recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gustav Robert Kirchhoff**, nado en Königsberg o 12 de marzo de 1824 e finado o 17 de outubro de 1887, foi un físico alemán cuxas principais contribucións científicas estiveron no campo dos circuítos eléctricos, a espectroscopia e a emisión de radiación dos corpos negros. Kirchoff propuxo o nome de radiación do corpo negro en 1862. É responsable dos conxuntos de leis fundamentais na teoría clásica de circuítos eléctricos e na emisión térmica. Aínda que ambas se denominan Leis de Kirchhoff, probablemente esta denominación é máis común no caso das Leis de Kirchhoff da enxeñería eléctrica.

Traxectoria
-----------

Gustav Kirchhoff naceu en Königsberg, Prusia (actualmente Kaliningrado, Rusia). Era fillo de Friedrich Kirchhoff (avogado) e Johanna Henriette. Graduouse na Universidade Albertus de Königsberg en 1847 e casou con Clara Richelot, filla de Friedrich Richelot, un dos seus profesores de matemáticas. Aquel mesmo ano trasladáronse a Berlín, onde permaneceu ata que lle outorgaron unha praza de catedrático en Breslau (na actualidade Wroclaw) onde traballou entre 1850 e 1854 para trasladarse posteriormente á Universidade de Heidelberg e anos máis tarde á Universidade de Berlín. En 1886 o empeoramento da súa saúde obrigouno a retirarse falecendo un ano máis tarde.

Kirchoff formulou a súa lei da voltaxe para a análise de circuítos en 1845 sendo aínda un estudante. Propuxo a súa lei de emisión de radiación térmica en 1859 proporcionando probas dela en 1861. En Breslau colaborou en traballos sobre espectroscopia con Bunsen sendo codescubridor xunto a el dos elementos cesio e rubidio en 1861 estudando a composición química do sol a través do seu espectro.

Máis adiante propuxo as tres leis empíricas que describen a emisión de luz por obxectos incandescentes:

* Un obxecto sólido quente produce luz nun espectro continuo.
* Un gas tenue produce luz con liñas espectrais en lonxitudes de onda discretas que dependen da composición química do gas.
* Un obxecto sólido a alta temperatura rodeado dun gas tenue a temperaturas inferiores produce luz nun espectro continuo con focos en lonxitudes de onda discretas cuxas posicións dependen da composición química do gas.

A existencia destas leis discretas foron explicadas máis tarde por Niels Bohr, contribuíndo decisivamente ao nacemento da mecánica cuántica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60052
* WorldCat
* VIAF: 2587371
* BNF: 12554746j
* BRE: 2067691
* CANTIC: a11120186
* CERL: cnp01506727
* DeutscheBio: 118723146
* EBID: ID
* FAST: 161987
* GEC: 0035710
* GND: 118723146
* ISNI: 0000 0001 0863 1577
* LCCN: n85225150
* MGP: 46968
* MR: 101855
* NDL: 00518411
* NKC: mzk2003202349
* NLA: 36549509
* NLG: 251909
* NNDB: 000097239
* NTA: 073864412
* OL: OL4863835A
* SNAC: w63n264b
* SUDOC: 084713879
* Treccani: gustav-robert-kirchhoff
* WikiTree: Kirchhoff-197
* zbMATH: kirchhoff.gustav-robert

 |
**Gustave Guillaume**, nado en París o 16 de decembro de 1883 e finado na mesma cidade o 3 de febreiro de 1960, foi un lingüista francés.

Traxectoria
-----------

Autodidacta, foi descuberto en 1909 por Antoine Meillet, quen o animou a procurar novas vías dentro da lingüística. A principal contribución de Guillaume foi a elaboración da *teoría do psicosistema*, máis coñecida como guillaumismo e considerada unha disciplina precursora da psicolingüística. Tamén foi coñecida como psicomecánica e é talvez a teoría lingüística francesa con máis vocación de internacionalidade.

Obra
----

Publicou libros sobre ciencia da linguaxe' e morfosintaxe. A súa obra con maior repercusión:

* *Temps et verbe. Théorie des aspects, des modes et des temps* (Tempo e verbo, teoría dos aspectos, os modos e os tempos, 1929).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fondos Gustave Guillaume (en francés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q520446
* WorldCat
* VIAF: 41841062
* BNF: 11906350p
* CANTIC: a11311228
* FAST: 76202
* GND: 118948679
* ISNI: 0000 0001 0890 9508
* LCCN: n81080929
* NKC: jcu2011622852
* NLG: 147976
* NTA: 070528209
* OL: OL324566A
* Persée: 773
* SUDOC: 026908573

 |
O **General Electric CF6** é unha familia de motores turboventilador de alto índice de derivación producidos por GE Aviation. Baseado no TF39, o primeiro motor a reacción de gran potencia e alto índice de derivación, o CF6 equipa a unha gran variedade de avións de pasaxeiros civís. O núcleo básico do motor tamén impulsa os turboeixos LM2500, LM5000 e LM6000 marítimos e de xeración de enerxía.

General Electric pretende substituír a familia CF6 polo GEnx.

Desenvolvemento
---------------

Despois de desenvolver o TF39 para o C-5 Galaxy a finais dos anos 60, GE ofreceu unha variante máis potente para o uso civil, o CF6, e rapidamente atopou interese en dous deseños ofrecidos nun contrato recente de Eastern Airlines, o Lockheed L-1011 e o McDonnell Douglas DC-10. O L-1011 finalmente seleccionou o Rolls-Royce RB211, pero o DC-10 quedou co CF6 e entrou en servizo en 1971. Tamén foi escollido para versións do Boeing 747. Dende entón o CF6 equipou a versións dos Airbus A300, 310 e 330, Boeing 767 e McDonnell Douglas MD-11. O álto índice de derivación do CF6 representou un avance histórico na eficiencia dos motores de aviación.

No ano 2000, a NTSB advertiu que o compresor de alta presión podería romperse, e en 2010 que os discos do rotor da turbina de baixa presión poderían fallar.

Notas
-----

1. ↑  General Electric (ed.). "Military Engines". Consultado o 28 de xaneiro de 2017.
2. ↑  Flightglobal (ed.). "Industry sees path to carbon-neutral aviation". Consultado o 28 de xaneiro de 2017.
3. ↑  NTSB (ed.). "Safety Recommendation A-00-104". Consultado o 28 de xaneiro de 2017.
4. ↑  NTSB (ed.). "Four recent uncontained engine failure events prompt NTSB to issue urgent safety recommendations to FAA". Archived from the original on 24 de novembro de 2010. Consultado o 28 de xaneiro de 2017.
**Genaro Riestra Díaz**, nado en Cidade de México o 1 de novembro de 1905 e finado en Bilbao o 28 de xullo de 1957, foi un político español.

