recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Zahra el Hasnaui Ahmed**, nada no Aaiún en 1964, é unha escritora saharauí en lingua castelá.

Traxectoria
-----------

Zahra el Hasnaui naceu no por entón Sáhara Español. Tras a ocupación marroquí en 1976, a súa familia quedou no Aaiún emntres que ela foi estudar a colexios españois. Cursou COU en Madrid e fixo Filoloxía Inglesa na Universidade Complutense. Logo de pasar unha tempada en Londres perfeccionando a lingua inglesa, Hasnaui regresou aos Campamentos de refuxiados de Tinduf para traballar como xornalista na Radio Nacional Saharauí. Posteriormente, regresou a España para instalarse en Guadalaxara, onde traballa como profesora e tradutora.

En 2005, xunto con Bahia Mahmud Awah, Conchi Moya e outra xente da radio saharauí, fundou o grupo literario Generación de la Amistad. O grupo editou numerosas obras poéticas colectivas, nas que Zahra el Hasnaui publicou os seus versos: *El Aaiún gritando lo que siente* (2006), *31. Thirty One* (2007), *Um Draiga* (2007), ou relatos nas coleccións *La fuente de Saguia* (2009). Tamén participou na antoloxía *Primavera sahariana*, dedicado aos saharauís do campamento de Gdeim Izik. En 2013 Zahra el Hasnaui publicou o seu primeiro poemario en solitario, *El silencio de las nubes*.

A súa obra poética caracterízase pola identificación coa poboación saharauí e a súa loita pola independencia. Así mesmo, centra gran parte da súa creación literaria na muller saharauí.

Notas
-----

1. 1 2  Rivera, M. (xullo-decembro 2014). "Voces saharauis de libertad: la poesía de Salka Embarek y Zahra Hasnaui" (PDF). *Espéculo Revista de Estudios Literarios* (en castelán) (53). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de marzo de 2016. Consultado o 30 de agosto de 2019.
2. 1 2  Huete Machado, L. (27 de marzo de 2013). "Poetas castellanos del Sáhara". *El País Semanal* (en castelán).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* N'Bare N'Gom (ed.) (2013): *Palabra abierta: conversaciones con los escritores africanos de expresión en español*. Editorial Verbum.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20220006
* WorldCat
* VIAF: 11162178967807852295
* ICCU: PALV077681

 |
Túnel con vías férreas, en Cataluña.
Un **túnel** é unha obra subterránea que comunica de dous puntos, permitindo o transporte de persoas ou materiais entre outras cousas. Normalmente é artificial e está feito seguindo un plan de trazado previo.

Finalidade
----------

Un túnel pode servir para peóns ou ciclistas, aínda que xeralmente serve para dar paso ao tráfico de vehículos automóbiles, para ferrocarril ou para unha canle. Algúns son acuedutos, construídos para o transporte de auga (para consumo, para aproveitamento hidroeléctrico ou para o saneamento). Así mesmo, existen túneles deseñados para servizos de telecomunicacións. Mesmo existen túneles para o paso de certas especies de animais. Algúns conectan zonas en conflito ou teñen carácter estratéxico. Nas grandes a rede de metro adoita trancorrer mediante túneles, posto que a posibilidade de soterrar aforra espazo e impide o cruzamento ao mesmo nivel do tren cos peóns ou os vehículos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Túnel transatlántico *(en inglés)*
* Páxina con descricións dos tipos de tuneladora.Arquivado 17 de xuño de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44377
* AAT: 300007899
* BNCF: 3915
* BNE: XX527169
* BNF: 119754118
* BRE: 4197252
* GEC: 0148796
* GiantBomb: 3035-2227
* GND: 4061212-0
* JSTOR: tunnels
* LCCN: sh85138674
* NDL: 00573279
* PSH: 10399
* Treccani: galleria

 |
**Zackary James Baker**, tamén coñecido como **Zacky Vengeance** nos escenarios, nado o 11 de decembro de 1981 en Olympia (Washington), é o guitarrista rítmico da banda estadounidense Avenged Sevenfold.

Biografía e vida persoal
------------------------

Zackary James Baker naceu o 11 de decembro de 1981 en Olympia (Washington), trasladándose despois a California. Os seus pais chámanse Jim e Maria Baker, ten un irmán chamado Matt e unha irmá chamada Zina. O 9 de xullo de 2011 casou con Gena Paulhus.  

Comezou a aprender a tocar a guitarra aos trece anos de maneira autodidacta e utilizando unha guitarra que lle regalaran os seus pais, que era para destros (sendo el zurdo). Estudou en Huntington Beach High School, onde coñeceu a M. Shadows co cal formaría o grupo de metal Avenged Sevenfold. Estando no instituto xogaba ao béisbol e quería ser xogador profesional, mais finalmente decidiuse pola música.  

Ten dous cans chamados Ichabod Vengeance e Majesty. Ten múltiples tatuaxes no seu corpo, destacando nas costas a palabra Vengeance e o número 7, e no pescozo "forever" como recordo do seu amigo falecido The Rev.  
 
Posúe unha liña de roupa chamada "Vengeance University". Os seus deseños caracterízanse por levar a marca VU e 6661. O número 6661 é o ano no que a banda (Avenged Sevenfold) foi formada (1999) dado a volta.  

O seu nome Zacky Vengeance é adicado como vinganza a tódalas persoas que nos comezos non confiaban nel e crían que non triunfaría. Foi o que tivo a idea da sigla "A7X" para Avenged Sevenfold.

Carreira musical
----------------

Cando tiña 13 anos comezou a aprender a tocar a guitarra de maneira autodidacta, vendo ás súas bandas favoritas e lendo a revista Guitar World. Nun principio formou parte dunha banda de punk chamada "MPA" (Mad Porno Action), mais deuse conta de que non tería éxito e formou a banda de metal Avenged Sevenfold xunto a M. Shadows e The Rev aos cales coñecía do instituto de Huntington Beach. As súas influencias son Rancid, Misfits e Bad Religion; e entre as súas bandas favoritas están Metallica e Guns N' Roses.  

O 20 de abril de 2011 gañou o premio de Revolver Golden por Mellor Guitarrista xunto co seu compañeiro Synyster Gates.

Equipamento
-----------

Está patrocinado por Schecter Guitar Research desde 2004 e ten varios modelos exclusivos S-1 personalizados e deseñados por el. E os amplificadores que utiliza son Marshall.

