Na mitoloxía grega, **Ceos** (en grego antigo Κοῖος *Koĩos*), 'o que sabe', 'o que pensa') era o Titán da intelixencia. Os Titáns eran os fillos xigantes de Urano (o Ceo) e Gaia (ou Xea, a Terra).

Mitoloxía
---------

Eón (o Urano grego) ao lado da deusa Tellus (a Gaia grega), con catro fillos, pais de **Ceos**. Mosaico dunha vila romana de *Sentinum*, século III. Gliptoteca de Múnic.
Ceos casou coa súa irmá Febe, titánide do brillo e a Lúa, da que tivo dúas fillas: Leto (a deusa do anoitecer) e Asteria (a deusa das estrelas).

De Zeus (fillo de Crono e Rea), Leto xerou a Artemisa e a Apolo.

Ceos representaba a adiviñación polas estrelas, así como o eixe norte do ceo arredor do cal xiraban as estrelas, polo que recibiu o nome de **Polos** (en grego antigo Πόλος *Pólos*), "a bóveda celeste".

Como a súa muller (e irmá) e os seus fillos, forma parte dos Titáns siderais, e moitos mitólogos contemporáneos supoñen que baixo o reino de Cronos, presidía a boa marcha do Zodíaco.

Canda a súa muller, que representaba o centro da Terra (entendida como un disco plano), despuntou como un dos primeiros deuses proféticos, sendo Ceo o voceiro da sabedoría do seu pai Urano, e Febe a da súa nai Xea.

Neste sentido as súas dúas fillas representaban as dúas ramas da clarividencia: Leto e o seu fillo Apolo presiden o poder profético da luz e o ceo, mentres que Asteria e a súa filla Hécate fano do da noite, a escuridade e os espíritos dos mortos.

Así mesmo Apolo dividía o seu tempo entre o oráculo de Delfos, no centro da Terra, que presidía a súa avoa e, durante o inverno, nas rexións hiperbóreas, próximas ao polo que representaba o seu avó Ceo. Ambos lugares estaban custodiados por s, Pitón en Delfos e a constelación de Draco no norte axial, podendo estes representar á parella de Titáns. Segundo esta versión, Ceo sería o dragón que Atenea lanzou ao firmamento durante a Titanomaquia.

Na Titanomaquia, despois de dez anos de combate, Ceos, cos demais Titáns, foi derrotado por Zeus e os demais deuses olímpicos, axudados polos Ciclopes e os Hecatónquiros, que o encerraron no Tártaro.

Os autores posthesiódicos e latinos sitúan a Ceos entre os Xigantes xurdidos, para Virxilio, da Terra, ben dela soa ou dela e do Tártaro, pero Hixino prefire máis ben a Polos como Titán, fillo de Urano e de Gaia e como esposo da titánide Febe.

### Fragmento da *Teogonía* de Hesíodo

Febe entrou no leito amoroso de Ceos
E fecundou a Deusa o Deus con amor
Naceu Leto de negro veu
Sempre boa aos humanos e aos Deuses inmortais
doce desde o inicio
a máis suave do Olimpo
Naceu tamén Asteria
Que Perses levou ao seu palacio
e a desposou, e desta unión
naceu a poderosa Hekate
Que Zeus agraciou con espléndidos Dons...

Notas
-----

1. ↑  Deste nome deriva a denominación do Polo norte e, por extensión, do Polo sur; é dicir, este epíteto de Ceos é a orixe do nome polos (xeográficos e astronómicos).
2. ↑  Jean-Pierre Vidal-Naquet, *Les Mythes de Souveraineté*; Reynald Sorel, *Les Cosmogoniques grecques*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Titán (mitoloxía)

### Ligazóns externas

* Apolodoro, *Biblioteca* Apollodore. Le Detail de la Bibliothéque. (I, 2-3 ; I, 8-9). *(en francés)*
* Diodoro de Sicilia, *Biblioteca histórica* DIODORE DE SICILE. BIBLIOTHEQUE HISTORIQUE (V, 66, 1 ; V, 67, 1). *(en francés)*
* Hesíodo, *Teogonía* La Théogonie (dúas traducións: Anne Bignan e Leconte de Lisle) (v. 132-133, 207 e 404). *(en francés)*
* Himnos homéricos (I a Apolo, v. 61). *(en francés)*
* Himnos órficos Mythorama (XXXV a Leto) Tradución do grego antigo por Leconte de Lisle. *(en francés)*
* Hixinio, *Fábulas* (*Excerpta ex Hygini genealogiis, volgo fabulae*) BIBLIOTHECA AUGUSTANA.(Prefacio e v. 140). *(en latín)*
* Ovidio, *Metamorfoses* Bibliotheca Classica Selecta (VI, 185-186). *(en francés)*
* Pausanias, *Descrición de Grecia* Versión bilingüe, orixinal grega e tradución francesa polo abade Gedoyn, *Pausanias ou Voyage historique, pittoresque et philosophique de la Grèce*. París, Debarle, 1796. (IV, 33, 6). *(en francés)*, *(en grego)*
* Valerius Flaccus, *Argonáuticas* Bibliotheca Classica Selecta (III, 224). *(en francés)*
* Virxilio, *Eneida* Bibliotheca Classica Selecta (IV, 174-179), *Xéorxicas* Bibliotheca Classica Selecta (I, 276). *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182837
* Theoi: TitanKoios

 |