**Llandel Veguilla Malavé Salazar**, nado en Cayey (Porto Rico) o 14 de xaneiro de 1977, mellor coñecido como **Yandel**, é un cantante portorriqueño que interpreta xéneros como o reggaeton e o pop latino, e é a metade do grupo de Wisin & Yandel. Dende 1998 vendeu millóns de discos e realizou concertos nas salas máis importantes e notables de todo o mundo. Lanzou o seu primeiro álbum en solitario *¿Quién contra mí?* no 2003 e no 2013 o seu segundo álbum *De líder a leyenda*, que incluía as cancións "Hasta abajo", "Plakito Ft Gadiel", e "Moviendo caderas" con Daddy Yankee

Primeiros anos
--------------

Naceu en Cayey, Porto Rico o 14 de xaneiro de 1977. Wisin, o seu compañeiro traballaba co seu pai en pelexas de galos, mentres que Yandel traballaba de barbeiro. Estudaron xuntos na mesma escola e aí foi onde por primeira vez nunha competencia da escola se xuntaron para cantar. Tempo despois debutaron no mundo do reguetón gravando algúns temas en álbums recompilatorios, sendo o seu debut na recompilación de DJ Dicky *No Fear 3*. Yandel ten orixes no Magreb.

Carreira musical
----------------

### Inicios (1998-2004)

En 1998 o dúo incursionou na música e gravaron algúns temas de colaboración no disco *No Fear 3* de DJ Dicky; un ano despois, no recompilatorio *La misión*, editado polo selo Fresh Production. O éxito desta recompilación (que chegou a disco de ouro) levou á discográfica a producir *Los reyes del nuevo milenio*, primeiro álbum de Wisin & Yandel. Continuaron publicando novos temas nas sucesivas edicións de *La misión*. Logo en 2001 *De nuevos a viejos*, en 2002 *De otra manera*, seguido de *Mi vida... my life*, o cal acompaño a unha película protagonizada polo dúo na que contan a súa vida, os tres foron disco de ouro. A súa aínda incipiente carreira musical viuse ademais recoñecida co premio Tu Música ao "Mellor Dúo de Rap e Reggaeton", que lles foi outorgado en 2002.

Entre 2003 e 2004, Wisin e Yandel traballaron en proxectos individuais. Yandel lanzou *¿Quién contra mí?*, mentres Wisin lanzou *El sobreviviente*. Durante o lapso de tempo especulouse cunha separación definitiva, suceso que non aconteceu, xa que ao ano seguinte se reuniron, publicando o seu álbum *Pa'l mundo*.

### *Pa'l mundo* e WY Records (2005-2007)

O dúo lanzou o seu primeiro álbum co seu propio selo discográfico, WY Records. *Pa'l mundo* foi o seu álbum con máis éxito e fixo a súa música popular internacionalmente, chegando a sor en países como a China e o Xapón, amais dalgúns europeos. O álbum foi candidato aos Premios Billboard. Tralo éxito publicaron *Los vaqueros* (2006), onde participaron todos os membros de WY Records: Gadiel, Franco "El Gorila", Tony Dize, Yomille Omar etc. e artistas invitados como Don Omar e Héctor el Father.

O ano seguinte fixeron unha reedición titulada *Los vaqueros wild wild mixes* que contiña cancións novas e varios remixes do álbum anterior. Neste álbum *Jayko* entrou en WY Records substituíndo a Yomille Omar.

### Consolidación internacional (2007-2013)

Yandel en concerto.
En 2007 lanzaron o álbum *Wisin vs. Yandel: los extraterrestres*, un disco no que evolucionaron nos seus sons con colaboracións internacionais como Eve e Fat Joe. En 2008 publicaron *Wisin & Yandel: la mente maestra* producido por Nesty (produtor da compañía), no que participaron os integrantes de WY Records.

Despois do éxito e a popularidade, no 2009 estrearon *La revolución*, que contaba coa participación do músico de rap 50 Cent. O álbum foi relanzado o 23 de novembro co título de *La revolución: Evolución*.

En 2012 o dúo publicou o seu noveno disco, *Líderes*, que incluía os sinxelos "Follow the Leader", con Jennifer Lopez e "Algo me gusta de ti" con Chris Brown e T-Pain, que se colocaron nos primeiros postos da radio e a televisión e foron número un na lista Billboard.

### Dende 2013

Yandel, tras publicar o álbum *Líderes* con Wisin, quería reiniciar a súa carreira como solista. En entrevistas sobre a súa separación dixo que estaba ansioso por innovar. Yandel lanzou o seu segundo álbum, *De líder a leyenda*, o 5 de novembro de 2013. Formaban parte do disco o sinxelos «Hable de ti», «Hasta abajo», «Moviendo caderas», «Déjate Amar» e «Plakito». O álbum tiña sons máis pop e electrónicos sen deixar de lado o seu característico reggaeton e contou coa participación de artistas como Daddy Yankee, Don Omar, J Álvarez e o seu irmán Gadiel.

Tamén participou como *coach* no programa de televisión *La Voz México* co seu compañeiro Wisin.

O 25 de agosto de 2014 Yandel estreou un EP titulado *Legacy: De líder a leyenda Tour* que inclúe cinco temas inéditos. O propio Yandel dixo que os seus seguidores poderían escoller a súa canción favorita a través da súa páxina web e a canción que gañase estaría no concerto do 4 de outubro en San Xoán, Porto Rico.

Discografía
-----------

Álbums como solista
* 2003: *¿Quién contra mí?*
* 2013: *De lider a leyenda*
* 2015: *Dangerous*
* 2017: *#UPDATE*
* 2019: *The One*
* 2020: *¿Quién Contra Mí 2?*
* 2023: *Resistencia*

EP
* 2014: *Legacy: De lider a leyenda Tour*

En vivo
* 2015: *Legacy*
* 2015: *Legacy*

En colaboración
* 2015: *El Blanco Y El Negro* - con Tego Calderón

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Yandel Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q955032
* WorldCat
* VIAF: 3021167391534983590003
* AllMusic: mn0000686922
* Discogs: 547341
* Europeana: ID
* Genius: Yandel
* GND: 127786022X
* IMDb: nm5483559
* ISNI: 0000 0003 7295 5474
* LCCN: no2013132704
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 206135
* TMDb: 1626632

 |