recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Configurar e administrar almacéns é unha preocupación central tanto para a loxística de negocios como para a militar.
A **loxística** é definida polo Dicionario da Real Academia Galega como a
«arte de organizar medios, homes e transportes, para realizar unha acción militar nas mellores condicións, e por extensión, estudo e preparación de calquera acción que require certa organización». Hoxe en día adóitase referir máis ben ao ámbito empresarial coma a arte e a técnica que se ocupa da organización dos fluxos de mercadorías, enerxía e información.

A loxística é fundamental para o comercio. As actividades loxísticas conforman un sistema que é a ligazón entre a produción e os mercados que están separados polo tempo e a distancia.

A loxística empresarial, por medio da administración loxística e da cadea de subministración, cobre a xestión e a planificación de actividades dos departamentos de compras, produción, transporte, almacenaxe, manutención e distribución.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para '**.**
2. ↑  "«logistics.". Arquivado dende o orixinal o 23 de maio de 2017. Consultado o 23 de maio de 2017.
3. ↑  «What is logistics? ("logistics means having the right thing, at the right place, at the right time").
4. ↑  Cedillo, M. G. Sánchez (2008).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177777
* BRE: 2179153
* EBID: ID
* GND: 4036210-3
* JSTOR: logistics-management
* LCCN: sh85078128
* NKC: ph122437
* PSH: 11400
* Treccani: logistica

 |
**José Luis Moralejo Álvarez**, nado en Santiago de Compostela en 1943, é un latinista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Abelardo Moralejo Laso (e irmán de Juan José Moralejo e Serafín Moralejo), é licenciado en Filosofía e letras na especialidade de Filoloxía clásica pola Universidade Complutense de Madrid e Doutor en Letras clásicas pola Universidade de Boloña con premio extraordinario. Dende 1991 é catedrático de Filoloxía Latina da Universidade de Alcalá. Foi vogal da Comisión Nacional de Avaliación da Actividade Investigadora, da Comisión de Avaliación do Profesorado de Andalucía e da Axencia de Avaliación da Calidade do Profesorado da Comunidade de Madrid (ACAP). É membro dos consellos asesores de varias revistas científicas internacionais[*Cómpre clarificar*] e asesor da Biblioteca Clásica Gredos. Tamén é membro do padroado da Fundación Pastor de Estudos Clásicos.

No ano 2009 foi galardoado co Premio Nacional de Tradución de España pola súa tradución ao castelán da obra *Sátiras. Epístolas. Arte poética* de Horacio.

Notas
-----

1. ↑  *El santiagués Moralejo gana el Premio Nacional de traducción*, *El Correo Gallego*, 3/11/2009 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Premios MCU 2009 Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
* "Roser Berdagué y José Luis Moralejo ganan el Premio Nacional de Traducción", *El País*, 2 de novembro de 2009. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9014086
* WorldCat
* VIAF: 19810466
* BNE: XX984265
* BNF: 12963888d
* GND: 1047965186
* ISNI: 0000 0000 5957 937X
* LCCN: n79109697
* NTA: 135425395
* SUDOC: 050640038

 |
**Ifor Owen**, nado en Cefnddwysarn o 3 de xullo de 1915 e finado en Dolgellau o 22 de maio de 2007 foi un profesor, ilustrador e historietista galés coñecido como o creador de *Hwyl*, a primeira revista infantil de banda deseñada en lingua galesa.

Traxectoria
-----------

Durante a súa infancia foi membro do movemento xuvenil Urdd Gobaith Cymru e estudou na Boys' Grammar School en Bala e no Bangor Normal College, formándose despois como profesor especializado en arte e ciencia, e os 21 anos logrou praza nun colexio en Croesor e alí permaneceu ata 1948 para pasar a dar clases nunha escola en Gwyddelwern ata 1954 cando comezou a dar clases en Llanuwchllyn ata 1976.

Obra
----

Owen comezou o seu traballo como ilustrador mentres residía en Croesor, aproveitando que o colexio estaba pechado polo xarampón. O primeiro libro que ilustrou foi *Yr Hen Wraig Bach a'i Mochyn* (1946) ao que seguiron outros para editoriais galesas. En 1949 xunto con DJ Williams publicou *Hwyl*, a primeira revista de banda deseñada infantil en lingua galesa, creando moitos personaxes, como Defi John e Tomi Puw, Meri Ann, Prisila Puw e Pero Bach. *Hwyl* editouse entre 1949 e 1989, vendendo arredor de 8.000 exemplares por números.

Notas
-----

1. ↑  "Obituario en *The Indepent*, 31 de maio de 2007" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de abril de 2015. Consultado o 02 de marzo de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5991239
* WorldCat
* VIAF: 1958644
* Europeana: ID
* LCCN: nb97066904

 |
**José Luis Ramón Torres Colomer**, nado en Ribeira o 22 de agosto de 1942, é un político galego.

Traxectoria
-----------

Foi mariño mercante. Vinculado a UCD, foi Director Xeral de Pesca e Marisqueo (1978-1982) da Xunta de Galicia preautonómica. Foi candidato de UCD nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1981 e asumiu a acta de deputado trala renuncia dun compañeiro en febreiro de 1982. Pasou a formar parte do PDP despois da disolución de UCD en febreiro de 1983. En outubro de 1983 foi nomeado Director Xeral de Cultivos Mariños da Xunta de Galicia, manténdose ata 1985. Volveu a ser elixido deputado no Parlamento de Galicia nas listas de Coalición Popular nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1985. Foi elixido concelleiro en Ribeira en 1987 encabezando a candidatura da CPG, sendo tenente de alcalde en coalición con AP e CDS. Foi elixido de novo deputado autonómico, xa polo Partido Popular, tralas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1989, onde se mantivo ata 1991 ao ser elixido alcalde de Ribeira con maioría absoluta. Revalidou a alcaldía con maioría absoluta nas sucesivas eleccións ata que renunciou a presentarse como candidato nas Eleccións municipais de 2011, sendo substituído como candidato e, posteriormente, como alcalde por Manuel Ruiz Rivas. Ostentou varios cargos na Mancomunidade Arousa-Norte da que foi presidente en diversas ocasións de forma rotatoria cos demais alcaldes da comarca. 

