**Al-Ghazali** de nome completo **Abu Hamid Muhammad ibn Muhammad al-Ghazali** ( أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ ٱلطُّوسِيُّ ٱلْغَزَالِيُّ ) coñecido nos países de fala persa como **Imam Muhammad-i Ghazali** (en persa: امام محمد غزالی ) ou na Europa medieval polo latinizado como **Algazelus** ou **Algazel** , foi un polímata persa nado en Ghazaleh (Irán) en c. 1058 e finado en Tus, Irán, o 19 de decembro de 1111, é coñecido por ser un dos filósofos, teólogos, xuristas, lóxicos e místicos máis importantes e influentes do islam. contribuíu decisivamente no desenvolvemento teórico do sufismo e da súa aceptación como corrente islámica.

Algúns musulmáns consideran que foi un mujaddid, un renovador da fe, que, segundo o hadith profético, aparece unha vez cada século para restaurar a fe da comunidade islámica. As súas obras foron tan aclamadas polos seus contemporáneos que Al-Ghazali recibiu o título honorífico de "Proba do Islam" (Hujjat al-Islām).

Al-Ghazali cría que a tradición espiritual islámica quedara moribunda e que as ciencias espirituais ensinadas pola primeira xeración de musulmáns foran esquecidas. Esta crenza levouno a escribir a súa obra mestra titulada *Iḥyā' 'ulūm ad-dīn* ("O renacemento das ciencias relixiosas "). Entre as súas outras obras, a *Tahāfut al-Falāsifa* ("A incoherencia dos filósofos") é un fito na historia da filosofía, xa que avanza a crítica. da ciencia aristotélica desenvolveuse máis tarde na Europa do século XIV.

Foi clave no aumento da influencia da escola asharita na filosofía islámica e o máis importante opoñente aos Mutazilitas. O seu libro *Tuhafut al-Falasifa* (*A incoherencia dos Filósofos*) é o maior expoñente da epistemoloxía islámica, e Ghazali retomou o esceptiscismo filosófico que non volvera a ser común ata o século XVIII con George Berkeley e David Hume, este encontro co esceptismo conduciu a Ghazali a teorizar sobre unha forma de ocasionalismo teolóxico ou a crenza que a causa dos sucesos e accións non son o produto de conxuncións materiais senón da inmediata acción de Alá, pensamento que será retomado polos fundamentalistas islámicos. No libro tamén rexeita a filosofía de Platón e Aristóteles por contaminar a fe islámica.

Traxectoria
-----------

A data creída do nacemento de Al-Ghazali, dada por Ibn al-Jawzi, é o 450 despois da Héxira (AH) (1058/9 calendario gregoriano).
As estimacións modernas sitúano no 448 AH (1056/7), baseándose en certas declaracións na correspondencia e na autobiografía de Al-Ghazali. Foi un erudito musulmán, especialista en dereito, racionalista e espiritista de orixe persa. Naceu en Tabaran, unha cidade no distrito de Tus, Khorasan (agora parte de Irán), non moito tempo despois de que os selxúcidas entraran en Bagdad e acabaron coa Shia Buyid do emir de emires. Isto marcou o inicio da influencia selxúcida sobre o califato. Mentres a influencia da dinastía selxúcida creceu, Abu Suleiman Dawud Chaghri Beg casou coa súa filla, Arslan Khatun Khadija o califa Al-Qa'im en 1056.

Unha tradición póstuma, cuxa autenticidade foi cuestionada en estudos recentes, é que o seu pai morreu na pobreza e deixou ao mozo Al-Ghazali e ao seu irmán Ahmad ao coidado dun sufí. O contemporáneo e primeiro biógrafo de Al-Ghazali, Abd al-Ghafir al-Farisi, só rexistra que Al-Ghazali comezou a recibir instrucións en *fiqh* ( xurisprudencia islámica) de Ahmad al-Radhakani, un profesor local e Abu ali Farmadi, un naqshbandi sufí de Tus.:26–27 El máis tarde estudou baixo Al-Juwayni, o distinguido xurista e teólogo e "o máis destacado erudito musulmán do seu tempo"," en Nishapur, quizais despois dun período de estudos. en Gurgan. Despois da morte de Al-Juwayni en 1085, Al-Ghazali partiu de Nishapur e uniuse á corte de Nizam al-Mulk, o poderoso visir do imperio selxúcida, que probablemente estaba asentado na cidade de Isfahán. Despois de concederlle os títulos de "Brillo da relixión" e "Eminencia entre os líderes relixiosos", Nizam al-Mulk ascendeu a Al-Ghazali en xullo de 1091 ao posto de profesor "máis prestixioso e desafiante" da época: a madrasa Nizamiyya en Bagdad, ás súas clases ían centos de alumnos, incluíndo profesores doutras escolas de xurisprudencia.

Sufriu unha crise espiritual en 1095, probablemente sufrindo histeria clínica, abandonou a súa carreira e abandonou Bagdad co pretexto de ir en peregrinación á Meca. Facendo arranxos para a súa familia, dispuxo da súa riqueza e adoptou un estilo de vida ascético. Segundo o biógrafo Duncan B. Macdonald, o propósito de absterse do traballo escolar era enfrontarse á experiencia espiritual e á comprensión máis común da "Palabra e das Tradicións". Despois dun tempo en Damasco e Xerusalén, cunha visita a Medina e a Meca en 1096, volveu a Bagdad onde parou brevemente antes de volver a Tus para pasar os seguintes anos en '*uzla* (reclusión). A reclusión consistiu en absterse de ensinar en institucións patrocinadas polo estado, pero continuou publicando, recibindo visitantes e ensinando na zauia (madrasa privada) e khanqah (loxa sufí) que mandara construír.

