recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
PCBs bifenilo policlorado
PCB bifenilo policlorado
Os **PCBs** (**bifenilos policlorados**) pertencen ao grupo dos contaminantes persistentes con tendencia a acumularse no tecido adiposo e a concentrarse na cima da cadea trófica.

Quimicamente son compostos orgánicos constituídos por dous aneis benceno que se unen a través dun átomo de carbono de cada un deles (bifenilo) e un diverso número de átomos de cloro que substitúen a átomos de hidróxeno dos bencenos en distintas posicións. Este distinto número de átomos de cloro e as súas posibles posicións fan que o número de posibles PCBs sexa de máis de douscentos.

Son compostos sintéticos que se obteñen de forma illada, como un conxunto de isómeros ou como unha variada mestura. Non son inflamables, teñen unha estabilidade elevada e unha temperatura de ebulición alta. Todo isto xunto coa súa calidade de ser illantes eléctricos fai que grandes cantidades dos mesmos se empreguen na refrixeración de transformadores e condensadores eléctricos.

Reciben tamén uso, mesturados con polímeros, como plastificantes. Ademais, aplícanse como fluídos hidraúlicos e como tinturas. A combustión de lixo libera PCBs.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211171
* BNCF: 44874
* BNF: 119729902
* EBID: ID
* GEC: 0250670
* JSTOR: polychlorinated-biphenyls
* LCCN: sh85104599
* MAG: 2776365360

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 1336-36-3
* DTXSID: DTXSID5024267
* ECHA: 100.014.226
* MeSH: D011078
* MeSH: D02.309.750
* UNII: 88Z0CKE07W

 |
Coordenadas: 42°23′17″N 7°06′43″O﻿ / ﻿42.388055555556, -7.1119444444444

Vista da ponte.
A **ponte da Cigarrosa** é unha construción do século XVI que cruza o río Sil entre as parroquias de Petín e A Rúa de Valdeorras. Ten cinco arcos de diferente tamaño e forma, con catro piares tamén desiguais.

Historia
--------

Miliario xunto á ponte.
Ten a súa orixe nunha construción anterior romana feita durante os reinados de Tito e Domiciano como parte da Vía Nova do itinerario de Antonino entre Braga e Astorga. Foi reconstruída en 1577 por Juan de Náveda e reformada un século despois. Da época romana consérvanse no segundo piar cinco fileiras de bloques e os alicerces do cuarto piar, se ben adoitan estar cubertas pola auga. A ponte recibe o seu nome da mansión de *Forum Cigurrorum*, pois a zona estaba habitada pola tribo dos guigurros. A carón da ponte atopáronse unha lápida e uns mosaicos de época romana, conservados no Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense. En 2022 atopouse un miliario..

  

Os cinco arcos teñen luz variable. Os catro piares teñen tallamares triangulares augas arriba, e dous tallamares augas abaixo. Catro dos arcos son apuntados, mentres que o arco segundo, que é o de maior luz, é de medio punto. O quinto arco está moi reformado, xa que foi recuberto de formigón respectando a primitiva forma apuntada ao construír o encoro de San Martiño a mediados do século XX. Pola contra, o terceiro arco ten moi pouca luz comparado cos demais arcos. Os tallamares son triangulares-apiramidados, mais debido ás sucesivas restauracións que sufriu a ponte amosan unha acusada desigualdade, non só no trazado senón tamén da fábrica construtiva.

A mediados do século XIX configurouse a estrada de segunda orde Ponferrada-Ourense, que discorría pola ponte. En 1904 levouse a cabo unha reparación dirixida por Manuel Díez Sanjurjo. A partir de 1941, tras a aprobación do Plan Peña, a estrada pasou a nomearse N-120, e xa en 1987 pasou a formar parte da OU-533, se ben por entón se construíu outra ponte paralela augas abaixo, polo que é de uso peonil.

Notas
-----

1. ↑  Alvarado Feijoo-Montenegro, S. (1997): "El puente romano-medieval de A Cigarrosa (Ourense). Una interpretación constructiva". *Boletín Avriense* tomo XXV.
2. ↑  "Mosaico da Cigarrosa" Arquivado 17 de abril de 2021 en Wayback Machine. peza do mes do Museo de Ourense, novembro de 2009.
3. ↑  "A Rúa, unha pequena viaxe ao longo do tempo (1)", no blog *Forum Gigorrum*, xaneiro de 2010.
4. ↑  "Achan en Petín un miliario romano que data do século I". *Nós Diario*. 7 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Casado, C. (1979): "Historia del puente en España". *Informes de la Construcción* Vol. 31, nº 307 xaneiro-febreiro de 1979. CSIC.
* Sarmiento, M. (1758): *Etimología de la voz Valdeorras y de su puente Cigarrosa*.

### Ligazóns externas

* Ponte da Cigarrosa na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Gallego.
***El Gallego*** foi un periódico editado en Lugo en 1867 de curta vida.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de intereses generales*, apareceu o 23 de xullo de 1867. Tiña como lema o engrandecemento de Galicia en todas as ordes. Creado por Manuel Soto Freire, o secretario de redacción era Lorenzo Gómez Quintero e entre os seus redactores estaban Carlos Vaamonde, Juan Fernández de Prado, Miguel Gil Tomé, Joaquín Pérez, Primo Feliciano Salgado, Primo Castro Pita, Segundo Plá Huidobro, Antonio Gaite.

Dende o número 32 deixou de ser impreso por Soto Freire, sendo substituída a súa impresión polos talleres de José Pujol y Báffer, de orixe mallorquina, e figurando como director Antonio Magín Pla. Incluíu información xeral, noticias de Galicia, despachos telegráficos e algúns textos literarios. Cesou a súa publicación co número 36, o 10 de decembro de 1867.

Notas
-----

1. 1 2  Teijeira (1997); p. 49
2. ↑  Teijerira (1997); p.50

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Soto y Freire, Manuel (1892). *La imprenta en Galicia. Ensayo bibliográfico*. p. 75
* Carré Aldao, E. (1929). *Boletín de la Real Academia Gallega* n.º 219. p. 64 Arquivado 06 de maio de 2016 en Wayback Machine.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Teijeira, Mari Paz e de la Torre, María (1997). A prensa en Lugo, dous séculos de historia.Lugo: Servizo de Publicacións da Deputación Provincial de Lugo. ISBN 84-8192-110-6 pp. 49–51.
**Limitryu Tupaq Yupanki** (en castelán **Demetrio Túpac Yupanqui**), nado en San Jerónimo, Cuzco, o 22 de decembro de 1923 e finado en Lima o 3 de maio de 2018, foi un profesor de lingua quechua (ou máis preciso o quechua do sur), tradutor de castelán a quechua e xornalista peruano.

