**Frisinga**, en alemán *Freising*, do latín *Frisinga*, é unha cidade da Alta Baviera situada a uns 30 km ao norte da capital do estado libre de Baviera, Múnic, en Alemaña, á beiras do río Isar, a tan só 10 km do aeroporto de Múnic.

Ten unha superficie de 88,61 km², unha altitude media de 448 msnm e unha poboación total de 49 126 habitantes en 2020. 

Frisnga é a cidade máis antiga situada entre Ratisbona e Bolzano, e está dominada por dous outeiros, o outeiro da catedral, co castelo do bispo e a catedral de Frisinga, e o outeiro *Weihenstephan*, coa abadía de Weihenstephan e a súa famosa fábrica de cervexa. 

Frisinga é unha das cidades con menor índice de paro de Alemaña, debido ao gran número de persoas da cidade que traballan no aeroporto de Múnic. 

Frisinga é tamén a sede da cervexaría máis antiga do mundo, fundada no ano 1040 polos monxes beneditinos co nome de *Bayerische Staatsbrauerei Weihenstephan*. Ademais, foi nesta mesma cidade onde o duque Guillerme IV de Baviera ditou en 1516 a Lei de pureza da cervexa, na que se prohibía aos cervexeiros empregar outros ingredientes que non fosen cebada, lúpulo e auga na produción de cervexa.

Outro personaxe importante da cidade foi o seu bispo Otón de Frisinga, que pontificou de 1138 a 1158, e que durante a época da Querela das Investiduras entrou en conflito coa familia Wittelsbach, pero debido á súa relación co emperador do Sacro Imperio, mediou con éxito nas disputas entre os Hohenstaufen e os güelfos.

Por outra parte, Frisinga foi tamén o primeiro lugar no que se rexistrou un tornado en Europa.in 788.

Historia
--------

Descubrimentos arqueolóxicos demostraron que a zona se poboou na Idade de Bronce, aínda que non se atoparon probas que suxiren un asentamento continuo até o século VIII d.C. *Frigisinga*. Corbiniano de Frisinga, San Corbiniano (ca. 670 - ca. 730) un bispo franco, foi un evanxelizador dos bávaros. Corbiniano foi enviado ao territorio gobernado polo duque franco de Baviera Grimaldo I. Corbiniano probabelmente chegou á daquela capital do Ducado de Baviera, Frisinga, instalándose nun santuario que xa existía alí en 724, onde erixiu unha escola e un mosteiro beneditino, que chegou a ser dirixido polo seu irmán Eremberto, despois da súa morte. Foi o precursor da diocese de Frisinga. O 20 de novembro, conmemorando o traslado da súas reliquias de Merano (Italia) a Frisinga celébrase alí unha gran procesión protagonizada sobre todo por mozos. En 738, cando Bonifacio de Maguncia (San Bonifacio) regulou a estrutura eclesiástica do Ducado de Baviera, mediante a creación de catro dioceses sufragáneas do arcebispado de Maguncia (entre elas o bispado de Frisinga), Eremberto fue elixido primeiro bispo de Frisinga.

Segundo a súa *Vita*, redatada polo bispo Arbeo de Frisinga, ordenou a un oso que levase a súa equipaxe a través dos Alpes despois de que matara ao seu cabalo. O oso enselado segue sendo o símbolo da cidade, amosado no se escudo de armas. Aínda que a sede da diocese foi trasladada a Múnic en 1821, incluída a elevación a arquidiocese, Freising permaneceu até hoxe como sede da administración da diocese.

Entre 764 e 783, o bispo Arbeo fundou unha biblioteca e un *scriptorium* na abadía. O asentamento comezou a converterse nun centro relixioso. Dise que os restos mortais do papa Alexandre I foron trasladados a Frisinga en 834.

En 996, Frisinga recibiu ss dereitos como cidade do emperador so Sacro Imperio Otón III. Porén, despois da «... *destrución da ponte episcopal, a alfándega, a ceca e as salinas preto de Oberföhring polo duque Henrique o León, que trasladou as casas da alfándega e o lugar da ponte á parte alta de Oberföhring, colocándoas na localidade de Múnic nas beiras do Isar*», en 1158, Frisinga comezou a perder a súa importancia económica. En 1159 construíuse a catedral románica (cunha notábel columna de animais na cripta).

Durante a mediatización e secularización dos territorios soberanos pertencentes a bispados, abadías e ordes relixiosas, proceso que aconteceu en Alemaña entre 1795 e 1814, un período marcado polo final da Revolución francesa, o nacemento e a desaparición do Primeiro Imperio francés e pola subseguinte descomposición (causada poa vitoria deste sobre Austria) do Sacro Imperio Romano Xermánico, que tivo como consecuencia a creación e desaparición do seu estado substituto, monicreque de Napoleón Bonaparte, a Confederación do Rin.

Como consecuencia, en 1803, a Igrexa católica perdeu a maioría das súas propiedades e a autoridade na cidade. Nese ano a comunidade relixiosa de Weihenstephan deixou de existir, e pasou todos os seus dereitos, capitais e propiedades ao Reino de Baviera. 

Este transformou a cervexaría de Weihenstephan na "Real Cervecexaría Bávara de Weihenstephan" e nun "Instituto de Agricultura". A cervexaría transformouse nunha escola para cerveceiros en 1919 e, na actualidade, é a "Facultade Cerveceira, de Alimentos e Lácteos da Universidade de Múnic". 

