recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Os **casuals** é a denominación inglesa dun grupo de seareiros de fútbol británicos que se caracterizaban por vestir roupa formal. Tiveron o seu momento de apoxeo entre os anos 70 e 80 do século XX. Poderiamos traducilos polos **formais**.

Orixes
------

Os casuals comezaron a medrar cando os seareiros de fútbol británicos regresaban das competicións futbolísticas por Europa continental, particularmente os ingleses Nottingham Forest, West Ham United F.C. e moi en especial Everton F.C. e Liverpool F.C.. Moitos deles traían destas viaxes roupa mercada en tendas de deseñadores italianos ou franceses, que lles daba un aspecto *formal*, en contraste coas roupas deportivas que vestían ao saír do Reino Unido. A roupa procedía en casos concretos de saqueos a tendas, que nacían de liortas protagonizadas polos hooligans ou seareiros violentos.

Os seareiros vestidos de formal, os casuals, foron neses anos motor de conflitos e liortas ao infiltrárense entre os afeccionados dos equipos contrarios. O éxito desta moda debeuse fundamentalmente a dous factores: dunha banda, esta vestimenta servíalles de camuflaxe diante das accións da policía, que procuraba seareiros violentos de estética skin-head ou vestidos con roupas deportivas do club que animaban. Doutra, permitíalles continuar as liortas nos pubs, pois moitos deles tíñanlle (e aínda teñen) prohibida a entrada a seareiros portando bufandas, puchos ou camisolas identificativas de determinados equipos.

Entre as marcas de roupa preferidas polos casual están Fila, Stone Island, Fiorucci, Pepe, Benetton, Sergio Tacchini, Ralph Lauren, Lyle & Scott, Le Coq Sportif, Ellesse, Lacoste, Quiksilver, Rip Curl, Kappa, Kickers, Pringle, Burberry e Slazenger.

Ligazóns externas
-----------------

* Casuals e as súas marcas de roupa
* Countylad.com Arquivado 05 de marzo de 2007 en Wayback Machine. Páxina web Casual
Diferentes cosméticos.
Un **estilista** é un profesional que se dedica a asesorar sobre a vestimenta, o peiteado e en xeral a imaxe e estética dos seus clientes, normalmente tomando como guía a moda ou tendencias do momento.

Formación e requisitos (España)
-------------------------------

Os estilistas son os profesionais encargados de crear unha harmonía estética ao redor dun suxeito ou escenario. O estilita encárgase de seleccionar os elementos adecuados para unha editorial de revista, campañas publicitarias, televisión, vídeos musicais, presentacións en concertos e calquera aparición pública dalgún modelo ou celebridade. Os estilistas xeralmente son parte dun equipo requirido polo cliente para traballar xunto con deseñadores de moda, fotógrafos, directores, peiteadores e maquilladores para crear un aspecto particular ou un tema para un proxecto específico.

Para traballar como estilista hai varias vías a seguir:

* Formación Profesional de Grao Superior: Estilismo, Asesoría de imaxe persoal,deseño en estilismo de indumentaria e en modelismo.
* Estudos Universitarios de Grao Superior: Escolas de deseño e moda.
* Outros Estudos:
	+ Cursos de peiteado.
	+ Cursos de maquillaxe.
	+ Cursos de estilismo de moda.
	+ Cursos de estilismo, imaxe e moda.
	+ Cursos de fotografía de moda e estilismo persoal.

Mercado Laboral
---------------

As saídas profesionais do estilismo son as seguintes:

* Estilista.
* Editor de Moda.
* Asesor Persoal.
* Estilista de Pasarela.
* Estilista de Fotografía.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Deseño de moda.
**Víctor Fernando Castro Villar**, nado en Niñóns (Ponteceso) en 1948 e finado en Tallo (Ponteceso) o 1 de setembro de 2001, foi un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Presidente da Asociación de Veciños de San Blas de Tallo. Foi elixido concelleiro en Ponteceso nas eleccións municipais de 1991 como número 3 da candidatura do PSdeG-PSOE, a cal foi a máis votada e formou goberno en minoría. Trala dimisión de Ramón Saleta Neira foi elixido alcalde de Ponteceso en novembro de 1992, formando un goberno de coalición co PSG-EG. Porén, a ruptura do acordo de goberno en marzo de 1993 supuxo a presentación por parte do PPdeG e do PSG-EG en maio dunha moción de censura que fixo alcalde ó conservador José Luis Fondo Aguiar. Volveu ser concelleiro tralas municipais de 1995 como número 3 da candidatura socialista, logrando maioría absoluta o PPdeG e permanecendo como concelleiro da oposición ata 1999.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ramón Saleta Neira** |  **Alcalde de Ponteceso** 1992 - 1993 | Sucesor:**José Luis Fondo Aguiar** |

Vida persoal
------------

Estaba casado e tiña 1 filla. Faleceu dun infarto mentres paseaba en bicicleta pola parroquia de Tallo o 1 de setembro de 2001

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, Carballo, 4-9-2001, p.4.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-5-1993, p.31.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, Carballo, 2-9-2001, p.2.

Véxase tamén
------------

### Outras páxinas

* Eleccións municipais en Ponteceso
Un **estimulante** (do verbo latino *stimulāre*) ou **psicoestimulante** ou **psicotónico** é, en termos xerais, unha droga que aumenta os niveis de actividade motriz e cognitiva, reforza a vixilia, o estado de alerta e a atención e, frecuentemente, ten potencial euforizante.

Inicialmente, ser humano descubriu os estimulantes na natureza, pois atopábanse (o igual que agora) profusamente distribuídos en distintas especies vexetais. Dende entón, estes teñen coexistido co noso xénero, forxando hábitos e crenzas profundamente arraigados en todas as culturas.

