recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **Asociación de Internautas** é unha organización de usuarios de internet e telecomunicacións de España, fundada o 10 de outubro de 1998 a partir de varias organizacións: Fronteras Electrónicas-FrEE, Grupo Tarifa Plana, Plataforma La Huelga, Plataforma Tarifa Plana co obxectivo de acadar unha tarifa plana universal e accesible para o uso da rede telefónica básica nas comunicacións e conexións a Internet ou de calquera outra rede de similares características, existente ou que se puidese crear.
Nas súas orixes o obxectivo era acadar que primeiramente Telefónica, como operador dominante, ofrecese un prezo fixo para conectarse a internet. Unha cota que non dependese do tempo de conexión como se estaba facer ata entón en que se cobraba por minuto de conexión, como as chamadas telefónicas de voz. A chegada doutros operadores ao mercado fixo que esta reivindicación se ampliase e a popularización do uso de internet levou á Asociación de Internautas á defensa dos intereses dos usuarios de internet fronte a organizacións de dereitos de autor como a SGAE.

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2889348
* WorldCat
* VIAF: 125819672

 |
A **Federación de Sociedades Gallegas de la República Argentina** é unha agrupación constituída en 1937 por sociedades galegas da Arxentina.

Historia
--------

Cabeceira dun número de *Galicia* de 1954.
A loita entre nacionalistas e non nacionalistas provocou a ruptura da Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales en 1929 e a creación da Federación de Sociedades Gallegas de Buenos Aires, de orientación socialista. Ambas as federacións mantivéronse enfrontadas ata que se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 en España. A partir dese momento Antonio Alonso Pérez convocou varias reunións segredas para tratar a unificación da Federación ante a gravidade dos acontecementos. Os dirixentes das dúas federacións impulsaron o 24 de outubro de 1936 a realización dun congreso de emerxencia para tratar a fusión de ambas as federacións.

O Congreso Constituinte de Unificación e Aprobación da Carta Orgánica desenvolveuse o 27 e 28 de febreiro e o 1 de marzo de 1937. Nel aprobouse a continuidade de *Galicia* como órgano de prensa da Federación unificada.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Díaz, Hernán M. (2007). *Historia de la Federación de Sociedades Gallegas*. Buenos Aires: Fundación Sotelo Blanco-Biblos. ISBN 978-950-786-574-9.

### Ligazóns externas

* Federación de Sociedades Galegas na *Enciclopedia da emigración galega*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Aturuxo.
**Aturuxo**, é unha asociación cultural de carácter nacionalista, que reivindica o dereito de autodeterminación para Galiza e o uso do galego como única lingua lexítima para o pobo galego. Informalmente, existe dende o ano 2007, máis constituíse legalmente en xaneiro do ano 2008. Dende o 16 de febreiro de 2008 tamén dispón dun local social situado no casco urbano de Boiro .

Traxectoria
-----------

No ano 2007, un grupo de mozos e mozas de Boiro, decidiron asociarse para desenvolver na súa comarca un labor de defensa da lingua e dos dereitos que Galiza ten como nación. O primeiro acto que organizaron foi o Día das Letras Galegas do 2007, que ese ano se dedicou a María Mariño Carou.

Constituíronse legalmente como "Asociación Cultural Aturuxo" o 1 de xaneiro do 2008, e o 16 de febreiro dese mesmo ano, inauguraron o seu local social situado no número 118 da rúa Principal de Boiro. En 2014 recibiron o Premio Martín Códax da Música na categoría de sala.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A páxina web de Aturuxo
O termo **cacique**, palabra de etimoloxía taína (parte da etnia arauaca) pasou a ser un concepto aplicado polos españois a certas personalidades das culturas orixinarias centroamericanas e suramericanas; con isto referíase ás persoas que tiñan poder. Os españois, ao coñecela neses pobos, empregárona equivocamente aplicándoa aos homes que tiñan maior poder económico (animais, áreas de cultivo etc) e máis esposas.

O equívoco persiste entre os non especialistas, xa que moitos chaman "cacique" aos soberanos (absolutos) de imperios (aztecas, kechuas etc) do mesmo xeito que aos xefes ou líderes de pequenas poboacións consideradas 'sen Estado', por exemplo os nambikuara.

É así que se chama vulgarmente "cacique" aos *kuraka* dos Andes centrais, aos *toki*, *longko* e *ülmen* dos mapuches, os *tuvichá* dos avá ou guaraníé etc. Existe unha obvia razón pragmática para tal tipo de xeneralización e reduccionismo apelando á palabra "cacique". Con todo o que desexe entender máis o real de cada etnia (nin que dicir ten que máis aínda o sociólogo e o antropólogo) debe ter cautela con tal uso indiscriminado da palabra "cacique".

Por outra banda a palabra "cacique" e "caciquismo" foi usada na España decimonónica (en particular, en Galiza) para aludir despectivamente a "caudillos" e líderes sociais deses tempos. A súa existencia resultou un dos factores causantes da literatura da xeración do 98. Dun xeito semellante, noutros países (por exemplo Arxentina) úsase moitas veces figurativa e peyorativamente a palabra "cacique" para aludir a quen exerce o poder de "redes clientelares" aínda que nada teñan que ver cos pobos orixinarios de América.

Noutra orde de cousas, particularmente, apódaselle **cacique** ó Club Deportivo de fútbol chileno Colo-Colo, xa que ese nome provén dun dos grandes xefes mapuches.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***cacique*** |

### Outros artigos

* Cacicado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q599898
* EBID: ID

 |
**Mac OS** é un sistema operativo creado por Apple para a súa liña de computadoras Macintosh. Na actualidade estase a comercializar a versión 10.13 (*macOS High Sierra*) do **macOS**, a última versión do sistema.

Aparición
---------

A primeira versión deste sistema foi lanzada ó mercado en 1984, coincidindo co primeiro ordenador Macintosh. Ó igual que os sistemas empregados en anteriores máquinas de Apple introducía unha interface gráfica manexada mediante o rato, fronte ós PC de IBM desa época, que utilizaban MS-DOS.

