O **océano Ártico**, tamén coñecido como **océano Glacial Ártico**, é a menor das cinco grandes divisións oceánicas do planeta Terra. 

Está situado no hemisferio norte, na súa gran maioría na rexión polar ártica. A Organización Hidrográfica Internacional recoñece o Ártico como un océano, se ben é chamado por parte da oceanografía mar Ártico Mediterráneo ou simplemente mar Ártico, clasificándoo como un dos mares mediterráneos do océano Atlántico. Por outro lado, o océano Ártico pode ser visto como o lobo norte do océano Mundial.

Case completamente envolvida por Eurasia e por América do Norte, o océano Ártico está parcialmente cuberto por xeo durante todo o ano: case por completo no inverno, se ben no comezo do século XXI a superficie cuberta por xeo é de só entre 1/3 e 1/2 a finais do verán. A temperatura e a salinidade do océano Ártico varían segundo esta cobertura de xeo se derrete e conxela; a media de salinidade é a máis baixa en comparación cos cinco grandes océanos, debido á baixa evaporación, ao fluxo pesado de auga doce de ríos e correntes, e a conexión limitada con augas oceánicas de salinidade máis elevada. No verán o nivel do xeo diminúe nun 50 %. O National Snow and Ice Data Center (NSIDC) usa datos de satélite para fornecer un rexistro diario da cobertura de xeo do Ártico e a taxa de fusión, en comparación cun período medio dos últimos anos.

Características
---------------

**A rexión ártica**. A fronteira sur da rexión neste mapa está representada por unha isoterma vermella, con temperaturas medias inferiores aos 10 °C en xullo ao norte da mesma.
Batimetría e topografía do océano Ártico e as terras veciñas.
O océano Ártico ocupa unha bacía aproximadamente circular e cobre unha área de cerca de 14 056 000 km², case do tamaño da Federación Rusa, cun litoral de 45 390 km.

Está limitado polas masas terrestres da Eurasia, América do Norte, Groenlandia, e por varias illas.

Abrangue a baía de Baffin, os mares de Barents, de Beaufort, de Chukchi, de Siberia Oriental, o Groenlandia, a baía de Hudson, o estreito de Hudson, os mares de Kara, de Laptev, o mar Branco e outros corpos de auga tributarios.

Está ligado ao océano Pacífico a través do estreito de Bering e ao océano Atlántico a través do mar de Groenlandia e do mar do Labrador.

Os bordos do océano Glacial Ártico están repartidos entre diversos mares secundarios, separados por arquipélagos costeiros; de Escandinavia a Rusia e América do Norte sucédense o mar de Barents, o mar de Kara, o mar de Laptev, o mar de Siberia Oriental, o mar de Chukchi, o mar de Beaufort e o mar de Lincoln, ao norte da América. Limitado por soleira de pequena profundidade, o océano Ártico realiza pouquísimos intercambios con augas dos outros océanos.

A capa de xeo que cobre o océano ten unha superficie caótica por mor dos movementos que a animan, e ten un espesor de dous a catro metros. Vese afectada por unha deriva, desde a illa de Wrangel até o polo Norte e o arquipélago de Svalbard. Os límites da capa, variables segundo as estacións do ano, permiten en verán unha certa circulación marítima do mar de Barents ao cabo Tcheliuskin.

Historia
--------

### Prehistoria

Segundo estudos realizados por especialistas da Universidade de Oxford (Inglaterra) e o Instituto Real de Holanda para a Investigación Mariña o océano Ártico hai uns setenta millóns de anos gozaba de temperaturas similares ás que hoxe en día se viven no mar Mediterráneo, con temperaturas duns 20 °C hai vinte millóns de anos.

Chegaron a estas conclusións mediante o estudo de materiais orgánicos atopados en lodo de illotes de xeo do ártico. Aínda non se sabe porque se daban estas temperaturas naqueles tempo pero crese que puido ser o efecto invernadoiro derivado dunha forte concentración de dióxido de carbono na atmosfera.

