**Medina Azahara** é unha banda de rock española, recoñecida como unha das agrupacións máis emblemáticas do chamado rock andaluz. A banda foi fundada en 1979 en Córdoba (Andalucía) por Manuel Martínez (voz), Pablo Rabadán (teclados), Manuel S. Molina (baixo), José Antonio Molina (batería) e Miguel Galán (guitarra). Foron lanzados ao gran público por Rafael Martín Parraga na Feira de Setembro da cidade. O nome da banda alude á cidade califal próxima a Córdoba.

Traxectoria
-----------

### Inicios e década de 1980

Axiña tiveron a oportunidade de gravaren o seu primeiro álbum, Medina Azahara, editado en 1979 por CBS. Recolle as influencias da banda, que mesturan o hard rock do estilo de Deep Purple ou Rainbow con trazos propios do rock sinfónico e do rock andaluz de grupos como Triana. De feito, esta banda foi unha das maiores influencias no estilo de Medina Azahara. O disco incluía o éxito *Paseando por la mezquita*, que se converteu nun himno do grupo, até o punto de o mesmo álbum pasar a ser coñecido con ese nome.

Na mesma liña do disco debut, publicaron en 1981 o seu segundo álbum, *La esquina del viento*, e en 1982 chegou *Andalucía.* Porén, a escena do rock andaluz e a súa popularidade comezaban a quedar atrás, coa consecuente diminución comercial. A banda desvinculouse de CBS, malia seguir a súa actividade en directo.

En 1984 saíu da banda Manuel S. Molina e entrou Randy López, antigo baixista de Mezquita. Durante os seus nove anos no grupo, amais, achegou composicións como "Navajas de cartón", "El soldado", "Velocidad", "El destino" e "La guitarra". Pouco despois, Pablo Rabadán abandonou a banda por discrepancias persoais con Miguel Galán, e entrou Antonio Fernández como teclista.

Porta da cidade de Madīnat al-Zahrā, na cal se inspirou o nome da banda
En 1986 o grupo autofinanciou o seu novo álbum, *Caravana española.* Cun son algo máis próximo ao pop rock, mais sen perder a súa esencia, foi lanzado pola compañía Tuboescape o ano seguinte.

A finais de 1988 Miguel Galán deixou o grupo e Pablo Rabadán regresou aos teclados. En 1989 a banda púxose en contacto co selo discográfico madrileño Avispa Music e co representante Javier Gálvez. En xullo dese ano Paco Ventura uniuse ao grupo como guitarrista e gravan *En Al-Hakim*, publicado en decembro. A xira do álbum supuxo unha volta a escena cunha formación renovada, xa que entrou no grupo o batería Manuel Reyes.

### Década de 1990

En 1990 gravaron *En directo*, un álbum coas súas actuacións en vivo en Leganés (Madrid). O disco resumiu a súa historia musical até o momento. En 1992 editaron *Sin tiempo*, xa cun novo baixista, José Miguel Fernández. Con dous dos seus sinxelos alcanzaron o ouro e o platino.

O disco *Dónde está la luz*, de 1993, foi o último co teclista Pablo Rabadán, quen deixa a banda a principios do ano seguinte. Con Alfonso Ortega aos teclados, publícase o dobre CD *Árabe* en 1995. En 1996 gravaron varios directos co fin de editar un dobre disco en vivo, o segundo da súa historia, e con algúns temas novos, chamado *A toda esa gente*. A canción que dá título ao álbum está dedicada aos seus seguidores.

En 1998 viu a luz *Tánger*, un disco que mestura o rock con sons árabes e andalusís. Gravado entre Tánxer e Madrid, nel colaborou a orquestra marroquí de Taktuka Yeblía. Tras a publicación do álbum sae da banda o teclista Alfonso Ortega e entra Manuel Ibáñez como membro de apoio.

En 1999 a discográfica Avispa, coa que o grupo cumpría 10 anos de traballo, editou *Baladas*, unha recompilación enfocada ao material máis melódico do grupo. As baladas, en efecto, sempre foron un dos puntos fortes da banda. Ao mesmo tempo comezou a gravación dun novo álbum coa colaboración de Manuel Ibáñez aos teclados.

### Década de 2000

En 2000, coincidindo co 20º aniversario do grupo, sacaron á venda *XX*, con 14 temas novos, e iniciaron unha xira por España. O ano seguinte a banda lanza *Tierra de libertad*, con doce novos temas e unha versión de «Ocaso de un amor», tema popularizado polo grupo granadino Realidad en 1971. 

