**O bautismo de Cristo** (en italiano, *Battesimo di Cristo*), é un cadro do taller do pintor renacentista italiano Verrocchio, algunhas de cuxas partes se atribúen a Leonardo da Vinci. Está realizado ó óleo e témpera sobre táboa. Mide 177 cm de alto e 171 cm de ancho (151 cm segundo outras fontes). Foi pintado cara a 1475-1478, atopándose actualmente na Galería Uffizi, Florencia (Italia).

Historia
--------

Posiblemente se trate dun encargo da igrexa de San Salvi de Florencia, onde estivo ata que pasou, tempo despois, ao convento de santa Verdiana. Ambas as igrexas pertenceron á orde dos vallombrosanos (congregación beneditina). En 1810 foi levado á Academia de Belas Artes e, en 1914, á Galería Uffizi.

Considérase que este é o primeiro traballo importante de Leonardo da Vinci como aprendiz. Fixo a pintura xunto co seu mestre Verrocchio. (Andrea del Verrocchio foi un escultor, ourive e pintor que dirixiu un grande e exitoso taller en Florencia na segunda metade do século XV.) Para esta pintura, Verrocchio contou coa colaboración de Botticelli e dun Leonardo adolescente.

O primeiro que mencionou a intervención de Leonardo nesta táboa de Verrocchio foi Giorgio Vasari. Afirma Vasari que Verrocchio acabou desgustado coa arte de pintar, ao sentirse superado polo seu propio aprendiz, contándose a lenda de que chegou a romper os seus pinceis en fronte de todos os seus aprendices prometendo non volver pintar nunca xamais; en realidade non é certo, pero a anécdota exemplifica canto talento mostrou de súpeto Leonardo como pintor. Verrocchio exerceu sobre Leonardo unha profunda influencia, máis intelectual que artística.

Anxo executado por Leonardo.
Paisaxe atribuída a Leonardo.
Atribúenselle a Leonardo todas as partes executadas ó óleo. É obra súa indiscutible o anxo que está de perfil, abaixo á esquerda, axeonllado e recollendo as súas roupas. Evidénciase a delicadeza da man de Leonardo, que executou o rostro do anxo de modo moi maduro. Os anxos expresan as diferenzas estéticas de Verrocchio e Leonardo. O anxo do mestre mira con estrañeza ao do discípulo, cuxo dinamismo contrasta coa rixidez do outro. Ademais, o anxo de Leonardo distínguese pola súa elegancia; sobre el derrama unha luz que pon de relevo os drapeados ríxidos e delicados da vestimenta e as ondas da cabeleira dourada.

Tamén realizou algúns rizos do outro anxo, a paisaxe do fondo e retocou a face de Cristo. Na concepción da paisaxe do *Bautismo de Cristo* faise patente a observación da natureza por parte de Leonardo. Algúns autores consideran que o paxaro tamén é obra súa.

Xa aquí evidénciase o estilo que caracterizará mesmo as obras leonardescas da madurez; distínguese a primeira ollada pola intensidade das cores e, de modo máis determinante, polo dinamismo que consegue imprimir na figura do anxo e polos matices de cor da paisaxe. Nalgunhas partes evidénciase o uso das xemas dos dedos para estender a pintura e lograr mellor os matices das epiderme.

O corpo do Bautista parece máis propio do Pollaiolo, mentres que as mans de Deus e a palmeira resultan arcaicas e cualitativamente máis vulgares.

Notas
-----

1. ↑  Little Ninja Media. Caballini to Veronese, ed. "A guide to the works of the major Italian Renaissance Painters: Verocchio" (en inglés). Consultado o 9 de setembro do 2017.
2. ↑  Ilan Rachum, *The Renaissance: an Illustrated Encyclopedia*, 1979, ISBN 0-7064-0857-8

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Leonardo", *Los grandes genios del arte*, n.º 17, Eileen Romano (dir.), Unidad Editorial, S.A. 2005, ISBN 84-89780-69-2
* Brown, David Alan (1998). *Leonardo da Vinci: Origins of a Genius*. New Haven: Yale University Press.

### Outros artigos

* Cadros de Leonardo da Vinci

### Ligazóns externas

* Galería de los Uffizi - Páxina web oficial

| * v
* c
* e
Leonardo da Vinci |
| --- |
| 
* (*Obras de Leonardo Da Vinci*) · \*\*En colaboración con Verrocchio · †Obras perdidas

 |
| Pinturas | **Primeiras obras**:
†*Medusa* · 
\**Madonna Dreyfus* (c. 1469) · 
\*\**Bautismo de Cristo* (1472–75) · 
*A Anunciación* (c.1475–80) · 
**Obras da madurez**:
*Xenebra de Benci*\* (1475) ·  \**Virxe do caravel*  (c. 1478–80) ·  \**Madonna Benois* (c.1478–80) · *San Xerónimo* (c.1480) ·  *Adoración dos Magos* (1481) ·  *A Virxe das Rochas* (c. 1483–86) ·  \**A dama do armiño* (1488–90) ·  \**Retrato dun músico* (1490) ·  \**Madonna Litta* (1490–91) ·  \**Salvator Mundi* (c. 1500) ·  \**La Belle Ferronière* (1495–98) ·  *A Última Cea*  (1498) ·  \**Virxe do fuso* (1501) ·  *A Gioconda* (1503–05/07) ·  *A Virxe das Rochas* (c. 1505–08) ·  †*A batalla de Anghiari* (1505) ·  †*Leda e o cisne* (c. 1508) ·  *A Virxe, o Neno Xesús e Santa Ana*  (c. 1510) ·  *San Xoán Bautista*  (1513–16) ·  \**Baco* (1515) |  |
| Escultura | Monumento a Sforza (non executada) |
| Debuxos | *Paisaxe do Val do Arno* (1473) · *O home de Vitruvio* (1492) · *Cartón de Burlington House* (c. 1499–1500) · Retrato de Isabel de Este (c.1500) ·  Autorretrato (1513) |
| Manuscritos | Còdex Atlantico  ·  Còdex Leicester  ·  Còdex Madrid (I-II)  ·  Còdex Trivulzianus  ·  Códex sobre o voo dos paxaros |
| Inventos | Máquina de sumar  ·  Robot de Leonardo  ·  Viola organista |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1059211
* GND: 4432505-8

 |