recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Aire*** foi un semanario deportivo editado en Pontevedra entre 1929 e 1935.

Historia e características
--------------------------

O semanario tivo dúas etapas: a primeira, de 1929 a 1930, e a segunda, de 1934 a 1935.

### Primeira etapa

Subtitulado *Semanario deportivo*, apareceu o 14 de outubro de 1929. Publicábase os luns e contiña información sobre todo tipo de deportes, pero centrada nos partidos de fútbol galegos e os do resto do Estado. No seu primeiro número apareceu unha sección que recordaba os deportes tradicionais practidos en Galicia. Foi impulsado polo Eiriña Club de Fútbol, equipo que estivera presidido por Antón Losada Diéguez (quen xusto faleceu ao día seguinte da aparición do periódico) e do que eran seareiros Alexandre Bóveda e Castelao, que publicou caricaturas de futbolistas no semanario. Foi un lugar de encontro de intelectuais que compartían nesas páxinas as súas inquietudes deportivas. No editorial do seu primeiro número dise:

> 
> 
> Al salir nuestro periódico, nuestras primeras palabras son de saludo cariñoso para la prensa en general y especialmente para los colegas de ‘El Balón’, ‘Hércules’, ‘Correo Deportivo’, ‘Sprint’ y cuantos luchan por el deporte, así como a todos los cronistas que ponen su inteligencia y entusiasmo al servicio de la cultura física(...) En nuestras columnas tendrá acogida fútbol, atletismo, boxeo, ciclismo, náutica (...) Creemos realizar además una labor social. Todo lo que representa acción, en el sector que sea, es progreso.
> 
> 

Ten as mesmas características das súas contemporáneas. Destaca a sección Fungueirazos, con ruxerruxes e críticas á competencia. A súa primeira etapa finalizou o 24 de febreiro de 1930.

### Segunda etapa

Iniciou unha segunda etapa en novembro de 1934. O redactor xefe era Segismundo Blanco Cuesta (que asinaba como **Don Verdades**) e tiña como correspondente na Coruña a José Saturnino Mejuto Iglesias. Destaca a sección Futbolerías. O aumento das fotografías e o paso dun afeccionado deportivo selecto e culto a un máis amplo e heteroxéneo fixeron aparecer textos menos recargados e rimbombantes. Mantivo rivalidade co semanario vigués *Sprint* e co coruñés *Hércules*. Cesou definitivamente a súa publicación o 27 de maio de 1935.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 12-10-1929, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-10-1929, p. 8.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-10-1929, p. 8.
4. ↑  *El País*, 14-11-1934, p. 2.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-11-1934, p. 4.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-8-1974, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Morandeira, G. (2012): *A prensa deportiva en Galicia. Historia, modelos e tipoloxía (1909‐2009) Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.*. Universidade de Santiago de Compostela: tese de doutoramento.
A **Asociación Ecoloxista e Cultural de Terra de Montes *Verbo Xido*** creouse en febreiro de 2001 co propósito de promover actividades culturais, etnográficas e medioambientais na bisbarra de Terra de Montes, nos concellos de Cerdedo-Cotobade, Forcarei, Beariz e parte do resto dos territorios que compoñen historicamente a bisbarra.

Historia e características
--------------------------

Entre os seus obxectivos é de salientar a promoción, potenciación e desenvolvemento do Centro Etnográfico de Terra de Montes (CETMO), domicilio social da Asociación.

Destaca a colaboración co Centro Etnográfico de Terra de Montes de Soutelo de Montes, un museo nacido por iniciativa privada. Neste centro organízanse conxuntamente exposicións e charlas, ademais de visitas guiadas para colexios.

Integrouse na Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra, e na plataforma Nunca Máis.

Ademais do seu voceiro, a publicación *Verbo Xido*, teñen editado varios libros:

* *Cerdedo na obra do Padre Sarmiento*, Carlos Solla Varela (2002)
* *Cerdedo in the Voyager I*, Carlos Solla Varela (2004); en colaboración con Ediciones Cardeñoso, Vigo
* *Xosé Otero Espasandín. Vida e pensamento dun cerdedense desterrado*, Dionisio Pereira (2004)
* *Centro Etnográfico de Terra de Montes. Guía Didáctica*, Alfredo González Ruibal (2004)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina sobre a asociación Verbo Xido Arquivado 28 de agosto de 2008 en Wayback Machine.
***L'Assiette Au Beurre*** (O prato de manteiga) foi unha revista satírica ilustrada francesa, de tirada semanal, publicada entre 1901 e 1912. Esa época foi chamada en Francia a "Idade de Ouro da caricatura".

Historia
--------

Fundada por Samuel Schwarz, o seu primeiro número apareceu o 4 de abril de 1901. Politicamente manifestábase en contra dos inimigos da Terceira República e incluía con frecuencia contido anticlerical.

Nela colaboraron artistas como Adolphe Willette, Jean-Louis Forain, Caran d'Ache, Albert Robida, Fernand Louis Gottlob, Abel Faivre, Henry Gerbault, Francisque Poulbot, Félix Vallotton, Juan Gris, František Kupka, Jacques Villon, Louis Marcoussis, Kees van Dongen, Javier Gosé, ou o portugués Tomás Leal da Câmara entre outros.

Próxima á sensibilidade anarquista nos seus inicios, L'Assiette au beurre non foi unha revista militante, aínda que, entre 1905 e 1911, estivo claramente implicada politicamente, especialmente contra o colonialismo. Despois de ter publicados preto de 10.000 debuxos realizados por uns 200 debuxantes, é un valioso testemuño iconográfico da Belle Époque.

Influencia en Galiza
--------------------

Para Siro López, a revista tería sido, xunto a *Simplicissimus,* unha das maiores influencias para Castelao, en particular Jean-Louis Forain. Segundo Siro mesmo se tería inspirado en varias viñetas de ***L'Assiette Au Beurre*** para a campaña do Estatuto de Autonomía.

