**Martin McDonagh**, nado en Camberwell (Londres) o 26 de marzo de 1970, é un dramaturgo e realizador anglo-irlandés, coñecido polas súas pezas teatrais de gran brutalidade e estilo cinematográfico. Considérase que cultiva unha vertente extrema do teatro da crueldade, coñecida como *In-yer-face*, que destaca o aspecto violento e grotesco das obras para captar a atención do público, e que tivo como predecesor o xénero do monicreque.

Traxectoria
-----------

Naceu en Inglaterra, fillo de pais irlandeses. Con 16 anos os pais regresaron a Irlanda, véndose obrigado a deixar os estudos e poñerse a traballar en Londres xunto ao seu irmán máis vello, o guionista John McDonagh. Subsistiu con pequenos traballos e axudas sociais. Pasaba os veráns cos seus pais en Galway.

Desde novo escribiu obras para a radio e a televisión, porén, non lle foron aceptadas.[] Entre 1994 e 1995 comezou co teatro. Nas vacacións en Irlanda familiarizouse co dialecto local, que usou en moitas das súas obras para ironizar e salientar o aspecto da vida rural irlandesa e a súa particular poesía.

Obra
----

En 1996 acadou o premio do Círculo da Crítica Teatral británica ao dramaturgo máis prometedor do ano coa súa primeira obra, *A raíña da beleza de Leenane* (*The Beauty Queen of Leenane*), que en 1998 foi nomeada ao Premio Tony á mellor obra. Esta obra inicia unha triloxía de obras ambientadas no Condado de Galway, co que gañou o favor do público e da crítica. O ciclo, *The Leenane Trilogy*, complétase con *Un cranio furado* (*A Skull in Connemara*) e *Oeste solitario* (*The Lonesome West*), as dúas de 1997. As tres obras foron coproducidas polo Royal Court Theatre de Londres e o Druid Company Theatre de Galway.

A súa segunda triloxía irlandesa é *The Aran Islands Trilogy*, ambientada nunhas pequenas illas fronte á costa de Galway. Está composta por *O tolleito de Inishmaan* (*The Cripple of Inishmaan*, 1997), *The Lieutenant of Inishmore* (2001) e *The Banshees of Inisheer*, sen editar ao non considerala o autor suficientemente boa[] a que foi adaptada en 2022 como película nomeada a 9 Oscar. *The Cripple of Inishmaan* foi estreada no Royal National Theatre (Cottesloe) de Londres. *The Lieutenant of Inishmore*, estreada en Londres pola Royal Shakespeare Company, é unha comedia negra sobre un terrorista expulsado do IRA pola súa brutalidade, que de volta á súa aldea toma unha sanguenta represalia contra dos que asasinaron o seu gato.

Cartel de *The Pillowman*, nunha produción da compañía teatral Stage 2, da Universidade Sur de Utah, Estados Unidos.
A súa obra máis coñecida é *The Pillowman* (2003), a súa primeira obra "non irlandesa". Foi escrita cando McDonagh era dramaturgo residente do Royal National Theatre, onde foi estreada. O actor Jeff Goldblum foi un dos protagonistas da montaxe estreada no Booth Theater de Broadway, en 2005. Trata dun escritor detido pola policía nun estado totalitario debido a que os seus contos se relacionan con asasinatos de nenos. Carentes de probas contundentes, os interrogadores pretenden executalo extraxudicialmente. Os contos (algúns deles postos en escena) sorprenden polos atroces maltratos e asasinatos infrinxidos a nenos. No 2004 a obra recibiu o Premio Laurence Olivier e o Premio do Círculo da Crítica de Nova York á mellor obra estranxeira, e o Premio Tony 2005 ao mellor texto teatral.

Na tempada 2009-10 estreouse a súa seguinte obra, *A Behanding in Spokane*.

Cine
----

En 2005 iniciouse no cinema coa curtametraxe *Six shooter*. Fala dun home que viaxa en tren cara á súa casa unhas horas horas despois da morte da súa esposa, e que se encontra no vagón cun mozo estraño que resulta ser un psicópata. O filme obtivo o Oscar á mellor curtametraxe en 2006.

En xaneiro de 2009 presentouse a súa primeira longametraxe, *In Bruges*, que abriu o Festival de Sundance. Está protagonizado por Ralph Fiennes, Colin Farrell e Brendan Gleeson. En 2009 gañou o premio BAFTA (*British Academy Film Awards*) ao mellor guión e foi nomeada ao Oscar ao mellor guión orixinal. Colin Farrell logrou o Globo de Ouro ao mellor actor de comedia. En 2022 dirixiu de novo a Colin Farrell, xunto a Brendan Gleeson en *The Banshees of Inisherin.*

Traducións
----------

A súa obra foi traducida a 40 linguas e estreada en diversos países. En galego estreáronse *A raíña da beleza de Leenane* (dirixida por Xúlio Lago), *Un cranio furado* e *Oeste solitario* (dirixidas por Quico Cadaval), e mais *O tolleito de Inishmaan* (dirixida por Cándido Pazó).

Notas
-----

1. ↑  Artigo Arquivado 07 de decembro de 2010 en Wayback Machine. en www.criticscircle.org *(en inglés)*.
2. ↑  "Os Banshees de Inisherin". *www.disneyplus.com; Disney+* (en portugués). Consultado o 2023-03-26.
3. ↑  Fricker, Karen. (nov. 2014)."The Simple Question of Ireland": La Reine de beauté de Leenane in Montreal. 'Theatre Research in Canada / Recherches théâtrales au Canada' ISSN 1913-9101.Consultado o 12 de abril de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Martin McDonagh Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Banshee

### Ligazóns externas

* Web de Martin McDonagh *(en inglés)*
* Serra Porteiro, Elisa (2012) Is Irishness part of the joke?: Martin McDonagh’s drama on the Galician stage *The Boolean*, pp.94-97

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372394
* WorldCat
* VIAF: 84212805
* Allmovie: p467854
* AlloCiné: 142452
* BIBSYS: 98014393
* BNE: XX1412504
* BNF: 144274714
* DeutscheBio: 130830216
* FAST: 397783
* GND: 130830216
* IBDB: 7574
* IMDb: nm1732981
* ISNI: 0000 0001 1030 2705
* LCCN: no97055353
* Munzinger: 00000031239
* NKC: js20020506001
* NLG: 205874
* NTA: 245568301
* SNAC: w6hq5247
* SUDOC: 059856181
* Theatricalia: 8rj
* TMDb: 54472

 |