Traxectoria
-----------

Ós catorce anos ingresou no Seminario de San Antonio Abad de Cuzco, onde estudou teoloxía, humanidades, filosofía, latín e grego; tamén aprendeu a aplicar a lingüística á lingua falada pola súa familia, o quechua. Finalmente, non se ordenou sacerdote. Foi a Lima, onde estudou Filosofía na Pontificia Universidade Católica do Perú, e despois Dereito na Universidade Nacional Maior de San Marcos. Traballou no xornal *La Prensa*, e comezou a dar clases de quechua. Posteriormente, abriu a súa propia academia, Yachay Wasi. Tamén impartiu clases da lingua nos Estados Unidos.

En novembro de 2005, grazas ó seu traballo, publicouse finalmente a tradución ó quechua do clásico castelán *Don Quixote da Mancha* co nome *Yachay sapa wiraqucha dun Qvixote Manchamantan*.

En 2008, a súa obra *El curso quechua* foi traducida ó ruso por A. Skromnitsky.

Notas
-----

1. ↑  Demetrio Túpac Yupanqui: "Si el quechua se aprende de pequeño queda para toda la vida" Arquivado 14-09-2017 en Wayback Machine.. Entrevista, La República, 15 de mayo de 2013
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2014. Consultado o 15 de xaneiro de 2020.
3. ↑  Agencia EFE (4 de maio de 2018). "Muere a los 94 años Demetrio Túpac Yupanqui, traductor a quechua del Quijote". *ABC* (Madrid). Consultado o 4 de maio de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q921823
* WorldCat
* VIAF: 162970276
* ISNI: 0000000117845681
* LCCN: no2006052756
* NTA: 133639592
* SUDOC: 23384533X

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galicia Moderna.
***Galicia Moderna*** foi unha revista editada na Habana entre 1885 e 1890.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Semanario de intereses generales* foi fundada e dirixida por José Novo García e despois polo seu irmán Enrique Novo García. Era unha revista de información xeral, con noticias de Galicia, cunha especial preocupación polos temas culturais, aos que dedicou moito espazo (en particular á literatura). Recolleu as actividades do Centro Gallego e das asociacións de emigrantes así como a situación da colectividade galega na Habana. Acolleu nas súas páxinas a moitos escritores e xornalistas galegos con diferentes artigos e colaboracións artísticas (poesía, obras teatrais). 

A lingua utilizada na revista foi maioritariamente o castelán, cunha presenza reducida do galego. Aínda así, cómpre destacar que o obxectivo marcado foi dedicar a publicación "*especialmente consagrada a Galicia*", como se declara xa no primeiro número. Eventualmente publicáronse textos en portugués e en francés.

Publicáronse en total 214 números, distribuídos en dúas épocas: 206 números entre o 3 de maio de 1885 e maio de 1889, máis só 8 números nunha segunda época, entre marzo de 1890 e o 27 de abril de 1890, data na que se publicou o último número. A periodicidade foi, en principio, semanal. O número de páxinas foi sempre de 8 páxinas, agás tres exemplares que contaron con 4, 10 e 12 páxinas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 21 de abril de 2018.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Ficha no Centro Ramón Piñeiro Arquivado 18 de outubro de 2021 en Wayback Machine.
**Hugo V de Borgoña**, nado en 1294 e finado en Argilly en 1315, foi duque de Borgoña entre 1306 e 1315.

Traxectoria
-----------

### Orixes familiares

Fillo do duque Roberto II de Borgoña e Inés de Francia, por liña paterna era neto de Hugo IV de Borgoña e Iolanda de Dreux e por liña materna de Lois IX de Francia e Margarida de Provenza. Era irmán do tamén duque Odón IV de Borgoña.

Promesa
-------

Prometeuse en 1302 con Catarina II de Valois-Courtenay, filla do duque Carlos I de Valois e da emperatriz Catarina I de Courtenay. Pero á morte de Catarina I, en 1307, Carlos de Valois nomeouna herdeira do título imperial da súa nai e rompeu a promesa con Hugo V.

Con esta ruptura, Hugo V de Borgoña esixiu unha indemnización. Aínda que inicialmente estivo prometido con Xoana de Francia, filla do rei Lois X de Francia, finalmente foi recompensado coas terras dos Courtenay así como co matrimonio da súa irmá Xoana de Borgoña co príncipe, e futuro rei, Filipe VI de Francia.

Sucedeuno o seu irmán Odon IV de Borgoña.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hugo V de Borgoña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q707654
* WikiTree: Bourgogne-330

 |
**Margarita de Savoia**, nada en Morges, Savoia, o 7 de agosto de 1420 e finada en Stuttgart o 30 de setembro de 1479, foi unha infanta de Savoia e raíña consorte de Nápoles (1432 - 1434).

Traxectoria
-----------

Era filla do duque Amadeu VIII de Savoia, e futuro antipapa Félix V, e da súa esposa María de Borgoña. Era neta por liña paterna do conde Amadeu VII de Savoia e Bonna de Berry, e por liña materna de Filipe II de Borgoña e Margarida III de Flandres. Era irmá do duque Lois I de Savoia.

Casou en Thonon-les-Bains en agosto de 1432 co duque Luís III de Anjou, conde de Provenza e rei de Nápoles. Non tiveron fillos desta unión.

Casou, nun segundo matrimonio, en Heidelberg o 18 de outubro de 1444 co príncipe Luís IV de Pfalz. Desta unión naceu un fillo: o príncipe Filipe de Ffalz (1448 - 1508).

Casou, nun terceiro matrimonio, en Stuttgart o 9 de xullo de 1453 co conde Ulrico V de Württemberg Desta unión naceron:

* a infanta Helena de Württemburg (1453 - 1506).
* a infanta Margarida de Württemburg (c. 1454 - 1470).
* a infanta Filipa de Württemburg (c. 1454 - 1475).

