recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Avelino García García**, coñecido como **Avelino da Xalleira**, nado en Maio Pequeno (Liñaio, Negreira) cara a 1914 e finado en Pessac (Xironda) o 12 de maio de 2016, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Francia en 1929 con 15 anos, levado pola súa nai Isolina García, que emigrara ante. Traballou de leñador nos bosques das Landas. Retornou a España para participar na guerra civil. Presentouse voluntario no Consulado de España en Bordeos. Xunto con outros españois foi enviado a Barcelona. Formou parte da 5ª Compañía do 6º Batallón, 120 Brigada da 26 División do Exército, participando nas operacións militares que tiveron lugar contra os sublevados. 

Ao remate da guerra volveu de novo a Francia e formou parte das Compañías de Traballadores Estranxeiros preto da Liña Maginot. Logo da invasión alemá foi detido en maio de 1940. Xunto con outros mozos republicanos foi recluído en Fallingbostel (Baixa Saxonia). Foi dos primeiros en chegar ao campo de concentración de Mauthausen-Gusen, cunha expedición de 1.506 mozos compatriotas, o 27 de xaneiro de 1941. Traballou nunha fábrica de motores de avións próxima a Mauthausen, despois nun túnel cun martelo picón no subcampo de Güsen para finalmente conducir un tren que trasladaba material. 

Cando o campo foi liberado marchou a Pessac, onde se instalou até a súa morte.

Integrouse na Federación de Exiliados Deportados e Resistentes Patriotas.

Recoñecementos
--------------

* Medalla de Ouro ao deportado da República Francesa.

Notas
-----

1. ↑  "El negreirés que sobrevivió a Mauthausen", *La Voz de Galicia*, Santiago, 5-4-2019, p. 7.
2. ↑  Forján, Emilio (1 de febreiro de 2021). "Unha investigación reconstrúe a vida do negreirés que sobreviviu aos nazis". *lavozdegalicia.es*. Consultado o 14 de setembro de 2022.
3. ↑  "Avelino García, el negreirés que salió vivo del campo nazi de Mauthausen", *La Voz de Galicia*, Santiago, 3-11-2018, p. 9.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* López Tuñas, José Manuel (2022). *Avelino García García: Raigames profundas*.

### Ligazóns externas

* Negreira en Mauthausen
* Unha investigación reconstrúe a vida do negreirés que sobreviviu aos nazis
**Eduardo Sánchez Miño**, finado na Coruña en maio de 1921, foi un actor, intelectual e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Eduardo Sánchez Miño, Vicente Díaz González, Wenceslao Fernández Flórez, Joaquín Arias de Miranda e José Fitor Cabot (1909).
Dirixiu o periódico tradicionalista *La Coruña Católica* (1898) e en 1911 dirixiu o periódico ferrolán *La Voz del Pueblo*. Traballou na compañía do director e empresario teatral Emilio Mario. En 1902 liderou un grupo de mozos que pretendía crear na Coruña unha escola teatral, pouco despois ese colectivo constituíu a Escola Rexional de Declamación na que Sánchez Miño participou como actor. Escribiu apropósitos e en 1913 constituíuse en Ferrol baixo a súa dirección a Escola Dramática Galega, que representou a súa obra *¡A roin feira...!*, que non chegou a publicarse. Morreu na Coruña aos 49 anos.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 28-5-1921, p. 2.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-8-1913, p. 2.
3. ↑  *El Eco de Santiago*, 13-11-1913, p. 1-2.
**Esther Cervera Barriga**, nada en Ceuta o 26 de abril de 1973, é unha xornalista española.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias da Información pola Universidade de Madrid. Iniciou a súa carreira profesional na Cadena SER como redactora e locutora de radio de deportes en *SER Deportivos*, *El larguero*, *Hora 14 Fin de Semana* e *Carrusel Deportivo*, onde foi responsable da produción do mesmo.

En novembro de 1998 formou parte do equipo fundacional de CNN+ como editora e presentadora de deportes. Despois incorporouse ó persoal de presentadores de informativos da canle de noticias.

Coa posta en marcha de Cuatro pasou a presentar e editar a información deportiva en *Noticias Cuatro Fin de Semana*. En abril de 2007 regresou a CNN+, onde presentou a edición matinal de fin de semana até o peche da canle o 28 de decembro de 2010. Nos últimos anos compaxinaba o seu traballo coa investigación doutoral universitaria.

Obra
----

* *CNN+. Mucho más que noticias. 12 años de periodismo e información continua* (Editorial Fragua, 2011)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5849374
* WorldCat
* VIAF: 1421150518473403650006
* BNE: XX5155211
* Dialnet: 4336864
* IMDb: nm4760308
* LinkedIn: esther-cervera-barriga

 |
**Avelino Barrio Pérez**, nado na Coruña o 10 de agosto de 1920 e finado en Buenos Aires o 30 de xuño 1979, foi un médico e herpetólogo arxentino de orixe galega.

Traxectoria
-----------

Fillo do médico Avelino Barrio López, naceu na Coruña coincidindo cunha visita do seu pai a Galicia. Estudou no Colexio Nacional de Bos Aires, e doutorouse na Universidade de Bos Aires (1948-1954). Pasou a maior parte da súa carreira nesa Universidade, e no Instituto Nacional de Microbiología Carlos Malbrán, chegando a xefe da División Herpetología y Ponzoñas. En 1969 fundou o Centro Nacional de Investigaciones Ictiológicas e consagrouse ao estudo de animais velenosos. Tamén traballou en taxonomía, e estudou o canto das ras.

Obras
-----

* *Observaciones sobre Lepidosiren paradoxa y fijación de material argentino*. Revista Arg. de Zoogeografía III, 1943.

Notas
-----

1. ↑  "Avelino Barrio, o médico dos emigrados". Consultado o 08 de xaneiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Kraig Adler. 1989. *Contributions to the History of Herpetology,* Society for the study of amphibians and reptiles.

### Ligazóns externas

* Biografía Arquivado 27 de maio de 2020 en Wayback Machine.
**Carmen Pesqueira Domínguez**, coñecida como **A Capirota**, nada na Mouta (Marín) en 1907 e finada no mesmo concello o 18 de agosto de 1936, foi unha muller galega vítima da represión franquista.

