Coordenadas: 5°35′00″S 147°00′00″L﻿ / ﻿-5.58333333, 147

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vitiaz.
Mapa que mostra a situación do estreito de Vitiaz
O **estreito de Vitiaz** é un brazo de mar que separa a illa de Nova Bretaña da península de Huon, en Papúa-Nova Guinea.

Nome
----

A corveta imperial rusa Vitiaz
O seu nome débese ao mariño ruso Nikolai Nikolaiévich Mikluho-Maklai, para conmemorar á corveta da Mariña imperial rusa, Vitiaz, na que, nunha viaxe de circunnavegación (1870 - 1883), navegou desde outubro de 1870 por América do Sur e as illas do Pacífico chegando á baía do Astrolabio (Papúa-Nova Guinea) en setembro de 1871.

Hidrografía
-----------

O estreito de Vitiaz, de 1 200 m de profundidade, foi un foco de atención dos oceanógrafos australianos e estadounidenses en sucesivas viaxes en 1985, 1986, 1988, 1991 e 1992, como parte do "Estudo da Circulación do Océano Pacífico Ecuatorial Occidental" (WEPOCS).

A corrente subterránea costeira de Nova Guinea transporta auga de alta salinidade, baixa en tritio, alto contido de oxíxeno e baixo contido de nutrientes desde o mar de Salomón cara ao noroeste, ao longo da costa norte de Papúa-Nova Guinea a través do estreito de Vitiaz.

Porén, a corrente da capa superficial que atravesa o estreito, a corrente costeira de Nova Guinea, experimenta un cambio estacional. No verán boreal (verán do hemisferio norte), caracterizado polo monzón do sueste, domina a corrente cara ao oeste; durante o inverno boreal (inverno do hemisferio norte), baixo a influencia dos ventos monzónicos do noroeste, domina o fluxo cara ao leste.

Historia
--------

### Visitas europeas

O estreito foi explorado por Abel Tasman en 1643, e divisou a illa Umboi no estreito en 1643 pero non se deu de conta de que o estreito separaba a illa da costa de Nova Guinea.

William Dampier cartografou a pasaxe hoxe chamada estreito Dampier entrea a illa Umboi e Nova Bretaña en 1700. Dampier establecera que a terra que chamou Nova Bretaña era unha illa. Mentres navegaba cars ao noroeste pola pasaxe, Dampier cartografou e nomeou varias illas que se encontraban entre o estreito de Dampier e Vitiaz: a illa de Sir George Rook (máis tarde illa de Rooke, hoxe illa Umboi), a illa Arop) e a illa Crown.

### Segunda guerra mundial

Durante a segunda guerra mundial, o control do estreito foi un punto estratéxico da guerra do Pacífico. Na campaña de Nova Guinea (1942-1945) os xaponeses desembarcaron dous batallóns en Lae e Salamaua no golfo de Huon o 8 de marzo de 1942, dándolles o control dos estreitos de Dampier e de Vitiaz. As forzas xaponesas perderon o control dos estreitos de Vitiaz e Dampier despois da captura de Finschhafen polas tropas australianas e o posterior desembarco das forzas estadounidenses en Nova Bretaña (decembro de 1943).

O xeneral Douglas MacArthur anunciou que a illa de Rooke (hoxe chamada illa Umboi) fora ocupada o sábado 12 de febreiro de 1944 polas forzas estadounidenses, que non encontraron oposición. O control aliado foi asegurado polos desembarcos nas illas do Almirantado o 29 de febreiro de 1944.

Notas
-----

1. ↑  George R. Cresswell (2000): "Coastal currents of northern Papua New Guinea, and the Sepik River outflow".*Marine Freshwater Research* **51**: 553–564.
2. ↑  Walter Zenk, Gerold Siedler, Akio Ishida, Jürgen Holfort, Yuji Kashino, Yoshifumi Kuroda, Toru Miyama & Thomas J. Müller (2005): "Pathways and variability of the Antarctic Intermediate Water in the western equatorial Pacific Ocean". *Progress in Oceanography* **67**: 245–281.
3. ↑  R. W. de M.-Maclay, "Mikluho-Maklai, Nicholai Nicholaievich (1846-1888)", *Australian Dictionary of Biography*.
4. ↑  George R. Cresswell (2000): "Coastal currents of northern Papua New Guinea, and the Sepik River outflow". *Marine Freshwater Research* **51**: 553–564.
5. ↑  M. Tsuchiya, R. Lukas, R. A. Fine, E. Firing & E. Lindstrom (1989): "Source waters of the Pacific Equatorial Undercurrent". *Progress in Oceanography* **23**: 101–147.
6. ↑  Yoshifui Kuroda (2000): "Variability of Currents off the Northern Coast of New Guinea". *Journal of Oceanography* **56**: 103-116.
7. ↑  Matthew Spriggs (1997): "The island Melanesians drawing on Andrew Sharp (1968)". *The Voyages of Abel Janszoon Tasman*, p. 242.
8. ↑  Matthew Spriggs (1997): "The island Melanesians", pp. 242-243, citando a William Dampier (1906, ed. John Masefield) *Dampier's voyages* Vol. II pp. 522-545.
9. ↑  William Dampier (2016 ): *A Continuation of a Voyage to New Holland*. Scotts Valley, California: CreateSpace Independent Publishing Platform. ISBN 978-1-5408-1381-7. Cap. 4. New Britain Discovered.
10. ↑  "New Guinea campaign", en I. C. B. Dear & M. R. D. Foot, eds. (2001): *The Oxford Companion to World War II*. Oxford, Reino Unido: Oxford University Press. ISBN 978-0-1986-6225-9.
11. ↑  John Coates (2009): "New Guinea Campaign", en Peter Dennis, Jeffrey Grey, Ewan Morris, Robin Prior & Jean Bou, eds. *The Oxford Companion Australian Military History*. Oxford, Reino Unido: Oxford University Press. ISBN 978-0-1995-1784-2.
12. ↑  "U.S. Troops Seize Vitiaz Strait Isle". *New York Times*, 15 de febreiro de 1944, p. 6.
13. ↑  Frank Dexter: "Rooke Island Occupied". *The Argus* (Melbourne, Victoria), 16 de febreiro de 1944, p. 16.
14. ↑  John Coates (2009): "New Guinea Campaign", en Peter Dennis, Jeffrey Grey, Ewan Morris, Robin Prior & Jean Bou, eds. *The Oxford Companion Australian Military History*. Oxford, Reino Unido: Oxford University Press. ISBN 978-0-1995-1784-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1743608
* WorldCat
* VIAF: 315530799
* GEC: 0510985
* GeoNames: 2084349
* LCCN: sh96011933

 |