Coordenadas: 43°14′43″N 3°15′37″O﻿ / ﻿43.24528, -3.26028

**Valle de Villaverde** (oficialmente, até 2005 denominado **Villaverde de Trucíos**) é un concello da comunidade autónoma de Cantabria, situado na comarca de Asón-Agüera. Como enclave cántabro no País Vasco limita cos municipios biscaíños da comarca das Encartacións de Carranza, Arcentales e Trucíos.

Na parte meridional do municipio sitúase a fonte do río Agüera, cuxo val ten altitudes de máis de 400 metros. O municipio é atravesado de oeste a leste pola liña de ferrocarril FEVE Santander-Bilbao.

Localidades
-----------

* La Altura
* Povedal
* El Campo
* La Capitana
* Los Hoyos
* La Iglesia
* Laiseca
* **La Matanza** (capital)
* Mollinedo
* Palacio
* Villanueva

Historia
--------

A área das Encartacións, onde se enclava Valle de Villaverde, estivo habitada en tempos prerromanos polos autrigones, non polos cántabros.

O val foi adquirido a mediados do século XV por Pedro Fernández de Velasco, segundo conde de Haro, deixando de pertencer ao Señorío de Biscaia, ao que foran vinculando a comarca durante a Idade Media, o cal é o antecedente da actual situación como enclave cántabro no País Vasco. Durante o Trienio liberal e a creación dos municipios, o territorio recibiu o nome de Villaverde de Trucíos (en 2005 recuperou o nome de Valle de Villaverde). En 1833, ao producirse a división provincial, Villaverde, como antigo señorío, foi unido á provincia de réxime común máis próxima, Santander.

A zona foi devastada durante a Terceira Guerra Carlista. En 1875 o val foi o escenario dunha batalla entre o exército, que pretendía tomar Valmaseda, e as milicias carlistas, que se saldou coa vitoria carlista. Poucos edificios sobreviviron.

Patrimonio
----------

Do patrimonio histórico artístico do municipio destaca a igrexa de Santa María, en ruínas debido ás batallas carlistas de 1875 que se produciron na zona e ao paulatino abandono posterior.

Demografía
----------

Evolución demográfica| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1980 | 1990 | 2000 | 2007 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 726 | 738 | 741 | 764 | 757 | 756 | 756 | 565 | 464 | 459 | 367 | 383 |

Fonte: INE

Política
--------

Ao igual que o Enclave de Treviño (un enclave burgalés situado en Álava), este territorio é reclamado por algúns partidos nacionalistas vascos como propio, aínda que o presidente da comunidade autónoma de Cantabria, Miguel Ángel Revilla, e as forzas políticas maioritarias de Cantabria son totalmente opostos a cesión.

En 1979, durante a elaboración do Estatuto de Autonomía do País Vasco (o "estatuto de Guernica") os deputados nacionalistas vascos Xabier Arzalluz (PNV) e Juan María Bandrés (Euskadiko Ezkerra), afirmaron que o artigo 8 do estatuto, que prevía a agregación "á Comunidade Autónoma do País Vasco doutros territorios ou municipios que estiveran enclavados na súa totalidade dentro do territorio da mesma" redactárase para permitir a incorporación de Treviño a Álava e de Villaverde a Biscaia.

Posteriormente, durante a década dos oitenta e principios da dos noventa, realizáronse varios intentos para integrar o concello en Biscaia. O 26 de setembro de 1986 seis dos sete concelleiros do municipio (tres socialistas, un do Partido Demócrata Popular, un de Coalición Popular e un do Partido Rexionalista de Cantabria), presidido por Piedad González (PSC-PSOE), acordaron solicitar a incorporación de Villaverde á comunidade autónoma do País Vasco e o abandono da de Cantabria. A Deputación Foral de Biscaia apoiou a resolución municipal, mais a Asemblea de Cantabria, en sesión plenaria celebrada o 20 de outubro do mesmo ano, rexeitou totalmente a petición.

A oposición dos partidos políticos cántabros provocou que os seus representantes no municipio (como a alcaldesa, Piedad González) abandonasen as súas respectivas formacións. Nas eleccións municipais de 1987, agrupacións de electores que apoiaban a incorporación a Biscaia obtiveron a maioría dos sufraxios, repetindo González como alcaldesa, nesta ocasión á fronte da Agrupación Unitaria Independente. Con González ao mando, o pleno do concello do 30 de outubro de 1987 acordou solicitar a convocatoria dun referendo para acordar a integración en Biscaia. Unicamente a Unión para o Progreso de Cantabria de Juan Hormaechea mostrara a súa non oposición a dita integración. En 1988, o Consello de Ministros rexeitou tomar en consideración a solicitude para celebrar un referendo. Este acordo do Consello de Ministros foi recorrido pola Deputación Foral de Biscaia e polo Concello de Villaverde de Trucios ante o Tribunal Supremo. As pretensións dos demandantes foron desestimadas en sendas sentenzas do 22 de xaneiro de 1993, e do 24 de febreiro de 1997.

Nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2009, Coalición por Europa obtivo 98 votos, PSOE 33 votos, PP 21 votos e Iniciativa Internacionalista 9 votos.

