Coordenadas: 52°24′N 16°55′L﻿ / ﻿52.400, -16.917

**Poznan** ou **Poznán**, (en polaco *Poznań*, en latín: *Posnania*, en alemán: *Posen*, yiddish: פּױזן (Pojzn), tamén utilizado en ocasións festivas o seu nome histórico: *Stołeczne Miasto Poznań*, "Cidade capital de Poznań") é unha das máis antigas e grandes cidades polacas (quinta por poboación absoluta con 567.000 habitantes e sexta por extensión xeográfica), situada a beiras do río Varta. Capital da rexión da Gran Polonia e arquidiocese de Poznan. Poznan atópase entre Berlín (270 km) e Varsovia (300 km) e é un importante nó ferroviario e vía de comunicación por estrada no país (estradas europeas E30 e E261), posúe ademais un aeroporto internacional.

Poznan é recoñecida por ser o berce da nación polaca, por cumprir no pasado a función de capital do estado e por ser a residencia dos monarcas polacos. Polo nomeamento do presidente da nación, Lech Kaczyński, con data 11 de decembro de 2008 foi declarada, *Poznan - conxunto histórico, en recordo da memoria histórica*. Poznan é candidata a Capital Europea da Cultura en 2016.

Historia
--------

A Casa do Concello de Poznan.
Antiga Praza Maior.
Catedral Poznan.
Igrexa da Colexiata de Poznan.
Museo Nacional.
Poznan é unha das cidades máis antigas da actual Polonia. É un importante centro histórico e a capital de Voivodia de Gran Polonia. Algúns historiadores pensan que foi a capital de Polonia no século X, durante o goberno dun dos primeiros knyaz de dinastía de Piastas. O territorio de influencia da cidade de Poznan recibe en polaco o nome de Poznańia, territorio que ocupa o centro-oeste da rexión chamada Gran Polonia ou (en polaco) Wielkopolska.

É un lugar hipotético do acto simbólico de bautizar a *todos os polacos*, cando o príncipe Mieszko I converteuse ao cristianismo. Seguramente o primeiro bispo polaco, Jordan, instalouse en Poznan, na actual Illa da Catedral coa primeira das catedrais da cidade (968).

Poznan foi a capital da rexión da Gran Polonia até que esta pasou a converterse en posesión de Prusia en 1793 coa Segunda Partición de Polonia, cando a súa área administrativa pasou a denominarse Prusia Meridional. En 1797 os límites da cidade foron ampliados para incluír os asentamentos fóra das murallas, e en 1800 anexionouse a illa de Ostrów Tumski (incluíndo a cidade separada de Chwaliszewo) e áreas sobre a beira dereita do Warta, incluíndo Śródka e as máis pequenas cidades de Ostrówek e Łacina.

Durante o Levantamento da Gran Polonia de 1806, soldados polacos e voluntarios civís colaboraron cos esforzos de Napoleón por expulsar ás forzas prusianas. A cidade converteuse en parte do Ducado de Varsovia en 1807 e capital do Departamento de Poznan. Con todo, tras o Congreso de Viena, a Gran Polonia foi devolta a Prusia, e Poznan pasou a ser a capital do autónomo Gran Ducado de Pousen. Despois das Revolucións de 1848, Poznan converteuse en capital da Provincia prusiana de Pousen. Posteriormente pasou a formar parte do Imperio Alemán coa unificación dos estados alemáns en 1871.

