recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O termo **soberanía popular** acuñouse fronte ao de soberanía nacional, que se interpretaba dunha forma restritiva como a soberanía residente na nación, termo de difícil definición que pode identificarse con máis dificultade e restrinxirse na súa representación efectiva ás capas máis elevadas da sociedade (sufraxio censatario); mentres que o principio da soberanía popular fai residir a soberanía no pobo, que estaría formado pola totalidade do corpo social, en especial polos máis humildes (a clase baixa, traballadora), e que só podería expresarse mediante o sufraxio universal. **A Soberanía popular sostiña a participación de todos os cidadáns homes na vida política mediante o sufraxio universal.**

A Constitución francesa de 1793 foi o primeiro texto legal que estabeleceu que *"a soberanía reside no pobo..."*. Jean Jacques Rousseau, en O contrato social, atribúe a cada membro do Estado unha parte igual da que denomina a *"autoridade soberana"*. Esta é probabelmente a primeira referencia teórica sobre a soberanía popular.

De acordo coas diversas teses mantidas até agora, pódese definir que *"a residencia legal e efectiva do poder de mando dun conxunto social encóntrase e exércese en e pola universalidade dos cidadáns*", e particularmente nos Estados democráticos. Así o sufraxio universal convértese nun dereito fundamental e a condición cidadá é igual para todos con independencia de calquera outra consideración, agás as limitacións de idade ou xuízo.

A constitución da Arxentina inclúe dende 1853 o "principio da Soberanía do Pobo" no seu artigo 33, considerándoo, xunto á *forma republicana de goberno*, como fundamento dos dereitos e garantías constitucionais.

> 
> 
> **Art. 33.-** As declaracións, dereitos e garantías que enumera a Constitución, non serán entendidos como negación doutros dereitos e garantías non enumeradas; pero que nacen do principio da Soberanía do Pobo e da Forma Republicana de Goberno.
> 
>

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Soberanía.
* Autogoberno.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q285950
* BNCF: 59948
* EBID: ID
* GND: 4137541-5
* JSTOR: popular-sovereignty
* LCCN: sh85099656
* MAG: 44431037

 |
A **illa Soisalo** (finés: *Soisalo saari*) é, cunha superficie de 1.638 km², a illa máis grande de Finlandia e a illa continental máis grande de Europa. Situada en Savonia do Norte (antiga provincia de Finlandia Oriental), está rodeada polos lagos Kallavesi, Suvasvesi, Kermajärvi, Ruokovesi, Haukivesi e Unnukka. Xeograficamente, Soisalo, malia estar rodeado de auga, non é unha illa como tal, porque os lagos non están no mesmo nivel. A maior diferenza entre os lagos é de 6 m. Sääminginsalo, unha illa moi próxima de 1.069 km², está igualmente rodeada de lagos, pero que están no mesmo nivel. Con todo, Sääminginsalo está tamén en parte rodeada por unha canle artificial, polo que non pode ser considerada unha verdadeira illa tampouco. En tal caso, Fasta Åland, con 685 km², sería a illa máis grande do país.

Notas
-----

1. ↑  Tapani Sarjakoski (1996). "20 How many lakes, rivers and islands are there in Finland?". En Peter A. Burrough and Andrew U. Frank. *Geographic Objects with Indeterminate Boundaries*. Taylor & Francis. p. 304. Consultado o 1 de novembro de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Soisalo*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q964622
* GeoNames: 10097271

 |
**Sarah Mkhonza**, nada en Siphofaneni (distrito de Lubombo) o 7 de maio de 1957, é unha escritora e activista a favor dos dereitos da muller de Eswatini. Reside nos Estados Unidos de América.

Traxectoria
-----------

Doutorouse pola Universidade Estatal de Míchigan. Traballou como xornalista no *The Swazi Sun* e *The Observer*, e ensinou inglés e lingüística na Universidade de Suazilandia. Debido á censura e a persecución, en 2005 solicitou asilo político nos Estados Unidos.

Cofundou a Asociación de Mulleres Africanas e o Grupo de Fondos de Libros Africanos na Universidade Estatal de Míchigan. Foi docente no Centro de Estudos e Investigacións Africanas na Universidade Cornell, na Universidade de Boston e na Universidade Stanford.
En 2002 recibiu o Premio Hammett-Hellman de Human Rights Watch. Recibiu tamén o premio Oxfam Novib/PEN.

