recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ruínas da cidade de Patara.
**Patara** foi unha cidade comercial do suroeste de Licia, cun bo porto e non moi lonxe da desembocadura do río Xanthos (ao sueste desta desembocadura). Foi fundada segundo a tradición por Pataro, fillo de Apolo, e tiña un oráculo dedicado a Apolo, o segundo máis famoso despois do de Delfos. É posíbel que fose un establecemento fenicio e despois recibiu colonos dorios de Creta.

No século –III Tolomeo II Filadelfo (-284 – -246) agrandouna e deulle o nome de Arsínoe, pero recuperou máis tarde o de Patara.

Baixo os romanos foi unha das principais cidades de Licia, mencionada por diversos autores, e á caída do Imperio era a se de bispos mencionados nas actas dalgúns concilios.

As súas ruínas chámanse Patera, e entre elas é salientábel o teatro, que foi construído en tempo de Antonino Pío.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q233121
* WorldCat
* VIAF: 8932149489180993810005
* DARE: 41434
* GND: 4759533-4
* Pleiades: 639042
* Trismegistos: 1625

 |
**Hunter Doherty "Patch" Adams**, nado en Washington, D.C. o 28 de maio de 1945, e máis coñecido como o médico da risoterapia, é un doutor estadounidense, activista social, diplomático e escritor. Fundou o Instituto Gesundheit! en 1971. Cada ano organiza un grupo de voluntarios de todo o mundo para viaxar a distintos países, vestidos de pallasos, nun esforzo por levar o humor ós orfos, pacientes e outras persoas. A partir de abril de 2015, forma parte de Green Shadow Cabinet dos Estados Unidos como "secretario de Saúde para a saúde holística". 
Na súa vida inspirouse o filme *Patch Adams*, no cal Robin Williams interpreta o papel de Hunter.

Adams vive na súa casa de Virxinia, onde promove medios alternativos de curación para enfermos en colaboración co instituto. É o inventor da risoterapia con fins médicos e terapéuticos, e o responsable da inclusión desta no medicamento moderno.

Notas
-----

1. ↑  Biography for Patch Adams (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q721885
* WorldCat
* VIAF: 22871282
* FAST: 298551
* GND: 115430431
* IMDb: nm0011254
* ISNI: 0000 0000 8364 3925
* LCCN: n92010399
* NDL: 00738294
* NKC: xx0071747
* NLA: 43553824
* NNDB: 000167234
* SNAC: w6m77vq7
* SUDOC: 059739398
* TMDb: 64810

 |
Crese que os **periecos** eran os habitantes das cidades costeiras e dalgúns asentamentos terra dentro de Laconia conquistados polos espartanos, pero non reducidos á condición de ilotas. Eran persoas libres que gozaban de certos dereitos, excepto dos políticos.

Condicións de vida
------------------

Vivían e cultivaban as súas terras en asentamentos sometidos á autoridade de Esparta, afastados do núcleo central espartano en torno ao río Eurotas, onde se situaban os *klêros* (parcelas propiedade de cidadáns), cultivados polos ilotas. De aí deriva o nome, posto que periecos significa *que viven ao redor de* (provén de περί: *ao redor de*, e οἴκος -pronunciado «oikos»-: casa); é dicir, ao redor de Esparta. En efecto, moraban na costa e en zonas montañosas de Laconia.

A terra onde habitaban era alleábel: susceptíbel de compra e venda, pois non pertencía ao estado. Segundo fose a localización dos asentamentos variaban as súas actividades. As principais eran a artesanía e o comercio, daquela a agricultura e a gandaría. Inclusive podían participar nos Xogos Olímpicos e posuír escravos.

Os núcleos de poboación dos periecos chegaron a desenvolver certa autonomía. Estaban suxeitos ao control de maxistrados espartanos, os *harmostas.* Había vinte harmostas, un por cada división do territorio perieco.

Obrigacións
-----------

Aos individuos desta clase social, o Estado impúñalles varias obrigacións, fundamentalmente no servizo militar: debían proporcionar continxentes de hoplitas, que combatían xunto aos espartanos, aínda que en unidades separadas. Tamén integraban a tripulación da escasa mariña espartana e o persoal de manufactura dalgúns artigos. Así mesmo estaban suxeitos a pago de tributos (os mesmos que achegaban os cidadáns espartanos).

Non podían casar con espartanas. Non se atopa rexistrada algunha rebelión ou sublevación protagonizada por periecos. Por iso inférese que a súa posición no Estado espartano era levadía.

Vivían en comunidades de organización autónoma en Laconia, ao redor dos lugares ocupados polos espartiatas, en Cinura, na illa de Citera e en Mesenia. Incluso podían desempeñar cargos de importancia e responsabilidade, como o perieco Diníada, que aparece ao mando dunha embarcación da frota peloponesia. Probabelmente eran descendentes de poboacións locais sometidas polos dorios.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q288216
* BRE: 2331668
* GEC: 0131084

 |
O **Partido dos Traballadores Noruegueses** (en noruegués: *Det norske Arbeiderparti* (DNA) ou *Arbeiderpartiet* (AP)) é un partido socialdemócrata noruegués.

Fundado en 1887 e non foi ata 1894 cando se presentou ás primeiras eleccións para o Jens Storting, conseguindo entrar por vez primeira en 1903, foi incrementando o seu apoio popular e en 1927 pasou a ser o partido máis votado do país, mantendo esa posición agás nas eleccións de 2001. Nas eleccións de 2005 tivo o 32.7% dos votos e 61 escanos.

En 1919 ingresou na Comintern, foi o único partido socialdemócrata en entrar na Internacional Comunista, o cal provocou a marcha dunha parte da militancia que formou o Partido Socialdemócrata dos Traballadores de Noruega. En 1923 o DNA deixou a Internacional Comunista o que supuxo a escisión dos comunistas que formaron o Partido Comunista de Noruega e en 1927 os socialdemócratas reunificáronse co Partido dos Traballadores.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190219
* WorldCat
* VIAF: 143651763
* BRE: 2670688
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 1431 9563

 |
**Pilar Bértola Cabaleiro**, coñecida como **Pilarcita Bértola**, nada en Pontevedra en 1920 e finada en Barcelona o 6 de setembro de 1934, foi unha poeta galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Ricardo Bértola. Marchou coa familia a Barcelona no ano do seu nacemento. En Barcelona participou en varios recitais de poesía. En 1934 fixo recitais de poesía en Radio Pontevedra e no Teatro Principal da cidade. Enfermou e morreu en Barcelona en setembro. Deixou escrita unha obra titulada *Maldita sea la guerra*..

