recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Guillerme tiña importantantes posesións en Normandía. Na imaxe ruínas da abadía de Mortemer fundación de Henrique I en 1134 no señorío de Mortemer, posesión de Guillerme
**Guillerme II de Warenne**, nado contra o ano 1071 e finado o 11 de maio de 1138, foi un nobre anglonormando, conde de Surrey e señor de Bellencombre e Mortemer.

Traxectoria
-----------

Fillo do primeiro conde de Surrey, Guillerme I e da súa primeira muller, Guntred. Acompañou a Robert Courteheuse, duque de Normandía e irmán de Henrique I de Inglaterra na súa tentativa de invasión de Inglaterra de 1101. Despois do acordo dos dous irmáns, Guillerme perde as súas posesións inglesas e ten que se exiliar en Normandía. Con todo reconciliouse en Henrique e foi un dos seus comandantes na batalla de Tinchebray na cal se derrotou ao duque de Normandía. No ano 1110 o fillo de Robert, Guillerme Cliton coa axuda de Helías de Saint-Saens que era un dos encargados de custodialo, como consecuencia Guillerme de Warenne recibiu as terras confistadas a Saint-Saens.

No ano 1118 casou con Isabel de Vermandois, filla de Hugo I de Vermandois. Guillerme foi tamén un dos comandantes da batalla de Brémule e estivo no leito de morte do rei Henrique en 1135 e foi un dos cinco nobres que escoltaron o seu corpo ata Ruán.

### Descendencia

Coa súa dona Isabel tivo tres fillos e dúas fillas:

* Guillerme III de Warenne, o seu herdeiro como conde de Surrey
* Reginald de Warenne, herdeiro das propiedades en Normandía
* Ralph de Warenne
* Gundrada de Warenne
* Ada de Warenne que casou co fillo e herdeiro de David I de Escocia, Henrique de Escocia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1939105
* ODNB: 28737
* WikiTree: Warenne-25

 |
O **Corporación Voz de Galicia** (anteriormente **Grupo Voz**) é un grupo galego de medios de comunicación entre os que se encontran La Voz de Galicia, Voz Galicia Radio, Voz Audiovisual e Fundación Santiago Rey Fernández-Latorre.

O Grupo Voz creou a publicación *La Voz de Galicia*,{{cómpre referencia} en mans de Santiago Rey. En radio iniciouse con Antena 3 Radio, pero posteriormente constituíu a canle Radio Voz con arredor de trinta emisoras. Ten a empresa de produtoras Video Voz, e Tele Voz para televisións locais en Vigo, Santiago de Compostela, Lugo e A Coruña.

Compoñentes
-----------

En 1998 creou a sociedade Atlas Galicia xunto con Gestevisión Telecinco para a creación de axencias de información audiovisual. Nese mesmo ano chegou a un acordo con Telefónica para explotar a televisión por cable en Galicia.

A Corporación Voz de Galicia integra, ademais de La Voz de Galicia a La Voz Galicia Radio, Voz Audiovisual e Fundación Santiago Rey Fernández-Latorre. Ata 2007 tamén pertencía á corporación *El Diario de León*, pero foi vendido a Begar.

No penúltimo consello de ministros do Goberno en funcións, Manuel Fraga adxudicou dúas emisoras autonómicas de televisión á COPE e ó Grupo Voz.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* V Televisión

### Ligazóns externas

* Páxina web da Corporación Voz de Galicia
O **determinismo** é unha doutrina filosófica que sostén que todo acontecemento físico, incluíndo o pensamento e accións humanas, está causalmente determinado pola irrompible cadea causa-consecuencia, e polo tanto, o estado actual "determina" nalgún sentido o futuro. Existen diferentes formulacións de determinismo, que se diferencian nos detalles das súas afirmacións. Para distinguir as diferentes formas de determinismo convén clasificalas de acordo co grao de determinismo que postulan:

* O **determinismo forte** sostén que non existen sucesos xenuinamente aleatorios, e en xeral, o futuro é potencialmente predicible a partir do presente. O pasado tamén podería ser "predicible" se coñecemos perfectamente unha situación puntual da cadea de causalidade. Pierre-Simon Laplace defendía este tipo de determinismo.
* O **determinismo feble** sostén que é a probabilidade o que está determinado polos feitos presentes, ou que existe unha forte correlación entre o estado presente e os estados futuros, aínda admitindo a influencia de sucesos esencialmente aleatorios e impredicibles.

Cómpre salientar que existe unha diferenza importante entre a determinación e a predictibilidade dos feitos. A determinación implica exclusivamente a ausencia de azar na cadea causa-efecto que dá lugar a un suceso concreto. A predictibilidade é un feito potencial derivado da determinación certeira dos sucesos, pero esixe que se coñezan as condicións iniciais (ou de calquera punto) da cadea de causalidade.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Huntington, Ellsworth. *Civilization and Climate*. Publisher: Yale University Press, 1915. Dispoñible en liña en , Universidade de Harvard.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131133
* AAT: 300055959
* BNCF: 29359
* BRE: 1949854
* EBID: ID
* GND: 4149218-3
* JSTOR: determinism
* LCCN: sh85037300
* MAG: 192183473
* NDL: 00565668
* PSH: 9512
* TESF: determinism

 |
Diccionario gallego-castellano (1884).
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Diccionario gallego-castellano.
O ***Diccionario gallego-castellano*** é un dicionario bilingüe galego castelán de 10.600 voces coas definicións en castelán, elaborado por Marcial Valladares e publicado en 1884 en Santiago de Compostela.

Comezou a papeletizar en 1850 e rematou en 1869. Valladares continuou recollendo léxico con posterioridade á publicación do seu *Diccionario* e consérvanse cinco apéndices: un asinado en 1886, dous sen data, un "Nuevo suplemento al Diccionario Gallego-Castellano" de 1896, e un "Nuevo Apéndice al Diccionario Gallego-Castellano" en 1902. A partir de todo isto, Antón Santamarina inclúe un total de 16.082 voces no seu *Diccionario de diccionarios*.

Elaboración
-----------

Para a elaboración do seu dicionario, Valladares tomou como base os dicionarios de Francisco Javier Rodríguez Gil e o de Cuveiro, pero mentres estes non incluían léxico común co castelán, Valladares comezou a introducilo por primeira vez nun dicionario galego, aínda que en grao mínimo, tamén lle engadiu voces procedentes do sur da provincia da Coruña e do norte de Pontevedra así como tamén outras tomadas de escritores contemporáneos, á vez que toma o castelán como o modelo para o galego. A diferenza do resto dos dicionarios galegos distingue ortograficamente as vogais medias abertas e pechadas.

