| Gorila |
| --- |
| Macho adulto de *Gorilla gorilla*. .(*Gorilla gorilla*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Primates |
| Superfamilia: | Hominoidea |
| Familia: | Hominidae |
| Subfamilia: | Homininae |
| Tribo: | **Gorillini** |
| Xénero: | ***Gorilla***(I. Geoffroy, 1852) |

 |
| Especie tipo |
| '**Gorilla gorilla'**(Savage, 1847) |
| Área de distribución dos gorilas. En cor laranxa o Gorilla gorilla e en cor amarela o Gorilla beringei.Área de distribución dos gorilas. En cor laranxa o *Gorilla gorilla* e en cor amarela o *Gorilla beringei*.Área de distribución dos gorilas. En cor laranxa o *Gorilla gorilla* e en cor amarela o *Gorilla beringei*. |
| Especies |
| *Gorilla gorilla*
*Gorilla beringei* |
| Sinonimia |
| * *Pseudogorilla* Elliot, 1913
 |

Os **gorilas** constitúense como o epónimo do genus *Gorilla*, sendo os maiores primates existentes por tamaño. Son animais herbívoros que habitan as selvas tropicais de África central. O xénero está dividido en dúas especies, e de catro a cinco subespecies segundo os zoólogos. O ADN dos gorilas é moi semellante ao do ser humano, cunha coincidencia do 95–99%. Isto fai dos gorilas un dos primates vivos máis próximos do ser humano, despois dos bonobos e os chimpancés.

O hábitat natural dos gorilas é o bosque chuvioso de zonas tropicais e subtropicais. Malia que a súa área de distribución abrangue unha pequena porcentaxe de África, os gorilas distribúense nunha gran variedade de altitudes. Os *Gorilla beringei beringei* habitan bosques entre os 2.225 e os 4.267 m, mentres que pola súa banda, o *Gorilla gorilla* mora en selvas densas e pantanos das terras baixas até o nivel do mar.

Etimoloxía
----------

O físico e misioneiro americano Thomas Staughton Savage e o naturalista Jeffries Wyman foron os primeiros en describir o *Gorilla gorilla*, que eles chamaron *Troglodytes gorilla* en 1847 a partir de espécimes obtidos de Liberia. O nome foi derivado do grego *Γόριλλαι* (*Gorillai*), que significa "tribo de mulleres peludas". Este nome foi dado polo cartaxinés Hannón o Navegante, quen posibelmente visitou a área que hoxe se coñece como Serra Leoa cara ao ano -480.

Clasificación
-------------

Área de distribución das catro subespecies de gorila.
Até hai pouco, considerábase que o gorila era unha única especie con tres subespecies: o *Gorilla gorilla*, o *Gorilla beringei* e o *Gorilla beringei beringei*. Na actualidade, o gorila está dividido en dúas especies, divididas á súa vez en dúas subespecies cada unha. Máis recentemente, tense afirmado a existencia dunha terceira subespecie de *Gorilla beringei*, a cal non recibiu unha denominación latina completa. Coñécese como *Gorilla beringei beringei* de Bwindi.

Debido á falta de consenso, os científicos continúan estudando as relacións entre as diferentes especies de gorila. Deseguido aparece a clasificación coas catro subespecies, que é a que conta co maior consenso científico:

* ***Gorilla gorilla***
	+ *Gorilla gorilla gorilla*
	+ *Gorilla gorilla diehli*
* ***Gorilla beringei***
	+ *Gorilla beringei graueri*
	+ *Gorilla beringei beringei*

Comportamento e ecoloxía
------------------------

Os gorilas desprázanse xeralmente a catro patas. As súas extremidades anteriores son máis longas que as posteriores e aseméllanse a brazos, aínda que son utilizadas tamén como punto de apoio ao camiñar. Os machos miden entre 1,65 e 2 m de altura, e pesan entre 170 e 250 kg. As femias pesan arredor da metade do que os machos.

O gorila é unha especie en perigo e foi branco de cazadores furtivos durante longos períodos de tempo. As ameazas á supervivencia dos gorilas inclúen a destrución do seu hábitat e a cacería. Esta última incrementouse cos conflitos armados nos países en que habita, e tamén por un crecente interese polas "carnes exóticas". Na actualidade, estímase que hai arredor de 100.000 *Gorilla gorilla gorilla* en liberdade e 4.000 en zoos. Pola súa banda, o *Gorilla beringei graueri* rolda os 4.000 individuos en liberdade e 24 en catividade. En novembro de 2012, estimábase que a poboación total de *Gorilla beringei beringei* ascendía a 880. A pesar de que o seu número está medrando lentamente con respecto a anos anteriores, o *Gorilla beringei beringei* segue a considerarse como unha especie en perigo crítico de extinción.

Folerpa de Neve foi o único caso de gorila albino que se coñece até o momento presente. Calcúlase que naceu sobre 1964 e faleceu en Barcelona en 2003.

Gorila.
Dimorfismo sexual nas caveiras.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *gorila*.
2. ↑  In a talk presented at the Annual Meeting of the American Anthropological Association on November 20, 1999, Jonathan Marks stated: "Humans, chimpanzees, and gorillas are within two percentage points of one another genetically." "What It Really Means To Be 99% Chimpanzee" (en inglés). 10 de outubro de 2006. Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2013. Consultado o 28 de xullo de 2013.
3. ↑  Conniff R. Discovering gorilla. Evolutionary Anthropology, 18: 55–61. doi 10.1002/evan.20203
4. ↑  Γόριλλαι,
Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus Digital Library
5. ↑  Müller, C. (1855–61). *Geographici Graeci Minores*. pp. 1.1–14: text and trans. Ed, J. Blomqvist (1979).
6. ↑  "Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (Editors). 2005. *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed).". Arquivado dende o orixinal o 08 de setembro de 2011. Consultado o 28 de xullo de 2013.
7. ↑  Aldred, Jessica (13 de novembro de 2012). "Mountain gorilla numbers rise by 10%". Consultado o 29 de xullo de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gorila*** |

### Outros artigos

* Grandes simios

### Ligazóns externas

* Ano do Gorila, promovido polo Programa de Nacións Unidas para o Medioambiente (PNUMA).

| * v
* c
* e
Especies existentes da familia Hominidae |
| --- |
| 
* Reino: Animalia
* Filo: Chordata
* Clase: Mammalia
* Orde: Primates
* Suborde: Haplorrhini

 |
| Ponginae | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Pongo*(Orangutáns) | 
* Orangután de Borneo (*P. pygmaeus*)
* Orangután de Sumatra (*P. abelii*)
* Orangután de Tapanuli (*P. tapanuliensis*)

 |

 |
| Homininae | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Gorilla*(Gorilas) | 
* *Gorilla gorilla*
* *Gorilla beringei*

 |
| *Pan*(Chimpancés) | 
* Chimpancé común (*P. troglodytes*)
* Bonobo (*P. paniscus*)

 |
| *Homo* | 
* Ser humano (*H. s. sapiens*)

 |

 |
| **Categoría** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q36611
* AAT: 300249076
* BRE: 2370512
* EBID: ID
* GND: 4157923-9
* LCCN: sh85055955
* MAG: 2777477413
* NDL: 00562550
* NKC: ph378917
* Treccani: gorilla

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Gorilla
* EOL: 42003
* EPPO: 1GORIG
* Fossilworks: 97178
* GBIF: 2436440
* iNaturalist: 43579
* IRMNG: 1435397
* ITIS: 572837
* MSW: 12100787
* NBN: NHMSYS0000376721
* NCBI: 9592

 |