Traxectoria
-----------

Estudou en Xixón e foi profesor mercantil. Na II República Española difundiu o ideario falangista en Hispanoamérica. Foi Xefe Territorial das Antillas en 1939. Residente en Cidade de México, foi responsable das Falanges de México e Cuba. Foi expulsado de México. Foi Delegado especial para a repatriación de menores. Secretario Nacional, delegado do Servizo Exterior de Falange Española e responsable das Falanges del Mar. O 11 de abril de 1943 foi nomeado gobernador civil de Pontevedra. En setembro de 1944 pasou a ser gobernador civil de Biscaia. Foi procurador en Cortes. Foi condecorado coa Medalla de Oro de Vizcaya, a Medalla de Oro de Bilbao, a Gran Cruz da Orde do Mérito Civil e a Gran Cruz da Orde de Isabel a Católica.

Vida persoal
------------

Casou con María de los Ángeles de la Fuente Díaz.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Genaro Riestra Díaz
* Ficha no Congreso do deputados
* Ficha no Registro Nacional de Extranjeros en México

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535872
* Auñamendi: 121102
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 95560

 |
*Adán e Eva*, 1543, 82 x 56 mm.
**Hans Sebald Beham**, nado en 1500 e finado en 1550, foi un pintor e gravador alemán, un dos máis importantes dos Kleinmeister, os pequenos mestres, coñecidos así polo cativo tamaño dos seus gravados.

Traxectoria
-----------

*Charitatis*
Hans Sebald naceu nunha familia de artistas de Nuremberg, seu irmán máis vello foi o tamén gravador Barthel Beham. En 1525, con seu irmán e Georg Pencz, foi expulsado de Nuremberg acusado de herexía, blasfemia e por non recoñecer a autoridade da concello da cidade, porén ó cabo dun tempo permitíronlles volver, mais de novo Beham marchou ó exilio en 1528 por publicar un libro sobre as proporcións do cabalo, plaxiando un manuscrito non publicado de Dürer, que morrera había pouco. Tras pasar algún tempo traballando en varias cidades alemás asentouse definitivamente en Frankfurt en 1532.

*Xosé e a muller de Potifar*, 1544, 81 x 56 mm

Obra
----

Beham coñécese sobre todo como un prolífico ilustrador, realizou aproximadamente 252 gravados, 18 augafortes e 1500 xilografías. Traballou sobre todo en pequenos e profusamente detallados gravados; os seus traballos produciunos e publicounos el mesmo, mentres as xilografías, máis grandes, foron encargos. Traballou tamén na ilustración de dous libros de oracións. 

*A morte e espido de pé*, 1547, 75 x 48 mm.
Os seus gravados cobren un gran número de temas, os primeiros que apareceron en Nuremberg entre 1521-1525 céntranse na denuncia da igrexa romana, pero son especialmente as súas escenas da vida campesiña e as mitolóxicas e históricas as máis coñecidas, frecuentemente cun elemento erótico engadido.

A lúa

Notas
-----

1. ↑  Andrew Pettegree, *The Reformation World*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Barthel Beham

### Ligazóns externas

* Hans Sebald Beham en Artcyclopedia

m

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q507825
* WorldCat
* VIAF: 59167585
* AAG: 2395
* BAV: ADV10362567
* BMT: 19003
* BNE: XX1307387
* BNF: 123915969
* BRE: 1864993
* Bridgeman: 13535
* CERL: cnp01442706
* CiNii: DA09203481
* DeutscheBio: 118508326
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 50894
* FNA: ID
* GEC: 0008649
* GND: 118508326
* ICCU: TO0V065222
* ISNI: 0000 0001 0905 7714
* KulturNav: ID
* LCCN: n80024446
* NKC: jn20040218004
* NTA: 070260265
* OL: OL2396271A
* RKD: 5977
* SELIBR: 179988
* SNAC: w6w09smw
* SUDOC: 03300479X
* TePapa: 181
* ULAN: 500115491

 |
***Galicia Diario*** é un xornal dixital galego en lingua castelá, con contidos tamén en galego, nacido en xullo de 2006. Pertence ao mesmo grupo de comunicación que Radio Líder.

Historia
--------

O xornal nacido en xullo de 2006 e a radio -Radio Líder- inscríbense dentro da empresa Cadena Noroeste Medios de Comunicación S.A. cuxa sede de atopa na rúa Torreiros na Coruña. O obxectivo desta empresa é a xestión e explotación de emisoras de radiocomunicación, do mesmo xeito que a promoción, captación e xestión de publicidade para calquera tipo de medio audiovisual.

O xornal fundouse polo seu actual presidente Manuel Casal no ano 2006. Conta no seu equipo con Susana Evangelista Pallas coma directora do xornal, Juan Madera coma conselleiro delegado, Mónica Vázquez coma secretaria de redacción e, para rematar, coma xefa de redacción Mónica Lozano. A información que contén vai dirixida especialmente aos habitantes do territorio galego. Atópase dividido en seccións clásicas coma Galicia, política, comunicación, deportes e cultura, coa particularidade exclusiva de incluír entre a súa oferta unha sección especial adicada á investigación da rumoroloxía.

Segundo a clasificación de medios da clasificación Alexa conta con máis de 200.000 lectores,[*cando?*] e sitúase no posto número trece do ránking de medios electrónicos galegos.[]

Colaboradores
-------------

* José Luis Gómez - A vueltas con España
* Francisco Muro de Iscar - Tribuna
* Fernando Jáuregui - No te va a gustar
* Carmen Tomás - Tribuna
* Fermín Bocos - Tribuna
* Antonio Casado - Tribuna
* Andrés Aberasturi- tribuna
* Rafael Torres – Al margen
* Luis del Val – Tribuna
* Rosa Villacastín- El abanico
* Julia Navarro- escaño cero
* Luís del Val- Tribuna

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial
**Carlos Abad Garrido**, coñecido musicalmente por **GranPurismo**, é un cantante e mc de hip hop galego, nado en Schaffhausen (Suíza) en 1979.

