recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O ***Wenfu*** (chinés tradicional: 文赋; chinés simplificado: 文赋; *pinyin*: Wénfù; Wade-Giles: Wen2-fu4) é unha das grandes poéticas chinesas, así como unha obra importante no desenvolvemento do xénero de poesía *fu* 赋. O seu autor, Lu Ji (261-303), emprega o verso para expoñer os fundamentos filosóficos da poesía e as súas formas retóricas.

A súa influencia na literatura chinesa só é comparable á do *Wenxin diaolong* (século VI), de Liu Xie.

Contidos
--------

O *Wenfu* destaca por ser tanto unha exposición sobre teoría da literatura como unha peza de literatura en si mesma. A obra introduciu novos termos para a análise literaria, que continuarían a ser influentes durante séculos.

Lu Ji considera cuestións sobre a filosofía da mente e a súa base cosmolóxica, inspirado en fontes neodaoístas. A súa perspectiva considera ao poeta como unha entidade que viaxa polo microcosmos do seu propio espírito. Estas teses filosóficas preséntanse en forma de equiparacións de termos considerados en equilibrio, á maneira propia do *fu*, que adoita empregar catálogos ou listaxes de elementos. Por exemplo, Lu equipara o que o poeta aprende pensando co que aprende dos libros. Estas identidades amplíanse a diferentes contextos, xogando con afirmacións e negacións para evitar tomar partido por unha soa perspectiva.

O *Wenfu* é unha composición rimada mais, ao empregar patróns irregulares, ten sido traducido como *prosopoema* ou *prosa rimada*.

Influencia
----------

O *Wenfu* inspirou a multitude de poetas modernos, coma Ezra Pound, Gary Snyder, Howard Nemirov, Eleanor Wilner ou Carolyn Kizer, entre outros.

Traducións
----------

* *Wen fu: Prosopoema del arte de la escritura* (2010). Tradución directa ao castelán de Pilar González España.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Owen, Stephen (1992). *Readings in Chinese Literary Thought* (en inglés). Harvard Univ Asia Center. ISBN 978-0-674-74921-4.
2. ↑  Fang, Achilles (1951). "Rhymeprose on Literature The Wên-Fu of Lu Chi (A.D. 261-303)". *Harvard Journal of Asiatic Studies* **14** (3/4): 527–566. ISSN 0073-0548. doi:10.2307/2718186.
3. ↑  "Wen Fu: Prosopoema del arte de la escritura". *El Español* (en castelán). 2011-02-04. Consultado o 2024-02-19.
4. ↑  Durá, Manuel. "Wen fu. Prosopoema del arte de la escritura" (en castelán). Consultado o 2024-02-19.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Wen fu* (La literatura china traducida en España)
* *Wenfu* - Texto completo en chinés clásico (Chinese Text Project)
*
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Emperatriz Xu** (chinés tradicional e simplificado: 徐皇后; *pinyin*: *Xú Huánghòu*; Wade-Giles: *Hsü2 Huang2-hou4*), formalmente coñecida como **Emperatriz Renxiaowen** (chinés tradicional e simplificado: 仁孝文; *pinyin*: *Rénxiàowèn*; Wade-Giles: *Jen2-hsiao4-wen2*), nada en 1362 e finada en xullo de 1407, foi a emperatriz consorte do emperador Yongle e a terceira emperatriz da dinastía Ming da China. Foi unha muller moi educada, afeccionada a coleccionar biografías de mulleres virtuosas, unha actividade conectada coa política da corte.

Traxectoria
-----------

Xu Yihua naceu no ano 1362, sendo a filla máis vella de Xu Da e da señora Xie. Tivo catro irmáns -Xu Huizu, Xu Tianfu, Xu Yingxu e Xu Zengshou- e dúas irmás máis pequenas: Zhu Gui, quen se desposou co príncipe Jian de Dai (13º fillo do emperador Hongwu), e Zhu Ying, quen se desposou co príncipe Hui dun (22º fillo do emperador Hongwu). O 17 de febreiro do ano 1376, casou con Zhu Dei, príncipe de Yan (4º fillo do emperador Hongwu). Despois de que Zhu Dei ascendese ó trono como emperador Yongle, o 17 de xullo de 1402, ela foi nomeada emperatriz en decembro dese mesmo ano.

Unha devota budista, Xu é a primeira persoa acreditada para transcribir un sutra budista sobre unha revelación durante un soño. A obra titúlase *Da Ming Ren xiao Huang hou meng kan Fo Shuo dei yi xi yu dá gong de jing*. Na súa introdución ó sutra, a emperatriz escribiu que unha noite despois de meditar e queimar incenso, Guanyin aparecéuselle coma nun soño, e levouna a un reino santo onde se lle revelou o sutra co obxectivo de salvala dun desastre. Despois de ler o sutra tres veces, foi capaz de memorizalo e lembralo perfectamente ó espertar e escribilo. O sutra está influído pola filosofía tradicional mahayana e contén mantras típicos dos budistas tibetanos.

Notas
-----

1. ↑  "Ming Budismo" *El Cambridge Historia de China* v.8. pp 913-915

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1135688
* CBDB: 0129936

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Suevia.

***Suevia*** foi un semanario autodefinido como "*Revista ilustrada*", publicado na Habana a partir do 4 de setembro de 1910. Deixou de editarse ese mesmo ano, para reaparecer en 1912, se ben volveu pechar ó pouco. Estivo dirixida por Ricardo Carballal Lafourcade e o administrador era Manuel Vázquez.

Características
---------------

Tratábase dunha publicación bilingüe pero cunha importante presenza da lingua galega, tanto na poesía como na prosa. De carácter literario, realmente, tamén recollía as actividades realizadas polo Centro Gallego de La Habana e outras sociedades galegas, como as *sociedades de instrución*, fundadas para crear escolas en Galicia; sen deixar por iso de manifesta-lo seu compromiso co movemento rexionalista galego e a crítica contra o caciquismo.

