recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Robert O'Brien** (11 de abril de 1908 - 10 de febreiro de 1987) era un piloto de carreiras dos Estados Unidos. Participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo de Fórmula Un, o Gran Premio de Bélxica de 1952.

Carreira
--------

O'Brien naceu en  Lyndhurst, Nova Jersey. Correu principalmente  coches deportivos en Estados Unidos, terminando cuarto nas 12 Horas de Sebring de 1952 nun  Ferrari 166 MM compartido con Richard Cicurel.

Máis tarde fixo algunhas aparicións en Europa a través dos seus contactos en Bélxica.  Isto incluíu unha aparición no Gran Premio de Bélxica de 1952 pilotando un  Simca-Gordini T15 en  Spa-Francorchamps. Clasificouse como máis lento dos 22 participantes, 1 minuto e 23 segundos máis lento que o mellor tempo de Alberto Ascari, O'Brien circulou por detrás e rematou no posto 14 dos 15 clasificados. Posteriormente pilotou (e retirouse) co mesmo coche nunha carreira en Grenzlandring en Alemaña antes de regresar aos Estados Unidos.

O'Brien é un dos pilotos máis escuros que participou no Campionato Mundial de Fórmula Un, e xurdiron rumores sen fundamento de que estaba involucrado coa  CIA e operaba como espía[]. Máis tarde participou na industria do motor no seu estado natal e en Nova York.

O'Brien morreu en  Hackensack, Nova Jersey en 1987.

Resultados Completos na Fórmula 1
---------------------------------

(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Equipo | Chasis | Motor | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | Pos. | Pts |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1952 | Robert O'Brien | Simca-Gordini 15 | Gordini 1500 1.5 L4 | SUI | 500 | BEL14 |  FRA |  GBR |  GER |  NED |  ITA | NC | 0 |

Notas
-----

Referencias

1. 1 2 3  "Where Are They Now?". Consultado o 23 de abril de 2008.
2. 1 2 3 4  "Robert O'Brien at the MotorSport Magazine database". MotorSport Magazine. Consultado o 8 de setembro de 2020.
3. ↑  "1952 Grenzlandring Race". Chicane F1. Consultado o 8 Sde setembro der 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Robert O'Brien*** |

### Bibliografía

* Joe Saward "Fascinating F1 Fact – 82"

### Ligazóns externas

* Perfil na ESPN F1

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172352
* DriverDB: robert-obrien

 |
Presada de fibra de vidro.
A **fibra de vidro** é un material fibroso que se obtén ó facer fluír vidro fundido a través dunha peza de buracos moi finos e ó solidificarse ten suficiente flexibilidade para ser usado como fibra. Pode tanto referirse á propia fibra de vidro como ao material plástico reforzado con fibra de vidro (**PRFV**), que é popularmente coñecido polo mesmo nome.

Características e aplicacións
-----------------------------

Como principais propiedades ten bo illamento térmico, inerte ante ácidos, soporta altas temperaturas. Estas propiedades e o baixo prezo das súas materias primas, déronlle popularidade en moitas aplicacións industriais. As características do material permiten que a fibra de vidro sexa moldeable con mínimos recursos, a habilidade artesá adoita ser suficiente para a autoconstrución de pezas de bricolaxe tales como kayak, cascos de veleiros, terminacións de táboas de surf ou esculturas etc.

A fibra de vidro, tamén é usada para realizar os cables de fibra óptica utilizados no mundo das telecomunicacións para transmitir sinais lumínicos, producidos por láser ou LEDs.

Perigos
-------

Debe terse en conta que os produtos químicos usados no seu moldeo danan a saúde, podendo producir cancro. Existen guías que describen o uso caseiro da Fibra de Vidro e artistas que a usaron para as súas obras como Niki de Saint Phalle entre outras.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *fibra\_de\_vidro*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Usos da fibra *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5861
* AAT: 300183781
* BNCF: 13083
* BNF: 119785207
* BRE: 4165121
* EBID: ID
* GEC: 0108864
* JSTOR: glass-fibers
* LCCN: sh85055144
* MAG: 177229083
* NDL: 00562249
* NKC: ph172850

 |
**Renzo Zorzi**, nado en Ziano di Fiemme, Trentino, o 12 de decembro de 1946, é un ex-piloto italiano que participou en 7 Grandes Premios de Fórmula 1 entre 1975 e 1977.

Entre as ocasionais carreiras co Williams na Fórmula Un, Zorzi correu no equipo Williams de Fórmula 3. En 1977 correu con Shadow, apoiado polo seu patrocinador italiano Franco Ambrosio. Foi despedido do equipo logo de cinco carreiras, nas que só terminou unha vez, logrando un punto no campionato do mundo. Máis tarde correu no Aurora AFX series F1, pilotando un Arrows.

Zorzi participou indirectamente nun terrible accidente durante o Gran Premio de Suráfrica de 1977, cando retirou o seu coche cun fallo de motor, deu lugar a un pequeno incendio. Zorzi tratou de apagar o lume co seu extintor de abordo, dous bombeiros correron pola pista e un, Jansen Van Vuuren, foi golpeado e morto polo coche do compañeiro de Zorzi Tom Pryce, quen tamén morreu.

### Resultados Completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Equipo | Chasis | Motor | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | Pos | Puntos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1975 | Frank Williams Racing Cars | Williams FW03 | Cosworth V8 | ARX | BRA | RSA | ESP | MON | BEL | SWE | NED | FRA | RU | ALE | AUT | ITA14 | USA |  |  |  | NC | 0 |
| 1976 | Frank Williams Racing Cars | Williams FW04 | Cosworth V8 | BRA9 | RSA | USW | ESP | BEL | MON | SWE | FRA | RU | ALE | AUT | NED | ITA | CAN | USA | XPN |  | NC | 0 |
| 1977 | Shadow Racing Team | Shadow DN5B | Cosworth V8 | ARXRet | BRA6 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 19º | 1 |
| Shadow DN8 |  |  | RSARet | USWRet | ESPRet | MON | BEL | SWE | FRA | RU | ALE | AUT | NED | ITA | USA | CAN | XPN |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Renzo Zorzi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172231
* WorldCat
* VIAF: 5646155191943982440008
* DriverDB: renzo-zorzi
* RacingReference: Renzo\_Zorzi

 |
Microfotografía da rádula dunha lebre de mar (*Aplysia juliana*)
A **rádula** é un órgano propio dos moluscos (excepto os bivalvos), formado por unha cinta membranosa cuberta de dentículos quitinosos transversais, coa función de raspar o seu alimento.