Traxectoria profesional
-----------------------

Aínda que en contacto co hip hop dende adolescencia, non empeza a cantar ata os 17 anos cando ingresa na crew ZEST, e coa que rapea durante dous anos. Despois participa nunha antoloxía de hiphop feito en Suíza pola comunidade de emigrantes galegos e españois (*Switzerland Tchorissos*), onde coñece o tamén o galego Carlos Leal, de Sens Unik, e co que fai a primeira gravación, un maxi titulado *Más y más*, que vende un milleiro de copias. En 2001 xuntáse co grupo español Violadores del verso co que grava un tema ('Suizaragoza'), para o disco "Vicios y virtudes".

En 2007 presentou o seu primeiro álbum, *The Mixtape*. Na actualidade forma parte da crew SHS Crew.

Canta en español e en galego.

Discografía
-----------

Aínda que ten realizados diversos traballos de colaboración don artistas da escena hiphopeira suíza e española, o seu único álbum en solitario é

* *The Mixtape*, 2007.

Vida persoal
------------

A súa familia é de Pardeconde (Esgos), onde pasou boa parte dos veráns da súa infancia, como relata na súa canción *Pardeconde* (2007).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* GranPurismo. Web oficial.
* Pardeconde. Tema en mp3 dedicado á súa aldea.
Esta páxina recolle unha **galería con imaxes de chinches** fotografadas en Galicia.

*Beosus maritimus*
------------------

*

*Calocoris affinis*
-------------------

* 
*

*Chrysocarabus lateralis*
-------------------------

* 
* 
*

Dolycoris Baccarum
------------------

* Santiago de CompostelaSantiago de Compostela
* Valverde, Vilarromarís, Oroso,Valverde, Vilarromarís, Oroso,

*Graphosoma rubrolineatum*
--------------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Dicranocephalus sp.
-------------------

* 
* 
* 
*

Heteroptera
-----------

* CydnidaeCydnidae
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

*Horvathiolus superbus*
-----------------------

*

*Lygaeidae*
-----------

*

*Micrelytra fossularum*
-----------------------

* 
* 
*

*Palomena prasina*
------------------

* 
* NinfaNinfa
* Ninfa de Palomena prasinaNinfa de *Palomena prasina*
* OvosOvos
* Os mesmos ovos abertos cun exemplar á beiraOs mesmos ovos abertos cun exemplar á beira

*Pentatomidae*
--------------

* 
* Rhaphigaster nebulosa*Rhaphigaster nebulosa*
* Rhaphigaster nebulosa*Rhaphigaster nebulosa*

Pentatoma Rufipes
-----------------

* 
*

*Pithanus maerkeli*
-------------------

* 
*

*Plecoptera*
------------

* 
*

*Protostemma guttula*
---------------------

* 
*

*Pyrrhocoris apterus*
---------------------

* 
* 
* 
* 
*

*Syromastus rhombeus*
---------------------

* 
* 
*

*Gurgullo*
----------

*

Sen clasificar
--------------

* 
* 
* 
* 
* 
*
Gran Danés
O **Gran Danés**, **Dogo Alemán** ou **Alano Alemán** é unha raza canina coñecida polo seu gran tamaño e personalidade delicada, considerado como o «Apolo entre todas as razas» pola Federación Cinolóxica Internacional.

O Gran Danés, aínda sendo unha raza xigante, non debe de ser torpe no seu andar e movementos. O seu carácter debe ser amigábel e nunca tímido.

A súa constitución é forte e musculosa; non é nin lixeira nin dobre. Os machos deben ser de constitución máis forte cás femias.

A forma dos machos é cadrada; é tan alto coma longo. Ás femias "permiteselles" ser lixeiramente máis longas ca altas. A distancia da cruz aos ombreiros é igual có dos ombreiros ao chan.

Altura e peso
-------------

### A cruz

Machos, non menos de 80 cm.
Femias, non menos de 75 cm.

### Peso

Machos, aprox. entre 73 kg e 80 kg.
Femias, aprox. entre 55 kg e 69 kg.

Pelaxe
------

O seu pelo é un pouco groso, curto, brillante se se cepilla a diario, e algúns teñen o seu pelo pegado a súa pel máis ca outros.

Cor
---

A FCI permite unicamente 5 cores:

* **Leonado**: cor amarela dourada con máscara de cor negra. As cellas e bordos dos ollos deberán ser negros, mentres que as orellas e a punta da cola poden ser máis claros.
* **Atigrado**: leonado e negro nun patrón a raias.
* **Azul**: gris aceiro escuro, permitíndose marcas brancas en peito e patas.
* **Negro**: negro acibeche puro, permitíndose marcas brancas en peito e patas.
* **Arlequín**: cor branca con parches negros. O Gran Danés é a única raza que mostra este patrón de cor na súa pelaxe (o Dálmata ten manchas negras redondas).

Algúns exemplares que teñen manchas negras mostran pelos grises ao redor.

Ocasionalmente preséntanse outras cores, pero non son aceptadas en exposicións e polo mesmo non son activamente buscadas por criadores. Estas cores inclúen o «merlado»: cor gris con parches.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5414
* BNCF: 40422
* BNF: 11931893r
* BRE: 2258577
* EBID: ID
* GEC: 0176628
* GND: 4011628-1
* LCCN: sh85056979
* NKC: ph250777

 |
Xoán III de Suecia foi o primeiro en utilizar o título de gran duque de Finlandia
**Gran duque de Finlandia** (sueco: *Storfurste av Finland*, finés: *Suomen suuriruhtinas*), e ocasionalmente **gran príncipe de Finlandia**, foi un título real usado entre 1580 e 1720 pola maioría dos monarcas suecos. Tamén foi, de 1809 a 1917, o título oficial empregado polo emperador de Rusia en tanto que cabeza do autónomo Gran Ducado de Finlandia.

Arredor de 1580, Xoán III de Suecia que previamente fora duque de Finlandia (1556-1563) incorporou o título de gran duque de Finlandia ao dos reis de Suecia, con constancia da súa utilización por primeira vez en 1581 porén o título tan só se usou en ocasións moi formais xunto cunha longa restra de títulos reais que correspondían aos monarcas suecos. O último monarca sueco en utilizar o título foi Ulrica Leonor de Suecia en 1720. Non obstante en 1802 o rei Gustavo IV Adolfo de Suecia deulle o título ao seu fillo acabado de nacer, Carlos Gustavo, que morreu tres anos despois.

Despois da guerra finesa entre Rusia e Suecia polo Tratado de Fredrikshamn do 17 de setembro de 1809, Finlandia converteuse nunha entidade con autonomía do Imperio Ruso co nome de Gran Ducado de Finlandia cos emperadores rusos como titulares co título de gran duque.
**Galería de imaxes** de crustáceos de Galicia.

