recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sucira** é un lugar da parroquia de Sucira no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 35 habitantes (16 homes e 19 mulleres).

Compoñen Sucira as seguintes casas: casa de Santos, casa de Campos, casa de Veleiro, casa de Xacinto, casa de Puga, casa de Carocha, casa do Zapateiro, casa de Camilo, casa de Lareo, casa de García, casa de Rei e casa das Viñas. Ata os anos sesenta houbo unha casa do Cura pero desfíxose coa concentración parcelaria.

A aldea de Sucira acolle a igrexa parroquial, que ten espadana e dúas campás mercadas nos anos corenta en Arcos da Condesa[], nas campás fogira a data e lugar de feitura. Ten unha carballeira cunha área recreativa e palco para orquestra. As terras do redor chámanse Chapurrín, Os Prados, Pardiñeiro, Os Caseiros, A Pereira, A Avieira, A Carballeira e O Matiño.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Sucira

| Lugares da parroquia de Sucira no concello de Boqueixón (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Fontebranca | Frenza | O Monte | As Quenllas | Sucira |

### Parroquias de Boqueixón

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Boqueixón |  |
| --- | --- |
| Boqueixón (San Vicente) | Codeso (Santaia) | Donas (San Pedro) | Gastrar (Santa Mariña) | A Granxa (San Lourenzo) | Lamas (Santa María) | Ledesma (San Salvador) | Lestedo (Santa María) | Loureda (San Pedro) | Oural (Santa María) | Pousada (San Lourenzo) | Sergude (San Breixo) | Sucira (Santa Mariña) | Vigo (Santa Baia) |
**Galipizza** é unha empresa galega de comida rápida, especializada en pizzas. O primeiro local da cadea inaugurouse en Covas (Viveiro) no ano 1993 e conta actualmente con cinco establecementos distribuídos por Galicia.

Historia
--------

Galipizza Viveiro foi o primeiro establecemento en ser inaugurado do grupo Pizzbur Playa S.L. a carón do paseo marítimo de Covas no 1993. Tres anos despois, coa idea de estenderse, xorde Galipizza Ribadeo, ó ser Ribadeo unha vila onde son importantes as actividades relacionadas co lecer, co comercio e co turismo.

No ano 2013 Galipizza abriu un novo establecemento en Culleredo, lugar considerado estratéxico pola empresa para continuar coa súa expansión, denominado GaliPizza&Cía. A decoración deste local é totalmente diferente a dos anteriores, rememorando antigos personaxes da historia de Galicia e mitos internacionais.

No 2014 abriu o cuarto local en Santiago de Compostela. A súa decoración, con alusión ós antigos teatros, é tamén diferente.

Especialidade
-------------

O grupo da Mariña lucense ten un obradoiro propio en Viveiro onde se prepara a diario a masa das pizzas, distribuíndose a produción a tódolos establecementos. A súa aposta pola gastronomía galega, incorporando produtos locais, e a elaboración de pizzas con polbo ou lacón con grelos fusiona a comida rápida coa comida e os sabores máis tradicionais.

Notas
-----

1. 1 2  *Donde la galipizza se cocina con pulpo o lacón con grelos*, en *La Voz de Galicia*, comprobado o 6-4-2015 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Pizzbur
***El Eco del Liceo*** foi un periódico editado en Ourense entre 1870 e 1871.

Historia e Características
--------------------------

Subtitulado *Revista semanal de literatura y ciencias*, apareceu o 1 de abril de 1870. Publicado en principio cun fin cultural, dende o número 11 cambiou o subtítulo por *Revista de literatura, ciencias y política* e sostivo unha ideoloxía liberal, mantendo polémica con *La Nacionalidad*. A dirección corría a cargo da Xunta Directiva da Academia de Literatura e Ciencias do Liceo de Ourense, presidida por Juan Sieiro, que era o director real da revista. Entre os seus colaboradores figuraron Antonio Valcárcel Quiroga, Cesareo Fernández Losada, Arturo Soria, Juan Manuel Paz, Manuel Costa Pérez, Ramón Quesada, Alejandro Quereizaeta, Enrique Trompeta, M. M. Puga, Constancio López Corona e José García Mosquera. Tirábase na imprenta Moldes e despois na de Francisco Paz. Cesou a súa edición co número 26, o 2 de outubro de 1871.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel López, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. Ourense: Deputación Provincial. pp. 95–96. ISBN 84-505-5721-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20549488
* Galiciana: 3870

 |
Coordenadas: 38°43′24″N 1°27′27.6″L﻿ / ﻿38.72333, -1.457667

Praia des Fonoll Marí
**Es Pujols** é unha entidade de poboación da illa de Formentera, da parroquia de Sant Ferran de ses Roques, na vénda des Molí-s'Estany. Atópase no noroeste da illa, ao oeste do lago Pudent. É o principal núcleo turístico de Formentera, xurdido como tal na década de 1960, onde se concentra a maior oferta turística e de ocio da illa, aínda que de dimensións moderadas. A poboación é de carácter estacional, con 619 habitantes segundo o censo de 2006.

A zona, antes da súa urbanización, estaba formada por conxuntos de dunas ben consolidados que formaban pequenos outeiros (*pujols* en catalán). Forma unha pequena baía cunha liña de illotes que a resguardan das ondas: escull des Cossaris, illa des Fonoll Marí, illa Plana e illa de s'Aigua Dolça. Cara levante o terreo vaise elevando progresivamente ata chegar a Punta Prima con 63 metros de altitude e cantís de 50 metros. O litoral está formado por tramos de praia e tramos de roca baixa onde hai casetas para as barcas dos pescadores.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q478164
* GEC: 0053347
* GeoNames: 6544332

 |
Sede central do ISTAT en Roma.
O **Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT)** (Instituto Nacional de Estatística), é o órgano estatístico do goberno italiano.

Foi instituído en 1926, durante o goberno de Mussolini, para recoller de forma organizada algúns datos esenciais da vida económica e demográfica do país.

