recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Máscara de Gabón
A **arte africana** é un conxunto de manifestacións artísticas producidas polos pobos da África negra ao longo da historia.

O continente africano acolle unha gran variedade de culturas, caracterizadas cada unha delas por un idioma propio, unhas tradicións e unhas formas artísticas características. Aínda que a grande extensión do deserto do Sáhara actúa como barreira divisoria natural entre o norte de África e o resto do continente, hai considerables evidencias que confirman toda unha serie de influencias entrámbalas dúas zonas a través das rutas comerciais que atravesaron África dende tempos remotos.

Hoxe, por exemplo, aparecen entre as culturas do sur do Sáhara moitas mostras de arte islámica, así como tamén formas arquitectónicas de inspiración norteafricana. Ademais, as investigacións apuntan a unha influencia recíproca entre estas zonas do sur coas tradicións artísticas e culturais daquelas rexións do norte de África máis próximas ao Mediterráneo. A arte de Exipto, unha das máis brillantes de África, ten importantes conexións artísticas e culturais coas civilizacións africanas ao sur do Sáhara.

Os colares africanos son fermosos, están cheos dun conxunto de cores combinadas. Cada colar ten un significado e o mesmo ocorre coas máscaras.

As artes africanas son fiel reflexo das ricas historias, filosofías, relixións e sociedades dos habitantes deste vasto continente. A arte africana, ademais da súa importancia inherente ás xentes que a produciron, inspirou tamén a algúns dos máis importantes artistas e movementos da arte contemporánea tanto de Europa como de América. Os artistas occidentais do século XX admiraron a importancia que se lle concede á abstracción na arte africana, estimulando con isto a súa falta de preocupación polo naturalismo.

A historia da arte africana remóntase aos tempos prehistóricos. Entre as formas artísticas máis antigas están as pinturas e gravados en pedra de Tassili e Ennedi, no Sáhara no (6000 adC e século I d.C.).

Outros exemplos de arte primitiva témolos nas esculturas modeladas en arxila dos artistas da cultura Nok, ao norte de Nixeria, datadas entre o 500 adC e o 200 dC.; tamén nos decorativos traballos en bronce de Igbo-Ukwu (séculos IX e X d.C.), e nas magníficas esculturas en bronce e terracota de Ifé (do século XII ao XV d.C.). Estas últimas amosan tal habilidade técnica e están representadas de forma tan naturalista que nun principio, aínda que erroneamente, considerouse que estaban inspiradas na Grecia clásica.

As ricas tradicións artísticas africanas continúan hoxe en día, tanto na súa liña máis tradicional como a través de novos e renovadores xeitos de expresión.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arte africana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q386302
* BNCF: 2490
* BNE: XX531177
* BNF: 119338968
* EBID: ID
* JSTOR: african-art
* LCCN: sh85007528
* MAG: 64626740
* NKC: ph118285
* PSH: 11605

 |
Andrea Pollack en 1978
**Andrea Pollack**, nada o 8 de maio de 1961 en Schwerin, é unha ex-nadadora alemá, gañadora de seis medallas olímpicas coa República Democrática Alemá.

Traxectoria
-----------

Especialista na modalidade bolboreta participou con 15 anos nos Xogos Olímpicos de 1976 en Montreal, logrando a medalla de ouro en 4×100 m estilos e 200 m bolboreta, con mellores marcas mundiais e a prata en 4x100 libres e 100 m bolboreta. Nos Xogos Olímpicos de 1980 en Moscova foi de novo campioa olímpica en 4×100 m libre e gañou a prata en 100 m bolboreta. En 1978 no Campionato do Mundo de natación en Berlín Oriental gañou dúas medallas de prata e unha de bronce.

### Dopaxe

Durante as investigacións por dopaxe na RDA atopáronse evidencias dun plan de dopaxe para atletas de elite, entre as que estaba Andrea Pollack, e hai constancia que en outubro de 1977 deu positivo nun control de dopaxe interno.

Notas
-----

1. ↑  "Kinder - Spielbälle für Mediziner und Trainer" Arquivado 07 de novembro de 2013 en Wayback Machine. *Berliner Zeitung*, 8 de abril de 1994
2. ↑  "In der DDR-Dopingpraxis ist eine neue Ebene erreicht: Mit Suchtmitteln zum Weltrekord" *Der Tagesspiegel*, 8 de agosto de 1998

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q238749
* ISHOF: andrea-pollack-(gdr)
* OCID: andrea-pollack
* Sports Reference: andrea-pollack-1
* Swimrankings: 4268438

 |
**Andreas Widhölzl**, nado o 14 de outubro de 1976 en St. Johann in Tirol, coñecido co sobrenome de *Swider*, é un saltador de esquí austríaco activo de 1997 a 2008.

Biografía
---------

Widhölzl é membrto do *SC Fieberbrunn*. Participou por vez primeira nunha Copa do Mundo na tempada 1992/93 e nese ano foi terceiro no mundial xuvenil por equipos en trampolín curto. En 1997 obtivo a súa primeira vitoria nunha Copa do Mundo. Nas olimpiadas de Inverno de Nagano de 1998 levou dúas medallas de bronce en trampolín curto individual e por equipos.

A súa mellor tempada foi a 1999/2000 na que se adxudicou o Torneo dos Catro Trampolíns, gañou a prata nos Mundiais de Salto de Esquí e foi segundo na clasificación xeral da Copa do Mundo. No Mundial de Esquí Nórdico de 2005 foi un dos compoñentes do cuarteto que conseguiu o outro para Austria tanto no trampolín HS100 como o HS137. No ano 2005 estableceu o novo récord de trampolín en Holmenkollen, Oslo con 134 metro. Algúns días despois, no trampolín de Planica en Eslovenia saltou ata os 234,5 metros, pero non foi homologado como novo récord do mundo.

