Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Prometeo (lúa).
Prometeo nunha escultura de Nicolas-Sébastien Adam, 1762 (Louvre)
Na mitoloxía grega, **Prometeo** (en grego antigo Προμηθεύς, ‘previsión’, ‘prospeción’) é o Titán amigo dos mortais, honrado por roubar o lume dos deuses e dárllelo ós homes. Posteriormente foi castigado por Zeus por mor disto.

Mitos
-----

Prometeo era fillo de Xapeto e a oceánide Asia, ou da tamén oceánide Clímene. Era irmán de Atlas, Epimeteo e Menecio, ós que superaba en astucia e enganos. Non tiña medo ós deuses, e ridiculizou a Zeus por ser pouco espelido. Porén, Esquilo afirmaba no seu *Prometeo encadeado* que era fillo de Xea ou Temis. Segundo unha versión minoritaria, o xigante Eurimedonte violou a Hera cando aínda era unha nena e enxendrou a Prometeo, o que causou a furia de Zeus.

Óleo de Heinrich Friedrich Füger: *Prometeo leva o lume á humanidade* (*Prometheus bringt der Menschheit das Feuer*, *ca.* 1817).
Prometeo foi un gran benefeitor da humanidade. Urdiu un primeiro engano contra Zeus ó facer o sacrificio dun gran boi que dividiu a continuación en dúas partes: nunha delas puxo a pel, a carne e as vísceras, que agochou no bandullo do boi, e na outra puxo os ósos cubertos de gorentosa graxa. Deixou entón elixir a Zeus a parte que comerían os deuses. Zeus elixiu a capa de graxa e encheu de rabia cando viu que en realidade escollera os ósos. Dende aquela, os homes queiman nos sacrificios os ósos para llos ofrecer ós deuses, mais comen a carne.

Anoxado por este engano, Zeus privou ós homes do lume. Prometeo decidiu roubarllo, así que subiu ó monte Olimpo e colleuno do carro de Helios ou da forxa de Hefesto, e conseguiu devolverllo ós homes nun facho. Para vingarse por esta segunda ofensa, Zeus ordenou a Hefesto que fixese unha muller de arxila chamada Pandora. Zeus infundiulle vida e enviouna por medio de Hermes ó irmán de Prometeo, Epimeteo, en cuxa casa se atopaba a caixa de Pandora que contiña tódalas desgrazas (pragas, dor, pobreza, crime etcétera) coas que Zeus quería castigar á humanidade. Epimeteo casou con ela para acougar a ira de Zeus malia tela rexeitado unha primeira vez por mor das advertencias do seu irmán. Pandora acabaría abrindo a caixa, tal e como Zeus previra.

Tras vingarse así da humanidade, Zeus fíxoo tamén con Prometeo, a quen mandou levar ó Cáucaso para ser encadeado. Zeus envioulle unha aguia para que comese o fígado de Prometeo. Sendo el inmortal, o seu fígado volvíalle medrar cada noite, e a aguia volvía a comerllo cada día. Este castigo tiña que durar para sempre, mais Heracles pasou preto do lugar de camiño ó xardín das Hespérides e ceibouno disparando unha frecha á aguia. Desta volta, non lle importou a Zeus que Prometeo evitase o seu castigo, xa que a súa liberación proporcionoulle máis gloria a Heracles, quen era fillo de Zeus.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Prometeo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* *Frankenstein ou o moderno Prometeo*

### Ligazóns externas

* Theoi Text, *Theogony*
* Theoi Text, *Works and Days*
* Theoi Mythology, Prometheus
* Theoi Mythology, Pronoea

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión gregas |
| --- |
| Relixións e cultos | 
* Misterios dionisíacos
* Discordianismo
* Misterios eleusinos
* Gaianismo
* Platonismo
* Neoplatonismo
* Orfismo
* Dodecateísmo

 |
| Grupos | 
* Amazonas
* Centauro
* Ctónico
* Ciclope
* Dragóns
* Erinias
* Xigantes
* Harpía
* Hecatonquiros
* Moiras
* Musas
* Ninfas
* Deidades primordiais
* Sátiros
* Deidades do mar
* Titáns
* Ventos

 |
| Deuses olímpicos | 
* Ares
* Afrodita
* Apolo
* Ártemis
* Atenea
* Deméter
* Hefesto
* Hera
* Hermes
* Hestia ou Dioniso
* Poseidón
* Zeus

 |
| Outras deidades maiores | 
* Asclepio
* Cronos
* Dioniso
* Eros
* Helios
* Eos
* Hércules
* Hades
* Hebe
* Hécate
* Pan
* Perséfone
* Selene
* Xea

 |
| Heroes | 
* Aquiles e a Guerra de Troia
* Belerofonte e a Quimera
* Edipo e Tebas
* Heracles e os doce traballos
* Perseo e Medusa
* Teseo e o Minotauro
* Triptólemo
* Ulises e a Odisea
* Xasón e os Argonautas

 |
| Ritos e prácticas | 
* Amfidromia
* Iatromantis
* Libación
* Pharmakos
* Ofrenda votiva
* Oración
* Sacrificio
* Templo

 |
| Lugares sagrados | 
* Delfos
* Delos
* Dodona
* Eleusis
* Monte Olimpo
* Olimpia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83160
* WorldCat
* VIAF: 3263350
* BNF: 11967694m
* BRE: 3180055
* CANTIC: a19404232
* CERL: cnp00563118
* EBID: ID
* FAST: 1078888
* GiantBomb: 3005-1501
* GND: 118596756
* LCCN: no2014020727
* NKC: jo2016908739
* SUDOC: 027687694
* Theoi: TitanPrometheus
* Treccani: prometeo

 |