O seu seguinte disco, *Versión original*, incluía versións de temas de Triana, Miguel Ríos, Los Módulos, Flamenco, Los Salvajes e a antedita canción de Realidad, amais de dous temas inéditos. O CD incluía un DVD de entrevistas, actuacións en directo, «making of» e videoclips. 

En 2003 editouse un novo traballo, *Aixa*, que lles valeu dous Premios da Música, ao mellor álbum de rock e á mellor canción con «Córdoba» (en colaboración coa Orquestra Sinfónica de Córdoba). Tamén inclúe unha versión en castelán de *Wind of Change* de Scorpions, e a colaboración de Antonio Orozco no tema "El vaivén del aire". Grazas a este disco, que crearon co propósito de homenaxear a súa terra, Córdoba, recibiron o premio de "Cordobeses del año".

En 2005, no 25º aniversario do grupo, Avispa editou un dobre CD+DVD, *Medina Azahara, 25 años*. Ao mesmo tempo, sacaron un álbum de temas novos, *La estación de los sueños*.

O ano seguinte a mesma discográfica publicou un novo recompilatorio de CD+DVD con contido extra. Inclúe a canción "Niños" en inglés e catro cancións en versión acústica.

En 2007 finalizou o contrato coa discográfica Avispa e a banda fichou pola empresa PIAS Spain. Con esta publicou *Se abre la puerta*, unha homenaxe ao rock andaluz da década dos 80, con sete versións do grupo Triana, unha de Alameda e tres da primeira época da propia banda. Neste novo traballo prodúcese o cambio no baixo do grupo: marchou da banda José Miguel Fernández e entrou Pepe Bao, exmembro de Barón Rojo, Triana e O'funk'illo.

En 2008 Avispa editou o CD+DVD *...En escena*, gravado durante un concerto en 2004 no festival Viñarock. Ao mesmo tempo, Pepe Bao deixou a banda e entrou no baixo Charly Rivera.

En abril de 2009 o grupo edita *Origen y leyenda*. Segundo os membros da banda, o título recíbeo por unha canción a modo de resumo dos principais temas da súa traxectoria. O traballo contén un CD con 15 cancións e un DVD que inclúe un videoclip de "Te estoy amando locamente", versión da canción de Las Grecas. Neste participou Carmela, a sobrevivente das dúas irmás que formaban o grupo.

### Década de 2010

O baixista Juanjo Cobacho nun concerto en Bogotá
En 2010 Medina Azahara realizou unha xira polo continente americano. O mesmo ano o cantante Manuel Martínez colabora co grupo cordobés de metal Estirpe nalgúns anacos de "De guitarra y flor", canción en apoio á candidatura de Córdoba como Capital Europea da Cultura 2016. O tema foi incluído no álbum dixital *Querida Contradicción (inéditos, rarezas y versiones)*, en que tamén colaboraron outros músicos como Bueno Rodríguez e Julio Jiménez de Los Aslándticos.

En abril de 2011 Medina Azahara editou *30 años y la historia continúa.* Inclúe un DVD cun concerto de 30 cancións, 2 CD co contido dese concerto e un álbum de estudio con 8 temas novos. Este *box set* tamén se comercializou en versión abreviada, co disco de estudo só baixo o título de *La historia continúa*. O disco inclúe, amais, unha versión de "With a Little Help from My Friends" de The Beatles.

O 18 de setembro de 2012 a banda anunciou a través das súas redes sociais que Manu Reyes (batería) e Charly Rivera (baixo) deixaban o grupo. No seu lugar entraron, respectivamente, Nacho Santiago e Juanjo Cobacho, quen formaban parte do proxecto paralelo de La Luz. A finais de outubro publicouse o CD *La memoria perdida*, cun renovado estilo andaluz e flamenco, sempre presente na identidade do grupo. 

En novembro de 2014 saíu o álbum *Las puertas del cielo*. Realizaron unha xira por Suramérica que os levou por primeira vez a Colombia. En novembro de 2016 publicouse o décimo noveno álbum de estudio da banda, *Paraíso prohibido*.

O 19 de outubro de 2018 saíu o vixésimo disco do grupo en case corenta anos de carreira, *Trece Rosas*, con trece cancións. O título fai referencia ás Trece Rosas, trece mozas fusiladas o 5 de agosto de 1939 pola ditadura franquista.

O 26 de setembro de 2019 faleceu Manuel Molina, primeiro baixista da banda.

