Galgo afgán dolicocefálico.
En antropometría, o **índice cefálico** é a relación da anchura máxima da cabeza con respecto á súa lonxitud máxima, ás veces multiplicada por 100 por comodidade.

Historia
--------

O termo foi definido polo profesor sueco de anatomía Anders Retzius (1796-1860) e inicialmente usado en antropoloxía física para clasificar restos humanos antigos encontrados en Europa. É xeralmente obxecto de fortes críticas dadas as implicacións sociais que ten asociar a intelixencia con determinados grupos sociais e humanos. 

Os estudos de Franz Boas cuestionaron a utilidade do índice cefálico porque encontrou que os trazos craniofaciais son altamente maleábeis nunha xeración (é dicir, poden diferir grandemente entre pais/nais e fillos).

En 2002 un artigo de Sparks e Jantz volveu a avaliar algúns dos datos orixinales de Boas usando novas técnicas estatísticas e concluíu que había un "compoñente xenético relativamente alto" na forma da cabeza.

En 2003, os antropólogos Clarence C. Gravlee, H. Russell Bernard e William R. Leonard analizaron novamente os datos de Boas e concluíron que a maioría dos achados orixinais de Boas eran correctos. Adicionalmente, aplicaron novos métodos estatísticos asistidos por computadoras aos datos de Boas e descubriron maior evidencia sobre a plasticidade cranial. Nunha publicación posterior, Gravlee, Bernard e Leonard revisaron as análises de Sparks e Jantz e argumentaronn que estes últimos (Sparks e Jantz) terxiversaron as afirmacións de Boas, e que os datos de Sparks e Jantz de feito respaldan a investigación de Boas.

Nos adultos, o índice xa non se usa excepto para describir aparencias de individuos, e non ten correlación co comportamento. Porén, ás veces séguese a usar para estimar a idade dos fetos por razóns legais e obstetriciais, nos casos onde as diferenzas nas formas do cranio entre poboacións diferentes son aínda de interese.

Índices cefálicos nos humanos
-----------------------------

Índice cefálico visto desde arriba.  
BOD: diámetro biparietal;  
 OFD: diámetro occipitofrontal.
Os índices cefálicos son: 

* < 75 % (femia), < 65 % (macho): *dolicocefálico*.
* 75 %-80 % (femia), 65 %-75 % (macho): *mesocefálico*.
* > 80% (femia), > 75 % (macho): *braquicefálico*.

Tecnicamente os factores medidos están definidos como a anchura máxima dos ósos que rodean a cabeza, por encima da crista supramastoidea (detrás dos pómulos), e a máxima lonxitude desde a parte máis facilmente observábel da glabella (entre as cellas) ao punto máis facilmente observábel da parte traseira da cabeza.

Animais braquicefálicos
-----------------------

O termo tamén se aplica a animais, como cans e gatos. Os cans e gatos braquicefálicos (nariz chato) son moi sensíbeis ás altas temperaturas facendo especialmente importante a elección dunha superifcie para durmir ou unha gaiola para viaxes.

Lista de cans braquicefálicos: 

* Bóxer
* Bulldog
* Pequinés
* Shih Tzu
* Shar Pei

Lista de gatos braquicefálicos: 

* Gato persa

Animais dolicocefálicos
-----------------------

Lista de caninos dolicocefálicos:

* Lobo
* Coiote
* Bull Terrier
* Galgos como
	+ Galgo afgán

Notas
-----

1. ↑  Ralph L. Holloway (novembro de 2002). "Head to head with Boas: Did he err on the plasticity of head form?". *PNAS* **99** (23): 14622–14623. Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2008. Consultado o 11 de maio de 2019.
2. ↑  Corey S. Sparks & Richard L. Jantz (novembro de 2002). "A reassessment of human cranial plasticity: Boas revisited". *PNAS* **99** (23): 14636–14639. Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2008. Consultado o 11 de maio de 2019.
3. ↑  Gravlee, C. C.; Bernard, H. R. & Leonard, W. R. (marzo de 2003). "Heredity, environment, and cranial form: A reanalysis of Boas's immigrant data" (PDF). *American Anthropologist* **105** (1): 125–138. doi:10.1525/aa.2003.105.1.125. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 30 de xullo de 2014. Consultado o 11 de maio de 2019.  Arquivado 30 de xullo de 2014 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cranio
* Craniometría

### Ligazóns externas

* Índie cefálico *(en inglés)*.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1998874
* BNCF: 43495
* EBID: ID
* MAG: 2781375796

 |