Obras
-----

* *What the future holds* (1989)
* *Pains of a Maid* (1989)
* *Two Stories* (2007)
* *Woman in a Tree* (2008)
* *Weeding the Flowerbeds* (2008)

Notas
-----

1. ↑  "Sarah Mkhonza: Fighting For Swaziland". *The Culture Trip*.
2. ↑  "Sarah Mkhonza". Ithaca City of Asylum.
3. ↑  "Dissident and novelist from African autocracy finds sanctuary at Cornell". *Cornell Chronicle*. 12 de setembro de 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3473402
* WorldCat
* VIAF: 56171307
* ISNI: 0000 0000 3888 4586
* LCCN: no90014370
* NTA: 340214864

 |
**Shorei-ryu** (kanji: 昭霊流) é un estilo de karate que —do mesmo modo como aconteceu co estilo Shorin-ryu, que foi a evolución natural do Shuri-te e do Tomari-te— no século XIX foi a evolución do estilo Naha-te, porque as súas técnicas teñen como base as técnicas de loita practicadas no Templo Shoreiji, no Sur da China. Non obstante, no comezo da súa formación foi influenciado polas técnicas do estilo Shuri-te, pois o mestre Kanryo Higaonna, o máis coñecido desta liñaxe, o practicou pronto no inicio do seu adestramento en karate.

Caracterízase por conter técnicas fortes e un gran número de bases moi baixas e adestramento pesado, para desenvolver a resistencia e forza física. Os movementos son baseados e teñen a finalidade de imitar as accións de cinco animais tradicionais do Chuan fa. Tamén se acostuma ensinar a utilización das armas tradicionais de Okinawa (Kobudo).

Notas
-----

1. ↑  Mario McKenna. "Okinawa Kata Classification An Historical Overview" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 19 de marzo de 2012. Consultado o 14 de febreiro de 2014.
2. ↑  "Histoire Du Karate Du Shorei Ryu Au Hoju Ryu" (en francés). Consultado o 14 de febreiro de 2014.
3. ↑  Scott Wiseman. "Shorei-Ryu Karate: Descendant of Naha-Te" (en inglés). Consultado o 14 de febreiro de 2014.
Sen teito en París.
Lugar onde persoas viven baixo unha ponte en París.
Unha **persoa sen teito** ou **sen fogar**, é aquela persoa que non ten casa propia por motivos de pobreza, sexa por un estado de indixencia ou por unha catástrofe natural. Non inclúe o nomadismo, a ocupación ou fenómenos voluntarios.

Calcúlase que o problema afecta a uns 100 millóns de persoas, especialmente en países subdesenvolvidos ou áreas urbanas.

O dereito á vivenda está considerado como un dereito humano fundamental de segunda xeración, recollido entre outros na Constitución española.

A **indixencia** é un estado de pobreza absoluta no cal o individuo non é quen de obter os medios mínimos para procurarse alimentos diarios. A indixencia prolongada acaba provocando o fenómeno coñecido como sen teito, polo cal a persoa perde a súa casa por no poder mantenrse a si mesmo. Está asociada coa mendicidade, xa que como no se teñen ingresos, usualmente por falta de traballo, recórrese á esmola ou á axuda social para subsistir.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sen teito*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131327
* AAT: 300055306
* BNCF: 4095
* BNF: 133192210
* BRE: 1852167
* EBID: ID
* GEC: 0281069
* GND: 4042870-9
* JSTOR: homelessness
* LCCN: sh85061720
* NDL: 00563769
* PSH: 9153

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ICD-10: Z59.0

 |

1. ↑  Capdevila, Gustavo, "HUMAN RIGHTS: More Than 100 Million Homeless Worldwide", IPS, Geneva.
Vista do Shishapangma
O **Shishapangma** é a décimo cuarta montaña máis alta do mundo con 8.013 m.s.n.m. Está situada na cadea montañosa do Himalaia no Tíbet (República Popular da China). O Shishapangma é o pico máis baixo de todos os que superan os oito mil metros de altura. As súas coordenadas xeográficas son: 28° 21′ N e 85° 47′ E.

O pico é denominado tamén **Gosainthan**, **Xixabangma** ou **Xixabangma Feng**. A terceira é a denominación oficial chinesa.

