A **Triarquía de Negroponte** foi un estado cruzado establecido na illa de Eubea (en italiano: *Negroponte*) despois da partición do Imperio bizantino pola Cuarta Cruzada. O tratado de 1204, que proxectou a división do Imperio bizantino entre Venecia e os cruzados, asignou a illa de Eubea aos venecianos, pero a abandonaron para os conquistadores francos. Foi conquistada por Bonifacio de Montferrato e dado en feudo a Jacques II d'Avesnes. Con todo, coa prematura morte deste último, Bonifacio dividiu o territorio en tres baronías. Estas foron gobernadas por Ravano dalle Carceri, Peccoraro de' Peccorari (ambos de Verona) e Giberto dalle Carceri (de Mantua), que participaran na captura da illa e foron coñecidos en diante como os *Terzieri* (triarcas) de Eubea. Ravano dalle Carceri unificou as tres unidades despois do regreso de Peccoraro a Italia e a morte de Giberto en 1209. Estivo de acordo en 1209 para se converter en vasalo de Venecia, que nomeou a un *bailío* para gobernar as colonias venecianas na illa. Despois que Ravano morreu en 1216, o *bailío* veneciano aumentou a súa autoridade sobre a illa dividíndoa entre os seis pretendentes rivais, coñecidos desde entón como os «exarcas», a condición de que á morte de calquera dos seis os seus dereitos serían atribuídos aos gobernantes restantes en lugar de transferilos aos seus herdeiros. En 1236, o emperador Balduíno II transferiu a soberanía de Eubea a Godofredo II, príncipe de Acaia, aínda que Venecia continuou exercendo practicamente o control.

Á morte de Marino dalle Carceri en 1246, Guillerme II, príncipe de Acaia atacou Eubea, marcando o inicio dunha longa guerra civil entre os distintos gobernantes da illa. Os cataláns conquistaron a illa de Eubea en 1317, pero, baixo os termos dun acordo tripartito entre Venecia, Sicilia e os cataláns en 1319, o goberno dos triarcas (os exarcas reducíronse unha vez máis a tres polo proceso da herdanza descrita anteriormente) foi mantido a pesar que Venecia estendeu a súa influencia na illa. O último dos triarcas, Niccolò III dalle Carceri que morreu en 1383 e Giorgio II Ghisi, legaron as súas posesións á República de Venecia. En lugar de tomar o control directo, os venecianos arrendaron a illa a tres irmáns da familia Giustiniani cun alugueiro moi baixo, pero tendo en conta a necesidade de evitar o custo de manter e respectar as sensibilidades da nobreza local. Os señoríos na illa de Eubea foron tres dos doce grandes feudos do Principado de Acaia, establecidos fóra do Peloponeso, nomeados nunha carta datada en 1301. En 1470 a illa foi finalmente conquistada polo Imperio otomán.

Establecemento
--------------

Segundo a división do territorio bizantino (a *Partitio terrarum imperii Romaniae*), Eubea foi concedida a Bonifacio de Montferrato, rei de Tesalónica. Bonifacio á súa vez cedeu a illa como feudo ao nobre flamengo Jacques II d'Avesnes, que fortificou Calcis. Porén, despois da súa morte a mediados de 1205, a illa foi cedida a tres baróns de Verona: Ravano dalle Carceri, Giberto dalle Carceri e Pecoraro da Mercanuovo. Eles dividiron a illa en tres triarquías (*terzieri*, "terceiros"): o norte, con base en Óreo (en italiano: *terzero del Río*), o sur, gobernado desde Caristo (en italiano: terzero di Caristo), e a parte central, gobernada desde Calcis (en italiano: *terzero della Clissura*). A cidade de Calcis ou Negroponte (*città de 'Lombardi*, "a cidade dos lombardos"), con todo non estaba baixo o control deste, pero serviu como capital global da illa e a residencia común dos gobernantes lombardos e das súas familias. Para 1209, con todo, Ravano estableceuse como o único señor de Eubea, chamándose a si mesmo *dominus insulae Nigropontis*.

Tras aliarse nunha fracasada rebelión lombarda contra o emperador latino, Henrique de Flandres, Ravano estaba ansioso por atopar un poderoso protector. Así, en marzo de 1209, asinou unha alianza con Venecia, onde recoñecía a soberanía veneciana e entregou aos venecianos privilexios comerciais significativos. En maio, con todo, nun acto de equilibrio político, Ravano tamén recoñeceu a súa vasalaxe ao Imperio latino.

