Os **factores estimulantes de colonias** (**CSF**s, do inglés *Colony-stimulating factor*) son varios tipos de glicoproteínas citocinas reguladoras, que se unen a receptores situados na superficie de células nai hematopoéticas, o que activa nestas unhas vías de sinalización intracelular que poden causar que proliferen e se diferencien nun tipo específico de célula sanguínea, xeralmente glóbulos brancos. Os seus estímulos non son só proliferativos senón que tamén regulan funcionalmente a actividade das células. Segréganos moitos tipos celulares, maiormente, células inmunitarias.

Aínda que os CSFs son funcionalmente similares, as súas secuencias non o son, e non se cre que deriven evolutivamente dunha molécula antepasada común.

Poden ser sintetizados e administrados exoxenamente, xa que existen varios fármacos de análogos deles.

Nome e descubrimento
--------------------

O nome "factores estimulantes de colonias" (ou "das colonias") procede do método que se utilizou para o seu descubrimento. O que se facía era cultivar células nai hematopoéticas nunha matriz semisólida, que impedía que as células se movesen, para que, se unha soa célula empezase a proliferar, todas as células derivadas dela permanecesen agrupadas arredor do punto da matriz onde se encontraba a célula inicial. Estes grupos de células son as denominadas "colonias." Aos cultivos de células nai hematopoéticas engadíaselles diversas substancias e despois examinábase cal delas estimulaba a produción de colonias e cal non e que tipo de colonias se orixinaban. Así, por exemplo, a substancia que estimulaba a formación de colonias de macrófagos era denominada factor estimulante de colonias de macrófagos, e de xeito similar noutros casos.

Mecanismo
---------

Os factores estimulantes de colonias son solubles, a diferenza doutras substancias unidas a membranas presentes no microambiente hematopoético. Transducen sinais por sinalización parácrina, endócrina, ou autócrina.

Exemplos
--------

Entre os factores estimulantes de colonias están:

* Xene CSF1 - **Factor estimulante de colonias de macrófagos** (M-CSF), tamén chamado factor estimulante de colonias 1 (CSF1).
* Xene CSF2 - **Factor estimulante de colonias de granulocitos-macrófagos** (GM-CSF), tamén chamado factor estimulante de colonias 2 (CSF2). Obtivéronse fármacos análogos del como sargramostim e molgramostim.
* Xene CSF3 - **Factor estimulante de colonias de granulocitos** (G-CSF), tamén chamado factor estimulante de colonias 3 (CSF3). Obtivéronse fármacos análogos del como filgrastim e lenogastrim.
* Sintético - Promegapoetina

Usos clínicos
-------------

* Estimulación da medula ósea
* Mobilización de células nai

Notas
-----

1. 1 2  D. Metcalf: The molecular biology and functions of the granulocyte-macrophage colony-stimulating factors. In: Blood. Band 67, Nummer 2, Februar 1986, S. 257–267, ISSN 0006-4971. PMID 3002522. (Review)
2. ↑  Stanley ER, Berg KL, Einstein DB, Lee PS, Pixley FJ, Wang Y, Yeung YG (January 1997). "Biology and action of colony--stimulating factor-1". Mol. Reprod. Dev. 46 (1): 4–10. doi:10.1002/(SICI)1098-2795(199701)46:1<4::AID-MRD2>3.0.CO;2-V. PMID 8981357.
3. ↑  Francisco-Cruz A, Aguilar-Santelises M, Ramos-Espinosa O, Mata-Espinosa D, Marquina-Castillo B, Barrios-Payan J, Hernandez-Pando R (2014). "Granulocyte-macrophage colony-stimulating factor: not just another haematopoietic growth factor". Med. Oncol. 31 (1): 774. DOI:10.1007/s12032-013-0774-6. PMID 24264600.
4. ↑  Souza LM, Boone TC, Gabrilove J, Lai PH, Zsebo KM, Murdock DC, Chazin VR, Bruszewski J, Lu H, Chen KK, Barendt J, Platzer, E, Moore, MAS, Mertelsmann R, Welte K (April 1986). "Recombinant human granulocyte colony-stimulating factor: effects on normal and leukemic myeloid cells". Science 232 (4746): 61–5. DOI:10.1126/science.2420009. PMID 2420009.

Alberts, Bruce; et al. (2002). *Molecular Biology of the Cell* (4th ed.). New York, NY: Garland Science. ISBN 0-8153-4072-9.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Colony-Stimulating Factors *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q416030
* EBID: ID
* JSTOR: colony-stimulating-factors
* MAG: 880424

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D003115
* NDF-RT: N0000008274

 |