Notas
-----

1. ↑  Varios autores 1978, p. Introducción: I y II.
2. ↑  Varios autores 1978, p. Introducción: I.
3. ↑  "Puntadas sen fío: Castelao, Antón Fraguas e eu". *Siro*. 2019-05-18. Consultado o 2022-02-22.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***L'Assiette au Beurre Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Belle Époque
* Humor gráfico
* Simplicissimus

### Bibliografía

* Girard, Louis (1983). "Dixmier (Elisabeth et Michel). L'Assiette au Beurre". *Persee* (en francés) **61** (61-2): 502–503. ISSN 2295-9068.
* Varios autores (1978). Stanley Applebaum, ed. *French Satirical Drawings from "L'Assiette Au Beurre": Selection, Translations, and Text* (en inglés). traducido por Stanley Applebaum. Courier Corporation. ISBN 9780486235837.

= Véxase tamén
--------------

### Ligazóns externas

* Números digitalizados de *L'Assiette au Beurre* en Gallica
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Byte (homónimos).

A revista estadounidense ***Byte***, fundada por Wayne Green, foi unha das máis influentes publicacións sobre ordenadores persoais desde a segunda metade da década de 1970 e a través dos anos 1980, por conta da súa ampla cobertura editorial. Mentres moitas revistas da época se dedicaran á plataforma MS-DOS ou ao Apple Macintosh, principalmente so o punto de vista do usuario corporativo, *Byte* cubría o desenvolvemento en todo o campo dos «microordenadores e software», e algunhas veces incluía reportaxes en profundidade sobre outros campos da computación, tales como superordenadores e computación de alta fiabilidade.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rande, Jay; Nash, Alan (1993). *The Best of Byte*. McGraw-Hill Companies. ISBN 0-07-051344-9.

### Ligazóns externas

* BYTE.com *(en inglés)*
* Tom's Unofficial BYTE FAQ:The Death of BYTE Magazine *(en inglés)*
* HomeLib Índice en liña para números antigos de Byte) *(en inglés)*
* Quickerwit.com Índice en liña de Byte, de 1994 até 1998) *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1018709
* ISSN: 0360-5280

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Axóuxere.

***Axóuxere*** foi unha publicación semanal galega de dúas follas, editada por *La Región* os sábados como suplemento infantil do xornal ourensán, durou do 3 de agosto de 1974 ao 11 de xaneiro de 1975.

Historia
--------

O suplemento botou a andar no verán de 1974. O seu director foi o escritor, e naquel momento tamén mestre de ensino primario, Paco Martín.

Foi, xunto coa publicación *Vagalume* (1975) a primeira publicación infantil en galego do franquismo, co incipiente aperturismo do tardofranquismo respecto á lingua galega, prohibida en moitos eidos durante o réxime.

Notas
-----

1. 1 2 3  "45 anos de «Vagalume» – Brétemas". Consultado o 2023-02-13.
2. ↑  "Os primeiros Comics-Books galegos (1971-1979)". *Tumblr*. Consultado o 2023-02-13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Axóuxere". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Axouxere". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 64. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* Banda deseñada
***Destino*** foi unha revista semanal creada en Burgos en maio de 1937, por Xavier de Salas e José María Fontana Tarrats. Serviu como órgano de expresión para a intelectualidade catalá refuxiada na «zona nacional» durante a guerra civil española. O nome da publicación fai referencia á frase de José Antonio Primo de Rivera «*España, unidad de destino en lo universal*».

Historia
--------

Trala fin da guerra a edición da revista foi levada a Barcelona por Josep Vergés e Ignacio Agustí, co apoio de Juan Ramón Masoliver. A comezos de 1940 incorporouse Josep Pla, e nes segunda etapa a revista converteuse nun referente liberal, catalanista e democrático, sorteando as dificultades que supuña a censura franquista. En 1967 foi perseguida e clausurada por orde de Manuel Fraga, ministro de gobernación. En 1975 foi mercada por Jordi Pujol, e con este carácter seguiu durante a Transición española, até o seu peche en 1980.

Nela publicaron escritores e intelectuais da chamada «terceira España» posibilista, non exiliada pero tampouco franquista, como Jaume Vicens Vives, Álvaro Ruibal, Augusto Assía, Azorín, Néstor Luján, Santiago Nadal, César González-Ruano, Joan Estelrich, Sebastià Gasch, Manuel del Arco, Manuel Brunet, Joan Teixidor, Antonio Vilanova, Juan Eduardo Cirlot, Sempronio, Josep Maria de Sagarra, Gaspar Sabater, Enrique Badosa, Camilo José Cela, José Jiménez Lozano, Carles Soldevila, Miguel Delibes, Joan Fuster, Ana María Matute, Joan Perucho, Álvaro Cunqueiro, Baltasar Porcel, Manuel Jiménez de Parga, Juan Goytisolo, Josep Melià, Pere Gimferrer, Eugenio Trías, Pedro J. Ramírez ou Francisco Umbral.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *La crónica de Destino. Antología del semanario publicado entre 1937 y 1980* (2 volúmenes), Ediciones Destino, Barcelona, 2004.
* "Un país tan desgraciat, memòria compartida amb l'editor de Destino" por Josep C. Vergés, sd edicions, Barcelona, 2008.