Porén, a realidade é que o seu éxito no mercado foi relativo, especialmente tras a xeneralización das máquinas PC e a introdución do Microsoft Windows. En calquera caso, sempre mantivo unha cota de mercado aceptable, ó redor dun 5%. Co paso dos anos, os problemas financeiros de Apple e a escasa innovación, xunto coa competencia de alternativas libres como Linux puxeron en risco a continuidade da plataforma.

macOS
-----

*Artigo principal**:* Mac OS X.
No ano 2001 Apple introduciu a versión 10 deste sistema. Esta versión foi revolucionaria, xa que supuxo a ruptura coa liña de desenvolvemento existente ata entón: é un sistema novo, cun fondo UNIX, e que para manter a compatibilidade co software existente ata entón sérvese dun emulador. A introdución deste novo sistema, bautizado como Mac OS X, xunto co éxito doutras áreas comerciais da empresa (iPod) fai que a supervivencia da plataforma pareza garantida. O 13 de xuño de 2016, durante a WWDC, Apple anunciou que **OS X** pasaría a chamarse **macOS**, facendoo coincidir co esquema dos nomes dos demais sistemas operativos de Apple; iOS, tvOS e watchOS.

Evolución da súa compatibilidade
--------------------------------

No 2005 Apple tomou a decisión de deixar de incorporar procesadores PowerPC nas súas máquinas e comezar a empregar Intel Pentium. Isto abre as portas da compatibilidade deste sistema con máquinas PC, e de feito nese mesmo ano comezaron a aparecer os primeiros desenvolvementos extraoficiais con ese obxectivo, aínda que nin contan co apoio da compañía nin con apoio legal. Nun futuro, porén, non é descartable a aparición dunha versión oficial para PC.

Notas
-----

1. ↑  "Definitiva y oficialmente OS X pasa a llamarse macOS". *soydemac.com* (en castelán). Consultado o 13 de xaneiro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Apple Computer
* Macintosh
* Mac OS X

### Ligazóns externas

* Apple - Mac OS X - Páxina oficial *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43627
* WorldCat
* VIAF: 8146152942405251549
* EBID: ID
* GiantBomb: 3045-17
* GND: 4599181-9
* LCCN: n96060065
* MAG: 522133331
* NKC: ph156626
* PSH: 12505

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **Unidade 101** foi unha unidade de forzas especias do exército israelí, fundouna e dirixiuna Ariel Sharon por orde do primeiro ministro David Ben-Gurion en agosto de 1953. Recibiu moitas críticas debido ás mortes de civís inocentes, en especial tralo masacre de Qibya.

Actividades
-----------

Logo da súa fundación, a unidade relizou unha serie de operacións contra civís nos territorios controlados por Xordania e Exipto. Nunha das súas primeiras actuacións atacou o campo de refuxiados de El-Bureij, en Gaza, pero a máis coñecida foi a operación que realizou en outubro de 1953 en Qibya (Cisxordania), na que se lle ordenou que maximizara o dano, e no que morreron 70 civís. Debido ás condenas unánimes pola operación, o exército prohibiu a matanza de civís nas operacións e en xaneiro de 1954 a unidade integrouse na 890 Brigada Paracaidista ata que foi desmantelada trala guerra de Suez de 1956.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1307675
* WorldCat
* VIAF: 310743390

 |
A **economía de Ghana** se fortaleceu grazas a unha sólida xestión durante un cuarto de século, a un ambiente de negocios competitivo e a reducións persistentes nos niveis de pobreza. Ghana é un dos países máis ricos da África tropical, e a súa economía se basea na extracción de recursos naturais e na agricultura. Os principais ítens exportados son o ouro, madeira e cacao. A moeda do país é o Cedi.

Agricultura
-----------

Plantación de ananás en Ghana.
A principal fonte de ingresos dos agricultores é o cacao e os seus produtos derivados, que normalmente adoitan consistir en dous terzos da cantía total das exportacións, a madeira, o aceite de palma, o coco e outros produtos de palmeira, o karité, do que se extrae graxa comestible, e o café. Ademais destes produtos tradicionais, Ghana incorporou á súa agricultura novos produtos con éxito, como ananás, anacardio, pementa negra, iñame, mandioca, banana, millo, arroz, cacahuete, feixón e sorgo. Tamén dispón de aves de curral e de carne.

Practícase a minaría — principalmente de ouro, diamantes, manganeso e bauxita— O único pozo petrolífero que había abandonouse tras producir 3.5 millóns de barrís (560 000 m²) durante sete anos, pero hai indicios da presenza de gas natural.

Industria
---------

A industria de Ghana está relativamente avanzada se se compara con outros países africanos. As industrias máis importantes son as das áreas dos téxtiles, de aceiro, pneumáticos, a refinaría de petróleo, o moído de fariña, a destilaría, o tabaco, e a montaxe de coches, camións e autobuses.

Servizos
--------

O sector de servizos responde por 50% do PIB do país. O turismo pasou a ser unha das fontes de ingresos máis saudables (terceira en 1997); e o goberno de Ghana puxo moito énfase en apoiar o crecemento do turismo.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  CIA. "CIA - The World Factbook". Arquivado dende o orixinal o 30 de agosto de 2020. Consultado o 9 de abril de 2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
**Iniciativa Cidadá de Mugardos** (ICM) é un movemento cidadán político creado no Concello de Mugardos que se presentou ás eleccións municipais de maio do 2015 como agrupación de electores.

Javier García Dieste foi o candidato de ICM nas eleccións municipais do 25 de maio de 2015, nas que obtivo 540 votos (un 18,25%) e o foi a terceira candidatura máis votada, tras do Partido Popular e Esquerda Unida, superando ás dúas últimas formacións en ostentar a Alcaldía (BNG e PSdeG-PSOE) e á candidatura independente Gañemos Mugardos.

Nas eleccións xerais do 2015 e 2016 a organización apoiou a candidatura de En Marea ao congreso e o senado, e en setembro do 2016 á Xunta de Galicia.

Historia e características
--------------------------

O primeiro tramo da candidatura da Iniciativa Cidadá de Mugardos formouse mediante primarias abertas, con dereito a voto para a cidadanía maior de 16 anos residente ou traballando en Mugardos. Votaron 126 persoas, o que en termos porcentuais supuxo a maior participación en procesos de primarias abertas das mareas cidadás galegas no 2015. O segundo tramo da candidatura definiuse mediante asembleas abertas.
Os membros da candidatura que obtiveron acta de concelleiro/a, ademais de Javier García Dieste, foron Miguel Ángel Bastida Martínez e Paula Morgade Carnero.

