Este artigo trata sobre o xornalista e tradutor. Para o artigo sobre o seu pai véxase: Plácido Castro Rivas.
**Plácido Ramón Castro del Río**, nado en Corcubión o 25 de xaneiro do 1902 e finado en Cambados o 17 de xullo de 1967, foi un escritor, xornalista e tradutor galego. Foi unha figura destacada do galeguismo de entreguerras, así como un activo persoeiro da cultura galega na diáspora, durante a súa estadía no Reino Unido tras a Guerra Civil.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Plácido Castro Rivas e de Eufrasia del Río Recamán. Tivo unha irmá chamada Hermitas Castro, nove anos máis vella. Cando tiña seis anos os pais trasladáronse ao Reino Unido, e en 1911 estaban establecidos en Cardiff. O pai era empresario do carbón, e naquela altura Gales era unha das grandes rexións mineiras da illa. No Reino Unido proseguiu os seus estudos, primeiro en Cardiff e posteriormente na cidade de Scarborough, onde estudou ata secundaria. Logo mudouse a Glasgow, onde estudou Arquitectura naval na universidade desa cidade entre 1918 e 1921. Tamén realizou estudos complementarios no Royal Technical College da mesma cidade. Durante esa etapa universitaria comezou o seu labor como tradutor. Esporadicamente visitaba Galicia, pasando temporadas na vila de Cambados, na cal participou en actividades culturais.

Posteriormente asentouse en Londres, desde onde, en 1927, comezou a súa colaboración cos xornais *El Pueblo Gallego* e *Informaciones*, así como en publicacións próximas ás Irmandades da Fala, como *A Nosa Terra* e *Céltiga*.

### Volta a Galicia

En 1930 retornou a Galicia, e ao pouco empezou a colaborar coas Irmandades da Fala. En decembro de 1931 deveu membro da Asemblea Fundacional do Partido Galeguista, e foi votado para o Consello Permanente. O seu peso no Partido Galeguista era tal que, na III Asemblea (1933), foi o membro que máis apoios recibiu para as eleccións á executiva do partido, con 1.654 votos.

19 de xuño de 1932. Nesta foto de grupo aparecen, entre outros: Ramón Villar Ponte, Fernández del Riego, Antón Villar Ponte, Plácido Castro, Otero Pedrayo, Ramón Rodríguez Somoza, Manuel Beiras, Manuel Lugrís, Castelao, Suárez Picallo, Carlos Maside e Alexandre Bóveda.
No ano 1933 participou como representante de Galicia no IX Congreso de Nacionalidades Europeas celebrado en Berna, onde se considerou a Galicia como unha nación, o cal posteriormente serviu a Castelao para defender a condición nacional de Galicia.

A declaración institucional presentouse en galego e en inglés, e nela declarouse:

> 
> 
> "O Partido Galeguista, partido nacional dos galegos, representado no parlamento español polos deputados Otero Pedraio, Castelao e Suárez Picallo, declara solemnemente (...) que conta con máis de dous millóns de almas e habita a totalidade do territorio de Galiza, é unha nación ben definida, que se diferencia claramente dos outros pobos que habitan España. A súa orixe, a súa historia, o seu idioma, e os seus costumes xustifican esta diferenza dunha maneira absoluta".
> 
> 

En 1936, co levantamento militar contra a República, detivérono en Muxía e procesárono. Foi condenado á inhabilitación absoluta, ao desterro de máis de cen quilómetros de Muxía e a unha cuantiosa multa. A raíz disto, instalouse en Coruxo (Vigo), onde se adicou á tradución de poesía inglesa. En 1944 casou con Jesusa Piñeiro en Cambados, e do matrimonio naceron oito fillos.

### Segunda etapa no Reino Unido

Debido á inhabilitación que pesaba sobre el e á ditadura, exiliouse[*cando?*], primeiro en Portugal e finalmente de volta no Reino Unido, onde se asentou de novo en Londres. Alí traballou durante seis anos como locutor-redactor da BBC, onde realizou o *Galician Programme*, a primeira emisión radiofónica estable en lingua galega. Durante este período colaborou tamén con xornais como *Jornal de Notícias* do Porto, *La Nación* de Bos Aires e *Galicia Emigrante*.

### Volta definitiva a Galicia

Logo de que se levantase a inhabilitación que pesaba sobre el[*cando?*], volveu a Galicia; residiu en Cambados e traballou no Instituto Laboral de Vilagarcía, onde exerceu como profesor de inglés. Os xornais cos que colaborou nesta época foron o *Diario de Pontevedra*, *El Pueblo Gallego* e, especialmente, *Faro de Vigo*. Tamén participou activamente na promoción da Festa do albariño, na creación da Romaría Viquinga de Catoira en 1961, e do Ateneo Ullán.

A revista *Grial* publicou en 1963 a súa tradución de *Rubáyiát*, de Omar Khayyam, vertida ao galego desde a versión inglesa de Edward Fitzgerald, e en 1967, xa a título póstumo, un ensaio sobre William Butler Yeats.

Finou en Cambados en 1967, tras conseguir unha praza como profesor numerario unha vez presentado o seu estudo comparativo entre a poesía de Christina Rossetti e Rosalía de Castro.

Recoñecemento
-------------

Antón Villar Ponte, Castelao, Lugrís, Plácido Castro, Pedro Galán Calvete e outros, na Coruña.
Logo de décadas de relativo esquecemento, a figura de Plácido Castro recobrou notoriedade sobre todo grazas á tarefa de recuperación levada a cabo por Xulio Ríos, analista do IGADI. A iniciativa desa institución, en 2001 foi creada a Fundación Plácido Castro, que ten como obxectivos manter o legado de Castro e promocionar a tradución de libros ao galego.

