**Ganesha** (en sánscrito: संस्कृत: गणेश), tamén coñecido como **Ganesh** ou **Ganexa**,  é un dos deuses máis venerados do hinduísmo, simbolizando a sabedoría, a eliminación de obstáculos e o patrón das artes e das ciencias. 

Adórase en numerosas formas relixiosas en toda a India e é unha figura central en rituais e celebracións hindús.

Ganesha é o símbolo das solucións lóxicas e debe interpretarse como tal. O seu corpo é humano mentres que a cabeza é a dun elefante; ao mesmo tempo, o seu transporte (*vahana*) é un roedor. Deste xeito, Ganesha representa unha solución lóxica aos problemas: é o "Destrutor de Obstáculos". A súa consorte é Buddhi (un sinónimo de "mente") e é adorado xunto con Lakṣmi (a deusa da abundancia) por comerciantes e empresarios. O culto a Ganesha está moi estendido, mesmo fóra da India. Os seus devotos chámanse *Gaṇapatyas*.

Nome e filiación
----------------

### Familia

É o primeiro fillo de Shiva e Pārvatī,e irmán de Kartikeya. irmán de Escanda, e o marido de Budhi (Aprendizaxe) e Siddhi (Realización). 

### Étimo

O nome está composto polas palabras *gaṇa* (sánscrito: गण = tropas, grupos, exércitos  ) + *īśa* (sánscrito: ईश = señor  ), que, por acomodación eufónica, forman *Gaṇeśa*. 

*Ga* simboliza *Buddhi* (intelecto) e *Na* simboliza *Vijñāna* (sabedoría).

### Outros nomes

Tamén se lle chama **Vinayaka** en kannada, malayalam e marathi, **Vinayagar** e **Pillayar** en tamil, e **Vinayakudu** en telugu. Ganesha é considerado o eliminador de obstáculos, provedor de éxito e abundancia, mestre do intelecto, sabedoría e xefe do exército celeste, e por iso, esta divindade sempre se atopa na porta de todos os templos hindús e na porta dos fogares hindús como protector. 

En xeral, o título hindú de respecto *śrī* ou *shri* ten como prefixo o seu nome.

### Astronomía

**Ganesa Macula** é un accidente xeolóxico de albedo escuro e de forma circular da lúa Titán do planeta Saturno. O seu nome procede da divinidade **Ganesha**.

Iconografía
-----------

Como sucede nas outras representacións dos deuses no hinduísmo, a figura de Ganesha encapsula un arquetipo con múltiples significados e simbolismo. Expresa un ideal de perfección e tamén os medios a través dos cales pode alcanzarse.

**Ganesha** adoita representarse con cores cálidas que van do amarelo ao vermello, incorporando a forma humana cunha prominente barriga, catro brazos e a característica cabeza de elefante cun só cairo. É común atopalo montado no seu *vahana* (vehículo ou montura), un rato chamado Mushika, que representa a capacidade para evitar obstáculos. Ganesha adoita representarse sentado, cunha perna levantada e cruzada sobre a outra, simbolizando o equilibrio entre o mundo material e o espiritual.

Na estrita iconografía hindú, é tabú representar a Ganesha con só dúas mans. Non obstante, existen imaxes de **Ganesha** con seis, oito, dez, doce ou incluso catorce mans, onde cada unha sostén un obxecto distinto, representando até cincuenta e sete símbolos diferentes segundo algúns estudosos. Cada atributo porta unha carga simbólica que reflicte as virtudes internas ás que os devotos deben aspirar.

Adoración e simbolismo
----------------------

É tradicionalmente adorado antes de comezar calquera novo proxecto ou ao inicio de viaxes, e o festival de Ganesh Chaturthi celébrase anualmente en súa honra.

Ganesha é recoñecido no hinduísmo como o son primordial Om, do que se cre que emanaron todos os himnos sagrados. Representa a unión de Śakti (Enerxía) e Shiva (Materia), simbolizando tanto o Son como a Luz, xunto co seu irmán Escanda (ou Kartikeya). Ganesha encarna o equilibrio entre forza e bondade, poder e beleza, e destaca pola súa capacidade para discernir entre verdade e ilusión, o real e o irreal.

A sabedoría e os atributos de Ganesha descríbense no *Gaṇapati Upaniṣad*, un texto antigo que o identifica con Brahman (a realidade última) e Atman (a alma individual). Un dos mantras máis célebres asociados a Ganesha é *Om Gam Gaṇapataye Namah*, que se traduce como "Saúdo ao Señor dos grupos e exércitos".