Foi Presidente da Federación Galega de Municipios e Provincias de 1992 a 1995. Foi deputado na Deputación da Coruña de 1995 a 2007, sendo Vicepresidente de 1995 a 1999, e Presidente de 1999 a 2003. Foi elixido senador pola provincia da Coruña nas Xerais de 2008, sendo reelixido en 2011, 2015 e 2016, ata a súa retirada das listas en 2019.

Notas
-----

1. ↑  "Ruiz Rivas, candidato del PP en Ribeira tras la renuncia de Colomer". *Xornal.com* (en castelán). 10/02/2011. Arquivado dende o orixinal o 13/02/2011. Consultado o 11/02/2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Eleccións municipais en Ribeira

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ricardo Pérez Queiruga** |  **Alcalde de Ribeira** 1991−2011 | Sucesor:**Manuel Ruiz Rivas** |
| Predecesor:**José Castro Álvarez** |  **Presidente da Fegamp** 1992−1995 | Sucesor:**Julio Álvarez Núñez** |
| Predecesor:**Augusto César Lendoiro** |  **Presidente da Deputación da Coruña** 1999−2003 | Sucesor:**Salvador Fernández Moreda** |
Reixa na entrada da gruta de Cussac.
A **gruta de Cussac** é unha cova decorada prehistórica que ten máis de centocincuenta gravados paleolíticos atribuídos ao período Gravetiense, así como varios restos humanos en sepulturas, aparentemente asociados ás figuras parietais.

Localización e historia
-----------------------

Esta caverna está situada en Francia, no departamento de Dordogne, rexión de Aquitania, no corazón do Périgord, entre Bergerac e Sarlat, no concello (commune) de Buisson-de-Cadouin, no val do río Dordogne .

Foi descuberta o 30 de setembro de 2000 polo espeleólogo afeccionado Marc Delluc (membro do Spéléo-Club de Périgueux) e moi logo foi obxecto dunha instancia de clasificación entre os monumentos históricos franceses o 23 de novembro de 2000. A descuberta foi anunciada por un comunicado de prensa do Ministerio de Cultura o 8 de decembro de 2000.

A gruta está na actualidade (2008) baixo protección científica e en curso de estudo. A presenza episódica de gas carbónico dificulta o seu acceso e máis o traballo subterráneo. Talvez non sexa aberta ao público nunca.

A arte de Cussac
----------------

As obras de Cussac son case exclusivamente gravados, con frecuencia de moi grandes dimensións, realizadas ben por medio de ferramentas de pedra sobre as paredes, ben simplemente con aplicación dos dedos sobre a arxila dos chans. A utilización de pigmentos limítase a algúns raros puntos vermellos.

As representacións comprenden figuracións de animais habituais da arte do Paleolítico Superior (bisontes, cabalos, mamuts, rinocerontes, cabras) e outras máis raras, especialmente aves e figuras enigmáticas. Hai catro siluetas femininas de perfil. Todas estas obras están moi próximas por tema e estilo as coñecidas do Gravetiense nas covas do Quercy, en particular na caverna de Pech Merle. Estímase que teñen unha antigüidade de 25.000 anos a contar desde o presente.

Os restos humanos
-----------------

Xunto coa gruta do Visage en Charente, tamén considerada como gravetiense, a cova de Cussac constitúe un dos moi raros testemuños de asociación de obras parietais e de sepulturas humanas no Paleolítico europeo. Polo menos cinco cadáveres, catro de adultos e un de adolescente, foron depositados en cavidades formadas por toqueiras de osos. Varias osamentas foron examinadas a fin de ser datadas polo método do carbono 14 e un deles dou un resultado próximo a 25.000 anos antes do presente. A contemporaneidade entre as obras e as sepulturas é pois probábel, dado que a entrada da cavidade tería sido onstruída moi logo tras a actuación dos artistas prehistóricos.

Ligazóns externas
-----------------

* A Gruta de Cussac no sitio do Ministerio de Cultura francés

Bibliografía
------------

* Norbert Aujoulat et alii, « La grotte ornée de Cussac (Dordogne) — Observations liminaires », *Paléo*, N° 13 (2001).

Recoñecemento
-------------

Esta páxina é unha versión do artigo correspondente da Wikipedia en francés.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3087510
* Mérimée: PA24000033

 |
**José Luis Suárez Cotelo**, nado en Ponteceso en 1945, é un político e profesor galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filosofía e Letras, foi profesor de Filosofía no instituto Eusebio da Guarda da Coruña. Nas eleccións municipais de 1979 foi elixido concelleiro en Ponteceso como número 2 da Candidatura Democrática Independente, que encabezaba Manuel Jesús Vázquez Barca e que obtivo a maioría absoluta, pasando a ser primeiro tenente de alcalde. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE e foi elixido alcalde con maioría absoluta, sendo reelixido nas municipais de 1987, tamén con maioría absoluta. Formou parte da candidatura do PSdeG nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1985, se ben nun primeiro momento non resultou elixido, trala dimisión de Manuel Couce Pereiro en setembro de 1989 asumiu a acta de deputado por uns meses ata as Eleccións ao Parlamento de Galicia de 1989, nas que volveu formar parte da candidatura socialista pero sen lograr escano. Ó acceder ao Parlamento de Galicia presentou a súa renuncia á alcaldía, debido á incompatibilidade que supón este cargo co de deputado autonómico, sendo substituído polo seu número 2 Ramón Saleta Neira e permanecendo como concelleiro con responsabilidades de goberno na corporación. Mantívose como concelleiro tralas municipais de 1991, nas que foi o número 4 da candidatura socialista, logrando de novo a vitoria e mantendo responsabilidades de goberno baixo os mandatos de Saleta e Fernando Castro Villar ata maio de 1993, cando foron apartados do poder por unha moción de censura do PPdeG e o PSG-EG. Retirouse da política á fin dese mandato en 1995.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Jesús Vázquez Barca** |  **Alcalde de Ponteceso** 1983 - 1989 | Sucesor:**Ramón Saleta Neira** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 19-9-1989, p.23.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-5-1993, p.31.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ponteceso
**Johann Wilhelm Drese**, bautizado o 8 de xullo de 1677 posiblemente en Jena (onde seu pai era mestre de capela cando naceu) e finado o 25 de xuño de 1745 en Erfurt, foi un compositor alemán da familia musical Drese. Johann Wilhelm foi fillo do tamén compositor Johann Samuel Drese, a quen sucedeu como mestre de capela (en alemán *Kapellmeister*) en Weimar cando Johann Sebastian Bach deixou o seu posto na corte da cidade alemá.

