recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Países con políticos ou cargos oficiais implicados na filtración do 3 de abril de 2016
Os **papeis de Panamá** son unha filtración de 11,5 millóns de documentos confidenciais que achegan información polo miúdo de máis de 214 000 empresas evasoras de impostos listadas pola empresa panameña Mossack Fonseca, incluíndo as identidades dos accionistas e directores de devanditas empresas. Os documentos amosan como individuos como moitos capitais, incluídos funcionarios públicos, agochan os seus cartos do escrutinio público. No intre da publicación, os papeis identificaron a cinco líderes estatais da Arxentina, Islandia, Arabia Saudita, Ucraína e os Emiratos Árabes Unidos; así como funcionarios do goberno, parentes seus, e xente próxima a xefes doutros corenta países, entre os cales están o Brasil, a China, Francia, a India, Malaisia, México, Paquistán, o Perú, Romanía, Rusia, Suráfrica, España, Siria e o Reino Unido. O Reino Unido foi sinalado polos medios de comunicación "o corazón dunha rede de evasión de impostos para super-ricos".

Notas
-----

1. ↑  "David Cameron urged to act on Panama Papers as UK named 'at heart of super-rich tax-avoidance network'". *The Independent* (en inglés). 5 de abril de 2016. Arquivado dende o orixinal o 04 de abril de 2016. Consultado o 7 de abril de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Papeis de Panamá***  |

### Ligazóns externas

* Portal dos Papeis de Panamá de International Consortium of Investigative Journalists (USA)
* Portal dos Papeis de Panamá de *Süddeutsche Zeitung* (Alemaña)
* Portal dos Papeis de Panamá de *The Guardian* (Reino Unido)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23702848
* WorldCat
* VIAF: 152146634453441932159
* GEC: 22023471
* LCCN: n2016030935
* NKC: unn2017970743

 |
A **ordalía** é unha práctica xudicial na cal a culpabilidade ou inocencia do acusado se determina expoñéndoo a unha proba dolorosa.

Idade Media
-----------

Ordalía por ferro quente
En Europa este modo de xuízo formalizouse despois da caída do Imperio Romano e foi apoiado pola Igrexa católica ata o IV Concilio de Letrán (1215), supuña a intervención directa da divindade por medio principalmente da lide ou batalla xudicial, que podía ser a cabalo ou a pé segundo o rango dos participantes, considerábase culpable ao que saía do campo, ao que morría ou ao que se declaraba culpable o que daba lugar á imposición da pena correspondente ao delito. Outras ordalías era a das candeas, na que a culpabilidade estaba determinada pola candea que se consumira primeiro; a da auga quente, neste caso o acusado tiña que extraer uns croios ou pedras dun recipiente con auga fervendo, a súa culpabilidade determinábase uns días despois segundo o estado das súas queimaduras; o da auga fría, para ser declarado inocente era preciso afogar na auga; a do ferro quente estaba tamén moi esparexida sobre todo entre as mulleres, consistía en coller un ferro quente nas palmas das mans e depositalo uns pasos máis aló, aos tres días un xuíz tiña que examinar a man, de estar queimada era declarado culpable.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ordalía*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40745
* BRE: 2683903
* EBID: ID
* GEC: 0128036
* MAG: 48918747
* Treccani: ordalia

 |
A **Orde de San Basilio Magno** (en latín: *Ordo Sancti Basilii Magni*; en ucraíno: *Чин Святого Василія Великого*), tamén coñecida como **Orde Basiliana de San Xosafat**, é un instituto relixioso masculino de dereito pontificio e de rito bizantino. Os seus membros engaden ao seu nome as siglas **O.S.B.M.**

Historia
--------

Os monxes basilianos tiveron un papel importante na difusión do cristianismo na Rus de Kíiv. Coa Unión de Brest da Metrópole de Kíiv coa Igrexa Católica, o metropolita Yosyf Rutskyi e o bispo Yosafat Kuntsevych reformaron o monasticismo segundo o modelo das ordes relixiosas latinas, e favoreceron a unión de varios monasterios baixo o goberno dun protoarquimandrita. O papa Urbano VIII aprobou a orde cun breve do 20 de agosto de 1631.

Logo das particións de Polonia a orde sufriu moito por mor da persecución tsarista e xosefinista. En 1882 o papa León XIII promoveu a restauración da orde, o que foi posíbel especialmente grazas ao traballo e Andrei Sheptytskyi. O papa Pío XII aprobou o 14 de xuño de 1954 as novas constitucións da orde.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7319129
* WorldCat
* VIAF: 130727963
* BNF: 10113103k
* EBID: ID
* GND: 1009000-9
* ISNI: 0000 0001 2197 7708
* LCCN: n82227864
* SUDOC: 151107572

 |
A Cruz de San Raimundo de Peñafort.
A **Cruz de San Raimundo de Peñafort** creouse en España, por Decreto do 23 de xaneiro de 1944, para premiar os relevantes méritos contraídos por cantos interveñen na Administración de Xustiza e no seu cultivo e aplicación do estudo do Dereito en todas as súas ramas, así como os servizos prestados sen nota desfavorable nas actividades xurídicas dependentes do Ministerio de Xustiza.

Descrición
----------

En virtude da autorización contida no artigo sexto do Decreto referido, fóronse ditando disposicións que desenvolven e complementan as normas que se estableceron para a concesión da condecoración mencionada, e co fin de evitar a dificultade e confusión nas citas e conseguir a unificación da disposición normativa proposta do Ministro de Xustiza.

Actualmente, os distintos graos desta Orde son:

### Cruces

* Gran Cruz (antigamente Cruz Meritísima)
* Cruz de Honra
* Cruz Distinguida de 1ª Clase
* Cruz Distinguida de 2ª Clase
* Cruz Sinxela

### Medallas

* Medalla de Ouro do Mérito á Xustiza
* Medalla de Prata do Mérito á Xustiza
* Medalla de Bronce do Mérito á Xustiza

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ministerio de Xustiza *(en castelán)*.
* Protocolo.org *(en castelán)*.
* Páxina de Antonio Prieto Barrio
A **Orde e Mandato de San Miguel Arcanxo** (popularmente **miguelianos**) foi unha asociación católica nacida na diocese de Tui-Vigo e que derivou en orde relixiosa non recoñecida oficialmente.