A boca destes moluscos dispón dun *saco radular* no que se localiza a rádula. Esta móvese cara a adiante e cara a atrás sobre unha cartilaxe, *odontóforo*, que sobresae do cego farínxeo, movemento que proporcionan músculos retractores e protactores que se fixan nos extremos desa cinta membranosa. Á súa vez, o odontóforo proxéctase cara a fóra movido por unha musculatura propia.

A acción mecánica dos dentes sobre o alimento e o desprazamento cara ao esófago grazas ós músculos retractores, é o que permite a incestión continua de pequenas porcións de alimento.

O número (ata valores de 100.000 dentes nalgunhas especies), forma e disposición dos dentes na rádula é característica de cada especie de molusco e determinan o réxime alimenticio de cada especie: herbívoro, carnívoro, detritóvoro ou parasito. A formación de novos dentes que substitúan ós gastados ou perdidos é un proceso continuo, localizado na parte posterior da cinta radular. Nalgunhas especies poden chegar a producirse ata cinco filas de dentes nun día.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fotografías de rádulas de gasterópodos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q592940
* BRE: 3490308
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0004289

 |
O HMS *Hood*, o cruceiro de batalla máis grande contruído.
Os **cruceiros de batalla** foron os maiores buques de guerra construídos durante a primeira metade do século XX. Eran semellantes en tamaño e custo aos acoirazados, e normalmente levaban o mesmo tipo de canóns pesados, pero os cruceiros de batalla normalmente cargaban menos armamento e eran máis rápidos.

Os primeiros cruceiros de batalla desenvolvéronse no Reino Unido na primeira década do século, como unha evolución do cruceiro acoirazado, ao mesmo tempo que o dreadnought sucedeu ao pre-dreadnought. O obxectivo inicial do cruceiro de batalla era o de dar caza aos máis vellos e lentos cruceiros acoirazados e destruílos co seu armamento pesado. Porén, a medida que máis e máis cruceiros de batalla foron construídos, incrementouse o seu uso xunto co dos máis protexidos acoirazados.

Os cruceiros de batalla serviron nas mariñas do Reino Unido, Alemaña, Australia e o Xapón durante a primeira guerra mundial, destacando na batalla das illas Malvinas e en varios ataques e escaramuzas no mar do Norte que culminaron na batalla de Xutlandia. Os cruceiros de batalla británicos particularmente sufriron fortes perdas en Xutlandia, onde a súa lixeira blindaxe fixéronos vulnerables aos proxectís dos acoirazados.

Cara ao final da guerra, o deseño dos buques capitais desenvolvérase facendo aos acoirazados máis rápidos e aos cruceiros de batalla máis fortemente blindados, desdebuxando a distinción entre un cruceiro de batalla e acoirazado rápido. O Tratado naval de Washington, que limitou a construción de buques capitais a partir de 1922, tratou do mesmo xeito aos dous tipos de barcos, e a nova xeración de cruceiros de batalla prevista foi descartada baixo os termos do tratado.

Dende a década de 1930 só a Royal Navy continuou usando o termo "cruceiro de batalla" como unha clasificación para os seus buques de guerra para os buques capitais da época da segunda guerra mundial que permaneceron na frota (aínda que os cruceiros de batalla xaponeses continuaron en servizo, foron significativamente modificados e redefinidos como acoirazados). Porén, os rápidos e lixeiros buques capitais desenvolvidos por Alemaña e Francia das clases *Scharnhorst* e *Dunkerque*, respectivamente, son ás veces referidos como cruceiros de batalla.

A segunda guerra mundial viu aos cruceiros de batalla en acción novamente, principalmente na forma de modernizados barcos da primeira guerra mundial e dos rápidos acoirazados construídos nos anos 30. Tamén houbo un renovado interese en grandes "cazadores de gruceiros", pero comezaron a construírse moi poucos, xa que a construción de buques capitais reducíuse en favor dos máis necesitados escoltas de convois, portaavións e cargueiros. Tras a época da segunda guerra mundial, a clase *Kirov* soviética de grandes cruceiros de mísiles guiados tamén foi categorizada co termo "cruceiro de batalla".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214190
* EBID: ID
* GND: 4136641-4
* LCCN: sh85012420

 |
A estrada **LU-12** é unha autovía de 3,6 km situada no Concello de Lugo, creada para enlazar a autovía A-54 (Santiago de Compostela-Lugo) e a LU-612 (estrada de Portomarín) coa N-540 na Glorieta de Esperante, amais de dar acceso á zona das Arieiras e conexión directa con autovía para o Hotel Santiago & Spa e a urbazicación Bella Vista.

Características
---------------

Consta de dous carrís por cada sentido, ambos os dous limitados a  km/h e con 3,5 m de ancho por cada carril, beiravías interiores de 1 m e beiravías exteriores de 2,5 m, e unha mediana de Barreras New Jersey.

O Ministerio de Fomento investiu 18,3 millóns de euros, dos cales 11,5 corresponden á inversión en obra, 6,2 ás expropiacions e 0,6 aos contratos de asistencias técnicas do proyecto e control e vixilancia.

Iniciouse un proceso para a restauración das pérdidas medioambientais. No proceso de preparación do terreo para comezar as obras talaronse máis de 4000 árbores autóctonas, repostas a posteriori. Ademais instaláronse barreiras por todo o percorrido para reducir o impacto acústico da estrada. Todas estas labores de restauración ambiental costaron aproximadamente 280 000 €, os cales no entran no presuposto inicial de 18,3 millóns de euros.

Notas
-----

1. ↑  "Fomento da un nuevo impulso a la A-54 con la puesta en servicio de la autovía LU-12 de conexión entre la N-540 (Esperante) y la A-54 (Vilamoure)" (PDF).
2. ↑  "Fomento da un nuevo impulso a la A-54 con la puesta en servicio de la autovía LU-12 de conexión entre la N-540 (Esperante) y la A-54 (Vilamoure) | Ministerio de Fomento". *www.fomento.gob.es* (en castelán). Consultado o 28 de agosto de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56378759
* OSM: 16096523

 |
Catedral de Valladolid.
A **Catedral da Nosa Señora da Asunción de Valladolid** é un templo católico localizado na cidade de Valladolid con categoría de catedral, sede da Arquidiocese de Valladolid. Concibida no século XVI e deseñada polo arquitecto Juan de Herrera, é un edificio de estilo herreriano con engadidos barrocos. Actualmente atópase construída nun 40-45%, debido á falta de recursos e ós gastos provocados pola difícil cimentación do templo, situado nunha zona cun gran desnivel de terreo.

