| Aitinos*Aythynae* |
| --- |
| Parrulo chupón (*Aythya ferina*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Anseriformes |
| Familia: | Anatidae |
| Subfamilia: | **Aythyinae**Leach, 1820 |

 |
| Xéneros |
| * *Marmaronetta*
* *Netta*
* *Rhodonessa* (?)
* *Aythya*
 |

Os **aitinos** (*Aythynae*) son unha subfamilia de aves anseriformes da familia dos *anátidos*. Comprende unhas 16 especies (algúns deles chamados **parrulos mergulladores**) que, aínda que morfoloxicamente son próximas aos parrulos convencionais da subfamilia dos *anatinos* (Livezey, 1986), presentan algunhas marcadas diferenzas, como na estrutura da traquea. Datos de secuencias de ADN mitocondrial do citocromo b e da subunidade 2 da NADH deshidroxenase indican que os patos mergulladores están bastante afastados dos parrulos prototípicos, e que as semellanzas externas se deben a evolución converxente.

Alternativamente (por exemplo Terres, 1991), cercetas, parrulos e mergulladores dos xéneros *Marmaronetta*, *Netta* e *Aythya* son situados como unha tribo *Aythyini* nunha subfamilia *Anatinae*, a cal comprenderían todas as aves semellantes aos parrulos, agás os do xénero *Dendrocygna* (*cisnes arborícolas*) que son incluídos xunto cos gansos na subfamilia *Anserinae*.

Existen outros parrulos que se mergullan mais que non pertencen a esta subfamilia, por exemplo: o pato rabeiro ou parrulo rabudo (*Clangula hyemalis*), os patos pentumeiros, os mergulladores do xénero *Bucephala*, os mergos dos xéneros *Mergus* e *Lophodytes* e os éideres dos xéneros *Somateria* e *Polysticta*, todos pertencentes á subfamilia *Merginae*.

Distribución
------------

Aínda que a subfamilia *Aythyinae* é cosmopolita, a maioría dos membros son nativos do Hemisferio Norte e inclúen a varios dos parrulos máis comúns deste hemisferio.

Historia natural
----------------

Non todos os parrulos deste grupo mergullan, os do xénero *Netta* non o fan, mais os outros aliméntanse principalmente mergullando. Os do xénero *Netta* aliméntanse na superficie de forma semellante aos parrulos da familia *Anatinae*.

Os patos deste grupo son gregarios, atópanse maiormente en augas doces ou en esteiros, aínda que o pato bastardo vólvese mariño durante o inverno setentrional. Son fortes voadoras. As súas ás anchas, de punta roma requiren de batidas de ás máis frecuentes cás de moitos patos e engalan con certa dificultade. As especies do norte tenden a ser migratorias; as do sur non migran, aínda que o parrulo mergullador australiano viaxa longas distancias de forma irregular en resposta á choiva. Estes parrulos non camiñan tan ben coma os patos de *Anatinae*, as súas patas tenden a estar situadas máis atrás no corpo para axudar na propulsión cando están baixo a auga.

Sistemática
-----------

Aquí son incluídos os tres xéneros usualmente considerados na tribo *Aythyini*. A cerceta pardilla que é do xénero monotípico *Marmaronetta*, con todo semella moi distinta e podería ter diverxido antes da separación de Anatinae e Aytyinae segundo indican caracteres morfolóxicos (Livezey, 1986), e moleculares (Johnson & Sorenson, 1999). O probablemente extinto parrulo cabecirrosa, antes tratado separadamente no xénero *Rhodonessa*, suxeriuse que pertence a *Netta* (Livezey, 1998, en contrario a Livezey, 1986), pero isto foi cuestionado (Colar *et al.*, 2001). As análises de secuencia de ADN, que resolverían probablemente esta contradición, non se puideron realizar aínda por falta de mostras axeitadas. Podería ser unha diverxencia temperá dentro da liñaxe de Aythyinae. A análise molecular de Johnson & Sorenson (1999) tamén suxire que o parrulo carolino en:White-winged Wood Duck debería ser situado nun xénero monotípico *Asarcornis*, o cal é bastante próximo a *Aythya* e podería pertencer dentro desta subfamilia.

**FAMILIA ANATIDAE**

* **Subfamilia Aythyinae**
	+ Xénero *Marmaronetta*
		- *Marmaronetta angustirostris*,
	+ Xénero *Netta* (provisionalmente inclúe a *Rhodonessa*)
		- *Netta caryophyllacea*, tamén *Rhodonessa*; probablemente extinta (1945?)
		- *Netta rufina*,
		- *Netta erythrophthalma*,
		- *Netta peposaca*,
	+ Xénero *Aythya*
		- *Aythya valisineria*,
		- *Aythya ferina*,
		- *Aythya americana*,
		- *Aythya collaris*,
		- *Aythya australis*,
		- *Aythya baeri*,
		- *Aythya nyroca*,
		- *Aythya innotata* creuse extinta, redescuberta (2006),
		- *Aythya* sp. posiblemente *Aythya innotata* extinta (contra á década de 1690),
		- *Aythya novaeseelandiae*,
		- *Aythya fuligula*,
		- *Aythya marila*,
		- *Aythya affinis*,

Notas
-----

1. 1 2 3  Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): "Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus *Anas*): a comparison of molecular and morphological evidence." *Auk* **116**(3): 792?805. PDF fulltext (texto completo) Arquivado 05 de febreiro de 2007 en Wayback Machine.
2. ↑  Terres, John K. & **National Audubon Society** (1991): *The Audubon Society Encyclopedia of North American Birds*. Wings Books, New York. ISBN 0-517-03288-0
3. 1 2 3  Livezey, Brad C. (1986): A phylogenetic analysis of recent anseriform xera using morphological characters. *Auk*, **103**(4): 737-754. PDF fulltext Arquivado 05 de agosto de 2010 en Wayback Machine.
4. ↑  Livezey, Brad C. (1998): A phylogenetic analysis of modern pochards (Anatidae: Aythyini). *Auk*, **113**(1): 74?93. PDF fulltext Arquivado 04 de xuño de 2010 en Wayback Machine.
5. ↑  Colar, Nigel J.; Andreev, A. V.; Chan, S.; Crosby, M. J.; Subramanya, S. & Tobias, J. A. (editors) (2001): Pink-headed Duck. *In*:*Threatened Birds of Asia: The BirdLife International Rede Data Book*, p.489-501. BirdLife International. ISBN 0-946888-44-2

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q516377
* EBID: ID
* MAG: 2779379423

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 1016775
* Fossilworks: 83439

 |