Notas
-----

1. ↑  Valladares Núñez, M.: *Maxina*. Edición de Anxo Tarrío, Margarita Neira e Blanca Rodríguez-Rechou. Ed. Xerais, 1991. ISBN 84-7507-566-5. p. 50.
2. ↑  Antón Santamarina: *Diccionario de diccionarios* (versión 3, 2003).
3. ↑  Antón Santamarina *Norma e estándar* en Henrique Monteagudo (ed). *Estudios de sociolingüística galega. Sobre a norma do galego culto*. Galaxia, 1995, páxina 82
4. ↑  Así escribe no prólogo ao *Diccionario gallego-castelán*: *Si cualquier patán del campo viese en un diccionario gallego, al lado de las voces, ó palabras de su dialecto, único que conoce, equivalencias castellanas que la gente instruída usa, procuraría naturalmente irse familiarizando con estas y, corridos años, el habla gallega se habría perfeccionado mucho*.
5. ↑  Ricardo Carballo Calero *Gramática elemental del gallego común*. Galaxia, 6ª ed. 1976, páxina 39

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Diccionario gallego-castellano* (1863) de Francisco Javier Rodríguez Gil
* *Diccionario gallego* (1876) de Xoán Cuveiro Piñol

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares de *Diccionario gallego-castellano (1884)* en Galiciana.
* *Dicionario de dicionarios* Seminario de Lingüística Informática - Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387071
* Galiciana: 7072

 |
O **Corpo Nacional de Policía de España** (**CNP**, en castelán: *Cuerpo Nacional de Policía*) é un instituto armado de natureza civil dependente do Ministerio do Interior.

O Corpo Nacional de Policía, coa súa estrutura e denominación actual ten a súa orixe directa na Constitución de 1978, onde se lle consagran dúas misións básicas: «protexer o libre exercicio dos dereitos e liberdades e garantir a Seguridade Cidadá».

A partir deste mandato Constitucional, o 13 de marzo de 1986 promulgouse a Lei Orgánica de Forzas e Corpos de Seguridade (Lei Orgánica 2/1986) que unificaba os Corpos de Policía Nacional e Corpo Superior de Policía no actual Corpo Nacional de Policía. Eran dous corpos de natureza moi distinta, pois o corpo superior dedicábase á investigación, fronte ao outro corpo, que era fundamentalmente un corpo policial de orde pública. Así pois no Corpo Nacional de Policía integráronse os funcionarios dos Corpos Superior de Policía e de Policía Nacional, que quedaron extinguidos.

As competencias do Corpo Nacional de Policía varían segundo as comunidades autónomas, debido a asunción dalgunhas súas e da Garda Civil por parte dos Mossos d'Esquadra en Cataluña, a Ertzaintza no País Vasco, a Policía Foral en Navarra e a Policía Canaria nas Canarias. En Andalucía, Aragón, Asturias, Galicia e a Comunidade Valenciana hai unidades da Policía Nacional que actúan directa e funcionalmente baixo as ordes das comunidades autónomas ás que están adscritas.[]

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Corpo Nacional de Policía Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Sitio web oficial *(en castelán)*
O **Dicionario Histórico de Suíza** (**DHS**), é unha enciclopedia de historia de Suíza, que ten o obxectivo de facer accesibles os resultados de investigación moderna para un público máis amplo.

A enciclopedia é publicada pola fundación baixo o patrocinio da Academia suíza de humanidades e ciencias sociais (SAGW / ASSH) e a Sociedade histórica suíza (SGG-SHH) e está financiado por doazóns nacionais de investigación. Ademais de ter a 30 funcionarios na oficina central, os seus colaboradores inclúen 300 conselleiros académicos, 2500 historiadores e 100 tradutores.

A enciclopedia está a ser editado simultaneamente en tres das linguas oficiais de Suíza: alemán (*Historisches Lexikon der Schweiz* - HLS), francés (*Dictionnaire Historique de la Suisse* - DHS) e italiano (*Dizionario Storico della Svizzera* - DSS). Os primeiros 12 volumes foron publicados no ano 2002. Propúxose publicar un novo volume anualmente. Tamén publicou un volume sinxelo cunha escolla de artigos en romanche (Lexicon Istoric RETICS - LIR).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q642074
* WorldCat
* VIAF: 153026706
* BIBSYS: 5034658
* BNF: 14543143p
* GND: 10048958-8
* ISNI: 0000 0001 2187 7379
* LCCN: no2003012064
* NKC: kn20030512016
* SUDOC: 070703132

 |
**Gregorio Hernández Matías**, coñecido como **Gregorio H. Matías**, nado en Belorado, foi un avogado, político, xornalista e escritor español.

Traxectoria
-----------

Procurador dos tribunais. Instalado en Salamanca, colaborou en  *El Fomento de Salamanca* e *El Charro*, foi redactor de *El Castellano* e dirixiu a revista *Salamanca Satírica*; foi concelleiro republicano e logo alcalde da cidade (1905). Despois marchou a Béjar, onde estreou a revista *Películas bejaranas* en 1910, e dirixiu *El Noticiero* (1912-1914). Foi redactor de *Diario de Burgos*. Trasladouse a Tui en xullo de 1929 por mor da enfermidade da súa muller, e alí exerceu como procurador. Colaborou en *Faro de Vigo* e dirixiu o semanario *Hoy* de Tui en 1935. No franquismo publicou algúns poemas e colaboracións en *Martín Codax*, *El Adelanto* de Salamanca. *Hoja Oficial del Lunes* e *El Pueblo Gallego.*

Vida persoal
------------

Casou con Enriqueta Antón Martín, que finou en Tui en 1931. O seu irmán Antonio Hernández Matías foi reitor do Seminario e director do Museo Diocesano e Catedralicio de Tui.