Historia
--------

En 1996 formouse en Vigo un grupo musical de carácter relixioso que participaba das cerimonias católicas que organizaban distintas parroquias da diocese de Tui-Vigo. O coro transformouse nunha asociación en 1997 e posteriormente converteuse nunha asociación pública de carácter privado e o 30 de xuño de 2009 nunha orde relixiosa aberta. Non obstante, para Igrexa Católica permaneceu como asociación pública de fieis de dereito diocesano  e nunca foi un instituto de dereito diocesano. O seu principal impulsor e fundador foi Feliciano Miguel Rosendo.

A finais de 2012 comezaron a aparecer denuncias sobre abusos sexuais dentro da orde. A investigación realizada polo bispado ao longo de 2013 e 2014 concluíu no apartamento de Miguel Rosendo da dirección da orde. A comunidade, que chegara a ter 400 membros, desfíxose na súa práctica totalidade, e a finais de 2014 só quedaba unha trintena. En decembro dese ano, Miguel Rosendo, foi detido. En decembro de 2018 foi condenado a nove anos de prisión por un delito de abuso sexual continuado.

Características
---------------

Os membros consagrados son dos dous sexos, e denomínanse miguelianos e miguelianas. Os seus hábitos son unha túnica de cor azul intenso e un escapulario amarelo. O máis destacado é a súa afección pola música e a canción, e teñen participado en distintos concertos e festivais relixiosos.

A súa sede principal está no Porto (Mougás, Oia). Tamén teñen un local en Bustarviejo (Madrid), onde coidan de anciáns.

Persoas destacadas
------------------

Estivo vinculada a esta orde a modelo e actriz viguesa Olalla Oliveros, que se consagrou monxa migueliana

Notas
-----

1. ↑  "La Iglesia suprime la orden investigada por asociación ilícita y abusos", NGNoticiasGalicia.com, 22 de decembro de 2014
2. ↑  'Miguel montó un edén de religiosas', *El Mundo*
3. ↑  David Reinero. "Detenido en Madrid el líder de la secta acusada de abusos sexuales". Consultado o 11 de decembro 2014.
4. ↑  42°3′20.43″N 8°53′11.94″O﻿ / ﻿42.0556750, -8.8866500
5. ↑  "El señor me hizo casting", *Faro de Vigo*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xunta da Escravitude do Sagrado Corazón de Xesús

### Ligazóns externas

* Web da orde
* Torres, M. (28/5/2005). "Una asociación católica recupera el monasterio de San Antonio de Vilariño". *La Voz de Galicia* (en castelán).
As **licenzas de Creative Commons** (CC) son licenzas de dereitos de autor que permiten aos autores e autoras establecer os criterios de distribución das súas obras, de maneira que poidan escoller os dereitos de uso que lles dan á súa obra establecer así baixo que condicións a comparten co público.

Hai moitos tipos de licenzas Creative Commons en función dos diferentes termos que se establecen na distribución das obras. Estas licenzas foron creadas no 2002 por Creative Commons, unha asociación sen animo de lucro fundada no 2001.

Obras ás que se pode aplicar
----------------------------

Pódese aplicar a calquera obra susceptible de ter dereitos de autor: libros, xogos, filmes, música, artigos, fotografías, blogs, páxinas web. Creative Commons non recomenda o uso de Creative Commons para software.

Tipos de licenzas
-----------------

Icona da licenza cc-by
Atribución CC BY
Esta licenza permítelles a outros distribuír, fusionar, axustar e recrear sobre a súa obra, mesmo comercialmente, mentres que proporcionen o recoñecemento da creación orixinal. Son as licenzas máis comodamente flexíbeis. Creative Commons recoméndaa para materiais de máxima difusión e uso.

icona da licenza CC BY-SA
Atribución-Compartir igual CC BY-SA
Esta licenza permite a outros fusionar, axustar e recrear sobre a súa obra mesmo con fins comerciais, mentres lle ofrezan o seu recoñecemento e as súas novas obras teñan os mesmos termos. É dicir, é similar a anterior, so que explicita que as obras derivadas deben manter a mesma licenza.

Recoñecemento-Sen obra derivada CC BY-ND
Esta licenza permite a redistribución, comercial e non comercial, mentres se faga sen modificar e respectando a integridade, xunto co recoñecemento para vostede.

icona da licenza CC BY-NC
Recoñecemento-Non comercial CC BY-NC
Esta licenza permítelles a outros fusionar, e recrear sobre a súa obra non comercialmente, e malia que as novas obras deben tamén recoñecer e ser non comerciais, non teñen que licenciar as obras derivadas nos mesmos termos.

icona da licenza CC BY-NC-SA
Atribución-Non comercial-Compartir igual CC BY-NC-SA
Esta licenza permítelles a outros fusionar, axustar e recrear sobre a súa obra non comercialmente, mentres que lle ofrecen o seu recoñecemento e licencian as súas novas obras en idénticos termos.

icona da licenza CC BY-NC-ND
Atribución-Non comercial-Sen obra derivada CC BY-NC-ND
Esta licenza é a máis restritiva entre as principais licenzas CC, soamente permite a outros descargar as súas obra e compartilas con outro mentres lle ofreza o seu recoñecemento mais non pode cambialas de ningunha maneira nin utilizalas comercialmente.

Notas
-----

1. ↑  "Creative Commons FAQ: Can I use a Creative Commons license for software?" (en inglés). Consultado o 28-02-2015.
2. ↑  "Verbo das licenzas". Consultado o 28-02-2015.
Vitral que representa a san Pedro de Alcántara.
A **Orde dos Freires Menores Descalzos** ou **Orde dos Freires Menores Descalzos da estrita observancia** (en latín: *Ordo Fratrum Minorum Discalceatorum* ou *Ordo Fratrum Minorum Strictioris Observantiae Discalceatorum*), tamén coñecidos como **franciscanos descalzos** ou **conventuais reformados**, foi unha reforma observante da orde franciscana, nada no seo da Orde dos Freires Menores Conventuais e de xeito paralelo co nacemento en Italia da Orde dos Freires Menores Reformados, coa intención de aumentar o rigor e malia austeridade da vida conventual da orde. Tivo a súa orixe en Granada (Coroa de Castela) en 1495, por obra de Juan de Guadalupe, polo que foron tamén coñecidos como **guadalupanos**, seguindo os pasos da reforma de Juan de la Puebla de 1487. Os seus membros empregaban as siglas **O.F.M. Disc.** e, máis adiante, cando foron chamados **alcantarinos** pola reforma de san Pedro de Alcántara, tamén utilizaron as siglas **O.F.M. Alc.**
|  |
| --- |
| **Bandas** |
| MF* 160m
 |
| HF* 80m
* 40m
* 30m
* 20m
* 17m
* 15m
* 12m
* 10m
 |
| VHF* 6m
* 2m
 |
| UHF* 70cm
* 23cm
 |

