recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **GY-80 Horizon** é unha avioneta francesa de catro prazas dos anos 60 deseñada por Yves Gardan e fabricado baixo licenza primeiro por Sud Aviation, e posteriormente pola súa filial SOCATA.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

O avión foi deseñado polo famoso deseñador francés Yves Gardan durante os anos 50. En 1960 Sud Aviation mercoulle a Gardan unha licenza para construír o avión. O prototipo voou por vez primeira o 21 de xullo de 1960 e o avión foi producido inicialmente por Sud Aviation en Nantes e Rochefort. Sud Aviation posteriormente mercou a compañía Morane-Saulnier en bancarrota, e en 1966, formou a filial SOCATA para continuar coa produción do Morane-Saulnier Rallye; porén, Sud Aviation transfería ao pouco tempo a produción dos seus avións de aviación xeral tamén a SOCATA. Sud-Aviation e a súa filial SOCATA fabricaron 267 unidades ata 1969, cando rematou a súa produción.

O deseño totalmente metálico tiña unha á baixa cantilever con catro flaps Flower operados mecanicamente e dous aleróns Frise. O tren de aterraxe en triciclo retraíase parcialmente cara a atrás (pouco máis da metade das rodas quedaban expostas). O primeiro prototipo usaba un motor de refrixeración por aire Avco Lycoming O-320 de 150 cabalos que impulsaba unha hélice metálica de paso fixo, usando os avións de produción ese motor ou unha versión do mesmo de 160 cabalos, e tiñan como opción usar unha héice de velocidade constante. En 1966 estivo dispoñible o Lycoming O-360 de 180 cabalos, e a opción de 150 retirouse en 1967.

A meirande parte dos Horizon foron comprados por pilotos franceses, pero algúns exemplares exportáronse a varios países como Alemaña, Suíza e o Reino Unido.

Unha variante mellorada foi desenvolvida orixinalmente como o **Super Horizon 200** e posteriormente entrou en produción como o ST 10 Diplomate.

Notas
-----

1. 1 2 3  Simpson 1991, p. 16
2. ↑  Simpson 1991, p. 215
3. ↑  Simpson 1991, pp. 16-17
4. ↑  Taylor 1969, p. 72
5. ↑  Taylor 1961, p. 53
6. ↑  Taylor 1965, p. 60
7. ↑  Taylor 1966, p. 59
8. ↑  Taylor 1967, p. 57

Bibliografía
------------

* Taylor, John W. R. ed. (1961). *Jane's All The World's Aircraft 1961-62*. London: Sampson Low, Marston & Company, Ltd.
* Taylor, John W. R. ed. (1965). *Jane's All The World's Aircraft 1965-66*. London: Sampson Low, Marston & Company, Ltd.
* Taylor, John W. R. ed. (1966). *Jane's All The World's Aircraft 1966-67*. London: Sampson Low, Marston & Company, Ltd.
* Taylor, John W. R. ed. (1967). *Jane's All The World's Aircraft 1967-68*. London: Sampson Low, Marston & Company, Ltd.
* Taylor, John W. R. ed. (1969). *Jane's All The World's Aircraft 1969-70*. London: Sampson Low, Marston & Company, Ltd. ISBN 0-354-000-519.
* Simpson, R.W. (1991). *Airlife's General Aviation*. Shrewsbury, England: Airlife Publishing. ISBN 1-85310-194-X.
O **río Mackenzie** é un río do Canadá, de 4.241 km de lonxitude, que, conxuntamente cos ríos que desembocan no Gran Lago do Escravo, os ríos Peace e Finlay, forman o segundo sistema fluvial máis longo de Norteamérica. A súa conca hidrográfica cobre 1.805.200 km² e na súa desembocadura deixa no mar 9.700 m³ de auga por segundo. Este río desemboca no Océano Glaciar Ártico.

Co seu curso é o segundo maior río da América do Norte, superado polo río Mississippi, e o 11º do mundo. É navegábel en apenas cinco meses do ano, sendo que a súa superficie conxela en outubro (coa aproximación do inverno, até maio, co inicio da primavera.

Recibiu o seu nome na honra ao explorador Alexander MacKenzie (1764-1820), que en 1789 explorou a zona en busca do Paso do Noroeste.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3411
* WorldCat
* VIAF: 234579038
* BRE: 2166246
* EBID: ID
* GEC: 0038977
* GeoNames: 5954699
* GND: 4036840-3
* LCCN: sh85079411
* NKC: ge1147780
* OSM: 2824475

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **Spirou Charleroi** é un club profesional de baloncesto belga con sede na cidade de Charleroi (Hainaut, Valonia). Actualmente xoga na BNXT League, a máxima categoría do baloncesto de Bélxica e os Países Baixos. Desde o ano 1996 é un dos equipos dominadores do baloncesto do seu país, chegando incluso a competir na Euroliga. Fundado en 1989, disputa os seus partidos como local no Spiroudome, pavillón con capacidade para 6 300 espectadores. O nome do equipo provén da revista de banda deseñada Spirou.

Historia
--------

O Spirou Charleroifoi creado en 1989 sobre os cimentos do club Monceau. Renombrado "Spirou Monceau" en 1988 e "Spirou Charleroi" coa chegada do club da primeira división en 1989, o club de Charleroi converteuse rapidamente nun club de éxito. De feito, a partir da tempada 1992-1993 baixo a dirección do adestrador Giovanni Bozzi, o Charleroi terminou terceiro na fase regular do campionato, chegando a xogar as final polo título clasificándose contra o Racing Mechelen, o mellor equipo belga dos anos 1980 e 1990, perdendo por 3-2. Desde aquelas o Spirou converteuse nun dos dominadores do baloncesto belga, gañando dez Ligas (1996–99, 2003, 2004, 2008, 2009, 2010, 2011), cinco Copas (1996, 1999, 2002, 2003, 2009) e tres Supercopas (2001, 2002, 2008). O 29 de xullo de 2014 Jacques Stas converteuse no adestrador do equipo substituíndo no posto a Giovanni Bozzi, o cal substituíu o propio Stas como presidente.