Notas
-----

1. ↑  Séguier 1990.
2. ↑  Oliveira 1952, p. 64.
3. ↑  "Gāṇapatyas". *Hindupedia, the Hindu Encyclopedia* (en inglés). 2023-04-07. Consultado o 2024-03-13.
4. ↑  "MW Cologne Scan". Consultado o 2021-06-18.
5. ↑  "MW Cologne Scan". Consultado o 2021-06-18.
6. ↑  "Ganesa Macula isn't a dome". *The Planetary Society* (en inglés). Consultado o 2024-03-13.
7. ↑  Paul Courtright, "Ganesha: Lord of Obstacles, Lord of Beginnings", ISBN 978-0195146720.
8. ↑  Na mitoloxía hindú, Mushika é máis que un simple vehículo; tamén simboliza a habilidade para chegar a todas partes, mesmo aos lugares máis pequenos e difíciles de acceder, reflectindo a capacidade de **Ganesha** para superar todos os obstáculos. A relación entre Ganesha e Mushika tamén se interpreta ás veces como a representación do control do intelecto (simbolizado por Ganesha) sobre o ego (simbolizado por Mushika).
9. ↑  Paul Martin-Dubost, "Ganesha: The Enchanter of the Three Worlds", ISBN 978-2908606275.
10. ↑  Ramesh Menon (2017). *The Complete Mahabharata Volume 1 to 12 By Ramesh Menon PDF download*.
11. ↑  "Ganesh Chaturthi; Celebration, Significance, & Information". *www.britannica.com* (en inglés). Consultado o 2024-03-13.
12. 1 2  Martin-Dubost, Paul (1997). *Gaṇeśa, the Enchanter of the Three Worlds* (en inglés). Franco-Indian Research. ISBN 978-81-900184-3-2.
13. ↑  Courtright, Paul B. (1985): *Gaṇeśa: Lord of Obstacles, Lord of Beginnings*; apéndice «The Śrī Gaṇapati Atharvaśīrṣa». Nova York: Oxford University Press, 1985.

  

  

  

  

 Estatua de Ganesha no distrito de Andra Pradesh, India
 Estatua de Ganesha fotografada en Londres durante o día santo de Dipavali
### Outros nomes

Do mesmo xeito que outros Murtis hindús (ou deuses e deusas), Ganesha ten moitos outros títulos de respecto ou nomes simbólicos, e adoita ser venerado a través do canto do *sahasranama*, ou mil nomes. Cada un é diferente e leva un significado diferente, representando un aspecto diferente do deus en cuestión. Case todos os deuses hindús teñen unha ou dúas versións aceptadas das súas propias liturxias dos mil nomes ( *sahasranam* ).

* **Ameya** (sánscrito: अमेय), sen límites (en marathi )
* **Anangapujita** (sánscrito: आनंगपूजीता), O sen forma ou sen corpo
* **Omkara** (sánscrito: ॐ कार), co corpo en forma de Om
* **Balacandra** (sánscrito: बालचंदृ), quen leva a lúa na cabeza
* **Cintamani** (sánscrito: चिन्तमनि), aquel que elimina as preocupacións
* **Dhumraketu** (sánscrito: धुम्रकेतू), ou Burning
* **Gajakarna** (sánscrito: गजकर्ण), o que ten orellas de elefante
* **Gajanana** (sánscrito: गजानन्), aquel que ten rostro de elefante
* **Gajavadana**, o que ten a cabeza dun elefante
* **Gaṇadhyakśama** (sánscrito: गणध्यक्शमा), o líder das masas
* **Gaṇapati** (sánscrito: गणपती), Conductor dos Gaṇas, espíritos e pantasmas do exército de Shiva
* **Gaṇanatha**, Señor dos Ganas
* **Gananayaka**, Señor de todos os seres
* **Ekadanta** (sánscrito: एकदंत), cun só colmillo
* **Kapila** (sánscrito: कपिल), o nome dunha vaca celeste. Gaṇexa representa as características de "dar" que simboliza a vaca, de aí o nome.
* **Lambodara** (sánscrito: लंबोदर), de barriga grande
* **Mushika Vahana**, O que conduce o rato
* **Pillaiyar**, tamil para "Noble Son"
* **Shupakarna**, orellas grandes e propicias
* **Sumukha** (sánscrito: सुमूख), aquel que ten un rostro fermoso: dise que Ganesha posúe todas as calidades da Lúa, a quen tamén se lle chama Deus da beleza, e por iso é coñecido como Sumukha.
* **Vakratunda** (sánscrito: वक्रतुंड), tronco curvo
* **Vighnaharta** (sánscrito: विघ्नहर्त), removedor de obstáculos
* **Vighna Vinashaka**, removedor de obstáculos
* **Vighnesh** ou **Vighneshvara** (sánscrito: विग्णेशवर), controlador de obstáculos ( *Vighna* = obstáculos, *īśvara* = señor)
* **Vikata** (sánscrito: विकट), o feroz
* **Vinayaka,** (sánscrito विनायक), un líder distinguido (Vi significa *especial* viśeṣa e nayaka da raíz *ni* para liderar, polo tanto, *líder*
* **Vishvadhara** ou **Jagadoddhara**, O que mantén o universo
* **Vishvanata** ou **Jagannatha**, Señor do Universo

