**Red Bull Stratos** foi un proxecto levado a cabo o 14 de outubro de 2012 no que participou o paracaidista e saltador base (*base jumper*) austríaco Felix Baumgartner, e que estivo patrocinado por Red Bull. O proxecto pretendía bater varios récords ao mesmo tempo e contribuír á investigación científica.

A misión
--------

> 
> 
> "*"Queremos estender os limites da humanidade un pouco máis... Estarei orgulloso de ser a primeira persoa en romper a barreira do son en caída libre. E sei que parte de toda esta experiencia tamén axudará a que os futuros traxes presurizados para os turistas espaciais e pilotos sexan máis seguros!*"
> Felix Baumgartner
> 

### Preparativos e formación

Os preparativos para esta misión comezaram en 2007. Felix Baumgartner, alcumado *Felix Sen Medo* recibiu un longo tratamento psicolóxico. Por ser claustrofóbico, el sofría ataques de pánico toda vez que tiña que vestir o traxe e o casco reforzado para deixalo totalmente illado do ambiente hostil durante o salto. Así, tivo un acompanhamento psicológico realizado por Michael Gervais, especializado en atender deportistas de aventura. O equipo técnico tamén contribuiu a que Baumgartner superase a claustrofobia e creou un procedemento detallado antes do salto para manter a súa mente ocupada e lonxe dos medos.

Ademais, o salto estivo cheo de risco, xa que Baumgartner podería perder o coñecemento e sufrir unha hemorraxia cerebral se comezaba a perder o control.

### Perigos

* A estratosfera é un medio extremadamente hostil, con pouco osíxeno e temperaturas moi baixas, chegando por debaixo dos -50 C°. Como resultado, o paracaidista podería morrer por conxelación ou asfixia.
* Calquera dano no seu traxe especial pode provocar a fuga de aire, provocando a despresurización do equipo. Isto pode provocar que se formen burbullas de gas no sangue (coñecida como embolia aérea). Noutras palabras, o paracaidista sufriría un efecto coma se fose fervese por dentro provocando a morte instantánea.
* Baumgartner necesitaba saltar nunha posición previamente calculada, evitando a perda do control do voo. Se comezase a xirar, podería desmaiarse e seguir xirando até que as forzas aplicadas ao seu corpo romperan o seu tronco cerebral. (De feito, comezou a xirar moito, pero conseguiu estabilizarse).
* O paracaidista podería vomitar dentro do seu casco e obstruír a súa visión do exterior e da liña do horizonte, quedando así completamente desorientado.
* Até entón, ninguén sabía como se comportaría o corpo humano libre (protexido só polo traxe especial) á hora de superar a barreira do son, xa que ninguén tiña conseguido esta fazaña.

### Equipamento e vestiario

#### Cápsula

A cápsula foi desenvolvida especialmente para este proxecto. Pesaba máis de 1.300 quilos e tiña un espazo útil de 1,80 metros. Ademais de manter a salvo ao aventureiro durante o ascenso, a cápsula tiña todos os instrumentos de navegación, cámaras e tamén un sistema de seguridade. Tamén sería case indestructíbel en caso de impacto.

#### Globo

Utilizouse un globo con aproximadamente 850 millóns de metros cúbicos de helio. Contando o peso da cápsula, todo o sistema do globo pesaba uns 3200 kg.

#### Traxe

O *traxe especial presurizado* foi feito en base ao equipamento utilizado polos astronautas. O material utilizado é resistente ao lume e funciona como illante térmico. O traxe pesaba aproximadamente 13 quilos, sen contar o casco e a viseira. O traxe completo levou case dúas horas en poñerse e comprobar.

#### Casco

O casco tamén estaba presurizado. O equipo tiña mecanismos internos de calefacción para que a pantalla non se empañese nin se conxelara. Esta pantalla tamén tiña unha película protectora contra os raios ultravioleta. No interior do casco, tamén había un micrófono de comunicación, a canle que transportaba osíxeno ao 100% e un dispositivo que vertía alimentos líquidos na boca do tripulante. En total, o casco pesaba algo máis de 3,5 kg.

