recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 43°00′29″N 8°55′20″O﻿ / ﻿43.008008, -8.922149

A **ponte de Brandomil** é unha ponte de pedra altomedieval que se atopa no lugar de Brandomil, na parroquia de Brandomil, no concello coruñés de Zas.

Historia
--------

Ao parecer, no lugar de Brandomil (topónimo de orixe sueva) en época romana existía un importante cruzamento de vías que comunicaba o norte da Gallaecia coa costa Finisterrae e o sur. A coñecida vía *Per Loca Marítima* (vía XX do itinerario de Antonino) pasaría polo lugar. Xusto á beira da ponte existía un castro galaico que daría lugar a un posterior asentamento romano, cunha casa-vila romana Grandimiro (*Claudomerius*), pertencente ao itinerario IV de Antonino. Os romanos tiveron interese en se asentar nesta zona polas próximas minas de estaño do lugar de Limideiro. Isto xustifica a construción dunha ponte sobre o río Xallas.

A inicial ponte romana, da que non quedan restos, sería modificada arredor do século XI ou XII, canto toma a feitura que se conserva. No século XVIII foi lixeiramente reforzada. En 1989 o arco central derrubouse tras unha forte riada.

Descrición
----------

Feita en cantaría de granito, nada fica da súa orixe romana. A ponte actual ergueríase sobre a antiga arredor do século XI ou XII. Consta de catro arcos de volta perfecta, tres deles cunha luz de 8,20 m, o cuarto máis pequeno. Os dous arcos centrais, sobre o río, teñen rosca dupla cuns 20 cm de beiril. As bóvedas e os tímpanos son de perpiaño. Os tallamares son triangulares augas arriba e trapezoidais augas abaixo. Estes chegan até arriba formando apartadoiros. Consérvanse ben os peitorís e un treito de calzada. Atópase en bo estado de conservación, xa que existe unha ponte paralela para o tránsito rodado.

Galería de imaxes
-----------------

* A ponte dende o río Xallas.A ponte dende o río Xallas.
* Vista da ponte polo inverno.Vista da ponte polo inverno.

Notas
-----

1. 1 2  Galicia Máxica
2. ↑  Lema Suárez, Xosé María (17 de decembro de 2016). "Unha riada ameazou séculos de historia en Brandomil". *La Voz de Galicia*.
3. ↑  Ponte de Brandomil na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ponte de Brandomil en *Galicia Máxica*.

### Outros artigos

* Brandomil, Zas
* Río Xallas

### Bibliografía

* LAREDO, X.L. e VÁZQUEZ EFRÉN, J.M. (1989): «Santa Comba, Zas», Deputación Provincial da Coruña.
* Troiano Carril, X.: «Camariñas, Corazón da Costa da Morte», Libro inédito inscrito no Rexistro da Propiedade Intelectual no ano 2007, 2008 e 2009
Coordenadas: 42°31′22″N 7°30′52″O﻿ / ﻿42.5227777778, -7.51444444444

A **ponte Vella**, tamén coñecida como **ponte romana**, é unha ponte que cruza o río Cabe no casco urbano de Monforte de Lemos, na provincia de Lugo.

Historia
--------

Segundo a tradición, as súas orixes remóntanse á época romano. A ponte actual foi construída por Pedro Rodríguez de Ramberde no século XVI por orde de Catalina de la Cerda y Sandoval, VII Condesa de Lemos, viúva de Pedro Fernández de Castro y Andrade.

Descrición
----------

É unha ponte de pedra granítica formado por seis arcos semicirculares, dous deles cubertos en reformas posteriores, e con alicerces apoiados sobre contrafortes. Nos arcos centrais pódense ler varias marcas do canteiro. O firme é de lastras e está aberto ao tráfico rodado nun único sentido da marcha, aínda que está en proxecto a súa peonalización.

A ponte recibe o nome de "vello" en contraposición a outra ponte importante da cidade construída no século pasado e coñecida como Ponte Nova. Desde ela, pódese acceder aos paseos fluviais das ribeiras do Cabe.

Notas
-----

1. ↑  La Voz de Galicia, 1/11/2009.
2. ↑  "Tomé comprométese a construír un novo viaduto sobre o Cabe". *La Voz de Galicia*. 29 de maio de 2019. Consultado o 10 de maio de 2020.

| * v
* c
* e
Lugares de interese da cidade de Monforte de Lemos |
| --- |
| Castelo de Monforte de Lemos ·  Centro do Viño da Ribeira Sacra ·  Colexio da Nosa Señora da Antiga ·  Convento das Clarisas ·  Convento de San Xacinto ·  Cruceiro do Campo de San Antón ·  Ermida de San Lázaro ·  Igrexa de Santa María da Régoa ·  Mosteiro de San Vicente do Pino ·  Museo de Arte Sacra de Monforte de Lemos ·  Museo do Ferrocarril de Galicia ·  Parque dos Condes ·  Pazo dos Condes de Lemos ·  Pazo de Tor ·  Pazo Muíños de Antero ·  Ponte Vella ·  Xardín Botánico da Pinguela | Escudo de Monforte |
**Iñaki Sarasketa Ibañez**, nado en Oiartzun en 1948 e finado na mesma localidade en agosto de 2017 foi un militante vasco, ex-membro de ETA. El era o xefe de ETA en Guipúscoa e acompañaba a Txabi Etxebarrieta cando o 7 de xuño de 1968 se produciu o asasinato do garda civil José Pardines Arcay en Aduna. Detido o día seguinte na parroquia d'Errezil, foi torturado por Melitón Manzanas e xulgado nun consello de guerra polo resumo xuízo. Inicialmente foi condenado a 58 anos de prisión, pero inmediatamente foi revisado a sentenza e condenado a morte. Isto provocou unha forte presión internacionalmente e as protestas dos políticos (PNB, PCE, PSOE, UGT), razón pola cal el foi de novo conmutada a cadea perpetua.

Pouco antes de amnistía de 1977 foi excarcerado e enviado para a Noruega con Xabier Izko de la Iglesia, Iñaki Múgica Arregi, *Ezkerra*, José Antonio Garmendia Artola e Iñaki Pérez Beotegi *Wilson* , entre outros, ata unha a amnistía lle permitiu volver. Lonxe de ETA, foi candidato ó Parlamento Vasco nas eleccións de 1984 por Auzolan. Non se lle coñece actividade política posterior.

