*Los precursores*.
A **Biblioteca Gallega**, foi unha editorial galega, fundada na Coruña en 1885 por Andrés Martínez Salazar e Juan Fernández Latorre.

Descrición
----------

*Aires d'a miña terra*.
Martínez Salazar ocupouse da dirección e administración e Fernández Latorre da impresión, nos talleres de La Voz de Galicia. Os exemplares vendíanse a dúas pesetas para os subscritores e a tres o número solto.

A Biblioteca Gallega difundiu cincuenta e dous volumes, en galego e castelán.

Localización ideolóxica
-----------------------

A Biblioteca Gallega estivo influída pola corrente ideolóxica do seu principal fundador: Martínez Salazar. O movemento político ao que era afín, e ao que pertencen os autores que publicaron na súa editorial, foi o rexionalismo.

No ano 1871, ao comezar a vivir na Coruña, Martínez Salazar, a pesar de non ser galego, "formouse como tal" debido á súa amizade co autor Manuel Murguía, home de Rosalía de Castro. Murguía foi o principal modelo que lle serviu de referencia para construír as bases da súa ideoloxía.

Por outra banda, o federalismo que anos atrás enunciaba foi en aumento debido ao contacto que tivo con Murguía, Alfredo Brañas e Salvador Cabeza de León, cos que iniciou o movemento rexionalista, e favoreceuno coa súa participación nas primeiras asociacións e cos impresos que producía.

Murguía, xa na introdución ao seu libro *Los precursores*, acusa aos galegos non nacionalistas de traidores:

"Pero si creéis que os hemos engañado, que hemos tomado por realidad los sueños de nuestra alma, y que cuanto pasó, pasó inútilmente, que nada os dejamos, ni nada tenéis que hacer en todo esto, entonces cerrad mi libro; no se escribió para vosotros. Somos ciudadanos de una patria distinta, servimos otros altares, no queremos por hijos a los que desertan de las banderas a cuya sombra combatieron sus padres."

Tamén Brañas, ao inicio do *Rexionalismo*, presenta a división dos galegos: "Porque es necesario mostrar a los buenos y malos gallegos cual es el camino derecho que deben de seguir para llegar en breve plazo a la conquista de su regeneración política y moral!".

Biblioteca Gallega
------------------

Previamente á "Biblioteca Gallega" tivo a súa primeira acción no campo da edición como promotor da cultura galega a través desta actividade. Iniciou a editorial "Andrés Martínez" publicando obras como:

* *Foguetes*, de Pérez Ballesteros.
* *Ferruxe*, de Aurelio Ribalta.
* *Contiños*, de Benito Losada.
* *Proezas de Galicia*, de José Fernández y Neyra.
* *Poesías*, de Alberto Camino.

Porén, aínda que Galiza tiña unha escasa produción editorial, Martínez Salazar continuou co seu proxecto e comunicou a un político liberal (da obediencia de Eugenio Montero Ríos) a súa intención de publicar unha "Biblioteca Gallega".

*Queixumes dos pinos*.
A "Biblioteca Gallega" publicou cincuenta e dúas obras en castelán e en galego a partir de 1885. A súa finalidade era editar vellos textos esquecidos ou perdidos, á par que se daría a coñecer a produción  máis recente dos escritores vivos dese momento.

*Los Precursores* de Murguía foi o primeiro volume, en 1885, mais, pese ao interese histórico e literario do tema, apenas se vendeu. Ao ano seguinte (1886), saíu *Aires da miña terra*, de Manuel Curros Enríquez, esta vez obtivo un maior número de vendas.[]

Neste mesmo ano viron a luz cinco volumes, un grande esforzo editorial neste momento debido á atonía cultural do país e á escaseza de medios. Estas obras eran os tres tomos de *El idioma gallego*, de Antonio de la Iglesia, *Soaces d’un vello* de Benito Losada Astray (quen xa publicara baixo a editorial de Martínez Salazar no pasado) e *Queixumes dos pinos* de Eduardo Pondal. A pesar da variedade e a calidade destas publicacións a venda seguiu a decrecer.  

Debido as baixas vendas, os dous editores, que figuraban no pé editorial baixo a razón social de "Latorre y Martínez", reconsideraron seguir coa actividade editorial. Martínez Salazar manifestou a súa decisión de continuar e a partir dese momento o pé editorial reduciuse a "Andrés Martínez", ficando como único responsábel, investindo os seus bens na súa empresa.[]

*Breve compendio de los varones ilustres de Galicia*.

