Sibila délfica, pintada por Miguel Anxo na Capela Sixtina.
A **sibila** (en grego clásico: *αἱ Σῐ́βυλλαι*; en singular *Σῐ́βυλλᾰ*; romanizado: *Síbyllai*; en latín: *Sibyllae*), é un personaxe da mitoloxía grega e romana e mais tamén da literatura. Era unha muller que posuía poderes para a profecía, e que inspirados polo deus Apolo. Estaban relacionadas con lugares sagrados concretos onde existían oráculos dende a antigüidade.

Orixe e evolución
-----------------

Segundo a mitoloxía grega, a primeira Sibila, da que deriva o nome das outras, era filla de Dárdano e Neso. 

O primeiro autor grego coñecido en mencionar unha sibila foi Heráclito (documentado a través do testemuño de Plutarco) no 500 a. C.:

> 
> 
> A Sibila, coa boca frenética que pronuncia cousas para non rirse, sen adornos e sen perfume, aínda chega aos mil anos coa súa voz coa axuda do deus.
> 
> 

Walter Burkert observa que "mulleres frenéticas en cuxos beizos fala o deus" están rexistradas moito antes no Próximo Oriente, en cidades como Mari no segundo milenio e en Asiria no primeiro milenio". Ata as elaboracións literarias dos escritores romanos, as sibilas non eran identificadas por un nome persoal, senón por nomes que fan referencia á localización do seu *témenos*, ou santuario. 

Pausanias, autor do século II, en *Hellados Periegesis* (en galego, *Descrición de Grecia*), cando describía as tradicións locais, menciona a primeira sibila en Delfos ("a primeira" [anterior]) e, tamén, indica que se pensaba que foran os libios quen lle deran o nome de "sibila", polo que a primeira sibila, sería a Sibila Líbia. Porén, Frazer opina que esa idea é errónea. A segunda sibila á que se refire Pausanias, e chamada "Herófila", parece ter a súa sede en última instancia en Samos, pero visitou outros santuarios, en Claros, Delos e Delfos e cantou alí, pero que, ao mesmo tempo, Delfos tiña a súa propia sibila.

James Frazer escribiu, na súa tradución e comentario sobre Pausanias, que só dúas das sibilas gregas eran históricas: o herófilo de Erythrae, que se pensa que viviu no século VIII a.C. e Phyto de Samos, que viviu algo máis tarde. Observa que os gregos ao principio parecían coñecer só unha sibila, e cita a Heráclides Póntico como o primeiro escritor antigo en distinguir varias sibilas pois nomea, polo menos, tres sibilas: a frixia, a eritrea e a helespontina. O estudoso David S. Potter escribe: "A finais do século V a.C. parece que "Sibila" era o nome dado a unha única profetisa inspirada".

Como Heráclito, Platón só fala dunha sibila, pero co paso do tempo o número aumentou ata nove, cunha décima, a Sibila tiburtina, probablemente de orixe etrusca, engadida polos romanos. Segundo as *Diuinae institutiones* de Lactancio (Libro 1, cap. 6), Varrón (século I a. C.) enumera até dez: a persa, a líbica, a délfica, a cimeria, a eritrea, a samia, a cumana, a helespontina (en territorio troiano), a frixio (en Ancira) e a tiburtino (chamada Albunea).

A máis famosa de todas foi a Sibila de Cumas, citada baixo os nomes de Herofila, Demo, Femonoe, Deifoba, Demofila e Amaltea. Foi consultada por Eneas antes de que este descendese ao inframundo, e dise que foi a Italia dende Oriente, onde apareceu ante o rei Tarquinio, ofrecéndolle os Libros Sibilinos. Pausanias tamén menciona unha Sibila hebrea co nome de Sabe, filla de Beroso e Erimante.

Notas
-----

1. ↑  Frazer 1898, p. 288 (*Ao principio, os gregos parecían coñecer só unha sibila. (Heráclito, citado por Plutarco, De Pythiae Oraculis 6; Aristófanes, Εἰρήνη, 1095, 1116; Platón, Fedro, p. 244b). O primeiro escritor que se sabe que distinguiu varias sibilas é Heráclides Póntico nun libro no que se refiriu aos oráculos, no que parece enumerar polo menos tres, a saber: a frixia, a eritrea e a helespontina*).

Referencias

1. ↑  González González, M. "Sibila". *Dicionario da Real Academia Galega*. A Coruña: Real Academia Galega.
2. ↑  Gómez Gallego, Domingo A. "Los enigmáticos libros de la Sibila de Cumas". *sobreleyendas.com* (en castelán). Consultado o 10 de novembro de 2022.
3. ↑  Burkert 1985 p. 117
4. ↑  Kahn, (1981), p. 125 (fragmento 92)
5. ↑  Burkert 1985, p. 116
6. 1 2  Pausanias, *Description of Greece*, 10.12.1 (no Proxecto Perseus).
7. ↑  Frazer 1898, p. 288
8. ↑  Potter 1990, p. 106
9. ↑  Schmitz 1870, p. 815.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sibila Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Burkert, Walter (1985). *Greek Religion* (en inglés). Cambridge, MA: Harvard University Press. ISBN 0-674-36281-0.
* Frazer, J.G. (tradución e comentarios) (1898). *Pausanias's Description of Greece, vol. V* (en inglés). Londres: Macmillan and Co.
* Kahn, Charles H. (1981). *The Art and Thought of Heraclitus* (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-28645-X.
* Potter, David Stone (1990). *Prophecy and history in the crisis of the Roman Empire: a historical commentary on the Thirteenth Sibylline Oracle* (en inglés). Oxford: Clarendon Press. ISBN 9780198144830.
* Schmitz, Leonhard (1870). "Sibylla". En Smith, William. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology Vol. III* (en inglés). Boston: Little, Brown and Company.

### Outros artigos

* Sibila délfica
* Sibila cumana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273320
* BNCF: 30629
* BRE: 3660629
* EBID: ID
* GEC: 0142373
* GND: 4220923-7
* LCCN: sh85122224
* MAG: 2780184887
* Treccani: sibilla

 |