recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Día Internacional do Bico** celébrase o 13 de abril de cada ano, unha data que xurdiu grazas ao bico máis longo da historia, que durou 58 horas e que fora protagonizado por unha parella tailandesa durante un certame. A parella, desta forma, rompía a súa propia marca de 46 horas consecutivas, logrado o 13 de abril do ano anterior. En moitas cidades, diversos tipos de concursos organízanse este día no que os participantes deben establecer rexistros de bicos.

Doutra banda, o 6 de xullo é o **Día Internacional do Bico Roubado**, que é unha celebración diferente.

A idea detrás do Día Internacional do Bico é lembrar ás persoas o simple pracer asociado co bico polo bico mesmo, a diferenza do bicarse como mera formalidade social ou como preludio das relacións sexuais ou doutras actividades[]. O bicarse pode ser unha experiencia gozosa e pracenteira por si mesma. É unha expresión da intimidade[].

Tamén funcionou como contrapeso a prohibicións que existen nalgunhas cidades e nalgúns países que impiden que as persoas se biquen ou mesmo se abracen. O Día Internacional do Bico non é aínda tan comercial como o Día de San Valentín (día do amor e a amizade).[]

Notas
-----

1. ↑  «Día Internacional del Beso: por qué se celebra Arquivado 15 de abril de 2016 en Wayback Machine.».
2. ↑  "Artículo sobre la historia del Día Internacional del Beso Robado". Arquivado dende o orixinal o 18 de abril de 2016. Consultado o 15 de abril de 2016.
3. ↑  Nueve datos curiosos por el Día Internacional del Beso Arquivado 12 de xullo de 2012 en Wayback Machine..
4. ↑  Flores, Marisol.
**Demócratas Independentes** (en inglés: *Independent Democrats*) ou **ID** foi un partido político surafricano de tendencia liberal que existiu entre 2003 e 2014. Foi fundado por Patricia de Lille, antes membro do Congreso Panafricano de Azania (APC). Os seus principais bastións electorais foron Cabo do Norte e Cabo Occidental. Na década de 2010, comezou a negociar con Alianza Democrática, principal partido da oposición surafricana, para fusionarse dentro do partido e fortalecelo de cara aos comicios de 2014. Finalmente, ese ano, a fusión completouse, e o partido deixou de existir.

Manifesto electoral de 2009
---------------------------

Antes das eleccións nacionais de 2009 , a ID lanzou un manifesto no que prometía que, se eran elixidos para gobernar, aumentarían a dotación de persoal do Servizo de Policía de Suráfrica a 200,000, recrutarían 5,000 traballadores sociais para operar en comunidades afectadas polo crime, farían que Suráfrica fose líder en enerxías renovables e financiarían unha subvención social mínima gravando bens de luxo, tabaco e alcohol.

Fusión con DA
-------------

En 2010, a líder de ID Patricia de Lille formalizou un acordo para fusionarse coa Alianza Democrática. Os dous partidos fusionaríanse por completo en 2014. Debido a isto, ID non disputou as eleccións locais de 2011 como unha entidade separada, senón que presentou os seus candidatos nas papeletas de DA. En febreiro de 2012, a líder parlamentaria da DA, Lindiwe Mazibuko, reorganizou o seu gabinete para propoñer un goberno de ID, mais, finalmente, antes dos comicios xerais de 2014, completouse totalmente a fusión coa Al.

Resultados electorais
---------------------

### Eleccións xerais

| Ano | Votos |  % | Asemblea | +/– | NCOP | +/– | Posición |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | 269.765 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  1,70 % |

 | 7 / 400 |  | 2 / 90 |  | Oposición |
| 2009 | 162.915 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  0,92 % |

 | 4 / 400 | Decrecente3 | 2 / 90 |  | Oposición |

### Eleccións municipais

| Ano | Votos |  % |
| --- | --- | --- |
| 2006 | 530.912 | 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  2,02 % |

 |

Notas
-----

1. ↑  "Floor Crossing at a Glance (pdf)". Idasa. 21 de xuño de 2004. Arquivado dende o orixinal o 28 de febreiro de 2007. Consultado o 12 de decembro de 2006.
2. ↑  , Andrew Harding, 15 August 2010, "South African opposition parties to merge"
3. ↑  Quoted in Hartley 2009.
4. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 01 de febreiro de 2012. Consultado o 12 de abril de 2021.
O **Día Mundial da Concienciación do Autismo** celébrase cada ano o 2 de abril, conforme á resolución da Asemblea Xeral da Organización das Nacións Unidas 62/139, aprobada o 18 de decembro de 2007, proposto polos representantes do Estado de Qatar, e apoiada por todos os estados membros.

Resolucións
-----------

A resolución tiña tres compoñentes principais:

* A creación de 2 de abril como Waad (siglas en inglés de *World Autismo Awareness Day*);
* Participación das organizacións da ONU, os estados membros, as ONGs e as organizacións privadas e públicas no Waad;
* Aumentar a conciencia do autismo en todos os niveis da sociedade.

O Secretario Xeral da ONU, Ban Ki-moon, eloxiou a iniciativa do Qatar e da familia real do país, un dos maiores incentivadores da proposta de creación do día, polos esforzos en chamar a atención sobre dito trastorno.

No evento de 2009, a ONU declarou que, segundo especialistas, a doenza atinxia cerca de 35 millóns de persoas en todo o mundo, afectando á súa comunicación e interacción.

Notas
-----

1. ↑  
	* Resolución da ONU 62/139 *(en inglés)*.
2. ↑  "Autismo afecta 35 milhões de pessoas". *ONU News* (en portugués). 2009-04-02. Arquivado dende o orixinal o 06/02/2020. Consultado o 2020-02-06.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Síndrome de Asperger

### Ligazóns externas

* "No Dia do Autismo, 2 de abril, ONU pede conscientização e inclusão", artigo de Paiva Junior en *Camaçarí Notícias*, 2 de abril de 2010 *(en portugués)*.
* www.worldautismawarenessday.org *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q736974
* WorldCat
* VIAF: 1392159234744603372580

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ascensión.
Ascensión de Xesús, obra de Giotto.
O **Día da Ascensión** é unha festa cristiá que se celebra corenta días despois do Domingo de Resurrección (durante o Tempo pascual) e que conmemora a ascensión de Xesucristo ao ceo en presenza dos seus discípulos tras anunciarlles que lles enviaría o Espírito Santo.

