Biblia hebrea con targum en arameo, manuscrito do século XI. Presenta o texto do *Libro do éxodo* (12:25-31) en caracteres hebreos.
As expresións **Biblia hebrea** ou **Biblia hebraica** (latín: *Biblia hebraica*) son usadas para referirse de modo xenérico ós libros da *Biblia* escritos orixinalmente en hebreo e arameo antigos e que forman parte do canon xudeu chamado Tanak. Tamén pode referirse ó conxunto de libros chamado de antigo testamento, usado por algunhas denominacións cristiáns evanxélicas, mais que non inclúen as partes deuterocanónicas do *Antigo Testamento* e o *Anagignoskomena* ortodoxo). O termo non implica ningún xénero de denominación, numeración ou ordenación de libros, que é moi variable. (Véxase Canon bíblico).

No estudo erudito contemporáneo, é común referirse polo termo a unha das tres edicións da obra publicada por Rudolf Kittel. Neste contexto é frecuente a abreviatura *BH*, ou *BHK* (K por Kittel), ou (onde se refiren ás distintas edicións), *BH1*, *BH2* e *BH3*. As primeiras dúas edicións apareceron entre 1906 e 1913, respectivamente; a diferenza entre elas é leve, salvo por unha lista de pequenas rectificacións na segunda. Esta segunda edición foi reimpresa varias veces. Vense tamén notas que engaden extractos da Tora samaritana, da Septuaxinta, da Vulgata e da Peshitta. Na terceira edición reproduciuse o texto hebreo atopado no Códice de Leningrado, o cal é o mesmo que serviu de fonte para a *Biblia Hebraica Stuttgartensia*.

Ó lado da tradición, algúns estudos apuntan que os libros que compoñen a Biblia hebrea desenvolveranse ó longo de aproximadamente un milenio, e os textos máis antigos parecen vir do século XI a.e.c. ou do século X a.e.c. restando que os demais parecen ter orixe un pouco máis nova. Esas obras foron compostas pola compilación de escrituras intricadas e coidadosamente postas en conxunto e secuencia.

Dende o século XIX, a maioría dos estudosos coinciden afirmar que o Pentateuco ou Torá, os cinco primeiros libros, foi composto por catro fontes, J (Iavista), D (Deuteronomista), E (Eloísta) e P (Sacerdotal), que foron combinados para formar tal grupo nalgún período ó redor do século VI a.e.c. Esta teoría é agora coñecida como a hipótese documentaría, e foi a teoría dominante nos últimos douscentos anos. Do autor deuteronomista queda acreditada a autoría do libro de Deuteronomio, e tamén díxose que é o autor ou fonte dos libros de Xosué, Xuíces, Samuel e Reis (a historia deuteronomista, ou DtrH) e tamén no libro de Xeremías.

Notas
-----

1. ↑  "Cultura Hebrea" (en castelán). Consultado o 25 de decembro de 2016.
2. ↑  Tabet 2003, p. 245.
3. ↑  Tabet 2003, p. 19.
4. ↑  "Hebreo" (en castelán). Recursos Teológicos. Arquivado dende o orixinal o 05 de xaneiro de 2017. Consultado o 25 de decembro de 2016.
5. ↑  Tabet 2003, p. 231.
6. ↑  Gabel & Wheeler 2003, p. 94.
7. ↑  Gabel & Wheeler 2003, p. 90.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Biblia Kennicott

### Bibliografía

* Tabet, Miguel Ángel (2003). *Introducción general a la Biblia* (en castelán). Madrid: Palabra.
* Gabel, John; Wheeler, Charles (2003). *A Bíblia como literatura* (en portugués). São Paulo: Loyola.

### Ligazóns externas

* Biblia hebrea *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q732870
* EBID: ID
* MAG: 65264089

 |