A **soberanía**, como concepto xeral, é a calidade de ser soberano, de quen ten a autoridade suprema, sexa referido a unha persoa, un pobo, un organismo, etc. ou ao carácter dunha nación ou institución independente, que non está sometida a outra.

O exercicio da autoridade, na maioría de sistemas políticos actuais, reside no pobo e é exercida a través dos poderes públicos de acordo coa súa propia vontade e sen a influencia de elementos estraños. A palabra "soberanía" tamén se conceptualiza como o dereito dunha institución política de exercer o seu poder. Tradicionalmente considerouse que son tres os elementos da soberanía: Territorio, pobo e poder.

No Dereito internacional, a soberanía é un concepto clave, referido ao dereito dun estado para exercer os seus poderes.

Terminoloxía
------------

Etimoloxicamente **soberanía** provén do adxectivo e substantivo «soberano» e o sufixo -ía (coincidente en galego, portugués e castelán, *sobirania* en catalán), provén do latín *superanus* formada por «*super*» (enriba, máis) + «*anus*» (pertenza, procedencia, relación) significando «o *que tén autoridade por enriba de todos*».

O concepto na historia
----------------------

### A definición de Bodin. A soberanía do poder absoluto

A **soberanía**, segundo a clásica definición de Jean Bodin na súa obra *Os seis libros da República*, é o "poder absoluto e perpetuo dunha República" e **soberano** é quen ten o poder de decisión, de dar leis sen recibilas doutro, é dicir, aquel que non está suxeito ás leis escritas, pero si á lei divina ou natural. Segundo este autor soberano debía ser o monarca, e caracterizábase dito poder por ser absoluto, perpetuo, supremo, ilimitado, indivisible e imprescriptible. Segundo Bodin, até a súa época ningún filósofo ou xurisconsulto fora quen de dar unha definición do termo ao longo da historia.

Páxina da obra de Rousseau *O Contrato social*
### A soberanía popular de Rousseau

Dous séculos máis tarde, no ano 1762 Rousseau retomou a idea de soberanía pero cun cambio substancial. O soberano é agora a colectividade ou pobo, e esta é a que dá orixe ao poder alleado, renunciando voluntariamente aos seus dereitos a favor da autoridade. Cada cidadán é soberano e súbdito ao mesmo tempo, xa que contribúe tanto a crear a autoridade como a formar parte dela, en canto mediante a súa propia vontade deu orixe a esta, e doutra banda é súbdito desa mesma autoridade, en canto obrígase a obedecela.

Así segundo Rousseau todos os cidadáns serían libres e iguais, posto que ninguén obedecería ou sería mandado por un individuo en específico, senón que sería un suxeito indeterminado, que sería a **vontade xeral**. A vontade xeral ten o poder soberano, é dicir, aquela que sinala o correcto e verdadeiro, e aquelas minorías deberían acatar o que di a vontade colectiva. Esta concepción russoniana que a pesar de ser un dos puntos de orixe da revolución francesa e influír deste xeito na aparición da democracia moderna, tamén comportou a múltiples abusos, porque en nome da vontade "xeral" ou pobo, asasinouse e destruíuse indiscriminadamente. Xerou actitudes irresponsables e permitiu o atropelo dos dereitos fundamentais das minorías. O modelo político ideal para Rousseau está afastado dos actuais Estados-nación; a soberanía inalienable e indivisible que defendía levaba a estados reducidos como os cantóns suízos, a *polis* grega ou a *civitas* romana da República.

### A soberanía nacional do abade Sieyés

Fronte a iso xordeu unha nova corrente teórica, a de Emmanuel Joseph Sieyès que postulaba que a soberanía está radicada na nación e non no pobo, querendo con iso que a autoridade non obrase soamente tomando en conta o sentimento maioritario conxuntural dun pobo, que podía ser obxecto de influencias ou paixóns desarticuladoras, senón que ademais tivese en conta o legado histórico e cultural desa nación, e dos valores e principios baixo os cales se fundou. Ademais no concepto de nación contempla a todos os habitantes dun territorio, sen exclusións nin discriminacións. Sieyès indica que *"os parlamentarios son representantes e non mandatarios"*, posto que estes gozan de autonomía propia unha vez que xa foron electos, e exercerán os seus cargos mediando unha cota de responsabilidade e obxectividade no momento de lexislar, en cambio os mandatarios deben realizar o que o seu mandante lle indíca en cada momento, neste caso, o pobo.