Doutrina cristiá
----------------

A doutrina cristiá sostén comunmente que Cristo ascendeu en forma física ao Ceo tras a súa Resurrección en presenza dos seus Apóstolos. Enténdese por "ascender ao ceo" unha unión física con Deus Pai e non unha transformación espiritual do individuo como é habitual nas experiencias místicas doutras relixións.

Este aspecto do misterio pascual relaciónase coa importancia dada pola teoloxía cristiá á corporeidade, que a Palabra de Deus asumiu na Encarnación, que é glorificada na Ascensión de Cristo á dereita de Deus Pai e que os mortos recobrarán, dalgún xeito, na Resurrección do fin dos tempos.

Nárrase este episodio en Marcos 16, 19; Lucas 24, 50-51 e Feitos dos Apóstolos 1, 9-11. A liturxia cristiá afirma a Ascensión no Credo de Nicea-Constantinopla e no Credo dos Apóstolos.

Data
----

| Día da Ascensión, 2010-2020 |
| --- |
| **Ano** | Catolicismo e Protestantismo | Ortodoxia |
| 2010 | 13 de maio |
| 2011 | 2 de xuño |
| 2012 | 17 de maio | 24 de maio |
| 2013 | 9 de maio | 13 de xuño |
| 2014 | 29 de maio |
| 2015 | 14 de maio | 21 de maio |
| 2016 | 5 de maio | 9 de xuño |
| 2017 | 25 de maio |
| 2018 | 10 de maio | 17 de maio |
| 2019 | 30 de maio | 6 de xuño |
| 2020 | 21 de maio | 28 de maio |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51638
* AAT: 300069640
* BNCF: 30520
* BNE: XX5892601
* EBID: ID
* GND: 4195678-3
* LCCN: sh85008531

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: San Miguel.
Departamento de San Miguel.
**San Miguel** é un departamento do Salvador. A súa capital ou cabeceira departamental é San Miguel.

Confina ao norte coa República de Honduras, ao leste cos departamentos de Morazán e La Unión, ao oeste cos departamentos de Cabañas e Usulután, e ao sur presenta unha pequena franxa costeira que se abre cara ao océano Pacífico.

Ten 2.077,1 km² e uns 480.000 habitantes. O seu crecemento demográfico anual é de 1,09 %.

San Miguel foi convertida en departamento o 12 de xuño de 1824.

Destaca entro dos seus confíns o volcán de San Miguel ou Chaparrastique, que forma parte da serra Tecapa-Chinameca que recorre o sector central deste departamento e a parte oriental do departamento de Usulután.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Departamento de San Miguel***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q930804
* GEC: 0058786
* GeoNames: 3583462
* OSM: 3625408
* TGN: 7005462

 |
***Dr. Mata*** é unha serie de televisión colombiana, dirixida por Sergio Cabrera, producida e emitida por RCN Televisión. Baseada na historia do famoso asasino Nepomuceno Matallana e ambientada na década de 1940, contén elementos de realidade e ficción. Estivo protagonizada antagónicamente por Enrique Carriazo, xunto ás actuacións de Yuri Vargas, Geraldine Zivic, Luis Fernando Hoyos e Nicolás Rincón.

Sinopse
-------

É o final da segunda guerra mundial. O mundo celebra os xuízos de Nuremberg e chora a morte de Manolete. Na Arxentina, Evita convértese en raíña dos Descamisados, e en Colombia Jorge Eliécer Gaitán demostra o seu poder de convocatoria na marcha dos fachos. Nese escenario, unha empregada do servizo peta na porta das casas señoriais e as portas dos xulgados en Bogotá, buscando xustiza. Sinala a Buenaventura Nepomuceno Matallana, poderoso e rico avogado, como o responsable da desaparición do seu patrón. Ninguén lle cre.

Merceditas Ramos, a empregada, pon as súas escasas probas en mans do xornalista máis famoso da época, Félix González Robledo, famoso polas súas crónicas policiacas. González Robledo une forzas cun avezado investigador, Benito Capote e xuntos comezan a examinar as actuacións do adiñeirado avogado Matallana. Axiña, Merceditas e os seus investigadores atopan probas de ducias de desaparecidos. Non están fronte a un asasino corrente senón fronte a un asasino en serie.

Por conta do trío de investigadores, o prestixioso Matallana vai ao cárcere co seu nome convertido nun alias: "Doctor Mata". O home xura vinganza contra Merceditas e o asasinato de Jorge Eliécer Gaitán bríndalle a oportunidade. O Bogotazo abre as portas de tódolos cárceres e Mata xa está entre as rúas incendiadas buscando a Mercedes.

Personaxes
----------

* Enrique Carriazo como Buenaventura Nepomuceno Matallana
* Yuri Vargas como Mercedes Ramos "Merceditas"
* Geraldine Zivic como Cecilia 'La Mona' Arias
* Luis Fernando Hoyos como Félix González Robledo
* Humberto Dorado como Xuíz Genaro Alvarado
* Margalida Castro como Bertha Montenegro de Matallana
* Nicolás Rincón como Benito Capote
* Sandra Hernández como Lucía Naranjo
* Jairo Camargo como Alfredo Ferro Villegas
* César Mora como Pablo Céspedes
* Alberto Valdiri como Alejandro Orozco
* Johnny Acero como Jorge Eliécer Gaitán
* Germán Escallón como Cipriano
* Jorge Herrera como Perucho
* Judy Henríquez como Angelines Ramirez

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Dr. Mata* na IMDb *(en inglés)*.

* Portal:Colombia
Os **Dr. Zaius** son un grupo de rock galego fundado en Vigo (Galiza) no ano 2006 formado por cinco compoñentes. Os membros principais da banda, Luís Fernández (voz principal e guitarra rítmica) e Guillermo García Casas (guitarra principal e coros) levaban anos traballando no ámbito musical. O primeiro deles actuando polo panorama musical, alternando entre Vigo e Ourense, e o segundo por Vigo, ata que decidiron tocar xuntos, a pesar diso non se consolidaron como tal ata anos recentes.

Anteriormente, tomaran parte no escenario galego como banda de versións, participando en diversos eventos polo que contan ademais cunha modesta experiencia de cara ao público e de cara á música. Así é como ámbolos dous compoñentes deciden dar nacemento a un grupo que dispón dunha notable formación xuntándose co resto dos membros: Jose Rial, David Borjas e Fran J. Rodríguez.