Traxectoria
-----------

Filla do mariñeiro Antonio Pesqueira Pérez e de Gumersinda Domínguez Pesqueira. Era costureira e lavandeira de roupa allea. Lavaba para os relixiosos dun priorato e para as familias ricas de Marín. Nai solteira, en 1936 tiña un fillo de 4 anos. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida polos falanxistas de Marín capitaneados por Bruno Schweiger por opoñerse a que fosen golpeadas as persoas maiores que non levantaban o brazo ao sonar o "Cara al Sol". Golpeada, vexada fisicamente, violada e torturada, foi asasinada no Pozo da Revolta de Bagüín, na parroquia de Mogor o 18 de agosto de 1936. A súa morte foi rexistrada a causa de "ferida no corazón". Fóronlle seccionados os seos e o seu corpo foi exhibido por Bueu e tirado na rúa.

Recoñecementos
--------------

O concello de Marín dedicoulle unha praza en 2018.

Notas
-----

1. ↑  "Marín dedica una plaza a Carmen Pesqueira 'A Capirota' para "restaurar la memoria" de las víctimas de la represión". *Europa Press* (en castelán). 18 de agosto de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Carmen Pesqueira Domínguez, ‘A Capirota’, la lavandera gallega asesinada por enfrentarse sola a la manada falangista". *Documentalismo Memorialista y Republicano* (en castelán). 17 de setembro de 2018.
* 

* Carmen Pesqueira na páxina web *Nomes e Voces*.
Carlos I de España loce unha bragueta neste retrato creado por Tiziano, 1532-1533.
A **bragueta** é unha vestimenta masculina que se usaba nos séculos XV e XVI para cubrir os órganos xenitais. Por extensión, **bragueta** ou **petrina** úsase para a abertura diante dos calzóns ou pantalóns, que se adoita pecharse con cremalleira ou con botóns.

Historia
--------

Nos séculos XV e XVI, a bragueta apareceu por razóns de pudor: Os homes vestían calzas moi axustadas que viñan abertas na entreperna, de maneira que o órganos xenitais quedaban cubertos soamente polo xibón. Cando a moda cambiou e os homes empezaron a usar xubóns máis curtos, apareceu a bragueta.

Algunhas armaduras do século XVI inclúen braguetas metálicas.

En España
---------

O rei Carlos I mostra o uso da bragueta nunha pintura moi famosa creada por Tiziano: o *Retrato de Carlos V co can* (Museo do Prado).

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *bragueta*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *petrina*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1345480
* AAT: 300046148
* EBID: ID
* JSTOR: codpieces

 |
O **Enterro en Ornans** (en francés: *Un enterrement à Ornans*) é un dos cadros máis coñecidos do pintor francés Gustave Courbet. Está realizado coa técnica da pintura ó óleo e mide 315 centímetros de altura e 668 de largura. Foi pintado en 1849, e actualmente atópase exposto no museo de Orsay de París.

A pintura foi presentada no Salón de 1850, provocando un escándolo, xa que dera o tratamento, enformato e estilo, dunha pintura de historia pero sobre un feito que non era senón un «episodio banal», un enterro de vila, é dicir, unha escena de xénero. Con esta pintura marcou o nacemento do verdadeiro realismo.

Notas
-----

1. ↑  Malvano, Laura (1965) páx. 6

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Enterro en Ornans***  |

### Bibliografía

* Bornay, Erika (1988). *Historia Universal del Arte: El siglo XIX*. Barcelona, Ed. Planeta. ISBN 84-320-6688-5.
* DDAA (1984). *Historia Universal del Arte:Volum IX*. Madrid, Editorial Sarpe. ISBN 84-7291-597-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q540488
* EBID: ID
* GEC: 0024177
* Joconde: 000PE000701
* Orsay: 924

 |
**De Vlaamse Leeuw** é o himno oficial da rexión de Flandres, no Reino Federal de Bélxica. A letra é obra de Hippoliet Van Peene (1811—1864), quen claramente se inspirou na canción *Sie sollen ihn nicht haben, / den freien Deutschen Rhein, / So lang sich Herzen laben / An seinem Feuerwein*. A música, de Karel Miry (1823—1899), está influída pola *Sonntags am Rhein* de Robert Schumann.

Letra
-----

Zij zullen hem niet temmen, de fiere Vlaamse Leeuw,
Al dreigen zij zijn vrijheid met kluisters en geschreeuw.
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
*Chorus:*
Zij zullen hem niet temmen, zolang een Vlaming leeft,
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
Zolang de Leeuw kan klauwen, zolang hij tanden heeft.
De tijd verslindt de steden, geen tronen blijven staan:
De legerbenden sneven, een volk zal nooit vergaan.
De vijand trekt te velde, omringd van doodsgevaar.
Wij lachen met zijn woede, de Vlaamse Leeuw is daar.
*Chorus*
Só o texto superior é cantado nas celebracións oficiais.

Hij strijdt nu duizend jaren voor vrijheid, land en God;
En nog zijn zijne krachten in al haar jeugdgenot.
Als zij hem machteloos denken en tergen met een schop,
Dan richt hij zich bedreigend en vrees'lijk voor hen op.
*Chorus*
Wee hem, de onbezonnen', die vals en vol verraad,
De Vlaamse Leeuw komt strelen en trouweloos hem slaat.
Geen enkle handbeweging die hij uit 't oog verliest:
En voelt hij zich getroffen, hij stelt zijn maan en briest.
*Chorus*
Het wraaksein is gegeven, hij is hun tergen moe;
Met vuur in't oog, met woede springt hij den vijand toe.
Hij scheurt, vernielt, verplettert, bedekt met bloed en slijk
En zegepralend grijnst hij op's vijands trillend lijk.
*Chorus*
**CD Cajamadrid**| **Nome do club** | Club Deportivo Cajamadrid |
| **Fundado** | 1978 |
| **Pavillón** | Pavillón Polideportivo Caja Madrid, Alcalá de Henares |
| **Capacidade** | 4.500 |
| **Presidente** |  Jesús López Ricondo (1978-1987) |
| **Adestrador** |  Domingo Bárcenas |
| **Equipamentos** | 

|  |  |
| --- | --- |
| 





**Local** | 





**Visitante** |

 |

O **Club Deportivo Cajamadrid** foi un equipo de balonmán da localidade de Alcalá de Henares, Madrid (España). Foi un dos clubs históricos de finais da década dos 80 no Estado español e en Europa.

