**Cornualla**, **Cornualles**, ou **Cornualle** (en inglés: *Cornwall*; en córnico: Kernow) é un condado administrativo e cerimonial, que ocupa parte da península do mesmo nome, no extremo sudoccidental de Inglaterra. Os seus habitantes, os córnicos, están recoñecidos como unha minoría nacional polo Reino Unido desde o 24 de abril de 2014.
As súas costas, moi recortadas, son bañadas polo mar Céltico ó norte e oeste e polo canal da Mancha ó sur, e culminan na parte oeste, no chamado Fin da Terra, que equivalería á Fisterra galega ou á Finistèrre bretoa.

O tamén coñecido como *país do estaño* está ó oeste do condado de Devon, co río Tamar como fronteira entre ambos. As estradas principais de comunicación co resto da illa de Gran Bretaña son a A38 —que cruza o Tamar en Plymouth grazas á ponte do Tamar— e a A30 —que cruza a fronteira polo sur de Launceston—. Un transbordador tamén une Plymouth coa cidade de Torpoint ó outro lado do Hamoaze. Unha ponte ferroviaria (a *Royal Albert Bridge*), construída por Brunel en 1859, completa a outra gran vía de transporte.

As illas Scilly están asociadas a Cornualla.

Cornualla é tamén un ducado pertencente á coroa británica que ten asociado o título de Duque de Cornualla, correspondente ao herdeiro do rei. O moderno ducado é propietario do 2% do territorio, así como doutras grandes áreas ó longo de Gran Bretaña. Entre 2005 e 2022, o título gañou notoriedade por ser empregado de xeito preferente por Camila do Reino Unido logo da súa voda co príncipe de Gales, Carlos de Inglaterra.

Política e lingua
-----------------

Os nacionalistas córnicos están organizados en dous partidos políticos: Mebyon Kernow e o Cornish Nationalist Party. Tamén hai un movemento partidario da autonomía que recolleu 50.000 sinaturas.

A lingua córnica está emparentada co galés e o bretón, formando as tres o grupo britónico de linguas celtas, distinguíndose do grupo goidélico que forman o irlandés, gaélico escocés e manx. Foi lingua viva até 1777 sendo Dolly Pentreath a derradeira persoa monolingüe. A publicación de "Handbook of the Cornish Language" en 1904 provocou un interese por revivila.

Pese a que non se realizou ningún censo ó respecto, suponse que hai unhas 2000 persoas que falan o idioma, aínda que só unhas 100 o fan fluidamente. Recentemente o goberno británico recoñeceuna como idioma minoritario.

Algúns apelidos teñen os prefixos *Tre*, *Pol*, ou *Pen*, e como di o seu dito "por Tre, Pol e Pen saberás quen é córnico."

Historia
--------

O nome inglés moderno deriva do nome tribal *Cornovii* e da palabra anglosaxoa *wealas*. *Cornovii* é moi probable que signifique *pobo da península*. *Wealas* é tamén a orixe do nome *Gales*. En córnico é nomeado como *Kernow*.

Cornualla foi a principal fonte de abastecemento de estaño para as civilizacións do Mediterráneo antigo, sendo coñecida como as Casitérides e unha vez os córnicos foron considerados os maiores mineiros do mundo. Cando as reservas de estaño se esgotaron, emigraron a lugares como América (os Estados Unidos e a Arxentina principalmente), Australia, Nova Zelandia e Suráfrica. Moitas palabras córnicas relacionadas coa minería pasaron ó inglés como *costean*, *gunnies*, e *vug*.

Dende o declive da minería, agricultura e pesca, a economía vén decantándose polo turismo, grazas a unhas das máis espectaculares costas do mundo. Así as cousas, a economía está deprimida e a rexión foi recoñecida pola Unión Europea como unha das do *Obxectivo 1*.

Bandeira
--------

Hai discusións sobre quen é o patrón de Cornualla: san Miguel, san Petroc ou san Piran. San Piran é o máis popular: o seu emblema (unha cruz branca sobre campo negro) está recoñecido como a bandeira de Cornualla, se ben non oficialmente (os condados non teñen bandeira) e o seu día (5 de marzo) é celebrado polos córnicos de todo o mundo.