As súas actividades comprenden o censo da poboación, o das actividades produtivas e os servizos e estudos estatísticos das familias (consumo, traballo, aspectos da vida cotiá, saúde, seguridade, uso do tempo, ocio, etc).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eurostat
* IGE
* Inflación

### Ligazóns externas

* Páxina web do ISTAT *(en italiano)*.
* Páxina demográfica Arquivado 22 de xuño de 2017 en Wayback Machine. *(en italiano)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214195
* WorldCat
* VIAF: 135492827
* BAV: ADV10128157
* BNF: 12073665v
* GRID: grid.425381.9
* ISNI: 000000012162956X
* LCCN: n79130859
* MAG: 1341049462
* NKC: vse2009509379
* NLA: 36269745
* openMLOL: 125850
* SUDOC: 029023971
* Treccani: istat

 |
Anuncio para un **espectáculo de *minstrel***
O **espectáculo de *minstrel*** ou ***minstrelsy*** era unha forma de entretemento estadounidense. Desenvolveuse no século XIX. Cada espectáculo era de parodias cómicas, bailes e actuacións musicais que mostraban persoas de ascendencia africana. Os espectáculos foron interpretados principalmente por persoas brancas con maquillaxe ou cara negra (*blackface*) co propósito de interpretar a xente negra. Tamén houbo intérpretes afroamericanos e grupos de minstrel só negros que se formaron e realizaron concertos e xiras.

O *minstrel* mostra a persoas racializadas negras parodiadas e aos afroamericanos como alegres, preguiceiros e parvos. 

Os espectáculos de *minstrel* saíron como breves burlesques a principios da década de 1830 no nordeste dos Estados Unidos. Desenvolvéronse na súa forma plena ao redor da década seguinte.

A principios do século XX, o espectáculo de *minstrelsy* era unha sombra da súa antiga popularidade. Foi substituído na súa maior parte polo *vodevil*.

### Terminoloxía

O termo ***minstrelsy*** provén do "**menestrel**" medieval, á súa vez do latín *ministerialis*, que aludía a "funcionario" ou "servidor". Da mesma raíz proveñen as palabras *ministro*, *administración*, *ministerial* (especie de escravos nobres do Sacro Imperio).

Notas
-----

1. ↑  "The Coon Caricature - Anti-black Imagery - Jim Crow Museum". *jimcrowmuseum.ferris.edu*. Consultado o 2023-09-20.
2. ↑  "Minstrel Shows - Part I". *www.musicals101.com*. Consultado o 2023-09-20.
3. ↑  "Blackface photos found in old University of Maryland yearbooks". *Baltimore Sun*. 2019-02-08. Consultado o 2023-09-20.
4. ↑  "MENESTRIL". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2023-09-20.
5. ↑  "MINISTRO". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2023-09-20.
6. ↑  "minstrelsy". *www.etymonline.com* (en inglés). Consultado o 2023-09-20.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Minstrelsy Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Estados Unidos de América*** |

### Outros artigos

* Menestrel
* Xograr
* Racialización
* Racismo
* Regra dunha gota
* *Ragtime*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q588666
* BNF: 135068421
* EBID: ID
* FAST: 1023491
* GND: 4170087-9
* JSTOR: minstrel-shows
* LCCN: sh85085877
* NKC: ph802778

 |
***Diario de Quiroga*** é un blog de información xeral dos concellos de Quiroga, Folgoso do Courel e Ribas de Sil, na provincia de Lugo.

Traxectoria
-----------

Diario de Quiroga botou a andar a mediados do ano 2018 para dar cobertura á actualidade da comarca luguesa de Quiroga. Conta con varias seccións: novas, lecer e cultura, deportes, xeoparque e outras, como as dedicadas ao viño, aceite e mel, ademais dun espazo para cada un dos concellos.

En 2020 puxo en marcha a iniciativa Quiroga Futuro, «unha colección formada por relatos de emprendedoras e emprendedores que decidisen apostar por lanzar as súas iniciativas no municipio e que poidan servir de exemplo e impulso para outras persoas que teñan ideas de negocio e que as pretendan levar a cabo na vila». Por outra banda, no corenta aniversario da feira do viño do municipio, creou a campaña FDV40.

Difusión
--------

En 2018, o blog recibiu 28 000 visitas e en 2019 máis de 110 000. Ademais, nas redes sociais acumula uns 3 500 seguidores.

Notas
-----

1. ↑  "Diario de Quiroga, o dixital que trunfa da man dun rapaz de 16 anos".
2. ↑  "Quiroga Futuro".
3. ↑  "«Primeira Feira do Viño de Quiroga a celebrar na festa do San Martiño na praza»". Consultado o 2020.
4. ↑  "As novas máis lidas en Diario de Quiroga durante o ano 2019".

Véxase tamén
------------

### Enlaces externos

* Páxina de Diario de Quiroga en wordpress.com
Coordenadas: 37°20′08″N 121°52′52″O﻿ / ﻿37.335555555556, -121.88111111111

A **Universidade Estatal de San Jose** (en inglés: *San Jose State University*), abreviada algunhas veces en inglés como **San Jose State** e **SJSU**, é a institución fundadora do que hoxe é o sistema da Universidade Estatal de California. O campus urbano en San Jose, California, ten arredor de 33 000 estudantes e é a universidade con máis graduados traballando en Silicon Valley que calquera outra.

Campus
------

O campus principal é unha área rectangular localizado no centro de San Jose, California, contiguo á Rúa San Fernando Street (norte), Cuarta Rúa (oeste), Rúa San Salvador (sur) e a Décima Rúa (este).

California State Normal School nunca tivo un campus permanente en San Francisco por iso trasladouse a San Jose en 1871. O campus orixinal de California State Normal School en San Jose consistía nun edificio de madeira con céspede no centro do edificio de forma cuadrangular. O edificio orixinal foi devorado por un incendio en 1880 e foi substituído cunha estrutura de ladrillos e cachotaría parecida á configuración de 1881. O edificio foi declarado como non seguro despois do terremoto de San Francisco de 1906 pero foi destruído despois dunha réplica da magnitude da cal estaba predita que destruiría o edificio. Porén, a parte que non foi destruída e debía ser derrubada foi cancelada, e a parte que quedou foi construída e dividida en catro salóns: Tower Hall, Morris Dailey Auditorium, Washington Square Hall, e Dwight Bentel Hall. Estes catro edificios son os máis antigos do campus. En outubro de 2005 anunciouse a renovación do edificio máis antigo e recoñecido do Tower Hall con $2 millóns.

