A **XX Dinastía de Exipto** (**XX Dinastía**), é a terceira e última dinastía do Reino Novo do Antigo Exipto, período que durou dende o 1189 a.C. ata o 1077 a.C. As XIX e XX dinastías, ademais, constitúen unha era coñecida como o *período Ramesside*.

Historia
--------

### Antecedentes

Ao falecer a última faraón da XIX dinastía, a raíña Twosret, Exipto caeu nun período de guerra civil, como testemuña a estela elefantina construída por Setnakhte. As circunstancias do falecemento de Twosret son incertas, xa que puido morrer pacificamente durante o seu reinado ou ser derrocada por Setnakhte, que probablemente xa era de mediana idade nes intre.

### XX Dinastía

Un tema constante desta dinastía foi a perda de poder faraónico para os  Sumos Sacerdotes de Amón. Horemheb, un faraón da  XVIII Dinastía, restaurara a tradicional Relixión do Antigo Exipto e o sacerdocio de Amón despois do seu abandono por Akhenatón. Agora que os Sumos Sacerdotes actúan como intermediarios entre os deuses e as persoas, no lugar do faraón, a posición do faraón xa non tiña o mesmo tipo de poder que tivera no pasado.

#### Setnakhte

*Artigo principal**:*  Setnakhte.
Setnakhte estabilizou a situación en Exipto e pode ter evitado unha tentativa de invasión por parte dos Pobos do Mar. Gobernou uns 4 anos antes de ser sucedido polo seu fillo Ramsés III.

#### Ramsés III

*Artigo principal**:*  Ramsés III.
No 5º ano do seu reinado, Ramsés derrotou unha invasión libia de Exipto por parte dos pobos Libu, Meshwesh e Seped a través de Marmarica, que previamente invadira sen éxito durante o reinado de Merneptah.

Ramsés III é famoso por derrotar definitivamente a unha confederación dos pobos do mar, incluíndo aos Denyen,  Tjekker,  Peleset,  Shardana e Weshesh na Batalla do Delta e na Batalla de Djahy durante o 8º ano do seu reinado. Dentro do Papiro Harris I, que testemuña estes acontecementos en detalle, dise que Ramsés asentou aos derrotados pobos do mar en "fortalezas", moi probablemente situadas en Canaán, como os seus súbditos.

No 11º ano do reinado de Ramsés, outra coalición de invasores libios foi derrotada en Exipto.

Entre o 12º ano e o 29º ano de reinado, emprendeu un programa sistemático de reorganización dos diversos cultos da Relixión do Antigo Exipto, creando e financiando novos cultos e restaurando templos.

No 29º ano do reinado de Ramsés, tivo lugar a primeira folga rexistrada na historia humana, logo de non poder subministrar as racións de comida para os canteiros e artesáns das tumbas reais e da elite na vila de Set Maat (agora coñecida como Deir el-Medina.

O reinado de Ramsés III tamén é coñecido por unha conspiración do harén na que a raíña  Tiye, unha das súas esposas menores, estivo implicada nun intento de asasinato contra o rei, co obxectivo de poñer ao seu fillo  Pentawer no trono. O golpe non tivo o éxito esperado, xa que aínda que o faraón morreu, o seu herdeiro e fillo lexítimo Ramsés IV sucedeuno no trono, quen posteriormente arrestou e matou aproximadamente a 30 conspiradores.

#### Ramsés IV

*Artigo principal**:*  Ramsés IV.
Ao comezo do seu reinado, Ramsés IV iniciou un enorme programa de construción na escala dos proxectos propios de  Ramsés o Grande. Dobrou o número de equipos de traballo en Set Maat ata un total de 120 e enviou numerosas expedicións ás canteiras de pedra de Wadi Hammamat e ás minas de turquesas da Península do Sinaí. Unha das maiores expedicións incluíu 8.368 homes, dos cales uns 2.000 eran soldados. Ramsés expandiu o templo de seu pai en Karnak e posiblemente comezou o seu propio templo mortuario nun sitio preto do  Templo de Hatshepsut. Outro templo máis pequeno está asociado con Ramsés ao norte de  Medinet Habu.

