recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Catalunya Sí que es Pot** (**CSQP**, en galego: *Cataluña Sí que se Pode*) foi unha coalición de esquerdas integrada por Iniciativa per Catalunya Verds, Esquerra Unida i Alternativa, Podem e Equo. Formouse en xullo de 2015 a imaxe da fórmula de Barcelona en Comú para a cidade de Barcelona, co obxectivo de presentarse ás eleccións ao Parlamento de Cataluña 2015.

A coalición conseguiu 11 deputados no Parlamento de Cataluña, dos que 4 son militantes de Iniciativa, 4 de Podem, 1 d'Esquerra Unida e 2 independentes.

O seu cabeza de lista por Barcelona foi Lluís Rabell, presidente d\_ Federación de Asociacións de Veciños de Barcelona, e a escritora Gemma Lienas como número dous. Os seguintes postos foron ocupados por Joan Coscubiela (ICV), Àngels Martínez Castells (Podem) e Albano Dante Fachin (Podem). Nas outras provincias, Girona foi encabezada por Marc Vidal (ICV), Lleida por Sara Vilà (ICV) e Tarragona por Gerard Bargalló (Podem).

Notas
-----

1. ↑  Ara, ed. (16/7/2015). "Procés Constituent asegura que non hai un "acordo pechado" para unha alianza de esquerdas con Podem, ICV e EUiA". Consultado o 19 de xullo de 2015.

Véxase tamén
------------

* En Comú Podem

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20669461
* GEC: 21786634

 |
Extensión do **conventus cluniensis** dentro da *Gallaecia* (nome latino de Galicia) a finais do século IV dentro do Imperio Romano.
O **conventus cluniensis** ou **convento clunense**, foi unha entidade administrativa romana sita no Norte-Noroeste de Península Ibérica. O seu nome deriva da súa capitalidade, Clunia (preto da actual Coruña del Conde), a cidade máis importante do convento e que rexía ecónomica e administrativamente todo o territorio.

Tiña como lindes meridionais a fronteira natural do Sistema Central lindando coas provincias da Lusitania e Cartaxinense, polo norte a propia liña costeira cantábrica desde o río Sella ata o interior do territorio actual do País Vasco.
Polo oeste o río Esla, lindando co veciño Conventus asturicensis, e polo leste chegando ata a actual provincia de Soria, preto da Rioxa e Navarra, nos contrafortes do Sistema Ibérico onde lindaba co *Conventus cesaraugustanus*.

Desde o século I, pertenceu á provincia de Tarraco ou *tarraconensis*, integrandose finalmente na provincia da Gallaecia darredor do século III-IV ata a disolución do Imperio Romano de Occidente. Nel convivían numerosos pobos como os *cantabri*, *varduli*, *autrigoni*, *turmodigi*, *vaccei*, *beroni* e *celtiberi*, introducíndose posteriormente poboacións vascoas nos límites orientais deste convento xurídico.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Torres Rodríguez, Casimiro (1949). "Límites geográficos de Galicia en los siglos IV y V". *Cuadernos de Estudios Gallegos* (en castelán): 367–383. ISSN 0210-847X.
* Larrea, Juan José; Pozo, Mikel (2019). "La Tarraconense occidental, de la reforma de Diocleciano a la reforma gregoriana". *El espacio provincial en la península ibérica*. Mélanges de la Casa de Velázquez (en castelán) **49–2**. pp. 133-163. § El problema clásico de los límites de la Tarraconense con Gallaecia en el Bajo Imperio. ISBN 978-84-9096-241-1. doi:10.4000/mcv.11161.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Borgoña (homónimos).
Escudo de armas da Casa de Valois-Borgoña (duques de Borgoña).
A **casa dos Valois-Borgoña** é unha rama menor da dinastía Valois.

Os Valois-Borgoña, duques de Borgoña, tiveron a súa orixe cando Xoán II de Francia (tamén duque de Borgoña como **Xoán I**) entregou como feudo o ducado de Borgoña ao seu fillo máis novo, Filipe o Atrevido.

A política expansionista dos membros desta dinastía deu lugar ao poderoso Estado borgoñón na baixa Idade Media e o Renacemento.

Distínguese da Casa de Borgoña dos Capetos, descendentes de Roberto II de Francia, aínda que ambas as casas pertenceron á dinastía dos Capetos.

Lista dos duques de Borgoña
---------------------------

* Filipe o Atrevido, duque de Borgoña como **Filipe II** (1363–1404)
* Xoán Sen Medo, duque de Borgoña como **Xoán II** (1404–1419)
* Filipe o Bo, duque de Borgoña como **Filipe III** (1419–1467)
* Carlos o Temerario, duque de Borgoña como **Carlos I** (1467–1477)
* María de Borgoña, duquesa titular de Borgoña (1477–1482)

Véxase tamén
------------

* Ducado de Borgoña
* Estado borgoñón
* Carlos o Temerario
* María de Borgoña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59027
* WorldCat
* VIAF: 81755213
* DeutscheBio: 137582277
* FAST: 349390
* GND: 137582277
* HDS: 047795
* LCCN: sh94007980

 |
O **Convento de Vilavella**, tamén coñecido coma **Conxunto de Vilavella**, é o nome co que se coñece a unha serie de construcións e monumentos situados na vila de Redondela, datados do século XVI. Está formado por un convento, unha igrexa e un cruceiro, que se atopan na entrada sur do casco urbano da cidade, a carón da N-550 procedente do Porriño.

Historia
--------

O convento comezouse a construír no ano 1501 e foi rematado en 1554, da man do arcipreste de Cerbeira e, anteriormente, párroco de Vilavella, García Prego de Montaos. No ano 1864 a igrexa sufriu un incendio no que se perdeu a parte do coro onde se atopaba o órgano.

A fonte de ingresos do convento residía no cobro dos foros polo arrendamento de terreos aos campesiños da vila. Malia todo, os pagamentos adoitábanse facer en millo, patacas, galiñas ou viño, en troques de cartos. Outra forma de obter ingresos foi a repostería, sendo aínda hoxe célebres na vila os cabelos de anxo, toronxa ou noces. En 1603 o concello de Pontevedra encargou á superiora Inés Avalle Mariño uns doces para agasallar ao arcebispo de Santiago Maximiliano de Austria, de visita nesa cidade. En 1867 representaron a España cos seus doces na Exposición Universal de París.