Os crustáceos (crustacea) son unha clase de artrópodos que comprende máis de 55.000 especies, na súa maioría acuáticas e algunhas parasitas.

Crustáceos
----------

### Bois

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de bois de Galicia.
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Cangrexos

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de cangrexos de Galicia.
* 
* 
* 
* 

### Lumbrigantes

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de lumbrigantes de Galicia.
* Cocido
* Vivo
* 
* 

### Nécora

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de nécoras de Galicia.
* 
* 
* 
* 

### Percebes

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de percebes de Galicia.
* 
* 
* 

### Outros

* 
* 
* 
* *Balanus balanoides* e *Mytilus edulis*
* Camarón (*Palaemon serratus*)
* Cigala (*Nephrops norvegicus*)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galería de imaxes de gastronomía en Galicia
* Galería de imaxes de mariscos de Galicia
* Galería de imaxes sobre o polbo en Galicia
* Galería de imaxes de nasas de Galicia
***Hater*** (literalmente en inglés 'o que odia', 'o que aborrece') é un termo pexorativo empregado para describir unha persoa ou un grupo de persoas que expresan o seu odio en público. Os *haters* son individuos que se adican a difamar, criticar negativamente ou desprezar outras persoas, obras, actitudes ou conceptos alleos.

Os *haters* distínguense dos *troles* no feito de que estes últimos buscan, coma fin último, chamar a atención dos usuarios de Internet mediante comentarios provocativos e malfalados.

Definición e orixe
------------------

No ano 2010 o Oxford Dictionary definiu o termo *hater* coma:

> 
> 
> *Unha persoa á que lle desagrada outra persoa ou cousa, dun xeito desmesurado*
> Oxford Dictionary.
>

Notas
-----

1. ↑  Urban dictionary (ed.). "Hater: definición.". Consultado o 30 de decembro de 2014.
2. ↑  Zoe Williams (12 de xuño de 2012). "What is an internet troll?". *The Guardian*.
3. ↑  Moss, Caroline. "Twerk And Selfie Are Now Official English Words In The Oxford Dictionary". *www.businessinsider*. Business Insider. Consultado o 23 de outubro de 2014.
4. ↑  "hater: definition of hater in Oxford Dictionary". *Oxforddictionaries.com*. Arquivado dende o orixinal o 31 de outubro de 2014. Consultado o 23 de outubro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Odio
* Ciberacoso
O **luvita** é unha lingua anatolia emparentada co hitita-nesita e co palaíta. Falouse no sur de Anatolia no II e no I milenio antes da nosa era. Sobreviviu á caída do Imperio hitita e dela derivaron o milio, e logo o licio.

Ao contrario do hitita-nesita e do palaíta, non foi demasiado influenciada polo hatti, que non será polo tanto un substrato do *luvita*.

Coñecemento da lingua
---------------------

A lingua *luvita*, minoritaria no seo da administración hitita, escribiuse por medio da escritura cuneiforme. Con todo, a partir do século -XV desenvolveuse unha escritura particular, chamada escritura xeroglífica hitita e a maioría das inscricións, de carácter esencialmente documental, que empregan esta escritura transcriben un dialecto do *luvita*. Atopáronse inscricións en luvita xeroglífico no norte da actual Siria, de época tan recente como o século -VI. Estes xeroglíficos hititas non semellan estar emparentados cos xeroglíficos exipcios ou cretenses e considéranse unha invención local.

Notas
-----

1. ↑  "Entrada luvita en Digalego". Consultado o 31 de outubro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* lingüística
	+ linguas do mundo
		- linguas indoeuropeas
			* linguas anatolias

| * v
* c
* e
Linguas anatólicas |
| --- |
| Hitita - Cario - Luvita - Licio - Lidio - Palaíta - Pisidio - Sidético |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10713
* BRE: 4323872
* EBID: ID
* Glottolog: luvi1235
* GND: 4120242-9
* NKC: ph330279

 |
**Landulfo IV**, finado o 13 de xullo de 982, foi o príncipe de Capua (como **Landulfo VI**) e Benevento desde 968, cando foi asociado ao trono do seu pai, Pandulfo Testa de Ferro, e príncipe de Salerno asociado co seu pai desde 977 ou 978. En 968, morreu o seu tío Landulfo III e esa foi a ocasión do seu ascenso, Pandulfo ignorou os dereitos do fillo de Landulfo Pandulfo, o seu sobriño, e no canto del asociou ao seu propio fillo ao goberno.

Traxectoria
-----------

En 969, Testa de Ferro foi capturado na Batalla de Bovino. O *strategos* de Bari, Uxío, tomou a cidade de Avellino e cercou Capua e despois Benevento. A nai de Landulfo, Aloara de Capua e Landulfo I, Arcebispo de Benevento, asumiron o goberno no seu nome, para defender a cidade dos bizantinos. En 977, tras a liberación de Testa de Ferro, uniuse ao seu pai nunha expedición na defensa de Monte Cassino contra as predacións do Conde Bernardo de Alife.

Á morte de Pandulfo en marzo de 981, o gran principado longobardo dividiuse: Landulfo, o fillo máis vello, recibiu Capua-Benevento e Spoleto, e Pandulfo, o segundo fillo, recibiu Salerno. Con todo, o emperador Odón II, que estaba no Mezzogiorno nesa época, loitando contra os sarracenos, desposuíu a Landulfo do ducado de Spoleto e deullo a Trasimundo, duque de Camerino e conde de Penne. Deseguida, Landulfo foi obrigado a recoñecer tamén a división de Capua-Benevento, unidos desde 899. O seu curmán, o anteriormente mencionado Pandulfo, como príncipe de Benevento, quizais como subordinado. Así, Landulfo foi só príncipe de Capua, e durante o seu reinado apoiou a reforma cluniacense e fundou a igrexa de Santa Croce en Caiazzo. Uniuse ao seu deposto irmán Pandulfo en Calabria, onde loitaba contra os sarracenos con Odón. Os dous morreron na Batalla de Stilo o 13 de xullo. Sucedeuno o seu irmán máis novo Landenulfo, quen estaba baixo a rexencia dee Aloara.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Caravale, Mario (ed). *Dizionario Biografico degli Italiani: LXIII Labroca – Laterza*. Roma, 2004.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2587822
* DBI: ID