Notas
-----

1. ↑  The California State University (ed.). "Total Enrollment by Sex and Student Level, Fall 2017". Arquivado dende o orixinal o 19 de setembro de 2019. Consultado o 18 de febreiro de 2018.
2. ↑  "Points of Pride". San José State University. Arquivado dende o orixinal o 15 de xuño de 2007. Consultado o 27 de xuño de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q498526
* WorldCat
* VIAF: 133123187
* BNF: 13186474h
* GeoNames: 5392210
* GRID: grid.186587.5
* ISNI: 0000000107223678
* LCCN: n82090968
* MAG: 51504820
* MusicBrainz: ID
* openMLOL: 32393
* OSM: 14348926
* SUDOC: 035392800
* THE: ID

 |
|  |
| --- |
| Rato doméstico. |
| Rato de campo. |

Para o dispositivo de entrada relacionado cos ordenadores véxase: Rato (informática).
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rato (homónimos).
O **rato** é un mamífero que pertence a unha das numerosas especies de pequenos roedores do xénero *Mus* e varios xéneros relacionados coa subfamilia *Murinae*. A especie máis abondosa é o **rato doméstico** (*Mus musculus*). Polo tanto, o termo rato non é taxonomicamente específico.

Na Lista dos mamíferos de Galicia reciben o nome de rato as seguintes especies:

* Rato da fraga (*Apodemus flavicollis*)
* Rato de campo (*Apodemus sylvaticus*)
* Rato doméstico ou caseiro (*Mus musculus*)
* Rato mouro (*Mus spretus*)

Ademais, a especie *Arvicola sapidus* recibe o nome de rato/a de auga común.


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 23°17′20″N 5°32′01″L﻿ / ﻿23.288888888889, 5.5336111111111


| Monte Tahat |
| --- |
| O Monte Tahat |
| Elevación: | 3.303 metros |
| Localización: | Alxeria |
| Cordilleira: | Ahaggar |
| Primeira acensión: |  |
| Rota máis fácil: |  |
| Localización do Monte Tahat no sur da Alxeria |

O **Monte Tahat** (en árabe: جبل تاهات) é con 3003 m (antiga medida 2919 m) a maior elevación de Alxeria. É tamén a maior altura do macizo de Ahaggar ou Hoggar.

Orixe e contorno
----------------

O Monte Tahat é de orixe volcánica. Está situado na zona árida do Sáhara central, erguéndose sobre un contorno de mesetas pedregosas.

O macizo do Ahaggar está poboado polos nómades tuaregs. No suroeste do macizo levántase a localidade de Tamanrasset.

Arte e cultura
--------------

Nas montañas do macizo téñense descuberto pinturas rupestres, datábeis nunha antigüidade comprendida entre 8000 a.C. e 2000 a.C.. A fauna e os labores agropecuarios representados nas pinturas mostran que o Sáhara se desecou.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q822326
* EBID: ID
* GEC: 0064926
* GeoNames: 2478566
* Peakbagger: 11060
* TGN: 1106639

 |
Un bote de Halkett.
Un **bote de Halkett** é un tipo de bote inflable lixeiro que foi deseñado polo tenente Peter Halkett (1820-1885) durante a década de 1840.

Historia e características
--------------------------

Estes botes intentaban poñer solución as dificultades para navegar no Ártico canadense: precisábase unha embarcación lixeira de abondo para ser transportada por terra e robusta abondo para ser empregada nas extremas condicións meteorolóxicas da zona.

O primeiro deseño de Halkett consistía nun bote plegable e inflable fabricado en tea imbuída de caucho. Cando estaba desinflado, o casco do bote podía levarse coma se fose un abrigo ou unha capa, o remo usarse como un caxato e a vela e o mastro como un paraugas; só tiña capacidade para unha persoa. Halkett, alentado pola positiva acollida, levou a cabo melloras: o modelo seguinte era para dúas persoas e pequeno abondo como para coller nunha mochila e poder ser empregado, unha vez desinflado, como manta impermeable.

Aínda que foi ben recibido polos exploradores canadenses, o mercado para estes deseños era moi limitado e Halkett non foi quen de persuadir a Royal Navy do Reino Unido da súa utilidade para os servizos navais.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fleming, Fergus (2001). Granta, ed. *Barrow's Boys* (en inglés). Londres. pp. 139–140. ISBN 1-86207-502-6.
* Compañía da Baía de Hudson, ed. (1955). "Footnotes to the Franklin Search" (PDF). *The Beaver* (en inglés) **34**. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 25 de abril de 2012. Consultado o 29 de outubro de 2015.

### Ligazóns externas

* Frozen Ocean - Search for the North-West Passage Arquivado 03 de novembro de 2014 en Wayback Machine. *(en inglés)*
**Amando de Ossorio**, nado na Coruña o 6 de abril de 1918 e finado en Madrid o 13 de xaneiro de 2001, foi un director galego de cinema de terror.

Traxectoria
-----------

Comezou traballando como xornalista na Coruña en Radio Nacional de España. Estudou en Madrid, onde realizou as súas primeiras curtametraxes e opositou ao Banco Español de Crédito. Foi trasladado á Coruña e colaborou con *La Voz de Galicia* e Radio Nacional. En 1949 regresou a Madrid de forma definitiva. Na década de 1950 fai curtametraxes publicitarias e traballa como guionista e axudante de dirección. A súa primeira película, *La bandera negra*, tivo problemas coa censura por rodarse se permiso oficial.

A súa etapa máis prolífica foi durante a década de 1970, especialmente co filme *La noche del terror ciego*, a partir do cal formaría unha tetraloxía de serie B verbo dunha horda de xinetes templarios zumbis. A este filme seguiríanlle, cos mesmos protagonistas, *El ataque de los muertos sin ojos*, *El buque maldito* e *La noche de las gaviotas*. Esta serie foi, xunto coa do lobishome Waldemar Daninsky (ideado e interpretado por Paul Naschy), a máis sobranceira do cine fantástico-terrorífico feito en castelán.

*Las Garras De Lorelei*, posterior a ela, trataría sobre unha serie de sanguentos crimes nunha vila costeira, a cargo dun estraño monstro descrito por vellas lendas locais. En 1980 rodou en Camariñas *Pasión prohibida*, protagonizada por Susana Estrada. Logo de problemas co produtor José Sánchez Vaquero pediulle axuda para o financiamento a Chicho Ibáñez Serrador, quen lle pediu que introducise escenas eróticas. O filme tivo boa acollida. A súa última película, *Serpiente de mar*, foi rodada na súa terra natal, a Costa da Morte, mais estivo lastrada por importantes problemas de produción e de saúde do propio Ossorio.

