Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pena.

**San Xoán de Pena** é unha parroquia do concello de Lugo, na provincia de Lugo. En 2007 tiña 243 habitantes (113 homes e 130 mulleres), 4 menos ca no ano anterior.

Patrimonio
----------

A actual igrexa parroquia data de 1872, sendo ampliada a mediados do século XX. Ten planta rectangular cunha soa nave, presbiterio máis reducido que a nave e sancristía no testeiro. De aparello de perpiaño recebo de branco e cuberta de lousa a dúas augas en nave e a catro en presbiterio. Espadana con dous ocos e dúas campás. No interior ten o retablo maior neogótico e outro lateral renacentista. Conserva varias pezas procedentes da vella igrexa, como un capitel de mármore tardorromano que fai de pía de auga bendita e outras pezas de mármore.

O templo primitivo aparece citado en documentación da catedral de Lugo, e situábase no lugar da Eirexe, sobre un gran desnivel. Nas inmediacións existe un pequeno abrigo que fai un saínte da pena, onde segundo a tradición apareceu unha imaxe de Xoán o Bautista. Do primeiro templo apenas se conservan restos pero debeu ser de bastante importancia, pois os elementos que se conservan son diferentes pezas de mármore azul do Incio, datadas cara aos séculos V-VIII, o que indica que foi unha igrexa importante polo enorme custo de traer pedras de mármore dende tan lonxe.

O xacemento foi escavado parcialmente na década de 1970 por un grupo dirixido polo mestre Ricardo López Pacho, do concurso de TVE *Misión Rescate*. Acháronse un capitel de pencas, unha base, unha imposta e tellas, todos eles desaparecidos. Porén, dúas foron identificadas case con toda seguridade como procedentes de San Xoán de Pena: un capitel tardorrománico de granito do Museo Diocesano de Lugo, que funcionou como base dunha cruz de madeira, e imposta marmórea tardorromana do Museo Provincial de Lugo. Na escavación achouse tamén unha ábsida de planta de ferradura escavada na pena aproximadamente dos séculos VIII-X.

Na parroquia tamén existen os restos dun poboado castrexo bastante arrasado polas labores agrícolas que aínda se realizan nel e no que apareceron varios muíños de man.

Na parroquia existiron ata o século XVIII dúas capelas, unha dedicada a Santa Helena e outra dedicada a San Antonio, probablemente en Nadela.

No lugar de Nadela, antes coñecido como Monte de San Antonio, o día 6 de xaneiro de 1809 as tropas francesas a cargo de Soult e Ney bateron os ingleses a mando de Sir Moore, retirándose estas o día 8 á Coruña.

Celébranse feiras no lugar de Nadela os días 15 e penúltimo día de cada mes. As festas patronais na honra a San Xoán Bautista e á Virxe do Carme teñen lugar a primeira fin de semana de xullo.

Galería de imaxes
-----------------

* Capitel-Pía de auga benditaCapitel-Pía de auga bendita

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de San Xoán de Pena

| Lugares da parroquia de San Xoán de Pena no concello de Lugo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| A Airexe | Albares | As Baradas | Castro | A Lavandeira | Nadela | A Pena | Seoane |

### Parroquias de Lugo

| * v
* c
* e
Galicia - Provincia de Lugo - Parroquias de Lugo |
| --- |
| Adai (Santa María Madanela) - Bacurín (San Miguel) - Bascuas (Santa María) - Bazar (San Remixio) - Benade (Santo Estevo) - Bocamaos (San Xillao) - Bóveda (Santa María) - O Burgo (San Vicente) - Calde (San Pedro) - Camoira (Santo Estevo) - Carballido (San Martiño) - Coeo (San Vicente) - Coeses (Santa María Madanela) - Cuíña (Santalla) - Esperante (Santalla) - Gondar (Santa María) - Labio (San Pedro) - Lamas (Santalla) - Lugo - Mazoi (Santalla) - Meilán (Santiago) - Monte de Meda (Santa María Madanela) - Muxa (Santa María) - Ombreiro (San Martiño) - Orbazai (San Miguel) - O Outeiro das Camoiras (San Salvador) - Pedreda (San Vicente) - Pías (San Vicente) - Piúgos (Santiago) - Poutomillos (San Martiño) - Prógalo (Santiago) - Recimil (San Lourenzo) - Ribas de Miño (San Mamede) - Romeán (San Pedro) - Rubiás (San Xillao) - Saa (Santiago) - San Mamede dos Anxos (San Mamede) - San Martiño de Piñeiro (San Martiño) - San Pedro de Mera (San Pedro) - San Román (Santa Cristina) - San Salvador de Muxa (San Salvador) - San Xoán de Pena (San Xoán) - San Xoán do Alto (San Xoán) - San Xoán do Campo (San Xoán) - Santa Comba (San Pedro) - Santa María de Alta (Santa María) - Santa Marta de Fixós (Santa Marta) - Santalla de Bóveda de Mera (Santalla) - Santo André de Castro (Santo André) - Soñar (San Pedro) - Teixeiro (Santa María) - Tirimol (San Xoán) - Torible (Santa Mariña) - O Veral (San Vicente) - Vilachá de Mera (San Xillao) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Lugo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12399831
* código INE: 27028370000

 |