Historia
--------

O CD Cajamadrid foi fundado en 1978 pola Caja de Ahorros y Monte de Piedad de Madrid en apoio ao deporte madrileño, un dos seus fundadores foi Jesús López Ricondo, que foi presidente do club dende a súa fundación en 1978 ata 1987. O Cajamadrid participou na División de Honra e na Liga ASOBAL de balonmán, ademais de competir en competicións europeas como a Copa IHF, da que foi semifinalista nas tempadas 1988-89 e 1989-90. Nas competicións domésticas cómpre salientar os subcampionatos da Liga ASOBAL (1987-88), Copa do Rei (1993-94 como Juventud Alcalá) e Supercopa de España (1989-90).

Ademais da sección de balonmán, o club contaba con outras dúas seccións: unha sección de baloncesto cun equipo na Primeira División (categoría de prata logo da ACB), e unha sección de ciclismo cun equipo afeccionado.

En 1991 a entidade financeira decidiu eliminar este club deportivo, cedendo a estrutura deportiva ao Juventud Alcalá, ao cal patrocinou durante os catro anos seguintes.

Xogadores históricos
--------------------

| **Nº** | **NOME** | **ESTATURA** | **PESO** | **NACIONALIDADE** | **POSICIÓN** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Manolo Gutierrez** | 1,85 | 80 |  España | Portero |
| 2 | **Eduardo Martinez "Cihuri"** | 1,95 | 92 |  España | Lateral |
| 3 | **Jovan Elezovic** | 1,94 | 90 |  Iugoslavia | Lateral |
| 4 | **Javier Reino** | 1,96 | 94 |  España | Lateral, Extremo, Central |
| 5 | **Miaden Lakovic** | 1,92 | 92 |  Iugoslavia | Pivote |
| 6 | **Zoran Puzovic** | 1,97 | 91 |  Iugoslavia | Extremo esquerdo |
|

Notas
-----

* Web do club extinto
* Caja Madrid, información corporativa. Patrocinios deportivos
* O balonmán en Alcalá
* Jesús Lopéz Ricondo, presidente do CD Caja Madrid
* Datos do pavillón Caja Madrid

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q864932
* WorldCat
* VIAF: 57144814416833680848

 |
**Eliseo Sastre del Blanco**, nado en Bilbao o 9 de novembro de 1903, foi un político español.

Traxectoria
-----------

Monumento ao Sagrado Corazón de Xesús en Cuntis.
Fillo de Eliseo Sastre Pérez. Foi xefe de milicias de Falange Española Tradicionalista y de las JONS do Rosal en 1940. Foi secretario do concello do Rosal dende 1942, e despois do de Cuntis. Foi xefe provincial de Educación y Descanso en 1943, posto do que cesou en outubro de 1945. Foi comisario da Feira en Levante. Foi un dos promotores do Monumento ao Sagrado Corazón de Xesús de Cuntis. Foi nomeado delegado provincial sindical en Albacete en agosto de 1946. Despois foi delegado provincial de Sindicatos en Ciudad Real, Zaragoza, Málaga e Asturias. Foi procurador en Cortes en representación da organización sindical de 1949 a 1967. Foi Delegado de Asuntos Sociais de Guinea Española, posto do que cesou en 1966.

Recoñecementos
--------------

* A Junta Central de Recompensas concedeulle en 1946 a Aspa Roja, Ángulo Verde con barra verde e Ángulo de Plata con dúas barras de prata.
* Medalla ao Mérito no Traballo categoría de Prata de segunda clase, en 1955.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-1-1940, p. 3.
2. ↑  *El Compostelano*, 12-8-1942, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-5-1943, p. 3.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 25-10-1943, p. 3.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 31-7-1945, p. 2.
6. ↑  *El Ideal Gallego*, 16-8-1946, p. 2.
7. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-10-1949, p. 9.
8. ↑  *BOE*, 16-9-1966, p. 11683.
9. ↑  *El Pueblo Gallego*, 11-4-1946, p. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q84772107
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 107630

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fe.
Alegoría da **fe**, por L.S. Carmona (1752-53). O pano simboliza a imposibilidade de coñecer directamente as evidencias
A **fe** é a firme e absoluta convicción de que algo é verdade, independentemente de que haxa ou non evidencias que ratifiquen tal verdade.

Causas e explicacións
---------------------

As causas polas cales nos convencemos da veracidade da nosa fe, dependerán dos elementos nos que confiamos e, en última instancia da corroboración entre o agardado e mailo obtido. Dependendo do tipo de intelixencia que teñamos máis desenvolvida, o que agardamos e obtemos poderase compartir con outras persoas afíns á nosa tendencia intelixente, ou pola contra, calar por temor a ser rexeitados. A integración máis ou menos completa de todas as intelixencias, capacitaranos para facer valer dun modo máis ou menos efectivo, as deducións resultantes do procesamiento da información polo noso consciente. Ao compartilo de forma intelixente con outras persoas, poderemos chegar á conclusión de que a nosa orientación nos permitirá aplicar un traballo que confirme a fe, e por tanto conseguir unha motivación que nos alente a traballar por aquilo no cal nos confirmaron que a formulación é bo. O punto dende o cal se observa este tipo de dinámica repercutirá nos nosos valores, provocando reaccións polo que realmente valoramos, que é en definitiva no que confiamos e temos a fe.

Segundo Friedrich Nietzsche *"ter fe significa non querer saber a verdade."*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***fe*** |

### Outros artigos

* Fideísmo
* Fe (virtude)
* Fe e racionalidade
* Fe (cristianismo)
* Crise de fe

### Ligazóns externas

* Faith.com *(en inglés)*
* The Skeptic's Dictionary entry on Faith *(en inglés)*
* Epistemology of the religion, article from Stanford Encyclopedia of Philosophy by Peter Forrest *(en inglés)*
* Martin Luther's Definition of Faith *(en inglés)*
* Catholic Encyclopedia entry on Faith *(en inglés)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ben.
Denomínanse **bens económicos**, por oposición aos bens libres, a aqueles bens que se adquiren no mercado pero pagando un prezo por eles e que satisfai directa ou indirectamente unha necesidade. É dicir, son bens materiais e inmateriais que posúen un valor económico e que, por ende, son susceptíbeis de seren valorados en termos monetarios. Neste sentido, o termo *ben* utilízase para nomear cousas que son útiles aos que as usan ou posúen. No ámbito do mercado, os bens son cousas e mercadorías que se intercambian e que teñen algunha demanda por parte de persoas ou organizacións que consideran que reciben un beneficio ao obtelos.

