O **Partido Revolucionario Democrático** (**PRD**) é un partido político de centro-esquerda de Panamá. É o partido con maior número de adherentes en Panamá, cun total de 656.392 (novembro de 2021).

O seu fundador foi Omar Torrijos Herrera, que foi xefe de goberno de Panamá desde 1968 até a súa morte en 1981.

Historia
--------

### Orixes

O partido político foi legalizado pola resolución 590 do 3 de outubro de 1979 polo xeneral Omar Torrijos Herrera, quen era xefe de goberno de Panamá desde o golpe de estado de 1968. A base ideolóxica do partido era buscar a igualdade para as persoas de todas as clases sociais, que eran vítimas da pobreza multidimensional e da falta de oportunidades.

### Primeiros anos

O partido adquiriu liderado no sistema político de Panamá na década de 1980, ao ter inclinación positiva cara aos ideais do goberno militar de Panamá, dirixido por Omar Torrijos Herrera; sen mencionar que adquiriu popularidade na sociedade panameña. Logo do repentino falecemento de Torrijos, o xeneral Manuel Antonio Noriega converteu o partido nun aliado eficaz para vencer a oposición panameña nas eleccións de 1984.

Nas eleccións, o candidato perredista Nicolás Ardito Barletta foi elixido presidente de Panamá gañando as eleccións cunha estreita diferenza fronte ao seu rival, o expresidente Arnulfo Arias Madrid. A oposición panameña denunciou que os resultados foran fraudulentos, pero o sistema electoral panameño (manipulado polo xeneral Noriega) non tomou en conta as súas acusacións.

### Década de 1980

Durante a época de 1980, o goberno militar apoiado polo PRD foi acusado de ser o responsable das violacións dos dereitos humanos, desaparicións e mortes de centos de persoas en contra dos seus ideais, como Hugo Spadafora e Héctor Gallego; ademais de ameazas de morte que obrigaron a moitos opositores a fuxir do país. Con todo, o partido postulouse ás eleccións de 1989 nunha época onde o pobo panameño estaba en constante loita contra a ditadura do xeneral Manuel Antonio Noriega.

Nas eleccións, o candidato da alianza opositora Guillermo Endara gañou as eleccións por unha ampla diferenza; pero o xeneral Noriega optou por anular as eleccións. Esta decisión foi altamente criticada entre a poboación panameña e os gobernos doutros países, como Estados Unidos que tomou a decisión de deter o xeneral Noriega polos seus vínculos co narcotráfico e tamén restaurar a democracia en Panamá logo de presentárense certos conflitos cos cidadáns estadounidenses en Panamá. O 20 de decembro de 1989, Estados Unidos invadiu Panamá e derrocou do cargo o presidente provisional Francisco A. Rodríguez (do PRD), declarando como presidente do país a Guillermo Endara, gañador das eleccións.

### Década de 1990

Logo da invasión estadounidense, o partido converteuse por primeira vez desde a súa fundación en oposición. Os membros do partido tomaron a decisión de reestruturar as súas bases para converterse nun partido libre de influencia militar en preparación para as eleccións de 1994. O partido elixiu o dirixente do partido Ernesto Pérez Balladares como o seu candidato ás eleccións de 1994. Tras celebrarse as primeiras eleccións democráticas desde 1968, Ernesto Pérez Balladares converteuse en presidente de Panamá para o período 1994-1999. O presidente Balladares presentou un referendo para reformar a constitución, cuxo resultado foi negativo.

Nas eleccións de 1999, o partido elixiu a Martín Torrijos Espino (fillo do xeneral Torrijos) como o seu candidato ás eleccións; mais este perdeu ante a candidata panameñista Mireya Moscoso (esposa do expresidente Arias Madrid).

### Século XXI

Nas eleccións de 2004, postularon novamente a Martín Torrijos Espino quen resultou elixido nesa ocasión como presidente de Panamá. O presidente Torrijos presentou un referendo para a ampliación da Canle de Panamá (devolto a Panamá en 1999), cuxo resultado foi efectivo. Nas seguintes eleccións de 2009, o partido perdeu ante o candidato Ricardo Martinelli (coa candidata Balbina Herrera) e novamente nas eleccións de 2014, perderon ante o candidato Juan Carlos Varela (co candidato Juan Carlos Navarro). Logo de diversas reestruturacións do partido, tras as derrotas de 2009 e 2014, o partido escolleu o ex-lexislador Laurentino Cortizo para as eleccións xerais de 2019; nas cales saíu vitorioso por unha estreita marxe sobre o seu rival Rómulo Roux.

