A **lexicoloxía** é a rama da lingüística que estuda o léxico, á súa orixe, as relacións entre conceptos e palabras e a estrutura de relacións que se establecen entre as palabras que constitúen o léxico dunha lingua.

Lexicoloxía e lexicografía
--------------------------

A lexicoloxía é moi diferente da lexicografía. A lexicografía pretende simplemente describir ou recoller formas léxicas e céntrase nunha lingua particular. Como tal, a lexicografía é unha disciplina instrumental cuxo fin é a elaboración de dicionarios e vocabularios nos cales ofrécense informacións de orde etimolóxico, categorial, combinatorio, semántico e contextual sobre cada un dos termos censados. Porén, a lexicoloxía pretende facer xeneralizacións sobre a estrutura do léxico, as relacións entre palabras e o modo en como a lingua representa certas áreas semánticas. A lexicoloxía trata asuntos como:

* A orixe das palabras (etimoloxía), algo para o que se require o auxilio da lingüística histórica.
* As relacións entre conceptos e palabras (onomasioloxía e semasioloxía).
* A estrutura de relacións semánticas que se establecen entre as palabras que constitúen o léxico dunha lingua.

Un dos principais problemas da lexicoloxía foi e segue a ser a definición do que habitualmente se chama palabra, xa que o termo resulta demasiado impreciso e prefírese falar de "unidade léxica", que acolle un ámbito máis extenso e xeral de formas.

Procesos de formación de palabras
---------------------------------

As palabras que forman parte das categorías léxicas poden combinarse entre si para dar lugar a novas palabras. Para iso as linguas do mundo usan diversos procedementos:

* Composición lingüística
* Derivación lingüística
* Parasínteses

En cambio categorías funcionais considéranse clases pechadas que non resultan explicitamente ampliábeis mediante ningún proceso produtivo de formación de palabras. Porén, na evolución histórica dunha lingua o inventario de palabras funcionais varía porque se gañan ou se perden elementos, e o proceso máis importante de creación de novas palabras funcionais é a gramaticalización.

O caso do galego
----------------

No caso da lexicoloxía na lingua galega a súa competencia corresponde a Real Academia Galega, consonte a Lei de Normalización Lingüística vixente; porén as actuais normas elaboráronse na súa orixe conxuntamente co Instituto da Lingua Galega, e teñen tamén un papel destacado o Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades e o Consello da Cultura Galega.

Notas
-----

1. ↑  lexicoloxía no *Dicionario da Real Academia Galega*.
2. ↑  "Institucións" no Portal da Lingua Galega.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Lexicoloxía*** |

### Ligazóns externas

* *Onomasiology Online* (OnOn) (ed. Joachim Grzega, Alfred Bammesberger, Marion Schöner)
* *English and General Historical Lexicology* (by Joachim Grzega and Marion Schöner)

| * v
* c
* e
Semántica |
| --- |
| Subdisciplinas | 
* Semántica léxica
* Semántica gramatical
* Onomasioloxía
* Semasioloxía

 |
| Métodos | Análise sémica |
| Unidades | 
* Significado
* Acepción
* Sema
* Semema
* Arquisemema
* Clasema
* Campo semántico

 |
| Relacións | 
* Monosemia
* Polisemia
* Homonimia
* Sinonimia
* Relacións de inclusión
* Antonimia
* Meronimia
* Holonimia

 |
| Perspectiva cognitiva | 
* Categorización
* Metáfora
* Metonimia

 |
| Temas relacionados | 
* Denotación
* Connotación
* Virtuema
* Lexema
* Lexicoloxía
* Lexicografía
* Dicionario

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178433
* BNCF: 67389
* BNF: 11935385q
* BRE: 2138397
* GEC: 0119255
* GND: 4114409-0
* JSTOR: lexicology
* LCCN: sh85076359
* MAG: 110830959
* NDL: 00575220
* NKC: ph122286
* PSH: 6815

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---