Trala derrota do Imperio Alemán na primeira guerra mundial, tivo lugar o Alzamento da Gran Polonia (1918-1919) que liberou a cidade así como a maior parte da Gran Polonia. Durante a Segunda República Polaca de entreguerras, foi a capital do Voivodato de Poznan. A Universidade de Poznan, agora coñecida como Universidade Adan Mickiewicz, foi fundada en 1919. Durante a segunda guerra mundial, Polonia sufriu a ocupación Nazi e a poboación foi reprimida con severidade. En 1945, Adolf Hitler declarou a cidade un Festung (un lugar fortificado no cal as forzas alemás conducisen unha última defensa). Como Poznan atópase na ruta directa entre Varsovia e Berlín, o Exército Vermello primeiro cercou para logo asaltar a defensa alemá na Batalla de Poznan, que culminou no asalto sobre a cidadela, causando graves danos á cidade. Desde o final da guerra, Poznan foi a capital da súa área circundante, a pesar de que as fronteiras administrativas foron modificadas en 1957, 1975, e 1999. Así mesmo, Poznan é actualmente a sede do Voivodato de Gran Polonia, unha das dezaseis provincias de Polonia.

As manifestacións obreiras e os combates contra as forzas de seguridade do 28 e 29 de xuño de 1956 (Protestas de Poznán de 1956) foron algúns dos acontecementos principais da historia recente de Polonia.

Economía
--------

Poznan é un dinámico centro empresarial, académico, científico e cultural. Centro industrial (grandes empresas - Volkswagen, MAN, Unilever, Beiersdorf, Bridgestone, Imperial Tobacco, Kompania Piwowarska) e de servizos, coa anual Feira Internacional de Poznan e oitenta exposicións diversas. As feiras de mostras, xuntanzas e congresos atraen cada ano 500 mil de visitantes (o que representa 50% do mercado feiral en Polonia), garantindo á cidade o segundo lugar entre as cidades máis importantes do turismo de negocios en toda Europa Central e do Leste).

En Poznan hai oito institutos públicos de ensino superior (entre eles 4 universidades) e dezasete escolas privadas, onde estudan aproximadamente preto de 142 mil estudantes. Por cada 1000 habitantes hai 221 estudantes, o que provoca que Poznan sexa neste sentido, a primeira cidade polaca que conte coa comunidade estudantil máis extensa. O mercado de traballo é moi favorable aos cidadáns. Poznan tiña en 2009 a menor taxa de desemprego de tódalas cidades polacas (2%), e o Voivodato da Gran Polonia menos do 10%.



Panorama da cidade de Poznan tomada dende a parte nordeste da cidade en Nowe Miasto.

Panorama da cidade de Poznan tomada dende a parte nordeste da cidade en Nowe Miasto.

Demografía
----------

Centro comercial *Stary Browar*.

Festividades
------------

A festa máis importante da cidade é 11 de novembro, a festa de San Martiño. Unha das rúas máis importantes da cidade chámase "Św. Marcin" (San Martiño).

Entre as festas máis importantes destaca a Feira de San Xoán (*Jarmark Swietojanski*) na semana do 23 de xuño, na que se desgustan *Bigos* compostos de col agre, moi similar ao *sauerkraut* alemán e varios tipos de carnes frescas, embutidos e cogomelos.

Monumentos
----------

Catedral de Poznan.
Entre os sitios máis destacados para visitar en Poznan están:

* Illa da Catedral de Poznan; A Catedral coa Capela Dourada.
* Antiga Praza Maior (*Stary Rynek*).
* A Casa do Concello do século XVI.
* Igrexa Parroquial da Cidade.
* O Castelo do Emperador (século XIX), construído polos Prusianos.
* A Biblioteca dos Raczyński (século XIX) e arredores da Praza da Independencia (Plac Wolności).
* Monumento ao Xuño de Poznan.
* Feira Internacional de Poznan (a máis importante de Polonia)
* O lago Malta.
* O Parque Wilson e invernadoiro.
* Xardíns zoolóxicos (co Zoo Antigo e Novo)

Universidades
-------------

A cidade de Poznan é un importante núcleo académico en Polonia. Hai até oito universidades públicas e dezaoito privadas. Algunhas das universidades de Poznan continúan coa longa tradición de ensino, tales como a Academia Lubranski, o Colexio Xesuíta ou a Universidade de Poznan.