Margaret morreu en Stuttgart en 1479 e foi enterrada alí.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Margarida de Savoia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Crawley, Charles. "Medieval Lands: Savoy".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q437440
* WorldCat
* VIAF: 15667729
* BAV: ADV10304813
* CERL: cnp00572854
* DeutscheBio: 123011892
* GND: 123011892
* ISNI: 000000001570487X
* WikiTree: Savoie-391

 |
***Manderlay*** é a segunda película da triloxía *USA - Land of Opportunities*, do director danés Lars von Trier. Nela trátase de profundar sobre as raíces do racismo.

Sinopse
-------

A acción arranca poucos días despois do final de *Dogville*. Grace (desta vez interpretada por Bryce Dallas Howard en vez de por Nicole Kidman), viaxa a Alabama, no sur dos Estados Unidos, onde atopa unha prantación de algodón, Manderlay, onde aínda rixe a escravitude. Grace consegue liberar aos escravos, e decide quedar para establecer unha comunidade democrática... con moi malos resultados.

Tras comprobar as condicións de traballo na prantación, abandona ao seu pai, gángster, para tomar o control da mesma, abolindo a situación escravista e "castigando" aos antigos opresores. Antes de morrer, a ama da prantación entrégalle un libro, o *libro da Ama*, no que se explican as normas que os escravos deben cumprir.

Cerca do final da película explícase que esa comunidade seguía vivindo neses termos por propia vontade, e que ese mesmo libro fora redactado polos membros da prantación, libres e escravos.

Tras decatarse, Grace é obrigada, polos propios escravos de Manderlay, a tomar o control volvendo a oprimilos, tralo que decidindo escapar.

Análise
-------

Ao igual que a súa predecesora *Dogville*, esta rodada sen apenas decorado, usando sinxelamente aqueles obxectos imprescindibles para o argumento e substituíndo paredes e portas por marcas no chan similares ás de xiz nunha lousa.

Críticas
--------

A fita foi criticada principalmente polo feito de que na gravación asasinouse a un asno. Se ben a escena foi finalmente eliminada debido ás críticas, von Trier seguiu defendendo que importa máis a liberdade de expresión das persoas que a vida ou morte dun animal, algo que desgustou a moita xente.

Curiosamente, o movemento Dogma 95, do que é fundador, di nun dos seus mandamentos que non se pode incluír mortos (se ben esta película non está enmarcada dentro de dito movemento).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1141731
* WorldCat
* VIAF: 228360847
* Allmovie: v327163
* AlloCiné: 49149
* Box Office Mojo: manderlay
* CineRessources: 96702
* FilmAffinity: 417020
* Filmportal: ID
* IMDb: tt0342735
* LUMIERE: 20040
* Metacritic: manderlay
* OFDb: 66625
* OMDB: 1951
* Rotten Tomatoes: manderlay
* Synchronkartei: 11389
* TheNumbers: Manderlay
* TMDb: 1951
* TVcom: manderlay
* TVGuide: 199182

 |
Manga del Mar Menor.
**La Manga del Mar Menor** é unha vila e unha lingua de terra (*manga*, en castelán) de 24 km de longo situada na costa suroeste de España, entre o Mar Menor e o mar Mediterráneo, na Rexión de Murcia.

Localización
------------

O núcleo de poboación de la Manga del Mar Menor está dividido entre os concellos de Cartagena e San Javier, na costa murciana. Con todo, as súas autoridades solicitaron a segregación como concello independente. Ao oeste deste longo esteiro sitúase o Mar Menor, un gran lago de auga salgada cunha pequena abertura. Ao leste atópase o mar Mediterráneo. Ambos os mares están comunicados por canles, chamados localmente "golas", polos que discorre a auga. Ao sur do esteiro sitúase Cabo de Palos.

Historia
--------

A súa formación debeuse á sedimentación de area que achegaban as correntes dominantes na zona. No século XVI, o que hoxe se coñece como Mar Menor era unha baía aberta, e o esteiro era un ronsel de illas pequenas, moi xuntas unhas das outras. Co tempo a sedimentación foi sendo maior e deu lugar a unha zona de area ininterrompida.

Esta zona de terras de sedimentación estaba formada por dunas e vexetación de matogueiras que chegaron sen ningún cambio ata os anos 60, década en que a paraxe foi descuberta para o turismo e para o sector da construción. Aínda pode contemplarse unha zona cun menor impacto humano na zona norte, ocupada agora por un parque natural denominado Salinas y Arenales de San Pedro del Pinatar.

Vista desde o parque natural.

Economía
--------

Hoxe en día a localidade vive basicamente do turismo que nutre as súas praias durante todas as épocas do ano grazas á súa cálida climatoloxía, e forma parte da Estación Náutica Mar Menor. No verán chega a ter máis de 500.000 habitantes, entre turistas estranxeiros e segundas residencias.

Cultura
-------

Aquí rodouse a película *En un lugar de la Manga* que protagonizou Manolo Escobar e Concha Velasco no ano 1970.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q909325
* WorldCat
* VIAF: 236013932
* GeoNames: 2514110

 |
**Mary Beatrice Scrutton**, (coñecida como **Mary Midgley**) nada en Londres o 13 de setembro de 1919 e finada enNewcastle upon Tyne o10 de outubro de 2018 ,  foi unha filósofa e ética inglesa .

Foi profesora de filosofía na Universidade de Newcastle, coñecida polo seu traballo sobre ciencia, ética e dereitos dos animais. Escribiu o seu primeiro libro, *Beast and Man* (1978), cando tiña case 60 anos, e escribiu outros 15 máis tarde. Foi doutora honoris causa pola Universidade de Durham e pola Universidade de Newcastle. Publicou a súa autobiografía, *A curuxa de Minerva*, en 2005.

Midgley opúxose claramente ao reducionismo e ao cientificismo, e loitou contra calquera intento de facer da ciencia un substituto do humanismo. Escribiu sobre o que eal cría que os filósofos podían aprender da natureza, e especialmente dos animais. Midgley insistiu en que os seres humanos deben ser considerados sobre todo como unha especie animal. Moitos dos seus libros e artigos tratan sobre as ideas filosóficas que aparecen nos libros de ciencia, como os de Richard Dawkins. Tamén escribiu a favor da interpretación moral da Hipótese de Gaia. *The Guardian* describiuna como unha filósofa ferozmente combativa e a "principal lacra da 'pretensión científica' do Reino Unido".

