Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cala.

| Cala*Zantedeschia aethiopica* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Liliopsida |
| Orde: | Alismatales |
| Familia: | Araceae |
| Subfamilia: | Aroideae |
| Xénero: | ***Zantedeschia***Spreng. 1826 |
| Especie: | ***Zantedeschia aethiopica***(L.) Spreng. 1826 |

 |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

**Zantedeschia aethiopica**, coñecida comunmente como **cala** de Etiopía, **cartucho**, cornos ou **flor do xerro**, é unha planta perenne herbácea de orixe surafricana, da familia das aráceas, a máis robusta e amplamente naturalizada do xénero *Zantedeschia.*

Taxonomía
---------

### Descrición

Tanto o xénero como a especie foron descritos en 1826 polo médico e botánico alemán Kurt Polycarp Joachim Sprengel,, nun trabalo publicado en *Systema Vegetabilium, editio decima sexta* **3**: 756-765.

### Sinónimos

Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Arodes aethiopicum* (L.) Kuntze
* *Aroides aethiopicum* (L.) Kuntze
* *Calla aethiopica* L. (protónimo)
* *Calla aethiopica var. nana* Hovey
* *Calla ambigua* Salisb.
* *Calla moschata* Moench
* *Colocasia aethiopica* (L.) Link
* *Otosma aethiopica* (L.) Raf.
* *Pseudohomalomena pastoensis* A.D.Hawkes
* *Richardia aethiopica* (L.) Spreng.
* *Richardia africana* Kunth
* *Zantedeschia aethiopica var. minor* Engl.

### Etimoloxías

Para a do xénero, ver *Zantedeschia*. 

O epíteto específico, *aethiopica*, alude á súa distribución na Rexión Etiópica.

Cacterísticas
-------------

Espatas.
Especie herbácea perenne de entre 60 a 100 cm de altura. Posúe un rizoma oblongo e groso do que xorden raíces de até 15 cm de longo. Produce numerosas follas de cor verde brillante basais, saxitadas e longamente pecioladas. As inflorescencias erectas chámanse espádices, poden medir de 4 a 18 cm de longo e están envolvidas por unha espata (bráctea modificada) branca de forma acampanada. Nas variedades poden ser de diversas cores. É monoica, polo que as diminutas flores de ambos os sexos se atopan na mesma planta; en cada espata as femininas sitúanse baixo as masculinas, que forman as anteras amarelas.

Distribución e hábitat
----------------------

Vista da planta
Esta planta é orixinaria de África do Sur, onde se encontra en Suazilandia, Lesoto e Suráfrica (Cabo Occidental, Cabo Oriental, KwaZulu-Natal, Provincia de Limpopo, Estado Libre e Gauteng).

Naturalizouse e cultívase en moitas outras partes do mundo de clima cálido ou tropical, como o sur de Europa, América, Nova Zelandia e Australia Occidental, onde se clasificou como especie tóxica, tanto para os humanos como o gando e maleza.

Prefire áreas húmidas e sombreadas con abundancia de auga.

Usos e cultivo
--------------

Cultívase como planta ornamental ou para flor cortada polas súas vistosas espatas de cor branca.

Segundo algúns estudos científicos pode ser útil na limpeza de augas residuais evitando a proliferación de algas.

En África do Sur, onde se atopa naturalizada, tanto as follas como os rizomas utilízanse tradicionalmente como emplasto para feridas e picaduras e, tamén, as mesmas partes da planta, consómense cociñadas para neutralizar o oxalato cálcico.

Aínda que é de orixe tropical, resiste moderadamente o frío. Cultívase no exterior en sombra ou semisombra, en terreos húmidos e fértiles ou como planta semiacuática. Dependendo da pluviometría pode comportarse como caducifolia ou perenne.

Toxicidade
----------

Toda a planta é tóxica, polo que non debe ser inxerida. Como principio activo contén cristais de oxalato de calcio. O zume é moi irritante. Os signos clínicos son tanto locais como xerais. Entre os locais (por contacto directo) produce irritación da pel, beizos, mucosa bucal. Entre os xerais, gastroenterites e diarrea.

Simboloxía
----------

En Galicia o seu uso está moi asociado á festa dos maios.

A "cala" foi utilizada como símbolo político polos nacionalistas republicanos de Irlanda do Norte nas súas pretensións de conseguir a independencia ou ben a integración da provincia na República de Irlanda.[]

Na América Latina é unha flor asociada aos cemiterios, pois emprégase, canda outras flores, para adornar as tumbas no día dos defuntos.

Estado de conservación
----------------------

A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, tendo en conta que esta especie non se enfronta a grandes ameazas e que está moi estendida, cualifica o seu status como *LC* (pouco preocupante).

Notas
-----

1. 1 2 3  Foden, W. (2010): [ *Zantedeschia aethiopica* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2022-1. Consultada o 1 de novembro de 2022.
2. ↑  *Zantedeschia* Spreng na BioLib. Consulatada o 1 de novembro de 2022,
3. ↑  *Zantedeschia* Spreng. En *World Checklist of Selected Plant Families*. Royal Botanic Gardens Kew.
4. ↑  "*Zantedeschia*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 1 de novembro de 2022.
5. ↑  *Zantedeschia aethiopica* (L.) Spreng. no GBIF. Consultado o 1 de novembro de 2022.
6. ↑  "Flora Ibérica" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2017. Consultado o 04 de abril de 2017.
7. ↑  "Weeds Australia - Weed identification". Arquivado dende o orixinal o 16 de abril de 2008. Consultado o 04 de abril de 2017.  Arquivado 16 de abril de 2008 en Wayback Machine.
8. ↑  "Kew Royal Botanic Gardens". Arquivado dende o orixinal o 26 de novembro de 2016. Consultado o 04 de abril de 2017.
9. ↑  *Toxicity of houseplants*. CRC Press Inc. ISBN 0-8493-6655-0.
10. ↑  "Una florida tradición | elsalvador.com". *elsalvador.com* (en castelán). 2016-11-02. Consultado o 2017-04-04.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Zantedeschia aethiopica Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Zantedeschia aethiopica*** |

### Outros artigos

* Alismatales
* Aráceas
* *Zantedeschia*

### Ligazóns externas

* *Zantedeschia aethiopica* (L.) Spreng. na EOL

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1945905
* EBID: ID
* MAG: 2780585868

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 33398
* APNI: 81349
* EOL: 1127679
* EPPO: ZNTAE
* EUNIS: 185895
* FloraBase: 1049
* GBIF: 2868827
* iNaturalist: 56006
* IPNI: 89403-1
* IRMNG: 10419486
* ITIS: 42555
* IUCN: 164507
* NBN: NHMSYS0000465223
* NCBI: 69721
* PlantList: kew-215527
* POWO: ID
* Soortenregister: 180927
* TAXREF: 130605
* Tela Botanica: 73190
* Tropicos: 2104736
* PLANTS: ZAAE
* VicFlora: ID
* WCSPF: 215527

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1027640
* UNII: 0W4EP139UA

 |