Ramsés IV tivo problemas coa subministración de racións de alimentos aos seus traballadores, semellante á situación do seu pai. Ramessesnakht, o Sumo Sacerdote de Amón naquel momento, comezou a acompañar aos funcionarios do estado cando ían pagar aos traballadoras as súas racións, suxerindo que, polo menos en parte, que era o Templo de Amón e non o estado exipcio o que era responsable dos seus salarios. []

Tamén produciu o Papiro Harris I, o papiro máis antigo coñecido do Antigo Exipto, mide 41 metros de longo con 1.500 liñas de texto para celebrar os logros do seu pai.

#### Ramsés V

Ramsés V non reinou durante máis de 4 anos e morreu de varíola no 1143 a.C. O único monumento que o testemuña é unha estela preto de Gebel el-Silsila. [] O Papiro de Turín cat. 2044 afirma que durante o seu reinado, os obreiros de Set Maat víronse obrigados a deixar periodicamente de traballar na tumba KV9 de Ramsés por "medo ao inimigo", suxerindo unha maior inestabilidade en Exipto e unha incapacidade para defender o país do que eran presuntamente partidas de atacantes libios.

Crese que o Papiro Wilbour data do reinado de Ramsés V. O documento revela que a maior parte da terra en Exipto nese punto estaba controlada polo Templo de Amón e que o Templo tiña un control total sobre as finanzas de Exipto.

#### Ramsés VI

*Artigo principal**:*  Ramsés VI.
Ramsés VI é máis coñecido pola súa tumba que, que cando se construíu, enterrou inadvertidamente a tumba do faraón Tutankhamón debaixo, manténdoa a salvo de roubos ata o seu descubrimento por Howard Carter en 1922.

#### Ramsés VII

*Artigo principal**:*  Ramsés VII.
O único monumento de Ramsés VII é a súa tumba, KV1. []

#### Ramsés VIII

*Artigo principal**:*  Ramsés VIII.
Case non se sabe nada sobre o reinado de Ramsés VIII, que durou un ano. Só é testemuña en Medinet Habu e por algunhas placas. O único monumento do seu reinado é a súa modesta tumba, que foi empregada para  Mentuherkhepeshef, fillo de Ramsés IX, en lugar do propio Ramsés VIII.{{Cita necesaria | data = marzo de 2019} }

#### Ramsés IX

*Artigo principal**:*  Ramsés IX.
Durante o 16º ano e o 17º ​​ano do reinado de Ramsés IX tiveron lugar os famosos xuízos por roubos en tumbas, como testemuña o Papiro Abbott. Unha comisión  visirial realizou un exame minucioso de dez tumbas reais, catro tumbas das cantores do estado da divina Adoratrix e finalmente tumbas de cidadáns de Tebas. descubríuse que moitos destas foran roubadas, como a tumba do faraón Sobekemsaf II, cuxa momia fora roubada.

Atopouse un cartucho de Ramsés IX en Gezer, Canaán, o que suxire que Exipto neste momento aínda tiña algún grao de influencia na rexión.

A maioría dos proxectos de construción durante o reinado de Ramsés IX foron en Heliópolis.

#### Ramsés X

*Artigo principal**:*  Ramsés X.
O reinado de Ramsés X está mal documentado. O diario da necrópole de Set Maat rexistra a inactividade xeral dos traballadores neste momento, debido, polo menos en parte, ao perigo dos invasores libios.

#### Ramsés XI

*Artigo principal**:*  Ramsés XI.
Ramsés XI foi o último faraón da XX Dinastía. Durante o seu reinado, a súa posición debilitouse tanto que no sur, os sumos sacerdotes de Amón en Tebas convertéronse nos gobernantes de facto do Alto Exipto, mentres que Smendes controlaba o Baixo Exipto, incluso antes da morte de Ramsés XI. Smendes finalmente fundou a  XXI Dinastía en  Tanis.