Notas
-----

1. ↑  El *Defensor del Contribuyente*, 15-9-1910, p. 13.
2. ↑  La prensa pedágógica de Béjar (1874-1936)
3. ↑  *Diario de Burgos*, 16-1-1926, p. 6.
4. ↑  *Diario de Burgos*, 20-7-1929, p. 2.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-11-1929, 8.
6. ↑  "España", *El Adelanto*, 12-10-1940, p. 4.
7. ↑  "Santa Teresa", *El Adelanto*, 15-10-1941, p. 5.
8. ↑  "Nieve", *El Adelanto*, 18-2-1948, p. 4.
9. ↑  *El Pueblo Gallego*, 25-6-1953, p. 6.
10. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-3-1931, 8.
11. ↑  Lembranza de D. Antonio Hernández Matias
***Critón*** (*Kpíτων*) é un pequeno diálogo escrito entre o ano 390 e o 385 a.C. polo filósofo grego Platón. Pertence aos escritos chamados "socráticos", "eléncticos" ou "aporéticos", que fan referencia a algunhas das características principais que os definen como grupo: "socráticos", porque reflectirían máis fielmente o pensamento do mestre; "eléncticos", pola súa estrutura como refutación dun adversario a través dun áxil interrogatorio; e "aporéticos", por acabar todos nunha calella cega, nun razoamento cunha única solución.

Temáticamente, Critón atópase moi próximo á *Apoloxía*, non obstante, non se pode deducir por iso que a súa redacción sexa case simultánea.

Esta obra trata dunha conversación entre Sócrates e o seu amigo rico Critón en relación á xustiza, á inxustiza e á resposta apropiada para a inxustiza. Sócrates considera que a propia inxustiza non é a resposta para acabar coa inxustiza e rexeita a oferta de Critón de financiar a súa fuxida do cárcere. Este diálogo contén unha antiga declaración sobre a teoría do contrato social do goberno.

Sinopse
-------

Sócrates acaba de ser condenado a morte. Critón visítao na súa prisión e ínstao a que fuxa (a cidade consentiría conmutar así a pena de morte polo desterro). Con todo, Sócrates mantense insensible a estas recomendacións. Recriminando a Critón por compartir a opinión da multitude, esfórzase en mostrarlle que el non podería escapar á sentenza pronunciada pola cidade sen aldraxar a xustiza. Aquí ten lugar a célebre Personificación das leis: Sócrates fai pronunciar ás propias leis os reproches que con pleno fundamento dirixirían contra el se intentase subtraerse á súa xurisdición. Por fidelidade a elas decidirá permanecer no cárcere, por patriotismo rexeitará desertar de Atenas; mais esta fidelidade e este patriotismo son, en primeiro lugar, cívicos, e por enriba de todo, filosóficos. O que Sócrates ten en mente non é tanto a Atenas empírica como a idea mesma de lexislación, o principio da cidadanía.

Idea filosófica
---------------

Pódese considerar que Critón emprega unha serie de elementos claramente interrelacionados que dan forma a un dobre enunciado filosófico-político de fondo: por unha parte, a coherencia do exercicio da virtude ao longo da vida, que non se pode contradicir nin sequera se supón a morte; e por outra parte, e inmerso dentro dos acontecementos políticos e sociais do momento, o ideal político e ético de que o xusto é obedecer as leis da cidade, aínda que estas á súa vez non sexan xustas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Huisman, Denis (2002). Tecnos, ed. *Diccionario de las mil obras clave del pensamiento*. Madrid. pp. 279–281. ISBN 84-309-2978-9.

### Outros artigos

* Platón

### Ligazóns externas

* Critón *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q267634
* WorldCat
* VIAF: 312361214
* BLBNB: 000323708
* BNE: XX3003316
* BNF: 122282925
* EBID: ID
* GND: 4291897-2
* LCCN: n86082823
* NLA: 35425366
* OL: OL51934W
* SELIBR: 260415
* SUDOC: 027608786

 |
O **Consello de Estados** (en alemán *Ständerat*; en francés "Conseil des Etats"; en italiano *Consiglio degli Stati*, en romanche *Cussegl dals Stadis*) é a cámara alta da Asemblea Federal de Suíza. O consello foi instaurado pola constitución federal no 1848.

Composición
-----------

Cada cantón delega dous conselleiros, chamados tamén Conselleiros dos Estados (en referencia a cada cantón). Levan asemade o nome de senadores. Antes da creación do Cantón do Xura en 1979 o número ascendia a 44 membros. Dende esa data o consello componse de 46.

O consello foi inspirado do Senado dos Estados Unidos e ten os mesmos poderes có Consello Nacional de Suíza. Xuntos, o nacional e o dos estados, forman a Asemblea federal, é dicir o aparato lexislativo helvético.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Consello de Estados

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q609037
* WorldCat
* VIAF: 122563576
* BNF: 12270557k
* GND: 2027596-1
* ISNI: 0000 0001 1411 2941
* LCCN: no2015071681
* SUDOC: 031918832

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Benguela (homónimos).
Correntes oceánicas no Atlántico sur.  
 A corrente fría de Benguela pódese ver á dereita da imaxe.
A **corrente de Benguela** é unha corrente fría que flúe cara ao norte e forma a parte oriental do xiro do océano Atlántico sur, e que se dirixe ao norte paralela á costa oeste de África (Suráfrica, Namibia, Angola). Toma o seu nome da cidade angolana de Benguela.

Conforme se vai acercando ao ecuador vai quecendo e derivando cara ao oeste pola forza de Coriolis e pola propia conformación da costa africana orixinando a corrente ecuatorial do Sur (corrente cálida) que se dirixe cara ás costas do Brasil.

Características
---------------

A corrente de Benguela ten a súa su orixe no ascenso de augas moi frías do fondo abisal do Atlántico sur debido ao movemento de rotación terrestre de oeste a leste. Orixina un clima desértico nas costas de Suráfrica e Namibia (deserto do Namib) porque as augas frías evapóranse con moita maior dificultade en comparación coas correntes cálidas que provocan pluviosidade dada a súa forte evaporación. Este afloramento costeiro de augas frías deixa unha zona libre de nubes canda a costa, o que explica o clima desértico da zona costeira (desertos de Kalahari e do Namib), como pode verse na seguinte ligazón da NASA.

Porén, estas augas frías orixinadas nos fondos abisais son moi ricas en nutrientes que alimentan unha enorme poboación de fitoplancton, primeiro elo da cadea trófica oceánica, co que a pesca na zona é moi abundante.