A **Onda Curta**, tamén coñecida como **SW** (do inglés *shortwave*) ou HF (high frequency) é unha banda de radiofrecuencias comprendidas entre os 2300 e os 29999 kHz na que transmiten (entre outras) as emisoras de radio internacionais para transmitir a súa programación ao mundo e as estacións de radioaficionados. Nestas frecuencias as ondas electromagnéticas, que se propagan en liña recta, rebotan a distintas alturas (canto máis alta a frecuencia a maior altura) da ionosfera o que permite que os sinais alcancen puntos afastados e ata dean a volta ao Planeta.

Características
---------------

A radio de onda curta é similar ás estacións de onda media local (AM) que vostede pode oír normalmente, só que o sinal de onda curta viaxa máis distancia.

Normalmente utilízase o modo AM (Amplitude Modulada) e a BLU ou SSB (Banda Lateral Única ou Single Side Band) tanto superior como inferior. Tamén se usa o modo de telegrafía CW, o RTTY, a Frecuencia Modulada, a SSTV, entre outros tipos de modulación.

A pesar do que se pensa, non se necesita un super radio para oír estas transmisións provenientes de todo o mundo. Todo o que se necesita é unha radio "normal" que poida recibir a banda de onda curta. Tales radios poden ser moi baratos. Para oír transmisións Internacionais, pode usar simplemente a antena telescópica que se atopa en moitas radios de FM. Con todo para a recepción de transmisións internacionais máis exóticas débese conectar un pedazo de cable ó arame simple á antena do seu radio. Pode atoparse moita información respecto diso nalgúns programas en onda curta, en revistas como "ShortWave Magazine (SWM)", ou a miúdo nos grupos de noticias especializados, como "rec.radio.shortwave."

As Bandas compiten actualmente coa programación entregada por Satélite.

Actualmente, en varios países as emisións tradicionais en analóxico (AM) estanse substituíndo por emisións dixitais en formato DRM.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Baixa frecuencia
* Bandas Tropicais

### Ligazóns externas

* Como iniciarse na escoita da onda curta *(en castelán)*
* Global Frequency Database *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q368646
* AAT: 300266363
* BNCF: 37559
* BRE: 2099357
* EBID: ID
* GEC: 21084928
* JSTOR: short-wave-radio
* NDL: 00572673

 |

1. ↑  Fell's Guide to Operating Shortwave Radio Hardcover – 1 Jun. 1969 by Charles Vlahos (Author). Publisher: Lifetime Books (1 Jun. 1969), ISBN-10: ‎0811900479, ISBN-13: ‎978-0811900478
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Salto.

**Santo Estevo do Salto** é unha parroquia que se localiza no concello de Rodeiro. Segundo o IGE en 2012 tiña 137 habitantes (70 mulleres e 67 homes), distribuídos en 10 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 267 habitantes.

Historia
--------

Xunto coa parroquia de Vilela forma o territorio dos antigos prioratos de Oseira. Aínda se poden ver dúas casas monacais no lugar da Granxa.

No lugar de Faílde está a casa familiar de Francisco Javier Vales Faílde.

Patrimonio
----------

En 1948 atopouse no lugar de Casardixo un machado de bronce datado de hai uns 3.200 anos. As medidas son 155 mm x 39 mm (fío) x 15 mm (grosor baixo a asa); o peso é de 300 gr. Ten tres estrías superficiais en cada folla, con tres estrías a cada lado menos profundas. A forma moi curva do fío e o acurtamento da folla abonan a función cortante. As súas proporción son harmónicas e a riqueza decorativa realza a elegancia deste machado. Sorprendeu pola pureza das súas liñas e factura perfecta do machado de dúas asas.

Consérvase unha mámoa megalítica, en Coto dos Mouros.

Da cultura castrexa consérvanse dúas localizacións de poboados castrexos: o de Castro Pequeno e o de Castro Grande.

Xa de época máis recente é a casa reitoral.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes do Salto, Rodeiro.
* Casa reitoral do Salto.Casa reitoral do Salto.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Salto

| Lugares da parroquia do Salto no concello de Rodeiro (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Alemparte | As Antas | Calque |  Casardixo | Casares | O Couto | Espasante |  Faílde | A Granxa |  Quintás |

### Parroquias de Rodeiro

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Rodeiro |  |
| --- | --- |
| Álceme (Santa María) | Arnego (Santiago) | Camba (San Xoán) | Carboentes (Santo Estevo) | Fafián (Santiago) | Guillar (Santa María) | Negrelos (San Cibrao) | Pedroso (San Xiao) | A Portela (San Cristovo) | Río (Santa María) | Riobó (San Miguel) | Rodeiro (San Vicente) | O Salto (Santo Estevo) | San Cristovo do Az (San Cristovo) | San Martiño de Asperelo (San Martiño) | San Paio de Senra (San Paio) | San Salvador de Camba (San Salvador) | Santa Baia de Camba (Santa Baia) | Santa Mariña de Pescoso (Santa Mariña) | Vilela (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Rodeiro

### Ligazóns externas

* O Salto na web do concello de Rodeiro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12954527
* código INE: 36047180000

 |
**Onde está Wally?** (en inglés: *Where's Wally?*) é unha serie series de libros infantís creada polo ilustrados inglés Martin Handford. Os libros consisten en ilustracións de dobre páxina que representan a ducias de persoas facendo unha gran variedade de cousas nun lugar concreto. Os lectores son retados a atopar a personaxe de Wally agochado. Os distintivos lentes, camiseta e gorro a raias de Wally permiten recoñecelo facilmente, pero as ilustracións conteñen moitas distraccións e obxectos a raias en branco e vermello. Segundo foron avanzando as publicacións, fóronse engadindo outros obxectivos que atopar nas ilustracións. Os libros inspiraron unha serie de televisión, banda deseñada e videoxogos.