A orde de relixiosas Justinianas abandonou o convento no ano 1931, e cinco anos máis tarde, en 1936, acordouse ceder o conxunto arquitectónico ao Estado. Porén, xamais chegou a producirse o traspaso por mor do inicio da guerra civil española. En 1942 mercouno o industrial conserveiro José Otero González, invertendo nel moito diñeiro co propósito de que pasase novamente á Orde Justiniana, da que era agregado espiritual, para que establecese un colexio para Redondela.

Até o ano 2003 o convento permaneceu baleiro. Foi nese ano cando comezou a funcionar como restaurante e salón de vodas.

Notas
-----

1. ↑  "As confituras do convento na Exposición Universal de París". Arquivado dende o orixinal o 27 de decembro de 2013. Consultado o 18 de febreiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mosteiros e conventos de Galicia

### Ligazóns externas

* Visita virtual 360º, páxina do convento e da igrexa en TurGalicia.
A **casa de Lorena** (en francés: *Lorraine*; en alemán: *Lothringen*) foi unha dinastía da nobreza europea fundada no século XI polos condes de Metz e os condes de Alsacia, os irmáns Adalberto e Xerardo de Alsacia, que recibiron do emperador do Sacro Imperio Henrique III o Ducado de Lorena.

Entre os descendentes do duque Xerardo de Lorena (ca. 1030–1070), os sucesores directos do seu fillo primoxénito Teodorico (ca. 1055-1115) gobernaron como duques de Lorena até 1453; mentres que os do seu segundo fillo, Xerardo de Vaudémont (1057-1108), foron condes de Vaudémont e, desde 1473, duques de Lorena, até 1737.

E dinastía fortaleceuse a partir do século XV, despois da vitoria de Renato II (1451-1508), conde de Vaudémont e duque de Lorena, na batalla de Nancy.

No século XVIII, o duque Francisco III de Lorena casou coa arquiduquesa María Tareixa de Austria e desta forma emparentaron as casas de Lorena e Habsburgo, dando orixe á casa de Habsburgo-Lorena.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Casa de Habsburgo
* Sacro Imperio Romano Xermánico

### Ligazóns externas

* www.almanachdegotha.org

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2638011
* BNF: 14529010g
* CERL: cnp00544776
* DeutscheBio: 1075812380
* GND: 1075812380

 |
Coordenadas: 43°20′13″N 08°23′26″O﻿ / ﻿43.33694, -8.39056

Hospital Oncolóxico Rexional, Labaca.
O **Centro Oncolóxico de Galiza** é un centro hospitalario da Coruña inaugurado en 1972, que ten por obxectivo principalmente a prestación da asistencia sanitaria especializada en materia oncolóxica.

Funciona dende o ano 2008 como Consorcio, do que son partícipes a Fundación Centro Oncolóxico de Galiza, o concello da Coruña e o SERGAS.

Historia
--------

En 1953 creouse a Asociación Española Contra o Cancro, que se dedicaba basicamente á atención dos enfermos de cancro, para a atención dos seus coidados xerais e tamén tratamentos específicos, para o que recadaba fondos mediante cuestacións e doazóns.

A finais de 1960 a AECC decidiu crear centros monográficos que trataran aos doentes de cancro. O Estado Español adquiriu 20 equipos de cobalto, que foron empregados pola AECC para dotar os centros que creara, un deles na Coruña, sendo presidente da Xunta Provincial da AECC José Antonio Quiroga y Piñeyro.

En 1970 chégase a un acordo co Concello, que autoriza a crear un edificio pegado ao Hospital de Beneficencia Municipal Labaca, no que se abre unha unidade de cobalto 60 que, xunto coa que había na USC e á que despois se instalou en Povisa, eran toda a dotación radioterápica que existía en Galiza.

Co Servizo Nacional de Saúde estableceuse o pago dos servizos que se lles daba aos doentes a través dunhas tarifas xerais que había para todo o estado. En 1972 inaugúrase o centro, sendo director Francisco Carro.

Os centros dependentes da AECC, foron os de Zaragoza, Sevilla, A Coruña, València, Donostia e Barcelona. Este último pasou ao SNS antes de ser rematado. Co tempo, dado o encarecemento das tecnoloxías, do persoal especializado e das novas menciñas, a AECC decidiu irse desprendendo dos restantes.

Valencia e A Coruña constitúense en Fundacións Benéficas sen ánimo de lucro a mediados dos 80. A Fundación Centro Oncolóxico de Galiza José Antonio Quiroga y Piñeyro, constituíuse en 1987, sendo inscrita no rexistro de fundacións galegas se participando no seu padroado a Xunta de Galiza e o concello da Coruña.

Así veu funcionando ata o 2008. Ese ano, o 28 de maio, asinouse o convenio entre a Fundación Centro Oncolóxico de Galiza, concello da Coruña e SERGAS, polo que crean o Consorcio Oncolóxico de Galiza, entidade xurídica pública, de natureza institucional e de base asociativa, dotada de personalidade xurídica plena e independente da dos seus membros, adscrito á Consellería de Sanidade, ao que a Fundación contribúe o coa totalidade da capacidade asistencial do Centro Oncolóxico.

O Servizo Galego de Saúde contribúe ao consorcio co financiamento necesario para a prestación da asistencia sanitaria e mediante o contrato-programa co consorcio, que permitirá vincular o seu financiamento cos criterios de planificación do Servizo Galego de Saúde e as necesidades dos usuarios.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Centro Oncolóxico de Galiza

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20551352
* Dialnet: 1193213

 |
Caravasar en Karaj, Irán.
Un **caravasar** é un albergue para viaxeiros e comerciantes con instalacións para o almacenamento seguro das mercancías e cortellos para os animais de carga, situado nas longas rutas comerciais ou de peregrinación do mundo musulmán. Deste xeito, a maior concentración de caravasares atopámola en Asia Central, aínda que tamén se estendeu o seu uso polo norte de África e Europa suroriental. Neste caso os caravasares non xogaron un papel fundamental nas grandes rutas comerciais asiáticas, aínda que foron grandes dinamizadores da economía interior da zona, xa que conectaban as cidades e portos máis importantes. Situábanse a 30 km, por regra xeral, uns dos outros.