Cómpre destacar a publicación nesta revista dos primeiros poemas en galego de Cabanillas, que chega emigrado a Cuba á vez que nace a revista. Cabanillas chegou a publicar en *Suevia* un total de 15 poemas, entre eles o titulado *Lonxe*. Outros colaboradores destacados foro Marcial Valladares, Prudencio Canitrot e Roberto Blanco Torres (que asinaba baixo o pseudónimo de *Fray Roblanto*).

Deixou de publicarse ó chegar ó número 12 (o 30 de novembro de 1910), pero reapareceu o 8 de febreiro de 1912, co mesmo director, Carballal. Non explica as razóns desa paréntese -só di que "*por ausencia de nuestro director*"- pero deixa patente a relación con aquela primeira etapa ó identificarse como "Ano II. Número 1".

Nesta segunda etapa, agora baixo o subtítulo "*Revista Gallega*", publicáronse 37 números. Á relación de colaboradores da primeira engádense agora Antonio Rey Soto, Jesús Peynó Piñeiro ou Enrique Labarta Pose (que asina como *Enrique de Suevia*). Diferénciase da primeira época na maior calidade nos textos e as ilustracións, mantendo a dobre liña de informar das actividades dos galegos en Cuba e de fomentar e divulgar a cultura galega.

Tamén colaboraron en *Suevia* Sofía Casanova, Ramón María del Valle-Inclán, Emilia Pardo Bazán e Abdón Rodríguez Santos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alonso Girgado, L.: "Estudio introdutorio" a *Suevia (Bos Aires, 1913, Revista Gallega Regionalista) (Bos Aires, 1916, Revista Gallega)*, ed. facsímile do CIRP, 2007.
* Neira Vilas, Xosé (1985). *A prensa galega de Cuba*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-264-X.
* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 21 de abril de 2018.
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*, tomo 41, 2003.

### Outros artigos

* Publicacións impresas da diáspora galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20550247
* Galiciana: 577358

 |
**Amílcar Barca**, nado en c. -275 e finado en -228, foi un xeneral cartaxinés e pai de Aníbal.

Traxectoria
-----------

Amílcar foi comandante naval na primeira guerra púnica atacando a costa de Bruttio. En Sicilia estivo resistindo nun posto avanzado cerca de Palermo, mentres que os romanos intentaron expulsalo.

Dirixiu as incursións na costa sudoccidental de Italia, conquistou o monte Erice, e abandonou o seu mando ó final da guerra despois de negociar un tratado de paz, e producíronse revoltas nas tropas mercenarias do exército cartaxinés, na que despois Amílcar foi destinado para acabar con elas, pero a loita custou moitas vidas.

Ó final Amílcar colaborou con Hannón para conquistar Útica. Máis tarde foi enviado a Hispania acompañado dos seus tres fillos.

Amílcar casou unha das súas fillas con Asdrúbal, instalou a súa base en Cádiz e estendeuse polo sur de Hispania, fundando a cidade de Alacant.

Amílcar afogou mentres marchaba de Hélike.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Atlas histórico de la roma Clásica*. Odile Wattel. Edicións archivos acento, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185101
* WorldCat
* VIAF: 63297077
* BLBNB: 000225345
* BMT: 191720
* BNE: XX1475367
* BRE: 2343022
* CANTIC: a10781754
* CERL: cnp00540836
* DBE: amilcar-barca
* DeutscheBio: 118869329
* EBID: ID
* FAST: 1806686
* GEC: 0003595
* GND: 118869329
* ISNI: 0000000371176954
* LCCN: n97086372
* SUDOC: 154852007

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Avelino López.

**Avelino López Otero**, nado en Acevedo (San Xurxo de Piquín, concello de Ribeira de Piquín; por entón do concello de Meira), en 1903 e finado o 25 de setembro de 1936, foi un xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Portada do anteproxecto do 3 de xullo de 1932.
Licenciouse en dereito e tras emigrar durante un tempo a Cuba instalouse na Coruña, onde foi correspondente de *El Pueblo Gallego*, dirixiu en Lugo o semanario republicano *Guión* (1930), no que colaboraron importantes políticos republicanos de Lugo e intelectuais e literatos de toda Galicia. Membro da masonería, traballou como secretario do seu irmán, o político César López Otero e con el foi o promotor da constitución do concello de Ribeira de Piquín, constituído o 5 de marzo de 1935. Avelino formou parte da comisión de técnicos que redactou o anteproxecto do Estatuto de Autonomía para a Asemblea que convocara o concello de Santiago de Compostela en 1932 e que constituíu a versión definitiva do estatuto que se plebiscitou en 1936. Despois de pertencer á Organización Republicana Gallega Autónoma e á Federación Republicana Gallega, foi secretario xeral do Partido Republicano Gallego entre 1933 e 1934, ata que se integrou en Izquierda Republicana. En 1933 figuraba como director de *Tierra Gallega*.

Detido a raíz do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, morreu no Hospital de Lugo, onde fora trasladado o 17 de setembro dende a prisión de Lugo a consecuencia das feridas das malleiras.

Notas
-----

1. ↑  *Faro Villalbés*, 11-2-1933, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Souto Blanco, María Jesús (1998). *La represión franquista en la provincia de Lugo (1938-1940)*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-891-5.

### Outros artigos

* Vítimas da Guerra Civil en Galicia

### Ligazóns externas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Avelino López Otero na páxina web *Nomes e Voces*.
Os **Bell 204 e 205** son as versións civís do helicóptero militar UH-1 Iroquois da familia Bell Huey. Están certificados na categoría de transporte e son usados nunha ampla variedade de aplicacións como fumigación de cultivos, levantamento de cargas ou loita contraincendios.

Desenvolvemento
---------------

Bell deseñou o seu Model 204 en resposta a u requisito de 1955 do Exército dos Estados Unidos para un helicóptero utilitario. O 204 foi un gran paso adiante no deseño de helicópteros, sendo un dos primeiros en estar impulsado por un turboeixo. O motor turboeixo melloraba radicalmente a practicidade do helicóptero debido ao seu peso lixeiro e alta relación de potencia-peso, un consumo máis baixo de combustible e menores custos de mantemento e operación. O uso dun turboeixo no 204 permitíalle levar máis carga útil a unhas distancias respectables e a velocidades razoables, o que fixo que o 204 e o posterior 205 se convertesen nos helicópteros occidentais máis exitosos en termos de unidades fabricadas.