Foi traducido ó galego por Antonio García Teijeiro en 1991.

Notas
-----

1. ↑  Duckett, Jodi (26 de novembro de 1997). LA Times, ed. "Waldo's World". Consultado o 23 de agosto de 2010.
2. ↑  Proxecto Meiga (ed.). "¿ Onde está Wally? / Martin Handford ; [tradución ó galego Antonio García Teijeiro]". Consultado o 29 de novembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Where's Waldo? The Fantastic Journey*

### Ligazóns externas

* FindWally.co.uk *(en inglés)*
Unha **orde de cabalaría**, **orde de irmandade de cabaleiros**, **orde cabaleiresca** ou **orde ecuestre** é unha orde de cabaleiros, normalmente fundada durante ou inspirada nas ordes militares católicas orixinais das Cruzadas (c. 1099–1291) e combinada con conceptos medievais dos ideais de cabalaría.

Desde o século XV, as ordes de cabalería, moitas veces como ordes dinásticas, comezaron a establecerse dun xeito máis cortesán, por unha cuestión de diferenciación nobiliaria. Estas ordes conservarían a miúdo a noción de ser unha confraría, sociedade ou outra asociación de membros, pero algunhas delas eran, en definitiva, puramente honoríficas e consistían nunha condecoración de medalla. De feito, estas decoracións en si mesmas pasaron a coñecerse informalmente como ordes. Estas institucións, á súa vez, orixinaron as ordes de mérito modernos dos estados soberanos, coma a orde de mérito civil española.

Notas
-----

1. ↑  "St. George's Chapel: History: Order of the Garter". *stgeorges-windsor.org*. Arquivado dende o orixinal o 15 de setembro de 2006. Consultado o 2023.
2. ↑  Velde, François (2004). "Legitimacy and Orders of Knighthood". *Heraldica*.
Páxina dun libro de horas británico, o *Book of Hastings*, ca. 1470.
Un **libro de horas**, aínda que cada un sexa único, contén unha colección de textos litúrxicos, de oracións e de salmos, coas ilustracións correspondentes, constituíndo unha escolma básica para a práctica da relixión católica. É o tipo máis corrente de obra medieval con ilustracións miniadas ou iluminuras.

Na súa forma orixinaria o libro de horas non recollía senón os textos apropiados para as horas litúrxicas. Co tempo, o texto foi enriquecido con datos como un calendario cos rezos e as misas para certos días festivos.

Como numerosos libros de horas están ilustrados, constitúen a fonte dunha importante documentación iconográfica da vida, en especial para os séculos XV e XVI, e tamén sobre o cristianismo tardomedieval.

Desde finais do XV, foron impresos libros de horas, realizados por xeral con técnicas xilográficas.

O máis célebre dos libros de horas é posibelmente *Les Très Riches Heures du Duc de Berry*, realizado polos irmáns de Limbourg entre 1412 e 1416 por encargo do duque de Jean I de Berry , e que tamén encargou *Les Petites Heures de Jean de Berry*, *Les belles heures du Duc de Berry* e *Les Riches heures du Duc de Berry*.

Con frecuencia ao longo do XVI, o libro de horas era o primeiro e único libro que se compraba. Porén estes libros impresos, menos luxuosos, eran denominados, sinxelamente, "devocionarios".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Libro de horas*** |

### Outros artigos

* Liturxia
* *Livro de Horas de D. Manuel*
* *Libro de horas da raíña María de Navarra*
* Arte gótica
* *Les Très Riches Heures du duc de Berry*
* Primitivos flamengos
* Metón
* Ciclo metónico
* Manuscrito
* Ano trópico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q727715
* AAT: 300026457
* BNCF: 5917
* BNE: XX524632
* BNF: 13553869c
* EBID: ID
* GEC: 0231639
* GND: 4077984-1
* LCCN: sh85062530
* NKC: ph117608

 |
*Esta páxina trata da festa de Pentecoste. Para a illa pertencente a Vanuatu véxase **Illa de Pentecoste***
Pentecoste
**Pentecoste** (do grego *pentekosté* (heméra) "o quincuaxésimo día") describe a festa do quincuaxésimo día logo da Pascua (Domingo de Resurrección) e que pon termo ao tempo pascual.

Durante Pentecoste celébrase o descenso do Espírito Santo e o inicio da actividade da Igrexa, por iso tamén se lle coñece como a celebración do Espírito Santo. Na liturxia católica é a festa máis importante logo da Pascua e a Nadal. A liturxia inclúe a secuencia medieval *Veni, Sancte Spiritus*.

O fondo histórico de tal celebración baséase na festa semanal xudía chamada **Shavuot** (festa das semanas), durante a cal celébrase o quincuaxésimo día da aparición de Deus no **monte Sinaí**, polo tanto no día de Pentecoste tamén se celebra a entrega da Lei (mandamentos) ao pobo de Israel.

Nas Igrexas ortodoxas existe ademais a celebración das **Tres Divinas Persoas** ou da **Santa Trindade**; as Igrexas occidentais celebran para esta ocasión desde o século XIV a súa propia festa chamada **Trinitatis** (a festa da Santísima Trindade) unha semana despois do Pentecoste.

No calendario cristián con Pentecoste termina o tempo pascual dos 50 días.

Nas narracións sobre Pentecoste de *Feitos dos Apóstolos* (2,1 - 41) adxudícaselle ao Espírito Santo, en congruencia co Antigo Testamento, características milagrosas (carismas): el ofrece valentía e liberdade, posibilita a comprensión (glosolalia) e fortifica unha comunidade universal.

O luns logo de Pentecoste é día de festa en moitos países como Alemaña, Austria, Bélxica, Dinamarca, Francia, Hungría, Islandia, Liechtenstein, Noruega, os Países Baixos ou Suíza. Tamén é festivo nalgunhas comunidades autónomas de España como en Cataluña.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q39864
* BNCF: 18087
* BNE: XX526213
* BNF: 119651299
* BRE: 3486861
* EBID: ID
* GEC: 0049954
* GND: 4174040-3
* JSTOR: pentecost
* LCCN: sh85099629
* Treccani: pentecoste

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Valado.