A palabra caravasar, ou na súa forma menos estendida "caravanserai", provén do persa *karawan saray*, composta por caravan (كاروان, que significa viaxeiros), e sarai (سرا, que significa hostal, refuxio ou pazo). De tódolos xeitos, tamén reciben o nome de *khan*.

Descrición arquitectónica
-------------------------

A arquitectura dun caravasar baséase nas regras xeométricas e no seu deseño empréganse un número limitado de elementos arquitectónicos definidos pola ríxida tradición. Aínda así estas pezas articúlanse, combínanse e multiplícanse de xeito que, a pesar de certa unidade estilística, cada caravasar presenta as súas propias particularidades.

Os caravasares, xeralmente, son edificios de planta cadrada ou rectangular que contan con soamente unha porta o suficientemente larga como para que, aberta de par en par, poidan acceder sen problemas bestas grandes ou moi cargadas, como por exemplo os camelos da Ruta da Seda. Este acceso conducía normalmente a un patio amplo que, case sempre, non tiña cuberta. Nas paredes interiores que arrodean o mencionado espazo sitúanse un número de recintos idénticos uns aos outros onde acomodar aos viaxeiros e aos seus servidores. Evidentemente, o espazo do caravasar contaba tamén con cortellos para os animais e almacéns para gardar de xeito seguro as mercadorías. Na maior parte das ocasións os caravasares, para lograr unha mellor protección do que agochaba no interior e persuadir aos posibles agresores, estaban fortificados.

Co tempo os caravasares fóronse sofisticando e ofrecendo novos luxos ou comodidades aos seus hóspedes. De tal xeito, moitos contaron con baños, casas do té e mesquitas. Co tempo tamén foi común que o patio se habilitase como espazo comercial, é dicir, unha auténtica praza na que se situaban postos para a compra de mercadorías necesarias para a viaxe e diferentes artigos.

Notas
-----

1. ↑  Quintáns, C. Caravanserais: Sultanhan de Kayseri y de Aksaray Arquivado 02 de xullo de 2012 en Wayback Machine. en Tectónica Blog. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186347
* AAT: 300007148
* EBID: ID
* GEC: 0088478
* GND: 4333015-0
* LCCN: sh85020066

 |
O **Centro de Documentación e Recursos Feministas de Vigo** alberga unha das coleccións máis amplas de libros de temas feministas en España. Creouse en 2010, está localizado no segundo andar da Biblioteca Pública de Vigo Juan Compañel. Depende da Concellaría de Igualdade do Concello de Vigo.

Historia
--------

Obradoiro de edición en Wikipedia, 2019Foi inaugurado o 25 de marzo de 2010 e creouse a partir dos 8.500 títulos, 150 revistas e 930 pezas audiovisuais recompilados durante 25 anos polo Grupo de Estudios sobre a Condición da Muller Alecrín. A este material que data desde os anos 80 súmase o fondo documental da Concellaría de Igualdade do Concello de Vigo.

Actividades
-----------

O centro de documentación, situado na Biblioteca Pública Central de Vigo é un servizo de xestión de información, documentación e materiais de traballo sobre muller, xénero e igualdade dirixido ao público en xeral ou ao persoal especializado.

Ademais dos servizos de atención directa ou telemática, sala de lectura, préstamo e asesoramento documental, o centro realiza actividades de extensión cultural, exposicións, animación, lectura, charlas, debates e obradoiros.

Notas
-----

1. 1 2  "Más bibliotecas | Biblioteca Pública de Vigo Juan Compañel". *bibliotecas.xunta.gal*. Consultado o 27/2/2019.
2. ↑  "La Biblioteca Central aloja el nuevo Centro de Documentación de Recursos Feministas". *La Voz de Galicia*.
3. ↑  "Vigo estrena un centro de recursos feministas". *El Correo Gallego* (en castelán).
4. 1 2  "Concello de Vigo: Concellería de Igualdade".
5. ↑  "Un curso enseña a mujeres a editar e incluir contenidos en Wikipedia y Galipedia". *Faro de Vigo* (en castelán).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centro de Documentación e Recursos Feministas de Vigo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Rede de Centros de Documentación e Bibliotecas de Mulleres

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61902084
* WorldCat
* VIAF: 313245276

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caramelo (homónimos).
Caramelos con sabor a eucalipto.
Un **caramelo** é unha lambetada ou alimento doce que se come por gusto máis ca por nutrición.

Historia
--------

Nun principio, facíanse en base a azucre, que ía gotexando devagar nun estado semilíquido na pedra da cociña ou na prancha das cociñas de ferro. Despois acadaron gran diversificación, con diferentes sabores, texturas, montados sobre un pau etcétera e na actualidade a inmensa maioría de caramelos son elaboradas en cantidade e con técnicas industriais, polo que se pode dicir que xa son poucas as casas nas que se segue a facer caramelo torrando azucre.

Etimoloxía
----------

O máis probábel é que a palabra caramelo, exportada a moitas das linguas occidentais, veña do galego, pola semellanza da consistencia e determinadas aparencias desta preparación ás das candeas que forma o xeo cando as pingas que caen dun tellado se conxelan, chamadas carambos, ou en diminutivo: carambelo, de aí caramelo.

Notas
-----

1. ↑  Artigo sobre termos exportados do galego a outras linguas en Portal das Palabras

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lambetada

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre gastronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 61°27′50″N 023°43′59″L﻿ / ﻿61.46389, -23.73306

Entrada ao TESC.
O **Centro de Exhibicións e Deportes de Tampere** (en finés **Tampereen Messu- ja Urheilukeskus**, tamén coñecido polas súas siglas en inglés **TESC**) é un complexo multiproposito situado no barrio de Härmälä de cidade de Tampere (Finlandia), na área do antigo aeroporto de Härmälä e próximo ao límite municipal con Pirkkala. Foi inaugurado en 1985 e en 2022 conta con cinco espazos destinados a feiras, e usos deportivos principalmente para fútbol e atletismo, así comoo para reunións e concertos. O complexo é propiedade da cidade de Tampere, que posúe o 65% das accións, mentres que Tampereen Messut posúe o resto.