A partir do século XIX, sumáronse a esta clase farmacolóxica as moléculas illadas do substrato vexetal (fundamentalmente alcaloides) e, máis tarde, aquelas que xurdiron como produto exclusivo de reaccións químicas ensaiadas polos ser humano, é dicir, as variantes sintéticas.

| * v
* c
* e
Estimulantes |
| --- |
| 
* Adrafinil
* Adrenalina
* Anfetamina
* Armodafinil
* Cafeína
* Cocaína
* Efedrina
* Metilfenidato
* Modafinilo
* Nicotina

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211036
* BNCF: 1011
* BNF: 12286673r
* EBID: ID
* GEC: 0181886
* JSTOR: stimulants
* LCCN: sh85128149
* MAG: 2780557958
* NDL: 00564760
* PSH: 13099

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000697
* MeSH: D27.505.954.427.220

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **estilo indirecto libre** (ou **discurso indirecto libre**) é un estilo narrativo no que o narrador transmite mediante a súa voz o que o personaxe dixo. O narrador cede a palabra indirectamente aos personaxes, inserindo no relato fragmentos do seu discurso e non o advertindo expresamente mediante técnicas como o monólogo. Comparte certas características do estilo indirecto pero as pasaxes que o usan resultan con frecuencia ambíguas sobre se o que se transmite é o punto de vista do narrador ou do personaxe.

Exemplos
--------

O estilo indirecto libre é característico da novela moderna. Destacaron Jane Austen e Flaubert.

### Véxase

* Modalidade narrativa

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1355481
* JSTOR: free-indirect-discourse
* MAG: 114121747

 |
O **esbat** é a celebración da lúa chea por parte da Wicca. Adoitan ser festas máis pequenas e con moita menos parafernalia ritualista que os sabbats, por que normalmente van acompañados de meditación e de observancia ritual, en grupo ou en solitario, ademais de ser unhas festas moi solemnes. Celébranse, de preferencia, pola noite, aínda que o poder e a influencia da lúa chea tamén está presente polo día.

A palabra Esbat ven da palabra francesa *s'ebattre*, que significa divertirse. Orixinariamente, estas reunións privadas tiñan lugar na obscuridade da noite, dentro dun bosque, nun claro, e nunha zona moy profunda a ser preferible. Na Wicca é importante a proximidade ós elementos, polo que moitos wiccanos realizan as cerimonias "revestidos de ceo", é dicir, espidos ó aire libre. (É unha manifestación de inocencia e de retorno á natureza, aínda que isto non é necesario, existen moitos grupos que traballan vestidos).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1022356
* LCCN: sh2018002582

 |
**Francisco "Patxi" Gamborena Hernandorena**, nado en Irún (Guipúscoa) o 14 de marzo de 1901 e finado en Donostia o 30 de xullo de 1982, foi un futbolista e adestrador de fútbol vasco. Xogaba de centrocampista e foi internacional coa selección española.

Traxectoria
-----------

### Como xogador

Toda a súa carreira futbolística transcorreu no Real Unión de Irún, en cuxas categorías inferiores entrou en 1915, en 1921 xa se asenta no once titular do primeiro equipo e non o deixará ata 1934, anos nos que gañou dúas Copas do Rei (en 1924 e 1927).

Co club irundarra viviu o debut na recentemente creada Primeira División e o descenso a Segunda División anos despois.

### Coa selección de fútbol

Tamén foi internacional coa Selección de fútbol de España, coa que participou nos Xogos Olímpicos de 1924 e 1928, disputando un total de 20 encontros. Debutou co combinado o 7 de outubro de 1921.

### Como adestrador

Unha vez retirado do fútbol en activo dirixiu como adestrador a varios equipos, debutou trala guerra civil, en 1939, no Hércules CF pero só durou unha tempada. Posteriormente dirixiu á Real Sociedad (1941/42) e ao Real Oviedo (1947/48).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo no ABC co gallo da súa morte *(en castelán)*
* Artigo no Mundo Deportivo *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3750995
* Auñamendi: 60420
* DBE: francisco-gamborena-hernandorena
* BDFutbol: 10210
* EUfootballInfo: 6505
* FIFA: 292437
* FootballDatabase: 37452
* NFT: 18318
* Sports Reference: patxi-gamborena-1
* Transfermarkt: 580981

 |
A **Escala Técnica de Ameaza de Impacto de Palermo** (en inglés *Palermo Technical Impact Hazard Scale*) é unha escala de tipo logarítmica (base 10) cuxa función é medir o risco de impacto dun obxecto próximo á terra (NEO, do inglés *Near Earth Object*). Serve para comparar a probabilidade de impacto potencial dun obxecto detectado co risco medio doutro obxecto de igual ou superior tamaño segundo o tempo que falta ata o impacto potencial previsto.

Existe outra escala similar chamada Escala de Turín, que toma valores discretos (niveis 0-12) co que facilita a súa comprensión ao ser menos técnica e que está orientada cara a xente con menos coñecementos teóricos.

Os valores que pode tomar a escala de Palermo son de carácter continuo a diferenza da escala de Torino. O valor -2 significa que só existe un 1% do risco medio de impacto. O valor 0 indica que a probabilidade de impacto é a mesma que a probabilidade do risco medio. O valor 2 indicaría que a probabilidade de impacto é 100 veces superior ao risco medio.

Fórmula
-------

A fórmula de cálculo da escala de Palermo é: 
{\displaystyle P=\log \_{10}{\frac {p\_{i}}{f\_{B}T}}}

* sendo {\displaystyle p\_{i}\;} a probabilidade de impacto,
* {\displaystyle T\;} é o período que falta ata o evento,
* e {\displaystyle f\_{B}\;} é a frecuencia anual de impacto. Actualmente está estimada en: {\displaystyle f\_{B}=0.03E^{-0.8}\;}

Notas
-----

* Steven R. Chesley, Paul W. Chodas, Andrea Milani, Giovanni B. Valsecchi et Donald K. Yeomans, "Quantifying the Risk Posed by Potential Earth Impacts", Icarus, 2002, p. 423-432

Véxase tamén
------------

### Ligazóns internas

* Cráter
* Chuvia de meteoros
* Evento de Tunguska
* Evento K-T

### Ligazóns externas

* Descrición da escala de Palermo *(en inglés)*: Palermo ScaleArquivado 08 de febreiro de 2017 en Wayback Machine.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco González (homónimos).
**Francisco González Amadiós**, ***Panchulo***, nado en Vigo o 26 de xullo de 1924 e finado na mesma cidade o 6 de abril de 1997, foi un economista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Francisco González Garra. Licenciado en Ciencias Económicas. Foi un dos dirixentes do Movemento Socialista de Galicia, que en 1975 se integrou no Partido Socialista Galego. Foi o candidato número cinco do PSG pola provincia de Pontevedra nas eleccións xerais de 1977. Foi senador electo por Pontevedra polo PSdeG-PSOE nas eleccións de 1979. Elixido deputado do Parlamento galego polo PSOE nas dúas primeiras lexislaturas, foi vicepresidente do Parlamento. Posteriormente ingresou no BNG.