Notas
-----

1. ↑  Martínez Torres, Rolando Alejandro (2016). "Introducción al estudio de la Ciencia Económica". *Análisis Económico Edición Revisada* (en castellano). Astra Ediciones SA de CV. p. 51. 078-607-8193-78-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28877
* BNCF: 3144
* GND: 4139397-1
* JSTOR: goods
* PSH: 1315

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre economía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Eliseo Fernández.
**Eliseo Fernández Gómez**, nado o 2 de maio de 1950, é un empresario e político galego do PPdeG

Traxectoria
-----------

É industrial no sector do metal, dono dunha empresa de carpintaría metálica que leva o seu nome. Foi concelleiro no Pereiro de Aguiar (1983-1987). Nas eleccións municipais de 1987 foi elixido alcalde do Pereiro de Aguiar por AP. Volveu ser elixido nas sucesivas convocatorias electorais, sempre con maioría absoluta. Foi deputado provincial (2003-2007). A finais de 2018 anunciou que non se presentaría á reelección e que deixaría o concello nas municipais de 2019.. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Doval Soto** |  **Alcalde do Pereiro de Aguiar** 1987 – 2019 | Sucesor:**Luís Menor** |

Notas
-----

1. ↑  "Luis Menor será el cabeza de lista del PP por Pereiro de Aguiar". *La Región* (en castelán). Consultado o 2018-11-27.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais no Pereiro de Aguiar

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
Cartel durante a febre do ouro de California.
Unha **febre do ouro** é un descubrimento de ouro, ás veces acompañado por outros metais preciosos e minerais de terra raros, que atraen a un bo número de mineiros que buscan a súa fortuna. As febres do ouro máis importante tiveron lugar no século XIX en Australia, Nova Zelandia, o Brasil, o Canadá, Suráfrica e os Estados Unidos de América.

A riqueza que xurdía era distribuída amplamente polos reducidos custos das migracións e escasas barreiras para acceder á súa extracción. Malia que a minaría de ouro non foi proveitosa para a maioría de mineiros e donos de minas, algunhas persoas chegaron a xuntar grandes fortunas, e os mercadores e transportistas obtiveron grandes beneficios. O aumento resultante na subministración mundial de ouro estimulou o comercio e os investimentos mundiais. Numerosos historiadores describiron a migración, o comercio, a colonización e a historia ambiental asociada coas acometidas do ouro. As febres do ouro remóntanse até o Imperio Romano, cuxa minaría foi descrita por Diodoro Sículo e por Plinio o Vello, e probablemente sexan aínda máis antigas, remontándose ó Antigo Exipto.

Mineiros e prospectores durante a febre do ouro de Klondike.

Industria mineira contemporánea
-------------------------------

Existen entre 10 e 30 millóns de mineiros a pequena escala en todo o mundo segundo "Communities and Small-Scale Mining" (CASM). Arredor de 100 millóns de persoas dependen directa ou indirectamente da minaría a pequena escala. Só na República Democrática do Congo hai entre 800 000 e 1,5 millóns de mineiros artesanais, en Serra Leoa entre 350 000 e 650 000, e entre 150 000 e 250 000 en Ghana.

Notas
-----

1. ↑  Reeves, Keir; Frost, Lionel; Fahey, Charles (2010). "Integrating the Historiography of the Nineteenth-Century Gold Rushes". *Australian Economic History Review* **50** (2): 111. doi:10.1111/j.1467-8446.2010.00296.x.
2. ↑  Soaring prices drive a modern, illegal gold rush, *New York Times*, 14 de xullo de 2008

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Febre do ouro***  |

### Ligazóns externas

* Object of History: the Gold Nugget *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273182
* EBID: ID
* GND: 4157874-0
* MAG: 2780750054

 |
Unha espiral de Arquimedes.
Unha **espiral** é unha liña curva xerada por un punto que se vai afastando progresivamente do centro á vez que xira arredor del. Normalmente defínese cunha función que depende de dous valores: o ángulo do punto respecto a un eixo de referencia, e a distancia dende ese punto ó centro, situado no vértice do ángulo.

Espirais bidimensionais
-----------------------

As espirais bidimensionais máis coñecidas son:

* A espiral de Arquimedes: *r* = *a* + *b*θ
* A espiral clotoide
* A espiral de Fermat: *r* = θ1/2
* A espiral hiperbólica: *r* = *a*/θ
* A espiral logarítmica

Diferenzas entre espiral e hélice
---------------------------------

Imaxe dunha espiral arquimediana (negra), xunto cunha hélice cónica (vermella) e unha hélice cilíndrica (verde). A hélice cónica pódese entender como unha espiral tridimensional.
Espiral e hélice son dous termos que poden confundirse facilmente. Unha espiral adoita ser plana. Unha hélice sempre é tridimensional.

A espiral como símbolo
----------------------

A espiral é un dos símbolos máis antigos, e atópase en todos os continentes, tendo un papel fundamental no simbolismo desde a súa aparición na arte megalítica. En Galiza hai algúns petróglifos con representacións de labirintos en forma de espiral.

Pénsase que en moitos lugares representaba o ciclo "nacemento-morte-renacemento", así como o Sol, que se cría seguía ese mesmo ciclo, nacendo cada mañá, morrendo cada noite e renacendo á mañá seguinte.

Actualmente a espiral tamén é usada como símbolo do pensamento cíclico, en diversas propostas filosóficas, estéticas e tecnolóxicas.

Galería de imaxes
-----------------

* Espiral de Arquimedes
* Espiral logarítmica
* Espiral de Fermat
* espiral hiperbólica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189114
* AAT: 300163114
* GND: 4182346-1
* MAG: 39178231

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Botón.
Un pequeno botón
Un **botón** é un elemento pequeno utilizado para abrochar ou axustar vestimentas, especialmente camisas e sacos.

