**Mary Golda Ross,** nada en Park Hill (Oklahoma) o 9 de agosto de 1908 e finada o 29 de abril de 2008, foi a primeira muller enxeñeira nativa americana. Foi unha das 40 persoas enxeñeiras fundadoras de Skunk Works, e coñecida polo seu traballo en Lockheed Corporation en "Deseño preliminar de conceptos para a viaxe espacial interplanetario, voos tripulados e non tripulados ao redor da Terra, estudos temperáns de satélites de órbita, tanto para defensa como para motivos civís." En 2018, foi elixida para ser representada na moeda de 1 dólar estadounidense de 2019 pola Casa da Moeda dos EEUU, que celebra aos indios americanos no programa espacial.

Traxectoria
-----------

Mary G. Ross era a segunda de cinco nenos de William Wallace e Mary Henrietta Moore Ross. Foi a bisnieta do Xefe Cherokee John Ross. "Unha nena con talento que foi enviada para vivir cos seus avós na capital da Nación Cherokee de Tahlequah para asistir ao colexio."

Cando cumpriu 16 anos ingresou á Northeastern State Teachers' College en Tahlequah. Obtivo un grao en matemáticas en 1928, á idade de 20 anos.

Recibiu o seu título de máster do Colorado State Teachers College en Greeley en 1938, cursando todas "as clases de astronomía que tiñan."

Carreira
--------

Ross ensinou matemática e ciencia en escolas da área rural de Oklahoma durante nove anos, maioritariamente durante a Gran Depresión.

Aos 28 anos de idade, realizou o exame de servizo civil para traballar para a Axencia de Asuntos indios (BIA) en Washington, D.C. como empregada estatística. En 1937, foi re-asignada como conselleira de nenas na Santa Fe Indian School, un internado indio-americano en Santa Fe, Novo México. En agosto de 1938 completou os requisitos para o seu título de mestría na Colorado State College of Education en Greeley; Mary asistira a clases nos veráns mentres era profesora. Alí recibiu clases de astronomía, ademais de ler moito sobre o campo das matemáticas que elixira.

Ross mudouse a California en 1941 para buscar traballo despois de que os Estados Unidos de unisen á segunda guerra mundial, seguindo o consello do seu pai. Ross foi contratada como matemática por Lockheed en 1942.

> 
> Asignóuselle traballar co persoal de enxeñaría sobre dúas cuestións: os efectos de presión no Lockheed P-38 Lightning — o primeiro en ir a máis de 400 millas por hora — cando se achega á barreira de son, e mellorar a aeroelasticidad daquel primeiro avión tan grande, que debía ser tratado como corpo flexible. Aínda que Ross prefería traballar en temas relacionados cos voos espaciais interplanetarios, máis tarde dixo que "se o mencionase en 1942, cuestionaríase a miña credibilidade"."
> 
> 
> 

"A miúdo pola noite había catro de nós traballando até as 11 p.m." lembrou máis tarde. "Era a chupatintas, facía moita investigación. As miñas ferramentas de última xeración eran unha regra de deslizamento e unha computadora Friden."

Despois da guerra, Lockheed enviouna a UCLA para unha certificación profesional en enxeñaría. "Estudei matemática para enxeñaría moderna, aeronáutica e mecánica de mísis e celeste." Era usual que unha empresa que contrataba a unha muller para traballar durante a guerra mantivese a esa muller unha vez terminada esta; Ross seguiu traballando para Lockheed.

En 1952, Mary Ross uniuse ao Programa de Desenvolvemento Avanzado de Lockheed, no entón secreto Skunk Works, onde traballou en "conceptos de deseño preliminar para viaxe espacial interplanetario, voos tripulados e non tripulados ao redor da Terra, estudos temperáns de satélites de órbita, tanto para defensa como para motivos civís." Traballou no proxecto de mísil de Agena, e en conceptos de deseño preliminar para "voos de recoñecemento a Venus e Marte."

> 
> A maioría das teorías e artigos que xurdiron do grupo, incluíndo aqueles escritos por Ross, aínda son clasificados. Como dixo ao diario da súa alma máter na década de 1990, "tomabamos o coñecemento teórico e faciámolo realidade." Unha das funcións de Ross foi o Manual de Voo Planetario Vol. III da NASA, sobre viaxe espacial a Marte e Venus ...
> 
> 
> 

> 
> Cando o programa de mísil americano madurou, a señorita Ross atopouse investigando e avaliando viabilidade e rendemento de mísil balístico e outros sistemas de defensa. Tamén estudou a distribución da presión causada por ondas do océano e como afecta vehículos lanzados desde un submarino. O seu traballo en 1958 enfocouse en órbitas de satélite e a serie de foguetes de Agena, que xogou tan prominente función no programa Apolo de viaxe a lúa durante a década de 1960 e 1970. No seu rol de enxeñeira de sistemas avanzados, a señorita Ross traballou no vehículo de reingreso Polaris e en sistemas de enxeñaría para voos espaciais tripulados.
> 
> 

> 
> "Era unha máis" dixo Norbert Hill, quen coñeceu a Ross cando el era director executivo da American Indian Science and Engineering Society. "Era tan intelixente como o resto deles e podía defenderse soa."
> 
> 

En 1958, apareceu no espectáculo televisivo *Cal é A miña Liña?*. Levoulle certo tempo aos participantes  adiviñar que ela era a persoa que "Deseña Mísis de Foguete e Satélites (Aeronave Lockheed)."