**O Valado** é un lugar da parroquia de Vilaframil, no concello lugués de Ribadeo.

Neste lugar, chamado así porque é unha zona valada, ben con parede de pedra, ben con outros tipos de materiais) sitúase a última escola infantil pública da parroquia. Os rapaces do lugar fan o ensino primario no grupo escolar de Ribadeo.

Actualmente esta escola úsase como lugar de reunións das distintas asociacións: de veciños, cultural, de montes e tamén como lugar de celebración de distintos cursos e actividades. Hai tamén no campo da escola un pequeno pero moi visitado parque infantil.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Vilaframil

| Lugares da parroquia de Vilaframil no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Campo de San Lourenzo | Carreira Branca | Coedo | O Coto | A Galera | A Granxa | A Madanela | A Manzana | O Pinar | O Regueiral | A Requeixada | Río Caínzos | San Xillao | A Siñeira | O Tombín | O Valado |

### Parroquias de Ribadeo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |
As **linguas bantoides** son unha rama importante da familia benue–congo. Componse das linguas bantoides setentrionais e das linguas bantoides meridionais, unha división que tamén inclúe as linguas bantús, as cales constitúen a inmensa maioría da rama e polas cales recibe o seu nome este grupo.

Historia
--------

O termo "bantoide" foi empregado por vez primeira por Krause en 1895 para referirse ás linguas que amosaban semellanzas no seu vocabulario co bantú. Joseph Greenberg, na súa obra de 1963 *The Languages of Africa*, definiu bantoide como o grupo ao que pertencían as linguas bantús xunto cos seus parentes máis achegados, sendo este uso do termo o que se segue a empregar no presente. Porén, segundo Roger Blench, as linguas bantoides poderían non formar un grupo coherente.

Notas
-----

1. ↑  Roger Blench. "Niger-Congo: an alternative view" (PDF). Rogerblench.info. pp. 2, 4. Consultado o 16 de outubro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Kirill Babaev, Reconstructing Bantoid Pronouns *(en inglés)*
* Journal of West African Languages: Bantoid languages *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q806992
* BRE: 861313
* EBID: ID
* Glottolog: bant1283

 |
A **oda** é un subxénero da lírica consistente nunha composición que se caracteriza porque o poeta, con linguaxe elevada, festiva e solemne, e cun ton exaltado e emocionado, desenvolve, e incluso dramatiza, sobre un tema. A miúdo dedícase a persoas, cidades e paisaxes, para salienta-las súas excelencias; con frecuencia preséntase en forma de reflexión contemplativa en torno a situacións existenciais.

Procede da *imitatio* dos *Carmina* do latino Horacio, e foi introducido en España pola "Ode ad Florem Gnidi" de Garcilaso de la Vega. Na Grecia clásica, Píndaro compuxo odas loando a atletas vencedores (odas epinicias), en series de estrofas iguais de dous en dous, e un peche (épodo: última estrofa da tríade grega) distinto. Alceo, Safo e Anacreonte inclináronse por unha métrica de estrofas iguais, que foi a recollida por Horacio, entre cuxos *Carmina* hai, porén, pegadas evidentes da influencia pindárica. O primeiro adaptador da oda clásica á poesía en lingua vulgar foi o italiano Bernardo Tasso (1493-1569). Ao lingo do século XVI cultivaron a oda autores españois como Francisco de la Torre, frei Luis de León ou Fernando de Herrera.

O vehículo máis frecuente na construción da oda é a lira, aínda que se utilizan tamén outras combinacións de hendecasílabos e heptasílabos, ou de hendecasílabos e pentasílabos (estanzas, silvas, estrofas aliradas, estrofas sáficas...), que sempre pretenden reproducir as estrofas de Horacio.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178985
* AAT: 300253045
* BRE: 2288575
* EBID: ID
* GEC: 0127323
* GND: 4172359-4
* JSTOR: odes
* LCCN: sh85094075
* MAG: 34862557

 |
**Mariola Lourido López**, nada en Cedeira en 1964, é unha xornalista galega especialista en violencia de xénero, igualdade e dereitos sociais, que vén desenvolvendo a súa traxectoria profesional na Cadena SER. Dende 2007 é redactora xefa de sociedade dos servizos informativos desta cadea.

Traxectoria
-----------

Licenciada en xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid, iniciou o seu percorrido laboral en Radio Ferrol. Foi editora dos servizos informativos en Galicia. Trasladouse a Madrid en 2000, onde se integrou na sección de Sociedade e Cultura dos servizos informativos da cadena SER. Alí destacou especialmente pola súa información sobre violencia de xénero, igualdade e dereitos sociais. En 2007 foi nomeada xefa desta sección.

En 2013 recibiu o premio Ameco Prensa-Mujer polo seu traballo informativo sobre violencia de xénero e pola súa traxectoria profesional en favor da comunicación inclusiva con perspectiva de xénero. En 2016 foi destacada co premio "Móstoles ciudad contra la violencia de género".

En 2018 foi unha das promotoras do movemento *As xornalistas paramos*, iniciado o 8 de marzo para denunciar a "inxustiza laboral" que sofren as mulleres nos medios de comunicación, a falta de mulleres nos postos de dirección, a fenda salarial de xénero que existe no sector ou que os espazos de opinión e tertulias estean "copados" por homes, aínda que haxa "mulleres expertas que poden equilibrar".

Notas
-----

1. ↑  "Violencia machista bajo una mirada feminista". *lamarea.com* (en castelán). 19 de novembro de 2015. Consultado o 2 de xuño de 2018.
2. ↑  "La SER renueva el equipo de informativos". *Cadena SER* (en castelán). 30 de xuño de 2007. Consultado o 2 de xuño de 2018.
3. ↑  "Las periodistas apelan a la audiencia para exigir feminismo en el periodismo". *Servimedia* (en castelán). 8 de marzo de 2018. Consultado o 2 de xuño de 2018.
4. ↑  "Celebrada la Primera Entrega de los Premios "Móstoles Ciudad contra la Violencia de Género"". *Ayuntamiento de Móstoles* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 03 de agosto de 2018. Consultado o 2 de xuño de 2018.
5. ↑  "Más de un millar de periodistas se concentran contra la "injusticia laboral"" (en castelán). EFE. Consultado o 2 de xuñode 2018.
6. ↑  "Miles de mujeres periodistas alzan su voz para derribar el techo de cristal en los medios". *Público* (en castelán). Consultado o 2 de xuño de 2018.