Nos mundiais de salto con esquí de 2006, en Kulm en Austria gañou a prata na competición individual. Nas Olimpiadas de Turín de 2006 resultou campión olímpico na competición por equipos. Retirouse ó remate da tempada 2007/2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q354303
* WorldCat
* VIAF: 102517130
* GND: 139654496
* ISNI: 0000 0000 7273 299X
* Munzinger: 01000005544
* FIS: 66092
* Sports Reference: andreas-widholzl-1

 |
**Berta Guimaraens Caruncho**, chamada **Totina**, nada na Coruña en 1929 e finada na mesma cidade o 4 de xuño de 2016 foi unha escritora gastronómica galega.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia numerosa, con trece irmáns: ela era unha das máis fillas máis novas do chileno José Martín Guimaraens Stevenson e María Caruncho Astray. Despois de estudar o bacharelato na Compañía de María da Coruña accedeu á función pública. Socialmente tivo unha relevancia na cidade coruñesa, ao ser a impulsora e fundadora da asociación Convivencias Culturales, que desde 1961, e durante os anos últimos do franquismo, organizou conferencias de debate e reflexión. Entre os convidados de Convivencias Culurales estiveron disidentes ou persoas críticas coa ditadura, como José María de Llanos, José María Díaz Alegría, Joaquín Ruiz Giménez, José Luis López Aranguren, ou personalidades internacionais como Fernando Cardenal e o bispo salvadoreño Ignacio Ellacuría. A Asociación disolveuse en 1995.

Compaxinou a súa actividade profesional, e logo a súa xubilación, coa súa faceta como divulgadora gastronómica, pois impartía clases de cociña e escribiu catro coleccións de recetarios.

Obra
----

* *La cocina siempre está abierta a las recetas de Berta* (1986)
* *La cocina sigue abierta a las recetas de Berta* (1987)
* *Berta culmina su trilogía de cocina* (1989)
* *Las recetas de Totina y el sabor de su cocina: apéndice de la "Trilogía culinaria"* (2001)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24578749
* WorldCat
* VIAF: 86798036
* BNE: XX1110824
* ISNI: 0000 0000 6050 1385

 |
**Amal Tahir Muhamad Nasir** (árabe: *أمل طاهر محمد نصير*), nada en Irbid o 9 de setembro de 1959, é unha escritora, crítica literaria e académica xordana.

Traxectoria
-----------

Rematou a educación secundaria na Escola Tiberias da súa vila natal en 1977. Graduouse en Lingua e literatura árabe pola Universidade Yarmouk en 1982, e nese mesmo ano recibiu o diploma de docente de secundaria. En 1987 rematou un mestrado de Literatura e crítica, e en 1995 doutorouse pola Universidade de Xordania.

Traballou na Universidade de Mosteghanemi en Alxeria. É membro da Asociación de Escritores de Xordania, do corpo administrativo da Sociedade Xordana para a Ciencia e a Cultura, membro do Forum Cultural de Irbid, do Centro de Estudos da Muller de Amán e do Consello Internacional da Lingua Árabe no Líbano.

O 23 de maio de 2016 o Presidente da Universidade Yarmouk, Refaat Faouri, nomeouna asistente e directora do Centro de Linguas.

Notas
-----

1. ↑  "Dr Amal Nasir Author". *eKtab*. Consultado o 28 de xullo de 2017.
2. ↑  "Appointment of Prof. Amal Nasir as a member of the Board of Trustees of the Irbid National University". *TLB News*. Arquivado dende o orixinal o 29 de xullo de 2017. Consultado o 28 de xullo de 2017.
3. ↑  "Dr. Amal Nasir Assistant to the President of Yarmouk University". *Jordan Today*. Arquivado dende o orixinal o 20 de outubro de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2017.
**Anedjib** foi o sexto faraón da primeira dinastía de Exipto de c. 2867-2861 adC (von Beckerath).

Manetón denomínao **Miebidos** (Xulio Africano) ou **Niebais** (Eusebio de Cesarea) e di que reinou 26 anos.

O  Canon Real de Turín asignoulle 74 anos.

**Merbiapen** é o primeiro rei rexistrado na Lista Real de Saqqara.

Manetón comenta que é o fillo do anterior faraón. Unha das súas esposas foi Betrest, a nai do seu seguidor, Semerkhet, xeralmente considerado como usurpador.

O seu nome atópase con frecuencia borrado das inscricións, feito atribuído ao seu sucesor Semerkhet, o que indicaría un período de turbulencias políticas.

A Pedra de Palermo menciona que realizou unha expedición militar contra os nómades e cítalle como fundador de varias cidades.

Construcións
------------

Dátanse de época de Anedjib dúas edificacións, en Saqqara e Abidos.

* A tumba S3038 en Saqqara, localizado ao norte das tumbas reais, con forma de **pirámide de chanzos**.
* A tumba de Andyib, tumba X, na necrópole de Umm o-Qaab, en Abidos, que é relativamente pequena e sinxela.

Testemuños da súa época
-----------------------

* Tumba X en Abidos (a tumba do rei)
* Impresións de selo na tumba 3038, a tumba de Nebetka, en Saqqara (Emery)
* Impresións de selo dunha tumba en Helwan (Saad)
* Impresión de selo dunha tumba en Abu Roash (Montet)
* Impresión de selo de Abidos co nome do rei (Petrie)
* O seu nome atopouse impreso na necrópole de Umm o Qaab, Abidos (Dreyer)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Predecesor:** Den | **Faraón***Primeira Dinastía* | **Sucesor:** Semerkhet |
**Antonio Fernández Salcedo**, nado en Lambayeque (Perú) o 1 de febreiro de 1880 e finado en Ribeira o 3 de agosto de 1968, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de emigrantes galegos no Perú que retornaron e instaláronse en Ribeira. Foi comerciante en Ribeira. Nos anos vinte era presidente da sociedade La Necesaria. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado de Orde Público, e permaneceu uns meses no cargo ata o nomeamento de José Pérez Martínez como alcalde.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Fernández Bermúdez** |  **Alcalde de Ribeira** 1936 | Sucesor:**José Pérez Martínez** |

Vida persoal
------------

Fillo de Antonio Fernández Fernández e Cristina Salcedo Rodríguez, ambos da localidade pontevedresa das Vides e emigrantes no Perú. Casou en 1904 en Ribeira con Manuela Sarasquete Otero, e tiveron catro fillos: Antonio, Lucrecio, Ramón (xogador do Deportivo da Coruña) e María Dolores Fernández Sarasquete.