Notas
-----

1. ↑  Erik, Gartzia(e)ko (2017-10-05). "Iñaki Sarasketa omenduko dute hilaren 14an". *Oarsoaldeko Hitza* (en éuscaro). Consultado o 30 de agosto de 2023.
2. ↑  El Mundo, 2-8-98
3. ↑  O País, 7-6-77
4. ↑  "BOPV, 8-2-84". Arquivado dende o orixinal o 03 de decembro de 2013. Consultado o 25 de agosto de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pintos.

**Armindo Pintos Crespo** nado no Porriño o 6 de febreiro de 1940 e finado en Vigo o 1 de setembro de 2020, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de extremo.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar no Zeltia Deportivo, un club da súa vila natal, fichou polo Celta de Vigo a comezos do ano 1959 como máis xogadores, nun intento da directiva de non descender esa tempada a Segunda División, non conseguiron o obxectivo pero Pintos fíxose cun sitio no equipo.

Militou oito tempadas no Celta, todas elas excepto a primeira na Segunda División, a pesar de que o equipo rozou o ascenso en varias ocasións. A súa mellor tempada como céltico foi a 1964/65, na que foi, xunto con Téllez e Goyarán, o máximo goleador do equipo con 6 goles.

Antes do comezo da tempada 1966/67 chegou a un acordo co club para rescindir o seu contrato e fichou polo RCD Espanyol co que tiña a oportunidade de volver xogar en Primeira División, porén so disputou un encontro co equipo catalán. A final de tempada fichou polo Gimnástica de Torrelavega.

Notas
-----

1. ↑  Tamén escrito Hermindo ou Hermino.
2. ↑  "Fallece el excéltico Hermindo Pintos". *La Voz de Galicia*. 3 de setembro de 2020.
3. ↑  "Fallece a los 80 años el excéltico Hermino Pintos". *Faro de Vigo*. 4 de setembro de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16911628
* BDFutbol: 7757

 |
Monumento ó "Carneiro ó Espeto" (xullo 2014)
A **festa do carneiro ó espeto** é unha festa gastronómica que se celebra en Moraña o último domingo do mes de xullo desde 1970. Está declarada Festa de interese turístico de Galicia.

Características
---------------

A orixe da súa preparación remóntase á década de 1920, cando un morañés retornado da Arxentina, xunto cun mozo arxentino, comezaron a preparar comidas asando os carneiros ao estilo "campeiro" [], converténdose nunha tradición da zona co paso dos anos. En 1970 os responsables da festa da Xuventude decidiron crear unha festa gastronómica baseada no éxito do prato.

Celébrase na carballeira de Santa Lucía. Amais do carneiro, do que se chegan a preparar 150 lotes, degústanse tamén empanadas, pan, viño, cafés ou augardentes, reunindo na xuntanza unhas 3.000 persoas. Celébranse tamén unha serie de actos culturais e deportivos durante a semana previa ao xantar, como distintas actuacións musicais, a Festa da Bicicleta ou torneos de baloncesto tres contra tres ou de futbolín.
Compresor de paletas hermético
Un **compresor de paletas** é un tipo de compresor volumétrico. Consiste nun cilindro (estator) que contén un pistón cilíndrico plano (rotor) no que o eixe xira excéntrico en relación co do estator, cuxa xeratriz coincide constantemente co estator. O rotor incorpora unhas rañuras nas que van acopladas unha ou varias paletas. Durante a rotación, a forza centrífuga extrae as paletas das rañuras para formar células individuais de compresión. Esta rotación reduce o volume da célula e aumenta a presión do gas.

O rotor e o estator teñen a mesma lonxitude e están pechados nos seus extremos por tapas estancas, unha das cales constitúe o paso do eixo de accionamento do pistón.

Funcionamento
-------------

A aspiración do gas prodúcese ao aumentar o volume da cámara, formado este polas paletas e as paredes interna do estator e externa do rotor. A compresión do gas conséguese ao diminuír o volume da cámara por efecto do xiro do rotor.

Dispositivos de lubrificación
-----------------------------

Compresor de paletas libre e pistón rodante
A lubrificación nestes compresores é un factor esencial, non só para o bo comportamento dos diferentes órganos, senón igualmente para a obtención do rendemento debido. O aceite actúa como obturador dos xogos mecánicos indispensables e detén (ou limita) as fugas internas. Toda deficiencia na lubricación tradúcese nunha caída de presión e do rendemento. A lubrificación obtense por medio dunha bomba accionada polo eixo de mando ou baixo a presión da descarga. Independentemente do sistema de lubrificación usado, debe evitarse que o aceite entre na cavidade de aspiración. A cantidade de aceite arrastrada por un compresor rotativo é (a igual potencia frigorífica) superior á que arrastra un compresor de pistón. Por isto, é indispensable que os compresores rotativos se encontren provistos dun separador de aceite particularmente eficaz. As cualidades dos aceites usados son as mesmas que se requiren para os compresores de pistón, con excepción da súa viscosidade, que debe ser algo máis elevada para que o aceite achegue máis seguridade na estanqueidade entre paletas e estator.

Dispositivos de estanqueidade
-----------------------------

A estanqueidade obtense sobre o eixo por medio dun selo de tipo rotativo ou de fol idéntico ao utilizado nos compresores de pistón. Entre o rotor e as tapas laterais non poden usarse as xuntas de tipo clásico. O apoio entre rotor e tapas faise con metal sobre metal. Por conseguinte, a estanqueidade conséguese por medio dunha xunta encastrada en cada unha das tapas.

Dispositivos de accionamento
----------------------------

A particular concepción do compresor precisa dun sistema de accionamento directo por motor eléctrico. O accionamento faise sempre por medio dun manguito de acoplamento similar aos usados nos compresores alternativos de pistón. Por iso, a velocidade de rotación vai unida á do motor e é, en xeral, de 1 500 ou 3 000 rev/min no seu punto de deslizamento xunto ó motor.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rapin, Pierre J. (1996). [París] : Pyc édition, 1996, ed. *Installations frigorifiques. 2, Technologie*. OCLC 37234395 .
**Keith Noel Emerson**, nado en Todmorden (Inglaterra) o 2 de novembro de 1944 e finado o 10 de marzo de 2016 en Santa Monica (California), foi un pianista, teclista e compositor británico. Comezou a súa carreira integrando o grupo The Nice, e despois pasou a formar parte de Emerson, Lake & Palmer (ELP), un dos primeiros super grupos dos anos 70. Despois da disolución de ELP, volveu reunirse cos integrantes de The Nice a mediados dos anos '90 para facer unha xira de concertos.