Filmografía
-----------

* *La bandera negra* (1956)
* *La tumba del pistolero* (1964)
* *Escuela de enfermeras* (1964)
* *Rebeldes de Canadá* (1965)
* *I tre del Colorado* (1966)
* *Pasto de fieras* (1966)
* *La niña del patio* (1967)
* *Arquitectura hacia el futuro* (1967)
* *Escuela de enfermeras* (1968)
* *Malenka* (1968)
* *La noche del terror ciego* (1971)
* *Las garras de Lorelei* (1972)
* *El ataque de los muertos sin ojos* (1973)
* *La noche de los brujos* (1973)
* *El buque maldito* (1973)
* *Centro nacional de promoción profesional* (1973)
* *Boda en Lagartera* (1973)
* *La endemoniada* (1974)
* *La noche de las gaviotas* (1975)
* *Las alimañas* (1976)
* *Pasión prohibida* (1980)
* *Serpiente de mar* (1984)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Benedetti, I. (1999): *Amando de Ossorio. Un galego fantástico*. A Coruña, Servizo de Extensión Universitaria.
* Fernández, M. A. (2007): *Rodado en Galicia*. ISBN 84609459X. Páx. 246.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q454301
* WorldCat
* VIAF: 58867675
* Allmovie: p87169
* AlloCiné: 63377
* BNE: XX1020019
* FAST: 1685615
* GND: 140678824
* IMDb: nm0652261
* ISNI: 0000000077292807
* LCCN: no2007110227
* MNCARS: ossorio-amando-ossorio-amando
* TMDb: 72891

 |
**Juan Enrique Barreiro Vázquez**, nado en Castronuño (Valladolid) o 7 de xaneiro de 1899 e finado en Sanxenxo o 27 de febreiro de 1984, foi un director de cine e fotógrafo galego.

Traxectoria
-----------

Barreiro era fillo do fotógrafo estratense Ramón Barreiro Barcala, establecido en México, que regresou coa familia a Galicia en 1910, instalándose en Pontevedra.

Entre 1919 e 1921 comezou as primeiras investigacións fotográficas sobre a cor, a partir das que deseñou un proceso para o cine en cor, o cinecromo, patentado en 1925, despois de realizar as primeiras probas dous anos antes. Estreou no Teatro Principal de Pontevedra o documental *Pontevedra, cuna de Colón*, realizado co seu novo sistema, en 1927. Exhibiu a segunda versión dese documental no Ideal Cinema en 1930.

En 1932 montou co seu irmán Ramón e co pintor Ramón Peña a produtora Folk, con ela fixo un noticiario cinematográfico galego que se mantivo ata 1935. Rodou os documentais *El Seminario de Estudios Gallegos en Deza* e *Por unha Galicia nova*, apoiando o Estatuto de autonomía de Galicia. O mesmo tempo seguiu patentando sistemas ópticos para o cinema.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e encarcerado na illa de San Simón, pero foi posto en liberdade pouco despois grazas á axuda de Daniel de la Sota, que fora presidente da Deputación Provincial. En 1940 instalouse en Madrid, onde xa vivía o seu irmán, e abriu un laboratorio fotográfico e continuou investigando. Patentou o Yuxtacolor, un procedemento fílmico que fracasou ao comercializarse a película negativa de Kodak. O desenvolvemento foi paralizado ademais polo empeoramento da relación entre os irmáns. Retornou a Pontevedra, reabriu o vello estudio fotográfico e comezou a pintar retratos.

Notas
-----

1. ↑  Mateo Hidalgo, Javier (2021-07-29). "La primera Galicia cinematográfica en color: un estudio de la película Pontevedra, cuna de Colón (1927) y de su recuperación". *Miguel Hernández Communication Journal* (en castelán) **12**: 515–537. ISSN 1989-8681. doi:10.21134/mhjournal.v12i.1282.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* López Piñeiro, Carlos Aurelio (2001). *Enrique Barreiro. Cineasta e inventor*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 84-95350-97-1.
* Cabo Villaverde, José Luis; et al. eds. (2001). *Diccionario do cine en Galicia (1896-2000)*. Santiago de Compostela: Xunta de Galicia. pp. 47–49. ISBN 84-453-3152-3.
**Daniel Castro García**, nado en Ribadeo o 6 de xaneiro de 1996, é un político galego do Bloque Nacionalista Galego.

Estudos
-------

Fillo de Vicente Castro Reigosa, concelleiro do BNG en Ribadeo, cursou os estudos de primaria no C.P. Gregorio Sanz, pasando logo ó IES Porta da Auga e ó acabado de formar IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, onde rematou o bacharel en 2014. Fixo o grao en linguas estranxeiras na Universidade de Vigo, rematando en 2018. A continuación comezou a estudar Lingua e literatura galegas na Universidade de Santiago de Compostela.

Traxectoria
-----------

Militou en Galiza Nova dende os 19 anos, formando parte da súa dirección nacional en 2018, ano no que tamén comezou a formar parte do Consello Comarcal do BNG. No 2019 pasou ó Consello Nacional.

Nas Eleccións xerais de España de 2019, en ambas as convocatorias (abril e novembro) ocupou o 4º lugar na lista do BNG por Lugo. Nas eleccións autonómicas de 2020 foi o número 2 da candidatura do BNG pola provincia de Lugo e foi elixido deputado do Parlamento de Galicia, sendo o máis novo da súa historia, nun grupo de cinco deputados do BNG que son os máis novos da cámara.

En 2023 preséntase como cabeza de lista por Lugo ó congreso.

