Retrato de familia dos Jaso: Enrique Jaso Paz (sentado no chan); Josefa Martínez San Juan (sentada na cadeira); a filla máis vella, Evangelina Jaso González, con cabeleira; o rapaz, Enrique Jaso González (ambos os dous son o froito do primeiro matrimonio do pai); outra nena máis nova, Josefita (no chan, acariñando ao can); e Loliña, no colo da nai.
Unha **familia** é unha unidade social formada por un conxunto de individuos vinculados por relacións de matrimonio, parentesco ou afinidade, que conviven e organizan colectivamente a vida cotiá ou parte dela. Segundo a Declaración Universal dos Dereitos Humanos, é o elemento natural, universal e fundamental da sociedade e ten dereito á protección da sociedade e do Estado.

Non hai consenso sobre unha definición universal da familia. É un concepto antropolóxico inferior ao clan, a tribo e a nación; sociolóxico e incluso económico (unidade mínima de empresa). A familia nuclear é o modelo principal de familia e a estrutura máis difundida na actualidade; porén, as formas de vida familiar son moi diversas, dependendo de factores sociais, culturais, económicos e afectivos. A familia, como calquera institución social, tende a adaptarse ao contexto dunha sociedade.

O **Día Internacional das Familias**, celebrado o 15 de maio, foi instituído pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas o 20 de setembro de 1993. Acordouse celebrar no ano 1994 o **Ano Internacional da Familia** e concretar no día **15 de maio** de tódolos anos os actos conmemorativos, que se comezaron a convocar en todo o mundo a partir dese ano 1994 .

O obxectivo proposto é poñer de manifesto a importancia que a comunidade internacional debe conferir á familia como unidade básica da sociedade e motor do desenvolvemento económico e social, o que comporta tomar en consideración tódolos problemas que poidan afectar á situación das familias no mundo e promove-la adopción das medidas adecuadas para resolver eses problemas, incluíndo a necesidade de que os gobernos teñan en consideración as necesidades familiares á hora de establecer prioridades nas decisións políticas que adopten.

Características
---------------

Familia composta por dous homes
Segundo defende a Declaración Universal dos Dereitos Humanos, *"a familia é o elemento natural e fundamental da sociedade e ten dereito á protección da sociedade e do Estado"*. Na maioría dos países a familia goza de personalidade xurídica e crea entre os seus membros obrigas e dereitos de carácter social e material.

Os lazos principais que definen unha familia son de dous tipos: vencellos de afinidade, derivados do establecemento dunha relación sentimental recoñecida socialmente como o matrimonio ou unha unión de feito entre dúas ou máis persoas, e vencellos de consanguinidade, como a filiación entre pais e fillos ou os lazos de que se establecen entre os irmáns que descenden do mesmo pai ou da mesma nai. Tamén pódese diferenciar a familia segundo o grao de parentesco entre os seus membros.

Orixe
-----

Familia das Sulawesi
Segundo expón Claude Lévi-Strauss, a familia ten a súa orixe no matrimonio, consta de marido, muller e fillos nacidos da súa unión e os seus membros mantéñense unidos por lazos legais, económicos e relixiosos. Dentro desta visión, historicamente unha das principais funcións da familia foi regular a procreación. Para os meniños a familia adoita ser a referencia primeira na súa socialización e integración cultural. Ademais a orde social establece unha rede de prohibicións e privilexios sexuais ligados á familia e unha cantidade variable e diversificada de lazos psicoafectivos como amor, afecto, respecto, temor etc.

En oposición a este enfoque, Radhika Coomaraswamy defenden que *"non se debería definir a familia mediante unha construción formalista, nuclear, a de marido, muller e fillos. A familia é o lugar onde as persoas aprenden a coidar e a seren coidadas, a confiar e a que se confíe nelas, a nutrir a outras persoas e a nutrirse nelas"*.