En 1702, pasou oito meses en Italia, co obxectivo de perfeccionar a súa técnica de composición. he spent eight months in Italy, with the aim of perfecting himself at composition. Pouco se coñece da súa actividade despois de que Bach abandonase Weimar en 1717, pouco despois de que sucedera a seu pai. Drese morreu en Erfurt.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Oxford Composer Companions, J.S. Bach,* 1999, p. 142

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6216302
* WorldCat
* VIAF: 20908455
* CERL: cnp02038670
* DeutscheBio: 135705150
* Europeana: ID
* GND: 135705150
* ISNI: 0000 0000 2254 5643

 |
**José Luis Mosquera Losada**, nado en Caracas o 10 de marzo de 1967, é un exfutbolista galego que ocupou a posición de mediocampista. Actualmente é adestrador.

Traxectoria
-----------

Fillo de emigrantes galegos en Caracas, a súa familia volveu a Galiza cando el tiña seis anos. A súa carreira comezou no Coia, pasando logo ao Alondras de Cangas, onde destacou e foi fichado polo Celta de Vigo. Nel ficou de 1987 a 1993, tanto en Segunda División como en Primeira División. Destacou durante a tempada 1989/90 cando foi o máximo goleador do equipo, coincidindo co seu único descenso.

No verán de 1993 fichou polo CP Mérida, no que xogou dúas tempadas. Foi xogador titular nas dúas, sendo unha peza clave do ascenso dos estremeños á máxima categoría en 1995. Ese ano marchou ao Real Valladolid, onde estivo ata a tempada 1996/97. Finalmente, fichou polo Racing de Ferrol, ata que se retirou en 1999.

Como adestrador pasou polas categorías inferiores do Celta de Vigo e foi asistente de Xulio Díaz no Lugo, xunto a Javier Vidales. Tras a destitución de Díaz tomou xunto a Vidales as rendas do equipo, pero non puideron evitar o descenso á Terceira División. A continuación, no verán de 2003, fichou polo CD Lalín, dimitindo en decembro do mesmo ano. Na tempada 2005/06 adestrou o Rácing Vilalbés e posteriormente volveu ao Celta de Vigo, onde exerceu diversas funcións na canteira e no primeiro equipo. 

Tamén imparte cursos como docente da Escola Galega de Adestradores e colabora regularmente en programas de análise da actualidade do fútbol galego en radio e televisión.

Notas
-----

1. ↑  "Inagotable cantera". *La Voz de Galicia* (en castelán). 7 de xullo de 1992. p. 44.
2. ↑  "Mosquera, «halagado» por el interés del Lugo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 23 de maio de 2020. Consultado o 15 de abril de 2021.
3. ↑  "Mosquera dimite por el escaso compromiso de la directiva del Lalín". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Lalín-Estrada ed.). 30 de decembro de 2003. p. 9.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328574
* BDFutbol: 1472
* Transfermarkt: 277067

 |
As **illas Medes** (en catalán: *Illes Medes*) son un arquipélago da Costa Brava, a pouco máis dun quilómetro do litoral de l'Estartit, situado no mar Mediterráneo formado por unhas sete illas e algúns illotes fronte á costa de Cataluña (nordés de España). Ten unha superficie aproximada de 21,5 ha. Posúe un fondo mariño, favorecido pola súa proximidade á desembocadura do río Ter, que atrae a numerosos investigadores que o estudan cada ano facendo desta reserva marítima unha das máis importantes do Mediterráneo e a máis grande en extensión de Cataluña. A illa con máis lonxitude do grupo é a Meda Gran.

As sete illas son de maior a menor extensión: la Meda Gran, la Meda Xica, el Carall Bernat, els Tascons Grossos, el Medellot, els Tascons Petits e les Ferrenelles. O arquipélago é, de feito, a continuación do macizo do Montgrí.

É un dos espazos de interese natural máis importante do Mediterráneo e unha gran reserva de fauna e flora.

Historia
--------

Os restos de naufraxios que se atoparon proban que as illas foron transitadas polo ser humano desde hai moito tempo, sendo a miúdo unha base dos piratas para as súas incursións á costa. Ata 1934 estiveron habitadas.

A protección das illas iniciouse en 1983 cunha orde da Generalitat de Cataluña. En 1985 unha resolución estableceu normas de cumprimento obrigatorio na zona vetada. En 1990, integrándose uns anos máis tarde no PEIN, promulgouse unha lei para a protección e conservación da flora e fauna do fondo mariño das illas Medes e da parte de costa do Montgrí, entre a Roca do Molinet e Punta Salines.

Fauna terrestre
---------------

Con respecto á fauna terrestre, o freo que separa o arquipélago da superficie terrestre foi unha barreira infranqueable para as especies desprovistas de ás.

Hai tres especies de réptiles: a osga *(Tarentola mauritanica)*, o lagarto (*Podarcis hispanica*) e a lagarta rabuda oriental (*Psammodromus jeanneae*, antes *Psammodromus algirus*); e unha de mamíferos: o rato doméstico (*Mus musculus*) que, en certo xeito, son animais que o ser humano introduciu.