Das guitarras utilizadas destacan:

* The Vengeance Standard model
* Schecter S-1
* The ZV Blade(2009 )
* The ZV special con FR (como se pode ver nas escenas Live in the LBC DVD)
* The ZV "Gynecologist" (con pingas de sangue).
* Schecter Vengeance 6661 2011 model prototype

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q657604
* AllMusic: mn0000639989
* Discogs: 2183171
* Europeana: ID
* IMDb: nm3143601
* MusicBrainz: ID
* NNDB: 000162870
* Rotten Tomatoes: zacky\_vengeance
* TMDb: 142421

 |
O **Índice Schmidt de dor por picadura** é unha escala de dor que gradúa en forma relativa a dor causada por diferentes picaduras de himenopteros. En gran medida foi desenvolvido por Justin Ou. Schmidt (n. 1947), un entomólogo do Centro de Investigación de Abellas Carl Hayden en Arizona, Estados Unidos. Schmidt publicou varios traballos sobre o tema e indica que foi picado pola maioría dos Hymenoptera que pican.

O seu traballo orixinal data de 1983 no cal tentou sistematizar e comparar as propiedades hemolíticas dos velenos dos insectos. O índice que presentaba no seu traballo comezaba en 0 para picaduras que non producen ningún tipo de efecto sobre os seres humanos, un valor de 2 éralle asignado á dor producida pola picadura dunha abella común ou unha vespa e o nivel 4 asignóuselle ás picaduras máis dolorosas. *Synoeca septentrionalis*, xunto con outras vespas do xénero *Synoeca*, as formigas bala e as vespas caza tarántulas foron as únicas especies que identificou co nivel 4. Ademais incluíu no seu traballo unha descrición dos exemplos de picaduras máis dolorosas, por exemplo: "as picaduras de *Paraponera clavata* inducen unha dor inmediata extremadamente alta e insensibilidade fronte á presión aplicada coa punta dun lapis afiado, e un temblequeo e un desexo incontrolable de sacudir a zona afectada."

Posteriormente, Schmidt refinou a súa escala, publicando un traballo en 1990, no cal clasificou as picaduras de 78 especies e 41 xéneros de Hymenoptera. Schmidt describiu algunhas das súas experiencias con sumo detalle.

Notas
-----

1. ↑  Schmidt, Justin O.; Blum, Murray S.; Overal, William L. (1983). "Hemolytic activities of stinging insect venoms". *Archives of Insect Biochemistry and Physiology* **1** (2): 155–160. doi:10.1002/arch.940010205.
2. ↑  Schmidt, Justin O. (1990). "Hymenoptera Venoms: Striving Toward the Ultimate Defense Against Vertebrates". En D. L. Evans; J. O. Schmidt. *Insect Defenses: Adaptive Mechanisms and Strategies of Prey and Predators*. Albany, New York: State University of New York Press. pp. 387–419.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Conniff, Richard. "The King of Sting", in *Outside*, v. 21 n. 4 (abril 1996), pp. 82–84, 147.
* Conniff, Richard. "Stung: How tiny little insects get us to do exactly as they wish, *Discover*, xuño de 2003.
* Evans, David L. Insect Defenses: Adaptive Mechanisms and Strategies of Prey and Predators, táboa 14.1, 1990. ISBN 0-88706-896-0
* Berenbaum, May. "A Stinging Commentary", in *American Entomologist*, (Summer 2003).

### Ligazóns externas

* A composición química dos velenos dos insectos - Inclúe unha representación gráfica do índice
* Índice Schmidt de dor por picadura

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1818052
* MAG: 92998641

 |
**Adagio** (do italiano) é un termo musical que pode facer referencia a unha indicación de tempo, ou ben a un movemento dunha peza musical que significa amodo.

Como indicación de tempo xeralmente vai acompañada dunha indicación metronómica:

* en partituras antigas: 54 negras por minuto,
* nos metrónomos electrónicos: 56 a 78 negras por minuto, e
* en partituras actuais: 60 a 72 negras por minuto.
* en partituras clásicas significa con gusto.

Normalmente, a súa denominación apórtaa o compositor, xa sexa de 54 negras por minuto ou 78. O tempo adagio é máis lento ca o andante (72 negras por minuto) e máis rápido co largo (40 negras por minuto), o grave e o larghetto.

Por extensión, un adagio é unha peza musical cuxo tempo é lento. Xeralmente chámase así ao segundo ou terceiro movemento dunha sinfonía ou un concerto. Como movemento, a súa duración varía segundo as épocas. No Renacemento, duraba apenas tres ou catro minutos, pero xa no Barroco e no Clasicismo, duraba unha media de 7 ou 8 minutos. No Romanticismo, a duración duplícase, ao menos 15 minutos, pero na música moderna volve a decaer a unha media de 7 ou 8 minutos.
| *Zona reticular* |
| --- |
|  |
| Capas do córtex adrenal |
|
|
| Latín | *Zona reticularis* |
|
| Gray's | *pág.1278* |
|
|
|
|
|
|
|
| Dorlands/Elsevier | *12869721* |

A **zona reticular** (*zona reticularis*) é a capa máis interna do córtex adrenal, e está situada debaixo da zona fasciculada e sobre a superficie da medula adrenal. As súas células están dispostas en cordóns que se proxectan en diferentes direccións, dándolle unha aparencia reticulada á que debe o seu nome.

As células da zona reticular producen os precursores dos andróxenos, como a deshidroepiandrosterona (DHEA) e a androstenediona a partir de colesterol. A DHEA é despois convertida en DHEA-sulfato pola acción do encima sulfotransferase, SULT2A1. Estes precursores non sofren máis transformacións nas células do córtex adrenal se estas carecen do encima 17beta hidroxiesteroide deshidroxenase (como ocorre en humanos), senón que son liberadas ao torrente sanguíneo e captadas polos testículos e ovarios para producir testosterona e estróxenos, respectivamente.

A hormona hipofisaria ACTH regula parcialmente a secreción de andróxenos adrenal, e tamén o fai a CRH.

Nos humanos a capa reticular non contén o encima 17 alfa-hidroxilase; este encima hidroxila a pregnenolona, que é despois convertida en cortisol por unha oxidase de función mixta. En roedores, a falta de 17alfa-hidroxilase ten como resultado a síntese de corticosterona en vez de cortisol.

