| OpisthobranchiaRango fósil: Carbonífero-Actualidade |
| --- |
| *Aegires minor* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Gastropoda |
| (sen clasif.): | clado Heterobranchiagrupo informal de "**Opisthobranchia**" |

 |
| Grupos incluídos |
| clado Cephalaspidea
clado Thecosomata
clado Gymnosomata
clado Aplysiomorpha
grupo Acochlidiacea
clado Sacoglossa
grupo Cylindrobullida
clado Umbraculida
clado Nudipleura |

Os **opistobranquios** son un amplo e diverso grupo de gasterópodos mariños especializados. Foron previamente clasificados como **Opisthobranchia** dentro de Heterobranchia mais xa non se consideran un grupo monofilético. Actualmente, Euopisthobranchia é a colección de revisada de opistobranquios que si é monofilética, mais a cal non contén xa algúns dos tradicionais opistobranquios.

Os Opisthobranchia inclúen a especies da orde Cephalaspidea, Sacoglossa, Aplysiomorpha, Gymnosomata e moitas familias de Nudibranchia.

*Opistobranquio* significa *branquia atrás* do corazón. Pola contra, *Prosobranquio* significa *branquias na fronte* (do corazón). Os opistobranquios caracterízanse por dous pares de tentáculos e unha única branquia por detrás e a dereita do corazón.

Hai fósiles de opistobranquios recollidos desde o Carbonífero

*Bullina lineata*

Descrición
----------

A redución ou perda da cuncha, o elaborado das cabezas, os pés ou os mantos e a adquisición de defensas químicas son tendencias evolutivas que se aprecian en case todos os taxons de opistobranquios.

Os opistobranquios teñen sufrido unha *detorsión*, unha inversión evolutiva da metade da torsión característica na historia evolutiva previa dos gasterópodos. O resultante desta detorsión é que o ganglio visceral non se superpón e defínese como eutineuro. En contraposición está o estreptoneuro, común en gasterópodos, no que si os ganglios forman un xiro diferente dentro do corpo do animal.

Non hai unha distinción marcada entre a cabeza e o manto. Os tentáculos están situados cerca da cabeza e úsanse para a orientación. Detrás destes están os rinóforos, órganos olfactorios de, habitualmente, complexas formas. A única parte do pé é a central e úsase para locomoción. Os laterais dos pés evolucionaron a parapodios, excrecencias brandas. En varios subordes, como Thecosomata e Gymnosomata, os parápodos úsanse para moverse nunha forma de locomoción natatoria.

Teñen ocelos, ollos sinxelos, cunha lente e córnea capaces de detectar a luz e o paso de sombras mais non de obter imaxes coherentes

Alimentación
------------

*Oxynoe olivacea*
Hai opistobranquios herbívoros, detritívoros e carnívoros. Ao seren lentos, os carnívoros cazan presas sedentarias. Comen os biozoos, os Cnidarios e as esponxas (das que absorben toxinas para defensa propia). Os opistobranquios poden ter zooxantelas das súas presas os corais e usalos como produtos metabólicos para eles mesmos. Algúns herbívoros fan o mesmo cos cloroplastos das algas das que se alimentan.

Reprodución
-----------

*Clione limacina*, un *anxo de mar*.
Os opistobranquios son hermafroditas e teñen estratexias reprodutoras complexas, que habitualmente implican a transferencia dun a outro de esperma e o seu almacenamento ata que os ovos están listos para a fertilización Os ovos acostúmanse poñer en bandas, cintas, que varían en estrutura. As cintas de ovos son características de cada especie e nalgúns casos só a identificación da especie que os depositou permite identificar os ovos.

Comunicacións
-------------

*Pleurobranchus mamillatus*
Empregan comunicación química para puntos do seu ciclo vital. As larvas planctónicas flotan ata que as feromonas as alertan de que están nunha contorna axeitada para o seu asentamento. Nalgúns casos atrasan a súa metamorfose ata que detectan feromonas das súas presas. Nos momentos de reprodución existe comunicación química para atraer parellas.

Defensa
-------

Os opistobranquios son, basicamente, invertebrados mariños con corpos brandos e cunha reducida ou ausente cuncha e sen opérculos co que as técnicas de protección destes baséanse noutras técnicas. Grazas a combinación de destacados camuflaxes e a unha agresiva toxicidade teñen poucos predadores. Con todo, algúns opistobranquis empregan as coloracións de advertencia. Os predadores dos opistobranquios son outros opistobranquios e predadores resistentes a toxinas, como as arañas de mar.

Os opistobranquios segregan produtos irritantes como ácidos fortes ou toxinas acumuladas coa dieta. As Aeolidioidea absorben o contido das células con toxina doscnidarios, presas destes, e empregas esas toxinas para a súa propia defensa.

Ecoloxía
--------

Opisthobranchia representa un grupo morfoloxicamente diverso de gasterópodos e ocupan, polo tanto, unha ampla variedade de nichos ecolóxicos. Os opistobranquios teñen unha distribución global restrinxida a medios oceánicos, agás no caso de achochlidios.