Tras os resultados das eleccións municipais ICM someteu a unha consulta popular o seu voto na sesión de constitución da nova corporación. O resultado desta consulta fixo que os 3 votos de ICM fosen para o seu propio candidato, mentres EU (3), BNG (2) e PSdeG-PSOE (1) votaban pola candidata de EU tras as negociacións previas entre as catro formacións de centro-esquerda. Isto fixo que ningunha candidatura acadase a maioría plenaria de 7 votos, polo que foi nomeado alcalde Juan Domingo Deus Fonticoba, do PP, con catro votos.

En decembro do 2015 dimitía como concelleiro Javier García Dieste, sendo substituído por César Pena Leira en xaneiro do 2016. O 12 de agosto de 2016 o grupo municipal de ICM realizaba, xunto con EU e BNG, unha moción de censura que retiraba da alcaldía ao Partido Popular para concederlla a Pilar Díaz Otero (EU). Miguel Ángel Bastida Martínez e César Pena Leira serían 1º e 4º tenentes de alcalde, respectivamente. En novembro do 2017 ICM abandonaba o goberno municipal, xunto co BNG.

Notas
-----

1. ↑  "La consulta popular de Iniciativa Cidadá de Mugardos rechaza el pacto con EU, BNG y PSOE". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2015-06-12. Consultado o 2019-02-02.
2. ↑  Salgado. "Dimite el portavoz de ICM: «Non enganei a ninguén, pero se continúo estaría enganando»". *Ferrol360* (en castelán). Consultado o 2019-02-02.
3. ↑  Coruña, La Opinión de A. "Pilar Díaz, de EU, arrebata la Alcaldía de Mugardos al PP con una moción de censura". *www.laopinioncoruna.es* (en castelán). Consultado o 2019-02-02.
4. ↑  "ICM sigue los pasos del BNG y rompe el acuerdo de gobierno de Mugardos". *Diario de Ferrol* (en castelán). Consultado o 2019-02-02.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ames Novo
* Marea Atlántica
* Compostela Aberta
* Lugonovo
* Marea Pontevedra

### Ligazóns externas

* Páxina web
**Celestino Carbia Campaña**, nado en Valga cara a 1898 e finado en Pontevedra o 11 de maio de 1937, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Francisco Carbia Fariña, foi fundador do Sindicato Agrario de Cordeiro e impulsor do cooperativismo. Coa ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Valga a partir do 9 de marzo de 1924 xunto ao seu pai Francisco Carbia. Porén ambos dimitiron do cargo un ano despois como "protesta ante a forma en que se efectuou a segregación da freguesía de San Xulián de Requeixo para constituír o Concello de Pontecesures". Logo das elección de 1931 foi concelleiro de Valga e tenente de alcalde. Asumiu a alcaldía ao renunciar Maximino Mosquera por problemas de saúde. Foi alcalde de Valga até 1933. Presidente de Izquierda Republicana de Valga, foi reposto como alcalde despois do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e estivo preso na Illa de San Simón. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar foi condenado a pena de morte e fusilado en Pontevedra o 11 de maio de 1937. Soterrado no cemiterio de San Amaro de Pontevedra, a súa familia logrou traer os seus restos en 1977 ao cemiterio de Cordeiro.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Maximino Mosquera Castromán** |  **Alcalde de Valga** 1931 - 1933 | Sucesor:**?** |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Valga** 1936 | Sucesor:**Andrés García Cortés** |

Querela arxentina contra os crimes do franquismo
------------------------------------------------

A súa familia sumouse á Querela arxentina contra os crimes do franquismo.

Notas
-----

1. ↑  *El País*, 11-2-1935, p. 2.
2. ↑  Redacción. "A 'querela arxentina' suma a adhesión de cinco familias". *Nós Diario*. Consultado o 2021-04-21.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Celestino Carbia Campaña na páxina web *Nomes e Voces*.
* "Alcalde, republicano, asasinado" *Praza*, 5/5/2016.
Reforzo transversal de duraluminio afectado polo incendio do dirixible *LZ 129 Hindenburg*, recuperado do lugar onde caeu, na Base Aérea McGuire, Nova Jersey, o 6 de maio de 1937.
Peza usada no dirixible *USS Akron*.
O **duraluminio** é unha aliaxe de aluminio (> 90 %) con cobre (3-5 %), magnesio (0,4-2,4 %) e manganeso (0,3-1 %) e, ás veces, unha pequena porcentaxe de silicio. Pertence á familia das aliaxes aluminio-cobre.

Foi descuberto accidentalmente en 1908 polo químico e enxeñeiro metalúrxico alemán Alfred Wilm (1869-1937), en Düren (Alemaña), aínda que non foi introducido na industria até 1909.

Antes de ser sometido a un tratamento térmico, a aliaxe é dúctil e maleábel. Pero co tratamento térmico, unha reacción entre o aluminio e o magnesio provoca un aumento na dureza e a resistencia á tracción.

Propiedades
-----------

O seu peso lixeiro e outras propiedades físicas fixeron que o duraluminio fora amplamente utilizado na industria aeroespacial desde a década de 1920. As súas principais característica son a grande resistencia á tracción e a súa moi elevada resistencia mecánica a temperatura ambiente. Porén, a súa resistencia á corrosión, soldabilidade e aptitude para o anodizado son baixas.

* Boa mecanización.
* Pouca resistencia á abrasión.
* Pouca resistencia á corrosión.

Aplicacións
-----------

Os duraluminios empréganse especialmente na industria aeronáutica e na de automoción.

Son aliaxes das máis usadas, dentro dos aluminios, que permiten aplicacións até hai pouco reservadas aos aceiros.

* Parafusos.
* Moldes de soprado.
* Mosquetóns.
* Estampacións.
* Utensilios diversos.

Notas
-----

1. 1 2  ASM Handbook. Volume 2, En *Properties and Selection: Nonferrous alloys and special purpose materials*. ASM, 2002.
2. ↑  **duraluminium** en Ortolang *(en francés)* Consultada o 31 de marzo de 20p12.
3. ↑  L’aluminium historique Arquivado 29 de abril de 2013 en Wayback Machine. por Gérard Hartmann, p. 7.
4. ↑  J. Dwight. *Aluminium Design and Construction*. Routledge, 1999.
5. ↑  J. Snodgrass and J. oran. Corrosion Resistance of Aluminum Alloys. In *Corrosion: Fundamentals, Testing and Protection*, volume 13a of ASM Handbook. ASM, 2003.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***aliaxes de aluminio*** |

### Outros artigos

* Aliaxe
* Aliaxes de aluminio
* Aluminio

### Ligazóns externas

* L’aluminium historique por Gérard Hartmann *(en francés)* Consultada o 31 de marzo de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q243558
* AAT: 300010939
* BNCF: 42052
* EBID: ID
* GEC: 0100072
* LCCN: sh85040021
* MAG: 105583763

 |
**Salvador Antonio Valdés Mesa**, nado en Cuba o 13 de xuño de 1945, é un político e ex-dirixente sindical cubano. É o primeiro vicepresidente dos Consellos de Estado e de Ministros de Cuba dende o 19 de abril de 2018. Foi un do cinco vicepresidentes do Consello de Estado dende febreiro de 2013 até abril de 2018 e integra o Buró Político do Partido Comunista de Cuba (PCC) dende o ano 2008. Foi secretario xeral da Central de Traballadores de Cuba entre 2006 e 2013.

