Na lei federal dos Estados Unidos, o **estándar *Daubert*** (en inglés ***Daubert standard***) é unha regra de proba relativa á admisibilidade do testemuño. Unha parte pode presentar unha moción ***Daubert***, unha moción *in limine* especial presentada antes ou durante o xuízo, para excluír a presentación de evidencia non cualificada ao xurado.

Triloxía Daubert
----------------

A ***Triloxía Daubert*** son os tres casos do *Tribunal Supremo dos Estados Unidos* que articularon o estándar Daubert:

* *Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, Inc.* (1993), que sostiña que a Regra 702 das Regras Federais de Evidencia non incorporaba o estándar Frye como base para avaliar a admisibilidade do testemuño de expertos científicos, pero que a regra incorporou no seu lugar un estándar de fiabilidade flexible;
* *General Electric Co. v. Joiner* (1997), que sostiña que un xuíz do tribunal de distrito pode excluír o testemuño de perito cando hai lagoas entre os probas na que se basea un experto e a conclusión desa persoa, e que un estándar de revisión de abuso de discreción é o estándar adecuado para que os tribunais de apelación utilicen para revisar a decisión dun tribunal de primeira instancia sobre se debe admitir o testemuño de perito;
* *Kumho Tire Co. v. Carmichael* (1999), que sostivo que a función de garda do xuíz identificada en *Daubert* se aplica a todo testemuño pericial, incluído o non científico.

Entre as opinións importantes a nivel de apelación que aclaran a norma inclúense a do xuíz Alex Kozinski sobre Daubert e a prisión preventiva e a opinión do xuíz Edward R. Becker en *En re Paoli R.R. Yard PCB Litig.* (1994).

Definición
----------

En *Daubert*, sete membros do Tribunal acordaron as seguintes pautas para admitir testemuños de expertos científicos:

* **O xuíz é garda:** Segundo a Regra 702 das Regras Federales de Evidencia, a tarefa de "gardar" (*gate keeping*), ou asegurar que o testemuño de expertos científicos realmente procede do "coñecemento científico", depende do xuíz.
* **Relevancia e fiabilidade:** Esixe que o xuíz do xuízo se asegure de que o testemuño do perito é "relevante para o cometido en cuestión" e que se apoia "sobre un fundamento fiable".. As preocupacións sobre o testemuño de expertos non poden ser remitidas ao xurado simplemente como cuestión de peso. Ademais, a admisibilidade do testemuño pericial réxese pola regra 104(a), non pola regra 104(b); así, o xuíz debe considerar máis probable que non que os métodos do perito sexan fiables e aplíquense de forma fidedigna aos feitos de que se trate.
* **Coñecemento científico = método/metodoloxía científica:** Unha conclusión cualificarase como *coñecemento científico* se o proponente pode demostrar que é o produto dunha boa "metodoloxía científica" derivada do método científico.
* **Factores ilustrativos:** O Tribunal definiu a "metodoloxía científica" como o proceso de formular hipóteses e despois realizar experimentos para probar ou falsificar a hipótese, e proporcionou un conxunto de factores ilustrativos (é dicir, non unha "proba") para determinar se é que se cumpren estes criterios:

1. Se a teoría ou técnica empregada polo experto é xeralmente aceptada na comunidade científica;
2. Se foi sometido a revisión e publicación por pares;
3. Se pode ser e foi probado;
4. Se ten unha taxa de erro coñecida; e
5. Se a investigación se levou a cabo independentemente do litixio en particular ou depende da intención de proporcionar o testemuño proposto.

No ano 2000, a Regra 702 foi modificada nun intento de codificar e estruturar os elementos plasmados na "triloxía de Daubert". A norma modificada queda redactada do seguinte xeito:

> 
> 
> **Regra 702. Testemuño de peritos**
> 
>  Se os coñecementos científicos, técnicos ou doutro tipo especializado axudan ao xuíz do feito a comprender a evidencia ou a determinar un feito en cuestión, unha testemuña cualificada como experta por coñecementos, habilidade, experiencia, formación ou educación, poderá testemuñar iso na forma dunha opinión ou non, se (1) o testemuño está baseado en feitos ou datos suficientes, (2) o testemuño é o produto de principios e métodos fiables, e (3) a testemuña aplicou os principios e métodos de forma fiable ao feitos do caso.
> 
> 

(Modificada o 17 de abril de 2000, en vigor o 1 de decembro de 2000). En 2011, a regra 702 foi modificada de novo para facer máis clara a linguaxe. A regra agora di: 

> 
> 
> **Regra 702. TESTEMUÑO DAS TESTEMUÑAS EXPERTAS**
> Unha testemuña que estea cualificada como experta por coñecementos, habilidade, experiencia, formación ou educación pode declarar en forma de opinión ou doutro xeito se:
> 
> 
> (a) O coñecemento científico, técnico ou doutro tipo especializado do experto axudará ao xuíz do feito a comprender a evidencia ou a determinar un feito en cuestión;
> 
> 
> (b) O testemuño baséase en feitos ou datos suficientes;
> 
> 
> (c) O testemuño é o produto de principios e métodos fiables; e
> 
> 
> 
> (d) O perito aplicou de forma fiable os principios e métodos aos feitos do caso.
> 
> 

(Modificada o 26 de abril de 2011, en vigor o 1 de decembro de 2011) Mesmo que algúns tribunais federais aínda dependen das opinións anteriores ao ano 2000 para determinar o alcance de "Daubert", como cuestión técnica xurídica, calquera sentenza xudicial anterior que entre en conflito coa linguaxe da Regra 702 modificada xa non é un bo precedente.

