**Filipe de Habsburgo**, alcumado *o Fermoso*, nado en Bruxas (Flandres) o 22 de xullo de 1478 e finado en Burgos o 25 de setembro de 1506, foi un nobre da casa de Habsburgo, arquiduque de Austria, duque de Borgoña, Brabante, Limburgo e Luxemburgo, conde de Flandres, Habsburgo, Hainaut, Holanda, Zelandia, Tirol e Artois, señor de Antuerpen e Malinas, entre outras cidades (1482 - 1506), e rei de Castela e de León (1504 - 1506) polo seu matrimonio con Xoana, filla e herdeira dos Reis Católicos.

Foi quen trouxo a liñaxe dos Habsburgo nos territorios da actual España. O apelativo *o Fermoso*, deullo o rei Lois XII de Francia. En 1501, Filipe e Xoana viaxaban cara a Castela para seren coroados e detivéronse en Blois. Alí o rei francés recibiunos, a velo exclamou: *Velaí un fermoso príncipe*.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Maximiliano I, emperador de Alemaña e de María de Borgoña. O seu pai pactou o seu matrimonio con Xoana, filla dos Reis Católicos, no marco da Liga Santa que uniu a monarquía castelá-aragonesa co Sacro Imperio, Inglaterra, Nápoles, a república de Xénova e o ducado de Milán contra as pretensións hexemónicas de Francia na península italiana (1495).

*Os 6 fillos de Filipe e Xoana* de Jan van Nieulandt, 1521-1526.
Deste matrimonio naceran 6 fillos:

* Leonor (Lovaina,1498 - Talavera,1558). Arquiduquesa de Austria. Casada co rei Manuel I de Portugal.
* Carlos (Gante, 1500 - Mosteiro de Yuste, 1558). Rei de Castela, Aragón e emperador do Sacro Imperio.
* Isabel (Bruxelas, 1501 - Zwijnaerde, Gante, 1526). Arquiduquesa de Austria. Casada co rei Cristián II de Dinamarca.
* Fernando (Alcalá de Henares, - Viena,1564), emperador do Sacro Imperio.
* María (Bruxelas, 1505 - Cigales, 1558). Arquiduquesa de Austria. Casada con Luís II Xagellón, rei de Hungría, Bohemia e Croacia.
* Catarina (Torquemada, 1507 - Lisboa, 1578). Arquiduquesa de Austria. Casada co rei Xoán III de Portugal.

Nos Países Baixos borgoñóns (Bélxica, Holanda e Luxemburgo) actuou como un administrador competente e un soberano popular e amado, que soubo unir os intereses dos seus diversos territorios, demostrando especial talento para planear reformas e para dar tranquilidade e paz logo de anos de turbulencias políticas.

Mortos os infantes Juan (1497) e Isabel (1498), así como o fillo desta última, o infante Miguel (1500), a súa esposa convértese na herdeira de Castela e Aragón. Morta a raíña Isabel a Católica (1504), ábrese o problema da sucesión nos reinos casteláns. Pola Concordia de Salamanca (1505), acórdase o goberno conxunto de Filipe, Fernando de Aragón e a propia Xoana. Porén, as malas relacións entre el (apoiado pola nobreza castelá) e o seu sogro, o rei Fernando o Católico, obrigaron a este a renunciar ao poder en Castela para evitar un enfrontamento armado. Pola Concordia de Villafáfila (1506), Fernando retírase aos seus estados de Aragón, como rei, e Filipe é proclamado rei de Castela. Hai pois catro monarquías na península neste momento: Portugal, Navarra, Castela-León, Aragón.

Chegada de Filipe I á Coruña en 1506.
Entre tanto, Xoana mostra visos de loucura, segundo algúns polos celos que lle producían as infidelidades do marido, polo que sentía un amor tan apaixonado como pouco correspondido. Aínda que as Cortes de Castela reunidas en Valladolid se negaron a declarar a incapacidade da raíña Xoana, Filipe I exerce o poder efectivo sen contar con ela. Tradicionalmente ténselle censurado polo favoritismo que demostrou polos seus conterráneos flamengos, así como por repartiren dádivas e prebendas entre os nobres casteláns para buscar o seu apoio; mais é posíbel que iso respondese a unha estratexia dirixida a afianzar o poder real e a pór couto as inxerencias de seu sogro nos asuntos casteláns. A figura que atinxira maior preeminencia no seu breve goberno (mais non ata consideralo un valido) foi un escuro nobre, o señor de Belmonte, de nome Juan Manuel.