Vida persoal
------------

Casou con Marisa Pérez, filla de Telmo Pérez.

Notas
-----

1. ↑  *Faro de Vigo*, 10-5-1977, p. 23.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Necrolóxica en *El País*

* Ficha no Senado
**Celso Pérez Enríquez**, coñecido como **Celso de Poulo**, nado o 1 de abril de 1885 en Cerdal (Gomesende) e finado no Alto do Forriolo o 18 de agosto de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Porto Rico en 1902, con 17 anos. Retornou a Galicia en 1918 e coñeceu á que había ser a súa muller, Dolinda Pérez Fernández, coa que casou ao ano seguinte. Instalou unha tenda en Gomesende chamada El Recreo Obrero. Durante a Segunda República foi simpatizante da ORGA e do Partido Galeguista. Logo da vitoria da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, o 16 de marzo, o gobernador de Ourense nomeouno alcalde de Gomesende. O día 23, o Pleno da Deputación designouno deputado polo distrito de Celanova e Bande e representante da Xunta Provincial de Transporte.

Lois Antón Pérez depositando flores no monumento aos represaliados no Alto do Forriolo.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e trasladado á Prisión Provincial de Ourense, de onde pasou ao mosteiro de Celanova. Foi fusilado no Alto do Forriolo, na estrada entre Celanova e Xinzo de Limia, o 18 de agosto de 1936 e soterrado nunha foxa común. Os seus restos foron exhumados polo seu fillo Arturo Pérez Pereira en 1981.

O poeta Xoán Carlos Domínguez Alberte dedicoulle un poema.

Notas
-----

1. ↑  Domínguez Alberte, Xoan Carlos (2009). *Incivil*. Toxosoutos. p. [*cómpre nº de páxina*]. ISBN 9788492792207.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pérez Viso, A. (2007). "Celso do Poulo. O asasinato do alcalde de Gomesende". *Caderno Arraiano*: 25–40.
* Veiga Taboada, M. (2005). "Non me matedes que deixo sete fillos" (PDF). *Arraianos* (3): 42–43. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10/12/2017. Consultado o 8/8/2013.

### Ligazóns externas

* 

* Celso Pérez Enríquez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Méndez Ferrín, X. L. (4 de setembro de 2006). "No Furriolo (2)". *Faro de Vigo*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:' |  **Alcalde de Gomesende** 1936 | Sucesor:' |
**Francisco Mazariegos Martínez**, nado na Coruña o 5 de xaneiro de 1904 e finado na mesma cidade o 31 de agosto de 1936, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Empregado de banca, traballaba no Banco Pastor da Coruña. Foi presidente do Sindicato de Banca da UGT e estaba afiliado á Agrupación Socialista da Coruña. Foi o autor do emblema da bandeira da Federación Española de Trabajadores del Crédito y las Finanzas en 1933-1934. Pertenceu ao Comité Revolucionario da Coruña durante a folga xeral revolucionaria de 1934, foi detido e condenado a seis anos de prisión. Saíu da cadea coa amnistía de febreiro de 1936 logo do triunfo do Frente Popular. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi detido o 20 de xullo, ingresou na prisión provincial onde estivo incomunicado. Sometido a consello de guerra por rebelión militar, foi condenado a pena de morte e fusilado no Campo da Rata o 31 de agosto de 1936, xunto a Alfredo Suárez Ferrín, Manuel Guzmán García, Francisco Prego Campos, Joaquín Martín Martínez e Ramón Maseda Reinante.

Vida persoal
------------

Casou en 1931 con Mercedes Romero Abella, mestra que tamén foi asasinada polos sublevados.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-9-1936, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lamela García, Luis (2002). *A Coruña 1936. Memoria convulsa de una represión*. Sada: Do castro. p. 114. ISBN 84-8485-076-5.

### Ligazóns externas

* 

* Francisco Mazariegos Martínez na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q108128175
* DSBE: 12771\_mazariegos-martinez-francisco

 |
**Fernando Ariel Barboza Rilo**, nado en Montevideo o 12 de maio de 1964 e finado na mesma cidade o 1 de setembro de 2014, foi un futbolista uruguaio que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa traxectoria no fútbol profesional no Nacional de Montevideo en 1983, despois xogou cedido en equipos uruguaios coma o Rampla Juniors FC e o Central Español FC antes de xogar cedido no Celta de Vigo a fase de ascenso a Primeira da tempada 1986/87.

Ese ano un dos puntais da dianteira celeste, Pichi Lucas, lesionouse o menisco no penúltimo encontro do torneo regular polo que se perdería toda a fase de ascenso, así é como chega Barboza a Vigo para acompañar a Baltazar na dianteira, por un prezo de 3 millóns de pesetas por oito encontros e catro goles, que axudaron a acadar o ascenso na liguilla de promoción.

Ao ano seguinte o Celta tentou por tódolos medios facerse cos servizos do dianteiro charrua pero as altas pretensións do Naciontal de Montevideo fixeron imposíbel a operación, pese a que o xogador demostrou a súa preferencia por Vigo.

Porén ese mesmo ano ficharía por outro equipo da Liga Española, o Elche CF na Segunda División onde xogou dous anos, no primeiro acadando o ascenso a Primeira e outra vez o descenso á seguinte, con non moita sorte, xa que so marcaría un gol por tempada.

A partir dese ano cambiaría de equipo con bastante asiduidade, pasando po Wanderers FC, Novelda CF, Deportivo Quito, Tanque Sisley, CA Progreso, Villa Española, Club Bella Vista, Rocha FC, Colón Fútbol Club, CA Basáñez, Estoril, LDU Quito, Gimnástico e Salus Football Club.

