**Matāʻutu** é a capital de Wallis e Futuna , unha colectividade no estranxeiro de Francia. Atópase situada na illa de Uvéa ('Uvea), no distrito de Hahake, da que tamén é a capital. A súa poboación (censo de 2003) é de 1.191 É un dos dous portos de Wallis e Futuna, o outro está en Leava na illa de Futuna. O Aeroporto de Hihifo, é o principal acceso á illa e a cidade, está a 5'6 km ao noroeste.

Os lugares máis emblemáticos da cidade son a Catedral de Matāʻutu, o palacio á beira de el e o pano de fondo do Monte Lulu Fakahega onde hai unha antiga capela.

Historia
--------

Na época medieval, invasores Tuʻi Tonga fixeron a guerra contra os insulares e tomaron o control. Nomearon o seu primeiro xefe e chamáronlle o Uveas que se converteu na dinastía gobernante das dúas illas, é a base de Matāʻutu ata hoxe en día. Fortificacións construídas polos tonganos nese momento descubríronse nas próximas Talierumu e Malama Tagata, durante as últimas escavacións arqueolóxicas da zona.

Os misioneiros católicos que chegaron á illa en 1837 aseguraron que toda a poboación das illas converterase ao cristianismo nun curto período de 5 anos. Durante este período construíron varias igrexas non só en Matāʻutu, senón tamén en Mu'a e nas illas Vaitupu.

Matāʻutu pasou de ser un pequeno pobo a unha cidade cando os franceses construíron a maior parte das principais instalacións de Wallis e Futuna aquí. Historicamente foi unha base de fornecemento, porcos, aves de curral, iñame, plátano e coco estaban dispoñibles para os barcos que chegaban. Durante a segunda guerra mundial, a corveta da Francia libre *Chevreuil* desembarcou un destacamento de infantes de mariña franceses en Matāʻutu. Tivo lugar unha pequena batalla capturaron aos partidarios da Francia de Vichy e tomaron o centro de comunicación de radio da illa. Francis Fox Parry do 1º Batallón da 11ª división de infantes de mariña tamén aterrou aquí. A poboación da cidade capital era 815 habitantes en 1998.

Xeografía
---------

Matāʻutu é o centro urbano máis grande da illa de Wallis, que se atopa entre Tahití e Nouméa. Uvea ou illa Wallis con Mata'utu como a súa capital ten unha superficie de 60 km² é pertence ao maior arquipélago de Wallis. Está rodeada de arrecifes de coral. Mata'utu é a sede administrativa e de capital económica das illas Wallis. Atópase na costa leste, ao longo da principal estrada da costa, a RT1. A estrada de norte a sur RT1 e a RT3, que ven desde o oeste, crúzanse no centro da localidade Matāʻutu é un dos dous portos de Wallis e Futuna, o outro é Leava. Hai varios pequenos illotes na lagoa en mar a fóra máis aló de Matāʻutu Bay (Baie de Mata'utu), incluíndo Luaniva, Fugalei, Nukuhione e Nukuhifala, os illotes son un bo lugar para ancorar os barcos xa que a ribeira de Matāʻutu Bay non é adecuada para este propósito. Mata Utu Bay atópase 5 km. ao nordeste de Mua Bay.

Clima
-----

| Datos climáticos para Matāʻutu, Wallis e Futuna |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Media máxima en °C | 30,3 | 30,4 | 30,3 | 30,3 | 29,7 | 29,4 | 28,9 | 29,1 | 29,3 | 29,5 | 29,9 | 30,3 | 29,78 |
| Media diaria en °C | 27,4 | 27,5 | 27,4 | 27,4 | 27,0 | 26,9 | 26,5 | 26,6 | 26,8 | 26,9 | 27,1 | 27,4 | 27,08 |
| Media mínima en °C | 24,4 | 24,5 | 24,5 | 24,4 | 24,3 | 24,4 | 24,0 | 24,1 | 24,2 | 24,2 | 24,3 | 24,4 | 24,31 |
| Precipitación media mm | 381,4 | 301,3 | 373,5 | 287,6 | 258,4 | 159,3 | 186,5 | 149,9 | 221,1 | 330,4 | 322,9 | 350,3 | 3 322,6 |
| Fonte: Weatherbase |

Paisaxe urbana
--------------

O centro de Matāʻutu está dominado pola Catedral de Mata'utu, un monumento nacional francés, que leva a insignia real de Wallis, unha cruz de Malta entre as súas torres. A catedral tamén se coñece como a "Catedral da nosa Señora da Boa Esperanza", con vistas á lagoa. Nas súas proximidades existen, varios restaurantes, o Au Bon Marche e o mercado de Oceanía, hoteis e a oficina de correos, e o sinxelo Palacio do Rei de Uvéa, que ten dous pisos de galerías adxacentes á igrexa.

