Fervenza do Parque da Ciutadella
O Castelo dos Tres Dracs, actual Museo de Zooloxía, obra de Lluís Domènech i Montaner.
Plano de Barcelona de 1806 coa Cidadela integrada dentro das murallas.
O **Parc de la Ciutadella** (en galego: *Parque da Cidadela*) foi durante moitos anos o único parque da cidade de Barcelona. Foi construído nos antigos terreos da fortaleza da cidade (de aí o seu nome Cidadela), a imaxe e semellanza do Xardín de Luxemburgo de París.

Está situado no barrio de Ciutat Vella, no triángulo comprendido entre a Estación de França, o Arco de Triunfo e a Vila Olímpica, entre o paseo Pujades, o paseo Picasso e a rúa Wellington. Dispón de dez accesos e ten unha extensión de 17,42 hectáreas, sen contar o Zoo de Barcelona.

No parque sitúase o antigo Arsenal da Ciutadella, sede actual do Parlamento de Cataluña.

Historia
--------

### Orixes

Ocupa os terreos da Cidadela construída por Filipe V para dominar a cidade tras a guerra de sucesión española, no século XVIII.

O 11 de setembro de 1714, tras un asedio de máis de 13 meses, Barcelona caía baixo a armada do rei Filipe V, que para manter a cidade baixo un firme control construíu esta cidadela ou fortaleza, a máis grande de Europa por entón, con forma de estrela, de onde toma o seu nome actual o parque e o barrio da Ciutadella circundante.

A Ciutadella foi parte integrante dun conxunto militar para dominar plenamente a cidade de Barcelona, no que, xunto á Ciutadella propiamente dita, foi construído o Castelo de Montjuïc, na montaña homónima que domina Barcelona desde a altura. A construción da Ciutadella encargouse ao enxeñeiro militar de orixe flamengo Joris Prosper Van Verboom, realizándose entre 1716 e 1718.

Para a súa construción foi necesario derrocar parte do Barrio da Ribera, que non sería trasladado á Barceloneta ata tres décadas máis tarde. Derrubáronse 1.200 casas, así como os conventos de San Agustín e Santa Clara, e desviouse o Rec Comtal. En total desaloxáronse unhas 4.500 persoas, que non recibiron indemnización algunha e foron abandonadas á súa sorte.

### Derriba da Ciutadella

Convertida nun odiado símbolo do goberno central por parte da poboación de Barcelona, a Xunta de Vixilancia mandouno derrubar en 1841, aínda que dous anos despois, durante a Rexencia de María Cristina de Borbón, esta restaurouno dado que aínda non estaba totalmente destruído. Foi o xeneral Prim o que decretou a súa doazón á cidade.

Por fin, grazas á Revolución de 1868, procedeuse á demolición da Ciutadella, comezando coa derriba da torre de San Xoán, prisión militar situada na praza de armas da Ciutadella. Da fortaleza orixinal quedaron só a capela (actual Parroquia Castrense), o palacio do gobernador (actualmente un instituto de educación secundaria, o IES Verdaguer) e o arsenal, actual sede do Parlamento de Cataluña.

### A Exposición Universal de 1888

Con motivo da Exposición Universal de 1888, o alcalde Francesc Rius i Taulet encargou a urbanización do parque a Josep Fontserè, nos terreos da Ciutadella derrubada, en plena apertura de Barcelona ao mundo internacional.

Fontserè contou coa colaboración do mozo Antoni Gaudí, que interveu no proxecto da Fervenza Monumental, un dos puntos neurálxicos do parque. Gaudí realizou o proxecto hidráulico e deseñou unha cova artificial debaixo da Fervenza. O monumento destaca pola súa profusión escultórica, na que interviñeron varios dos mellores escultores do momento: destaca o grupo escultórico de ferro forxado *A Cuadriga da Aurora*, de Rossend Nobas, así como *O nacemento de Venus*, de Venanci Vallmitjana; o frontón é obra de Francesc Pagès i Serratosa. Outras esculturas son: *Anfítrite*, de Josep Gamot; *Neptuno* e *Leda*, de Manel Fuxà; e *Dánae*, de Joan Flotats. Así mesmo, Rafael Atché realizou os catro billas que expulsan auga pola boca, na parte inferior do monumento.

O parque
--------

Actualmente o Parque da Ciutadella é un dos máis extensos de Barcelona. Dentro do seu recinto sitúase o Zoo de Barcelona, así como diversas edificacións que perviven da antiga fortaleza (a capela, o palacio do gobernador e o arsenal) e da Exposición de 1888 (Umbráculo, Hivernáculo, Museo de Xeoloxía e Museo de Zooloxía).

O parque destaca pola súa grande extensión axardinada, con amplas zonas de árbores e para pasear, así como o lago e a fervenza. O lago é un dos centros neurálxicos do parque, con varios illotes e gran profusión de plantas exóticas e animais acuáticos; pódese navegar nel con barcas de remos. Xunto á fervenza figura o Xardín Romántico, cunha gran variedade de especies vexetais. Na antiga praza de armas hai un estanque ovalado coa soada escultura *Desconsuelo*, obra de Josep Llimona.