Notas
-----

1. ↑  "Daniel Castro Garcia". *www.facebook.com*. Consultado o 2020-07-21.
2. ↑  "O ribadense Daniel Castro, o deputado máis novo da historia do Hórreo". *El Progreso de Lugo*. 2020-07-14. Consultado o 2020-07-19.
3. ↑  "Conta de Twitter de Daniel Castro". *Twitter*. Consultado o 2020-07-21.
4. ↑  "Néstor Rego, Daniel Castro, Noa Presas e Carme da Silva encabezan as listas do BNG ao Congreso". *Praza Pública*. 2023-06-16. Consultado o 2023-06-17.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Daniel Castro: «Aínda non aterrei do que significa entrar no Parlamento de Galicia», entrevista en *La Voz de Galicia*

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Papeleta electoral coa presenza de Daniel Castro. |
| Papeleta electoral coa presenza de Daniel Castro.  |

|  |
| --- |
| Daniel Castro García diante da casa do concello de Ribadeo. |
| Daniel Castro García diante da casa do concello de Ribadeo.  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Daniel Castro García Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Michael Chilufya Sata** , nado en 1937 en Mpika, antiga Rodesia do Norte e finado o 29 de outubro de 2014 en Londres foi un oficial de policía, taxidermista, ferroviario, sindicalista e político zambiano que resultou o quinto Presidente de Zambia, asumindo o cargo o 23 de setembro de 2011 e continuando no poder até o seu falecemento, o 28 de outubro de 2014.

Carreira política
-----------------

Lidera a Fronte Patriótica de Zambia (PF), un importante partido político do país. Durante a presidencia de Frederick Chiluba, na década dos 90, Sata era ministro como parte do Movemento para a Democracia Multipartidaria (MMD), entón no goberno. Volveuse opositor no 2001, formándose o PF. Como líder da oposición, Sata foi popularmente coñecido como o *Rei Cobra* (King Cobra), porque emerxeu como candidato opositor rival de Levy Mwanawasa na eleccións de 2006 sendo, non obstante, derrotado. Tras a morte do presidente Mwanawasa, Sata postulouse novamente como presidente e foi derrotado por Rupiah Banda, en 2008. Finalmente vencería nas eleccións xerais de 2011 o entón presidente Rupiah Banda, co 42% dos votos.

Morreu no hospital King Edward VII de Londres, mentres se trataba dunha afección.

Notas
-----

1. ↑  "China's stake in Zambia's election", BBC, 19 September 2011.
2. ↑  Sata, Michael Chilufya (xaneiro de 2012). "We are social democrats". *global-briefing.org* (en inglés). Consultado o 13 de novembro de 2022.

Véxase tamén
------------

* Biografía por CIDOB Arquivado 06 de decembro de 2012 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rupiah Banda** | **Presidente de Zambia**2011 - presente | Sucesor:**Guy Scott(interino)** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q299173
* WorldCat
* VIAF: 303753040
* EBID: ID
* FAST: 1988214
* GND: 1062823761
* ISNI: 0000000409841375
* LCCN: n2013208601
* Munzinger: 00000028873

 |
***Cuco-Rei*** foi unha revista galega dirixida por Luís Seoane en Buenos Aires. O seu único número saíu en setembro de 1970 e sería a súa última publicación do exilio.

Historia e características
--------------------------

É, en parte, continuadora de *Galicia Emigrante*. Comparte con esta revista os contidos, centrados principalmente en Galiza e na emigración e as súas preocupacións e participación tanto de emigrados como de galegos residentes na Galiza interior. A publicación de só seis páxinas contén: un editorial de Luís Seoane, un poema de Lorenzo Varela titulado "Cantiga nova que se chama cadea", un artigo de Isaac Díaz Pardo baixo o pseudónimo de Fernández Ollarmao, outras recensións e un comentario sobre o ingreso de Rafael Dieste na Real Academia Galega.

O editorial titulado "Homes-cucos" é unha fábula contra persoas reais coas que Luís Seoane tivera problemas. A publicación tróuxolle duras críticas por parte dalgúns membros da Irmandade Galega.
**Río Grande do Norte** é un estado brasileiro localizado na Rexión Nordeste. Limita ao norte e leste con Océano Atlántico, ao sur con Paraíba e ao oeste con Ceará. Ocupa unha superficie de 53.306,80 km². A súa capital é Natal. A súa superficie total é un pouco maior que as da Costa Rica e da Croacia.

Xeografía
---------

Máis de 80% do seu territorio presenta unha altitude menor que 300 metros. O seu clima é tropical, pero cunha distinción: na franxa litoral leste é máis chuvioso, e no interior, despois do Planalto da Borborema, é semiárido. Moitos ríos do estado non son perennes, e desaparecen cando dos meses máis secos. Os ríos principais do estado son: Mossoró, Apodi, Assu, Piranhas e Potengi. A capital do estado, Natal, está situada xunto á foz do río Potengi.

Economía
--------

Os principais produtos do estado son o petróleo (é o segundo estado brasileiro en produción total) e o sal mariño. Na agropecuaria, destácase a fruticultura irrigada na rexión da *Chapada do Apodi*, principalmente para exportación. Xa a gandería abastece parcialmente o consumo local.

Na industria, destácase o parque téxtil e a extracción de petróleo cru e gas natural (o estado non ten refinerías). Ata recentemente, pola súa proximidade coa Liña do Ecuador, o estado ten sido peza importante no Programa Espacial Brasileiro. Alí está a base de lanzamento de foguetes meteorolóxicos da *Barreira do Inferno*, que xa lanzou máis de 2 mil foguetes e globos sonda dende 1965.

### Turismo

O turismo é unha fonte de renda importante principalmente para a capital do estado, pero tamén para outros municipios do litoral, como São Miguel do Gostoso. O bo tempo atrae turistas brasileiros e estranxeiros ás súas praias. Os paseos de *bugre* (un automóbil feito co chasis e motor do VW *escarabello*, rodas largas e sen teito) nas dunas de Genipabú xa son coñecidos ata mesmo fóra do Brasil.

Pero todo isto non é suficiente para garantir a mellora da renda nos municipios máis pobres do interior do estado, que sofren coas secas periódicas, que duran meses seguidos e provocan éxodo rural.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Grande do Norte*** |

### Outros artigos

* Brasil
* Estados do Brasil

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

| * v
* c
* e
Estados do Brasil |
| --- |
|  | 
* Distrito Federal
* Acre
* Alagoas
* Amapá
* Amazonas
* Baía
* Ceará
* Espírito Santo
* Goiás
* Maranhão
* Mato Groso
* Mato Groso do Sur
* Minas Xerais
* Pará
* Paraíba
* Paraná
* Pernambuco
* Piauí
* Río do Xaneiro
* Río Grande do Norte
* Río Grande do Sur
* Rondonia
* Roraima
* Santa Catarina
* São Paulo
* Sergipe
* Tocantins

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43255
* WorldCat
* VIAF: 123143494
* BNF: 12182044c
* EBID: ID
* GEC: 0055755
* GeoNames: 3390290
* GND: 4117033-7
* LCCN: n79069716
* MusicBrainz: ID
* OSM: 301079
* TGN: 7006257

 |
**Cosme López Rodríguez**, nado o 16 de decembro de 1915 en Óutara (A Pobra do Brollón) e finado na Rúa o 27 de agosto de 1987, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Escola Normal de Maxisterio de Ourense. Empezou como mestre substituto na escola da Aira Vella en novembro de 1936. Despois da guerra reincorporouse como docente en Celanova e Coles. 
En 1944 foi destinado á Escola Unitaria da Rúa onde permaneceu ata a inauguración da "Agrupación Escolar Manuel Respino" que impulsou e dirixiu ata a súa xubilación, o 1 de xaneiro de 1983.