Unha vez retirado do fútbol converteuse no secretario da FAP, Federación Americana de futbolistas Profesionales.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1986-87 (ascenso á Primeira División) |
| --- |
| Javier Maté  ·  Lema  ·  Maraver  ·  Atilano  ·  Jimmy Hagan  ·  Cándido  ·  Baltazar  ·  Vicente  ·  Barboza  ·  Alvelo  ·  Nacho  ·  Tono  ·  Gelo |
| Pichi Lucas  ·  Camilo  ·  Villanueva  ·  Arteaga  ·  Manolo  ·  Carlos Freire  ·  Gustavo Loureiro  ·  Marián |
| Adestrador: Colin Addison |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18216371
* BDFutbol: 2892
* Transfermarkt: 276611

 |
**Celso Romero Peláez**, nado en Xinzo de Limia en 1897 e finado en Caracas nos anos cincuenta, foi un avogado e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o Bacharelato en Ourense e Dereito en Valladolid. Participou na campaña anticaciquil en 1923 e colaborou en *La Zarpa*. Exerceu como avogado na Coruña, foii vicepresidente da Reunión de Artesanos e colaborou en *El Momento* e *El Pueblo Gallego*. Militante do Partido Radical, en maio de 1934 pasou ao Partido Radical Demócrata. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exiliouse en Venezuela, onde escribiu varias obras de teatro, traduciu libros de bioloxía e colaborou en *El Tiempo*.

Obras
-----

* *El drama de Bolívar*, 1942.
* *Noche oscura de España*, 1946.
* *El retiro de Don Juan*, 1946.
* *Lincoln el leñador. Drama en tres actos*, 1948.
* *El amor los caminos y las horas*, 1953.

Notas
-----

1. ↑  López Cid, José Luis (30-10-1986). "Nuestros exiliados desconocidos". *La Voz de Galicia*: 33.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 31-5-1934, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez, Edelmiro (2012). "Celso Romero Peláez". *Lethes*.
**Francisco María Rivas Taboada Baamonde**, nado en Siador (Silleda) e finado en 1874, foi procurador e alcalde do concello de Chapa, posteriormente Silleda.

Traxectoria
-----------

Propietario do Pazo de Sestelo, na parroquia onde naceu, promoveu a creación do Santuario da Virxe da Saleta, converténdose no primeiro en toda España baixo esta advocación. En 1863, encargou unha imaxe da virxe ao escultor santiagués Magariños, que foi trasladada a ombreiros desde Compostela ata o seu pazo, onde permaneceu ata o ano seguinte, cando se traslada ao santuario, xa construído este. Foi alcalde de Chapa en 1856 e 1865. Casou con Carmen Martínez Núñez e foi pai de Elías Vicente Rivas Martínez e avó de Narciso Rivas Martínez, o primeiro xuíz municipal en Silleda e o segundo alcalde de Ourense.

Notas
-----

1. ↑  "Roberto Rivas cede ao Concello de Silleda valiosa información sobre a historia do municipio e da Saleta". Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2013. Consultado o 24 de setembro de 2013.
**Fernando Chenard Piña**, nado na Habana o 4 de febreiro de 1919 e finado en Santiago de Cuba o 26 de xullo de 1953, foi un fotógrafo e revolucionario cubano de orixe galega.

En 1953 participou no asalto ao cuartel Moncada. Cando este fracasou, Fidel Castro mandoulle levar a orde de retirada a Abel Santamaría, pero no camiño foi detido, torturado e asasinado.

Traxectoria
-----------

Naceu na Habana, fillo dunha emigrante galega, de Tui. Marchou pronto da casa e comezou a traballar como fotógrafo. Pronto organizou un sindicato de comercio de víveres e comezou a militar no partido Unión Revolucionaria Comunista, máis tarde chamado Partido Socialista Popular. Exerceu o periodismo como director, administrador, reporteiro e redactor de *El Dependiente*, órgano do sindicato, do que foi secretario xeral até 1944, cando abandona o sindicato máis o partido.

En 1948 uniuse ao Partido Ortodoxo e, tras o suicidio de Eduardo Chibás uniuse a Fidel Castro nas súas denuncias de corrupción do goberno de Prío Socarrás. O 10 de marzo de 1952, Fulgencio Batista deu un golpe de Estado e ese mesmo día Chenard Piña foi detido xunto a outros "ortodoxos" na casa de Roberto Agramonte e conducido ao Buró de Investigacións.

Como fotógrafo adicouse a documentar a represión do goberno ditatorial de Batista, destacando os seus traballos para a revista *Bohemia* até que vendeu o seu equipo fotográfico para conseguir fondos para o Movemento do 26 de xullo.

Morte no Moncada
----------------

O 25 de xullo de 1953 reúnese na granxa Siboney cos combatentes que, baixo o liderado de Fidel Castro, se preparaban para o asalto ao cuartel Moncada a mañá seguinte. Foi asignado ao destacamento que tiña como obxectivo entrar no Moncada pola posta 3. Tras o tiroteo e o fracaso da operación, Castro enviouno coa orde de retirada para ser entregada no hospital ao grupo de Abel Santamaría e no Palacio de Xustiza ao de Raúl Castro, pero antes de chegar foi detido, torturado e asasinado polo exército cubano.

Notas
-----

1. ↑  Lois Pérez Leira (7 de agosto de 2016). "Crónicas de la revolución cubana: Los Hermanos Trigo" (en castelán). Consultado o 16 de xaneiro de 2019.
2. 1 2 3  "Fernando Chenard Piña". *Ecured* (en castelán). Consultado o 16 de xaneiro de 2019.
3. ↑  "La vida revolucionaria de Fernando Chenard Piña". *www.somosjovenes.cu* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 11 de abril de 2019. Consultado o 16 de xaneiro de 2019.
4. ↑  "Fernando Chenard Piña, el fotorreportero que nos perdimos" (en castelán). 22 de xullo de 2016. Consultado o 9 de xullo de 2019.
O **castelo do Castro de Ouro** é unha fortaleza de orixe medieval situada na parroquia do Castro de Ouro, no concello de Alfoz e debe a súa fama á súa relación co mariscal Pardo de Cela.

Historia
--------

Edificado sobre un antigo e importante castro romano, pertenceu ao longo da Idade Media á Mitra mindoniense, despois de preitearen os veciños de Alfoz pola súa propiedade, e de ser precisa e decisiva a intervención dos Reis.