Notas
-----

1. ↑  Mary Midgley (1919-2018).
2. ↑  Brown, Andrew (13 January 2001). "Mary, Mary, quite contrary".
**Jijel** (coñecida antigamente como **Djidjelli**, **Gigeri** ou **Gigery**) é a capital da provincia de Jijel, polo nordeste de Alxeria. Atópase pretiño do Mar Mediterráneo na rexión jijeliana de Corniche, e a súa poboación rolda os 148.000 habitantes (2007). 
Jijel é o centro administrativo para unha rexión especializada na fabricación de cortiza, coiro e ferro. A agricultura local produce especialmente froitas cítricas e cereais. A pesca tamén é importante para a economía da cidade. Tamén é un recoñecido destino turístico, polas súas paisaxes e as súas praias.

Historia
--------

Polo século X a. C. os fenicios, mariños e comerciantes, instaláronse na zona en busca de bases onde garantir a seguridade do seu comercio. No século X a. C. foron os romanos invadir o lugar. Foi elevada ao rango de Colonia Romana no ano 33 por César Augusto, sendo administrada por un senador.

Coa chegada dos pobos xermánicos, os vándalos recorreron África do Norte. Destruíron Igilgili no ano 429.

A cidade de Jijel foi erixida en municipio en 1860 e ascendida ao rango de cabeza de distrito despois da reforma administrativo de 1974.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Jijel na Enciclopedia Britannica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q402726
* WorldCat
* VIAF: 136160454
* BNF: 12049500t
* EBID: ID
* FAST: 1247958
* GeoNames: 2492913
* GND: 4219016-2
* LCCN: n88647465
* SUDOC: 028715365

 |
**Xoana I de Nápoles**, nada en Nápoles en 1326 e finada en 1382, foi raíña de Nápoles, condesa de Provenza e princesa de Acaia.

Traxectoria
-----------

### Orixes familiares

Filla de Carlos de Calabria, duque de Calabria, e da súa segunda esposa María de Valois. Era neto por liña paterna do rei Roberto I de Nápoles e Violante de Aragón, e por liña materna do duque Carlos I de Valois e da condesa Margarida de Anjou.

### Nupcias

Para tentar asegurar a sucesión da coroa casou catro veces, pero sen obter descendencia de ningún deles:

* O 26 de setembro de 1343 xunto ao seu curmán, o príncipe André de Hungría, fillo do rei Carlos I Roberto de Hungría.
* O 20 de agosto de 1346 en Roma co seu curmán Lois I de Taranto.
* O 14 de decembro de 1362 co rei Xaime IV de Mallorca.
* O 28 de marzo de 1376 en Nápoles co duque Otón IV de Brunswick.

### Ascenso ao trono

En 1328 o seu pai Carlos de Calabria morreu prematuramente. Como resultado deste feito, foi nomeada sucesora do Reino de Nápoles e en 1343, con só 17 anos, foi coroada raíña. Pola súa mocidade contou co apoio do papa Clemente VI, que mandou o cardeal Americo de Saint Martin que a coroase raíña en agosto de 1344 en Roma.

### Conflito con Hungría

O asasinato do primeiro marido André de Hungría en 1345, probabelmente baixo as súas propias ordes, provocoulle a inimizade dos anxevinos do Reino de Hungría, que intentaron invadir o Reino de Nápoles e tivo que negociar a paz co Reino de Sicilia tras a invasión de Ramón de Peralta. Só o seu segundo marido, Lois I de Taranto, conseguiu facerse coroar como rei consorte en 1353.

### Cisma de Occidente

Durante o Cisma de Occidente, Xoana I apoiou o papado de Aviñón, e aliñouse co Reino de Francia adoptando como fillo e sucesor o Conde de Anjou Luís I de Anjou, fillo do rei Xoán II de Francia. Como resultado, o papa romano Urbano VI excomungou e retirou os reinos a Xoana, que orixinalmente foron concedidos á Primeira Dinastía Capetiana de Anjou-Sicilia e concedeullos a Carlos, duque de Durazzo. Co apoio húngaro, Carlos de Durazzo invadiu o Reino de Nápoles e en 1381 capturou a raíña Xoana I.

### Morte e guerra de sucesión no Reino de Nápoles

Despois de ser encarcerada, Xoana morreu esganada no castelo de San Fele o 22 de maio de 1382. Estalou unha guerra de sucesión entre o invasor Carlos, duque de Durazzo e o fillo do rei Luís I de Anjou, a quen Xoana adoptara anteriormente.

Notas
-----

1. ↑  "Ramon de Peralta". *L'Enciclopèdia.cat*. Barcelona: Grup Enciclopèdia Catalana.
2. ↑  *The Shorter Cambridge Medieval History* (en anglès).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xoana I de Nápoles Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q235381
* WorldCat
* VIAF: 13112243
* BAV: ADV12236237
* BNF: 119454856
* CERL: cnp00549468
* DBI: ID
* DeutscheBio: 11918530X
* EBID: ID
* FAST: 1827169
* GEC: 0034616
* GND: 11918530X
* ICCU: IEIV075504
* ISNI: 000000007821515X
* LCCN: n79074514
* NLA: 61542969
* NTA: 105059250
* SUDOC: 027405885
* WikiTree: Anjou-337

 |
**La Bandina** é un grupo musical español de folk asturiano, formado en Asturias en 1996. O repertorio do grupo inclúe pezas tradicionais, pero tamén moitas composicións propias, e sempre cantan en asturiano.

Membros
-------

* Santi Caleya: saxofón, gaita, bombarda
* Merce Santos: zanfona
* David Varela: acordeón, voz
* Pablo Pumarada: percusións
* Juanjo Díaz: percusións
* Dani Jiménez: baixo eléctrico
* Agus Lara: trompeta, fliscorno
* Toño Gómez: trombón, bombardino

### Membros anteriores

* Octavio Trapiella: acordeón
* Manolo Durán: percusións

Historia
--------

Comezaron a súa andaina en 1996 coa intención de recrear as tradicións *bandines* de principios do século XX en Asturias, que tocaban pezas tradicionais dedicadas esencialmente ao baile. Ao primeiro chamábanse *La Bandina les 47*, facendo referencia ás 47.000 pesetas coas que presupostaban por entón calquera actuación o Concello de Aller. Cando nun cartel do Festival Folk de Plasencia o nome apareceu acurtado como *La Bandina* gustoulles e decidiron deixalo así.

