L. L. Zamenhof, creador da lingua, foi o primeiro en publicar textos literarios orixinais e traducidos en esperanto.
O **esperanto** é a única lingua artificial que posúe unha cultura propia suficientemente desenvolvida, e que creou unha literatura de interese, formada tanto por obras traducidas como orixinais.

Calcúlase[*quen?*] que o número de libros editados en esperanto é superior ao vinte e cinco mil. O principal servizo de venda de libros, o da Asociación Universal de Esperanto posúe máis de catro mil títulos no seu catálogo. Existen revistas dedicadas exclusivamente á literatura, como *Fonto* e *Literatura Foiro*, mentres que as revistas xerais, como *Monato* e *La Ondo de Esperanto* tamén editan textos de ficción, orixinais e traducidos.

En xuño do ano 2008, Geoffrey Sutton publicou a *Concise Encyclopedia of the Orixinal Literature of Esperanto* (Enciclopedia concisa da literatura orixinal do esperanto), con máis de trescentos artigos sobre os principais escritores e a súa obra, ordenados cronoloxicamente.

Historia
--------

### 1887-1920: Romaticismo primitivo e fundación do estilo

O primeiro libro onde se ofrecían os fundamentos do idioma, publicado o 26 de xullo de 1887, xa incluía unha tradución, e un pequeno poema orixinal. Posteriormente, o mesmo iniciador do idioma, L. L. Zamenhof continuou editando obras, tanto traducidas como orixinais, como unha forma consciente de probar e desenvolver as potencialidades da lingua. Actualmente os falantes de esperanto continúan considerando as obras de Zamenhof como modelos do mellor esperanto clásico.

Outros autores da primeira etapa foron Antoni Grabowski e Kazimierz Bein (Kabe). Henri Vallienne é considerado como o autor das primeiras novelas.

### 1921-1930: Romanticismo maduro e florecimento literario

No período de entreguerras deuse un momento de gran brillantez, con especial protagonismo da que se chamou Escola húngara, cuxos principais expoñentes foron Julio Baghy e Kálmán Kalocsay. Outros membros foron Ferenc Szilágyi, Sándor Szathmári, Jean Forge ou Teodoro Schwartz, máis coñecido actualmente por ser o pai do financeiro George Soros.

### 1931-1951: Parnasianismo e madurez

Tamén mostrou gran brillantez a escola soviética, ligada en parte á asociación obreira *Sennacieca Asocio Tutmonda*, ata a súa desaparición ao final dos anos 30 polas persecucións de Stalin.

### 1952-1974: Posparnasianismo e modernidade

Tras a Segunda guerra mundial renovouse a actividade literaria. O centro constituíuno a localidade canaria de La Laguna, onde o profesor Juan Régulo Pérez fundara a editorial Stafeto. De entre os autores orixinais publicados merecen especial mención os agrupados na Escola escocesa, con William Auld, varias veces candidato ao Premio Nobel de Literatura, á cabeza.

### 1975-1991: Poesía experimental, popularización da novela

Nos anos 80 e 90 destacouse unha nova xeración, entre a que destaca a chamada Escola ibérica, grupo entre os que se atopan os escritores Miguel Fernández, Miguel Gutiérrez Adúriz, Jorge Camacho Cordón, Gonçalo Neves ou Abel Montagut.

Galería de imaxes
-----------------

* Edmond PrivatEdmond Privat
* Julio BaghyJulio Baghy
* Kálmán KaloocsayKálmán Kaloocsay
* William AuldWilliam Auld
* Abel MontagutAbel Montagut

Notas
-----

1. ↑  Descrición do proxecto na súa páxina web oficial tekstaro.com (en esperanto)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Poemas en esperanto Arquivado 31 de marzo de 2022 en Wayback Machine.
* Obras literarias, orixinais e traducidas ao esperanto, en Rede
* Obras en esperanto en Wikisource
* Obras en esperanto no Proxecto Gutenberg
* Lista básica de literatura en esperanto[*Ligazón morta*]
* Sobre as traducións de obras literarias españolas ao esperanto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128033
* BNCF: 69600
* LCCN: sh85044888
* NDL: 00575548
* NKC: ph297019

 |