 |
**Javier Luis Yebra-Pimentel Vidal**, nado en Ventosa (Agolada) en 1928 e finado na Barrela o 16 de xaneiro de 2009, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Julio Yebra-Pimentel Besteiro. Avogado e industrial de Agolada. Militante de FET y de las JONS. Foi nomeado alcalde de Agolada en marzo de 1966. Permaneceu na alcaldía até as primeiras eleccións democráticas ás que se presentou encabezando unha candidatura independente que obtivo seis concelleiros; pero un pacto entre UCD (5 concelleiros), Unidade Galega (1 concelleiro) e PSOE (1 concelleiro) permitiu que fose nomeado alcalde o cabeza de lista de UCD Manuel Costa Casares. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura da Coalición Popular que obtivo 4 concelleiros, mentres que a da CIG que encabezaba o alcalde Costa Casares obtivo 7 concelleiros. Finou na Barrela o 16 de xaneiro de 2009.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Licerio Hermida Somoza** |  **Alcalde de Agolada** 1966 - 1979 | Sucesor:**Manuel Costa Casares** |

Recoñecementos
--------------

Foi condecorado coa Cruz da Orde de Cisneros en 1969.

Vida persoal
------------

Casou con Luz Divina Blanco Guerra e foi pai de Julio e Mari-Luz Yebra-Pimentel Blanco.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-3-1966, p. 10.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 17-1-2009, p. 17.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 2-10-1969, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Agolada
**Luis Ángel Lago Lage**, nado en Rábade o 2 de outubro de 1957, é un político galego. É un dos máximos representantes do PSdeG na provincia de Lugo.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Xeografía e Historia, é profesor de Educación Secundaria.

A súa carreira política comezou no concello de Cervo, onde estaba a traballar. En 1987 presentouse ás eleccións na candidatura do PSOE pero non logrou entrar na corporación ata 1990, pola baixa dun compañeiro. Foi reelixido en 1991 e 1995. Neste último ano tamén conseguiu un escano na Deputación Provincial de Lugo, onde foi voceiro do grupo socialista ata 1999.

Nas eleccións xerais do 2000 obtivo un escano no Senado, sendo reelixido en 2004 e 2008. Nas tres ocasións foi o único representante socialista da provincia de Lugo na Cámara Alta. Dentro do partido, no ano 1998 entrou a formar parte da comisión executiva nacional galega do PSdeG-PSOE. En 2004 foi nomeado secretario provincial do PSOE en Lugo, cargo que deixou cando son elixidos os primeiros presidentes provinciais do PSOE en Galicia, en outubro de 2009.

Da súa etapa municipal destacou a súa ascensión, ata se converter nun dos homes fortes do alcalde de Cervo, o socialista Roberto Álvarez Fernández. Tamén son salientables os seus catro anos na Deputación de Lugo, onde mantivo fortes enfrontamentos co presidente, Francisco Cacharro Pardo, do PPdeG[]. Nesta etapa arrincaron as primeiras denuncias da oposición contra o goberno do Partido Popular por diferentes irregularidades[].

Da súa etapa nas Cortes Xerais, destaca que ocupou a presidencia da comisión de Interior do Senado na novena lexislatura (2008-...), etapa na que tamén foi voceiro da comisión de suplicatorios.

Está casado e ten dous fillos. Un deles é o actor Daniel Lago Barreiro.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ricardo Varela Sánchez** |  **Coordinador do PSdeG-PSOE da Provincia de Lugo** 2004 - 2009 | Sucesor:**Ricardo Varela Sánchez** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Landoi.

**Santiago de Landoi** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Cariño. Segundo o IGE en 2010 tiña 169 habitantes (84 mulleres e 85 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 218 habitantes.

Xeografía
---------

**Landoi** esténdese pola aba oriental da Serra da Capelada co seu pico da Miranda como altura máis destacada e chega até os lindes da Ría de Ortigueira nas terras do lugar de Cabanán. Linda polo norte coas parroquias da Pedra dende a Pena do Monte da Herbeira até a Pena do Frade da Miranda e con Sismundi dende a Cova do Sisto até a Penarredonda da Curveira. Polo leste limita dende a punta anterior até a Punta do Cepo co litoral da ría. Polo sur limita coas parroquias de Feás e Veiga do concello de Ortigueira e Régoa do concello de Cedeira. Finalmente polo oeste linda coa anterior parroquia de Cedeira.

A estrada de Mera a Cariño atravesa a parroquia. Tamén o río Seixo baña as súas terras despois de captar auga de multitude de regatos que baixan dos montes da Capelada até desaugar na Ría de Ortigueira en Esteiro.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial, na honra de Santiago, cunha soa planta e espadana no fronte está rodeada polo cemiterio e atópase no lugar de Meleato.

A Pena do Castelo conserva restos dun poboado castrexo, no que se aprecian vestixios dos muros.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Landoi

| Lugares da parroquia de Landoi no concello  coruñes de Cariño |  |
| --- | --- |
| As Barreiras | Cabanán de Abaixo | Cabanán de Arriba | As Cabanas | O Cabo | A Calzada | O Cubilote | O Igrexario | A Lama | Meleato | Orxeiro | Paradela | Río da Cruz | A Sancha | O Seixo | As Tercias | Zarza |

### Parroquias de Cariño

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Cariño |  |
| --- | --- |
| Cariño (San Bartolomeu) | Feás (San Pedro) | Landoi (Santiago) | A Pedra (Santa María) | Sismundi (Santo Estevo) |

Notas
-----

1. 1 2  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Cariño

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11000999
* código INE: 15901030000

 |
| *Leptictidium tobieni*Rango fósil: Eoceno medio |
| --- |
| Ilustración dun dente molar de *L. tobieni* |
| Estado de conservación |
| Extinto (fósil) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Infraclase: | Eutheria |
| Orde: | Leptictida |
| Familia: | Pseudorhyncocyonidae |
| Xénero: | *Leptictidium* |
| Especie: | ***L. tobieni*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Leptictidium tobieni'**Von Koenigswald e Storch, 1987 |

***Leptictidium tobieni*** é unha especie de mamífero extinto do Eoceno descuberto en Alemaña. É a meirande das oito especies do xénero *Leptictidium*, cos ósos longos das extremidades entre un 9% e un 15% máis longos que os de *L. nasutum*. O holotipo é un esqueleto completo e perfectamente preservado dun exemplar adulto, proveniente do xacemento de Messel, que corresponde ó Luteciano. Tamén hai un paratipo; un exemplar incompleto e mal conservado que se atopa no Real Instituto Belga de Ciencias Naturais. Ten a mandíbula relativamente robusta, cousa pouco habitual no xénero *Leptictidium*. En troques, os premolares e molares están aínda máis atrofiados que na especie *L. nasutum*. Wighart von Koenigswald e Gerhard Storch describírono e déronlle nome no ano 1987. Clasificárono dentro do grupo dos proteuterios, un taxon «caixón de xastre» que agrupaba moitas especies diferentes de mamíferos insectívoros. Porén, máis adiante descubriríase que os proteuterios son un grupo artificial e os leptíctidos foron reclasificados nunha orde propia.