Corte do córtex adrenal. Opunteiro sinala a zona glomerulosa, debaixo está a capa fasciculada e a última capa é a capa granulosa.

Notas
-----

1. ↑  Histology: A Text and Atlas, 5th ed. Ross and Pawlina.
2. ↑  Wheater's Functional Histology, 5th ed. Young, Lowe, Stevens and Heath.Modelo:Pn
3. ↑  Rainey WE, Nakamura Y (February 2008). "Regulation of the Adrenal Androgen Biosynthesis". *J. Steroid Biochem. Mol. Biol.* **108** (3–5): 281–6. PMC 2699571. PMID 17945481. doi:10.1016/j.jsbmb.2007.09.015.
4. ↑  EMedicine, article 919077. Pediatric Adrenal Insufficiency (Addison Disease)
5. ↑  Ibáñez L, Potau N, Marcos MV, de Zegher F (September 1999). "Corticotropin-releasing hormone as adrenal androgen secretagogue". *Pediatric Research* **46** (3): 351–3. PMID 10473054. doi:10.1203/00006450-199909000-00018.
6. ↑  Coppola, Christopher P.; Merrell, Ronald C. (2001). "Neoplasms of the Adrenal and Endocrine Pancreas in the Elderly". En Rosenthal, Ronnie A.; Zenilman, Michael E.; Katlic, Mark R. *Principles and Practice of Geriatric Surgery*. Springer. pp. 301–21. ISBN 978-1-4757-3432-4. doi:10.1007/978-1-4757-3432-4\_22.

Véxase tamén
------------

### ligazóns externas

* Imaxe de Histoloxía: 14502loa – Histology Learning System na Universidade de Boston
* AnatomyAtlasesMicroscopic|15|292 - "Glándula adrenal"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3549771
* EBID: ID
* MAG: 2777784954

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 69236
* MeSH: D015385
* Uberon: 0002055
* UMLS: C0043520

 |
As **zonas de especial protección dos valores naturais (ZEPVN)** foron unha categoría de espazo natural protexido dentro dentro da lexislación galega cunha finalidade de conservación e protección ambiental. Esa categoría introduciuse coa da Lei 9/2001 de conservación da natureza para acoller a espazos como os da rede Rede Natura 2000. Porén, retirouse coa revisión desa lei, trala aprobación da Lei 5/2019 do patrimonio natural e da biodiversidade de Galicia, por coincidir todos os ZEPVN cos espazos da rede natura aprobados. Isto é, todos os espazos naturais galegos da Rede Natura 2000, que son as zonas especial de conservación e as zonas de especial protección para as aves, foron ata ese ano zonas de especial protección dos valores naturais.

Esa categoría amparaba aos espazos naturais, culturais e de interese científico que non gozan dunha categoría superior na lexislación estatal. Nas áreas nomeadas como ZEPVN podíanse seguir levándose a cabo actividades tradicionais sempre e cando non poñan en risco o espazo natural ou patrimonio cultural protexido.

Espazos ZEPVN
-------------

*Artigo principal**:* Zonas especiais de conservación en Galicia.

*Artigo principal**:* Lugares de importancia comunitaria en Galicia.
O decreto 72/2004 galego supuxo a declaración das zonas especial de conservación e as zonas de especial protección para as aves galegas e outorgoulles a categoría de ZEPVN. O decreto 131/2008 sumou á lista a ZEPA de Pena Trevinca e o decreto 411/2009 a da Limia. 

Coa Lei 5/2019, do 2 de agosto, do patrimonio natural e da biodiversidade de Galicia retírase a categoría de ZEPVN e só se consideran ZECs ou ZEPAs.

Notas
-----

1. 1 2 3  Consellaría de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia (eds.). "Zonas de Especial Protección dos Valores Naturais (ZEPVN)". Consultado o 4 de outubro de 2017.
2. ↑  Eionet European Topic Centre on Biological Diversity. European Union. (eds.). "Building the Natura 2000 network. Chapter 3. Reference Portal for Natura 2000". Arquivado dende o orixinal o 22 de novembro de 2017. Consultado o 04 de outubro de 2017. Véxase '13) Nature conservation designation types (SDF field: 5.1)'
3. ↑  Presidencia da Xunta de Galicia (Martes, 04 de setembro de 2001). Xunta de Galicia, eds. "LEI 9/2001, do 21 de agosto, de conservación da natureza." (DOG Núm. 171): 11.754.
4. 1 2  Presidencia da Xunta de Galicia (Martes, 04 de setembro de 2001). Xunta de Galicia, eds. "LEI 5/2019, do 2 de agosto, do patrimonio natural e da biodiversidade de Galicia." (DOG Núm. 171): 11.754.
Coordenadas: 48°50′49″N 2°20′14″L﻿ / ﻿48.846944444444, 2.3372222222222

Parte do Xardín de Luxemburgo.
O **Xardín de Luxemburgo** (*Jardin du Luxembourg* en francés) é o maior parque público da cidade de París con máis de 224 000 m², localizado no 6º *arrondissement*. O Xardín de Luxemburgo actualmente pertence ao Senado de Francia, que está localizado no famoso Palacio de Luxemburgo.

O xardín posúe un enorme parterre decorado cunha colección exuberante de estatuas e tamén con pequenos encoros destinados ao lecer infantil. O xardín inclúe tamén un pequeno teatro de monicreques, un pomar e un restaurante. Fica próximo ao Teatro Odéon.

En 1611, María de Médicis, viúva de Henrique IV, decidiu construír unha réplica do grandioso Palacio Pitti. María deu inicio á construción do novo palacio inmediatamente e contratou a Salomon de Brosse coma arquitecto principal. No ano seguinte, María ordenou o plantío de dous mil umeiros e contratou especialistas en xardinaxe para recrear os xardíns que coñeceu cando aínda era unha cativa en Florencia.

Nos poucos días de sol da vila, entre as quendas de traballo, aulas ou paseos turísticos, os parisienses e visitantes optan por comer comida preparada no xardín, onde poden estar ao sol.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista panorámica da explanada central.Vista panorámica da explanada central.
* Outra vista do xardín e do palacio.Outra vista do xardín e do palacio.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q309458
* WorldCat
* VIAF: 315530733
* EBID: ID
* GeoNames: 2996999
* GND: 4310669-9
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge129426

 |
| *Zona fasciculada* |
| --- |
|  |
| Capas do córtex adrenal |
|
|
| Latín | *Zona fasciculata* |
|
| Gray's | *pág.1278* |
|
|
|
|
|
|
|
| Dorlands/Elsevier | *12869721* |

A **zona fasciculada** ou fascicular (*zona fasciculata*) constitúe a zona media do córtex adrenal, e está situada debaixo da zona glomerulosa e encima da zona reticular. As células que a forman están organizadas en feixes ou fascículos, de aí o seu nome.