Tamén hai unha plataforma coñecida localmente como *Fale Fono* no lado oposto do peirao que foi utilizado polo xefe das tribos locais para facer fronte á xente. O outeiro coñecido como o Monte Lulu Fakahega, que se eleva a unha altura de 145 m, forma o pano de fondo da aldea. Ten existe unha antiga capela na parte superior. A este lugar accédese por un camiño curto e estreito e a vista desde a cima do outeiro é particularmente pintoresca. 

Trono na Catedral de Matâ'Utu
A cidade conta cos estadios de rugby Stade Laione Rugby, Stade Lomipeau, Stade de Kafika nos suburbios occidentais e o Hospital Sia. < ref name = "Center1976" /> As rúas de Matāʻutu non teñen nome. Na cidade están dispoñibles instalacións telefónicas, servizos bancarios e outros servizos esenciais.

Economía
--------

A economía da illa depende do seu principal produto da copra, a iuca, o iñame, raíces de tarro e plátanos. A cabana gandeira consta de 25.000 porcos e 7.000 cabras. A unidade monetaria é o franco CFP. O saldo das importacións non é favorable ás illas xa que as importacións superan ás exportacións.

Servizos
--------

O Xulgado de Instrución de Wallis e Futuna atópase en Matāʻutu Radio Wallis et Futuna emite desde Matāʻutu A pouca distancia da cidade atópanse a comisaría e o centro comercial. Tamén hai unha sucursal do Indosuez Bank en Matāʻutu, e unha central térmica A tenda Uvéa vende casetes de música do cantante e compositor de Wallis Palisio Tuauli da banda Talamohe. A cidade carece dun centro de información turística.

Un servizo de transporte de carga conecta a Mata'utu en Wallis e Singawe en Futuna con Nuemea. O aeroporto de Mata'utu e illa Walli está a 6 km. Ao noroeste da localidade

Cultura
-------

Bailaríns de Wallis e Futuna realizando o 'Plantation'
O Día da Asunción celébrase en Matāʻutu o 15 de agosto. Preto de Matāʻutu atópanse dous sitios arqueolóxicos importantes, Talietumu e Tonga Toto. A identidade cultural dos insulares de Wallis como dos Wallineses, é unha rama da cultura polinesia. A "lingua Uvean, un derivado da lingua polinesia occidental é a lingua falada na cidade e na illa con estreita afinidade coa lingua de Tonga. Na illa de Wallis, os wallisianos utilizan o Uvean como lingua cotiá, mentres que o francés é a lingua da administración.