### Ligazóns externas

* Dixitalización dispoñible no portal ARCA (Arxiu de Revistes Catalanes Antigues

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8355121
* BNE: bise0000066932
* GEC: 0022208
* ISSN: 0011-9563

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Nova Galicia.
***Nova Galicia*** foi unha revista editada en París entre 1966 e 1975.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Revista de Cultura y Política*, apareceu o 1 de outubro de 1966. Revista trimestral vinculado ao Partido Comunista de Galicia, estaba dirixida por Isaac François. Entre os seus colaboradores figuraron Santiago Álvarez, Celso Emilio Ferreiro, Xesús Alonso Montero, S. Novo, Antonio Soureiro, Antonio Vila, Xosé Neira Vilas. Prensa política antifascista, os primeiros números edítanse en Francia, mentres que os de 1973 aparecen editados en Bélxica.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. p. 86. ISBN 84-87172-30-X.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 347–348. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares de *Nova Galicia* na Biblioteca Virtual de Prensa Histórica do Ministerio de Cultura.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20542270
* BVPH: 4609

 |
**Jing Haipeng**, nado na provincia de Shanxi o 24 de outubro de 1966, é un astronauta chinés que formou parte das misións Shenzhou 7, Shenzhou 11 e Shenzhou 16, sendo o primeiro astrounauta chinés en participar en dúas misións.

Traxectoria
-----------

Jing Haipeng graduouse como piloto na Escola de Aviación do Exército Popular de Liberación da Provincia de Hebei. Foi seleccionado como parte do primeiro grupo de astronautas chineses en xaneiro de 1998 e estivo entre os seis candidatos para a misión Shenzhou 6. Participou nas misións Shenzhou 7 (primeira misión chinesa con tres tripulantes), 11 (primeira misión chinesa cunha muller a bordo e primeira misión en acoplarse coa primeira estación espacial chinesa, Tiangong 1) e 16. Pasou un total de 201 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2020). "Jing Haipeng" (en inglés). Consultado o 25 de xullo de 2020.
2. 1 2  China Daily, ed. (2012). "Jing Haipeng, first Chinese astronaut returning to space" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 21 de xaneiro de 2020. Consultado o 25 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jing Haipeng Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Shenzhou 7
* Shenzhou 11
* Shenzhou 16
***As Burgas*** foi un periódico editado en Ourense entre 1894 e 1895.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Literatura e artes*, apareceu o 24 de decembro de 1894. A súa periodicidade era semanal e cada número constaba de oito páxinas. A dirección estivo a cargo de Santiago Álvarez de Nóvoa e entre os seus colaboradores estiveron Francisco Álvarez de Nóvoa, Heraclio Pérez Placer, Jesús Rodríguez López, Benito Losada Astray, Filomena Dato Muruais e Juan Barcia Caballero, tamén publicou poemas de Rosalía de Castro e Curros Enríquez.

Xurdiu para fomentar a afección por ler e escribir en galego, e para divulgar a literatura galega, logo da desaparición de *O Tio Marcos d'a Portela* e *A Monteira*. O seu contido foi literario e cultural: poesías, relatos curtos, noticias sobre actividades e sobre novas publicacións. Tamén tiña unha sección de actualidade e parrafeos de crítica social e política.

De orientación galeguista, centrada na defensa e promoción do galego e na oposición ao centralismo, foi crítica co nacente rexionalismo: fronte ao "mal chamado Rexionalismo" postularon a necesidade de crear unha Liga Gallega que, como a Lliga catalá, defendese de verdade o país e que tivese por ideario "Todo por Galicia é pra Galicia". Tamén fixo esporádicas referencias burlescas á poesía galega inspirada no celtismo, dirixidas implicitamente contra a obra de Eduardo Pondal.

O proxecto tivo unha vida moi curta, o último exemplar do que se ten constancia é o número 10, do 3 de marzo de 1895.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* na web da RAG Arquivado 11 de agosto de 2012 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383441
* Galiciana: 3831

 |
***La Centuria*** foi unha revista mensual editada en Ourense entre 1917 e 1918.

Historia e características
--------------------------

Apareceu en xuño de 1917 co subtítulo *Revista neosófica-Orense-España*. Estaba dirixida por Vicente Risco, e os seus administradores foron Arturo Noguerol e Florentino Cuevillas. Foi unha publicación literaria de corte modernista e un intento de renovar o panorama intelectual da Galicia da época desde unha posición inconformista e inadaptada. Nas súas páxinas publicaron un amplo grupo de escritores situados entre o simbolismo e o modernismo como Xavier Bóveda, Eduardo del Palacio, Ramón Villarino de Sáa, Primitivo Rodríguez Sanjurjo, Francisco Álvarez de Nóvoa e Rafael Cansinos Assens. Tamén incluíu as primeiras entregas literarias de Otero Pedrayo. Os debuxos das portadas son de Risco, Ramón París e Jesús Soria. 

A presenza do futuro grupo Nós ten compoñentes moi diversas: Cuevillas publicou ensaios en castelán sobre "Rusia y su revolución" e Arturo Noguerol unha serie de notas de socioloxía política, todos en castelán. A única colaboración en galego é o poema "As florinhas dos tojos" de Antonio Noriega Varela. Xunto a eles, apareceron entregas de autores máis vangardistas como Evaristo Correa Calderón e o poema filosófico "El reproche de mi alma" de Cansinos Assens. Entre as notas curiosas, os traballos de Primitivo R. Sanjurjo e os horóscopos asinados co seu pseudónimo Beta Herculis. Outros colaboradores foron Emilio Amor, E. Álvarez, Benito Fernández, Eduardo del Palacio e Sebastián Risco.

A revista foi a plataforma de Risco para abrir portas no mundo cultural galego, coa difusión na súa sección "Letras contemporáneas" de escritores como Mallarmé, Rimbaud, Meredith, Tagore, Chesterton, Gustav Kahn etc. O mesmo Risco publicou o seu "Preludio a toda estética futura", unha reflexión intelectual arredor da arte como fuxida da realidade e a defensa da vocación elitista do artista.

Só apareceron sete números, rematando en xullo de 1918.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel López, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. *Ourense: Deputación provincial*. ISBN 84-505-5721-6.

### Outros artigos

* Grupo Nós

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391377
* Galiciana: 577307

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galaxia.