O Centro de Exhibicións e Deportes de Tampere fundouse no ano 2005. Os seus propietarios son a cidade de Tampere e Tampereen Messut Oy. O programa de feiras inclúe 20 eventos tanto para profesionais como para público xeral. O TESC recibe cada ano en torno a un millón de visitantes nos seus eventos.

O Centro de Exhibicións e Deportes de Tampere é tamén un centro de adestramento e competición de atletismo, fútbol, fútbol sala e floorball. O TESC ten, entre outras, unha pista de atletismo de seis carrís e 300 m e unha cancha de fútbol de tamaño completo. A bancada máis grande do complexo ten capacidade para 1 500 persoas.

Pavillóns
---------

O *Pirkkahalli*.
Entrada ao TähtiAreena.
* O A-halli ou *Pirkkahalli* é un pavillón de adestramento para carreiras e saltos atletismo e fútbol finalizado en 1985. No centro da pista hai un área con céspede artificial rodeada por unha pista de seis carrís e 300 m de longitude. As bancadas do pavillón A teñen capacidade para 1 500 persoas.
* O B-halli é un pavillón de adestramento para ximnasia e lanzamentos de atletismo finalizado en 1927.
* O C-halli é un pavillón de adestramento de fútbol cun campo completo de céspede artificial que foi finalizado en 1998.
* O D-halli está destinado a adestramentos de fútbol sala e floorball. Completouse en 2006.
* O E-halli ou *TähtiAreena* é un pavillón finalizado en 2013 no que se realizan feiras, concertos e eventos corporativos. Ten capacidade para 3 100 persoas en concertos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Hallitilat" (en finés). TESC. Consultado o 20 de novembro de 2022.
2. ↑  Järvelä, Kaisa (12 de setembro de 2013). "Jättikonsertit saivat oman kodin". *Aamulehti* (en finés). p. B18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centro de Exhibicións e Deportes de Tampere*** |

* Tampereen Messu- ja Urheilukeskus Oy
* Imaxes do Centro de Exhibicións e Deportes de Tampere en VirtualTampere.com
Seh-Dong-Hong-Beh, unha líder das amazonas de Dahomey.
As **amazonas de Dahomey** ou **mino** (que quere dicir "as nosas nais") foron unha unidade militar composta completamente por mulleres fon do antigo Reino de Dahomey, na actual República de Benín, que durou até finais do século XIX. Foron chamadas así polos europeos e os historiadores por mor da súa semellanza coas míticas amazonas da antiga Anatolia e o mar Negro.

Orixe
-----

Amazonas de Dahomey arredor de 1890.
O rei Houegbadja (que gobernou dende 1645 até 1685), o terceiro rei de Dahomey, foi o que orixinalmente comezou o grupo que se convertería nas amazonas como un corpo de cazadoras de elefantes chamado o *gbeto*.

O fillo de Houegbadja, o rei Agaja (que gobernou dende 1708 até 1732) estabeleceu un grupo de gardacostas feminino armado con mosquetes. Os mercantes europeos rexistraron a súa presenza. Segundo a tradición, Agaja desenvolveu o equipo de gardacostas nunha milicia e utilizounas con éxito na vitoria de Dahomey sobre o reino veciño de Savi en 1727. O grupo de mulleres guerreiras recibiu o nome de *mino*, que quere dicir "as nosas nais" na lingua fon, por parte do exército masculino de Dahomey. Porén, outras fontes suxiren que foi a irmá máis vella do rei Agaja, a raíña Hangbe, a gobernante que estabeleceu a unidade, mais existen dúbidas sobre se a raíña Hangbe realmente existiu.

Durante o goberno do rei Ghezo (que gobernou dende 1818 até 1858), Dahomey volveuse cada vez máis militarista. Ghezo puxo grande importancia no exército, incrementando o orzamento e formalizando a súa estrutura. Mentres que as narrativas europeas refírense ás mulleres soldado como "amazonss", elas chamábanse a si mesmas *ahosi* (esposas do rei) on *Mino* (as nosas nais). Os europeos intercambiaron bens como coitelos, baionetas, armas de fogo e utensilios en troques de prisioneiros que Dahomey capturaba durante as súas guerras.

Notas
-----

1. ↑  Alpern 1998, p. 20.
2. 1 2  Law 1993.
3. ↑  Alpern 1998, p. 44.
4. ↑  Macdonald, Fleur (26 de agosto de 2018). "The legend of Benin’s fearless female warriors". *BBC* (en inglés). Consultado o 26 de agosto de 2018.
5. ↑  Google Cultural Institute (ed.). "Dahomey - Google Arts & Culture" (en inglés). Consultado o 29 de outubro de 2018.

* Portal:Muller
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: COE.

O **Comité Olímpico Ecuatoriano** (COE) é o organismo responsable da representación de Ecuador nos Xogos Olímpicos. Foi creado en 1938 e recoñecido polo Comité Olímpico Internacional en 1959. Os estatutos do *Comité Olímpico Ecuatoriano* foron aprobados oficialmente polo Comité Olímpico Internacional en Toquio, con ocasión dos Xogos Olímpicos de 1964, e foi reafirmado mediante a última reforma en xaneiro de 2003. A súa duración ao mando do deporte ecuatoriano é indefinido.

A súa sede está na cidade de Guayaquil.

Notas
-----

1. 1 2  "Antecedentes - EcuadorCOE.org.ec". Arquivado dende o orixinal o 06 de xullo de 2008. Consultado o 06 de xullo de 2008.
2. ↑  Lista de departamentos del COE - EcuadorCOE.org.ec

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ecuador nos Xogos Olímpicos

### Ligazóns externas

* Páxina oficial (arquivada) *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q511559
* WorldCat
* VIAF: 123737578

 |
**Chalet**, coñecidos tamén baixo a denominación **AFP-366**, foi unha serie de satélites artificiais adicados á espionaxe electrónica pertencente á Oficina Nacional de Recoñecemento dos Estados Unidos. Foron os sucesores da serie de satélites Canyon, cuxa numeración continuaron, e tamén pertencían ao Programa 7500. Estaban adicados á interceptación de comunicacións pero tamén eran capaces de recoller telemetría de mísiles. Eran lanzados a órbitas case xeoestacionaria, dunhas 24 horas de duración pero diferentes apoxeo e perixeo para mellorar a triangulación de sinais.