Clima
-----

O océano está situado na zona de clima polar, en que as temperaturas mínimas poden baixar de -50 °C, existindo frío permanente e pouca variabilidade zonal. Os invernos son caracterizados por escuridade continua por mor da noite polar, e por condicións estables co ceo limpo. En verán hai sol de medianoite, ceos nubrado e ciclóns con neve ou choiva, aínda que de baixa intensidade. Ten lugar o fenómeno da aurora boreal.

A temperatura da superficie do océano Ártico é practicamente constante, próxima do punto de conxelación da auga do mar, pouco superior aos 0 °C. No inverno o mar exerce unha influencia moderadora, aínda que estea cuberto por xeo, polo que no Ártico nunca se verifican os extremos de temperatura que teñen lugar na Antártida.

O océano ten unha boa parte de zona sólida, con numerosos icebergs.

Bioloxía
--------

Cheo de xeo e neve, só sobreviven algunhas algas, liques, briófitas e fungos. Entre os animais encóntranse o oso polar, focas, leóns mariños, raposo ártico, lebre ártica, krill e algúns peixes e baleas.

Desxeo
------

O desxeo do Ártico é principalmente causado polo efecto invernadoiro e o quecemento global, que provocan o desxeo rápido de vastas reservas de auga doce.

En setembro de 2007 o ENVISAT, satélite da ESA, rexistrou o maior desxeo do océano Ártico, abrindo á navegación a Paso do Noroeste.

|  |
| --- |
| **Os cinco océanos** |
|  Atlántico |  Ártico |  Índico |  Pacífico |  Antártico |

Notas
-----

1. ↑  ártico no *Dicionario da RAG.*
2. ↑  **glacial 1** *adx XEOG* *1* Aplícase ás terras e mares das zonas polares. *Dicionaro de galego*. Vigo: Ir Indo Edicións, 2004, ISBN 84-7680-7.
3. ↑  Tomczak, Matthias e J. Stuart, Godfrey (2003): *Regional Oceanography: an Introduction Arquivado 30 de xuño de 2007 en Wayback Machine.*. Delhi, Daya Publishing House *(en inglés)*.
4. ↑  Some Thoughts on the Freezing and Melting of Sea Ice and Their Effects on the Ocean K. Aagaard and R. A. Woodgate, Polar Science Center, Applied Physics Laboratory, University of Washington, January 2001. Retrieved 7 December 2006.
5. 1 2 3  Michael Pidwirny (2006). "Introduction to the Oceans". *www.physicalgeography.net*. Arquivado dende o orixinal o 09 de decembro de 2006. Consultado o 7 de decembro de 2006.
6. 1 2  Wright, John W. (ed.); Editors and reporters of *The New York Times* (2006). *The New York Times Almanac* (2007 ed.). New York, New York: Penguin Books. p. 455. ISBN 0-14-303820-6.
7. ↑  "Oceans of the World" (PDF). rst2.edu. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 19 de xullo de 2011. Consultado o 28 de outubro de 2010.
8. ↑  "Arctic Ocean Fast Facts". wwf.pandora.org (World Wildlife Foundation). Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2010. Consultado o 28 de outubro de 2010.
9. ↑  Revista *Veja* (23 de setembro de 2009): "Um atalho no gelo" Arquivado 17 de decembro de 2012 en Wayback Machine.
10. ↑

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Océano Ártico Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Polo Norte
* Paso do Noroeste

