| Psammodromus hispanicus |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Case ameazada (NT)Case ameazada |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Sauropsida |
| Orde: | Squamata |
| Familia: | Lacertidae |
| Subfamilia: | Gallotiinae |
| Xénero: | *Psammodromus* |
| Especie: | ***P. hispanicus*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Psammodromus hispanicus'**Fitzinger, 1826 |
| Distribución de Psammodromus hispanicus.Distribución de *Psammodromus hispanicus*.Distribución de *Psammodromus hispanicus*. |
| Sinonimia |
| * *Psammodromus hispanicus*, **Malmkmus**, 1826
* *Lacerta edwardsiana*, **Dugés**, 1829.
* *Lacerta edwasii*, **Zang**, 1903.
* *Psammodromus edwarsii*, **Duméril y Bibron**, 1839.
 |

A **lagarta cinsenta** ou cincenta (***Psammodromus hispanicus***) é unha especie de lagarta da familia Lacertidae, que vive en Francia, Portugal e España e forma parte da fauna de Galicia, aínda que aquí é moi escasa. Viven principalmente en áreas secas e abertas de clima mediterráneo.

Características
---------------

Son lagartas pequenas, as menores da herpetofauna galega. Poden ter 50 mm de longo sen contar o rabo, o cal ten unha lonxitude 1,5 veces a do resto do corpo, polo que a lonxitude total con rabo pode chegar a 120 a 130 mm. Cando eclosionan miden só de 20 a 25 mm.

O corpo é delgado cunha pequena cabeza bicuda, e con patas traseiras grandes e moi longas, e rabo delgado. As escamas dorsais teñen quilla e están imbricadas. As do ventre son imbricadas pero sen quilla. A coloración é xeralmente marrón escura, marrón olivácea ou vermello escura ou cor de óxido con moitas manchas irregulares claras, bandas e liñas, especialmente nos flancos. Estas tamén aparecen no dorso, onde xeralmente teñen moitas pequenas bandas brancas beireadas de cor escura. O ventre é amarelado. As femias son máis grandes en primavera porque están cargadas de ovos. Emiten sons agudos cando son capturadas e poden morder; tamén chían durante a cópula. Os machos son máis pequenos que as femias pero de cabeza máis granade. Están activos de día.

Distribución
------------

Encóntranse na maior parte da península Ibérica, excepto a costa cantábrica e os Pireneos. En Francia poden atoparse ao longo da costa mediterránea. En Galicia é unha especie rara e escasa, que só se atopou na zona de Ourense capital e no val de Verín, que son zonas bastante cálidas, xa que é unha especie moi termófila.

A subespecie *edwarsianus* encóntrase en Francia, e a subespecie *hispanicus* na península Ibérica.

Alimentación e depredación
--------------------------

Basicamente comen insectos e arañas. Son predados por moitas especies: aves, serpes e mamíferos.

Reprodución
-----------

Reprodúcense tras saír da súa hibernación en primavera. Despois dunha poucas semanas pon de 2 a 8 ovos, debaixo de palla ou moreas de ramas, que se incuban durante unhas 8 semanas. A femia pode facer dúas postas. Durante o cortexo e a cópula o macho persegue á femia mordéndoa no rabo, extremidades e no lombo, e a cópula é breve.

Vive só 2 ou 3 anos, e moitos exemplares morren despois da primeira temporada de apareamento; alcanzando a súa madurez sexual no seu primeiro ano.

Hábitat
-------

Habita zonas con vexetación arbustiva mediterránea, praderías temperadas, áreas costeiras areosas, terras de cultivo, pasteiros e xardíns rurais. Está ameazada pola perda do seu hábitat e a IUCN considéraa nas súas listas como "Case ameazada" (NT). Atópanse ata os 1.500 m de altura.

Notas
-----

1. ↑  Pedro Galán Regalado, Gustavo Fernández Arias. Anfibios e réptiles de Galicia. Colección Montes e Fontes. Edicións Xerais de Galicia S.A. 1993. Páxinas 342-346. ISBN 84-7507-722-6.
2. ↑  Pleguezuelos, J. Sá-Sousa, P. Pérez-Mellado, V. Marquez, R. & Cheylan, M. 2005. Psammodromus hispanicus. 2006 IUCN Lista Vermella de Especies Ameazadas; consultado o 16 de febreiro de 2022

* Reptiles & Amphibians of France Reptiles & Amphibians of France website.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Psammodromus manuelae
* Psammodromus algirus
* Lista de réptiles de Galicia

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Lagarta cinsenta*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lagarta cinsenta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Fotos desta especie.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2301017
* MAG: 2781238245

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EUNIS: 10683
* FE: 214680
* FE-New: ID
* GBIF: 2469771
* iNaturalist: 35516
* IRMNG: 11161333
* IUCN: 61560
* NCBI: 80468

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1094164

 |