***Galaxia*** foi unha revista editada en Ourense en 1926. Na Fundación Penzol consérvanse os números 1, 2 e 7.

Historia e características
--------------------------

Revista dedicada a publicación de novelas curtas, estaba dirixida por Cándido Fernández Mazas e Augusto María Casas. Editábase na imprenta de *La Región*.

*Muiñada d'estrelas*, ilustrada con debuxos de Xohan Rafael, pseudónimo de C. Fernández Mazas.
### Publicacións

No seu primeiro número, publicado en xullo de 1926, incluía a novela *O purgatorio de don Ramiro*, de Ramón Otero Pedrayo.

No segundo número, publicado en agosto de 1926, apareceu *Muiñada d'estrelas* de Augusto María Casas, ilustrada con debuxos de Xohan Rafael, pseudónimo de C. Fernández Mazas.

Anunciou para números sucesivos obras de Eugenio Montes, Amado Carballo, Vicente Risco e Florentino Cuevillas, pero non chegaron a ver a luz.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 21-7-1926, p. 1.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-7-1926, p. 2.
3. ↑  *La Zarpa*, 15-8-1926, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel López, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. Ourense: Deputación Provincial. ISBN 84-505-5721-6.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 205–206. ISBN 84-8288-137-X.
***Despertar*** foi un periódico editado en Foz en 1936.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano del Comité de Salud Pública Focense*, apareceu o 7 de abril de 1936. Despois cambiou o subtítulo por *Semanario republicano*. Afirmaba que nacía coa intención de renovar a vida política de Foz e quería "redimir a Foz de esclavitudes caciquiles y de la apatía que aquel pone en el ejercicio de sus deberes y derechos cívicos". Creado por un grupo de mozos de Foz, apoiados na figura de Ramón Salgado Toimil, estaba dirixido por Francisco Calvo Jarrín e o seu administrador era S. Vázquez López. Entre os seus colaboradores figuraban Salgado Toimil, Antonio Noriega Varela, Cándido Fanego López e Francisco Maañón Couto. Cesou a súa publicación coa sublevación do 18 de xullo de 1936.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Teijeira Fanego, Mari Paz; Torre Rioyo, María de la (1997). Deputación Provincial, ed. *A prensa en Lugo: dous séculos de historia*. Lugo. pp. 411–412. ISBN 84-8192-110-6.

### Ligazóns externas

* Abejón Mendoza, Paloma (2011). "La prensa lucense ante el Estatuto de Autonomía de 1936". *Correspondencias & Análisis* (en castelán) (1): 327–346. ISSN 2224-235X.
**Xosé María Chao Ledo**, nado e Vilalba o 30 de setembro de 1844 e finado na mesma vila o 9 de xullo de 1894, foi un sacerdote e poeta galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de labregos, estudou a carreira eclesiástica no Seminario de Mondoñedo. Foi párroco de Santalla, San Xurxo de Rioaveso, Santiago de Cuíña e Santa María de Luía. Foi un verdadeiro poeta popular "que soubo expresarse nun galego enxebre" e do que Carvalho Calero louva a súa naturalidade. O seu biógrafo Lence Santar cualifícao de "crego sabido, sinxelo, falangueiro, amigo de dar esmolas e amante, como poucos da terra galega". O seu sobriño-neto, o escritor Xosé Chao Rego, no mesmo libro fala da "paixón telúrica" que manifesta o amor á Terra que tiña Xosé María Chao.

En 1871 estreou en Mondoñedo *Noite Boa de 1871*.

Obras
-----

* *Poesías en gallego y castellano (inéditas)* de Don José María Chao Ledo, 1930.
* *Poemas galegos*, 1976, Ediciós do Castro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Calero, Ricardo (1981). *Historia da literatura galega contemporánea 1808-1936*. Vigo: Galaxia. pp. 461–462. ISBN 84-7154-390-7.
* Eduardo Lence-Santar, "Notas biográficas de D. Xosé María Chao Ledo", en X. Mª Chao Ledo, Poemas galegos, Ed. do Castro, A Coruña 1976.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402851
* BNE: XX1243513
* OL: OL1846643A

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Reforma.

***La Reforma*** foi un periódico editado en Pontevedra entre 1870 e 1871.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de instrucción pública*, apareceu o 8 de xullo de 1870 como continuación da *Revista de Primera Enseñanza*. Estaba dirixido por Severiano González Regueral. Os redactores eran Joaquín Buceta Solla e José Benito Juncal. Entre os colaboradores figuraban Antolín Esperón, León de Cano, José María Buceta Fernández, Emilio Álvarez Giménez, Luís Rodríguez Seoane, José B. Luanco e Domingo Erosa Fontán. Constaba das seccións: Artículos, Noticias varias e Anuncios. Publicou varios folletíns. Cesou a súa publicación o 24 de decembro de 1871.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Reforma, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
**Xián Lois Alcayde Dans**, nado na Coruña en 1997, é un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou no IES Ramón Otero Pedrayo da Coruña e no IES María Casares de Oleiros. Cursou o grao en Xornalismo na Universidade Complutense de Madrid e, posteriormente, na Universidade de Santiago de Compostela, onde está a realizar estudos de mestrado. En 2016 gañou con 18 anos o I Premio Balbino de Relatos polo libro *Camiños na sombra*. No 2018 obtivo o segundo premio na IV edición do Mazarelos da USC polo conxunto poético *Xente da crise* e en 2019 acadou o XX Premio Díaz Jácome (1° premio) polo conxunto poético *Anoar*.

Foi membro do consello editorial da revista *Ligeia*, na que coordinou a súa sección de Xornalismo. Colabora en *El Salto*, *Luzes*, da que é membro do seu comité de redacción, e no *Nós Diario* co seu suplemento dos sábados, o *Sermos Galiza*, ademais de ter publicado creación nas revistas *Grial* e *Dorna*. No ano 2020 publicou, xunto con outras autoras e autores, o libro *Poesía galega novísima* coordinado polo escritor Marcus Daniel Cabada na Editorial Urutau na que é unha selección das autorías líricas máis novas no comezo da década dos anos 2020 en Galicia. 

