| Tordo rubio |
| --- |
| Adulto de *T. i. iliacus* |
| Estado de conservación |
| Case ameazada (NT)Case ameazada |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Passeriformes |
| Familia: | Turdidae |
| Xénero: | *Turdus* |
| Especie: | ***Turdus iliacus*** |

 |
|  |

O **tordo rubio** ou **tordo malvís** (***Turdus iliacus***) é unha ave da familia Turdidae, nativa de Europa e Asia, lixeiramente máis pequeno que o relacionado tordo común (*T. philomelos*).

Taxonomía e sistemática
-----------------------

A especie foi descrita por Carl Linnaeus na súa obra *Systema naturae* en 1758 co seu actual nome científico. o nome binomial deriva das palabras latinas *turdus*, 'tordo' e *ile*, 'flanco'.

Hai unhas 65 especies de tordos de pequeno e gran tamaño no xénero *Turdus*. Aínda que hai dúas especies de tordos europeos que derivaron temperanmente da liñaxe euroasiática unha vez que se espallou ao norte de África, no caso do tordo rubio a súa procedencia é de antepasados que desde África colonizaron a rexión do Caribe e despois chegaron desde alí a Europa.

O tordo rubio ten dúas subespecies:

* *T. i. iliacus*, a subespecie nominal descrita por Linnaeus, que se reproduce na Eurasia continental.
* *T. i. coburni*, descrita por Richard Bowdler Sharpe en 1901, que se reproduce en Islandia e as illas Faroe e inverna no oeste de Escocia e Irlanda e máis ao sur no norte de España. É máis escuro por debaixo e marxinalmente máis grande que a forma nominal.

Descrición
----------

Mide de 20 a 24 cm de longo cunha envergadura alar de 33 a 34.5 cm e un peso de 50 a 75 g. Os sexos son similares, con dorsos marróns uniformes e con marcas marróns escuras nas partes inferiores brancas. As características máis identificativas son os flancos e parte inferior das ás vermellos, e a liña cor crema sobre o ollo. Os adultos mudan entre xuño e setembro, o que significa que algúns empezan a substituír as súas plumas de voo, mentres están alimentando as crías.

O macho ten unha canción curta variada e unha chamada de voo asubiante.

Distribución e hábitat
----------------------

Cabeza dun *T. i. coburni*, en Islandia
Reprodúcese nas rexións setentrionais de Europa e Asia, desde Islandia á parte máis ao norte de Escocia e a través de Escandinavia, os países bálticos, norte de Polonia e Belarús, e a través da maior parte de Rusia ata aproximadamente o meridiano dos 165° leste en Chukotka. En anos recentes expandiu algo a súa área de distribución, tanto no leste de Europa, onde agora se reproduce máis ao sur no norte de Ucraína e no sur de Groenlandia, onde a zona de Qaqortoq foi colonizada en 1990–1991.

A miúdo é desprazado polo moi relacionado merlo papobranco en áreas de maior altitude.

É unha ave migraoria, que inverna en Europa occidental, central e meridional, e no noroeste de África, e suroeste de Asia e cara ao leste ata o norte de Irán. Nalgunhas partes do oeste da súa área de reprodución (especialmente no suroeste de Noruega) poden se residentes e non migran en absoluto, mentres que as do máis ao leste da súa área migran ao leste de 6 500 a 7 000 km para alcanzar aos seus terreos de invernada. En Galicia é un invernante relativamente común.

Hai múltiples rexistros de aves errantes na costa nordeste de América do Norte, así como dous avistamentos na costa oeste (no estado de Washington en 2005, e en Seward, Alasca en 2011).

Comportamento e ecoloxía
------------------------

Os exemplares migrantes e invernantes a miúdo forman bandadas laxas de 10 a 200 ou máis paxaros, que a miúdo se alimentan xunto con tordos reais, merlos comúns e estorniños pintos, e ás veces tamén con tordos charlos, tordos comúns e merlos papobrancos. A diferenza do tordo común, o máis nómade tordo rubio non adoita regresar regularmente ás mesmas áreas de invernada.

### Reprodución

Ovos da especie na colección do Museo de Wiesbaden
Os niños constrúeos xeralmente no chan.
Reprodúcese en bosques de coníferas e bidueiros e na tundra. Fai o niño en arbustos ou no chan, poñendo de catro a seis ovos. Os ovos miden 2,6 x 1,9 cm de tamaño e pesan 4,6 g, dos cales o 5% é o peso da casca, e fan eclosión aos 12 ou 13 días de incubación. Os polos empluman aos 12 a 15 días, pero as crías son dependentes dos pais outros 14 días máis.

