| Prosobranquios*Prosobranchia* |
| --- |
| Lámina de ***Prosobranchia*** en *Formas artísticas da natureza*, de Ernst Haeckel (1904) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Metazoa |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Gastropoda |
| Subclase: | **Prosobranchia**Milne Edwards, 1848 |

 |
| Ordes |
| * *Archaeogastropoda*
* *Mesogastropoda*
* *Neogastropoda*
 |

A dos **prosobranquios** (*Prosobranchia*) é unha antiga subclase de moluscos da clase dos gasterópodos que comprende entre 20 000 e 55 000 especies viventes de caracois que habitan en ambientes mariños, dulciacuícolas e unha moi pequena proporción de especies que colonizaron o medio terrestre, aínda que a maioría son mariños.

Os prosobranquios constitúen o grupo máis antigo, e tamén o máis diversificado, da clase dos gasterópdos.

Características
---------------

A cabeza, ben diferenciada, posúe só un par de tentáculos. Debido ao feito de que a rotación do saco visceral non é seguida, neste grupo, de **distorsión**, como ocorre no caso das outras dúas clásicas subclases (opistobranquios e pulmonados), os prosobranquios están considerados como gasterópodos primitivos. As dimensións e as formas dos membros deste grupo son moi variadas, o mesmo que sucede coa cuncha, cuxa forma e coloración poden ser moi distintas. A rádula está tipicamente constituída por series transversais de placas dentadas, e ten moita importancia na clasificación.

A cuncha, presente na maioría das especies, é xeralmente espirilada, univalva, forte e sólida, constituída de carbonato de calcio. Pode presentar unha serie de ornamentacións como orificios e canles respiratorios, costelas verticais, cordóns espirais e suturas. Cando é espirilada presenta varias rexións ou estruturas como son a abertura, a columela, a volta do corpo e a espira. A gran maioría presenta unha estrutura anexa que se encarga de pechar a cuncha cando o caracol se retrae dentro desta, denominada opérculo, que é de forma e tamaño variábel.

No corpo dos prosobranquios obsérvanse tres rexións fundamentais: o **pé**, formado por unha zona máis muscular de forma e tamaño variábel, dependiendo de especie; a masa visceral, que é a porción do corpo onde se localizan a maioría dos órganos, e o manto, unha membrana que recobre o corpo do caracol e entre cuxas funcións está a de segregar a cuncha.

Os membros desta subclase caracterízanse por presentaren a ou as aurículas, xunto coas branquias (ctenidios), en posición anterior ao ventrículo (ao que alude o seu nome), condición derivada da torsión sufrida durante o estadio larvario. A consecuencia deste proceso de torsión, os cordóns nerviosos viscerais crúzanse, un desde o ganglio pleural dereito ao lado esquerdo por encima; e outro desde o ganglio pleural esquerdo ao lado dereito, por debaixo da canle alimentaria. A cavidade do manto abre á fronte, contendo no lado dereito o recto e o ano.

Taxonomía
---------

### Descrición

A subclase dos prosobranquios foi descrita en 1848 polo médico e zoólogo francés Henri Milne Edwards.

### Etimoloxía

O nome *Prosobranchia* fromouno Milne-Edwards cos elementos do latín científico *proso-*, tirado do grego antigo πρόσω *prósō*, 'diante', 'adiante', e *-branchia*, derivado da palabra do grego antigo βράγχια (neutro plural) *brágchia* [pronunciado /bránquia/], aludindo á posición das branquias destes animais.

### Clasificación

Hoxe en día a subclase dos prosobranquios considérase obsoleta porque se trata dun grupo parafilético.

A taxonomía dos gasterópodos está cambiando rapidamente. A clasificación clásica de Johannes Thiele (1860-1935) dividía os gasterópodos en tres subclases: *Prosobranchia*, *Opisthobranchia* e *Pulmonata*. A subclase *Prosobranchia* Henri Milne-Edwards, 1848 dividíase, nesta clasificación, nas ordes *Archaeogastropoda*, *Mesogastropoda* e *Neogastropoda*.

Posteriormente, algúns autores dividírona en dúas ordes, **diotocardios** (*Diotocardia*), así denominados por teren dous ctenidios, dous atrios auriculares e, case sempre, dous nefridios, e os **monotocardios** (*Monotocardia*), caracterizados por teren os órganos so do lado esquerdo e, por tanto, posuíren un só ctenidio, un atrio cardíaco e un só nefridio.

Máis recentemente, clasificacións como a do ITIS consideran nos gasterópodos as seguintes ordes:

* **Clase *Gasteropoda***
	+ Orde *Archaeogastropoda*
	+ Orde *Mesogastropoda*
	+ Orde *Neogastropoda*
	+ Orde *Entomotaeniata*
		- Familia *Enteroxenidae*
	+ Orde *Architaenioglossa*
	+ Orde *Neritopsina*

Para ver a nova clasificación dos gasterópodos, véxase Gasterópodos.