En 2018 elaborou o guión para o documental *Outra Coruña posible: Domingos Merino*, dirixido por Paula Quiroga, sobre a vida do primeiro alcalde democrático da Coruña despois do Franquismo, Domingos Merino. Nos anos 2019 e 2020 colaborou coa Real Academia Galega na guionización dunha serie audiovisual de varias pezas co obxectivo de promover o uso da lingua galega entre a mocidade dirixida tamén por Paula Quiroga. Alcayde exerceu, así mesmo, como redactor para os servizos informativos da TVG no Telexornal e foi locutor e responsable de comunicación da emisora coruñesa Cuac FM.

Obras
-----

* *Camiños na sombra*, 2016 (Fervenza).
* *Xente da crise*, 2018.
* *Anoar*, 2019.
* *Os jeans de María*, 2019 (Galaxia).

### Obras colectivas

* *De pedra a azulexo. Obras premiadas no I, II, III, IV e V Concurso literario Mazarelos da facultade de filoloxía* (USC), 2019.
* *Poesía galega novísima* (Urutau), 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha Arquivado 14 de agosto de 2020 en Wayback Machine. en Editorial Galaxia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q101151849
* WorldCat
* VIAF: 11152079052007110841
* BNE: XX5728437

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Aurora de Galicia.

***La Aurora de Galicia*** foi un semanario aparecido en Santiago de Compostela en 1845.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de Literatura, Ciencias y Artes*, apareceu o 8 de maio de 1845. Fundado por José María Posada, foi dirixido por Íñigo García Jiménez nos seus tres primeiros números, quedando despois como colaborador. Contou coas colaboracións de Francisco Añón, José María Carracido, Alberto Camino, José María Gil Rey, José María Posada e Antonio de la Iglesia. De tendencia moderada, incluía informacións sobre a industria, o comercio, a moral pública e contiña tamén páxinas de literatura. Cesou a súa publicación aos tres meses de saír.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Aurora de Galicia, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Lorenzana, Salvador (abril - maio - xuño, 1988). "Breve historia da prensa periódica en Galicia". *Grial*: 210–222. ISSN 0017-4181.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña

### Ligazóns externas

* *La Aurora de Galicia (1845)* na hemeroteca da Real Academia Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391372
* Galiciana: 5169

 |
**Canco López**, nado en Sarria (Galiza) en 1964 é un compositor, organista, clavecinista e director de orquestra galego.

Traxectoria
-----------

Canco López naceu en Sarria (Lugo), onde iniciou os seus estudos musicais, pasando posteriormente polos Conservatorios de Santiago de Compostela, Lugo e Madrid, estudando órgano e clave con Anselmo Serna e Genoveva Gálvez respectivamente. En 1986 coñeceu a Francisco Guerrero, de quen recibiu clases de composición, integrándose no seu círculo de alumnos.

Recibiu axudas da Xunta de Galicia en diversas ocasións e en 1990-91 se trasladou a unha Residencia de Estudantes cunha bolsa de estudos do Concello de Madrid, onde escribiu *Suite Vollard* para 11 grupos instrumentais e *Apotelésmata* para 2 óboes, 3 clarinetes e 2 trombóns.

En 1988 estreou *Yen (Contrapunctus)*, para frauta, óboe e piano, no Auditorio do Real Conservatorio Superior de Música de Madrid. En 1989 *Sigot*, para 3 percusionistas, tuba e recitador; e sete anos máis tarde, en 1996 no Centro de Arte Contemporánea de Santiago de Compostela, *Amiat I* e *Amiat II* para trío de corda.

En 1999 estreou *Canzona Prima para Clarinete solo* no Teatro Central de Sevilla, e en xuño do 2002 no Palacio de Lozoya de Segovia. No 2003 no Museo Nacional Centro de Arte Raíña Sofia estreou *Senum C* para electrónica, e en febreiro do 2004 no Auditorio Nacional de Madrid estreouse *Semel* para orquestra de corda.

A súa música foi interpretada pola orquestra Camerata del Prado, ademais de músicos como Sebastián Mariné, Iván Solano, David Quiggle, Ben Kreith, Jean Pierre Dupuy, Julián Elvira, Jorge Montes e Elsa Ferrer entre outros.

Atraído pola interpretación musical asistiu a cursos de música antiga e contemporánea. Pertence a varios grupos e en 1991 creou Ars Combinatoria (Taller de Interpretación Musical) coa pretensión de interpretar e dirixir músicas de tódolos tempos. Froito do traballo con Ars Combinatoria, no 2007 creou un taller artístico-educativo-musical onde naceu a Nova Orquestra Galega das Artes (NOGA), que foi un proxecto pedagóxico de Ars Combinatoria.

Actualmente é membro de *Rigel* (Departamento de Investigación para as Músicas Complexas), froito dunha estraña unión entre músicos e enxeñeiros, que fundou e dirixiu Francisco Guerrero.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información de Canco López en www.musicartes.es[*Ligazón morta*]
***Boletín Bibliográfico de la Librería Gallega*** foi un periódico editado na Coruña entre 1895 e 1897.

Historia e características
--------------------------

Apareceu en febreiro de 1895. Dirixido por Eugenio Carré Aldao. Con carácter mensual, daba conta das obras publicadas en Galicia e dos periódicos que se fundaran ou cesaran; aparecían relacionadas as obras dramáticas de autores galegos estreadas nos teatros e o movemento literario. Tamén publicaba artigos de crítica literaria. Suspendida a súa publicación a principios de 1897, a *Revista Gallega* comezou a publicar a partir do número 105, correspondente ao 7 de marzo dese ano, unha Sección Bibliográfica que veu a suplilo.