A zona fasciculata produce fundamentalmente glicocorticoides (principalmente cortisol nos humanos), que regulan o metabolismo da glicosa, especialmente en momentos de estrés (por exemplo, como parte da resposta de loita ou fuxida). É estimulada pola hormona adrenocorticotrípica (ACTH), que se libera da porción anterior da hipófise ou pituitaria e actúa sobre a glándula adrenal. Este tecido xera tamén unha pequena cantidade de andróxenos de efecto feble (por exemplo, a deshidroepiandrosterona). Con todo, a principal fonte de andróxenos é a zona reticular, que está debaixo. En certos animais como os roedores, a falta de 17alfa-hidroxilase ten como resultado a síntese de corticosterona en vez de cortisol.

Os tumores adrenais que producen gran cantidade de esteroides e hiperplasia da zona fasciculada dan lugar a un exceso de produción de cortisol e son a causa da síndrome de Cushing adrenal. Outro trastorno xenético chamado síndrome de McCune-Albright pode tamén presentar síndrome de Cushing en pacientes afectados.

Capas do córtex adrenal. A que está sinalada co punteiro é a zona glomerulosa; debaixo dela está a zona fasciculada.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Imaxe de Histoloxía: 14502loa – Histology Learning System na Universidade de Boston
* AnatomyAtlasesMicroscopic|15|292 - "Glándula adrenal"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3301573
* EBID: ID
* MAG: 2778736161

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 69234
* MeSH: D015383
* Uberon: 0002054
* UMLS: C0043517

 |
Unha botella de xarope de pradairo.
Un **xarope** ou **xaropada** (do árabe شراب *xarab* a través do latín: *sirupus*) é un líquido de consistencia viscosa, que polo xeral contén solucións concentradas de azucres, como a sacarosa, en auga ou noutro líquido ás que se lles adoita engadir zume de froitas, herbas, ou un aromatizante.

Se se emprega auga purificada soamente para preparar unha solución de sacarosa, a preparación coñécese co nome de **xarope simple**.

Pola contra, se a preparación contén algún principio activo engadido emprégase o nome de **xarope medicado**. 

Unha culler con xarope medicado (prometazina/codeína) coa súa cor púrpura característica.

Historia
--------

Os xaropes úsanse dende hai moito tempo e antes de se descubrir o azucre preparábanse con mel. Os líquidos que habitualmente integran o xarope son a auga destilada, solucións extractivas, zumes e outros.

O seu emprego xeneralizouse amplamente porque enmascaran o sabor desagradábel dos fármacos e se conservan por máis tempo.

Propiedades xerais
------------------

* Alta concentración de azucre (45-85%).
* Densidade de 1.320 kg/m³ a 15 °C.
* Viscosidade de 100 cp.
* Preséntanse coma líquidos homoxéneos, transparentes, brillantes, incoloros ou corados, de sabor e recendo agradábel.

Vantaxes médicas
----------------

* Adminístranse vía oral a nenos e vellos sen a capacidade de inxerir comprimidos e cápsulas.
* Enmascaran o sabor desagradábel das menciñas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Almibre
* Melaza

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6584340
* AAT: 300014684
* BNCF: 25706
* BNF: 11933272m
* EBID: ID
* GEC: 0218443
* GND: 4121673-8
* LCCN: sh85131730

 |
***Yawar Mallku*** (en quechua: "Sangue de cóndor") é un filme boliviano de 1969 dirixido e coescrito por Jorge Sanjinés. Conta a historia dunha comunidade indíxena de Bolivia que recibe atención médica da axencia estadounidense *Cuerpo del Progreso* (do estilo do Corpo de Paz) que está secretamente esterilizando as mulleres locais. A historia, que está baseada en feitos reais sufridos pola comunidade do director, provocou unha indignación no público que conduciu a unha investigación gobernamental sobre as accións do Corpo de Paz en Bolivia, que rematou coa expulsión da axencia do país.

Sinopse
-------

Unha comunidade indíxena de Bolivia recibe atención médica da axencia estadounidense "Cuerpo del Progreso", mais non sospeitan que a mesma axencia está esterilizando as mulleres da comunidade co fin de que non se reproduzan os indíxenas. Cando a verdade se revela, os bolivianos atacan ós estranxeiros, pero os atacantes son capturados e fusilados polas autoridades. Sixto Mallku, o irmán do protagonista Ignacio Mallku é ferido. Ignacio busca desesperadamente atención médica para o seu irmán, pero por mor da falta de cartos para un coidado axeitado, este morre.

Personaxes
----------

* Marcelino Yanahuaya como Ignacio Mallku
* Benedicta Mendoza como Paulina
* Vicente Verneros Salinas como Sixto Mallku

Impacto
-------

*Yawar Mallku* está considerada como unha obra que provocou a expulsión do Corpo de Paz de Bolivia nun acto de antiimperialismo e nacionalismo cultural dos indíxenas.

Despois da estrea de *Yawar Mallku*, Sanjinés aprendeu que moitos labregos tiñan críticas pola dificultade de entender o filme por mor da narración con flashback, xa que a súa maneira de facer cinema estaba moi influída polo cine europeo, e tamén pola falta de atención a denunciar as causas dos pobos indíxenas. Tivo isto en conta para facer o seu seguinte filme, titulado *El coraje del pueblo*, en 1971.

Notas
-----

1. ↑  Stephen M. Hart (2004). *A Companion to Latin American Film*. Boydell & Brewer Ltd. pp. 69–. ISBN 978-1-85566-106-6. Consultado o 11 de agosto de 2012.
2. ↑  Geidel, Molly. "Sowing Death in Our Women's Wombs": Modernization and Indigenous Nationalism in the 1960s Peace Corps and Jorge Sanjinés' Yawar Mallku. American Quarterly - Volume 62, Number 3, setembro de 2010, pp. 763-786
3. ↑  Rosalind Galt, Karl Schoonover. *Global Art Cinema: New Theories and Histories*. 2010, pp. 359.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Yawar Mallku* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4927841
* Allmovie: v141282
* FilmAffinity: 791096
* IMDb: tt0065228
* OFDb: 88838
* OMDB: 66691
* Rotten Tomatoes: yawar\_mallku\_2013
* TMDb: 157319

 |
A **V Asemblea Nacionalista** celebrouse na Coruña o 18 e 19 de marzo de 1923.

