Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sacramento.

**Sacramento** é a capital do Estado de California, nos Estados Unidos, e do condado do seu nome. Situada no interior, ao norte da baía de San Francisco, é de menor tamaño e importancia económica que Os Ánxeles, San Francisco, San Diego e San Jose, as outras catro principais cidades californianas. Segundo o censo de 2000 tiña unha poboación de 407 018, en 2005 tiña 456 441 e en 2007 de 467 343. É a sétima cidade máis poboada de California.

Foi fundada en decembro de 1848 por John Sutter, un inmigrante suízo. Sacramento é referido por varios sobrenomes como River City (*cidade do río*), Sac, Sacto, Sac-Town, City of Trees (*cidade de árbores*), The Capitol City (*a capital*). O seu lema é "Urbs indomita" (do latín: *cidade indomable*)

Historia
--------

Os indios nisenan e miwok viviron na área, talvez, por miles de anos. Ao contrario que os europeos que colonizaron Sacramento, eses pobos deixaron poucas evidencias da súa existencia. Tradicionalmente, a dieta dos indios estaba composta por landras retiradas dos carballos abondosos na rexión, e polos froitos, bulbos, sementes e raíces collidas na rexión.

A mediados de 1799, o explorador español Gabriel Moraga descubriu a rexión. Un escritor da expedición de Moraga describiu a zona deste xeito: "Copas de carballos e chopos, moitos enfeitados con videiras, medrando a ambos os lados da corrente azul. Os paxaros cantaban nas árbores e grandes peixes nadaban no fondo transparente. O aire era como champaña, e eles (os españois) beberon del, beberon profundamente da beleza que os arrodeaba. Isto é como o Santísimo Sacramento". O val e o río foron bautizados como "Santísimo Sacramento do Corpo e Sangue de Cristo", referíndose ao sacramento cristián da eucaristía.

O pioneiro John Sutter chegou de Liestal, Suíza, á área de Sacramento con outros poboadores en agosto de 1839 e estableceu o comercio de colonias e a empalizada Sutter (como nova Helvetia ou "Nova Suíza") en 1840. Sutter recibiu 2 000 árbores froiteiras en 1847, coas que se iniciou no sector agrícola no val de Sacramento. En 1848, cando James W. Marshall descubriu ouro en Sutter's Mill, en Coloma (situado a unhas 50 millas (80.5 km), ao nordeste da fortaleza), un gran número de buscadores de ouro chegaron á zona, aumentando a poboación. John Sutter Jr. planeou entón a cidade de Sacramento, en asociación con Sam Brannan, contra os desexos do seu pai, nomeando a cidade despois do río Sacramento por razóns comerciais. Contratou ao enxeñeiro topográfico William H. Warner para que redactase a disposición oficial da cidade, que inclúe 26 letras e 31 rúas numeradas. Non obstante, unha certa animadversión creceu entre o ancián Sutter e o seu fillo cando Sacramento se converteu nun éxito comercial nocturno (Fort de Sutter, Mill e a cidade de Sutterville, todas fundadas por John Sutter Sr. caerían).

A parte de Sacramento orixinalmente presentada por William Warner está situada xusto ao leste e ao sur de onde o río Americano se encontra co río Sacramento (aínda que co tempo medrou ampliándose significativamente cara ao norte, o sur e o leste). Un número de pobos adxacentes, cidades e suburbios de condados non incorporados, como Fair Oaks, Carmichael, Citrus Heights, Elk Grove, Folsom, Rancho Cordova, Roseville, Rocklin, West Sacramento, Natomas, Strawberry Manors, Del Paso Heights, Orangevale, North Highlands estenderon a área de Sacramento.

Os cidadáns de Sacramento adoptaron unha constitución da cidade en 1849, que foi recoñecida pola lexislatura estatal en 1850. Sacramento é a máis antiga cidade incorporada en California, constituída o 27 de febreiro de 1850. No 1850 o val de Sacramento foi devastado polas inundacións, incendios e epidemias de cólera. A pesar de todo, debido á súa posición xusto despois da veta nai en Serra Nevada, a nova cidade creceu, chegando rapidamente a unha poboación de 10 000 habitantes.