Cando a finais do século XV degolan a Pardo de Cela, era mariscal o seu dono por mor, probablemente, de formar parte do dote da súa voda. Cando en decembro do 1483 Pero Pardo de Cela foi axustizado, volve ao poder da Mitra mindoniense, a cal, rexida polo bispo Diego de Soto, entre os anos 1546 e 1549, fai reformas. O Padre Flórez expresa que:

> 
> 
> La fortaleza de castro de Oro estaba muy obscura, sin ventanas, por lo que era húmeda y enferma. Rompió las Murallas por tres partes, y abrio buenas ventanas, que dan vista y alegría a la casa: y ya tenía comprado el hierro para asegurarlas con unas rejas fuertes.
> 
> 

Por estas palabras podemos presupor que esta fortaleza non foi derrubada polos Reis Católicos –na súa política de afogar economicamente a familia dos Pardo de Cela- xa que simplemente precisou unha reforma; se fose derruída no 1483, aproveitarían para refacela e deixala en perfectas condicións.

Actividades
-----------

Vista lateral da torre, e ruínas ao fondo.
No verán do ano 2006 celebráronse no castelo de Castro de Ouro unhas xornadas sobre Pardo de Cela.

O Castro de Ouro, a casa de Fonsa Yáñez, e a Frouseira son lugares mitificados -tal e como di o profesor da Universidade de Santiago Carlos Barros- *pola historiografía galeguista que simboliza en Pardo de Cela unha inexistente Galicia tardomedieval independentista*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Castelos de Galicia

### Ligazóns externas

* 

* Castelo do Castro de Ouro na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
* Debate de Carlos Barros

| * v
* c
* e
Castelos de Galicia |
| --- |
| 
* Altamira
* Amarante
* Andrade
* Aranga
* Barcala
* O Bolo
* Borraxeiros
* Brandufe
* Broño
* Caldaloba
* Candaira
* O Carbedo
* Casón
* Castro de Ouro
* Castromaior
* Castroverde
* Celas de Peiro
* Cillobre
* Cira
* Doiras
* Doncos
* Fornelos
* Torre da Forxa
* Friol
* Frouxeira
* Gondomar
* A Lanzada
* Lobeira
* Lúa
* Luania
* Maceda
* Marce
* Maside
* Mens
* Mesía
* Milmanda
* Moeche
* Monforte de Lemos
* Monte Muralla
* Monte Vilar
* Monterreal
* Monterrei
* Naraío
* Navia
* Nogueira
* Os Novais
* Torres de Oeste
* A Palma
* Pambre
* A Pena
* A Penela
* Peroxa
* Picoña
* Pico Sacro
* Pluma
* Pontedeume
* Ribadavia
* Rocha Forte
* Salvaterra
* San Damián
* San Filipe
* San Paio de Narla
* San Sadurniño
* Sande
* Sandiás
* Santa Cruz
* Santo Antón
* Sarria
* Sobroso
* Soutomaior
* Tebra
* Torre de Teodomiro
* Viana do Bolo
* Vilalba
* Vilamarín
* Vilanova dos Infantes
* Vimianzo
* Vigo
* Vitres

 |
**Francisco Martínez Bouzas**, nado en Arnuíde (Vilar de Barrio) o 4 de marzo de 1945, é un profesor e crítico literario galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filosofía e Letras (Sección Filosofía) pola Universidade de Barcelona e en Filosofía na Universidade Pontificia San Tomé de Aquino de Roma. Realizou así mesmo estudos de grao na Universidade de Comillas de Madrid e na Universidade Gregoriana de Roma. Traballou como catedrático de Filosofía no IES Ramón Cabanillas de Cambados. Desenvolve asemade un amplo labor como crítico literario.

Como docente dirixiu distintos cursos e proxectos de formación organizados pola Consellería de Educación da Xunta de Galicia. Ten colaborado así mesmo como profesor titor coa Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela.

O seu labor como crítico literario exérceo en revistas especializadas como *A Trabe de Ouro*, *Anuario de Estudios Literarios Galegos*, *Festa da Palabra Silenciada*, *Papeles de la FIM*, *Guía dos Libros Novos*. Colabora asiduamente na prensa diaria como columnista e crítico literario. Teno feito nos seguintes xornais: *Diario 16 de Galicia*, *O Correo Galego*, *Faro de Vigo*, *El Correo Gallego*, *La Voz de Galicia* e *El País* de Cali (Colombia).

Membro dos xurados de distintos premios literarios de ámbito galego. No ano 2004 recibiu o Premio Xerais á cooperación editorial como crítico literario.

Obra
----

### Ensaio

* *En sociedade. Cavilemos e fagamos. Materiais didácticos de Filosofía* (Toxosoutos, 1994).

### Obras colectivas

* *A ética na que vives* (Baía Edicións, 1995, en colaboración).
* *Reflexións sobre a vida moral* (Baía Edicións, 1995, en colaboración).
* *Filosofía* (Baía Edicións, 2000, en colaboración con Susana Abuín Chaves e Henrique Tello León).
* *Espirales de Letras, I: Literatura Latinoamerican* (Editorial Digital LetrasKiltras, Santiago de Chile, 2015)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI*. *El Correo Gallego*. p. 359. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Blog do autor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11681943
* WorldCat
* VIAF: 86622491
* BNE: XX1041685
* ISNI: 0000 0000 5991 7586

 |
**Celeno** foi unha das Pléiades, unha das sete fillas do titán Atlas e a oceánide Pléione. Outras fontes fana filla de Atlas e Etra.​

Foi poseída por Poseidón, co quen tivo dous ou tres fillos, Lico, Eurípilo e Tritón, se ben é máis usual considerar a Tritón fillo de Poseidón e Anfitrite.​ 

> 
> 
> "*De Atlante e Pléione, filla de Océano, naceron en Cilene de Arcadia sete fillas, chamadas Pléiades: Alcíone, Mérope, Celeno, Electra, Estérope, Táixete e Maia... Posidón uniuse con dúas, primeiro con Celeno, da que naceu Lico, ó que Posidón instalou nas Illas dos Benaventurados*". 
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* III, 10, 1)
>

Notas
-----

1. ↑  Tiveron tamén outras cinco fillas, as Híades, e un fillo, Hiante (Hixino: *Fábulas* 192).
2. ↑  O lugar onde, segundo a mitoloxía grega, repousaban as almas virtuosas despois da morte, equivalente ó Paraíso ou o Ceo noutras tradicións.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q686174
* EBID: ID
* Theoi: NympheKelaino

 |
Escudo grande de Liechtenstein.
Escudo pequeno de Liechtenstein.
Existen dúas versións do **escudo do Principado de Liechtenstein**, o escudo grande e o pequeno.