Obtivo a categoría de *catedral* no ano 1595, logo de ser un templo colexial dependente da diocese de Palencia.

Está situada no centro da cidade, nunha zona lixeiramente elevada, preto da Igrexa de Santa María La Antigua e construída xunto á Colexiata de Santa María, anterior igrexa colexial de Valladolid, algúns de cuxos espazos foron destruídos para continuar coas novas obras.

Antecedentes e contexto histórico da orixe
------------------------------------------

Retrato do conde Pedro Ansúrez.
No último cuarto do século XI, o rei Afonso VI encomendou ó conde Pedro Ansúrez a repoboación e administración desta zona que hoxe comprende a provincia de Valladolid. Os núcleos de poboación máis importantes, a beiras do río Pisuerga, eran Cabezón e Simancas, en cuxas terras xurisdicionais ían xurdindo as *vilas* agrícolas. Unha destas vilas, Valladolid, foi elixida polo conde Ansúrez como asentamento seu e da súa familia e como centro dende o cal organizaría e gobernaría toda a repoboación do contorno. Daquela, Valladolid era unha aldea rodeada por unha cerca de defensa, que contaba cun alcázar e dúas ermidas dedicadas a dous tradicionais: San Julián e San Pelayo. O conde Ansúrez elixiu a zona de extramuros para edificar o seu propio palacio. Desta forma iniciou unha expansión da vila cara ao sueste.
Ademais do palacio construíu unha igrexa ou capela privada, que sería a orixe da actual Igrexa de Santa María La Antigua, e unha Colexiata ou igrexa Maior que veu a substituír a ermida de San Pelayo e que deu un pulo á importancia relixiosa da vila. Esta igrexa Maior, edificada en estilo románico, chamouse *Santa María a Maior* e foi a orixe da catedral valisoletana.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de febreiro de 2014. Consultado o 20 de xullo de 2013.
2. ↑  As *xurisdicións* durante a Idade Media viñan determinadas polo réxime feudal e estaban formadas, física e xuridicamente, polo conxunto de terras sobre as que o señor exercía a súa autoridade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2722123
* WorldCat
* VIAF: 146574552
* BAV: ADV10924424
* BNF: 124137678
* JCyL: 15820
* LCCN: n80004167
* Structurae: 20014782
* SUDOC: 033252572

 |
Fito quilométrico en Mogor (Marín).
A estrada comarcal **C-550** foi unha vía de comunicación costeira da fachada atlántica galega. Estendíase ao longo das Rías Baixas, desde Cee até Tui e a fronteira con Portugal, ao longo duns 360 km. A nomenclatura desta vía, así como do resto das estradas nacionais de España, estableceuse no cuarto plan xeral de estradas de 1939-41 (Plan Peña).

Percorrido
----------

Comparte coa estrada N-550 os tramos Padrón-Pontecesures e Vilaboa-Redondela. Após a transferencia da titularidade das estradas ás comunidades autónomas, e cos cambios de denominación, a estrada foi dividida en diversas estradas de distinto rango: AC-550 (Cee-Ribeira), AC-305 (Ribeira-Padrón), PO-548 (Pontecesures-Vilagarcía de Arousa), PO-549 (Vilagarcía de Arousa-Cambados), PO-550 (Cambados-A Lanzada), PO-316 (A Lanzada-O Grove), PO-308 (A Lanzada-Pontevedra), PO-546 (Pontevedra-Marín), PO-551 (Marín-Bueu), PO-315 (Bueu-Cangas), PO-551 (Cangas-Domaio), N-554 (Domaio-Vilaboa), N-552 (Redondela-Vigo), PO-552 (Vigo-Tui).

Notas
-----

1. ↑  Secretaría General Técnica (1964). *Mapa Oficial de Carreteras de España. Escala 1:400.000* (6ª ed.). Ministerio de Obras Públicas.
2. ↑  "Fragmentación da C-550". Arquivado dende o orixinal o 03 de xuño de 2016. Consultado o 07 de agosto de 2016.
**Claudia Molina**, nada en Barcelona o 19 de novembro de 1985, é unha actriz española.

Traxectoria
-----------

Aos 9 anos realizou o seu primeiro anuncio para El Caserío. Aos 12 anos trasladouse coa súa nai a Madrid cando lle saíu a rodaxe da serie *De tal Paco tal Astilla*.

Despois do seu primeiro anuncio chegaría a primeira película de Claudia, *La Moños*, onde mantivo unha relación moi cálida coa directora Mireia Ros e con todo o equipo. Non obstante, a popularidade chégalle grazas á súa participación en series como *Calle Nueva* e, sobre todo, *Ana y los siete*. Foi nesta comedia de Ana Obregón onde Claudia se decatou de que quería ligar a súa vida para sempre ao mundo da interpretación.

Claudia creceu rodeada de focos e de cámaras, facendo camiño en filmes como *Cosas que olvidé recordar* ou *No digas nada*. Ademais de ocasional presentadora televisiva, Claudia é unha experta en baile, xa que participou na primeira edición do popular concurso *¡Mira quién baila!* presentado por Anne Igartiburu e proclamouse gañadora. Tamén fixo teatro a grande escala da man de Antonio del Real e a obra *Los 80 son nuestros*.

Filmografía
-----------

* *Vive cantando* (2013)
* *Arrayán* (2012)
* *11-M, para que nadie lo olvide (Tres días de Marzo)* (2011)
* *Hay alguien ahí* (2010)
* *La huella del crimen 3: El asesino dentro del círculo* (2010)
* *Con pelos en la lengua* (2009)
* *Planta 25* (2007-2008)
* *La que se avecina* (2007)
* *No digas nada* (2007)
* *Ana y los siete* (2002-2005)
* *Esencia de poder* (2001)
* *Hospital Central* (2000)
* *Primer amor* (2000)
* *Cosas que olvidé recordar* (1999)
* *Calle nueva* (1997-1998)
* *Una piraña el en bidé* (1996)
* *La Moños* (1995)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Claudia Molina na IMDb *(en inglés)*.
* Web dedicada a Claudia Molina *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5771767
* WorldCat
* VIAF: 1754154622429044710007
* IMDb: nm0596670
* LCCN: no2018173942
* SUDOC: 256709041
* TMDb: 272592

 |
**Romano Prodi**, nado en Scandiano o 9 de agosto de 1939, é un político italiano de centro-esquerda. Dende 1996 ata 1998, foi Primeiro Ministro de Italia (sucedido por Silvio Berlusconi); dende 1999 ata 2004, foi Presidente da Comisión Europea (sucedido por José Manuel Durão Barroso). Volveu ser Primeiro Ministro de Italia desde abril do ano 2006 ata xaneiro de 2008, cando en medio dunha grave crise do país, perdeu unha moción de confianza que levou á convocatoria de novos comicios en abril.