### Ligazóns externas

* Artigo no diario ABC *La temporada de deshielo marino en el Ártico aumenta en cinco días cada década* *(en castelán)*
* Artigo *La guerra del Ártico: los países luchan por la región más rica del mundo* *(en castelán)*
* Artigo no xornal El País *Estudio asegura que el océano Ártico se oscurece y calienta la Tierra* Arquivado 07 de abril de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Mares do mundo |
| --- |
| Océano Pacífico | 
* Golfo de Alasca
* Mar Amarelo
* Golfo de Anadyr
* Mar de Arafura
* Mar de Banda
* Mar de Bering
* Mar de Bismarck
* Mar de Bohai
* Mar de Bohol (ou de Mindanao)
* Golfo de California
* Mar de Camotes
* Golfo de Carpentaria
* Mar de Célebes
* Mar de Ceram
* Mar de Chile
* Mar da China Oriental
* Mar da China Meridional
* Mar do Coral
* Mar de Filipinas
* Mar de Flores
* Golfo de Fonseca
* Mar de Grau
* Mar de Halmahera
* Mar de Koro
* Mar das Molucas
* Golfo Moro
* Mar de Okhotsk
* Golfo de Panamá
* Mar de Salish
* Mar de Salomón
* Mar Interior de Seto
* Mar de Savu
* Mar de Sulu
* Mar de Sibuyan
* Golfo de Tailandia
* golfo de Tonkin
* Mar de Tasmania
* Mar de Visayas
* Mar do Xapón

 |
| Océano Atlántico | 
* Mar Adriático
* Mar de Åland
* Mar de Alborán
* Mar dos Argazos
* Mar do Arquipélago
* Mar Arxentino
* Mar de Azov
* Baía de Baffin
* Mar Balear
* Mar Báltico
* Baía de Botnia
* Golfo de Botnia
* Mar de Botnia
* Golfo de Biscaia
* Golfo de Campeche
* Mar Cantábrico
* Mar Caribe
* Mar Céltico
* Mar de Creta
* Mar Exeo
* Golfo de Finlandia
* Baía de Fundy
* Mar de Groenlandia
* Golfo da Guinea
* Mar das Hébridas
* Baía de Hudson
* Mar de Irlanda
* Mar de Irminger
* Baía de James
* Mar do Labrador
* Golfo de León
* Mar de Libia
* Mar da Liguria
* Golfo de San Lourenzo
* Golfo de Maine
* Canal da Mancha
* Mar de Mármara
* Mar Mediterráneo
* Golfo de México
* Mar de Mirtoon
* Mar Negro
* Mar do Norte
* Mar de Noruega
* Golfo de Sidra
* Mar Tirreno
* Mar de Tracia
* Golfo de Venezuela
* Mar de Wadden
* Mar Xónico

 |
| Océano Índico | 
* Golfo de Adén
* Mar de Andaman
* Gran Baía Australiana
* Mar Arábigo
* Golfo de Aqaba
* Mar de Balí
* Golfo de Bengala
* Mar de Flores
* Golfo de Khambhat
* Golfo de Kutch
* Mar das Laquedivas
* Estreito de Malaca
* Canle de Mozambique
* Golfo de Omán
* Golfo de Suez
* Golfo Pérsico
* Mar de Timor
* Mar Vermello
* Mar de Xava

 |
| Océano Ártico | 
* Golfo de Amundsen
* Mar de Barents
* Mar de Beaufort
* Golfo de Boothia
* Mar Branco
* Mar de Chukchi
* Mar de Groenlandia
* Baía de Hudson
* Mar de Kara
* Mar de Laptev
* Mar de Lincoln
* Mar de Pechora
* Mar do Principe Gustavo Adolfo
* Mar Raiña Victoria
* Mar de Siberia Oriental
* Mar de Wandel

 |
| Océano Antártico | 
* Mar de Amundsen
* Mar de Bellingshausen
* Mar da Cooperación
* Mar dos Cosmonautas
* Mar de Davis
* Mar Dumont d'Urville
* Mar de Lázarev
* Mar de Mawson
* Mar do Rei Haakon VII
* Mar de Riiser-Larsen
* Mar de Ross
* Mar de Scotia
* Mar de Somov
* Mar de Weddell

 |
| Mares Continentais | 
* Mar de Aral
* Mar Caspio
* Mar Morto
* Mar de Galilea

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q788
* WorldCat
* VIAF: 248963128
* BRE: 3543901
* GEC: 0005475
* GeoNames: 2960860
* GND: 4042569-1
* GNIS: 1418160
* LCCN: sh85006951
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00563373
* NKC: ge130793
* TGN: 1112230
* Treccani: mar-glaciale-artico

 |