Notas
-----

1. ↑  von Koenigswald, W. e Storch, G. (16-03-1987). "*Leptictidium tobieni* n sp. ein dritter Pseudorhyncocyonide (Proteutheria, Mammalia) aus dem Eozän von Messel". *Cour. Forsch.-Inst. Senckenberg* (en alemán) **91**: 107–116.
2. ↑  Morlo, M.; Schaal, S.; Mayr, G.; Seiffert, C. (09-12-2004). "An annotated taxonomic list of the Middle Eocene (MP 11)" (PDF). *Cour. Forsch.-Inst. Senckenberg* (en inglés) **252**: 95–108.
3. ↑  McKenna, M. C. (1987). Patterson, C. ed. *Molecules and morphology in evolution: conflict or compromise?* (en inglés) (2a edición, ilustrada ed.). Cambridge University Press. pp. 78. ISBN 9780521338608.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 13614417
* Fossilworks: 331102

 |
**Less Than Jake** é unha banda estadounidense de ska punk procedente de Gainesville, Florida e formada en 1992. O grupo está composto por Chris DeMakes (voces, guitarra), Roger Manganelli (voces, baixo), Vinnie Fiorello (batería, letras), Buddy Schaub (trombón) e Peter "JR" Wasilewski (saxofón).

Less Than Jake publicou o seu álbum de estrea, *Pezcore*, en 1995, despois dunha serie de edicións independentes en 7". Os dous seguintes discos da banda, *Losing Streak* (1996) e *Hello Rockview* (1998), publicáronse a través dunha garn discográfica, Capitol Records, levando a un aumento da exposición do grupo. O quinto álbum de estudio, *Anthem* (2003), foi o seu traballo máis exitoso comercialmente ata a data.

No ano 2008 a banda fundou o seu propio selo, Sleep It Off Records, e publicou o seu sétimo traballo, *GNV FLA*. Recentemente editou os EPs *Greetings from Less Than Jake* (2011) e *Seasons Greetings from Less Than Jake* (2012). A finais do 2012 o grupo combinou ámbolos dous no álbum *Greetings and Salutations*.

Discografía
-----------

* *Pezcore* - 1995
* *Losing Streak* - 1996
* *Hello Rockview* - 1998
* *Borders & Boundaries* - 2000
* *Anthem* - 2003
* *In With the Out Crowd* - 2006
* *GNV FLA* - 2008
* *Greetings and Salutations* - 2012

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q927112
* WorldCat
* VIAF: 128100698
* AllMusic: mn0000213921
* BNF: 14254943t
* Discogs: 253327
* Genius: Less-than-jake
* IMDb: nm1596195
* ISNI: 0000 0001 2155 1643
* LCCN: no99026239
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 553724

 |
**Germán Yanke Greño**, nado en Bilbao o 21 de xuño de 1955 e finado en Sopelana o 14 de maio de 2017, foi un xornalista español.

Traxectoria
-----------

Era fillo de pai checo. Licenciado en Dereito e Xornalismo, comezou a súa carreira no diario *El Correo* de Bilbao como correspondente na Haia. Até 2000 foi subdirector do diario *El Mundo* na edición do País Vasco que dirixía Melchor Miralles. Tamén ocupou os cargos de director da revista *Época* entre 2000 e 2002, e de director adxunto do programa radiofónico *La Linterna de Cope*.

En maio de 2004 foi contratado pola cadea autonómica madrileña Telemadrid para dirixir e presentar *Telenoticias* 2. A partir de setembro dese ano pasou a facerse cargo dun novo espazo de noticias, *Diario da noite*, cun estilo xornalístico máis persoal, no que se compaxinaba información con opinión e entrevistas.

A relación coa cadea mantívose até finais de 2006, cando os directivos da mesma tomaron a decisión de prescindir de Pablo Sebastián, un dos colaboradores de Yanke, dimitindo este para abandonar Telemadrid e ser substituído polo escritor Fernando Sánchez Dragó. O xornalista alegou *intromisión por motivos políticos no seu traballo*.

Desde principios de 2007 asinaba unha columna no diario *ABC* e do xornal na rede *Estrella Digital.* En setembro de 2010, Ernesto Sáenz de Buruaga fichouno para o faladoiro matinal de *Así son las mañanas*, na cadea radiofónica COPE. Tamén colaborou nos programas *La Tuerka* e *Fort Apache*, presentados por Pablo Iglesias Turrión.

Yanke faleceu o 14 de maio de 2017 aos 61 anos, por insuficiencia respiratoria. A súa saúde era delicada desde que fora vítima dun infarto cerebral en 2013.

Libros publicados
-----------------

* *Furor en Bilbao* (1987)
* *Álbum de agujeros* (1988)
* *La verdad en el pozo* (1999)
* *Blas de Otero con los ojos abiertos* (1999)
* *Euskal Herria, año cero: la dictadura de Ibarretxe* (2003)
* *Ser de derechas: manifiesto para desmontar una leyenda negra* (2004)
* *Ciudad sumergida* (2007)

Notas
-----

1. ↑  "Muere Germán Yanke a los 61 años. ABC (14-05-2017)". Consultado o 15-05-2017.
2. ↑  "Muere Germán Yanke. Huffington Post (14-05-2017)". Consultado o 15-05-2017.
3. 1 2  "Fallece el periodista Germán Yanke a los 61 años. Elcorreo.es (14-05-2017)". Consultado o 15-05-2017).
4. ↑  "Yanke deja «Diario de la noche», de Telemadrid, a causa de una intromisión por motivos políticos. La Voz de Galicia (09-06-2010)".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Germán Yanke*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8963950
* WorldCat
* VIAF: 29823951
* Auñamendi: 140328
* BNE: XX999637
* BNF: 15086867f
* FAST: 1947112
* GND: 1057680389
* ISNI: 0000 0000 5958 3301
* LCCN: n98003839
* SUDOC: 087993058

 |
**Germán Caamaño Solar**, nado en Negreira en 1885 e finado en Santiago de Compostela en 1976, foi un médico, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Manuel Caamaño García e Manuela Solar, estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Médico e inspector de Sanidade en Negreira e Santiago de Compostela. Dirixiu o balneario Acuña de Caldas de Reis e o dos Ánxeles (Brión). Foi profesor auxiliar de Fisioloxía na Universidade Compostelá no curso 1922-23.