Historia e características
--------------------------

Casa do Consulado, onde se celebrou a V Asemblea Nacionalista.
A Asemblea tivo lugar na Casa do Consulado, que ocupaba o Consello Provincial de Fomento. Iniciouse coa lectura da memoria anual polo presidente da Irmandade Nazonalista Galega, Vicente Risco. Ratificáronse as conclusións adoptadas na Asemblea de Monforte. Aprobouse un proxecto de organización do partido e propaganda presentado pola delegación da Coruña. Como conclusións aprobouse a intensificación das relacións coas colonias galegas en Suramérica, Cuba e Portugal. Na sesión do día 19 aprobouse por unanimidade unha proposta de Paz Andrade para a unificación das forzas agrarias e o nacionalismo. Tamén se acordou encomendar a Xaime Quintanilla e Calviño as xestións coas sociedades obreiras para constituír a Confederación Nacional del Trabajo Gallego. Finalmente Vicente Risco foi reelixido como xefe da ING.

Notas
-----

1. ↑  *La Zarpa*, 21-3-1923, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ínsua, Emilio Xosé (2016). *A nosa terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931)*. A Coruña: Baía. ISBN 978-84-9995-201-7.

* Artigos "*Irmandandes da Fala*" e "*Galeguismo*" na Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada (DVD).

### Outros artigos

* IV Asemblea Nacionalista

* VI Asemblea Nacionalista

| * v
* c
* e
Asembleas nacionalistas |
| --- |
| 
**I** - Lugo (1918)   •  
**II** - Santiago (1919)   •  
**III** - Vigo (1921)   •  
**IV** - Monforte (1922)   •  
**V** - A Coruña (1923)   •  
**VI** - A Coruña (1930)
 |
***A adoración dos pastores*** é unha obra de El Greco, realizada entre 1612 e 1614 durante o seu último período toledano. Exhíbese nunha das salas do Museo Nacional de Arte de Romanía, en Bucarest, Romanía. Pertencía ao conxunto pintado para o retablo de dona María de Aragón.

Historia
--------

En 1596, O Greco comprometeuse a realizar o retablo da igrexa do colexio de dona María de Aragón, un seminario da orde agostiña. O nome popular alude a dona María de Aragón, a mecenas que pagou as obras. O Greco recibiu o encargo do Consello de Castela, que se fixo cargo das obras despois da morte de dona María. Existen documentos que testemuñan que debía realizarse en tres anos e valorouse o traballo en algo máis de sesenta e tres mil reais, o prezo máis alto que conseguiu na súa vida. Con todo, non hai referencias do número de cadros que o formaban, nin da estrutura do retablo, nin da temática tratada.

Análise
-------

Esta obra atopábase no corpo baixo do retablo. O pintor repite os esquemas aprendidos na súa estancia en Roma e nas obras realizadas para o Mosteiro de Santo Domingo o Antigo de Toledo. A figura do Neno Xesús emite un foco de luz que ilumina toda a escena e congrega ó seu arredor a Virxe María, san Xosé, un anxo e un pastor que sostén un año —símbolo do Agnus Dei—. No fondo conversan dúas persoas, característica da pintura do Renacemento.

As luces e o colorido permiten dar maior espiritualidade á escena, en sintonía coa obra de Tiziano e Tintoretto. As tonalidades parecen extraídas das mellores obras do Manierismo, mentres que a verticalidade do lenzo obriga a acentuar aínda máis as alongadas figuras, tradicionais na obra do cretense.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez Lopera, José (2005). *El Greco*. Colección: Grandes maestros (en castelán). Madrid: Arlanza ediciones. ISBN 84-95503-44-1.
* Schölz-Hänsel, Michael (2003). *El Grego* (en castelán). Colonia: Taschen. ISBN 978-3-8228-3173-1.

### Outros artigos

* Adoración dos pastores (O Greco, Valencia), cadro de 1602
* Adoración dos pastores (O Greco, Madrid), cadro de 1604-1606

### Ligazóns externas

* *Adoración dos pastores* na Web Gallery of Art
**Ángela Portero Capdevila**, nada en Santiago de Compostela o 7 de marzo de 1966, é unha xornalista especializada na prensa do corazón e escritora galega en lingua castelá. Como profesional do xornalismo, está ligada principalmente ás cadeas de ámbito estatal Telecinco e Antena 3.

Traxectoria
-----------

Naceu en Santiago de Compostela mais medrou en Donostia. Dende alí trasladouse a Madrid cando chegou á Facultade de Ciencias da Información de Madrid. Estivo no Colexio Maior Padre Poveda de Madrid. Unha vez acabada a súa carreira, obtivo un máster en Comunicación de Masas na Universidade Carleton en Otava, no Canadá. Anos máis tarde, fundou coa xornalista Paloma García-Pelayo a Axencia Korpa.

Colaborou en programas de televisión como *Salsa Rosa*, *A tu lado*, *Día a día*, *¿Dónde estás corazón?* ou *Sábado Dolce Vita*. En 2014 participou na segunda edición do talent show *Mira quién salta*. Máis tarde, empezou a colaborar no programa *Sálvame* semanalmente, en *De buena ley* esporadicamente e a ser redactora na revista *Sálvame*.

Notas
-----

1. ↑  *¿Quién es Ángela Portero?*, en *Libertad Digital* o 4 de febreiro de 2015 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16301630
* WorldCat
* VIAF: 65860243
* BNE: XX1170498
* GND: 1053056494
* ISNI: 0000 0000 6637 1702
* LCCN: n2004032809
* PTBNP: 1314553

 |
**Ánxel Huete Vales**, nado en Ourense o 6 de outubro de 1944, é un pintor galego.