Véxase tamén
------------

* Mariola Lourido, Cadena Ser

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54683009
* Dialnet: 4530834

 |

* Portal:feminismo
* Portal:muller
Folio terceiro do manuscrito *T* (Toledo) do *Libro de buen amor* do s. XIV conservado na Biblioteca Nacional de España, Vitr. 6/1.
O ***Libro de buen amor*** é unha obra escrita por Juan Ruiz (arcipreste de Hita) a mediados do século XIV. É unha composición en verso extensa, pertencente ao mester de clerecía. Aínda que escrito cara a 1343, o título co que se coñece actualmente deullo Ramón Menéndez Pidal en 1898; anteriormente fora coñecido como *Libro do arcipreste* ou *Libro dos cantares*.

O libro consta de 1728 estrofas, entre as que predomina o tetrástrofo. Constitúe unha colección heteroxénea de diversos materiais, e o fío condutor constitúeo o relato da autobiografía amorosa ficticia do seu autor. Nela representa a través das súas amantes todas as camadas da sociedade medieval do Reino de Castela. Recóllense composicións líricas profanas (serranillas, moitas veces paródicas) ao lado doutras relixiosas, fábulas, apólogos, glosas do *Ars Amandi* de Ovidio, parodias da liturxia das horas canónicas ou cos cantares de xesta (como o "Combate de don Carnal con doña Cuaresma"), prantos (como o da morte de Trotaconventos, personaxe que constitúe un precedente da Celestina), sátiras (como as dirixidas contra as donas chichas ou o poder igualador do diñeiro), alegorías, moralidades, sermóns, cantigas de cegos e de escolares etc.

Do libro existen tres códices, dos que o de Salamanca (S, actualmente conservado na Biblioteca Real) está considerado o máis completo; os outros son o da Real Academia Española (G, ou de Gayoso) e o de Toledo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ler na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes *(en castelán)*
* Un estudo da obra *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2283127
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID

 |
Vista xeral do parque, coa torre Vasco da Gama ao fondo a dereita.
O **Parque das Nações** (en galego: *Parque das Nacións*) é o nome do lugar onde se celebrou a Exposición Mundial de 1998 de Portugal. De arquitectura contemporánea e espazos de convivencia, trouxo unha nova dinámica á zona oriental de Lisboa e do Municipio de Loures que, en 1990, aínda era unha zona industrial.

Destacan ao lonxe as cúpulas das plataformas da Estación de Oriente, de Santiago Calatrava, impondo a súa liña arquitectónica; o Pavillón de Portugal, do arquitecto portugués Álvaro Siza Vieira, ten á entrada unha enorme pa de formigón armado.

O Parque conta co *Pavilhão do Conhecimento* (Pavillón do Coñecemento), un moderno museo de ciencia e tecnoloxía con varias exposicións interactivas; un teleférico que transporta aos visitantes dunha punta a outra do Parque, ou até á Torre Vasco dá Gama, o edificio máis alto de Portugal. Tamén son destacables o recinto multifuncional para espectáculos e deportes Pavilhão Atlântico; o Oceanario de Lisboa, un dos maiores acuarios do mundo; ou a Igrexa A nosa Señora dos Navegantes, inaugurada en marzo de 2014.

Tomando vantaxe da súa localización xeográfica, o parque tamén presenta unha Mariña turística moderna. A Mariña Parque das Nações, dispón de 600 amarradoiros para iates de recreo e infraestruturas completamente preparadas para recibir grandes eventos náuticos, cun pontón exclusivo para eventos e un embarcadoiro de río, non só para cruceiros ou barcos históricos, senón tamén como área de apoio para eventos en terra. Tamén se trata dun un punto perfecto para a observación de paxaros ao estar localizado no estuario do Texo, un dos máis grandes e diversos de toda Europa.

Administrativamente, o Parque das Nações é unha freguesía do concello e da cidade de Lisboa.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pavilhão de Portugal da Expo '98
* Torre Vasco da Gama

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do parque (*en portugués*)

| * v
* c
* e
Freguesías de Lisboa |
| --- |
|  | Ajuda • Alcântara • Alvalade • Areeiro • Arroios • Avenidas Novas • Beato • Belém • Benfica • Campo de Ourique • Campolide • Carnide • Estrela • Lumiar • Marvila • Misericórdia • Olivais • Parque das Nações • Penha de França • Santa Clara • Santa Maria Maior • Santo António • São Domingos de Benfica • São Vicente |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1428475
* OSM: 6427494

 |
As montañas rusas: *Shambhala* e *Drangon Khan* no parque temático *PortAventura World* en Tarragona.
Un **parque de atraccións** é un tipo de parque de diversións e lecer no que se atopan atraccións mecánicas, espectáculos, tendas, restaurantes e outros tipos de infraestruturas destinadas sobre todo ao tempo de lecer e sen apenas tematización.

Características
---------------

Non teñen unha tematización moi definida (zona da natureza, por exemplo). Se están divididos en zonas temáticas definidas, trátase de parques de atraccións temáticos ou simplemente parques temáticos. Poden ser de pequeno tamaño e poucas atraccións, ou ben grandes recintos con numerosas e grandes atraccións.

Hainos cun sistema de pagamento no que se paga por atracción montada, ás veces a través de sistemas de puntos (fichas) que nalgúns parques teñen o seu propio nome, e de sistema de pagamento en que se adquire unha entrada xeral con acceso de balde a todas ou case todas as atraccións e espectáculos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Montaña rusa
* Nora (atracción)

### Ligazóns externas

* Parques de atraccións e temáticos. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q194195
* AAT: 300000512
* BNCF: 11898
* BNF: 11997968h
* EBID: ID
* GEC: 0241692
* GND: 4199476-0
* JSTOR: amusement-parks
* LCCN: sh85004698
* NDL: 00574429
* PSH: 11314

 |
---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---

Parque eólico preto de Cabo Vilán, en Camariñas.Parque eólico preto de Cabo Vilán, en Camariñas.
O **parque eólico do Vilán** foi o primeiro parque eólico de Galicia, inaugurado en 1991.. Está situado no concello de Camariñas, e é propiedade da empresa Naturgy.