Ascensións
----------

O Shishapangma foi o derradeiro en ser escalado dos picos de máis de oito mil metros. O feito foi debido a que as autoridades chinesas obstaculizaban e negaban os permisos para entrar no Tíbet, o que finalmente fixo que un equipo de montañeiros chineses fosen os que realizasen o intento exitoso. Así no 2 de maio de 1964 o cume do Shishapangma foi coroado por unha expedición chinesa dirixida por Hsu Ching.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tíbet
* Himalaia

| * v
* c
* e
Os oitomiles |
| --- |
| 
* Everest
* K2
* Cancheniunga
* Lhotse
* Macalu
* Cho Oiu
* Daulaguiri
* Manaslu
* Nanga Parbat
* Annapurna I
* Gasherbrum I
* Broad Peak
* Gasherbrum II
* Xixapangma

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105124
* WorldCat
* VIAF: 237702618
* BNF: 12556035f
* EBID: ID
* GEC: 0062514
* GeoNames: 1279688
* GND: 4054755-3
* NKC: ge880038
* Peakbagger: 10631
* SummitPost: 150807

 |
**Soledad Castro Soliño**, nada en Mos o 25 de maio de 1965, é unha atleta galega.

Traxectoria
-----------

Afeccionada aos deportes, comezou xogando nun equipo de fútbol feminino da parroquia de Tameiga, fichando logo polo Abrente e iniciouse no atletismo aos 19 anos, no Celta de Vigo. En novembro do 1992 ficha polo Comesaña Sporting Club. No seu palmarés conta con numerosas medallas en campionatos a nivel galego e español en campo a través, 10.000 m, 3.000 m e medio maratón. Nas competicións internacionais salientan: en 2002 Campioa de Europa veterana de 5.000 m e 10.000 m en Potsdam (Alemaña); en 2003 Campioa do Mundo veterana de 10.000 m e Subcampioa do Mundo veterana de Campo a Través e 5.000 m en Carolina (Porto Rico); en 2004 Subcampioa de Europa de 5.000 m e 10.000 m en Århus-Randers (Dinamarca); en 2005 Campioa de Europa W35 de Medio Maratón, 2ª xeral en Monte Gordo (Portugal).

Colabora nas páxinas de cultura do periódico *A Peneira*, cunha sección titulada *Historias do tranvía* onde asina como M. Soledad Castro.

Notas
-----

1. ↑  "Soledad Castro Soliño: "Máscaras, distancias... son cousas que rompen a maxia competitiva"". *Nós Diario*. Consultado o 2021-05-06.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* As medallas e marcas na web do Comesaña Sporting Club
**Senat** é o nome da cámara alta (senado) do parlamento polaco. No Senat hai 100 membros electos por voto universal, directo e secreto nunha mesma votación que se realiza como máximo cada 4 anos, e sempre coincidindo co proceso electoral no que se escollen os representantes da cámara baixa (Sejm).

Corresponde ao presidente de Polonia a convocatoria dos comicios.

A sede do Senado está en Varsovia a carón do Sejm, na rúa Wiejska. Ao presidente desta cámara coñésceselle polo título de "Marechal do Senado" (*Marszalek Senatu*). Hoxe ocupa esa cadeira Bogdan Borusewicz.

Historia
--------

Sesión do Senado polaco na cidade de Jasna Góra in 1661.
A institución senatorial polaca remóntase a hai máis de 500 anos, tendo existido unha organización bicameral do estado sen interrupción até o definitivo desmembramento de Polonia, coa Terceira Partilla do país en 1795.

Recuperado coa reintrauración da República no período de entreguerras, o **Senat** foi novamente abolido polas autoridades da República Popular de Polonia, e reestablecido de volta coa chegada da democracia no 1989.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Senate of the Republic of Poland Arquivado 02 de marzo de 2013 en Wayback Machine. Web oficial da cámara do senado de Polonia. Páxina en inglés ou polonés.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q98975
* WorldCat
* VIAF: 166942912
* GND: 83365-4
* LCCN: n92006828
* NKC: kn20041127001

 |
A **soberanía nacional** é un concepto ideolóxico que xurdiu da teoría política liberal, que pode remontarse a Locke e Montesquieu (finais do século XVII en Inglaterra, século XVIII en Francia). Fai pertencer a soberanía á nación, unha entidade abstracta e única, vinculada normalmente a un espazo físico (a *terra patria* ou patria), á que pertencen tanto a cidadanía presente como a pasada e futura, e defínese como superior aos individuos que a compoñen.

