Os **Premios Goya** ou **Premios Anuais da Academia** son os galardóns outorgados anualmente pola Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España para recoñecer os mellores profesionais e producións do sector do cine español.

O premio que se entrega ós vencedores consiste nun busto do célebre pintor Francisco de Goya realizado en bronce polo escultor José Luis Fernández. Nos seus comezos, a figura que se entregaba era obra do tamén escultor Miguel Ortiz Berrocal. Era unha peza desmontable na que do busto de Goya se podía extraer unha cámara.

A cerimonia de entrega, que segue o formato dos Óscars americanos, adoita ter lugar a principios de ano, normalmente a finais de xaneiro ou comezos de febreiro, aínda que as candidaturas se dan a coñecer en decembro.

Historia
--------

Tralo nacemento da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España o 8 de xaneiro de 1986, decídese crear os Premios Goya co fin de premiar os mellores traballos realizados en distintas categorías durante cada ano, imitando o que xa se viña facendo antes noutros países (Premios César franceses, Óscars americanos etc.). A primeira edición celebrouse no ano 1987, o día 16 de marzo, no Teatro Lope de Vega de Madrid, entregándose 15 estatuas (un número que foi medrando ata as 28 actuais). Desde entón foi medrando a súa popularidade, convertéronse nun referente para os amantes do cine. Tradicionalmente a gala de entrega celébrase de Madrid, agás nos anos 2000 (en Barcelona), 2018 (en Sevilla), 2019 e 2020 (ambas as veces en Málaga).

Unha edición que cabe salientar é a do ano 2003, na que os profesionais do cine español aproveitaron a súa festa para expresar o seu rexeitamento á guerra de Iraq e ó apoio que o goberno español, daquela presidido por José María Aznar, estaba a brindarlle.

Na seguinte edición o foco de atención foi a polémica creada polo traballo de Julio Medem, *La pelota vasca*. Moitos dos seus compañeiros decidiron apoialo na cerimonia dos Goya tralas críticas que recibira.

En 2005, José Luis Rodríguez Zapatero convertíase no primeiro presidente de Goberno que acudía a esta entrega de premios. Esta foi ademais unha edición importante para o cine galego, xa que a gran triunfadora foi *Mar Adentro*, de Alejandro Amenábar, rodada en parte en Galicia e que obtivo galardóns para os actores galegos Mabel Rivera, Celso Bugallo e Tamar Novas.

Desde a XXVI edición (2011) para ser candidato en calquera categoría interpretativa (incluída a de actor ou actriz revelación) a única condición é ser maior de 16 anos, sen importar a nacionalidade ou o idioma no que fale o intérprete e o seu personaxe. Antes desa edición unha ducia de menores de 16 anos foron candidatos aos premios interpretativos, obténdoo sete deles: Andoni Erburu (con 10 anos), Ivana Baquero (12 anos), Nerea Camacho (12 anos), Juan José Ballesta (13 anos), Francesc Colomer (14 anos), Marina Comas (15 anos) e María Valverde Rodríguez (16 anos).

A edición do ano 2012 veu marcada polas reivindicacións cara ao goberno de Mariano Rajoy. A actriz Candela Peña foi unha das actrices que fixo estas reivindicacións xunto con Maribel Verdú, sinalou que "Hai tres anos que non traballaba. Nestes tres anos vin morrer o meu pai nun hospital público onde non había mantas para tapalo e lle tiñamos que levar auga" referíndose aos recortes en sanidade.

A XXVIII edición estivo marcada por unha ausencia que ata o momento non se producira na historia destes premios: a do ministro de Educación, Cultura e Deporte, José Ignacio Wert, quen xustificou a súa ausencia por motivos de axenda. Esta ausencia foi un dos temas máis comentados durante a gala, mesmo o presentador desta edición, Manel Fuentes, fixo alusión á ausencia institucional, sinalando que o máis importante era conseguir que a cerimonia fluíse, con independencia das ausencias ou presenzas. O certo é que ao sector cultural non lle pareceu unha decisión acertada esta ausencia porque aseguran que nos momentos nos que se está a atravesar, o máis importante é a unidade.

Palmarés
--------

Os Premios entréganse actualmente en 28 categorías, sen contar o Premio Goya de honra, cun máximo de catro candidatos para cada unha delas dende a XIII edición de 1998 (despois de ser tres candidatos na I edición, cinco na II e III edición, e tres dende a IV ata a XII edición), aínda que dende a XXVIII edición de 2013 só na categoría de Mellor película se elixen cinco candidatas.

* I edición (1987)
* II edición (1988)
* III edición (1989)
* IV edición (1990)
* V edición (1991)
* VI edición (1992)
* VII edición (1993)
* VIII edición (1994)
* IX edición (1995)
* X edición (1996)
* XI edición (1997)
* XII edición (1998)
* XIII edición (1999)
* XIV edición (2000)
* XV edición (2001)
* XVI edición (2002)
* XVII edición (2003)
* XVIII edición (2004)
* XIX edición (2005)
* XX edición (2006)
* XXI edición (2007)
* XXII edición (2008)
* XXIII edición (2009)
* XXIV edición (2010)
* XXV edición (2011)
* XXVI edición (2012)
* XXVII edición (2013)
* XXVIII edición (2014)
* XXIX edición (2015)
* XXX edición (2016)
* XXXI edición (2017)
* XXXII edición (2018)
* XXXIII edición (2019)
* XXXIV edición (2020)
* XXXV edición (2021)
* XXXVI edición (2022)
* XXXVII edición (2023)

Vencedores nas categorías
-------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Mellor película
* Mellor director
* Mellor director novel
* Mellor guión orixinal
* Mellor guión adaptado
* Mellor interpretación masculina protagonista
* Mellor interpretación feminina protagonista
* Mellor interpretación masculina secundaria
* Mellor interpretación feminina secundaria
* Mellor actor revelación
* Mellor actriz revelación
 | * Mellor música orixinal
* Mellor canción orixinal
* Mellor fotografía
* Mellor montaxe
* Mellor son
* Mellor dirección de produción
* Mellor dirección artística
* Mellor deseño de vestiario
* Mellores efectos especiais
* Mellor maquillaxe e peiteado
 | * Mellor película documental
* Mellor película de animación
* Mellor película estranxeira de fala hispana
* Mellor película europea
* Mellor curtametraxe de animación
* Mellor curtametraxe documental
* Mellor curtametraxe de ficción
* Goya de Honra
 |

Candidatos de cada categoría
----------------------------

* Intérpretes candidatos ós Premios Goya

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web Oficial da Academia das Artes e as Ciencias Cinematográficas de España:
* premiosgoya.com - Web dedicada ós Premios Anuais da Academia, "Goya"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212828
* GEC: 0247593
* IMDb: ev0000299
* Treccani: premio-goya

 |