Foi alcalde do concello da Rúa pola UCD nas primeiras eleccións democráticas, sendo reelixido en 1983 á fronte de Coalición Galega. Mantívose no cargo ata a súa dimisión en decembro de 1985.

En marzo de 1987 déronlle o seu nome ao IES da Rúa.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**César Prada Rodríguez** |  **Alcalde da Rúa** 1979 - 1985 | Sucesor:**José Vicente Solarat López** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Rúa

### Ligazóns externas

* Biografía na web do IES Cosme López Rodríguez Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
**Avante LGBT+** (Anteriormente Avante LGTB e Avante LGBT) é unha organización galega conformada por persoas lésbicas, gays, bisexuais, trans, e outras diversidades, que defenden os dereitos do colectivo LGBT+. Esta organización, de ideoloxía nacionalista, feminista e anticapitalista, foi fundada en Santiago de Compostela o 27 de setembro de 2017 após dunha asemblea aberta á que asistiron preto de 100 persoas e que tivo lugar na Facultade de Filosofía da Universidade de Santiago de Compostela. 

No ano 2018 Avante LGBT+ atravesou un proceso de expansión territorial que culminaría coa súa Asemblea Nacional Constituínte. Esta xuntanza tivo lugar na Casa do Matadoiro, en Santiago de Compostela, o día 27 de outubro. Nesta asemblea foron escollidas por votación 6 persoas que pasarían a conformar a coordinadora nacional, órgano executivo ao que posteriormente se engadirían 6 integrantes máis en representación das localidades con presenza da organización a esa altura: Santiago de Compostela, Vigo, Ferrol, Lugo, A Coruña, e Pontevedra. Ademais, o pleno da asemblea tomou a decisión de mudar o nome da organización, de "Avante LGTB" como fora fundada, a "Avante LGBT", adoptando a orde internacional das siglas do colectivo no canto da orde preferida en España. Sería na II Asemblea Nacional, celebrada o 7 de decembro do 2019 no local comarcal da Confederación Intersindical Galega en Vigo, cando se adoptaría o nome actual da organización, Avante LGBT+, engadindo o "+" para representar as diversidades vítimas da cisheteronorma non recollidas no acrónimo.

A comezos do 2022 xurdiron as expansións de Ourense e de Verín, conformando así un total de nove localidades.[]

Notas
-----

1. ↑  "Quen somos?". *avantelgtb*. Arquivado dende o orixinal o 19 de xuño de 2021. Consultado o 2020-11-15.
2. ↑  "Na tarde de onte unhas 100 persoas xuntamonos na facultade de Filosofía da USC para dar comezo a este proxecto". *Twitter*. Consultado o 2020-11-15. [*sic*]
3. ↑  "Asemblea Nacional Constituínte". *Twitter*. Consultado o 2020-11-15.
4. ↑  "AVANTE LGBT". *Avante LGBT*. Consultado o 2020-11-15.
5. ↑  "Avante LGBT+". *www.facebook.com*. Consultado o 2020-11-15.
6. ↑  "Avante LGBT+". *www.facebook.com*. Consultado o 2020-11-15.
7. ↑  "Seguindo os acordos tomados na 2ª Asemblea Nacional a nosa organización muda de nome". *Twitter*. Consultado o 2020-11-15.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cisheteronorma
A **bandeira do Acre** é un dos símbolos oficiais do estado do Acre, no Brasil. A bandeira actual foi presentada pola Lei nº. 1170 o 22 de decembro de 1995, adoptando o deseño da bandeira da República do Acre.

O seu deseño consiste nun rectángulo cunha proporción 7:10, dividido por unha liña diagonal dende a esquerda inferior á dereita superior. A esquerda superior é amarela cunha estrela vermella na esquina, e o dereita inferior é verde.

Simbolismo
----------

As principais cores da bandeira (verde e amarelo) son as mesmos que a bandeira do Brasil e son unha representación da integración no Brasil; por separado cada cor ten un significado específico:

* A cor amarela, que representa a paz;
* A cor verde na esperanza.

A estrela vermella na esquina superior esquerda, chamada a "Estrela Solitaria", representa o sangue dos valentes que loitaron pola anexión do estado do Acre ao Brasil. A bandeira foi adoptada oficialmente polo gobernador Epaminondas Jácome.

* 11:20  Bandeira do Estado Independente do Acre (1899-1900)11:20  Bandeira do Estado Independente do Acre (1899-1900)
* 11:20  Bandeira da República do Acre (1902-1903)11:20  Bandeira da República do Acre (1902-1903)
* Reverso da bandeira do Acre.Reverso da bandeira do Acre.
* Bandeira insignia do gobernador do estado do Acre. Bandeira insignia do gobernador do estado do Acre.

Notas
-----

1. ↑  ALVES. Derly Halfeld. Bandeiras: nacional, históricas e estaduais. Brasilia. Edições do Senado Federal, 2011. ISBN 978-85-7018-358-3.
2. ↑  "Bandeira do Estado do Acre - cores, significados, dados - Sua Pesquisa". *www.suapesquisa.com*. Consultado o 9 de decembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Bandeira do Acre en Flags of the World *(en inglés)*
| Lanai - Lāna'i |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Imaxe satelital da illa Lanai |
| Datos |
| Capital | Lanai City |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Arquipélago de Hawai |
| Linguas |  |
| Poboación (2000) | 3.193 hab. |
| Superficie | 364 km² |
| Densidade | 9 hab/km² |
| Coordenadas | 20°50′N 156°56′O﻿ / ﻿20.833, -156.933 |
| Maior Altura | 1.026 m. Lānaʻihale |
|  |
| Localización |
|  |
|

**Lanai** (oficialmente en hawaiano Lāna‘i) é unha das illas Hawai. Administrativamente depende do condado de Maui. O seu nome en hawaiano significa 'soportal' ou 'balcón'.