O 8 de marzo de 1936 foi obxecto dunha homenaxe na súa vila natal promovido pola Casa de Galicia de Barcelona, colocándose unha placa da casa onde nacera no Campo do Boi. O 11 de marzo o Concello de Pontevedra acordou poñer o seu nome á rúa onde nacera.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-9-1934, p. 11.
2. ↑  "*El País*". 09/03/1936. Consultado o 01/02/2017.
3. ↑  *El País*, 9-3-1936, p. 3.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-3-1936, p. 14.
5. ↑  *El País*, 11-3-1936, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Pilarcita Bértola, poetisa y rapsoda
**Pietro Della Valle**, nado en Roma o 2 de abril de 1586 e finado *ib*. 21 de abril de 1652, foi un explorador italiano que viaxou por todo Oriente Próximo, chegando á India.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia rica e nobre. Os seus primeiros anos de vida dedicounos ao cultivo da música, da literatura e das armas. Recibiu unha esmerada educación, estudando latín, a mitoloxía grega, a clásica e a Biblia. Tamén se converteu en membro da Academia de Umoristi, adquirindo certa reputación como retórico.

En 1606 escribiu os versos para unha pequena ópera, *Il carro di fedeltà d'amore*, que é considerada o primeiro exemplo de melodrama sobre argumento profano en Roma. O seu mestre de clavicémbalo, Paolo Quagliati, compuxo a música, que foi impresa en 1611.

En 1614 iniciou as súas viaxes, partindo de Venecia. Pasou un ano en Constantinopla, onde estudou turco e árabe. Logo continuou a súa travesía por Exipto, a Terra Santa, Arabia, Persia, (foi durante esa viaxe na que descubriu en 1616 o código Hammurabi), e a India, volvendo a Italia en 1626. A narración das súas viaxes baseada nas súas cartas aparece en dous volumes (1650-1658).

Interesado nas ruínas das cidades da antiga cultura mesopotámica, levou a Europa algúns ladrillos con inscricións da escritura cuneiforme, sendo os primeiros exemplos desa escritura na Europa moderna.

Foi tamén o introdutor do gato persa en occidente.

Obras
-----

* *Il Carro di Fideltà d’amore*, Robletti, Roma, 1611.
* *Viaggi di Pietro Della Valle il pellegrino, descritti da lui medesimo in lettere familiari all'erudito suo amico Mario Schipano, divisi in tre parti cioè: la Turchia, la Persia e l'India. Colla vita e ritratto dell'autore*. Torino, 1843.
* *Discorso sulla musica dell'età nostra*, 1640.

Notas
-----

1. ↑  The Sumerians: Their History, Culture and Character, by Samuel Noah Kramer, University of Chicago Press, 1963, p. 7
2. ↑  "Historia del Persa". *mundoanimalia.com* (en castelán). Consultado o 18 de decembro de 2020.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545024
* WorldCat
* VIAF: 44320954
* BAV: ADV10277494
* BNB: ID
* BNE: XX1461321
* BNF: 120667095
* BRE: 1945858
* CANTIC: a11329105
* CERL: cnp00906026
* CiNii: DA09746294
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118679384
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 19367
* GND: 118679384
* ICCU: CFIV020336
* ISNI: 0000 0001 2130 321X
* LCCN: n50076482
* NKC: ola2009488078
* NLA: 36026753
* NLG: 215229
* NTA: 067733212
* OL: OL805295A
* openMLOL: 70976
* PTBNP: 45966
* SELIBR: 299219
* SNAC: w66q4rh8
* SUDOC: 028934407
* Treccani: pietro-della-valle
* ULAN: 500327402
* WomenWriters: ID

 |
**Ramón Ramiro Rueda Neira**, nado en Lamaquebrada (Fión, O Saviñao) en 1840 e finado en Madrid o 2 de maio de 1904, foi un avogado e profesor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato no Instituto de Monforte. Licenciose en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi catedrático de Dereito Mercantil e Penal da Universidade de Santiago de Compostela. Foi presidente da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago de 1890 a 1899. Despois foi catedrático de Dereito Penal e Antropoloxía criminal na Facultade de Dereito da Universidade Central de Madrid. Finou en Madrid o 2 de maio de 1904.

Obras
-----

* *Elementos de derecho penal*, 1871.

Vida persoal
------------

Casou con Eladia de Andrés García.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Diccionario de catedráticos españoles de Derecho Arquivado 05 de agosto de 2021 en Wayback Machine.

Notas
-----

1. ↑  *El Correo de Galicia*, 3-5-1904, p. 2, 3,.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55837596
* WorldCat
* VIAF: 314849911
* BNE: XX1426228
* BVMC: 14506

 |
Fonte da praza Santissima Annunziata, Florencia.
**Pietro Tacca**, nado en Carrara en 1577 e finado en Florencia en 1640, foi un escultor italiano, o máximo representante en Toscana do gusto barroco.

Traxectoria
-----------

Con quince anos entrou no taller de Giambologna (1592), o máis importante escultor florentino da época, do que se convertería no primeiro axudante. Á morte do mestre en 1608, Tacca recibe o usufruto do estudo, no borgo Pinti (barrio Pinti), e un ano despois herda tamén o posto de escultor dos Grandes Duques da Toscana.

Rematará obras inacabadas de Giambologna como os monumentos ecuestres de Fernando I de Médici en piazza Santissima Annunziata, ou o do rei de Francia Henrique IV, enviado a París e destruído durante a revolución en 1793, ou o de Filipe III de España, que está colocado na Plaza Mayor de Madrid (1616).

Entre 1620 e 1623 executa o que se considera a súa obra mestra os *Quattro mori* (Catro mouros) encadeados na base do monumento a Fernando I de Médici na praciña da dársena de Livorno.

A súa última e traballosa empresa foi o grandioso monumento ecuestre a Filipe IV de España, realizado, sobre deseño de Velázquez, entre 1634 e 1640. Este monumento é a primeira estatua ecuestre co cabalo erguido e sostido sobre a patas traseiras.

Tacca faleceu en 1640, pouco despois de que a estatua de Filipe IV (desde o século XVIII na madrileña "praza de Oriente", enfronte do Pazo Real) fose embarcada para España. Está sepultado na basilica della Santissima Annunziata.