### Nomes

Ao longo dos anos, debido a motivos de patrocinio, o equipo foi coñecido como:

* **Spirou Monceau** (1989–1990)
* **Spirou Charleroi** (1990–2011)
* **Belgacom Spirou** (2011–2014)
* **Proximus Spirou** (2014–2018)

Palmarés
--------

**Liga de Bélxica**

* **Campión (10)**: 1996, 1997, 1998, 1999, 2003, 2004, 2008, 2009, 2010, 2011

**Copa de Bélxica**

* **Campión (5)**: 1996, 1999, 2002, 2003, 2009

**Supercopa de Bélxica**

* **Campión (7)**: 1996, 1997, 1998, 2001, 2002, 2008, 2010

Históricos
----------

### Xogadores

* Bélxica Ralph Biggs
* Bélxica Marcus Faison
* Bélxica D. J. Mbenga
* Bélxica Éric Struelens
* Bosnia e Hercegovina Damir Krupalija
* España Sergio Llorente
* Estados Unidos Scooter Barry
* Estados Unidos Mike Batiste
* Estados Unidos Corey L. Brewer
* Estados Unidos Shawn Daniels
* Estados Unidos Michael-Hakim Jordan
* Estados Unidos Demond Mallet
* Estados Unidos Andre Riddick
* Estados Unidos Kevin Salvadori
* Estados Unidos Wayne Turner
* Estados Unidos Matt Walsh
* Filipinas Marcus Douthit
* Francia Rodrigue Beaubois
* Francia Joseph Gomis
* Israel Amit Tamir
* Letonia Armands Šķēle
* Lituania Valdemaras Chomičius
* Montenegro Mladen Šekularac
* Porto Rico Daniel Santiago
* República Checa Pavel Pumprla
* Senegal Mouhamed Sene
* Serbia Milutin Aleksić
* Serbia Nikola Janković
* Serbia Vladimir Kuzmanović
* Serbia Predrag Savović
* Serbia Ivan Zoroski
* Xeorxia Tornike Shengelia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en francés)*
Mapa do Golfo de Morbihan.
O **golfo de Morbihan** (en bretón: *Mor Bihan Gwened*, que significa "pequeno mar") é un pequeno mar interior, situado ao sur do departamento de Morbihan, na Bretaña.

A lenda
-------

Conta a lenda que unhas fadas foron expulsadas do bosque de Brocéliande. Verteron tantas bágoas que así se creou o golfo de Morbihan. Lanzaron nel as súas coroas de flores e estas convertéronse nas illas do golfo.

Xeografía
---------

O golfo ten 20 km de longo e 15 km de ancho. Ábrese ao sur no océano Atlántico por unha estreita pasaxe entre as vilas de Locmariaquer e Port-Navalo, porto da vila de Arzon.

As illas
--------

No seu interior cóntanse 43 illas. A maioría son de superficie moi reducida e non están habitadas, e moitas son propiedades privadas. As illas maiores son Izenah (île aux Moines, illa dos monxes) e An Arzh (ïle d'Arz, illa do oso) e cada unha forma un concello.
Outra das illas, Gavrinis, alberga unha galería megalítica de 14 m de lonxitude, e as pedras están recubertas de gravados.
Outras illas albergan restos megalíticos, como Er-Lannic cun dobre cromlech formados por 40 menhires, parcialmente merguallados na marea alta.

Actividades
-----------

Tradicionalmente, a actividade económica dos habitantes tanto das illas como das ribeiras do golfo sempre estivo moi estreitamente ligada ao mar: a pesca, a colleita de moluscos, as salinas. Case todas as salinas foron transformadas no século XX en parques ostreícolas, aínda que algunhas están sendo recuperadas para a produción artesanal de sal.
Máis recentemente a maior actividade económica do golfo xira en torno ao turismo.

Natureza
--------

O golfo de Morbiban constitúe unha gran reserva ornitolóxica, con todo tipo de aves tanto de estancia permanentes como en escala migratoria ou en período de cría.
Desde 2008 é Reserva Nacional de Caza e de Fauna Silvestre.

Notas
-----

1. ↑  A maioría dos recontos só teñen en conta as illas que se ven cando a marea está alta.
2. ↑  "RNCFS". Arquivado dende o orixinal o 29 de abril de 2012. Consultado o 16 de maio de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Golfo de Morbihan Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Bretaña*** |

### Ligazóns externas

* Vistas aéreas do golfo de Morbihan
* Illa Gavrinis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1144680
* WorldCat
* VIAF: 81144814439820439226
* GeoNames: 2991878
* GND: 4331825-3
* LCCN: sh86006841
* TGN: 7623744

 |
A **illa Traill** (en dinamarqués, *Traill Ø*) é unha grande illa ribeirega localizada en augas do mar de Groenlandia, fronte á costa nororiental de Groenlandia. Ten unha superficie de 3.452 km², que a converten na cuarta illa maior de Groenlandia -logo da propia illa principal de Groenlandia, da illa Disko e da Terra de Milne-.

Xeografía
---------

Falla xigante na costa sur da illa Traill.
A illa Traill atópase na costa nordés de Groenlandia, da que a separa, todo ao longo da súa costa occidental, o fiorde do rei Oscar (*Kong Oscar*), de varios quilómetros de anchura. Un entrante de mar máis estreito, a canle de Veiga (*Veiga Sund*) sepáraa ao norte da illa da Sociedade Xeográfica. Só a zona sueste está aberta ao mar de Groenlandia (océano Ártico), sangrada por un gran fiorde, o fiorde Montnorris, que penetra uns trinta quilómetros no sur da illa.

Cunha lonxitude duns 120 km en dirección noroeste-sueste e unha anchura máxima duns 50 km, culmina nun punto sen nomear a 1.884 m..

A illa Traill é parte do Parque Nacional do nordés de Groenlandia (que comprende toda a parte nordeste de Groenlandia).

Poboación
---------

A illa de Traill está deshabitada.

Historia
--------

A illa leva o nome do zoólogo escocés Thomas Stewart Traill (1781-1862).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1582225
* GEC: 0445818
* GeoNames: 3419222
* OSM: 5681787

 |
Castelo de Cabrera
O **Parque Nacional Marítimo - Terrestre del Arquipélago de Cabrera** é un conxunto de illotes españois pertencente ao arquipélago balear que foi declarado Parque Nacional Marítimo Terrestre o 29 de abril de 1991 mediante a Lei 14/1991.

Ten un gran valor natural, xa que, debido ao seu illamento ao longo da historia, chegou ata os nosos días practicamente inalterado: a paisaxe litoral de Cabrera pódese considerar un dos mellor conservados das costas españolas, e un dos mellores de todo o Mediterráneo. Acubilla así mesmo importantes colonias de aves mariñas e especies endémicas. 