Tipos de familias
-----------------

As familias poden estar clasificadas nos seguintes tipos:

* Familia nuclear: formada polos proxenitores e un ou máis fillos.
* Familia extensa: avós, tíos, curmáns e outros parentes consanguíneos ou afíns.
* Familia monoparental: en que o fillo ou fillos contan cun só proxenitor.
* Familia ensamblada, reconstituída o mixta: en que un ou ambos os membros da parella teñen un ou varios fillos de unións anteriores.
* Familia homoparental: aquela onde unha parella de homes ou de mulleres se converten en proxenitores.
* Familia de pais separados: en que o fillo ou fillos conviven cun só proxenitor, xa que os proxenitores se negan a vivir xuntos; non son parella mais deben seguir cumprindo o seu rol de pais ou nais antes a súa descendencia, por moi afastada que esta estea.
* Familia sen fillos por escolla: en que os membros da familia toman a decisión de non teren descendentes.
* Familia por convenio: Familia que se conforma por unha alianza de diñeiro ou por convenio.

Crítica
-------

Algúns científicos sociais defenderon a abolición da familia. Un opoñente inicial da familia era Sócrates, cunha posición que foi esbozada por Platón na *República*. No Libro 5 desta obra Sócrates dille aos seus interlocutores que unha cidade xusta é aquela en que os cidadáns non teñen lazos familiares.

Ao ser a familia unha institución moi arraigada e venerada, poucos intelectuais se aventuraron a falar contra ela. O familiarismo foi atipicamente definido como unha "estrutura social onde... os valores dunha familia se levan a cabo en máis alta estima que os valores dos membros individuais da familia." O favoritismo ou preferencia que teñen funcionarios públicos para dar empregos a familiares ou amigos, sen importar o mérito para ocuparen o cargo, senón a súa lealdade ou alianza chámase nepotismo.

A filósofa individualista ruso-estadounidense Ayn Rand comparou a parcialidade cara á consanguinidade co racismo, como unha manifestación de pequena escala deste último. "A adoración da familia é simplemente racismo, como unha cruamente primitiva primeira base para a adoración da tribo. Coloca o accidente do nacemento por riba dos valores dunha persoa e o deber á tribo sobre o dereito dunha persoa á súa propia vida". Ademais, manifestouse a favor dun *childfree lifestyle* ("estilo de vida sen fillos"), seguíndoo ela mesma.

O xornalista estadounidense Marty Nemko considera que a familia está sobrevalorada. "Os políticos, clérigos, e só xente sinxela enxalzan a familia como a institución máis importante. / Creo que a familia está sobrevalorada. Moitas persoas sofren excesivamente dende a familia... / Millóns de persoas nin sequera falan cun membro da familia. Millóns máis gastan anos e fortunas en terapeutas, tratando de desfacer os males que a familia perpetrou neles. / Todo isto non debería sorprender. Despois de todo, a diferenza de cos amigos, somos postos na nosa familia de orixe de forma aleatoria, sen voz no asunto".

Notas
-----

1. ↑  Dicionario de galego Arquivado 28 de outubro de 2008 en Wayback Machine. editorial Ir Indo.
2. ↑  Valdivia Sánchez, Carmen (2008). "La familia: concepto, cambios y nuevos modelos" (PDF). *La Revue du REDIF, vol. 1 pp. 15-22* (en castelán). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de outubro de 2015. Consultado o 03 de xuño de 2018.
3. ↑  "Día Internacional de las Familias. 15 de mayo" (en castelán). Consultado o 2022-11-22.
4. ↑  Schneider, David (1984). *A Critique of the Study of Kinship*. Ann Arbor: University of Michigan Press, p. 182
5. ↑  Deleuze-Guattari (1972). Part 2, ch. 3, p. 80
6. ↑  John Russon (2003). *Human Experience: Philosophy, Neurosis, and the Elements of Everyday Life*, Albany: State University of New York Press, pp. 61-68.
7. ↑  "Abolition of the Family for the Guardians and the Use of War (457b-471c)" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2018. Consultado o 03 de xuño de 2018.
8. ↑  SparkNotes: The Republic: Book V
9. ↑  LitCharts | The Republic: Book 5 Summary, Analysis & Themes
10. ↑  "Your Dictionary (the Dictionary You Can Understand)". Dictionary definitions. familialism.
11. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *nepotismo*.
12. 1 2  Heller, Anne C. (2009). *Ayn Rand and the World She Made*. Nova York: Doubleday. pp. 320–321. ISBN 978-0-385-51399-9. OCLC 2290274371.  Afirmado nunha das conferencias que deu Ayn Rand.
13. ↑  Afirmado nunha das conferencias públicas que deu Ayn Rand.
14. ↑  Nemko, Marty. "Family is Overrated. 12 de setembro de 2008