Notas
-----

1. ↑  Genealogía Sarasquete
2. ↑  *El Orzán*, 17-3-1920, p. 1.
**Antonio Fernandes**, nado en París o 3 de xaneiro de 1981, é un hacker e experto en ciberseguridade galego.

Traxectoria
-----------

Foi avaliador de proxectos de innovación e ciberseguridade para a Comisión Europea na European Innovation Council ou a European Defense Agency, e membro do subgrupo de expertos Artificial Intelligence (AI), Connected Products and other New Challenges in Product Safety.

Traballou como profesor de ciberseguridade en centros como IESIDE, Centro de Estudos Garrigues, C1b3rWall de Policía Nacional e Mentor da National Cyberleague da Guardia Civil.

Tamén é un destacado cazador de bugs (bug bounty) obtendo recoñecemento público por parte de entidades como Google, Facebook, Twitter, Uber, Microsoft, Intel, Apple, Departamento de Defensa dos Estados Unidos, a Unión Europea, o Goberno dos Países Baixos, Symantec.

É organizador e colaborador de eventos de seguridade da información como ISACA, ISMS Forum,,ViCON e Hack & Beers Vigo.
En 2022 traballa como Cybersecurity Manager en FINSA, empresa multinacional de Galicia.

Recoñecementos
--------------

* *Most Valued Hacker* (HackerOne Madrid Meetup, 2019)
* *Chief Security Envoy* (Elevenpaths, 2019)

Notas
-----

1. ↑  "Registro de Grupos de Expertos de la Comisión Europea".
2. ↑  "Web de la National Cyberleague".
3. ↑  "Perfil público de HackerOne".
4. ↑  "Noticia sobre Bug Bounty y el premio del gobierno de Holanda".
5. ↑  "Primeira Xornada de ISACA Galicia 2019".
6. ↑  "Creación capítulo Galicia de ISMS Forum".
7. ↑  "I Edición de ViCON".
8. ↑  "El Alcalde visita Hack & Beers Vigo".
**Antonio Esquivias**, nado na Coruña en 1964, é un actor e actor de dobraxe galego, ademais de ter unha ampla carreira como locutor e docente, sendo coñecido por ser o dobrador de Kelsey Grammer e dalgúns personaxes de *The Simpsons*, especialmente do Actor Secundario Bob (ao que Kelsey Grammer dá voz na versión orixinal).

Traxectoria
-----------

Nado na Coruña, comeza clases de Canto no Conservatorio de Música dende moi novo. Ademais, alí recibe clases de Declamación, Ortofonía e Dicción. A comezos da década de 1980 comeza a cursar Dobraxe con Salvador Arias e tamén, na mesma época, comeza a súa carreira profesional no mundo da voz e da interpretación.

Dobraxe
-------

Dado o seu dominio tanto do castelán como do galego, realiza dobraxes en ámbalas dúas linguas.

### Dobraxe en castelán

Dende 1981 presta a súa voz a distintos personaxes en series e filmes. É especialmente recoñecido por papeis como os interpretados por Kelsey Grammer en *Frasier*, *Cheers*, *Fame* (o filme) e *Boss*; o Actor Secundario Bob, Mel, Chalmers, o Texano Rico e Deus, entre outros, en *The Simpsons* e Langley en *The X-Files*. Ademais, deu a súa voz a Coco en *Sesame Street* e foi Raphael en *Teenage Mutant Ninja Turtles*. Ademais tamén colaborou na dobraxe de videoxogos como no novo título de Ubisoft *The Division* no que fai a voz de locutor de radio. Tamén dobrou no ano 2019 a Bona Festa en One Piece Stampede, da famosa franquía anime/manga One Piece

### Dobraxe en galego

Dende 1984 até 1996 realiza varias dobraxes, entre as que salientan: *Os dez mandamentos*, *The Private War of Major Benson* e *O home Omega* onde pon voz a Charlton Heston; *A ponte de Casandra*, dobrando a Richard Harris, *As aventuras de Jeremiah Johnson*, dando voz a Robert Redford e *O rei e eu*, dobrando a Yul Brynner. Ademais, dobrou durante catro tempadas a Adam West en *Batman* e a Robert Wagner en *Madame Sin* e tamén puxo a súa voz para a versión galega de *Dragon Ball* interpretando a personaxes como Nam.

Notas
-----

1. ↑  "Antonio Esquivias en IMDb". *IMDb.com*. Consultado o 21 de xullo de 2020.
2. ↑  "Antonio Esquivias en eldoblaje.com". *eldoblaje.com*. Consultado o 21 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 16 de xaneiro de 2021 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5698253
* IMDb: nm3181440
* TMDb: 1354218

 |
**Antonio Eytor Canizo**, nado en Mugardos en 1881 e finado en Ferrol o 27 de xaneiro de 1938, foi un carpinteiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Estivo emigrado en Cuba, onde foi vicesecretario da delegación de Guanajay do Centro Gallego de La Habana. Regresou a Mugardos en 1913. Durante a Segunda República Española foi concelleiro de Mugardos por Izquierda Republicana. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi detido e procesado. Xulgado por un tribunal militar en Ferrol os días 1, 2 e 3 de decembro de 1937 acusado de rebelión polos sucesos do pazo do Piñeiro, foi condenado a pena de morte. Foi executado no castelo de San Filipe o 27 de xaneiro de 1938 canda Amada García, José María Montero Martínez, Ángel Roldos Gelpi e Juan José Teijeiro Leira de Mugardos; Jaime González Pérez e Ramón Rodríguez López de Ares; e Germán López García de Cabanas. Abríronlle expediente de responsabilidade civil en xuño de 1938.

Vida persoal
------------

Casou con Avelina Cudilleiro.