Xeografía
---------

Segundo a oficina do censo dos Estados Unidos, a cidade cobre unha superficie de 259 km², da cal o 97,81% é terra e o 2,19% auga. A profundidade das augas subterráneas é arredor de 9 m. Moita da terra ao oeste da cidade (no Condado de Yolo) permanentemente está reservada para unha cunca de control de enchentes (Yolo Bypass), debido á vulnerabilidade histórica da cidade ás inundacións. Como resultado, a área metropolitana esténdese só 6 km ao oeste do centro (como West Sacramento, California) pero 48 quilómetros ao nordeste e leste, nos contrafortes da Serra Nevada e 16 quilómetros ao sur en terreos agrícolas do val.

A cidade está situada na confluencia dos ríos Sacramento e Americano, e conta cun porto de augas profundas conectadas á baía de San Francisco por un canal a través do delta do río Sacramento. A transformación dos alimentos está entre as principais industrias da área.

### Clima

Sacramento ten un clima mediterráneo (Köppen Csa), caracterizado pola humidade, invernos suaves e veráns cálidos e secos. A temporada de choivas é xeralmente de outubro a abril, aínda que pode haber un día ou dous de choiva lixeira en xuño ou setembro. A temperatura media anual é de 16,1 °C, con medias mensuais que van de 8 °C en decembro a 24,2 °C en xullo. A calor do verán a miúdo se modera pola brisa do mar coñecida como a "brisa de delta", que vén a través do delta do río Sacramento-San Joaquín da baía de San Francisco, e as temperaturas arrefrían bruscamente na noite.

Sacramento sinalouse como o lugar máis soleado do planeta durante catro meses do ano, desde xuño ata setembro. Tamén posúe a distinción como o mes máis soleado de calquera lugar do mundo. En xullo en Sacramento hai unha media de 14 horas e 12 minutos de sol ao día.

Economía
--------

Sutter Health, Blue Diamond Growers, Aerojet, Teichert e a compañía McClatchy están entre as empresas que teñen unha sede en Sacramento.

Educación
---------

A área de Sacramento alberga unha ampla variedade de oportunidades de educación superior. Hai dúas principais universidades públicas, moitas institucións privadas, colexios comunitarios e escolas vocacionais.

### Pública

Sacramento é o fogar de Sacramento State (California State University, Sacramento), fundada como Sacramento State College en 1947. No 2004 a matrícula foi 22 555 principiantes e 5 417 estudantes graduados nas universidades de oito colexios. A mascota da Universidade é a avespa, e as cores da escola son verde e ouro. O campus é de 1,2 km² e está situado ao largo do American River Parkway a poucos quilómetros ao leste do centro.

A Universidade de California ten un campus, UC Davis, cerca de Davis e tamén ten un centro de posgraduado no centro de Sacramento. A UC Davis Graduate School of Management (GSM) encóntrase cerca da UC Davis Medical Center de Stockton Boulevard cerca da autoestrada 50.

O distrito de colexios comunitarios dos ríos consiste en varias universidades de dous anos na área de Sacramento —American River College, Cosumnes River College, Sacramento City College, Folsom Lake College— ademais dun gran número de centros de divulgación para os colexios.

### Privada

O Instituto de arte de California-Sacramento foi fundado en 2007 e é unha rama do Instituto de arte de California-Os Ánxeles. A escola céntrase en educar os estudantes no campo das artes comerciais. A escola ofrece tanto unha licenciatura en Ciencias e un grao de asociado en Ciencias, así como diplomas nalgunhas áreas de estudo. O campus rexional da Universidade de Sacramento ofrece licenciaturas e mestrías en negocios, educación, saúde e programas de ensino.