### Evolución posterior

Así de Rousseau nace o concepto de soberanía popular, mentres que de Emmanuel-Joseph Sieyès o de soberanía nacional. Ambos conceptos danse indistintamente nas constitucións modernas, aínda que logo da segunda guerra mundial retomouse con forza o concepto de soberanía popular que se mira como máis próximo ao pobo, o cal suponse que actualmente ten un grao de cultura cívica e moderación moito máis alto que no tempo da Toma da Bastilla en 1789.

Ao tomar o corpo civil como un corpo político organizado, con vida propia e necesidades comúns, utilízase o termo soberanía nacional na Revolución francesa quitándolle ao individuo a capacidade individual de decisión e transmitíndolla ao corpo nacional. Esta é a tese mantida polo *artigo 3* da *Declaración de dereitos francesa* ao determinar que 

> 
> 
> Toda soberanía reside esencialmente na nación.
> 
> 

Deste xeito a soberanía nacional concibirase como unha, indivisible e inalienable, que non pode confundirse cos individuos que a conforman.

Ao conformar así o concepto, o individuo é parte da nación, pero esta é un todo que non lle representa directamente. Non será pois posible entender o sufraxio universal igual para todos e con poder de decisión. Os individuos non teñen dereitos, senón que cumpren funcións, e esas funcións serán reservadas para quen reúna a dignidade suficiente, xeralmente relacionada coa riqueza persoal. Aparece así o sufraxio censitario.

Para manter esta teoría elaboraronse complexas teses sobre a condición da Nación como entidade superior ao individuo.

Diferenzas entre soberanía nacional e popular
---------------------------------------------

O termo *soberanía popular* buscouse como a antagónica á tese da soberanía nacional. A Constitución francesa de 1793 foi o segundo texto legal que estableceu que "a soberanía reside no pobo ...". Jean-Jacques Rousseau, na súa obra *O Contrato social*, atribúe a cada membro do Estado unha parte igual da que denomina a "Autoridade soberana" e propuxo unha tese da soberanía baseada na vontade xeral. Para Jean-Jacques Rousseau o soberano é o pobo, e este emerxe do pacto social, e como corpo decreta a vontade xeral manifiestada na lei.

De acordo ás diversas teses mantidas ata a data, pódese definir como "que a residencia legal e efectiva do poder de mando dun conxunto social atópase e exércese en e pola universalidad dos cidadáns", e particularmente nos Estados democráticos. Así o sufraxio universal convértese nun dereito fundamental e a condición cidadá é igual para todos con independencia de calquera outra consideración, salvo as limitacións de idade ou xuízo.

A Constitución española de 1978 recoñece que *"a soberanía nacional reside no pobo, do que emanan todos os poderes do Estado"*.

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario; Soberanía". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-08-25.
2. ↑  República.gt. "Elementos básicos de la soberanía de un estado". *República.gt* (en castelán). Consultado o 2022-08-25.
3. ↑  "MERCOSUL; Artigos. SOBERANIA NO DIREITO INTERNACIONAL" (PDF). *unicruz.edu.br* (en portugués). Consultado o 25 de agosto de 2022.
4. ↑  "SOBERANÍA". *Etimologías de Chile* (en castelán). Consultado o 2022-08-25.
5. ↑  "Bodin". *Soberania.es; Tese de doutoramento*. Consultado o 25-8-2022.
6. ↑  "Tese de doutoramento". *Soberania.es* (en castelán). Consultado o 25-8-2022.
7. ↑  "Rousseau: libertad, soberanía del pueblo e igualdad". *www.lasangredelleonverde.com* (en castelán). Consultado o 2022-08-25.
8. 1 2  "As origens do Poder Constituinte na Revolução Francesa: dos Estados Gerais ao estabelecimento da Assembléia Nacional Constituinte em 1789 - Âmbito Jurídico - Educação jurídica gratuita e de qualidade" (en portugués). 2008-10-31. Consultado o 2022-08-25.
9. 1 2  Certo, Jurídico. "A SOBERANIA DOS ESTADOS NO MUNDO MODERNO FRENTE AOS PRINCÍPIOS DA NÃO INTERVENÇÃO E DA RESPONSABILIDADE DE PROTEGER". *juridicocerto.com* (en portugués). Consultado o 2022-08-25.
10. ↑  "Constitución Española. Galego" (PDF). *BOE.es ; Lexislación. ; Documentos*. Consultado o 25-8-2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Soberanía*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Soberanía Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***Soberanía*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Soberanía*** |