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Familia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Familia*** |

### Bibliografía

* Bel Bravo, María Antonia (2000). *La familia en la historia*. Encuentro. ISBN 9788474905700.
* Becker, Gary S. (2009). *A Treatise on the Family*. Harvard University Press. ISBN 9780674020665.
* Calò, Emanuele (2009). *Matrimonio à la carte: Matrimoni, convivenze registrate e divorzi dopo l'intervento comunitario*. Milán: Giuffrè.
* *Carta de los derechos de la familia*. Santa Sede. 1983.
* *Declaración de Ámsterdam*. V Congreso Mundial de Familias. 12 de agosto de 2009.
* Del Fresno García, Miguel (2011). *Retos para la intervención social con las familias en el siglo XXI*. Trotta. ISBN 978-84-9879-184-6.
* Del Fresno García, Miguel (2011). *Familia y crisis del matrimonio en España*. Poznań: Studia Europaea Gnesnensia. Instytut Kultury Europejskiej. Uniwersytet im Adama Mickiewicza. ISSN 1233-8672.
* Del Fresno García, Miguel (2013). *Trabajo social con familias los estilos familiares como indicadores de riesgo. Una investigación etnográfica*. Portularia. Revista de Trabajo Social. ISSN 1578-0236.
* Estrada, L. (2003). *El ciclo vital de la familia*. México: Grijalbo.
* Gough, K.; Lévi-Strauss, C.; Spiro, M. E. (1974). "Los nayar y la definición del matrimonio. El origen de la familia". *Polémica sobre el origen y la universalidad de la familia*. Barcelona: Anagrama.
* Instituto Juan Pablo II para la Familia (2002). *Memorias del 3er Congreso Nacional de la Familia*. México: Ediciones Castillo.
* Lucas, R. (1999). *El hombre, espíritu encarnado*. Ediciones Sígueme.
* Martín López, Enrique (2000). *Familia y sociedad*. Ediciones Rialp. ISBN 9788432132797. Arquivado dende o orixinal o 3 de novembro de 2013. Consultado o 03 de xuño de 2018.
* Organización Mundial de la Familia (1988). *Vuelve la Familia. Congreso Internacional de la Familia*. Encuentro. ISBN 9788474902105.
* Papalia, D. (2004). *Desarrollo humano*. México: Mc Graw Hill.
* Ramírez, Aline. *Tesis: La comunicación interpersonal como un elemento de funcionalidad en el noviazgo*. México: Instituto Superior de Estudios para la Familia.
* Sgreccia, E. (1996). *Manual de bioética*. México: Diana.
* Vázquez de Prada, Mercedes (2008). *Historia de la familia contemporánea*. Rialp. ISBN 9788432137075.
* Wojtyla, K. (1969). *Amor y responsabilidad*. Madrid: Razón y Fe.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8436
* AAT: 300055474
* BNCF: 4872
* BNE: XX524859
* EBID: ID
* GEA: 5480
* GEC: 0231154
* GND: 4016397-0
* HDS: 016100
* JSTOR: grandsons
* LCCN: sh00005743
* MAG: 2777463901
* NDL: 00565280
* NKC: ph117260
* PSH: 9660
* Treccani: famiglia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005190
* MeSH: F01.829.263
* UMLS: C0015585

 |