A Universidade de San Francisco conta cunha das súas catro sedes rexionais en Sacramento. A nivel de pregraduado ofrecen graos en economía aplicada, sistemas de información, comportamento organizacional e liderado e administración pública. No nivel de posgraduado, ofrécense programas de mestrado en seguridade da información e aseguramento, sistemas de información, desenvolvemento organizacional, xestión de proxectos, administración pública, administración sen fins de lucro e asesoramento.

A Universidade privada do sur de California ten unha extensión no centro de Sacramento, chamado o centro da Capital do estado. O campus, impartido por profesores do campus principal, e profesionais no Capitolio do estado e organismos do estado, ofrece graos de mestrado en administración pública, mestrado de políticas públicas e mestrado en saúde pública.

Drexel University abriu un centro para estudos de posgraduado en Sacramento no 2009. Agora coñecida como Drexel University Sacramento, ten o seu campus situado no One Capital Mall. Drexel comezou a ofrecer graos de licenciatura no 2013.

Lecer
-----

### Deporte

O Solons Sacramento é un equipo de béisbol de ligas menores da Liga da costa do Pacífico, xogou en Sacramento durante varios períodos (1903, 1905, 1909-1914, 1918-1960, 1974-1976), sobre todo no campo de Edmonds. No 2000, o béisbol de ligas menores da AAA volveu a Sacramento co Sacramento River Cats, afiliado dos atléticos de Oakland. Os River Cats xogaron na cancha Raley recentemente construída, situada en West Sacramento.

Equipos de varias ligas máis pequenas estaban e continúan en Sacramento. A Sacramento Heatwave, a Asociación Americana de baloncesto, xoga actualmente na escola secundaria Folsom. No pasado, a cidade acolleu tres equipos de fútbol profesionais: o Sacramento Surge, da Liga de fútbol americano, que gañou o Mundial de World Bowl II o 6 de xuño de 1992; o Sacramento Gold Miners, da Liga canadense de fútbol; e o Sacramento Attack, da Liga de fútbol de Area. Sacramento foi tamén a casa dun equipo de fútbol, os cabaleiros de Sacramento, da Continental Indoor Soccer League (máis tarde chamado o mundial Indoor Soccer League). O Sacramento River Rats, de hóckey sobre patíns, ingresou na cidade durante varios anos. O Sacramento XSV (pronunciado "excesiva"), da Liga Nacional de Paintball profesional, representa a cidade pero ten a súa sede en Modesto, CA. O novo equipo deportivo que chegou a Sacramento é o Sacramento Mountain Lions, que é parte da Liga de fútbol (2009). Actualmente xogan no Raley Field, que é onde xoga o Sacramento River Cats.

### Lugares de interese

Hai varios lugares moi representativos de Sacramento. O complexo do centro de convencións de Sacramento é o teatro do centro comunitario e o Memorial Auditorium. O pavillón de Wells Fargo é a contribución máis recente. Está construído sobre os alicerces da carpa do circo da música. Ao lado está McClatchy, construído orixinalmente como un estudio de televisión, que foi renovado ao mesmo tempo que se construíu o pavillón. É o máis pequeno dos lugares e ofrece capacidade para só 300 persoas. O Ballet de Sacramento, Sacramento Philharmonic Orchestra e a ópera de Sacramento realízanse no teatro do centro da comunidade.

Sacramento ten varios museos importantes. O Museo de arte Crocker, o Museo de arte público máis antigo ao oeste do río Mississippi, é un dos mellores. O 26 de xullo de 2007, o Museo abriu o camiño para unha expansión que triplicaba o espazo do museo. A arquitectura moderna é moi diferente do edificio de estilo vitoriano orixinal, a construción finalizou no 2010.

Demografía
----------


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación de: Sacramento, California desde 2000 ata 2007** |
| **2000** | **2001** | **2002** | **2003** | **2004** | **2005** | **2007** |
| 409.243 | 421.297 | 433.691 | 444.604 | 454.003 | 456.441 | 467.343 |

Cidades irmandadas
------------------

Sacramento ten nove cidades irmás.