Notas
-----

1. ↑  *Memoria correspondiente al año de 1912 que la Junta Directiva presenta a los Sres. Socios en 2 de Febrero de 1913*, p. 291.
2. ↑  *El Correo Gallego*, 1-12-1937, p, 1.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-12-1937, p. 5.
4. ↑  *El Eco de Santiago*, 29-1-1938, p. 2.
5. ↑  *El Ideal Gallego*, 10-6-1938, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Sanfiz, Henrique (1998). "Os sucesos do Pazo do Piñeiro en 1936". *Ferrol Análisis* (12): 116–119.
* Arquivo Intermedio Militar do Noroeste, causa 379.

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Eytor Canizo na páxina web *Nomes e Voces*.
* O Pazo do Piñeiro como excusa
**Antonio Fernández Miniño**, nado no Porriño en 1891 e finado no mesmo concello o 26 de abril de 1985, foi un zapateiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Antonio Fernández Rodríguez e Juana Miniño Barciela. Emigrou ao Brasil cara 1910, onde traballou de albanel e zapateiro, fíxose sindicalista e colaborou na prensa. Foi expulsado do Brasil cara 1919. Cando retornou tivo que facer o servizo militar en Ferrol. Ao rematar instalou un taller para fabricar calzado no Porriño. De ideoloxía libertaria, foi membro do Centro Cultural do Porriño. Colaborou en *La Tierra*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e permaneceu agochado nun tobo ao coidado da súa muller. Os seus irmáns Eduardo, Rogelio e José Fernández Miniño, así como o irmán da súa muller, Víctor Valverde Mayo, foron asasinados polos franquistas. Entregouse en 1939. Foi xulgado en Vigo por auxilio á rebelión e condenado a 12 anos de prisión. Estivo preso na Prisión do Partido de Vigo. Foille concedida a liberdade provisional en febreiro de 1942.

Vida persoal
------------

Casou con Saladina Valverde Mayo en maio de 1924, e foi pai de Esteban, Antonio, Eduardo, Carmen, Eulogio e Óscar Fernández Valverde.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *Faro de Vigo*, 27-4-1985, p. 45.
2. ↑  *BOE*, 2-1942, p. 1517.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-5-1924, p. 7.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-3-1975, p. 16.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Fernández Miniño na páxina web *Nomes e Voces*.
* De Antonio a Antón
**Antonio Díaz Herrera**, nado en Pontevedra en 1904 e finado en 1980, foi un escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Díaz Sanjurjo e Emma Cristiana Herrera Herrera. Publicou poemas en *Vida Gallega* e colaborou na *revista Nós*. Fundou a revista *Cristal* (1932-33) con Xoán Vidal Martínez e Xosé María Álvarez Blázquez. Deu unha conferencia sobre Valle-Inclán en Radio Pontevedra en xuño de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fíxose militante de Falange. Foi elixido secretario da xunta directiva do Liceo Casino de Pontevedra para 1937. Marchou á Habana en abril de 1937.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-6-1936, p. 14.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-12-1936, p. 6.
3. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 23-1-1937, p. 2.
4. ↑  *El Progreso*, 8-4-1937, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Revista Nós

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107399913
* Galiciana: 355642

 |
**Antonio Fernández Pérez**, nado en Río de Xaneiro o 22 de xuño de 1909 e finado en Verín o 18 de febreiro de 1999, foi un escritor galego.

Traxectoria
-----------

Aos cinco meses de idade trasladouse coa familia a Rabal (Oímbra), onde pasou a súa nenez e adolescencia. Estudou o bacharelato nas academias Vidal-Bustamante e Taboada Chivite de Verín e despois fixo Maxisterio en Ourense e Santiago de Compostela. Exerceu como mestre na parroquia de Tamaguelos (Verín) e na Academia Martín Mouriño de Ourense.

Foi militante do Partido Galeguista e mantivo fortes lazos de amizade con algunhas das súas principais figuras, como Otero Pedrayo e Vicente Risco. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 viuse obrigado a fuxir a Portugal e de alí marchou á Arxentina para evitar a represión do novo réxime. Estableceuse na provincia de Mendoza onde se dedicou á actividade comercial e literaria.

Colaborou na prensa de emigración, ás veces cos pseudónimos **Fernamper** ou **F. de Rabal**. Gran parte da súa carreira literaria, coa que gañou numerosos premios naquel país, está en castelán. En 1946 foi premiada a súa obra *Hojas al viento* no concurso convocado pola Municipalidad de Mendoza. En 1947 obtivo o premio do Ateneo de Mendoza por *Hojas líricas* e o premio da Asociación Interamericana de escritores pola novela *Don Rosendo de Amarán*. Con todo, non deixou de escribir en galego, e foi unha obra nesta lingua, *Terra coutada*, a que maior prestixio lle concedeu.

Volveu a Galicia a finais dos anos oitenta e instalouse en Verín, onde morreu. Foi soterrado no cemiterio de Rabal.

Obras
-----

### En castelán

* *El cura de mi aldea*, 1952, Buenos Aires.
* *Fuente sonora*, 1973.
* *Episodios del exilio. Novela en 26 relatos*, 1984.

### En galego

* *Terra coutada*, 1990, Galaxia (escrita arredor de 1950).
* *Crónica de onte e de hoxe*, 1994, Galaxia.
* *Don Gabino*, 1996, Galaxia.

Recoñecementos
--------------

En maio de 1992 recibiu unha homenaxe en Verín, onde unha rúa leva o seu nome. O concello de Verín convoca un certame de relato curto co seu nome.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 19-2-1999, p. 37.
2. ↑  Airas, Xerardo das: "Morre Antonio Fernández Pérez", *A Nosa Terra*, 871, 25-2-1999, p. 31

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Areán, Román; Rodríguez, Pastor (2006). A. C. Barbantia e Concello de Boiro, ed. *Un río de sangue e tinta: A guerra civil española e o franquismo na narrativa dos galegos*.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1995). *Diccionario da literatura galega. Autores* **I**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-019-5.

### Ligazóns externas

* Biografía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383073
* WorldCat
* VIAF: 78274168
* BIBSYS: 90622174
* BNE: XX927120
* BNF: 12233245n
* CANTIC: a11529441
* ISNI: 0000 0001 1677 5650
* LCCN: nb99012465
* SUDOC: 031037011

 |
A **articulación radiocubital superior** ou **proximal** é unha articulación do membro superior humano, situada xusto distal ao cóbado. Pode considerarse parte do cóbado, xunto ao resto de articulacións que o conforman.