Notas
-----

1. ↑  "córnico". *TERGAL*. Consultado o 29/05/2019.
2. ↑  Definición de córnico, -ca no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
3. ↑  Ver entrada de «Plymouth». *Diciopedia do século 21* **3**. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Editorial Galaxia. 2007. p. 1650. ISBN 9788482893600.
4. ↑  Benigno Fernández Salgado (edición) (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1304. ISBN 9788482887524.
5. ↑  "Cornish to be recognised as a national minority along with Scots, Welsh and Irish" *The Independent*, 24 de abril de 2014
6. ↑  "About the Duchy of Cornwall". *duchyofcornwall.org*. Consultado o 2022-09-18.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cornualla Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Consello do Condado de Cornualla

| * v
* c
* e
Condados de Inglaterra |
| --- |
| 
* Bedfordshire
* Berkshire
* Bristol
* Buckinghamshire
* Cambridgeshire
* Cheshire
* Cornualla
* Cumbria
* Derbyshire
* Devon
* Dorset
* Durham
* Essex
* Gloucestershire
* Londres
* Manchester
* Hampshire
* Herefordshire
* Hertfordshire
* Illa de Wight
* Kent
* Lancashire
* Leicestershire
* Lincolnshire
* Merseyside
* Midlands Occidentais
* Norfolk
* Northamptonshire
* Northumberland
* Nottinghamshire
* Oxfordshire
* Rutland
* Shropshire
* Somerset
* Staffordshire
* Suffolk
* Surrey
* West Sussex
* East Sussex
* Tyne e Wear
* Warwickshire
* Wiltshire
* Worcestershire
* Yorkshire Norte
* Yorkshire Occidental
* Yorkshire Oriental
* Yorkshire Sur

 | Bandeira de Inglaterra |

| * v
* c
* e
O rei Artur e a Materia de Bretaña |
| --- |
| Principais personaxes | Rei Artur ·  Constantino ·  Sir Héctor ·  Duque de Cornualla ·  Xenevra ·  Igraine ·  Isolda ·  Dama do Lago ·  Rei Lot ·  Rei Mark ·  Merlín ·  Mordred ·  Morgana ·  Morgause ·  Uther Pendragon |  |
| Cabaleiros da Táboa Redonda | Agravain ·  Bagdemagus ·  Bedivere ·  Bors ·  Breunor (La Cote Mal Taillée) ·  Calogrenant ·  Caradoc ·  Dagonet ·  Dinadan ·  Gaheris ·  Galaaz ·  Gareth ·  Galván ·  Geraint ·  Griflet ·  Héctor de Maris ·  Kay ·  Lamorak ·  Lancelot ·  Leodegrance ·  Lionel ·  Lucan ·  Maleagant ·  Marhaus ·  Palamedes ·  Pelleas ·  Pellinore ·  Perceval ·  Safir ·  Sagramore ·  Segwarides ·  Tor ·  Tristán ·  Uriens ·  Ywain ·  Ywain o Bastardo |
| Obxectos | Excalibur ·  Santo Graal ·  Táboa Redonda ·  Asento Perigoso |
| Lugares | Avalon ·  Camelot ·  Caerleon ·  Corbenic ·  Cornualla ·  Logres ·  Lyonesse ·  Brocéliande ·  Sarras ·  Tintagel |
| Nos medios de masas | Libros ·  Filmes |
| Outros | Sir Balin ·  Golpe doloroso ·  Elaine de Astolat · Elaine de Corbenic  ·  Rei Pescador ·  Cabaleiro Verde ·  O regreso mesiánico do rei Artur ·  Familia do rei Artur ·  Bases históricas do rei Artur ·  Claudas ·  Emperador Lucius ·  Glatisant a Besta ·  |

* Portal:Celtas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23148
* WorldCat
* VIAF: 143316992
* FAST: 1330745
* GEC: 0019946
* GND: 4010579-9
* LCCN: n80106711
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge128969
* OSM: 8508381

 |