* Manila/Pasay
* Chişinău
* Hamilton
* República Popular da China Jinan
* Suíza Liestal
* Matsuyama
* Yongsan-gu
* San Juan de Oriente
* Belén

Notas
-----

1. ↑  Cities Council of Sacramento[*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sacramento, California Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

| * v
* c
* e
 Cidades con máis de 100.000 habitantes en California  |
| --- |
| Os Ánxeles • San Diego • San Jose • San Francisco • Fresno • Sacramento • Long Beach • Oakland • Bakersfield • Anaheim • Santa Ana • Riverside • Stockton • Chula Vista • Fremont • Irvine • San Bernardino • Modesto • Oxnard • Fontana • Moreno Valley • Glendale • Huntington Beach • Santa Clarita • Garden Grove • Santa Rosa • Oceanside • Rancho Cucamonga • Ontario • Lancaster • Elk Grove • Palmdale • Corona • Salinas • Pomona • Torrance • Hayward • Escondido • Sunnyvale • Pasadena • Fullerton • Orange • Thousand Oaks • Visalia • Simi Valley • Concord • Roseville • Santa Clara • Vallejo • Victorville • El Monte • Berkeley • Downey • Costa Mesa • Inglewood • Ventura • West Covina • Norwalk • Carlsbad • Fairfield • Richmond • Murrieta • Burbank • Antioch • Daly City • Temecula | Selo de Alabama |

| * v
* c
* e
As 100 cidades máis poboadas dos Estados Unidos e Porto Ricoa |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1. Nova York
2. Os Ánxeles
3. Chicago
4. Houston
5. Filadelfia
6. Phoenix
7. San Antonio
8. San Diego
9. Dallas
10. San Jose
11. Jacksonville
12. Indianapolis
13. Austin
14. San Francisco
15. Columbus
16. Fort Worth
17. Charlotte
18. Detroit
19. El Paso
20. Memphis

 | 
21. Boston
22. Seattle
23. Denver
24. Baltimore
25. Washington
26. Nashille
27. Louisville
28. Milwaukee
29. Portland
30. Oklahoma City
31. Las Vegas
32. Albuquerque
33. Tucson
34. Fresno
35. Sacramento
36. Long Beach
37. Kansas City
38. Mesa
39. Virginia Beach
40. Atlanta

 | 
41. Colorado Springs
42. Raleigh
43. Omaha
44. Miami
45. Tulsa
46. Oakland
47. Cleveland
48. San Xoán
49. Minneapolis
50. Wichita
51. Arlington
52. Nova Orleáns
53. Bakersfield
54. Tampa
55. Anaheim
56. Honolulu
57. Aurora
58. Santa Ana
59. St. Louis
60. Riverside

 | 
61. Corpus Christi
62. Pittsburgh
63. Lexington
64. Stockton
65. Cincinnati
66. Anchorage
67. Saint Paul
68. Toledo
69. Newark
70. Greensboro
71. Plano
72. Lincoln
73. Buffalo
74. Henderson
75. Fort Wayne
76. Jersey City
77. Chula Vista
78. Saint Petersburg
79. Orlando
80. Norfolk

 | 
81. Laredo
82. Chandler
83. Madison
84. Lubbock
85. Durham
86. Winston–Salem
87. Garland
88. Glendale
89. Baton Rouge
90. Hialeah
91. Reno
92. Chesapeake
93. Scottsdale
94. Irving
95. North Las Vegas
96. Fremont
97. Irvine
98. San Bernardino
99. Birmingham
100. Gilbert

 |

 |
| Estimación de poboación do 1 de xullo de 2011 da Oficina do Censo dos Estados Unidos |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18013
* WorldCat
* VIAF: 157734749
* BNE: XX5069104
* BNF: 119516196
* BRE: 3528483
* EBID: ID
* FAST: 1205542
* GEC: 0057640
* GeoNames: 5389489
* GND: 4118202-9
* GNIS: 1659564
* Google Maps: 10529251734140321755
* LCCN: n79066525
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge134468
* NLA: 35748982
* OSM: 6232940
* SUDOC: 085696161
* TGN: 7017902

 |