### Declive

Como sucedeu con anterioridade na XIX Dinastía, esta dinastía desenvolveuse baixo os efectos das disputas entre os herdeiros de Ramsés III. Por exemplo, sábese que tres fillos diferentes de Ramsés III chegaron ao poder como Ramsés IV, Ramsés VI e Ramsés VIII respectivamente. Non obstante, neste momento Exipto estaba cada vez máis afectado por unha serie de secas, niveis de inundación por baixo do normal do Nilo, fames, malestar civil e corrupción oficial, que limitarían as habilidades administrativas de calquera faraón.

Faraóns da XX dinastía
----------------------

*Artigo principal**:*  Lista de faraóns.
Os faraóns da XX Dinastía gobernaron durante aproximadamente 120 anos: a partir de c. 1187 a.C. ao 1064 a.C. As datas e os nomes da táboa están tomados na maior parte de "Táboa cronolóxica para o período dinástico" en Erik Hornung, Rolf Krauss David Warburton (editores), "'Antiga cronoloxía exipcia" (Manual de estudos orientais), Brill, 2006. Moitos foron enterrados no Val dos Reis en Tebas (designados KV). Podes obter máis información no sitio web Theban Mapping Project website.

| Faraón | Image | Nome / Prenomen | Reinado | Tumba | Consorte(s) | Comentarios |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Setnakhte |  | *Userkhaure-setepenre* | 1189 – 1186 a.C. | KV14 | Tiy-merenese | Puido usurpar o trono do seu predecesor, Twosret. |
| Ramsés III |  | *Usermaatre-Meryamun* | 1186 – 1155 a.C. | KV11 | Iset Ta-Hemdjert  Tyti  Tiye |  |
| Ramsés IV |  | *Usermaatre Setepenamun*, logo *Heqamaatre Setepenamun* | 1155 – 1149 a.C. | KV2 | Duatentopet |  |
| Ramsés V / Amenhirkhepeshef I |  | *Usermaatre Sekheperenre* | 1149 – 1145 a.C. | KV9 | Henutwati  Tawerettenru |  |
| Ramsés VI / Amenhirkhepeshef II |  | *Nebmaatre Meryamun* | 1145 – 1137 a.C. | KV9 | Nubkhesbed |  |
| Ramsés VII / Itamun |  | *Usermaatre Setepenre Meryamun* | 1136 – 1129 a.C. | KV1 |  |  |
| Ramesses VIII / Sethhirkhepeshef |  | *Usermaatre-Akhenamun* | 1130 – 1129 a.C. |  |  |  |
| Ramsés IX / Khaemwaset I |  | *Neferkare Setepenre* | 1129 – 1111 a.C. | KV6 | Baketwernel |  |
| Ramsés X / Amenhirkhepeshef III |  | *Khepermaatre Setepenre* | 1111 – 1107 a.C. | KV18 | Tyti |  |
| Ramsés XI / Khaemwaset II |  | *Menmaatre Setpenptah* | 1107 – 1077 a.C. | KV4 | Tentamun |  |

Cronograma da XX dinastía
-------------------------

Árbore xenealóxica dos faraóns
------------------------------

A XX Dinastía de Exipto foi a última do  Novo Reino de Exipto. As relacións familiares non están claras, especialmente cara ao final da dinastía.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   | **Setnakhte** |   | Tiy-merenese |   |   |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | Isis-ta-Habadjilat |   | **Ramsés III** |   |   |   | Tiye |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Pentawere |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| Nubkhesbed |   | **Ramsés VI** |   | **Ramsés IV** |   | Duatentopet |   | Amenhirkhopshef |   | Khaemwaset E |   | **Ramsés VIII** |   | Parahiremenef |   | Mentuhirkopshef B |   | Takhat B |  |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   | **Ramsés VII** |   |   |   |   |   | **Ramsés V** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Baketwernel |   | **Ramsés IX** |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Tyti |   |   |   | **Ramsés X** |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | Unknown |   | **Ramsés XI** |   |   |   |   |   |   |   |
|   |