Notas
-----

1. ↑  Corrente de Benguela na costa suroccidental de África

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59676
* WorldCat
* VIAF: 102144647640626012949
* BNF: 16716919r
* BRE: 1874830
* EBID: ID
* FAST: 1896785
* GEC: 0009137
* LCCN: sh2008020183
* SUDOC: 060724161

 |
A gran canle e a igrexa da Saúde
**Giovanni Antonio Canal**, nado o 7 de outubro de 1697 e finado o 19 de abril de 1768, máis coñecido como **Canaletto**, foi un pintor veneciano, famoso polas súas vistas panorámicas (vedute) de Venecia. Eran as postais da época, para aqueles que puidesen adquirilas. Fillo do pintor Bernardo Canal, de aí lle veu o diminutivo de Canaletto.

Breve biografía artística
-------------------------

Foi exitoso primeiro polos seus traballos decorativos para teatro, logo pintou *Vistas de Venecia*, que son hoxe moi buscadas. Utilizaba con proveito grande a cámara escura na composición dos seus cadros. Boa parte das súas obras eran vendidas a ingleses que facían o Grand Tour, de modo que unha gran parte da súa produción consérvase en mans da Casa Real británica. Inspirouse nas vedute de Giovanni Paolo Panini, distinguíndose polo axustado dos seus efectos e pola transparencia dos seus fondos e ceos.

En 1746, Canaletto instalouse en Londres, onde pintou numerosas panorámicas inglesas, mais seguiu aínda a realizar vistas da súa Venecia natal, a partir de deseños preparados que levara consigo desde Italia.

No 1753, tornou para Venecia. Dez anos despois foi posta ao seu cargo a cátedra de Perspectiva na Academia de Belas Artes, por designio do director da institución, o tamén pintor Giambattista Tiepolo. Os lenzos dos seus derradeiros anos foron criticados pola utilización repetida de temas, que antes foran a base do seu éxito.

Das súas panorámicas venecianas admíranse, sobre todo, as súas vistas do *Palacio Ducal* e da Praza de San Marcos. Unha colección das vedute foron editadas ao gravado na súa cidade, en 1742.

Discípulos
----------

Entre os seus discípulos máis salientes cóntanse o seu sobriño Bernardo Bellotto (tamén alcumado *Canaletto*), Francesco Guardi, Michele Marieschi, Gabriele Bella, Giuseppe Moretti e Giuseppe Bernardino Bison.

Galería
-------

* San Cristoforo, San Michele e Murano (Venecia)San Cristoforo, San Michele e Murano (Venecia)
* O Campo de Rialto en VeneciaO Campo de Rialto en Venecia
* Capriccio: Paisaxe fluvial con columna e arco de triunfoCapriccio: Paisaxe fluvial con columna e arco de triunfo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182664
* WorldCat
* VIAF: 88652637
* AAG: 1098
* AGORHA: 1153
* BAV: ADV10860587
* BMT: 21843
* BNE: XX988637
* BNF: 135268204
* BRE: 2040774
* Bridgeman: 198
* CANTIC: a10057985
* CERL: cnp00396999
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118638203
* Discogs: 2273497
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 37660
* FNA: ID
* GEC: 0014159
* GND: 118638203
* ICCU: CFIV009237
* Isidore: canaletto
* ISNI: 0000 0001 2142 8397
* KulturNav: ID
* LCCN: n79065963
* MdP: ID
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00842130
* NKC: jn19981000437
* NLA: 36246904
* NLG: 193520
* NNDB: 000084481
* NTA: 069517703
* ODNB: 62065
* OL: OL130207A
* openMLOL: 103204
* Pinakothek: antonio-canaletto-canal
* PTBNP: 28320
* RKD: 121243
* SAAM: 6372
* SELIBR: 180295
* SNAC: w67h25dc
* SUDOC: 027312062
* Tate: 2302
* TePapa: 385
* ULAN: 500115269

 |
Chama do Canigó, símbolo da lingua catalá, levada a Barcelona por Correllengua 2007.
Pancarta do Correllengua.
O **Correllengua** é unha iniciativa popular que se celebra anualmente nos territorios de fala catalá co obxectivo de amosar a vitalidade da lingua e fomenta-lo seu uso social. Consiste na celebración de actividades de carácter lúdico, festivo, pedagóxico e reivindicativo en diversas vilas, barrios e cidades, dando lugar a múltiples Correllengües que comparten, como elemento cohesionador, o nomeado "Pas de la flama" e a lectura dun manifesto, que cada ano é encargado a unha figura de prestixio que destaque polo seu apoio e defensa da lingua e da cultura. A coordinación dos actos lévaa a Coordinadora d'Associacions per la Llengua catalana (CAL), Acció Cultural del País Valencià (ACPV) e Joves de Mallorca per la llengua.

Historia
--------

O Correllengua inspírase na Korrika, unha carreira reivindicativa que recorre Euskal Herria a prol da lingua éuscara. No ano 1993, Joves de Mallorca per la Llengua organizou unha iniciativa similar en Mallorca en defensa do catalán, que deu no primeiro Correllengua. En 1995 comezouse a facer tamén no País Valenciano da man de Acció Cultural del País Valencià, e a partir de 1996, a CAL fíxose cargo da celebración no Principado de Cataluña, na Cataluña do Norte, Andorra, Menorca, Eivissa e a Franxa de Aragón.

Edición tras edición, o Correllengua gañou apoios e implantación, pasando dunha ducia de poboacións implicadas nos primeiros anos, a máis de trescentas que participan actualmente en tódolos Países Cataláns.

Notas
-----

1. ↑  CAL (ed.). "Dossier del Correllengua 2011" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 19 de outubro de 2013. Consultado o 17 de maio de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Correlingua
* Korrika
* Ar Redadeg
* Rith

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Correllengua *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2997901
* GEC: 0520962

 |
| Guicho/Quisquelo |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Familia: | Canidae |
| Xénero: | *Canis* |

 |
| Orixe da razaOrixe da razaOrixe da raza |

O **guicho** ou **quisquelo** é unha raza de cans de orixe galega. O seu nome vén das súas características orellas guichas. A súa función zootécnica é a de can de caza especializado na caza do coello de monte de Galicia, polo cal tamén recibe o nome popular de "coelleiro". Os bos exemplares en pureza non abundan, sendo moi solicitados e requiridos polos cazadores.

Orixe
-----

É unha raza de orixe indoeuropea, posiblemente unha das máis antigas da Península Ibérica, que foi traída probablemente polos pobos precélticos atlánticos e os celtas, xunto co resto das invasións nórdicas e xermánicas (suevos, bretóns, visigodos e normandos). Está emparentado co västgötaspets sueco, así como tamén co corgi galés de Pembroke.