Destacan como influencias da banda clásicos da escena rockeira clásica como Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple ou os máximos expoñentes da psicodelia sesenteira The Doors. Así mesmo, contan con influencias de procedencia española como Héroes del Silencio ou os tamén recentes Skizoo.

No 2009 David G. Borjas e Jose Rial deixan a formación e incorpóranse Carlos Bóveda e Victor Gómez. Con estes integrantes é cando a banda autoedita o seu primeiro disco "En tierra de nadie" que se presentou oficialmente no Son Rías Baixas 2011, compartindo cartel con Albert Pla entre outros.

No 2013, pola marcha de Carlos e Victor, a banda adquire a súa composición actual, pasando a formar parte dela Bruno Fresco a guitarra rítmica e Abel Magallanes á batería.

Na actualidade[*cando?*] seguen traballando no que será o seu segundo disco mentres continúan as actuacións en vivo polo territorio galego.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Heredeiros da Crus
* Los Suaves

### Ligazóns externas

* Myspace da banda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387216
* Discogs: 8083
* MusicBrainz: ID

 |
O **Danubio Futbol Club,** abreviado comunmente **Danubio FC** é un club uruguaio de fútbol fundado en 1932 e con sede en Montevideo, a capital.

Historia
--------

Estadio María Mincheff de Lazarof
O equipo naceu en Maroñas, un dos barrios de Montevideo, que a comezos da década de 1930 era aínda unha zona rururbana. Foi fundado por varios estudantes da escola pública do barrio, o primeiro día do curso, o 1 de marzo de 1932, algúns deles fillos da inmigración búlgara que lle deron o nome do río europeo. A bandeira, cunha franxa negra, que lles permite unha singular identificación, foi unha adaptación da empregada polo River Plate arxentino, e é usada dende 1936. 

No transcurso do tempo Danubio consolidouse como un dos principais equipos da capital uruguaia, mantendo unha rivalidade co Defensor Sporting, co que mantén o chamado, "Clásico dos medianos". En marzo de 2021, logo de máis de 50 anos ininterrompidos na Primeira División do Uruguai, descendeu á segunda categoría.

Notas
-----

1. ↑  "Historia - Danubio Fútbol Club - Sitio Oficial". *www.danubio.org.uy*. Consultado o 2021-03-31.
2. ↑  Sport (2021-03-24). "Histórico del fútbol uruguayo finalmente desciende a la segunda división". *sport* (en castelán). Consultado o 2021-03-31.
3. ↑  Sport (2021-03-24). "Histórico del fútbol uruguayo finalmente desciende a la segunda división". *sport* (en castelán). Consultado o 2021-03-31.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial do Danubio FC *(en castelán)*
A **econofísica** é un novedoso campo de investigación científica que aplica teorías e métodos, originalmente desenvolvidos por físicos, para entender e resolver problemas na Economía e, especialmente, aqueles que involucran aspectos estocásticos e de Dinámica non lineal.

Exemplos de econofísica inclúen o uso da teoría da Percolación para explicar flutuacións nos mercados, o uso de modelos de infarto cardíaco, criticalidade autorganizada e dinámica de placas tectónicas para explicar as caídas nas bolsas de valores. A Econofísica preocúpase por explicar fenómenos de escalamiento e autosemellantes como as leis de potencias na distribución da riqueza. Outro problema da Econofísica é o estudo da existencia de caos determinista nos patróns de transaccións económicas e os seus horizontes de predición temporal.

A econofísica xurdiu como tal nos anos 1990, principalmente na contorna do prestixiado Instituto Santa Fe de Novo México, que se especializa no estudo dos Sistemas complexos. Un dos principais exponentes da Econofísica é Brian Arthur, quen cruñou o termo economía adaptativa para denominar sistemas económicos formados por un número grande de axentes que realizan transaccións de tipo económico. O mellor exemplo coñécese como o problema do bar "O Farol". Aparentemente, foi Eugene Stanley, profesor de física da Universidade de Boston, o primeiro en chamar así a esta disciplina.

É importante mencionar que a Econofísica contrapónse en métodos e filosofía á economía clásica, baséandose en fundamentos teóricos derivados da termodinámica do equilibrio en troques de estudos sociais directos.

Unha rama de estudo emparentada coa Econofísica é a Sociofísica que estuda fenómenos sociais desde a óptica dos Sistemas complexos e a Dinámica non lineal.

Bibliografía
------------

* Ricardo Mansilla. Introdución a la econofísica. Ed Equipo Sirus, Madrid España, 2003.
* Brian Arthur. The Economy as an Evolving Complex System II. Editado (con S. Durlauf e D. Lane), Addison-Wesley, 1997. (A introdución está dispoñible en liña aquí)
* Rosario Mantegna e Eugene Stanley. An Introduction to Econophysics Correlations and Complexity in Finance.Cambridge, England: Cambridge University Press, 2000.
* Sitabhra Sinha, Arnab Chatterjee, Anirban Chakraborti, Bikas K Chakrabarti, Econophysics: An Introduction, Wiley-VCH, 2010.
* Hagen Kleinert, *Path Integrals in Quantum Mechanics, Statistics, Polymer Physics, and Financial Markets*, 3th edition, World Scientific (Singapore, 2004)(Dispoñible en liña aquí)

Ligazóns externas
-----------------

* Brian Arthur no Instituto Santa Fe
* econophysics.org[*Ligazón morta*]
* Econophysics Forum Arquivado 16 de novembro de 2010 en Wayback Machine.
* moneyscience.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q295430
* BNCF: 68573
* MAG: 29912722
* NDL: 01146330
* NKC: ph839251

 |
Un dos países máis pobres do mundo, a economía legal da Guinea-Bissau depende principalmente da agropecuaria e da pesca, pero o narcotráfico é probablemente o tipo de comercio máis rendible. As plantacións de anacardo creceron considerablemente nos últimos anos. O país exporta peixe e froitos do mar así como pequenas cantidades de cacahuete, *palmito* (corazón de palmeira) e madeira.