Outras imaxes
-------------

* Monumento a Filipe III, plaza Mayor, Madrid*Monumento a Filipe III*, plaza Mayor, Madrid
* Os quattro Mori, LivornoOs *quattro Mori*, Livorno
* A Fontana del Porcellino, FirenzeA *Fontana del Porcellino*, Firenze
* Il Monumento a Filipe IV, plaza de Oriente, MadridIl *Monumento a Filipe IV*, plaza de Oriente, Madrid

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1350673
* WorldCat
* VIAF: 3267128
* AGORHA: 141780
* BNE: XX1161325
* BNF: 14935862v
* CERL: cnp00589452
* DeutscheBio: 118801171
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 120387
* GEC: 0064866
* GND: 118801171
* ICCU: PALV009497
* ISNI: 0000 0000 8083 1824
* LCCN: n83206118
* MdP: ID
* NTA: 071332332
* OL: OL5889649A
* RKD: 76365
* SUDOC: 093178670
* ULAN: 500007371

 |
**Raimonds Pauls**, nado en Riga o 12 de xaneiro de 1936, é un político, intérprete de piano e compositor letón, ben coñecido na antiga Unión Soviética.

Traxectoria
-----------

Pauls estudou na Escola de música Emils Darzins. En 1958 gradouse na Academia de Música de Letonia co profesor de piano H. Braun, nesa época xa o tocaba en restaurantes, aprendendo cancións clásicas e contemporáneas de jazz, entre 1962 e 1965 estudou composición e de 1964 a 1971 dirixiu a Orquestra Filharmónica de Letonia, na que tamén tocaba o piano.

En 1972 creou un conxunto para a radio letoa, da que xurdiron varios grupos musicais, o máis coñecido foi o grupo "Modo".

Raimonds Pauls foi membro do Soviet Supremo da República Socialista Soviética de Letonia, e de 1988 a 1993 foi ministro de cultura letón. En 1993 converteuse en conselleiro do Presidente de Letonia, e desde 1998, deputado no Saeima, ao primeiro como xefe do Novo Partido, partido polo que se presentou como candidato ás eleccións presidenciais de 1999, e desde pouco antes das eleccións de 2002 ingresou no Partido Popular, resultando elixido por este partido nas eleccións de 2002 e 2006.

Pauls compuxo a música de seis filmes musicais e teatro musical, tres ballets e sobre 50 películas e actuacións teatrais.

Notas
-----

1. ↑  "Biography for Raimonds Pauls". IMDB. Consultado o 2010-04-02.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial *(en inglés)* (en letón)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178708
* WorldCat
* VIAF: 118211409
* BNF: 142144292
* BRE: 2324669
* CiNii: DA14227988
* DeutscheBio: 118855808
* Discogs: 819206
* Europeana: ID
* FAST: 276557
* GND: 118855808
* IMDb: nm0667288
* ISNI: 0000 0000 8414 5768
* LCCN: n90703011
* MusicBrainz: ID
* NKC: js2012739184
* SNAC: w6hb2d87
* TMDb: 1105428

 |
Peixeira portando unha patela sobre a cabeza. *Homenaxe á Muller Traballadora*, na Pobra do Caramiñal.
Unha **patela** é unha cesta cadrada de bordo baixo feita con tiras de madeira. As peixeiras utilizaban este tipo de cestas para transportar e exhibi-lo peixe.

Fabricación
-----------

Elabórase coa técnica de tecido plano empregando tiras de madeira de castiñeiro. A boca remátase dobrando a urda e reforzándoa con dúas varas que van cosidas mediante unha tira en espiral. Leva dous buratos confeccionados a modo de asas.

A patela na cultura popular galega
----------------------------------

A peixeira é unha das figuras máis representativas da cultura mariñeira de Galicia, aparece case sempre representada cunha patela sobre a cabeza, sendo o elemento que mellor as define. Hai diversas esculturas por todo Galicia onde podemos contemplar figuras de peixeiras portando patelas. De igual xeito, nas latas de conserva de *Rianxeira* e *A Churrusquiña* aparece representada unha peixeira cunha patela na cabeza.

### Refraneiro

* Cesta patela, arrumba máis que leva.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| *A Peixeira*, en Xinzo (Ponteareas). |
| *A Peixeira*, en Xinzo (Ponteareas).  |

|  |
| --- |
| *A Peixeira*, en Vilanova de Arousa. |
| *A Peixeira*, en Vilanova de Arousa.  |

|  |
| --- |
| *Do concello ás peixeiras*, en Cangas. |
| *Do concello ás peixeiras*, en Cangas.  |

|  |
| --- |
| *Monumento á rianxeira*, en Rianxo. |
| *Monumento á rianxeira*, en Rianxo.  |

|  |
| --- |
| *Monumento á peixeira*, en Portonovo |
| *Monumento á peixeira*, en Portonovo  |

 |

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *patela*.
2. 1 2  Cesto (patela). Museo del Traje. Ministerio de Educación, Cultura e Deporte de España.
3. ↑  "Logotipo de *Rianxeira*". Arquivado dende o orixinal o 26 de agosto de 2016. Consultado o 03 de xullo de 2016.
4. ↑  Lata de xoubas *A Churrusquiña*.
5. ↑  Boletín nº 72 - *Folk-lore. Adagios populares* Arquivado 05 de marzo de 2016 en Wayback Machine. (1913). Boletín da Real Academia Galega.
O **ragtime** é un estilo musical norteamericano que tivo o seu máximo auxe entre 1899 e 1918. Houbo varios períodos de rexurdimento da súa popularidade e aínda se compón hoxe en día. O ragtime foi a primeiro xénero verdadeiramente afro-norteamericano e precedeu ó jazz. Comezou coma música de baile das bandas populares anos antes de ser publicado en partituras de música popular para piano. Sendo unha modificación da marcha, moi popular daquela, adóitase escribir en 2/4 ou 4/4, decote cun padrón predominante de baixo na man esquerda nos tempos impares e acordes nos pares acompañando unha melodía asincopada na man dereita. A unha composición neste estilo chámaselle "rag". Un rag escrito en 3/4 é un "ragtime waltz".