Distribución xeográfica
-----------------------

Actualmente, distribúese por tódalas zonas de monte de coello de Galicia, nas provincias de Pontevedra (Silleda, Lalín, Rodeiro, Dozón e Agolada, entre outros), e Ourense (Oímbra, Verín ou A Mezquita), atopándose tamén de xeito esporádico algúns exemplares pola zona centro das provincias de Lugo e da Coruña.

Morfoloxía
----------

É un can de tipo lupoide, de perfil recto, de pequeno tamaño, mesomorfo, harmonioso nas súas proporcións, coas orellas guichas, de onde toma o nome (Guicho). As femias son lixeiramente máis miúdas e de proporcións máis lonxilíneas. 

| Sexo | Altura | Peso | Tempo de vida |
| --- | --- | --- | --- |
| Machos | 34–42 cm | 8–12 kg | 10 a 12 anos |
| Femias | 30–38 cm | 6–10 kg | 12 a 14 anos |
|

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Can Guicho ou Quisquelo, Consellería de Medio Rural
* Club do Can Guicho Arquivado 15 de outubro de 2012 en Wayback Machine.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Falta algunha imaxe que ilustre o artigo |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---

| * v
* c
* e
Razas autóctonas galegas |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| bovina | equina | ovina | avícola | cabrúa | porcina | canina |
|  |  |  |  |  |  |  |
| **cachena   •   caldeláfrieiresa   •   vianesarubia galega   •   limiá** | **cabalo de pura raza galega** | **ovella galega** | **galiña de Mos** | **cabra galega** | **porco celta** | **can de palleiro****guicho** ou **quisquelo****perdigueiro galegopodengo galego** |

 |
A **culler de Casagrande**, tamén chamada **copa de Casagrande**, é un instrumento de medición utilizado en xeotecnia e enxeñaría civil, para determinar o límite de liquidez dun terreo. Foi inventada por Arthur Casagrande.

Estrutura e uso
---------------

O instrumento está composto dun casquete esférico de metal, fixado no extremo dun dispositivo que mediante a operación dunha manivela produce a elevación do casquete e a súa subsecuente caída, producindo así un choque controlado contra unha base tamén metálica. O terreo mesturado uniformemente con auga é colocado na parte do casquete metálico oposta ao punto fixo e dáselle forma cun padrón que deixa no centro unha rañura uniforme. A cada volta de manivela prodúcese un golpe no casquete que tende a facer deslizar o solo humidificado xuntando os bordos da rañura.

Límite de liquidez
------------------

O límite de liquidez defínese como o contido en auga do terreo en correspondencia, no cal o suco practicado se pecha nun tramo de 12 mm despois dunha secuencia de 25 golpes.
**Guerreiro** é unha clase de personaxe común en moitos xogos de rol. Esta clase tamén é coñecida popularmente como "Loitador" en *Dungeons & Dragons*. ou tamén como "Cabaleiro" ou "Matón", aínda que nalgúns xogos "cabaleiro" é unha clase separada cun aspector máis defensivo ou de apoio. As habilidades do personaxe do "guerreiro" céntranse na súa forza e na loita físico cunha ampla variedade de armas de combate, e a habilidade de sobrevivir na súa función como protector do grupo, xeralmente a costa de axilidade ou alcance. Ademais, potencialmente pode utilizar as armadura ou armas máis poderosas do xogo. Como tal, un guerreiro é un combatente físico completo, pero por mor da dependencia de armaduras pesadas e armamento custoso, o custo de administrar o equipo do guerreiro é polo xeral moi alto. Nalgúns xogos, o guerreiro pode aprender maxia a nivel básico, mais as súas capacidades neste eido son algo limitadas.

Notas
-----

1. ↑  "Countdown to 3rd Edition: Feats and Fighters" in *Dragon* #270

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Countdown to 3rd Edition: Feats and Fighters". *Dragon #270* (Wizards of the Coast) **XXIV** (11): 30–31. abril de 2000. ISSN 1062-2101.
**Culto** é a adoración a unha deidade, os actos que manifestan exteriormente e en sociedade a fe das persoas.

Comprende os rituais, invocacións, cánticos, peregrinacións e representacións gráficas da relación entre os homes e os deuses ou seres superiores.

Normalmente estes actos desenvólvense en lugares específicos, tales como altares e templos, e poden contar coa axuda de intermediarios, como os sacerdotes.

É un elemento indispensábel da relixión, en tanto que aglutina as crenzas persoais e lles dá unha dimensión pública, que permite a súa institucionalización.

Presupón que se pode manter unha relación cos seres supremos ou as forzas da natureza e a creación.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Culto***  |

### Outros artigos

* Liberdade de culto
* Rito

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q756820
* BNCF: 1274
* BNF: 12042625r
* EBID: ID
* GND: 4033535-5
* LCCN: sh85148563

 |
**Côme-Damien Degland**, nado o 6 de setembro de 1787 en Armentières, Departamento de Norte, (Francia), e finado o 1 de xaneiro de 1856 en Lille, foi un médico e zoólogo francés.

Traxectoria
-----------

Degland naceu en Armentières e viviu en Lille a maior parte da súa vida, onde foi director do Hôpital Saint-Sauveur, e onde morreu. Participou na fundación do Museo de Historia Natural de Lille, que debeu gran parte da su colección zoolóxica. Publicou un catálogo dos escaravellos do museo en 1821, o *Tableau des oiseaux observés dans le nord de la France* en 1854, e un catálogo das aves de Europa en dous volmes en 1849. Con Zéphirin Gerbe foi coautor de *Ornithologie européenne, ou, Catalog descriptif, analytique et raisonné des oiseaux observés en Europe* (segunda edición, 1867).

Honores
-------

### Eponimia

Unha especie de ave, *Melanitta deglandi*, foi dedicada a Degland polo seu descritor Charles Lucien Bonaparte.