En marzo de 2008, Prodi anunciou a súa retirada da política profesional.

Adóitase referirse a el como *il Professore* (o profesor).

Vida
----

### Persoal

Naceu en Scandiano, na provincia de Emilia-Romaña. É o oitavo dos nove fillos que tiveron Mario Prodi, enxeñeiro de profesión, e a súa dona Enrica, profesora.

Casou con Flavia Franzoni en 1969 e ten dous fillos. Vive en Boloña.

### Académica

Romano Prodi estudou Dereito na Universidade Católica do Sagrado Corazón, en Milán. En 1963, comezou a traballar na Universidade de Boloña, onde se fixo profesor no ano 1971, posto no que permaneceu ata 1999.

### Política

Xa en 1978, foi Ministro de Industria baixo o goberno de Giulio Andreotti.
En 1995, comezou a dirixir a coalición de centro-esquerda italiana O Olivo, gañando en 1996 as eleccións para, en 1998, perde-lo goberno por rupturas dentro da súa coalición.

Dende setembro de 1999, foi Presidente da Comisión Europea, un cargo no que presenciou algún dos máis importantes episodios na historia de Europa (a introdución do euro ou a ampliación de 2004, por exemplo). En 2004, foi substituído por José Manuel Durão Barroso e volveu á política italiana.

No ano 2006, en abril, gañou de novo as eleccións en Italia por unha estreita marxe de votos, que provocou que, por exemplo, non tivese máis que dous escanos de vantaxe no Senado. O mandato dura menos de dous anos, xa que en xaneiro de 2008 perde unha moción de confianza e dimite do seu cargo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Marín González** |  **Presidente da Comisión Europea** 1999 - 2004 | Sucesor:**José Manuel Durão Barroso** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Romano Prodi*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q38484
* WorldCat
* VIAF: 85368541
* BNE: XX1499347
* BNF: 12542078j
* BRE: 3179143
* DeutscheBio: 119334860
* EBID: ID
* FAST: 58498
* GEC: 0242433
* GND: 119334860
* ICCU: CFIV092546
* IMDb: nm1386906
* ISNI: 0000000121420782
* LCCN: n80097599
* Munzinger: 00000021380
* NKC: xx0010375
* NNDB: 000024879
* NTA: 068072791
* OL: OL86176A
* openMLOL: 3114
* PTBNP: 1539609
* SUDOC: 034693114
* Treccani: romano-prodi

 |
A **OU-11** ou **Autovía centro de Ourense** é unha vía interurbana con dobre carril de máis de 4 km de lonxitude que conecta a A-52 co barrio do Couto, o centro de Ourense e a N-120 e a súa futura autovía, a A-76. Axuda a desconxestionar as entradas á cidade desde a A-52, xa que Ourense unicamente dispuña de dous accesos: ao sur, por San Cibrao das Viñas, que requiría un percorrido de 6 km por estrada nacional; e un acceso norte, que tamén se atopaba a máis de 6 quilómetros do centro da cidade; e crea un viario que une os dous extremos da autovía periférica de Ourense, a OU-30, formada pola A-52, A-76 e A-56. Este acceso arrinca desde o seminario maior e descende mediante un complexo viaduto de case 2 quilómetros ata enlazar nunha glorieta co acceso a Ourense, continuado polo antiga trazado da N-120 (Vigo-Logroño) ata chegar á pasarela de circunvalación, onde se une á A-76 no tramo que esta forma parte da circunvalación.

| * v
* c
* e
España Rede de Estradas do Estado en Galicia Galicia |
| --- |
| Rede interurbana | 

|  |  |
| --- | --- |
| Autoestradas e autovías | 
* **A-52**
* **AP-53**
* **A-54**
* **A-55**
* **A-6**
* **A-75**
* **A-8**
* **AP-9**

 |
| Nacionais | 
* **N-120**
* **N-525**
* **N-532**
* **N-536**
* **N-540**
* **N-541**
* **N-542**
* **N-544**
* **N-547**
* **N-550**
* **N-551**
* **N-552**
* **N-554**
* **N-555**
* **N-556**
* **N-559**
* **N-VI**
* **N-634**
* **N-640**
* **N-642**
* **N-651**
* **N-655**

 |

 |
| Rede urbana | 

|  |  |
| --- | --- |
| A Coruña | 
* **AC-10**
* **AC-11**
* **AC-12**
* **AC-13**
* **AC-14**
* **AC-15**
* **V-18**

 |
| Ferrol | 
* **FE-11**
* **FE-12**
* **FE-13**
* **FE-14**
* **FE-15**

 |
| Lugo | 
* **LU-11**

 |
| Ourense | 
* **OU-11**

 |
| Pontevedra | 
* **PO-10**
* **PO-11**
* **PO-12**

 |
| Santiago de Compostela | 
* **SC-11**
* **SC-20**
* **SC-21**

 |
| Vigo | 
* **VG-20**

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3347744
* OSM: 16098327

 |
A locución **arte móbel**, **arte moble** e tamén, ás veces, **arte mobiliar**, emprégase dentro do campo de estudo da arte prehistórica para designar a calquera obra de arte (en sentido amplo) realizada sobre un obxecto de dimensións limitadas e manexábeis, é dicir, que poden ser transportadas polo ser humano.

Historia e características
--------------------------

O concepto de arte móbel está relacionado, por tanto, co de arte parietal, pero non é o mesmo concepto, xa que este non se pode trasladar porque está realizado sobre os muros ou as rochas (arte rupestre). Tampouco debe considerarse arte móbel as pezas de grandes proporcións como as estelas ou as estatuas-menhir do Neolítico e da Idade dos Metais.

Na arte móbel utilízanse as pedras, os ósos ou o marfil.

Consecuentemente, a arte móbel é moi diversa, xa que non só comprende creacións exclusivamente artísticas (como estatuíñas ou ornamentos), senón tamén obxectos funcionais, ferramentas e útiles decorados. Así, podemos encontrar a arte moble paleolítica que inclúe plaquetas gravadas, Venus paleolíticas, adornos, arpóns, azagaias, bastóns perforados ou propulsores decorados, por exemplo. No Epipaleolítico europeo son moi característicos tamén os cantos pintados Azilienses.

