| Frundo |
| --- |
| *Myrica gale* |
| Estado de conservación |
| En perigo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Myrtales |
| Familia: | Myricaceae |
| Xénero: | *Myrica* |
| Especie: | ***Myrica gale*** |

 |

O **frundo** (***Myrica gale***) é unha especie vexetal, pertencente á familia das miricáceas. Trátase dun arbusto dioico de folla caduca de cor verde escura na face e con peluxe no envés, flores en amento e froito en drupa.

Distribución
------------

A planta medra nas zonas oligotróficas de Europa, Asia e América do Norte.
Aparece en Galicia, especialmemte no norte de país.

Follaxe.
Ilustración.
Detalle da planta
Ilustración

Hábitat
-------

Polo xeral, medra na turba aceda de turbeiras, e para facer fronte a estas difíciles condicións de pouco nitróxeno, a raíz ten que fixar o nitróxeno con actinobacterias que permiten ás plantas medraren.

Características
---------------

Trátase dun arbusto caducifolio que acada os 1–2 m de altura. As follas están dispostas en espiral, simples, de 2–5 cm de longo, oblanceoladas cónicas cunha base máis ampla e punta, e unha engurrada ou finamente dentada marxe. As flores son amentos (candeas) con masculinas e femininas en diferentes plantas (dioico). O froito é unha pequena drupa.

Propiedades
-----------

As follas conteñen un óleo esencial rico en terpenos mais de composición variada. Os principais compoñentes son o a -pineno, o 1,8 cineol, o mirceno e o limoneno. Ademais tamén se reportaron o ß -cadineno, o 11-selineno-4-ol, o ß -terpineno, o p -cimeno, o cariofileno, o 4,11-selinadieno, o ß -elemenoneno, o xermacrone e outros.

Usos
----

Algunhas receitas que o empregan foron reportadas en Suecia, Inglaterra e o Norte de Francia. No pasado, as súas follas recendentes ofrecían un aroma aínda a quen non podían custear o uso das especias importadas, entre eles, os campesiños de Europa Central e do Norte.

No entanto, historicamente, a aplicación máis importante desta especie foi durante o aromatizado da cervexa. O proceso de obtención deste produto constitúe unha arte antiga de Europa Central e Occidental; no cal o lúpulo (*Humulus lupulus*) representa unha pequena parte da historia medieval. É así que os fabricantes usaban unha gran cantidade de plantas aromáticas, sendo o frundo un dos máis eficientes así como máis baratos. Como resultado, no período renacentista existiron unha multitude de variedades deste produto.

A súa casca emprégase polo carácter adstrinxente do tanino que contén.

As follas do frundo posúen un aroma moi agradábel que se ve incrementado ao enxugalas. O seu sabor é similar aínda que lixeiramente amargo e adstrinxente.

### Usos en Galicia

As follas do frundo téñense empregado en Galicia para escorrentar insectos. Frei Martín Sarmiento dicía no século XVIII que se apañaba para benzoar con outros vexetais o día de Ramos, porque se cría que con estas varas azoutaran a Cristo.
Tamén se puñan os ramallos entre a roupa para o seu recendo. As súas flores substituían o lúpulo para a fabricación da cervexa.

Taxonomía
---------

*Myrica gale* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 1024. 1753.

Sinonimia
* *Gale belgica* Dumort.
* *Gale portugalensis* (Mirb. ex DC.) A. Cheval.
* *Gale palustris* Chev.
* *Gale uliginosa* Spach
* *Myrica palustris* Lam.
* *Myrica rothmaleriana* P.Silva
* *Gale commune* J.Presl
* *Myrica brabantica* Gray
* *Myrtus brabantica* Garsault

Nome vulgar
* Frundo, fundo, fundiño.

O nome frundo podería vir de fronde e fruncio de frutice. E fungo e funguiño do verbo fungar, cheirar, polo recendo das follas

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego e definición en Portsl das Palabras
2. ↑  Martín Sarmiento (1745): *Viaje que el Padre Sarmiento hizo a Galicia el año de 1745*, ed. de J. L. Pensado Tomé (Universidade de Salamanca, 1975)
3. ↑  "*Frundo*".
4. ↑  Sinónimos en
5. ↑  "*Frundo*". Arquivado dende o orixinal o 05 de abril de 2019. Consultado o 15 de novembro de 2016.
6. ↑  Nomes vulgares galego recollidos por Martín Sarmiento (1754-1758): *Catálogo de voces vulgares y en especial de voces gallegas de diferentes vegetables*, ed. de J. L. Pensado Tomé (U. de Salamanca en 1986)
7. ↑  Martín Sarmiento

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Molina Martín, Carlos, coord. (2006). Diagnóstico e aplicación de medidas de conservación nas poboacións de na comarca de Piñeirais (Burgos e Soria). 96 pp. Actividades Estudos e Proxectos no Medio Ambiente, S.L. Soria. Edita Jolube Consultor e Editor Ambiental. Formato libro electrónico, xullo 2009. ISBN 978-84-937291-5-8.
* Martín, Carlos, coord. (2008). Seguimento e aplicación de medidas de conservación nas poboacións de Myrica gale na comarca de Piñeirais (Burgos e Soria). 83 pp. Actividades Estudos e Proxectos no Medio Ambiente, S.L. Soria. Edita Jolube Consultor e Editor Ambiental. Formato libro electrónico, xullo 2009. ISBN 978-84-937291-4-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161681
* EBID: ID
* MAG: 2780731666

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 222859
* EOL: 594875
* EPPO: MYRGA
* EUNIS: 175316
* FNA: 220008911
* GBIF: 5414202
* iNaturalist: 82203
* IPNI: 300581-2
* IRMNG: 11193225
* ITIS: 19265
* IUCN: 64318305
* NBN: NBNSYS0000003631
* NCBI: 29739
* PlantList: kew-2500739
* POWO: ID
* Soortenregister: 120612
* TAXREF: 109130
* Tela Botanica: 43387
* Tropicos: 21700002
* PLANTS: MYGA
* VASCAN: 6680

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: MRP7VN8908

 |