O parque é tamén é zona especial de conservación (ZEC) e, debido á súa riqueza biótica e á abundancia e variedade de aves, unha zona de especial protección para as aves (ZEPA), co cal está integrado na Rede Natura 2000. Ten tamén a categoría de Zona especialmente protexida de importancia para o Mediterráneo (ZEPIM) do protocolo de áreas mariñas protexidas do Convenio de Barcelona para a protección do mar Mediterráneo.

Notas
-----

1. ↑  MITECO, Goberno de España (eds.). "Parque Nacional Marítimo - Terrestre del Archipiélago de Cabrera". Consultado o 5/9/2019.
2. ↑  Natura 2000 - Unión Europea (ed.). "ES0000083 Arxipèlag de Cabrera". Consultado o 5 de setembro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque Nacional do Arquipélago de Cabrera*** |

### Outros artigos

* Arquipélago de Cabrera

### Ligazóns externas

* Web Oficial do Parque Nacional do Arquipélago de Cabrera Arquivado 13 de marzo de 2008 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Parques nacionais de España |
| --- |
| 
* Aigüestortes i Estany de Sant Maurici
* Arquipélago de Cabrera
* Cabañeros
* Caldera de Taburiente
* Doñana
* Garajonay
* Illas Atlánticas de Galicia
* Monfragüe
* Ordesa e Monte Perdido
* Picos de Europa
* Serra de Guadarrama
* Serra Nevada
* Tablas de Daimiel
* Teide
* Timanfaya

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1968721
* CDDA: 196045
* GND: 4741721-3
* OSM: 10036151
* WDPA: 196045

 |
O **Cerco de Acre**, tamén coñecido como a **Caída de Acre**, tivo lugar en 1291 e resultou na perda da cidade de Acre de mans dos cristiáns. Considérase unha das batallas máis importantes do período, e frecuentemente é mencionada polos historiadores como o evento que marcou o fin das Cruzadas. Cando Acre caeu, os cruzados perderon a súa última gran fortaleza no Reino Cristián de Xerusalén. Con todo, aínda mantiveron baixo o seu control unha fortaleza, ao norte, na cidade de Tartus (Siria), e realizaron varias incursións costeiras así como un intento de reconquista desde a pequena illa de Arwad, que posteriormente perderon tamén en 1302 no Cerco de Arwad. Para entón, os cruzados xa non posuían terras, cidades ou fortalezas en Terra Santa.

Notas
-----

1. 1 2  Grousset, 2002: 319
2. 1 2  Grousset, 2002: 320

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grousset, René (2002). *La epopeya de las cruzadas*. Madrid: Ediciones Palabra. ISBN 84-8239-572-6.

### Outros artigos

* Novena cruzada
* Reino de Xerusalén

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q325985
* LCCN: sh95001845
* NKC: ph349200

 |
**Unroch III de Friúl**, nado en 840 e finado en 874, foi marqués de Friúl desde 863 ata a súa morte.

Traxectoria
-----------

### Orixes familiares

Fillo máis vello de Eberardo de Friúl e da princesa Xisela, neto de Lois o Piadoso.

### Feitos sobresalientes

A distribución da propiedade do seu pai, feita pouco antes da súa morte, vaille supoñer, como primoxénito, obter todos os territorios da Lombardía e Xermania que estiveran en mans do seu pai. Malia todo, morreu novo aos poucos anos de herdar e o Marquesado pasou ao seu irmán Berengario.

### Nupcias e descendentes

Casou con Ava, filla de Liutfrido, conde de Alsacia e da Lombardía e irmán da Emperatriz Ermengarda. Tiveron tres fillos:

* Unroch IV de Friúl (859-924), conde de Friúl.
* Eberardo de Sulichgau.

Tivo unha filla da que non sabemos o nome. Esta converteuse en relixiosa, pero no ano 887 foi secuestrada por Liutwardo de Verceil e obrigada a casar cun seu parente.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Le Jan, Régine (1995). *Famille et pouvoir dans le monde franc (VIIe-Xe siècle)*. Paris: Publications de la Sorbonne.
* Perny, Guy (2004). *Adalric, duc d'Alsace, ascendants et descendants*. J. Do Bentzinger.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q743131
* WikiTree: Friuli-26

 |
Vista de satélite, na que se aprecia a súa característica forma de «bota», polo que é chamada en italiano *Lo stivale* («A bota»).
A **Península Itálica** é unha península do surcentro de Europa e é unha das tres grandes penínsulas do sur deste continente, xunto coa Balcánica e a Ibérica. O seu territorio esténdese uns 1000 km de noroeste a sueste. Está situada no centro do mar Mediterráneo, entre os mares da Liguria, Tirreno, Adriático e Xónico. Politicamente abrangue a maior parte de Italia, San Marino e a Cidade do Vaticano.

Características xerais
----------------------

A Península Itálica está unida ao tronco central do continente europeo pola cadea dos Alpes. Grazas á súa posición, constitúe unha ponte de paso entre Europa, Asia e África. A península Itálica está bañada polo mar da Liguria e polo mar Tirreno pola costa occidental, polo mar Xónico pola costa oriental e o Adriático pola costa sur.

No suroeste da península está Calabria e está separada da illa de Sicilia polo estreito de Messina. Entre Sicilia e África distan 140 km.

Na costa oriental, a península salentina (Puglia) dista da costa albanesa, no punto máis estreito do Canal de Otranto, 70 km.

División política e administrativa da Península Itálica
-------------------------------------------------------

A rexión física da Península Itálica, non corresponde exactamente coa extensión do Estado italiano, e non só os italianos ocupan este espazo. Dentro da Península Itálica está:

| País/Territorio | Superficie peninsular | Descrición | Capital | Idioma oficial |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Poboación | km2 | sq mi | Tanto por cen |
| Italia República italiana | 26 140 000 | 131 275 | 50 686 | 99.9531% | Ocupa a maioría da península | Roma | italiano |
| San Marino San Marino | 31 887 | 61,2 | 23,6 | 0.0466% | Un enclave ó nordeste da Italia peninsular | Cidade de San Marino | italiano |
| Cidade do Vaticano Cidade do Vaticano | 829 | 0,44 | 0,17 | 0.0003% | Un enclave de Roma (Italia) | Cidade do Vaticano | italiano, latín |

Referencias e notas
-------------------

1. ↑  A poboación só inclúe os habitantes da Italia peninsular e excluíndo a Italia norte, Sicilia e Sardeña
2. ↑  A superficie só a da Italia peninsular e excluíndo a Italia norte, Sicilia e Sardeña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q145694
* BRE: 1824264
* EBID: ID
* GEC: 0034124
* NKC: ge128672
* OSM: 4056532
* Pleiades: 1052

 |
**Superoito** é unha banda galega de rock. Formouse a finais do ano 2013 en Ordes, e segue dende aquela unha identidade con influencias do punk e do rock así como unha evolución constante cara a un son cada vez máis duro e contundente.

