**Francisco "Paco" Casal**, nado en São Paulo o 7 de agosto de 1954, é un empresario uruguaio, de ascendencia galega, vencellado ao mundo do fútbol. Tras unha discreta carreira como futbolista, gañou fama na representación de xogadores, chegando a ser un dos maiores representantes de toda América do Sur e unha das figuras máis influentes do fútbol uruguaio. É propietario da empresa Tenfield e da canle de televisión GolTV.

Traxectoria
-----------

Naceu na cidade brasileira de São Paulo, sendo fillo de emigrantes galegos. Con sete meses a súa familia instalouse en Montevideo, onde seu pai traballou como almaceneiro.

### Como futbolista

Formouse na canteira do Defensor e foi recolledor de balóns no estadio Centenario, onde realizou os seus primeiros negocios no fútbol sendo aínda un neno. Nunha final da Copa Libertadores entre o Estudiantes e o Palmeiras, aceptou diñeiro de Carlos Bilardo para atrasar a reposición dos balóns que saían fóra se o equipo arxentino ía gañando. Máis tarde, despois dun partido entre Peñarol e Santos, conseguiu un autógrafo de Pelé e replicou a sinatura da estrela brasileira para vender medio cento de copias como se fosen a verdadeira.

Chegou ao primeiro equipo de Defensor, co que debutou na Primeira División. Disputou só catorce partidos co primeiro equipo, e en xuño de 1975, con 19 anos, foi traspasado ao Atlético Madrid, co que non chegou a debutar en partido oficial, sendo cedido ao Racing de Santander.

A continuación regresou ao Uruguai, fichando polo Nacional de Montevideo, co que tampouco chegou a xogar oficialmente. Pasou logo polo Vasco da Gama do Brasil, onde tampouco xogou, e polo Fénix da capital uruguaia, antes de poñer fin á súa carreira en 1981.

### Empresario

En 1980, militando aínda no Vasco da Gama, tivo a oportunidade de negociar o pase do seu amigo Juan Ramón Carrasco. Posteriormente vendeu a Rodolfo Rodríguez aos Santos do Brasil, comezando da súa carreira como representante de xogadores de fútbol.

A fins da década do oitenta negociou xa os traspasos de importantes xogadores como Carlos "Pato" Aguilera, Antonio Alzamendi, Rubén Sosa, Enzo Francescoli, Hugo De León ou Nelson Gutiérrez, e nas seguintes décadas fixo o mesmo con futbolistas como Sebastián Abreu, "Manteca" Martínez, Fabián Canobbio, Álvaro Recoba, Gastón Pereiro ou Cristian Rodríguez.

#### Dereitos televisivos

En 1998 co obxectivo de competir polos dereitos televisivos do fútbol uruguaio, creou xunto cos seus exrepresentados Enzo Francescoli e Nelson Gutiérrez a empresa Tenfield. Deste xeito realizou a súa primeira incursión na industria do entretemento, xerando un cambio no mundo do fútbol uruguaio e unha nova fonte de ingresos para os clubs do país.

Tamén obtivo os dereitos da selección uruguaia por medio dun precontrato asinado pola Asociación Uruguaia de Fútbol, a mercadotecnia (incluíndo indumentaria), e mesmo participou da organización de amigables da selección celeste. A partir de 1999, a canle VTV de Tenfield empezou a transmitir os encontros de cada xornada do fútbol uruguaio e os partidos de eliminatoria.

#### GolTV

En 2002 fundou GolTV, unha canle concibida para transmitir programas e eventos de fútbol a nivel local. Con todo, dende 2005 a cadea expandiuse por Latinoamérica e conseguiu os dereitos para transmitir numerosos eventos.

En 2013 GolTV comprou os dereitos do fútbol peruano, explotándoos nun consorcio coa multinacional española Telefónica. Tres anos despois fixo o mesmo en Venezuela e en 2017, tamén accedeu á televisación do fútbol ecuatoriano. Desta forma constituíuse na primeira empresa de medios do Uruguai con presenza en varios países de América.

Notas
-----

1. 1 2  Sans 2008, p. 166.
2. 1 2 3 4  "Francisco Casal: el dueño de la pelota" (en castelán). 30 de decembro de 2016. Consultado o 8 de xullo de 2023.
3. 1 2 3 4  Barraza, Jorge (6 de xuño de 1994). "Francisco Casal, de Galicia y bien astuto" (en castelán). Consultado o 9 de xullo de 2023.
4. ↑  Francisco Casal: el dueño de la pelota Diario *El Observador*. Consultado el 7 de abril de 2021.
5. ↑  "Paco Casal y su aporte al fútbol" (en castelán). 4 de outubro de 2019. Consultado o 8 de xullo de 2023.
6. ↑  "Casal, otro «oriundo» para el At. Madrid". *La Voz de Galicia* (en castelán). 1 de xuño de 1975. p. 46.
7. 1 2  "Justicia embargó al empresario 'Paco Casal' por presunto impago de impuestos" (en castelán). 3 de abril de 2008. Consultado o 8 de xullo de 2023.
8. ↑  "Cuando Paco era jugador" (en castelán). Consultado o 8 de xullo de 2023.
9. ↑  La amistad de Paco con Carrasco Diario digital *LARED21*. Consultado o 7 de abril de 2021.
10. ↑  "La amistad de Paco con Carrasco" (en castelán). Consultado o 8 de xullo de 2023.
11. ↑  "11 grandes jugadores CONMEBOL representados por Paco Casal". *paco-casal.com* (en castelán). Consultado o 8 de xullo de 2023.
12. ↑  Albornoz 2000, p. 129.
13. ↑  "Los goles de Paco. Cien %." (en castelán) **2** (21-22). Editor Innomedia. 1998: 53.
14. ↑  Barreiro & Stolovich 2004, p. 144.
15. ↑  "Cruzando el charco". *Revista Veintitrés* (en castelán) (Comunicación Grupo Tres) (28-36). 1999.
16. ↑  Pautasio, Leticia. "Cableoperadores peruanos se enfrentan a GolTV y Telefónica por derechos de fútbol" (en castelán). Consultado o 8 de xullo de 2023.
17. ↑  Viola, Daniel Roberto (28 de marzo de 2018). "Los clubes ecuatorianos eligieron al canal de "Paco" Casal para televisar el fútbol" (en castelán). Consultado o 8 de xullo de 2023.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barreiro, Silvia; Stolovich, Valeria (2004). *La industria audiovisual uruguaya: realidad o ficción? : su impacto sobre las PYMES* (en castelán). CEdiciones IDEAS. ISBN 9789974627659.
* Albornoz, Luis (2000). *Al fin solos--: la nueva televisión del Mercosur* (en castelán). Ciccus-La Crujía. ISBN 9789879355046.
* Sans, Isabel (2008). *Identidad y globalización en el carnaval* (en castelán). Editorial Fin de Siglo. ISBN 9781782345237.
* Tulbovitz, Ernesto; Danza, Andrés (2015). *Una oveja negra al poder: Confesiones e intimidades de Pepe Mujica* (en castelán). Penguin Random House Grupo Editorial. ISBN 9789974723801.
* Bardanca, Mario (2007). *Yo, Paco* (en castelán). Editorial Sudamericana.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3888679
* WorldCat
* LCCN: no2002109805

 |