No Neolítico aparecen, ademais, obxectos de barro cocido (é dicir, vasillas decoradas, figuriñas de cerámica...), ídolos, tecidos, esteiras con motivos xeométricos ou figurativos etc.

Na Idade dos Metais a todos estes elementos engadíronse obxectos metálicos, pezas suntuarias e rituais, broches e armas; todo elaborado con técnicas decorativas enormemente sofisticadas como a do nielo en prata, as filigranas, o repuxado, o damasquinado, o moldeo á cera perdida e outras.

* Óso grabadoPaleolíticoÓso grabado  
Paleolítico
* Venus de Tan-TanPaleolíticoVenus de Tan-Tan  
Paleolítico
* Idoliño de pedraNeolíticoIdoliño de pedra  
Neolítico
* Ídolo de ExtremaduraCalcolíticoÍdolo de Extremadura  
Calcolítico
* Puñal de prestixioIdade de FerroPuñal de prestixio  
Idade de Ferro

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mobiliario

### Bibliografía

* Bahn, Paul (1998): *The Cambridge Illustrated History of Prehistoric Art*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-45473-5.
* Scarre, Chris (2009): *The Human Past*. Londres: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-28780-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1746936
* MAG: 2776148132

 |
A **autovía Monforte de Lemos - Chantada** ou **A-72** é unha autoestrada en proxecto, para conectar as dúas autovías A-56 e A-76 entre a cidade de Monforte de Lemos, pola que transcorre a A-76, e a vila Chantada, pola que transcorre a A-56, na provincia de Lugo.

Trazado
-------

Está planificada no novo plan PITVI (2012-2024) para conectar as futuras autovías A-76 (Autovía Ponferrada-Orense) e A-56 (Autovía Lugo-Orense), desdobrando parte do percorrido do actual corredor galego CRG-2.1 (Lalín-Chantada-Monforte), para unha vez posta en servizo, transferir a titularidade ao Ministerio de Fomento.

O tramo supón unha redución de combustible, debido a que o proxecto evita grandes desniveis como o porto de Pedrafita do Cebreiro, nos traxectos A Coruña/Ferrol/Lugo ↔ Ponferrada/Xixón/Madrid, vía Monforte (A-54, A-56 e A-76), o que fai unha alternativa ideal á Autovía do Noroeste para o transporte de mercancías.

Eixe loxístico europeo
----------------------

Esta infraestrutura é prioritaria nos plans loxísticos do Ministerio de Fomento e a Unión Europea para a interconexión de portos marítimos e o complemento da Autoestrada do Mar (Huelva-Ruta da Prata/Madrid/Cornixa Atlántica ↔ Xixón ↔ Nantes/Portsmouth), xa que supón parte do percorrido entre o porto da Coruña e o porto de Ferrol cara ao porto de El Musel en Xixón, dando sentido aos proxectados portos Secos de Monforte de Lemos e Ponferrada.

Tramos
------


|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Denominación | Tramo | Quilómetros | Estado (2018) | **A-72** | **A-76** Monforte de Lemos - Chantada **A-56** | 36,7 | Estudo informativo aprobado(DIA aprobada, pendente a licitación do proxecto) |

Notas
-----

1. ↑  Ministerio de Fomento
2. ↑  Ministerio de Fomento
3. ↑  BOE
4. ↑  "Ministerio de Fomento". Arquivado dende o orixinal o 09 de xuño de 2016. Consultado o 27 de agosto de 2018.  `|urlarquivo=` e `|url-arquivo=` redundantes (Axuda); `|dataarquivo=` e `|data-arquivo=` redundantes (Axuda)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de autoestradas e autovías de España
Xilografía do século XIX.
A **xilografía** (do grego *xylón*, madeira; e *grafé*, inscrición) é unha técnica de impresión con prancha de madeira. O texto ou a imaxe desexada tállase á man cun cicel ou buril na madeira. Utilízase habitualmente unha soa matriz (chamada tamén *taco*) para cada páxina. A continuación imprégnase con tinta e prémese contra un soporte (como o papel) obténdose a impresión do relevo.

As madeiras máis apropiadas para realizala son a de buxo, a de cerdeira ou a de pereira.

Existen dous tipos de xilografía en función de como se realice o gravado na madeira:

* Xilografía "ó fío": a superficie de gravado está cortada en paralelo ás febras do tronco. Este método é propenso á aparición de nós e febras irregulares co consecuente problema para a impresión.
* Xilografía "a testa": a cara é perpendicular ás febras.

Diferénciase dos demais sistemas de impresión de textos en que utiliza unha prancha fixa para imprimir todo o contido, mentres que os restantes se basean en tipos móbeis (letras) que se reordenan e utilizan para outras páxinas.

### Gravados en xilografía

O uso da xilografía para gravados artísticos alcanzou o seu auxe en Europa no século XV, e foi perdendo vixencia á medida que se impoñían outras técnicas de gravado sobre metal: a buril, augaforte etc.

A finais do século XV, Michael Wolgemut rexentou un activo taller, que producía ilustracións en xilografía para libros como a *Crónica de Núremberg*. Durero debeu de aprender a técnica xilográfica durante a súa etapa neste taller e, xa na súa etapa como mestre independente, revolucionouna coa súa serie da Apocalipse (1498). Xa na seguinte década, Durero preferiu gravar sobre metal, aínda que produciu series xilográficas de grande éxito, comparativamente máis económicas, como *A Gran Paixón*, *A vida da Virxe* e *A Pequena Paixón*.

A xilografía, a pesar da súa cualificación como *técnica primitiva*, foi adoptando melloras que axudaron a manter a súa vixencia.

En Italia, a técnica de xilografía tivo un desenvolvemento comparativamente menor, aínda que a principios do século XVI, os gravadores do renacemento contribuíron coa novidade da xilografía de *claroscuro*, que recreaba as texturas da acuarela.

Véxase tamén
------------

* Durero considerado gran mestre da xilografía.
* Ukiyo-e, representante da xilografía xaponesa.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xilografía*** |

* Biblia pita na *British Library* Arquivado 26 de marzo de 2012 en Wayback Machine.
* Técnicas gráficas, un libro en formato PDF, de M. Riat

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q173242
* AAT: 300053296
* BNCF: 8887
* BRE: 2117321
* EBID: ID
* GEC: 0151745
* GND: 4025736-8
* JSTOR: woodcuts
* LCCN: sh85147844
* MAG: 77658299
* NDL: 00567789
* NKC: ph135151
* PSH: 11782

 |
**Giorgio Francia**, nado o 8 de novembro de 1947 en Bolonia, é un expiloto de carreiras de Italia. Foi campión de Fórmula 3 de Alemaña en 1974.