O civil 204B foi entregado por vez primeira en 1961. O posterior Model 205A-1 é equivalente ao UH-1H, que, en comparación co 204, é máis grande, longo e ten un mellor rendemento e un motor máis potente.

En 1967 entregáranse máis de 60 Model 204B civís, mentres que máis exemplares foron fabricados por Agusta-Bell ata 1973. 12 000 Model 205 (incluído o civil 205A-1) foron producidos por Bell e Agusta-Bell ata principios dos anos 80. Numerosos 204 e 205 exmilitares foron convertidos para o uso comercial.

Notas
-----

1. 1 2 3  Frawley, Gerard (2003). *The International Directory of Civil Aircraft, 2003-2004*. Aerospace Publications Pty Ltd. ISBN 1-875671-58-7.
O **britónico sudoccidental** é un dos dous dialectos nos que se dividiu a lingua britónica a partir da Batalla de Deorham en 577. O outro dialecto **britónico occidental**, que despois evolucionaron ata o galés e o cúmbrico.

É o devanceiro común do córnico e o bretón, que na opinión dalgúns (como Schrijver) non se converteron en linguas distintas antes do século XII, os termos "córnico antigo" e "bretón antigo" serían máis xeográficos ca lingüísticos.

Algúns dos cambios fonéticos que distinguen o britónico suroccidental do galés serían:

* a elevación de \*/(g)wo-/ a \*/(g)wu-/ en sílaba pretónica (elevación que non existiu en galés).
* o paso de \*/ɔː/ a /œː/ (en galés ditongou en /aw/).
* o paso de \*/a/ a \*/e/ ante \*/iː/ ou \*/j/ nunha sílaba final antiga (en galés ditongou en /ei/).

Outras diferenzas significativas atópanse en innovacións galesas nas que non participou o britónico suroccidental, como o desenvolvemento da fricativa lateral alveolar xorda /ɬ/.

Houbo certo interese recentemente nesta lingua, especialmente en Devon, e de aí xurdiu un estudo como *A Handbook of West Country Brythonic: The Forgotten Celtic Tongue of South West England C.700 A.D. (Old Devonian)* autopublicado por Joseph Biddulph. A obra de Biddulph foi recibida con críticas por non ter un teor suficientemente académico e por tratarse dunha lingua construída máis que da reconstrución dunha lingua seguindo o método comparativo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jackson, Kenneth: Language and History in Early Britain. Edimburgo. Edinburgh University Press. 1953.
* Schrijver, Peter: Studies in British Celtic Historical Phonology. Ámsterdan. Rodopi. 1995. ISBN 90-5183-820-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2612853
* Glottolog: sout3176

 |
Voo de estorniños pintos (*Sturnus vulgaris*), ilustrando unha forma de gregarismo.
Un animal ou persoa **gregaria** é a que practica o **gregarismo**. Vén do latín *gregarĭus*. Isto significa que segue unha tendencia de agruparse en mandas ou colonias (insectos eusociais), no caso dos animais, ou en grupos sociais, no caso das persoas, ou tamén que o ser precisa dun grupo para sentirse ben.

Filosoficamente dise que o ser humano non é nin completamente gregario, como as formigas ou as abellas, nin totalmente solitario, como os tigres ou os leopardos, senón que é máis complexo e tende a ser semigregario, é dicir, algúns dos seus impulsos e necesidades son sociais e outros son solitarios.

O gregarismo é unha relación intraespecífica que se dá cando os individuos dunha poboación se asocian e traballan xuntos para conseguir un obxectivo común.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *gregario*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *gregarismo*.
3. ↑  Entrada de *gregario* no dicionario Ir Indo[*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Russell, Bertrand (2002): *Sociedad humana: ética y política*, 3ª ed. Madrid: Ediciones Cátedra. ISBN 978-84-376-0458-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q236923
* GEC: 0112920

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vandal.
***Vandal*** é un sitio web galego de videoxogos fundado en 1997. É a máis antiga en lingua castelá xunto a MeriStation, e a primeira especializada en videoconsolas. Ademais dos contidos tradicionais sobre videoxogos, leva anos publicando artigos e noticias sobre hardware, entretemento e deportes electrónicos.

A oficina de Vandal está situada no centro da Coruña, mentres que os editores están repartidos por toda Europa. A maioría dos seus visitantes son españois e mexicanos.

Historia
--------

Na súa fase inicial, a web *Vandal.net* era actualizada cada tres semanas, alterando a súa portada e seccións para preservar contidos antigos como arquivos. Porén, tras uns meses, a web comezou a actualizarse de forma regular, acabando por ter actualizacións diarias.

O seu nome, Vandal, deriva do videoxogo de rol *Vandal Hearts*, publicado por Konami. Ao longo do tempo, a plataforma pasou de centrarse exclusivamente en PlayStation e Nintendo 64 a cubrir todas as consolas, PCs e dispositivos móbiles. Ademais, expandiu o seu alcance ao incluír contidos relacionados con hardware, entretemento e deportes electrónicos.

En abril de 2016, Vandal diversificou as súas temáticas, lanzando Vandal Sports, seguido polas seccións Ware (dedicada ao hardware) e Vandal Random (enfocada no mundo do entretemento) en 2017. Nese mesmo ano, Vandal converteuse nunha sección do diario *El Español.*

Nos seus 25 anos de existencia, Vandal mantívose como líder na prensa de videoxogos en castelán, acumulando máis de 5500 análises rexistradas no agregador Metacritic e formando parte do xurado de votación nos premios The Game Awards desde 2019. 

Destácase tamén pola súa presenza en redes sociais, contando con millóns de seguidores en varias plataformas. Segundo o director Pablo Grandío, a estratexia editorial de Vandal baséase na independencia editorial, o rigor informativo, o respecto ás diferenzas e a inclusión de todos os públicos no sector do videoxogo.

A ***Revista Vandal*** é socia da Asociación galega de videoxogos e contidos interactivos - videoxogo.gal, e Grandío é vicepresidente da mesma.