Notas
-----

1. ↑  *El Eco de Santiago*, 5-2-1895, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Pulpeiro, Juan Carlos (1981). *Apuntes para la historia de la prensa del siglo XIX en Galicia*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-082-5.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega (1800-1986)*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 73. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Ficha na Hemeroteca da Deputación de Pontevedra.
***El Defensor de Galicia*** foi un periódico editado na Coruña en 1856.

Traxectoria
-----------

Apareceu o 2 de outubro de 1856. De periodicidade trisemanal (aparecía os martes, xoves e sábados). O seu director foi Ricardo Puente Brañas, e entre os seus colaboradores estaban Leandro de Saralegui Medina, Manuel Murguía, Antonio de la Iglesia, Francisco María de la Iglesia, José López de la Vega, Aurelio Aguirre e Antonio de San Martín. Contaba coas seccións: "Revista comercial de La Coruña", "Correspondencia de Galicia", "Sección doctrinal", "Parte oficial", "Noticias nacionales y extranjeras", "Sección poética", "Variedades", "Gacetilla", "Folletín" e "Anuncios". Publicou poemas en castelán e galego, narracións e lendas, e recensións de libros en galego de Vicetto e Murguía. Cesou a súa publicación co número 30 o 9 de decembro de 1856.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* *El Defensor de Galicia* na hemeroteca da Real Academia Galega.
Os «sete mares» da Idade Media.
Mapa dos once mares a que se refiren varias expresións medievais dos «sete mares» (a lenda está en inglés).
Os **sete mares** é unha expresión utilizada ao longo da historia de moitas culturas e pobos en relación a un grupo de mares (reais ou mitolóxicos) de Eurafrasia. Usábase (e úsase) tanto para referirse a un conxunto determinado de sete mares como ao conxunto dos mares do mundo coñecido nese momento.

Ten unha orixe moi remota (menciónase por primeira vez a Gaba no século XXIII a.C.). Por exemplo: Nun manuscrito do século IX indícase que "Quen queira ir a China debe cruzar sete mares", e os mares aos que se refire cambiaron moito segundo a época e lugar, xa que a expresión foi empregada pola maioría dos pobos da antigüidade: chineses, indios, antigos gregos e antigos romanos. A través destes dous últimos, en particular, estableceuse o grupo de «sete mares» que é mencionado con máis frecuencia na literatura medieval europea:

* o mar Negro
* o mar Caspio
* o mar Vermello
* o mar Mediterráneo
* o mar Adriático
* o mar de Arabia (parte do océano Índico)
* o mar cantábrico

Actualmente, os sete mares foron medrando en número e a Organización Hidrográfica Internacional ten rexistrados máis de 100 corpos de auga coñecidos como mares.

Hai que mencionar tamén que na actualidade, moita influencia dos medios levaron a cambiar o sentido da frase para adaptar os 7 Mares ao mundo enteiro; dividindo os océanos así:

* O océano Ártico
* O océano Antártico
* O océano Pacífico Norte
* O océano Pacífico Sur
* O océano Atlántico Norte
* O océano Atlántico Sur
* O océano Índico

Primeiras mencións
------------------

Aínda que o concepto medieval dos «sete mares» ten as súas orixes na Antiga Grecia e na Antiga Roma, a expresión «sete mares» existiu desde moito antes, aparecendo xa en 2 300 a.C. no Himno 8 da sumeria Enheduanna á deusa Inanna.

Notas
-----

1. ↑  Meador, Betty De Shong, translator and editor (2001). *Inanna, Lady of Largest Heart: Poems of the Sumerian High*. University of Texas. ISBN 0-292-75242-3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *The New Dictionary of Cultural Literacy*, 3rd Edition. Houghton Mifflin, 2002 merely states that the phrase is a "popular expression for all the world's oceans".
O **tetuaní** ou **tetuani** (en hebreo: *תטואנית*; en árabe: *تطوانى*) é un dialecto do haquetía, tamén referido como subdialecto do ladino. Era o dialecto falado por un grupo étnico coñecido como xudeus de Orán, dunha cidade de Alxeria. A denominación desta variante lingüística provén de Tetuán (Marrocos) que era a orixe de moitos dos xudeus que vivían en Orán.

Cando se expulsaron as comunidades sefardís, nos reinos de Portugal e España principalmente, os xudeus buscaron outras paraxes onde vivir, e pensaron en refuxiarse nos estados musulmáns do norte da África. Neste escenario, a cidade de Orán tórnase un polo atraente, ocorrendo grandes migracións durante os séculos XVII e XIX. Esta migración ten un período peculiar no terceiro cuarto do século XIX, momento no cal unha grande onda de xudeus oriúndos de Tetuán chegan á rexión, mesturándose ás outras vagas migratorias xudías de distintas orixes mais con alto grao de identidade, como no que refire á linguaxe hispánica.

Os xudeus de Oran, *de facto*, falaban un conxunto variado de linguas e dialectos, de diversificadas orixes, pero coa chegada dos emigrados de Tetuán o haquetía incorpora outros elementos e tórnase un modo de falar distinguido.