Galería de imaxes
-----------------

* Ramsés III era o fillo de Sethnakht. Durante o seu reinado, loitou contra as invasións dos pobos do mar en Exipto e tolerou o seu asentamento en Canaán. Eclosionou unha conspiración para matalo, pero fallou. Despois foi asasinado. A súa momia, unha gran inspiración para películas de terror de Hollywood, mostra que cortáronlle a gorxa.Ramsés III era o fillo de Sethnakht. Durante o seu reinado, loitou contra as invasións dos pobos do mar en Exipto e tolerou o seu asentamento en Canaán. Eclosionou unha conspiración para matalo, pero fallou. Despois foi asasinado. A súa momia, unha gran inspiración para películas de terror de Hollywood, mostra que cortáronlle a gorxa.
* Ramsés IV foi o quinto fillo de Ramsés III. Asumiu o trono despois de que morreran os seus catro irmáns maiores.Ramsés IV foi o quinto fillo de Ramsés III. Asumiu o trono despois de que morreran os seus catro irmáns maiores.
* Ramesses V era o fillo de Ramsés IV e da raíña Duatentopet. Durante o seu reinado, os asaltantes libios atacaron o país e tentaron conquistar Tebas, obrigando aos traballadores de Deir el-Medina a deixar o traballo no Val dos Reis. Morreu de varíola.Ramesses V era o fillo de Ramsés IV e da raíña Duatentopet. Durante o seu reinado, os asaltantes libios atacaron o país e tentaron conquistar Tebas, obrigando aos traballadores de Deir el-Medina a deixar o traballo no Val dos Reis. Morreu de varíola.
* Ramsés VI era tío de Ramsés V. Usurpou o trono do seu predecesor e máis tarde a súa tumba, KV9. Ramsés VI era tío de Ramsés V. Usurpou o trono do seu predecesor e máis tarde a súa tumba, KV9.
* Ramsés VII era o fillo de Ramsés VI. Durante o seu reinado, os prezos do gran subiron ata os niveis máis altos. A súa momia nunca se atopou, pero cuncas que levaban o seu nome atopáronse no alixo real de Deir el-Bahri. Enterrado na KV1. Na parte superior hai unha escena da KV1, aberta dende a antigüidade.Ramsés VII era o fillo de Ramsés VI. Durante o seu reinado, os prezos do gran subiron ata os niveis máis altos. A súa momia nunca se atopou, pero cuncas que levaban o seu nome atopáronse no alixo real de Deir el-Bahri. Enterrado na KV1. Na parte superior hai unha escena da KV1, aberta dende a antigüidade.
* Ramsés VIII, nado Sethherkhepeshef, era irmán de Ramsés VI e fillo sobrevivente de Ramsés III. Pode que gobernase un ano ou dous. A súa tumba nunca identificouse.Ramsés VIII, nado Sethherkhepeshef, era irmán de Ramsés VI e fillo sobrevivente de Ramsés III. Pode que gobernase un ano ou dous. A súa tumba nunca identificouse.
* Ramsés IX era o neto de Ramsés III, sobriño de Ramsés IV e VI, e un fillo de Mentuherkhepeshef, que nunca se converteu en faraón.Ramsés IX era o neto de Ramsés III, sobriño de Ramsés IV e VI, e un fillo de Mentuherkhepeshef, que nunca se converteu en faraón.
* Ramsés X, nado en Amunherkhepeshef, tomou o trono despois de Ramsés IX. É un faraón mal documentado, con poucos monumentos ao seu nome. A súa tumba, KV18, quedou inacabada.Ramsés X, nado en Amunherkhepeshef, tomou o trono despois de Ramsés IX. É un faraón mal documentado, con poucos monumentos ao seu nome. A súa tumba, KV18, quedou inacabada.
* Ramsés XI foi o último faraón da XX dinastía. Comezou a tumba KV4 pero despois abandonouna. A medida que Exipto se debilitaba, Ramsés XI viuse obrigado a compartir o poder nun triunvirato con Herihor, o gran cura de Amón e con Smendes, gobernador do Baixo Exipto. Ramsés XI foi enterrado no Baixo Exipto por Smendes, que despois asumiu o trono.Ramsés XI foi o último faraón da XX dinastía. Comezou a tumba KV4 pero despois abandonouna. A medida que Exipto se debilitaba, Ramsés XI viuse obrigado a compartir o poder nun triunvirato con Herihor, o gran cura de Amón e con Smendes, gobernador do Baixo Exipto. Ramsés XI foi enterrado no Baixo Exipto por Smendes, que despois asumiu o trono.