Fakhr al-Mulk, gran visir de Ahmad Sanjar, meteu presión a Al-Ghazali para que regresase á Nizamiyya en Nishapur. Al-Ghazali capitulou de mala gana en 1106, temendo con razón que el e as súas ensinanzas atoparan resistencia e controversia. Máis tarde volveu a Tus e rexeitou unha invitación en 1110 do gran visir e sultán selxúcida Muhammad I para regresar a Bagdad. Morreu o 19 de decembro de 1111. Segundo 'Abd al-Ghafir al-Farisi, tivo varias fillas pero ningún fillo.

Afiliacións escolares
---------------------

Al-Ghazali contribuíu significativamente ao desenvolvemento dunha visión sistemática do sufismo e á súa integración e aceptación no islam dominante. Como estudoso do islam sunita, pertenceu á escola Xafi'i de xurisprudencia islámica e á escola asharita de teoloxía. Al-Ghazali recibiu moitos títulos como *Sharaf-ul-Aʾimma* (شرف الأئمة), *Zayn-ud-dīn* (زين الدين) e *Ḥujjat-ul-Islām* (حجة الإسلام).

É visto como o membro clave da influínte escola asharite da filosofía musulmá primitiva e o refutador máis importante dos mutazilitas. Porén, escolleu unha posición lixeiramente diferente en comparación cos axaritas. As súas crenzas e pensamentos difiren nalgúns aspectos da escola ortodoxa asharita.

Obra
----

En total pódense atribuír unhas 70 obras Al-Ghazali. Tamén se sabe que escribiu unha fatwa contra os reis taifas do al-Andalus, declarando que carecían de principios, que non eran aptos para gobernar e que debían ser destituídos do poder. Esta fatwa foi utilizada por Yusuf ibn Tashfin para xustificar a súa conquista do al-Andalus.

Mausoleum of Al-Ghazali covered in a tin roofMausoleo de Al-Ghazali en Tus, situado preto da tumba do poeta persa Ferdowsi. O mausoleo foi descuberto na década de 1990 despois de estar perdido durante moitos séculos e permanece descoidado.
Á parte dunha defensa do islam en corenta libros chamada *Proba do islam*, escribiu con finalidade antifilosófica un tratado en dúas partes: *As intencións dos filósofos*, parte expositiva, e *A incoherencia dos filósofos*, parte crítica, na que rebate as súas afirmacións; como o Occidente latino só coñeceu a primeira parte, *Maqasid al falasifa* traducida por Domingo Gundisalvo como unha das achegas da chamada Escola de Tradutores de Toledo, transmitiuse o erro de consideralo un dos principais discípulos de Avicena e foi considerado en Europa como un filósofo antes que como un teólogo.

Algazel serviu como transmisor da obra de Aristóteles e comentarista dos seus seguidores musulmáns Avicena e Alfarabi. Aínda que estudou os postulados racionalistas, chegou ó convencemento da ineficacia da razón como ferramenta de coñecemento ou de comunicación con Deus; iso fíxolle chegar a postulados místicos e a abrazar o sufismo durante dez anos. As súas obras principais son, á parte de *A destrución dos filósofos* tan criticada por Averroes, sobre todo *Revivificación das ciencias relixiosas*. Rexeita a eternidade do mundo como herética, subordinando a filosofía á teoloxía: á beira do coñecemento ordinario, froito dos sentidos, coloca un coñecemento intuitivo froito da ascética e a fe. A súa moral, aínda que fundada no *Corán*, acusa influencias gregas e cristiás. Criticou duramente as doutrinas racionalistas de Alfarabi. Crese que máis tarde, regresou ós seus postulados de principio que outorgaban un papel central á razón como ferramenta do coñecemento humano, exercendo de novo o maxisterio. Escribiu tamén unha autobiografía titulada *O que libra do erro*, onde expón o seu itinerario espiritual, da que hai tradución moderna (*Confesións: O salvador do erro*, introdución e notas de Emilio Tornero, Madrid: Alianza Editorial, 1989).

Algazel foi o teólogo que inspirou ós almohades, pero non ós almorábides, e así, a comezos do século XII, o emir almorábide Alí ben Yúsuf ordenou, aconsellado por certos alfaquíes, que se queimasen as súas obras.

### A incoherencia dos filósofos

O seu libro do século XI *A incoherencia dos filósofos* marca un importante punto de inflexión na epistemoloxía islámica. O encontro co escepticismo levou a al-Ghazali a investigar unha forma de ocasionalismo teolóxico, ou a crenza de que todos os acontecementos e interaccións causais non son o produto de conxuncións materiais, senón a vontade inmediata e presente de Deus.

No século seguinte, Averroes escribiu unha longa refutación da incoherencia de al-Ghazali titulada *A incoherencia da incoherencia*; que en latín se coñeceu como *Destrución da destrución*, porén, o curso epistemolóxico do pensamento islámico xa estaba marcado. Al-Ghazali puxo como exemplo da ilusión das leis independentes de causa o feito de que o algodón arde cando entra en contacto co lume. Aínda que poida parecer que unha lei natural estaba en acción, ocorreu cada vez só porque Deus quería que acontecera; o evento foi "un produto directo da intervención divina como calquera outro milagre que capte a atención". Averroes, pola contra, insistiu en que mentres Deus creou a lei natural, os seres humanos "poderían dicir máis útilmente que o lume provocou que queimase o algodón, porque a creación tiña un patrón que podían discernir".