Traxectoria
-----------

Emerson naceu en Todmorden, (Yorkshire Occidental), no norte de Inglaterra. De neno aprendeu a tocar o piano con orientación á música clásica europea, do cal derivou moita inspiración para crear o seu estilo propio, combinando música clásica, jazz e rock nas súas obras. Como executante de órgano Hammond, Emerson encontrou en 1969 unha oportunidade para colaborar con Robert Moog, e traballou coa súa invención, o módulo Moog, un sintetizador analóxico. Namentres outros músicos, tales como os Beatles e os Rolling Stones usaran o Moog, Emerson foi o primeiro músico en facer unha xira cun destes sintetizadores.

Emerson é coñecido pola súa técnica virtuosística e polas súas pallasadas no escenario, incluíndo o uso de coitelos para oprimir as teclas do órgano durante os seus solos, tocando o órgano ao revés mentres o ten no seu colo e empregando un dispositivo especial para rotar o seu piano mentres o está tocando (isto era puramente teatral, xa que os pianos acústicos non poden funcionar cando son rotados deste modo). Xunto aos seus contemporáneos como Richard Wright de Pink Floyd, Tony Banks de Genesis , Rick Wakeman de Yes e Jon Lord de Deep Purple, Keith Emerson é amplamente recoñecido coma un dos tecladistas máis influentes da era do rock progresivo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Keith Emerson Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Keith Emerson Arquivado 22 de outubro de 2006 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Biografía en brai-salad.com *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q319751
* WorldCat
* VIAF: 54337820
* AllMusic: mn0000765900
* ANN: 12294
* BIBSYS: 2080892
* BNE: XX886154
* BNF: 13945816r
* BRE: 4934901
* Discogs: 252850
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 270423
* GND: 118971794
* ICCU: RAVV298482
* IMDb: nm0256230
* ISNI: 0000 0000 5949 8860
* LCCN: nr90009705
* MusicBrainz: ID
* MyAnimeList: 42052
* NDL: 00620629
* NKC: ola2002151900
* NNDB: 000043307
* NTA: 07355765X
* ODNB: 111160
* Songkick: 416633
* SUDOC: 08692768X
* TMDb: 548768
* VGMdb: 19466

 |
A **esterilidade** é unha cualidade atribuíbel a aqueles organismos biolóxicos que non se poden reproducir, ben sexa debido ao mal funcionamento dos seus órganos sexuais ou a que os seus gametos son defectuosos. As causas da esterilidade son diversas e varían en función do sexo.

Causas da esterilidade na especie humana
----------------------------------------

No especie humana as causas da esterilidade débense nun 65% dos casos a causas femininas, outro 25% das veces a causas masculinas, un 10 % das veces a causas que non son nin masculinas nin femininas senón que son combinadas cando se pon en contacto o seme masculino co moco cervical feminino, o que se denomina "incompatibilidade moco-seme". Por último, existe un 15% de casos nos cales aparece unha esterilidade e non se descobre unha causa etiolóxica, o que de denomina "esterilidade sen causa aparente (ESCA).

Porén, algo que ocorre frecuentemente é que exista máis dunha causa que desemboca na esterilidade e se suman máis dunha causa feminina asociada a unha masculina; no referente á muller, as causas poden ser a falta de ovulación por cuestións hormonais, malformacións nos órganos sexuais, radiacións nocivas, secuelas de enfermidades tales como a tuberculose ou a gonococia e a existencia de quistes, fibromas ou pólipos. Os factores tóxicos que ocasionan disrupción hormonal reciben pouca atención pero teñen unha relevancia crecente, desde os presentes no ámbito doméstico até no laboral e no medio ambiente xeral. Outra causa importante de infertilidade feminina é o peso da muller. Teñen menos posibilidades de coniebir tanto 
as mulleres cun índice de masa corporal superior a 29 (sobrepeso, achegado a obesidade leve) como as que teñen un índice de masa corporal inferior a 19 (achegado a desnutrición ou problema de saúde).

En canto ao home, unha das causas frecuentes é de orige xenética: se se produce unha trisomía nalgún par de xenes do ADN, esta maniféstase con efectos xeralmente desfavorábeis, como poden ser a Síndrome de Klinefelter; s esterilidade é, por exemplo, unha das manifestacións desta síndrome. Outras causas poden ser a produción dunha cantidade de seme por debaixo do necesario para fecundar o óvulo, a mobilidade defectuosa dos espermatozoides aínda que o seu número sexa adecuado, a obstrución dos condutos polos que transitan, a disfunción eréctil, secuelas de enfermidades como as parotidites, a varicocele, as radiacións nocivas (ionizantes e non ionizantes), o cafeísmo e o alcoholismo.

Notas
-----

1. ↑  esterilidade no *dicionario da RAG*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3749492
* GEC: 0181783
* MAG: 2776687438

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C4074771

 |
**Rafael Seco**, nado en Madrid en 1925, é un deseñador, pintor, gravador e escultor español.

Traxectoria
-----------

A súa relación coa FNMT comezou como deseñador de interiores para o novo edificio desa institución, entrou no cadro de persoal no departamento de exposicións, alumno de Rafael Pellicer e José Luis Sánchez Toda, o seu primeiro deseño foi tres tarxetas para o Mundial 82, logo realizou deseños de selos, un selo da serie Turismo en 1988, outro de Nadal dese ano, dous selos da serie xogos infantís de Andorra, un selo dedicado ao Lazarillo de Tormes (1997), outro do Nadal de 1998 e o día dedicado ao voluntario social de 2001 entre outros. A súa primeira exposición pictórica realizouna en 1950 e entre os seus lenzos destaca *Libertad* pintado con motivo do 25 aniversario da Constitución española. Tamén deseñou o mobiliario do Palacio da Moncloa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9065910
* WorldCat
* VIAF: 11799004
* BNE: XX1140103
* FAST: 1597064
* ISNI: 0000 0000 5987 3835
* LCCN: nb98053569
* SUDOC: 070008981

 |
**Martín Expósito Sacristán**, nado en Madrid en 1980, é un periodista español. Naceu e creceu no madrileño barrio de Vallecas, onde segue residindo na actualidade. Traballou na Emisora Onda Cero Radio, no programa *La Rosa de los Vientos* de Juan Antonio Cebrián.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa andaina no mundo da radio un verán de 1994, da man de Suso Pardeiro, con *A toda marcha*, programa coral confiado pola emisora de Radio Valadouro a tres mozos con ganas de aprender.