Notas
-----

1. ↑  Hartwig Altenmüller, "The Tomb of Tausert and Setnakht," in Valley of the Kings, ed. Kent R. Weeks (New York: Friedman/Fairfax Publishers, 2001), pp.222-31
2. 1 2  "New Kingdom of Egypt". *Ancient History Encyclopedia*. Consultado o 2017-05-06.
3. ↑  Grandet, Pierre (2014-10-30). "Early–mid 20th dynasty". *UCLA Encyclopedia of Egyptology* **1** (1): Pg. 4.
4. ↑  Lorenz, Megaera. "The Papyrus Harris". *fontes.lstc.edu*. Arquivado dende o orixinal o 15 de xaneiro de 2017. Consultado o 2017-05-06.
5. ↑  William F. Edgerton, The Strikes in Ramses III's Twenty-Ninth Year, JNES 10, No. 3 (July 1951), pp. 137-145
6. ↑  Dodson and Hilton, pg 184
7. ↑  Grandet, Pierre (2014-10-30). "Early–mid 20th dynasty". *UCLA Encyclopedia of Egyptology* **1** (1): Pg. 5–8.
8. ↑  Jacobus Van Dijk, 'The Amarna Period and the later New Kingdom' in The Oxford History of Ancient Egypt, ed. Ian Shaw, Oxford University Press paperback, (2002), pp.306-307
9. ↑  A.J. Peden, The Reign of Ramesses IV, (Aris Phillips Ltd: 1994), p.21 Peden's source on these recorded disturbances is KRI, VI, 340-343
10. ↑  Alan H. Gardiner, R. O. Faulkner: *The Wilbour Papyrus.* 4 Bände, Oxford University Press, Oxford 1941-52.
11. ↑  Une enquête judiciaire à Thèbes au temps de la XXe dynastie : ...Maspero, G. (Gaston), 1846-1916.
12. ↑  Finkelstein, Israel. "Is the Philistine Paradigm Still Viable?" (en inglés): Pg. 517.
13. ↑  Nicolas Grimal, A History of Ancient Egypt, Blackwell Books, 1992. p.289
14. ↑  E.F. Wente C.C. Van Siclen, "A Chronology of the New Kingdom" in *Studies in Honor of George R. Hughes*, (SAOC 39) 1976, p.261
15. ↑  Dodson and Hilton, pg 185-186
16. ↑  "Sitios no Val dos reis". Arquivado dende o orixinal o 25 de xullo de 2010. Consultado o 09 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***XX dinastía exipcia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas


| Dinastía precedente | Dinastía | Dinastía seguinte |
| --- | --- | --- |
| Décimo novena dinastía | Vixésima dinastíac. 1292 - 1189 a.C. | Vixésimo primeira dinastía |


| * v
* c
* e
Dinastías do antigo Exipto |
| --- |
| Protodinástico | I dinastía · II dinastía  · III dinastía |
| Antigo Reino | IV dinastía · V dinastía · VI dinastía |
| I Período Intermedio | VII dinastía / VIII dinastía · IX dinastía · X dinastía · XI dinastía |
| Reino Medio | XII dinastía · XIII dinastía · XIV dinastía |
| II Período Intermedio | XV dinastía · XVI dinastía · XVII dinastía |
| Reino Novo | XVIII dinastía · XIX dinastía · XX dinastía |
| III Período Intermedio | XXI dinastía · XXII dinastía · XXIII dinastía · XXIV dinastía · XXV dinastía |
| Época tardía | XXVI dinastía · XXVII dinastía · XXVIII dinastía  · XXIX dinastía · XXX dinastía · XXXI dinastía |
| Época grega e romana | macedonia · tolemaica |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q583501
* LCCN: sh2010015329

 |