O grupo editou tres discos e dous sinxelos, deu máis de cen concertos entre salas e festivais de Galicia e tres datas a nivel estatal coincidindo coa celebración do seu terceiro aniversario (Bilbao, León, Madrid).

Historia
--------

O seu primeiro disco, *Non sabes bailar*, gravado nos estudios Rapapoulo, presentouse o 14 de xuño de 2013 nun concerto privado na Pontecarreira. Na segunda metade do ano levaron a cabo a xira de presentación do disco, con máis de cen concertos.

O 15 de decembro de 2013 organizaron o I Festival Solidario de Nadal, en colaboración co Hospital de Santiago de Compostela, co obxectivo de recadar xoguetes e cartos para as familias obrigadas a pasar as datas de Nadal dentro dos complexos hospitalarios.

En xaneiro do 2014 publicaron o segundo disco, *Todo me dá voltas*, composto por 13 cancións e gravado nos estudios Rapapoulo de Merelle por Mou de Dios ke te crew. No 2014 presentaron o disco en concertos, da man da discográfica Madrindie Producciones (Madrid) e Busaco Contratacions (Cangas).

No ano 2014 gañaron o premio Cantalingua, organizado por Correlingua (A Mesa pola Normalización Lingüística, CIG-Ensino e Asociación Socio-Pedagóxica Galega).

Vinculados moi fortemente coa defensa da lingua galega, as súas cancións tratan sobre temas da vida cotiá tratados con certo apego cómico como Galicia, a dignificación da labor mariñeira, a liberdade sexual e ideolóxica, a loita contra a construción da mina de Corcoesto ou a volta da selección galega de fútbol.

A principios do ano 2015 eco do seu éxito é compartir escenario coa banda vasca Berri Txarrak onde comezan a súa terceira xira coa que alcanzan os 150 concertos en tan só dous anos de traxectoria.

En 2016 estrearon o seu segundo disco, cuxos beneficios ían doarse ás protectoras de animais compostelás O Refuxio de Bando e Asociación Abeiro.

Discografía
-----------

* *Non sabes bailar* (febreiro 2014, sinxelo; Rapapoulo Estudios)
* *No Saps Ballar* (maio 2015, Discos Modernos Records)
* *Ez dakizu dantza egiten* (maio 2015, Discos Modernos Records)
* *Todo me dá voltas* (marzo 2014; Rapapoulo Estudios)
* *Portarnos mal* (abril 2015; Estudio Mágico)
* *En directo* (xaneiro 2016, Iraila Records)
* *A mala vida* (2022; Cimática Studio)

Xiras
-----

* Non sabes bailar (2013, 11 concertos)
* Todo me dá voltas (2014, 49 concertos)
* Portarnos mal (2015, 32 concertos)
* En directo (2016, 21 concertos)
* A mala vida (2022, en xira)

Notas
-----

1. ↑  "Concerto en Ordes servirá para repartir xoguetes en Nadal", artigo en *La Voz de Galicia*, 12 de decembro de 2013.
2. ↑  Superoito, Monoulious, Dope e Quempallou, ganadores do cantalingua 2014.
Alfabeto Molodtsov
**Vasilii Alexandrovich Моlodtosv**  (tamén coñecido polo pseudónimo literario **Sandrö Vaśö** ), nado en Tentyukov o 13 de xaneiro de 1886 e finado en Syktyvkar o 31 de agosto de 1940, foi un escritor en komi, creador do primeiro alfabeto komi.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha pequena aldea na contorna de Syktyvkar, na gobernación de Vologda durante o Imperio Ruso. En 1907 graduouse no instituto pedagóxico de Тоtma. No curso 1907—1908 traballou como mestre en Parč e no curso seguinte foi a Petersburgo para realizar cursos de educación xeral. No curso 1910—1911 ensinou na aldea de Mikheyevo no distrito de Totma. Entre 1911 e 1914 completou a súa educación no Instituto Pedagóxico de Petersburgo. Ao rematar realizou a instrución militar e durante o período que ensinou en Noshul' (1914-1917) empezou elaborar un alfabeto para o komi, completándoo ao longo de 1918 ensinándoo no Instituto Pedagóxico dos Komis. Ese alfabeto foi oficial para o komi siriano entre  1918 e 1932 e de novo no período 1936—1938 e para o komi permiano entre 1921 e 1932. O primeiro libro que se publicou con este alfabeto foi un libro de texto para as escolas ensinando este novo alfabeto que xa circulara amplamente polas escolas komis de forma manuscrita dende o ano anterior. A partir de 1919 viviu fóra do territorio dos komis, traballando en varios institutos pedagóxicos soviéticos, aínda que regresou periodicamente. En 1921 publicou unha gramática e ao longo da década desenvolveu un sistema de normas ortográficas. O seu traballo xogou un papel destacado no desenvolvemento da lingua literaria komi, e mesmo o alfabeto latino que substituíu ao seu durante un tempo non era máis ca unha transliteración do que el creara.

En 1938 as autoridades soviéticas detivérono acusado de  "nacionalismo burgués" morrendo nun campo de prisineiros en 1940.

Obras
-----

* *Лыԃԃыԍны велӧԁчан* (*Lyd’d’yśny velödčan*). — Сыктывԁін кар, 1920.
* *Комі грамаԏіка туј піԍкӧԁыԍ*. — 1921.
* *Некоторые принципы зырянского правописания*. — Усть-Сысольск, 1927.
* *К грамматической классификации слов зырянского языка*. — Усть-Сысольск, 1928.
* *Фонетика зырянского диалекта языка коми*. — Moscova, 1929.