Historia e características
--------------------------

Os botóns acostuman ser redondos e planos, aínda que os hai de diversas formas e tamaños. Acostuman estar feitos de metal, madeira ou, máis recentemente, plástico. O botón abróchase facéndoo pasar por un ollal de tamaño xusto situado nun extremo da vestimenta.

Nun primeiro momento, os botóns non eran senón discos decorativos que se cosían á roupa e non tiñan a función de abrochalas. Os primeiros botóns foron cunchas de diversos moluscos, talladas e perforadas. Datan do 2000 a.C. e foron encontrados no val do Indo.

Os gregos e romanos tamén utilizaron botóns decorativos fabricados a partir de conchas ou madeira. En xacementos europeos, encontráronse botóns de marfil e óso labrados cubertos de ouro ou con xemas incrustadas. En ningún destes casos eran utilizados para abrochar as pezas de roupa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q160464
* AAT: 300239261
* BNCF: 586
* BNF: 119693859
* EBID: ID
* FAST: 843155
* GEC: 0085700
* GND: 4246280-0
* JSTOR: buttons
* LCCN: sh85018399
* NDL: 00560905

 |
**CHIPSat** (acrónimo de *Cosmic Hot Interstellar Plasma Spectrometer Satellite*) foi un observatorio espacial da Universidade de California en Berkeley e da NASA lanzado o 13 de xaneiro de 2003 ás 00:45 UT mediante un foguete Delta II 7320 desde a base Vandenberg da Forza Aérea.

Características
---------------

CHIPSat foi a primeira misión de demostración tecnolóxica seleccionada polo programa UNEX (*University-class Explorer*) da NASA co obxectivo de cartografar o fondo difuso do ceo en lonxitudes de onda ultravioleta, entre 90 e 260 ángstroms. Nesas lonxitudes de onda pódese estudar a temperatura dos electróns, a ionización e os mecanismos de arrefriamento da burbulla interestelar local, unha nube de gas quente na que está inmerso o sistema solar e que abarca ata uns 300 anos luz deste.

Nave
----

O satélite, construído por SpaceDev, pesaba 64 kg e estabilizábase nos tres eixos usando catro volantes de inercia, tres bobinas magnéticas, dous sensores solares, un magnetómetro, un sensor lunar e sensores de xiro para proporcionar unha precisión no apuntado de 2 graos. O satélite usaba o bus BD-II, baseado en aluminio. A potencia eléctrica era proporcionada por células solares montadas no corpo do satélite e capaces de dar ata 106 vatios que alimentaban varias baterías de níquel-cadmio usadas durante os eclipses. O control térmico da nave era pasivo e o sistema de control e comunicacións usaba un só ordenador cunha CPU Motorola Power PC 750. CHIPSat foi o primeiro satélite en usar unicamente TCP/IP e FTP como protocolo de comunicacións co equipo de terra, emitindo en banda S.

Instrumentación
---------------

O satélite levaba como único instrumento un espectrómetro ultravioleta de baixo custo e alta sensibilidade denominado *CHIPS* e que lle deu nome ó satélite. *CHIPS* é o acrónimo de *Cosmic Hot Interstellar Plasma Spectrometer*, que significa *espectrómetro cósmico de Plasma interestelar quente*. O satélite realizaba observacións a través de seis pequenas aperturas no panel traseiro.

Estado da misión
----------------

CHIPSat foi apagado por falta de fondos o 11 de abril de 2008 tras funcionar correctamente durante cinco anos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "CHIPSAT" (en inglés). Consultado o 30 de decembro de 2011.
2. 1 2 3 4 5 6 7  NASA (4 de novembro de 2011). "CHIPS" (en inglés). Consultado o 30 de decembro de 2011.
3. ↑  "Note verbale dated 30 June 2003 from the Permanent Mission of the United States of America to the United Nations (Vienna) addressed to the Secretary-General" (PDF) (03-85488 (E)). 2 de xullo de 2003. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de decembro de 2017. Consultado o 30 de decembro de 2011.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Explorer: CHIPSat (UNEX 1)" (en inglés). Consultado o 30 de decembro de 2011.
5. ↑  Mark Wade (2011). "CHIPSat" (en inglés). Consultado o 30 de decembro de 2011.
6. 1 2 3 4  ESA, ed. (2019). "CHIPSat (CHIPS Satellite)" (en inglés). Consultado o 11 de xaneiro de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48611
* NSSDC ID: 2003-002B
* SCN: 27643

 |
Caldeira de gasóleo.
Unha **caldeira** é un mecanismo deseñado para transmitir a calor xerada mediante a combustión dun combustible a un fluído portador. Adoita ser utilizado no campo da calefacción ou para quentar auga. Os combustibles máis utilizados para este proceso son carbón, biomasa, gasóleo C, fuel-oil, gas natural, butano e propano.

Descrición
----------

Unha caldeira de calefacción consta dun fogar, onde se queima o combustible, e un intercambiador onde a calor producida pola combustión transmítese ao fluído caloportador, que o leva aos emisores ou elementos terminais. Cando é necesario o uso dun queimador (para combustibles fluídos), o conxunto de caldeira e queimador chámase xerador.

Clasificación
-------------

As caldeiras clasifícanse en varios tipo segundo as seguintes características:

* A súa colocación: mural ou de pé.
* A xestión de produtos de combustión: tiro natural ou de tiro forzado.
* A xestión do comburente: cámara estanca ou aberta.
* Presión do fogar: presión atmosférica, en depresión ou en sobrepresión.
* Rendemento enerxético: estándar, de baixa temperatura ou de condensación.
* Combustible utilizado: biomasa, carbón, gasóleo C ou butano, propano e gas natural.
* Servizo: só calefacción, auga quente sanitaria ou os dous servizos (mixta).
* Fluído caloportador: auga, auga sobrequentada ou vapor.