#### Sistemas de seguridade, comunicación e localización

Pegado ao peito, Baumgartner levaba durante o salto unha especie de bolsa que contiña todos os dispositivos electrónicos encargados de comunicarse co equipo de terra, vixiar as súas constantes vitais e rastrexalo polo globo (un GPS mellorado). ademais do IMU ( "Inertial Measurement Unit"), que rexistrou todos os datos (altura, velocidade, tempo de caída, etc.), e unha cámara de alta definición cun ángulo de visión de 120°. Fóra desta caixa, uniuse ao traxe un dispositivo denominado "CYPRES 2", que se activaría automaticamente en caso de emerxencia.

#### Paracaídas

Ademais dos dous paracaídas tradicionais (o principal e o de reserva), o paracaidista tamén tiña un paracaídas específico para estabilizar o seu voo se empezaba a xirar. Nos lados do traxe había mecanismos para cortar un dos paracaídas se se enredaba.

### Adestramentos

Como preparación, Baumgartner realizou varios saltos, incluído un a 20 km de altitude que alcanzou os 580 km/h.

O salto
-------

> 
> 
> "*Cando estás na cima do mundo, vólveste máis humilde. Non pensaba en récords, nada diso. Só non quería morrer diante dos meus pais e da miña moza, que me observaban. Iso era todo o que pensaba. Pensei en todos o mundo que me estaba mirando, torcendo por min... Ás veces, hai que ir moi alto para entender o pequenos que somos!*"
> Felix Baumgartner
> 

Debido á complexidade do proxecto, as condicións meteorolóxicas perfectas foron críticas para o éxito da misión. Así, previsto inicialmente para o 10/09/2012, e tras dous aprazamentos máis por mor do forte vento, o salto "estratosférico" produciuse finalmente o 14 de outubro de 2012. A exitosa misión levou a Baumgartner a uns 39 quilómetros de altura,  cara á estratosfera sobre Novo México nun globo de helio, en caída libre e despois usando un paracaídas. Alcanzou unha velocidade de 1.342 quilómetros por hora (en condicións normais —presión 1 atm e temperatura 20 o C— no aire denso da atmosfera terrestre a velocidade do son é de 1.234).km/h, mentres que na estratosfera debido ao aire enrarecido o valor típico é de 1.110 km/h, segundo a misión que coordinou o salto). Co salto, Baumgartner esperaba superar 4 récords: *ser o primeiro humano en superar a velocidade do son sen asistencia mecánica; realiza o salto máis alto en paracaídas, sube ao punto máis afastado da Terra e experimenta a caída libre máis longa*. Deles superáronse os 3 primeiros. A caída libre de Baumgartner foi de 4 minutos e 19 segundos, o que non lle permitiu bater a marca mundial desta disciplina, que foi de 4 minutos e 36 segundos.

Espérase que a caída libre durase cinco ou seis minutos, pero acabou durando 4:19. O salto total (sen contacto co chan) durou aproximadamente dez minutos.

### O salto en números

* Tempo de subida: 2 horas e 35 minutos
* Tempo de caída libre: 4.19 min
* Duración do Salto: 9.3min
* Velocidade máxima acadada en caída libre: 1357,6 km/h (conseguida durante os primeiros 40 segundos de caída)
* Altitude máxima : 128.097 pés (ou 38 969,4 metros)

#### Rexistros

* Primeira persoa en romper a barreira do son en caída libre (*alcanzou unha velocidade de 373 metros por segundo = 1,24 veces a velocidade do son*)
* O salto máis alto de todos os tempos (*39.045 m de altitude*)
* Distancia vertical máis longa percorrida (*36.529 m*)
* O salto en paracaídas máis alto (*39.045 m de altitude*).
* A retransmisión en directo do seu salto desde a estratosfera converteuse no vídeo en directo con maior número de visualizacións simultáneas: 8 millóns (pico).