En 2002 editan o seu primeiro álbum, *Pa baiḷḷar* (FonoAstur). En xuño de 2005, tamén en Fonoastur, publican o seu segundo disco, *...de romandela*. Nel apréciase unha evolución que o leva a ser un éxito de público e crítica, chegando a ser considerado por algúns como un dos mellores álbums da historia do folk asturiano, e consolidando a La Bandina como un dos grupos máis recoñecidos no seu xénero.

O grupo celebrou en agosto de 2006 o seu décimo aniversario ampliando a súa formación e celebrando un concerto especial en Xixón, que sería editado nun CD-DVD.

Actuaron no Festival Intercéltico de Lorient (Bretaña), a Rua Viva en Évora (Portugal), o Festival Interceltique de Provenza, (Francia), o Cornemuses d’Europe de Borgoña (Francia) e a Fête de la Vielle de Anost (Francia).

Estilo
------

O son de La Bandina é orixinal e diferente dos estilos máis frecuentes no folk asturiano, con instrumentos pouco usuais, como a zanfona, ademais dunha orixinal sección de percusión con bombo, tambor, congas e darbukas. Os seus discos inclúen diversas colaboracións vocais (entre as que destaca a de Anabel Santiago), e tamén instrumentais. A súa aposta máis rompedora até agora foi un remix electrónico do tema "Na caleya", do que se realizou un videoclip que conseguiu bastante popularidade.

Discografía
-----------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| \* | *Pa baillar* | (2002) |
| \* | *...de romandela* | (2005) |
| \* | *13* | (2008) |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do grupo
* MySpace oficial do grupo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326346
* MusicBrainz: ID

 |
O **Partido Occitano** (en occitano: *Partit Occitan*; POC) é un partido nacionalista de Occitania. Formouse en Tolosa en 1987 da unión dalgunhas listas rexionalistas das eleccións de 1986 como *Union Occitana* de Tarn ou *Per las regionalas*, *Los Regionalistas de l'Alta Garona*, así como os restos de Volèm Viure al País e *País Nòstre*.

Historia
--------

Xa en 1985 representa a Occitania na Conferencia de Nacións Sen Estado de Europa Occidental (CONSEO) onde tamén participaron o Emgann (Bretaña), MCA (Córsega), Sinn Féin (Irlanda), Herri Batasuna (País Vasco), Bloque Nacionalista Galego (Galicia) e a Crida a la Solidaritat en Defensa de la Llengua, la Cultura i la Nació Catalanes.

Tense presentado cun certo apoio ás eleccións locais, xa que dominan algunhas comunas rurais, e ás rexionais en Linguadoc e Provenza. Forma parte da Alianza Libre Europea e tense proposto facer emerxer a cuestión occitana do dominio público, e relanzar un movemento occitanista crible en favor do recoñecemento occitano.

Programa e ideario
------------------

Os seus campos de acción política son a economía e o autogoberno, así como a preservación da natureza occitana, na loita contra a industria nuclear e demais problemas que afectan ós occitanos.
Os principais obxectivos da nova formación política eran e son: comezar un auténtico movemento político Occitanista, por enriba de tódolos partidos e que loita por un propio goberno dos occitanos, a desalienación e concienciación da poboación occitana e facer chegar o caso occitano ó campo político.

Resultados electorais
---------------------

Nas eleccións rexionais francesas de 1992 obtén o 5,87 % dos votos en Provenza. Nas eleccións xerais francesas de 1993, obtivo o 1 % no distrito de Ais de Provença (onde tivera o 0,73 % en 1992) e o 7,12 % en Castres (1,64 % en 1992). Pero nas xerais de 1997 tan só vai obter o 1,6 % en Occitania.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Partit Occitan (en occitano)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1539236
* ODIS: OR\_37617
* OpenCorporates: 535326664

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Bellay.
**Jean du Bellay**, nado en 1492 ou 1498 en Souday e morto o 16 de febreiro de 1560 en Roma, foi un eclesiástico e diplomático francés.

Traxectoria
-----------

Foi o terceiro fillo de Louis du Bellay e de Marguerie de la Tour-Landry e irmán de Guillaume du Bellay e de Martin du Bellay. Gozou do favor de Francisco I, quen o elevou ás máis altas dignidades, e confioulle importantes asuntos. Foi bispo de Baiona (1526-1532) e de París (1532-1541), foi tamén abade de Fontaine-Daniel desde 1552 ata a súa morte.

Foi en 1527 e de novo en 1533 embaixador diante Henrique VIII, quen ameazaba con romper con Roma de non conseguir o divorcio de Catarina de Aragón; du Bellay foi a Roma para intentar chegar a un compromiso entre o rei inglés e o papa Clemente VI, pero este finalmente excomunga ó inglés co apoio de Carlos V provocando o cisma de Inglaterra.

Embaixador diante Paulo III, quen o fixo cardeal o 21 de maio de 1535. Tralo desembarco de Carlos V en Provenza cun numeroso exército, Francisco I sae ó seu encontro, deixando ó cardeal Bellay en París co título de tenente xeneral e comandante da Picardía e de Champaña. Polos seus servizos Francisco I nomeouno en 1541 bispo de Limoges, en 1544 arcebispo de Bordeos e en 1546 bispo de Le Mans. Du Bellay protexeu e cultivou as letras e con Guillaume Budé convenceu ó rei para fundar o Collège de France. Despois de 1547 o cardeal du Bellay caeu en desgraza e foi privado do seu rango e creto polas intrigas do cardeal de Lorrena. Retirouse a Roma, co título de bispo de Ostia, construíu un gran palacio como residencia e tras a morte do papa Marcelo II logrou 8 votos no conclave que elixiu papa a Xulio III.

François Rabelais serviuno un tempo como o seu secretario e médico.