Traxectoria
-----------

Sendo novo participou co seu pai nos faladoiros de Vicente Risco e X. Suárez. Estudou en Barcelona, primeiro na Escola Massana e despois na Escola Superior de Belas Artes de San Jordi, onde coñeceu as correntes do informalismo catalán. Viaxou por Europa entre 1968 e 1972 e en Londres coñeceu o movemento pop-art, especialmente David Hockney. Continuou a súa formación na Escola Superior de Belas Artes de Berlín. Dende 1969 instalouse na abstracción, que caracteriza toda a súa obra. Foi un dos membros do Grupo Atlántica. Entre 1981 e 1982 viviu en Nova York, onde a súa pintura adquiriu os aspectos cromáticos e espaciais que a caracterizan. A volta a Galicia instalouse en Domaio e traballou a abstracción fundamentada no cromatismo e na harmonización da estrutura dos elementos. Fixo o doutoramento na Facultade de Belas Artes da Universidade de Salamanca e obtivo o grao de doutor na Universidade de Vigo. Foi profesor de pintura na Facultade de Belas Artes de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Ánxel Huete na Colección Afundación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49654936
* WorldCat
* VIAF: 24518302
* BNE: XX897097
* FAST: 428259
* GND: 1106458850
* LCCN: nr99000529

 |
**Adolfo Torrado Estrada**, nado na Coruña o 2 de maio de 1904 e finado en Madrid o 12 de xullo de 1958, foi un dramaturgo galego. Era irmán do director de cine Ramón Torrado.

Traxectoria
-----------

Iniciou a súa actividade literaria en *La Voz de Galicia*, fixo os textos para o documental *La ciudad de cristal*. Marchou a Madrid en 1929, onde destacou como autor teatral. Na súa primeira obra, *Crack* combinaba o melodrama coa comicidade, a chocallada co chisco ao espectador e a denuncia do estraperlo co cultivo dos tópicos nacionais, en especial dos galegos. Nos anos anteriores á guerra colaborou con Leandro Navarro, asinando obras do éxito como *La Papirusa* e *Dueña y señora*. Estreou as zarzuelas *Catuxa*, con música de Rebollo, e *El cantar del arriero*, musicada por Díaz Giles. Despois da Guerra Civil o seu teatro fíxose máis escapista e hedonista, imaxinando complicadas situacións co que se chamou "epopeya del advenedizo". O teatro de Torrado deixou de estar de moda nos anos 50. As súas comedias foron recollidas como *Obras completas* en 1948.

En 1946 escribiu o guión da película *Mar abierto*, dirixida polo seu irmán Ramón.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* "TORRADO ESTRADA, Adolfo", *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán). Bibliófilos Gallegos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535368
* WorldCat
* VIAF: 46672320
* BIBSYS: 90723990
* BNE: XX863883
* BNF: 162433806
* FAST: 410069
* GND: 1053266936
* IMDb: nm0868307
* ISNI: 0000 0001 0654 1201
* LCCN: nr97045475
* OL: OL5565648A
* SUDOC: 092100341
* TMDb: 186703

 |
**Ánxel Vence Lois**, nado en Pontevedra o 25 de novembro de 1951, é un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Foi director do semanario *Teima* (decembro 1976-agosto 1977), correspondente de *El País* en Santiago de Compostela, xefe do gabinete de prensa da Consellería de Ordenación do Territorio e subdirector de *Faro de Vigo* (1986-2000). En 1995 publicou o ensaio biográfico *Doctor Fraga y Míster Iribarne: una biografía temperamental (Editorial Prensa Ibérica, Barcelona)*. Obtivo o Premio Galicia de Comunicación ao mellor labor en medios impresos, no ano 1996; o Premio "Nunca Máis" ao Prestixio na Información, no ano 2003; e o Premio de Columnismo "José Luis Alvite", da Asociación de Xornalistas de Galicia, no ano 2017.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12403093
* BNE: XX1104003

 |
Estrutura química do ácido glutárico.
Modelo do ácido glutárico.
Fórmula do ácido glutárico.
O **ácido glutárico** ou ácido pentanodioico é un ácido dicarboxílico coa fórmula HO2C(CH2)3CO2H. É un ácido de 5 carbonos con dous grupos carboxilo (-COOH) situados nos seus extremos, polo que é un ácido dicarboxílico.

Aínda que ácidos dicarboxílicos "lineares" similares como o ácido adípico e o ácido succínico son moi pouco solubles en auga a temperaturas moderadas, o ácido glutárico, polo contrario, presenta unha solubilidade en auga de arredor do 50%. Outros datos: masa molar 132,12 g/mol ; punto de fusión de 95 a 98 °C (o máis baixo entre os ácidos dicarboxílicos) ; punto de ebulición 200 °C/20 mmHg.

Un cetoácido derivado seu moi importante no metabolismo é o ácido ácido α-cetoglutárico. O 3-hidroxi-3-metilglutaril-CoA é un tioéster que intervén nas rutas de formación de corpos cetónicos, terpenos e esteroides.

Obtención
---------

O ácido glutárico pode obterse pola apertura do anel da butirolactona con cianuro potásico, da que se obtén carboxilato potásico-nitrilo, que é hidrolizado ao ácido glutárico. Outra posibilidade é a hidrólise seguida de oxidación do dihidropirano, que dá ácido glutárico. Finalmente, tamén se pode obter facendo reaccionar 1,3-dibromopropano con cianuro sódico ou cianuro potásico, o que produce dinitrilo, que despois se somete a hidrólise.

Usos
----

O 1,5-Pentanodiol, un plastificante común e precursor dos poliésteres, prodúcese por hidroxenación do ácido glutárico e os seus derivados.

O propio ácido glutárico tamén se usou na produción de polímeros como os poliéster poliois, e poliamidas. O número impar de átomos de carbono (5) da molécula é útil para rebaixar a elasticidade do polímero. Tamén se usa na síntese de fármacos, inhibidores da corrosión e surfactantes.

Notas
-----

1. ↑  G. Paris, L. Berlinguet, R. Gaudry, J. English, Jr. and J. E. Dayan (1963), "Glutaric Acid and Glutaramide", Org. Synth.  Arquivado 05 de xuño de 2011 en Wayback Machine. ; Coll. Vol. 4: 496
2. ↑  Peter Werle and Marcus Morawietz "Alcohols, Polyhydric" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry: 2002, Wiley-VCH: Weinheim. DOI 10.1002/14356007.a01\_305
3. ↑  .