O ragtime non é un compás (tempo) no mesmo sentido no que a marcha é 2/4 e o waltz é 3/4, senón que emprega un efecto aplicable á música en calquera compás. A característica máis salientable do ragtime é un tipo específico de síncope na que os acentos melódicos caen entre os tempos do compás. Isto crea melodías que semellan fuxir dalgúns tempos do acompañamento enfatizando notas que preceden ou seguen ó tempo. O efecto pretendido sobre o oínte é acentuar os tempos, inducíndoo a moverse cara a música. Scott Joplin, o compositor e pianista coñecido coma o "Rei do Ragtime", calificou este efecto coma "estraño e intoxicante". Tamén empregou o termo swing para describir como tocar o ragtime: "Toca a modo ata que collas o swing ...". (Joplin, School of Ragtime, 1908). O nome swing aplicaríase despois a un xénero primixenio de jazz desenvolvido dende o ragtime. En inglés, o feito de converter unha peza musical nun ragtime trocado os valores dos tempos das notas da melodía coñécese coma "ragging" a peza. Os ragtimes orixinais adoitan conter varios temas diferentes, sendo o máis común catro.

De acordo co *New Grove Dictionary of Jazz*, a forma musical foi orixinalmente chamada "ragged time" e logo derivaría a "ragtime".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185652
* BNCF: 72842
* BRE: 3502736
* EBID: ID
* GEC: 0136744
* GND: 4176879-6
* JSTOR: ragtime
* LCCN: sh85110853
* NKC: ph224429
* Treccani: ragtime

 |
Gravado da pirámide de Cestio por Giovanni Battista Piranesi.
A pirámide de Cestio foi incluída na muralla de Aureliano; pode verse na foto a porta de San Paulo de Roma á dereita
A **Pirámide de Cestio** (en italiano : *Piramide di Caio Cestio* ou *Piramide Cestia*) é un monumento funerario da Antigüidade, situado preto da porta de San Paulo en Roma. Leva o nome de quen se fixo inhumar nela: **Caïus Cestius**.

Historia
--------

Na Idade Media, esta pirámide pasaba por ser a tumba de Remo, irmán de Rómulo, o fundador mítico da cidade de Roma.

Foi construída en realidade no ano 12 a.C.. Mide 36,4 metros de alto, cunha base de 29,5 metros de longo. No interior desta montaña de pedra hai unha única cámara sepulcral, de 5,95 x 4,10 e con 4,80 metros de altura, que represnta algo máis do 1% do volume completo do monumento.

O estilo exipcio da pirámide marca directamente a influencia da presenza recente (30 a.C.) do poder imperial romano sobre as terras dos faraóns. A cámara sepulcral conserva aínda trazas de pintura.

No século III, a pirámide de Cestio foi incluída na muralla de Aureliano.

Inscricións
-----------

Atópanse sobre a entrada da cámara sepulcral dúas inscricións :

* *C. Cestius L.F. Pob. Epulo pr. tr.pl. VII vir epulonum*
* *Opus apsolutum ex testamento diebus CCCXXX arbitratu L. Ponti P.F. Cla. Melae heredis et Pothi L.*

O que significa : 

* Caius Cestius Epulo, fillo de Lucius, da tribo Publilia, pretor, tribuno do pobo, e membro do colexio dos *septemviri epulones* (foi encargado de vixilar os grandes festíns sagrados).
* menciona que o monumento foi erguido en 330 días so a supervisión de L. Pontius Méla, fillo de Publius, e do liberto Pothus.

Ligazóns internas
-----------------

* -12

Fonte
-----

* *Nouveau Larousse Illustré; Dictionnaire Universel encyclopédique*, publicado baixo a dirección de Claude Augé, 2º tomo (de Belloc a Ch), 1900.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q725404
* WorldCat
* VIAF: 238812846
* GND: 7631721-3
* Pleiades: 195092807
* Structurae: 20009631

 |
Parede inca en Machu Picchu, construída con grandes perpiaños.
Un **perpiaño** é unha pedra regular para a construción xeralmente en forma de paralelepípedo (máis longa que ancha e de forma rectangular), coas caras sen tallar, e que forma parte das obras de cantaría.

A diferenza dos cachotes (cachotaría), o perpiaño está labrado por varias das súas caras para darlle a forma rectangular. Por extensión coñécese por perpiaño a parede feita cos bloques regulares ou perpiaños (técnica que se coñece coma cantaría).

Os perpiaños adoitan ter un tamaño e peso que obriga a manipulalos mediante máquinas, a diferenza dos cachotes, que se poñen a man.

Son usados principalmente na construción de edificios como alternativa ao ladrillo. Xeralmente a cara externa é lisa ou puída, ocasionalmente poden presentar pequenos sucos gravados. Estas marcas coñécense como marcas de canteiro.

É frecuente atopar perpiaños nas construcións da arquitectura clásica grega, romana e nas arquitecturas románica e gótica.

En Galicia atopamos perpiaños en moitas das construcións coidadas e/ou cultas coma pontes, pazos, casas grandes e urbanas, igrexas... Moitas veces estas construcións levan muros de fábrica de cachotaría reservando o perpiaño para esquinais e vans.

Os perpiaños teñen un significado simbólico para os masóns. En francmasonaría, o perpiaño aparece con dous significados: o perpiaño sen traballar é unha alegoría do masón non iniciado antes da súa iluminación; o perpiaño liso representa a pedra vestida como a utilizada polo construtor experimentado, e é unha alegoría do masón que, a través de educación e dilixencia, alcanzou a iluminación e que vive unha vida correcta.

Cómpre non confundir o significado de *perpiaño* en castelán, que sería en galego **forra** ou **tizón**, pedra que atravesa toda a parede dun edificio, e que serve para trabala e reforzala.

Notas
-----

1. ↑  Proposta de definición do Servizo de Normalización Lingüística da USC
2. ↑  *Gran dicionario Xerais da lingua galega* Vigo, Xerais, 2009
3. ↑  *Gran dicionario Xerais da lingua galega*, Vigo, Xerais, 2009; *Vocabulario ortográfico da lingua galega*, A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cantería
* Cachotería
* Albanelaría

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q121649
* AAT: 300070045
* EBID: ID
* GEC: 0088955
* GND: 4194563-3
* MAG: 2781079927

 |
As **patacas fritas**, **patacas fritidas** ou **patacas frixidas** son patacas cortadas en anacos e cociñadas en aceite quente nunha tixola ou frixideira.

Historia
--------

Unha das primeiras mencións do prato dáa Francisco Núñez de Pineda y Bascuñán na súa obra *Cautiverio feliz* (1673) onde na comida que ofrece a dous caciques di que as mulleres "enviaban as patacas frixidas e guisadas". Porén, non é probable que fosen cortadas ou feitas en dados ou noutra forma e seguramente frixíronse en unto, como era costume nesa época. En calquera caso, o documento demostra que esta forma de preparar as patacas xa era habitual na América do século XVII.