O arroz é o principal cultivo e alimento básico. Con todo, os combates entre as tropas do goberno apoiadas polo Senegal, e unha xunta militar destruíron moito da infraestrutura e causaron gran prexuízo á economía en 1998. A guerra civil levou a unha redución do 28% do produto interno bruto aquel ano, cunha recuperación parcial no período 1999-2002. A produción agrícola caeu algo ao redor de 17% durante o conflito, así como a produción de castañas de anacardo caeron até 30%. Empeorando a situación, o ano 2000 o prezo da castaña caeu 50% no mercado internacional, aumentando a dificultade comezada coa devastación da guerra civil.

En decembro de 2003 o Banco Mundial, o FMI e a UNDP foron forzados a intervir para fornecer auxilio orzamentario de emerxencia nun total de US$ 107 millóns para o ano de 2004, o que representou máis do 80% do orzamento do país. A combinación de perspectivas económicas limitadas, un goberno central débil e dirixido por unha facción e unha posición xeográfica favorable fixeron este país da África Occidental unha escala do narcotráfico cara a Europa, utilizando especialmente varias illas deshabitadas do Arquipélago de Bixagós. Estímase que pasen polo país US$ 1 mil millóns en drogas por ano.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *The World Factbook* consultado o 14 de marzo 2011
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
3. ↑  Droga retorna à Guiné-Bissau Arquivado 18 de xuño de 2011 en Wayback Machine. opais.co.mz, 8 de xuño de 2010
|  |
| --- |
| Fundación | 1979 |
| Xénero | Información deportiva |
| País |  Cataluña |
| Cidade | Barcelona |
| Ámbito | Nacional |
| Lingua | Castelán |
| Periodicidade | Diaria |
| Prezo | 1€ |
|

O **Diario SPORT** é un xornal de prensa deportiva, de pago, e distribución matinal, editado en Barcelona.

Segundo os datos do estudo da Oficina de Xustificación da Difusión (OJD) de decembro de 2005, ten unha tirada media de 176.462 exemplares diarios, e unha difusión media de 114.682 exemplares diarios. Estes datos convérteno no primeiro diario deportivo máis vendido en Barcelona e o terceiro de España, por detrás do Diario Marca e do Diario As, editados en Madrid e por diante de Mundo Deportivo, tamén editado en Barcelona. O **Diario Sport** pertence ao Grupo Zeta, empresa editora de El Periódico de Cataluña e de revistas como Tiempo ou Interviú.

Ideoloxicamente autodefínese como o xornal dos afeccionados ao Futbol Club Barcelona. O seu slogan comercial en catalán é "Sempre amb el Barça" (en galego, *sempre co Barça*).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Canal de SPORT en Youtube
**Dolores García Giménez**, tamén coñecida como **Dolores García Dorgambide**, nada en Vilagarcía de Arousa en 1956, é unha política socialista que foi alcaldesa de Vilagarcía de Arousa.

Traxectoria
-----------

Filla de Benito García Dorgambide, é avogada e foi funcionaria da Xunta de Galicia, ocupando o cargo de xefa de servizo de Xestión Económica do Sergas.

Logo da dimisión de Enrique León Calviño, alcalde electo de Vilagarcía de Arousa, o 9 de xullo de 2007, a causa da incompatibilidade da súa elección, Dolores García foi elixida alcaldesa da cidade o 12 de xullo, a primeira da súa historia, co apoio dos concelleiros socialistas e nacionalistas. En setembro de 2010, logo de tres anos como alcaldesa, anunciou que non se presentaría á reelección por motivos persoais.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Enrique León** |  **Alcaldesa de Vilagarcía** 2007 - 2011 | Sucesor:**Tomás Fole** |

Notas
-----

1. ↑  La alcaldesa arousana, en la estela de Teresa Casal, da paso a la renovación Arquivado 22 de xuño de 2015 en Wayback Machine. *El Correo Gallego*, 24/9/2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vilagarcía de Arousa
**Edesio Yáñez Gómez**, nado en Xares (A Veiga) en 1946, é un empresario e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Logo de doce anos como concelleiro, nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía da Veiga e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2007 perdeu a alcaldía en favor do socialista Fernando Fernández Yáñez que contou co apoio dos independentes de AEIVE. En novembro de 2009 presentou unha moción de censura co apoio dos dous concelleiros de AEIVE e volveu ser elixido alcalde. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Vicente García Carrasco** |  **Alcalde da Veiga** 2003 - 2007 | Sucesor:**Fernando Fernández Yáñez** |
| Predecesor:**Fernando Fernández Yáñez** |  **Alcalde da Veiga** 2009 - 2015 | Sucesor:**Juan Anta Rodríguez** |

Notas
-----

1. ↑  O popular Edesio Yáñez toma a alcaldía na Veiga entre os berros dos veciños

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Veiga

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
* Noticia en ourensedixital.com
Os **dogrib**, **thlingchadinne** ou **Tli Cho** (**Tłįchǫ**) son unha tribo amerindia (falante da lingua dogrib pertencente ás linguas na-dené) cuxo nome significaba "*xente descendente do can*", xa que, segundo unha lenda súa, eran descendentes dun mítico home-can. Por esta razón os británicos chamáronos *dog*-*ribs*, "costelas de can".

Localización
------------

Vivían na tundra nas ribeiras dos lagos Gran Lago do Oso e Gran Lago do Escravo, nos Territorios do Noroeste, no Canadá.

Demografía
----------

En 1856 eran 927 individuos, e en 1906 aumentaron a 1.150.
En 1970 eran un 1.200 habitantes. En cambio, no 1990 eran 2.500. Segundo o censo canadense de 2001, había 3.548 indios dogrib nos Territorios do Noroeste, repartidos nas reservas Dog Rib (2.526 habitantes), Dechi Laot’i (156 habitantes), Gameti (313 habitantes) e Wha Ti (553 habitantes).

Costumes
--------

Cazaban caribús con lanzas e trampas, e tamén pescaban. Vivían en *tipis* cubertos de peles, e durante os duros invernos da rexión habitaban en casas de madeira cubertas de cortiza.
A súa organización social era moi independente. Dividíanse en numerosas bandas nilladas con territorio de caza propio, como a maioría dos seus veciños. A mulles desfrutaba dun status social mellor que noutras tribos da zona, pero os anciáns e os enfermos a miúdo eran abandonados ou ben castigados a morrer sós.