A experiencia fíxolle ver que o seu futuro estaba no mundo da radio, polo que, tralo seu paso polo Colexio Raimundo Lulio, licenciouse en xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid.

Foi condutor, durante dez temporadas (1996-2006) do programa *Vamos a la playa* de Radio Valadouro, proxecto que iniciou con 16 anos e que, pese a ser local, conseguiu que locutores con experiencia e famosos grupos de actualidade musical estatal pasaran polos micros da emisora lucense. Así, Juanma Ortega, Ella Baila Sola, La Oreja de Van Gogh, e outros tantos pasaron polo programa.

Na súa cidade natal foi locutor da emisora RKR Radio Las Rozas. E a nivel estatal traballou en Top Radio España, como colaborador nos espazos *La noche más loca* (2000-2001) e *Abierto al Anochecer* (2002); e na emisora do grupo Zeta Flaix FM (2002).

Tamén chegou a cruzar o charco e a traballar na emisora estadounidense WFUN en Ashtabula (Ohio).

No 2003 entrou a formar parte do equipo do programa *La Rosa de los Vientos* de Onda Cero Radio, baixo a tutela de Juan Antonio Cebrián. Na actualidade exerce como redactor e produtor, tendo a cargo as seccións "Agenda Cultural de DJ Martin" e "El Termómetro de la Tierra".
**Juan Manuel Dios Oubiña**, nado na Illa de Arousa en 1957, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Maxisterio. Nas eleccións municipais de 1987 foi elixido concelleiro do PSdeG-PSOE en Vilanova de Arousa, sendo nomeado primeiro tenente de alcalde. Trala dimisión do alcalde José Vázquez García, foi elixido alcalde o 31 de agosto de 1989. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura socialista e foi reelixido alcalde con maioría absoluta. Durante o seu mandato iniciouse o proceso de segregación da Illa de Arousa de Vilanova de Arousa, sendo encabezado polo propio Dios Oubiña, xa que el e gran parte dos socialistas eran arousáns. Esta situación supuxo unha fenda no PSdeG local entre os militantes vilanoveses e arousáns, polo que de cara ás municipais de 1995 o partido concorreu dividido cos arousáns baixo o paraugas de Arousa Unida (encabezada por Dios Oubiña) e os vilanoveses co PSdeG (encabezados por José Manuel Losada Millán). Os resultados supuxeron a vitoria do PPdeG de Gonzalo Durán con maioría absoluta, se ben na Illa Arousa Unida logrou case 2/3 dos votos (na Illa o PSdeG acostumaba a lograr moi bos resultados), conseguindo 4 concelleiros, mentres que os socialistas vilanoveses lograron tan só 2 edís.

O 21 de novembro de 1996 a Consellería de Xustiza aprobou un decreto polo cal facía efectiva a segregación da Illa de Arousa de Vilanova de Arousa, constituíndose posteriormente unha comisión xestora integrada por 11 membros en proporción ós resultados das municipais de 1995 na Illa. Desta forma, Arousa Unida lograba 9 representantes e o PPdeG 2. Os edís de Arousa Unida dimitiron como edís en Vilanova sen cubrir as vacantes. Desta forma, o 1 de xaneiro de 1997 o concello insular botaba a súa andaina oficial sendo elixido Dios Oubiña presidente da comisión xestora. De cara ás municipais de 1999 optou por non presentarse á reelección e retirarse da política, encabezando o PSdeG-PSOE o xove economista José Manuel Vázquez Vázquez, o cal logrou a alcaldía. 

Posteriormente retomou a súa profesión como mestre, exercendo no colexio vilanovés de Tremoedo. Máis tarde exercería como mestre de castelán en París, nun programa do Ministerio de Educación.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Vázquez García** |  **Alcalde de Vilanova de Arousa** 1989 - 1995 | Sucesor:**Gonzalo Durán Hermida** |
| Predecesor:**novo cargo** |  **Presidente da Xestora da Illa de Arousa** 1997 - 1999 | Sucesor:**José Manuel Vázquez Vázquez** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vilanova de Arousa
* Eleccións municipais na Illa de Arousa

### Ligazóns externas

* Entrevista en Faro de Vigo
* Entrevista en Faro de Vigo
* Decreto da segregación da Illa de Arousa
Vista do cárcere dende a N-634.
O **centro penitenciario de Teixeiro** é un cárcere situado no lugar de Paradela, preto da vila de Teixeiro, no concello de Curtis, provincia da Coruña.

Entrou en servizo en 1998 e custou 7853 millóns de pesetas. Está situado nunha parcela de 343 000 m², con 86 430 m² construídos. O centro foi construído pola UTE de Ferrovial e deseñado polo arquitecto Francisco María Martín Carrero.

Ten capacidade total para 1211 persoas (1008 internas, 86 no módulo de ingresos, saídas e tránsitos, 81 na enfermería e 36 no módulo de illamento), pero ten unha ocupación real duns 1782 presos e presas.[]

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centro penitenciario de Teixeiro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* No Mapa Topográfico Nacional de España a escala 1:25.000No Mapa Topográfico Nacional de España a escala 1:25.000
* Na ortofotografía aérea de 2007.Na ortofotografía aérea de 2007.

Notas
-----

1. 1 2  Centro Penitenciario de Teixeiro - A Coruña
Coordenadas: 42°29′58″N 6°49′31″O﻿ / ﻿42.4994, -6.82528

**A Barosa** é un apeadoiro de tren de Adif, situada na Barosa, no concello de Carucedo, provincia de León. Actualmente non ten servizos de pasaxeiros.

Situación ferroviaria
---------------------

Está situada no punto quilométrico 272,3 da liña de ancho ibérico que une León e A Coruña, a 406 metros de altitude, entre as estacións de Covas e Toural dos Vaos. O tramo é de vía única e está electrificado.