Notas
-----

1. ↑  "Census". Geohive.com. Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2005. Consultado o 28 de agosto de 2015.
2. 1 2 3  David Stanley (2004). *Moon Handbooks South Pacific*. David Stanley. pp. 567–. ISBN 978-1-56691-411-6. Consultado o 6 May 2013.
3. ↑  United States. Hydrographic Office (1916). *Publications* (Public domain ed.). Government Printing Office. pp. 395–. Consultado o 5 May 2013.
4. ↑  Rill, James C. (23 September 2008). *History of the 1st Battalion, 11th Marines*. Lulu.com. p. 41. ISBN 978-1-4357-5810-0.
5. 1 2  Ademuni Odeke; Dr. Ademuni-Odeke (1998). *Bareboat and Charter (Ship) Registration*. Martinus Nijhoff Publishers. pp. 517–. ISBN 978-90-411-0513-4. Consultado o 6 May 2013.
6. 1 2  *South Pacific 4*. Lonely Planet. 2009. pp. 616–. ISBN 978-1-74104-786-8. Consultado o 6 May 2013.
7. ↑  Google (5 May 2013). "Matāʻutu" (Mapa). *Google Maps*. Google. Consultado o 5 May 2013.
8. ↑  Page, Kogan (1 October 2003). *Asia and Pacific Review 2003/4: The Economic and Business Report*. Kogan Page Publishers. p. 271. ISBN 978-0-7494-4063-3.
9. ↑  Cornell, Jimmy (13 July 2010). *World Cruising Destinations: An Inspirational Guide to All Sailing Destinations*. A&C Black. p. 349. ISBN 978-1-4081-1401-8.
10. ↑  *Sailing directions for the Pacific Islands, volume III: the south-central groups*. United States Defense Mapping Agency, Hydrographic Center. 1976. p. 173.
11. ↑  United States. Hydrographic Office (1940). *Publications*. p. 358.
12. ↑
13. 1 2 3  *South Pacific* (4 ed.). Lonely Planet. 2009. pp. 616–. ISBN 978-1-74104-786-8.
14. ↑  Central Intelligence Agency (2010). *The World Factbook 2010: (Cia's 2009 Edition)*. Potomac Books, Inc. p. 689. ISBN 978-1-59797-541-4.
15. ↑  Taylor & Francis Group (2003). *The Europa World Year Book 2003*. Taylor & Francis Group. pp. 1723–. ISBN 9781857432275. Consultado o 5 May 2013.
16. ↑  Stanley, David (1999). *South Pacific handbook*. David Stanley. p. 525. ISBN 978-1-56691-172-6.
17. ↑  Olton, Tina (19 February 2007). *Always Another Horizon: A Journey Around the World*. iUniverse. p. 61. ISBN 978-0-595-86325-9.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Matāʻutu Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Map showing the location of Matâ'Utu
* Picture of the lagoon of Matâ'Utu( 2009-11-01)
* Picture of Matâ'Utu CathedralArquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.

| * v
* c
* e
Capitais de Oceanía |
| --- |
| Territorios dependentes en *cursiva* |
| Australasia | 
* **Camberra**, Australia
* **Flying Fish Cove**, *Illa de Nadal*1 3
* **Kingston**, *Illa Norfolk*1 2
* **Wellington**, Nova Zelandia2
* **West Island**, *Illas Cocos*1 3

 |  |
| Melanesia | 
* **Dili**, Timor Leste3
* **Honiara**, Illas Salomón
* **Nouméa**, *Nova Caledonia*4
* **Port Moresby**, Papúa Nova Guinea5
* **Port Vila**, Vanuatu
* **Suva**, Fidxi

 |
| Micronesia | 
* **Agaña**, *Guam*6
* **Majuro**, Illas Marshall12
* **Ngerulmud**, Palau12
* **Palikir**, Estados Federados de Micronesia12
* **Saipan**, *Illas Marianas do Norte*6
* **Tarawa Sur**, Kiribati
* **Yaren**, Nauru (de facto)

 |
| Polinesia | 
* **Adamstown**, *Illas Pitcairn*8
* **Alofi**, *Niue*9 ·**Apia**, Samoa
* **Avarua**, *Illas Cook*9
* **Fakaofo**, *Tokelau*9
* **Funafuti**, Tuvalu
* **Hanga Roa**, *Illa de Pascua*10
* **Honolulu**, *Hawai*11
* **Matāʻutu**, *Wallis e Futuna*4
* **Nukuʻalofa**, Tonga
* **Pago Pago**, *Samoa Americana*6
* **Papeete**, *Polinesia francesa*4

 |
| 
* 1 Territorio de Australia
* 2 Ás veces incluído na Polinesia
* 3 Ás veces incluído no Sueste Asiático
* 4 Colectividade de ultramar de Francia
* 5 Ás veces incluído en Australasia
* 6 Área insular dos Estados Unidos
* 7 Territorio Británico de Ultramar do Reino Unido
* 8 En libre asociación con Nova Zelandia
* 9 Territorio dependente de Nova Zelandia
* 10 Territorio de Chile
* 11 Estado dos Estados Unidos
* 12 En libre asociación con Estados Unidos

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31002
* BRE: 2191896
* GEC: 0516249
* GeoNames: 4034821
* NKC: ge996338

 |