A incoherencia tamén marcou un punto de inflexión na filosofía islámica nos seus vehementes rexeitamentos a Aristóteles e Platón. O libro tiña como obxectivo os *falasifa*, un grupo vagamente definido de filósofos islámicos dos séculos VIII ao XI (sobre todo Avicena e Al-Farabí) que se inspiraron intelectualmente nos antigos gregos.

Este argumento, mantido durante moito tempo, foi duramente criticado. George Saliba en 2007 argumentou que o declive da ciencia no século XI foi esaxerado, o que apunta a continuos avances, especialmente na astronomía, ata o século XIV. Por outra banda, Hassan Hassan en 2012 argumentou que, aínda que o pensamento científico no islam foi sufocado no século XI, a persoa máis culpable non é Al-Ghazali senón Nizam al-Mulk.

### Autobiografía

Última páxina da autobiografía de Al-Ghazali en MS Istanbul, Shehid Ali Pasha 1712[*Cómpre clarificar*], datado AH 509 (AD 1115-1116).
A autobiografía que al-Ghazali escribiu cara ao final da súa vida, *Liberación do erro* (المنقذ من الضلال *al-munqidh min al-ḍalāl*), considérase unha obra de grande importancia. Nela, al-Ghazali conta como, unha vez que tivera unha crise de escepticismo epistemolóxico fora resolta por "unha luz que Deus Altísimo lanzou no meu peito... a chave da maior parte do meu coñecemento,":66 estudou e dominaba os argumentos do kalam, a filosofía islámica e o ismailismo. Aínda que apreciou o que era válido nos dous primeiros deles, polo menos, determinou que os tres enfoques eran inadecuados e só atopaban o valor final na experiencia mística e na percepción (o estado da profecía ou "nubuwwa".)[] acadou como resultado de seguir as prácticas sufíes. William James, en *The Varieties of Religious Experience*, considerou a autobiografía un documento importante para "o estudante puramente literario que quere familiarizarse coa interioridade de relixións distintas á cristiá" debido a escaseza de confesións relixiosas persoais rexistradas e literatura autobiográfica deste período fóra da tradición cristiá.:307

### *O renacemento das ciencias relixiosas (Ihya' Ulum al-Din)*

Outra das obras principais de al-Ghazali é *O renacemento das ciencias relixiosas* ou *Ihya'u Ulumiddin*. Abarca case todos os campos das ciencias islámicas: fiqh (xurisprudencia islámica), kalam (teoloxía) e sufismo.[]

Contén catro seccións principais: *Actos de culto* (Rub' al-'ibadat), *Normas da vida diaria* (Rub' al-'adatat), *Os camiños da perdición* (Rub' al-muhlikat) e *Os camiños da salvación* (Rub' al-munjiyat). O Ihya converteuse no texto islámico máis recitado despois do Corán e do hadith. O seu gran logro foi reunir a teoloxía sunita ortodoxa e o misticismo sufí nunha guía útil e completa de todos os aspectos da vida e da morte musulmás. O libro foi ben recibido por eruditos islámicos como Nawawi que afirmaron que: "Se todos os libros do islam se perdesen, excepto o Ihya", bastaría con substituílos todos. ."

#### A alquimia da felicidade

*A alquimia da felicidade* (persa : کیمیای سعادت) (*Kīmīyā-yi Sa'ādat*) é unha versión reescrita de *O renacemento das ciencias relixiosas*. Despois da crise existencial que lle fixo reexaminar por completo a súa forma de vivir e o seu achegamento á relixión, Al-Ghazali puxo xuntos *A alquimia da felicidade* para reafirmar a súa crenza fundamental de que a conexión con Deus era parte integrante da alegría de vivir. O libro está dividido en catro seccións diferentes. O primeiro deles é o *Coñecemento de si mesmo*, onde Al-Ghazali afirma que, aínda que a comida, o sexo e outras indulxencias poden apagar temporalmente o apetito dos humanos, á súa vez converten a un humano nun animal e, polo tanto, nunca darán a verdadeira felicidade. e cumprimento. Para atoparse a si mesmo, a xente debe dedicarse a Deus mostrando moderación e disciplina no canto de glotonería dos sentidos. A segunda entrega chámase *Coñecemento de Deus*, onde Al-Ghazali afirma que os acontecementos que ocorren durante a vida dunha persoa. están destinados a apuntar a un individuo cara a Deus, e que Deus sempre será forte, por moito que os humanos se desvíen da súa vontade. A terceira sección de *A alquimia da felicidade* é *Coñecemento do mundo*. Aquí afirma que o mundo é só un lugar onde os humanos aprenden a amar a Deus e a prepararse para o futuro, ou o máis aló, cuxa natureza estará determinada polas nosas accións nesta fase da nosa viaxe cara á felicidade. A sección final é *Coñecemento do mundo futuro*, que detalla como hai dous tipos de espíritos dentro dun home: o espírito anxelical e o espírito animal. Al-Ghazali detalla os tipos de torturas espirituais que experimentan os incrédulos, así como o camiño que debe tomarse para alcanzar a iluminación espiritual. Este libro serve como culminación da transformación que atravesa Ghazali durante o seu espertar espiritual.