Notas
-----

1. 1 2  "Sobre nosotros - Vandal". *vandal.elespanol.com* (en castelán). Consultado o 2023-07-28.
2. ↑  "A web do mes: vandal.net, portal galego sobre videoxogos". *blogs.xunta.gal ; Xente Dixital*. Consultado o 2023-07-28.
3. ↑  "Vandal Profile - Metacritic". Consultado o 7 de noviembre de 2021.
4. ↑  Brugat, Marc (20 de noviembre de 2019). "The Game Awards anuncia los nominados para la edición de 2019". Consultado o 7 de noviembre de 2021.
5. ↑  "socios". *videoxogo.gal*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vandal Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Consola
* Museo do Videoxogo (MUVI)
* Videoxogo

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial
* Museo do Videoxogo - MUVI
Arco de Constantino.
A **Cultura romana**, tamén denominada **cultura da Roma antiga** ou **civilización romana**, foi o resultado dun importante intercambio entre civilizacións diferentes: a cultura grega e as culturas desenvolvidas en Oriente (Mesopotamia e Exipto, sobre todo) que contribuíron a formar a cultura e a arte dos romanos.

Un dos vehículos que máis contribuíu á universalización da cultura romana, que pronto foi a de todo o imperio, foi o uso do latín como lingua común de todos os pobos sometidos a Roma.

A duración da cultura romana en sentido estrito foi duns 1.200 anos, pero a súa influencia contínuou até a actualidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1200427
* AAT: 300020533
* BNCF: 36961

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre cultura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: York (homónimos).

**York** é unha cidade do norte da Inglaterra, situada na confluencia dos ríos Ouse e Foss, no condado de North Yorkshire.

Trátase dunha das máis antigas cidades inglesas, sendo fundada no 71 d.C. como *Eboracum* polos romanos. Entre o 190 e o 192 d.C. tornouse a capital principal do Imperio Romano ao gobernar desde ela o emperador Septimus Severus.

Crese que *Eboracum*, nome da cidade desde o ano 71 até o século VII, sexa unha latinización da expresión céltica *Eborakon*, que significa "lugar dos teixos".

O nome Eboracum mudou en Eoforwic cando os Anglos chegaron no século VII, un composto de Ebor>Eofor (do vello nome) e de -wic ("vila").
Cando no 886 foi conquistada por un exército normando procedente de Dinamarca, pasou a ser nomeada como Jórvik, en honra do líder militar que a tomou. O termo evolucionou até o actual York, rexistrado por primeira vez no século XIII

Arredor do ano 1080 comezou a construción da catedral, que actualmente se pode contemplar como un espléndido edificio de estilo gótico e é Sé do segundo arcebispo na xerarquía da Igrexa Anglicana, despois do de Westminster.

Vista aérea de York coa Catedral no centro.
Ponte Skeldergate, York.
Unha rúa típica de York.
A cidade, grazas á súa proximidade á vía principal de comunicación entre o norte e o sur das illas, converteuse nun puxante centro de comercio. O rei Henrique I deulle o seu primeiro foro que lle garantía o dereito de comercio co resto de Inglaterra e Europa. Durante a Idade Media os marchantes de York importaban viño de Francia, roupas, cera, lonas e carballo dos Países Baixos, madeira e peles dos países Bálticos e exportaban gran a Gascoña e la aos Países Baixos

No século XIX York converteuse nun eixo da rede de ferrocarrís e nun centro de fabricación de doces. Nas décadas recentes, a economía de York mudou para se centrar no sector servizos. A Universidade de York e os Servizos de Saúde convertéronse nos maiores xeradores de emprego, xunto co turismo que tamén acadou un lugar importante na economía local.

En 2003, a cidade tiña 183.128 habitantes.

Nomes
-----

* 71 — (Latín) Eboracum
* Século VII — (Inglés antigo) Eoforwic
* 866 — (Nórdico antigo) Jórvík
* c. 1100 — (Inglés) York

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial da cidade de York *(en inglés)*
* Páxina do Museo da Cidade, o "York Castle Museum"
* Páxina do "Jorvik Viking Center", centro dedicado a mostrar a pegada dos viquingos na cidade de York Arquivado 29 de agosto de 2016 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42462
* WorldCat
* VIAF: 16146030499335861121
* BRE: 2029669
* GEC: 0072929
* GeoNames: 2633352
* GND: 4067205-0
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge307468
* Orthodox Encyclopedia: 1238027
* Pleiades: 89175
* TGN: 7011995

 |
Mapa xeral
As **Little Sisters** (pequenas irmás) son un nome informal dalgunhas das illas máis pequenas das Illas Virxes Británicas, ao sur de Tórtola e ao suroeste de Virgin Gorda. Estas illas tamén se chaman *Illas do Sur*.

* Illa Norman
* Illa Pelicano
* Illa Peter
* Illa Salt
* Illa Cooper
* Illa Ginger
* Carvel Rock
* Illa Dead Chest

Tamén inclúense no grupo varios afloramentos rochosos máis pequenos.

O máis parecido a unha aprobación formal do termo prodúcese no Labour Code, 2010 (o estatuto das Illas Virxes Británicas) que inclúe un referencia e unha definición legal para as "Illas Irmás", que o Código define como "as illas das Illas Virxes que non son Tórtola".

Galería
-------

* Illa NormanIlla Norman
* Illa PelícanoIlla Pelícano
* Illa PeterIlla Peter
* Illa SaltIlla Salt
* Illa CooperIlla Cooper
* Illa GingerIlla Ginger
* Carvel RockCarvel Rock
* Illa Dead ChestIlla Dead Chest

Notas
-----

1. ↑  Statute Nº 4 of 2010
2. ↑  A definición aparece na sección 3. A única vez que se usa o termo, na sección 70, que exime aos empregados doutras illas de necesitar un certificado médico para validar un día de baixa por enfermedad.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Little Sisters*** |

### Ligazóns externas
| Pato falcado |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Case ameazada (NT)Case ameazada |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Anseriformes |
| Familia: | Anatidae |
| Subfamilia: | Anatinae |
| Xénero: | *Anas* |
| Especie: | ***A. falcata*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Anas falcata'**Georgi, 1775 |

*Anas falcata*
O  **pato falcado**  *(Anas falcata)* é un pato que cría no leste de Asia. A súa aparición fóra dos seus territorios habituais non é extraordinaria, e pode te-la súa orixe, polo menos nalgúns casos, en exemplares fuxidos, xa que son populares como aves ornamentais.