Usaban antenas de ata 38 m de diámetro e estaban estabilizados nos tres eixos. Lanzáronse un total de seis satélites Chalet mediante foguetes Titan, cinco deles chegando a órbita sen problemas e un perdido durante o lanzamento.

O nome do satélites cambiou de Chalet a **Vortex** cando o primeiro foi desvelado polo New York Times en 1979. Algo semellante ocorreu en 1987, cando pasaron a coñecerse como **Mercury**.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Satélite | Data | Sitio de lanzamento | Foguete | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chalet 8 (Vortex 8) | 10 de xuño de 1978 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan IIIC | Éxito | Primeiro lanzamento dun Chalet. |
| Vortex 9 (Chalet 9) | 1 de outubro de 1979 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan IIIC | Éxito |  |
| Vortex 10 (Mercury 10, Chalet 10) | 31 de outubro de 1981 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan IIIC | Éxito |  |
| Vortex 11 (Mercury 11, Chalet 11) | 31 de xaneiro de 1984 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan 34D | Éxito |  |
| Mercury 12 (Vortex 12, Chalet 12) | 2 de setembro de 1988 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan 34D | Fallo | Fallo da última etapa. |
| Mercury 13 (Vortex 13, Chalet 13) | 10 de maio de 1989 | Cabo Cañaveral, rampla de lanzamento 40 | Titan 34D | Éxito | Último lanzamento dun Chalet. |

Notas
-----

* Mark Wade (2018). "Chalet" (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2018.
* Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Chalet / Vortex / Mercury 8, 9, 10, 11, 12, 13" (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Canyon (satélites artificiais)
* Titan IIIC
* Titan 34D
**Antonio Gómez Rigueira**, nado en 1937, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Mestre de profesión, foi director do colexio público de Alfoz dende 1978 ata a xubilación. Foi nomeado alcalde de Alfoz polo gobernador civil en 1969. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou como independente a candidatura de UCD á alcaldía de Alfoz e foi elixido alcalde. Nas municipais de 1983 presentouse como independente nas listas de Coalición Galega e volveu ser elixido alcalde. Nas municipais de 1987 encabezou a candidatura de AP e foi reelixido. Volveu ser elixido alcalde polo PPdeG nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta, ata que en 2007 decide abandonar a política.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:' |  **Alcalde de Alfoz** 1969 - 2007 | Sucesor:**Emilio Lousas Muíña** |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Alfoz

### Ligazóns externas

* Noticia[*Ligazón morta*] en *La Voz de Galicia*
Luís Seoane, secretario de actas da Agrupación Nacionalista Independente
A **Agrupación Nacionalista Independente** foi unha organización política de carácter galeguista fundada en 1931 e que se integrou no Partido Galeguista.

Traxectoria
-----------

A Agrupación Nacionalista Independente fundouse por iniciativa de Xoán Xesús González en Santiago de Compostela en 1931, o seu presidente era Lois Tobío Fernández, o vicepresidente Ricardo Carballo Calero, o secretario xeral o propio Xoán Xesús e o secretario de actas Luís Seoane.

A principal actividade do grupo consistiu na organización do primeiro gran mitin galeguista que se celebrou tras a constitución da II República e que se celebrou en Compostela o 10 de maio e no que interviron Castelao, Valentín Paz Andrade, Álvaro das Casas e Ramón Otero Pedrayo entre outros. O grupo integrouse no Partido Galeguista, o que levou ao abandono de Xoán Xesús González.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marcos Seixo, *Limiar* en *A modelo de Paco Asorey*, Xerais, 2002
*Para José Antonio Santos Guede (Ourense 1971), escritor, véxase Toño Guede*.

**Antonio Guede Quintas**, nado en Gaspar (Cantoña, Baños de Molgas) e finado en Jessup (Pensilvania) o 13 de novembro de 1937, foi un sindicalista e militante libertario galego.

Traxectoria
-----------

Natural de Gaspar e alumno de José Castro. Mineiro, viviu 30 anos en Norteamérica, residindo en Pensilvania e o Canadá. En 1924 subvencionou a viaxe de José Ledo Limia e outros dezaseis galegos aos Estados Unidos, contando coa colaboración de militantes de México. Colaborou en *Cultura Proletaria* de Nova York entre 1927 e 1929, en *El Libertario* de Madrid e *Sagitario* de Tampico. Morreu en Jessup. Á súa morte o Centro de Estudios Sociales de Jessup colocou un lazo de seda coa inscrición "Centro de Estudios Sociales de Jessup - CNT-AIT-FAI". En xaneiro de 1938 José Ledo Limia escribiu unha necrolóxica de Antonio Guede (con fotografía) en *Galicia Libre*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela: Positivas. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Ficha en Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (G)
**Carrero Bianco** é unha banda galega de electropop fundada no ano 2009 en Ferrol. Ata a data leva publicados tres álbums e un EP.

Historia
--------

A banda nace no ano 2009 en Ferrol formada por Rocío Bianco, Blas Bianco (membro de Triángulo de Amor Bizarro nos seus prmeiros tempos), Joaquín Bianco e Agostinho Bianco. O seu primeiro concerto foi no mes de setembro na Festa das Meninas de Canido. En menos dun ano Carrero Bianco chegaría a tocar no Festival do Norte e no Vigo Transforma.

O 10 de outubro de 2010 Carrero Bianco autoedita o seu álbum de estrea, *Oferta de Lanzamiento*, formado por oito temas e dúas remesturas, unha delas realizada por Projecto Mourente.

En 2011 a batería Rocío Bianco e o baixista Blas Bianco deixan a banda e son substituídos por Tony (bases e sintetizadores) e Carlota Barro (batería electrónica). Coa nova formación en xaneiro de 2012 publicaron o EP de seis temas *Blister*.

No ano 2012 a banda colabora co tema "Horse Cum" no recompilatorio *Galician Bizarre II*. O día 10 de setembro de 2013 Carrero Bianco autoedita o seu segundo álbum, *Horror! Horror!*, gravado en La Casa Bianco (Canido, Ferrol).