#### Disciplinando a alma

Unha das seccións clave do *Renacemento das ciencias relixiosas* de Al-Ghazali é *Disciplinando a alma*, que se centra nas loitas internas ás que se enfrontará todo musulmán ao longo do curso. da súa vida. O primeiro capítulo céntrase principalmente en como un pode converterse nunha persoa con atributos positivos e boas características persoais. O segundo capítulo ten un enfoque máis específico: a satisfacción sexual e a gula. Aquí, Al-Ghazali afirma que de feito todo home ten estes desexos e necesidades, e que é natural querer esas cousas. Non obstante, o profeta afirma explicitamente que debe haber un punto medio para o home, para practicar fielmente os principios do islam. O obxectivo final que está a presentar Ghazali non só nestes dous capítulos, senón na totalidade de *O Renacemento das Ciencias Relixiosas*, é que debe haber moderación en todos os aspectos da alma dun home, un equilibrio. Estes dous capítulos son os capítulos 22 e 23, respectivamente, do *Renacemento das ciencias relixiosas*. Tamén é importante notar aquí que Al-Ghazali utiliza tanto a filosofía grega como a islámica para elaborar este elemento básico literario, aínda que gran parte de *A incoherencia dos filósofos*, a súa obra máis coñecida, ten un obxectivo crítico. na súa perspectiva.

#### A Eternidade do Mundo

Al-Ghazali elaborou a súa refutación do punto de vista aristotélico sobre a creación do mundo en *A Eternidade do Mundo*. Al-Ghazali formula esencialmente dous argumentos principais para o que considera un proceso de pensamento sacrílego. No enfoque da Eternidade do mundo aristotélico céntrase no concepto de que o movemento sempre precederá ao movemento, ou noutras palabras, unha forza sempre creará outra forza e, polo tanto, para que se cre unha forza, outra forza debe actuar. sobre esa forza. Isto significa que, en esencia, o tempo esténdese infinitamente tanto no futuro como no pasado, demostrando así que Deus non creou o universo nun punto específico do tempo. Al-Ghazali contrarresta isto afirmando primeiro que se o mundo fose creado con límites exactos, entón na súa forma actual non sería necesario un tempo antes da creación do mundo por Deus. O segundo argumento que fai Al-Ghazali é que, debido a que os humanos só podemos imaxinar o tempo anterior á creación do mundo, e a túa imaxinación é unha cousa ficticia, todo o tempo antes de que o mundo fose creado tamén é ficticio e, polo tanto, non importa. Deus non pretendía que o entendesen os humanos.

#### O criterio decisivo para distinguir o islam da incredulidade clandestina

Al-Ghazali expón en *O Criterio decisivo para distinguir o islam da incredulidade clandestina* a súa aproximación á ortodoxia musulmá. Al-Ghazali desvía a postura a miúdo dura de moitos dos seus contemporáneos durante este período de tempo e afirma que mentres se crea no profeta Mahoma e en Deus mesmo, hai moitas formas diferentes de practicar o islam e que calquera das moitas tradicións practicadas de boa fe polos crentes non deben ser vistas como heréticas por outros musulmáns Aínda que Al-Ghazali afirma que calquera musulmán que practica o islam de boa fe non é culpable de apostasía, en *O Criterio* sinala que hai un estándar do islam que é máis correcto que os outros, e que aqueles que practican a fe incorrectamente deberían ser movidos a cambiar. Na opinión de Al-Ghazali, só o propio Profeta podía considerar un musulmán fielmente practicante en infiel, e o seu traballo foi unha reacción á persecución relixiosa e aos conflitos que se producían a miúdo durante este período de tempo entre varias seitas islámicas.

### Obra en persa

Copia de *A Alquimia da felicidade*. Biblioteca Nacional de Francia.
Al-Ghazali escribiu a maioría das súas obras en árabe e poucas en persa. A súa obra persa máis importante é *Kimiya-yi sa'adat* (A alquimia da felicidade). É a propia versión persa de al-Ghazali de *Ihya' 'ulum al-din* (O renacemento das ciencias relixiosas) en árabe, pero un traballo máis breve. É unha das obras máis destacadas da literatura persa do século XI. O libro foi publicado varias veces en Teherán pola edición de Hussain Khadev-jam, un recoñecido erudito iraniano. Está traducido ao inglés, árabe, turco, urdú, azerbaixano e outros idiomas.

Outra obra auténtica de al-Ghazali é a chamada "primeira parte" do Nasihat al-muluk (Consello dos reis), dirixida ao gobernante selxúcida do Gran Khorasán Ahmad b. Malik-shah Sanjar. O texto foi escrito tras unha recepción oficial na súa corte e a petición deste. Al-Ghazali foi convocado por Sanjar debido ás intrigas dos seus opoñentes e ás súas críticas á compilación do seu estudo en árabe, al-Mankhul min taʿliqat al-usul (As notas peneiradas sobre os fundamentos), ademais da súa negativa a seguir ensinando na nizamiya de Nishapur. Despois da recepción, al-Ghazali tivo, ao parecer, unha audiencia privada con Sanjar, durante a cal citou un verso do Corán 14:24: "Non viches como Alá expón unha parábola dunha fermosa frase (ser) como un fermosa árbore, cuxas raíces son firmes e as súas pólas están no ceo". O texto xenuíno do Nasihat al-muluk, que en realidade é unha epístola oficial cunha breve nota explicativa sobre al-Manḵul engadida na súa portada e o título que se lle deu máis adiante, revela a imaxe en verso da "árbore fermosa" (*shajara tayyiba*) que consta de dez raíces e dez pólas. .