Colaborou en *La Federación de Negreira y Baña* con temas de hipnotismo e educación infantil, en *El Ideal Gallego* e publicou tamén sobre temas de hidroloxía galega, en *Galicia Clínica* (1929). Escritor afeccionado a temas filosóficos, publicou o libro de ensaios *Luz en tu sombra* (1948) co pseudónimo **Xherman Kmam**.

Vida persoal
------------

Era tío de José e Carlos Reino Caamaño. Casou na Coruña en 1921 con Emilia Suevos de la Cruz, filla do comerciante coruñés Félix Suevos Rodríguez.

Notas
-----

1. ↑  *El Orzán*, 16-4-1921, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Liñares Giraut, X. Amancio; Lista Liñares, Omayra (2007). TresCtres, ed. *Prensa e comarca. Medios de comunicación en Negreira, A Baña e Brión no século XX*. Ames. pp. 83–84. ISBN 978-84-935562-7-3.
Moeda filipina dun peso de 1922, da **leprosaría** da illa Culion
Unha **leprosaría** ou **leprosería** (tamén denominada lazareto) é un hospital ou instalación similar, máis ou menos illada, onde se tratan enfermidades infecciosas. Historicamente utilizáronse para coidar doentes con enfermidades pouco o nada infecciosas, como a lepra ou a tuberculose, e algunhas destas instalacións eran máis ben centros de reclusión, sen ningún tipo de coidados médicos nin salubridade.

Antigamente as leprosarías eran establecementos aos que se enviaban os leprosos co fin de illalos do resto da poboación, nun intento de conter o contaxio da doenza. Foron un efecto secundario cultural da lepra, unha das doenzas infecciosas máis mortais e mutiladoras de todos os tempos, e que causaba verdadeiro pánico (e, en consecuencia, o rexeitamento social dos leprosos).
Alí, cada doente tiña que coidarse por si mesmo, pois non había moita axuda externa. Eran lugares crueis, sen lei e con pouca protección. Os roubos, a violencia e os abusos eran comúns.

Leprosarías famosas e duradeiras foron as de Kalaupapa (Hawai), Chacachacare (Trindade) e Spinalonga (Creta). Diversas colonias situábanse en illas, para afastar mellor aos doentes do resto da poboación. Algunhas chegaron mesmo a cuñar moeda, seguindo a idea de que, de permitir que os leprosos apalpasen o diñeiro normal, a doenza espallaríase máis facilmente.

A lepra existe aínda hoxe, principalmente nos países subdesenvolvidos, pero é facilmente tratada con antibióticos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lepra
* Moeda de leprosaría

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1406569
* AAT: 300008507
* BRE: 2141063
* EBID: ID
* GND: 4167379-7
* HDS: 028664
* NDL: 00569252

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D007914

 |
Estrutura dun quilomicron. ApoA, ApoB, ApoC, ApoE (apolipoproteínas); T (triacilglicéridos); C (colesterol); verde (fosfolípidos).
Metabolismo das lipoproteínas plasmáticas.
Unha **lipoproteína** é un complexo formado por elementos proteicos e lipídicos, que se manteñen unidos por enlaces non covalentes, que se encontra no sangue. Cada unha das lipoproteínas posúe unha masa molecular, estrutura e densidade características. Á porción proteica da lipoproteína denomínase **apolipoproteína**. A súa misión é transportar os lípidos insolubles polo sangue.

En xaxún hai catro lipoproteínas, denominadas en función da súa densidade: 

* Lipoproteína de alta densidade (*High density lipoprotein* ou HDL)
* Lipoproteína de baixa densidade (*Low density lipoprotein* ou LDL). Nalgúns casos é denominada LDL 1
* Lipoproteína de densidade intermedia (*Intermediate lipoprotein* ou IDL). Nalgúns casos é denominada LDL 2
* Lipoproteína de moi baixa densidade (*Very low density lipoprotein* ou VLDL).

Tras a comida, áchase outra, o quilomicron, que transporta os triglicéridos dende o intestino delgado ata o sangue venoso por medio do conduto torácico.

Ademais destas, moitos encimas, transportadores, proteínas estruturais, antíxenos, adhesinas e toxinas son lipoproteínas.

### Lipoproteínas transmembrana

Algúns proteolípidos transmembrana, especialmente os que se encontran en bacterias, denomínanse lipoproteínas, pero non están relacionadas coas partículas lipoproteicas do plasma antes mencionadas. Estas proteínas transmembrana son difíciles de illar, xa que están estreitamente unidas á membrana lipídica, e adoitan necesitar lípidos para mostrar a súa verdadeira estrutrua e poden ser insolubles en auga. Xeralmente son necesarios deterxentes para illalas das membranas ás que está asociadas.

Notas
-----

1. ↑  "Microbial Proteolipids and Lipopeptides - glycopeptidolipids, surfactin, iturnins, polymyxins, daptomycin". *The LipidWeb*. Consultado o 21 July 2019.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Bioquímica*. Thomas M. Devlin. Cuarta edición. ISBN 84-291-7208-4 *(en castelán)*

### Outros artigos

* Lipopéptido

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28350
* BNCF: 20104
* BNF: 11965340c
* BRE: 2174878
* EBID: ID
* GEC: 0119504
* GND: 4074259-3
* JSTOR: proteolipids
* LCCN: sh85077309
* MAG: 2780072125
* NDL: 00569543
* PSH: 6196

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 6495
* FMA: 63169
* KEGG: C01834
* MeSH: D008074
* MeSH: D10.532

 |
**Germán Muíños Lamas**, nado en Redondela o 9 de outubro de 1943, é un exfutbolista galego que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Formouse futbolisticamente no CD Choco, de Redondela. En 1962 foi traspasado ao SD Ponferradina onde so xogou media tempada, cun balance de 13 goles en 16 encontros, estes bos números fixeron que fichase polo Celta de Vigo en 1963. Debutou aos poucos días anotando dous goles ante o CE Sabadell.