Disputas de sucesión
--------------------

Descrición da cidade de Negroponte (Calcis) polo cartógrafo Giacomo Franco (1597)
Con todo, despois da morte de Ravano en 1216, os seus herdeiros non estiveron de acordo sobre a sucesión, o que permitiu ao bailío veneciano intervir como mediador. El dividiu as tres baronías en dúas, creando así seis Exarcados (*sestieri*). A triarquía norte de Oreos dividiuse entre os sobriños de Ravano, Marino I e Rizzardo; a triarquía sur de Caristo dividiuse entre a súa viúva, Isabel, e a súa filla, Berta; e a triarquía central dividiuse entre os herdeiros de Giberto, Guglielmo I e Alberto. As disposicións tamén se fixeron de que no caso de que alguén de entre os *sestieri* morrese, o seu herdeiro sería outro *sestiere* da respectiva triarquía, e non dos seus fillos. De feito, a maioría dos *sestieri* foron sucedidos polos seus irmáns, fillos ou sobriños, mantendo as baronías dentro do estreito círculo das familias de orixe lombarda.

En 1255 con todo, a morte de Carintana dalle Carceri, exarca de Oreos e esposa de Guillerme II de Villehardouin, señor nominal de Negroponte, deu lugar á chamada "Guerra de Sucesión eubeota", que involucrou a Acaia e Venecia. Guillerme reclamou para si a herdanza da súa muller, mentres que os baróns lombardos non estaban dispostos a concederlla. O 14 de xuño de 1256, Guglielmo da Verona e Narzotto dalle Carceri, os outros dous triarcas, repudiaron a súa lealdade a Guillerme e comprometéronse con Venecia. Guillerme respondeu mediante a captura de Calcis, que os venecianos volveron tomar a principios de 1258. A guerra terminou na batalla de Karydi en maio/xuño de 1258, onde Guillerme derrotou ao duque de Atenas, Guido I de la Roche, que se aliou cos triarcas rebeldes. Finalmente, en agosto de 1259, o dux Reniero Zeno negociou unha paz, seguida dun tratado en 1262, que recoñeceu a soberanía de Guillerme na illa, pero non a súa posesión da triarquía de Oreos.

Interludio bizantino
--------------------

Para entón, con todo, o Imperio de Nicea estableceuse como a primeira potencia na área do antigo Imperio bizantino, reconquistando varios territorios dos latinos. Os seus éxitos culminaron na reconquista de Constantinopla en 1261 e o restablecemento do Imperio bizantino, cuxo enérxico gobernante, Miguel VIII Paleólogo, tratou de reconquistar os principados latinos que quedan no sur de Grecia. Con este fin, aceptou os servizos de Licario, un renegado italiano, que tiña a súa base preto de Caristo. Baixo o mando de Licario, as tropas bizantinas pronto conquistaron a maior parte de Eubea, agás Calcis. Despois da partida de Licario nalgún momento despois 1280 con todo, coa axuda veneciana, a illa volveu gradualmente ao control dos latinos. Para 1296, Bonifacio de Verona expulsara por completo aos bizantinos de Eubea.

Historia posterior
------------------

En 1317 con todo, Caristo caeu ante o catalán Alfons Frederic de Aragón, vigairo xeral do Ducado de Atenas e fillo ilexítimo de Frederico II de Sicilia. En 1319, asinouse un tratado de paz entre Venecia e Alfons, o cal conservou Caristo, que os venecianos adquiriron en 1365, cando os últimos triarcas, Nicolò III dalle Carceri e Giorgio III Ghisi, morreron en 1383 e 1390 respectivamente, deixando os seus territorios a Venecia, que estableceu así o seu predominio absoluto sobre a illa. Con todo, mantívose o sistema Triárquico, coas familias venecianas nomeadas para os postos de *terzieri*, mentres que o *podestà* veneciano residía en Calcis. O dominio de Venecia prolongouse até 1470, cando, durante a Guerra otomán-veneciana de 1463 a 1479, o sultán Mehmed II fixo campaña contra Calcis. Coa caída da cidade o 12 de xullo, toda a illa quedou baixo o control otomán. A caída da cidade é o tema da ópera de Gioachino Rossini *Maometto secondo*.

Gobernantes de Negroponte
-------------------------

Nota: A secuencia dos gobernantes durante o século XIII, así como as relacións familiares entre eles, non son moi claras, xa que a información sobre a historia interna de Eubea é escasa ou inexistente, especialmente para o período de 1216-1255. De acordo coas regras de sucesión establecido na división da illa en terzos e sextos en 1216, á morte dun exarca, este era sucedido no seu dominio polo seu compañeiro exarca dentro do seu terzo, e non polos antigos herdeiros. O seguinte esquema para o século XIII baséase na reconstrución de J. B. Bury

* Jacques II d'Avesnes (1204–1205).