Superficies articulares
-----------------------

Os ósos que participan na articulación son o radio e o cúbito, que tamén participan na articulación do cóbado. A parte do cóbado que forma esta articulación é a cavidade radial, situada na epífise proximal deste óso. A parte do cúbito é a cavidade sigmoide menor, que se sitúa na epífise proximal cubital. Forman unha articulación de tipo trocoide.

Funcións
--------

Ten unha mobilidade reducida, participando na pronación e na supinación.

Ligamentos de reforzo
---------------------

Reciben unha pequena achega do ligamento anular do cóbado.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

*Gray. Anatomía para estudiantes. Miembro superior* (en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q712424
* MAG: 2777653896

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 38860
* TA: A03.5.09.004
* Uberon: 0007165
* UMLS: C0224605

 |
**Anselme Gaëtan Desmarest**, nado o 6 de marzo de 1784 en París e finado o 4 de xuño de 1838 en Maisons-Alfort, Val do Marne, Illa de Francia, foi un zoólogo e escritor francés.

Traxectoria
-----------

Fillo do xeólogo Nicolas Desmarest (1725-1815), fixo os seus estudos na *École centrale*, e despois no *Prytanée national militaire* (Escola Militar).

Protexido por Lacépède (1756-1825), alumno de Georges Cuvier (1769-1832) e de Alexandre Brongniart (1770-1847), dedicou o seu tempo de lecer á Historia natural.

A partir de 1814 foi profesor de zooloxía na *École nationale vétérinaire* de Maisons-Alfort.

En 1820 foi elixido membro da *Académie nationale de médecine*.

Foi o pai do entomólogo Eugène Anselme Sébastien Léon Desmarest (1816-1889).

Algunhas publicacións
---------------------

Anselme Gaëtan Desmarest fixo numerosas publicacións sobre os fósiles. Así mesmo publicou, entre outras, as seguintes obras:

* 1805 – *Histoire Naturelle des Tangaras, des Manakins et des Todiers*
* 1825 – *Considérations générales sur la classe des crustacés*
* 1816-1830 – *Dictionnaire des Sciences Naturelles*, con André Marie Constant Duméril.

Abreviarura
-----------

A abreviatura **Dedsmarets** emprégase para indicar a Anselme Gaëtan Desmarest como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33528
* WorldCat
* VIAF: 2460264
* BNCHL: 000406254
* BNE: XX1640907
* BNF: 10615544m
* BVMC: 28681
* CANTIC: a11365560
* CERL: cnp00954268
* CiNii: DA07294533
* DeutscheBio: 117632929
* FAST: 1953238
* GND: 117632929
* ISNI: 0000 0000 8081 5269
* LCCN: n86840074
* NKC: mzk2009528360
* NLA: 35926503
* NLG: 257645
* Nupill: 18488
* OL: OL6028629A
* SUDOC: 083556656

 |
**Arthur Uther Pendragon**, nado como **John Timothy Rothwell** o 5 de abril de 1954, é un activista ecoloxista, líder neodruída moi coñecido nos medios de comunicación xa que se autoproclama como reencarnación do Rei Artur.

Traxectoria
-----------

Pendragon naceu no seo dunha familia de clase obreira e seu pai era sarxento do exército británico, onde se alistou el tamén ata que se lesionou nun salto de paracaídas, debido a seu gusto polas motos rematou sendo xefe dunha banda de moteiros (coñecida como os sepultureiros) e nos 80 mudou o seu nome polo do nome do rei Artur (conformado mediante o nome Artur seguido do nome do pai do rei Artur, Uther Pendragon, como seus apelidos) sendo coroado a finais dos 90 como rei druída polos representantes doutras cinco ordes neodruídas.

### Activismo

Arthur Uther Pendragon comezou a ser coñecido en todo o Reino Unido debido ás súas protestas ante o monumento de Stonehenge para que o goberno abrise o lugar ao público nas datas dos solsticios e equinoccios mediante campañas de presión, acampadas de protesta etc conseguindo que Patrimonio abrise o monumento en 1999. En 2011 encetou unha batalla legal para que os restos humanos de enterramentos prehistóricos do lugar fosen soterrados en canto rematasen as investigacións sobre eles e que non se exhibisen no centro de visitas, foi detido máis de 30 veces por defender os seus propios puntos de vista fronte á burocracia estatal conseguindo que lle permitiran vestir no cárcere preventivo a súa túnica neodruída ao negarse a vestir o uniforme da cadea.

Carreira política
-----------------

Presentouse no 2010 como candidato independente polo concello de Salisbury, repetindo de novo en 2015, 2017 e 2019.

Notas
-----

1. ↑  Pendragon & Stone 2003, p. 6.
2. ↑  Pendragon & Stone 2003, pp. 38–39.
3. ↑  Pendragon & Stone 2003, p. 108.
4. ↑  Mayall, Roy (27 de abril de 2010). The Guardian, ed. "All hail Salisbury's King Arthur".
5. ↑  BBC News, ed. (26 de abril de 2010). "Minute Manifesto: King Arthur Pendragon (Independent)".
6. ↑  Merrill, Jamie (22 de marzo de 2015). The Independent, ed. "Election 2015: Meet the top 12 wacky candidates seeking your vote in May".
7. ↑  Salisbury Journal, ed. (11 de maio de 2017). "General Election 2017 Meet the Six Salisbury Candidates".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pendragon, Arthur Uther; Stone, C. J. (2012). *The Trials of Arthur: Revised Edition*. Thorsons. ISBN 978-0956416315.

* Portal:Celtas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4800521
* WorldCat
* VIAF: 78286973
* FAST: 496861
* LCCN: nb2002047602

 |
Distribución da lingua mirandesa na Terra de Miranda.
O **Anstituto de la Lhéngua Mirandesa** (*Instituto da Lingua Mirandesa*) é a institución encargada da representación, investigación, promoción, normativización e divulgación da lingua mirandesa, a variedade do asturleonés falada na localidade portuguesa de Miranda do Douro, lugar no que se atopa a sede da institución.​

A decisión de formar o instituto foi o resultado dunha reunión celebrada en setembro do 2000 en Miranda do Douro, onde se reuniron varias persoas interesadas polo idioma. A partir desa reunión tomóuse a decisión de avanzar cara a creación de dito instituto, e tamén para afiliar ao mirandés á Oficina Europea de Linguas Minoritarias.