Curtían peles de caribú, animal do cal aproveitaban todo. Empregaban os ouriños para eliminar o exceso de graxa na pel, técnica copiada polos chipewyan. As mulleres vestían unha pel afumada de caribú cosida cos tendóns, e decorada con cintos de plumas. Tamén facían medias, con forma tubular. Pola súa parte, os homes levaban un abrigo con capucha, influídos polos cree e polos inuit.

Historia
--------

Tradicionalmente foron inimigos dos cree, dos chipewyan e dos yellowknife.
Foron visitados por Dobbs en 1744 e La Potherie en 1753.
Non comerciaron cos franceses por odia aos cree. En 1933, Elizabeth Mackenzie e Mary Siemens iniciaron a tradución do Evanxeo á súa lingua, influídos por Louis Ayah, predicador hare.
O membro máis destacado da tribo foi o escritor Richard van Camp.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo no Globe and Mail *(en inglés)*
* Os dogrib na The Canadian Encyclopedia Arquivado 22 de xuño de 2006 en Wayback Machine. *(en inglés)*

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Canadá

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1186527
* AAT: 300017478
* EBID: ID
* LCCN: sh85134919

 |
**Ferdulfo** (?-?) foi duque longobardo de Friúl ao principio do século VIII.

Traxectoria
-----------

Orixinario da Liguria, subiu ao trono do ducado despois da morte do rexente Adón. Segundo a tradición recollida por Paulo Diácono, quería demostrar a súa forza atraendo con ricos dons ao ducado aos eslavos para despois acabar con eles. Algúns bandidos eslavos, que penetraron no Friúl, entregáronse ao saqueo dos campos e dos rabaños ata que Argait, *rector* desa área , os puxo en fuga; Ferdulfo insultouno duramente. Días despois, o exército eslavo irrompe en masa no ducado e situouse na curota dun escarpado monte: o duque comezou ad ar voltas ao monte para atopar a posición máis propicia a fin de lanzar o ataque, pero Argait retouno, sostendo que había de alcanzar o inimigo antes que Ferdulfo. Este seguiu a Argait pola vía máis difícil; as súas tropas seguírono, permitindo aos eslavos vencelos con facilidade. Ambos morreron na batalla.

> 
> 
> Ibi omnis nobilitas periit Foroiulanorum; ibi Ferdulfus dux cecidit; ibi et ille qui eum provocaverat extinctus est. Tantique ibi viri fortes per contentionis malum et inprovidentiam debellati sunt, quanti possent per unam concordiam et salubre consilium multa milia sternere aemulorum.
> Paulo Diácono, *Historia Langobardorum*, VI, 24
> 

> 
> 
> Alí morreu toda a nobreza friulana; alí caeu o duque Ferdulfo; alí foi morto tamén aquel que o provocara. E tantos homes fortes foron vencidos pola maldición da discordia e pola imprevisión, cantos terían podido, cunha vontade concorde e un plano axeitado, abater moitos milleiros de inimigos.
> 
>

Fontes
------

* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán. 1992).

Notas
-----

1. ↑  Cargo ao que correspondía poderes non mellor definidos; é posíbel que se tratase do xefe dunha das faras situadas no Friúl baixo a autoridade do duque de Cividale.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2609433
* DBI: ID

 |
| Fento do cabeliño |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pteridophyta |
| Clase: | Polypodiopsida |
| Orde: | Cyatheales |
| Familia: | Culcitaceae |
| Xénero: | ***Culcita*** |
| Especie: | *Culcita macrocarpa* |

 |
| Nome binomial |
| '**Culcita macrocarpa'**C.Presl (1836) |

O **fento do cabeliño** (***Culcita macrocarpa*** C.Presl 1836), é unha especie de fento pertencente á familia Culcitaceae presente na rexión macaronésica e no sur de Europa incluíndo Galiza. En portugués chámase *feto-de-cabelinho* ou *feto-abrum*.

Esta especie está incluída na lista de especies vermellas en perigo crítico de extinción e protexida pola Directiva Hábitat..

Descrición
----------

Fento isospóreo perenne cun rizoma groso e rastreiro caracteristicamente cuberto de páleas piliformes de cor avermellada con función protectora. Estes rizomas poden chegar a medir máis dun metro de lonxitude e bifurcarse. Frondes que poden superar os 2 metros de longo con láminas bi a pentapinnadas con pinnas asaetadas de consistencia coriácea. O pecíolo adoita ter a mesma lonxitude cá lámina.
Posúe soros reniformes marxinais no extremo das nerviacións protexidos por un indusio formado por dúas valvas, unha formada por un verdadeiro indusio e a outra formada por unha prolongación da propia lámina. Esporanxios piriformes con maduración basípeta e anel oblicuo, esporas triletas.

Hábitat
-------

Este fento medra en zonas de elevada humidade tanto de solo como da atmosfera e escasas oscilacións térmicas. O substrato ideal para o seu desenvolvemento é aquel moi rico en humus e situado en sombra continuamente. O hábitat máis favorábel logo para o seu desenvolvemento son os bosques riparios achegados á beiramar; condicións moi comúns en Galiza.

Distribución
------------

Esta especie paleomediterránea é un supervivente dos bosque tropicais propios da Era Terciaria europea. Hoxe como endemismo Ibero-Macaronésico ten as súas poboacións extremadamente ameazadas, e reducidas a uns poucos puntos relictos na Península Ibérica: Cornixa Cantábrica e zona norte de Galiza, serras de Alxeciras e do Porto e tres poboacións nas illas dos Azores, Madeira e Tenerife na Macaronesia.

En Galiza atopámola na Serra da Groba e nas Fragas do Eume entre outros sitios.

Notas
-----

1. ↑  Nome común galego en MiniAtlas Xeobotánico de Galicia -
2. ↑  Na seguinte Web  Arquivado 29 de setembro de 2007 en Wayback Machine. pódense ver fotografías deste fento e o mapa de distribución nacional.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Fento do cabeliño*** |

### Outros artigos

* Catálogo galego de especies ameazadas

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 161742
* EPPO: CKTMA
* EUNIS: 150196
* GBIF: 8349980
* iNaturalist: 342154
* IPNI: 17312280-1
* ITIS: 897842
* IUCN: 162293
* NBN: NHMSYS0000494618
* NCBI: 361541
* POWO: ID
* Tela Botanica: 82934
* Tropicos: 26610962

 |
O **Fokker F.III** foi un avión monomotor de á alta producido nos anos 20 polo fabricante neerlandés Fokker. Podía levar ata cinco pasaxeiros e tamén foi construído baixo licenza en Alemaña como Fokker-Grulich F.III.