### Sistemas de acumulación

Para grandes demandas de auga quente sanitaria utilízanse caldeiras con interacumulador ou cun depósito incorporado como por exemplo o Termoacumulador de gas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3195517
* AAT: 300196368
* BNCF: 56429
* BNF: 11934809r
* EBID: ID
* GEC: 0087275
* GND: 4024257-2
* JSTOR: boilers
* LCCN: sh85015343
* NDL: 00560829

 |
***CNT***|  |
| *Portada dun exemplar deCNT de maio de 2006.* |
| Fundación | 1932 |
| Xénero | Sindical |
| País | España |
| Cidade | Madrid |
| Ámbito | España |
| Idioma | Castelán |
| Periodicidade | Mensual |
|  |
| Prezo unitario | 1,25 € (2006) |
|  |
| Columnas por páxina | 4 |
| Nº de páxinas | 32 |
| Cor | Branco e negro e cor |
| Empresa editora | CNT-AIT |
|  |
| Director | M.A. Fernández |
|  |

O ***CNT*** é un periódico que edita o sindicato **Confederación Nacional do Traballo** (CNT), sendo o principal medio de expresión desta organización anarcosindicalista. Ten unha periodicidade mensual.

Seccións
--------

Entre as súas seccións encóntranse:

* Sindical
* Actualidade
* Internacional
* Opinión
* Economía
* Cultura
* Confederal

Dirección do xornal
-------------------

Elíxese a súa dirección e localidade de residencia nun congreso ou pleno nacional da CNT. A dirección ocúpase da distribución, impresión, venda, administración das subscricións e recepción de artigos para o periódico. O director elixido para o periódico acode ás reunións do comité nacional da CNT con voz pero sen voto. O secrerario xeral da CNT é o encargado de redactar a editorial do periódico.

Licenza
-------

O CNT edítase cunha licenza Creative Commons de carácter copyleft, e ademais de en papel, pódese ler en Internet. O seu número ISSN é 1135-173X.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do periódico CNT

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8254087
* ISSN: 1135-173X
* OCLC: 801834351

 |
O **calcáneo** é o óso inferior da fila proximal do tarso. Ten unha forma cuboide, con seis caras.

Cara superior
-------------

Delimita inferiormente o seo do tarso. Artéllase coa superficie inferior do astrágalo. Esta articulación presenta dúas zonas articulares: posteroexterna e anterointerna. É unha dobre artrodia morfoloxicamente pero unha trocoide funcionalmente, con movementos de rotación. Presenta as insercións do ligamento calcaneocuboide superior, o ligamento chave e o músculo plantar.

Cara inferior
-------------

Presenta unha serie de rugosidades para a inserción de elementos dos pé. Insértase o ligamento calcaneocuboide inferior.

Cara posterior
--------------

Presenta unha rugosidade para o tendón de Aquiles na parte inferior. A parte superior relaciónase co paquete adiposo de Kaguet.

Cara anterior
-------------

Artéllase co óso cuboide nun encaixe recíproco perfecto, na articulación calcaneocuboide.

Cara interna
------------

Aparece unha tuberosidade para o ligamento tibiocalcáneo, que forma parte do plano superficial do ligamento lateral interno do nocello. Permite o paso dun paquete vasculo nervioso composto por: arteria tibial posterior, nervio tibial posterior e dúas veas satélite.

Cara externa
------------

É unha zona de paso para os músculos peroneos laterais longo e curto.

* Calcáneo esquerdo, superficie superior.
* Calcáneo esquerdo, superficie inferior.
* Calcáneo esquerdo, superficie interna.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Articulación calcaneocuboide
* Calcañar

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13075
* BNCF: 42398
* BNF: 11940784g
* EBID: ID
* GEC: 0165724
* GND: 4154132-7
* LCCN: sh85059922
* MAG: 2776889875

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 24496
* MeSH: D002111
* MeSH: A02.835.232.043.300.710.300
* TA: A02.5.11.001
* Uberon: 0001450
* UMLS: C0006655

 |
A **Confederación Europea de Patinaxe** ou **CERS** (en francés: *Confédération Européenne de Roller Skating*) é o organismo que regula os deportes de patinaxe (hóckey a patíns, patinaxe artístico en patíns, patinaxe de velocidade sobre rodas e hóckey en liña) a nivel europeo e que ten a súa sede na cidade de Porto, Portugal.

É unha das confederacións continentais que forman parte da Fédération Internationale de Roller Sports (FIRS). Foi fundada en 1975 por iniciativa do coruñés Antonio González, que foi ademais o seu presidente entre 1975 e 1982.

Comité central
--------------

O CERS está dirixido por un comité central composto polos seguintes membros: 

* Portugal Fernando Elias Claro (presidente)
* Bélxica Jan Piotrowsky (1º vicepresidente)
* Galicia Ignacio González Pereira (2º vicepresidente)
* Italia Fernando Leandro Naroli (3º vicepresidente)

Comités técnicos
----------------

As 4 disciplinas deportivas teñen o seu propio comité que as xestiona a nivel europeo e que son os que organizan as diversas competicións:

* Hóckey a patíns - Comité Européen de Rink Hockey (CERH)
* Patinaxe artístico - Comité Européen de Patinage Artistique (CEPA)
* Patinaxe de velocidade - Comité Européen de Course (CEC)
* Hóckey en liña - Comité Européen de Roller Inline Hockey (CERILH)

Notas
-----

1. ↑  Varela, María (9 de decembro de 2015). "El eterno presidente". *La Opinión A Coruña* (en castelán). Consultado o 4 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Outros artigos

* FIRS
* CERH

### Ligazóns externas

* CERS
* FIRS
Bonsai
O **bonsai** é unha árbore en miniatura. O seu cultivo e poda é tradición no Xapón.

Orixe
-----

A arte dos bonsais orixinouse na China hai uns dous mil anos, como obxecto de culto para os monxes taoístas. Para eles era símbolo de eternidade, a árbore representaba unha ponte entre o divino e o humano, entre o ceo e a terra.

Durante séculos a posesión e o coidado dos bonsais estivo ligado aos nobres e ás persoas da alta sociedade. Segundo a tradición, aqueles que podían conservar unha árbore en testo tiñan asegurada a eternidade. Así foi como os monxes dispoñían as árbores pequenas en vasillas ao longo das escaleiras dos templos e ata eran obxecto de adoración.