Notas
-----

1. ↑  "A vitória da Língua Mirandesa" (en portugués). Archived from the original on 11 de setembro de 2011.
2. ↑  "Instituto da Língua Mirandesa" (en portugués). Archived from the original on 11 de setembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Subgrupo lingüístico asturleonés
* Lingua mirandesa
O termo **Amerindios** ou **Indios de América** designa os primeiros ocupantes do continente americano (tamén chamado **Indios occidentais**) e os seus descendentes.

Chamámoslles **Primeiras Nacións** ou **Primeiros Pobos** a estes indios e aos seus territorios.

A expresión **Peles Vermellas** é moi antiga e provén da nación Beothuk que tinguían as peles con ocre. No Canadá que fala inglés, utilizase a expresión Nativos Americanos (americanos de orixe), Pobos Nativos (pobos de orixe), Indios Americanos, Primeiras Nacións ou Pobos Aborixes. No Québec, o termo máis utilizado actualmente é o de *autóctono*. Pero todos estes nomes son rexeitados polas pesoas que queren ser chamadas en función do nome das súas nacións.

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Canadá

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q863284
* BLBNB: 000126227
* BNA: 000011836
* BNE: XX4576584
* BNF: 119591606
* Discogs: 5530343
* EBID: ID
* LCCN: sh85065444
* SUDOC: 027582469

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000086682
* MeSH: M01.686.508.150.600.375

 |
Coordenadas: 38°53′39″N 8°01′02″O﻿ / ﻿38.894147, -8.017118

Anta de Pavia.
Altar dentro da anta - capela.
A **Anta de Pavia** é un conxunto megalítico da aldea portuguesa de Pavia (Mora), no distrito de Évora do Alentexo, A anta foi cristianizada e remodelada como capela coñecéndose agora como a Anta-capela de São Dinis de Pavia. O monumento, situado no centro histórico da vila, está considerado como unha das antas máis importantes do país e está designado como Monumento Nacional dende 1910. Anta ou dolmen é o termo referido a unhas 5000 estruturas megalíticas construídas durante o Neolítico no oeste e noroeste da Península Ibérica.
A súa cámara oval ten un diámetro exterior máximo de 4,3 m e unha altura de 3,3 m. A única pedra angular mide 3,0 × 2,6 m. A anta construíuse entre os 4º e 3º milenio a.C reconvertida en capela no século XVIII. A transformación da Anta de Pavia precedeu á Capela-Anta de São Brissos en Santiago do Escoural, e é a maior conversión dun conxunto megalítico da Península Ibérica.

En 1914-15, a anta foi obxecto de escavacións arqueolóxicas dirixidas por Virgílio Correia. Descubriuse que a cámara estaba dividida en cuartos por paneis verticais. Atopouse nun ídolo de lousa adornado. Ademais, atopáronse vasos rotos, machados de pedra e lousas sen decorar.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Thomas G. Schattner (Hrsg.): *Archäologischer Wegweiser durch Portugal* (= *Kulturgeschichte der Antiken Welt.* Bd. 74). Philipp von Zabern, Mainz 1998, ISBN 3-8053-2313-1 S. 160
* Ana Palma dos Santos: *Monumentos megalíticos do Alto Alentejo*. Lissabon 1994, ISBN 972-918416-X.
**Anathema** é un grupo musical fundado en Liverpool, Reino Unido, no ano 1990 como unha banda de doom metal, aínda que co paso do tempo foi rebelándose como un dos grupos máis importantes do rock progresivo actual. A comezos dos 90 contribuíu a creación do doomdeath metal xunto con Paradise Lost e My Dying Bride, pero desde a publicación de *Eternity* comezaron coa súa evolución ata o rock atmosférico que practican actualmente.

Anathema comezou co nome de Pagan Angel en 1990, liderada polos irmáns Daniel (guitarra), Vincent (guitarra) e Jamie Cavanagh (baixo), unidos a Darren White (voz) e John Douglas (batería). Trala publicación de *Serenades* e *The Silent Enigma*, Anathema converteuse nunha das bandas que desenvolveron un papel fundamental na creación do doomdeath metal. En 1996 publicouse *Eternity*, que marcou o comezo da evolución do grupo británico cara a unha música influída por Pink Floyd, Radiohead ou Jeff Buckley. Os seguintes álbums foron *Alternative 4* (1998), *Judgement* (1999) e *A Fine Day to Exit* (2001), que precederon a *A Natural Disaster* (2003), a confirmación definitiva do cambio estilístico de Anathema debido ao son atmosférico que impera no disco. O disco *Hindsight*, unha gravación acústica de vellas cancións da banda, precederá ao álbum *Horizons*, que será publicado a finais de 2008.

  

Dende entón editaron varios discos, xa tendendo sempre cara a un estilo musical mais atmosférico e con melodías envolventes, cheo de teclados, coros, arranxos orquestrais e a voz feminina de Lee Douglas collendo mais protagonismo.