Traxectoria
-----------

Salvador Valdés formou parte da Asociación de Mozos Rebeldes (AJR) dende 1961, logo do triunfo da Revolución Cubana. Comezou a súa actividade laboral como traballador agrícola até graduarse de enxeñeiro agrónomo. Foi dirixente da Central de Traballadores de Cuba (CTC) e do Partido Comunista de Cuba (PCC).

Exerceu como ministro de Traballo e Seguridade Social entre 1995 e 1999, data en que foi elixido primeiro secretario do PCC na provincia de Camagüey. É deputado da Asemblea Nacional do Poder Popular dende 1993, integra o Buró Político do Comité Central do Partido Comunista de Cuba e é membro do Consello de Estado, onde exerceu unha das cinco vicepresidencias entre 2013 e 2018.

Como un dos vicepresidentes do Consello de Ministros, Salvador Valdés viaxou en misións oficiais a Latinoamérica, África e Asia, onde foi recibido polo presidente chinés Xi Jinping e polo líder norcoreano Kim Jong-un.

O 18 de abril de 2018 foi elixido pola Asemblea Nacional como primeiro vicepresidente do Consello de Estado e, o día seguinte, o recentemente elixido presidente Miguel Díaz-Canel pediu a súa designación como primeiro vicepresidente do Consello de Ministros de Cuba. Aínda que a Constitución cubana non estabelece que o vicepresidente do Consello de Estado sexa o mesmo do Consello de Ministros, pero esta é unha práctica común en Cuba. Con estas designacións, Salvador Valdés é o primeiro afrocubano en converterse en "número dous" dese país caribeño.

Notas
-----

1. ↑  "Salvador Valdés Mesa".
2. ↑  Editorial, Reuters. "PERFIL-De obrero agrícola a vicepresidente de Cuba: el ascenso de...". *LTA* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 19 de abril de 2018. Consultado o 19 de abril de 2018.
3. ↑  "Diputados elegidos en la VIII Legislatura – Camagüey". *Parlamento Cubano* (en inglés). 30 de junio de 2016. Arquivado dende o orixinal o 25 de abril de 2018. Consultado o 18 de abril de 2018.
4. ↑  "Salvador Valdés Mesa | Cubadebate". Consultado o 18 de abril de 2018.
5. 1 2  "¿Quién es Salvador Valdés Mesa, el líder sindical propuesto para primer vicepresidente del nuevo Gobierno?". *CiberCuba* (en castelán). 19 de abril de 2018. Consultado o 18 de abril de 2018.
6. ↑  "Acuerda Asamblea Nacional posponer constitución del Consejo de Ministros". *Cubadebate* (en castelán). 19 de abril de 2018. Consultado o 19 de abril de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Salvador Valdés Mesa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Biografía por CIDOB *(en castelán)*
**San Pedro de Tomeza** é unha parroquia situada no suroeste do concello de Pontevedra. Segundo o padrón municipal de 2017 tiña 1000 habitantes (472 homes e 528 mulleres), 104 menos ca en 1999. Ten once entidades de poboación.

Xeografía
---------

Limita coas parroquias de Salcedo, Marcón, Mourente e A Canicouva, á que pertenceu cando era concello de seu. A parroquia está atravesada pola ruta portuguesa do camiño de Santiago, que transcorre paralela ao río dos Gafos.

Historia
--------

No seu momento pertenceu ao concello de Mourente.

Festas e Romarías
-----------------

A ermida de San Cibrán está situada no monte do mesmo nome. O luns de Pascua celébrase unha romaría na honra do santo. Segundo a tradición, para afastar o meigallo cómpre dar sete voltas á capela tirando sete pedras no seu tellado. No templo hai unha imaxe da Virxe da Peregrina.

As festas parroquiais de San Pedro celébranse o 28 e 29 de xuño no lugar de Lusquiños.

A parroquia é terra de canteiros. O mestre Daniel, célebre canteiro de Tomeza, autor entre outras pezas das escaleiras da Casa do Concello de Pontevedra [].

O primeiro domingo de agosto celébrase a Festa do Canteiro, homenaxeando cada ano o labor dun escultor da pedra. Entre outros, un dos homenaxeados foi Sebastián Casalderrey, autor da imaxe da Virxe da Peregrina do Albergue dos Peregrinos e das figuras representadas na fonte da praza de Compostela, en Pontevedra.

Galería de imaxes
-----------------

* Capela de San Cibrán.Capela de San Cibrán.
* Monumento aos canteiros.Monumento aos canteiros.
* Lavadoiro.Lavadoiro.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Tomeza

| Lugares da parroquia de Tomeza no concello de Pontevedra |  |
| --- | --- |
| O Alcouce | A Carballa | O Casal do Río | Lusquiños | O Marco | O Pobo | O Pombal | Pumariño | San Pedro | A Valadiña |

### Parroquias de Pontevedra

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Pontevedra |  |
| --- | --- |
| Alba (Santa María) | Bora (Santa Mariña) | Campañó (San Pedro) | A Canicouva (Santo Estevo) | Cerponzóns (San Vicente) | Lérez (San Salvador) | Lourizán (Santo André) | Marcón (San Miguel) | Mourente (Santa María) | Ponte Sampaio (Santa María) | Pontevedra | Salcedo (San Martiño) | San Xosé (San Xosé) | Santa María de Xeve (Santa María) | Tomeza (San Pedro) | Verducido (San Martiño) | A Virxe do Camiño de Pontevedra | Xeve (Santo André) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Pontevedra
**Luís Bolíbar Massó**, finado en Cangas o 14 de novembro de 1939, foi un industrial conserveiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Francisca Massó Ferrer e Tomás Bolívar Galup. Dono da fábrica de conservas Massó Hermanos da ría de Aldán. Nos últimos anos da ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro de Cangas e elixido primeiro tenente de alcalde. Volveu ser nomeado primeiro tenente de alcalde en abril de 1930, na corporación presidida por Indalecio García Soto. Foi elixido concelleiro nas eleccións do 12 de abril de 1931. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado primeiro tenente de alcalde de Cangas en marzo de 1938 na corporación presidida por Joaquín Carnero Graña.