Descrición
----------

Miden entre 48 e 54 cm de lonxitude e amosan o dimorfismo sexual típico dos anátidos. Os machos en traxe de gala son inconfundibles: máis da súa plumaxe corporal amosa un fino vermiculado gris; a cabeza é grande, de cor verde botella, a gorxa, branca e a coroa da cor do bronce. Do lombo cólganlle unhas plumas curvadas a xeito de fouce. A zona cloacal ten un deseño amarelo, negro e branco.

As femias son castañas escuras, moi semellantes ás do lavanco, das que as diferencia o bico longo e gris. O macho en plumaxe de eclipse imita á femia, por ben que ten a cabeza e o lombo máis escuros. En voo, ámbolos dous sexos amosan a parte inferior das ás gris pálida. O espello é anegrado, cunha beira branca na parte interior. Os xoves son de tons máis ante cás femias e carecen das plumas en forma de fouce.

O reclamo dos machos é un asubío baixo, mentres que o das femias e un "cuac" rouco.

Distribución
------------

A súa área de cría espállase polo leste de Asia, dende o centro de Siberia ata o norte do Xapón e o norte da China. Son migratorios estritos, que pasan o inverno en boa parte da Asia suroriental.

Viven en zonas húmidas das terras baixas, coma lagos ou prados anegados, onde se alimentan arrincando plantas na auga ou pacendo.

Conduta
-------

Fora da época de reprodución son aves gregarias, que forman grandes bandos. Fan os niños no chan, preto da auga e entre a vexetación. Poñen entre 6 e 10 ovos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivado 06 de decembro de 2007 en Wayback Machine. Xustificación da clasificación da especie como "case ameazada" na base de datos da IUCN

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Avibase: 978D448531E03998
* BioLib: 127352
* BirdLife: 22680153
* Dyntaxa: 233819
* eBird: falduc
* EOL: 49802176
* GBIF: 9480191
* iNaturalist: 558440
* IUCN: 22680153
* NBN: NHMSYS0021276081
* NCBI: 75844
* Xeno-canto: Mareca-falcata

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1031484

 |

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Anas falcata*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2013.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 26 November 2013.
| Denali |
| --- |
| Monte McKinley ou Denali |
| Elevación: | 6.194 metros |
| Latitude: | 63° 04′ 10″ N |
| Lonxitude: | 151° 00′ 26″ O |
| Localización: | Alasca, Estados Unidos |
| Cordilleira: | Cadea de Alasca |
| Primeira acensión: | 07.06.1913:Hudson Stucks e outros |
| Rota máis fácil: | West Buttress Route |
| Localización do McKinley no centro de Alasca |

**Denali**, oficialmente coñecido como **McKinley** entre 1917 e 2015, sito en Alasca, cunha altura de 6.194 metros é a montaña de maior elevación de América do Norte e dos Estados Unidos. Forma parte da gran cadea de Alasca, un arco montañoso de 960 km, que se estende a través da zona suroriental do estado. Esta cadea é unha porción dos grandes cordais occidentais do continente, que se estenden desde Alasca até as costs de California, e a depresión do Val da Morte.

O pobo kokuyon, habitantes tradicionais da área, denomínana Denali ("a gran montaña"). Foi, porén, renomeado Monte McKinley en 1896, en honra do presidente estadounidense William McKinley, nome oficializado en 1917 por unha lei federal. En 1975 Alasca recoñeceu a forma Denali como oficial e principiou un longo litixio coas autoridades federais para que estas recoñeceran a forma Denali como oficial a efectos federais.

Ascensións
----------

A primeira ascensión do McKinley aconteceu o 7 de xuño de 1913, a cargo dunha expedición guiada por Hudson Stuck. Unha suposta escalada no 1903, por Frederick Cook, demostrouse moi logo que era unha fraude. No 1947, Barbara Washburn foi a primeira muller que alcanzou a cima. Na actualidade a montaña é escalada con regularidade, pero segue a ser unha empresa perigosa e da que resultan bastantes incidentes.

Notas
-----

1. ↑  "Denali to be restored as name of North America's tallest mountain". *Newsminer*. 30 de agosto de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Denali*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q130018
* WorldCat
* VIAF: 241195889
* BRE: 2166303
* EBID: ID
* GEC: 0041625
* GND: 4408388-9
* GNIS: 1414314
* LCCN: sh85082617
* MountainProject: 105953839
* NKC: ge407610
* Peakbagger: 271
* SummitPost: 150199
* TGN: 1105587

 |
Milgranda ou granada, un exemplo de froito de tipo balaustia.
Unha **balaustia** é un froito sincarpo indehiscente que procede dun ovario ínfero, onde os carpelos están unidos entre si e dispostos en dous estratos. Posúen un pericarpio duro e o interior está dividido en cavidades por medio dun tecido tenue (tastana). Na súa formación intervén, ademais do ovario ínfero, o tálamo floral acopado e soldado ao ovario. As sementes (moitas, porque é polispermo) teñen a parte externa carnosa (sarcotesta).

Un exemplo é o froito da milgrandeira (*Punica granatum*), chamado milgranda ou granada.

Etimoloxía
Do latín *balaustĭum* e este do grego *βαλαύστιον* 'flor da milgrandeira'.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *balaustia*.
2. ↑  Enciclopedia Galega Universal. Ir Indo. Tomo 2. Páxina 517. ISBN 84-7680-290-0 (do tomo).
3. ↑  TheFreeDictionary balaústa
4. ↑  Definición de milgranda no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
5. ↑  Definición de balaustia no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Sánchez Gómez, P. [et al. ]. 1996. *Flora de Murcia. Claves de identificación de plantas vasculares*. Editorial DM. ISBN 84-89585-20-2
***Onde o mundo se chama Celanova*** é un libro de poemas publicado por Celso Emilio Ferreiro en 1975. Trátase do libro máis intimista da lírica ferreirá, e ten como núcleo temático fundamental a evocación da infancia e da adolescencia, se ben tamén é de salientar o conxunto de quince poemas finais, titulados en conxunto *Moraima:Diario de a bordo*, no que o autor desenvolve a súa lírica amorosa. O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia.