Respecto dos alados, hai 146 especies de insectos e 60 de aves, a maioría aves mariñas. Destacan a gaivota arxéntea (*Larus cachinnans*), cunhas 8.000 parellas que crían desde marzo ata maio, o corvo mariño real (*Phalacrocorax carbo*), o corvo mariño grande (Ph. aristotelis), a garzota común (*Egretta garzetta*), a garza denoiteira (*Nycticorax nycticorax*), a garza real (*Ardea cinerea*) etc.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Illas Medes*** |

* Área protexida das Illas Medes do Departamento de Medio Ambiente da Generalitat de Cataluña *(en castelán)*
* Reserva Marina Illas Medes. Espazos Protexidos en España *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1581297
* WorldCat
* VIAF: 315526574
* GEC: 0041669
* GeoNames: 3117035
* LCCN: sh87004446
* OSM: 4232917

 |
**Lucas Amil Mosquera**, nado en Apeadeiro (Cambre) o 5 de xullo de 1909 e finado en México o 26 de decembro de 2004, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Auxiliar naval da Mariña de guerra. Entrou como aprendiz mariñeiro en agosto de 1926 e ascendeu a cabo de marinería en 1934. Ingresou na Agrupación Socialista de Ferrol en 1931. Prestou servizo no Nautilus, Galatea, Cervera e o cruceiro Libertad, onde se encontraba cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Durante a guerra civil estivo destinado na Base Naval de Cartaxena onde ingresou na Agrupación Socialista en abril de 1937. Foi secretario do Comité Central da Frota Republicana, membro do Comité de Goberno no cruceiro Libertad e oficial 1º en lanchas torpedeiras. Foi promovido a auxiliar alumno naval en novembro de 1937. Coa derrota da República marchou a Francia e foi internado no campo de concentración de Argelès-sur-Mer. Posteriormente exiliouse en México, arribando ao porto de Veracruz o 27 de xullo de 1939 a bordo do vapor Mexique. Traballou nunha fábrica de tecidos. Residiu en Chihuahua. Formou parte da Agrupación Socialista Española de México. En 1955 visitou España por primeira vez, sendo sometido a estreita vixilancia pola Garda Civil. Posteriormente regresou en varias ocasións, a última polo seu noventa aniversario.

Notas
-----

1. ↑  "Relación de los compatriotas llegados a Veracruz el 27 de julio de 1939 a bordo del Vapor Mexique." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de xuño de 2018. Consultado o 10 de xuño de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q64548196
* DSBE: 1528\_amil-mosquera-lucas

 |
| Illas Kai |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital | Tual |
| País | Indonesia |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Molucas |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) |  |
| Superficie | 1.438 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 5°45′00″S 132°43′48″L﻿ / ﻿-5.75000, -132.73000 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

As **Illas Kai** (tamén **Illas Kei**) de Indonesia están na parte sur-oriental das illas Molucas.

Xeografía
---------

Os habitantes das illas chamanas Nuhu Evav (illas Evav) ou Tanat Evav (terra Evav), pero son coñecidas como Kei polas persoas das illas veciñas. "Kai" é en realidade unha ortografía neerlandesa da época colonial, que aínda persiste. As illas atópanse ao sur da Península de Doberai da illa de Nova Guinea, ao oeste das illas Aru, e ao nordés das illas Tanimbar. O pequeno grupo chamado illas Tayandu (tamén Tahayad) está xusto ao oeste.

As illas Kei compóñense de numerosas illas, incluídos os:

* Kai Besar ou Nuhu Yuut ou Nusteen (Gran Kei)
* Kai Kecil ou Nuhu Roia ou Nusyanat (Pequena Kei)
* Tanimbar Kei ou Tnebar Evav
* Kei Dulah ou Du
* Dulah Laut ou Du Roa
* Kuur
* Taam
* Illas Tayandu (Tahayad) grupo.

A superficie total das terras das Illas Kei é 1438 km².

Kei Besar é montañosa e densamente boscosa. 
Kei Kecil ten a maior poboación, e é plana. En realidade, é un arrecife de coral. 

A capital é a cidade de Tual, na súa maioría habitada por musulmáns. Langgur é o centro dos cristiáns. 
Kei é famosa pola beleza das súas praias, por exemplo, Pasir Panjang.

As illas Kei son parte da Liña de Wallace, o grupo de illas indonesias que están separadas por augas profundas tanto da plataforma continental de Asia e Australia, e nunca estiveron vinculadas a ningún dos dous continentes. Como resultado, as illas Kei teñen poucos mamíferos nativos.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1323403
* WorldCat
* VIAF: 145745917
* EBID: ID
* GeoNames: 1642153
* LCCN: no2001007652

 |
*pode consultar tamén Hélice (xeometría)*
Hélice de barco
A **hélice** é un dispositivo formado por un conxunto de elementos denominados pas, os cales están montados de forma concéntrica arredor dun eixo, virando darredor del nun mesmo plano.

A súa función é transmitir a través das pas a súa propia enerxía cinética (que adquire ao virar) a un fluído, creando unha forza de tracción, ou viceversa, "tomar" a enerxía cinética dun fluído para transmitila a través do seu eixo a outro dispositivo.

A primeiras aplicacións das hélices, hai miles de anos, foron os muíños de vento e de auga. Hoxe en día, tamén baixo os nomes de "rotor", "turbina" e "ventilador", as hélices e os dispositivos derivados delas empréganse para multitude propósitos: refrixeración, compresión de fluídos, xeración de electricidade, propulsión de vehículos e ata para a xeración de efectos visuais (estroboscopio).

Hélice dun avión "Corsair"
Como demostra a variedade de denominacións e campos de aplicación, existe unha gran variedade de hélices, que se manifesta sobre todo nas pas, que xeralmente teñen perfís semellantes aos dunha á, pero cuxa forma varía segundo o seu propósito.

Ademais, hai hélices, principalmente na aviación, nas cales a inclinación das pas é variable, variación que á súa vez pode ser respecto ao plano de xiro da hélice ("paso") ou respecto ao eixo de xiro da hélice ("paso cíclico" ou simplemente "cíclico"). Para acadar isto requírense mecanismos bastante complexos.

Nos motores de avión, a propia hélice fai ás veces de volante de inercia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Helicóptero
* Turbina
* Turbocompresor
* Ventilador

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205451
* AAT: 300212833
* BNCF: 28830
* EBID: ID
* GND: 4135029-7
* JSTOR: propellers
* LCCN: sh85107486
* MAG: 80055088

 |
**José Vázquez Gómez**, coñecido como **Ubaldo**, nado en Ourol e finado en Lousada (Xermade) o 12 de novembro de 1947, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

En 1938 era membro do grupo de César Terrón Abad formado por antigos combatentes da fronte asturiana como Eusebio García García, Ramiro Pérez Granja e Antonio Vega Guerrero que actuaba ao norte de Ponferrada. Logo da morte de César Terrón o 21 de xullo de 1940, o grupo foi dirixido por Florentino Rodríguez Pico e operou no Bierzo. José Vázquez pasou a integrarse na Federación de Guerrillas de León-Galicia, no grupo de Antonio Fernández Crespo activo nos límites de León e Asturias. Foi morto o 12 de novembro de 1947 en Lousada (Xermade) nun enfrontamento coa Garda Civil. A súa nai Vicenta Gómez, que xunto co seu irmán Domingo Vázquez, sufriron rexistros, interrogatorios e detencións continuadas, acabou por intentar suicidarse cando a recluíron na prisión provincial de Lugo en xuño de 1948.