Vida persoal
------------

Nunca casou.

Notas
-----

1. ↑  Tamén aparece escrito como **Luís Bolíbar Massó**
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-11-1939, p. 2, 3.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 14-8-1928, p. 5.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-4-1930, p. 12.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-4-1931, p. 11.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-3-1938, p. 3.
7. ↑  "La saga artística de Serafín Barros". Arquivado dende o orixinal o 30 de agosto de 2019. Consultado o 30 de agosto de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Dasairas, Xerardo (13/10/2012). "O novo cuartel inaugurouse no recheo de Ojea" *Faro de Vigo*.
**Arcadio Silvosa Alonso**, nado en San Xiao de Mos o 7 de agosto de 1958, e finado en Lugo o 9 de xaneiro de 2023, foi un xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi alumno do Instituto masculino de Lugo, onde recibiu clase de Xesús Alonso Montero, e onde coincidiu con Cuchús Pimentel.

Traballou como xornalista desde a década dos oitenta. Primeiro empezou no xornal *El Ideal Gallego*, na súa delegación luguesa, e despois deu o salto á radio, onde traballou na Ser (Radio Lugo) durante moitos anos. Na Ser foi unha referencia na cidade e chegou a ocupar o posto de xefe de informativos.

Ademais, tamén traballou como xornalista de televisión, en Televisión Lugo (fundada por Xulio Xiz), e na prensa escrita (delegado en Lugo de *El País* e da axencia EFE). Tamén ocupou cargos directivos na Asociación de Prensa de Lugo e foi secretario da Asociación de Veciños de San Froilán.

En 2011 presentouse na candidatura do PP ás eleccións municipais por Lugo como número dous, logo de Xaime Castiñeira, e saíu escollido concelleiro. Porén, non ocupou responsabilidades de xestión, senón na oposición. En 2012 sufriu un ictus, que o deixou paralizado de medio corpo, e abandonou a vida política. Presentouse de maneira simbólica pechando a lista do PP nas eleccións de 2015 pero loxicamente tampouco saíu elixido.

Retirado a unha residencia de Outeiro de Rei, pasou alí os derradeiros anos, se ben faleceu no hospital lugués.

Notas
-----

1. 1 2 3  Palacios, Xosé M. (2023-01-09). "Muere Arcadio Silvosa, periodista de larga trayectoria en Lugo que también fue concejal". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-01-09.
2. 1 2  "Castiñeira rodéase dun equipo de profesionais «capaces, ilusionados e preparados» para facer fronte ao paro, á débeda e á inseguridade en Lugo – Partido Popular de Lugo". Consultado o 2023-01-09.
3. 1 2  "Fallece el periodista y exconcejal Arcadio Silvosa". *El Progreso de Lugo* (en castelán). 2023-01-09. Consultado o 2023-01-09.
4. ↑  Rodríguez, Marcos (2020-09-06). "Arcadio Silvosa: "A mí el bicho me pasó rozando"". *El Progreso de Lugo* (en castelán). Consultado o 2023-01-09.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: José María López.

**José María López Noceda**, nado en San Xusto de Cabarcos (Barreiros) o 25 de xullo de 1931 e finado en Burela o 10 de febreiro de 2013, foi un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Profesor Mercantil e xestor administrativo. Nas primeiras eleccións democráticas presentouse á alcaldía de Lourenzá encabezando unha candidatura independente e foi elixido alcalde. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións xa por AP sempre con maioría absoluta. Nas eleccións de 1989 foi elixido deputado do Parlamento de Galicia polo PPdeG e renunciou como alcalde por incompatibilidade pasando a primeiro tenente de alcalde. Volveu ser elixido deputado do Parlamento galego en 1993. Foi presidente da Mancomunidade de Municipios da Mariña Lucense dende a súa fundación. Foi membro fundador da FEGAMP e do Consello Federal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**-** |  **Alcalde de Lourenzá** 1979 - 1989 | Sucesor:**Fe Rodríguez Rocha** |

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 12-2-2013, p. 50.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Lourenzá

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
**Bieito Seara Formoso**, nado en Maceda o 13 de marzo de 1960, é un xestor administrativo galego que tivo participación política e chegou a ser alcalde de Maceda durante uns meses.

Traxectoria
-----------

Veciño de Maceda, estudou no colexio dos Milagres e despois fixo Económicas na Universidade de Santiago de Compostela (1980-1986). Comezou a traballar como empregado nunha xestoría en Ourense. Participou na creación da asociación local Os Cabaceiros na década dos oitenta.

Afiliado ao Bloque Nacionalista Galego en 1982, encabezou porén a candidatura da Unión Progresista de Maceda nos comicios de 1987 e foi elixido concelleiro. Pasou a liderar as listas do BNG nas eleccións municipais na súa vila en 1991, e repetiu como concelleiro, outra volta en solitario. Por ese tempo, Bieito Seara abriu unha xestoría administrativa en Ourense e tamén por aquelas datas comezou a traballar como profesor de instituto, onde aprobou as oposicións en 1991 en formación profesional.

En 1995 recuncou como cabeza de lista, e resultou elixido alcalde grazas ao apoio do único concelleiro do PSdeG, Julio Aldemira. Nove meses máis tarde, en marzo de 1996, Aldemira presentou unha moción de censura, co apoio dos 5 concelleiros do PP, e substituíuno como alcalde. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ricardo Cid** | **Alcalde de Maceda**1995 - 1996 | Sucesor:**Julio Aldemira** |

  

  

Posteriormente, en 2005, foi escollido por Anxo Quintana director xeral de Acción social, na Vicepresidencia de Igualdade e Benestar do goberno bipartito (PSdeG-BNG), posto no que permaneceu catro anos. Logo das eleccións autonómicas de 2009, ao verse apartado do poder o BNG, Bieito Seara abandonou a vida política.

En 2022, Santiago Prol publicou un libro sobre el: *Conversas co Bieito*.