No sur da China a arte do bonsai consistía en transmitir todas as características dunha árbore desenvolta na natureza a unha árbore pequena, cultivada en testo. Buscábase reproducir estas árbores segundo os existentes nas altas montañas polo cal utilizaban só exemplares que existían nos montes e que xa posuían formas especiais na súa intensa loita contra as adversidades climáticas.

Foi levado ao Xapón hai uns 700 anos onde evoluciounou á arte actual. Desafortunadamente, moitos dos espécimes máis antigos desapareceron durante a segunda guerra mundial.

Un bonsai non é unha planta xeneticamente empequenecida. Mantense pequena dándolle forma e podando o tronco, as follas e as raíces. Un bonsai mantido correctamente sobrevivirá o mesmo tempo que unha árbore normal da mesma especie. Porén, o bonsai precisa de moitos coidados, polo que un bonsai mantido de forma inapropiada probablemente morrerá.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q64365
* BNCF: 22668
* BNE: XX527706
* BNF: 11965527q
* BRE: 1877840
* EBID: ID
* GEC: 0085383
* GiantBomb: 3055-6102
* GND: 4007684-2
* JSTOR: bonsai
* LCCN: sh85015592
* MAG: 2777319254
* NDL: 00560858
* NKC: ph134727
* Treccani: bonsai

 |
A **capela do Salvador**, de San Salvador, ou **capela do Ciprés**, é unha sinxela construción relixiosa que data do século IX e que se atopa tras do mosteiro de Samos (Samos).

Características
---------------

Conserva a estrutura dun oratorio mozárabe afín ao culto que divide o espazo na cela ministerial e a nave principal percorrida por unha bancada datada no século XII. Non destaca nin polas súas dimensións nin polo seu exterior que ten como protagonista principal a cachotería de lousa da zona. O interior agocha uns importantes frescos, datados no século X que representan cruces, portadas, alfices, pigmentacións difíciles de atopar nesas terras[], decoracións florais etc.

Historia
--------

A súa localización, abrazada polo río e protexida por antigas construción, pode levar a pensar que a capela se sitúa onde estaba o primeiro mosteiro de Samos[]. Posteriormente serviu de oratorio para os monxes, e logo caeu en abandono, e foi un pendello onde se gardaban aveños de traballar no campo.

A capela recibe este nome por un ciprés próximo de 27 m de altura. Foi declarada monumento nacional en 1944.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Villa-amil y Castro, José (facsímile: 2005) 1904. Imprenta de San Francisco de Sales (facsímile: Ed. Órbigo, A Coruña), ed. *Iglesias gallegas de la Edad Media, colección de artículos publicados por* (en castelán). Madrid. p. 410. ISBN 84-934081-5-8.

### Outros artigos

* Mosteiro de San Xulián de Samos
O **Club Hoquei Mataró** é un club de hóckey a patíns catalán da localidade de Mataró, na comarca de Maresme (Barcelona). O club foi fundado en 1951.

Historia
--------

O Club Hoquei Mataró (dende 1992 DC Mataró) acumula máis de cincuenta anos de historia. O primeiro partido oficial do club tivo lugar o 15 de outubro de 1951, e dous anos máis tarde creáronse os primeiros equipos de base.

O club conta nas súas vitrinas cunha Liga e unha copa de España, e competeu en cinco períodos diferentes na División de Honra nos últimos 40 anos.

Na tempada 2008-09, o equipo masculino descende á Primeira División, a segunda categoría do hóckey a patíns español, ao finalizar a fase regular da OK Liga na antepenúltima posición. A pesar do descenso, o club conseguiu o seu único título europeo ese ano, ao proclamarse campión da Copa CERS, gañando na final ao C.H. Lloret cun gol de Ferran Formatjé.

Palmarés
--------

* **1 Copa do Rei:** 1967
* **1 Copa do Príncipe:** 2013
* **1 Copa CERS:** 2008-09

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial
Capilaroscopia normal
Un capilaroscopio, composto por un estereomicroscopio trinocular ao que se adxunta unha videocámara dixital.
A **capilaroscopia** é unha proba diagnóstica empregada para estudar a morfoloxía dos capilares sanguíneos que se atopan baixo o leito ungueal. Habitualmente está indicada para o estudo do fenómeno de Raynaud. O fenómeno de Raynaud é un proceso no que os dedos mudan de cor en resposta a un estímulo térmico (frío) ou estresante. O fenómeno de Raynaud pode ser primario ou asociado a outra doenza. A capilaroscopia permite establecer a etioloxía do fenómeno de Raynaud.

A capilaroscopia permite dilucidar se un fenómeno de Raynaud é secundario a unha doenza do tecido conectivo. A enfermidade que máis se asocia a este fenómeno é a esclerodermia ou esclerose sistémica. Nesta doenza, a capilaroscopia amosa claramente o denominado "patrón esclerodermico", que se caracteriza pola diminución ou ausencia de capilares en parches, dilatacións capilares, megacapilares e hemorraxias cuticulares.

Outras doenzas que cursan cun patrón alterado na capilaroscopia son a dermatomiosite, o lupus eritematoso sistémico, a doenza mixta do tecido conectivo e a síndrome antifosfolípida.

Historia
--------

A capilaroscopia emerxeu por vez primeira após as observacións do físico italiano Giovanni Rasori (1766–1837), quen a través dunha lente describiu alteracións nos capilares das unllas en relación a doentes de enfermidades do tecido conectivo.

Posteriormente, Brown e O'Leary empregaron a mesma técnica para estudar especificamente o fenómeno de Raynaud no contexto da esclerose sistémica.

