O **ácido 3-fosfoglicérico** (3PG) ou ácido 3-fosfo-D-glicérico  é unha molécula moi importante no metabolismo, xa que intervén (en forma ionizada) na glicólise e no ciclo de Calvin da fotosíntese. Trátase dun ácido carboxílico de tres carbonos, cun grupo OH no carbono 2 e un grupo fosfato esterificado no carbono 3. Pola posición do OH é unha forma D. Pola súa estrutura química pode considerarse un derivado do ácido glicérico.

A forma desprotonada (COO-) do ácido denomínase **3-fosfoglicerato**, que é a forma na que está a pH celular e na que intervén no metabolismo.

Glicólise e gliconeoxénese
--------------------------

Na glicólise o 3-fosfoglicerato é un dos intermediarios da ruta. A molécula da glicólise de 3 carbonos 1,3-difosfoglicerato orixina encimaticamente 3-fosfoglicerato en reacción catalizada pola fosfoglicerato quinase. Nesta reacción prodúcese formación de ATP a partir do ADP e dun dos fosfatos do 1,3-difosfoglicerato, polo que se trata dunha fosforilación a nivel de substrato. Por tanto, é un dos puntos onde se produce ATP na glicólise .

Despois o 3-fosfoglicerato transfórmase en 2-fosfoglicerato pola acción da fosfoglicerato mutase.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ADP   ATPFosfoglicerato quinase |  |
| 1,3-difosfoglicerato+ ADP | ⇌ | 3-fosfoglicerato + ATP |
|  | {\displaystyle \Delta G^{0}=-18,5{\frac {kJ}{mol}}} |

O 3-fosfoglicerato intervén tamén na gliconeoxénese, ruta na que realiza as reaccións inversas ás que realiza na glicólise.

Ciclo de Calvin
---------------

No ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese o 3-fosfoglicerato é unha molécula chave. Cando se incorpora (fixa) unha molécula de CO2 á ribulosa 1,5-bifosfato esta xera unha molécula inestable de 6 carbonos, que axiña rompe orixinando dúas moléculas de 3-fosfoglicerato. Este 3-fosfoglicerato é a primeira molécula estable que incorpora carbono na fotosíntese C3, que se chama C3 porque o 3-fosfoglicerato ten 3 carbonos. Despois o 3-fosfoglicerato redúcese a gliceraldehido 3-fosfato, previa formación de 1,3-difosfoglicerato, continuando as reaccións do ciclo de Calvin .

Cando na planta se produce fotorrespiración, despois da fixación do CO2 só se forma unha molécula de 3-fosfoglicerato (en vez de dúas), xunto con outra de fosfoglicolato. Esta última inicia as reaccións da fotorrespiración.

Síntese de aminoácidos
----------------------

O 3-fosfoglicerato é tamén un precursor da serina. O 3-fosfoglicerato inicia a ruta de síntese, transformándose por deshidroxenación encimática en 3-fosfohidroxipiruvato, e este por transaminación co glutamato orixina fosfoserina, que dá lugar á serina libre ao hidrolizarse o seu fosfato. A partir da serina tamén se poden formar glicina e cisteína (polo ciclo da homocisteína).

Notas
-----

1. ↑  PubChem compound 3-phosphoglyceric acid
2. ↑  ChemSpider
3. 1 2 3  A. Lehninger. Principios de Bioquímica. Omega. (1988). Páxinas 408-411, 620, 663-665. ISBN 84-282-0738-0

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ácido 2-fosfoglicérico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q32904835
* EBID: ID
* MAG: 2776806502

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 820-11-1
* ChEBI: 17050
* ChemSpider: 704
* DrugBank: 04510
* DTXSID: DTXSID601002368
* HMDB: HMDB0000807
* KEGG: C00597
* KNApSAcK: C00007286
* PubChem: 724

 |