Compoñentes
-----------


|  |  |
| --- | --- |
| Formación actual:
* **Manuel Martínez** – Voz (1979–presente)
* **Paco Ventura** – Guitarra e coros (1989–presente)
* **Álvaro Coronado** – Baixo e coros (2021–presente)
* **Manuel Ibáñez** – Teclados e coros (1999–presente)
* **Nacho Santiago** – Batería (2012–presente)

 | Antigos membros
* **Miguel Galán** – Guitarra (1979–1988)
* **Manuel S. Molina** – Baixo (1979–1984) (Falecido en 2019)
* **Randy López** – Baixo (1984–1992)
* **José Miguel Fernández** – Baixo (1992–2006)
* **Pepe Bao** – Baixo (2006–2008)
* **Charly Rivera** – Baixo (2008–2012)
* **Jose A. Molina** – Batería (1979–1990)
* **Manu Reyes** – Batería (1990–2012)
* **Pablo Rabadán** – Teclados (1979–1985, 1988–1994)
* **Antonio Fernández** – Teclados (1985–1988)
* **Alfonso Ortega** – Teclados (1994–1999)

 |

### Cronoloxía

Discografía
-----------

### Estudio

* *Medina Azahara* (1979)
* *La esquina del viento* (1981)
* *Andalucía* (1982)
* *Caravana española* (1987)
* *En Al-Hakim* (1989)
* *Sin tiempo* (1992)
* *Dónde está la luz* (1993)
* *Árabe* (1995)
* *Tánger* (1998)
* *XX* (2000)
* *Tierra de libertad* (2001)
* *Aixa* (2003)
* *La estación de los sueños* (2005)
* *Se abre la puerta* (2007)
* *Origen y leyenda* (2009)
* *La historia continúa* (2011)
* *La memoria perdida* (2012)
* *Las puertas del cielo* (2014)
* *Paraíso prohibido* (2016)
* *Trece Rosas* (2018)
* *Llegó el día* (2021)

### En directo

* *En directo* (1990)
* *A toda esa gente* (1996)
* *En escena*... (2008)
* *30 años y la historia continúa* (2011)

### Recompilacións

* *Baladas* (1999)
* *Versión Original* (2002) (CD e DVD)
* *25 Años* (2005) (2 CD + DVD)
* *Marcando el tiempo* (2012)

### Discos en solitario

* *Aventura* (Paco Ventura) (1997)
* *En cuerpo y alma* (Manuel Martínez) (1998)
* *Sol Navajo* (Paco Ventura) (2009)
* *Black Moon* (Paco Ventura) (2015)
* *Madre Tierra* (Paco Ventura) (2019)
* *Las hojas de otoño* (Manuel Martínez) (2019)

### VHS e DVD

* *En Concierto* (1994)
* *En Gira* (2001)
* *Versión Original (2002)*
* *25 Años* (2005)
* *30 años y la historia continúa* (2011)

Notas
-----

1. ↑  "Medina Azahara, el máximo exponente del rock andaluz". *Rock&Tipo* (en castelán). 5 de novembro de 2018. Consultado o 30 de abril de 2020.
2. ↑  "Medina Azahara, historia del rock andaluz". *La Opinión de Murcia* (en castelán) (Prensa Ibérica). 2 de marzo de 2018. Consultado o 30 de abril de 2020.
3. ↑  "Biografía – Medina Azahara" (en castelán). Consultado o 30 de agosto de 2022.
4. ↑  "Medina Azahara - Dónde Está La Luz". *Discogs* (en castelán). Consultado o 1 de setembro de 2022.
5. ↑  "Medina Azahara - Discografía completa álbumes". *Spirit of Metal*. Consultado o 1 de setembro de 2022.
6. ↑  "Medina Azahara at Ozzy Bar in Bogotá, Colombia, March, 27, 2014". *Metal Traveller* (en inglés). Consultado o 30 de marzo de 2014.
7. ↑  "Crítica: Medina Azahara - Paraíso prohibido". *El Portal del METAL* (en castelán). 28 de novembro de 2016. Consultado o 30 de abril de 2020.
8. ↑  Díaz, Borja (22 de outubro de 2018). "Crítica de Medina Azahara: Trece Rosas". *Mariskal Rock* (en castelán). Consultado o 30 de abril de 2020.
9. ↑  "Fallece Manuel Molina, bajista de Medina Azahara en los tres primeros discos del grupo". *Rock Circus*. 26 de setembro de 2019. Consultado o 30 de abril de 2020.
10. ↑  "Así es "Trece Rosas", el último disco de Medina Azahara" (en castelán). 30 de outubro de 2018. Consultado o 13 de novembro de 2018.

Ligazóns externas
-----------------

* Medina Azahara en Alhaurín El Grande
* Web oficial
* Cordobeses ilustres Arquivado 23 de xullo de 2018 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q501467
* BNE: XX125478
* Discogs: 1266979
* ISNI: 0000 0000 7938 7818
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 139085

 |