Características
---------------

O mesmo concepto de **cidadanía** (suxeitos de dereitos, en igualdade de dereitos cos demais membros da nación, e non súbditos ou obxectos pasivos de pertenza a unha entidade política imposta) está asociado ao principio de soberanía nacional. Na teoría clásica, a soberanía nacional tradúcese nun réxime representativo, porque a nación non pode gobernarse a si mesma directamente (nin sequera nos sistemas de democracia directa, dada a imposibilidade de reunir de facto á "nación eterna"). A simple maioría do pobo (concepto tamén difuso, pero máis equivalente ao conxunto dos habitantes dunha nación) non é necesariamente a vontade da nación, se esta é superior á cidadanía individual.

Ao tomar o corpo civil como un corpo político organizado, con vida propia e necesidades comúns, acúñase o termo *soberanía nacional* na Revolución francesa (1789) desligando o individuo da capacidade individual de decisión e levándoo ao corpo nacional. Nos debates previos, foi notábel a achega do abade Sieyès co seu panfleto *Que é o Terceiro Estado*, no que identificaba os intereses deste (o Terceiro Estado, é dicir, os non privilexiados, na práctica a burguesía), cos da nación francesa. A formulación que se acuñou no artigo 3 da *Declaración dos dereitos do home e do cidadán* determinou que *"toda soberanía reside esencialmente na nación"*. Así a soberanía nacional concibirase como unha, indivisible e inalienable, que non pode confundirse cos individuos que a conforman.

Ao conformar así o concepto, o individuo é parte da nación, pero esta é un todo que non o representa directamente. Non será, pois, automática a aplicación do sufraxio universal igual para todos e con poder de decisión, tal como se pretenderá co concepto de soberanía popular. Na concepción restrinxida de soberanía nacional, o voto non é un dereito do individuo, senón que esta función reservarase para quen reúnan a dignidade suficiente, xeralmente unida á riqueza persoal (por entender que estarán máis identificados cos intereses da nación), e por tanto xustifícase o sufraxio censatario.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Soberanía
* Paz de Westfalia
* Soberanía popular
* Nación
* Pobo
* País
* Nacionalismo
O **Senado da República** (abreviado coma Senado), é unha Asemblea lexislativa que –xuntamente coa Cámara de deputados– constitúe o Parlamento italiano. Atópase no Palazzo Madama, unha das antigas residencias dos Médici en Roma.

Foi establecido o 1 de xaneiro de 1948, en substitución do Senado do Reino (*Senato del Regno*) activo durante o Reino de Italia, e instalouse por primeira vez o 8 de maio do mesmo ano coas primeiras eleccións lexislativas. A Constitución italiana, logo da modificación constitucional de 1963, reduciu a duración do mandato a 5 anos, e establece que o Senado está constituído por 315 senadores electos, 309 escollidos en base territorial e 6 de entre os italianos residentes no exterior. O mandato electoral dos senadores coincide coa lexislatura, e dura cinco anos, agás disolución anticipada das Cámaras, por parte do Presidente da República. Ademais dos 315 senadores escollidos, tamén son parte do Senado, como senadores vitalicios os expresidentes da República, por dereito e agás renuncia, e até cinco senadores nomeados polo Presidente da República por grandísimos méritos. Dende o 19 de xaneiro de 2018, os senadores vitalicios son seis, un por dereito e cinco por nomeamento presidencial.

O Senado e a Cámara posúen o mesmo peso na votación das leis, o que fai que o Parlamento italiano sexa un exemplo de "bicameralismo perfeto", debido ao equilibrio entre as funcións de ambas as dúas institucións. O Senado pode ser disolto polo Presidente da República, despois de consultar ao Presidente do Senado. Ese poder é normalmente exercido cando no Senado non se forma unha maioría política.

Composición
-----------

O Senado está composto por 315 membros escollidos, alén dos senadores vitalicios. Os senadores deben ter máis de 40 anos de idade e son eletos por todos os cidadáns italianos maiores de 25 anos. Actualmente, após as eleccións de 2018, a composición conta cunha maioría do M5S e a Liga Norte. 