Publicacións
------------

Du Bellay escribiu tres libros de poesía latina que publicou de forma conxunta en 1546, unha apoloxía en latín do rei de Francia *Francisci (primi) Francorum régis Epistola apologetica* 1542, in-8°; traducido ó francés, 1545, *Joannis cardinalis Bellaii, Francisci Olivarii et Africani Mallcii, Francisci I legatorum, Orationes duce, nec non pro eodem rege Defensio adversus Jacobi Omphalii maledicta*, 1544, e unha nova apoloxía, desta volta en francés, *Apologie de François Ier de France|François Ier*, publicada en 1546.

Notas
-----

1. ↑  Acompañouno a Roma dúas veces, en 1534 e en 1547.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q518967
* WorldCat
* VIAF: 68938939
* BNF: 11997756z
* Catholic-Hierarchy: bellay
* CERL: cnp00393202
* DeutscheBio: 118113437
* EBID: ID
* FAST: 1953292
* GND: 118113437
* ICCU: SBLV299125
* ISNI: 0000000118337216
* LCCN: no2007079146
* NTA: 073884839
* ODNB: 70821
* OL: OL1640088A
* SELIBR: 292300
* SNAC: w6mp6h34
* SUDOC: 028068629

 |
Mapa con todos os condados da Marca hispánica e Vasconia (que non formaba parte da marca).
Mapa do margraviato de Brandeburgo en 1320.
**Margrave** (feminino **margravina**) é o nome que se lle dá en galego ao título nobiliario xermánico *Markgraf* (de *Mark*, fronteira, marca, e *Graf*, conde), equivalente ao título de marqués. 

A esposa dun margrave, ou na muller que ostenta o título, denominase **margravina** (en alemán, *Markgräfin*). Equivale a marquesa en Alemaña.

Un margrave tiña, orixinalmente, funcións de gobernador militar dunha marca carolinxia, como, por exemplo, a marca hispánica, é dicir, unha provincia ou territorio limítrofe no medievo.

Os margraves tiñan xurisdición sobre unha marca, cuxo territorio se denomiaba **margraviato**, **margraviado** ou **marquesado**.

A medida que as provincias limítrofes adquirían importancia, facíanse máis grandes e poderosas que as interiores, conseguindo os margraves poder sobre os outros gobernantes do reino.

Margraviatos famosos
--------------------

* Margraviato de Austria
* Margraviato de Baden
* Margraviato de Baden-Durlach
* Margraviato de Baden-Hochberga
* Margraviato de Bayreuth
* Margraviato de Bodonitsa
* Margraviato de Brandeburgo
* Margraviato de Carintia
* Margraviato de Carniola
* Margraviato de Istria
* Margraviato de Landsberg
* Margraviato de Lusacia
* Margraviato de Meissen
* Margraviato de Moravia
* Margraviato de Provenza
* Margraviato de Toscana

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Margrave*** |

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *margrave*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157802
* GEC: 0121817
* GND: 4168912-4
* NKC: ph187626

 |
Selo do Mossad.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Mosad** ou **Mossad** (forma abreviada de *HaMosad leModi'in ulTafkidim Meyuhadim*, en hebreo המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, "Instituto de Intelixencia e Operacións Especiais") é unha das axencias de intelixencia de Israel, responsable da recompilación de información de intelixencia, acción encuberta, espionaxe e contraterrorismo en todo o mundo. Está considerada entre o cinco mellores axencias de intelixencia do mundo. A intelixencia e o contraespionaxe dentro de Israel, Cisxordania e a Franxa de Gaza están a cargo do Shabak.

Organización
------------

O servizo foi creado o 13 de decembro de 1949 como o Instituto Central para a Coordinación, por recomendación do primeiro ministro David Ben-Gurion a Reuven Shiloah. Para iso encomendouse un orzamento de vinte mil libras israelís, das cales cinco mil se reservaban para misións exclusivas requiridas polo primeiro ministro. Ben-Gurion quería unha institución central que coordinase a todos os servizos de seguridade existentes, é dicir, o Departamento de Intelixencia do Exército (AMAN), o Servizo Interno de Seguridade (Shin Bet) e o "Departamento Político" do Ministerio de Asuntos Exteriores.

En marzo de 1951 foi reorganizado como un servizo civil que depende directamente do primeiro ministro. Aínda que boa parte do seu persoal sirva nas forzas armadas israelís, como parte do servizo militar obrigatorio de Israel, e boa parte deles son oficiais, o Mosad non usa rangos militares. A súa sede está en Tel Aviv e conta con oito departamentos.

Notas
-----

1. ↑  Artículo Harold C. Hutchison September 28, 2005
2. ↑  Frattini, Eric. *Mossad*. EDAF (2006) En Google Books. Consultado el 3 de noviembre de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mossad Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en hebreo)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34216
* WorldCat
* VIAF: 144190379
* BNF: 150900659
* EBID: ID
* GEC: 0518295
* GND: 4040350-6
* ISNI: 000000010806690X
* LCCN: nr90018794
* LibraryThing: mosad
* NKC: kn20020403025
* NLA: 49785640
* SUDOC: 112786855
* Treccani: mossad

 |
*O camiño de Middelharnis* (1689).
**Meindert Lubbertszoon Hobbema**, nado en Ámsterdam o 31 de outubro de 1638 e finado o 7 de decembro 1709, foi un pintor holandés de paisaxes.

Traxectoria
-----------

Meindert Hobbema casou a idade de 30 anos, o 2 de novembro de 1668 na Oude Kerk (*Igrexa vella*) de Amsterdam cunha cociñeira, Eeltje Vinck de Gorcum. Foron padriños, o irmán da noiva, Cornelius Vinck e o pintor Jacob van Ruisdael, de quen era discípulo Hobbema. O matrimonio tivo catro fillos entre 1668 e 1673. Por influencias da súa muller foi nomeado inspector de viños da cidade de Amsterdam (1669), cargo no que se mantivo durante corenta anos. Durante ese tempo a pintura non foi para el xa outra cousa que un segundo oficio. A parella viviu en Rozengracht, non lonxe da morada de Rembrandt. En 1704 faleceu a súa dona, e cinco anos despois, o 14 de decembro de 1709, morreu o pintor, que está inhumado na Armenfriedhof der Westerkerk (Cemiterio de pobres da Westerkwrk) en Amsterdam.