O escudo grande é o brasón do príncipe que tamén é usado por outros membros da súa familia. Nas armas grandes aparecen, xunto ós emblemas propios do país, símbolos de diversos territorios europeos que mantiveron lazos dinásticos no pasado coa familia reinante:

O primeiro cuartel recolle o brasón de Silesia; o segundo corresponde a Kuenringe; o terceiro cuartel, simboliza o Ducado de Opava e o cuarto a Frisia oriental. Na punta do escudo figura o brasón do Ducado de Krnov. O escudo central de ouro (amarelo) e goles é o escudo propio da familia reinante.

Brasonado do escudo grande
--------------------------

"Escudo acuartelado: No primeiro cuartel, de ouro, unha aguia de cor sable coroada e armada de ouro cargada cun crecente de prata rematado en cruces do mesmo metal; no segundo cuartel, un campo de oito faixas de ouro e sable cargadas cun crancelín de sinople; o terceiro cuartel, un campo partido, de goles e prata e no cuarto cuartel de ouro, unha harpía (ou aguia virxe) de sable, con cabeza de prata coroada e armada de ouro.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bandeira de Liechtenstein

| * v
* c
* e
Escudos e emblemas dos estados de Europa |
| --- |
| 
* Acerbaixán
* Albania
* Alemaña
* Andorra
* Armenia
* Austria
* Belarús
* Bélxica
* Bosnia e Hercegovina
* Bulgaria
* Casaquistán
* Chipre
* Croacia
* Dinamarca
* Eslovaquia
* Eslovenia
* España
* Estonia
* Finlandia
* Francia
* Grecia
* Hungría
* Irlanda
* Islandia
* Italia
* Letonia
* Liechtenstein
* Lituania
* Luxemburgo
* Macedonia
* Malta
* Moldavia
* Mónaco
* Montenegro
* Noruega
* Países Baixos
* Polonia
* Portugal
* Reino Unido
	+ Escocia
	+ Gales
	+ Inglaterra
	+ Irlanda do Norte
* República Checa
* Romanía
* Rusia
* San Marino
* Serbia
* Suecia
* Suíza
* Turquía
* Ucraína
* Vaticano
* Xeorxia

 |
| 
* Escudos de estados non recoñecidos ou con recoñecemento parcial

 |
| 
* Abkhazia
* Kosovo
* Nagorno-Karabakh
* Norte de Chipre
* Osetia do Sur
* Transnistria

 |
**Esquerda de Galicia** foi un partido político galego de esquerdas formado en 1997.

Traxectoria
-----------

En 1997 unha parte de Esquerda Unida encabezada polo coordinador xeral, Anxo Guerreiro (apoiado dende Madrid polo PDNI), decidiu coligarse co PSdeG-PSOE nas eleccións autonómicas, pacto que foi aprobado por ampla maioría no seu consello nacional o 24 de maio.

Acudiron ás eleccións autonómicas de 1997 en coalición co PSdeG, obtendo dous deputados (Anxo Guerreiro e Xosé Manuel Pazos). Esta separación non foi aceptada por unha parte de Esquerda Unida (minoritaria) que se presentaron a esas eleccións co nome de Izquierda Unida e tomaron o nome de Esquerda Unida-Izquierda Unida (na X Asemblea Nacional, readoptaron o nome de Esquerda Unida unicamente).

Posteriormente, o grupo que decidiu participar có PSdeG-PSOE, transformouse en **Esquerda de Galicia** e os tribunais concederíanlle á federación galega de IU o uso do nome Esquerda Unida.

Nas eleccións de 2001, o PSdeG non quixo reeditar o pacto e EdeG presentouse en solitario con Anxo Guerreiro como candidato á presidencia da Xunta pero, tralos malos resultados obtidos, Guerreiro dimitiu e moitos membros da organización reintegráronse en EU-IU.

Notas
-----

1. ↑  "Guerreiro no espera «represalias» de Anguita por ir con el PSOE a los comicios", *La Voz de Galicia*, 25-5-1997, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Esquerda de Galicia*, arquivada en Wayback Machine.*
O **Castelo de Simancas** é un castelo que se atopa na localidade valisoletana de Simancas.

Historia
--------

No século XV a familia Enríquez, Almirantes de Castela, exercían o señorío de Simancas. Reconstruíron a vella fortaleza árabe e desta época é a capela. Pouco despois, en 1490, os Reis Católicos reclamárona para a coroa e convertérona en prisión de Estado.

Aquí estivo preso e foi executado con garrote vil o bispo de Zamora, don Antonio de Acuña, capitán comuneiro de Castela. Este personaxe tomou parte activa na batalla de Villalar xunto os tres comuneiros (Juan de Padilla, Juan Bravo e Francisco Maldonado) que foron executados ao día seguinte da batalla, pero el foi encerrado na torre do castelo, dándolle a oportunidade de arrepentirse. Non se arrepentiu senón que estrangulou o alcaide da fortaleza e ao tratar de fuxir foi capturado de novo; o alcalde Ronquillo, por orde expresa de Carlos V, ordenou a súa morte que se executou o 24 de marzo de 1526.

O mariscal Pedro de Navarra, que foi apresado en 1516 na segunda contraofensiva para recuperar o Reino de Navarra tras a súa conquista, foi asasinado neste castelo o 24 de novembro de 1522.

Filipe II transformou o castelo en Arquivo Xeral do Reino acollendo un dos arquivos máis importantes de Europa con 35 millóns de documentos. As reformas que se fixeron deron lugar ao aspecto que ten na actualidade.

O edificio
----------

Vista lateral do castelo.
O muro que o rodea, as torres, as ameas, o foso, a entrada e dúas pontes son da época medieval, finais do século XV. A capela foi reformada pola familia Enríquez no século XV; a actual é unha reforma dos anos 1950. Ten unha fermosa bóveda estrelada pintada, onde están representadas as armas dos seus fundadores: Don Alonso Enríquez e Dona Mª de Velasco. Consérvase tamén a cámara de tormentos.