Nos seus comezos constaba de 22 xeradores Vestas de 100 kW ou 200 kW cada un, ós que se engadiron en 1992 20 xeradores MADE de 180 kW. En 2016 foron substituídos os antigos aeroxeradores por dous novos, cunha potencia total de 5,46 MW. Os actuais son aeroxeradores Vestas V-90, de 3 MW de potencia unitaria, cunha altura de buxe de 80 m e un diámetro de rotor de 90 metros. Estímase unha xeración de máis de 20 GWh anuais, consumo eléctrico equivalente a 6700 fogares.

Notas
-----

1. ↑  "Menos es más en los parques eólicos". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2019-02-17. Consultado o 2019-02-17.
2. 1 2  España, Ámbito y tema:; Renovables (2016-09-14). "Repotenciación de Cabo Vilano". *Sala de prensa - Naturgy* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 13 de setembro de 2019. Consultado o 2019-02-17.
A **Orde dos Irmáns da Benaventurada Virxe María do Monte Carmelo** (en latín: *Ordo Fratrum Beatissimae Mariae Virginis de Monte Carmelo*), máis coñecida como **Orde Carmelita**, é unha orde mendicante católica, que ten a súa orixe nas comunidades eremíticas que existían no século XII no Monte Carmelo, en Palestina. En 2020, a rama masculina da orde sumaba 2 077 frades, dos que 1 310 eran tamén sacerdotes. Os membros desta orde engaden as siglas O.carm ao final do seu nome.

Orixe
-----

O *Primeiro Libro dos Reis*, un libro histórico da Biblia, relata como o profeta Elías reuniu unha comunidade de homes no Monte Carmelo, que en arameo significa *"xardín"*, e dende alí traballou na defensa da pureza da fe no Deus de Israel, vencendo ao desafío dos sacerdotes de Baal.

Inspirándose en Elías, estabelecéronse moi pronto alí comunidades monásticas cristiás, e cando os cruzados chegaron en 1099, atoparon xa relixiosos estabelecidos, de rito maronita e que seguían a regra de San Basilio. Arredor de 1154 retirouse alí o nobre franco San Bertoldo, chegado a Palestina xunto ao seu curmán Aimery de Limoges, patriarca latino de Antioquía, e reuniu aos eremitas para levar unha vida cenobítica. Os relixiosos edificaron unha pequena igrexa en medio das súas celas e a dedicaron á Virxe María, tomando o nome de *"Irmáns de Santa María do Monte Carmelo"*.

Bertoldo converteuse no primeiro prior da orde. Cando rematou a terceira cruzada, algúns cruzados e peregrinos uníronse a el, para levar unha vida eremítica.

Notas
-----

1. ↑  "Order of Our Lady of Mt. Carmel (Institute of Consecrated Life - Men) [Catholic-Hierarchy]". *www.catholic-hierarchy.org*. Consultado o 2022-09-26.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Orde de Santa María do Monte Carmelo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas:

* Páxina web da Orde dos Carmelitas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186277
* WorldCat
* VIAF: 168672016
* AAT: 300264417
* BMT: 105076
* BNF: 133186017
* BRE: 2047907
* EBID: ID
* GEA: 3145
* GND: 1018585-9
* HDS: 011709
* ISNI: 0000 0001 2302 6797
* LCCN: n80020567
* NKC: ko2002148864
* Orthodox Encyclopedia: 1681105
* SUDOC: 026502852

 |
Insignia da Orde da Xarreteira
A **Orde da Xarreteira** (en inglés *Order of the Garter*) é unha orde militar creada por Eduardo III de Inglaterra, a máis importante comenda do sistema honorífico do Reino Unido. Suponse que foi creada para destacar os esforzos de Inglaterra na cruzadas para conquistar Terra Santa.

Características
---------------

Na lenda asociada á creación desta Orde, Eduardo III estaba danzando coa Condesa de Salisbury nunha gran festa da corte, cando esta deixou caer a súa xarreteira. Ao apañala do chan e amarrala de novo na súa perna, o rei reparou que os presentes fitábanos con sorrisos e murmurios. Irado, exclamou: «Honni soit qui mal y pense» ("avergóñese quen nisto ve malicia"), frase que se tomou como lema da orde. Tamén dixo que aquela pequena xarreteira azul sería tan gloriosa que todos a haberían desexar.

Sendo esta historia verdadeira ou non, a Orde do Xarreteira foi, de feito, creada por Eduardo III, o seu símbolo é unha xarreteira azul escura, de rebordo dourado, en que aparecen inscritas, en francés, as palabras ditas polo rei. O monarca reinante do Reino Unido é sempre o gran mestre da Orde. Ademais do gran mestre existen os cabaleiros reais, nos cales se inclúe sempre ao Príncipe de Gales (o monarca pode tamén nomear varios membros máis da familia real), os cabaleiros extranumerarios (monarcas reinantes de países estranxeiros nomeados polo británico) e os cabaleiros ou damas-compañeiras (24 personalidades nomeadas polo monarca británico).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Orde da Xarreteira*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215248
* WorldCat
* VIAF: 168089114
* BAV: ADV12290612
* BMT: 75907
* BNE: XX5126617
* BNF: 119736925
* BRE: 3149382
* EBID: ID
* GEC: 0029290
* GND: 4199211-8
* LCCN: n50003915
* NKC: osa20211101896
* NLA: 54957411
* SELIBR: 280433
* SUDOC: 02776415X

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Orto (homónimos).
Imaxe final do orto solar en Cua Lo, Vietnam.
**Orto** significa levantamento ou saída dun astro dende o plano horizontal leste. É resultado da rotación terrestre de oeste a leste, que fai que para o observador terrestre pareza que a estrela sae polo leste e se pon polo oeste. Polo tanto, o orto do Sol equivale ao amencer terrestre (existindo amenceres en cada corpo celeste que orbita unha estrela). No seu uso cotián amencer fai referencia ao período de tempo entre o clarear do día e a saída total do sol polo leste.
Tecnicamente o orto prodúcese cando o limbo superior da esfera helíaca aparece tanxente ao horizonte leste local, e remata cando o limbo inferior da esfera helíaca aparece tanxente ao horizonte leste local.