Véxase tamén
------------

* Eleccións municipais en Maceda

Notas
-----

1. 1 2 3  Palomanes, Paula (2022-08-16). "Santiago Prol: "Con Bieito Seara como alcalde Maceda tería sido un novo Allariz"". *La Región* (en castelán). Consultado o 2022-08-16.
2. 1 2 3 4  Prol, Santiago. "Bieito Seara. O positivismo, a vitalidade e o compromiso.". Consultado o 2022-08-16.
3. ↑  Ascón, Miguel (2022-08-08). "Bieito Seara: «Co instituto de Maceda demostrouse a importancia da mobilización veciñal»". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2022-08-16.
4. ↑  Tejada, Beatriz (2015-12-28). "Bieito Seara:"Los clientes no exigen ser magos"". *La Región* (en castelán). Consultado o 2022-08-16.
**Danny Barreto**, nado en Brooklyn (Nova York) é un galicianista estadounidense.

Traxectoria
===========

Fillo de pai portorriqueño e nai norueguesa, criouse no seo da comunidade portorriqueña de Nova York. Licenciouse en 2002 en linguas e literaturas hispánicas no Hunter College (CUNY), onde coñeceu o profesor Xoán González Millán e contacto cos estudos galegos. Posteriormente doutorouse en Estudos da Muller na Universidade Stony Brook (SUNY) en 2010. Logo de doutorarse, comezou a dar clase como profesor visitante de Estudos Hispánicos na Universidade Vassar (Poughkeepsie, estado de Nova York). En 2013 foi contratado como profesor de estudos LGBTQ na Universidade Colgate (Hamilton, estado de Nova York) 

A súa tese inédita *A Home Divided: A Post-National Approach to Family, Gender and Region in Modern Galician Narrative* aborda a literatura galega do século XIX. 

Os seus temas de investigación céntranse nos estudos galegos e nos estudos LGBTI (e a súa intersección). Ten participado en distintos congresos e volumes colectivos sobre estudos galegos e estudos LGBTI na perspectiva peninsular. Foi o coordinador do IV Simposio Norteamericano de Estudos Galegos (Lubbock, Texas, 2023).

Notas
-----

1. 1 2  Rivas, Manuel (2008-11-13). "O mozo de Brooklyn e o mitin de Castelao". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2023-02-04.
2. ↑  "Danny Barreto". *www.colgate.edu* (en inglés). Consultado o 2023-02-04.
3. ↑  "Sexto Grao 007 - Danny Barreto". *Sexto Grao (podcast en iVoox)*. Consultado o 2023-02-04.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q116680521
* Dialnet: 2571218
* ORCID: 0000-0002-5869-3730

 |
**Juan Manuel Vieites Baptista de Sousa**, nado en Vigo o 12 de maio de 1952, é un empresario galego do sector conserveiro. Desde 2022 é o presidente dos empresarios de Galicia.

Traxectoria
-----------

Licenciouse, e posteriormente doutorouse, en Química pola Universidade de Santiago de Compostela. 

Como empresario, ocupou cargos de responsabilidade en distintas organizacións do sector da conserva, e especialmente foi o secretario xeral de ANFACO (Asociación Nacional de Fabricantes de Conservas de Peixe e Mariscos) durante tres décadas, desde 1991 ata 2022. Tamén ocupou cargos de relevancia en organizacións centradas na explotación do atún e da sardiña (Organización Interprofesional do Atún - Interatún, Eurothon, Comité Internacional da Sardiña *pilchardus*).

A partir de 2009 comeza a obter postos de responsabilidade nas organizacións empresariais, primeiro cunha vogalía na xunta directiva da Confederación de Empresarios de Galicia, e dous anos máis tarde como vicepresidente da confederación de empresarios da provincia de Pontevedra. En xaneiro de 2021 foi elixido presidente da Confederación de Empresarios de Galicia.

Foi director da revista sectorial *Industria conservera*.

Ademais, é cónsul de honra de Polonia en Galicia.

Notas
-----

1. ↑  "Currículo de Juan Manuel Vieites" (PDF). *Confraría de Celeiro*. Consultado o 9/11/2022.
2. ↑  Rodríguez Vázquez, Rubén. "Juan Manuel Vieites deja Anfaco tras 30 años como secretario general » Galicia". *Economía Digital* (en castelán). Consultado o 2022-11-09.
3. ↑  "La CEG fía a Juan Manuel Vieites el reto de soldar la fractura y abrir otra etapa". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2021-01-21. Consultado o 2022-11-09.
**Andrés Díaz de Rábago Pérez**, nado na Pobra do Caramiñal o 3 de outubro de 1917 e finado en Xinzhuang (Nova Taipei, Taiwán) o 15 de xuño de 2022, foi un médico, frade xesuíta e misioneiro galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun armador e empresario da Pobra, Andrés Díaz de Rábago Aguiar, e neto de Joaquín Díaz de Rábago, estudou no colexio dos Xesuítas de Vigo e rematou o bacharelato en Portugal. En 1933 accedeu a estudar Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, pero interrompeu os estudos á chegada da Guerra Civil para participar como soldado. Nos tempos de estudante en Santiago acompañou a Valle-Inclán, que era amigo e compadre do seu pai, nos seus últimos días.

Loitou na Guerra no bando nacional, e a súa familia foi unha importante contribuínte económica ao soporte do exército franquista, como testemuña por exemplo *El Eco de Santiago* do 1 de agosto de 1936. Ao remate da contenda acabou a súa licenciatura e ingresou na Compañía de Xesús (1940). A súa formación relixiosa fíxoa en Salamanca, e trasladouse a Santander para rematar a súa tese.

Como misioneiro católico chegou á China en novembro de 1947, logo de facer escala en Filipinas. Na China estudou teoloxía e traballou nas cidades de Xanghai e Beixín. Na primeira das cidades ordenouse como sacerdote católico en 1952. Coa vitoria do comunismo logo da Guerra Civil Chinesa, Díaz marchou ás Filipinas, onde se estableceu en Manila. Alí continuou a súa formación, ata doutorarse en Teoloxía.

Despois marchou ao Timor Leste, daquela unha colonia portuguesa, onde deu clase a Ximenes Belo e a Xanana Gusmão. De alí finalmente, en 1969, foi para Taiwán, onde traballou como misioneiro católico, como doutor e como profesor de Latín na Universidade Nacional de Taiwán. Continuou activo como relixioso ata superados os cen anos.