**Faza'il al-anam min rasa'il Hujjat al-Islam** é a colección de cartas en persa que al-Ghazali escribiu en resposta aos reis, ministros, xuristas e algúns dos seus amigos despois de que regresou a Khorasan. A colección foi reunida por un dos seus netos despois da súa morte, en cinco seccións/capítulos. A carta máis longa é a resposta ás obxeccións formuladas contra algunhas das súas declaracións en *Mishkat al-Anwar* (O nicho da luz) e *al-Munqidh min al-dalal* (Salvador do erro). A primeira carta é a que al-Ghazali escribiu ao sultán Sanjar presentando a súa escusa para ensinar na nizamiyya de Nishapur; seguido do discurso de al-Ghazali na corte do sultán Sanjar. Al-Ghazali fai un impresionante discurso cando foi levado á corte do rei en Nishapur en 1106, dando consellos moi influentes, pedindo ao sultán unha vez máis que o escusase de ensinar na nizamiyya. O sultán quedou tan impresionado que ordenou a al-Ghazali que anotase o seu discurso para que fose enviado a todos os ulemas do Khorasán e do Iraq.

*Zad-e Ākhirat* (Disposición para o máis alá) é un libro de al-Ghazali en persa, malia a súa iportancia gañou pouca atención académica. A maior parte do mesmo consiste na tradución ao persa dun dos seus libros árabes, *Bidayat al-Hdaya* (Inicio da orientación). Contén ademais o mesmo contido que o Kimiya-yi Sa'adat. O libro probablemente foi escrito durante os últimos anos da súa vida. Os seus manuscritos están en Cabul (Biblioteca do Departamento de Prensa) e en Leiden.

Outra obra en persa é **Hamāqāt-i ahl-i ibahat** ou **Radd-i ebāhīyya** (Condena dos antinomios), que é a súa *fatua* en persa ilustrada con versos coranicos e hadiths.

A maioría dos outros textos persas, que se lle atribúen co uso da súa fama e autoridade, especialmente no xénero de Espellos para príncipes, son ou ben falsificacións deliberadas fabricadas con diferentes propósitos ou compilacións que se lle atribúen falsamente. O máis famoso deles é Ay farzand (O Neno!). Esta é, sen dúbida, unha falsificación literaria fabricada en persa unha ou dúas xeracións despois da morte de al-Ghazali. As fontes utilizadas para a falsificación consisten en dúas cartas xenuínas de al-Ghazali (número 4, en parte, e número 33, totalmente); ambos aparecen no *Fazaʾil al-anam*. Outra fonte é unha carta coñecida como *ʿAyniya* e escrita polo irmán máis novo de Mahoma, Majd al-Din Ahmad al-Ghazali (m. 520/1126) ao seu famoso discípulo ʿAyn al-Quzat Hamadani (492-526/1098-1131). ); a carta foi publicada no *Majmuʿa-yi athar-i farsi-yi Ahmad-i Ghazali* (Colección dos escritos persas de Ahmad Ghazali). A outra é a propia carta de ʿAyn al-Quzat, publicada no *Namaha-yi ʿAyn al-Quzat Hamadani* (Cartas de ʿAyn al-Quzat Hamadani). Máis tarde, *Ay farzand* foi traducida ao árabe e fíxose famosa como *Ayyuha al-walad*, o equivalente árabe do título persa. Os manuscritos máis antigos con tradución ao árabe datan da segunda metade do XVI e a maioría dos demais do século XVII. A primeira tradución secundaria coñecida do árabe ao turco otomán realizouse en 983/1575. Nos tempos modernos, o texto foi traducido do árabe a moitas linguas europeas e publicado innumerables veces en Turquía como Eyyühe'l-Veled ou Ey Oğul.

Un Pand-nama (Libro de consellos) menos famoso tamén escrito no xénero da literatura de consellos é unha carta compilatoria moi tardía dun autor descoñecido dirixida formalmente a algún gobernante e atribuída falsamente a al-Ghazali, obviamente porque consta de moitos fragmentos prestados. na súa maioría de varias partes do Kimiya-yi saʿadat.

A influencia de Algazel
-----------------------

Algazel finou á idade de cincuenta e cinco anos, despois dunha vida que se pode considerar curta se se consideran a amplitude, a riqueza e a influencia da súa obra. Pódese dicir que foi un dos principais pensadores musulmáns, un dos que deixaron o sinal máis profundo, merecendo así o alcume de «renovador do século V da Héxira». A grande influencia que tivo Algazel pode ser atribuída a varios elementos, por exemplo:

* A profundidade, a forza e a extensión do seu pensamento, consignado en máis de cincuenta obras, as máis importantes das cales son *Ihya Ulum al-Din* (*Revivificación das ciencias da fe*), *Tahāfut al-falāsifa* (*A incoherencia dos filósofos*) e *Al-Munquidh min al-Dalal* (*Erro e liberación*), obras que seguen a estudase hoxe en día.
* Os seus puntos de vista estaban de acordo coa súa época e o seu medio, reflectindo esta época sen dúbida, constituíndo un elemento de continuidade e de orde máis que un factor de renacemento e de cambio.
* Despois del, a sociedade e o pensamento islámicos entraron nunha longa era de esclerose, onde os grandes pensadores son raros, cousa que explica que o pensamento de Algazel continuase vivo e influente.