Esa primeira tempada disputou 11 encontros e anotou catro goles. Pese a esta boa media, o ano seguinte non contou moito para o adestrador Joseíto e disputou só nove encontros; porén volveu demostrar olfacto goleador e anotou seis goles, co que foi, xunto a Téllez, o máximo goleador do equipo.

Na súa terceira e última tempada no equipo só xogou un encontro e ao final desta o equipo deulle a baixa. Unha vez libre, fichou polo SD Compostela, equipo no que recibiu o Trofeo Veloso coma máximo goleador de Terceira División con 38 goles. Isto valeulle volver a Segunda División ao fichar polo Racing de Ferrol; xogou no equipo ferrolán cinco tempadas e deixou o club tras xogar un ano en Terceira División. Durante estes anos o equipo chegou a cuartos de final da Copa do Rei ante o Valencia CF.

En 1973 fichou polo Albacete Balompié, que xogaba na Rexional Preferente, onde disputou a súa última tempada como profesional.

Vida persoal
------------

Formaba parte dunha familia de deportistas: o seu fillo, Germán Muíños, tamén foi deportista de elite e despuntou no mundo do balonmán; xogou na liga ASOBAL no Caja Madrid, SD Teucro e Octavio Pilotes Posada (1994-1998).

O seu irmán Gonzalo tamén foi futbolista, en equipos como CD Choco, Cultural Leonesa ou CD Lemos. O seu primo, Carlos Muiños, tamén xogou no Celta de Vigo na tempada 1960/61

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Marcos L. Bacariza (10 de febreiro de 2010). "German Muiños". *Yo jugué en el Celta* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535748
* BDFutbol: 8833
* Transfermarkt: 462421

 |
Figuriñas de subbuteo coa camisola arxentina
O **fútbol de mesa**, tamén coñecido como **subbuteo**, é un xogo de mesa consistente en recrear un partido de fútbol por medio de equipos de once figuriñas de plástico sobre unha peaña de base cóncava. Estas figuriñas, que representan xogadores de fútbol, reciben o impacto do dedo do participante, e á súa vez impulsan un pequeno balón que deben introducir nunha portería, a semellanza do fútbol ao aire libre.

A Federación Internacional do Fútbol de Mesa (FISTF) é o organismo oficial internacional que regula o xogo. *Subbuteo* é unha marca comercial (propiedade de Hasbro) do primeiro fabricante das figuriñas.

Regras
------

Xógase sobre un tapete de 120x90 cm, con once figuriñas, incluído o porteiro (ademais hai un porteiro "saínte"). A primeira posesión do balón é para quen gañe o sorteo inicial (coma nun partido de fútbol), e non perde a posesión do mesmo mentres toque o balon coas súas figuriñas. Non se lle pode dar máis de tres veces seguidas ao balón coa mesma figuriña. Ademais, reprodúcense tódalas infraccións do fútbol, xa que hai faltas, saques de banda, saques de esquina, mans etc.

Distribución
------------

O xogo foi creado por en 1947 polo ornitólogo (de aí o nome de Subbuteo, na honra do Falco Subbuteo, de feito foi o símbolo da marca comercial) Peter A. Adolph, en Inglaterra. Ademais practícase en Italia, España, Bélxica, Portugal, Inglaterra, Alemaña, Francia, os Estados Unidos, o Canadá, Australia e nalgúns países de América do Sur, como a Arxentina, por poñer algúns exemplos.

En Galicia, na década de 1980, o subbuteo chegou a ter unha certa expansión, coa creación do Club Folerpa na Coruña, con noventa asociados. En 2010 só había un galego federado, que xogaba no equipo valenciano AFT Turia 1981.

Notas
-----

1. ↑  Santi R. Escudero, afeccionado ao fútbol de mesa, *A Nosa Terra* 1/7/2010

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Subbuteo Galicia
* AFM
* AFT Turia 1981
* Regulamento do Fútbol de Mesa[*Ligazón morta*] *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fútbol de mesa*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1710069
* BGG: 3720

 |
**Luciano Yordi de Carricarte**, nado na Coruña o 2 de abril 1917 e finado na mesma cidade o 28 de marzo de 1978, foi un enxeñeiro galego, deseñador de moitos dos encoros construídos en Galiza.

Traxectoria
-----------

Presa do encoro de Cecebre.
Fillo do enxeñeiro Luciano Yordi Menchaca e de Josefina de Carricarte. Estudou no instituto Eusebio da Guarda da Coruña e realizou a carreira de enxeñeiro de Camiños en Madrid. Traballou primeiramente para a *Sociedad General Gallega de Electricidad*, para a que deseñou o encoro do río Tambre en 1949. En 1955 a empresa para a que traballaba foi mercada por Fenosa da que chegaría a ser o subdirector en 1962.
Traballando para Pedro Barrié de la Maza deseñou os encoros do Eume (1959), Belesar (1963), Velle, Castrelo de Miño (1969), Frieira, Albarellos, Salas e Regueiro. O encoro de Belesar ten unha altura 137,5 metros e foi unha obra pioneira na construción, cun muro de bóveda de dobre curvatura de formigón. Na súa construción traballaron presos políticos.

Para a Deputación da Coruña dirixiu as obras dos encoros de Cecebre, Meicende e Rosadoiro (Arteixo). Tamén traballou no viaduto de Catoira, que une as provincias da Coruña e Pontevedra. Foi un dos promotores da construción da Refinaría de Repsol da Coruña e do Aeroporto de Alvedro. Fundou a empresa Elaborados Metálicos (Emesa).

Recoñecementos
--------------

* En 1962 o concello da Coruña concedeulle a Medalla de Ouro ao Mérito.
* Unha rúa da Coruña, en Matogrande, leva o seu nome.

Notas
-----

1. ↑  "Del Registro civil". *El Ideal Gallego*. 3 de abril de 1917. p. 3.
2. ↑  Bugallal, Isabel (15 de setembro de 2013). "La curva de Chano Yordi". *La Opinión da Coruña*.
3. ↑  auga e sonos (ed.). "A construcción do embalse". Arquivado dende o orixinal o 10 de xullo de 2013. Consultado o 15 de setembro de 2013.
4. ↑  La Opinión da Coruña (ed.). "Calle Luciano Yordi de Carricarte". Arquivado dende o orixinal o 07 de xullo de 2012. Consultado o 15 de setembro de 2013.
5. ↑  Recuerdo para el legado dejado por el ingeniero Luciano Yordi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413477
* WorldCat
* VIAF: 315148814286045330001
* BNE: XX1163166
* DBE: luciano-yordi-de-carricarte
* GND: 1126065447

 |