Notas
-----

1. ↑  Côme-Damien Degland (1787-1856) ne BnF.
2. ↑  Naumannia: Journal für die ornithologie, vorzugsweise Europa's ... Volume 6.
3. ↑  *Tableau des oiseaux observés dans le nord de la France*,
4. ↑  *Ornithologie européenne*....
5. ↑  Beolens, Bo; Watkins, Michael & Grayson, Michael (2014): *The Eponym Dictionary of Birds*. Bloomsbury. ISBN 978-1-4729-0574-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1150900
* WorldCat
* VIAF: 185867353
* BNF: 10523137s
* ISNI: 0000 0001 4041 904X
* SUDOC: 10926908X

 |
**Gregorio Aglipay** (Batac, Ilocos Norte 1860 - 1940).
Reformador relixioso filipino.

Arrestado aos 14 anos por non pagar a taxa de tabaco, marchou a Manila e estudou leis, pero en 1883 entra no seminario, en 1890 foi ordenado sacerdote, comeza a exercer como axudante do párroco en varias parroquias de Luzón.

Cando estoupa a revolución de 1896 únese aos independentistas, en 1898 foi nomeado capelán castrense dos rebeldes, chamou aos cregos filipinos para que se unisen en contra dos españois.

Elixido parlamentario no Primeiro congreso filipino de 1898, en 1899, unha vez expulsados os españois, foi nomeado gobernador eclesiástico da diocese de Nueva Segovia.

Na guerra filipino-americana loitou como un líder guerrilleiro en Ilocos.

O 3 de agosto de 1902 fundou a Igrexa filipina independente, excomungado por Roma nese mesmo ano, Aglipay seguiu a loitar pola independencia filipina, e en 1935 foi candidato á presidencia, perdendo diante de Manuel Quezón.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q981953
* WorldCat
* VIAF: 8468325
* BAV: ADV10858187
* BRE: 1851208
* DBE: gregorio-aglipay-labanan
* EBID: ID
* FAST: 60930
* GND: 129556165
* ISNI: 0000 0000 6134 7906
* LCCN: n80120763
* NTA: 119678624
* OL: OL1668118A
* Orthodox Encyclopedia: 63314

 |
***Galego coma ti*** foi o slogan empregado por Alianza Popular nas primeiras eleccións autonómicas en Galicia (1981), que se fixo rapidamente famoso e que contribuíu á vitoria dese partido nas eleccións.

Historia do *slogan*
--------------------

O partido conservador Alianza Popular, dirixido polo exministro franquista Manuel Fraga, chegaba a aquelas eleccións moi debilitado: en todas as eleccións ás que se presentara fora amplamente derrotado: dúas eleccións xerais (1977 e 1979), unhas eleccións municipais, e as dúas convocatorias autonómicas de Cataluña e o País Vasco. Para a campaña das eleccións autonómicas o partido contratou un politicólogo, Xosé Luís Barreiro Rivas, para que se encargase do márketing político.

Segundo o propio Barreiro Rivas, Alianza Popular, o *slogan* tiña "dous sentidos fundamentais": por unha banda, deixar atrás a visión de Alianza Popular como un partido "cunha perspectiva reactiva contra a Constitución" e pasar a ser "partido comprometido co goberno de Galicia e sen cuestionar ningún" dos marcos legais que había, e por outra, rexeitar a visión paternalista doutras forzas que dicían quen podía e quen non podía ser galego e sinalar que viñan a "imitar o comportamento dos galegos".

Notas
-----

1. 1 2  "A hexemonía do PP en Galicia (episodio 1)". *Carretando*. Consultado o 2021-03-25.
2. ↑  "«Galego coma ti», un lema que aún no fue superado". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2016-09-11. Consultado o 2021-03-25.
Logo de Hondutel
**Hondutel** é a empresa estatal de Telecomunicacións da República de Honduras.

Historia
--------

En 1976, mediante decreto Lei No. 431 do 7 de maio dese ano, nace a Empresa Hondureña de Telecomunicacións *Hondutel*, a cal comeza a operar o 1 de xaneiro de 1977, iniciando a historia moderna das telecomunicacións no país. A empresa estatal descentralizada conta con personalidade xurídica, patrimonio propio con duración indefinida e dentro das súas atribucións atópase a de prestar servizos de telecomunicacións e administrar o espectro radioeléctrico.

A pesar de ser unha das empresar de telecomunicacións máis grandes de América Central, polo número de usuarios a empresa tivo problemas financeiros e doutras índoles debido á mala xestión que tivo ao longo dos anos.

Polo cal, a empresa entra nun proceso de depuración e saneamento a partir da toma de posesión na presidencia de Manuel Zelaya.

En xuño do 2007, o presidente da república e o actual Xerente de *Hondutel*, anunciaron o lanzamento dunha serie de redes de telefonía celular de terceira xeración, coñecida como *Honducel*, actualmente o servizo está dispoñíbel na Área Metropolitana de Tegucigalpa e Comayagüela, operando baixo o nome de *Tegucel*.

*Tegucel* converteuse nunha forza competitiva no mercado da telefonía celular en Honduras dado aos prezos dos seus servizos.

O 19 de outubro do 2007, *Hondutel* lanzaba a rede de telefonía móbil para a Zona Metropolitana do Val de Sula, denominada *Sulacel*, que inclúe a San Pedro Sula e cidades veciñas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Hondutel *(en castelán)*
* Páxina oficial do goberno de Honduras *(en castelán)*
A **glicemia** indícanos a taxa de glicosa no sangue. A glicemia normal establécese entre 0,8 e 1,1 gramos/litro.

Debido á actividade corporal e á inxestión variábel de azucres, a cantidade de glicosa sofre variacións, controladas por mecanismos homeostáticos nos que están implicados o páncreas, a hipófise e as cápsulas suprarrenais. A glicosa almacénase no fígado en forma de glicóxeno e cando o índice de glicemia baixa, unha enzima encárgase de transformar o glicóxeno en glicosa e liberala no torrente sanguíneo. Os illotes de Langerhans do páncreas segregan hormonas, a insulina e o glicagón, que se encargan de controlar os niveis de glicosa no sangue, en condicións normais. No momento da contracción muscular, os músculos esixen glicosa e o fígado libéraa no torrente sanguíneo para que chega ás células musculares.

Regulación hormonal
-------------------

### Insulina

A insulina segrégase cando os niveis da glicosa no sangue son elevados. A súa acción produce:

* A diminución do nivel de glicosa, xa que estimula a súa absorción e utilización por parte das células.
* A transformación da glicosa en glicóxeno, que se almacena no fígado.

### Glicagón

O glicagón segrégase cando os niveis da glicosa no sangue diminúen. A súa acción é antagónica á da insulina:

* Incrementa a concentración de glicosa no sangue a partir do glicóxeno hepático ou muscular.