A influencia da Algazel sobre o pensamento islámico pode verse nos elementos a continuación:

* Retorno do «principio de temor» no pensamento relixioso, e insistencia na existencia do Creador que se sitúa no centro da existencia humana e que rexe directamente e constantemente o curso das cousas (despois de que os sufís desmontaran o "principio de amor").
* Reconciliación entre a *xària*  e o sufismo (entre os xurisconsultos e os sufís) e multiplicación das confrarías sufís.
* Defensa do islam sunnita contra a filosofía.
* Enfraquecemento da filosofía e das ciencias da natureza.

A influencia de Algazel estendeuse máis aló do mundo islámico até o pensamento europeo xudeu e cristián.

A finais do século XI e sobre todo no século XII da era cristiá, numerosas obras árabes de matemáticas, astronomía, ciencias naturais, química, medicina, filosofía e teoloxía foron traducidas ó latín, entre as elas algunhas obras de Algazel, como *Ihya Ulum al-Din* (*Revivificación das ciencias da fe*), *Maqāsid al-falāsifa* (*As intencións dos filósofos*) que algúns tomaron por erro como unha exposición do pensamento de Algazel a pesar de que se trataba dunha recapitulación dos principios filosóficos naquel tempo, *Tahāfut al-falāsifa* (*A Incoherencia dos filósofos*) e *Mizan al-'Amal* (*Criterio da acción*).

Ademais, algúns sabios europeos coñecían o árabe e puideron coñecer directamente os puntos de vista de Algazel; a influencia é moi claramente perceptible en numerosos filósofos e sabios da Idade Media e do comezo da era moderna, particularmente Tomé de Aquino, Dante e David Hume. Tomé de Aquino (1225-1274), no seu *Summa Theologiae* débelle moito a Algazel (sobre todo - a *Ihyā' 'ulūm al-dūn* (*Revivificación das ciencias da fe*), a *Kimiya-yi Sa'adat* (*A alquimia da felicidade*), a *Ar-Risala al-Laduniyya* (*A sabedoría das criaturas de Deus*) e na *Mensaxe divina*.

Os escritos de Dante (1265-1321) revelan claramente o poder islámico de Algazel e de *Risalat al-Ghufran* (*Epístola do perdón*) de al-Maari. E Algazel exerceu igualmente unha influencia sobre Blaise Pascal (1623-1662), sobre todo dando a primacía na intuición sobre a razón e os sentidos, e esta influencia faise sentir en David Hume (1711-1772), na súa refutación da causalidade.

Parece que Algazel exerceu unha influencia máis profunda sobre a Filosofía xudía que sobre a teoloxía e o pensamento cristiáns. Yehudà ha-Leví inspírase para compor o seu *Kuzari*. Isaac Albalag, continuador xudeu de Ibn Ruixd (Averroes), escribe un comentario sobre o *Tahafut* que se asemella moito ó *Tahafut al-Tahafut* do seu mestre. En efecto eran numerosos os sabios xudeus da Idade Media que coñecían perfectamente a lingua árabe, e algunhas obras de Algazel foron traducidas ó hebreo. O seu libro *Mizan al-'Amal* (*Criterio da acción*), en particular, atopou un público nos xudeus da Idade Media: foi varias veces traducido ó hebreo, e mesmo adaptado, os versículos do Corán son substituídos polas palabras da Torá. Un dos grandes pensadores xudeus que recibiu a influencia de Algazel foi Maimónides (en árabe: Musa Ibn Maimun; en hebreo: Moixé ben Maymon (1135-1204)). Esta influencia é manifesta na súa *Dalalat al Ha'irin* (Guía dos perdidos), redactado en árabe, unha das obras máis importantes da teoloxía xudía medieval.

Os escritos de Algazel sobre educación representan o apoxeo do pensamento na civilización islámica. A concepción da educación que elaborou pode ser considerada como a construción máis acabada neste dominio, definindo claramente os obxectivos da educación, trazando o camiño a seguir e expondo os medios de chegar ó obxectivo buscado. Algazel exerceu unha influencia evidente sobre o pensamento educativo islámico da vida do século XIII da Héxira (do século XII ó século XIX da era cristiá). Pódese case dicir que con raras excepcións, os prácticos e os teóricos da educación non fixeron nada máis que copiar a Algazel e resumir os seus puntos de vista e os seus escritos.

A case totalidade do pensamento educativo islámico (e en particular sunnita) seguiu o camiño trazado por Algazel, a influencia ininterrompida do cal sobreviviu a chegada da modernidade occidental e a aparición da civilización árabe moderna contemporánea.