Galería: diversidade dos prosobranquios
---------------------------------------

* A. Cassis madagascarensisB. Charonia variegataC. Chicoreus brevifronsD. Tonna galeaE. Nerita pelotontaF. Strombus gallusG. Turbinella angulataH. Turritella variegataI. Vasun muricatumA. *Cassis madagascarensis*  
B. *Charonia variegata*  
C. *Chicoreus brevifrons*  
D. *Tonna galea*  
E. *Nerita pelotonta*  
F. *Strombus gallus*  
G. *Turbinella angulata*  
H. *Turritella variegata*  
I. *Vasun muricatum*
* A. Ficus comunisB. Melongena melongenaC. Murex pomumD. Marisa cornuarietisE. Purpura patulaF. Voluta musicaG. Pila ampullaceaH. Poteria translucidaI. Strombus pugilisA. *Ficus comunis*  
B. *Melongena melongena*  
C. *Murex pomum*  
D. *Marisa cornuarietis*  
E. *Purpura patula*  
F. *Voluta musica*  
G. *Pila ampullacea*  
H. *Poteria translucida*  
I. *Strombus pugilis*
* A. Cymatium femoraleB. Doryssa atraC. Cypraeacassis testiculusD. Cypraea cervusE: Cypraea zebraF. Fasciolaria tulipaG. Gaza superbaA. *Cymatium femorale*  
B. *Doryssa atra*  
C. *Cypraeacassis testiculus*  
D. *Cypraea cervus*  
E: *Cypraea zebra*  
F. *Fasciolaria tulipa*  
G. *Gaza superba*
* A. Ancilla glabrataB. Architectonica novilisC. Astraea caelataD. Citarium picaE: Concholepas sp.F. Fissurella sp.A. *Ancilla glabrata*  
B. *Architectonica novilis*  
C. *Astraea caelata*  
D. *Citarium pica*  
E: *Concholepas* sp.  
F. *Fissurella* sp.

* A. Fusinus closterB. Polinices lacteusC. Natica carenaD. Terebra taurinaE: Siphocypraea musA. *Fusinus closter*  
B. *Polinices lacteus*  
C. *Natica carena*  
D. *Terebra taurina*  
E: *Siphocypraea mus*
* A. Casis tuberosaB. Terebra funeralisC. Cymatium martinianumD. Doryssa hohenackery kappleriE. Marginella prunumF. Nerita versicolorG. Perptrocus adansonianusH. Pomacea glauca gevesensisA. *Casis tuberosa*  
B. *Terebra funeralis*  
C. *Cymatium martinianum*  
D. *Doryssa hohenackery kappleri*  
E. *Marginella prunum*  
F. *Nerita versicolor*  
G. *Perptrocus adansonianus*  
H. *Pomacea glauca gevesensis*
* A. Pachychilus laevisimusB. Melanoides tuberculataC. Phalium granulatumD. Pomacea glauca orinocensisE. Strombus costatusF. Tonna maculosaA. *Pachychilus laevisimus*  
B. *Melanoides tuberculata*  
C. *Phalium granulatum*  
D. *Pomacea glauca orinocensis*  
E. *Strombus costatus*  
F. *Tonna maculosa*

Notas
-----

1. 1 2  VV. AA. (1968): "Gasterópodos" en: *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 4. Animales invertebrados*.
2. ↑  *Prosobranch* no Merriam-Wesbsters Dictionary on line.
3. ↑  *branchie* no *Trésor de la langue française informatisé*.
4. ↑  *Prosobranchia*  no WoRMS.
5. ↑  *Prosobranchia* no ITIS.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Prosobranquios*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Prosobranquios*** |

### Bibliografía

* D'Ancona, Humberto (1972): *Tratado de zoología. Tomo II. Zoología especial*. Barcelona: Editorial Labor, S. A.
* Grassé, Pierre P.; Raymond A. Poisson e Odette Tuzet (1976): *Zoología. Tomo 1 invertebrados*. Barcelona: Ed. Toray-Masson, S. A. ISBN 84-311-0200-4.
* Remane, Adolf; Volker Storch e Ulrich Weisch (1980): *Zoología sistemática*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-282-0608-2.
* VV. AA. (1968): "Gasterópodos" en: *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 4. Animales invertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp. 257–293.

### Outros artigos

* Moluscos
* Gasterópodos

### Ligazóns externas

* *Prosobranchia* Arquivado 08 de marzo de 2016 en Wayback Machine. na EOL.
* †subclase *Prosobranchia* Milne-Edwards, 1848 Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. en Fossilworks.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q940604
* AAT: 300310176
* BRE: 2712271
* EBID: ID
* GEC: 0237281
* MAG: 2778616463

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Fossiilid: 485
* Fossilworks: 61921
* ITIS: 78780
* WoRMS: 102

 |