Este artigo trata sobre a especie. Para o xénero véxase: Mandragora (xénero).

| Mandrágora |
| --- |
| Flores de mandrágora (*Mandragora officinarum*). |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Asteridae |
| Orde: | Solanales |
| Familia: | Solanaceae |
| Subfamilia: | Solanoideae |
| Tribo: | Mandragoreae |
| Xénero: | *Mandragora*L. 1735 |
| Especie: | ***Mandragora officinarum*** |

 |

A **mandrágora** (***Mandragora officinarum*** ou ***officinalis***) é unha especie de planta herbácea fanerógama do xénero *Mandragora*, na familia das solanáceas, de raíz grosa e napiforme, follas grandes e ovais, e flores abrancazadas ou moradas, que foi usada cumpridamente en Europa como planta medicinal.

Vista da planta.

Descrición
----------

É unha planta perenne que acada un tamaño de 0,1 m por 0,3 m. Ten flores hermafroditas (con órganos masculinos e femininos) e son polinizadas por insectos. A planta é autofértil.

As raíces teñen forma de cenoura e pode acadar até 1,2 metros de longo, a miúdo divídense en dúas e suxiren vagamente a figura do corpo humano. As follas medran en rosetas e son ovado-oblongas a ovais, engurradas, de 5 a 40 centímetros de longo. As inflorescencias prodúcense en pedúnculos con flores de cor branca-averdadas ou moradas, de case 5 centímetros de largo, que producen froitos globulares, de cor laranxa a vermellos, semellantes a tomates pequenos. Todas as partes da planta son velenosas.

Distribución
------------

A planta medra de xeito natural no sur e centro de Europa e nas terras ao redor do mar Mediterráneo. No Campo de Xibraltar é moi abundante.

Cultivo
-------

A planta precisa solos ben drenados que sexan acedos ou neutros. Pode medrar en semi-sombra (a luz do bosque) ou sen sombra.

Resiste asombrosamente ben o frío, aínda que non tanto a calor, especialmente se recibe sol directo, a diferenza do seu parente, a M. autumnialis. Non precisa demasiados coidados, pero si manter un nivel razoábel de humidade na terra. Se se reseca por falta de auga é moi difícil recuperala.

Usos medicinais
---------------

Raíces da mandrágora.
Planta mitolóxica.
Froitos.
Aínda que demasiado tóxica para utilizala na asa, os remedios que esta planta ten son moitos.

Os indios americanos utilizaron a raíz coma un laxante forte, para tratar vermes, parasitos e para moitas outras doenzas e pestes.

A raíz utilízase actualmente contra o cancro. A droga Etopósido non deriva da raíz desta planta xa que *Podophyllum peltatum* non ten nada que ver coa mandrágora.

A *Mandragora officinarum* ten unha longa historia coma menciña, malia ter a superstición xogado un papel importante nos usos aos que se aplicou. De cando en cando prescríbese no moderno herbolario.

A raíz fresca ou seca contén alcaloides altamente velenosos, entre eles a atropina, hiosciamina, escopolamina, escopina e cuscohigrina. A raíz é alucinóxena e narcótica. En grandes cantidades induce a un estado de esquecemento e foi utilizada como un anestésico para a cirurxía na antigüidade. No pasado, o mollo da raíz finamente relado aplicábase externamente para aliviar dores reumáticas. Tamén foi utilizada internamente para tratar a melancolía, as convulsións e as teimas. Cando se toman internamente en grandes doses, con todo, dise que excita o delirio e a tolemia.

No pasado, coa mandrágora facíanse, a miúdo, amuletos que se cría que traían boa sorte, curaban a esterilidade etc. Nunha superstición, disque aqueles que tiren cara arriba desta raíz serían condenados ao inferno e a raíz de mandrágora berraba, ao ser tirada do chan, matando todo aquel que a ouvía. Polo tanto, no pasado, as persoas ataban as raíces aos corpos de animais e logo utilizaban estes animais para turraren das raíces da terra.

Taxonomía
---------

*Mandragora officinarum* foi descrita por Linné e publicado en *Species Plantarum* 1: 181, no ano 1753.

Sinonimia
* *Mandragora officinalis*
* *Atropa acaulis* Stokes
* *Atropa humilis* Salisb.
* *Atropa mandragora* L.

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego da especie no Portal das Palabras da Real Academia Galega
2. ↑  «Substances isolated from Mandragora species».
3. 1 2 3 4
4. 1 2  John Gerard
5. ↑  *Mandragora officinarum*
6. ↑  *Mandragora officinarum*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mandrágora Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* *Mandragora (xénero)*
* Historia da botánica
* Solanáceas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545550
* EBID: ID
* MAG: 2778402380

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 153882
* EOL: 486422
* EPPO: MNDOF
* GBIF: 5341748
* iNaturalist: 357389
* IPNI: 816733-1
* IRMNG: 10761902
* ITIS: 505823
* NBN: NBNSYS0000163901
* NCBI: 33117
* PlantList: kew-2506563
* POWO: ID
* Tela Botanica: 79459
* Tropicos: 100408769
* PLANTS: MAOF

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 2MHK717D3K

 |