Por ouro lado cómpre sinalar que, desde 1946 até 1951, o futuro papa Bieito XVI estudou Teoloxía católica e Filosofía na Universidade de Teoloxía e Filosofía de Frisinga.

Educación
---------

En Frisinga están os seguintes centros educativos:

### Educación secundaria

* Camerloher-Gymnasium Freising
* Dom-Gymnasium Freising
* Josef-Hofmiller-Gymnasium

### Edicación universitaria

* Hochschule Weihenstephan-Triesdorf
* TU-München Weihenstephan

Cidades irmandadas
------------------

Frisinga está irmandada con:

* Francia Arpajon, Francia (1991)
* Italia Innichen, Italia (1969)
* Austria Maria Wörth, Austria (1978)
* Austria Obervellach, Austria (1963)
* Eslovenia Škofja Loka, Eslovenia (2004)
* Austria Waidhofen an der Ybbs, Austria (1986)

Galería
-------

* Catedral de FreisingCatedral de Freising
* Interior da catedralInterior da catedral
* Domberg (outeiro da Catedral) en invernoDomberg (outeiro da Catedral) en inverno
* Castelo do bispoCastelo do bispo
* Igrexa de San XurxoIgrexa de San Xurxo
* Mosteiro de NeustiftMosteiro de Neustift
* Teatro AsamTeatro Asam
* Cervexaría WeihenstephanCervexaría Weihenstephan
* Cervexaría HofbräuhausCervexaría Hofbräuhaus
* Miradoiro do aeroportoMiradoiro do aeroporto

Notas
-----

1. ↑  *Arcidiocesi di Monaco e Frisinga* (italiano), *Archidioecesis Monacensis et Frisingensis* (latín), no Dicionario italiano-latín en liña.
2. ↑  "Catholic.net - Weihenstephan, a cervexaría máis antiga do mundo". Consultado o 4 de xaneiro de 2021.
3. ↑  Dr. R. Hennig, *Katalog bemerkenswerter Witterungsereignisse*. Berlin 1904; Originalquellen: Aventinus (Turmair), Johannes (gest. 1534): *Annales Boiorum. Mit Nachtrag*. Leipzig 1710; *Annales Fuldenses, Chronik des Klosters Fulda*. Bei Marquard Freher: *Germanicarum rerum scriptores ua Frankfurt aM 1600–1611*)
4. ↑  "Tornadoliste Deutschland". Lista meteorolóxica alemá de tornados documentados[*Ligazón morta*].
5. ↑  Rabenstein, Katherine. "Corbinian of Freising B (RM)". *Santo del día(8 de setembro)*. Arquivado dende o orixinal o 05 de decembro de 2006. Consultado o 4 de fefreiro de 2021.
6. ↑  "Freising". *Encyclopædia Britannica*. 2007. Consultado o 4 de febreiro de 2021.
7. ↑  Jones, Terry. "Saint Corbinian". *Patron Saints Index*. Consultado o 4 de febreiro de 2021.
8. ↑  Lins, Joseph (1913). "Munich-Freising". *Catholic Encyclopedia*. Consultado o 4 de febreiro de 2021.
9. ↑  Whaley, J. (2011): *Germany and the Holy Roman Empire (1493–1806)*. Volune I. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-1996-8882-1.
10. ↑  John G. Gagliardo (1991): *Germany Under the Old Regime, 1600–1790*. Harlow, UK: Longman Publishing Group. ISBN 978-0-5824-9106-9.
11. ↑  "Partnerstädte". *partnerschaftsverein-freising.de* (en alemán). Partnerschaftsverein Freising. Arquivado dende o orixinal o 18 de febreiro de 2021. Consultado o 4 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Frisinga*** |

### Bibliografía

* Hubert Glaser, ed. (2002): *Freising wird bairisch*. Regensburg: Schnell & Steiner. ISBN 3-7954-1506-3.
* Sigmund Benker & Marianne Baumann-Engels (1989): *Freising. 1250 Jahre geistliche Stadt, 739-1989. Ausstellung zum Bistumsjubiläum im Diözesanmuseum Freising. Katalog und Schriften*. München: Wewel. ISBN 3-879-04162-8.
* Peter Hacker (2002): *Freising Was die Stadt im 20. Jahrhundert bewegte*. Passau: Stutz. ISBN 3-8884-9111-8.
* Joachim Hamberger, ed. (2007): *Papst Benedikt XVI. in Freising*. Freising: Freisinger Verlag. ISBN 978-3-0002-1226-0.

### Outros artigos

* Ducado de Baviera
* Primeiro ducado de Baviera
* Otón de Frisinga

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en alemán)*
* Fotos de Frisinga
* *Bayerische Staatsbibliothek* (Biblioteca do Estado de Baviera) *(en alemán)*
* *Guten Tag aus Freising* Ola desde Freising en *Stadtportal-Freising* *(en alemán)*
* Monasterio de Weihenstephan, la cervecería más antigua del mundo. El monasterio benedictino de Weihenstephan es la cuna de la cerveza*(en castelán)*

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6998
* WorldCat
* VIAF: 153624368
* Bavarikon: ODB\_A00001075
* BNF: 119896308
* EBID: ID
* GeoNames: 6558216
* GND: 4018361-0
* LCCN: n82037960
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge237947
* OSM: 30005
* SUDOC: 027966445
* WOEID: 650518

 |