Notas
-----

1. 1 2  Hunt Janin, *The Pursuit of Learning in the Islamic World*, p. 83. ISBN 0786419547
2. ↑  The Spirit of Creativity: Basic Mechanisms of Creative Achievements "Persian polymath Al-Ghazali published several treatises...."
3. ↑   Arquivado 31 de maio de 2022 en Wayback Machine. « Al-Ghazali was born in A.D. 1058 (A.H. 450) in or near the city of Tus in Khurasan to a Persian family of modest means... »
4. ↑  The Ethics of Suicide: Historical Sources "A native of Khorassan, of Persian origin, the Muslim theologian, sufi mystic, and philosopher Abu Hamid Muhammad al-Ghazali is one of the great figures of Islamic religious thought...."
5. ↑  Bloch, Ernst (2019). *Avicenna and the Aristotelian Left*. New York: Columbia University Press. p. 77. ISBN 9780231175357. Abu Hamid Muhammad ibn Muhammad al-Ghazali (ca.1058-1111) foi un filósofo antiracionalista e teólogo persa.
6. ↑  "Ghazali, al-". *The Columbia Encyclopedia*. Consultado o 17 December 2012.
7. ↑  Ludwig W. Adamec (2009), *Historical Dictionary of Islam*, p.109. Scarecrow Press. ISBN 0810861615.
8. ↑  William Montgomery Watt, *Al-Ghazali: The Muslim Intellectual*, p. 180. Edinburgh: Edinburgh University Press, 1963.
9. ↑  Jane I. Smith, *Islam in America*, p. 36. ISBN 0231519990
10. ↑  Dhahabi, Siyar, 4.566
11. ↑  Willard Gurdon Oxtoby, Oxford University Press, 1996, p 421
12. ↑  Böwering, Gerhard; Crone, Patricia; Mirza, Mahan; Kadi, Wadad; Zaman, Muhammad Qasim; Stewart, Devin J. (2013). *The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought* (en inglés). Princeton University Press. p. 191. ISBN 978-0691134840.
13. ↑  Sonn, Tamara (1996-10-10). *Interpreting Islam: Bandali Jawzi's Islamic Intellectual History* (en inglés). Oxford University Press. pp. 30. ISBN 9780195356564. Ghazali Rafifel está vivo.
14. 1 2 3  Griffel, Frank (2016). Zalta, Edward N. ed. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy* (Winter 2016 ed.). Metaphysics Research Lab, Stanford University.
15. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Griffel, Frank (2009). *Al-Ghazālī's Philosophical Theology*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 9780195331622.
16. ↑  Rahman, Yucel (2016). *The Mujaddid of His Age*.
17. ↑  Bosworth, C. E. (1968). "The Political and Dynastic History of the Iranian World". En Boyle, J. A. *The Cambridge History of Iran* **5**. Cambridge University Press. p. 48.
18. ↑  Bosworth, C. E. (1970). "Dailamīs in Central Iran: The Kākūyids of Jibāl and Yazd". *Iran* **8** (1): 73–95 [p. 86]. JSTOR 4299634. doi:10.2307/4299634.
19. ↑  Abū Ḥāmid b. Muḥammad b. Muḥammad b. Muḥammad al-Ghazzālī, "al-Munqidh min al-Ḍalāl" in *Majmūʿa Rasāʾil al-Imām al-Ghazzālī*. Ed. by Aḥmad Shams al-Dīn (Beirut: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyya, 1988), 29, 60
20. ↑  Jacques Lacan, "Some Reflections on the Ego" in *The International Journal of Psychoanalysis*, 1953, No. 34, 13. (presentation, the British Psycho-Analytical Society, London, May 2nd, 1951)
21. ↑  Ovidio Salazar, *Al-Ghazali: The Alchemist of Happiness* (2004; London: Matmedia Productions, 2006), DVD.
22. ↑  Nicholson, Reynold Alleyne. (1966). "A literary history of the Arabs." London: Cambridge University Press. p. 382.
23. 1 2  R.M. Frank, *Al-Ghazali and the Ashʿarite School*, Duke University Press, Londres 1994
24. ↑  "preto de cinco ducias de obras auténticas, ademais das que na literatura bibliográfica musulmá, citanse outros 300 títulos de obras de autoría incerta, dubidosa ou espúrea, moitas delas duplicadas debido a títulos diversos. [...] De Ebn Ṭofayl (m. 581/1185, q.v.) observou que Ḡazālī escribía para diferentes públicos, homes comúns e para a elite (pp. 69-72), e o propio Ḡazālī completou o tratado teolóxico bastante moderado, Eljām al-ʿawāmmʿan ʿelm al-kalām "A restrición dos homes comúns da teoloxía", no último mes antes da súa morte" *Enciclopedia Iranica*.
25. ↑  Alkhateeb, Firas (2017-11-15). *Lost Islamic History: Reclaiming Muslim Civilisation from the Past* (en inglés). Oxford University Press. ISBN 978-1-84904-977-1.
26. ↑  "Finding Imam Al-Ghazali" (en inglés). 21 May 2019. Consultado o 2019-09-03.
27. ↑  Craig, William Lane (2001). *The cosmological argument from Plato to Leibniz*. Eugene, OR.: Wipf and Stock. p. 89. ISBN 978-1579107871.
28. ↑  Kadri, Sadakat (2012). *Heaven on Earth: A Journey Through Shari'a Law from the Deserts of Ancient Arabia ..* macmillan. pp. 118–9. ISBN 9780099523277.
29. ↑  For al-Ghazali's argument see *The Incoherence of the Philosophers*. Translated by Michael E. Marmura. 2nd ed, Provo Utah, 2000, pp.116-7.
30. ↑  For Ibn Rushd's response, see Khalid, Muhammad A. ed. *Medieval Islamic Philosophical Writings*, Cambridge UK, 2005, p.162)
31. ↑  "Moitos orientalistas argumentan que o Tahafut de Ghazali é responsable da idade de declive da ciencia no mundo musulmán. Esta é a súa tese clave mentres intentan explicar a historia científica e intelectual do mundo islámico. Parece ser a visión máis aceptada sobre o asunto non só no mundo occidental senón tamén no mundo musulmán. George Saliba, profesor de ciencia árabe e islámica da Universidade de Columbia, especializado no desenvolvemento da astronomía dentro da civilización islámica, chama a esta visión a "narrativa clásica"." (Saliba, 2007)." Aydin, Nuh. "Did al-Ghazali kill the science in Islam?". Arquivado dende o orixinal o 2015-04-30. Consultado o 23 February 2014.
32. ↑  Hasan Hasan, How the decline of Muslim scientific thought still haunts, *The National*, 9 February 2012.
33. ↑  Böwering, Gerhard. "ḠAZĀLĪ". *Encyclopædia Iranica*. Consultado o 17 December 2012.
34. ↑  McCarthy, Richard Joseph (1980). *Freedom and fulfillment: "al-Munqidh min al-Dalal" and other relevant works*. Boston: Twayne. ISBN 978-0805781670.
35. ↑  James, William (2012). Bradley, Matthew, ed. *The Varieties of Religious Experience.* Oxford Univ Press. ISBN 9780199691647.
36. ↑  Hunt Janin, The Pursuit of Learning in the Islamic World 610-2003, p 83. ISBN 0786429046
37. ↑  Joseph E. B. Lumbard, Islam, Fundamentalism, and the Betrayal of Tradition: Essays by Western Muslim Scholars, p. 291. ISBN 0941532607
38. 1 2  Translated into English by Mohammed Asim Bilal and available at archive.org
39. 1 2 3 4  Winter, T.J (2016). *Al-Ghazali on Disciplining the Soul and on Breaking the Two Desires*. The Islamic Text Society.
40. ↑  "SANJAR, Aḥmad b. Malekšāh". 11 de agosto de 2020.
41. ↑  Makatib-i farsi-yi Ghazali ba nam-i Faza'il al-anam min rasa'il Ḥujjat al-Islam, ed. ʿAbbas Iqbal Ashtiyani, Teherán, 1954, pp. 11-12
42. ↑  Makatib-i farsi-yi Ghazali ba nam-i Faza’il al-anam min rasa’il Hujjat al-Islam, ed. ʿAbbas Iqbal Ashtiyani, Tehran, 1954, pp. 13-23, 83-85
43. ↑  Majmuʿa-yi athar-i farsi-yi Ahmad-e Ghazali, ed. A. Mujahid, Tehran, 1979, 2nd ed. Tehran, 1991,pp. 191-238
44. ↑  Namaha-yi ʿAyn al-Quzat Hamadani, ed. ʿAli Naqi Monzawi and ʿAfif ʿUsayran, 2 vols.Tehran, 1983, II, p.103, no 73
45. ↑  George Henry Scherer, Al-Ghazali’s Ayyuha’l-walad, Ph.D. diss. Chicago University, 1930; Beirut, 1933, p. 27
46. ↑  Hilmi Ziya Ülken, Gazali’nin bazi eserlerinin Türkçe tercümeleri. Les traductions en Turc de certains livres d’al-Ghazali, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/1, 1961, p. 61
47. ↑  Günaydin, Gazâlî tercümeleri: Osmanli devri ve 1928 sonrasi için bir bibliyografya denemesi, Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi 16, 2011, pp. 70-73
48. ↑  "Kimiā-Ye Saʿādat". 29 de xuño de 2021.
49. ↑  En canto á influencia do pensamento árabe e islámico sobre a civilización cristiá e xudía europea en xeral (incluíndo a influencia de Algazel), véxase E. Myers, *Arabic tought and the Western world in the golden age of islam (en inglés)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Al-Ghazali*** |

