François-René de Chateaubriand.
**François-René, vizconde de Chateaubriand**, nado en Saint-Malo, na Bretaña, o 4 de setembro de 1768 e finado en París o 4 de xullo de 1848, foi un diplomático, político e escritor francés considerado o creador do romanticismo na literatura francesa.

Traxectoria
-----------

Nado en Saint-Malo, creceu no castelo que a súa familia posuía en Combourg, nas proximidades dese porto bretón. En 1786 ingresou no exército e coñeceu a Lois XVI e a pompa de Versalles. Xa en 1789, ano do estalido da Revolución, Chateaubriand empezara a escribir e moveuse polos círculos literarios parisienses.

A conflitiva situación levoulle a observar con atención os acontecementos que se sucedían, e a ir anotando os debates que se producían na Asemblea Nacional. Mostrouse partidario da monarquía constitucional e absolutamente contrario ao proceso revolucionario, aínda antes de que membros da súa propia familia -da vella aristocracia bretoa- fosen executados e el mesmo perseguido. En 1791, fuxindo da Revolución, visitou os Estados Unidos, onde permaneceu só uns meses; pero esa breve estancia inspiroulle as súas novelas exóticas *Les Nátchez* (escrita en 1800 pero publicada en 1826), *Atala* (1801) e *René* (1802). Describiu de forma viva e realista a natureza do profundo sur americano.

Regresou a Francia, cando soubo da decapitación de Lois XVI, para enrolarse no exército realista, *L'Armée des Emigrés*, sendo ferido en Thionville. Restablecido, Chateaubriand viuse forzado a exiliarse en Londres, pola derrota en 1792 do seu exército. Alí permanecería sete anos, durante o Reinado do Terror, o que inspirou o seu primeiro traballo, *Essai historique sur les Révolutions* (1797). Alcanzou gran fama entre os emigrados franceses e gañouse a vida entre os ingresos das súas publicacións e as clases de francés.

En 1802 adquiriu fama co Xenio do Cristianismo (*Le Génie du Christianisme*), unha apoloxía da fe cristiá avivada polo renacemento relixioso ocorrido en Francia logo da revolución. Converteuse nun admirador de Napoleón, con quen tivo ocasión de falar de política exterior e das campañas militares, sobre todo da levada a cabo en Exipto. Neste tempo, a restauración do estado confesional coa firma do Concordato coa Santa Sé, en 1801, deulle pé a crer que, dalgunha forma, restaurábase a orde anterior á Revolución.

Foi designado secretario da delegación en Roma por Napoléon e despois ministro de Francia en Le Valais, aínda que non aceptou finalmente o cargo logo da execución do duque de Enghien en 1804. Separado do poder, dedicouse a viaxar, por Francia primeiro e, despois, nun longo periplo que o levou a coñecer Grecia, Xerusalén, o norte de África e España. Volveu á súa terra máis convencido que nunca da súa condena á tiranía, nun xiro que o levou desde o realismo máis trasnoitado cara a posicións próximas ao liberalismo. Un artigo seu en *Le Mercure de France* contra Napoleón provocou as iras deste. A súa situación obrigoulle a refuxiarse en Valei-aux-Loups, onde escribiu as crónicas das súas viaxes en *Itinéraire de Paris à Jérusalem* en 1811. Ese mesmo ano foi elixido membro da Academia Francesa, onde realizou un discurso en favor da liberdade que volveu a enfurecer a Napoleón. Pero iso non lle impediu, en 1814, volver lanzar os seus dardos na súa obra *De Bonaparte et des Bourbons*.

Logo da caída do Imperio, Chateaubriand regresou á actividade política e as súas opinións liberais proporcionáronlle múltiples inimigos. No goberno dos Cen Días foi Ministro de Estado e converteuse en *par* de Francia. Ao regreso de Napoleón desde Elba, Chateaubriand pediu a Lois XVIII que permanecese no trono enfrontándose a Napoleón, pero aquel fuxiu a Gante e, con el, Chateaubriand.

Durante o reinado de Lois XVIII serviu como embaixador en Berlín (1821) e Londres (1822) (época durante a cal o seu cociñeiro inventou a preparación do filete que leva o seu nome), chegando ata a exercer o cargo de Ministro de Asuntos Exteriores (28 de decembro de 1822 ao 4 de agosto de 1824). Do liberalismo pasara de novo a ser un conservador confeso. Non lle aforrou críticas tampouco ao monarca coa publicación de *De la* *Monarchie selon la charte*. No entanto, foi designado en 1822 para representar ao país no Congreso de Verona. Influíu decisivamente para que a Santa Alianza xogase a baza do restablecemento do absolutismo en España tras o Trienio liberal, forzando ao Primeiro Ministro, Joseph de Villèle, a enviar a Louis Antoine de Borbón, duque de Angulema a España na denominada expedición dos Cen Mil Fillos de San Luís, aínda en contra das posicións de Inglaterra.