En 2016 o grupo publicou a través do selo ferrolán Ferror Records o seu terceiro álbum, *Ejército Celeste*. No ano 2017 o selo reedita *Horror! Horror! nunha edición limitada en CD.*

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Oferta de Lanzamiento* | 2010 | autoeditado |
| *Blister* | 2012 | autoeditado |
| *Horror! Horror!* | 2013 | autoeditado |
| *Ejército Celeste* | 2016 | Ferror Records |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  "Carrero Bianco". *La Fonoteca*. Consultado o 8 de novembro de 2018.
2. ↑  "Oferta de Lanzamiento by Carrero Bianco". *Bandcamp*. Consultado o 8 de novembro de 2018.
3. ↑  "Blister by Carrero Bianco". *Bandcamp*. Consultado o 8 de novembro de 2018.
4. ↑  "Galician Bizarre II by VV.AA". *Bandcamp*. Consultado o 8 de novembro de 2018.
5. ↑  "Horror! Horror! by Carrero Bianco". *Bandcamp*. Consultado o 8 de novembro de 2018.
6. ↑  "Ejército Celeste by Carrero Bianco". *Bandcamp*. Consultado o 8 de novembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bandcamp do grupo
**Alfredo Espinosa Oribe**, nado enBilbao, en 1903 e finado en Vitoria o 24 de xuño de 1937, foi un médico e político republicano vasco, membro do primeiro goberno autónomo do País Vasco. Foi asasinado polos franquistas durante a Guerra Civil.

Traxectoria
-----------

Estudou Medicina na Universidade de San Carlos de Madrid, onde formou parte dos grupos estudantís opostos á monarquía de Afonso XIII e á ditadura de Primo de Rivera. En 1926 obtivo o título de médico, volvendo a Bilbao, sendo posteriormente responsable da área de radioloxía do Hospital de Basurto.

Á parte do seu labor profesional, Espinosa foi moi activo nos círculos republicanos da política biscaíña. Elixido concelleiro do concello de Bilbao o 12 de abril de 1931 nas listas da Conxunción Republicano Socialista. Coa chegada da República foi nomeado membro da comisión xestora da Deputación de Biscaia. Máis tarde foi Gobernador Civil de Burgos e de Logroño. Coa constitución de Unión Republicana, en 1934, Espinosa foi elixido o seu presidente en Biscaia. Ao estalar a Guerra Civil, foi nomeado comisario de Comunicacións na Xunta de Defensa de Biscaia creada en agosto de 1936. Tras a aprobación do Estatuto de Autonomía, Espinosa integrouse no goberno presidido por José Antonio Aguirre, como conselleiro de Sanidade.

Durante o breve período do seu mandato (outubro de 1936 - xuño de 1937) e a pesar do cada vez máis reducido territorio sobre o que exercía a súa administración o Goberno de Euskadi, consagrou os seus esforzos a mellorar as condicións da poboación que sufría a guerra. Fíxose cargo da Cruz Vermella no País Vasco, promoveu a hixiene rural e organizou a asistencia social a refuxiados e fillos de milicianos falecidos, mediante a creación de fundacións benéficas. Promoveu tamén a creación da facultade de Medicina na Universidade Vasca, creada polo Goberno Vasco, no Hospital de Basurto. Tamén se significou na prevención da represión arbitraria.

En xuño de 1937, viaxaba en avión dende Tolosa (Francia) cara a Santander, onde se retiraron os restos do Exército Vasco, pero o aparello aterrou na praia de Zarautz, por traizón do seu piloto. As autoridades franquistas detivérono e trasladárono á prisión de Vitoria. Alí foi xulgado sumariamente e condenado á morte por "adhesión á rebelión", sendo executado o 24 de xuño de 1937, dous días despois de ser detido.

Hospital Alfredo Espinosa
-------------------------

Está previsto que no 2016 se inaugure o hospital de Urduliz, que leva o nome de Alfredo Espinosa. Este hospital atenderá á poboación da Marxe Dereita da ría de Bilbao.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4892461
* Auñamendi: 41780

 |
Logotipo
Un dos produtos da empresa **Cervexas Txorierri**: *GOLDEN ALE*.
**Cervexas Txorierri** (Txorierri Garagardoak en éuscaro) é un cervexeiro do País Vasco, situado en Sondika (Biscaia). Empezou a comercializar os seus produtos en setembro de 2016. Produce cervexa artesá, utilizando procedementos naturais tradicionais.

liña de produtos
----------------

As Cervexas están elaboradas utilizando unicamente os máis frescos e exclusivos ingredientes. Cebadas malteadas e unha fina selección de lúpulos para outorgarlle ás cervexas a súa amargor característico, con sensacións herbales. Produce catro tipos de cervexaː

*GOLDEN ALE*: Cervexa dourada, lixeira, de carácter doce e maltoso, aroma froiteiro e lixeiro sabor a lúpulo. 

* IBU-Amargor: 18
* EBC-Cor: 7
* ABV: 5.5 %

AMBAR: Cor ambar, afrutado e delicado aroma a lúpulo. Sabor lixeiramente doce proveñen da utilización de maltes caramelizadas e o método de elaboración que dá o toque característico desta cervexa.

* IBU-Amargor: 18
* EBC-Cor: 20
* ABV: 5.5 %

*BLONDE:*

* IBU-Amargor: 28
* EBC-Cor: 6
* ABV: 4.6 %

*BEST BITTER*: Clásica e suave cervexa pale ale cor bronce.
Equilibrada maltosidad e amargor con saborosos aromas de lúpulos británicos.

* IBU-Amargor: 33
* EBC-Cor: 22
* ABV: 5.5%

Ligazóns externas
-----------------

Cervexas Txorierri, web oficial.
**Air** é un dúo francés, de Versalles, que fai música electrónica, composto por Nicolas Godin e Jean-Benoît Dunckel. A súa música caracterízase por un ambiente lento, e un son orixinal e psicodélico. O nome de Air é o acrónimo de Amour, Imagination, Rêve (Amor, Imaxinación, Soño). Foron etiquetados dentro do movemento denominado French Touch.

O debut de Air produciuse co lanzamento do EP, Premiers Symptômes, que foi seguido polo álbum Moon Safari, aclamado pola crítica, seguido polo relanzameto de Premiers Symptômes e a publicación dos álbums *The Virgin Suicides* (banda sonora), *10 000 Hz Legend*, *Everybody Hertz*, *Talkie Walkie* e *Pocket Symphony*.

