**Marilyn vos Savant** (|ˌvɒs səˈvɑːnt|), nada como **Marilyn Mach** en St. Louis o 11 de agosto de 1946, é unha columnista, escritora, conferenciante e dramaturga estadounidense. Foi considerada polo *Guinness Book of Records* como a persoa co maior cociente intelectual (CI) rexistrado, categoría que posteriormente a publicación retirou. Dende 1986 escribiu "Ask Marilyn", unha columna dominical na revista *Parade* en que resolve crebacabezas e contesta preguntas sobre diferentes temas. Entre eles destacou unha discusión sobre o problema de Monty Hall, ao que propuxo unha solución en 1990.

Traxectoria
-----------

Marilyn vos Savant é filla de Joseph Mach e Marina vos Savant. Savant considera que se deben conservar os apelidos anteriores ao matrimonio, cos fillos adoptando os do pai e as fillas os da nai. A palabra *savant*, que significa alguén que aprende, aparece dúas veces na súa familia: o apelido da súa avoa era Savant e o do seu avó vos Savant. É de ascendencia italiana, checoslovaca, alemá, e austríaca, sendo descendente do físico e filósofo Ernst Mach.

De adolescente, Savant traballou na tenda do seu pai e escribiu para xornais locais con pseudónimo. Casou aos dezaseis anos e divorciouse dez anos despois. O seu segundo matrimonio rematou cando tiña 35 anos.

Asisitu ao Meramec Community College e estudou filosofía na Universidade de Washington en St. Louis, mais deixouna dous anos despois para axudar a súa familia nun negocio de investimentos. Savant mudouse a Nova York na década de 1980 para seguir unha carreira como escritora. Antes de comezar a columna "Ask Marilyn", escribiu *Omni I.Q. Quiz Contest* para a revista *Omni*, que incluía cuestionarios sobre o cociente intelectual e exposicións sobre a intelixencia e a súa medida.

Savant casou con Robert Jarvik (un dos desenvolvedores do corazón artificial Jarvik-7 o 23 de agosto de 1987, e foi nomeada directora financeira de Jarvik Heart, Inc. Participou tamén na xunta directiva do National Council on Economic Education, na xunta de conselleiros da National Association for Gifted Children e no National Women's History Museum, e como membro do Committee for Skeptical Inquiry. Toastmasters International nomeouna unha das "Five Outstanding Speakers of 1999", e en 2003 recibiu un doutoramento en letras honorífico por The College of New Jersey.

### Salto á fama e tests de intelixencia

Savant foi incluída no *Guinness Book of World Records* como "Maior CI" entre 1985 e 1989 e entrou no Salón da Fama do Libro Guinness en 1988. Guinness retirou a categoría en 1990 tras decidir que os tests de intelixencia eran demasiado pouco fiables para designar un único posuidor do récord. A inclusión chamou a atención de todo o país.

Guinness citou os resultados de vos Savant en dous tests de intelixencia, o Stanford-Binet e o Mega Test. Realizou o test Stanford-Binet, Second Revision de 1937 aos dez anos. Afirmou que o seu primeiro test o realizou en setembro de 1956 e a medida da súa idade mental era de 22 anos e dez meses, obtendo unha puntuación de 228. Este foi o número incluído no *Guinness Book of World Records*, aparece nas seccións biográficas dos seus libros e é o que dá nas entrevistas.

O segundo test mencionado por Guinnes foi o Mega Test de Hoeflin, que realizou a mediados da década de 1980. O Mega Test obtén unha puntuación do CI multiplicando a puntuación Z normalizada do suxeito, ou a rareza dos datos brutos pola desviación típica e engade o resultado a 100. Os datos brutos de Savant foron de 46 sobre 48, cunha puntuación Z de 5,4 e unha desviación de 16, chegando a un CI de 186. O Mega Test foi criticado por psicólogos profesionais como deseñado e puntuado de xeito impropio, "nada menos que a pulverización do número".

Savant ve os tests de intelixencia como medidas dunha variedade de habilidades mentais e pensa que a intelixencia implica tantos factores que "intentar medilos é inútil". Vos Savant é membro das sociedades de alto cociente intelectual Mensa International e Mega Society.

"Ask Marilyn"
-------------

Despois da súa inclusión no *Guinness Book of World Records* en 1986, a revista *Parade* publicou un perfil dela xunto cunha selección de preguntas dos lectores e as súas respostas. *Parade* continuou a recibir preguntas, polo que se creou a columna "Ask Marilyn". Empregouna para contestar cuestións sobre moitos temas académicos, resolver crebacabezas propostos polos lectores, dar consellos empregando a lóxica e dar probas e crebacabezas ideados por ela mesma. Ademais da columna impresa semanal, "Ask Marilyn" foi unha columna diaria en liña en que resolvía preguntas controvertidas, corrixía erros, ampliaba respostas, volvía publicar artigos e resolvía cuestións adicionais.