Efectos da refracción atmosférica
---------------------------------

Diagrama do Sol ao amencer, mostrando os efectos da refracción atmosférica.
A refracción da luz solar ao chegar á atmosfera terrestre fai que chegue a luz cando o Sol aínda non se atopa no horizonte real, facendo que se vexa saír o sol, cando aínda está a 0,83º do horizonte real cando se ve saír pola mañá.
Medido dende o mediodía local, o orto caracterízase polo ángulo horario -Φ, onde:

\cos{\phi} = -\tan{\lambda} \tan{\delta} \,
sendo λ a latitude do lugar, e δ a declinación solar. No ocaso acontece nun ángulo horario Φ.

Os termos **alba** (*albor*, *alborada*, pola cor branca da atmosfera) e **aurora** (do latín *aurum* 'ouro'; e *hora*,do latín *horae* = 'horas', a hora dourada); son fases do crepúsculo matutino (primeiro clarea, e despois dourase o ceo), e son tamén descricións verbais tradicionais do mesmo fenómeno físico xusto antes da saída do sol. Do mesmo xeito á fin do día, a refracción atmosférica alonga a duración do día ou o crepúsculo vespertino despois do solpor.

Orto helíaco
------------

Orto helíaco de Sirio
En astronomía o termo **orto helíaco** fai referencia ao orto de calquera estrela xusto antes do orto do propio sol e despois de ter desaparecido a estrela polo horizonte occidental uns seis meses antes, o que servía nas culturas antigas coma sistema de datación do ano sideral.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ocaso
* Equinoccio
* Eclíptica

| * v
* c
* e
Partes do día |
| --- |
| Amencer en Taritari (Nueva Esparta, Venezuela). | 
* Madrugada
* Crepúsculo matutino
* Orto ou amencer
* Mañá
* Mediodía
* Tarde
* Ocaso ou solpor
* Crepúsculo vespertino
* Noite
* Medianoite

 | Solpor en Knysna (Western Cape, Suráfrica). |
Oído interno
O **oído interno** é a parte do oído máis interna, que contén a cóclea e o aparello vestibular composto por tres canles semicirculares e polo vestíbulo.

O oído externo focaliza, dirixe e amplifica as ondas sonoras. No oído medio, a enerxía destas ondas transfórmase en vibracións mecánicas da estrutura ósea do oído medio, un dos seus tres ósos menores, o estribo, movéndose fóra e dentro na fiestra oval da cóclea transmite o impulso cinético ao líquido da cóclea, a perilinfa e por medio da endolinfa presente na scala media transmítese á scala tympani, entrando tamén en vibración a membrana que separan as scalas da cóclea. No Órgano de Corti, que é a estrutura celular composta por case 20.000 células acústicas que están en contacto coas células nerviosas que fan parte do nervio acústico e de alí o sinal chega á área acústica do córtex cerebral e logo ao lobo temporal do cerebro que posibilita a percepción do son.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Acúmetro

Localización do oído interno nos seres humanos
Corte da cóclea.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212344
* BNCF: 42097
* BRE: 1920661
* EBID: ID
* GND: 4027055-5
* JSTOR: vestibular-labyrinth
* MAG: 2778500370

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 60909
* MeSH: D007758
* MeSH: A09.246.631
* NCIt: C12499
* TA: A15.3.03.001
* Uberon: 0001846
* UMLS: C0022889

 |
**Oğuz Tekin**, nado en 1958 en Ancara, é un historiador, arqueólogo e numismático turco especializado na circulación monetaria e a historia do diñeiro na Antigüidade.

Traxectoria
-----------

Oguz Tekin fixo estudos de Arqueoloxía Clásica na Universidade de Istambul, onde se graduou en 1982, con mestrado en 1987. En 1991 acadou o seu doutoramento na mesma universidade cunha tese titulada *Aspendos Sikkeleri* ("Moedas de Aspendos"), dirixida por Oktay Aksit. No departamento de Historia Antiga comezou a exercer a docencia a partir da súa graduación, ata acadar a xefatura do departamento entre os anos 2006 e 2016.

A partir de 2017 é profesor do departamento de Arqueoloxía e Historia da Arte da Universidade Koç, de Istabul, onde ademais dirixe o Centro Suna & Inan Kiraç de Investigación para as Civilizacións Mediterráneas (AKMED).

Os focos de interese das súas investigacións son a historia do diñeiro na Antigüidade, sinaladamente na área mediterránea, e os pesos antigos do mundo islámico. Desde o ano 2000 é o director en Turquía do proxecto internacional *Sylloge Nummorum Graecorum*, e desde 2006 coordina o *Corpus Ponderum Antiquorum et Islamicorum*.

Tekin é membro correspondente do Instituto Alemán de Arqueoloxía desde 2017 e presidente do Instituto Turco de Arqueoloxía desde 2019.

Recoñecementos
--------------

* (2019): Medalla Huntington, da *American Numismatic Society*, de Nova York.

Notas
-----

1. ↑  Tekin, Oguz. (1991). *Aspendos Sikkeleri* (tese de doutoramento). Istambul Üniversitesi*.*
2. 1 2 3  "Oguz Tekin". *Academia.edu*
3. 1 2 3 4  "Oguz Tekin: CV[*Ligazón morta*]". *Koç Üniversitesi*.
4. ↑  "AKMED Team". *Suna & Inan Kiraç Research Center for Mediterranean Civilizations*.
5. ↑  "Recipients of the Huntington Medal Award". *American Numismatic Society*.
6. ↑  "2019 Huntington Award". *American Numismatic Society*.
7. ↑  "2019 Archer M. Huntington Award for Prof. Oguz Tekin". En *Coins Weekly*. 3 de outubro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vídeo: Charlas de Historia: Prof. Dr. Oguz Tekin (Canle: TRT 2)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q104835786
* WorldCat
* VIAF: 36988640
* BIBSYS: 12071325
* BNF: 12329524x
* CiNii: DA19491994
* GND: 108436185X
* ISNI: 0000 0001 2128 2172
* LCCN: no93032817
* NTA: 310200385
* Persée: 272837
* SUDOC: 072301228

 |