Temática e estrutura
--------------------

O núcleo emotivo do libro, o impulso que o puxo en marcha, foi a saudade da terra evocada dende Venezuela. Esta temática é particularmente relevante nos trece primeiros poemas, nos que a lembranza da nenez e a adolescencia constitúen unha constante exclusiva.

Os seguintes 21 poemas teñen un carácter máis heteroxéneo, onde as saudades anteriores se combinan co Celso Emilio máis crítico: declaracións de principios ideolóxicos, sátiras contra o poder, o diñeiro, a vida burguesa.

Por último, as quince composicións de *Moraima:Diario de a bordo* abre un abano de inflexións temáticas a partir do núcleo que representa o diálogo de amor coa esposa como receptora da gratitude e confidencias do poeta.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cáccamo, X. M. A. (1991). Introdución en Ferreiro, C. E. *Onde o mundo se chama Celanova*, Biblioteca das Letras Galegas, Xerais.
* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-365-8.

### Outros artigos

* *Onde o Mundo se Chama Celanova* (revista iniciada en 1986).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396325
* BNE: XX3672684

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Correo de Galicia.

***El Correo de Galicia*** foi un xornal editado en Santiago de Compostela entre 1900 e 1920.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 12 de novembro de 1900 co subtítulo de *Diario independiente de avisos y noticias*. Dirixido por Ramón Gallego García, facía constar en todos os números que se editaba con censura eclesiástica. Alejandro Taboada Rivas foi o seu redactor xefe até a súa morte en 1908. Entre os seus colaboradores figuraron José Portal Fradejas, Emilio Villelga Rodríguez, Ricardo León, Juan López de Rego e Luis Cimadevilla Rey -que asinaba como Alcuino-. Cesou a súa publicación a principios de 1920, sendo substituído por *El Compostelano*.

Notas
-----

1. ↑  Navarro Cabanes, José (1917). *Apuntes bibliográficos de la prensa carlista*. Valencia: Sanchís, Torres y Sanchís. p. 230.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533605
* Galiciana: 2704

 |
**A-F Records** é un selo discográfico independente creado pola banda Anti-Flag. Está baseado en Pittsburgh, Pensilvania e fundouse para axudar a divulgar a bandas de punk rock moi politizadas, coa intención de que chegasen a unha audiencia maior. As oficinas do selo resultaron danadas polas inundación que afectaron en setembro do 2004 á cidade de Pittsburgh; e aínda que os empregados conseguiron salvar gran parte do material, A-F Records tivo que desfacerse das bandas Inhuman, Tabula Rasa e Virus Nine por cuestións financeiras a raíz das inundacións.

Foron distribuídos por Mordam Records, pero mudáronse a RedEye Distribution cando Mordam foi mercado por Lumberjack a principios do ano 2006.

Artistas actuais
----------------

* A Lovely Crisis
* All Dinosaurs
* Anti-Flag
* Antillectual
* Aspiga
* Blind Adam and the Federal League
* Coffee Project
* Coherence
* Cris Stowe
* Day Jobs
* Dead Bars
* Devon Kay & The Solutions
* Incommunicado
* Intro5pect
* Justin Sane
* The Vacancy

Antigos artistas
----------------

* Darkest Hour
* Destruction Made Simple
* Endless Struggle
* Inhuman
* Inquisition
* Modey Lemon
* Morning Glory
* Much the Same
* New Mexican Disaster Squad
* Pipedown
* Red Lights Flash
* Tabula Rasa
* The Code
* The Methadones
* The Unseen
* Thought Riot
* Virus Nine
* Whatever It Takes

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo Arquivado 21 de maio de 2005 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q277795
* Discogs: 14814
* MusicBrainz: ID

 |
José Portal Fradejas nun mitin da URD en 1932.
A **Unión Regional de Derechas** (**URD**) foi un partido político galego integrado na CEDA.

Historia e características
--------------------------

Ao longo do ano 1931 e 1932 constituíronse nas cidades galegas agrupacións ligadas ao conservadorismo católico de Ángel Herrera Oria e José María Gil Robles que en 1932 se uniron para formar a URD, e en marzo de 1933 participou na constitución da CEDA agrupando a maioría das forzas da dereita posibilista en Galicia. O seu líder era Gil Casares. Os deputados da URD mostráronse moi activos na defensa dos intereses agropecuarios galegos xa que contaba cunha sólida infraestrutura no agrarismo grazas á formación de sociedades agrarias católicas durante a ditadura e en xeral aparecía máis moderado ca a CEDA estatal, chegando mesmo algún dos seus dirixentes a declararse autonomista.

As súas mocidades, Juventudes de la Unión Regional de Derechas formáronse en 1934, aínda xa antes había algunhas agrupacións locais e sobre todo a partir de 1935 experimentaron un proceso de fascistización semellante á das mocidades de Acción Popular.

Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, unha parte dos seus cadros e militantes integráronse na Falange Española de las JONS ou nas institucións do novo réxime franquista.

Eleccións
---------

Nas eleccións de 1933 a URD obtivo 9 escanos, deles 4 na provincia da Coruña, e nas eleccións de 1936 conseguiu 8 escanos.

Notas
-----

1. ↑  Bernardo Máiz, *Galicia na II República e baixo o franquismo*, Vigo, 1988, páx. 27-28
**Constantino VIII** (en grego Konstantinos VIII, escrito Κωνσταντίνος Η') (960 - 15 de novembro de 1028), emperador bizantino (15 de decembro de 1025 
- 15 de novembro de 1028) era fillo do emperador Romano II e irmán máis novo do gran Basilio II, que morreu sen fillos, deixando o goberno do Imperio bizantino en mans de Constantino.

En teoría, Constantino foi nomeado coemperador xunto ao seu irmán Basilio cando este asumiu o trono imperial en 976 con 18 anos de idade, pero durante os 49 anos de reinado de Basilio, Constantino apenas participou nos asuntos de estado, mesmo cando Basilio estaba moi a miúdo fóra de Constantinopla nas súas campañas militares. Segundo as fontes, Constantino pasou a maior parte da súa vida vivindo luxosamente e exercendo poucas responsabilidades.

