**Publius Licinius Egnatius Gallienus**, nado no 218 e finado no 268, foi un emperador romano.

Traxectoria
-----------

Era fillo do emperador Valeriano e a súa esposa Egnazia Mariniana. Naceu no 218 e foi nomeado polo seu pai correxente á idade de 35 anos, primeiro como César e despois como Agustus, cando este subiu o poder no 253. Os dous correxentes tiñan unha política lexislativa común, aparecían xuntos nas moedas, a política interna etc, ...só tiñan separados o aspecto militar, tocándolle a **Galieno** a parte Occidental do imperio.

Galieno no anverso dunha moeda romana (antoniniano)
Tocoulle vivir unha época moi difícil no Imperio, en plena decadencia e con continuas invasións e proclamacións. No ano 254, actuou na Galia, impedindo que as tribos xérmanicas pasasen o río Rin, e fortificou as cidades de Colonia, Treveris, Novaesium, Autumnacum. Rexeitou o goberno dos *agres decumani* para se asegurar as terras do Alto Rin e o Danubio. No ano 257 vence os dacios e no ano 259 consegue deter os alamanos que se dirixían a Italia, na batalla de Mediolanum.

Casado con Cornelia Salonina, de tendencias filocristiás, foi un fervente admirador da cultura grega, e a súa tendencia filosófica estaba moi unida a Plotino, que naquela época tiña unha escola en Roma e xuntábase coa intelectualidade da época, á que acudía o emperador e maila súa esposa. Na súa política interna tivo dous claros obxectivos: diminuír os poderes do Senado e medrar a calidade de vida das clases máis desfavorecidas. Nomeou César ó seu fillo máis vello Publio Licinio Cornelio Valeriano (Valeriano II) e á morte deste, o elixido foi o seu segundo fillo Publio Licinio Salonino Valeriano, a quen ademais puxo ao mando da guarnición de Colonia, vendo a difícil situación en que se atopaban as terras da Dacia e Mesia. No ano 260, morre o seu pai, prisioneiro dos persas, e aínda que xa tiña constancia dende había un ano, de que fora feito refén nas loitas de Antioquía, gardárase de dar a nova, xa que contaba que isto ía traer moitos problemas ao imperio e a Roma en particular, xa que os romanos xuntaban a súa sorte coa do emperador. Galieno queda coma único emperador e divide o Imperio en tres, quedándose para si a parte central do mesmo, que era Italia, Asia Menor, as rexións danubianas e África. As outras dúas rexións quedaban correxentadas por Odenato en Oriente e Póstuno en Occidente, pero sen ser recoñecidos emperadores, senón ao igual que pasara co seu pai, só en materia militar.

### Sublevacións

Xa no ano 257, en Mesia, as lexións nomearon emperador a Inxenuo e pouco despois foi Regaliano en Sirmium, sendo os dous máis tarde asasinados polas súas propias tropas. No ano 262 en Exipto, Flavio Marciano e Quieto foron proclamados emperadores, en Grecia foi Pisón, en Macedonia, Valente, e de novo en Exipto o elixido foi Mussio Emiliano. Foi Odenato quen se encargou de rematar as sublevacións de Oriente, mentres en Occidente esta tarefa correu a cargo de Póstumo. Entre os anos 261 e 267 os godos saquearon os Balcáns e Asia Menor intervindo o emperador persoalmente deica a rebelión de Aureolo. En Oriente, Odenato entrou en guerra cos persas e o seu rei Shapur I, a quen venceu preto de Carras e no 261 tomou o título de Rei dos Palmirenses. Entre o 261 e 265 guerreou Odenato contra os partos, apoderándose de Nisibis e Carras, e poñendo sitio á súa capital Ctesifonte. No 265 foi nomeado emperador por Galieno, pero morre asasinado e sucedeuno o seu fillo Vaballate, menor de idade e a súa esposa Zenobia, quen dirixe o reinado dende Palmira, proclamándose independente no ano 267

En Occidente, Póstumo declarase emperador no 260, o que orixinou o chamado *Imperium Galliarun*, que comprendia tamén Britania e Hispania cunha administración e exército propios. No ano 262, vendo a descomposición e as loitas internas do Imperio, os francos e alamáns saqueron a Galia e Hispania, chegando a poñer sitio a Tarraco, despois de permanecer por 12 anos nesas terras, cruzaron o estreito e pasaron a Mauritania Tingitana, provincia romana do norte de África. No ano 267, Póstumo e Galieno chegan a un acordo para delimitar as áreas de control de ámbolos dous. Nese mesmo ano, Póstumo pon sitio a cidade de Maguncia, despois de vencer os xermanos. Cando a cidade se rende, rexeita o saqueo da mesma, pero os seus soldados rematan asasinándoo xunto co seu fillo e sucesor Póstumo II.

### Morte

O xeneral dacio Aureolo rebélase en Italia, toma Milán autoproclamándose emperador. Galieno interrompe a loita contra os xermanos e vaise cara a Italia, vencendo ao exército de Aureolo xunto o Adda e poñendo cerco a Milán. Eracliano, de acordo con Aureolo forma unha conxura da que forma parte o Estado Maior de Galieno, Marciano, Aureliano e quizabes Valerio Claudio, comandante da cabalaría. Galieno morre asasinado no 268

Política
--------

A situación do Imperio foi caótica, debido á captura de Valeriano polos persas, a devastación das provincias polos bárbaros, os abusos dos senadores, a falla de disciplina no exército, o descontento dos campesiños, a peste e os terremotos. Para nivelar as clases sociais, separando o poder civil do militar. As lexións tiveron a súa fronte non nun *legatus* da orde senatorial, senón nun *praefectus legionis* da carreira ecuestre e todo estes xefes militares dependían do Emperador, que se rodeou dun corpo de protectores, sacados dos prefectos, tribunos e centurións das lexións. Aumentou considerabelmente a cabalaría e creou rexementos autónomos dela. A concepción monárquica do poder viuse ao retirar o Senado a autorización de acuñar moeda de bronce. As continuas guerras e a división do Imperio en tres zonas, impediron mellorar a agricultura, sendo a situación en Sicilia e Exipto, as máis salentables rexións fornecedoras de gran, desastrosa.

Galieno tivo boas relacións cos cristiáns, suspendendo a persecución do seu pai Valeriano. Nun rescripto ordenou deixar libres os bens dos cristiáns, enviando unha copia do rescripto aos bispos, o que na práctica era que o cristianismo era tolerado.

Galieno, no seu testamento, deixaba herdeiro ao seu comadante da cabalaría Claudio, que axiña sería ratificado polo Senado. Aureolo rendeuse e tentou de negociar co novo emperador, pero a súa causa xa non tiña senso ningún, polo que foi morto polos soldados.

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Valeriano | **Galieno**(260-268) | *Precede a:* Claudio II |
| Anarquía militar |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q104475
* WorldCat
* VIAF: 10637212
* BAV: ADV11494789
* BMT: 140676
* BNE: XX1202739
* BNF: 131627817
* BRE: 2341864
* CERL: cnp00549952
* DBE: galieno
* DeutscheBio: 118537334
* EBID: ID
* FAST: 61207
* GEC: 0028834
* GND: 118537334
* HDS: 010318
* ISNI: 0000000080903664
* LCCN: n80123081
* NKC: jo20211121183
* NLA: 48864696
* NNDB: 000104285
* NTA: 073593672
* Orthodox Encyclopedia: 161568
* SUDOC: 027381331
* TePapa: 68603
* Treccani: gallieno
* ULAN: 500355700

 |