obrigado cumprimento para a certificación e uso nos buques.

Bridas en España
----------------

A chegada das bridas a España foi da man da empresa Unex de L'Hospitalet de Llobregat[], fundada en 1964.

Notas
-----

1. ↑  "Historia". *Unex*. Consultado o 2 de setembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial de Thomas & Betts
Un **autómata finito** ou **máquina de estados finita** é un modelo matemático que representa unha linguaxe.

Conceptos
---------

Introduciranse a continuación unha serie de conceptos para definir formalmente un autómata finito:

* Chámase alfabeto, e denotarase *A*, a un conxunto de símbolos.
* Chámase palabra a unha sucesión de símbolos, xeralmente dun alfabeto dado.
* Chámase linguaxe a un conxunto de palabras formadas por símbolos dun alfabeto dado.

Cada autómata finito representa unha linguaxe e é quen de recoñecer as palabras desta. Así mesmo, pódese usar un autómata finito para xerar palabras dunha linguaxe. Tanto para recoñecer palabras como para xeralas os autómatas sérvense dun conxunto de estados e dunha función de transición que permite moverse dun estado a outro en función do símbolo do alfabeto que se recibe.

A seguinte figura mostra un **exemplo**:

Definición formal
-----------------

Defínese **formalmente** un autómata finito mediante unha 5-tupla

{\displaystyle M=(S,A,T,s,F)}, onde:

* *S* é un conxunto de estados.
* *A* é un alfabeto.
* *T* é unha función de transición, definida como {\displaystyle T:SxA->S}.
* *s* elementoDe *S* é o estado inicial.
* *F* subconxuntoDe *S* é o conxunto de estados de aceptación ou finais.

Defínese a linguaxe que recoñece un autómata finito como:

{\displaystyle L(M)={xelementoDeA\*|T(s,x)elementoDeF}}

### Exemplo

Un exemplo de autómata finito sería:

*M = (S, A, T, q0, F)*, onde
*S = {q0, q1, q2}*
*A = {a, b}*
*T* ven dada por:
*T (q0, a) = q1*, *T (q0, b) = q2*
*T (q1, a) = q1*, *T (q1, b) = q2*
*T (q2, a) = q1*, *T (q2, b) = q0*
*s = q0*
*F = {q1}*
O autómata finito do exemplo recoñece cadeas rematadas en b.

Os autómatas finitos poden ser **representados**, ademais de pola súa definición formal, mediante unha táboa de transicións, mediante un diagrama de transicións ou mediante un grafo. Neste último caso os estados corresponderanse cos nodos do grafo e a función de transición representaríase mediante os enlaces, sendo a etiqueta do enlace o símbolo que recibe a función de transición.

Os autómatas finitos poden ser deterministas ou non deterministas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q176452
* MAG: 167822520
* NKC: ph210246

 |
Unha vila costeira de Sumatra devastada tralo tsunami de 2004.
Un **risco natural** é aquel fenómeno físico que produce un dano no ambiente e como consecuencia pode producir desastres ou catástrofes naturais, que causan crises nos diferentes sectores da sociedade.

O impacto dos riscos naturais pódese reducir de diferentes maneiras como por exemplo por campañas de prevención, adoptando políticas de xestión adecuadas, mellorando a comprensión dos fenómenos xeodinámicos dos propios riscos...

O termo risco natural ven dado pola seguinte expresión:

**RISCO = PERIGOSIDADE + VULNERABILIDADE**
A **perigosidade** refírese á probabilidade de que un determinado fenómeno se poida producir ou non.
A **vulnerabilidade** é o impacto do fenómeno sobre a sociedade.

É necesario facer diferenza entre riscos actuais e riscos potenciais:

* **Riscos actuais**: como por exemplo un acuífero contaminado que esta empregándose, un volcán en erupción. Estes riscos fan dano aínda sen desenvolver todo o seu potencial.
* **Riscos potenciais**: un volcán inactivo, unha aba en equilibrio estrito son exemplos.

Clasificación
-------------

### Meteorolóxicos

Moitos dos riscos naturais están asociados as condicións e os cambios no clima.

* Temporais de vento.
* Tornados ou furacáns.
* Nevadas.
* Tempestades eléctricas.

### Xeofísicos

* Esvaementos do terreo.
* Terremotos.
* Volcáns.

### Antropoxénicos

Son causas artificiais producidas polo ser humano.

* Catástrofes en centrais nucleares.
* Contaminación.

### Biolóxicos

* Pragas.
* Pestes.
* Epidemias.

Consecuencias
-------------

Claro está que a parte dos danos que producen en maior ou menor medida, podemos diferenciar dous tipos de consecuencias.

### Directas

Son aquelas referidas os danos que afectan ós bens propios, agricultura e gandería, patrimonio cultural...

### Indirectas

Referímonos a consecuencias indirectas aquelas como unha interrupción de obras, diminución do turismo...

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* 
* Arquivado 19 de novembro de 2007 en Wayback Machine.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3433179
* JSTOR: natural-hazards
* MAG: 39410599

 |