Historia
--------

A estación foi aberta ao tráfico o 4 de setembro de 1883 coa posta en marcha do tramo O Oural-Toural dos Vaos da liña que pretendía unir Palencia coa Coruña. As obras correron a cargo da Compañía dos Ferrocarrís de Asturias, Galicia e León ou AGL creada para continuar cos proxectos iniciados pola Compañía do Ferrocarril do Noroeste de España e xestionar as súas liñas. En 1885, a mala situación financeira de AGL tivo como consecuencia a súa absorción por parte de Norte. En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supuxo a desaparición desta última e a súa integración na reción creada Renfe.

Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.

A estación
----------

O ferrocarril cruza a localidade da Barosa. A estación é un pequeno recinto ao que só accede a vía principal. Unha única plataforma, por tanto, está habilitada para os viaxeiros. Conta cunha antiga sala e unha marquesiña disposta a través de dous arcos frontais e un lateral, ao seu lado atópanse algunhas instalacionas actualmente abandonadas.

Notas
-----

1. ↑  Rede ferroviaria española Arquivado 18 de outubro de 2013 en Wayback Machine. *Ministerio de Fomento*
2. 1 2  Palencia a A Coruña ( Compañía de los Ferrocarriles del Noroeste de España) Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *Spanishrailway*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información da estación na web de Adif Arquivado 30 de xuño de 2016 en Wayback Machine. *(en castelán)*
Coordenadas: 41°16′01″N 1°57′26″L﻿ / ﻿41.26695, 1.9571138888889

**Platja de Castelldefels** é unha estación de ferrocarril localizada na cidade de Castelldefels, na provincia de Barcelona. A estación está na liña Barcelona-Vilanova-Valls e forma parte da liña R2 Sud de Proximidades Barcelona.

Situación ferroviaria
---------------------

A estación atópase no punto quilométrico 656,61 da liña férrea de ancho convencional que une Madrid con Barcelona a 8 metros de altitude. O tramo é de vía dobre e está electrificado.

Historia
--------

Aínda que o tramo de vía que cruza pola estación foi aberto ao tráfico o 29 de decembro de 1881 coa apertura do tramo Barcelona-Vilanova i la Geltrú da liña férrea que buscaba unir Barcelona con Picamoixons-Valls, non se dispuxo de ningunha parada na zona de praia sen que quede constancia da data exacta da apertura do apeadoiro.

O 23 de xuño do 2010, 12 persoas resultaron falecidas e outras 14 feridas nun grave accidente ocorrido na estación cando un grupo de persoas foron arroiadas por un tren de Longa Distancia sen parada no apeadoiro ao cruzar as vías a nivel.

Servizos ferroviarios
---------------------

### Rodalies Barcelona

Os trens de proximidade da liña R2 Sud de Proximidades Barcelona operada por Renfe son os únicos en deterse na estación. Ao non ser parada obrigatoria algunhas relacións van directamente a Sitges ou a Castelldefels.

| Orixe/destino | < estación | Liña | estación > | destino/orixe |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Sant Vicenç de CaldersVilanova i la Geltrú | GarrafSitges |  | Castelldefels | Barcelona-Estació de França |
|

Notas
-----

1. ↑  "Ferrocarril de Valls á Villanueva y Barcelona". *Spanish Railway* (en castelán). Consultado o 2022-04-09.
2. ↑  12 mortos e 14 feridos ao ser arroiados por un tren en Castelldefels

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Proximidades Barcelona no sitio web de Renfe.
Coordenadas: 42°45′06″N 13°57′56″L﻿ / ﻿42.7517, 13.9656

A **estación de Giulianova** é unha estación de ferrocarril de Ferrovia Adriatica ao servizo da comune italiana de Giulianova, na provincia de Teramo.

Historia
--------

A estación foi construída pola Società italiana per le strade ferrate meridionali e entrou en funcionamento en 1863, paralelamente á apertura do ramal Ancona-Pescara do ferrocarril adriático; sendo, polo tanto, a máis antiga de toda a provincia de Teramo. A estación, de tipo pase, converteuse en estación de empalme a raíz da apertura da liña Giulianova-Teramo en 1884.

Características
---------------

A estación de Giulianova serve de *capotronco* para a liña Giulianova-Teramo e para punto de enlace ferroviario entre Teramo e a costa adriática, permitindo á cidade ter un bo enlace ferroviario co resto da rexión dos Abruzos e co veciño Molise. A estación é a máis importante da provincia e está situada preto da costa do Mar Adriático.

Servizos
--------

* Biglietteria Portelo de billetes
* Sottopassaggio Paso inferior
* Bar Bar
* Aseos Aseos
Chámase **termodinámica estatística** á parte da termodinámica que desenvolve relacións entre as magnitudes macroscópicas e directamente observábeis con conceptos e magnitudes microscópicas. E para isto, fai uso extensivo da estatística.

A cantidade requirida de informacións para describir (no contexto da mecánica clásica) mesmo un sistema pequeno da orde dun micromol implica o estabelecemento de 6 coordenadas para cada unha das 6\times 10^{{17}} entidades microscópicas (átomos, moléculas, ións...) , o que, por todos os aspectos, torna o estabelecemento dunha teoría determinista de todos os detalles microscópicos do sistema realmente imposíbel de se realizar.

Se polo punto de vista da mecánica clásica, esta tarefa é imposíbel en termos *prácticos*, cando se ve polo aspecto cuántico, a situación é aínda "peor". Do punto de vista cuántico, o indeterminismo non provén dunha incapacidade práctica, mais de *principios*. O principio da incerteza estipula unha limitación no proceso de medida de certos pares de propiedades, sendo unha lei natural, incontornábel, polo tanto, mesmo desde o lado puramente teórico.

Grandezas macroscópicas e magnitudes microscópicas
--------------------------------------------------

Constitúen magnitudes macroscópicas, observábeis de forma directa:

* volume
* Temperatura
* Presión

Constitúen magnitudes microscópicas:

* Libre camiño medio
* Frecuencia de colisións
* Enerxía media
* Velocidade media cuadrática
A **Misión PROBA-3** da ESA é unha misión espacial que pretende probar a operación de satélites en formación, na procura de medios para operar no espazo misións que requiren de grandes dimensións, que non poden ser soportadas por unha única nave. Prepara así misións multisatélites operando como unha única estrutura virtual.

