| *Homo erectus*Rango fósil: Plistoceno |
| --- |
| Reconstrución da cara
Reconstrución do esqueletoReconstrución do esqueleto |
| Estado de conservación |
| Extinto (fósil) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Primates |
| Familia: | Hominidae |
| Xénero: | *Homo* |
| Especie: | ***H. erectus*** |

 |
| Nome binomial |
| *†*Homo erectus'**(Dubois, 1892)** |
| Sinonimia |
| * † *Anthropopithecus erectus*
* † *Pithecanthropus erectus*
* † *Sinanthropus pekinensis*
* † *Javanthropus soloensis*
* † *Meganthropus paleojavanicus*
* † *Telanthropus capensis*
* † *Homo georgicus*
* † *Homo ergaster*?
 |

O ***Homo erectus***  foi unha especie homínida, que se atopa desde o Plistoceno en diante, entre 1.8 de anos atrás a hai 143 mil. Orixinouse en África e expandiuse chegando de Inglaterra, a Xeorxia, a India, Sri Lanka, China e a Xava.

Hai desacordos en pé sobre da súa clasificación, devanceiros e a súa proxenie, sendo as principais liñas de debate dúas: que *H.* *erectus* é outro nome para o *Homo ergaster*, e polo tanto antecesor directo dos homínidos posteriores como 'Homo heidelbergensis*,* Homo neanderthalensis*, e* Homo sapiens*;* ou que fora unha especie distinta asiática diferente da africana *H. ergaster.* 

Descubriuna Eugène Dubois en 1891, en Xava. O primeiro en propoñer o nome foi Ernst Mayr para unificar a clasificación dos fósiles asiáticos. Tiña feituras dun humano moderno, cunha capacidade cranial maior ca do *Homo habilis*. A fronte era menos prominente e presentaba protuberancias óseas enriba das órbitas dos ollos, coñecidos como arcos superciliares, e os dentes máis pequenos, deseñados para mastigar materiais vexetais duros e carne. O cerebro era o 74% do dos humanos modernos, e de altura alta (1,79 m de media).

O *Homo erectus* tamén empregou utensilios máis diversos e sofisticados que os seus predecesores. Unha teoría é que o *H. erectus* primeiro usou útiles do estilo da cultura de Olduvai e posteriormente usounos da cultura achelense. Os útiles que conservamos de ambos os dous períodos son de pedra. Os útiles de Olduvai son os útiles coñecidos máis antigos e teñen unha antigüidade de 2,4 millóns de anos. A cultura achelense comezou hai 1,2 millóns de anos e finalizou hai 500.000 anos. A innovación máis importante está asociada cos machados achelenses, nos que se traballaba a pedra nos dous lados para poder cortar obxectos.

O *Homo erectus* foi o primeiro homínido que tivo como actividade principal a caza, permanecendo a busca de presas como actividade secundaria. Foi a primeira especie humana en saír de África: dende o Gran Val do Rift migrou ata o Mar Vermello e Asia e Europa, aprendendo a dominar a súa contorna por primeira vez e creando posibelmente os rudimentos da linguaxe.

Hai dúbidas sobre se foi capaz de controlar o lume. A evidencia máis antiga de control do lume data de hai 300.000 anos no asentamento de Terra Amata (na costa mediterránea francesa) e o sitio semella estar ocupado por *Homo erectus*. Semella que houbo outros lugares onde tamén houbo control do lume, datados entre 500.000 e 1.5000.000 en Francia, China e outras áreas, pero dubídase da súa veracidade.

Franz Weidenreich descubriu o asentamento máis importante de *Homo erectus* en Zhoukoudian, preto de Pequín, que recibiu primeiro o nome de *Sinanthropus pekinensis* ou Home de Pequín, aínda que máis tarde clasificouse como *H. erectus*. O cranio da táboa taxonómica procede do sitio de Tautavel, no sur de Francia, escavado por Henry de Lumley.

### *Homo erectus georgicus*

***Homo erectus georgicus*** é o nome da subespecie que ás veces se emprega para describir cranios e mandíbulas que se atoparon en Dmanisi, en Xeorxia. Malia que de primeiras se propuxo como unha especie separada agora clasifícase dentro de *Homo erectus*. O esqueleto parcial atopado foi descuberto no 2001 e data de 1.8 millóns de anos de antigüidade.

As explicacións propostas para a dispersión de *Homo erectus georgicus* son varias Inicialmente pensouse en cranios de *Homo ergaster* mais as diferenzas de tamaño derivou en propoñer unha nova especie, *Homo georgicus*, que sería o candidatos a ser un descendente de *Homo habilis* e antecesor do asiático *Homo erectus*. Porén, esta clasificación non se mantivo en pé e o fósil agora considérase parte dun subgrupo diverxente de *Homo erectus*, ás veces denominado *Homo erectus georgicus*.

Lugar do xacemento de Dmanisi, Xeorxia
Cun volume de 600 centímetros cúbicos, o cranio D2700 DATA DE 1.77 millóns de anos e está en boas condicións. *Homo erectus georgicus* mostra un gran dimorfismo sexual, cos machos significativamente máis grandes cás femias.

Mais adiante atopáronse máis restos fósiles, que mostran unha especie con trazos primitivos no seu cranio e corpo superior pero con características avanzadas nas súas costelas e brazos e que lle proporcionarían unha máis lixeira mobilidade. Non se consideran unha especie separada pero representan un estadio previo entre a transición de *Homo habilis* e *H. erectus* e chegan a unha datación de 1.8 millóns de anos.