Cando morreu Basilio en decembro de 1025, Constantino pasou a ser o único emperador, aínda que só reinou durante menos de tres anos, ata a súa morte o 15 de novembro de 1028.

Constantino era alto, delgado e de boa planta, por contraste con Basilio que era baixo e ancho. Era tamén un magnífico xinete. Pero cando chegou a ser emperador único, sufría de gota crónica e case non podía andar. O seu reinado foi desastroso pola súa falta de coraxe. Reaccionaba ante calquera desafío con crueldade: así, ordenou a execución ou mutilación de centos de homes inocentes. Constantino seguiu levando a vida que sempre levara: caza, festexos... e apartouse dos asuntos do goberno todo o que puido. Nomeou oficiais e funcionarios incapaces. Aos poucos meses do comezo do seu reinado, as leis sobre a terra ditadas por Basilio foron derrogadas pola presión da aristocracia de Anatolia.

Do mesmo xeito que o seu irmán, Constantino morreu sen herdeiros homes. O Imperio pasou entón á súa filla Zoe e aos maridos e fillos desta, ningún dos cales se distinguiu especialmente.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Miguel Psellos o Xove, *Cronografía* (ed. esp.: Miguel Pselo, *Vidas de los emperadores de Bizancio*, Madrid: Ed. Gredos, 2005).

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Basilio II | **Constantino VIII**(1025-1028) | *Precede a:* Romano III |
| Dinastía Macedonia |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41663
* WorldCat
* VIAF: 1262163159949801640007
* BAV: ADV10925137
* BMT: 89106
* BRE: 2091667
* EBID: ID
* GEC: 0019567
* GND: 1240549903
* Orthodox Encyclopedia: 2057050
* WikiTree: Porphyrogennetos-4

 |
Marco I do Couto de Lampai.
O **Couto de Lampai** foi un terreo doado en 1156 polo rei Afonso VII ao plebeo Sancho Eanes. A doazón está confirmada nun documento conservado no Arquivo-Biblioteca da Catedral de Santiago de Compostela (tombo B, folio 222), redactado o 29 de outubro dese mesmo ano.

Toponimia
---------

A orixe do topónimo é o latín cautum, que é un "(lugar) cercado", para poder defendelo mellor.

Localización
------------

Está situado na parroquia de Cruces (Padrón), preto de Iria Flavia e da parroquia de Lampai (Teo). O terreo ten 22 hectáreas, e abrangue varias entidades de poboación. Está atravesado pola vía portuguesa do camiño de Santiago e pola autoestrada AP-9.

Limitaría ao norte cos montes das Penises e Figueira Labrada, ao sur cos montes de Pastoriza, ao leste co lugar de Lampai, e ao oeste cos lugares de Queiruga e Pazos.

Marcos
------

O couto está definido con catro marcos como lindes do terreoa.

O marco I está a carón do rego de Tarrío (entre O Pedroso do Norte e Lampai), no actual límite entre os concellos de Padrón e Teo. Inclúe o texto era mcmxciv et quotum i kalendas septemberis cum auctoritatem imperatoris et omnibus intervinientibus patronim statuit ("ano 1156 no primeiro día das calendas de setembro coa autoridade do Emperador e de tódolos asistentes poño este padrón").

O marco II, pegado a unha canteira (entre O Pedroso do Norte e Queiruga) ten un texto na cara norte (co texto patronim statuit), seis coviñas na cara leste, e unha cruz na cara oeste.

O marco III (entre O Pedroso do Vendaval e Pazos -¿Reis?- en Padrón) ten unha inscrición no lado oeste, que remata coa fórmula patronim statuit.

O cuarto marco descubriuse en 2002.

Galería de imaxes
-----------------

* Marco IaMarco Ia
* Marco II.Marco II.
* Marco III.Marco III.

Notas
-----

1. ↑  Moralejo Laso, A. (1977): *Toponimia gallega y leonesa*. Santiago de Compostela: Editorial Pico Sacro, páx. 41 ISBN 84-85170-20-2
2. ↑  Marco do couto de Lampai – Marco 1 na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
3. ↑  Marco II do Couto de Lampai de Sancho Eanes na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
4. ↑  *Padrón: chafalladas e manifestacións*, en manuelgago.org
5. ↑  *Os marcos do emperador*, en culturagalega.gala

a Téñase en conta que orde de presentación dos marcos en de culturagalega.org non coincide coa numeración na publicación orixinal de Guitián e nas fotos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Couto de Lampai Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* "Un acoutamento medieval na comarca compostelá", artigo de Jorge Guitián Castromil e Xoán Guitián Rivera no *Anuario Brigantino* nº 24 (2001).a

* *Padrón: chafalladas e manifestacións*, en manuelgago.org
Xogadores de Cróquet, Winslow Homer (1864)
O **cróquet** apareceu como un xogo e actualmente constitúe un deporte competitivo que consiste en golpear bólas de madeira ou plásticas cun mazo a través dos aros encaixados na herba do campo no que se xoga. O xogo foi inventado ao parecer en Irlanda cara a 1830 e levado a Inglaterra como pasatempo da aristocracia cara a 1850. Puido evolucionar dun antigo xogo denominado Pall mall. O cróquet xógase nos Estados Unidos, Australia e Francia e aínda que non é popular si mantén seguidores fieis. Xogouse nas Olimpíadas de 1900 e unha variedade desenvolvida nos Estados Unidos, o roque, xogouse nas de 1904. Outras variantes do cróquet son o eXtreme Croquet e o Biclycle Croquet.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

### Ligazóns externas

* The Croquet Association *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193387
* AAT: 300222768
* BNCF: 41930
* BNF: 144694138
* EBID: ID
* JSTOR: croquet
* LCCN: sh85034259

 |
**Constantino V** *Coprónimo* ("o de nome de excremento"), nado en 718 e finado o 14 de setembro de 775, foi emperador de Bizancio de 741 a 775. Constantino foi o fillo e sucesor de León III o Isaurio.

