A **illa de Pentecoste** ou **Pentecôte** é unha das 83 illas que conforman Vanuatu. Atópase a 190 km ao norte da capital Port Vila.

Pentecoste foi descuberta o 22 de maio de 1768 por Louis Antoine de Bougainville e foi influenciado por sucesivos misioneiros pero nunca perdeu os seus costumes.

Xeografía
---------

Pentecoste é unha illa montañosa, a cadea de montañas percorre de norte a sur uns 60 km. o punto máis alto é o monte Vulmat (947 m) marca o límite entre a húmida e chuviosa costa leste e a máis tépeda costa oeste. A illa conta cuns preto de 17.000 habitantes permanentes (2009). As chairas costeiras, atravesadas por pequenos torrentes, son xeralmente moi verdes e adáptanse perfectamente ás plantacións e a cría de gando.

Os centros de poboación de Pentecoste concéntranse ao longo da costa oeste, aínda que certo número de habitantes tamén viven no interior. Os principais asentamentos ao longo da costa oeste son (de norte a sur): Laone, Abwatuntora, Loltong, Latano, Nambwarangiut, Namaram, Bwatnapni, Melsisi, Ranwadi, Waterfall (Vanuu), Bwaravet, Lonoror, Hotwata, Panas, Wali, Panngi e Ranputor. Lonxe da costa, hai importantes asentamentos en Nazaret e Atavtabangga no norte, e Enaa, Wutsunmwel, Tanbok, Naruwa, Ubiku e Tansip no centro da illa. A maioría destes lugares contan con teléfono e un ou dous habitantes posúen "camións" (vehículos de dobre tracción) ou "lanchas rápidas" (pequenas embarcacións de motor), que utilizan os habitantes da vila para o transporte. Un par destes pobos tamén teñen pequenos bancos e oficinas de correos.

A costa leste é salvaxe e inaccesible, con relativamente poucos habitantes, aínda que as persoas estanse movendo cara a zonas antes deshabitadas, a medida que aumenta a poboación da illa. Os principais pobos da parte oriental da illa inclúen Ranwas, Bunlap e Baie Barrier (Ranon) no sueste, e Renbura e Vanrasini máis ao norte.

Historia e costumes
-------------------

Un nativo de Pentecoste preparado para saltar. O salto realízase sen equipo de seguridade.
Foi vista por primeira vez pola expedición española de Pedro Fernandes de Queirós en 1606. Pentecoste foi avistada de novo no día de Pentecoste, o 22 de maio 1768 por Louis Antoine de Bougainville. Tamén foi avistada polo capitán James Cook, durante a súa viaxe a través das Novas Hébridas (actual Vanuatu) no 1774. Foi influenciada por diferentes e sucesivos misioneiros cristiás, pero os costumes tradicionais seguen resistindo fortemente.

A illa de Pentecoste é famosa por ser o berce espiritual do deporte extremo do pontismo que ten orixe nun antigo ritual chamado Gol ou naghol. Entre abril e xuño de cada ano, os homes do sur da illa saltan desde o alto dunhas torres (ao redor de 20 a 30 metros) de vides atados polos seus pés nun ritual para asegurar unha boa colleita de iñame. O ritual tamén é utilizado para mostrar a iniciación á idade adulta. O 'gol' deuse a coñecer internacionalmente, cando David Attenborough e un equipo de filmación da BBC rodou imaxes do ritual durante o decenio de 1950. A raíña Isabel II do Reino Unido visitou Pentecoste en 1974 e foi testemuña da cerimonia, durante a cal morreu un participante debido a que o salto realizouse durante unha estación seca, cando as vides son moito menos elásticas. Hoxe en día, os turistas pagan grandes sumas de diñeiro para presenciar a cerimonia, a miúdo durante viaxes dun día que parten de Port Vila.

A aldea do norte de Pentecoste, Laone foi o berce de Walter Lini, quen levou á independencia de Vanuatu en 1980. Hoxe en día, o 'pai da nación' é homenaxeado cunha estatua preto do Lini Memorial College.