Francia participou sen éxito a dous Grandes Premios Fórmula 1. O primeiro foi nunha Brabham BT45B de fábrica, coas cores de Martini Racing, no Gran Premio de Italia de 1977. Retirouse durante a práctica. O seu segundo intento foi cun Osella no Gran Premio de España de 1981, onde foi o máis lento na práctica e non puido cualificar.

Correu en moitas categorías e competiu en carreiras de autos deportivos e touring cars ata finais da década de 1990, pilotando un prototipo deportivo Osella de fábrica en carreiras de resistencia a fins da década de 1970 e principios 1980, e tamén participou no equipo de fábrica de Alfa Romeo no CIVT (Superturismo italiano) e o DTM.

### Resultados completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Equipo | Chasis | Motor | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | Pos. | Puntos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1977 | Martini Racing | Brabham BT45B | Alfa Romeo 12 en liña | ARX | BRA | RSA | USW | ESP | MON | BEL | SWE | FRA | GBR | ALE | AUT | NED | ITANSC | USA | CAN | XPN | NC | 0 |
| 1981 | Osella Squadra Corse | Osella FA1B | Cosworth V8 | USW | BRA | ARX | SMR | BEL | MON | ESPNSC | FRA | GBR | ALE | AUT | NED | ITA | CAN | CPL |  |  | NC | 0 |

Notas
-----

1. ↑  "German F3 Champions". *motorsportsetc.com*. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2007. Consultado o 5 de marzo de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Giorgio Francia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q126229
* eWRC: 118994

 |
**Francisco Nemesio Lanza Álvarez**, coñecido como **Paco Lanza**, nado nos Garitos (Ove, Ribadeo) o 26 de marzo de 1892 e finado en Buenos Aires o 14 de xaneiro de 1951, foi un xornalista e escritor galego de conviccións republicanas e galeguista.

Traxectoria
-----------

A súa familia proviña de Vilaselán. Cursou os seus estudos en Ribadeo. Colaborou con Celestino Pérez Andrade e Camilo Cancio Quindós en *La Voz del Pueblo* e en 1912 en *El Eco Mercantil*. Foi un dos impulsores do Ateneo de Ribadeo en 1915. Fundou en 1919 o semanario local *La Comarca* (que aínda existe), de tendencias liberais e progresistas, no que escribiu, ó parecer en colaboración co seu sogro Celestino Pérez Andrade, numerosos artigos baixo os pseudónimos de **El Montañés** e **Un labrador gallego**. Estes artigos eran de tal dureza que Celestino tivo que ausentarse da vila en numerosas ocasións por perigo da súa integridade.[] En 1927 comezou a súa relación co Seminario de Estudos Galegos, no que entrou en 1929 co seu traballo 'Ribadeo bajo el señorío de sus condes', formando parte das seccións de xeografía e de historia, colaborou na revista *Nós* e no *Boletín da Real Academia Galega*, onde publicou diversos traballos históricos e etnográficos sobre Ribadeo. Tamén colaborou en *Faro de Vigo* e *El Sol* (Madrid).

En 1931 emigrou a Buenos Aires, incorporouse á comisión de prensa de *Galicia* e traballou en diversos periódicos e publicacións ata o momento da súa morte. Entre outras obras, durante a súa estancia na Arxentina, traballou como tradutor (Eça de Queirós, Kant) para a editorial Sopena Argentina, asinando como F. L. Álvarez.

Á súa morte foi soterrado no cemiterio de La Chacarita.

Obra
----

* *Ribadeo antiguo: noticias y documentos* (Madrid, 1933; reeditado por Ediciós do Castro en 1973).
* *Falan os de Ribadeo* (publicado en *Nós* en 1933, nn. 114, 116 e 118) (reeditado pola Agrupación Cultural Francisco Lanza e Ediciós do Castro en 1974).
* *Dos mil nombres gallegos* (Ediciones Galicia, Centro Gallego de Buenos Aires, 1953).

Vida persoal
------------

Casou con Rosa Pérez Fernández, filla de Celestino Pérez Andrade e tivo dous fillos.

Recoñecementos
--------------

A Asociación Cultural Francisco Lanza fundouse en Ribadeo ós vinte anos do seu pasamento.

En Ribadeo ten unha rúa adicada.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Gutiérrez, Eduardo (13/02/2021). "Aniversario da morte de Francisco Lanza". *La Comarca del Eo* (5265). p. 4.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  *Galicia*, 24-5-1931, p. 1.
3. ↑  "Paco Lanza, Ribadeo". *OpenStreetMap*. Consultado o 2023-01-19.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* LANZA ÁLVAREZ, Francisco

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388936
* WorldCat
* VIAF: 88019569
* BNE: XX993796
* DBE: francisco-lanza-alvarez
* ISNI: 0000000078291195
* LCCN: no2004119543
* MdP: ID
* SUDOC: 108898369

 |
**Dragan Džajić** (en serbio cirílico: *Драган Џајић*), nado o 30 de maio de 1946 en Ub, Iugoslavia, é un exfutbolista internacional iugoslavo, de orixe serbio. Xogaba na posición de extremo esquerdo e está considerado como un dos mellores futbolistas iugoslavos da historia. A súa carreira transcorreu entre 1961 e 1978, e de xeito case íntegro no Estrela Vermella de Belgrado.

Traxectoria
-----------

Džajić naceu nunha pequena vila chamada Ub o 30 de maio de 1946, preto da cidade de Belgrado. Desenvolveu case toda a súa carreira deportiva no Estrela Vermella de Belgrado, salvo dous anos, entre 1975 e 1977 que xogou no Bastia, en Francia. Co Estrela Vermella anotou 155 goles e conquistou cinco veces a Primeira Liga, entre outros títulos. Co Bastia anotou 31 goles na liga francesa.

Internacionalmente debuta o 17 de xuño de 1964 coa selección de Iugoslavia, nun encontro contra Romanía. En total disputou un total de 85 encontros internacionais, anotando 23 goles. Despois do seu retiro chegou a ser adestrador e presidente do Estrela Vermella, posto ó que renunciou en 2004 por motivos de saúde.

