Co nome **Centro Gallego de Buenos Aires** denomínanse dous centros galegos da capital da Arxentina. Primeiramente o fundado en 1879, desaparecido en 1892, e posteriormente o fundado en 1907.
O centro é a única institución correspondente da Real Academia Galega.

Historia
========

Ao falecer Pascual Veiga, o autor da melodía *Alborada galega*, realizouse un acto na súa memoria o 31 de outubro de 1906, no antigo Teatro Vitoria. Por mor dese acontecemento, o xornalista José Ramón Lence publicou no *Diario Español* un artigo que «enfervorizou e mobilizou á colectividade galega, xurdindo neste clima a iniciativa de fundar o Centro Gallego, feito que se concretou o 2 de maio de 1907», e por iso alguén dixo que «… o Centro Gallego naceu dunha canción».

Revista del Centro Gallego de Buenos Aires (1932).
O 2 de maio de 1907 reuníronse representantes de varias asociacións galegas e o xornalista Lence, na rúa Alsina 946, casa do presidente do Centro Vigués, Antonio Varela Gómez, asinando a acta de fundación na cal se establecía que a mesma respondía ao obxectivo de «… encher as necesidades de que completamente carece a nosa colectividade».

No mes de xuño de 1907, e con ao redor de 200 socios, o Centro trasladouse a un local alugado da rúa Estados Unidos 1056, onde tiveron lugar as primeiras clases nocturnas de alfabetización. Antonio Varela Gómez presidiu a Comisión Organizadora ata a redacción do primeiro Estatuto, o día 21 de xullo, cando foi elixido presidente Roque Ferreiro.

O 1 de outubro de 1907 comezou a editarse co nome de *Rexión Galaica*, a primeira publicación realizada pola Institución, que correspondía a un folleto publicado do 5 ao 20 de cada mes. En xaneiro de 1909 o Centro mudouse á rúa Perú 689, lugar no que se instalou un pequeno servizo de curacións que funcionaba baixo o control do Dr. Pablo Rubido, profesional que atendía de maneira gratuíta aos asociados no seu consultorio particular, mentres que as curacións estaban a cargo dun enfermeiro rentado. Dous anos máis tarde foron aprobados os Estatutos que integraron á Institución no Mutualismo.

No ano 1912 o Centro estableceuse na casa de rúa Vitoria (hoxe Hipólito Yrigoyen) 1176, onde se instalaron os primeiros consultorios médicos que dirixía gratuitamente o Dr. Avelino Barrio, primeiro Director Médico. Así mesmo, implantouse a asistencia a domicilio, creándose tamén un consultorio nocturno, que atendía de 20 a 21 horas. Alí funcionaban ademais os servizos de farmacia, fúnebre e de asesoramento xurídico.

A atención médica foise acrecentando e no ano 1914 a Institución xa contaba con dez facultativos. En 1913, durante a presidencia de Laureano Alonso Pérez, apareceu o primeiro número do *Boletín Oficial del Centro Gallego*, que máis tarde comezou a editarse co nome de *Galicia*, órgano de comunicación da Institución.

A afluencia de socios continuou e obrigou a adquirir un edificio acorde coas novas necesidades, o que trouxo como consecuencia que no ano 1917, e mercé a unha subscrición popular, fóra adquirido o inmoble de Belgrano 2189, lugar no cal está emprazado actualmente. O mesmo foi comprado en 65.000 pesos, aínda que eran necesarios 41.000 pesos máis para a reedificación, motivo polo cal os integrantes de cada unha das comisións postulantes, vagaron de porta en porta, ata conseguir reunir os fondos. A obra comezou en 1918, inaugurándose o 2 de maio de 1920.

Anos máis tarde fíxose un chamamento á cooperación social, que deu como resultado un grande aumento no ingreso de socios, e novamente unha das primeiras decisións da Xunta Directiva, foi a construción do edificio anexo ao local de Belgrano 2171, facéndose cargo o propio presidente, Alfredo Álvarez, da dirección técnica e da compra de materiais a prezo de almacenistas. En 1923 foi a inauguración, sumando ás salas de clínica e cirurxía, 30 dormitorios cuxo mobiliario foi doado por significativas personalidades.

Entre 1923 e 1926 adquiríronse seis propiedades contiguas ao edificio social, por Belgrano, Pasco e Moreno. Emitíronse «obrigacións de 50 pesos cada unha sen interese, a cobrarse en cotas de 5 pesos mensuais e co compromiso, por parte do Centro, de reintegralas en cotas anuais, non menores do 10%». Como resultado desa subscrición a maioría dos contribuíntes doaron o importe en efectivo.