No 2020 andaban a programar unha nova xira mundial que tiveron que cancelar mor da crise da COVID-19, o que lles levou a pausar a súa actividade de maneira indefinida

Membros
-------

* Vincent Cavanagh - voz e guitarra
* Daniel Cavanagh - guitarra
* Jamie Cavanagh - baixo
* Les Smith - teclados
* John Douglas - batería
* Lee Douglas - coros

### Membros pasados

* Darren White - voz (desde *The Crestfallen* ata *Pentecost III*)
* Duncan Patterson - baixo (desde *The Crestfallen* ata *Alternative 4*)
* Dave Pybus - baixo (desde *Judgement* ata *A Fine Day To Exit*)
* Shaun Steels - batería (en *Alternative 4*)

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Serenades* | 1993 | Peaceville Records |
| *The Silent Enigma* | 1995 | Peaceville Records |
| *Eternity* | 1996 | Peaceville Records |
| *Alternative 4* | 1998 | Peaceville Records |
| *Judgement* | 1999 | Music for Nations |
| *A Fine Day to Exit* | 2001 | Music for Nations |
| *A Natural Disaster* | 2003 | Music for Nations |
| *We're Here Because We're Here* | 2010 | Kscope |
| *Weather Systems* | 2012 | Kscope |
| *Distant Satellites* | 2014 | Kscope |
| *The Optimist* | 2017 | Kscope |

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial do grupo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q487396
* WorldCat
* VIAF: 142112650
* AllMusic: mn0000749333
* BNF: 14011783m
* Discogs: 100137
* Genius: Anathema
* GND: 10326078-X
* ISNI: 0000 0001 0667 2711
* LCCN: no2002022058
* Metal Archives: 503
* MusicBrainz: ID
* NKC: kn20030215075
* Songkick: 485588

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: APA.
Granville Stanley Hall, primeiro presidente da APA (1892-1924).
A **American Psychological Association** (**APA**) é unha organización profesional de psicólogos dos EUA.

Historia
--------

Fundouse en xullo de 1892 na Universidade de Clark e o seu primeiro presidente foi Granville Stanley Hall. Actualmente conta con 150.000 asociados e un orzamento anual de $70 000 000, o que a converte na maior asociación mundial de psicólogos. A súa sede central está en Washington e divídese en 53 divisións profesionais e 58 divisións territoriais nos Estados Unidos e o Canadá. As súas directrices en diversas materias son moi estimadas por tódolos psicólogos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* American Psycological Association *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q466587
* WorldCat
* VIAF: 153428680
* BIBSYS: 90059070
* BNF: 12329652f
* CANTIC: a10039806
* EBID: ID
* GND: 959-3
* GRID: grid.280937.7
* ISNI: 0000 0001 2166 7523
* LCCN: n80126082
* MAG: 161513276
* NDL: 00697685
* NKC: ko2002160129
* NLA: 35005467
* OL: OL536327A
* PTBNP: 359775
* SUDOC: 032224419

 |
Coordenadas: 41°51′58.57″N 87°37′1.19″O﻿ / ﻿41.8662694, -87.6169972

Símbolo da Unión de Ornitólogos Estadounidenses, o extinto *gran auk* (arao xigante).
A **American Ornithological Society** (**AOS**) ou Sociedade Ornitolóxica Estadounidense, é a máis grande e antiga organización do Novo Mundo dedicada ao estudo científico das aves. Ten a súa sede en Chicago, Illinois.

Historia
--------

Participantes no 13º Congreso da AOU.
A sociedade formouse en outubro de 2016 pola fusión da American Ornithologists' Union (AOU), que fora fundada en setembro de 1883 por Elliott Coues, Joel Asaph Allen e William Brewster, e a Cooper Ornithological Society. Os seus membros son principalmente ornitólogos profesionais, aínda que a adhesión está aberta a calquera persoa que teña interese nas aves. A AOS é membro do Ornithological Council.

A sociedade publica dúas revistas científicas, *The Auk*,que se edita desde xaneiro de 1884, e *The Condor*, así como a lista de verificación AOS das aves norteamericanas.

En 2013, a American Ornithologists'Union anunciou unha estreita colaboración coa Cooper Ornithological Society, incluíndo reunións conxuntas, unha oficina centralizada de publicación e unha concentración das súas respectivas revistas para aumentar a eficiencia da investigación.

En outubro de 2016 a AOU anunciou que deixaba de funcionar como unión independente, e que se estaba a fusionar coa Cooper Ornithological Society para crear a American Ornithological Society.

O **South American Classification Committee** (SACC) (Comité de Clasificación de América do Sur), é un comité oficial no marco da AOS que está encargado da creación dunha clasificación estándar, cos nomes en inglés, para as especies de aves de América do Sur.

Noatas
------

1. ↑  "AOU History". American Ornithological Society. Arquivado dende o orixinal o 02 de febreiro de 2017. Consultado o 8 de decembro de 2019.
2. ↑  "The Ornithological Council". National Museum of National History, Smithsonian Institution. Arquivado dende o orixinal o 26 de xaneiro de 2016. Consultado o 8 de decembro de 2019.
3. ↑  Hagner, Chuck (15 de agosto de 2013). "American Ornithologists’ Union plots new course in Chicago". *BirdWatching*.
4. ↑  "News Release: American Ornithological Society (AOS) Takes Flight". Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2017. Consultado o 8 de decembro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web da AOU.
* Sitio web da SACC.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q465985
* WorldCat
* VIAF: 127152988
* BNF: 123821789
* GND: 1026456-5
* GRID: grid.486325.e
* ISNI: 0000 0001 1087 966X
* LCCN: n50063586
* NKC: kn20080116002
* SUDOC: 032877218

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Analoxía.
A **analoxía** é un proceso da bioloxía no cal dúas estruturas cumpren funcións semellantes por medios semellantes, sen que se requira que teñan a mesmo orixe evolutiva. Se amais teñen a mesmo orixe evolutiva, á vez que análogas serán homólogas. Por outra banda as estruturas homólogas poden diverxer na súa función para cumprir papeis diferentes.

A converxencia é o fenómeno evolutivo polo que organismos diferentes afastados evolutivamente tenden, baixo presións ambientais equivalentes, a desenvolver características análogas.

Orixe do termo
--------------

Até a primeira metade do século XIX, o termo homoloxía empregábase para referirse indistintamente ás estruturas que hoxe denominamos análogas e homólogas. Richard Owen foi o primeiro en facer terminoloxicamente explícita esta diferenza: *homólogo* é "o mesmo órgano en diferentes animais baixo todas as súas variedades en forma e función"; *análogo* é "unha parte ou órgano nun animal que ten a mesma función que outra parte ou órgano nun animal diferente".

Exemplos
--------

* As ás dunha bolboreta e dun morcego: ambas as dúas desempeñan a mesma función, pero o devanceiro común dos insectos e os mamíferos carecía de ás.