Para algúns é o máis grande dos pintores paisaxistas holandeses xunto con Jacob van Ruisdael. Hobbema é famoso polo seu impactante cadro "O camiño de Middelharnis" (*Het Laantje van Middelharnis*), 1689, na actualidade exposto na National Gallery de Londres.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Meindert Hobbema Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q336908
* WorldCat
* VIAF: 29800769
* AAG: 2204
* AGORHA: 131157
* BMT: 31658
* BNF: 149527837
* BPN: 21336282
* BRE: 4694933
* Bridgeman: 199
* CERL: cnp01386586
* DeutscheBio: 119106930
* Discogs: 2386595
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 417697
* GEC: 0032773
* GND: 119106930
* ISNI: 0000000066573419
* KulturNav: ID
* LCCN: nr97043008
* MusicBrainz: ID
* NKC: ola2002153938
* NNDB: 000103505
* NTA: 097540900
* openMLOL: 324848
* Pinakothek: meindert-hobbema
* PTBNP: 1474668
* RKD: 38627
* SNAC: w67951qt
* SUDOC: 143100785
* TePapa: 23363
* ULAN: 500029015

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: San Paio.

**San Paio Mártir**, nado en Albeos (Crecente, daquela parte do condado de Turonia, no Reino de Galicia) no ano 911 e finado en Córdoba o 26 de xuño de 925, foi un rapaz cristián galego martirizado durante o califato de Abd al-Rahman III e canonizado posteriormente pola Igrexa católica, como exemplo de virtude da castidade xuvenil fronte á homosexualidade.

O seu día no santoral católico é o 26 de xuño.

Martirio e morte
----------------

Foi educado en Tui polo seu tío Hermixio, bispo de Tui. O seu martirio, descrito truculentamente no santoral, foi por despedazamento ou desmembramento mediante tenazas de ferro. Trala batalla de Valdejunquera (920), moitos habitantes cristiáns do Reino de León foron levados prisioneiros a Córdoba. Entre eles estaban Paio e seu tío Hermixio. Este foi liberado co fin de que xuntase un rescate, mentres que Paio quedaba en calidade de refén.

Recreación do martirio de San Paio nun gravado de Jan Luyken (1649-1712) publicado no 'Espello dos Mártires' (Ámsterdam, 1685). O texto da imaxe, en neerlandés, di: "Paio, un rapaz de 13 anos, tras moito padecemento por causa da súa firme fe cristiá, sufriu en Córdoba a amputación dos seus brazos e pernas, e finalmente a decapitación. Ano de 925".
Segundo a tradición dise que o califa Abd al-Rahman III, prendado da súa beleza, requiriulle contactos sexuais, ós que se negou, provocando a súa tortura e morte.

A súa haxiografía relata que durante os catro anos que pasou en Córdoba en calidade de refén sen que o rescate fose pagado polo seu tío bispo, o mozo destacou pola súa intelixencia e a súa fe, facendo proselitismo de Cristo, insistindo en que foi esta actividade a que provocou que fose tentado por Abd al-Rahman III para que se convertese ao islam, cousa que rexeitou con vehemencia:
*Si, o rei, son cristián. Funo e sereino pola graza de Deus. Tódalas túas riquezas non valen nada. Non penses que por cousas tan pasaxeiras vou renegar de Cristo, que é o meu Señor e o teu aínda que non o queiras.*"

Veneración
----------

O martirio na defensa da súa fe xustificou a súa pronta canonización. Deseguida pasou a recibir culto. A partir do século XI, no que os reinos cristiáns intervirían na política interior dos reinos musulmáns de taifas, moitos santos cristiáns foron trasladados ó norte, e o mesmo ocorreu cos seus restos: primeiro á cidade de León, e logo ó mosteiro beneditino de San Pelayo en Oviedo, que leva o seu nome (e que non debe confundirse con Paio de Asturias, primeiro rei de Asturias).

O seu nome ten ampla difusión en topónimos da Galiza toda. San Paio Mártir é santo patrón do Seminario Menor de Tui e de moitas parroquias galegas.

Notas
-----

1. ↑  Hagiografía

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Paio, mártir Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Santoral do 26 de xuño

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q984111
* WorldCat
* VIAF: 39257506
* DBE: san-pelayo
* FAST: 1840686
* LCCN: nr94009011

 |
**Clotilde**, nada en Lión o 475 e finada o 3 de xuño do 545, foi unha princesa burgundia e raíña dos francos.

Traxectoria
-----------

Filla de Chilperico II de Burgundia. A sona da súa beleza e posibles alianzas políticas fixeron que o rei pagán dos francos Clodoveo I casara con ela no ano 492. Tivo que padecer a dor do asasinato dos seus pais por parte do seu tío Gundevaldo no ano 493. O seu primoxénito Ingomiro, finou ao pouco de nacer.

Afervoada cristiá, rachou a tradición das elites francas bautizando ao seu segundo fillo Clodomiro e, máis tarde, conseguiu a conversión do seu home. Este era remiso pola humillación ante os seus xenerais de abandonar aos seus deuses guerreiros ancestrais por desexos da súa muller. Porén, o catolicismo era a relixión maioritaria da poboación galoromana polo que necesitaba a súa adhesión para exercer a auctoritas sobre a Galia. Este apoio viuse fundamental ante a ameaza da invasión alamana vencida na batalla de Tolbiac. Finalmente, foi bautizado polo bispo Remixio de Reims, no ano 496, xunto con tres mil guerreiros francos na igrexa de San Martiño de Tours. Aínda que este acontecemento se ten visto como o nacemento do primeiro reino medieval, o certo que e xa existía un precedente no Reino Suevo da Gallaecia con Requiario

Clotilde impulsou a evanxelización dos francos e favoreceu a organización de esmolas e a atención aos esfameados e doentes. Isto contribuíu ao recoñecemento da autoridade dos xermanos en toda a Galia.

Fracasou nos intentos de reconciliación entre os seus fillos Clodomiro, Khildeberto I e Clotario I, tralo pasamento do seu home no ano 511. Retirouse a Tours onde se adicou á esmola e a oración.