O seu traballo máis recente, *Pocket Symphony*, foi lanzado en marzo de 2007.

Álbums en estudio
-----------------

| Título | Ano de lanzamento |
| --- | --- |
| *Moon Safari* | 1998 |
| *The Virgin Suicides* | 2000 |
| *10 000 Hz Legend* | 2001 |
| *Talkie Walkie* | 2004 |
| *Pocket Symphony* | 2007 |

### Outros álbums

| Título | Ano de lanzamento |
| --- | --- |
| *Premiers Symptômes* | 1999 |
| *Everybody Hertz* | 2002 |
| *City Reading (Tre Storie Western)* | 2003 |
| *Late Night Tales: Air* | 2006 |

B.S.O.
------

Air colaboraron en dúas ocasións con Sofia Coppola: *The Virgin Suicides* foi a banda sonora orixinal do filme homónimo (2000), e participaron na banda sonora de *Lost in Translation* (2003) co tema "Alone in Kyoto".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* web oficial
* myspace

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q318452
* WorldCat
* VIAF: 137113344
* AllMusic: mn0000607202
* BIBSYS: 1507616672569
* BNF: 140100943
* Discogs: 2770
* Genius: Air
* GND: 5124946-7
* IMDb: nm2224447
* ISNI: 0000 0001 2369 4584
* LCCN: n79085260
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0018769
* SUDOC: 077442148
* TMDb: 17232

 |
Carretilla.
Unha **carretilla** (tamén chamada **carreta**) é un carro pequeno de man normalmente dunha soa roda cun caixón para colocar carga, que incorpora dúas barras na parte posterior, está deseñado para ser propulsado por unha soa persoa e é utilizado para o transporte a man de carga en distancias curtas.

A carretilla é unha ferramenta ergonómica para transportar diferentes materiais ou ferramentas. É de uso común en obras de construción, en horticultura e xardinaría, así como en granxas. O principio no que se basea o seu funcionamento é o da panca asociado coa posición do centro de gravidade cara á base do centro de apoio (a roda), que lle outorga unha gran eficiencia.

Competición
-----------

En Galiza faise unha competición chamada Rally de Carretillas en Vila de Cruces, que ten a carretilla como principal protagonista, ademais dunha exposición de carretillas decoradas por artistas e deseñadores gráficos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Carretilla*.
2. ↑  "El tradicional Rali de Carretillas toma hoy la salida en Vila de Cruces". *Faro de Vigo*, 10/8/19.
3. ↑  Rally de Carretillas de Vila de Cruces.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Carretilla Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q175334
* AAT: 300212906
* GND: 4671712-2
* JSTOR: wheelbarrows
* NDL: 00577186

 |
**Cinecittà** é un complexo de teatros e estudios que se encontra na periferia oriental de Roma, e que constitúe o vértice da industria cinematográfica italiana, pois alí é onde se gravan numerosos filmes e se producen moitos shows televisivos. É mesmo utilizado por moitos directores estranxeiros.

Nacemento
---------

A historia de Cinecittà comeza durante o fascismo. Despois dunha serie de longametraxes que nas primeiras décadas do século XX deran a coñecer a cinematografía italiana no mundo, nos anos vinte a industria cinematográfica italiana entra en crise quedando á sombra dotras como a norteamericana ou a alemá contemporánea (Fritz Lang, G. W. Pabst, F. W. Murnau). En 1931 o réxime fascisa, que recibía o apoio dalgúns intelelectuais que sostiñan fortemente a importancia do cinema como instrumento de propaganda, promoveu unha lei tendente a penalizar as importacións e a estimular a produción nacional.

En 1936, Mussolini pon a primeira pedra e despois de máis dun ano de obras, o complexo é inaugurado en abril de 1937. En 1943 foi bombardeado polos nazis. Nos últimos dous anos de guerra as instalacións foron ocupadas polos nazis, que as utilizaron como lugar de concentramento de presos.

A época dourada
---------------

Despois da guerra foi recuperando a actividade e durante os primeiros anos de funcionamento Cinnecittà foi lugar de traballo para moitos dos grandes mestres do cinema italiano: Luchino Visconti, Roberto Rossellini ou Vittorio De Sica. Desta época son grandes filmes como *La Dolce Vita* de Federico Fellini (un símbolo da Italia dos cincuenta), *Bellissima* de Visconti ou *Roma*, tamén de Fellini.

Nos anos cincuenta prodúcese a explosión de producións americanas en Cinecittà con obras como *Ben-Hur* ou *Quo vadis?*.

Producións recentes
-------------------

Nos últimos anos algúns directores de talle mundial escolleron estes estudios para as súas producións. Pódense destacar *Gangs of New York* de Martin Scorsese ou a serie televisiva *Rome*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q728399
* WorldCat
* VIAF: 141149043
* EBID: ID
* GeoNames: 3178677
* IMDb: co0067980
* MusicBrainz: ID

 |
Eritrocitos do sangue humano, sen núcleo
Eritrocitos de ra. Anfibios, aves e réptiles posúen eritrocitos con núcleo
Un **acariocito** ou **acariota** é unha célula sen núcleo, coma os virus ou os glóbulos vermellos (os eritrocitos humanos carecen de núcleo despois de desenvolverse, ao revés que os doutras especies), libre de orgánulos e metabolismo. Porén, poden posuír información xenética, en forma de ADN ou ARN, e transcriptases inversas que lle permiten infectar unha célula (no caso dun virus). Os acariocitos non forman parte dos sete rangos principais de taxóns.

Análise sobre o concepto de vida
--------------------------------

Virus do VIH
Até a década de 2010, o termo "acariota" non se aplicaba aos organismos vivos, capaces de reproducirse sen necesitar un organismo hóspede: un organismo unicelular sen núcleo dise que é un procariota, en oposición aos eucariotas, organismos unicelulares ou pluricelulares caracterizados en particular pola presenza dun núcleo.

Hai virus, coma os da inmunodeficiencia humana con estruturas externas de membrana lipídica denominada envoltura viral e outras internas chamadas cápsidas, porén ningún virus posúe núcleo.