Influencia internacional
------------------------

Alén das características particulares dos EEUU, a cuestión da valoración xudicial da proba pericial foi abordada noutros sistemas. Para iso, o sistema estadounidense centrouse na fiabilidade das declaracións de expertos, obrigando ás partes a demostrar non só a relevancia das probas senón tamén a proporcionar información sobre a súa "fiabilidade". O caso *Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals Inc.* non só marcou a axenda americana en relación ás probas periciais, senón tamén a de todo o mundo anglosaxón e boa parte doutros países. O Tribunal Supremo do Canadá discutiu expresamente o **estándar Daubert** en R. v. J.-L.J. [2000].

O Tribunal deu unha ollada ao desenvolvemento da lei sinalando o rexeitamento do Tribunal Supremo dos Estados Unidos ao *estándar Frye* e a súa substitución polo *estándar Daubert*. Observaron que: *"Daubert debe lerse á luz do texto específico das Regras Federais de Evidencia, que difire dos nosos propios procedementos"*, o Tribunal tamén afirmou na mesma sentenza que *"o Tribunal Supremo dos Estados Unidos enumerou un número de factores que poderían ser útiles para avaliar a solidez da ciencia nova."* e incorporou entón elementos do estándar Daubert na súa decisión sobre o fallo do Tribunal de Apelación de Quebec.

En 2005, o Comité de Ciencia e Tecnoloxía da Cámara dos Comúns do Reino Unido recomendou a creación dun Consello Asesor de Ciencias Forenses para regular as probas forenses e observou que: 

>  A ausencia dun protocolo acordado para a validación de técnicas científicas antes da súa admisión no xulgado é totalmente insatisfactoria. Os xuíces non están ben situados para determinar a validez científica sen a aportación dos científicos. Recomendamos que unha das primeiras tarefas do Consello Asesor de Ciencias Forenses sexa desenvolver unha proba de "gate-keeping" para probas de expertos. Isto debería facerse en colaboración con xuíces, científicos e outros actores clave do sistema de xustiza penal, e debería basearse na proba *Daubert* dos Estados Unidos.
> 
> 

  

A Comisión de Dereito de Inglaterra e Gales propuxo un documento de consulta (núm. 190) para adoptar un criterio como o Estándar de Daubert para axudar a reformar a lei de probas no que se refire á admisibilidade da evidencia científica.

En Colombia os lexisladores incorporaron os criterios Daubert no Código de Procedimiento Penal (artigo 422, véxase Nieva, 2010: 285 ss).

Notas
-----

1. ↑  Blackmun, Justice (28 de xuño de 1993). "WILLIAM DAUBERT, et ux. etc. et al. PETITIONERS v. MERRELL DOW PHARMACEUTICALS, INC.". *Legal Information Institute; Cornell Law School* (en inglés). Consultado o 20 de maio de 2022.
2. ↑  "Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, Inc.". 2455 Teller Road, Thousand Oaks, California 91320: SAGE Publications, Inc. 2017.
3. ↑  Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, Inc. *(1993) 509 U.S. 579, 589.*
4. ↑  *Daubert v. Merrell Dow Pharmaceuticals, Inc.* 43 F.3d 1311 (9th Cir. 1995)
5. ↑  Vázquez, Carmen. "LA PRUEBA PERICIAL EN LA EXPERIENCIA ESTADOUNIDENSE. EL CASO DAUBERT" (en castelán).
6. ↑  Comisión de Ciencia e Tecnoloxía da Cámara dos Comúns (2005) *[https ://publications.parliament.uk/pa/cm200405/cmselect/cmsctech/96/96i.pdf Forensic Science on Trial]*, Londres: The Stationery Office Limited, HC96-I, páx. 173
7. ↑  .lawcom.gov.uk/docs/cp190.pdf Admisibilidade da proba pericial nos procesos criminais en Inglaterra e Gales Arquivado 2009-12-12 no Arquivo web do goberno do Reino Unido (PDF)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estándar Daubert*** |

* Ferrer B. J. 2007: *La valoración racional de la prueba*, Barcelona: Marcial Pons.

### Ligazóns externas

* La prueba pericial en la experiencia estadounidense - Vídeo en *YouTube* da conferencia da profesora de Filosofía do dereito na Universidade de Xirona Carmen Vázquez Rojas.