**Manuel Comneno Ducas** (en grego: Μανουήλ Κομνηνός Δούκας, *Manuēl Komnēnós Dúkas*), nado c. 1187 e finado c. 1241, a miúdo incorrectamente chamado **Manuel Anxo** (un nome que nunca usou), foi gobernador de Tesalónica de 1230 a 1237 e de Tesalia de 1239 até a súa morte en c. 1241.

Traxectoria
-----------

Manuel foi o fillo lexítimo do *sebastocrátor* Xoán Ducas. Foi así un primo irmán do emperador Isaac II Anxo e Aleixo III Anxo, e irmán de Miguel I Comneno Ducas e Teodoro Comneno Ducas de Epiro. Probabelmente despois de 1225 ou 1227 déuselle o título de *déspota* como ao seu irmán, Teodoro. Case ao mesmo tempo casou, se cadra coa súa segunda esposa, María Asenina Comnena, a filla ilexítima de Iván Asen II de Bulgaria, o que axudou a cimentar a alianza do seu irmán con este país.

Despois da derrota e captura do seu irmán Teodoro por parte dos búlgaros na Batalla de Klokotnitsa en 1230 a Manuel foille permitido por Iván Asen II gobernar sobre Tesalónica e os seus arredores co título de *déspota.* Nun momento dado Manuel tratou de establecer contactos co Papado, pero en 1232 a longa ruptura co Patriarcado Oriental en Nicea foi finalmente remediada.

Manuel gobernou pacificamente até 1237, cando o seu sogro viúvo Iván Asen II casou con Irene, a filla do cativo Teodoro. Neste punto, Teodoro e os seus fillos foron liberados do cativerio e decidiron recuperar o goberno de Tesalónica. Manuel non tivo éxito en buscar o apoio do príncipe Godofredo II de Villehardouin de Acaia, e viuse obrigado a fuxir a Asia Menor.

Despois dunha tempada entre os selxúcidas de Rüm e en Nicea, Manuel regresou a Grecia co apoio niceno en 1239 e capturou varias fortalezas incluíndo Larisa e Farsalia do fillo de Teodoro Xoán Comneno Ducas, establecéndose como gobernante de Tesalia. Teodoro e Xoán tiveron que acceder a dividir as terras da familia. Cando Manuel morreu ao redor de 1241, o territorio pasou a mans do seu outro sobriño, Miguel II Comneno Ducas de Epiro.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

Coa súa esposa María Asenina Comnena, Manuel puido ter polo menos unha filla:

* Helena Comnena Ducaina, que casou con Guglielmo da Verona, triarca de Eubea.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The* *Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991 *(en inglés)*.
* P. Lock, *The Franks in the Aegean 1204–1500*, Nova York, 1995 *(en inglés)*.
* K. Varzos, *Ē genealogia tōn Komnēnōn*, (Thessalonica, 1984), vol. 2, 637-656 *(en grego)*.

| * v
* c
* e
Déspotas de Epiro |
| --- |
| Dinastía Comneno Ducas | 
* Miguel I Comneno Ducas (1205-1215)
* Teodoro Comneno Ducas (1215-1230)
* Manuel Comneno Ducas (1230-1231),
* Miguel II Comneno Ducas (1231-1268)
* Nicéforo I Comneno Ducas (1268-1289)
* Tomé I Comneno Ducas (1289-1318)

 |
| Dinastía Orsini | 
* Nicolao Orsini (1318-1323)
* Xoán Orsini (1323-1335)
* Nicéforo II Orsini (1335-1337;1356-1359)

 |
| Casa de Nemanjić | 
* Simeón Uroš (1359-1366)
* Tomé II Preljubović (1367-1384)
* María Anxelina Ducaina Paleóloga (1384-1385)

 |
| Dinastía Buondelmonti | 
* Esaú de Buondelmonti (1385-1411)
* Giorgio de' Buondelmonti (1411)

 |
| Dinastía Tocco | 
* Carlos I Tocco (1411-1429)
* Carlos II Tocco (1429-1448)
* Leonardo Tocco (1448-1479)

 |