Con todo, o debate sobre a definición de vida baséase en nocións complexas e este debate está aberto de novo: ao ampliar a definición de vivir a unha entidade que diminúe o nivel de entropía e que se reproduce cometendo erros, os virus poderían considerarse vivos. Así, algúns dos acariocitos, aqueles que poden ser replicados, poderían considerarse vivos.

Notas
-----

1. ↑  "Termo acariocito". *bUSCcatermos*.
2. ↑  Les virus sont-ils des êtres vivants ? (en francés)
3. ↑  Les différences entre virus et êtres vivants Arquivado 29 de setembro de 2020 en Wayback Machine. en L'internaute (en francés)
4. ↑  111864 (14-1-2022). "Podemos considerar os virus como seres vivos? (en francés)". *Sciencesetavenir.fr*. .
**Antonio Hidalgo Rodríguez**, nado en Sevilla o 22 de xaneiro de 1943 e finado o 6 de marzo de 2014, é un exfutbolista español que xogaba na demarcación de defensa.

Traxectoria
-----------

Comezou a destacar nas categorías inferiores do Real Betis Balompié, de onde marchou cedido ao CF Extremadura antes de fichar polo CD Badajoz.

Xogando no club estremeño estivo a punto de fichar polo Atlético de Madrid pero finalmente fichou polo Celta de Vigo na tempada 1968/69, a que sería a última tempada dunha longa etapa na Segunda División.

Militou no Celta oito tempadas, disputando 171 encontros, anos nos que chegou a participar no debut do equipo nunha competición europea, na Copa da UEFA na tempada 1971/72. Tamén viviu o descenso a Segunda do ano 1975 e o conseguinte ascenso dous anos despois.

Finalmente deixou o club no verán de 1976.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1971-72 (debut na Copa da UEFA) |
| --- |
| Gost  ·  Pedrito  ·  Manolo  ·  Domínguez  ·  Hidalgo  ·  Juan  ·  Rivera  ·  Almagro  ·  Lezcano  ·  Rodilla  ·  Jiménez  ·  Rivas |
| Alarcia  ·  Castro  ·  Sanromán  ·  Navarro  ·  Canario  ·  Suco II  ·  Payno  ·  Fernández Amado  ·  Villar  ·  Dolfi  ·  Doblas  ·  Robles  ·  Yáñez |
| Adestrador: Juan Arza |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383086
* WorldCat
* VIAF: 86751024
* BNE: XX1093298
* BDFutbol: 5677

 |
Unha recreación moderna de carreiras de carros en Puy du Fou.
Unha **carreira de carros** (en grego antigo: ἁρματοδρομία, *harmatodromia*, en latín: *ludi circenses*) era un dos máis populares deportes na Grecia antiga, no Imperio Romano e no Imperio Bizantino. A carreira de carros era perigosa tanto para os condutores como para os cabalos e eran comúns as feridas graves e mesmo a morte, mais ese perigo engadía emoción e interese ós expectadores. As carreiras de carros podían ser vistas por mulleres, que tiñan prohibidos ver moitos outros deportes. Na forma romana da carreira de carros, había equipos que representaban diferentes grupos de patrocinadores que ás veces competían polos servizos de condutores especialmente habilidosos. Ó igual que en deportes modernos como o fútbol, os espectadores adoitaban apoiar un único equipo, identificándose fortemente a si mesmos coa súa sorte, así a violencia xurdía a miúdo entre afeccionados rivais. As rivalidades eran ás veces politizadas, cando os equipos se asociaban con ideas sociais ou relixiosas na competición. Isto permite explicar o motivo polo cal os emperadores romanos e bizantinos tomaron o control dos equipos e nomearon a moitos funcionarios para supervisalos.

O deporte perdeu popularidade en Occidente despois da caída de Roma. Sobreviviu durante un tempo no Imperio Bizantino, onde as faccións romanas tradicionais seguiron a desempeñar un papel salientable durante varios séculos, gañando influencia en asuntos políticos. A súa rivalidade culminou coa revolta de Nika, que marcaron o esmorecemento gradual do deporte.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Chariot Races (United Nations of Roma Victrix (UNRV) History – Roman Empire)
* The Circus: Roman Chariot Racing (VRoma: A Virtual Community for Teaching and Learning Classics)Arquivado 20 de setembro de 2017 en Wayback Machine.
* The Games: Chariot Racing
* Historic Overview: Roman Army and Chariot Racing (The Roman Army and Chariot Experience (RACE) Jerash Jordan)
* Peter Donnelly – Some Observations on Roman Chariot-RacingArquivado 26 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.
* Pasko Varnica - Sports In Antiquity

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1164462
* AAT: 300379179
* EBID: ID
* GND: 4802809-5

 |
**Alfredo Bautista Alconero**, coñecido como **Reisiño** e **Rey**, nado en Ponteareas o 4 de novembro de 1912 e finado no Porriño o 13 de decembro de 2000, foi un debuxante e político galego.

Traxectoria
-----------

Facía caricaturas e debuxaba os carteis do cine de Ponteareas. Militante das Juventudes Socialistas Unificadas. Futbolista. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 21 de xullo co seu irmán Manuel Bautista Alconero **Piruel**. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar, foi condenado a cadea perpetua. Catro días despois conmutáronlle a pena por 30 anos de cárcere. Cumpriu a condena no campo de concentración da Illa de San Simón, onde fixo caricaturas de varios dos alí recluídos. Saíu en liberdade en 1940, casou e instalouse no Porriño. Traballou en Zeltia e foi adestrador deportivo.

Recoñecementos
--------------

O Seminario de Estudos Porriñeses Alfredo Bautista Alconero leva o seu nome.

Vida persoal
------------

Casou con Charo Hermida.

Notas
-----

1. ↑  *El Tea*, 16-11-1912, p. 72.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, Vigo, 15-12-2000, p. 72.
3. ↑  "Seminario de Estudos Porriñeses Alfredo Bautista Alconero". Arquivado dende o orixinal o 07 de outubro de 2017. Consultado o 30 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paz Antón, Xosé Ramón (2007). *O Porriño 1936*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 978-84-8341-157-5.
* Antonio Caeiro e outros (1995). *Aillados*.

### Ligazóns externas

* Namorarse en San Simón

* 

* Alfredo Bautista Alconero na páxina web *Nomes e Voces*.