**Vicente Aranda Ezquerra**, nado en Barcelona o 9 de novembro de 1926 e finado en Madrid o 26 de maio de 2015 foi un director de cinema e guionista español.

Traxectoria
-----------

Aranda estaba ligado á chamada *Escola de Barcelona*, cuxa estética refinada supuxo unha novidade no cinema español. *Fata Morgana* (1966), unha das súas obras máis representativas está encadrada nesta corrente. Tras ela abordou xéneros máis comerciais de cinema fantástico e cinema erótico en *Las crueles* (1969), *La novia ensangrentada* (1972) e *Clara es el precio* (1974).

Tratou con máis rigor o tema da transexualidade en *Cambio de sexo* (1977) e levou á pantalla *La muchacha de las bragas de oro* (1980), adaptación da novela de Juan Marsé. Ambos os dous filmes contribuíron á engalaxe profesional de Victoria Abril.

En 1982 dirixiu *Asesinato en el Comité Central* (1982), baseada na novela de Manuel Vázquez Montalbán, filme policíaco ironicamente tinguido de política. *Fanny Pelopaja* (1983) é o retrato sen concesións dunha moza de suburbio e dun policía corrompido.

A finais da década de 1980 acadou os seus maiores éxitos comerciais. Entre 1987 e 1988 rodou dous filmes sobre a personaxe de El Lute que lanzaron á fama o seu protagonista, Imanol Arias, e conseguiron boa acollida entre a crítica e o público. *Amantes* (1991) foi o maior triunfo de Aranda: causou sensación polas súas audaces escenas sexuais, gañou os dous premios Goya principais (mellor filme e mellor director) e o Oso de Prata á mellor actriz no Festival de Berlín para Victoria Abril e contribuíu á consagración de Maribel Verdú e Jorge Sanz.

A principios da década de 1990 volveu rodar cun dos seus "actores fetiche", Imanol Arias, *El amante bilingüe* (con Ornella Muti) e *Intruso* (con Ángel Valero e Victoria Abril). Seguiunas en 1994 *La pasión turca*, con Ana Belén e Georges Corraface.

En 1996, *Libertarias*, sobre un grupo de mulleres anarquistas en plena guerra civil reuniu un dos maiores elencos do cinema español: Ana Belén, Victoria Abril, Ariadna Gil, Loles León, Jorge Sanz, José Sancho, Miguel Bosé...

En 2001 levou á fama a Pilar López de Ayala no papel principal de *Juana La Loca*, polo que gañou o Goya á mellor actriz. En 2003 dirixiu a Paz Vega en *Carmen*, baseado na novela *Carmen*, de Prosper Mérimée.

Insistindo no drama histórico, abordou a adaptación da narración medieval *Tirant lo Blanc*, cun elenco internacional e heteroxéneo, desde Victoria Abril e Rafael Amargo ata Giancarlo Giannini e Charlie Cox.

Filmografía
-----------

Vicente Aranda en 2011.
* *Brillante porvenir* (1964) (codirixido con Román Gubern)
* *Fata Morgana* (1965)
* *Las crueles* (1969)
* *La novia ensangrentada* (1972)
* *Clara es el precio* (1974)
* *Cambio de sexo* (1977)
* *La muchacha de las bragas de oro* (1979)
* *Asesinato en el Comité Central* (1982)
* *Fanny Pelopaja* (1984)
* *Tiempo de silencio* (1986)
* *El Lute: camina o revienta* (1987)
* *El Lute II: mañana seré libre* (1988)
* *Si te dicen que caí* (1989)
* *Amantes* (1991)
* *El amante bilingüe* (1992)
* *Intruso* (1993)
* *La pasión turca* (1994)
* *Libertarias* (1996)
* *La mirada del otro* (1998)
* *Celos* (1999)
* *Juana la Loca* (2001)
* *Carmen* (2003)
* *Tirante el Blanco* (2006)
* *Canciones de amor en Lolita's Club* (2007)
* *Luna caliente* (2009)

Televisión
----------

* *El crimen del capitán Sánchez* (1985), episodio da serie televisiva *La huella del crimen*
* *Los jinetes del alba* (1990)

Notas
-----

1. ↑  RTVE.es, ed. (26 de maio de 2015). "Muere el director de cine Vicente Aranda" (en castelán). Consultado o 26 de maio de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Vicente Aranda na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q704576
* WorldCat
* VIAF: 22296964
* Allmovie: p79837
* AlloCiné: 8105
* BNE: XX1056650
* BNF: 134954891
* CANTIC: a10746602
* CineRessources: 12706
* CiNii: DA07749236
* DBE: vicente-aranda-ezquerra
* DeutscheBio: 119512513
* FAST: 261708
* GEC: 0220350
* GND: 119512513
* IMDb: nm0033005
* ISNI: 0000000081013882
* LCCN: n88195673
* NDL: 00944688
* NKC: xx0150122
* NTA: 071064214
* SNAC: w6rw473c
* SUDOC: 050380672
* TMDb: 105153

 |