Džajić considérase coma un dos mellores extremos da historia, reunindo tódalas cualidades requiridas a un xogador nesa posición, destacando polo seu caneo, velocidade, bo disparo a porta e por riba de todo, polos seus abraiantes centros. Non menos abraiante era a súa habilidade a balón parado, sendo un auténtico mestre nos lanzamentos de falta e nos lanzamentos de córner directo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* UEFA.com - Serbia and Montenegro's Golden Player
* Serbian National Team Profile Arquivado 14 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.

| * v
* c
* e
Once Ideal da Eurocopa de 1968 |
| --- |
| Porteiro | 
* Italia Dino Zoff

 |
| Defensas | 
* Iugoslavia Mirsad Fazlagić
* Italia Giacinto Facchetti
* Inglaterra Bobby Moore
* Unión Soviética Albert Shesternev

 |
| Centrocampistas | 
* Iugoslavia Dragan Džajić
* Italia Angelo Domenghini
* Italia Sandro Mazzola
* Iugoslavia Ivica Osim

 |
| Dianteiros | 
* Inglaterra Geoff Hurst
* Italia Luigi Riva

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q297357
* EUfootballInfo: 5216
* FIFA: 174514
* FootballDatabase: 32414
* NFT: 19909
* Sports Reference: dragan-dzajic-1
* Transfermarkt: 145124
* UEFA: 36707

 |
**Anders Erikson Sparrman**, nado o 27 de febreiro de 1748 en Tensta (Condado de Uppsala), e finado o 9 de agosto de 1820 en Estocolmo, foi un naturalista, botánico e abolicionista sueco, un dos dezasete apóstolos de Linneo, que describiu numerosas especies novas para a ciencia.

Traxectoria
-----------

Anders Sparrman era fillo dun clérigo. Aos nove anos entrou na Universidade de Uppsala, onde comezou os seus estudos de Medicina, e aos catorce converteuse nun dos pupilos máis destacados de Linneo. 

En 1765 fixo unha viaxe a China como cirurxián a abordo, regresando dous anos máis tarde despois de realizar a descrición dos animais e plantas que encontrara.

En xaneiro de 1772 viaxou até o Cabo da Boa Esperanza, para ocupar un posto como titor. Cando máis tarde dese mesmo ano James Cook chegou alí ao comezo do seu segundo viaxe, Sparrman uniuse á expedición como naturalista axudante de Johann e Georg Forster. Despois da viaxe volveu á Cidade do Cabo en xullo de 1775, dedicándose a exercer de médico, conseguindo suficiente diñeiro para financiar unha viaxe ao interior do continente.

En 1776 volveu a Suecia, onde se premiara cun doutoramento honorario na súa ausencia. Foi elixido, ademais, como membro da Real Academia das Ciencias de Suecia. En 1780 foi o conservador das coleccións de historia natural de dita Academia, e en 1781 profesor de historia natural e farmacoloxía, e asesor do *Collegium Medicum* en 1790.

Obras
-----

Sparrman publicou numerosos traballos, o máis coñecido deles é o relación das súas viaxes en Suráfrica e con Cook, publicadas en 1789 co título de *A voyage to the Cape of Good Hope, towards the Antarctic polar circle, and round the world: But chiefly into the country of the Hottentots and Caffres, from the year 1772 to 1776* (Unha viaxe ao Cabo da Boa Esperanza, cara ao círculo polar antártico, e ao redor do mundo: pero sobre todo cara ao país dos Hotentotes e Cafres, dos anos 1772 a 1776). 

Tamén publicou, entre 1786 e 1789 o *Catálogo do Museo Carlsonianum*, no que describiu moitos dos espécimes que recollera en Suráfrica e no Pacífico Sur, algúns dos cales eran novos para a ciencia. 

Así mesmo, publicou en 1806, unha *Ornitoloxía de Suecia*.

Abreviaturas
------------

A abreviatura **Sparr.** emprégase para recoñecer a Anders Sparrman como autoridade na descrición e clasificación científica en botánica.

A abreviatura **Sparrman** emprégase para recoñecer a Anders Sparrman como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q433984
* WorldCat
* VIAF: 74793877
* BNE: XX1763910
* BNF: 125351441
* Botanist: Sparrm.
* CERL: cnp00960642
* DeutscheBio: 124759289
* FAST: 6917
* GND: 124759289
* Isidore: sparrman\_anders\_auteur\_du\_texte
* ISNI: 0000000081554662
* KulturNav: ID
* LCCN: n50021229
* MGP: 135260
* NKC: mzk2009533283
* NTA: 074602705
* OL: OL1816066A
* PTBNP: 82954
* SELIBR: 170559
* SNAC: w6kn21b9
* SUDOC: 034613692
* TePapa: 50352

 |
| Roma |
| --- |
| **Monarquía** |
| **República** |
| **Imperio** |
| **Principado** | **Dominado** |
| **Imperio de Occidente** | **Imperio de Oriente** |
| **Maxistrados Ordinarios:** |
| * Cónsul
* Pretor
* Cuestor
* Promaxistrado
 | * Edil
* Tribuno da plebe
* Censor
* Gobernador
 |
| **Maxistrados Extraordinarios:** |
| * Ditador
* Magister equitum
 | * Triumvirato
* Decénviro
 |
| **Oficiais e Títulos:**  |
| * Pontífice Máximo
* Legatus
* Dux
* Officium
* Praefectus
* Vicarius
* Vigintisexviri
 | * Magister militum
* Imperator
* Princeps Senatus
* Emperador
* Augusto
* César
* Tetrarquía
 |
| **Institucións e normas**: |
| * Asembleas romanas
* Senado romano
* Constitución republicana
 | * Dereito romano
* Cursus honorum
* Colexiatura
 |

A **Tetrarquía** foi un sistema de goberno creado polo emperador romano Diocleciano por forma a resolver serios problemas militares e económicos do imperio romano.

*Os tetrarcas*, escultura en pórfiro saqueada dun pazo bizantino en 1204.
Dividiu o seu poder sobre o imperio entre os sectores orientais (*pars Orientis*) e occidentais (*pars Occidentis*). Mantivo o control persoal do sector leste e o seu colega Maximiano controlou o occidente. Diocleciano non dividiu propiamente o poder co seu compañeiro de armas Maximiliano, pois, na realidade, Diocleciano estaba colocado en posición superior á de Maximiliano. A partir de aí, o Imperio pasou a ter dos Augustos (*augustus*), cada cal con exército, administración e capital propios, aínda que Diocleciano continuase a ser o xefe do Estado, representando a unidade do mundo romano.