Outro *murti* moi querido é o **Bala Gajanana** ou **Bala Ganesha** (literalmente, *o pequeno Ganesha* ou *o bebé Ganesha* ), no que se representa a un Ganesha moi novo cun tronco pequeno e ollos grandes nos brazos dos seus Divinos Pais, ou mentres abraza docemente. o Lingam, o símbolo de Shiva.

### Os doce nomes de Ganesha

O Ganesha Puraṇa, un texto importante dos Gaṇapatyas, ofrécenos unha lista dos doce nomes principais do deus elefante. Estes nomes deben pronunciarse antes de calquera ritual. Son os seguintes:

1. **Sumukha** : "O Señor cheo de graza"
dous. **Ekadanta** : "O Señor que só ten unha presa"
3. **Kapila** : "O Señor de cor leonata"
4. **Gajakarna** : "O Señor con orellas de elefante"
5. **Lambodara** : "O Señor cunha barriga prominente"
6. **Vikata** : "O deformado"
7. **Vighnanâsaka** : "O Señor destrutor de obstáculos"
8. **Ganâdhipa** : "O Señor Protector de Gaṇa"
9. **Dhûmraketu** : "O Señor da cor afumada" con dous brazos montado nun cabalo azul, o Gobernante do Kali Yuga
10. **Ganâdhyaksha** : "O ministro do Gana"
11. **Bhâlachandra** : "O Señor que leva a lúa crecente na súa cabeza"
12. **Gajânana** : "O Señor con cara de elefante".
Ademais destes, hai máis nomes que constitúen os 21 nomes de Ganesha, usados durante Puja. Ofrendas de flores e arroz acompañan aos 21 nomes de Ganesha (eka viśanti nama).

* **Vighnarâja** : "O Rei dos Obstáculos"
* **Gajânana** : "O Señor que ten rostro de elefante"
* **Lambodara** : "O Señor cunha barriga prominente"
* **Shivatmaja** : "O fillo de Shiva"
* **Vakratunda** : "O Señor co tronco retorcido"
* **Supakarna**
* **Gaṇeśvara** : "O Señor de Gana"
* **Vighnanashin** : "O destrutor de obstáculos"
* **Vikata** : "O deformado"
* **Vamana** : "O anano"
* **Sarvadeva**
* **Sarvadukhavinâshi**
* **Vighnarhartr** : "O Señor que cancela os obstáculos"
* **Dhûmrâja**
* **Sarvadevâdhideva**
* **Ekadanta** : "O Señor que só ten un colmillo"
* **Krishnapingala** : "O Señor Azul Escuro"
* **Bhâlachandra** : "O Señor que leva a lúa crecente na súa cabeza"
* **Gananâtha** : "O comandante supremo de Ghana"
* **Shankarasunav** : "O fillo de Shankara"
* **Anangapujita** : "O Señor sen forma"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ganesha*** |

1. **^** Ao contrário da opinião popular, o hinduísmo védico "primitivo" não era politeísta nem monoteísta, porém é melhor identificado como uma religião henoteísta: as diferentes manifestações e formas de Deus (entre as quais os avatares e os devas) são considerados infinitas emanações de Brahman (o princípio impessoal da realidade do qual todos os mundos e seres derivam) criadas para tornar Brahman acessível para o homem.

Véxase tamén
------------

 

* Portal:India

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1579
* WorldCat
* VIAF: 15151050109533411915
* BMT: 10011
* BRE: 2344043
* CERL: cnp00550167
* EBID: ID
* GEC: 0028959
* GiantBomb: 3005-13181
* GND: 11921024X
* LCCN: n2017065815
* NKC: jo2016908816
* Orthodox Encyclopedia: 161648
* Treccani: ganesa

 |