A illa é case circular, cunha forma que recorda un pouco a unha coma e unha superficie total de 364 km². Lanai está separada de Molokai pola canle Kalohi ao norte, e de Maui pola canle Au´au ao leste. A única cidade é Lāna‘i City, situada no centro da illa. A poboación total era de 3.193 habitantes no censo do 2000.

Lanai foi descuberta polo capitán Charles Clerke a bordo do *HMS Resolution*, o 25 de febreiro de 1779, cando partía das illas poucos días logo da morte de James Cook.

En 1922, James Dole, o presidente da Dole Food Company, comprou toda a illa de Lanai e converteuna na plantación de ananas máis grande do mundo. Chegou a producir o 75% do mercado de ananas, con especial éxito das ananas en conserva. Por iso Lanai ten o sobrenome de **Pineapple Island** ou **Illa Ananas**. Na década de 1980 comezouse a diversificar a economía cara ao turismo.

Turismo
-------

*Artigo principal**:* Turismo en Hawai.
O desenvolvemento do turismo en Lāna‘i foi bastante recente, coa retirada paulatina da industria da ananas nas illas.

Existen dous complexos hostaleiros en Lāna‘i: Manele Bay e o refuxio ou Lodge de Kō´ele. Este último é un caso atípico en Hawai´i xa que se atopa no interior e non preto da praia. Hai tamén un pequeno hotel en Lāna‘i City destinado principalmente a aloxar a quen visitan aos residentes en Lāna‘i. Ambos contan con campo de golf e forman parte dos Four Seasons.

O punto máis elevado é Lāna‘ihale, cunha altitude de 1.027 metros (3.370 pés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187063
* WorldCat
* VIAF: 245130843
* EBID: ID
* GEC: 0432014
* GeoNames: 5850056
* GND: 4311238-9
* LCCN: sh85074274
* OSM: 1078202

 |
Provincia de Tui coas súas xurisdicións en 1753.
Mapa do partido de Tui de Juan Quintana, 1807.
A **provincia de Tui** foi unha das sete (primeiro cinco) en que estivo dividida Galiza na Idade Moderna, ata a nova división provincial de 1833, en que pasou a ser integrada na nova provincia de Pontevedra, onde actualmente conforma o seu territorio máis meridional. Foi das dúas últimas en ser creadas, aparecendo arredor de 1550. A súa capital era a cidade episcopal Tui.

Historia
--------

### Límites

Tiña unha extensión de 1.656 km². Limitaba ao norte coa antiga provincia de Santiago a través do río Verdugo e de aí ao extremo norte da serra do Suído (Marco da Corcheta); ao sur limitaba con Portugal a través do río Miño; ao leste lindaba coa de Provincia de Ourense á altura da confluencia do pequeno regato Barxas co Miño, na beira dereita deste último, e cos cumes dos montes de Barcia do Seixo, até o citado Marco da Corcheta. Ao oeste o límite era o Océano Atlántico.

Os límites non coincidían coa diocese de Tui, que abranguía localidades ourensás e portuguesas.

### Cidades

As localidades máis importantes foron, en principio, Tui, que era e é sé episcopal, A Guarda, Baiona e Redondela; desde o século XVIII comeza a destacar Vigo.

### Subdivisións

A provincia estaba dividida en xurisdicións (Tui, Vigo, Fragoso, Tomiño, Gondomar, Tebra, Baiona e Miñor, Redondela e Reboreda, Valadares, Salvaterra, Crecente, Arbo, Achas etc) e algúns coutos (Goián, Picoña, Entenza, Parderrubias, Saxamonde, Zamáns etc).

### Valor administrativo

Como nos demais casos das antigas provincias, non tiñan as funcións administrativas que lles foran adxudicadas desde o período liberal. Un valor era fiscal, para repartir os impostos, que se pagarían a través da cabeza da provincia. Un segundo era representativo, pois os deputados para a Xunta de Galicia, repartíanse segundo esas mesmas cabezas provinciais.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Castro Redondo, Rubén (2019). *Cartografía digital de Galicia en 1753: Jurisdicciones, provincias y Reino*. Santiago de Compostela: Andavira. ISBN 978-84-949877-8-6.
* Río Barja, Francisco Xavier (1990). *Cartografía Xurisdiccional de Galicia no Século XVIII* (PDF). Consello da Cultura Galega. ISBN 84-87172-55-5.

### Outros artigos

* Provincia de Betanzos
* Provincia de Mondoñedo
* Provincia de Santiago

### Ligazóns externas

* Mundo Indígena e Romano na Antiga Provincia de Tui. Un Avance (III)
* Sobre o Vigo Romano, da Provincia de Vigo, e da Actualidade
Mapa do lagoMapa do lago
O **Lago Powell** é o segundo encoro en capacidade dos EEUU. Baña os estados de Arizona e Utah.

Historia
--------

Feito no río Colorado nos anos 1960, comezou a encherse no 1963. Subministra auga a 40 millóns de persoas, é aproveitado para irrigar máis de dous millóns de hectáreas, e permite subministrar ata 4200 MW. Cheo, ten un nivel da auga sobre o nivel do mar de 1128 msnm (no ano 2000 acadou os 1120 m). Debido ós depósitos de sedimentos do Colorado, despois de case sesenta anos de uso calcúlase que leva perdido o 7 % da súa capacidade.
A comezos da década de 2020 a cunca do río sofre unha seca que levou o nivel a unha altura de 1072 msnm.

Notas
-----

1. ↑  "Dwindling water levels of Lake Powell seen from space". *www.esa.int* (en inglés). Consultado o 2022-04-11.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q667507
* WorldCat
* VIAF: 245065413
* BRE: 2324891
* EBID: ID
* GeoNames: 5301420
* GND: 4232683-7
* GNIS: 1431462
* LCCN: sh85105967
* OSM: 370015

 |
A **bandeira de Gagauzia** serviu como bandeira do país dende a disolución da Unión Soviética en 1991.