Notas
-----

1. ↑  Semin Fund Esp Reumatol. 2010;11(Supl.1):3-4
2. ↑  Institut Ferran de Reumatoloxía (ed.). "Capilaroscopia". Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2015. Consultado o 23 de xaneiro de 2015.
3. ↑  Cutolo, M; Pizzorni C (2008). "Capillaroscopy.". *Best Pract Res Clin Rheumatol*. 1093 **6** (108). PMID 19041079. doi:10.1016/j.berh.2008.09.001. Consultado o 23 de xaneiro de 2015.
4. ↑  Brown, GE; O'Leary PA (1925). "Skin capillaries in scleroderma.". *Arch Intern Med* **36**: 73–88.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fenómeno de Raynaud
* Esclerodermia
**Benigno Salgado Vázquez**, nado en Dacón (Maside) en febreiro de 1855, foi un farmacéutico e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Uruguai en 1874. De ideas liberais, opúxose á Restauración borbónica e aos gobernos conservadores. Dirixiu *La Voz de Galicia*, foi correspondente en Montevideo de *El Eco de Galicia* da Habana e colaborou en *El Heraldo Gallego*, *La Colonia Española*, *El Gallego* e *La Unión Gallega*. Asinou cos pseudónimos **Pedro Enxebre** e **Xan Blexos**. Foi precursor da idea de creación dos Centros Galegos, nun manifesto publicado en Montevideo en 1879 e fundou co seu irmán Tomás o Centro Galego de Montevideo.

Notas
-----

1. ↑  Carballo, R. (1975) [1963]. *Historia da Literatura Galega Contemporánea*. Galaxia. p. 463. ISBN 84-7154-391-5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Calero, Ricardo (1981). *Historia da literatura galega contemporánea*. Vigo: Galaxia. p. 463. ISBN 84-7154-390-7.
* Zubillaga, Carlos (1993). *Hacer la América. Estudios históricos sobre la inmigración española al Uruguay*. Fin de Siglo. p. 116.
Unha ***black house*** restaurada nun museo en Trotternishin (illa de Skye)
 Museo Blackhouse, en Arnol
Unha ***black house, blackhouse*** ou ***black-house*** (en gaélico escocés, *t(a)igh-dubh*; en gaélico irlandés, *tí dubh* ) é un tipo de casa tradicional nas Terras Altas de Escocia, as Hébridas e Irlanda.

Etimoloxía
----------

A orixe do nome, literalmente en galego, "casa negra" é controvertida. A palabra podería ter menos de 150 anos e podería ser sinónimo de "inferior". En Lewis, en particular, puido ser usado para distinguir as antigas casas dalgunhas das novas "casas brancas" (en gaélico escocés, *taigh-geal*; en gaélico irlandés, *tí geal, tí bán* ), con muros de pedra seguindo o estilo escocés harl. Tamén pode haber certa confusión sobre a semellanza fonética entre "*dubh*", que significa "negro" e "*tughadh* ", que significa "teito de palla".

Descrición
----------

Os edificios foron construídos en xeral con dobres muros de pedra seca con terra e cuberta de palla cuberta con palla de cereais ou xuncos. O chan era principalmente de baldosas, ou terra e había un fogar central para o lume. Non había cheminea pola que escapase o fume, pero se abría polo tellado.

As *blackhouses* servían para albergar tanto gando como persoas, polo que a xente vivía nun extremo e os animais no outro cunha separación entre eles.

As casas escocesas construíronse máis altas que anchas, pero nalgúns casos eran pequenas e anchas.

Notas
-----

1. ↑  *Coimhead air an Taigh-Dubh ann an Àrnol* (en gaèlic escocès). Doncaster: Museum nan Eilean/Historic Scotland. 1994. ISBN 0-86384-282-8.
2. ↑  Fenton, Alexander (1978). *The island blackhouse and a guide to the blackhouse, no. 42 Arnol* (en anglès). H.M. Stationery Off.
3. ↑  Sinclair, C (1953). *The Thatched houses of the old highlands*. Edimburgo: Oliver and Boyd Ltd.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Black house Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Escocia*** |

### Outros artigos

* Broch
* Crannóg
* Hébridas

### Ligazóns externas

* Highland Village Museum / An Clachan Gàidhealach, Iona, Nova Scotia Arquivado 21 de setembro de 2010 en Wayback Machine. Arquivado *(en inglés)*
Coordenadas: 39°34′27″N 2°40′39″L﻿ / ﻿39.574082, 2.677482

O **Estadi Balear** é un estadio de fútbol español da cidade balear de Palma, e serve como feudo ao CD Atlético Baleares. Foi construído por unha comunidade de propietarios (Procampo) que continúa en funcionamento e administra o seu uso. Inaugurado o 8 de maio de 1960, ten capacidade para 18.000 espectadores e desde 2006 é de céspede artificial.

Historia
--------

O Estadi Balear proxectouse para substituír o vello campo de fútbol de Son Canals, o cal fora o terreo de xogo habitual do Baleares FC desde 1923 e do Atlético Baleares desde 1942. Os éxitos deportivos do club fixeron que o campo quedase pequeno. Ademais, desde finais dos anos 50 había problemas cos propietarios dos terreos do campo que puñan en dúbida a súa continuidade. Estas circunstancias fixeron que se impuxese a idea de construír un campo novo e telo en propiedade.

A finais de 1958 aprobouse en Asemblea Xeral o proxecto do novo estadio, deseñado polo arquitecto Josep Barceló Moner con capacidade para 23.000 espectadores. A principios de 1959 compraron os terreos e emitíronse títulos por valor de 5.000 e 10.000 pesetas para sufragar a compra e a construción. O 19 de xullo púxose a primeira pedra e pouco despois comezaron as obras que finalizaron dentro dos prazos previstos.

O Estadio Balear foi inaugurado o 8 de maio de 1960 cun partido internacional disputado contra o equipo inglés do Birmingham City FC, por aquel entón un dos equipos máis potentes da Liga inglesa de fútbol, que se proclamaría subcampión da Copa de Feiras (actual Europa League) en 1960 e 1961. O partido acabou cun 2-0 para os baleares.

O estadio aínda non estaba acabado. A cuberta da tribuna terminouse unhas semanas despois, e non foi ata abril de 1961 que se instalaron as torres de iluminación.

En 2006, con apoio financeiro do Concello de Palma, acometéronse importantes obras de reforma que permitiron arranxar as graves deficiencias que padecía a instalación e instalouse céspede artificial no terreo de xogo. Máis adiante, en 2008 o club instalou uns 3.000 asentos azuis na tribuna principal, procedentes da piscina cuberta de Son Moix. A capacidade do estadio diminuíu de 23.000 a 18.000 localidades.

Notas
-----

1. ↑  Salas Fuster, Antoni. p. 81

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Atlético Baleares *(en castelán)*
* Sitio web sobre a historia do club. Fotografías da construción do estadio *(en catalán)*