A orixe da pataca frixida cortada en forma de bastón está disputada entre Bélxica e Francia. Dise que a finais do século XVIII sobre o Pont-Neuf de París se instalaban vendedores que as preparaban á vista dos clientes.

As patacas frixidas tipo *chips*, é dicir, as que están cortadas en forma redonda e delgada, xurdiron no restaurante Moon Lake Lodge's, en Saratoga Springs, Nova York en 1853. O chef do restaurante, George Crum, ante as continuas queixas dun cliente habitual que sempre lle recriminaba que non cortase as patacas frixidas suficientemente estreitas, decidiu darlle unha lección cortándoas excesivamente delgadas, de xeito que non puidesen pincharse co garfo. O resultado foi inesperado, e o cliente quedou sorprendido e satisfeito. Os clientes comezaron a pedir aquela nova especialidade á que bautizaron *Saratoga Chips*. O éxito creceu e en 1920 inventouse a primeira máquina mondadora de patacas.

Notas
-----

1. ↑  González González, Manuel (2012). Xunta de Galicia, ed. *Dicionario de alimentación e restauración* (PDF). p. 185. ISBN 978-84-453-5056-0. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 11 de abril de 2016. Consultado o 17 de maio de 2017.
2. ↑  Colección de historiadores de Chile
3. ↑  "Anécdotas, leyendas y recetas curiosas". Arquivado dende o orixinal o 19 de novembro de 2015. Consultado o 17 de maio de 2017.
4. ↑  How potato chip is made
5. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2014. Consultado o 17 de maio de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Patacas frixidas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152088
* GND: 4194129-9
* LCCN: sh95006931
* NKC: ph1168293

 |
**Eugenio Raimundo Aguiar Álvarez**, nado en Mondoñedo en 1918 e finado na mesma vila o 3 de agosto de 1968, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Severiano Aguiar Moirón. Estudou o bacharelato no Colexio La Sagrada Familia dos Maristas, rematando en 1930. Fixo Dereito na Universidade de Santiago de Compostela rematando en 1935. Foi membro de Ultreya e miltante do Partido Galeguista, co que participou en varios mitins sendo estudande de Dereito en Compostela, e representou á agrupación de Mondoñedo do Partido Galeguista. Co seu paisano Álvaro Cunqueiro defínense como nacionalistas contrarios ao marxismo e forman parte da dereita galeguista. Foi membro da Sociedad Poliesportiva Mindoniense. Colaborou en *Galiza*, *Vallibria*, *El Pueblo Gallego* e *El Eco de Santiago*.

Na guerra combateu no exército franquista. En 1944 participou nas oposicións para ingreso nos Cursos Especiais de Secretaria de Administración Local na Escola Nacional de Administración e Estudos Urbanos, e en 1946 fixo as oposicións para o ingreso na carreira de xuíz comarcal. Foi xuíz comarcal de Ponteceso, e en 1948 pasou a ser xuíz comarcal de Arzúa. Finou en Arzúa o 3 de agosto de 1968, e foi soterrado en Mondoñedo.

Vida persoal
------------

Casou con María de los Remedios González-Redondo Maseda, filla de Jorge González-Redondo Serrano, e foi pai de María Remedios, Luisa María, María del Pilar e María del Carmen Aguiar González-Maseda.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 4-8-1968, p. 7.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 5-10-1930, p. 8.
3. ↑  *Vida Gallega*, 20-10-1935, p. 44.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 23-3-1932, p. 8.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 20-7-1934, p. 6.
6. ↑  *El Progreso*, 22-12-1932, p. 2.
7. ↑  Suárez, Xosé Manuel (1993). *O alzamento de 1936 no norte da Coruña*. Sada: Do Castro. p. 61.
8. ↑  *La Voz de Galicia*, 28-6-1936, p. 10.
9. ↑  *El Eco de Santiago*, 23-4-1934, p. 1
10. ↑  *Vallibria*, 28-8-1938, p. 4.
11. ↑  *BOE*, 16-11-1944, p. 8621.
12. ↑  *BOE*, 16-2-1945, p. 1352.
13. ↑  *El Progreso*, 23-7-1948, p. 7.
14. ↑  "Orden de 24 de noviembre de 1961 por la que se promueve a la segunda categoría de Juez comarcal a don Eugenio Raimundo Aguiar Álvarez." (PDF). *Boletín Oficial del Estado* (289): 17113. 4 de decembro de 1961.
15. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 4-8-1968, p. 18.
16. ↑  *El Progreso*, 8-8-1968, p. 7.
Patio dos Leóns da Alhambra de Granada
**Patio** (do latín *pactus* a través do occitano *pàtu)* é unha zona aberta situada no interior dun edificio.

Pode estar rodeado completamente polo resto de pezas do edificio, ou ben por tapias que o separen doutros patios veciños ou da rúa. En todo caso é unha zona sen teito. Pode ter algunha parte cuberta pero neste caso esa zona non terá separación algunha co resto do patio. Como moito algunha columna ou arcada para soportar a estrutura do alpendre ou soportal.

En edificios altos de vivendas existen patios interiores para dar iluminación a todas as habitacións de cada piso. O fondo do patio adoita ser privado anexo á vivenda da planta baixa ou primeira, unha zona común accesible ou pechada, ou ben inaccesible por motivos de seguridade. Estes patios poden coincidir con outros análogos de edificios veciños e tamén quedar cun lado aberto á rúa para obter maior iluminación.

O chan dos patios pode ser acabado de baldosas ou de formigón, ou ben unha zona axardinada. En calquera caso, adoita dispor dun sistema de drenaxe ou de evacuación da auga de choiva e evitar así a súa acumulación. As casas romanas adoitaban dispor dun depósito de auga, ou *impluvium*, que se enchía directamente coa choiva.

En Andalucía dáse especial importancia aos patios e nalgunhas vilas e cidades como Córdoba organízanse festas e concursos para incentivar o seu coidado e decoración.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q737988
* AAT: 300004184
* BRE: 2323765
* BVPB: 136671
* EBID: ID
* GND: 4323170-6
* JSTOR: patios
* MAG: 2778096637

 |
*Para as moedas denominadas "pistola", véxase Pistola (moeda) e Pistola (moeda escocesa).*
Heckler & Koch USP, pistola semiautomática de fabricación alemá.
A **pistola** é unha arma de fogo curta, deseñada para ser usada cunha única man, e que dispara balas na distancia curta. Foi concibida para usala como unha defensa, a pesar do feito de que tamén pode ser usado de xeito ofensivo.