Notas
-----

1. ↑  Cabana, Ana (2013). *La derrota de lo épico*. Publicacions de la Universitat de València. ISBN 978-84-370-9089-4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 135. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra*(en francés)*
Non confundir con enol.
O etinol é o inol ou alquinol máis simple que existe.
Fórmula do etinol.
Fórmula do acetilenodiol (ou etinodiol), un inodiol.
Estrutura molecular dun inolato.
En química chámase **inol** ou **alquinol** a un alquino (hidrocarburo cun triplo enlace entre carbonos) que leva un grupo hidroxilo unido a un dos carbonos do triplo enlace. Os anións desprotonados dos inois ou alquinois denomínanse **inolatos**.

Un inol pode levar dous hidroxilos unidos, un en cada carbono do triplo enlace, e nese caso recibe o nome de **inodiol**. Só existe un inodiol posible, o acetilenodiol.

Inolatos
--------

Os **inolatos** son compostos químicos cun osíxeno cargado negativamente unido a unha función alquino. Foron sintetizados por primeira vez en 1975 por Schöllkopf e Hoppe por medio da fragmentación *n*-butilitio do 3,4-difenilisoxazol.

Sinteticamente, compórtanse como precursores de cetenas ou sintóns.

Tautomería inol-cetena
----------------------

Os inois poden interconverterse coas cetenas por tautomería. A forma inol é xeralmente inestable e pouco duradeira, e cambia rapidamente a cetena. Isto débese a que o osíxeno é máis electronegativo ca o carbono e así forma enlaces covalentes máis fortes. Por exemplo, o etinol interconvértese rapidamente coa etenona.

| Isomería inol-cetena |
| --- |
|  |  |
| Etinol |  Etenona  |

Notas
-----

1. ↑  M. Shindo (2007). "Synthetic uses of ynolates". *Tetrahedron* **63** (1): 10–36. doi:10.1016/j.tet.2006.09.013.
2. ↑  U. Schöllkopf and I. Hoppe (1975). "Lithium Phenylethynolate and Its Reaction with Carbonyl Compounds to Give β-Lactones". *Angewandte Chemie International Edition in English* **14** (11): 765. doi:10.1002/anie.197507651.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Enol
* Alcohol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3077184
* MAG: 2775957155

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 33824

 |
Lorenzo Langstroth.
**Lorenzo Lorraine Langstroth**, nado en Filadelfia (Pensilvania) o 25 de decembro de 1810 e finado o 6 de outubro de 1895, foi un apicultor estadounidense.

Traxectoria
-----------

Graduado en Yale en 1880, traballou alí ata 1834-1835. Foi o pastor de varias igrexas de Congregacións en Massachusetts, en 1848 converteuse en principal dunha escola das señoras novas en Filadelfia.

Desde 1858 viviu en Oxford, Ohio, na súa residencia, e dedicou o seu tempo á apicultura. Inventou a colmea de cadro móbil, e patentouna en 1852, esta tivo unha difusión practicamente mundial. A mesma leva o seu nome Colmea Langstroth. 

Tamén descubriu o espazo abella, que é o lugar polo cal as abellas transitan entre os cadros e na colmea. Non respectar este espazo fai que a abella o encha con própole. Nunca debe ser menor a 5 milímetros, porque o encherá con própole, nin maior a 9 milímetros porque construirá panal de cera. Foi un dos primeiros apicultores en recibir e vender nos Estados Unidos a abella italiana (*Apis mellifera ligustica*), describindo as bondades produtivas desta raza.

Obra
----

Os seus libros son pioneiros no mundo, foron traducidos a moitos idiomas. Existe unha grande evolución entre a primeira e segunda obra do autor. A primeira obra conta con 40 edicións ata o de agora. 

* *Langstroth on the hive and the honey-bee; a bee keeper's manual*. Hopkins, Bridgman, Northampton (1853).
* *A practical treatise on the hive and honey-bee* (1863).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Abella melífera
* Abella mestra
* Apicultura
* Apis mellifera
* Cera
* Cera estampada
* Colmea Langstroth
* Panais de cera

### Ligazóns externas

* Movable-Comb Hive, United States Patent No. 9,300, Issued: 5 de outubro de 1852Arquivado 15 de marzo de 2008 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Beehives and beekeeping *(en inglés)*
* Cultura Apícola. Lorenzo Langstroth *(en castelán)*
* Cultura Apícola. Libros de Langstroth *(en castelán)*


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q951544
* WorldCat
* VIAF: 11507177
* CERL: cnp01204721
* CiNii: DA07614168
* FAST: 311965
* GND: 140030654
* Gutenberg: 26596
* ICCU: CUBV087667
* ISNI: 0000 0001 0954 9065
* LCCN: n92105341
* LibriVox: 5280
* NKC: jo2015853328
* OL: OL4589487A
* openMLOL: 22813
* SNAC: w62z28hw
* SUDOC: 150167075
* WikiTree: Langstroth-14

 |
**Juan Reboreda Enríquez**, nado en Mondariz o 2 de xuño de 1938 e finado o 31 de maio de 2022, foi un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Foi secretario da Cámara Agraria Local e director da sucursal de Mondariz de Caixa Galicia. Foi concelleiro e primeiro tenente de alcalde do concello de Mondariz e en 1970 foi nomeado alcalde. Presentouse ás primeiras eleccións democráticas encabezando unha candidatura independente e foi elixido alcalde. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións primeiro por AP e logo polo PPdeG, sempre con maioría absoluta. 0 27 de novembro de 2002 renunciou como alcalde, sendo substituído polo primeiro tenente de alcalde Julio Alén Montes. Foi deputado provincial e presidente do Mondariz F. C.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Martínez Couto** |  **Alcalde de Mondariz** 1970 - 2002 | Sucesor:**Julio Alén Montes** |

Notas
-----

1. ↑  "Muere Juan Reboreda, alcalde de Mondariz durante 32 años". *Faro de Vigo* (en castelán). 2022-05-31. Consultado o 2022-06-01.
2. ↑  "El primer teniente de alcalde, Julio Alén, se perfila como el sustituto del anterior regidor". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2002-11-28. Consultado o 2022-12-10.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Mondariz

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* Entrevista en *La Voz de Galicia*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Jesús Gayoso.