En 1929 comprouse o inmoble de Belgrano 2159. En 1931 convocouse un concurso de anteproxectos para a construción da primeira parte do Edificio Social nos terreos de Belgrano e Pasco, e elixiuse como gañadora a proposta dos arquitectos Calvo, Jacobs e Giménez. Para a cerimonia, na que se colocou a pedra fundamental, foi traída terra das catro provincias galegas.

A inauguración foi o 2 de maio de 1936. En 1938 adquiríronse dúas propiedades en Pasco 362 e 368, para a prosecución das obras. En 1940 iniciouse a construción da segunda etapa, en Belgrano e Pasco, que foi inaugurada en 1941.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Centro Gallego de Buenos Aires". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.

### Outros artigos

* Galicia (Buenos Aires)
* Ediciones Galicia
* Bernardo Barreiro

### Ligazóns externas

* Centro Gallego de Buenos Aires *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Galardoados coa Medalla de Ouro de Galicia |
| --- |
| 1984–1999 | 
* Castelao† (1984)
* Xoán Carlos I (1985)
* Antonio Rosón† (1986)
* Centro Gallego de Buenos Aires (1990)
* Julio Prieto Nespereira (1991)
* Xoán Paulo II (1992)
* Mário Soares (1993)
* Luis Alberto Lacalle e Carlos Menem (1994)
* Juan Carlos Wasmosy, Universidade de Santiago de Compostela e Agrupación Táctica Galicia (1995)
* Jorge Sampaio e Museo de Pontevedra (1996)
* Citroën Hispania, S.A. e Julio María Sanguinetti (1997)
* Álvaro Arzú, Fernando Henrique Cardoso e Antonio María Rouco Varela (1998)
* Esperidião Amin, Andrew Willoughby Ninian Bertie, Paulo Coelho, Miguel Ángel Rodríguez Echeverría e Angelo Sodano (1999)

 |
| 2000-2019 | 
* Manuel Cordo Boullosa† (2000)
* Caixa Galicia, Gustavo Noboa, Francisco Fernández del Riego e Eugenio Granell (2001)
* Deportivo da Coruña (2002)
* Loyola de Palacio, Francisco Álvarez-Cascos e José Luis Meilán Gil (2003)
* Asociación de Víctimas del Terrorismo, Rodolfo Martín Villa, Alfonso Castro Beiras, Faro de Vigo e El Correo Gallego (2004)
* Real Coro Toxos e Froles, Santiago Rey Fernández-Latorre, Agustín Sixto Seco† (2005)
* Real Academia Galega (2006)
* Isaac Díaz Pardo (2007)
* Editorial Galaxia (2008)
* Xerardo Fernández Albor, Fernando González Laxe, Manuel Fraga e Emilio Pérez Touriño (2009)
* Cabido da Catedral de Santiago e Víctor Manuel Vázquez Portomeñe (2010)
* Instituto da Lingua Galega e Ángel Carracedo (2011)
* Javier López López, Rodrigo Maseda Lozano, José Antonio Villamor Vázquez, Milladoiro e Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia (2012)
* Ceferino Díaz†, Fundación Penzol e Organización Nacional de Ciegos Españoles (2013)†
* Vítimas, voluntarios e rescatadores de Angrois (2014)
* David Cal, Xosé Neira Vilas, Manuel Sánchez Salorio e Enrique Beotas† (2015)
* Los Suaves, Basilio Losada, Manuel Gallego Jorreto e Francisco Leiro (2016)
* Miguel Ángel Blanco†, José Manuel Romay Beccaría, Aníbal Cavaco Silva e Isabel Castelo (2017)
* María Emilia Casas, Juan José González Rivas e Álvaro Rodríguez Bereijo (2018)
* Javier Fernández Fernández e Juan Vicente Herrera (2019)

 |
| 2021- | 
* Sanitarios implicados na atención aos pacientes COVID-19 (2020)
* Persoas implicadas no dispositivo galego de vacinación fronte á COVID-19 (2021)
* Julián Barrio Barrio, Paolo Caucci von Saucken, Begoña Valdomar Insua, Asociación Discamino e Xosé Carro Otero (2022)
* Juan Pardo, Luz Casal e Carlos Núñez (2023)

 |
| † Outorgada a título póstumo |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5761275
* WorldCat
* VIAF: 139309003
* Galiciana: 7387

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---