Estilo de vida e a economía
---------------------------

Non hai cidades reais en Pentecoste. A maioría dos insulares viven en pequenas aldeas rurais, dedícanse á agricultura de subsistencia e a unha crecente agricultura comercial. O taro, as raíces vexetais adaptáronse ao clima húmido de Pentecoste, é son o alimento básico. Mandioca (iuca), iñame, plátano, kumala (batata), cocos, col, papaia, cítricos, cana, cacao, mangos, ananás, noces, e verduras europeas tamén se cultivan para o consumo local.

Os habitantes crían gando vacún, porcos e polos, que se sacrifican xeralmente en ocasións especiais tales como matrimonios. Pombas, Cangrexos e peixes tamén son capturados e comidos. Cans e gatos vagan polas aldeas, e tamén ocasionalmente poden terminar na pota.

Arroz e conservas de carne importadas forman parte cada vez máis da dieta nas zonas máis desenvolvidas da illa.

Os porcos son moi importantes na sociedade de Pentecoste, non só como alimento, senón como un tradicional artigo de valor, que pode darse como pago durante as cerimonias de matrimonio ou como compensación polas transgresións. Os xabaríns con cairos longos e curvados son especialmente apreciados. Os tecidos, vermellos tamén se utilizan como unha forma tradicional de moeda.

Tradicionalmente, a copra (carne de coco seco) era a principal exportación de Pentecoste, pero agora viuse superado pola kava, unha raíz narcótica que se utiliza para preparar unha bebida tradicional. A Kava cultívase e bébese en moitas illas do Pacífico Sur, pero Pentecoste é particularmente coñecido por el, e gran parte do kava que se vende nas cidades de Vanuatu e no estranxeiro orixínase en Pentecoste.

O gando, que unha vez se exportaba desde Pentecoste ata a fábrica de procesamento de carne en Luganville na veciña Santo. Con todo, a maioría é agora sacrificado a nivel local, para alimentar á crecente poboación de Pentecoste.

As casas constrúense tradicionalmente de madeira, bambú e palla con follas de *natanggura* (unha variedade de palmeiras). Con todo, os insulares máis ricos constrúen agora as súas casas de cemento e metal corrugado.

Transporte e comunicacións
--------------------------

Pentecoste ten dous aeroportos, Lonorore no suroeste e Sara no norte, na que pequenos avións aterran tres ou catro veces á semana. Lonorore foi aumentado no período 2008-2009 cunha nova pista de aterraxe asfaltada capaz de acoller grandes avións e operar en condicións de choiva, Sara segue tendo unha curta pista de herba.

Buques de carga que viaxan entre Port Vila e Luganville na costa oeste da illa, aínda que algúns barcos visitan a costa leste, onde as condicións do mar son duras e a poboación é escasa.

Un camiño de terra cheo de fochancas esténdese desde o norte cara ao suroeste da illa, e outra estrada conecta Salap no suroeste con Ranwas no sueste. Con todo, moitas aldeas só son accesibles por escarpados carreiros da montaña.

A illa de Pentecoste recibe visitas regulares de navegantes, que ancoran nas aldeas de Loltong, Waterfall e Panngi. Panngi tamén ten un peirao capaz de recibir buques de cruceiro, que fan visitas ocasionais durante a tempada de mergullo.

Notas
-----

1. ↑  Brand, Donald D. *The Pacific Basin: A History of its Geographical Explorations* New York: The American Geographical Society (New York, 1967) p.137.

Ligazóns externas
-----------------

* PentecostIsland.net - further information on Pentecost Arquivado 22 de marzo de 2021 en Wayback Machine.
* Andrew Gray's diaries from Pentecost
* The languages of Pentecost Arquivado 16 de decembro de 2013 en Wayback Machine.
* Pentecote, Vanuatu on maps.google.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q960808
* WorldCat
* VIAF: 234632261
* BNF: 124525408
* EBID: ID
* GeoNames: 2135267
* GND: 4115897-0
* OSM: 4673606
* TGN: 1008580

 |