Notas
-----

1. ↑  "Vasilli Molodtsov" Arquivado 19 de xullo de 2018 en Wayback Machine. Arquivo Nacional da República dos Komis
2. ↑  Г. В. Федюнева (1998) *Коми язык. Энциклопедия* Мoscova: Изд-во ДиК, pp. 210-212.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4300697
* WorldCat
* VIAF: 85144648428318811839
* LCCN: no2018119616

 |
**Puglia** (en fala barese e fala foggiano: *Púgghie*; en fala salentina: *Puia*; en franco-provenzal: *Poulye*; en latín: *Apulia*) é unha rexión da Italia meridional. Conta con 4.069.869 habitantes e ten a capital na cidade de Bari. Limita ao norte con Molise, ao oeste coa Campania e a Basilicata, ao sur co Mar Xónico e ao norte e leste co Mar Adriático. Comprende as provincias de Bari, Barletta-Andria-Trani, Brindisi, Lecce, Foggia e Tarento. Corresponderíase co *tacón* da analoxía popular entre a forma de *bota* e a forma xeográfica de Italia, quere dicir, está no extremo sueste da península itálica. Ten unha extensión de 19.358 km², e a capital é Bari.

Praza Cavour, Foggia

Xeografía
---------

Vista das Illas Tremiti
A Puglia é a rexión máis oriental de Italia. Punta Palascia (en Otranto, no Salento), dista preto de 80 km das costas de Albania e constitúe o punto máis oriental de Italia. O seu territorio é chairo no 53,3%, ten outeiros no 45,3% e montañoso só no 1,5%. Está bañada polo Mar Adriático e o Mar Xónico.

Puglia é unha rexión moi árida. Os principais ríos son o río Fortore, o río Candelaro, o río Cervaro e o río Ofanto. Os seus poucos ríos son torrenciais e no Tavoliere. No resto de lugares, a auga da choiva fíltrase polo leito de calcaria para formar cursos subterráneos de auga que afloran preto da costa. A auga subterránea é polo tanto abondo, e hai moitas covas.

O clima en Puglia é mediterráneo, agás en Tavoliere, onde reviste caracteres de continental. A paisaxe está cuberta de garrigas ou maquias debido a un clima bastante seco provocado polos cálidos ventos procedentes do norte de África e do Levante (*tramontana*), así como dos fríos e tamén desecantes ventos do nordeste (*bóreas*). O único lago potable, de onde sae o acueduto pugliese, é o Lago de Occhito situado no lindeiro con Molise (esta escaseza de auga fan habituais as crises hídricas).

División administrativa
-----------------------

A rexión da Puglia subdivídese nas seguintes provincias:

**Mapa das provincias da Puglia**| * Bari
* Barletta-Andria-Trani, instituída en 2004 e efectiva a partir de 2008
* Brindisi
* Foggia
* Lecce
* Tarento

---
 |
|  |

| * v
* c
* e
Rexións de Italia |
| --- |
| Bandeira de Italia | 
* Abruzos
* Basilicata
* Calabria
* Campania
* Emilia-Romaña
* Friúl-Venecia Xulia
* Lacio
* Liguria
* Lombardía
* Marcas
* Molise
* Piemonte
* Puglia
* Sardeña
* Sicilia
* Toscana
* Trentino-Tirol do Sur
* Umbría
* Val de Aosta
* Véneto

 | Escudo de Italia |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1447
* WorldCat
* VIAF: 305114973
* BLBNB: 000071795
* BNE: XX453801
* BNF: 12037604s
* EBID: ID
* EUFP: 999523503
* FAST: 1205151
* GEC: 0053362
* GeoNames: 3169778
* GND: 4002508-1
* GRID: grid.466996.2
* ISNI: 0000000417549737
* LCCN: n79054008
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge136683
* OSM: 40095
* Pleiades: 442469
* SUDOC: 028565924
* TGN: 7010380
* Treccani: puglia

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Alófono.
En fonética, chámanse **alófono** aqueles sons que ó seren conmutados (intercambiados o un polo outro) non provocan variacións no significado no ámbito do monema (ou da palabra), é dicir, non son pertinentes semanticamente.

Características
---------------

Un exemplo típico de alofonía en galego é o que existe entre as dúas realizacións do fonema /d/ na palabra "dado". Aínda que ámbolos dous se recoñecen normalmente como idénticos, e a ortografía identifícaos co mesmo carácter, presentan unha diferenza fonética considerable na fonación: a posición da punta da lingua no primeiro dos casos (o oclusivo sonoro escrito en AFI como [d]) atópase debaixo dos incisivos superiores, mentres que no segundo "d" (o fricativo [ð]) atópase detrás dos mesmos e xunto ao padal, co que permite a expulsión de aire polos costados da boca.

Este é un exemplo particular da alofonía das oclusivas sonoras ([b], [d] e [g]) coas fricativas ([β], [ð] y [ɣ]) en galego, en que as variacións no son -aínda que sexan tan grandes como as que existen entre outros fonos que si se opoñen fonoloxicamente- non alteran o significado da palabra en que están inseridas.

Outro exemplo: as vogais pódense nasalizar; é dicir, pronunciar expulsando o aire asemade pola boca e o nariz no canto de só pola boca; sen que por iso representen un fonema distinto. Noutros idiomas, pola contra, estas diferenzas si poden estar recoñecidas fonoloxicamente (como a que hai entre vogais orais e nasais no francés ou no guaraní).

Un último exemplo: En chinés mandarín, o [l] e o [r] (que corresponden aproximadamente aos sons de "po**l**o" e "po**r**o") son alófonos (non provocan variación no significado ó seren conmutados), mentres que o [r] se distingue de [ɹ] ("po**r**o" / "po**rr**o"), en certas posicións que en galega hai alofonía.
**Marjorie Trees Townsend** (nada Rhodes), nada en Washington o 12 de marzo de 1930 e finada o 4 de abril de 2015, foi unha enxeñeira eléctrica estadounidense e a primeira muller en dirixir o lanzamento dunha nave espacial para a NASA.

Traxectoria
-----------

Marjorie Rhodes empezou a estudar aos 15 anos e foi a primeira muller en obter un título de enxeñería na Universidade George Washington cando se graduou en 1951.

### Carreira

Ao principio da súa carreira, Townsend traballou no Instituto Nacional de Normas e Tecnoloxía e no Laboratorio de Investigación Naval. Incorporouse á NASA en 1959. Os seus primeiros traballos centráronse nos satélites meteorolóxicos TIROS-1 e Nimbus. Co tempo, foi a primeira muller en converterse en directora de proxectos de naves espaciais no Goddard Spaceflight Center, responsable de Uhuru, o primeiro satélite deseñado para a astronomía de raios X. 

Traballou con Bruno Rossi e o premio Nobel Riccardo Giacconi no programa de Pequenos Satélites Astronómicos, e foi a Kenya cando o programa espacial italiano lanzou o Uhuru desde a plataforma de San Marco.