Traxectoria
-----------

A Constantino opúxose o chambelán do seu pai Artabasdo, que atacou ao seu exército cando estaba en campaña contra os árabes en Anatolia. Artabasdo declarou que Constantino morrera na batalla e fíxose co poder en Constantinopla- Pero en realidade, Constantino fuxiu a Isauria, reuniu aos seus seguidores e asediou a capital en 742. A finais de 743 xa recuperara a cidade e mandara cegar a Artabasdo.

Tras estes feitos, reorganizou os temas, os distritos militares do Imperio e creou novas divisións chamadas tagmata. Dispúxoas de maneira que fose máis difícil utilizalas para unha conspiración. Co exército reorganizado, en 751 recuperou territorios que estaban en mans árabes, aproveitando a guerra civil entre estes. Tamén derrotou aos búlgaros na batalla de Anchialus en 763.

Constantino continuou a política iconoclasta do seu pai León III, perseguindo activamente aos iconódulos e aos mosteiros. En 753 convocou un concilio de bispos e clero iconoclasta, un dos concilios máis pequenos xamais reunidos, para proclamar que a veneración de imaxes era unha herexía. Esta medida resultou moi impopular entre a poboación xeral. En 766 perseguiu aos monxes e monxas iconódulos, obrigándoos a uniren as súas mans no hipódromo, mentres as turbas linchaban a un eremita iconódulo chamado Estevo. Tamén proclamou que o culto ás reliquias e aos santos era herético.

Constantino morreu en setembro de 775, durante unha campaña contra os búlgaros, e os iconódulos consideraron que a súa morte foi un castigo divino. Estenderon o rumor de que cando era un bebé, durante o seu bautismo, defecara na pía bautismal, e por iso lle aplicaron o sobrenome de "Coprónimo". No século IX foi desenterrado e os seus restos guindados ao mar.

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* León III (emperador) | **Constantino V**(741-775) | *Precede a:* León IV (emperador) |
| Dinastía Isáurica |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41635
* WorldCat
* VIAF: 298155661
* BMT: 89103
* BNF: 121356979
* BRE: 2091637
* CERL: cnp00549288
* DeutscheBio: 119178265
* EBID: ID
* FAST: 354056
* GEC: 0019564
* GND: 119178265
* ICCU: PUVV223155
* ISNI: 0000 0004 0257 784X
* LCCN: nr95010671
* NTA: 142798517
* SUDOC: 029809827
* WikiTree: Byzantium-30

 |
O **ciclo Kalina** é un ciclo termodinámico para a conversión de enerxía térmica en forza mecánica, optimizado para uso con fontes térmicas que estean nunha temperatura relativamente baixa en comparación coa temperatura do disipador de calor (ou o ambiente). O ciclo utiliza un fluído de traballo con polo menos dous compoñentes (xeralmente auga e amoníaco) e unha relación entre eses compoñentes é variábel en diferentes partes do sistema para aumentar a reversibilidade termodinámica e, polo tanto, o aumento global da eficiencia termodinámica. Existen diversas variantes dos sistemas de ciclo Kalina especificamente aplicábeis para diferentes tipos de fontes de calor. Téñense construído varias centrais eléctricas experimentais usando o concepto de ciclo Kalina, incluíndo sistemas de coxeración xunto a unidades de produción de determinados materiais, como por exemplo, a produción de cemento.

Notas
-----

1. ↑  Natália Pereira de Moraes e Paulino E. Coelho; *Geração de energia geotermelétrica a partir de plantas do tipo Kalina Arquivado 21 de setembro de 2016 en Wayback Machine.*; Engenharia 2010, 597.
2. ↑  Daniel Vigarinho de Campos: Cogeração en uma fábrica de cimento

| * v
* c
* e
Ciclos termodinámicos |
| --- |
| Ciclos de combustión externa | 
* Ciclo de Carnot
* Ciclo Ericsson
* Ciclo Kalina
* Ciclo de Rankine
* Ciclo rexenerativo
* Ciclo Stirling
* Ciclo Stoddard
* Ciclo Vuilleumier

 |
| Ciclos de combustión interna | 
* Ciclo Atkinson
* Ciclo Brayton
* Ciclo Diesel
* Ciclo Lenoir
* Ciclo Miller
* Ciclo Otto

 |
| Combinacións de ciclos | 
* Ciclo combinado

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q908744
* MAG: 2780668390

 |
A **Constitución de Australia** é a lei que estabelece o Goberno da Commonwealth australiana e a forma na que funciona. Componse de varios documentos. O máis importante é a **Constitución da Commonwealth de Australia.** O pobo de Australia votou en referendos entre 1898 e 1900 para aceptar a Constitución. A Constitución foi aprobada como parte da **Lei constitucional da Mancomunidade de Australia de 1900** (Imp), unha lei do Parlamento do Reino Unido. A Raíña Vitoria asinouno o 9 de xullo de 1900. A Constitución converteuse en lei o 1 de xaneiro de 1901. Aínda que a Constitución era unha lei do Parlamento do Reino Unido, as leis de Australia quitáronlle ó Parlamento do Reino Unido a facultade de modificar a Constitución. Agora só o pobo australiano pode cambiala por referendo.

Outras dúas leis apoian a Constitución australiana. A primeira é o Estatuto de Westminster, aprobado pola Commonwealth como o *Estatuto da Lei de Adopción de Westminster de 1942.* A segunda é a *Lei de Australia de 1986*, que foi aprobada polos Parlamentos de todos os estados australianos, o Reino Unido e o Parlamento Federal de Australia. En conxunto, estas leis tiveron o efecto de cortar tódolos vínculos constitucionais entre Australia e o Reino Unido. Aínda que a mesma persoa, a Raíña Isabel II, é a monarca de ambos os países, estes son agora países separados.

En virtude do sistema de dereito consuetudinario de Australia, o Tribunal Superior de Australia e o Tribunal Federal de Australia teñen a facultade de decidir o que realmente significa a Constitución.[1]

Notas
-----

1. ↑  The High Court's jurisdiction is under s.30, and the Federal Court's s.39B, of the *Judiciary Act 1903* (Cth).