* Soberano
* Soberanía popular
* Soberanía nacional
* Soberanía alimentaria
* Independencia

| * v
* c
* e
Política |
| --- |
| Poderes | 
* Executivo
* Lexislativo
* Xudicial

 |
| Formas de goberno | 
* Monarquía
* República
* Anarquía

 |
| Réximes e sistemas | 
* Parlamentarismo
* Presidencialismo
* Democracia
* Ditadura
* Absolutismo
* Autoritarismo
* Rexencia

 |
| Tipos de poder | 
* Aristocracia
* Autocracia
* Burocracia
* Caciquismo
* Cleptocracia
* Corporativismo
* Corporocracia
* Demagoxia
* Meritocracia
* Minarquía
* Oclocracia
* Oligarquía
* Plutocracia
* Sociocracia
* Tecnocracia
* Teocracia
* Caudillismo
* Coronelismo
* Nepotismo
* Fisioloxismo

 |
| Clases de estado | 
* Cidade-estado
* Colonia
* Confederación
* Federación
* Imperio
* Principado
* Protectorado
* Reino
* República

 |
| Conceptos | 
* Activismo
* Congreso
* Corrupción
* Doutrina
* Estado
* Goberno
* Hexemonía
* Ideoloxía
* Lexislatura
* Liberdade
* Nación
* Partido
* Patria
* Parlamento
* Soberanía
* Tiranía
* País

 |
| Procesos | 
* Eleccións
* Golpe de estado
* Revolución
* Manifestación
* Independencia
* Referendo
* Protesta
* Represión
* Lobby

 |
| Divisións administrativas | 
* Cantón
* Comunidade autónoma
* Deputación
* Municipio
* Estado
* Provincia

 |
| Cargos | 
* Chanceler
* Concelleiro
* Conselleiro
* Deputado
* Ditador
* Emperador
* Ministro
* Prefecto
* Presidente
* Primeiro ministro
* Rei
* Senador

 |
| Disciplinas | 
* Ciencia política
* Diplomacia
* Filosofía política
* Historia política
* Metapolítica
* Política internacional
* Teoría política
* Xeopolítica

 |
| Ideoloxías | 
* Esquerda
* Dereita
* Carlismo
* Comunismo
* Fascismo
* Liberalismo
* Neoliberalismo
* Populismo
* Socialdemocracia
* Socialismo
* Democracia cristiá

 |
| Actitudes | 
* Clientelismo
* Chauvinismo
* Colectivismo
* Colonialismo
* Conservadorismo
* Desobediencia civil
* Elitismo
* Imperialismo
* Novo Imperialismo
* Independentismo
* Intervencionismo
* Isolacionismo
* Nacionalismo
* Oposición
* Pacifismo
* Radicalismo
* Tradicionalismo
* Pluripartidismo
* Bipartidismo
* Unipartidismo
* Abstención
* Amnistía
* Desobediencia civil
* Disidencia
* Multiculturalismo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42008
* AAT: 300235937
* BNCF: 14105
* BNF: 12653284n
* EBID: ID
* GEC: 0211229
* GND: 4132367-1
* HDS: 026456
* JSTOR: sovereignty
* LCCN: sh85125696
* MAG: 186229450
* NDL: 00572378
* NKC: ph126312
* PSH: 8496

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---