Ligazóns externas
-----------------

* Calculator: Water and solute activities in aqueous glutaric acid

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q409622
* EBID: ID
* GND: 4293113-7
* MAG: 2777884120

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 110-94-1
* ChEBI: 17859
* ChEMBL: CHEMBL1162495
* ChemSpider: 723
* DrugBank: 03553
* DTXSID: DTXSID2021654
* ECHA: 100.003.471
* HMDB: HMDB0000661
* KEGG: C00489
* KNApSAcK: C00001184
* PubChem: 743
* UNII: H849F7N00B

 |
**Édouard Ménétries**, nado en París o 2 de outubro de 1802 e finado en San Petersburgo o 10 de abril de 1861, foi un zoólogo francés especializado en entomoloxía e herpetoloxía.

Traxectoria
-----------

Foi alumno de Georges Cuvier e Pierre André Latreille. Por recomendación destas, foi elixido como zoólogo nunha expedición rusa ao Brasil en 1822, dirixida polo barón von Langsdorff. Ao seu regreso foi nomeado conservador da Colección Zoolóxica de San Petersburgo. En 1829 foi enviado polo tsar nunha viaxe exploratoria ao Cáucaso.

Ménétries foi unha autoridade sobre lepidópteros e coleópteros, pero tamén traballou noutras ordes. A maioría das súas especies nomeadas por el son de Rusia e Siberia, pero no museo puido estudar insectos doutras partes do mundo. Dúas das súas coleccións foron as realizadas durante as expedicións de Alexander von Middendorf e Leopold von Schrenck a California e Alasca, así como a Siberia. A súa colección está no Museo da Academia de San Petersburgo.

No campo da herpetoloxía describiu varias especies novas de réptiles e anfibios.

Ao longo da súa traxectoria realizou máis de trinta publicacións referidas á súa profesión.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Ménétries** emprégase para indicar a Édouard Ménétries como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. 1 2 3  Eduard Menetries en Colepóteros.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Édouard Ménétries*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2607585
* WorldCat
* VIAF: 50006313
* CERL: cnp01088492
* DeutscheBio: 117566667
* GND: 117566667
* ISNI: 0000 0000 4135 4527
* LCCN: no96035027
* NLG: 240189
* NTA: 135548071
* OL: OL6968284A
* SUDOC: 084697121

 |
**Adolfo Sánchez Díaz**, nado en Betanzos cara a 1889 e finado na mesma vila o 15 de agosto de 1971, foi un escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

Procurador dos tribunais. Foi secretario do concello de Bergondo en 1914. Colaborou en *Nueva Era* e *Betanzos Liberal*. Foi presidente do Liceo Recreativo de Artesanos. Foi alcalde de Betanzos do 1 de abril de 1922 ao 8 de xaneiro de 1923 e novamente logo da caída da ditadura de Primo de Rivera, do 15 de abril de 1930 ao 15 de marzo de 1931. Impulsou na década dos anos corenta o Banco Etcheverría, do que foi ata a súa morte presidente do consello de administración.

Obras
-----

* *La Saleta de Presedo*, 1941.

Vida persoal
------------

Casou con María Martínez Doval en 1914, que finou en febreiro do ano seguinte.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 17-8-1971, p. 6.
2. ↑  *El Correo Gallego*, 8-5-1914, p. 4.
3. ↑  *El Correo Gallego*, 20-2-1915, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alcaldes de Betanzos Museo das Mariñas.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Domingo Etcheverría Naveyra** |  **Alcalde de Betanzos** 1922 - 1923 | Sucesor:**Domingo Etcheverría Naveyra** |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Betanzos** 1930 - 1931 | Sucesor:**Víctor Cancela Noguerol** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q97498054
* Galiciana: 221936

 |
*Para a xornalista chamada Ángela Rodríguez, véxase o seu alcume Ángela Rodicio.*
**Ángela Rodríguez Martínez**, coñecida como **Pam**, nada en Pontevedra o 2 de outubro de 1989, é unha política galega.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Filosofía pola Universidade de Santiago de Compostela. Posgrao en Pensamento Contemporáneo. Investigación e creación en Arte Contemporánea. É secretaria de Coordinación e Igualdade de Podemos Galicia. Número dous da candidatura de En Marea para as Eleccións xerais de 2015 pola provincia de Pontevedra, foi elixida deputada. Repetiu candidatura nas Eleccións xerais de 2016.

Nas Eleccións xerais de abril de 2019 foi candidata na lista de En Común-Unidas Podemos ao Congreso pola Provincia de Pontevedra. Repetiu candidatura nas Eleccións xerais de novembro do mesmo ano, pero non saíu elixida en ningún dos casos. Logo da formación dun goberno de coalición no estado entre o PSOE e Unidas Podemos, Pam exerceu de asesora no Ministerio de Igualdade. baixo as ordes da ministra Irene Montero. Logo da dimisión a finais de setembro de 2021 da gaditana Noelia Vera, Pam pasou a ser a nova secretaria de estado de Igualdade.

Notas
-----

1. ↑  "Perfil Twitter". *Twitter*. Consultado o 07/01/2021.
2. ↑  Borraz, Marta; Gallaup, Laura (2021-09-30). "La secretaria de Estado de Igualdad, Noelia Vera, abandona la política y la dirección de Unidas Podemos". *ElDiario.es* (en castelán). Consultado o 2021-10-01.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ángela Rodríguez Martínez Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados
A **égloga**, que vén do grego ἐκλογή *extracto*, *peza escollida*, do verbo λέγω *escoller* e de ἐκ *de*, *desde*, orixinada na época helenística, é dicir, no século III a.C. é un poema con extensión, límites temáticos e estruturais escasamente definidos. Polo que respecta ó tema, consiste nun pequeno cadro campestre mediante o cal é se representa a harmónica e paradisíaca relación do home coa natureza.

Na literatura galega encontramos, de Nicomedes Pastor Díaz, o texto *Égloga de Belmiro e Benigno*, que achega o queixume do labrego Belmiro pola súa amada, afogada, e o conforto que acada co seu amigo Benigno.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Égloga de Belmiro e Benigno*

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11072974
* EBID: ID
* GEC: 0100395

 |
**Adonal David Foyle**, nado o 9 de marzo de 1975 en Canouan, San Vicente, é un ex xogador profesional de baloncesto de San Vicente e as Granadinas que xogou para os Golden State Warriors, Orlando Magic e Memphis Grizzlies da National Basketball Association (NBA). Cunha altura de 2,08 metros xogaba na posición de pivote.