Legado
------

O proxecto pretendía contribuír a varios aspectos científicos. Entre eles:

* Axudar no desenvolvemento de traxes espaciais, isto podería axudar incluso en caso de emerxencia, co astronauta que abandona a nave e volve entrar na atmosfera.
* Colaborar no desenvolvemento de protocolos de exposición a grandes altitudes e grandes aceleracións.
* Axudar a explorar os efectos do corpo humano nas aceleracións e desaceleracións supersónicas.
* Axudar a desenvolver paracaídas de última xeración, que impliquen maior seguridade e precisión.

Así, o legado que deixou esta misión foi proporcionar aos científicos importantes descubrimentos para mellorar a seguridade dos programas espaciais, especialmente no que respecta ás formas de escapar dos astronautas durante as emerxencias a moi altas altitudes.

Curiosidades
------------

* A data do salto (14 de outubro) coincidiu co 65º aniversario da primeira vez que se rompeu a barreira do son. A fazaña levouna a cabo o estadounidense Chuck Yeager, a bordo dun Bell X-1, o 14 de outubro de 1947.
* Un equipo de internautas realizou un vídeo (uns días despois deste salto) no que se realizou unha versión deste salto con ladrillos de Lego.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  mundocrux.com.br/ Arquivado 04 de abril de 2012 en Wayback Machine. Red Bull Stratos
2. ↑  g1.globo.com/ *Felix Baumgartner sobe na cápsula que o levará para a estratosfera*
3. ↑  Tierney, John (2012-10-08). "Daredevil Sets Sight on a 22-Mile Fall". *The New York Times* (en inglés). ISSN 0362-4331. Consultado o 2024-02-26.
4. ↑  g1.globo.com/ *Felix Baumgartner sobe na cápsula que o levará para a estratosfera*
5. ↑  "Austríaco salta da estratosfera, rompe barreira do som e entra para o Livro dos Recordes". *www.uol.com.br* (en portugués). Consultado o 2024-02-25.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  "Como é o traje especial do homem que saltará da estratosfera? [ilustração]". *www.tecmundo.com.br* (en portugués). 2012-09-03. Consultado o 2024-02-26.
7. ↑  "Austríaco-que-saltou-da-estratosfera-revela-medo-de-morrer-na-frente-da-súa-nai". *www.uol.com.br*. Consultado o 2024-02-26.
8. ↑  "Red Bull Media House Webhosting". *www.redbull.com.br*. Consultado o 2024-02-26.
9. ↑  Michelson, Megan (14 de outubro de 2012). "Baumgartner makes record freefall". *ESPN*. Consultado o 14 de outubro de 2012.
10. ↑  "Felix Baumgartner to make space jump attempt on Sunday". *The Telegraph* (en inglés). 11 de outubro de 2012. Consultado o 11 de outubro de 2012.
11. 1 2  info.abril.com.br/ Arquivado 17 de outubro de 2012 en Wayback Machine. Felix Baumgartner quebra recordes ao saltar da estratosfera
12. 1 2 3 4 5 6  espn.estadao.com.br Arquivado 16 de outubro de 2012 en Wayback Machine. *Felix Baumgartner salta de 39km de altura e quebra recorde*
13. ↑  "Baumgartner saltou mais rápido do que foi calculado".
14. ↑  ultimosegundo.ig.com.br/ *Felix Baumgartner faz salto da estratosfera*
15. ↑  Gabriela Ruic. "Austríaco Felix Baumgartner bate recorde no YouTube". Arquivado dende o orixinal o 2012-10-18. Consultado o 15-10-2012.
16. ↑  info.abril.com.br/ *Vídeo mostra salto de Felix Baumgartner em versão Lego*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Red Bull Stratos*** |

* Proxecto Excelsior

### Ligazóns externas

* Tecmundo *Felix Baumgartner rompe a barreira do son durante o salto libre [vídeo]* (en portugués)
* noticias.uol.com.br/ *Fotos do salto*