Oito anos máis tarde, considerando que era necesaria maior concentración en problemas cívicos e militares, decidiu dividir aínda máis o poder ao nomear un "Imperator Iunior", ou César (*caesar*), reportando a cada "Imperator Senior", ou Augusto. Os Césares eran xefes militares capaces de gobernar e protexer o imperio, adoptados como fillos polos Augustos, a quen sucederían en caso de morte, incapacidade provocada pola vellez ou transcorridos vinte anos dos seus gobernos. Os césares, lugartenente dos Augustos, tamén posuían capital, exército e administración propios. A esa organización dáselle o nome de tetrarquía, ou o goberno de catro, pois hai dous Augustos e dous césares. A Tetrarquía durou ata 324.

O pai de Constantino I, Constancio Cloro foi nomeado César na Tetrarquía en 293. Despois da abdicación de Diocleciano (305), tivo inicio unha guerra entre os Augustos e os Césares por el nomeados. Instaurouse a anarquía. En 312, no combate da Ponte Milvia, Constantino derrotou a Maxencio. De 316 a 323, Constantino e Licinio gobernaron Roma. A partir de 323, Constantino pasou a gobernar só.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tetrarquía Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* "tetrarquía". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174450
* GEC: 0146161
* Treccani: tetrarchia

 |
**Xurx Riaxi** (en árabe: *جورج رياشي*), nado o 25 de novembro de 1933 en Kaa al Rim, preto de Sahla (gobernación de Al-Biqa, Líbano) e finado o 28 de outubro de 2012, foi un eclesiástico católico greco-melquita, dende 1995 até 2010 arcebispo de Trípoli.

Traxectoria
-----------

Xurx Riaxi naceu o 25 de novembro de 1933 en Kaa al Rim, preto de Sahla (na gobernación de Al-Biqa, Líbano). Ingresou na Orde Basiliana de San Xoán Bautista, facendo os votos perpetuos o 28 de agosto de 1955, e logo de pasar polo seminario completou os seus estudos de Filosofía e Teoloxía na Universidade San Xosé de Beirut; estudou tamén Física e Matemáticas na Universidade Americana de Beirut e fixo un posgrao no Instituto Católico de París para especializarse no ensino da lingua francesa.

Foi ordenado sacerdote o 4 de abril de 1965 polo arcebispo de Beirut e Biblos Filib Naba. Dedicou o seu traballo pastoral á mocidade, sendo un dos dirixentes do movemento scout, administrando o seminario menor da súa orde, e dirixindo a escola secundaria de Santo Antón en Kfarxima. En 1971 foi trasladado aos Estados Unidos de América, como auxiliar da parroquia de Detroit, e a partir de 1978 como párroco. En 1982 foi nomeado arquimandrita.

O 26 de marzo de 1987 foi nomeado bispo de San Miguel de Sidney, ao aceptar a Santa Sé o seu nomeamento polo Santo Sínodo da Igrexa greco-melquita. Recibiu a consagración episcopal o 19 de xullo de mans do patriarca de Antioquía Máximo V Hakim.

O 28 de xullo de 1995 foi nomeado arcebispo de Trípoli. Retirouse o 3 de marzo de 2010. Finou o 28 de outubro de 2012 nun hospital de Biblos.

Notas
-----

1. ↑  Tamén romanizado como *George Riashi*.
2. 1 2 3 4 5  *Annuario pontificio* (en italiano). Cidade do Vaticano: Libreria Editrice Vaticana. 2009. p. 764. ISBN 9788820981914. GEORGE Riashi, B.C. n. in Kaael-Rim, arciep. di Zahleh e Furzol dei Greco Melkiti, 25 nov. 1933; ord. 4 apr. 1965; el. a Saint Michael's of Sydney dei Greco Melkiti 26 mar. 1987; cons. 19 lu. 1987; pr. 28 lu. 1995.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "انتقل إلى رحمته تعالى المطران جورج رياشي" [Descanse en paz, arcebispo Xurx Riaxi]. *Patriarcado católico greco-melquita (melkitepat.org* (en árabe). Noticia do seu pasamento, que inclúe unha breve nota biográfica. 28 de outubro de 2012. Consultado o 23/04/2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en Catholic-Hierarchy.org *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1508172
* Catholic-Hierarchy: riashi

 |
**Soane Patita Paini Mafi**, nado en Nukuʻalofa (Tonga) o 19 de decembro de 1961, é un eclesiástico católico latino, cardeal e bispo de Tonga dende 2008.

Traxectoria
-----------

Soane Patita Paini Mafi naceu en Nukuʻalofa, a capital de Tonga, na illa de Tongatapu. Foi ordenado sacerdote da diocese de Tonga polo bispo Patelisio Punou-Ki-Hihifo Finau o 29 de xuño de 1991.

O 28 de xuño de 2007 foi nomeado bispo coadxutor de Tonga polo papa Bieito XVI. Recibiu a consagración episcopal de mans do bispo de Tonga Soane Lilo Foliaki o 4 de outubro de 2007, e tivo como co-consagradores principais ao arcebispo de Samoa-Apia Alapati Lui Mataeliga e ao arcebispo de Suva Petero Mataca.

Sucedeu a Soane Lilo Foliaki como bispo de Tonga o 18 de abril de 2008. O 14 de febreiro de 2015 o papa Francisco creouno cardeal, co título de Cardeal-Presbítero de Santa Paola Romana.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en Catholic-Hierarchy.org *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2296295
* Catholic-Hierarchy: mafi

 |
**Judith Chapman**, nada **Judith Shepard** o 15 de novembro de 1951 en Greenville, é unha actriz estadounidense.

Traxectoria
-----------

Chapman, filla do xeneral da Forza Aérea dos Estados Unidos de América Leland Shepard, é coñecida por actuar desde mediados da década de 1970 en varios seriais estadounidense, o seu primeiro papel foi o de "Natalie Bannon Hughes" en *As the World Turns* entre 1975 e 1978. Outras interpretacións foron a de Charlotte Greer en *Ryan's Hope* (1983), Ginny Blake Webber en *General Hospital* (1984-1986), Sandra Montaigne en *One Life to Live* (1987), Anjelica Deveraux Curtis en *Days of our Lives* (1989-1990, 1991) e desde 2005 interpreta a Gloria Abbott Bardwell en *The Young and the Restless*. Tamén traballou no cine, como en *The Sweetest Thing* (2002).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1875779
* WorldCat
* VIAF: 8956163513802411230002
* Allmovie: p12359
* AlloCiné: 130809
* IMDb: nm0152420
* LCCN: no2021124623
* TMDb: 140198

 |