Tres dos seus libros (*Ask Marilyn*, *More Marilyn* e *Of Course, I'm for Monogamy*) son recompliacións de preguntas e respostas de "Ask Marilyn". *The Power of Logical Thinking* inclúe moitas preguntas e respostas da columna.

Obras
-----

* 1985 – *Omni I.Q. Quiz Contest*
* 1990 – *Brain Building: Exercising Yourself Smarter* (co-written with Leonore Fleischer)
* 1992 – *Ask Marilyn: Answers to America's Most Frequently Asked Questions*
* 1993 – *The World's Most Famous Math Problem: The Proof of Fermat's Last Theorem and Other Mathematical Mysteries*
* 1994 – *More Marilyn: Some Like It Bright!*
* 1994 – *"I've Forgotten Everything I Learned in School!": A Refresher Course to Help You Reclaim Your Education*
* 1996 – *Of Course I'm for Monogamy: I'm Also for Everlasting Peace and an End to Taxes*
* 1996 – *The Power of Logical Thinking: Easy Lessons in the Art of Reasoning...and Hard Facts about Its Absence in Our Lives*
* 2000 – *The Art of Spelling: The Madness and the Method*
* 2002 – *Growing Up: A Classic American Childhood*

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Knight, Sam (10 de abril de 2009). "Is a high IQ a burden as much as a blessing?". *Financial Times* (Financial Times Ltd). Consultado o 7 de outubro de 2013.
2. ↑  "MILESTONES: August 11 birthdays for Viola Davis, Tomi Lahren, Joe Rogan". *Brooklyn Eagle*. 11 de agosto de 2020. Consultado o 3 de outubro de 2020.
3. ↑  The Time Everyone "Corrected" the World's Smartest Woman". *Priceonomics*, 19 de febreiro de 2015
4. ↑  vos Savant, Marilyn (25 de novembro de 2007). "Ask Marilyn". *Parade*. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2008.
5. ↑  vos Savant, Marilyn (23 de xaneiro de 2008). "Keeping It in the Family". *Parade*.
6. ↑  vos Savant, Marilyn (4 de maio de 2013). "Ask Marilyn: The 'First Sandwich Generation': True Trend or Marketing Invention?". *Parade*. Consultado o 2013-08-15.
7. 1 2 3  Baumgold, Julie (6 de febreiro de 1989). "In the Kingdom of the Brain". *New York Magazine* (New York Media, LLC).
8. ↑  Vitez, Michael (12 de outubro de 1988). "Two of a Kind". *The Chicago Tribune*.
9. ↑  "Love Stories We Love". *Parade* (en inglés). 6 de febreiro de 2015. Consultado o 6 de febreiro de 2022.
10. ↑  McCleary, Kathleen (11 de setembro de 2018). "Marilyn's Rules for a Happy Marriage". *Parade* (en inglés). Consultado o 6 de febreiro de 2022.
11. ↑  "About – National Women's History Museum – NWHM". Consultado o 19 de febreiro de 2016.
12. ↑  "CSI Fellows and Staff". Center for Inquiry. Consultado o 20 de xuño de 2012.
13. ↑  "Ask Marilyn Stream". *Parade: Entertainment, Recipes, Health, Life, Holidays*.
14. ↑  Knight, Sam (10 de abril de 2009). "Is a high IQ a burden as much as a blessing?". *Financial Times* (Financial Times Ltd.).  Castles, Elaine E. (6 de xuño de 2012). *Inventing Intelligence*. ABC-CLIO. p. 3. ISBN 978-1-4408-0338-3. Consultado o 31 de agosto de 2013.
15. ↑  Carlson, Roger D. (1991). Keyser, Daniel J.; Sweetland, Richard C. eds. *Test Critiques*. *Test Critique: The Mega Test* (Volume VIII ed.) (PRO-ED). pp. 431–435. ISBN 0-89079-254-2.
16. ↑  vos Savant, Marilyn (17 de xullo de 2005). "Ask Marilyn: Are Men Smarter Than Women?". *Parade*. Arquivado dende o orixinal o 11 de outubro de 2007. Consultado o 2008-02-25.
17. ↑  Thompson, D. (5 de xullo de 1986). "Marilyn's Most Vital Statistic". *The Courier-Mail*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Páxina oficial". Arquivado dende o orixinal o 1 de novembro de 2018.
* "Ask Marilyn". Parade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234122
* WorldCat
* VIAF: 54799724
* BIBSYS: 90944964
* BNB: ID
* BNE: XX916871
* CANTIC: a11056460
* CiNii: DA10255904
* Discogs: 5741284
* GND: 172547997
* ISNI: 0000 0001 1027 1523
* LCCN: n84182797
* LibraryThing: savantmarilynvos
* NDL: 00516784
* NKC: uk2012677847
* NLA: 35627416
* NNDB: 000025581
* NTA: 085434787
* OL: OL447094A
* SUDOC: 163841810
* zbMATH: vos-savant.marylin

 |