Legado
------

Gregorio de Tours deixou dela unha visión histórica probablemente idealizada. Venerada como santa pola Igrexa Católica, as súas reliquias foron destruídas na Revolución francesa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Clotilde Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q232365
* WorldCat
* VIAF: 31572511
* BMT: 150178
* BNF: 125095674
* CANTIC: a10645469
* CERL: cnp00556361
* DeutscheBio: 119461579
* EBID: ID
* FAST: 342980
* GEC: 0018303
* GND: 119461579
* HDS: 018646
* ISNI: 000000012126517X
* LCCN: no94018619
* NKC: jx20060804002
* NTA: 086444956
* Orthodox Encyclopedia: 1841512
* SUDOC: 034329870
* WikiTree: Burgunden-7

 |
**Elisabeth Christina von Linné**, nada en 1743 e finada en Linnaeus' Hammarby en 1782, foi unha botánica sueca, filla de Carl von Linné e Sara Elisabeth Moraea.

Traxectoria
-----------

Non existe información directa sobre a educación de Elisabeth Christina von Linné, nin se atopan mencións claras á ela. No entanto, como seu irmán recibía formación no domicilio como preparación para os seus estudos universitarios, e Christina mantiña contactos cos estudantes do seu pai, que tamén recibían formación no fogar familiar, parece probable que ela recibise a mesma formación ca eles, se cadra incluso simultaneamente, o que non era raro na Suecia da época.

É considerada a primeira muller botánica de Suecia no sentido moderno do termo, a pesar de non recibir unha educación formal na materia. Foi a primeira persoa que describiu o efecto óptico polo que as flores de *Tropaeolum majus* parecen emitir escintileos de luz, e que foi denominado na súa honra «fenómeno de Elisabeth Linné».

Publicou as súas observacións sobre este tema nun artigo para a Real Academia das Ciencias de Suecia en 1762, con só 19 anos. Esta publicación chegou ás mans do doutor, científico e poeta inglés Erasmus Darwin, quen fixo unha referencia ao fenómeno na súa obra *The botanic garden, part II, containing the loves of the plants* (1789), na que tamén informou da confirmación do efecto en 1788 por parte de M. Haggren, profesor de Historia Natural. Os poetas William Wordsworth e Samuel Taylor Coleridge leron o libro de Darwin ao comezo das súas carreiras e, influídos por esta historia, fixeron mencións a «flores escintilantes» nos seus poemas. Deste xeito, Elizabeth Linné acabou influindo de forma indirecta aos pioneiros da poesía romántica inglesa.

Christina casou co maior Carl Fredrik Bergencrantz en 1764, co que tivo dous fillos, que morreron sendo nenos. Pero abandonou ao seu home e volveu ao fogar paterno un par de anos despois da súa voda, xa que era vítima de violencia doméstica.

Notas
-----

1. 1 2  "Vida familiar". Universidade de Uppsala.
2. ↑  "Das Elisabeth Linné-Phänomen (sogenanntes Blitzen der Blüten) und seine Deutungen". doi:10.1038/093348a0.
3. ↑  "Wordsworth, Coleridge, Science and Flashing Flowers: The Influence of Elizabeth Linnaeus and Erasmus Darwin".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13360126
* WorldCat
* VIAF: 29515259
* GND: 1104520478
* ISNI: 0000000053780531
* SELIBR: 277676
* SUDOC: 230547494
* WikiTree: Linnæa-10

 |
**Avril Phaedra Douglas "Kim" Campbell**, coñecida como **Kim Campbell**, nada en Port Alberni, Columbia Británica o 10 de marzo de 1947, é unha avogada e política canadense. Foi a primeira muller en acceder como primeira ministra do Canadá do 25 de xuño ao 3 de novembro de 1993.

Traxectoria
-----------

Campbell naceu en Port Alberni, Columbia Británica, como filla de Phyllis "Lissa" Margaret (de solteira Cook; 1923–2013) e de George Thomas Campbell (1920–2002), un avogado que prestou servizo nun rexemento de infantaría do exército canadense en Italia. O seu pai naceu en Montreal, fillo de pais escoceses, provenientes de Glasgow. A súa nai abandonou á familia cando ela tiña doce anos, deixando á pequena Kim e a súa irmá Alix ao coidado do seu pai. Sendo adolescente, Campbell comezou a utilizar permanentemente o alcume de Kim.

Na súa preadolescencia, Campbell foi reporteira e condutora dun programa para nenos da CBC, chamado *Junior Television Club*.

Campbell e a súa familia mudáronse a Vancuver, onde asistiu á Prince of Wales Secondary School e foi unha estudante sobresaliente. Graduouse en 1964.

### Carreira política

Impartiu ciencias políticas na Universidade da Columbia Británica e exerceu a carreira de dereito durante dous anos antes de dedicarse á política. En 1988 foi elixida para o parlamento federal. 

### Primeira Ministra do Canadá

Baixo o cargo do Primeiro Ministro Brian Mulroney, fíxose Ministra de Asuntos Indíxenas (1989), Ministra de Xustiza e Fiscal Xeral (1990) e Ministra de Defensa (1993). Despois da xubilación de Mulroney en xuño de 1993, pasou a ser a primeira muller en ocupar o posto de Primeiro Ministro do Canadá.

### Derrota polos liberais

O seu mandato foi breve; o 3 de novembro de 1993 o seu partido sufriu a peor derrota da súa historia e ela renunciou.

Notas
-----

1. ↑  "Lissa VROOM's Obituary on The Times Colonist".
2. ↑  McDonell, James K.; Campbell, Robert Bennett (1997). *Lords of the North* (en inglés). General Store Publishing House. ISBN 9781896182711.
3. ↑  "Introducing Avril Campbell – Kim Campbell, First and Foremost – CBC Archives". Consultado o 6 de xuño de 2015.
4. ↑  Joanna Everitt. "Uncovering the Coverage: Gender Biases in Canadian Political Reporting". Media Awareness Network. Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2010. Consultado o 23 de marzo de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128553
* WorldCat
* VIAF: 72198899
* BNF: 125648132
* EBID: ID
* FAST: 331417
* FemBio: 5061
* GND: 119203197
* IMDb: nm1757541
* ISNI: 0000000109865455
* LAC: 1013A1832
* LCCN: n93109981
* Munzinger: 00000020698
* NNDB: 000111149
* SUDOC: 231971222
* TMDb: 1236725
* WikiTree: Campbell-9538

 |