**XVII e XVIII Lexislaturas**

| Partido | XVII Lexislatura
setembro de 2013 | XVIII Lexislatura
marzo de 2018 |
| --- | --- | --- |
| Partido Democrático | 108 | 51 |
| O Pobo da Liberdade - Forza Italia | 91 | 61 |
| Movemento 5 Estrelas | 50 | 109 |
| Escolla Cívica para Italia | 20 | 0 |
| Liga Norte | 16 | 58 |
| Grandes Autonomias e Liberdades | 10 | 0 |
| Para as Autonomías | 10 | 8 |
| Irmáns de Italia | 0 | 18 |
| Grupo mixto | 16 | 10 |
| Total | 321 | 315 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q633872
* WorldCat
* VIAF: 140254790
* BNF: 11864664s
* EBID: ID
* GND: 10595-8
* ISNI: 0000 0001 2292 0244
* LCCN: n79061227
* NLA: 35735791
* SUDOC: 026390035

 |

Notas
-----

1. ↑  "senato.it - Composizione dei gruppi parlamentari nella I Legislatura". *www.senato.it*. Consultado o 2018-12-12.
2. ↑  "senato.it - Composizione dei gruppi parlamentari nella XVII Legislatura". *www.senato.it*. Consultado o 2018-12-12.
3. ↑  "senato.it - Composizione dei Gruppi parlamentari nella XVIII legislatura". *www.senato.it*. Consultado o 2018-12-12.
Pictograma deportivo do Tejo.
Cancha de tejo.
Medidas do campo de tejo 1.Cancha 2.Zona de lanzamento.
Campo de tejo con persoa.
Estatua de indíxena practicando o deporte no concello de Turmequé, Boyacá.
O **tejo** ou **turmequé** (tamén coñecido co nome da localidade de Turmequé) é un xogo que consiste en lanzar un disco metálico de preto de 680 gramos a través dunha cancha de arxila de 18 metros de longo para facer estoupar as mechas (pequenos sobres con pólvora) que se atopan no bocín (círculo metálico que se atopa na cancha) e así ir engadindo puntos. Está considerado deporte nacional de Colombia.

Historia
--------

Este deporte autóctono de Colombia, era practicado xa hai máis de 500 anos polos habitantes do altiplano cundiboyacense nos departamentos de Cundinamarca e Boyacá.

O xogo do turmequé consistía en lanzar un disco de ouro chamado "zepguagoscua", o cal evolucionou cos séculos no xogo do tejo practicado hoxe en Colombia. Ó popularizarse, o "zepguagoscua" foi substituído por un disco de pedra e actualmente emprégase un de metal (tejo).

O tejo é un deporte de competencia, no cal se enfrontan xogadores de xeito individual ou conformando equipos. O xogo consiste en guindar o tejo dende unha cancha até a outra, co obxectivo de enterralo dentro do bocín, rebentar unha mecha ou no seu defecto, enterralo máis preto do bocín que os demais competidores.

Notas
-----

1. ↑  Definición de turmequé, segundo a Real Academia Española

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tejo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Pobo muisca |
| --- |
| Historia dos muiscas | 
* Período Herrera (-800 a 800)
* Confederación muisca (~1450 a 1540)
* Batalla de Pasca (~1470)
* Batalla de Chocontá (~1490)
* Batalla de Tocarema (1538)
* Conquista española
* Cabido Maior do Pobo Muisca (2002)

 |
| Temas | 
* Agricultura
* Arquitectura
* Arte
	+ Balsa
* Astronomía
* Calendario
* Economía
* Flora e fauna
* Gastronomía
	+ Chicha
* Lingua
	+ Duit
	+ Numeración
* Militarismo
	+ Güecha
* Momificación
* Música
* Mitoloxía
	+ El Dorado
* Relixión
	+ *Tunjo*
* Tejo
* As mulleres na sociedade muisca
	+ Zoratama

 |
| Mitoloxía | 
* Chiminigagua
* Bachué
* Chía
* Sué
* Bochica
* Huitaca
* Chibchacum
* Cuchavira
* Nencatacoa
* Chaquén
* Chibafruime
* Guahaioque

 |
| Lugares | 
* Templos
	+ Templo do Sol
	+ Templo da Lúa
	+ Coxíns do Zaque
* Auga
	+ Lagoa de Fúquene
	+ Lagoa de Guatavita
	+ Lagoa de Iguaque
	+ Lagoas de Siecha
	+ Lago de Tota
	+ Fervenza do Tequendama

 |
| Gobernantes do norte | 
* *Zaques* de Hunza
	+ Hunzahúa
	+ Michuá
	+ Quemuenchatocha
	+ Aquiminzaque
* *Iraca* de Sugamuxi
	+ Nompanim
	+ Sugamuxi
* *Tundama* de Tundama

