|  |
| --- |
| **Historia da lingua grega**(ver tamén: alfabeto grego) |
| **Protogrego** (c. –2000)

---

 |
| **Micénico** (c. -1600–-1100)

---

 |
| **Grego antigo** (c. –800–-300)  *Dialectos*: Eolio, Arcadochipriota, Ático, Dórico, Macedonio, Xónico

---

 |
| **Koiné** (desde c. -300)

---

 |
| **Grego bizantino** (c. -330–1453)

---

 |
| **Grego moderno** (desde 1453) *Dialectos*: Capadocio, Chipriota,Demótico, Griko, Katharevousa, Póntico, Tsakonio, Ievánico |

Mapa de Grecia na Idade de Bronce como se describe na Ilíada de Homero
O **micénico** é a máis antiga forma coñecida da lingua grega, falada na Grecia continental e en Creta nos séculos -XVI a -XI, antes da invasión doria. Consérvase en inscricións en Lineal B, unha escrita inventada en Creta polo século -XIV. A maior parte dos exemplos desta escrita están en taboíñas de arxila atopadas en Knossos e en Pilos. A lingua recibe o nome de Micenas, o primeiro dos palacios que se escavou.

As taboíñas permaneceron moito tempo sen descifrar, propoñéndose todas as linguas concibíbeis como a que subxacía nelas, ata que Michael Ventris descifrou a escrita en 1952 e probou máis aló de toda dúbida que a lingua era unha forma antiga do grego.

A maioría dos textos das taboíñas son listas e inventarios. Non hai ningún texto narrativo e menos poético. Porén estas listas botan moita luz sobre o pobo que as escribiu e sobre o período micénico, ás vésperas da denominada Idade Escura de Grecia.

Fonoloxía e ortografía
----------------------

A lingua micénica consérvase no sistema de escrita Lineal B, que consiste en aproximadamente 200 signos silábicos e logogramas. Como o Lineal B deriva do Lineal A (sistema de escrita dunha lingua non descifrada da época minoica sen relación probabelmente co grego) esta escrita non reflicte plenamente a fonética do micénico: os grupos consonánticos non se escriben completos, xa que os signos de consoantes teñen todos a estrutura *consoante-vocal*, e *r* e *l* non se distinguen, nin é posíbel distinguir as categorías fonolóxicas gregas de xorda/sonora (agás nas dentais *d* e *t*) e aspirada/non aspirada; *l*, *m*, *n*, *r*, *s* finais de sílaba non se escriben.

A escrita distingue cinco timbres vocálicos, *a*, *e*, *i*, *o*, *u*, as semivogais *w* e *j* (tamén transcrita como *y*), tres líquidas, *m*, *n*, *r* e sete oclusivas, *d*, *k*, *p*, *q*, *s*, *t*, *z* (esta última debe representar un grupo consonántico *zd* correspondente á *Dzeta*).

Así *\*khrusos*, "ouro" aparece escrito cos signos *ku-ru-so*, e *\*gwous*, "vaca" cos signos *qo-u*.

A forma micénica do grego mantén un número de trazos arcaicos de herdanza indoeuropea, como as consoantes labiovelares que sufriran distintos cambios fonéticos dependendo do contexto cando o grego reapareceu escrito en forma alfabética varios séculos despois.

Corpus
------

O corpus micénico consiste en cerca de 6000 taboíñas, que poden verse incrementadas en futuros achados. As taboíñas clasifícanse segundo o lugar onde foron atopadas.

* **KN** Knossos: *ca*. 4360 taboíñas
* **PY** Pilos : 1087 taboíñas
* **TH** Tebas (micénico */Tegway/*): 99 taboíñas+ 238 publicadas en 2002.
* **MY** Micenas: 73 taboíñas
* **TI** Tirinto: 27 taboíñas.
* **KH** Khania: 4 taboíñas
* outras 170 inscricións en Lineal B atopáronse en xerras.

A inscrición micénica máis antiga coñecida, e polo tanto o testemuño máis antigo da lingua grega é o seixo de Kaftania descuberto en 1994, que data do século XVII a.C.. O seixo leva unha inscrición con oito signos silábicos, *a-so-na / qo-ro-qa / qa-jo* así como a imaxe do dobre machado.

Notas
-----

* Chadwick, John: *The Decipherment of Linear B*, Second edition (1990). Cambridge UP, 1958, ISBN 0521398304
* Chadwick, John: *The Mycenaean World*, Cambridge UP,1976, ISBN 0521290376
* Ventris, Michael, "Evidence for Greek dialect in the Mycenaean archives", in *Journal of Hellenic Studies,* LXXVII (1953), pp. 84ss.
* Ventris, Michael e Chadwick, John: *Documents in Mycenaean Greek*, Second edition (1974). Cambridge UP, 1956, ISBN 0521085586

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Jeremy B. Rutter, "Bibliography: The Linear B Tablets and Mycenaean Social, Political, and Economic Organization"
* The writing of the Mycenaeans (contén unha imaxe do seixo de Kafkania)
* Program in Aegean Scripts and Prehistory (PASP)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q668366
* BNCF: 121
* BNF: 119571972
* EBID: ID
* Glottolog: myce1241
* LINGUIST: gmy

 |