Marjorie Townsend retirouse da NASA en 1980, recibindo a Medalla ao Servizo Excepcional e a Medalla ao Liderado Destacado polo seu traballo. Despois, foi directora de enxeñería de sistemas espaciais de BDM International e vicepresidenta de Space America. Retirouse do seu traballo no sector privado en 1996.

Townsend foi coinventora dun sistema de telemetría dixital, patentado en 1968, que formaba parte do satélite meteorolóxico do programa Nimbus.

Premios e recoñecementos
------------------------

Marjorie Townsend foi presidenta da Academia de Ciencias de Washington. Foi membro do Instituto de Enxeñeiros Eléctricos e Electrónicos e presidiu a sección local do Instituto Americano de Aeronáutica e Astronáutica. En 1972 foi nomeada Caballero da Orde da República Italiana polo seu traballo en Uhuru. En 1976 foi nomeada alumna distinguida da Universidade George Washington. En 2006 ingresou no Salón da Fama da Enxeñería.

Notas
-----

1. ↑  "Obituary". *The Boston Globe*. 2015-05-09.
2. ↑  *Mothers and Daughters of Invention: Notes for a Revised History of Technology*. 1995. p. 329. ISBN 9780813521978.
3. ↑  Remo Ruffini; Luigi Stella (2000). *Exploring the Universe: A Festschrift in Honor of Riccardo Giacconi*. p. 20. ISBN 9789810244231.  Faltan o `|apelido2=` en Authors list (Axuda)
4. ↑  "Marjorie Rhodes Townsend". 1968-04-23.
5. ↑  *American Women of Science Since 1900, Volumen 1*. 2011. p. 925. ISBN 9781598841589.
6. ↑  "The GW Engineering Hall of Fame 2006 Inductees". 2005-11-30. Arquivado dende o orixinal o 15 de abril de 2021. Consultado o 14 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mulleres na NASA

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América
Coordenadas: 41°53′07″N 8°08′31″O﻿ / ﻿41.885277777778, -8.1419444444444

O **cemiterio de San Salvador de Manín** comezouse a construír na segunda metade de 1980, no lugar da Travesa, entre Ludeiros e Compostela, onde tamén sería trasladada a igrexa de San Salvador de Manín.

Historia
--------

O cemiterio e a igrexa parroquial forman parte dun conxunto para as aldeas de Manín, Ludeiros, Compostela, Aceredo e O Vao. Na súa primeira localización estivo en Manín, onde foi erixida a igrexa parroquial, de advocación a Santa Eufemia. Ese lugar era escollidos polos cristiáns da antiga Gallaecia e viñan enterrar desde Braga (Portugal) á Chan de Campelo.[]

O segundo cemiterio parroquial estivo en Aceredo cun adro en volta da igrexa, a onde foi trasladada a igrexa en 1764. Contaba con sepulturas de pedra e enterramentos na terra para os que non tiñan sepultura. Tamén tivo algún nichos este cemiterio, incluso un conxunto de catro labrado en pedra e de grandes proporcións que destacaba á man esquerda na entrada pola parte do lugar de Aceredo, eses nichos pertenceron á familia dos Pretas, e foi trasladado, como consecuencia da construción do encoro de Lindoso, ao cemiterio de A Illa (Entrimo), ao ser mercado por unha familia desa aldea próxima; ademais nos últimos anos, na década dos oitenta, contou con varios conxuntos de nichos de ladrillo e cemento.

O cemiterio de Aceredo foi trasladado á súa nova localización, na Travesa, entre Compostela e Ludeiros. A finais dos anos oitenta remataron as obras do novo adro, prevendo o asolagamento do val do Limia e pola necesidade da veciñanza de contar cun lugar para os enterramentos e para o traslado dos seus familiares. Dende entón, o cemiterio parroquial está á beira da igrexa parroquial, nunha cota máis baixa.

Cruceiro na entrada do cemiterio.

Situación
---------

Está situado na lugar coñecido coma A Travesa, en Compostela. Ao norte linda co monte comunal e o que foi resío da Casa da Escusalla. Ao sur está a entrada e a aldea de Compostela. Ao este a estrada que o separa da igrexa parroquial. Ao oeste o camiño que vai de Compostela á Escusalla.

Construción
-----------

Foi construído na segunda metade de 1980. Está recollido por muros de perpiaño, cunha entrada con cancelas de ferro. Á dereita da entrada conta cunha pequena construción, tamén de pedra, para os usos propios do cemiterio. Á esquerda, e contra o muro hai levantados 15 conxuntos de catro nichos cada un. En fronte destes nichos, na outra parede hai outros tantos nichos, e facendo unha L, seis conxuntos máis de nichos. Na parede que dá para a igrexa (este), hai 50 conxuntos de nichos. Na parte baixa e media do cemiterio hai un total de 96 sepulturas, e na alta xardineiras con árbores e flores. Conta cunha parede, cara a parte norte, descuberta de nichos para unha posible ampliación.

Persoeiros inhumados
--------------------

Algúns persoeiros enterrados no camposanto:

* Jaime Paz Bernardo

Galería de imaxes
-----------------
Un capitel da igrexa de Urnes.
Detalle dunha das paredes.
A **Igrexa de madeira de Urnes**, declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, é unha stavkirke (Igrexa de madeira) das máis antigas das 28 preservadas en Noruega. Está situada no municipio de Lust no condado de Sogn og Fjordane.

A igrexa é propiedade da Sociedade para a preservación de monumentos históricos, en Noruega. Foi declarada Patrimonio da Humanidade en 1979.

Historia
--------

As análises realizadas a mostras de madeira retirada da base da construción indican que as árbores utilizadas na súa construción cortáronse entre 1129 e 1131. Pero sábese que antes do actual edificio houbo outras dúas igrexas no mesmo lugar, e certos elementos destas reutilizáronse, como fachada, algunhas pranchas exteriores e algunhas pezas decorativas esculpidas.

A igrexa marca a transición de métodos de construción dos viquingos coa súa típica ornamentación animal, o chamado "estilo Urnes" e a arquitectura cristiá.

O edificio
----------

A igrexa está formada por unha nave rectangular e coro máis estreito, ambos co grande espazo central elevado. No século XVII ampliouse o coro, pero esta modificación eliminouse posteriormente. No século XX, restaurouse a igrexa e as táboas decoradas das paredes cubríronse para evitar a súa deterioración.