En memoria da súa destacada faceta coma tradutor, instituíuse o Premio de Tradución Plácido Castro, que cada ano recoñece a mellor tradución á lingua galega publicada na Biblioteca Virtual BIVIR. A este respecto, verbo da tradución, no limiar da obra *Poesía inglesa e francesa vertida ao galego* (Ed. Alborada, 1949), que Castro asina conxuntamente con Lois Tobío e F. M. Delgado Gurriarán, sinálase:

> 
> 
> "A ruindade dunha tradución literaria pode vir, naturalmente, ou da incapacidade para enxerga-la obra orixinal, ou de impotencia para rendela nunha nova lingua. E aínda sendo imprescindible para un cumprido fin ter vencido estas dúas limitacións, quizais sexa máis decisivo o vencemento de derradeira.
> 
> 

En 2016 e 2017 foi candidato a ser a figura homenaxeada no Día das Letras Galegas correspondente aos anos 2017 e 2018, respectivamente, canda outros autores como Ricardo Carballo Calero, María Victoria Moreno, Antón Fraguas Fraguas e Eusebio Lorenzo Baleirón.

Obra
----

### Ensaio

* *La Saudade y el Arte en los pueblos célticos* (1927), con prólogo de Manuel Portela Valladares.

### Tradución

* "Teatro irlandés. Dous folk-dramas de W.B. Yeats". Editorial Nós, volume LXIX, 1935. En colaboración cos irmáns Villar Ponte.
* *Poesía inglesa e francesa vertida ao galego*. Bos Aires: Editorial Alborada, 1949. Conxuntamente con Lois Tobío Fernández e Florencio Delgado.
* "Do inglés ao galego. Un pequeno feixe de poesía". *Galicia emigrante*, ano II, nº 8, 1955, pp. 18–19.
* *Rubáyiát*, de Ómar Khayyám. Espiral Maior, 1965. Colección "A illa verde".
* *Verbas Atlánticas. Poesía inglesa, escocesa e irlandesa traducida por Plácido Castro*. Fundación Plácido Castro (edición a cargo de Laura Linares), 2016.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Casa natal en Corcubión |
| Casa natal en Corcubión  |

|  |
| --- |
| Plácido Castro en Inglaterra na época de estudante. |
| Plácido Castro en Inglaterra na época de estudante.  |

|  |
| --- |
| Placa no Edificio Banca Viñas-Aranda, na Rúa Reconquista de Vigo. |
| Placa no Edificio Banca Viñas-Aranda, na Rúa Reconquista de Vigo.  |

|  |
| --- |
| Sepultura no cemiterio de Santa Mariña de Cambados. |
| Sepultura no cemiterio de Santa Mariña de Cambados.  |

 |

Notas
-----

1. 1 2  Census of England and Wales, 1911, republicado pola galicianista Kirsty Hooper na súa conta de twitter BooksonSpain (5/10/2013).
2. ↑  Chío da investigadora Eva Moreda, 5/10/2013.
3. ↑  Talvez de maneira errónea, diversas publicacións, tales que *Galegos na Historia. Plácido Castro* (Ir Indo, 1997) ou *Plácido Castro e o humanismo, onte e hoxe* (IGADI, 2015) mencionan que completou estudos de Filoloxía inglesa no canto dos de Arquitectura Naval.
4. ↑  Díptico publicado pola Fundación Plácido Castro, dependente da IGADI, e realizado por Xabier Camba Sanmartín e Luís Rei Núñez
5. ↑  *Setembro de 1933: Galiza, unha nación en Europa*
6. ↑  "Plácido Castro: biografía!, en *Verbas atlánticas. Poesía inglesa, escocesa e irlandesa traducida por Plácido Castro* (ed. Laura Linares Fernández). Fundación Plácido Castro, 2016 (p.11).
7. ↑  Bivir.com
8. ↑  VI Conferencia Anul Plácido Castro. "Significación e importancia de Plácido Castro no panorama da tradución en Galicia" (páx. 9). Por Valentín Arias e Alberto Álvarez Lugrís, o 25 de xaneiro de 2005.
9. ↑  "A RAG elixe o sábado a figura literaria que protagonizará…" RAG, 13/6/2017.
10. ↑  *«Todas as facetas de Plácido Castro xiran arredor da dignificación do galego»*, entrevista coa editora da obra en *La Voz de Galicia* o 12 de xaneiro de 2017.
11. ↑  Infancia (1902-1908)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Castro, Susi; Ríos, Xulio (2023). *Plácido Castro. Nós mesmos no mundo*. Fundación Plácido Castro.
* Antón Posse e Xulio Ríos (coords.), ed. (2013). *Plácido Castro. Un galego en Irlanda* (PDF). Vigo: Fundación Plácido Castro. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 19 de agosto de 2021.
* Ríos Paredes, Xulio (1997). *Plácido Castro. Humanista, liberal, cosmopolita: símbolo da universalidade e do nacionalismo galego*. Galegos na Historia nº 8. Vigo: Ir Indo Edicións.
* Ríos Paredes, Xulio (2011). *Irlanda en Plácido Castro*. Redondela: IGADI.
* Ríos Paredes, Xulio (2013). *101 máximas e reflexións de Plácido Castro*. Fundación Plácido Castro.
* VV.AA (2002). *Plácido Castro no centenario*. Textura internacional nº 4. Vigo: IGADI.


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Plácido Castro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Fundación Plácido Castro
* Ríos, Xulio. "Plácido Castro". *Álbum de Galicia* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12397803
* WorldCat
* VIAF: 18363753
* BNE: XX1087770
* Dialnet: 1727338
* FAST: 1990680
* GND: 131699040
* ISNI: 0000 0000 5923 0442
* LCCN: n2006038424
* OL: OL4990367A

 |