Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fotometría.
Eficacias relativas das visións visión escotópica, CIE 1951 (en azul), e fotópica, 2° CIE 1924 (en vermello, trazo pleno) e 2° CIE 1988 (en vermello, liña de puntos).
En óptica, a **fotometría** é a parte desta ciencia que se encarga da medida da luz, como o brillo percibido polo ollo humano. É dicir, estuda a capacidade que ten a radiación electromagnética, comprendida no espectro visíbel, de estimular o sistema visual.

Fotometría e radiometría
------------------------

Non debe confundirse coa radiometría, que estuda a enerxía da radiación electromagnética, pero baséase nela, dado que a luz visíbel é un caso particular. Polo demais, os conceptos e as cantidades da fotometría son homólogas aos da radiometría.

Os campos de aplicación da fotometría son a iluminación, a arquitectura, a fotografía, os medios audiovisuais, a espectroscopia e a espectrofotometría etc.

O ollo humano e a fotometría
----------------------------

O ollo humano non ten a mesma sensibilidadr para todas as lonxitudes de onda que forman o espectro visíbel. A fotometría introduce este feito ponderando as diferentes magnitudes radiométricas medidas para cada lonxitude de onda por un factor que representa a sensibilidade do ollo para esa lonxitude.

A función que introduce estes fractores denomínase función de luminosidade ou función de eficiencia luminosa relativa dun ollo modelo, que se adoita notar como {\displaystyle \scriptstyle {V\_{\lambda }}}, {\displaystyle \scriptstyle {V(\lambda )}} ou {\displaystyle \scriptstyle {{\bar {y}}(\lambda )}} (este modelo ou observador estándar é moi similar aos da colorimetría).

Esta función é diferente dependendo de que o ollo se encontre adaptado a condicións de boa iluminación (visión fotópica) ou de mala (visión escotópica). Así, en condicións fotópicas, a curva alcanza o seu pico para 555 nm, mentres que en condicións escotópicas o fai para 507 nm.

Relación coa radiometría
------------------------

Considérese, por exemplo, a magnitude radiométrica da enerxía radiante, {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{e}}}, que describe a enerxía total medida por un detector "físico" ante a presenza de radiación eletromagnética. Interesa obter unha medida da enerxía que sería percibida por un ollo humano: cantidade de luz, {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{V}}}. Para iso, habería que coñecer a enerxía radiante correspondente a cada lonxitude de onda, multiplicar polos valores correspondentes da función de luminosidade e integrar a todas as lonxitudes de onda:

{\displaystyle Q\_{V}=K\int \_{visible}^{\ }Q\_{E}(\lambda )V(\lambda )\,d\lambda }
A enerxía radiante espectral, {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{E}(\lambda )}}, mídese no Sistema Internacional en unidades de J/m. En cambio, {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{V}}} mídese en lm·s. A constante K toma o valor de 683 lm/W en condicións fotópicas e de 1700 lm/W para condicións escotópicas.

### Eficacia luminosa

A **eficacia luminosa** dunha radiación defínese como o cociente entre unha magnitude fotométrica, por exemplo {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{V}}}, e a correspondente magnitude radiométrica, neste caso {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{E}}}. Así:

{\displaystyle K\_{r}={\frac {Q\_{V}}{Q\_{E}}}=K{\frac {\int \_{visible}^{\ }Q\_{E}(\lambda )V(\lambda )\,d\lambda }{\int \_{0}^{\infty \ }\ Q\_{E}(\lambda )\,d\lambda }}\left({\frac {lm}{W}}\right)}
Por exemplo, a eficacia luminosa dun láser infravermello sería igual a 0 lm/W, mentres que a de luz monocromática a 555 nm sería de 683 lm/W (para este caso, {\displaystyle \scriptstyle {K\_{r}=K}}).

Principais magnitudes fotométricas
----------------------------------

A seguinte táboa recolle as principais magnitudes fotométricas, a súa unidade de medida e a magnitude radiométrica asociada:


|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Magnitude fotométrica** | **Símbolo** | **Unidade** | **Abreviatura** | **Magnitude radiométrica asociada** |
| Cantidade de luz ou enerxía lumínica | {\displaystyle \scriptstyle {Q\_{v}}} | lumen·segundo | lm·s | Enerxía radiante |
| Fluxo luminoso ou potencia luminosa | {\displaystyle \scriptstyle {F}} | lumen (= cd·sr) | lm | Fluxo radiante ou potencia radiante |
| Intensidade luminosa | {\displaystyle \scriptstyle {I\_{v}}} | candela | cd | Intensidade radiante |
| Luminancia | {\displaystyle \scriptstyle {L\_{v}}} | candela /metro2 | cd /m2 | Radiancia |
| Iluminancia | {\displaystyle \scriptstyle {E\_{v}}} | lux | lx | Irradiancia |
| Emitancia luminosa | {\displaystyle \scriptstyle {M\_{v}}} | lux | lx | Emitancia |
|

A candela é unha unidade básica do SI. As restantes unidades fotométricas pódense derivar de unidades básicas.

Notas
-----

1. ↑  Color and Vision Research Laboratory: CIE Scotopic luminosity curve (1951)
2. ↑  CIE 1924 — Color and Vision Research Laboratory: CIE 2-deg photopic luminosity curve (1924)
3. ↑  CIE 1988 2° *Spectral Luminous Efficiency Function for Photopic Vision*
4. ↑  1978 — Color and Vision Research Laboratory : Judd-Vos modified CIE 2-deg photopic luminosity curve (1978)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Wyszecki, Günter & Stiles, W. S. (1982): *Color Science: Concepts, Methods and Formulae*. Nova York: John Wiley & Sons. ISBN 0-471-02106-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q625648
* AAT: 300379446
* BRE: 4734713
* GND: 4174524-3
* LCCN: sh85101383
* MAG: 68271606
* NKC: ph120336
* PSH: 3484

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D010783
* MeSH: E05.196.712

 |