**Jesús Gayoso Rey**, nado en Mieres (Asturias) en 1971 e finado en Logroño o 27 de marzo de 2020, foi un garda civil galego.

Traxectoria
-----------

De familia de garda civís de Begonte, a pesar de nacer en Asturias onde o seu pai estaba destinado, criouse na cidade da Coruña. Gayoso ingresou na Academia Xeral Militar en 1991, e obtivo o título de tenente. Despois de traballar en Madrid, axiña se incorporou ao Grupo de Acción Rápida (GAR) da Garda Civil, a unidade de operacións especiais, que ten a súa sede en Logroño, na Rioxa, en 1996, primeiro como tenente e despois como capitán. Asumiu o seu mando en 2014, xa como tenente coronel. Participou en varias misións internacionais do GAR en Afganistán, Tunisia, Mauritania, Turquía ou Honduras.

Como mando dese grupo participou no illamento da vila de Haro durante a pandemia de coronavirus, dado que nesa vila rioxana había unha gran cantidade de casos. Aínda que non estivo directamente no sitio, crese que o contaxio a través de persoas que si estiveron causoulle a Gayoso a enfermidade, e finalmente a morte.

Notas
-----

1. 1 2  Pan, José Manuel (27/3/2020). "Muere el gallego Jesús Gayoso, jefe del GAR de la Guardia Civil". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 28/3/2020.
2. ↑  "La Policía homenajea al jefe del GAR de la Guardia Civil muerto por COVID-19". *La Vanguardia* (en castelán). 27/3/2020. Consultado o 28/3/2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q88866458
* Dialnet: 3809397

 |
**Jay Ajayi**, nado o 15 de xuño de 1993 en Londres, Reino Unido, é un xogador profesional estadounidense de fútbol americano que xoga na posición de running back para os Philadelphia Eagles da National Football League (NFL). Formado na Universidade de Boise State, foi elixido no Draft da NFL de 2015 no posto número 149 polos Miami Dolphins. No ano 2017 foi seleccionado por primeira vez para o Pro Bowl.

Traxectoria
-----------

Nado en Londres, Reino Unido, de pais nixerianos, mudouse no ano 2000 a Maryland, Estados Unidos, momento no que tiña sete anos. Posteriromente, mudáronse a Texas, onde acudiu ao Instituto Frisco. Alí xogou ao fútbol americano, onde como sénior correu 2.240 iardas e fixo 35 touchdowns. Tamén formou parte do equipo track & field do equipo campión do distrito como membro dos 4 x 400 m (3:21.75), 4 × 200 m (1:29.44) e 4 × 100 m (42.86). Tras acabar o instituto acudiu á Universidade de Boise State, onde en tres anos correu 3.796 iardas e fixo 55 touchdowns.

Estatísticas universitarias

|  | Correndo | Recibindo |
| --- | --- | --- |
| Year | Team | Att | Yds | Avg | Lng | TD | Rec | Yds | TD |
| 2012 | Boise State | 82 | 548 | 6,7 | 71 | 4 | 1 | 14 | 0 |
| 2013 | Boise State | 249 | 1.425 | 5,7 | 71 | 18 | 22 | 222 | 1 |
| 2014 | Boise State | 347 | 1.823 | 5,3 | 74 | 28 | 50 | 535 | 4 |
|
| **Total** | 678 | 3.796 | 5,6 | 74 | 50 | 73 | 771 | 5 |

Tras a súa etapa universitaria, Ajayi foi escollido polos Miami Dolphins na quinta rolda do Draft da NFL de 2015, sendo o seu posto global o 149. O 7 de maio dese mesmo ano, o equipo de Florida ofrécelle un contrato de catro anos por 2,50 millóns de dólares, incluíndo unha bonificación pola sinatura de 220.813. Na temporada 2016 axuda ao seu equipo a disputar os Playoffs, aínda que acaban por perder ante os Pittsburgh Steelers na rolda wildcard. Tras acabar a temporada foi escollido para a Pro Bowl como membro do equipo a AFC.

### Palmarés

* **Pro Bowl (1)**: 2016

Notas
-----

1. ↑  "NFL announces 2017 Pro Bowl rosters". *NFL.com* (en inglés). 25-01-2017.
2. ↑  "Boise State commit, Frisco Liberty's Jay Ajayi is 'the real deal'". *dallasnews.com*.
3. ↑  "Boise, Meridian, Nampa, Caldwell news by Idaho Statesman". *idahostatesman.com*.
4. ↑  "Jay Ajayi". *trackingfootball.com*. Arquivado dende o orixinal o 05 de outubro de 2015. Consultado o 10 de febreiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na páxina dos Miami Dolphins *(en inglés)*
* Perfil na páxina dos Boise State Broncos *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18066863
* ESPN: 2573300
* NFL: 2552582
* ProFootballReference: AjayJa00

 |
**Juan Rico González**, nado en Ferrol en 1895 e finado en Pontevedra o 12 de novembro de 1936, foi un militar galego.

Traxectoria
-----------

Placa en Pontevedra en memoria dos fusilados o 12 de novembro de 1936.
Capitán de Gardas de Asalto, mandaba a 31ª Compañía de Pontevedra. O 16 de xullo de 1936 propuxo ao gobernador civil Gonzalo Acosta Pan a detención dos xefes militares e dos elementos civís que conspiraban con eles. O gobernador no fixo caso das súas advertencias e enviouno o 17 a Vigo, onde o Capitán tiña desprazada unha sección das súas forzas. Rico regresou a Pontevedra o 18 e púxose en contacto coa Fronte Popular. Convocouse unha reunión das mocidades Socialistas Unificadas e dos partidos de esquerda. Rico arengounos e proporcionoulles as armas da garda municipal e as sobrantes do cuartel de Asalto. Desautorizado polo Gobernador, o Capitán interveu as comunicacións telefónicas.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado en consello de guerra sumarísimo o 1 de novembro. Condenado a morte, foi fusilado na estrada de Campañó o 12 de novembro de 1936.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Xosé Álvarez Castro (2013). *Pontevedra nos anos do medo. Golpe militar e represión (1936-1939)*. Xerais.
* Domínguez Benavides, Manuel (1944). *La Escuadra la mandan los cabos* (PDF). Archived from the original on 27 de xaneiro de 2004. Consultado o 18 de setembro de 2016.

