Coordenadas: 46°33′33″N 8°33′42″L﻿ / ﻿46.55917, -8.56167

Vista sur do paso de San Gotardo
O **paso de San Gotardo** (en alemán, *Gotthardpass*; en italiano, *Passo del San Gottardo*) é un porto de montaña situado a 2 109 m de altitude en Suíza, entre Andermatt (Uri) e Airolo (Tesino) nos Alpes lepontinos, que conecta a parte setentrional (xermanófona) de Suíza coa parte meridional (italoparlante) de Tesino, e a ruta cara a Milán.

Historia
--------

Aínda que o paso coñecíase na antigüidade, non se empregou amplamente até principios do século XIII, porque comportaba vadear o turbulento río Reuss, crecido coas neves fundidas durante o principio do verán, na empinada Garganta de Schöllenen. As mortes por afogamento no paso incrementábanse en abril e maio, segundo os antigos relatos das vilas próximas.

Lendas
------

Vista desde o oeste do paso de San Gotardo
A "Ponte do Demo" (*Teufelsbrücke*, en alemán) construíuse nunhas condicións tan adversas que as lendas en torno á súa construción forman por si soas unha categoría completa no sistema de clasificación Aarne-Thompson para lendas populares (número 1191).

O río Reuss era tan difícil de vadear, que un pastor suízo desexou que o Diabo construíra unha ponte. O Diabo apareceu, pero pediu ser o primeiro en cruzalo. O montañés estivo de acordo, pero fíxolle ao Diabo o regalo duna cabra polo seu traballo, sendo esta a primeira en cruzar a ponte e non o propio Diabo. Enfadado por esta afronta, o Diabo desprendeu unha rocha para lanzala contra a ponte e destruíla, pero unha anciá debuxou unha cruz na rocha, de maneira que o Diabo non puido sostela. 

A rocha está aínda alí, e en 1977 gastáronse 300 000 francos suízos para mover a rocha, de 220 t e 127 m, para facer espazo para o túnel de San Gotardo.

Nome
----

O paso dedicouse en 1236 a San Gotardo de Hildesheim (960–1038), abade de Hersfeld, e máis tarde bispo de Hildesheim (1022). Fillo do arcebispo Federico de Salzburgo, Gotardo foi o abade do mosteiro beneditino de Nieder Altaich en 996 e reformou outros mosteiros baixo o padroado de Henrique II do Sacro Imperio Romano Xermánico. Seu hospital para viaxeiros de San Moritz, cerca de Hildesheim, faríase famoso.

Unha capela dedicada a San Gotardo (falecido en 1038, canonizado en 1131), que é considerado o patrón dos pasos de montaña, foi construída na vertente sur do paso e consagrada polo arcebispo de Milán en 1230.

Túneles feroviarios e de estrada
--------------------------------

Estrada nacional 2 descendendo cara a Airolo
O túnel ferroviario de San Gotardo, aberto en 1882 para o tránsito ferroviario co custe de 177 vidas de traballadores, substituíu o antigo paso de carruaxes. Un túnel por estrada de 17 km abriuse en 1980, cun número menor de mortos (53). O 1 de xuño de 2016 inaugurouse o túnel de base de San Gotardo, un segundo túnel ferroviario de 57 km, que fai del o túnel ferroviario máis longo do mundo. As autoridades suízas esperaban que se produciran menos de dez mortes nos traballos de construción, sendo finalmente oito o número de traballadores mortos durante os traballos de escavación.

Este túnel, combinado con dous túneles máis curtos que se planea se constrúan cerca de Zúric e Lugano, reducirán nunha hora a viaxe en tren de Zúric a Milán, que na actualidade dura tres horas e 40 minutos, ademais de incrementar o número e o tamaño dos trens que poden operar nesta ruta.

Galería
-------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| "The Gotthard Post" (óleo sobre lenzo, por Rudolf Koller, 1874) |
| "The Gotthard Post" (óleo sobre lenzo, por Rudolf Koller, 1874)  |

|  |
| --- |
| "Winterreise 1790 über den Gotthard" (gravado en cor de Wilhelm Rothe segundo debuxo de Johann Gottfried Jentzsch, 1790) |
| "Winterreise 1790 über den Gotthard" (gravado en cor de Wilhelm Rothe segundo debuxo de Johann Gottfried Jentzsch, 1790)  |

|  |
| --- |
| "Construción da ponta do Diabo" (óleo sobre lenzo, por Carl Blechen, ca. 1833) |
| "Construción da ponta do Diabo" (óleo sobre lenzo, por Carl Blechen, ca. 1833)  |

|  |
| --- |
| "O Teufelsbrücke, San Gotardo" (óleo sobre lenzo, por J. M. W. Turner ca. 1803/04) |
| "O Teufelsbrücke, San Gotardo" (óleo sobre lenzo, por J. M. W. Turner ca. 1803/04)  |

|  |
| --- |
| "O mariscal de campo Alexander Suvorov cruzando o paso do San Gotardo en 1799" (por Alexander von Kotzebue) |
| "O mariscal de campo Alexander Suvorov cruzando o paso do San Gotardo en 1799" (por Alexander von Kotzebue)  |

 |

Notas
-----

1. ↑  The Devil's Bridge: Folktales of Aarne-Thompson Type 1191.
2. ↑  The Legend of the Devil's Bridge, Switzerland.
3. 1 2  Bruno Meier (2015): *Von Morgarten bis Marignano. Was wir über die Entstehung der Eidgenossenschaft wissen*. Zúric: Hier und Jetzt. ISBN 978-3-0391-9233-5, p. 23.
4. ↑  Gotthardbahn no *Dicionario histórico de Suíza* *(en alemán)*, *(en francés)*, *(en italiano)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Paso de San Gotardo***  |

### Bibliografía

* Nicola Pfund (2012): *Sui passi in bicicletta - Swiss Alpine passes by bicycle*. Lugano, Suíza: Fontana Edizioni. ISBN 978-88-8191-281-0, pp. 78-87.

### Ligazóns externas

* Gotthard Pass, un paso de montaña con pavés a más de 2.000 metros *(en castelán)*.
* Passo del San Gottardo - Airolo *(en italiano)*.
* Gotthard *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25233
* WorldCat
* VIAF: 9337147270397535700004
* BNF: 122183791
* BRE: 3548284
* DARE: 13375
* EBID: ID
* GeoNames: 2658828
* GND: 4077005-9
* HDS: 007466
* LCCN: sh85116569
* NKC: ge998561

 |