Evolución de Modelos de Proba-3, amosando os dos satélites.Evolución de Modelos de Proba-3, amosando os dos satélites.
Está formada por dous satélites, Coronagraph e Occulter, que manterán a formación cunha precisión duns poucos milímetros e segundos de arco a distancias de 144 m ou máis por máis de seis horas cada vez no apoxeo, o que farán de xeito autónomo, sen guía dende Terra.

O seu lanzamento está previsto para 2024. A súa órbita será moi elíptica, de 600 km x 60 530 km cunha inclinación duns 59 º .

Fará observacións científicas usando un coronógrafo solar xigante que bloqueará a luz cegadora do disco solar para ter vista continua da coroa solar.

Notas
-----

1. ↑  "Proba-3 Mission". *www.esa.int* (en inglés). Consultado o 2023-06-20.

Ligazóns externas
-----------------

* Web oficial
* eoPortal PROBA-3 page Arquivado 30 de xaneiro de 2022 en Wayback Machine.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Viaduto do Ulla.Coordenadas: 42°43′50″N 8°38′10″O﻿ / ﻿42.730524744388, -8.6362454269776

O **viaduto do Ulla** é unha estrutura da autoestrada do Atlántico (AP-9) construída para salvar o paso sobre o río Ulla, entre as parroquias de Herbón (Padrón, na provincia da Coruña) e Pontecesures (no concello homónimo, da provincia de Pontevedra). Entrou en servizo o 11 de novembro de 1991, cando se inaugurou o tramo Padrón - Caldas de Reis.

Características
---------------

Ten unha lonxitude total de 177,4 m, e está constituído por un pórtico de tres vans, encastrado en piares de pantalla dupla e apoiado en estribos. As luces son de 48 m, e a anchura da plataforma de 11,3 m; a altura máxima da rasante é de 28 m.

O viaduto cruza o val do río Ulla permitindo o cruzamento do tronco da autoestrada do Atlántico (AP-9) sobre o mesmo, no inicio do tramo entre Padrón e Caldas de Reis. O trazado en planta na zona ocupada polo viaduto é circular, con raio de 800 m.

Compóñeno dúas estruturas xemelgas cuxo esquema estrutural se constitúe como un pórtico de tres vans que está encastrado en piares e apoiado en estribos mediante aparellos de neopreno-teflón.

A lonxitude total de cada estrutura é de 177,4 m, con luz central de 80 m e laterais de 48 m. Cada un dos taboleiros está constituído por unha trabe caixón monocelular, postesada, de 11,3 m de anchura e canto variábel desde 4,2 m sobre os piares até 1,9 m en estribos e no centro do van medio.

A calzada é de 7 m, a beiravía exterior de 2,5 m e a interior de 1 m, ademais de levar barreiras ríxidas a cada lado. O núcleo do caixón, ten 6,1 m de anchura e ánimas de 0,40 m de espesor. O caixón complétano senllos beirís laterais, simétricos, de 2,6 m de lonxitude.

Os piares son pantallas duplas de formigón armado, de 0,8 m de espesor e separadas 4 m entre si. Alicérzanse sobre zapatas de 8 por 8 m e de 2,5 m de canto. Os estribos son de formigón armado, pechados, con muros de fronte de 1,2 a 1,45 m de espesor con aletas en volta e alicerzados sobre zapatas. O taboleiro construíse mediante avance por beirís sucesivos.

Notas
-----

1. ↑  Audasa. Cronología Arquivado 15 de agosto de 2012 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
2. 1 2  Viaducto del Ulla (Pontevedra) en Torroja ingeniería *(en castelán)* Nota: esta fonte sitúa a Herbón na provincia de Pontevedra.
3. ↑  Os aparellos de apoio son estruturas de diversos materiais que permiten o xiro e o esvaramento entre o taboleiro e os piares e estribos dos viadutos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Autoestrada do Atlántico
* Viaduto
**Graceland** é a mansión onde Elvis Presley viviu dende a idade de 22 anos, ata a súa morte e onde agora xace sepultado.

Localización e características
------------------------------

Está situada en Memphis, Tennessee, Estados Unidos. Converteuse nun dos maiores reclamos turísticos da cidade, sendo a segunda casa máis visitada do país (trala Casa Branca), alén dun museo da súa vida e un templo para os seus fans. Elvis comprou a casa en marzo de 1957 como agasallo a seus pais, converténdoa na súa residencia habitual. A mansión foi adquirida ó Dr. Thomas e Ruth Moore, que lle deron o nome de Graceland en honor á súa filla Grace,'.

Graceland é tamén un álbum de Paul Simon, editado en 1986, que introduciu os elementos da música nativa africana ó mercado masivo musical, cunha gran repercusión internacional, vendendo máis de 15 millóns de copias e gañando varios premios Grammy, entre eles "Álbum do Ano" en 1987.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545360
* WorldCat
* VIAF: 243842323
* EBID: ID
* GeoNames: 4625573
* MusicBrainz: ID
* NKC: kn20030730002
* NRHP: 91001585

 |
Coordenadas: 45°29′08″N 9°12′14″L﻿ / ﻿45.485658, 9.203988

Vista da estación **Milano Centrale**
A estación **Milano Centrale** (*Estación Central de Milán* en galego) é unha das principais estacións de ferrocarril de Europa, situada en Milán, Italia.

Existe un servizo diario que conecta Milano Centrale con Barcelona-Estació de França mediante o Trenhotel Salvador Dalí.

Historia
--------

É unha terminal ferroviaria oficialmente inaugurada en 1931 para substituír a vella Estación Central que fora edificada en 1864, unha estación de tránsito que non podía manexar o aumento do tráfico de pasaxeiros ocasionado pola apertura do Túnel de Sempione (1906).

O rei Víctor Manuel III de Italia colocou a pedra fundamental da nova estación o 28 de abril de 1906, ata antes de que o plano para a estación sexa seleccionado. O definitivo e oficial concurso para a súa construción, foi gañado en 1912 polo arquitecto Ulisse Stacchini, cuxos deseños foron modelados en base á *Union Station* de Washington, capital dos Estados Unidos de América, logo do cal a construción da nova estación comezou.