O castelo propiamente dito débese ás reformas do século XVI, de Juan de Herrera e Francisco de Mora. Proxectouse a lanterna da *Torre do Bispo* con forma acampanada. Houbo máis reformas nos séculos XVII e XVIII.

Efectuáronse grandes e importantes obras para conservar o edificio como Arquivo Xeral. Entre outras estancias valiosas existe unha cámara incombustible onde están a maioría dos documentos.

*Véxase tamén**:* Arquivo Xeral de Simancas.

Notas
-----

1. ↑  Debido a que el era membro do clero e estes non podían ser axusticiados.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivo
* Historia do Arquivo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3331001
* JCyL: 15319

 |
**Celestino Buján Suárez**, nado en Argalo (Noia) en 1859 e finado en Santiago de Compostela o 5 de abril de 1927, foi un mestre e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Iniciou a súa profesión de mestre en 1878. Foi mestre nacional nas escolas elementais de Cesuras (1878-1882), Serantes (1882-1887) e Lugo (1887-1893). Desde marzo de 1893 traballou como mestre interino do Colexio de Xordomudos e Cegos de Santiago de Compostela, obtendo a praza en propiedade en 1900. Despois foi profesor auxiliar e, desde o 11 de febreiro de 1897, secretario da Escola Normal de Santiago de Compostela. Fundou e dirixiu en 1892 a revista de primeiro ensino *El Mensajero* (Lugo) e dirixiu *El Magisterio Gallego*. Tamén colaborou con outros xornais, como *La Idea Moderna* (Lugo).

Notas
-----

1. ↑  *Marco López* e *Porto Ucha* (2000): p.250-251.
2. ↑  *El Compostelano*, 6-4-1927, p.2.
3. ↑  Necrolóxica en *El Compostelano*, 27-4-1927, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marco López, Aurora; Porto Ucha, Anxo Serafín (2000). *A Escola Normal de Santiago de Compostela. De Escola Normal Superior a Escola Universitaria (1849-1996)*. Fonseca, Textos Históricos **6**. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela. p. 379. ISBN 84-8121-854-5.
O  **escudo de Nauru** creouse en 1968 ao proclamarse a independencia do país, aínda que comezou a usarse oficialmente xa iniciada a década seguinte.

É un escudo cortado por un filete (liña estreita e horizontal), e partido na súa división inferior. Na división superior figura, nun campo de ouro con trama en forma de cuadrícula de sable o símbolo alquimista do fósforo, representado de prata.

A división inferior está composta por un campo de prata e outro de azur. No campo de prata, diante de catro ondas de azur, unha ave fragata coas súas cores naturais colocada sobre unha percha de goles. No campo de azur, unha rama de calophyllum con follas de sinople e flores de prata.

Sobre o escudo aparece representada unha estrela con doce puntas de prata, tomada da bandeira nacional e unha fita co nome da illa en lingua nauruana: "*Naoero*".

O escudo está rodeado por dúas follas de palma e cadansúa parafernalia cerimonial de xefes tribais. Estes aparellos están compostos por cordas feitas de follas de palmeira, plumas de ave fragata e dentes de tiburón.

Na parte inferior do escudo, escrito nunha fita, pode lerse o lema nacional: "*God's Will First*" ("*Primeira Vontade de Deus*").

A fragata e a póla de Calophyllum simbolizan a fauna e flora existentes na Illa de Nauru. A cuadrícula sobre fondo dourado representa un tecido e é unha alusión á poboación da illa. O símbolo do fósforo representa a minaría de fosfatos existente en Nauru.
Escudo de Mongolia
O **escudo de Mongolia** foi adoptada en 1992. Ten como base o nenúfar branco da pureza. A trama que rodea a parte exterior chámase "*Tumen Nusan*", símbolo da eternidade. O círculo azul delimitado pola trama representa o ceo. No centro do escudo aparece unha combinación do Soyombo, un antigo ideograma que simboliza a "Liberdade e Independencia de Mongolia", e o "Corcel do Tesouro", expresión do espírito de Mongolia.

Na parte superior do escudo aparece representado o Chandmani, símbolo do pasado, o presente e o futuro. A franxa de cor verde situada na parte inferior do círculo é unha formación de montañas que representa á Nai terra. Na parte central da franxa verde figura o "Torno do Destino". Neste torno aparece enredado o "khadag" que é un pano que simboliza a hospitalidade.

Escudos históricos
------------------

* Escudo de armas da República Popular de Mongolia (2 de decembro de 1924 – 14 de marzo de 1939)
* Escudo de armas da República Popular de Mongolia (15 de marzo de 1939 – 5 de abril de 1940)
* Escudo de armas da República Popular de Mongolia (6 de abril de 1940 – 31 de outubro de 1941)
* Escudo de armas da República Popular de Mongolia (1 de novembro de 1941 – 5 de marzo de 1960)
* Escudo de armas da República Popular de Mongolia (6 de marzo de 1960 – 21 de xuño de 1991)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bandeira de Mongolia
Flan con nata.
Flan caseiro desmoldado.
O **flan** (en francés e inglés: *crème caramel*) é un doce elaborado con ovos, leite e azucre, que se coce ao baño maría nun molde acaramelado até callar e adquirir unha consistencia xelatinosa..

Variantes
---------

Normalmente un flan prepárase con ovos enteiros, leite e azucre (**flans de ovo**). Hai flans porén que non levan ovo e que se comercializan coma **flans de vainilla**.

Os máis comúns son os flans doces que se comen coma sobremesas; normalmente utilízase a vainilla para dar sabor.

Existen variacións que inclúen améndoas, pistachos, limón, coco, castañas, queixo, requeixo ou froitas á receita. Tamén hai flans de café, chocolate, licor ou turrón.

Existen tamén flans salgados, normalmente coñecidos coma pudíns.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia, Real Academia Galega
2. ↑  "Flan de requeixo". Arquivado dende o orixinal o 05 de novembro de 2011. Consultado o 11 de outubro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Crema de ovo
* Crema catalá
* Pudin

### Ligazóns externas

* Receitas de flans *(en castelán)*
* Receitas de flans *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q374381
* EBID: ID
* GEC: 0109310

 |
Diagrama esquemático da situación do forame de Panizza e da circulación do sangue cando o animal está respirando normalmente e cando está mergullado.
O **forame de Panizza** (nomeado así polo anatomista Bartolomeo Panizza) é un burato ou estreita canle que se encontra no corazón dos crocodilianos, que conecta os arcos aórticos esquerdo e dereito pouco antes de que saian do ventrículo.