Recoñecementos
--------------

* Cruz de oficial da Orde de Isabel a Católica (2000).
* Medalla de Bronce de Galicia (2001).

Vida persoal
------------

Foi curmán de Carmela Arias Díaz de Rábago, empresaria.

Notas
-----

1. ↑  "Díaz de Rábago, un misionero de 96 años poseedor de una fe que mueve montañas". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). 18/6/2014.
2. 1 2  Muñoz Romeo, Héctor E. (2013). *Historia de vida de Andrés Díaz de Rábago (1947-57)*. Universitat Oberta de Catalunya.
3. ↑  "Muere en Taiwán a los 105 años el padre jesuita de A Pobra Andrés Díaz de Rábago". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2022-06-15. Consultado o 2022-06-15.
4. ↑  USC (13/10/2017). "Estes días recibimos a Andrés Díaz de Rábago, licenciado en Medicina pola USC que aos seus 100 anos segue a traballar activamente en Taiwánpic.twitter.com/UbUd8EFbEA". *@UniversidadeUSC*. Consultado o 24/12/2018.
5. ↑  "Diles que no tengo suelto". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). 10/7/2018.
6. ↑  "Suscripción popular para las fuerzas armadas". *El Eco de Santiago* (16514): 2. 1/8/1936.
7. ↑  Vilaseca, Montserrat (Novembro-decembro 2017). "Andrés Díaz de Rábago, un misionero gallego de 100 años en Taiwán". *SuperGesto* (132).
8. ↑  "Resolución do 14 de xuño de 2001 pola que se concede a Medalla de Galicia nas súas categorías de prata e bronce." *Diario Oficial de Galicia*.
O **Étoile Sportive Saint-Michel Le Portel Côte d'Opale**, xeralmente abreviado **ESSM** ou **Le Portel**, é un club profesional de baloncesto francés con sede na cidade de Le Portel, situada na rexión da Alta Francia. Actualmente xoga na Ligue Nationale de Basket Pro A (LNB), a máxima categoría do baloncesto galo. O seu pavillón é Le Chaudron, recinto con capacidade para 3 500 espectadores.

Historia
--------

A sociedade deportiva Étoile Sportive Saint-Michel foi fundada no ano 1928, sendo o baloncesto unha das súas seccións. Durante a maior parte da súa historia competiu en categorías inferiores do baloncesto francés. Na temporada 2006−07 o equipo finaliza na segunda posición da Nationale 1, o que lle serve para ascender á LNB Pro B, segunda categoría profesional gala. Na temporada 2014−15 o ESSM consegue chegar á final da Copa de Francia tras vencer a equipos de Pro A como Le Mans, Le Havre, ASVEL Lyon-Villeurbanne e Limoges CSP, actuais campións. Na final, porén, perden por 74−87 ante o SIG Strasbourg. Na temporada 2015−16, o Le Portel consegue un fito ao ascender por vez primeira á Pro A. Na súa primeira temporada na máxima categoría o equipo consegue xogar os play-offs polo título tras finalizar sétimos en liga regular. Porén, nas eliminatorias perden en primeira rolda ante o Élan Chalon, equipo que posteriormente gaña a competición. Isto serve para que na temporada 2017–18 o equipo debute en competicións europeas, xogando a FIBA Europe Cup, na que chegan até cuartos de final, onde perden ante os Bakken Bears dinamarqueses.

### Ano a ano

| Ano | Nivel | Liga | Pos. | V-D | Copa | Competicións europeas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013–14 | 2 | Pro B | 5º |  | Rolda de 32 |  |
| 2014–15 | 2 | Pro B | 9º |  | Subcampión |  |
| 2015–16 | 2 | Pro B | 2º |  | Rolda de 32 |  |
| 2016–17 | 1 | Pro A | 8º | 19–17 | Cuartos de final |  |
| 2017–18 | 1 | Pro A | 11º | 16–18 | Rolda de 16 | **4** FIBA Europe Cup | CF | 14–1–3 |
| 2018–19 | 1 | Pro A | 16º | 10–24 | Rolda de 16 |  |
| 2019–20 | 1 | Pro A | 18º | 4–20 | Rolda de 32 |  |
| 2020–21 | 1 | Pro A | 13º | 13–21 | Rolda de 16 |  |
| 2021–22 | 1 | Pro A | 14º | 13–21 | Rolda de 32 |  |

Pavillóns
---------

Os seguintes son algúns dos pavillóns que ten utilizado o ESSM LE Portel como local:

* Georges Carpentier (2003–2007)
* Salle Damrémont (2007–2013)
* Lycée Giraux-Sannier (2013–2015)
* Le Chaudron (2015–presente)

Xogadores
---------

### Destacados

* Estados Unidos Jakim Donaldson
* Finlandia Shawn Huff

Notas
-----

1. ↑  Magdelaine, Emmanuel (11 de xuño de 2016). "Basket: Le Portel en Pro A" (en francés).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en francés)*
Adealla deixada polo cliente nunha mesa de restaurante.
A **adealla** ou **propina** é unha recompensa xeralmente económica que se outorga como agradecemento por un bo servizo e polo produto consumido.

Na maioría dos sitios, o cliente decide se dá ou non unha adealla e o monto desta. Nos últimos anos nalgúns países a adealla converteuse nun pago obrigatorio por algúns servizos, sendo os restaurantes son o mellor exemplo disto. Porén, ó ser obrigatoria fai que perda o carácter de adealla (aínda que se conserve o nome).

Estas situacións comezaron a polarizar ós consumidores, habendo por unha banda xente que pensa que a adealla é algo practicamente obrigatorio para apoiar á economía do traballador, por outra banda hai quen cren que dar adealla só propicia que os salarios se manteñan a niveis denigrantes. Mentres que algúns outros só ven a adealla como un vello costume.

En 2007 Pedro Solbes, daquela Ministro de Economía de España afirmou que as adeallas excesivas son un factor para o aumento da inflación do país.

