As **lipoproteínas de moi baixa densidade** ou **VLDL** (do inglés *Very low density lipoproteíns*) son un dos cinco tipos de lipoproteínas (os outros son os quilomicrons, IDL, LDL e HDL), que transportan lípidos polo sangue. As VLDL orixínanse no fígado e a súa densidade é moi baixa entre as lipoproteínas (só é inferior a dos quilomicrons), e son as segundas en tamaño, cun diámetro entre 30 e 80 nanómetros. As VLDL ensámblanse no fígado a partir de triglicéridos, colesterol, fosfolípidos e apolipoproteínas. Despois sofren modificacións e convértense no torrente sanguíneo en IDL e LDL. As VLDL transportan produtos lipídicos endóxenos polo corpo, mentres que os quilomicrons transportan lípidos exóxenos procedentes da dieta. Recentemente, determinouse a composición lipídica  e proteica  desta lipoproteína con gran detalle.

Función
-------

A VLDL transporta triglicéridos, fosfolípidos, e colesterol endóxenos, e ésteres do colesterol. Ademais serve para un transporte de longo alcance de mensaxeiros intercelulares hidrofóbicos, como a proteína morfóxena Indian hedgehog.

Cambios durante a circulación
-----------------------------

As VLDL acabadas de liberar do fígado conteñen apolipoproteína B100, apolipoproteína C1 (apoC1), apolipoproteína E (apoE), colesterol, ésteres do colesterol, fosfolípidos e triglicéridos. A medida que circulan polo sangue sofren cambios na súa composición, xa que captan apolipoproteína C-II (apoC-II) e cantidades adicionais de apoE tomadas de lipoproteínas de alta densidade (HDL), o que fai que as VLDL nacentes se convertan en VLDL maduras. Na circulación, as VLDL entran en contacto coa lipoproteína lipase (LPL) nos capilares (no tecido adiposo, cardíaco, e músculo esquelético). O encima LPL retira os triglicéridos das VLDL para que as células os almacenen ou utilicen na produción de enerxía. Agora as VLDL encóntranse de novo con HDL, e transfiren de novo a apoC-II ás HDL (pero conservan a apoE). Pola súa parte, a HDL cede éstres do colesterol que se incorporan á VLDL intercambiándoos por fosfolípidos e triglicéridos pola acción da proteína de transferencia de colesterlésteres (CETP). A medida que, por acción da LPL e encimas CETP, se retiran cada vez máis triglicéridos das VLDL, a composición da partícula cambia, e transfórmase en lipoproteína de densidade intermedia (IDL).

Aproximadamente o 50% das IDLs son recoñecidas polos receptores nas células do fígado grazas a que posúen moléculas de apolipoproteína B-100 (apoB-100) e apoE, e seguidamente son endocitadas. O outro 50% das IDL perden a súa apoE. Cando o seu contido en colesterol se fai maior ca o seu contido en triglicéridos, convértense en lipoproteínas de baixa densidade (LDL), que posúen apoB-100 como principal apolipoproteína. As LDL son captadas pola célula por medio do receptor de LDL da superficie celular por endocitose, na cal o seu contido será almacenado, utilizado para a fabricación de membranas, ou convertido en produtos derivados como hormonas esteroides ou ácidos biliares.

Notas
-----

1. ↑  Gibbons GF, Wiggins D, Brown AM, Hebbachi AM. (2004). "Synthesis and function of hepatic very-low-density lipoprotein.". *Biochem Soc Trans.* **32** (Pt 1): 59–64. PMID 14748713. doi:10.1042/bst0320059.
2. ↑  Dashti M, Kulik W, Hoek F, Veerman EC, Peppelenbosch MP, Rezaee F. (2011). "A phospholipidomic analysis of all defined human plasma lipoproteins.". *Sci Rep.* **1** (139). PMC 3216620. PMID 22355656. doi:10.1038/srep00139.
3. ↑  Dashty M, Motazacker MM, Levels J, de Vries M, Mahmoudi M, Peppelenbosch MP, Rezaee F. (2014). "Proteome of human plasma very low-density lipoprotein and low-density lipoprotein exhibits a link with coagulation and lipid metabolism.". *Thromb Haemost.* **23** (111): 518–530. PMID 24500811. doi:10.1160/TH13-02-0178.
4. ↑  Queiroz KC, Tio RA, Zeebregts CJ, Bijlsma MF, Zijlstra F, Badlou B, de Vries M, Ferreira CV, Spek CA, Peppelenbosch MP, Rezaee F. (2010). "Human plasma very low density lipoprotein carries.". *J Proteome Res.* **9** (11): 6052–6059. PMID 20839884. doi:10.1021/pr100403q.
5. ↑  Shelness GS, Sellers JA. (2001). "Very-low-density lipoprotein assembly and secretion.". *Curr Opin Lipidol.* **12** (2): 151–157. PMID 11264986. doi:10.1097/00041433-200104000-00008.
6. ↑  Shelness GS, Sellers JA. (2000). "From cholesterol transport to signal transduction: low density lipoprotein receptor, very low density lipoprotein receptor, and apolipoprotein E receptor-2.". *Biochim Biophys Acta.* **1529** (1-3): 287–298. PMID 11111096. doi:10.1016/S1388-1981(00)00155-4.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Hiperlipidemia
* Perfil lipídico

| * v
* c
* e
Lípidos: metabolismo das lipoproteínas |
| --- |
| Apolipoproteínas | APOA (1, 2, 4, 5) ·  APOB (ApoB100, ApoB48) ·  APOC (1, 2, 3, 4) ·  APOD ·  APOE ·  APOH
SAA (SAA1) |
| Lipoproteínas | Quilomicron ·  HDL ·  LDL ·  IDL ·  VLDL ·  Lp(a) |
| Enzimas extracelulares | LCAT ·  LIPC ·  LPL |
| Proteínas de trasferencia de lípidos | CETP ·  MTTP ·  PLTP |
| Receptores da superficie celular | HDL: SCARB1
IDL: LRP (LRP1 ·  LRP1B ·  LRP2 ·  LRP3 ·  LRP4 ·  LRP5 ·  LRP5L ·  LRP6 ·  LRP8 ·  LRP10 ·  LRP11 ·  LRP12)

LDL: LDLR ·  LRPAP1 |
| transportador de casete de unión ao ATP(*ATP-binding cassette transporter*) | ABCA1 ·  ABCG5 ·  ABCG8 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q419074
* EBID: ID
* MAG: 8243546

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 39027
* MeSH: D008079
* MeSH: D10.532.599

 |