Notas
-----

1. ↑  Owen, R. (1843). *Lectures on the Comparative Anatomy and Physiology of the Invertebrate Animals*. Londres: Longman, Brown, Green e Longmans, pp. 379, 374)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Converxencia (bioloxía)
A **analoxía** é un proceso que se dá en numerosas disciplinas, polo cal dous elementos teñen unha relación estrutural. Algúns dos campos nos que ten lugar este proceso son a bioloxía, a lingüística, o debuxo técnico ou as matemáticas.

Tipos
-----

### Bioloxía

*Artigo principal**:* Analoxía (bioloxía).
En Bioloxía dise que dúas estruturas son análogas se cumpren funcións semellantes por medios semellantes, sen que se requira que teñan a mesmo orixe evolutiva. Se amais teñen a mesmo orixe evolutiva, á vez que análogas serán homólogas. Por outra banda as estruturas homólogas poden diverxer na súa función para cumprir papeis diferentes.

### Lingüística

*Artigo principal**:* Analoxía (lingüística).
Os cambios analóxicos son mudanzas nas que unha unidade lingüística fai alternar o seu resultado espontáneo con outro ou outros creados por aplicación do modelo doutras unidades próximas do sistema coas que garda relacións de solidariedade. Teñen lugar no ámbito dos paradigmas morfolóxicos (xeralmente nos paradigmas morfolóxicos de estrutura complexa, como o do verbo, o substantivo, o pronome ou o adxectivo), no campo semántico ou no fonético. En moitos casos a forma analóxica acaba por desterrar a espontánea, xeralmente despois dun longo período de convivencia. Chámanse analóxicas por se basearen no principio da proporción -PRŌPORTIŌ en latín, como correspondencia do grego άναλογία-.

Dáse un caso de analoxía nas linguas nalgún dos seus niveis estruturais cando dous elementos (fonema, sílaba, palabra ou texto) teñen unha certa semellanza dentro da mesma secuencia. Por exemplo, cando alguén di \**aericulares* no canto de *auriculares* para referirse ós aparellos que serven para escoitar música e que se meten nas orellas, está deformando a palabra orixinaria por analoxía debido á súa semellanza a nivel fonético, etimolóxico e derivativo (os dous teñen os sufixos *-cula* + *-arium*, con significados diminutivo e colectivo respectivamente).

Do mesmo xeito, cando alguén di \**sinceiro* ou \**zoa* (referido a *área*) en galego está facendo unha ultracorrección por analoxía con tódalas verbas que rematan en *-eiro* ou tódalas caídas patrimoniais de *n* intervocálico. A este exemplo concreto de analoxía incorrecta chámaselle hiperenxebrismo, pero este proceso pode chegar a gramaticalizarse e entrar a formar parte da lingua.

A analoxía máis característica dáse no nivel fonético, pero pode aparecer tamén no semántico (usar \**entrar o coche* por *meter o coche no garaxe*). É un erro que se debe evitar na tradución (sobre todo na interpretación), pero tamén pode aparecer nos trastornos da linguaxe ou nos espoonerismos na fala habitual.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Homoloxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185816
* AAT: 300055898
* BRE: 1820305
* EBID: ID
* JSTOR: analogies
* MAG: 521332185
* Orthodox Encyclopedia: 114698

 |
Antillas Maiores ou Grandes Antillas
As **Antillas Maiores** ou **Grandes Antillas** son un grupo de illas no mar Caribe localizadas ao leste do Iucatán (México) e sueste da Florida (Estados Unidos) e ao oeste das Antillas Menores ou Pequenas Antillas. O grupo está composto polas illas de Cuba, Xamaica, A Española ou Haití (República Dominicana e Haití) e Porto Rico. As Bahamas, aínda que veciñas, non integran esta unidade xeográfica.

As Grandes Antillas descansan sobre un macizo submarino común e están atravesadas por unha cadea abrupta e elevada de montañas, cuxos picos máis altos oscilan entre dous e tres mil metros que culminan na Española (no Pico Duarte con 3.087 m) e declina, a ambos os dous lados, en Cuba, Xamaica e Porto Rico. Esas montañas están compostas de pedra calcaria, con afloramento doutras rocas, todas elas moito máis antigas cás de orixe eruptivo das Pequenas Antillas e sen pegadas de actividade volcánica recente. As Bahamas, pola contra, son illas de orixe coralino. Antigamente as Bahamas nin sequera se consideraban como parte das Antillas, aínda que na actualidade se engloban como un terceiro grupo dentro delas (Grandes Antillas, Pequenas Antillas e as Bahamas).

Illas e arquipélagos
--------------------

| Localización | Grupo/Illa principal | Status político | Illas |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Cuba** | Illa nación | Cuba (Illa) |
| Arquipélago de Sabana |
| Jardines del Rey |
| Arquipélago de Camagüey |
| Arquipélago dos Canarreos |
| Jardines de la Reina |
|  | **Illas Caimán** | Territorio Británico de Ultramar | Gran Caimán |
| Caimán Menor |
| Caimán Brac |
|  | **Xamaica** | Illa nación | Xamaica (Illa) |
| Pedro Cays |
| Morant Cays |
|  | **Navassa** | Área insular dos Estados Unidos | Navassa |
|  | **Hispaniola** e illas cincundantes | Illa estado Haití | Hispaniola (parte occidental) |
| Île de la Tortue |
| Île de la Gonâve |
| Île Grande Cayemite |
| Île à Vache |
| Illa estado República Dominicana (parte oriental da Hispaniola) | Hispaniola (parte oriental) |
| Cayos de Siete Hermanos |
| Illa Beata |
| Illa Saona |
|  | Arquipélago de **Puerto Rico** | Illa estado asociado a USA | Porto Rico (Illa) |
| Mona e Monita |
| Desecheo |
| Caja de Muertos |
| Vieques |
| Arquipélago Culebra: Culebra, Culebrita e outras 22 illas |

Notas
-----

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Antillas Maiores*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128011
* WorldCat
* VIAF: 237262212
* BRE: 1876857
* EBID: ID
* GND: 4086816-3
* LCCN: sh89006892
* NKC: xx0081498
* OSM: 11942344

 |