Balizan o parque diversas esculturas máis, como o *Monumento ao xeneral Prim*, obra de Lluís Puiggener (1887), derrubada e fundida durante a Guerra Civil, e recreada de novo por Frederic Marès en 1940; o *Monumento a Bonaventura Carles Aribau*, de Manel Fuxà (1884); o *Monumento a Walt Disney*, de Núria Tortras (1969); o *Mamut*, de Miquel Dalmau etc. O recinto do zoo alberga a soada escultura *Dama do paraugas*, obra de Joan Roig i Solé (1884), considerada tradicionalmente como un dos símbolos da cidade.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parc de la Ciutadella*** |

* Información do Parque na UB *(en castelán)*
* Descrición do parque Arquivado 07 de marzo de 2010 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Lugares de interese de Barcelona |
| --- |
| Inmobles elugares senlleiros | 
* Arco de Triunfo
* Baluard de Migdia
* Bellesguard
* Biblioteca de Cataluña
* La Boqueria
* Casa Amatller
* Casa Batlló
* Casa Calvet
* Casa Fajol
* Casa Fuster
* Casa Lleó Morera
* Casa Milà
* Casa de les Punxes
* Casa Vicens
* Cases dels Canonges
* Castelo dos Tres Dragóns
* Catedral
* Casa de l'Ardiaca
* Casa de la Ciutat
* ‎Monumento a Colón
* Drassanes Reials
* Dona i ocell
* Estación de França
* Observatorio Fabra
* Edificio Fòrum
* FCBotiga
* Hospital de Sant Pau
* Hospital da Santa Creu
* Hotel Arts
* Mosteiro de Jonqueres
* Mosteiro de Pedralbes
* Fonte máxica
* Castelo de Montjuïc
* Torre de Comunicacións de Montjuïc
* Porto Olímpico
* Palau del Baró de Quadras
* Palau Güell
* Palau de la Generalitat
* Palau de la Virreina
* Palau Reial Major
* Parlamento de Cataluña
* Teleférico do Porto
* Poble Espanyol
* Sagrada Familia
* Sala das Cen Columnas
* Santa Maria del Mar
* Torre Agbar
* Torre de Collserola
* Vapor Vell

 |
| Prazas e rúas | 
* el Call
* Carrer de Ferran
* la Diagonal
* Fossar de les Moreres
* Gran Via de les Corts Catalanes
* Passeig de Gràcia
* Plaça de Catalunya
* Plaça d'Espanya
* Pla de Palau
* Plaça Reial
* Plaça de Sant Jaume
* Plaça de Tetuan
* Plaça de la Vila
* Portal de l'Àngel
* la Rambla
* Rambla de Catalunya

 |
| Museos | 
* Museo de Arqueoloxía
* Casa Museo Gaudí
* CCCB
* CosmoCaixa
* Fundación Antoni Tàpies
* Fundación Joan Miró
* MACBA
* Museo das Artes Decorativas
* Museo de Cera
* Museo de Cerámica
* Museo do Chocolate
* Museo Exipcio
* Museo Etnolóxico
* Museo Frederic Marès
* Museo do Futbol Club Barcelona
* Museo de Historia de Cataluña
* Museo de Historia da Cidade
* Museo do Mamut
* Museo Marítimo
* Museo do Modernismo Catalán
* Museo Nacional de Arte de Cataluña
* Museo Olímpico e do Deporte
* Museo Picasso
* Museo Téxtil e de Indumentaria
* Xardín Botánico

 |
| Estadios | 
* Camp Nou
* Estadi Olímpic Lluís Companys
* Mini Estadi
* Narcís Sala
* Palau Blaugrana
* Palau Sant Jordi

 |
| Artes escénicas | 
* El Molino
* Gran Teatre del Liceu
* L'Auditori
* Palau de la Música Catalana
* Teatre Apol·lo
* Teatre Grec
* Teatre Lliure
* Teatre Nacional de Catalunya
* Teatre Poliorama
* Teatre Romea
* Teatre Tívoli

 |
| Parques e xardíns | 
* Aigües
* Cervantes
* Ciutadella
* Clot
* Collserola
* Espanya Industrial
* Fòrum
* Parque Güell
* Laberint d'Horta
* Joan Miró
* Montjuïc
* Xardíns Mossèn Costa i Llobera
* Tres Turons

 |
| Zoos | 
* Aquarium
* Parque Zoolóxico

 |
| Praias | 
* la Barceloneta
* el Bogatell
* la Mar Bella
* la Nova Icària
* la Nova Mar Bella
* Llevant
* Sant Sebastià

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q301135
* WorldCat
* VIAF: 218412573
* GEC: 0017932
* GeoNames: 3124965
* GND: 4822995-7
* LCCN: sh85098278
* OSM: 271463
* SUDOC: 113170483

 |