Deseño
------

O Fokker F.III desenvolveuse directamente a partir do F.II. Unha cabina máis ampla permitía que se sentasen cinco pasaxeiros no seu interior; no avión anterior, un pasaxeiro sentábase ao lado do piloto. O piloto agora sentábase ao lado do motor, que estaba desprazado lateralmente uns 100 mm; podía ser á esquerda ou á dereita dependendo do tipo de motor instalado. Aínda que esta disposición infrecuente facía que os pílotos "queimáranse dun lado e conxeláranse do outro", tiñan moito mellor visibilidade que no F.II. A visibilidade mellorouse aínda máis cun corte no bordo de ataque da á por riba da cabeza do piloto, permitindo que o seu asento se elevase. Elimináronse os soportes exteriores das ás do F.II, deixando unha á en saínte limpa. As fiestras trapezoidais dos F.II de Grulich foron as estándar no F.III.

Ao igual que o seu predecesor, o F.III foi inicialmente equipado co motor excedente de guerra, e doadamente dispoñible, BMW IIIa de 185 cabalos, pero, como no anterior modelo, KLM remotorizou os seus exemplares co Armstrong Siddeley Puma de 230 cabalos.
**Santa Eulalia de Dena** é unha parroquia do concello pontevedrés de Meaño. Ten 12 aldeas, nas que vivían 2.214 persoas (1.139 mulleres e 1.075 homes), segundo datos do padrón municipal de habitantes de 2016, o que representa un descenso respecto ós anos 2010, cando tiña 2.252 veciños, e 2005, cando eran 2.222.

Xeografía
---------

Limita ó norte coas parroquias de Castrelo (Cambados), Padrenda e Xil, ó oeste coas de Vilalonga (Sanxenxo) e a ría de Arousa, ó leste coas de Xil, Meaño e Lores, e ó sur coa de Nantes (Sanxenxo).

Situada na parte baixa do concello, a parroquia de Dena é a de maior extensión e a única en contacto co mar. Os seus principais accidentes costeiros son as praias de Fianteira, Seixiño e A Chanca, esta última onde desemboca o río co mesmo nome dando lugar á ría de Dena. O accidente xeográfico de maior altura é o Monte Penaguda, con 156 m de altitude.

O paso da estrada comarcal C-550 permitiu un importante desenvolvemento socioeconómico da parroquia, especialmente do núcleo urbano, que está situado no paso da estrada pola rúa de Galicia (metade sur do lugar de Coirón e lugar de Dena), pola rúa Ponte Dena e polo lugar da Chanca. Neste núcleo é onde se congregan algunhas das máis importantes empresas da zona, así como un cada vez máis crecente sector de servizos.

Festas
------

O 19 de marzo celébrase San Xosé, o día do pai, sendo a primeira das festas do ano na parroquia. Antigamente celebrábase San Antón en xuño.

En xullo celébrase a festa de San Cristovo, sendo esta a festa de asistencia mais multitudinaria, coa súa tradicional procesión de automóbiles. Logo desta ofrécese aos asistentes sardiñas, chourizos, pan de millo e viño.

O 11 de decembro celébrase a festividade de Santa Eulalia, patroa da parroquia, e o día 13 do mesmo mes Santa Lucía, avogosa da vista. Pola proximidade de dúas parroquias que celebran Santa Eulalia (Xil e Nantes), a festividade de Santa Lucía ten mais importancia que a da propia patroa.

Galería de imaxes
-----------------

* Muíño do Remanso.Muíño do Remanso.
* Dena no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.Dena no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Dena

| Lugares da parroquia de  Dena no concello de Meaño (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
|  A Eirexe |
 Abuín |
 Altamira |
 Ameiró |
 Coirón |
 Dadín |
 Morouzos |
 O Castro |
 Os Seixiños |
 Ponte Dena |
 Vilarreis |
 Viliquín |

### Parroquias de Meaño

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Meaño |  |
| --- | --- |
| Covas (Santa Cristina) | Dena (Santa Eulalia) | Lores (San Miguel) | Meaño (San Xoán) | Padrenda (San Martiño) | Simes (Santa María) | Xil (Santa Eulalia) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Meaño

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387003
* código INE: 36027020000

 |
**Duarte Lobo**, nome latinizado como **Eduardus Lupus**, nado contra o ano 1565 e finado o 24 de setembro de 1646, foi un compositor portugués da época do Renacemento tardío e Barroco inicial. Foi o máis famoso compositor portugués da súa época. En conxunto con Filipe de Magalhães, Manuel Cardoso, e o Rei D. João IV é considerado un dos músicos da "época dourada" da polifonía portuguesa.

Traxectoria
-----------

Sábese pouco da súa vida. Naceu en Alcáçovas ou en Lisboa, e sábese que foi alumno de Manuel Mendes en Évora. O seu primeiro traballo foi o de mestre de capela da catedral de Évora; en 1594 era mestre de capela en Lisboa. Ensinou música no Colégio do Claustro da Sé en Lisboa, onde permaneceu polo menos ata 1639. Máis tarde dirixiu na capital a capela do Seminario de São Bartolomeu. Asinaba as súas obras como *Eduardus Lupus*.

Aínda que cronoloxicamente a súa vida se sobrepoña á época do Barroco, escribiu, tal como Manuel Cardoso, música esencialmente ao estilo e técnica contrapontística da Renacemento, como a da polifonía de Palestrina, tal como se podería esperar por ter vivido nunha zona illada das innovacións musicais de Italia e Alemaña. Publicou seis libros de música sacra, incluíndo misas, responsorios, antífonas, magnificats e motetes.

A súa música é altamente atractiva, con forza expresiva, tirando partido das características rítmicas e harmónicas do texto latino, en conformidade coas disposicións do Concilio de Trento.

Encóntranse dispersos por diversas cidades (Coímbra, Évora, Vila Viçosa, Valladolid, Sevilla, Munic, Londres e Viena) os exemplares de practicamente todo o que da súa obra se editou en Antuerpen (*Plantin, 1602-1639*) e en Lisboa (*Craesbeck, 1607*).