Etimoloxía
----------

Aínda que as primeiras pistolas foron creadas no século XVI como armas auxiliares de cabalaría, no século XV o termo pistola a puñais e dagas que se agochaban entre a roupa. No século XVIII, comezou a ser chamarse pistolas ás armas curtas empuñadas cunha man.

A palabra vén do francés *pistole,* e esta do checo *píšťala* (frauta), pola forma das antigas armas de guerra husitas. Outra teoría refírese á cidade italiana *Pistoia*, onde é manufacturaban puñais.

Historia
--------

### Pistolas antigas

Pistola española de 1733 con chave de faísca.
A pistola empregaba os mesmos mecanismos de disparo que os mosquetes e fusiles de avancarga: chave de roda nos séculos XVI e XVII, chave de pedernal no século XVIII e primeira parte do XIX e chave de percusión, ó aparecer, a comezos do XIX.

Todas estas pistolas requirían a recarga da súa munición de xeito manual logo de cada disparo. A munición introducíase pola boca do canón (arma de *avancarga*) e consistía en pólvora, proxectil e taco de papel (que servía de tapón para manter comprimidos os dous anteriores dentro do canón). Logo premíase cun adminículo chamado baqueta. Este método de recarga era moi lento e, xeralmente, os combatentes desenfundaban os seus sabres ou espadas despois de disparar, xa que as circunstancias non permitían recargar novamente a pistola.

Notas
-----

1. ↑  «Pistol», artigo en inglés no sitio web Etymology Online. Consultado o 31 de maio de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pistola Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Interactive Illustrated Pistol *(en inglés)*
* Handgun Database *(en inglés)*
* Ballistics By The Inch *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1907525
* AAT: 300037160
* BNCF: 49492
* BNE: XX526337
* BNF: 119331412
* BRE: 3141362
* EBID: ID
* GEC: 0132236
* GiantBomb: 3055-59
* GND: 4046164-6
* LCCN: sh85102471
* NDL: 01176750
* NKC: ph115728
* PSH: 14119

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Bernstein.

**Ossip Samoilovitch Bernstein**, nado o 20 de setembro de 1882 en Zhitomir (Ucraína) e finado o 30 de novembro de 1962 nos Pireneos Franceses, foi un dos máis grandes xadrecistas da historia, que se mantivo nos primeiros dez postos da clasificación mundial desde 1903 ata 1914.

Traxectoria
-----------

### Como empresario

Nado na Rusia imperial no seo dunha familia de orixe xudía, creceu na atmosfera antisemita da Rusia prerrevolucionaria. Obtivo un doutoramento en Dereito en Heidelberg en 1906 e converteuse nun avogado financeiro.

Foi un destacado home de negocios. A súa fortuna inicial perdeuse na Revolución Bolxevique, pero recuperouse ao pouco tempo, acumulando un importante capital que se reduciu a nada durante a Gran Depresión. Amasou unha terceira fortuna, que volveu perder tras a invasión nazi a Francia.

### Como xadrecista

Durante a primeira guerra mundial deixou o país para radicarse en Francia e abandonou o xadrez ata mediados da década de 1930. Porén o prolongado da súa inactividade, empezou a xogar habilmente e ata chegou a facer táboas co entón campión mundial e tamén emigrante Alexander Alekhine (+1 -1 =2). Cando a FIDE introduciu o sistema de títulos oficiais en 1950, Bernstein foi acreditado co de Gran Mestre Internacional.

Bernstein posúe paridade de puntuacións con xogadores excepcionais, como o segundo campión mundial Emanuel Lasker (+2 -2 =1), Akiba Rubinstein (+1 -1 =7), Aron Nimzovitsch (+1 -1 =4), Mijail Chigorin (+1 -1 =0) e Salgo Flohr (=3). Con todo, pareceu estar feito a medida para o terceiro campión mundial José Raúl Capablanca, quen o bateu en tres brillantes partidas e a quen só puido empatar nunha oportunidade en todas as veces que se enfrontaron, entre 1911 e 1914.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ossip Bernstein Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q470169
* WorldCat
* VIAF: 37078196
* BNF: 13534161h
* DeutscheBio: 118746030
* FAST: 395961
* GND: 118746030
* ISNI: 0000 0000 8116 0583
* LCCN: no97048075
* NTA: 095157123
* SUDOC: 083830901
* 365chess: Ossip\_Bernstein
* ChessGames.com: 10237
* ChessTempo: 237377
* OlimpBase: soo84ysg

 |
**Rafael Lamas Doménech**, nado en Madrid, é un director de orquestra, pianista e historiador español, de orixe galega.

Traxectoria
-----------

A súa familia é de Covas (Ferrol), onde pasa os veráns. Fixo estudos de música e piano no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid e licenciouse en Filosofía pola UNED. Posteriormente fixo o mestrado en Siena, na súa Accademia Chigiana, e logo trasladouse a Nova York, onde se doutorou en Musicoloxía pola Universidade de Nova York cunha tese sobre Federico García Lorca e Manuel de Falla.

Na actualidade (2011), dá clase na Universidade de Granada e na Universidade Fordham de Nova York ao mesmo tempo, grazas a un convenio entre as dúas universidades que el mesmo dirixe. Os seus principais eidos de traballo son o nacionalismo español e a idea de Imperio.

Como músico chegou a ser o pianista titular do madrileño Teatro de la Zarzuela e deu concertos en Nova York, Os Ánxeles, Madrid, Roma ou Viena.

Obra
----

* *Musica e identidad* (Alianza Editorial, 2008).

Notas
-----

1. ↑  Tesis doctorales Arquivado 24 de decembro de 2011 en Wayback Machine. Flamenco y Universidad.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12398515
* WorldCat
* VIAF: 46594833
* BNE: XX4779553
* CANTIC: a10765220
* ISNI: 0000 0000 5156 7366
* LCCN: no2008189634
* SUDOC: 160453100

 |
**Pilar Bendoiro Mariño**, nada en Lalín,[*cando?*] é unha filóloga galega.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Filoloxía Inglesa e Diplomada en Mestre, Especialidade en Lingua Estranxeira, Inglés, pola Universidade de Santiago de Compostela.