Cando o organismo se atopa nunha situación de perigo, por xaxún, por exemplo, necesita unha subministración maior de glicosa. Entón a adenohipófise segrega hormonas adrenocorticotropas, que estimulan no córtex suprarrenal a secreción de cortisol. A acción do cortisol acelera a degradación das proteínas no fígado e a súa conversión en glicosa. Ao mesmo tempo a medula suprarrenal, estimulada polo sistema nervioso simpático, segrega adenalina e noradrenalina. Estas hormonas favorecen o catabolismo das graxas nas células e entra menos glicosa nelas, polo que aumenta a cantidade de glicosa no sangue.

Notas
-----

1. ↑  M. Koeppen, Bruce (2010). *Berne and Levy Physiology*. Mosby. ISBN 978-0323073622.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q275157
* BNCF: 21143
* BNE: XX533079
* BNF: 12046627d
* GEC: 0112321
* GND: 4146101-0
* JSTOR: blood-glucose
* LCCN: sh85015019
* MAG: 2780485761
* Treccani: glicemia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D001786
* MeSH: D09.947.875.359.448.500
* NCIt: C92744

 |
**Gregorio Dopico Fernández**, **Yoyo** ou **Bolicheiro**, nado no Roxal (Neda) en 1919 e finado en Sillobre (Fene) o 30 de xullo de 1947, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Traballaba nunha fábrica de gasosas. Militante da CNT. Foi detido polos axentes da Brigada Social na Coruña o 16 de setembro de 1942. Enlace da guerrilla, despois da caída da organización libertaria da zona de Ferrol en febreiro de 1945, uniuse ao grupo de Francisco Gómez Núñez. Despois foi membro do grupo Neira. Logo da morte de José Neira Fernández integrouse na IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia onde foi comandante do destacamento Segundo Vilaboy, que tiña como comisario a Adolfo Allegue Allegue e responsable en Lugo a Gregorio Doñate Martínez. Foi morto pola Garda civil o 30 de xullo de 1947, no monte Reboredo en Sillobre, que bordea a estrada a Lavandeira, con Nicolás Rodríguez Pereira.

Notas
-----

1. ↑  Nalgunhas fontes figura como **Gregorio Fernández Dopico**.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-8-1947, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 57. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en los de la sierra Arquivado 25 de marzo de 2017 en Wayback Machine.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Homoloxía.
En matemáticas (especialmente en topoloxía alxébrica e en álxebra homolóxica), unha **homoloxía** (en grego *homos* = idéntico) é un procedemento xeral para asociar un obxecto matemático dado (por exemplo un espazo topolóxico ou un grupo) cunha sucesión de grupos abelianos (ou en contextos máis xerais módulos ou calquera elemento sobre unha categoría abeliana), é dicir unha acción functorial.

Para un espazo topolóxico, os grupos de homoloxía son xeralmente moito máis fáciles de computar que os grupos de homotopía, e polo tanto, terase habitualmente un traballo máis simple con homoloxía para axudar na clasificación de espazos.

A motivación orixinal de homoloxía era definir e clasificar os buracos dun espazo topolóxico. Neste caso, os grupos de homoloxía describen buracos do espazo topolóxico. Cada xerador indica a existencia dun buraco e as propiedades do grupo indican a estrutura do espazo topolóxico como a dimensión e a orientabilidade.

Definición
----------

Defínese o n-ésimo grupo de homoloxía asociado a un complexo de cadeas

{\displaystyle \ldots \to A\_{n+1}{\stackrel {\delta \_{n+1}}{\to }}A\_{n}{\stackrel {\delta \_{n}}{\to }}A\_{n-1}\to \ldots }
onde {\displaystyle \delta \_{n}\circ \delta \_{n+1}=0}

como o grupo abeliano

{\displaystyle H(A\_{n})={\frac {\ker(\delta \_{n})}{\rm {im(\delta \_{n+1})}}}.}
Tamén se emprega a notación

{\displaystyle H\_{n}(A)}, onde A é o complexo de cadeas respectivo.
Chámase {\displaystyle \ker(\delta \_{n})} os ciclos en {\displaystyle A\_{n}} e chámase {\displaystyle {\rm {im(\delta \_{n+1})}}} as fronteiras de {\displaystyle A\_{n}}.

Dise que a homoloxía mide a falta de exactitude dun complexo de cadeas en cada un dos seus *elos*. Por exemplo, de termos un complexo de cadeas curto

{\displaystyle 0\to A\_{1}{\stackrel {a\_{1}}{\to }}A\_{2}{\stackrel {a\_{2}}{\to }}A\_{3}\to 0}
entón os seus correspondentes grupos de homoloxía son:

{\displaystyle H(A\_{1})=\ker a\_{1},\qquad H(A\_{2})={\frac {{\rm {ker}}\ a\_{2}}{{\rm {im}}\ a\_{1}}},\qquad H(A\_{3})={\frac {A\_{3}}{{\rm {im}}\ a\_{2}}}}
É obvio que se a sucesión fose exacta, entón estes grupos serían triviais (=0).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hatcher, Allen (2002) *Algebraic Topology* Cambridge University Press

### Outros artigos

* Álxebra homolóxica
* Cohomoloxía

### Ligazóns externas

* Weisstein, Eric W. *Homology* en MathWorld

| * v
* c
* e
Topoloxía |
| --- |
| Campos | 
* Xeral
* Alxébrica
* Combinatoria
* Continuum
* Diferencial
* Homoloxía (cohomoloxía)
* Xeométrica

 |  |
| Conceptos | 
* Conxunto aberto/Conxunto pechado
* Continuidade
* Espazo
	+ compacto
	+ conexo
	+ conexo por camiños
	+ Hausdorff
	+ métrico
	+ uniforme
* Homotopía (grupo de homotopía)
* Grupo fundamental
* Complexo simplicial
* CW-complexo
* Sucesión exacta
* Álxebra homolóxica
* K-teoría
* Variedade topolóxica

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1144780
* BNCF: 45391
* EBID: ID
* LCCN: sh85061770
* MAG: 80836879
* PSH: 7292

 |
Exemplo de Curriculum vitae en inglés.
O termo latino ***curriculum vitae***, que pasou ao galego como **currículum vítae** e tamén, na forma abreviada, como **currículo**, significa literalmente "carreira da vida", por analoxía e contraposición ao *cursus honorum*, a carreira profesional dos maxistrados romanos. Emprégase para referirse ao conxunto de méritos, estudos, cursos e experiencia laboral precisos para solicitar un emprego, que normalmente se recollen por escrito nun documento. Utilízase a miúdo na súa forma abreviada *curriculum,* aínda que en ocasións se pode atopar tamén a forma máis completa *curriculum vitae et studiorum* ("carreira da vida e dos estudos"). Tamén é habitual atopalo mencionado coa abreviatura **CV**.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *currículum vítae*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Currículo*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *CV*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Recompilación de usos na prensa escritaArquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine..