Algunhas obras
--------------

* 1603 -*Officium Defunctorum.*
* 1605 -*Cantica Beatae Virginis* (16 *Magnificat* a catro voces).
* 1621 -*Liber Missarum I.*
* 1639 -*Liber Missarum II.*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q951647
* WorldCat
* VIAF: 87553403
* BNE: XX1771604
* BNF: 13896734h
* CERL: cnp00539403
* Discogs: 1802973
* Europeana: ID
* FAST: 150669
* GND: 118821024
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0000 8161 8566
* LCCN: n85098951
* MusicBrainz: ID
* NDL: 01040701
* NTA: 071070125
* PTBNP: 64209
* SUDOC: 13240950X
* WikiTree: Lobo-69

 |
**Elena Ceaușescu**, de solteira **Elena Petreșcu**, nada en Balotești o 7 de xaneiro de 1916 e finada en Târgovișche o 25 de decembro de 1989, foi viceprimeira Ministra de Romanía (1952 - 1989) e dona do presidente romanés Nicolae Ceaușescu.

Traxectoria
-----------

Nada nunha familia pobre nun poboación preto de Targoviște, trasladouse co seu irmán a Bucarest despois da finalización da escola primaria. En 1937 ingresou ao Partido Comunista (PCR), onde coñecería a Nicolae Ceaușescu en 1939, co que casaría en 1945.

Elena Ceaușescu rematou a carreira de química en 1967. Até a elección de Nicolae como Secretario Xeral do PCR, Elena tivo diversos postos de variable importancia, como secretaria do Ministerio de Asuntos Exteriores. Co ascenso do seu home, Elena comezou a tomar posicións importantes na estrutura estatal e a dirección do PCR. Dende 1979 Elena era a segunda persoa en importancia de Romanía, co título de Vice Primeira Ministra.

Trala Revolución romanesa de 1989, o 25 de decembro de 1989, Elena e mailo seu home foron condenados a morte por un tribunal creado *ex profeso* nun xuízo sumario sen ningunha garantía xurídica, validez legal nin posibilidade de defenderse das acusacións, baixo os seguintes cargos: xenocidio, dano á economía nacional, enriquecemento inxustificable e uso das Forzas Armadas en accións en contra de civís. Foron executados por fusilamento nun cuartel militar en Târgovișche. Estes sucesos foron transmitidos pola televisión romanesa días despois para acougar á poboación, xa que seguía habendo combates entre os partidarios e opositores a Ceaușescu.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Elena Ceaușescu Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q229162
* WorldCat
* VIAF: 91290409
* BIBSYS: 90247803
* BLBNB: 000154521
* BNF: 12167070q
* CiNii: DA02964355
* DeutscheBio: 119361582
* EBID: ID
* FAST: 89738
* FemBio: 5462
* GND: 119361582
* IMDb: nm0147475
* ISNI: 0000 0001 2321 2768
* LCCN: n82044545
* LibraryThing: ceausescuelena
* Munzinger: 00000015008
* NDL: 00435580
* NKC: mzk2004221896
* NLA: 35026760
* NLG: 65641
* NTA: 07500089X
* SELIBR: 182780
* SUDOC: 030210534
* TMDb: 556763
* WikiTree: Petrescu-1

 |
**Duarte Manuel Pinto Coelho de Almeida Bello**, nado en Maputo o 26 de xullo de 1921 e finado en Lisboa o 3 de xullo de 1994, foi un mariñeiro portugués que competiu nos Xogos Olímpicos de Londres 1948, Helsinqui 1952, Melbourne 1956, Roma 1960 e Toquio 1964. Gañou unha medalla de prata na clase Swallow en 1948, xunto co seu irmán Fernando Pinto Coelho Belo, e quedou en cuarto lugar en 1952 e 1956.

Traxectoria
-----------

Duarte naceu no Maputo colonial dun matrimonio conformado por Duarte Mendes de Almeida Bello e Maria do Pilar Pinto Coelho, o 26 de xullo de 1921. A través dun erro administrativo, o M que debería ser Mendes segundo o seu pai converteuse en Manuel. 

Aos 7 anos de idade, a súa familia regresou á metrópole, onde comezou a navegar o Sharpie.

En 1943, casou con María Antonia Carneiro Bustorff Silva, filla dun dos avogados máis destacados desa época en Portugal, así como cun mariñeiro. Foi enxeñeiro civil e traballou na liña ferroviaria nacional Comboios de Portugal.

### Carreira deportiva

Bello navegou barcos de quilla de clase Star, gañando medallas de prata no Campionato Mundial de 1953 e 1962, e un bronce en 1952. Foi coñecido como un innovador de equipos que inventou varios dispositivos, incluídos os "Balo bailers" automáticos en 1954, e a pista circular boom-vang c. 1962.

Notas
-----

1. ↑  "Duarte Manuel Bello". *Olympedia*. Consultado o 2 de xuño de 2020.
2. ↑  "Duarte Manuel Bello". Sports-reference.com. Arquivado dende o orixinal o 30 de xaneiro de 2012. Consultado o 20 de febreiro de 2011.
3. ↑  "Star Class | History". *starclass.org* (en inglés). Consultado o 20 de xullo de 2020.
4. ↑  "A Pictorial History of the Star Class" (PDF) (en inglés). International Star Class Yacht Racing Association. pp. 1–2.

* Portal:Portugal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5310438
* Sports Reference: duarte-manuel-bello-1

 |
**Dianogah** é unha banda estadounidense de indie rock procedente de Chicago, Illinois, formada no ano 1995 e que destaca polo uso de dous baixistas. Os seus membros son Kip McCabe, Jay Ryan (ex-Hubcap) e Jason Harvey. O primeiro álbum de Dianogah, *As Seen from Above*, foi gravado por Steve Albini, quen tamén se encargou de producir o seu segundo traballo, *Battle Champions*, editado en maio de 2000. Dianogah colleu o seu nome do compactador de lixo (o Dianoga) na película de 1977 *A guerra das galaxias*.

O grupo estivo entre a media ducia de artistas que contribuíron á banda sonora da película de 1998 *Reach the Rock*, dirixida por William Ryan cun guión escrito polo aclamado director John Hughes. O produtor John McEntire (de The Sea and Cake e Tortoise) estivo ao mando da gravación da banda sonora, e posteriormente traballaría no terceiro álbum da banda, *Millions of Brazilians*. Este disco, editado o 16 de abril de 2002, tamén conta con Rachel Grimes (de Rachel's) e John Upchurch (de The Coctails).

