**Amiano Marcelino** (latín *Ammianus Marcellinus*), nado en Antioquía ca. 330 e finado en Roma ca. 400, é o principal historiador romano. Viviu e relatou o proceso de decadencia e descomposición do Imperio Romano durante o século IV.

Traxectoria
-----------

Crese que naceu entre o 330 e o 335, nunha adiñeirada familia de ascendencia grega asentada en Antioquía. Definíase a si mesmo como "un soldado e un grego", pois estaba orgulloso da súa orixe e do seu paso polo exército nos aristocráticos *Protectores Domestici*. Como tal, estivo baixo o mando de Ursicino na fortaleza de Nisibis, xunto á fronteira persa, desde o ano 353. No ano 355 acompañou a Ursicino a unha breve campaña na Galia contra o franco Silvano, que se autoproclamara emperador. Esta campaña durou ata o ano seguinte, momento en que volveu á fronteira oriental. Alí escapou no último momento da fortaleza de *Amida* (Diyarbakr) xunto á súa esposa cando a praza foi tomada polas forzas de Shapur II. Amiano perdeu o favor do emperador Constancio II cando o seu superior Ursicino caeu en desgraza, pero recuperou o seu antigo prestixio e posición trala morte de Constancio e o acceso ao trono de Xuliano o Apóstata.

O gran número de eloxios que Amiano Marcelino destina a Xuliano nas súas obras demostran a súa grande admiración por este emperador. Marchou xunto a el ás campañas contra os alamáns e na expedición contra Persia do 363. Pouco despois, ao morrer Xuliano, abandonou o exército pois el tamén era pagán.

Tras visitar Grecia e Exipto, Marcelino asentouse de novo en Antioquía en 371, onde permaneceu os sete anos seguintes. En 378 marchou a Roma e instalouse definitivamente alí, onde pasou o resto da súa vida.

Obra
----

Comezou a escribir a súa obra *Res Gestarum Libri XXXI* (chamada a miúdo *Historias*) na capital do Imperio, en principio como unha continuación das obras de Tácito. Os seus escritos concentran todos os acontecementos ocorridos no Imperio entre a ascensión ao trono de Nerva no ano 96 e a morte de Valente na Batalla de Adrianópolis (378), recompilados en 31 volumes dos que se perderon actualmente os 13 primeiros. A resultas diso, só se coñecen os tomos finais, que narran a época comprendida entre 353 e 378.

A obra, escrita en latín para facilitar a súa difusión (Amiano Marcelino falaba e escribía normalmente en grego) reportáronlle gran fama en todo o Imperio, especialmente en Roma e Antioquía. O seu lugar como autor de referencia permaneceu ata o século VI, sumíndose no esquecemento durante a Idade Media. Malia as partes perdidas, considérase ás *Historias* de Marcelino como unha obra de referencia obrigada para entender os últimos anos de goberno de Constancio II, os mandatos de Xuliano, Xoviano, Valentiniano I e Valente e os primeiros anos de Graciano, ademais de ser un excepcional retrato da realidade política e social no baixo Imperio Romano, a súa decadencia e as causas desta (achacadas polo autor ao deixamento, deshonra e hedonismo da poboación) e a organización política e militar de numerosos pobos bárbaros (incluídos os hunos e os visigodos). Así mesmo, Amiano Marcelino deixa entrever nas súas obras as funestas consecuencias que a situación do momento traerían a Roma, como o saqueo de Alarico I que sobreveu dúas décadas despois da probábel morte do historiador, o cal foi visto polos contemporáneos como o fin do mundo ata entón coñecido. Amiano Marcelino era pagán e non tiña en grande aprecio ao cristianismo, polo que é probábel que a súa postura influíse en quen viron máis tarde a nova fe como a causante da caída de Roma, unha idea que lle causou dificultades mesmo a Santo Agostiño.

Ignórase a data exacta da súa morte. O último ano no que se pode presupoñer que seguía vivo é 391, pois cita a Sexto Aurelio Víctor como prefecto de Roma, que accedeu entón ao cargo.

Notas
-----

1. ↑  Harto (2002), p. 15
2. ↑  Heather (2018), p. 186

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Amiano Marcelino Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Harto Trujillo, Mª Luisa (2002). *Amiano Marcelino. Historia* (en castelán). Madrid: Akal. ISBN 84-460-0983-8.
* Heather, Peter (2018). *Emperadores y bárbaros.* (en castelán). Barcelona: Crítica. ISBN 978-84-17067-78-6.

### Ligazóns externas

* Páxinas sobre Amiano Marcelino na Universidade de Groninga *(en inglés)*
* Obras de Amiano Marcelino *(en latín)*
* Obras de Amiano Marcelino na Perseus Digital Library Arquivado 15 de xullo de 2013 en Wayback Machine. Perseus Project *(en inglés)*
* L´Année Philologique, a enciclopedia bibliográfica do mundo clásico que recolle todo o publicado cada ano *(en inglés)*
* Suidas Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine. a enciclopedia bizantina do século XI *(en inglés)*
* Obra de Ammiano Marcelino Arquivado 17 de outubro de 2006 en Wayback Machine. *(en latín)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172198
* WorldCat
* VIAF: 89594750
* BAV: ADV11464400
* BIBSYS: 90056260
* BLBNB: 000171424
* BNA: 000028959
* BNCHL: 000125771
* BNE: XX1071558
* BNF: 118886885
* BRE: 1818548
* BVMC: 29009
* CANTIC: a10958319
* CERL: cnp00394057
* CiNii: DA03039953
* DeutscheBio: 118502581
* EBID: ID
* EGAXA: Balis603814445
* FAST: 55539
* GEC: 0003618
* GND: 118502581
* Gutenberg: 33429
* HDS: 010299
* ICCU: CFIV096881
* ISNI: 0000 0001 2128 7256
* LCCN: n80065875
* NDL: 001277274
* NKC: jn19981000103
* NLA: 35782674
* NLG: 62592
* NNDB: 000097279
* NTA: 069695288
* OBP: ID
* OL: OL4601294A
* openMLOL: 78508
* Orthodox Encyclopedia: 114488
* PTBNP: 4387
* SELIBR: 175247
* SUDOC: 026684942
* Treccani: ammiano-marcellino
* UNZ: MarcellinusAmmianus

 |