**Ulrich Engel**, nado en Stuttgart o 20 de novembro 1928 e finado en Heppenheim o 22 de maio 2020, foi un lingüista alemán, profesor de Xermanística na Universidade de Bonn.

> 
> 
> A miudo pregúntanme veciños, amigos, colegas, mesmo compañeiros, a que me dedico realmente. Entón adoito dicir que son lingüista. Hai tres reaccións típicas a esta resposta: un grupo perde abruptamente o interese e dedícase a outras cousas, simplemente non se lles ocorre de que falar conmigo. O segundo simula comprender rapidamente e pregúntame que penso da reforma ortográfica, seguindo así o mal costume xeneralizado de reducir a lingua á ortografía. O terceiro, o máis pequeno, porén, queda calado ao principio, obviamente pensando, e logo pregúntame para que serve esta ciencia. Esta reacción é bastante comprensible: sei que cada bombeiro o ten máis doado ca mín, cada taxista, cada panadeiro, cuando lle preguntan polo sentido de súa profesión.
> Gustaríame dar resposta a todo, porque estudar a única capacidade que nos distingue de todos os demais seres vivos paréceme fascinante.
> Ulrich Engel
>

Traxectoria
-----------

A súa carreira empezou en 1995 como profesor de secundaria. Ese mesmo ano doutorouse na Universidade de Tubinga cunha tese sobre o dialecto e a lingua coloquial en Württemberg (*Mundart und Umgangssprache in Württemberg*)..

Durante doce anos foi membro do consello de dirección do Leibniz Institut für Deutsche Sprache (IDS, Mannheim) xunto a Paul Grebe. De 1970 a 1977 foi director do Instituto Leibniz da Lingua Alemá. 

Ulrich Engel desenvolveu un traballo pioneiro no campo da gramática de dependencias e de valencias, así como no da lexicografía valencial monolingüe e bilingüe. A súa teoría describe a atracción entre as palabras en función de parámetros xerárquicos. Foi nomeado Doutor Honoris Causa pola Universidade de Santiago de Compostela, a Universitatea din Bucuresti, a Uniwersytet Wroclawski e a Uniwersytet Rzeszowski, entre outras. Recibiu numerosos premios e foron publicados numerosos estudos na súa honra.

Obras
-----

A listaxe de publicacións de Ulrich Engel inclúe obras de renome mundial como Deutsche Grammatik (11988, 31996; Heidelberg) -coñecida entre os colegas como "a biblia vermella"-, Kurze deutsche Grammatik (2002; Múnich) e Deutsche Grammatik - Neubearbeitung (2004)-, Syntax der deutschen Gegenwartssprache (1994; 2009 Berlín) -coñecido no círculo da valencia como "o anxo azul"-. Entre as gramáticas contrastivas que dirixiu ou nas que colaborou como autor atopanse a Kontrastive Grammatik Deutsch-Serbokoratische (1986), Kontrastive Grammatik Deutsch-Rumänisch (1993), Kommunikative Grammatik. Deutsch als Fremdsprache (1993), Kontrastive Grammatik Deutsch-Polnisch (1999), Kommunikative Grammatik Deutsch-Polnisch (4 volumes).

A elaboración de dicionarios de valencias é tamén un tema central na investigación de Ulrich Engel: é autor do Valenzlexikon deutsch-rumänisch (1983), Valenzlexikon deutsch-bosnisch/serbisch/kroatisch (2005), Dictionar de verbe germane (2012), Wörterbuch zur Verbvalenz: Deutsch-Bosnisch/Kroatisch/Serbisch (2009), Valenzlexikon Deutsch-Spanisch (online). Todas estas obras caracterízanse pola precisión de Engel á hora de describir fenómenos lingüísticos, a miúdo moi complicados, e de analizar a linguaxe de forma meticulosa e coidadosa. Con todo, a súa traxectoria académica non se esgota nisto. Ademais, escribíu innumerables ensaios, xestionou proxectos de investigación en diferentes países e para diferentes linguas, dirixiu numerosas teses de doutoramento, entre outros.

Vida persoal
------------

Estaba casado e tiña dous fillos.

Obra
----

* 1969: *Neue Beiträge zur deutschen Grammatik*
* 1972: *Gegenwartssprache und Gesellschaft*
* 1976: *Kleines Valenzlexikon deutscher Verben*
* 1978: *Grammatik und Deutschunterricht*
* 1983: *Verbalphrase und Verbvalenz*
* 1988: *Deutsche Grammatik*. 2. verbesserte Auflage. Julius Groos Verlag Heidelberg.
* 1993: *Kommunikative Grammatik Deutsch als Fremdsprache*
* 2002: *Kurze Grammatik der deutschen Sprache*
* 2006: *Gaudium in scientia linguarum*
* 2017: *Neue Wege zur Verbvalenz. Tomo I: Theoretische und methodologische Grundlagen*, con Domínguez Vázquez, María José , Paredes Suárez, Gemma. Frankfurt: Peter Lang.
* 2017: *Neue Wege zur Verbvalenz. Tomo II: Deutsch-spanisches Valenzlexikon*, con Domínguez Vázquez, María José, Paredes Suárez, Gemma. Frankfurt: Peter Lang.

Estudos de homenaxe
-------------------

* Pavica Mrazovic, Wolfgang Teubert (eds): *Valenzen im Kontrast. Ulrich Engel zum 60. Geburtstag.* Groos, Heidelberg 1988. ISBN 978-3-87276-612-0.
* Ludwig M. Eichinger, Jacqueline Kubczak, Franz Josef Berens (eds): *Dependenz, Valenz und mehr. Beiträge zum 80. Geburtstag von Ulrich Engel.* Groos, Tübingen 2011. ISBN 978-3-87276-890-2.
* Katny, Andrezj (ed): *Valenz und Dependenz: Theorie und Praxis. Festschrift für Ulrich Engel zum 90. Geburtstag*, Studia Germanica Gedanensia 39/2018.

Notas
-----

1. ↑  Ulrich Engel: *Discurso de investidura como Doctor Honoris Causa pola Universidade de Santiago de Compostela*, 8 de mayo de 2002, p. 11. tradución da cita de María José Domínguez
2. ↑  Wilfried Kürschner: *Linguisten-Handbuch. Band 1*, Gunter Narr Verlag, Tübingen 1997, ISBN 3-8233-5001-3, Seite 203.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Discurso de Investidura Doutor Honoris Causa Ulrich Engel (08/05/2002)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2475743
* WorldCat
* VIAF: 102383732
* BIBSYS: 90109510
* BNF: 123225278
* CiNii: DA00337252
* DeutscheBio: 118845268
* FAST: 3065
* GND: 118845268
* ISNI: 0000 0001 2283 6421
* LCCN: n50010379
* NDL: 01144186
* NKC: mzk2003202463
* NLG: 91102
* NTA: 068121970
* SUDOC: 032137028

 |