O 5 de xaneiro de 2000 a banda uniuse a M.O.T.O. para actuar como abreconcertos para o último concerto no Lounge Ax, un evento para o cal The Coctails se reuniran brevemente para actuar como cabezas de cartel.

Entre 2000 e 2007 a banda xirou por Europa tres veces (en 2000, 2002 e 2004), e tocou pola costa leste e no medio oeste dos Estados Unidos. En 2007 o grupo regresou ao estudio con produtor John McEntire para gravar o seu cuarto álbum, *Qhnnnl*.

En 2008 a banda publicou *Qhnnnl*, no que Stephanie Morris cantou nalgunhas cancións. Ela tocara os teclados e a guitarra ao vivo coa banda, e tamén o fixo na súa xira pola costa leste en 2008, nunha viaxe a Europa no outono dese mesmo ano, e noutra na primavera do 2009 para o festival All Tomorrow's Parties.

O 1 de xuño de 2009 Stephanie Morris morreu de súpeto. Nun comunicado na súa páxina web, a banda dixo que Morris convertérase nunha "parte integral do noso grupo, tanto musicalmente como socialmente. A morte de Stephanie colleunos por sorpresa e deixou un gran burato nas vidas de moitos, especialmente do seu marido Nathan e da súa familia". A banda mencionou na mesma nota que realizarían un concerto en xullo de 2009 no Pitchfork Music Fest na súa honra, pero a banda non informou de como se presentaba o futuro para eles. 

Dianogah actuou no PRF BBQ de 2014 en Chicago. A banda realizou dous concertos no ano 2017. ámbolos dous tamén en Chicago.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *As Seen from Above* | 1997 | Actionboy Records, Ohio Gold |
| *Battle Champions* | 2000 | Southern Records |
| *Millions of Brazilians* | 2002 | Southern Records |
| *Qhnnnl* | 2008 | Southern Records |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da banda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4037304
* Discogs: 72116
* Europeana: ID
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 34962

 |
Diapasón.
O **diapasón** é un aparello de música que da a altura (*frecuencia*) dunha nota-referencia (en xeral, o ***la***) convencional para afinar o instrumento.

Pequeno e fácil de usar, está constituído por dúas láminas paralelas que vibran e emiten un son á frecuencia de referencia. O son amplifícase se se pon a base do diapasón sobre unha cavidade resoante, como a caixa dunha guitarra ou nunha mesa.

Orixe
-----

A Conferencia Internacional de Londres de 1953 fixou a altura absoluta do *la*3 en 440Hz. Porén, un diapasón de referencia fora xa establecido en 1939 pola Federación internacional de asociacións nacionais de estandarización (unha precursora da Organización Internacional para a Estandarización ou **ISO**) con 440Hz para o *la*3 a unha temperatura de 20º. Precisamente, a *Royal Philharmonic Orchestra* de Londres utilizaba para afinar unha frecuencia de 439 Hz. O estándar foi rapidamente adoptado pola BBC.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *diapasón*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201898
* AAT: 300212182
* BNCF: 15875
* BNF: 121266829
* BRE: 2038859
* EBID: ID
* GND: 4315391-4
* JSTOR: tuning-forks
* LCCN: sh85138644
* MAG: 107677527
* NKC: ph297119

 |
**Dolores Lorenzo Salgado**, nada en Lugo o 10 de novembro de 1905, foi unha química galega. Foi a primeira docente na Facultade de Ciencias da Universidade de Santiago de Compostela, xa que foi nomeada como profesora auxiliar o 15 de setembro de 1930 para a materia de Química técnica a proposta do profesor Zurimendi.

Traxectoria
-----------

Filla de Manuel Lorenzo Gil e de Luísa Salgado, naturais de Ourense e veciños de Lugo, fixo o exame de ingreso na Escola Normal de Mestras de Lugo en 1921 onde cursou o bacharelato dende 1921 a 1925, examinándose de varias materias en Lugo e outras no Instituto de Santiago.

Estudou na Facultade de Ciencias de Santiago (sección Química) dende 1925 a 1930 cun expediente salientable. Simultaneou os estudos de Química e Farmacia. Realizou o exercicio de reválida para obter o grao de licenciada o 6 de maio de 1931, obtendo a cualificación de sobresaínte.

No ano 1939 solicitou traslado de expediente á Facultade de Farmacia de Madrid. Foi unha das cinco primeiras mulleres galegas que publicaron na revista *Anales de la Sociedad Española de Física y Química* nun momento no que o número de publicacións por parte de mulleres na revista procedía fundamentalmente da Universidade Central e so outras cinco mulleres publicaban dende as universidades periféricas.

Publicou en *Anales de la SEFQ*, xunto con Isidro Parga Pondal, en 1930, un traballo titulado *Sobre la presencia de la Magnetita y de la Ilmenita en las arenas de las playas gallegas*, enviado dende o Laboratorio de Química Analítica da Facultade de Ciencias de Santiago e co que ingresou no Seminario de Estudos Galegos.

A pesar de publicar en *Anales*, Dolores Lorenzo non chegou a ser socia da SEFQ.

O traballo citado anteriormente foi tamén publicado no *Boletín de la Universidad de Santiago de Compostela* e relacionado no *Chemical Abstract*[*Ligazón morta*]  baixo o título *Magnetite and ilmenite on The northwest coast of Spain*.

Notas
-----

1. 1 2  Pintos Barral, Xoana e Liste, Socorro. "Las primeras docentes de ciencias en la Universidad de Santiago." (PDF). Consultado o 30-12-2020.
2. ↑  Marco, Aurora. (2020). *Irmandiñas*. Santiago de Compostela, Galiza, U.E.: Edicións Laiovento. ISBN 978-84-8487-466-9. OCLC 1190653388.
3. ↑  Leonardo, 2010, páx. 16

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Leonardo Docanto, Francisco J.(2013): Isidro Parga Pondal, Doutor en Ciencias. Itinerario investigador. Recuperado de
* Pintos Barral, Xoana (2016): As mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960. Recuperado de
* Marco, Aurora (2020). *Irmandiñas*. Laiovento. pp. 216. ISBN 978-84-8487-466-9
* Pintos Barral, Xoana (2021). *Tiven a chave, a bicicleta e os catro libros*. Editorial Galaxia.

### Ligazóns externas

* *Sobre la presencia de la Magnetita y de la Ilmenita en las arenas de las playas gallegas*