### Ligazóns externas

* Xosé Álvarez Castro: "O 20 de xullo de 1936 en Pontevedra: o golpe (2)" 22/6/2008.
* Ficha en nomes e voces
**Juan Jesús Garrote Nogueira**, nado cara a 1882 e finado en Nigrán o 23 de setembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Camareiro marítimo e militante do movemento obreiro dende 1898, foi encarcerado en varias ocasións. Foi fundador da Federación Juvenil Socialista en 1903. Militou no PSOE como membro da corrente terceirista. Foi elixido presidente da sociedade de xastres de Vigo afecta á UGT en maio de 1915. Logo da escisión do PSOE, traballo na organización do PCE en Galicia. Dende 1924 foi secretario de organización e secretario político do raio comunista de Vigo. Participou no pleno do PCE de Pamplona en 1929. Formou parte da candidatura comunista ás eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 pola provincia da Coruña encabezada por José Silva Martínez. Veciño de Vigo. Volveu ser candidato comunista nas eleccións a Cortes de 1933 pola provincia de Pontevedra. Participou en mitins da campaña pro-estatuto na Estrada en xuño de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado, pero foi detido o 22 de setembro. Esa mesma noite foi paseado nas Santinas (Nigrán), no km.48 hm.8 da estrada Pontevedra-Camposancos.

Notas
-----

1. ↑  *El Socialista*, 27-5-1915, p. 4.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 26-6-1931, p. 4
3. ↑  *Boletín Oficial da Provincia da Coruña*, 13-7-1931, p. 7.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-11-1933, p. 14.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-6-1936, p. 11.
6. ↑  "Intento de fuga de un detenido", *El Pueblo Gallego*, 24-9-1936, p. 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santidrián Arias, Víctor Manuel (2003). *Historia do PCE en Galicia (1920-1968)*. Sada: Do Castro. pp. 106–107. ISBN 978-84-8485-079-3.

### Ligazóns externas

* 

* Jesús Garrote Nogueira na páxina web *Nomes e Voces*.
**José Vázquez Grela**, nado en Ames o 6 de xullo de 1886 e finado en Nigrán o 12 de setembro de 1936, foi un mestre, agrarista e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

José Vázquez Grela cos seus alumnos premiados pola FAR da Estrada en Buenos Aires, 1930.
Emigrou a América. Ao retornar instalouse en Cuntis, onde participou no movemento agrario, ocupando o cargo de xefe das sociedades agrarias de Cuntis, foi redactor de *El Bólido* e colaborou en *Acción Agraria*. Despois fundou *El Bólido de Cuntis*. Rematou a carreira de Maxisterio en 1920. Foi mestre interino no Porriño e Mesego (Cuntis). Na ditadura de Primo de Rivera foi mestre en Graba (Silleda) e Santa Cristina de Vea (A Estrada). En 1931 pediu traslado para Nigrán. Pertenceu á directiva da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Vigo e foi membro da Agrupación Socialista de Vigo. Na folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido e estivo dous meses preso. Participou na campaña do Estatuto de Autonomía. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado no Barrio da Devesa de Nigrán o 12 de setembro.

Vida persoal
------------

Casou con Josefa Iglesias, natural de Cuntis, coa que tivo seis fillos: María Asunción, Antonio Manuel, Julia, Alfredo e José Gonzalo.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 58.
2. ↑  *El Noticiero Gallego*, 4-6-1920, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Méixome, Carlos (2021). *Catas na memoria. A persecución franquista no Val de Miñor*. Santiago de Compostela: Laiovento. pp. 34–52. ISBN 978-84-8487-506-2.

### Ligazóns externas

* Outro paseado, Xosé Vázquez Grela

* Nigrán homenaxea ao mestre republicano José Vázquez Grela, fusilado no 36Arquivado 10 de agosto de 2019 en Wayback Machine.
* Nigrán honra o seu mestre de mestres
* 

* José Vázquez Grela na páxina web *Nomes e Voces*.
Hồ Xuân Hương
**Hồ Xuân Hương** (Chữ nho: *胡春香*), nada en 1772 e finada en 1822, foi unha poetisa vietnamita do final da dinastía Lê.

Traxectoria
-----------

Non se sabe con certeza moito da súa vida. Durante moito tempo pensouse que era a filla máis nova dun letrado de nome Hồ Phi Diễn (1703/1704-1786), que viviu no lugar de Quỳnh Đôi, na provincia de Nghệ Anpero a familia marchou a Hanoi pouco despois do seu nacemento e ali pasou a súa infancia.

Non obstante, investigacións máis recentes, realizadas por Trần Thanh Mai, naceu en Quỳnh Đôi e o seu pai sería tamén un letrado pero de nome ;Hồ Sĩ Danh (1706-1783).

Fose quen fose seu pai viviu en Hanoi, converténdose nunha celebridade local, coñecida polos seus poemas, sutís e cheos de espírito. Parece que casou dúas veces, primeiro como esposa de segundo rango, ou (concubina), do rexedor de Vinh–tường, quen morreu ao pouco, e logo doutro notable local, o xefe de cantón, Tổng Cóc que faleceu seis meses despois do seu matrimonio.

Pasou o resto da súa vida nunha pequena casa preto do lago do Oeste en Hanoi, recibindo visitas, en moitas ocasións de poetas, cos que realizaba xustas poéticas.