Notas
-----

1. ↑  "Urnes Stave Church". UNESCO Culture Sector. Consultado o 8 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Igrexa de madeira de Urnes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Urnes stavkirke (Sitio oficial en noruegués da Sociedade para a Conservación dos Monumentos Históricos de Noruega)
* Urnes Stave Church (UNESCO) *(en inglés)*)
Retrato de Hulagu Khan
(1217-1265). Neto de Xenxis Kan. Irmán de Gran Khan Mongu e de Khublai Khan. Fundador do Ilkhanato de Persia. Destruíu o Imperio Abasida.

Era fillo de Tolui e de Sorghaghtani Beki, unha cristiá nestoriana, ao igual que a súa muller Dotuz Khatun e o seu xeneral máis próximo Kitbuqa. As influencias cristiás e persas contribuíron á súa animadversión contra os árabes. O seu irmán Mongu Khan encomendoulle o dominio de Oriente Medio.

Comezou co dominio sobre os lurs, un pobo do sur de Irán. Máis adiante acabou coa temible e mítica seita dos asasinos. O seu xeque Rukn al-Din Khurshash, entregoulle a ata entón inexpugnable fortaleza de Alamut sen resistencia, confiando en obter piedade. Foi en balde, porque foi executado con toda a súa familia e achegados.

Hulagu reuniu o exército mongol máis formidable da historia. Segundo as crónicas Mongu ordenou que un de cada dez guerreiros mongois de toda Asia se enrolaran no exército do seu irmán. En 1257, dirixiuse á capital do Califato Abasida: Bagdad, a cidade dun millón de habitantes. Esixiu a rendición ao califa que rexeitou a demanda. Hulagu dividiu as súas forzas ameazando os dous flancos da cidade. Cando o exército musulmán saíu ao seu encontro, ordenou rachar os diques asolagando as terras ás costas dos inimigos, que se viron atrapados e foron aniquilados. Entón o xeneral chinés Guo Kan organizou o cerco da cidade con avanzada maquinaria de asalto. Aos dez días Al Musta´sim tratou de negociar inutilmente, pois acabou rendéndose. A cidade foi arrasada baixo unha onda de destrución e morte; a súa valiosísima biblioteca desapareceu (díxose que o río baixaba negro da tinta dos libros arrastrados pola corrente). Uns 100.000 homes foron asasinados (hai quen eleva a cifra a 200.000). O califa sería tamén morto con todos os seus fillos agás un.

O califato desapareceu para sempre; e a cidade, completamente devastada, tardou máis de cen anos en recuperarse minimamente. Foi a acción destrutiva máis apocalíptica protagonizada polos mongois.

Seguidamente, tomou Damasco e Alepo. Estableceu a súa capital en Moragha. Toda Siria caeu aos seus pes, pero o avance cara Terra Santa foi detido pola morte de Mongu, que obrigou a unha retirada e o retorno a Mongolia para a elección do novo Gran Khan. Este sería Kublai Khan, aínda que, en realidade, a unidade mongol desaparecería para sempre. En medio desta crise, o avance cara Exipto foi rexeitado polos mamelucos na primeira derrota significativa sufrida por un exército mongol na batalla de Ain Jalut.

A división entre os mongois púxose de manifesto cando o irmán de Batu Khan, Berke, convertido ao islám, xurou vingarse da destrución de Bagdad. Hulagu foi severamente derrotado por el en 1263.

O novo estado por el fundado, o Ilkhanato, durou ata a súa disgregación en 1335. Sucedeuno o seu fillo Abaqa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177320
* WorldCat
* VIAF: 243240472
* BRE: 4672240
* CBDB: 0029245
* EBID: ID
* FAST: 1926085
* GEC: 0033196
* GND: 1146241801
* ISNI: 0000000369480180
* LCCN: no2012054977
* NTA: 188616284
* SUDOC: 185094481
* Treccani: hulagu

 |
**Canadian Radio Broadcasting Commission (CRBC)** foi a primeira cadea pública de radiodifusión do Canadá, a precursora da Canadian Broadcasting Corporation.

Orixe
-----

A CRBC creouna por lei en 1932 o goberno de R.B. Bennett seguindo as recomendacións dunha Comisión Real do Parlamento do Canadá que en 1929 recomendara o establecemento dun sistema público de radio e logo dunha campaña de presións da Canadian Radio League para que se cumprise. A cadea botou a andar o 26 de maio de 1932 e existiu ata o 2 de novembro de 1936 cando se reorganizou como empresa pública federal (*Crown corporation*) baixo o nome de Canadian Broadcasting Corporation. A programación diaria nacional comezou en maio de 1933, ao primeiro dunha hora ao día que se foi incrementando co tempo.

Actividade
----------

A comisión estaba formada por tres persoas e tiña o mandato para regular e controlar todas as emisións de radio no país  , así como tamén para crear e transmitir a súa propia programación e para mercar ou constuír emisoras ao longo do país, así e todo os fondos para levar á práctica o seu mandato foron insuficentes polos efectos da Gran Depresión e moitos dos seus programas emitíanos emisoras privadas en gran parte do país. O seu primeiro presidente foi Hector Charlesworth, editor da revista *Saturday Night*.

Desaparición
------------

A CRBC non cumpriu as expectativas da Canadian Radio League considerando escasa e pobre a súa programación e o principal partido da oposición, o Partido Liberal do Canadá acusábaa de progobernamental.. Durante a campaña das eleccións lexislativas de 1935, a CRBC emitiu unha serie chamada *Mr. Sage* criticando ao líder da oposición William Lyon Mackenzie King e o seu partido, este incidente foi decisivo na decisión de King de substituíla por unha nova entidade tras gañar as eleccións, nese entón tiña 8 estacións propias e 14 afiliadas privadas.

estacións propias da CRBC
-------------------------

* CRCA Moncton (pechada o 31 de outubro de 1933)
* CRCK Québec AM 950
* CRCS Chicoutimi AM 1580
* CRCM Montreal AM 1050
* CRCO Ottawa AM 880
* CRCT Toronto AM 840
* CRCY Toronto AM 1030 e AM1420
* CRCW Windsor AM 600
* CRCV Vancouver AM 1100

Afiliadas á CRBC
----------------

* CHNS Halifax
* CHSJ Saint John
* CHNC New Carlisle, Québec
* CKCH Hull
* CFRC Kingston
* CFPL London
* CKY Winnipeg
* CKCK Regina
* CFQC Saskatoon
* CKBI Prince Albert
* CHAB Moose Jaw
* CJCA Edmonton
* CFAC Calgary
* CHWK Chilliwack
* CFCJ Kamloops
* CKOV Kelowna
* CJAT Trail

Notas
-----

1. 1 2 3  "The Birth and Death of The Canadian Radio Broadcasting Commission (1932-1936) Arquivado 10 de outubro de 2006 en Wayback Machine." Canadian Communications Foundation, consultado o 19 de novembro de 2010
2. 1 2  "The CRTC's Origins" Arquivado 10 de xaneiro de 2012 en Wayback Machine. Canadian Radio-television Telecommunication Commission
3. ↑  David Ward (editor) *Television and public policy*, p. 4
4. ↑  Canadian stations and history

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Programas da CRBC
O **Llobregat** é un dos principais ríos de Cataluña, con 170 km de curso. O seu nome antigo foi transmitido polos romanos como *Rubricatus*.