### Alimentación

É omnívoro, comendo unha gran variedade de insectos e miñocas de terra todo o ano, suplementando isto con froitos en outono e inverno, especialmente de capudre (*Sorbus aucuparia*) e estripeiro (*Crataegus monogyna*).

### Ameazas naturais

Un estudo ruso de parasitos do sangue de túrdidos, entre os que estaba o tordo rubio, atopou que portaban *Haemoproteus* e *Trypanosoma*.

Status e conservación
---------------------

A especie ten unha ampla área de distribución, estimada en 10 millóns de quilómetros cadrados e unha poboación estimada de 26 a 40 millóns de individuos tan só en Europa. A poboación Europea supón aproximadamente o 40% da poboación global, polo que unha estimación moi preliminar da poboación mundial é que pode ser de 98 a 151 millóns de individuos. A especie crese que e aproxima ao limiar do criterio que sinala o declive dunha poboación segundo a Lista vermella da IUCN (é dicir, declive de máis do 30% en dez anos ou tres xeracións), e é, por tanto, situado por precaución na lista de especies "case ameazadas". As cifras da poboación poden verse afectadas negativamente os anos de invernos duros, que poden causar unha forte mortalidade, e os verán húmidos e fríos, que reducen o éxito na reprodción.

Notas
-----

1. 1 2  "*Turdus iliacus*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2015* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. 2015. Consultado o 26 January 2016.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1999). "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada" (PDF). *Chioglossa* (A Coruña) **1**: 121–138. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de marzo de 2016. Consultado o 28 de setembro de 2016.
3. 1 2  Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (setembro de 2004). Guía das aves de Galicia. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5.
4. ↑  Linnaeus, C (1758). *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Tomus I. Editio decima, reformata.* (en latín). Holmiae. (Laurentii Salvii). p. 168. T. alis subtus flavescentibus, rectricibus tribus lateralibus apice utrinque albis.
5. 1 2  "Redwing *Turdus iliacus*  [Linnaeus, 1766 ]". *BTO Birdfacts*. BTO. Consultado o 2008-01-28.
6. ↑  Reilly, John (2018). *The Ascent of Birds*. Pelagic Monographs. Exeter: Pelagic. pp. 221–225. ISBN 978-1-78427-169-5.
7. 1 2 3 4 5 6 7  Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998). *The Birds of the Western Palearctic* Concise Edition. OUP ISBN 0-19-854099-X.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8  del Hoyo, J. Elliott, A. & Christie, D. eds. (2005). *Handbook of the Birds of the World* Vol. 10. Lynx Edicions, Barcelona ISBN 84-87334-72-5.
9. 1 2 3 4 5 6 7 8  Clement, P. & Hathway, R. (2000). *Thrushes* Helm Identification Guides, London ISBN 0-7136-3940-7.
10. ↑  RSPB Handbook of British Birds (2014). UK ISBN 978-1-4729-0647-2
11. ↑  Evans G (1972). *The Observer's Book of Birds' Eggs*. London: Warne. p. 78. ISBN 0-7232-0060-2.
12. ↑  Snow, David; Perrins, Christopher M. eds. (1998). *The Birds of the Western Palearctic concise edition (2 volumes)*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-854099-X.  p1215–1218
13. ↑  Palinauskas, Vaidas; Markovets, Mikhail Yu; Kosarev, Vladislav V; Efremov, Vladislav D; Sokolov Leonid V; Valkiûnas, Gediminas (2005). "Occurrence of avian haematozoa in Ekaterinburg and Irkutsk districts of Russia". *Ekologija* **4**: 8–12.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tordo rubio*** |

### Ligazóns extrernas

* Ageing and sexing (PDF; 2.2. MB) de Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze
* Plumas de tordo rubio (*Turdus iliacus*) Arquivado 04 de marzo de 2018 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184825
* GEC: 0214329

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 8889
* BirdLife: 22708819
* Dyntaxa: 103001
* eBird: redwin
* EPPO: TURDMU
* EUNIS: 1331
* FE: 97233
* FE-New: ID
* Fossilworks: 365961
* GBIF: 2490781
* GNAB: redwing
* iNaturalist: 12749
* IRMNG: 10198967
* ITIS: 179769
* IUCN: 22708819
* NBN: NHMSYS0000530673
* NCBI: 411526
* Soortenregister: 139713
* TAXREF: 4137
* WoRMS: 558600
* Xeno-canto: Turdus-iliacus
* ZooBank: ID

 |