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186649
* BNCF: 3078
* BNE: XX528570
* BNF: 119814198
* GEC: 0095561
* NKC: ph166530

 |
**Gerardo María Torreiro López**, nado en Santiso o 31 de xullo de 1905 e finado en Arzúa o 16 de decembro de 1979, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

estivo emigrado en Cuba coa súa familia onde traballou como dependente dunha tenda de ultramarinos e na sucursal dun banco norteamericano. Retornou a Santiso aos 15 anos. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela, rematando en 1929. Foi mestre interino en Enquerentes (Touro) (1929). Despois foi mestre de Fonxe (Arzúa). Militante de Izquierda Republicana, foi concelleiro de Arzúa en 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse. Destituído como mestre. Fuxiu a Francia no bou Tiburón. Abríronlle unha causa en Ferrol por rebelión militar, e foi declarado fuxido e en rebeldía. En 1940 vivía na Coruña e como resultado da depuración foi condenado a dous anos sen soldo e destinado fora da provincia. Foi destinado a Matarrosa, no concello de Toreno (O Bierzo). Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1942. En 1949 volveu a Arzúa para facerse cargo da escola de Rendal. Finou en Arzúa o 16 de decembro de 1979.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 41.
2. ↑  *El Eco de Santiago*, 2-6-1929, p. 2.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 17-11-1929, p. 5
4. ↑  *BOE*, 15-9-1942, p. 3618-3619.
5. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 20-12-1979, p. 60.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lanero Táboas, Daniel (2006). Concello, ed. *Os remendos da memoria. A represión franquista no Concello de Arzúa (1936-1950)*. Arzúa. pp. 154–155. ISBN 84-606-4054-X.

### Ligazóns externas

* 

* Gerardo Torreiro López na páxina web *Nomes e Voces*.
***Cristóbal Colón*** (en galego *Cristovo Colón*) é unha ópera en dous actos con música do compositor catalán Leonardo Balada e libreto en castelán de Antonio Gala. Esta ópera foi encargada polo goberno español para conmemorar o quinto aniversario do descubrimento de América, tendo un grande éxito de crítica, chegando a dicir da mesma que "é unha partitura pivotal no teatro lírico do noso tempo". Foi estreada no Gran Teatre del Liceu de Barcelona o 24 de setembro de 1989.

Esta ópera mostra as características estilísticas propias do autor e nela se suceden os contrastes rítmicos, harmónicos e dinámicos. Na orquestración teñen un papel fundamental as cordas e a percusión, tendo esta última unha importancia vital. Os momentos máis destacados son as arias do tenor "Salve Reina del mundo" (1º acto) e "Converso me llamaste" (2º acto).

A acción da ópera ten lugar a bordo da Santa María, e mediante o emprego do *flash-back* nárrase a primeira viaxe de Colón ás Indias ata chegar ao momento do descubrimento.

Bibliografía
------------

* Keith Anderson, *La Ópera de la A a la Z*, Naxos (2002)

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |
Traiñeira de Hondarribia na bandeira da Concha de 2007.
Hondarribia en 2011.
O **Hondarribia Arraun Elkartea** é un club de remo vasco da localidade guipuscoana de Hondarribia. As súas cores son o branco e o verde e a súa traiñeira chámase *Ama Guadalupekoa*.

Historia
--------

A primeira nova dunha participación de Hondarribia é de 1862. En 1868 unha traiñeira da localidade vence nun desafío a outras dúas embarcacións, unha de Donostia, e a outra de Motrico. En 1891 participou con dúas traiñeiras nas regatas de Saint-Jean-de-Luz, Quedando primeira e segunda. En 1892 participou na regata de Saint-Jean-de-Luz gañandoa cunha traiñeira chamada *La Coruña*. En 1893 e 1895 gaña a Bandeira de Biarritz.

Non foi ata 1920 cando Hondarribia participou na Bandeira da Concha. A Traiñeira xa se chamaba *Ama Guadalupekoa*. Tivo varios nomes a traiñeira hondarrabitarra ata despois da guerra civil: *Ondarrabittarra*, *Virgen del Mar*, *San Antonio*, *Ama Guadalupekoa*, *Elkano III*.

Entre 1934 e 1935 participou na Concha con dúas traiñeiras, a da vila, e a da mariña, aínda que ao final so quedou a da mariña, e se empregou a cor actual, o verde. Entre 1940 e 1950 participou en todas as regatas da Concha, agás en 1946. Conseguiu catro bandeiras (1941, 1943, 1947 e 1948). Entre 1950 e 1960 non foron bos anos para a traiñeira local, participando so tres veces na Concha e nun par de ocasións no estatal de traineiriñas.

O ano 1960 foi fundamental para a historia do remo en Hondarribia, xa que se funda o actual club Hondarribia Arraun Elkartea. Chegaron os éxitos, gañando catro bandeiras da Concha consecutivas (1965-68) da man de José Ángel Lujambio, gañáronse tamén dúas copas do xeneralísimo (1966 e 1968) e dous grandes premios do nervión (1967 e 1968).

Foi un dos equipos fundadores da Liga San Miguel, finalizando a súa primeira edición na 7ª posición con 97 puntosNa tempada 2006, con Mikel Orbañanos como adestrador, chega a súa primeira e única Liga San Miguel e consegue a réplica da Coroa Caja Madrid.

Palmarés
--------

* 1 Liga San Miguel: 2006
* 10 Bandeiras da Concha
* 3 Campionatos de Euskadi de Traiñeiras
* 5 Campionatos de Guipúscoa de Traiñeiras

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información do club no sitio da Liga San Miguel Arquivado 01 de novembro de 2012 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Sitio oficial do club

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2867422
* WorldCat
* VIAF: 305419244

 |