Percorrido
----------

Nace en Castellar de n'Hug (Barcelona), en plena Serra del Cadí, e desemboca no mar Mediterráneo en el Prat de Llobregat, preto de Barcelona, formando o delta do Llobregat, o segundo máis extenso de Cataluña. Toda a súa conca está en territorio catalán.

Atravesa a Cordilleira Litoral, alternándose a súa explotación industrial (nos encaixes) coa agrícola (nas chairas). Desemboca formando un vasto delta de 100 km², onde se encontran as instalacións portuarias e aeroportuarias da cidade de Barcelona, así como varias reservas naturais de importancia europea. O percorrido do río modificouse na súa parte final para poder continuar ampliando as zonas dedicadas a loxística do transporte de mercadorías.

Localidades nas beiras
----------------------

No curso medio salienta Manresa e, xa ao comezo do curso baixo, Martorell.
Na zona do curso inferior do río sitúanse numerosas poboacións, tradicionalmente agrícolas (que adoitan incluír Llobregat no seu nome), como Sant Boi de Llobregat, Cornellà de Llobregat ou o mesmo El Prat de Llobregat), que viven a perda desta actividade pola forte presión para obter solo de uso industrial.

Afluentes
---------

Os principais afluentes do Llobregat son:

* Pola marxe dereita:
	+ Río Bastareny
	+ Río Cardener
	+ Río Anoia
* Pola marxe esquerda:
	+ Riera de Merlès
	+ Riera Gavarresa
	+ Riera de Rubí
	+ Riera de Vallvidirera ou de La Rierada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31424
* WorldCat
* VIAF: 316430016
* EBID: ID
* GEC: 0037898
* GeoNames: 3118233
* OSM: 3771631

 |
San Xerome de Estridón de Xoán Davila na capela da comuñón da Catedral de Santiago de Compostela.
**Xoán Davila** nado en Tui e finado no 1610 en Santiago de Compostela, foi un importante escultor galego renacentista.

Traxectoria
-----------

Foi a Valladolid a perfeccionar a súa formación no obradoiro de Estaban Jordán, onde recibiu claras influencias de Juan de Juni. Realizou os retablos de Santa María de Castrobeza e San Nicolás naquela cidade. O 2 de setembro de 1599 asina xunto con Gregorio Español un contrato para a realización do coro lígneo da Catedral de Santiago de Compostela en madeira de nogueira. Ámbolos dous asumirían en 1603 a tarefa de tallar o retablo do Colexio de Fonseca do que nos quedan as figuras de San Xerome de Estridón e Santo Agostiño de Hipona na capela da Comuñón da basílica compostelá. Máis adiante realiza o retablo da antiga capela de San Frutuoso na catedral de Santiago e o do cruceiro do mosteiro de San Martiño Pinario. Estas últimas obras desapareceron. Un ano antes da súa morte o cabido da Catedral de Tui encargoulle a cadeira prelacial.

Estilo
------

Realiza tallas con tipos alongados e esveltos, outorga grandes doses de expresividade e vitalidade aos seus personaxes. Utiliza planos diferenciados para os pes e panos cinguidos á anatomía das figuras. Acada unha apreciable calidade técnica nas roupaxes, a fisionomía do rostro e as características barbas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xoán Davila Modificar a ligazón no Wikidata*** |
Johann Stephan Decker - Kaiser Franz II
O estilo **Biedermeier** foi un estilo artístico que se desenvolveu na Europa central, principalmente no Imperio Austríaco, entre as Guerras napoleónicas en 1815 e o inicio das Revolucións de 1848. Inicialmente designaba un estilo de mobiliario e artes decorativas para despois abarcar tamén producións pictóricas e literarias do mesmo período, caracterizadas por ter trazos románticos como o sentimentalismo, o intimismo e por unha bondadosa sátira do mundo da pequena burguesía.

Mobiliario
----------

Os mobles Biedermeier deben a súa sinxeleza ás liñas xorxinas do século XIX cuxos deseños ían chegando a través de publicacións ao Imperio Austríaco, mais tamén son influenciados polo neoclasicismo e romanticismo do estilo Imperio de Napoleón I.

En Viena creáronse deseños únicos. Os mobles feitos ao comezo do estilo (1815–1830) foron a inspiración máis neoclásica. Tamén permitiu formas máis fantásticas das que carecía a segunda metade do período (1830–1848), sendo influenciado polas moitas publicacións ao estilo de Gran Bretaña. Os mobles Biedermeier foron o primeiro estilo do mundo que se orixinou da crecente clase media. Precedeu a Vitoriana e influíu principalmente nos países de fala alemá.

Os mobles Biedermeier eran admirados pola calidade artesanal e o confort, cunha tapicería que fai un uso extensivo de resortes helicoidais. Utilizaron materiais dispoñibles localmente, como madeiras de cerdeira, freixo e carballo, en lugar de madeiras importadas como a caoba.

Os mobles e o estilo de vida Biedermeier foron un foco nas exposicións do museo de artes aplicadas de Viena en 1896. Os moitos visitantes desta exposición víronse tan influenciados por este estilo fantástico e a súa elegancia que rexurdiu e fíxose popular entre os ebanistas europeos. Este período de renacemento durou ata o Art Déco.

* Mesa en forma de esfera (1815–1820)Mesa en forma de esfera (1815–1820)
* Repousapés (1820–1840)Repousapés (1820–1840)
* Mesa consola (1825–1830)Mesa consola (1825–1830)
* Mesa de xadrez (1825–1835)Mesa de xadrez (1825–1835)

Notas
-----

1. ↑  Raizman, David (2003). *History of Modern Design: Graphics and Products Since the Industrial Revolution*. Laurence King. ISBN 9781856693486.