 |
| Gobernantes do sur | 
* *Zipas* de Bacatá
	+ Meicuchuca
	+ Saguamanchica
	+ Nemequene
	+ Tisquesusa
	+ Zaquesazipa
* *Cacique* de Turmequé
	+ Diego de Torres y Moyachoque

 |
| Nos medios | 
* *Tundama* (filme de 2020)
* *NovaMundi: The Spear of Chaquén* (videoxogo de 2021)

 |

* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América
A sardiña (*Sardina pilchardus*) é o centro deste costume.
A **sardiñada** é un costume culinario da cociña galega (orixinario na provincia de Lugo) no que se cociñan sardiñas (*Sardina pilchardus*) asadas ao ar libre. Adóitanse arranxar e servir nas romarías galegas en homenaxe a San Bertomeu (24 de agosto). Tamén nas celebracións equinociais relativas á noite de San Xoán. Adóitanse facer asadas nunha grella no chan ou nunha churrasqueira.

Sérvense en xantares colectivos (denominados *sardiñada popular*) sempre con carácter festivo (asociadas a unha celebración, ou festividade) e se acompañan de pan de millo e pementos de Herbón. É costume que sexan servidas en horas nocturnas, entre a noitiña e o alborar. As sardiñadas a partir do século XX comenzan a se realizar nalgunhas partes do interior de España.

Notas
-----

1. ↑  Jorge-Víctor Sueiro, Amparo Nieto, (1992), *Galicia, romería interminable*, Primera Edición, Acción Divulgativa, páx. 268
2. ↑  Manuel Medina González, (2007), *Los misterios de la noche de San Juan*, Barcelona, Plaza & Janés, ISBN 8401379768
3. ↑  María Ángeles Sánchez, (1998), *Las fiestas populares: España día a día*, Madrid, Primera Edición, aeva Ediciones S A,
4. ↑  César de la Lama, (1988), *Viaje por la España del mar*, Madrid, Ed. Kaydeda, Páxina 146
*Nota: Este artigo trata da letra suplementaria do alfabeto grego. Para a letra latina empregada en Islandia e nas primeiras notacións das linguas xermánicas e que posúe unha forma similar, ver Thorn.*

Maiúscula e minúscula da letra sho.
**Sho** (Maiúscula Ϸ, Minúscula ϸ) era unha letra utilizada para transcribir o bactriano.

Lingüística
-----------

Ϸ empregábase para transcribir o son dunha consoante fricativa postalveolar xorda (notada [ʃ] en API, pronunciada como o « x » galego) en bactriano, unha lingua indoirania xa estinguida.

Historia
--------

En -328, a Bactriana - país situado no norte do actual Afganistán - foi conquistado polos exércitos de Alexandre Magno. En -123, a rexión foi conquistada polos Yuezhi que decidiron adoptar o alfabeto grego para notar a lingua local. A letra *sho* foi creada para transcribir un son empregado en bactriano pero que non existía en grego.

Representación informática
--------------------------

A letra posúe as representacións Unicode seguintes:

* Maiúscula Ϸ : `U+03F7` ;
* Minúscula ϸ : `U+03F8` ;

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Letras suplementarias do alfabeto grego
* Þ

### Ligazóns externas

* 

| * v
* c
* e
Alfabeto grego |
| --- |
| letras | Alfa - Beta - Gamma - Delta - Epsilon - Dseta - Eta - Theta - Iota - Kappa - Lambda - Mi - Ni - Xi - Ómicron - Pi - Rho - Sigma - Tau - Ípsilon - Fi - Khi - Psi - Omega |
| letras suplementarias | Digamma - Stigma - Heta - San - Qoppa - Sampi - Sho |
Sendeiro na ruta da Carballeira, Sobrado
Un **sendeiro** é un camiño estreito ou unha pequena estrada sen pavimentar, empregada para ir a pé.

Historia
--------

Os animais crearon os primeiros camiños, que foron "posteriormente adaptados aos humanos". Máis adiante, os agricultores trasladaban o gando ao mercado ao longo de vías pecuarias e coa transhumancia creáronse camiños. Máis recentemente, as antigas vías industriais, como as vías ferroviarias e os camiños de sirga das canles, transformáronse en rutas recreativas.

Moitas rutas históricas, como a Ruta da Seda, a Ruta do Ámbar e a Estrada Real do Imperio Persa, existían antes da era cristiá e cubrían grandes distancias.