Carlos X nomeouno embaixador en Roma en 1828 pero renunciou, ao ser designado Jules Polignac como Primeiro Ministro.

En 1830 negouse a xurar lealdade a Luís Filipe o que significou a fin da súa vida política. Retirouse para escribir as súas *Memorias de ultratumba* (*Mémoires d'outre-tombe*), publicadas a título póstumo entre 1848 e 1850), obra que se considera o seu traballo máis elaborado e que redactou ao longo de corenta anos. Morreu en París durante a revolución de 1848.

Como pedira expresamente no seu testamento, foi enterrado na illa de Grand-Bé, un lugar ao que só pode accederse a pé desde Saint-Malo cando baixa a marea.

Relación con Galiza
-------------------

Chateaubriand menciona dúas veces Galiza na súa obra para relatar o mesmo episodio. A primeira é nas *Mémoires de ma vie*, redactadas antes de 1826 e publicadas en 1874, cando relata que o seu pai *foi atacado por ladróns en Galiza*. A segunda é cando relata o mesmo feito na versión definitiva da súa autobiografía, titulada *Mémoires d'outre-tombe*, que revisa eses primeiros capítulos a partir de 1930 e que foi publicada postumamente a partir de 1848. Nela di que ao seu pai *os ladróns o atacaron e o desvalixaron nas Galizas*.

O escritor galego Ramón Otero Pedrayo tiña a Chateaubriand como unha das súas máximas referencias, e sobre el escribiu o artigo "O celtismo de Chateaubriand". De feito, mandou que o soterrasen cun exemplar das *Mémoires d'outre-tombe*.

Obras
-----

*Itinéraire de Paris à Jérusalem et de Jérusalem à Paris*, 1821
* *Essai sur les révolutions* (1797)
* *Atala* (1801)
* *René* (1802)
* *Xenio do cristianismo* (1802)
* *Les martyrs* (1804)
* *Itinéraire de Paris à Jérusalem* (1811)
* *De Bonaparte et des Bourbons* (1814)
* *Les Natchez* (1826)
* *Vie de Rancé* (1844)
* *Mémoires d'outre-tombe*, póstuma (1848)
* *Mémoires de ma vie*, 1874, póstuma

Notas
-----

1. ↑  Chateaubriand, *Mémoires de ma vie: Manuscrit de 1826*, J.M. Gautier (ed.), Xenebra: Librairie Droz, 1976, p. 28: *[il] fut attaqué par des voleurs dans la Galice*
2. ↑  Chateaubriand, *Mémoires d'outre-tombe*, versión electrónica, libro 1, capítulo 1: *Naufragé sur les côtes de l'Espagne des voleurs l'attaquèrent et le dépouillèrent dans les Galices*
3. ↑  Otero Pedrayo, Ramón (1952). "O celtismo de Chateaubriand". *Aspectos económicos y jurídicos de Galicia*. Grial **4**. Galaxia. pp. 113–123.
4. ↑  Patterson, Craig (2006). *Galician Cultural Identity in the Works of Ramón Otero Pedrayo*. Lampeter: Edwin Mellen Press. p. 24.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Chateaubriand*** |

### Ligazóns externas

* Obras completas en francés
* Expression Libre : Aquí poden atoparse, en formato electrónico, os seguintes libros : Memorias de ultratumba e Pensamentos (ambos en francés).
* Biografía, recensións e estudos en francés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49767
* WorldCat
* VIAF: 7388218
* AGORHA: 3635
* ARAE: chateaubriand-francois-rene-de-1768-1848
* BAV: ADV10859311
* BIBSYS: 1498562808354
* BLBNB: 000157207
* BMT: 137270
* BNA: 000046882
* BNCHL: 000085837
* BNE: XX837764
* BNF: 11896324t
* BRE: 4691152
* BVMC: 1425
* CANTIC: a10434963
* CERL: cnp01471880
* CiNii: DA00347427
* DeutscheBio: 118520237
* Discogs: 826553
* Dodis: P19488
* E-Enlightment: chatefranc024273
* EBID: ID
* EGAXA: vtls001398155
* Europeana: ID
* FAST: 52649
* GEC: 0017424
* GND: 118520237
* Gutenberg: 7255
* HDS: 041446
* ICCU: CFIV005341
* IMSLP: ID
* Isidore: chateaubriand\_francois\_rene\_de
* ISNI: 0000000121192089
* LAC: 0041H3065
* LCCN: n80038427
* Léonore: [LH//502/50 50]
* LibriVox: 12165
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00435798
* NKC: ola2002112613
* NLA: 35932083
* NLG: 115567
* NNDB: 000104527
* NPG: mp66742
* NTA: 068598289
* OBP: ID
* OL: OL2504469A
* openMLOL: 4511
* PTBNP: 45305
* SELIBR: 181448
* SNAC: w6qv3mjq
* SUDOC: 026782022
* Treccani: francois-auguste-rene-de-chateaubriand
* ULAN: 500218565
* WikiTree: De\_Chateaubriand-4
* WomenWriters: ID

 |