**Ambrosio de Morales**, nado en Córdoba en 1513, e finado *ibídem* o 21 de setembro de 1591, foi un humanista, historiador e arqueólogo español.

Traxectoria
-----------

Foi fillo de Antonio de Morales, médico e catedrático da Universidade de Alcalá, e de Mencia de Oliva. Trasladouse coa súa familia a Montilla, e ós poucos anos regrea a Córdoba, onde comeza os seus estudos de Gramática co crego Alejo Montesino, tendo once anos de idade. Cursou os seus estudos na Universidade de Salamanca xunto ó seu tío, o famoso humanista Fernán Pérez de Oliva, que era catedrático e reitor desa Universidade; de feito, corrixiu e editou a obra deste. Morales foi discípulo de Melchor Cano e interesouse pola lingüística, xa que compuxo un *Discurso sobre la lengua castellana*. En 1531, morto o seu tío, regresou a Córdoba e en 1533 profesou na Orde Jerónima. Foi ordenado sacerdote e ensinou como catedrático de retórica na Universidade de Alcalá dende 1550.

Historiador
-----------

Cara a 1559 recibiu Morales os primeiros encargos da monarquía. Filipe II designouno en 1572 para realizar unha viaxe de estudo polos reinos de León, Galicia e Asturias, viaxe da que escribiu unha relación, titulada *Viage de Ambrosio de Morales por orden del Rey D. Phelippe II a los Reynos de León, y Galicia y Principado de Asturias*; no curso desta viaxe foi reunindo reliquias, libros, documentos, obxectos e manuscritos que salvou para as coleccións reais do mosteiro do Escorial. Pero, non contento con iso, persuadiu ó mesmo rei para que ordenase a realización dunhas *Relaciones* sobre a historia e topografía dos pobos de España baseadas en respostas a uns cuestionarios deseñados por el nos que se solicitaban, entre outros, datos toponímicos, arqueolóxicos, históricos e eclesiásticos. As respostas ou *Relaciones*, que se conservaron, reuníronse en oito volumes que ofrecen unha auténtica radiografía da España da época, e moitos dos seus datos serviron para as súas obras históricas, así como as informacións que obtivo de colaboradores preparados rigorosamente sobre cuestións históricas e antigüidades, como Juan Fernández Franco, Antonio Agustín, André de Resende ou Jerónimo Zurita. Deste último en particular defendeu os *Anales de la Corona de Aragón*  contra os ataques de Santa Cruz; con ese labor escribiu o seu *Apología de los Anales*.

Notas
-----

1. ↑  Os seus pais son nomeados en diversos documentos notariais como Antonio García de Morales e Mencia Rodríguez de Oliva (Cobo Sampedro 1879: p. 4)
2. ↑  Redel 1909: pp. 19-23.
3. ↑  Redel 1909: pp. 43-44.
4. ↑  Redel 1909: pp. 48 i 50.
5. ↑  Redel 1909: pp. 63-64.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cobo Sampedro, Ramón (1879). *Ambrosio de Morales: Apuntes biográficos* (PDF) (en castelán). Córdoba: Imprenta, librería y Litografía del Diario.
* Menéndez Pelayo, Marcelino (1952-1953). *Biblioteca de traductores españoles* (en castelán). vol. 3. Santander: Consejo Superior de Investigaciones Científicas.
* Morales, Ambrosio de (1765). Florez, Enrique (ed.), ed. *Viage ... á los reynos de León y Galicia y principado de Asturias, para reconocer las reliquias de Santos, sepulcros reales, y libros manuscritos de las Cathedrales y monasterios; dale a luz con notas, con la vida del autor y con su retrato, ... Enrique Florez ...* (en castelán). En Madrid: Por Antonio Marín.
* Redel, Enrique (1909). *Ambrosio de Morales: Estudio biográfico* (en castelán). Córdoba: Imprenta del Diario.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ambrosio de Morales Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3530093
* WorldCat
* VIAF: 17346810
* BNE: XX1722755
* BNF: 12725510z
* BVMC: 6191
* CANTIC: a10485296
* CERL: cnp01355026
* CiNii: DA09399918
* DBE: ambrosio-de-morales
* DeutscheBio: 132551462
* FAST: 108484
* GEC: 0044262
* GND: 132551462
* ISNI: 0000 0000 8096 7051
* LCCN: n83016823
* NTA: 147078083
* OL: OL856655A
* openMLOL: 101961
* PTBNP: 98462
* SNAC: w6kd2ccg
* SUDOC: 07066076X

 |