**Wacław Franciszek Sierpiński**, nado en Varsovia o 14 de marzo de 1882 e finado na mesma cidade o 21 de outubro de 1969, foi un matemático polaco. Destacan as súas achegas á teoría de conxuntos, á teoría de números, á topoloxía e á teoría das funcións. Na teoría de conxuntos realizou importantes contribucións para o axioma de escolla e a hipótese do continuo. Estudou a teoría da curva que describe un camiño pechado que contén todos os seus puntos interiores dun cadrado. Publicou máis de 700 traballos e 50 libros.

Tres coñecidos fractais levan o seu nome, o triángulo de Sierpinski, a alfombra de Sierpinski e a curva de Sierpinski. Tamén os números de Sierpinski en teoría de números levan o seu nome.

Educación
---------

Sierpiński ingresou no Departamento de Matemáticas e Física da Universidade de Varsovia en 1899 e graduouse catro anos despois. En 1903, estando aínda na universidade, o departamento ofreceu un premio ao mellor ensaio dun alumno sobe a contribución de Georgi Voronói á teoría de números. A medalla de ouro foi concedida a Sierpiński pola que foi a súa primeira grande achega matemática. Ao non estar disposto a que o traballo se publicase en ruso, retívoo ata 1907, ano en que se publicou na revista matemática de Samuel Dickstein, *Prace Matematyczno-Fizyczne* ("Traballos de matemáticas e física").

Trala súa graduación en 1904, Sierpiński traballou de profesor de matemáticas e física nun colexio de Varsovia. Porén, cando o colexio pechou debido a unha folga, Sierpiński decidiu ir a Cracovia para doutorarse. Na Universidade Iaguelónica de Cracovia, asistiu a conferencias de Stanisław Zaremba sobre matemáticas. Tamén estudou astronomía e filosofía. Recibiu o seu doutoramento e foi designado para a Universidade de Lwow en 1908.

Contribucións á matemática
--------------------------

O cadrado de Sierpiński, un fractal.
En 1907 Sierpiński interesouse pola teoría de conxuntos cando se atopou cun teorema que dicía que se podían determinar os puntos cunha soa coordenada. Escribiu a Tadeusz Banachiewicz, que entón se atopaba en Göttingen, preguntándolle como era posible ese resultado. Recibiu unha resposta cunha única palabra: "Cantor". Sierpiński comezou a estudar teoría de conxuntos e, en 1909, deu a súa primeira conferencia dedicada por completo a esta área das matemáticas.

Sierpiński mantivo un extraordinario ritmo de produción de traballos e libros de investigación. Entre 1908 e 1914, cando impartía clases na Universidade de Lwow, publicou tres libros, así como numerosos traballos de investigación.

Cando comezou a primeira guerra mundial, Sierpiński e a súa familia se atopaba en Rusia. Co obxectivo de evitar a moi frecuente persecución de polacos en Rusia, Sierpiński estivo a traballar en Moscova con Nikolai Luzin ata que rematou a guerra. Xuntos, comezaron o estudo dos conxuntos analíticos. En 1916, Sierpiński deu o primeiro exemplo de número normal.

Ao acabar a guerra en 1918, Sierpiński regresou a Lwow. Non obstante, pouco despois da súa designación, a Universidade de Varsovia ofreceulle un posto, que aceptou, permanecendo en Varsovia o resto da súa vida.

Durante a Guerra Polaco-Soviética (1919-1921), Sierpiński contribuíu a descifrar códigos criptográficos rusos na axencia criptográfica polaca.

En 1920, Sierpiński, xunto con Zygmunt Janiszewski e o seu ex alumno Stefan Mazurkiewicz, fundaron unha influente revista matemática, *Fundamenta Mathematica*, especializada en traballos sobre teoría de conxuntos. Durante este período, Sierpiński traballou sobre todo en teoría de conxuntos, mais tamén en topoloxía de conxuntos de puntos e funcións dunha variable real. En teoría de conxuntos, fixo achegas ao axioma da escolla e á hipótese do continuo. Tamén traballou no que actualmente se coñece como a curva de Sierpiński. Así mesmo continuou a colaborar con Luzin na investigación de conxuntos analíticos e proxectivos. No seu estudo das funcións dunha variable real atópanse resultados sobre series funcionais, diferenciabilidade de función e a clasificación de Baire.

Sierpiński estivo moi implicado no desenvolvemento das matemáticas en Polonia. Foi elixido para a *Polska Akademia Umiejętności* en 1921 e ese mesmo ano foi nomeado decano da facultade da Universidade de Varsovia. En 1928 foi nomeado vicepresidente do consello de administración da Sociedade Científica de Varsovia, e ese mesmo ano foi elixido presidente do consello de administración da Sociedade Matemática de Polonia.

Publicacións
------------

Sierpiński foi autor de 724 traballos e 50 libros. Xubilouse como catedrático en 1960, mais continuou a traballar ata 1967 para impartir un seminario sobre a teoría de números na Academia Polaca das Ciencias. Tamén proseguiu o seu traballo editorial en *Acta Arithmetica*, *Rendiconti del Circolo Matematico di Palermo*, *Composito Matematica* e *Zentralblatt für Mathematik*.

Eponimia
--------

Ademais dos conceptos matemáticos que levan o seu nome tamén o cráter lunar Sierpinski leva este nome na súa memoria.

Notas
-----

1. ↑  "W. Sierpinski (1882 - 1969)". Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. Consultado o 17 de xullo de 2015.
2. 1 2 3 4 5  O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. "Wacław Sierpiński". *MacTutor History of Mathematics archive, Universidade de Saint Andrews* (en inglés). Consultado o 23-07-2021.
3. ↑  "Sierpinski. Gazetteer of Planetary Nomenclature". *Flagstaff: USGS Astrogeology Research Program* (en inglés).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Wacław Sierpiński Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Premios obtidos por Sierpiński Arquivado 19 de outubro de 2019 en Wayback Machine.
* Biografía matemática de Sierpiński *(en inglés)*
* BiografíaArquivado 25 de setembro de 2017 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q297206
* WorldCat
* VIAF: 29595075
* BIBSYS: 90825928
* BNE: XX1439148
* BNF: 12280524t
* BPN: 46325596
* BRE: 3659080
* CANTIC: a11634078
* CiNii: DA02217229
* DBLP: 8001
* DeutscheBio: 117725420
* EBID: ID
* FAST: 129107
* GEC: 0062630
* GND: 117725420
* ICCU: SBLV151933
* ISNI: 0000 0000 8108 3928
* LCCN: n84802094
* MGP: 12545
* MR: 161835
* NKC: xx0010842
* NLA: 35498745
* NNDB: 000030016
* NTA: 069382883
* OL: OL4281353A
* SELIBR: 238641
* SNAC: w6r51ggt
* SUDOC: 031626254
* Treccani: waclaw-franciszek-sierpinski
* zbMATH: sierpinski.waclaw

 |