Estudante de doutoramento elaborando a tese doutoral sobre a tradución de literatura infantil e xuvenil do inglés ao galego, inscrita na Universidade de Santiago de Compostela, onde ademais é membro do Grupo de Investigación LITER21 *Literatura galega. Literatura Infantil e Xuvenil. Investigacións literarias, artísticas, interculturais e educativas* (GI-1839). Investigadora no Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, onde forma parte do equipo de redacción do proxecto de Investigación *Informes de Literatura*. Membro da Asociación Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil (ANILIJ) e da Rede temática de investigación *Las Literaturas Infantiles y Juveniles en el Marco Ibérico e Iberoamericano* (LIJMI).

Tras diversos anos de experiencia docente, na actualidade imparte clases de Lingua Española en Educación Primaria en Carolina do Norte, Estados Unidos de América. É autora de artigos e recensións sobre Literatura infantil e xuvenil galega e literatura infantil e xuvenil traducida, ademais de participación en obras colectivas e traducións.

Obra
----

### Traducións

* *La pequeña coronel*, de Annie Fellows Johnston, 2013, Hércules de Edicións.

### Obras colectivas

* *A Santiago. Relatos infanto-xuvenís para o Camiño*, 2010, Xunta de Galicia.
* *Itinerario de lecturas. De camiño a Compostela pola LIX*, 2010, Xunta de Galicia.
* *II Xornada da Crítica Galega. A Crítica e a Literatura Infantil e Xuvenil*, 2011, AELG.
* *Historia da Literatura Infantil e Xuvenil Galega*, 2015, Xerais.

Notas
-----

1. ↑  Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. "Investigación en Literatura Infantil e Xuvenil". Arquivado dende o orixinal o 22 de febreiro de 2016. Consultado o 20 de febreiro de 2016.
2. ↑  AELG

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Pilar Bendoiro na páxina web da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534722
* BNE: XX5309046
* Dialnet: 4988509

 |
Varios exemplares de ostra portuguesa
Corda preparada para colgar da batea
A **ostra portuguesa** ou **ostra rizada** (*Crassostrea gigas*, Thunberg 1793; antes *Crassostrea angulata*) é un molusco bivalvo mariño da familia Ostreidae, orde Ostreida, semellante á ostra común pero menos apreciada.

Morfoloxía
----------

A cuncha é sólida e inequivalva: a valva inferior ou esquerda é cóncava e a superior ou dereita é lixeiramente convexa, e encaixa na outra. Esta forma curvada serve para diferenciala da ostra común, así como o feito de ter a cuncha irregularmente alongada e estreita (a común ten unha forma circular). Pode medir ata 15–17 cm de lonxitude, aproximadamente o triplo que a súa anchura.

Presenta unha superficie moi irregular, cun costelas lonxitudinais amplas e sucos concéntricos. As escamas de crecemento son grandes. A cor oscila desde abrancazada ou crema a marrón con manchas púrpura, sompre con áreas claras e escuras irregularmente repartidas. O interior é branco anacarado, usualmente coas marxes tinxidas de púrpura.

Hábitat e bioloxía
------------------

Esta especie procede das costas asiáticas do Pacífico (polo que tamén se coñece como *ostra xaponesa*), desde onde foi introducida no resto do mundo para prácticas de ostricultura. En condicións naturais crece sobre rochas ou madeiras somerxidas, a pouca profundidade.

Trátase dun animal filtrador que retén as algas e partículas en suspensión.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ostra portuguesa*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Ostra portuguesa*** |

* Ficha en World Register of Marine Species

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20857
* EBID: ID
* MAG: 2781047198

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Crassostrea\_gigas
* DORIS: 1917
* EOL: 451579
* EPPO: CRAOGI
* EUNIS: 60656
* Fossilworks: 305595
* GBIF: 2286069
* iNaturalist: 117602
* IRMNG: 11281563
* ISC: 87296
* ITIS: 79868
* NBN: NBNSYS0000174740
* NCBI: 29159
* SeaLifeBase: 48094
* TAXREF: 64426
* WoRMS: 140656

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: H7X29PIR2W

 |
**Rafael Pillado Lista**, nado en San Cibrao (Cervo) o 12 de xuño de 1942 e finado en Ferrol o 20 de febreiro de 2023, foi un antigo político e militante sindical galego.

Traxectoria
-----------

Cando tiña tres anos o seu pai, militante comunista, foi detido e lévano para a cadea en Ferrol. Estableceuse coa nai en Ferrol para estar preto do pai e aos 15 anos comezou a traballar en Bazán, os estaleiros de Ferrol. En 1960 ingresou no Partido Comunista de España e nas Xuventudes Comunistas con 18 anos. Fixo o servizo militar e á volta participou nun campo de formación do PCE en Alemaña do Leste. En 1966 participou na creación das primeiras formacións sindicais non oficiais da ditadura, coa creación das Comisións Obreiras de Bazán, de onde se acaba por formar as Comisións Obreiras de Galicia.

O 10 de marzo do ano 1972 os traballadores da Empresa nacional Bazán, convocaron unha manifestación en sinal de protesta e rexeitando o convenio colectivo interprovincial. As manifestacións sindicais polo establecemento dun novo convenio laboral dentro de Bazán, saldáronse co homicidio de Amador Rey e Daniel Niebla, mortos por disparo da policía franquista. Daquela Rafael Pillado estaba no Sindicato Vertical. En 1972 foi encarcerado, e non foi posto en liberdade ata a amnistía de 1976. Encabezou a candidatura do PCG pola provincia da Coruña nas primeiras eleccións democráticas. En 1979 foi elixido secretario xeral do Partido Comunista de Galicia, en substitución de Santiago Álvarez. Naquela altura foi partidario do eurocomunismo.

Anos despois foi expulsado do PCG e o PCE, e sumouse ao Partido Comunista de Galicia - Marxista Revolucionario, a formación que en España lideraba Santiago Carrillo como escisión do PCE.

Posteriormente pasou ao PSOE, do que tamén se deu de baixa, para pasar a apoiar a AGE (Alternativa Galega de Esquerdas). Participou tamén nas manifestacións contra os gaseiros na ría de Ferrol e foi directivo da Asociación Cultural "Fuco Buxán".

Doente de cancro, denunciou a Navantia pola contaminación por amianto nos seus anos de traballo. Finalmente faleceu como consecuencia do cancro de pulmón.