A lei gagauza permite o uso dunha versión simplificada da bandeira para usos non-gobernamentais (persoal e comercial), sen estrelas. Para uso gobernamental, só a bandeira oficial é valida.

Deseño
------

A bandeira de Gagauzia é unha tea rectangular que consiste en tres raias coloreadas arranxadas horizontalmente na orde seguinte de arriba abaixo: azul (azur) - un 60 por cento da anchura da bandeira, raias brancas e vermellas da anchura igual dun 20 por cento cada un e treis estrelas amarelas na parte azur.

Outras bandeiras
----------------

* Bandeira civil.Bandeira civil.
* Bandeira non oficial do pobo gagauz.Bandeira non oficial do pobo gagauz.

Notas
-----

1. ↑  "(About the flag of Gagauzia (Gagauz Yeri), approved by local law about the National Flag of Gagauzia (GagauzYeri ) № 2 -IV / I from October 31, 1995)". Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 26 de xullo de 2015.
O **Vitória Sport Clube**, tamén coñecido como **Vitória de Guimarães**, é un club de fútbol portugués, da cidade de Guimarães, no Distrito de Braga. Foi fundado en 1922 e xoga na Primeira Liga.

Uniforme
--------

* **Uniforme titular**: Camiseta, pantalón e medias negras.
* **Uniforme alternativo**: Camiseta, pantalón e medias negras.

Historia
--------

O Vitória de Guimarães logrou unha gran tempada 2007–08 e clasificouse para a Liga de Campións da UEFA, vindo de xogar a tempada anterior na Liga de Honra, a Segunda División portuguesa.

Inchada
-------

O equipo conta cunha das mellores inchadas da liga. Xa que logo dos "tres grandes" (FC Porto, SL Benfica e Sporting) foi o que conseguiu un maior seguimento por parte dos seus afeccionados durante toda a tempada 2007-2008, ata a súa media por xornada supera á do SL Benfica e Sporting, vendendo 19.000 abonos por tempada.

Xogadores
---------

*Categoría principal: Xogadores do Vitória SC.*
### Cadro 2010/11

Palmarés
--------

* **Supercopa de Portugal (1)**: 1987-88
* Subcampión da Copa de Portugal (4): 1941-42, 1962-63, 1975-76, 1987-88

Ligazóns externas
-----------------

* Sitio web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223450
* WorldCat
* VIAF: 149491108

 |
A denominación en latín de **Christianorum regnum** que significa literalmente "reino dos cristiáns", foi a máis común para referirse ao dominio dos reis cristiáns na Galicia altomedieval entre os séculos VIII e X.

### Causas

Se ben o termo "reino dos cristiáns" semella na actualidade demasiado ambiguo para referirnos a un único reino medieval europeo, o certo é que esta denominación foi acuñada por dous principais motivos. Por unha banda, determinaba o contrapeso contra o veciño estado musulmán, o Emirato de Córdoba, marcando o carácter "cristián" dos novos reis galaicos independentes, e tentando con isto atraer a atención dos mozárabes en *Spania*. Por outra parte, o feito de que a Galicia altomedieval non estivera unificada baixo un único monarca, precisaba dun elemento aglutinador -a relixión- capaz de convencer aos aristócratas da antiga Gallaecia para que se uniran ao proxecto de restauración monárquica.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Xosé Antonio López Teixeira, Arredor da conformación do Reino de Galicia (711-910), Editorial Toxosoutos, S.L. 02/2003.
**Santo André de Carnoedo** é unha parroquia que se localiza no norte do concello de Sada. Segundo o IGE en 2013 tiña 1.005 habitantes (513 mulleres e 492 homes) distribuídos en 13 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 926 habitantes.

Patrimonio
----------

O seu territorio ten, cando menos, tres poboados castrexos:

* San Amede: un castro de pequenas dimensións emprazado nunha punta rochosa sobre o mar.
* Taibó: de tamaño mediano e forma circular, está bastante ben conservado.
* Espiñeiro ou Pazos: practicamente desaparecido pola acción urbanizadora dos últimos anos.

Ningún foi escavado, se ben foron catalogados por E. Monteagudo.

A igrexa parroquial de Santo André foi construída no 1878 e sufragada polo párroco Baltasar Canle Souto, coma reza unha inscrición. Tamén destaca un cruceiro do s. XVIII, así coma algunha mostra significativa da arquitectura popular.

Con todo, o seu patrimonio máis importante é o natural, especialmente a súa costa rochosa, na que se suceden as praias de Arnela, As Fontiñas, Os Lobos, Armenteiro, Pedralba, Lourido e Amoreiras e outros accidentes xeográficos como a Illa da Paz ou a punta de San Amede.

Historia
--------

O topónimo da parroquia é de orixe prerromana. Nas linguas gaélicas, a palabra *Carn* aplícase principalmente a sitios megalíticos ou a amilladoiros de pedras. O topónimo Carnoedo faría polo tanto probable referencia a un dolmen, mámoa, ou morea de pedras con significación relixiosa conservadas antigamente na parroquia.

Tradicionalmente, os seus habitantes combinaban coma profesión a pesca coa agricultura, coma se pode apreciar no Catastro de Ensenada.

Coma parroquia, Carnoedo adheriuse ás do seu contorno para formar o concello de Sada no ano 1812. Durante as primeiras décadas do s. XX destacaría pola actividade asociativa, co Sindicato de Oficios Varios y Campesinos de Carnoedo, ligado á CNT, ou a Asociación Agrario Republicana de Carnoedo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Carnoedo

| Lugares da parroquia de Carnoedo no concello de Sada (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| Agra | As Brañas | Campo da Cruz | Campo das Mantas | O Carballo | A Carreira | O Chan da Aldea | Espiñeiro | Fonte Grande | A Fonte Nova | Fonterrota | O Foxo | Gaiba | A Lamela | A Pedreira | A Pega | A Pereira | Os Pereiros | Ríos | Salto | Seixo | Sobre da Vila | Souto | Taibó | As Torres | A Xesteira |

### Parroquias de Sada

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Sada |  |
| --- | --- |
| Carnoedo (Santo André) | Meirás (San Martiño) | Mondego (San Xián) | Mosteirón (San Nicolao) | Osedo (San Xián) | Sada (Santa María) | Soñeiro (San Xián) | Veigue (Santa Comba) |

Notas
-----

1. 1 2 3  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Sada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11010981
* código INE: 15075010000

 |