Os crocodilianos teñen dous ventrículos completamente separados, o ventrículo dereito énchese de sangue desoxixenado procedente da circulación sistémica, que vén do corpo, e o ventrículo esquerdo de sangue oxixenado procedente da circulación pulmonar, que vén dos pulmóns. Nesta separación dos ventrículos diferéncianse doutros réptiles e parécense máis ás aves e mamíferos. Do ventrículo dereito saen dous vasos, o arco aórtico (ou sistémico) esquerdo e a arteria pulmonar. O sangue do ventrículo dereito vai aos pulmóns pola arteria pulmonar, como en mamíferos e aves. Do ventrículo esquerdo sae o arco aórtico (sistémico) dereito.

Cando se contraen os ventrículos o sangue entra nos vasos que ofrecen menor resistencia. Na respiración normal, o sangue oxixenado entra no arco aórtico dereito, pero tamén, a través do forame de Panizza, no arco aórtico esquerdo. En consecuencia, polos dous arcos aórticos sae sangue oxixenado en dirección aos tecidos sistémicos, mentres que pola arteria pulmonar sae sangue non osixenado en dirección aos pulmóns. Cando o animal está mergullado (en apnea) a circulación cambia, xa que a maior constrición dos vasos pulmonares e o peche parcial dun esfínter situado na base da arteria pulmonar fan que o sangue do ventrículo dereito saia polo arco aórtico esquerdo sen pasar polo circuíto pulmonar. Por tanto, o sangue do ventrículo dereito pasa desta maneira á circulación sistémica. Isto mellora a eficacia do rego sanguíneo cando non hai aire para respirar.

Porén, algunhas especies de crocodilianos teñen esfínteres reguladores que impiden un fluxo non desexado de sangue a través do forame de Panizza durante períodos en que o animal non está mergullado, pero nos que respira intermitentemente. Así o sangue só vai aos pulmóns cando o animal está respirando.

Notas
-----

1. 1 2 3  K. V. Kardong. Vertebrados. Anatomía comparada, función y evolución. McGraw-Hill Interamericana (1990). Páxinas 448-449. ISBN 84-486-0253-6.
2. ↑  Panizza, B. (1833). "Sulla struttura del cuore e sulla circolazione del sangue del *Crocodilus lucius*". *Biblioteca italiana* **70**: 87–91.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Axelsson, M. (2001). "The crocodilian heart; more controlled than we thought?". *Experimental Physiology* **86** (6): 785—789. doi:10.1113/eph8602293.
* Franklin, C. E.; Axelsson, M. (2000). "Physiology: An actively controlled heart valve". *Nature* **406** (6798): 847–848. PMID 10972278. doi:10.1038/35022652.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q664517
* MAG: 2779738223

 |
**Esquerra Unida i Alternativa** (**EUiA**) é un partido político de Cataluña. Defínense como movemento político e social nacional, catalán e republicano, federal, anticapitalista e solidario no que se concentran forzas políticas sociais e persoas de esquerdas.

Resultados electorais
---------------------

### En coalición con ICV-EUiA a partir do 2003

Evolución do voto de ICV-EUiAEvolución do voto de ICV-EUiA
Nas eleccións xerais de 2004, a coalición obtivo 234.790 votos (5,84%), o que se traduciu en dous escanos, ambos para ICV e por Barcelona (o número tres por Barcelona, de EUiA, non obtivo escano). As eleccións de 2008 supuxeron un sensíbel retroceso, coa perda de máis de 50.000 votos e un escano (181.753 votos, 4,93%).

Nas eleccións ao Senado, como parte da Entesa Catalana de Progrés, EUiA non conseguiu representación nas eleccións de 2008, pero si por designación do Parlamento de Cataluña en decembro de 2006: Josep Nuet.

### Eleccións anteriores en solitario

| Eleccións e data | Votos | % | Deputados (d)Concelleiros (c) |
| --- | --- | --- | --- |
| Municipais, xuño 1999 | 57.698 | 1,98 | 35 c. |
| Parlamento europeo, xuño 1999 | 58.977 | 2,05 | 1 d. |
| Eleccións Autonómicas, outubro de 1999 | 44.454 | 1,42 | - |
| Congreso dos Deputados, 2000 | 75.091 | 2,23 | - |
|

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Comunistes de Catalunya

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Partido *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q432608
* WorldCat
* VIAF: 144128091
* CANTIC: a11032832
* GEC: 0253926
* SUDOC: 155480456

 |
Un **castelanismo** é un vocábulo ou construción da lingua castelá adoptada por outra lingua.

Castelanismos no galego
-----------------------

Particularmente, e ao referirse á lingua galega, a palabra *castelanismo* é empregada como un hipónimo de barbarismo. O termo castelanismo non fai referencia á corrección ou incorrección dun vocábulo, senón a un tipo concreto de empréstito. É polo tanto, un termo do campo da etimoloxía. A norma, ou no seu defecto o estándar, define o que é incorrecto e o que non, independentemente da súa orixe ou procedencia. Por iso hai na lingua galega castelanismos admitidos como *lunar*, *tortilla*, *bocadillo*, pacotilla, serranilla, pandilla, pastilla, perilla, xustillo, boquilla, cartilla, gatillo, guerrilla, guerrilleiro etc.

Por mor do contacto lingüístico, a presenza de castelanismos na fala do galego é importante. Os castelanismos que encontremos poden ser dos seguintes tipos:

* Castelanismos fonéticos.
* Castelanismos ortográficos.
* Castelanismos morfosintácticos.
* Castelanismos léxicos.
* Castelanismos semánticos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Exercicios sobre castelanismos en Galilibros (wikibooks)
* Lista de castelanismos usuais e a súa corrección, no Galizionario

| * v
* c
* e
Desviacións respecto á norma |
| --- |
| Lusismo (v. tamén Reintegracionismo) ·  Hipergaleguismo ·  Arcaísmo ·  Vulgarismo ·  DialectalismoCastelanismo (fonético ·  léxico ·  morfosintáctico ·  ortográfico ·  semántico) (v. tamén Castrapo e compendio na Galipedia) |