En países como os Estados Unidos, o costume de deixar adealla expandiuse máis aló dos restaurantes. É así que é común entregar adealla ó chofer do taxi (15 %), ós mozos dos recados do hotel e ó peiteador.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *adealla*.
2. ↑  *A pesar de que la ley la contempla, nadie está obligado a dar propina* en lagaceta.com.ar.
3. ↑  *La propina. Cuándo darla. Cuánto dar. A quién dar la propina. en protocolo.org.*
4. ↑  "Solbes achaca la inflación a que no interiorizamos lo que significa un euro"

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rainey, Clint (1 de febreiro de 2018). "Report: Trump Administration Knew Tip-Pooling Rule Would Hurt Restaurant Workers". *New York*. Consultado o 20 de setembro de 2018.
* Scheiber, Noam (23 de marzo de 2018). "Trump Administration Retreats on Tip-Sharing Plan in Compromise". *The New York Times*. Consultado o 20 de setembro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q380640
* AAT: 300254012
* BNCF: 51696
* GND: 4186182-6
* LCCN: sh85135553

 |
***Undertow*** é o primeiro álbum da banda de metal progresivo estadounidense Tool. Foi editado o 6 de abril de 1993 polo selo Zoo Entertainment. Durante unha época na cal o grunge estaba no seu punto máis alto de popularidade, e o pop punk comezaba a emerxer coa axuda das radios, *Undertow* axudou ao metal a continuar destacando como estilo musical, e permitiu a varias bandas posteriores facerse un oco a través do *mainstream*. No mes de xullo do ano 2010 o álbum levaba vendidas 2.900.000 copias nos Estados Unidos.

O álbum foi gravado entre outubro e decembro do ano 1992 nos Grand Master Studios, situados en Hollywood, California, por Sylvia Massy. Algunhas das súas cancións son temas que a banda decidiu non incluír no seu primeiro EP, *Opiate*.

A portada do álbum foi deseñada polo guitarrista Adam Jones. Fotos no libreto dunha muller obesa núa, un home tamén nu e unhas imaxes dos membros do grupo con agullas insertadas na cara xeraron moita controversia, facendo que o álbum fose retirado de moitas tendas como Kmart e Wal-Mart. A banda reaccionou editando outra versión, na cal aparecía un gran código de barras nun fondo branco. Nesta versión incluíase unha nota do grupo explicando a autocensura.

*Undertow* foi elixido décimo mellor álbum do ano 1993 pola publicación *Alternative Press*

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os temas compostos por Tool, agás onde se indique.

1. "Intolerance" – 4:53
2. "Prison Sex" – 4:56
3. "Sober" – 5:05
4. "Bottom" (Tool, Henry Rollins) – 7:13
5. "Crawl Away" – 5:29
6. "Swamp Song" – 5:31
7. "Undertow" – 5:21
8. "4°" – 6:02
9. "Flood" – 7:45
10. "Disgustipated" – 15:47

"Disgustipated" é a pista número 69 na meirande parte dos CDs editados en Norteamérica (os cortes do 10 ao 68 non conteñen datos). Tamén aparece como corte 39, 10 (principalmente en Europa) ou como canción oculta despois de "Flood", no mesmo corte 9. Nalgunhas edicións de importación xaponesas "Disgustipated" é o tema 70, cunha pequena versión ao vivo de "Flood" na pista 71.

Notas
-----

1. ↑  Álbums do ano para Alternative Press

| * v
* c
* e
Tool |
| --- |
| 
* **Maynard James Keenan**
* **Adam Jones**
* **Justin Chancellor**
* **Danny Carey**

* Paul D'Amour

 |
| Álbums de estudio | 
* *Undertow* (1993)
* *Ænima* (1996)
* *Lateralus* (2001)
* *10,000 Days* (2006)
* *Fear Inoculum* (2019)

 |
| EPs | 
* *72826*
* *Opiate*

 |
| Box sets | 
* *Salival*

 |
| Sinxelos | 
* "Hush"
* "Prison Sex"
* "Sober"
* "Stinkfist"
* "H."
* "Ænema"
* "Forty Six & 2"
* "Schism"
* "Parabola"
* "Lateralus"
* "Vicarious"
* "The Pot"
* "Jambi"
* "Fear Inoculum"
* "Pneuma"

 |
| Bandas relacionadas | 
* Puscifer
* A Perfect Circle
* VOLTO!
* Tapeworm
* Green Jellÿ
* Pigmy Love Circus
* Peach
* ZAUM

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1139460
* AllMusic: mw0000260386
* Discogs: 1181
* MusicBrainz: ID

 |
**Lembit Lõhmus**, nado en Mustla, condado de Viljandi, o 25 de setembro de 1947, é un ilustrador e deseñador de moedas estoniano.

Traxectoria
-----------

Logo de finalizar o seu ensino secundario, Lõhmus cursou estudos superiores de Arte entre 1969 e 1975, primeiro na Escola de Arte de Tartu e posteriormente na Universidade de Arte de Talín (actualmente Academia de Artes de Estonia).

Logo do seu período formativo, entre 1975 e 1977 dirixiu a sección de Artes Aplicadas do Museo de Arte de Estonia.

Nos anos seguintes exerceu como artista gráfico independente e como deseñador de interiores. Tamén é autor de máis de medio milleiro de mataselos e *ex libris*, e entre 1989 e 1992 foi o presidente do Club de *Ex Libris* de Talín.

Os seus deseños foron obxecto de exposicións internacionais, tanto individuais como colectivas, en países como Letonia, Lituania, Alemaña, Moldavia, Finlandia, Dinamarca, Polonia e Austria.

Lõhmus foi tamén o autor dos deseños de máis de 200 selos de correos, primeiro para o servizo postal da Unión Soviética e despois para o de Estonia, así como para outros países. Ademais foi elixido polo Banco Central de Estonia para deseñar o anverso nacional común a toda a serie de moedas do euro, desde a dun céntimo ata a de dous euros, que comezaron a emitirse en 2002.

Escolma de traballos
--------------------

* Selo soviético.Selo soviético.
* Selo letón.Selo letón.
* Moeda de 2 cents de Estonia.Moeda de 2 cents de Estonia.
* Moeda de 2 euros de Estonia.Moeda de 2 euros de Estonia.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  "Lembit Lõhmus: Curriculum Vitae". Páxina persoal de Lembit Lõhmus (*Lime.planet.ee*)
2. 1 2 3  Kolk, Tiina. (2017). "Tundmatu kunstnik, kelle töid teavad kõik". En *Kultuur*. 29 de setembro.
3. ↑  Pärli, Merilin (2017) "Graafik Lembit Lõhmus: margikunst ei ole marginaalne!". En *Kultuur*. 22 de setembro.
4. ↑  Serie de moedas deseñadas por Lembit Lõhmus. *Numista.com*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lembit Lõhmus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de deseñadores das moedas de euro

* Portal:Estonia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3744433
* WorldCat
* VIAF: 13164662
* GND: 121472124
* KulturNav: ID

 |