Resultados das eleccións
------------------------

### Eleccións presidenciais

| Ano | Candidato | Votos | % | Resultado |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1984 | Nicolás Ardito Barletta | 300 748 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  46,98 % |

 | Si **electo** |
| 1989 | Carlos Duque Jaén | 184 900 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  28,40 % |

 |  **Non electo** |
| 1994 | Ernesto Pérez Balladares | 355 307 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  30,30 % |

 | Si **electo** |
| 1999 | Martín Torrijos Espino | 481 988 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  37,82 % |

 |  **Non electo** |
| 2004 | Martín Torrijos Espino | 711 164 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  47,44 % |

 | Si **electo** |
| 2009 | Balbina Herrera | 584 931   | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  37,54 % |

 |  **Non electa** |
| 2014 | Juan Carlos Navarro | 521 842 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  28,1 % |

 |  **Non electo** |
| 2019 | Laurentino Cortizo | 633 143 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  33,18 % |

 | Si **electo** |

### Eleccións lexislativas

| Comicios | Votos |  % | Deputados | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1984** | 153,182 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  25,14 % |

 | 34 / 67 | Goberno |  Dentro da Unión Democrática Nacional  |
| **1989** | 114,741 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  18,83 % |

 | 6 / 67 | Oposición | Dentro da Coalición de Liberación Nacional  |
| **1994** | 355.307 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  33,30 % |

 | 30 / 72 | Goberno | Dentro da Alianza Pueblo Unido  |
| **1999** | 393,356 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  31,99 % |

 | 34 / 71 | Oposición | Dentro da Alianza una Nueva Nación  |
| **2004** | 649,157 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  43,29 % |

 | 41 / 78 | Goberno | Dentro de Patria Nueva  |
| **2009** | 1,110,354 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  36,60 % |

 | 26 / 71 | Oposición | Dentro de Un País para Todos  |
| **2014** | 521,842 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  35,20 % |

 | 26 / 71 | Oposición |  |
| **2019** | 655,302 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  33,35 % |

 | 35 / 71 | Goberno | Dentro de Uniendo Fuerzas (con MOLIRENA)  |

Notas
-----

1. ↑  Bigio, Isaac (2019). ""Centro-izquierda" gana presidenciales de Panamá". Alainet. Consultado o 10 de decembro de 2019.
2. ↑  Rodríguez, María (2019). "En Panamá nunca gana las elecciones el partido que está en el poder". Al Navío. Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2019. Consultado o 10 de decembro de 2019.
3. ↑  "Elecciones en Panamá: quién es "Nito" Cortizo, al que declaran ganador de la votación presidencial con sólo un 2% de ventaja". BBC. 2019. Consultado o 10 de decembro de 2019.
4. ↑  Herrera, Edna (2019). "Cortizo, favorito para ganar en Panamá". El Economista. Consultado o 10 de decembro de 2019.
5. ↑  "¿Quién es Laurentino Cortizo, el nuevo presidente de Panamá?". Estregia y Negocios. 2019. Consultado o 10 de decembro de 2019.
6. ↑  Panamá, en segundos. "Más de millón y medio de panameños se inscribieron en partidos políticos" (en castelán). Consultado o 9 de novembro de 2021.
7. 1 2  "Muerte de Omar Torrijos". *Panamá Vieja Escuela*. Consultado o 18 de novembro de 2021.
8. ↑  "Golpe de Estado de 1968". *Panamá Vieja Escuela*.
9. ↑  "Ideología del PRD". Consultado o 1 de outubro de 2019.
10. ↑  "Ideología del PRD". Consultado o 22 de xaneiro de 2020.
11. ↑  "Manuel Antonio Noriega y el PRD". Consultado o 1 de outubro de 2019.
12. ↑  "Library FES" (PDF). Consultado o 1 de outubro de 2019.
13. ↑  "Los desaparecidos y asesinatos por la dictadura militar panameña.". Consultado o 1 de outubro de 2019.
14. ↑  "Cruzada Civilista". Consultado o 1 de outubro de 2019.
15. ↑  "La Invasión de Estados Unidos a Panamá en 1989". *Panamá Vieja Escuela*.
16. ↑  "Resultados das eleccións de 1994 (en inglés)". Consultado o 1 de outubro de 2019.
17. ↑  "Referéndum para la ampliación del Canal.". *La Estrella de Panamá*.
18. ↑  "Laurentino Cortizo se convierte en presidente de Panamá.". *CNN*.
 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1630365
* WorldCat
* VIAF: 126570165
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 2248 2037
* LCCN: n86148338
* SUDOC: 14741444X

 |