Taxonomía
---------

Seguindo a clasificación de Johannes Thiele do 1931 os Gasterópodos divídense en Prosobranchia, Pulmonata e Opisthobranchia. En clasificacións posteriores os dous últimos, Pulmonata e Opisthobranchia, foron fusionados

### A relación cos pulmonados

*Aplysia californica*.
Está en debate que os opistobranquios sexan un grupo parafilético e que son a orixe dos Pulmonados. Sendo así, Opisthobranchia non sería monofilético e, polo tanto, un taxón non válido. Os últimos estudos de secuenciación de rRNA seguen sen esclarecer este debate

### Taxonomía Linneana

A Orde Opisthobranchia Milne-Edwards, 1848

* Suborde Cephalaspidea P. Fischer, 1883
* Suborde Sacoglossa von Ihering, 1876
* Suborde Aplysiomorpha P. Fischer, 1883
* Suborde Notaspidea P. Fischer, 1883
* Suborde Thecosomata Blainville, 1824 *bolboretas do mar*, con cunchas
* Suborde Gymnosomata Blainville, 1824 - *anxos do mar*, sen cunchas
* Suborde Nudibranchia Blainville, 1814 - nudibranquios
	+ Infraorde Anthobranchia Férussac, 1819
	+ Infraorde Cladobranchia Willan & Morton, 1984

Estudos filoxenéticos do 2004 teñen ofrecido novas definicións das sete principais liñaxes de Opisthobranchia. Malia a todo, segue sen se considera un clado válido e considérase un grupo informal dentro dos Heterobranchia na taxonomía dos Gasterópodos, e que se adoita evitar nas publicacións recentes

Notas
-----

1. ↑  K. R. Jensen. Evolution of the Sacoglossa (Mollusca, Opisthobranchia) and the ecological associations with their food plants. Evolutionary Ecology. 1997, Volume 11, Issue 3, páx 301-335. doi:10.1023/A:1018468420368
2. 1 2 3  Bouchet P. Rocroi J.-P. Frýda J. Hausdorf B. Ponder W. Valdés Á. & Warén A. (2005). "Classification and nomenclator of gastropod families". Malacologia: International Journal of Malacology (Hackenheim, Germany: ConchBooks) 47 (1-2): 1–397.
3. 1 2  Jörger, K. M.; Stöger, I.; Kano, Y.; Fukuda, H.; Knebelsberger, T.; Schrödl, M. (2010). "On the origin of Acochlidia and other enigmatic euthyneuran gastropods, with implications for the systematics of Heterobranchia". *BMC Evolutionary Biology* **10**: 323. PMC 3087543. PMID 20973994. doi:10.1186/1471-2148-10-323.
4. ↑  (en Checo) Pek I. Vašíček Z. Roček Z. Hajn. V. & Mikuláš R.: *Základy zoopaleontologie*. - Olomouc, 1996. 264 pp. ISBN 80-7067-599-3.
5. 1 2  Kristof A. & Klussmann-Kolb A. (22 January 2010). "Neuromuscular development of Aeolidiella stephanieae Valdéz, 2005 (Mollusca, Gastropoda, Nudibranchia)". *Frontiers in Zoology* **7**: 5. doi 10.1186/1742-9994-7-5.
6. ↑  Helen P. I. Hughes. A light and electron microscope study of some opisthobranch eyes. Zeitschrift für Zellforschung und Mikroskopische Anatomie. 1970, Volume 106, Issue 1, pp 79-98
7. ↑  Gosliner, Terrence (1987) *Nudibranchs of Southern Africa : A Guide to Opisthobranch Molluscs of South Africa* p.9 ISBN 0-930118-13-8
8. ↑  Debelius, Helmut (2001) *Nudibranchs and Sea Snails Indo-Pacific Field Guide* p.7 Ikan, Frankfurt
9. ↑  Gosliner, Terrence (1987) *Nudibranchs of Southern Africa* p.11 ISBN 0-930118-13-8
10. ↑  Gosliner, Terrence (1987) *Nudibranchs of Southern Africa* p.7 ISBN 0-930118-13-8
11. ↑  Heike Wägele, Annette Klussmann-Kolb (2005). "Opisthobranchia (Mollusca, Gastropoda) – more than just slimy slugs. Shell reduction and its implications on defence and foraging". *PubMed Central - Frontiers in Zoology* **2** (3): 3. PMC 554092. PMID 15715915. doi:10.1186/1742-9994-2-3.
12. ↑  Knudsen B, Kohn AB, Nahir B, McFadden CS, Moroz LL. Complete DNA sequence of the mitochondrial genome of the sea-slug, Aplysia californica: conservation of the gene order in Euthyneura. Mol Phylogenet Evol. 2006 Feb;38(2):459-69.
13. ↑  Haszprunar, G. 1985c. The Heterobranchia - a new concept of the phylogeny of the higher Gastropoda. Z. zool. Syst. Evolutionsforsch. 23: 15-37.
14. ↑  Verena Vonnemann, Michael Schrödl, Annette Klussmann-Kolb and Heike Wägele (2005). "Reconstruction of the phylogeny of the Opisthobranchia (Mollusca: Gastropoda) by means of 18s and 28s rRNA gene sequences". *Journal of Molluscan Studies* **71** (2): 113–125. doi:10.1093/mollus/eyi014.
15. ↑  Cristina Grandea, Josè Templadoa, J. Lucas Cerverab and Rafael Zardoya (2004). "Phylogenetic relationships among Opisthobranchia (Mollusca: Gastropoda) based on mitochondrial cox 1, trnV, and rrnL genes". *Molecular Phylogenetics and Evolution* **33** (2): 378–388. PMID 15336672. doi:10.1016/j.ympev.2004.06.008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Opisthobranchia*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Opisthobranchia*** |

### Outros artigos

* Molusco
* Lista de gasterópodos de Galicia
* Galería de imaxes de gasterópodos de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752186
* BRE: 1985527
* EBID: ID
* GEC: 0191091
* MAG: 2779202280
* NDL: 00566666

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Opisthobranchia
* EOL: 46447635
* Fossilworks: 11890
* iNaturalist: 551392
* ITIS: 78781
* NBN: NHMSYS0021036354
* WoRMS: 382226

 |