### Triarcas de Calcis

* Giberto de Verona (1205-1208).
* Ravano dalle Carceri (1209-1216).
* Felicia dalle Carceri (1216-1262).
* Grapella dalle Carceri (1262-1264).
* Gaetano dalle Carceri (1279-1296) e Grapozzo dalle Carceri (1279-1315?).
* María I dalle Carceri (1279-1323) e Alberto Pallavicini (?-1311), despois con Andrea Cornaro (1312-1323).
* Beatrice Pallavicini (1315-1328) e Xoán de Maisy (1315-1317).
* *Ocupación catalá (1317-1319).*
* Pietro dalle Carceri (1319-1340).
* Giovanni dalle Carceri (1340-1359).
* Niccolò III dalle Carceri (1359-1383).
* *Dominio veneciano*:
	+ María II Sanudo (1383-?) e Gaspare Sommarippa (1383-?).
	+ Crusino I Sommarippa (1430-1462).
	+ Domenico Sommarippa (1462-1466).
	+ Giovanni Sommarippa (1466-1468).
	+ Crusino II Sommarippa (1468-1470).

### Triarcas de Caristo

* Ravano dalle Carceri (1204-1216).
* Isabella dalle Carceri (1216-1220) e Berta dalle Carceri (1216-1240).
* Guido dalle Carceri (1240-1250).
* Felicia dalle Carceri (1250-1276) e Otón de Cicon (1250-1276).
* *Reconquista bizantina* (1276-1296).
* Inés de Cicon (1296-1317) e Bonifacio de Verona (1296-1317).
* *Ocupación catalá*:
	+ Marulla de Verona (1317-1338) e Alfons Frederic de Aragón (1317-1338).
	+ Bonifaci Frederic (1338-1365).
* *Dominio veneciano*:
	+ Niccolò II Zorzi (1410-1436).
	+ Niccolò III Zorzi (1436-1440).
	+ Jacopo Zorzi (1440-1447).
	+ Antonio I Zorzi (1447-1470).

### Triarcas de Óreo

* Percoraro de’ Percorari da Mercannuovo (1205-1209).
* Ravano dalle Carceri (1209-1216).
* Marino I dalle Carceri (1216-1255) e Rizzardo dalle Carceri (1216-1220).
* Carintana dalle Carceri (1220-1255).
* Guglielmo I da Verona (1255-1268) e Narzotto dalle Carceri (1255-1264).
* Marino II dalle Carceri (1264-1278).
* Guglielmo II da Verona (1268-1275).
* Giberto II de Verona (1275-1278).
* Alicia dalle Carceri (1278-1296) e Giorgio I Ghisi (1279-1315).
* Bartolomeo II Ghisi (1315-1341).
* Giorgio II Ghisi (1341-1352).
* *Dominio veneciano*:
	+ Bartolomeo III Ghisi (1358-1384).
	+ Giorgio III Ghisi (1384-1390).
	+ Familia Giustiniani (1390-1470).

Notas
-----

1. ↑  Bury (1886), pp. 321ff.
2. ↑  Bury (1886), pp. 319–321
3. ↑  Bury (1886), p. 348

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bury, John Bagnell (1886), «The Lombards and Venetians in Euboia (1205–1303)», *The Journal of Hellenic Studies* **7**: 309–352
* Bury, John Bagnell (1887), «The Lombards and Venetians in Euboia (1303–1340)», *The Journal of Hellenic Studies* **8**: 194–213
* Bury, John Bagnell (1888), «The Lombards and Venetians in Euboia (1430–1470)», *The Journal of Hellenic Studies* **9**: 91–117
* "Latin lordships in Greece: Euboea". Foundation for Medieval Genealogy.
* Fine, John Van Antwerp (1994), The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest, University of Michigan Press, ISBN 978-0472082605
* Koder, Johannes (1973), Negroponte: Untersuchungen zur Topographie und Siedlungsgeschichte der Insel Euboia während der Zeit der Venezianerherrschaft (en alemán), Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, ISBN 3-7001-0020-5
* Miller, William (1908), The Latins in the Levant, a History of Frankish Greece (1204–1566), Nova York: E.P. Dutton and Company
* Nicol, Donald MacGillivray (1993), The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453, Cambridge University Press, ISBN 978-0521439916
* Setton, Kenneth M. (1976), The Papacy and the Levant, 1204–1571: Volume I, The Thirteenth and Fourteenth Centuries, DIANE Publishing, ISBN 0-87169-114-0