Despois de retirarse en 1973, Mary Ross viviu en Los Altos, California, e traballou para recrutar mulleres novas e mocidade nativo-americana a carreiras de enxeñaría. Desde a década de 1950, converteuse en membro da Sociedade de Mulleres Enxeñeiras. Tamén deu o seu apoio á Sociedade de Indio-Americanos en Ciencia e Enxeñaría (AISES), e no Consello de Tribos de Recurso da Enerxía.

Aos 96 anos de idade, levando o seu "primeiro vestido tradicional Cherokee" de verde calico, feito pola súa sobriña, participou nas cerimonias de apertura do Museo Nacional do indio americano en Washington, D.C. Á súa morte en 2008, deixou unha dotación de $400,000 a dito museo.

Premios e recoñecemento
-----------------------

* Salón da Fama do Consello de Enxeñería de Silicon Valley, 1992
* Muller Peninsular do Ano, pola sociedade de comunicación feminina Theta Sigma Phi.
* Premios aos logros da American Indian Science and Engineering Society e do Council of Energy Resource Tribes.
* Premio do San Francisco Examiner á muller distinguida, 1961.
* Premio á Muller de Logro da Federación Estatal de Clubs Empresariais e Profesionais de California, 1961
* En 1992, a Sección do Valle de Santa Clara estableceu unha bolsa no seu nome.
* Doodle de Google do 9 de agosto de 2018
* Ross aparece no reverso do dólar Sacagawea de 2019.

Notas
-----

1. ↑  "Mary Golda Ross: The first Native American female engineer". New York. 21 de marzo de 2013. Arquivado dende o orixinal o 10 de abril de 2013. Consultado o 29 de marzo de 2013.
2. 1 2  "2019 Native American $1 Coin Reverse Design U.S. Mint". *web.archive.org*. 2018-12-16. Archived from the original on 16 de decembro de 2018. Consultado o 2021-04-30.
3. ↑  Zierdt-Warshaw, Linda; Winkler, Alan; Bernstein, Leonard (2000). *American women in technology : an encyclopedia*. Santa Barbara, Calif.: ABC-CLIO. ISBN 978-1576070727. OCLC 48139041.
4. ↑  "Cherokee rocket scientist leaves heavenly gift". *NMAI Newservice*. NMAI Newservice. 24 de decembro de 2008.
5. ↑  "Celebrating the First Native American Female Engineer". 26 de marzo de 2013. Arquivado dende o orixinal o 11 de maio de 2013. Consultado o 27 de abril de 2013.
6. ↑  "Mary G. Ross blazed a trail in the sky as a woman engineer in the space race, celebrated museum". 7 de outubro de 2009. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2012. Consultado o 27 de abril de 2013.
7. ↑  "‘Golda’ Ross left teaching to support war effort". Oklahoma. 20 de marzo de 2016. Consultado o 9 de agosto de 2018.
8. ↑  "The Cherokee Nation Remembers Mary Golda Ross, the First Woman Engineer for Lockheed". 13 de maio de 2008. Arquivado dende o orixinal o 21 de decembro de 2013. Consultado o 27 de abril de 2013.
9. ↑  "Mary Golda "GOLD" Ross (1908 - 2008)". Consultado o 27 de abril de 2013.
10. ↑  "Video: Mary G. Ross – First American Indian Woman Engineer – Appears on 'What's My Line?'". Society of Women Engineers Magazine. Spring 2018. Consultado o 9 de agosto de 2018. Video of program included in article
11. ↑  Cook, Roy. "Cherokee stories and Mary G. Ross who blazed a path in the space race". Consultado o 9 de agosto de 2018.
12. ↑  "MUSEUM: Three elders, a century of inspiration". 14 de xaneiro de 2011. Arquivado dende o orixinal o 16 de xaneiro de 2011. Consultado o 27 de abril de 2013.
13. 1 2  "Mary Ross". *www.agnesscott.edu*. Consultado o 2021-04-30.
14. ↑  "Mary G. Ross’ 110th Birthday" (en inglés). 9 de agosto de 2018. Arquivado dende o orixinal o 9 de agosto de 2018. Consultado o 9 de agosto de 2018.
15. ↑  Croucher, Shane (9 de agosto de 2018). "The Google Doodle celebrates a pioneering female Native American aerospace engineer" (en inglés). Newsweek LLC. Consultado o 9 de agosto de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Mary G. Ross*** |

### Ligazóns externas

* Mary G. Ross, ingeniera no blog Mujeres con Ciencia

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16018263
* WorldCat
* VIAF: 1557159035190201380006
* LCCN: n2020026262
* WikiTree: Ross-16191
* zbMATH: ross.mary-golda

 |