Notas
-----

1. ↑  Alicia Sisso Raz. "La ḥaketía" (en haquetía). Arquivado dende o orixinal o 01 de xaneiro de 2015. Consultado o 1 de xaneiro de 2015.
2. ↑  Spolsky, Bernard (2014). Cambridge University Press, ed. *The Languages of the Jews: A Sociolinguistic History* (en inglés). p. 140. ISBN 978-1-107-05544-5.
3. 1 2  Benichou Gottreich, Emily; Schroeter, Daniel (2011). Indiana University Press, ed. *Jewish Culture and Society in North Africa* (en inglés). Bloomington. pp. 174, 175.
4. ↑  Jewish Virtual Library (ed.). "Oran" (en inglés). Consultado o 1 de xaneiro de 2015.
5. ↑  Sarah Leibovici. "Aproximación hispano-judía en el Marruecos ochocentista (Tetuán, 1862-1896)". Arquivado dende o orixinal (PDF) o 01 de xaneiro de 2015. Consultado o 1 de xaneiro de 2015.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Edición para 1892 do *Calendario Gallego*
O ***Gaiteiro de Lugo*** é un calendario agrícola de periodicidade anual que se publica na cidade de Lugo desde 1857, inda que primeiro recibiu o nome de ***Calendario de Galicia*** e máis adiante ***Calendario Gallego***, non foi ata 1927 cando adoptou a actual cabeceira motivada polo gaiteiro (dous en anos bisestos) que adornaba a contraportada da publicación xa desde 1862.

Historia
--------

Fundouse grazas ao traballo do impresor e activista cultural Manuel Soto Freire e logo en 1889 pasou a mans de Gerardo Castro Montoya, continuando a súa publicación o seu fillo, de igual nome, que continuaron a numeración e estilo do anterior.

Os primeiros números era case exclusivamente en castelán agás as colaboracións literarias; progresivamente foi aumentando a presenza do galego na publicación e a partir de 1936 por iniciativa de Xosé Filgueira Valverde publicouse integramente en galego, mantendo o monolingüísmo durante todo do franquismo. En 1963 Gerardo Castro vendeu o calendario a *La Región* que o seguiu publicando ata 1973. En 1996 a Deputación de Lugo decidiu retomar a súa publicación. Publicación moi popular entre os labregos galegos durante o franquismo, chegou a vender 50.000 exemplares. Antonio Noriega Varela foi un colaborador habitual.

Predicións, brincadeiras, as lúas, as datas das feiras, consellos para o cultivo da vide, prognósticos do tempo, refráns, adiviñas ademais o habitual santoral e previsións meteorolóxicas acompañan a outros textos de maior entidade literaria destes almanaques agrícolas en galego que como *O Mintireiro Verdadeiro* permitiron o uso continuado do galego, mesmo nos anos máis difíciles do franquismo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Gaiteiro de Lugo, O". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Gaiteiro de Lugo, O". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* "O calendario "O Gaiteiro de Lugo" mantén unhas vendas de dez mil exemplares anuais a case século e medio do seu nacemento" (14/1/2005) CCG.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Guión.

***Guión*** foi un periódico semanal editado en Lugo entre 1930 e 1931.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario republicano de Política-Cultura-Información*, saíu na terceira semana de marzo de 1930 como substituto do semanario *¡Ahora!*, ao que se lle cambiou o título para non coincidir coa cabeceira madrileña do mesmo nome. Periódico de tendencia progresista, estaba dirixido por Avelino López Otero e contou coa colaboración de importantes políticos republicanos de Lugo e intelectuais, que logo participaron na edición de *Yunque*. Foise radicalizando progresivamente ata chegar ao último número, no que cambiou o subtítulo polo de *Semanario de izquierdas*. Cesou a súa edición en maio de 1931.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Guión". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Hermida, Modesto (2005). "Guión". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.
Imaxe representando Menestreis na Cantiga 120 das Cantigas de Santa María (Colección do Mosteiro do Escorial, século XIII).
O **menestrel**, na Europa medieval, era o poeta bardo cuxo repertorio lírico se refería a historias de lugares distantes ou sobre eventos históricos reais ou imaxinarios. Malia que cabía a opción de crearen os seus propios contos, moitas veces memorizaban e floreaban obras alleas. Conforme as cortes se ían refinando, os menestreis foron substituídos por trobadores, e varios deles fixéronse errantes, gañando presenza entre o vulgo, divulgadando deste xeito as obras doutros autores.

### Terminoloxía e etimoloxía

O termo galego medieval "**menestrel**" está relacionado coa palabra provenzal ou do francés antigo *menestrel* e variantes. Ambos proviñan do latín *ministerialis*, que aludía a "funcionario" ou "servidor". Da mesma raíz proveñen as palabras *ministro*, *administración*, *ministerial* (especie de escravos nobres do Sacro Imperio) e *minstrel* ou *minstrelsy* (espectáculos teatrais nos EUA do século XIX e comezos do XX, onde actores "brancos" se pintaban a cara de negro para parodiar de xeito racista a persoas afroamericanas).

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *menestrel*.
2. ↑  "MENESTRIL". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2023-09-20.
3. ↑  "MINISTRO". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2023-09-20.
4. ↑  "minstrelsy". *www.etymonline.com* (en inglés). Consultado o 2023-09-20.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q841192
* BNCF: 54379
* BNF: 11936750d
* BRE: 2204355
* EBID: ID
* FAST: 1023494
* GEA: 8838
* GEC: 0123808
* LCCN: sh85085878
* NKC: ph730152
* SUDOC: 027293971

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Pueblo.

***El Pueblo*** foi un semanario publicado en Vigo entre 1913 e 1914.

Historia e características
--------------------------

Semanario republicano que apareceu en abril de 1913. Publicábase os sábados. Dirixido por Alfonso Quintas, Narciso Goy foi un dos seus redactores, e entre os seus colaboradores literarios figuraron Rogelio Rivero e José Rey González. A partir do número 57 de abril de 1914, levou o subtítulo de *Órgano del Partido Republicano Vigués*, pasou a ser bisemanal e encargouse da dirección Javier Montero Mejuto. Algunhas fontes afirman que cesou a súa publicación en 1914, pero en xullo de 1917 aparece a nova de que suspendeu temporalmente a súa publicación..

Notas
-----

1. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 18-4-1913, p. 2.
2. ↑  *La Idea Moderna*, 24-4-1914, p. 2.
3. ↑  *El Progreso*, 12-7-1917, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Látigo.