Notas
-----

1. ↑  "Unha folga xeral non vai resolver todo, pero incorpora sectores novos, ensínalles que hai que estar unidos", entrevista de Marcos Pérez Pena para *Praza Pública*, 9/3/2012.
2. ↑  "Los obreros de Bazán asesinados por los 'grises' en 1972 no recibirán la Medalla de Galicia". *El Correo Gallego* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2018. Consultado o 2018-02-26.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-4-1977, p. 13.
4. ↑  "OBITUARIO: Falece Rafael Pillado, histórico dirixente sindicalista". *Nós Diario*. 2023-02-20. Consultado o 2023-02-20.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pillado, Rafael (2012). *O latexo da vida e da conciencia. Memorias Colectivas de Rafael Pillado I*. Ferrol: Fuco Buxán.

### Ligazóns externas

* Narración dos feitos do 10/3/1972: Entrevista a Rafael Pillado (parte 1). MTS 6'55", (parte 2). MTS 14'44" en YouTube.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534664
* BNE: XX1735676

 |
**Pietro d'Abano**, nado contra 1250 e finado contra 1316, foi un filósofo e médico natural de Abano Terme, famoso pola súa obra *Conciliator Differentiarum, quœ inter Philosophos et Medicos Versantur*. Acusado de herexía e ateísmo pola Inquisición, morreu na cadea en Padua antes de rematar o seu xuízo.

Traxectoria
-----------

Estudou medicina en Padua e despois viaxou a Constantinopla, onde aprendeu grego, no *Conciliator* mesmo menciona o seu trato con Marco Polo, viviu en París despois de 1290, onde estudou e quizais tamén ensinou, acusado polos dominicos de hexería foi a xuízo pero grazas á intervención do Papa quedou libre. En 1306 ou 1307 volveu a Padua para ensinar filosofía e medicina na súa universidade, pouco despois de chegar os dominicos levárono a xuízo por herexía, e de novo en 1315 aínda que morreu antes do remate do xuízo.

Obra
----

*Conciliator differentiarum philosophorum et precipue medicorum*
Nos 210 *differenciae* do *Conciliator Differentiarum, quœ inter Philosophos et Medicos Versantur* (1303 e 1310), amosa os seus diversos intereses pola filosofía da natureza, divide a medicina entre a teoría e a práctica e afirma que o papel do médico é ser un ministro dunha natureza que se pode explicar racionalmente. En *Expositio Problematum Aristotelis* (1310) tradución e comentario dos *Problemas de Aristóteles*, un texto pseudoaristoteliano sobre unha gran variedade de temas que Abano agrupa en 38 *particulae* e amosa o seu escepticismo polo sobrenatural e polas supersticións populares.

Notas
-----

1. ↑  Plinio Prioreschi *A History of Medicine* Vol. 5, Horatius Press, 1996, páxina 375
2. ↑  George Sarton *Introduction to the History of Science*, Vol. 3, 1927-1948, páxina 439
3. ↑  Thomas F. Glick et al. *Medieval Science, Technology, and Medicine*, Routledge, 2005, páxina 404
4. ↑  Eugenia Paschetto, *Pietro d'Abano medico e filosofo*, Vallecchi, 1984, pp. 28-29

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q313174
* WorldCat
* VIAF: 39358071
* ARLIMA: 1864
* BAV: ADV10155163
* BIBSYS: 8017862
* BLBNB: 000185546
* BMT: 120117
* BNE: XX1742469
* BNF: 120722556
* CANTIC: a10338974
* CERL: cnp01442870
* CiNii: DA05184126
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118889443
* EBID: ID
* FAST: 1841135
* GEC: 0050885
* GND: 118889443
* ICCU: CFIV051911
* Isidore: petrus\_de\_abano
* ISNI: 0000 0004 5461 4112
* LCCN: n85112114
* NKC: nlk19990074819
* NLA: 36580352
* NTA: 101215886
* OL: OL79660A
* openMLOL: 113058
* PTBNP: 268
* SELIBR: 276495
* SUDOC: 029005256
* Treccani: pietro-d-abano
* zbMATH: peter-of-abano.

 |
**Pedro Boo Pita**, nado en 1862 e finado en Monforte de Lemos o 19 de agosto de 1955, foi un avogado, escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi fiscal municipal de Monforte (1908), presidente da Federación Católico Agraria de Monforte (1921-1922). Durante a ditadura de Primo de Rivera, foi nomeado alcalde de Monforte de Lemos o 13 de xaneiro de 1924, deixou a alcaldía o 13 de marzo dese ano. Foi deputado provincial. Membro do Seminario de Estudos Galegos. Foi catedrático de Dereito da Universidade de Valladolid. Colaborou en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* (1927) e no *Boletín de la Comisión Provincial de Monumentos Históricos y Artísticos de Lugo*. Foi elixido vicepresidente do Bloque Nacional de Monforte en decembro de 1935.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Dapena Rodríguez** |  **Alcalde de Monforte de Lemos** 1924 | Sucesor:**Antonio Dacal Rodríguez** |

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*
2. ↑  *Alborada*, 24-12-1935, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alcaldes del siglo XX en Monforte (1923-1931)
***Pataghorobí*** é unha longametraxe galega dirixida por Ricardo Llovo no ano 2005. Trátase dun filme de suspense de 70 minutos de duración, a primeira *TV movie* das catro que conformaron o proxecto *Un mundo de historias* de Televisión de Galicia. A rodaxe da cinta levouse a cabo integramente na cidade de Vigo, sendo o primeiro telefilme rodado en galego.

Sinopse
-------

Un escritor vigués recibe unha carta encadeada coa solicitude de que a reenvíe. Trátase da típica misiva que promete boa sorte se colaboras e ameaza coa desgraza en caso de non continuar coa cadea.

O protagonista non lle dá importancia ó asunto e desfaise do orixinal, aínda que garda unha copia pensando que quizais lle poida servir de inspiración nalgún relato que escriba no futuro.

Pouco despois danse unha serie de feitos desafortunados que fan que lembre aquela misteriosa carta.

Equipo técnico
--------------

* Dirección: Ricardo Llovo
* Axudante de dirección: Lorena Vilas
* Produción executiva: Antón Dobao
* Dirección de arte: Rafa Ferreiro
* Dirección de fotografía: Alberto Goitia
* Dirección de produción: Mamen Quintas
* Script: Xose Antón Perozo

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Axencia Audiovisual Galega
* Consello da Cultura Galega
* IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12397225
* IMDb: tt0472547

 |