O 26 de abril de 1506 desembarcou coa súa muller na Coruña para dirixirse á Pobra de Sanabria a reunirse co seu sogro, pasando o día 12 de xuño por Monterrei e Verín, e a noite do día 15 na vila da Gudiña. A súa morte o 25 de setembro dese ano, que ocorreu na burgalesa Casa del Cordón, foi tan súbita que correu o rumor de que seu sogro o envelenara. Segundo parece mentres se encontraba Filipe en Burgos, xogando aos birlos, tras a partida, suando aínda, bebeu abundante auga fría, a consecuencia do cal caeu enfermo con alta febre e morreu uns días despois. Porén, os investigadores máis recentes e autorizados atribúen a súa morte á peste. O falecemento do monarca acrecentou a suposta loucura da raíña Xoana.

Fernando o Católico aproveitou o débil estado mental da súa filla para encerrala no pazo de Tordesillas (Valladolid), do que xa no sairá ata a súa morte, para converterse en rexente dos reinos castelán-leoneses.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**María de Borgoña** | **Ducado de Borgoña**1482-1506 | Sucesor:**Carlos II de Habsburgo** |
| Predecesor:**Isabel I de Castela** | **Rei de Castela e León**1506 | Sucesor:**Fernando V (como rexente)** |

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* del Cerro Bex (1973). "Itinerario seguido por Felipe I el Hermoso en sus dos viajes a España". *Chronica Nova* (8).
* Zurita, Jerónimo (1580). *Historia del Rey Don Hernando el Católico*.

### Outros artigos

* Lista de reis de España

| * v
* c
* e
 Condado de Flandres  |
| --- |
| Os Balduínidas | Balduíno I Brazo de Ferro (sobre 865-879) • Balduíno II o Calvo (879-918) • Arnulfo I o Vello (918-964 ) • Balduíno III o Novo (958-962) • Arnulfo II o Novo (965-987) • Balduíno IV o Barbudo (987-1035) • Balduíno V o Piadoso (1035-1067) • Balduíno VI o Bo (1067-1070) • Arnulfo III o Desgraciado (1070-1071) • Roberto I o Frisón (1071-1093) • Roberto II de Xerusalén (1093-1111) • Balduíno VII o Machada (1111-1119) |  Blasón suposto do condado de Flandres a partir do 621 Bandeira utilizada polos flamengos na Terceira CruzadaFilipe de Alsacia tería tomado o escudo de armas de Abilena durante a terceira cruzada |
| Casa de Dinamarca | Carlos I de Flandres (1119-1127) |
| Casa de Normandia | Guillerme de Normandía (1127-1128) |
| Casa de Alsacia | Teodorico de Alsacia (1128-1168) • Filipe de Alsacia (1168-1191) • Margarida de Alsacia (1191-1194) |
| Casa de Hainaut, despois casa de Constantinopla | Balduíno VIII o Valente (1191-1194) • Balduíno IX de Flandres (1194-vers 1205) •Xoana I de Flandres (1205-1244) |
| Casa de Portugal | Fernando de Flandres (1211-1233) |
| Casa de Savoia | Tomé II de Mauriena (1237-1244) |
| Casa de Constantinopla | Margarida II de Flandres (1244-1280) |
| Casa de Dampierre | Guido I de Flandres (1278-1305) • Roberto III de Flandres (1305-1322) • Lois I de Flandres (1322-1346) • Lois II de Flandres (1346-1384) |
| Casa de Borgoña | Margarida III de Flandres, II de Artois e Borgoña, condesa de Nevers e Rethel (1384-1405) • Filipe o Intrépido (1384-1404) • Xoán sen Medo (1405-1419) • Filipe III de Borgoña o Bo (1419-1467) • Carlos II de Borgoña o Temerario (1467-1477) • María de Borgoña (1477-1482) • Maximiliano I de Austria, emperador (1477-1482) |
| Casa de Austria (Habsburg) | Filipe I de Castela o Fermoso (1482-1506) • Carlos V (1519-1555) • Filipe II (1555-1598) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157098
* WorldCat
* VIAF: 89752946
* BMT: 41829
* BNE: XX1046615
* BNF: 14465657g
* BPN: 09735049
* BRE: 4712285
* BVMC: 4018
* CERL: cnp00575729
* DBE: felipe-i
* DeutscheBio: 11864162X
* EBID: ID
* FAST: 373222
* GEC: 0026327
* GND: 11864162X
* ISNI: 0000000108235048
* LCCN: n96018646
* NKC: xx0003818
* NNDB: 000097604
* NPG: mp71202
* NTA: 070021317
* openMLOL: 430663
* PARES: 46127
* SNAC: w6vx3j6b
* SUDOC: 166255130
* WikiTree: Habsburg-4

 |