Debido á crise económica italiana durante a primeira guerra mundial, a súa construción avanzou moi lentamente, e o proxecto, simplista nun principio, estivo cambiando constantemente e cada vez volvíase máis complexo e maxestoso. Isto sucedeu principalmente cando Benito Mussolini converteuse en Primeiro Ministro, e quixo que a estación representase o poder do réxime fascista.

Os cambios máis importantes foron o novo tipo de plataforma e a introdución de grandes cúpulas de aceiro por parte de Alberto Fava, de 341 metros de longo e cubrindo unha área de 66,500 m².

A construción renovouse en 1925 e o 1° de xullo de 1931 a estación foi oficialmente inaugurada en presenza do Ministro de Relacións Exteriores Galeazzo Ciano.

O 25 de setembro de 2006, foi anunciado un proxecto por €100 millóns, que xa está en progreso, para remodelar a estación. Do orzamento total, €20 millóns foron destinados a restaurar "certas áreas de importante valor artístico", mentres que os restantes €80 millóns serán utilizados para melloras máis xerais na estación para facela máis funcional cos actuais servizos. O proxecto inclúe o traslado da boletería e a instalación de novos elevadores e escaleiras mecánicas para mellorar a accesibilidade.

Arquitectura
------------

A súa fachada ten un ancho de 200 metros e a súa bóveda unha altura de 72 metros, foi toda unha marca no seu momento. Ten 24 plataformas. Cada día aproximadamente 330,000 pasaxeiros utilizan a estación, totalizando uns 120 millóns por ano.

A estación non ten un estilo arquitectónico definido, senón que é unha mestura de diferentes estilos, especialmente o Art Nouveau e Art Deco, pero sen limitarse a estes.

foi definido por Frank Lloyd Wright como unha das máis belas estacións no mundo, xunto á Grand Central Terminal de Nova York.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q801193
* GeoNames: 3173433
* Structurae: 20035101

 |
[*Cómpren coordenadas*]
O **Salón Teatro** é a sede do Centro Dramático Galego (CDG), a compañía pública de teatro de Galicia, e o escenario das súas producións. Ademais, acolle distintas disciplinas escénicas, como ciclos de cine ou danza.
É o único espazo de exhibición escénica de titularidade exclusiva da Xunta de Galicia e supón un referente cultural para a cidade de Santiago de Compostela e a Comunidade Galega.

Características
---------------

Localízase nun edificio histórico no corazón da zona vella de Santiago de Compostela.

O Salón Teatro dispón de platea e tribuna con capacidade para 272 espectadores.

Historia
--------

En 1920 inaugurouse o Salón Teatro como sala de eventos e espectáculos. Tiña unha capacidade de máis de 500 localidades, forma de anfiteatro, un escenario reducido e unha sala dividida en dous andares, posteriormente destinouse principalmente á cinematográfia.

En 1996 o edificio foi adquirido pola Xunta de Galicia e tres anos despois o teatro abriu de novo as súas portas xestionado pola Consellaría de Cultura e Deporte coa estrea do espectáculo *Si o vello Sinbad volvese ás illas...*, de Álvaro Cunqueiro, a cargo do Centro Dramático Galego.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Salón Teatro. Historia do edificio
* Salón Teatro
A **síndrome de Kleine-Levin** consiste nunha hipersomnia recorrente asociada a trastornos alimentarios (hiperfaxia), sexuais (desinhibición sexual) e psíquicos.

Características
---------------

A característica fundamental desta síndrome é que cursa en gromos e as súas formas incompletas son as máis frecuentes. Aparece en adolescentes de sexo masculino e a súa etioloxía é descoñecida. As hipóteses fisiopatolóxicas inclúen unha disfunción hipotalámica e anomalías no metabolismo da dopamina e a serotonina. Os síntomas clínicos recorrentes, unidos á idade de comezo e á existencia de factores infecciosos no seu inicio suxiren unha etioloxía autoinmune.

Describiuse unha variante no sexo feminino, que consiste nunha hipersomnia periódica asociada coa menstruación. Nos períodos asintomáticos, a vixilia e o comportamento dos pacientes son completamente normais. O diagnóstico é esencialmente clínico e os exames complementarios realízanse para descartar unha hipersomnia recorrente de causa orgánica (tumores do terceiro ventrículo, traumatismos craneoencefálicos, ictus) ou psíquica (neurose, depresión).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q613809
* BNCF: 58676
* EBID: ID
* MAG: 2780966020

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 29520
* DOID: DOID:0060165
* GARD: 3117
* ICD-9: 327.13
* ICD-10: G47.8
* MeSH: D017593
* MeSH: C10.886.425.800.200.500
* NCIt: C84800
* OMIM: 148840
* Orphanet: 33543
* UMLS: C0206085

 |
**Adega Condes de Albarei** é unha cooperativa galega adicada á produción de viño albariño.

Historia e características
--------------------------

A adega foi fundada no 1988 coa unión de 375 viticultores do Salnés , e ten a súa sede no lugar da Bouza, na parroquia de Castrelo (concello de Cambados). Actualmente conta con 600 socios e colaboradores e unha extensión conxunta de 400 hectáreas. Xunto coas Bodegas Martín Códax é a maior produtora da comarca do Salnés.

No ano 1991 obtivo a medalla de ouro no *Challange International du Vin* de Bordeos, a primeira vez que se lle concedeu a un viño branco español. Este recoñecemento foi clave para o comezo da internacionalización do viño albariño.

Recentemente adquiriu o Pazo Baión, logo de que a leira fose administrada durante anos pola empresa catalá Freixenet, tras a súa incautación pola Audiencia Nacional a Laureano Oubiña.

Notas
-----

1. ↑  Publicidade da adega en *La Voz de Galicia*, xoves 24 de novembro do 2008 (páx. 27).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da adega
**Antonio Santamaría López**, nado en Castro Urdiales o 27 de marzo de 1885 e finado en Nova York o 27 de decembro de 1949, foi un sindicalista e político español.

