A '**isola di Sant'Antioco** (en sardo *isula 'e Sàntu Antiògu*, en tabarchino *uiza de Sant'Antióccu*) está situado no extremo suroeste de Sardeña e unida a ela por unha ponte e un istmo artificial. Nos tempos de Roma, coñecíase como Insula Plumbaria..

Xeografia
---------

Arrecife *nido dei passeri* (niño de gorrións)
### Territorio

Sant'Antioco é a cuarta illa por superficie da República de Italia (108´9 km²), tras Elba, ( Sant'Antioco ten case a metade da superficie de Elba), e antes de Pantelleria (83 km²) en sexto lugar atopamos a illa "irmá" de Sant'Antioco, a illa de San Pietro.

A illa ten gran parte de orixe volcánica, é un vulcanismo antigo e leva inactivo durante polo menos 15-20 millóns de anos. A costa da illa é principalmente rochosa.

Na parte occidental (cara ao mar aberto), a costa caracterízase por muroas verticais ou moi escarpadas cantís, con covas intercaladas e algunhas entradas, con poucas pero grandes praias.

A costa leste, fronte a Sardeña ten unha costa baixa e areosa no istmo que a conecta a Sardeña, asume progresivamente o aspecto dunha lagoa.
O golfo meridional, ao sur do istmo, contén grandes praias de area, limitadas por tombolos e dunas.

A illa está xeograficamente dividido en dous municipios, a parte sur é administrado pola cidade de Sant'Antioco, a parte norte da cidade de Calasetta.

O interior da illa é montañoso con altitudes limitadas, sen cursos de auga significativos.
Na costa sur, hai algúns illotes deshabitados e difíciles de acceder a illotes rochosos, o maior dos cales é a illa Toro.

A illa está salpicada por áreas abrigadas compostas por pequenos xardíns e viñedos familiares, especialmente na parte máis protexida (oriental). Os froitos máis cultivados son a vide (Vitis vinifera) con diferentes variedades, figos e figos da India.

Algúns endemismos raros están presentes na illa.

Historia
--------

Foi habitada na época prehistórica polos pobos nativos da época nuraga. Na parte nordés os fenicios fundaron, preto do século IX aC, un asentamento urbano chamado Sulki. Máis tarde, a illa foi conquistada por Cartago en torno ao século VI aC, e a continuación, sometida polo Imperio Romano despois das Guerras Púnicas co nome de Sulcis, que tamén deu o nome actual á rexión circundante.

Durante o dominio romano, a illa tamén coñeceuse como Insula Plumbaria ou Insula Plumbea. A orixe do nome é discutido, podería ser debido á presenza de antigas minas de chumbo e prata na illa ou, aínda que máis probablemente, Sulcis era o centro onde vendían os metais extraídos na rexión de Sulcis.

Tras o Imperio Romano foi anexada ao Imperio Romano de Oriente e gozou dunha relativa autonomía baixo o Giudicato di Cagliari. Sufriu ataques sarracenos, o dominio Pisano é aragonés ata o Tratado de Utrecht (1713), cando foi anexionada con toda Sardeña ao Reino de Sardeña dos Savoia.

Durante moito tempo foi base permanente dos piratas, especialmente en calas deshabitada, a situación detívose coa supresión do fenómeno en todo o Mediterráneo, ao redor de 1830.

 A ponte que une desde 1981 a illa de Sant'Antioco a Sardeña (tamén a través dun istmo artificial).
Sant'Antioco é o único caso en Europa dunha pequena illa onde hai poboacións historicamente diferentes en lingua, tradicións e costumes. Na parte norte, que pertence ao municipio de Calasetta, está habitada por unha poboación de orixe, cultura, e de fala Ligur, esta poboación chámase "tabarquina". O termo "Tabarquino" vén da colonia da Liguria, de Pegli e arredores, preto de Xénova, que se estableceu ao redor de 1540 en Tunisia que tiña a concesión do illote de Tabarca e logo mudouse, en parte, en 1738, á illa de San Pietro, onde fundaron Carlisle, e, en parte, en 1770, a Sant'Antioco, onde fundaron Calasetta. No centro de Sant'Antioco falan unha variedade da lingua sarda..

Notas
-----

1. ↑  "Sant'Antioco, Isola di". Treccani.it. Consultado o 1 de setembro de 2014.
2. ↑  De Agostini (ed.). "Sant'Antìoco, ìsola di-". Sapere.it. Consultado o 1 de setembro de 2014.
3. ↑  Long, George; Dunglison, Robley (1829). F. Carr & Company, ed. *An Introduction to the Study of Grecian and Roman Geography* (en inglés). Consultado o 2017-09-10.
4. ↑  tip. Monteverde, ed. (1838). *Biblioteca sarda* (en italiano). Consultado o 2017-09-10.
5. ↑  Fiorenzo Toso, Il tabarchino. Strutture, evoluzione storica, aspetti sociolinguistici, in Il bilinguismo tra conservazione e minaccia. Esempi e presupposti per interventi di politica linguistica e di educazione bilingue a cura di A. Carli, FrancoAngeli, Milano, 2004 (pp. 21-232); Id. Dizionario Etimologico Storico Tabarchino. Volume I, a-cüzò, Le Mani, Recco, 2004 (Pubblicato anche dal Centro Internazionale sul Plurilinguismo, Udine, 2004)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa de Sant'Antioco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11406604
* WorldCat
* VIAF: 135309864
* DARE: 41298
* GEC: 0059445
* GeoNames: 2523296
* LCCN: nr93021898
* OSM: 3426879

 |