### Bibliografía

* Artigo *ALGAZEL* da Gran Enciclopedia Galega.
* Asín Palacios, Miguel, *La espiritualidad de Algazel y su sentido cristiano* Granada: Escuela de Estudios Árabes, 1935
* Asín Palacios, Miguel, *Algazel: dogmática, moral y ascética*, Zaragoza, 1901.
* Algazel, *Confesiones: el salvador del error*. Introducción y notas de Emilio Tornero. Madrid: Alianza Editorial, 1989.
* Al-Ghazālī, *Carta al discípulo*. Versión, posfacio y notas de J. J. Acevedo V. Palma de Mallorca: José J. de Olañeta, 2006.
* Ramón Guerrero, Rafael, *Al-Gazâlî: A Defesa do Islâ Sunita*, en R. H. de Souza Pereira (organizaçâo): *O Islâ clásico. Itinerarios de uma cultura*, Sâo Paulo: Editora Perspectiva, 2007, pp. 177–210.

### Ligazóns externas

* Obras de Al-Ghazali, en árabe e traducións ao inglés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9546
* WorldCat
* VIAF: 31996761
* BAV: ADV11148365
* BIBSYS: 90056976
* BNCHL: 000374771
* BNE: XX970207
* BNF: 11904478v
* BRE: 2339284
* CANTIC: a11428909
* CERL: cnp00394852
* CiNii: DA00269673
* DeutscheBio: 118537938
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000999758
* FAST: 95924
* GEC: 0029530
* GND: 118537938
* ICCU: CFIV050995
* ISNI: 0000 0001 2100 3882
* LCCN: n82097778
* LibriVox: 10472
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00431120
* NKC: jn20020304001
* NLA: 35858591
* NLG: 175682
* NTA: 06857276X
* OBP: ID
* OL: OL1471A
* openMLOL: 430243
* Orthodox Encyclopedia: 161419
* PTBNP: 1487644
* SELIBR: 32853
* SUDOC: 026886030
* UNZ: AlGhazali
* zbMATH: al-ghazali.

 |