As seguintes táboas mostran os resultados das eleccións municipais celebradas no 2003 e no 2007.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| **Eleccións municipais, 25 de maio de 2003** |
| **Partido** | **Votos** | **%** | **Concelleiros** |
| **PRC** | 259 | 84,09 % | 6 |
| **PP** | 38 | 12,34 % | 1 |

* Alcalde electo: Pedro María Llaguno Artolachipi (PRC).
 | 

|  |
| --- |
| **Eleccións municipais, 27 de maio de 2007** |
| **Partido** | **Votos** | **%** | **Concelleiros** |
| **PRC** | 238 | 71,90 % | 6 |
| **IU** | 59 | 17,82 % | 1 |

* Alcalde electo: Pedro María Llaguno Artolachipi (PRC).
 |

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Valle de Villaverde: Historia, cantabria102municipios.com. Consultado o 9 de setembro de 2010.
2. ↑  Valle de Villaverde - Patrimonio Civil, cantabria102municipios.com. Consultado o 9 de setembro de 2010.
3. ↑  Valle de Villaverde - Patrimonio Relixioso, cantabria102municipios.com. Consultado o 9 de setembro de 2010.
4. ↑  Partidos políticos no proceso autonómico de Castela e León. 1975 - 1983 Arquivado 24 de febreiro de 2012 en Wayback Machine. de Mariano González Clavero (2002). Tese doutoral na Universidade de Valladolid, Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes. p. 501. Consultado o 9 de setembro de 2010.
5. ↑  Villaverde de Trucios presenta querela por calumnias contra o presidente rexional (por chamarlles traidores), *El País*, 2 de novembro de 1986.
6. ↑  Referendum sobre o "traspaso" dun municipio cántabro a Biscaia, *ABC*, 2 de outubro de 1986
7. ↑  "Boletín Oficial da Asemblea Rexional de Cantabria, 7 de xaneiro de 1988, número 3, páxina 17" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 21 de marzo de 2012. Consultado o 08 de setembro de 2010.
8. 1 2  Historia de Villaverde de Trucíos, Enciclopedia Dixital Ilustrada do País Vasco "Auñamendi"
9. ↑  Villaverde de Trucios, unha "illa" santanderina en Biscaoa, *El País*, 2 de agosto de 1987.
10. ↑  Eleccións municipais de maio de 1987 en Villaverde de Trucios Arquivado 01 de decembro de 2011 en Wayback Machine.. Ministerio do Interior
11. ↑  Cantabria celebrará un pleno extraordinario sobre Villaverde, *ABC*, 1 de xaneiro de 1988.
12. 1 2  O Supremo, contra a unión de Villaverde de Trucíos ao País Vasco, *ABC*, 23 de febreiro de 1993.
13. ↑  Sinopse do Estatuto de Autonomía de Cantabria, na web da Constitución Española no Congreso dos Deputados.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Valle de Villaverde Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Cantabria Cantabria  ·  Concellos de Cantabria |
| --- |
| Alfoz de Lloredo  ·  Ampuero  ·  Anievas  ·  Arenas de Iguña  ·  Argoños  ·  Arnuero  ·  Arredondo  ·  El Astillero  ·  Bárcena de Cicero  ·  Bárcena de Pie de Concha  ·  Bareyo  ·  Cabezón de la Sal  ·  Cabezón de Liébana  ·  Cabuérniga  ·  Camaleño  ·  Camargo  ·  Campoo de Enmedio  ·  Campoo de Yuso  ·  Cartes  ·  Castañeda  ·  Castro Urdiales  ·  Cieza  ·  Cillorigo de Liébana  ·  Colindres  ·  Comillas  ·  Los Corrales de Buelna  ·  Corvera de Toranzo  ·  Entrambasaguas  ·  Escalante  ·  Guriezo  ·  Hazas de Cesto  ·  Hermandad de Campoo de Suso  ·  Herrerías  ·  Lamasón  ·  Laredo  ·  Liendo  ·  Liérganes  ·  Limpias  ·  Luena  ·  Marina de Cudeyo  ·  Mazcuerras  ·  Medio Cudeyo  ·  Meruelo  ·  Miengo  ·  Miera  ·  Molledo  ·  Noja  ·  Penagos  ·  Peñarrubia  ·  Pesaguero  ·  Pesquera  ·  Piélagos  ·  Polaciones  ·  Polanco  ·  Potes  ·  Puente Viesgo  ·  Ramales de la Victoria  ·  Rasines  ·  Reinosa  ·  Reocín  ·  Ribamontán al Mar  ·  Ribamontán al Monte  ·  Rionansa  ·  Riotuerto  ·  Las Rozas de Valdearroyo  ·  Ruente  ·  Ruesga  ·  Ruiloba  ·  San Felices de Buelna  ·  San Miguel de Aguayo  ·  San Pedro del Romeral  ·  San Roque de Riomiera  ·  San Vicente de la Barquera  ·  Santa Cruz de Bezana  ·  Santa María de Cayón  ·  Santander  ·  Santillana del Mar  ·  Santiurde de Reinosa  ·  Santiurde de Toranzo  ·  Santoña  ·  Saro  ·  Selaya  ·  Soba  ·  Solórzano  ·  Suances  ·  Los Tojos  ·  Torrelavega  ·  Tresviso  ·  Tudanca  ·  Udías  ·  Val de San Vicente  ·  Valdáliga  ·  Valdeolea  ·  Valdeprado del Río  ·  Valderredible  ·  Valle de Villaverde  ·  Vega de Liébana  ·  Vega de Pas  ·  Villacarriedo  ·  Villaescusa  ·  Villafufre  ·  Voto |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1603035
* WorldCat
* VIAF: 159607283
* código INE: 39101
* GeoNames: 6360745
* LCCN: n95105664
* OSM: 346207

 |