Descendentes e subespecies
--------------------------

*Homo erectus* é unha das especies de *Homo* que máis viviu, tendo existido sobre un millón de anos, mentres que o *Homo sapiens* so data de 200 mil anos. Sendo unha especie asiática diferente, non hai un consenso sobre se é ancestral a *Homo sapiens* ou a outro homínido posterior.

* ***Homo erectus***
	+ *Homo erectus erectus*
	+ *Homo erectus yuanmouensis*
	+ *Homo erectus lantianensis*
	+ *Homo erectus nankinensis*
	+ *Homo erectus pekinensis*
	+ *Homo erectus palaeojavanicus*
	+ *Homo erectus soloensis*
	+ *Homo erectus tautavelensis*
	+ *Homo erectus georgicus*

**Especies relacionadas**

* *Homo ergaster*
* *Homo floresiensis*
* *Homo antecessor*
* *Homo heidelbergensis*
* *Homo neanderthalensis*
* *Homo sapiens*
	+ *Homo sapiens idaltu*
	+ *Homo sapiens sapiens*
* *Homo rhodesiensis*
* *Homo cepranensis*

Notas
-----

1. ↑  Hazarika *et al.*. *Homo erectus/ergaster* and Out of Africa: Recent Developments in Paleoanthropology and Prehistoric Archaeology|. 2007
2. ↑  Distribution of Acheulian sites in the Siwalik region Arquivado 04 de xaneiro de 2012 en Wayback Machine.. *An Overview of the Siwalik Acheulian & Reconsidering Its Chronological Relationship with the Soanian – A Theoretical Perspective* *(en inglés)*.
3. ↑  Vekua *et al.*. A new skull of early Homo from Dmanisi, Georgia. Science. Vol 297, 5578, páx. 85–9. 2002.
4. ↑  Lordkipanidze D, Jashashvili T, Vekua A, Ponce deLeon MS, Zollikofer CPE, et al. 2007. Postcranial evidence from early Homo from Dmanisi, Georgia. Nature 449:305–10
5. ↑  Lordkipanidze D, Vekua A, Ferring R, Rightmire GP, Agusti J, et al. 2005. The earliest toothless hominin skull. Nature 434:717–18
6. ↑  Augusti *et al.*. How "African" was the early human dispersal out of Africa?. Vol 30, 11–12, páx 1338–1342. Quaternary Science Reviews. 2011.
7. ↑
8. ↑  Ian Tattersall and Jeffrey H. Schwartz. 2009. Evolution of the Genus Homo, Annual Review of Earth and Planetary Sciences, Vol. 37: 67-92
9. ↑  Rightmire GP, Lordkipanidze D, Vekua A. 2006. Anatomical descriptions, comparative studies, and evolutionary significance of the hominin skulls from Dmanisi, Republic of Georgia. J. Hum. Evol. 50:115–41
10. ↑  Leo *et al.*. Earliest Pleistocene Hominid Cranial Remains from Dmanisi, Republic of Georgia: Taxonomy, Geological Setting, and Age. Science. Vol 288, páx 1019-1025. 2000.
11. ↑   Wilford. New Fossils Offer Glimpse of Human Ancestors. 2007, The New York Time.
12. ↑  Lordkipanidze et al. Postcranial evidence from early *Homo* from Dmanisi, Georgia. Nature, vol 449, pax 305-310. 2007.

| * v
* c
* e
Evolución humana |
| --- |
| Homininae | 
* Devanceiro común entre home e chimpancé

 |
| Australopithecino | 

|  |
| --- |
| 
* *Kenyanthropus*
* *Orrorin*
* *Sahelanthropus*

 |
| *Ardipithecus* | 
* *A. kadabba*
* *A. ramidus*

 |
| *Australopithecus* | 
* *A. afarensis*
* *A. africanus*
* *A. anamensis*
* *A. bahrelghazali*
* *A. deyiremeda*
* *A. garhi*
* *A. sediba*

 |
| *Paranthropus* | 
* *P. aethiopicus*
* *P. boisei*
* *P. robustus*

 |

 |
| Humanos eproto-humanos | 

|  |
| --- |
| 
* Homo sapiens arcaico
* *H. ergaster*
* *H. gautengensis*
* *H. habilis*
* *H. rudolfensis*
* *H. naledi*

 |
| *Homo erectus* | 
* *H. e. erectus*
* *H. e. georgicus*
* *H. e. lantianensis*
* *H. e. nankinensis*
* *H. e. palaeojavanicus*
* *H. e. pekinensis*
* *H. e. soloensis*
* *H. e. tautavelensis*
* *H. e. yuanmouensis*

 |
| 
* *Homo luzonensis*
* Homínido de Denisova
* *H. antecessor*
* *H. cepranensis*
* *H. floresiensis*
* *H. heidelbergensis*
* *H. helmei*
* *H. neanderthalensis*
* *H. rhodesiensis*
* Penghu 1
* Homes da cova dos cervos

 |
| *Homo sapiens* (ser humano) | 
* Cro-Magnon
* *H. s. idaltu*
* *H. s. sapiens*
* Manot people

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q101362
* BNCF: 51608
* BNF: 124746575
* BRE: 2368783
* EBID: ID
* GND: 4130012-9
* JSTOR: homo-erectus
* LCCN: sh85102500
* MAG: 2777407139

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 4454110
* Fossilworks: 83084
* GBIF: 4827564
* iNaturalist: 414233
* IRMNG: 10690896
* TAXREF: 826910

 |