Títulos publicados
------------------

*Poesías selectas*.
*Los hidalgos de Monforte*. 5ª ed. T. I (PDF).
* *Los precursores*: Manuel Murguía.
* *Aires d'a miña terra*: Manuel Curros Enríquez.
* *El idioma gallego*: Antonio de la Iglesia (3 tomos).
* *Soaces d'un vello*: Benito Losada Astray.
* *Queixumes dos pinos*: Eduardo Pondal.
* *Historia crítica de la literatura gallega*: Augusto González Besada (vol. I e II).
* *Breve compendio de los varones ilustres de Galicia*: José Pardiñas y Villalobos.
* *Romancero de Galicia*: Victorino Novo García.
* *Elogio del P. M. Feijoó*: Marcelo Macías.
* *La campaña de ultramar*: Aurelio Ribalta.
* *La propiedad foral en Galicia*: Eduardo Vincenti.
* *Ocios de camarote*: Xoaquín de Arévalo Otero.
* *Estudios sobre Galicia*: Leandro de Saralegui Medina.
* *Poesías selectas*: José María Posada.
* *Caldo gallego*: Xoán Neira Cancela.
* *Poesías gallegas y castellanas*: Francisco Añón.
* *El cerco de la Coruña en 1589 y Mayor Fernández Pita*: Andrés Martínez Salazar.
* *Artículos y novelas*: José Rodríguez Seoane.
* *El mundo rural*: José Ogea.
* *Chorimas*: Alberto García Ferreiro.
* *Esbozos y siluetas de un viaje por Galicia*: Lisardo Barreiro.
* *Sucesos militares de Galicia en 1809*: Manuel García del Barrio.
* *Cousas d'a aldea*: Aureliano Pereira.
* *Leyendas, tradiciones y episodios históricos de Galicia*: Luciano Cid Hermida.
* *Ecos de mi patria*: Waldo A. Insua.
* *Rimas*: Juan Barcia Caballero.
* *Los guerrilleros gallegos de 1809*, tomo I: Manuel Pardo de Andrade.
* *Primicias*: Salvador Cabeza de León.
* *Los guerrilleros gallegos de 1809*, tomo II: Manuel Pardo de Andrade.
* *Juvenilia*: Camilo Placer.
* *El último hijodalgo*: Manuel Amor Meilán.
* *Folerpas*: Eladio Rodríguez González.
* *Crepusculares*: Emilia Calé.
* *Galicia, León y Asturias*: Ramón Álvarez de la Braña.
* *Contos da terriña*: Heraclio Pérez Placer
* *El gran gallego (Fr. Martín Sarmiento)*: Antolín López Peláez.
* *A tecedeira de Bonaval*: Antonio López Ferreiro.
* *Por Galicia: cuartillas y apuntes*: José Novo García.
* *Recuerdos de Galicia*: Teodosio Vesteiro Torres.
* *Pé das Burgas*: Francisco Álvarez de Nóvoa.
* *Galicia en el ultimo tercio del siglo XV*: Antonio López Ferreiro (2 tomos).
* *Fugaces*: Sofía Casanova.
* *Por las rias bajas*: Alfonso Pérez Nieva.
* *Poesias selectas*: Aurelio Aguirre.
* *Los escritos de Sarmiento*: Antolín López Peláez.
* *Los hidalgos de Monforte*: Benito Vicetto.

Análise
-------

A Biblioteca Gallega está formada por cincuenta e dúas obras, mais hai unha ausencia de seis pezas. No libro *Algunos temas gallegos*, o autor enumera cincuenta e dúas obras, porén, soamente cita corenta e seis delas.

Esta editorial publicaba obras en castelán e en galego. Algunhas en galego son: *Queixumes dos pinos* de E. Pondal, *Aires d’a miña Terra* de M. Curros e *A tecedeira de Bonaval* de Antonio López Ferreiro. Outras importantes en castelán eran: *Los Precursores* de M. Murguía, *El idioma gallego* de A. de la Iglesia e *Recuerdos de Galicia* de Teodosio Vesteiro Torres.

Unicamente hai nove obras escritas en galego das cincuenta e dúas totais. A pesar de estaren escritas en castelán, estas obras reivindicaban a cultura galega, como por exemplo o libro de receitas de cociña galega: *Caldo gallego* de J. Neira Cancela. As obras en galego adoitaban ser de carácter costumista, intimista e facían unha denuncia social. Canto á ideoloxía, seguían á liña rexionalista de Murguía.

Notas
-----

1. ↑  Fernández, B. (2000). *Os rudimentos da lingüística galega* p. 66. USC.
2. 1 2  Salas Díaz, Miguel: "La obligación de ser gallego: El mito del carácter nacional en la literatura galleguista de los siglos XIX y XX" *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Biblioteca Gallega Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***Biblioteca Gallega*** |

### Bibliografía

* Durán, José Antonio (2005). "Biblioteca Gallega". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* López, Teresa, "*Andrés Martínez Salazar, os xograis galegos e as fanadas edicións galegas dos cancioneiros medievais*", en Fernández Roca, X. Anxo e Martínez Mª José (eds.) (2002). *Vir Bonus Docendi Peritus. Homenaxe a José Pérez Riesco*, UDC. (pp. 227–239).
* Martínez Salazar, Andrés (1981). *Algunos temas Gallegos*, II. A Coruña, Gráficas do Castro/Moret.
* Murguía, Manuel (2004). *Los precursores*, edición especial para *La Voz de Galicia*.
* Risco, Vicente (1976). *Manuel Murguía.Conciencia de* *Galicia.* Vigo, Editorial Galaxia. ISBN 9788471542434

### Outros artigos

* Biblioteca Gallega de Autores en Castellano
* Biblioteca Galega 120

### Ligazóns externas

* Fernández del Riego, F.: "O fundador da «Biblioteca Gallega»" *La Voz de Galicia*, 4/4/2001.
* "A "Biblioteca Gallega" e a Academia Galega. Os estudos gramaticais" AS-PG.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27436283
* OCLC: 460361181

 |