Carreira
--------

### Universidade

Foyle asistiu á Universidade de Colgate, onde foi o máximo reboteador da historia da universidade e segundo máximo anotador. Abandonou a NCAA como máximo taponador de todos os tempos con 492, a pesar de xogar tres tempadas (Wojciech Myrda bateu a súa marca en 2002).

### NBA

Foi seleccionado no Draft da NBA de 1997 na oitava posición por Golden State Warriors. Ao longo da súa carreira ha promediado 4.5 puntos e 1.9 tapóns por partido, finalizando entre o dez máximos taponadores por partido da tempada en tres ocasiones. En xullo de 2004, os Warriors renovaron a Foyle por seis anos a razón de 42 millóns de dólares. O contrato foi criticado polos afeccionados, considerando que era demasiado excesivo para un xogador que participaba ao redor de 20 minutos por partido, e que ofensivamente era moi limitado. Nas dúas últimas tempadas, Foyle perdeu o rol de titular a favor de tres xogadores diferentes, entre eles o mozo Andris Biedrins. Na campaña 2005-06, fixo 4,5 puntos, 5,5 rebotes e 1,6 tapóns en 23,7 minutos por noite, mentres cobraba 7 312 500 $. En agosto de 2007 ficha por Orlando Magic como axente libre. O 19 de febreiro de 2009 foi traspasado a Memphis Grizzlies, aínda que non tardaría en regresar a Florida, onde actualmente forma parte do cadro, mais está inactivo.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en nba.com
* Estatísticas de Adonal Foyle Arquivado 08 de maio de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2567482
* Basketball-Reference: foylead01
* NBA: 1502

 |
Ángulo de repouso.
Na enxeñaría, o **ángulo de rozamento interno** é unha propiedade dos materiais granulares.

O ángulo de rozamento ten o fundamento físico no ángulo de repouso, ou máximo ángulo posible que forma a pendente dun montón de material granular. Nun material granuloso o ángulo de repouso está determinado pola fricción, a cohesión e a forma das partículas, pero nos materiais sen cohesión, e onde as partículas son moi pequenas en relación ao tamaño do conxunto, o ángulo de repouso coincide co ángulo de rozamento interno.

É especialmente importante na mecánica de solos para determinar tanto a capacidade portante como a resistencia ao escorregamento dun terreo areoso.

Medición
--------

Existen numerosos procedementos para determinar o ángulo de rozamento interno, cada un produce resultados lixeiramente diferentes. Os resultados son altamente dependentes da metodoloxía exacta do experimentador e, como resultado, os datos de diferentes laboratorios poden non ser comparables. Ademais, no rango de {\displaystyle \scriptstyle 30^{\circ }<\varphi <38^{\circ }}, a capacidade portante dun terreo depende exponencialmente da tanxente de dito ángulo:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle p\_{ter}\varpropto e^{\pi \tan \varphi }}
> 
> 
> 

Polo que pequenos erros na determinación do ángulo conducen a estimacións moi diferentes da capacidade portante. Alternativamente en moitos casos faise unha medición mediante un instrumento chamado célula de cortante, cuxa medida estaría directamente relacionada coa capacidade portante.

Aplicacións
-----------

O ángulo de rozamento interno intervén no deseño de equipos para o procesado de partículas sólidas, como por exemplo, un silo de almacenaxe ou unha cinta transportadora para materiais granulosos. E igualmente en xeotecnia e xeoloxía o ángulo de rozamento interno é importante para determinar a estabilidade de noiros, a resistencia dunha cimentación ou para o cálculo do pulo de terras.

### Larvas de formiga león

Trampa dunha formiga león.A larva da formiga león atrapa formigas e outros pequenos insectos escavando un orificio cónico en area solta, tal que a pendente deste está moi próximo ao ángulo de repouso da area. Así, cando un bicho se achega polo burato, o seu peso causa que a area escorregue, levándoo para abaixo, onde está a formiga león á espera.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q532078
* EBID: ID
* MAG: 151995515

 |
**Vladimir Nazlymov** (en ruso: Владимир Назлымов), nado en Makhachkala o 1 de novembro de 1945, é un tirador e adestrador de esgrima ruso, gañador de seis medallas olímpicas coa Unión Soviética.

Traxectoria
-----------

Comezou a practicar esgrima desde moi novo, o seu primeiro adestrador foi Gaik Kazaryan. Debido ás súas cualidades deportivas mentres facía o servizo militar obrigatorio puxérono nun réxime especial que lle permitía practicar a esgrima no Club Central do Exército Soviético en Moscova, chegando a adquirir o grao de coronel do Exército Vermello. Aos 22 anos participou nos Xogos Olímpicos de 1968 celebrados en México, gañando a medalla de ouro na proba de sabre por equipos a máis de finalizar cuarto na proba individual. En 1970 gradouse no Instituto Pedagóxico do Daguestán, especializándose en educación física, na modalidade de esgrima. Nos Xogos Olímpicos de 1972 de Múnic fíxose coa medalla de prata na proba con equipos e a de bronce na individual. Nos Xogos Olímpicos de 1976 de Montreal volve de novo a facerse coa de ouro na proba por equipos e a de prata na individual. Finalmente nos Xogos Olímpicos de 1980 de Moscova revalidou o ouro na proba por equipos e finalizou oitavo na individual.

Ao longo da súa carreira gañou quince medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, dez delas de ouro (8 por equipos e 2 individuais). Na década de 1980 foi árbitro en competicións internacionais de esgrima. Foi primeiro adestrador do equipo militar soviético de esgrima e de 1986 a 1988 foi o primeiro adestrador do equipo da Unión Soviética. En 1991 trasladouse aos Estados Unidos, foi profesor de esgrima nun Instituto de Kansas City e fundou un club de esgrima na cidade (1992) e foi capitán da selección norteamericana de esgrima nos Campionatos do Mundo e na Universiada en 1995 e 1997 e adestrador de sabre equipo nacional entre 1994 e 1999. En 1999 aceptou adestrar o equipo de esgrima da Ohio State Buckeyes, pertencente á Universidade Estatal de Ohio

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* www.olympic.org - Vladimir Nazlymov
* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Vladimir Nazlymov

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q613266
* BRE: 2244957
* Sports Reference: vladimir-nazlymov-1

 |