Universidades públicas:

* Universidade Adam Mickiewicz
* Universidade de Medicina "Karol Marcinkowski"
* Universidade de Ciencias Naturais
* Universidade de Ciencias Económicas
* Academia de Educación Física "Eugeniusz Piasecki"
* Academia de Belas Artes
* Academia de Música
* Universidade Politécnica

Institutos públicos científicos e investigación:

* Instituto Occidental "Zygmunt Wojciechowski"
* Biblioteca Kórnicka
* Instituto de Física Molecular
* Instituto de Qímica Biorgánica
* Instituto de Xenética Humana
* Instituto de Xenética Vexetal
* Centro de Investigación Cósmica, "Observatorio Astroxeodinámico en Borowcz preto de Poznan"

Deporte
-------

Estadio Municipal durante un partido.
O equipo do fútbol máis importante de Poznan é o Lech Poznań, que xoga na primeira división polaca.
Poznan foi unha das cidades da Eurocopa 2012. Os partidos xogáronse no Estadio Municipal de Poznań.

Outros eventos internacionais:

* 2009: XXXIV Campionato Mundial de Remo, no Lago Malta
* 2010: XXXVIII Campionato Mundial de Piragüismo, no Lago Malta
* 2011: Campionato Mundial de hóckey sobre herba en pista cuberta.

Cidades irmandadas
------------------

A cidade está irmandada con:

* Bulgaria Plovdiv
* Países Baixos Assen
* Romanía Braşov
* República Checa Brno
* Alemaña Hannover
* Finlandia Jyväskylä
* Ucraína Khárkiv
* Nablus
* Nottinghamshire
* España Pozuelo de Alarcón
* Francia Rennes
* República Popular da China Shenzhen
* Toledo
* Hungría Győr

Notas
-----

1. ↑  Goretti Sanmartín Rei et al. (2012). Servizo de Normalización Lingüística, Universidade da Coruña, ed. *Criterios para o uso da lingua* (PDF). ISBN 84-9749-199-8.
2. ↑  Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura (2004). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo, ed. *Lingua galega: dúbidas lingüísticas* (PDF). ISBN 84-8158-266-2.
3. ↑  Santa María, Inés; Massó, Noé (2009). *Atlas xeográfico e histórico de Galicia e do Mundo*. Do Cumio. ISBN 978-84-8289-328-0.
4. ↑  *Diciopedia do século 21*. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Editorial Galaxia. 2006. ISBN 9788482893600.
5. ↑  Wprowadzenie. Miejski Informator Multimedialny

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Poznan Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

| * v
* c
* e
Condados do voivodato da Gran Polonia |
| --- |
| Cidades-condado | Kalisz  ·  Konin  ·  Leszno  ·  Poznań |  |
| Condados territoriais | Chodzież  ·  Czarnków-Trzcianka  ·  Gniezno  ·  Gostyń  ·  Grodzisk Wielkopolski  ·  Jarocin  ·  Kalisz  ·  Kępno  ·  Koło  ·  Konin  ·  Kościan  ·  Krotoszyn  ·  Leszno  ·  Międzychód  ·  Nowy Tomyśl  ·  Oborniki  ·  Ostrów Wielkopolski  ·  Ostrzeszów  ·  Piła  ·  Pleszew  ·  Poznań  ·  Rawicz  ·  Słupca  ·  Śrem  ·  Środa Wielkopolska  ·  Szamotuły  ·  Turek  ·  Wągrowiec  ·  Wolsztyn  ·  Września  ·  Złotów |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q268
* WorldCat
* VIAF: 158250702
* BNF: 127517763
* BRE: 3150996
* EBID: ID
* GEC: 0052491
* GeoNames: 3088171
* GND: 4046868-9
* LCCN: n80009830
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00745015
* NKC: ge130499
* OSM: 2456294
* Treccani: poznan

 |