*Phylliidae* sp.  
O espermatóforo está na súa parte inferior.
En bioloxía denomínase **espermatóforo** a unha estrtura que conteña calquera célula reprodutora (gameto).

Etimoloxía
----------

O termo está formado polos elementos *espermato*- e -*foro*, tirados do grego antigo σπέρμα, σπέρματος *spérma, spérmatos*, "semente", e -φορος -*phoros*, "que leva", unidos por un -o- epentético.

Historia
--------

Este neoloxismo foi introducido na linguaxe científica no século XIX, en 1847 na zooloxía e en 1861 na botánica.

En zooloxía
-----------

En zooloxía o espermatóforo (non confundir con espermateca) é unha cápsula ou masa creada polos machos de diversas especies animais, principalmente invertebrados, que conteñen espermatozoides, que se introduce no órgano sexual feminino durante a cópula. Os espermatóforos tamén poden conter alimento para a femia, nese caso chámase *agasallo nupcial*. No caso da avelaíña tóxica *Utetheisa ornatrix*, o espermatóforo inclúe espermatozoides, nutrientes e alcaloides de pirrolizidina, que impiden a depredación porque estes últimos son velenosos para a maioría dos organismos. Porén, nalgunhas especies, como na bolboreta *Euphydryas editha*, o "agasallo" subministra pouco valor nutritivo. O peso do espermatóforo transferido ao apareamento ten pouco efecto sobre a produción reprodutiva feminina.

### Invertebrados

#### Artrópodos

A reprodución por espermatóforos é común nos invertebrados, sendo o máis normal nos arácnidos. Pero moitos insectos tamén se reproducen deste modo. En varios insectos, como nos saltóns da familia dos tetigoníidos, o espermatóforo adoita estar rodeado por unha cuberta proteica denominada espermatofílax, unha especie de bóla xelatinosa que os insectos machos expulsan durante a copulación xunto co espermatóforo, e que funciona como suplemento nutritivo para a femia. A función do espermatofílax é facer que a femia renuncie a algo do seu control sobre o proceso de inseminación permitindo a transferencia completa de espermatozoides desde o espermatóforo.

Algunhas especies de bolboretas e avelaíñas tamén depositan un espermatóforo na femia durante a cópula, como *Pararge aegeria*, ou *Utetheisa ornatrix* chegan a investir ao redor do 10 % da súa masa corporal na creación dun único espermatóforo.

*Cyrtodiopsis dalmanni* tamén deposita un espermatóforo na femia durante a cópula, pero o espermatóforo é moi pequeno e ocupa só unha parte da capacidade vaxinal da femia. Esta é probablemente unha adaptación á tendencia cara a unha alta frecuencia de apareamento nesta especie, onde os machos invisten até o 10 % da súa masa corporal en crear un único espermatóforo. 

Sábese que estas especies de bolboretas teñen o comportamento de frecuentaren charcos con barro, como se demostrou con *Dryas iulia*, para obteren os minerais necesarios para a produción do espermatóforo..

En calquera caso, as femias, prefieren os machos de maior tamaño debido a unha serie de múltiples beneficios que isto lles achegará á súa descendencia; así, por exemplo, un menor interese dos seus depredadores debido ao seu tamaño máis grande.

Espermatóforo dunha píntega.
Representación artística dun conidióforo de *Botritys* sp. ao microscopio.
#### Cefalópodos

A maioría dos cefalópodos usan un tentáculo modificado para formar estruturas reprodutivas chamadas espádices, que cumpren o rol de introducir os espermatóforos na cavidade paleal da femia; estes tentáculos denomínanse hectocótilos e, unha vez realizada a súa función, despréndense. Os espermatóforos do polbo xigante do Pacífico, *Enteroctopus dofleini*, miden aproximadamente un metro. Un complexo mecanismo hidráulico libera os espermatozoides do espermatóforo que son almacenados internamente pola femia.

Nalgúns cefalópodos, como o argonauta (*Argonauta argo*), o brazo é desmontábel e capaz de movemento autonomamente e ten unha supervivencia prolongada dentro da femia, até o punto de que foi confundido cun verme parasito por Georges Cuvier, que lle deu o nome xenérico de *Hectocotylus*. Nalgúns casos, os espermatóforos de varios machos poden estaren presentes dentro da mesma femia simultaneamente..

