Vaso François
O **Vaso François** é un vaso cerámico creado por Ergótimos e pintado por Clitias, cara ao 570-560 a. C. considerado unha obra cimeira da cerámica ática e grega en xeral. Pola súa tipoloxía, corresponde a un cráter de volutas realizado seguindo a técnica de figuras negras. Tanto os dous autores (*Ergotimos mepoiesen*, Ergótimos fíxome; e *Kleitias megraphsen*, Clitias pintoume), como os personaxes representados están identificados por cadansúa inscrición. 

Foi descuberto por Alessandro François (1796 - 1857) nunha tumba etrusca dunha necrópole próxima á localidade de Chiusi, na actual Toscana. Os fragmentos que se conservan atopáronse esparexidos en distintos espazos, probablemente por obra de buscadores de tesouros, durante as campañas de 1844 e 1845. Na actualidade exponse no Museo Arqueolóxico de Florencia (Italia).

Esta tipoloxía de cerámica estaba destinada a conter viño mesturado con auga. Os cráteres eran recipientes de cerámica (ou de metal) de gran tamaño que se colocaban no centro da sala onde se celebraba o *simposio* (banquete), no chan ou sobre unha plataforma, e de onde o *copeiro* (ou os mesmos comensais) ía retirando e servindo o viño en recipientes máis pequenos e manexables; a boca ancha do cráter permitía introducir o *kilix* (copa). O tamaño e a calidade deste vaso debían reflictir unha posición social elevada do propietario.

Descrición
----------

Trátase dun cráter de volutas, así chamado porque as súas asas sobresaen por riba da boca, formando volutas. A peza mide 66 cm de altura e está decorada con pintura negra sobre fondo vermello. A decoración distribúese en seis bandas horizontais que rodean todo o recipiente, nas que se pintan as figuras (250 ou 270, segundo as fontes); as liñas que separan as bandas, as asas e mais a banda inferior do vaso son as únicas áreas que presentan motivos xeométricos. As figuras represéntanse de acordo coa *lei da frontalidade*: ollos e torso de fronte e o resto do corpo de perfil. Como corresponde á época preclásica, os fondos son planos, sen ningún elemento que represente un espazo arquitectónico ou natural, e as figuras son hieráticas, sen expresión. De tódolos xeitos, esta obra representa un claro avance respecto ó período xeométrico anterior cara a un progresivo naturalismo.

Cada unha das bandas presenta dúas escenas, unha a cada lado do vaso, en todo caso escenas mitolóxicas ou animais fantásticos de iconografía orientalizante. Só a terceira e sexta bandas presentan cada unha un único tema que as percorre completamente todo ó redor do vaso.

Cara B
### Cara A:

* Caza do Xabaril de Calidón.
* Xogos funerarios en honor a Patroclo, con carreiras de cuadrigas presididas por Aquiles.
* Cortexo nupcial de Peleo e Tetis (pais de Aquiles), con presenza das Horas, as Musas e as Ninfas. Ó final desta procesión aparece Peleo entre un altar e unha casa, e no interior desta casa está sentada Tetis.
* Escena da Guerra de Troia e Aquiles perseguindo a Troilo.
* Esfinxes e dúas panteras atacando un touro e un cervato.
* Loita mitolóxica entre grúas e pigmeos.

### Cara B:

* Mito de Teseo e Ariadna: Teseo regresa vitorioso a Delos, tras matar a Minotauro, acompañado polos mozos atenienses ós que Teseo salvou de ser comestos polo monstro.
* Centauromaquia: os lapitas guiados por Teseo.
* Cortexo nupcial de Peleo e Tetis.
* Cortexo dionisíaco co regreso de Hefesto ó Olimpo e Hera, impaciente, esperando a ser liberada do trono no que aquel a encadeou.
* Grifóns e dous leóns atacando un touro e un xabaril.
* Loita mitolóxica entre grúas e pigmeos.

Nunha das volutas represéntase a deusa Ártemis alada, como *señora dos animais* levantando dous leóns pola cabeza. Debaixo, Áiax retirando o cadáver de Aquiles do campo de batalla para evitar que fose ultraxado polos troianos, nunha escena que reforza a magnitude do heroe aumentando artificialmente o seu tamaño. Noutra voluta hai unha Gorgona alada.

* Detalle dunha das volutasDetalle dunha das volutas
* Voda de Peleo e TetisVoda de Peleo e Tetis
* Áiax carga o corpo de AquilesÁiax carga o corpo de Aquiles
* A caza do Xabaril de CalidónA caza do Xabaril de Calidón
* Gorgona aladaGorgona alada
* Loita das grúas e os pigmeosLoita das grúas e os pigmeos

Notas
-----

1. ↑  "cráter". *digalego.xunta.gal*. Consultado o 15 de decembro de 2023.
2. ↑  Os gregos non consideraban honorable beber viño puro, un costume propio de pobos sen civilizar, e por iso bebíano mesturado con auga.
3. ↑  "Vaso François" (en castelán). Consultado o 2023-12-15.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vaso François*** |

### Bibliografía

* Zarzalejos Prieto, Mar, e outros (2010). *Historia de la cultura material del mundo clásico*. UNED. ISBN 9788436260700.  *(en castelán)*

### Ligazóns externas

* Víctor Cantos (28.03.2016), Aula de Historia [consultado o 14.12.2023] *(en castelán)*
* El Vaso François, una maravilla de la Antigüedad en el Museo Arqueológico de Florencia [consultado o 15.12.2023] *(en castelán)*
* Il Vaso François di Ergotimos e Kleitias] [consultado o 14.12.2023] *(en italiano)*
* Vídeo do vaso François *(en inglés)*