Obra
----

Durante a súa vida e despois da súa morte, os seus poemas transmitíronse por vía oral ou recollidos por amigos, o que orixinou moitas variantes. A primeira colección realizouse a primeiros do século XX. Atribúenselle uns sesenta poemas en nôm (lingua popular, o vietnamita). En 1964 descubriuse unha unha colección de poemas con 24 composicións en chinés e 28 en chữ nho, que total ou parcialmente sería da man de Hồ Xuân Hương. A súa poesía amosa unha muller independente de espírito e rebelde que ía contra as normas morais e éticas do confucianismo para as mulleres, con poemas irreverentes e cheos de dobre sentido mais eruditos.

Notas
-----

1. ↑  Trần Thanh Mai *Revue Văn học*, no 10, 1964.
2. ↑  Phong, Đông (2008). *Des poètes de ma terre lointaine*. París: Publibook. p. 11.
3. ↑  Tan, Jonathan (2016). "A Daughter's Filiality, A Courtesan's Moral. Propriety and a Wife's Conjugal Love: Rethinking Confucian Ethics for Women in the Tale of Kiu (Truy n Kiu).". En Jānis Tālivaldis Ozoliņš. *Religion and Culture in Dialogue: East and West Perspectives*. Springer. p. 139.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q465259
* WorldCat
* VIAF: 84707064
* BNF: 12178126z
* CERL: cnp00584550
* FAST: 87916
* GND: 111366313
* ISNI: 0000 0001 1838 9876
* LCCN: n82027726
* NKC: mzk2007394717
* SUDOC: 030347432

 |
**José Vázquez Fernández-Pimentel**, nado en Lugo, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Irmán do poeta Luís Pimentel. Estudou na Residencia de Estudiantes. Licenciado en Ciencias químicas. Oficial de telégrafos en Lugo. Bibliotecario da Asociación Instituto de la Cultura Gallega (1931). Militante do Partido Galeguista. Logo das eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro de Lugo e a finais de marzo xestor da deputación de Lugo en representación do distrito de Chantada-Sarria logo da dimisión de Armando Abuín Iglesias. Foi director interino da Escola Elemental de Traballo de Lugo. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído como director da Escola Elemental de Traballo en outubro, e expedientado por responsabilidades políticas en 1940.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 31-3-1936, p. 13.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 8-10-1936, p. 5.
3. ↑  *BOE*, 6-11-1940, p. 5135.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* José Vázquez Fernández-Pimentel na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en represión franquista en Lugo
| Hámster |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Rodentia |
| Suborden: | Ciurognati |
| Superfamilia: | Miomorfa |
| Familia: | Cricetidos |

 |

Un **hámster** é un roedor pequeno. Existen moitas especies distintas, a maioría distinguidas polas bolsas expandibles sobre as meixelas, as cales van desde as meixelas ata os ombros. Son roedores pertencentes á subfamilia dos múridos (*Muridae*). As distintas especies agrúpanse en varios xéneros entre os que destacan *Cricetus*, *Mesocricetus* e *Phodopus*.

A maioría dos hámsteres encontrados en tendas de mascotas son hámsteres sirios. Os hámsteres foron empregados en investigaciones científicas para o estudo de múltiples enfermidades.

Descubrimento do hámster sirio
------------------------------

En 1839, o zoólogo británico George Waterhouse achou un hámster en Siria, chamándoo *Cricetus auratus*, ou hámster dourado. A pel do hámster estivo en exposición nun museo británico. O hámster sirio foi ignorado pola ciencia europea durante século seguinte. Ó redor do ano 1930, o zoólogo e profesor da universidade de Xerusalén Aharoni encontrou unha nai e crías de hámster no deserto sirio. Para cando regresó ó seu laboratorio, a maioría escaparan ou morreran. Os hámsteres remanentes foron doados á Universidade de Xerusalén, onde foron criados con éxito. Debido a que eran levemente maiores en tamaño ós encontrados por Waterhouse chamóuselles *Mesocricetus auratus*, inda que posiblemente se tratase da mesma especie. *Mesocricetus aratus* é o nome científico actual do hámster sirio.

Hámster
O hámster é un roedor

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Roedor
* Rato
* Carreiras de hámsteres

### Ligazóns externas

* Syrian Hamster Hamsters & Syrian Hamster
* Información sobre os hámsteres en xeral
* Información sobre os hámsteres rusos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6573
* BNCF: 41383
* BNF: 119652732
* BRE: 4696276
* EBID: ID
* GND: 4023196-3
* JSTOR: hamsters
* LCCN: sh85058603
* MAG: 2778575167
* NDL: 00575704
* NKC: ph122153

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cricetinae
* Fossilworks: 91459
* ITIS: 632545
* MSW: 13000348
* NCBI: 10026

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D006224
* MeSH: B01.050.150.900.649.313.992.635.075.250

 |
A **igrexa de Santa María de Goó** é o templo parroquial de Goó (O Incio). Mantén en bo estado a primitiva fábrica do románico tardío, agás na fachada, no acceso principal e no vello campanario, reconstruído a mediados do século XVIII.

Arquitectura
------------

Fachada da igrexa
O templo é de planta rectangular, con muros feitos de laxas de lousa e rematados por unha cornixa corrida sobre modillóns biselados. En cada lateral hai cadansúa ventá rematada en arco de medio punto con amplo derramo interior. Pódese admirar o arco triunfal que parte dunhas pilastras lisas e remata en arco de medio punto, mentres que a ábsida pola súa parte exterior atópase reforzada por seis contrafortes levantados ao longo do seu perímetro. A sancristía é moi posterior ao templo e constitúe un mero engadido ao mesmo.
A pobreza dos materiais empregados e unha case total ausencia de motivos decorativos chocan notablemente coa riqueza artística e ornamental dos seus retablos. No interior, atopamos o retablo maior que ocupa toda a parte posterior da ábsida, á que se adapta totalmente. Consta de cinco fornelas separadas entre elas por seis columnas salomónicas. Caracterízao un puro estilo rococó, e posiblemente foi tallado cara aos primeiros anos do século XVIII.

Atópase un interesante sagrario cunha portiña que ten unha representación do *Agnus Dei* e anxelotes.

O retablo lateral esquerdo, ao igual que maior, foi realizado sobre a segunda metade do século XVIII, pero cunha decoración máis austera. Na parte inferior deste retablo atópase unha serie de pequenas escenas da Paixón do Señor.

Notas
-----

1. ↑  Imaxe en Flickr.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Igrexa Parroquial de Santa María de Goó en Turgalicia.