### Vertebrados

Algúns vertebrados tamén se reproducen a través de espermatóforos, cápsulas ou masas que conteñen espermatozoides creadas por machos de varias especies animais, especialmente píntegas e tritóns, que se transfire á femia durante a reprodución. As femias poden elixir aceptalos ou non, dependendo do éxito do cortexo previo.

En botánica
-----------

En botánica, nas criptógamas, o espermatóforo é unha hifa ou excrescencia dos fungos e os liques,

Nas fanerógamas, a placenta máis ou mens modificada dos froitos, convertida en sopofrte seminal, a miúdo pulviniforme e, en xeal, tamén se denomina así o soporte da calquera célula espermática, tanto nas plantas superiores coma nas inferiores (véxase conidióforo).

Notas
-----

1. 1 2 3 4  espermatóforo en dicciomed. Diccionario médico-biológico, histórico y etimológico.
2. 1 2  Font Quer 1993, p. 408.
3. ↑  "Espermatóforos" en Curso de Taxonomía de Oligoquetos.
4. ↑  Nina Wedell, Tom Tregenza & Leigh W. Simmons (2008). "Nuptial gifts fail to resolve a sexual conflict in an insect". *BMC Evolutionary Biology* **8**: 204.
5. ↑  Peter D. Sozou & Robert M. Seymour (2005). "Costly but worthless gifts facilitate courtship". *Proceedings of the Royal Society B* **272** (1575): 1877–1884.
6. ↑  González, A.; Rossini, C.; Eisner, M.; Eisner, T. (1999). "Sexually transmitted chemical defense in a moth (*Utetheisa ornatrix*)". *Proceedings of the National Academy of Sciences USA* **96** (10): 5570–5574.
7. ↑  Jones; Odendaal, Ehrlich (xaneiro de 1986). "Evidence against the spermatophore as paternal investment in checkerspot butterflies (*Euphydras*: Nymphalidae)". *American Midland Naturalist* **116** (1): 1–6.
8. 1 2  Karim Vahed (1998): "The function of nuptial feeding in insects: a review of empirical studies" *Biological Reviews* **73** (1): 43-78. /
Resume.
9. ↑  Svärd, L. (1985). "Paternal investment in a monandrous butterfly, *Pararge aegeria*". *Oikos* **45** (1): 66–70.
10. ↑  Iyengar, Vikram K. & Thomas Eisner (1999): "Female choice increases offspring fitness in an arctiid moth (*Utetheisa ornatrix*)". *Proceedings of the National Academy of Sciences USA*. **96** (26): 15013–15016.
11. ↑  Beck, Jan; Mühlenberg, Eva; Fiedler, Konrad (1 de abril de 1999). "Mud-puddling behavior in tropical butterflies: in search of proteins or minerals?". *Oecologia* **119** (1): 140–148.
12. ↑  hectocótilo en dicciomed. Diccionario médico-biológico, histórico y etimológico.
13. ↑  Carefoot, Thomas. "Octopuses and Relatives: Reproduction". *A Snail's Odyssey*. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2017. Consultado o 27 de febreiro de 2021.
14. ↑  Ruppert, Edward E.; Fox, Richard S.; Barnes, Robert D. (2008). *Invertebrate Zoology*. Cengage Learning. pp. 363–364. ISBN 978-81-315-0104-7.
15. ↑  Marah J. Hardt, *Sex in the Sea: Our Intimate Connection with Sex-Changing Fish, Romantic Lobsters, Kinky Squid, and Other Salty Erotica of the Deep*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica. Tomo I*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-3350-076-7.
* Remane, A. Storch, V. e Welsch, U. (1980): *Zoología sistemática. Clasificación del reino animal*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0608-2.
* Ruppert, Edward E.; Fox, Richard S. & Barnes, Robert D. (2008): *Invertebrate Zoology*. Boston, Massachusetts: Learning. ISBN 978-81-315-0104-7.
* Simpson, M. (2010): *Plant Systematics*. Cambridge, Massachusetts: Elsevier Academic Press. ISBN 978-0-0809-2208-9.
* Strasburger, E. (1994): *Tratado de botánica*. 8ª edición. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-0979-0.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q901728
* BRE: 4247138
* EBID: ID
* JSTOR: spermatophores
* MAG: 6318879

 |