Traxectoria
-----------

Caldeireiro. Sendo novo marchou traballar a Biscaia, onde se fixo obreiro metalúrxico. Despois pasou a Ferrol, traballando no Arsenal, na Sociedad Constructora Naval. En 1905 ingresou na UGT e no PSOE. Estivo exiliado en Francia pola súa participación na folga xeral de 1917. Foi presidente da Agrupación Socialista de Ferrol en 1929. Na II República foi elixido concelleiro en Ferrol. Foi candidato do PSOE pola Coruña nas eleccións de 1933, pero non resultou elixido. Pertenceu ao Comité Revolucionario de Ferrol durante folga xeral revolucionaria de 1934, polo que foi condenado a morte, aínda que finalmente a pena foi conmutada pola de reclusión perpetua. Saíu da cadea coa amnistía de febreiro de 1936. Logo da renuncia de Xaime Quintanilla Martínez a finais de febreiro, foi nomeado alcalde de Ferrol. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e xulgado en Ferrol por traizón. Foi condenado a pena de morte en consello de guerra o 11 de agosto. Fuxiu da Prisión do Baluarte ao día seguinte, con Juan Rincón Téllez, e permaneceu agochado até o 21 de xullo do 1939, cando conseguiu embarcar en Ares con outros 26 republicanos galegos na evasión do bou Ramón, conseguindo chegar a Francia. Foi internados no campo de concentración de Barcarés. O 23 de decembro de 1939 embarcou en Le Havre con destino a México. A comezos de xaneiro de 1940 chegou a Nova York e quedou a vivir alí. Traballou no Centro Español, nos talleres de Alfredo Medina e na tenda do seu compatriota Carregal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xaime Quintanilla Martínez** |  **Alcalde de Ferrol** 1936 | Sucesor:**Antonio Vázquez Permuy** |

Notas
-----

1. ↑  *El Compostelano*, 27-2-1936, p. 2

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Antonio Santamaría López na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q29582103
* DSBE: 6304\_santamaria-lopez-antonio

 |
**Fai Tun Flai** é un grupo musical de rock galego, formado en Quiroga en 2002.

Membros
-------

* Xavinho: guitarra, voz
* Xampi: batería
* Pablo: baixo

Historia
--------

A orixe de Fai Tun Flai remóntase ao ano 2001, cando os mesmos integrantes desta banda formaban parte de Acceso Denegado, unha formación anterior tamén orixinaria de Quiroga, e na que Xampi tocaba a guitarra. Ante a saída do seu batería decídese cambiar o estilo do grupo e refundalo no que hoxe e Fai Tun Flai, formado oficialmente en 2002.

A primeira actuación do grupo tivo lugar o día 30 de agosto no Correlos Rock III (Currelos, O Saviñao), e marcou o comezo dunha etapa de eventos que os levaron a percorrer Galicia, incluíndo tamén algunha actuación televisiva.

Na primavera de 2003 gravan a autoproducción *Mala centella te coma*, con edición de Falcatruada. Nese mesmo ano participan no Concurso de Novos Talentos de Vilagarcía e son finalistas no Campusons 2003, participando na gravación dun disco recompilatorio xunto con Loretta Martin, Javier Ferreirós e Kastomá, editado por SonsGaliza.

Estilo e influencias
--------------------

Fai Tun Flai é unha banda de rock potente, con influencias moi variadas: Sepultura, Nirvana, Biohazard, Carcass, Rage Against the Machine... pero cunha visión da música particular. Parte fundamental desta visión é a concepción das letras, sempre festeiras e ás veces un tanto acedas.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

* *Mala centella te coma* (2003)

### Participación en recompilatorios

* *Sempre Mar*. Cultura contra a burla negra (Asociacion Cultural Benito Soto, 2003)
* *Campusons*. Rock universitario en galego Vol. 1 (Sons Galiza, 2004)

Ligazóns externas
-----------------

* MySpace oficial do grupo
* Páxina sobre o grupo
* Páxina sobre o grupo
***Rastros*** é unha obra de teatro de Roberto Vidal Bolaño, estreada e publicada en 1998.

Trama
-----

Esther, Moncho, Xan e Iago son amigos desde a infancia. Esther é unha xornalista desempregada e enganchada ás drogas, e pouco antes de facer os corenta anos intenta suicidarse cortando as veas á altura dos pulsos no rocho en que vive, pola súa decepción ante a falta de esperanza e ilusión vital. É trasladada ao hospital, e na sala da espera coinciden os tres amigos. A través de varias analepses vese o pasado común dos personaxes.

Moncho é un escritor de novelas e profesor de literatura. De novo estivo casado con Esther logo dela quedar preñada, mais finalmente sofre un aborto.  
Iago é un militante do Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive, preso en Alcalá de Henares acusado dun asasinato. Esther vaino visitar ao cárcere.  
Xan é un economista que traballa como vendedor de electrodomésticos.

Narración
---------

### Tempo e espazo

A trama desenvólvese na vila de Santiago de Compostela a finais do século XX.

A maior parte da obra son diálogos entre os personaxes. As acoutacións son concisas, e amais de indicar as entradas e saídas da escena, fan referencia aos elementos visuais e sonoros. Hai numerosos castelanismos, amais de texto en lingua castelá nun diálogo cunha funcionaria de prisións.

Hai numerosas referencias cinematográficas, especialmente ao filme *Wild Rovers* (Blake Edwards, 1971), cun diálogo de William Holden.

Edicións
--------

A obra foi estreada o 19 de marzo de 1998 na Casa da Cultura de Vilagarcía de Arousa, representada por Teatro do Aquí con dirección do propio autor. O elenco estaba formado por Patricia de Lorenzo (Esther), Luís Iglesia (Moncho), Xoán Carlos Mejuto (Iago) e Rubén Ruibal (Xan), coas voces de Ursía Gago, Anabell Gago, Denís Iglesias, Belén Quintáns e o propio Vidal Bolaño. A música correu a cargo de Berrogüetto. En 1999 acadou dous Premios María Casares, ó mellor texto orixinal para Vidal Bolaño e á mellor actriz protagonista para Patricia de Lorenzo. A pesar de que recibiu boa acollida por parte da crítica, a obra non tivo moitas representacións polo seu carácter político.

En maio de 1998 o texto teatral foi publicado por Edicións Positivas dentro da colección Popular Teatro. En 2013 a peza foi incluída nas obras completas do autor, publicadas pola mesma editorial.

Notas
-----

1. ↑  "Ultimo 'western' de Vidal Bolaño", artigo de Óscar Iglesias en *El País*, 16 de decembro de 2011 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Rastros*, ficha na web sobre Roberto Vidal Bolaño.