| * v
* c
* e
Triarcas de Negroponte (Eubea) |
| --- |
| Señor único de Negroponte | Jacques II d'Avesnes (1204-1205) |
| División posterior | 

|  |  |
| --- | --- |
| Triarcas de Calcis | 
* Giberto de Verona (1205-1208)
* Ravano dalle Carceri (1209-1216)
* Felicia dalle Carceri (1216-1262)
* Grapella dalle Carceri (1262-1264)
* Gaetano dalle Carceri (1279-1296) e Grapozzo dalle Carceri (1279-1315?)
* María I dalle Carceri (1279-1323) e Alberto Pallavicini (?-1311), despois con Andrea Cornaro (1312-1323)
* Beatrice Pallavicini (1315-1328) e Xoán de Maisy (1315-1317)
* *Ocupación catalá (1317-1319)*
* Pietro dalle Carceri (1319-1340)
* Giovanni dalle Carceri (1340-1359)
* Niccolò III dalle Carceri (1359-1383)
* *Dominio veneciano*:
* María II Sanudo (1383-?) e Gaspare Sommarippa (1383-?)
* Crusino I Sommarippa (1430-1462)
* Domenico Sommarippa (1462-1466)
* Giovanni Sommarippa (1466-1468)
* Crusino II Sommarippa (1468-1470)

 |
| Triarcas de Caristo | 
* Ravano dalle Carceri (1204-1216)
* Isabella dalle Carceri (1216-1220) e Berta dalle Carceri (1216-1240)
* Guido dalle Carceri (1240-1250)
* Felicia dalle Carceri (1250-1276) e Otón de Cicon (1250-1276)
* *Reconquista bizantina* (1276-1296)
* Inés de Cicon (1296-1317) e Bonifacio de Verona (1296-1317)
* *Ocupación catalá*:
* Marulla de Verona (1317-1338) e Alfons Frederic de Aragón (1317-1338)
* Bonifaci Frederic (1338-1365)
* *Dominio veneciano*:
* Niccolò II Zorzi (1410-1436)
* Niccolò III Zorzi (1436-1440)
* Jacopo Zorzi (1440-1447)
* Antonio I Zorzi (1447-1470)

 |
| Triarcas de Óreo | 
* Percoraro de’ Percorari da Mercannuovo (1205-1209)
* Ravano dalle Carceri (1209-1216)
* Marino I dalle Carceri (1216-1255) e Rizzardo dalle Carceri (1216-1220)
* Carintana dalle Carceri (1220-1255)
* Guglielmo I da Verona (1255-1268) e Narzotto dalle Carceri (1255-1264)
* Marino II dalle Carceri (1264-1278)
* Guglielmo II da Verona (1268-1275)
* Giberto II de Verona (1275-1278)
* Alicia dalle Carceri (1278-1296) e Giorgio I Ghisi (1279-1315)
* Bartolomeo II Ghisi (1315-1341).
* Giorgio II Ghisi (1341-1352).
* *Dominio veneciano*:
* Bartolomeo III Ghisi (1358-1384).
* Giorgio III Ghisi (1384-1390).
* Familia Giustiniani (1390-1470).

 |

 |

  



| * v
* c
* e
Estados cruzados |
| --- |
| Levante | 
* Reino de Xerusalén (Vasalos)
* Principado de Antioquía
* Condado de Edesa
* Condado de Trípoli
* Reino de Cilicia
* Reino de Chipre

 |  |
| Grecia | 
* Imperio latino
* Reino de Tesalónica
* Principado de Acaia
* Ducado de Atenas
* Ducado de Neopatria
* Duchado do Arquipélago
* Triarquía de Negroponte
* Condado palatino de Cefalonia e Zante
* Señorío de Argos e Nauplia
* Stato da Màr da República de Venecia
* Posesións da República de Xénova (Señorío de Quíos)
* Cabaleiros Hospitalarios\*

 |
| Bálticos | 
* Estado da Orde Teutónica (Orde Teutónica\*)
* Terra Mariana (Irmáns Livonios da Espada\*)
* Dobrzyń (Orde de Dobrzyń\*)

 |


| * v
* c
* e
Estados en Grecia despois da Cuarta Cruzada |
| --- |
| Estados latinos | 
* Imperio Latino de Constantinopla
* Reino de Tesalónica
* Principado de Acaia
* Ducado de Atenas
* Ducado de Naxos
* Triarquía de Negroponte

 |
| Estados gregos | 
* Imperio de Trebisonda
* Despotado de Epiro
* Despotado de Morea

 |