***El Látigo*** foi un semanario editado en Pontevedra entre 1886 e 1889.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico Jocoserio Independiente*, apareceu o 9 de maio de 1886 como continuación de *La Voz Escolar*, pero con obxectivos diferentes. Posteriormente cambiou o subtítulo por *Periódico Independiente*. Saía inicialmente os domingos. A redacción estaba formada por Eduardo Pardo Gómez, Ramiro Vieira e Máximo Tomé. Foi denunciado en decembro de 1886.

### Segunda etapa

Tivo unha segunda etapa a partir de abril de 1889 dirixido por Ricardo Miser, con Francisco Prieto Losada e Galo Páramo como redactores. Foi un xornal de tendencia republicana e progresista e partidario da soberanía popular, que propoñía un cambio político con métodos exclusivamente pacíficos. O periódico denunciaba todo o que consideraba arbitrario e defendía a liberdade de prensa, presentando un panorama dramático da España do momento (desprestixio, ruína económica, pobreza cultural, problemas sociais...). Manifestaba a súa decepción co goberno de Práxedes Mateo Sagasta. Nesta segunda etapa serviu de voceiro dos republicanos pontevedreses. Cesou a súa publicación co número 17, en setembro de 1889.

Notas
-----

1. ↑  *El Eco de Galicia*, 13-6-1886, p. 6.
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 18-12-1886, p. 2.
3. ↑  *El Regional*, 11-4-1889, p. 3.
4. ↑  *Álbum Literario*, 15-9-1889, p. 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Látigo, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986* (en castelán). Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20548333
* Galiciana: 9076

 |
**La fe de Manuela** é un dúo musical galego composto por Raúl Reina e Abel Montoto.

Traxectoria
-----------

Raúl Fernández Reina, nado en Madrid de familia luguesa, como Abel Montoto, do Corpiño formáronse respectivamente nas actuacións das orquestras de música lixeira, onde traballaron diversos anos. Montoto foi un dos impulsores da orquestra Nebraska e integrou SL América. Reina formou parte das orquestras Bulevard, Ledicia, Pacífico e a partir de 2006 foi o cantante principal da Charlestong Big Band. Despois fichou por Marimba e logo, en 2009, pola Solara 2010. En 2008 Raúl e Abel fundan o grupo **Hevel e Rayel**, co que sacan o seu primeiro álbum, cantado en galego.

En 2011 mudan o nome polo de La fe de Manuela. Este nome débenllo á confianza que unha tía de Abel, de nome Manuela, tiña en que chegarían lonxe. Con este nome prepararon un segundo en castelán en 2011, onde estaba incluída a peza, *Como yo*, interpretada por eles e composta polo seu produtor, Enrique Teruel, escollida como a canción oficial da Volta a España 2011.

Discografía
-----------

* *Move, move* (2008).
* *Rompecabezas* (previsto para 2011).

Notas
-----

1. 1 2  Ecos dezanos para la serpiente multicolor, *Faro de Vigo*, 1/7/2011.
2. ↑  Raúl Reina ficha por orquesta SOLARA 2010 Arquivado 16/02/2010, en Wayback Machine. *Orquestas y fiestas*, blog do mundo das orquestras, 2009.
3. ↑  Dos "curritos de toda la vida" para la canción de la Vuelta, *El País*, 31/08/2011.

Véxase tamén
------------

* Perfil do grupo na rede Facebook.
**John Wycliffe** precursor do lollardismo
O **Lollardismo** foi un movemento político e relixioso de finais do século XIV e inicios do século XV en Inglaterra, xeralmente identificado como un precursor da Reforma. Os seus obxectivos principais eran precisamente a reforma da Igrexa.

Doutrina
--------

Entre as súas principais doutrinas estaba aquela que propugnaba que a devoción era un requirimento para que un sacerdote fóra de "verdade" un sacerdote ou para que levase a cabo os sacramentos debidamente, e que o laico devoto tiña a facultade de executar os mesmos ritos, crendo que o poder relixioso e a autoridade resultaban da devoción e non da xerarquía eclesiástica. Ensinaban que a Igrexa cristiá era a "Igrexa dos salvados", querendo dar a entender que a verdadeira Igrexa de Cristo estaba constituída pola comunidade dos fieis, que tiña moito en común coa Igrexa oficial, pero que non era o mesmo. Ensinaban ademais unha certa forma de predestinación. Avogaban pola pobreza apostólica e a tasación das propiedades da Igrexa. Negaban a doutrina romana da transubstanciación favorecendo por iso a doutrina da consubstanciación na Eucaristía.

Orixes
------

As orixes do movemento Lollardo (Lollardy en inglés) atópase nos ensinos de John Wycliffe, un teoloxo prominente da Universidade de Oxford cara a 1350.

Etimoloxía
----------

A pesar de non ser coñecido a orixe do termo, propúxose a hipótese de derivala do termo en latín lolium ("tara" ou "herba daniña"). 
Se é certo, isto debería ser unha referencia ofensiva para cualificalos de herexía contra a Igrexa cristiá, como as herbas daniñas que xorden no medio do gran na parábola de Xesús.

Outra hipótese, moito máis probable, é que veña do nome de Valter Lollard, un predicador holandés valdense que foi martirizado a mans dos partidarios da Igrexa de Roma na primeira metade do século XIV.
A palabra pode ser tamén derivada do neerlandês *lollaerd* (que significa "alguén que susurra") ou *lull* ou *lollen*, que significa "cantar".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Reforma protestante
* John Ball, sacerdote renegado do movemento Lolardo
* Thomas Arundel, opositor do Lollardismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q731652
* BNCF: 55088
* BNF: 11947687x
* BRE: 2182522
* EBID: ID
* GND: 4168134-4
* LCCN: sh85078168
* MAG: 2778505631
* NDL: 00569689
* NKC: ph656878
* Orthodox Encyclopedia: 2110667

 |