O Post Track, unha calzada prehistórica no val do río Brue nos Somerset Levels, Inglaterra, é un dos camiños construídos máis antigos coñecidos.

A idea de seguir un camiño ou unha pista para facer exercicio ou pracer desenvolveuse en Europa durante o século XVIII e xurdiu por mor do cambio de actitude ante a paisaxe e a natureza asociada ao movemento romántico. En tempos anteriores, camiñar xeralmente indicaba pobreza e estaba asociado coa vagabundaxe. Nos séculos anteriores realizábanse longas camiñadas como parte das peregrinacións relixiosas e esta tradición continúa en todo o mundo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sendeiro*.
2. ↑  "Roads and highways". *Encyclopedia Britannica*. Arquivado dende o orixinal o 28 de novembro de 2020. Consultado o 6 de febreiro de 2021.
3. ↑  "Transhumance Trails and Rural Roads". *rm.coe.int*. Arquivado dende o orixinal o 22 de xaneiro de 2021. Consultado o 6 de febreiro de 2021.
4. ↑  K.J. Bonser, "The Drovers", Londres, 1970
5. ↑  "Sweet Track". Severn Estuary Levers Research Committee. Arquivado dende o orixinal o 14 de abril de 2016. Consultado o 30 de setembro de 2016.
6. ↑  Abrams, MH, ed. (2000). *The Norton Anthology of English Literature* **2** (7th ed.). W. W. Norton & Company. pp. 9–10. ISBN 9780393963380.
7. ↑  Solnit, Rebecca (2000). *Wanderlust: A History of Walking*. Nova York: Penguin Books. ISBN 0670882097.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sendeiro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Robert Moor (2016). *On Trails: An Exploration*. Simon & Schuster. ISBN 978-1476739212.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q628179
* BNCF: 6132
* GEC: 0275487
* GND: 4189360-8
* JSTOR: trails
* LCCN: sh85136805
* NDL: 001100671
* NKC: ph116284

 |
Coñécense como **senadores por designación real** as 41 persoas da elite intelectual, militar e política de España que foron escollidas polo rei Xoán Carlos I como senadores en 1977.

Contexto
--------

O Senado de España fora abolido como cámara lexislativa en 1931, pero o proceso de Transición democrática en España xerara a expectativa dunha Cámara de representación territorial. Nas Eleccións lexislativas de 1977 escolléronse senadores, pero unha cantidade deles —equivalente aproximadamente á quinta parte— foron nomeados directamente polo daquela rei de España Xoán Carlos I.

A designación real só tivo efecto ata 1979, cando tiveron lugar as primeiras eleccións postconstitucionais.

Lista de senadores
------------------

* Fernando Abril Martorell
* Luis de Angulo
* Juan de Arespacochaga
* Justino de Azcárate
* Gloria Begué
* Jaime Carvajal y Urquijo
* Camilo José Cela
* Luis Díez-Alegría
* Alfonso Escámez
* Torcuato Fernández-Miranda
* Enrique Fuentes Quintana
* Marcial Gamboa Sánchez-Barcáiztegui
* Ignacio García López
* Domingo García-Sabell
* Antonio González González
* Julio Gutiérrez Rubio
* Antonio Hernández Gil
* Belén Landaburu
* Landelino Lavilla
* Guillermo Luca de Tena
* Julián Marías
* Rodolfo Martín Villa
* Luis Olarra
* Carlos Ollero
* Marcelino Oreja
* José Ortega Spottorno
* Alfonso Osorio
* Antonio Pedrol Rius
* Manuel de Prado y Colón de Carvajal
* Miguel Primo de Rivera y Urquijo
* Andrés Ribera Rovira
* Martí de Riquer
* Ángel Salas Larrázabal
* José Luis Sampedro
* Luis Sánchez Agesta
* Víctor de la Serna
* Maurici Serrahima
* Valentín Silva
* Josep María Socías
* Juan Ignacio de Uría
* Fermín Zelada de Andrés

A maior parte destes senadores procedían das elites dominantes no réxime franquista, aínda que se observaba un interese por incluír persoas máis novas e renovadoras. Estes senadores agrupáronse inicialmente en dous grandes colectivos independentes: os senadores da Agrupación Independente, máis moderados, entre os que se atopaban os galegos Camilo José Cela e Domingo García Sabell, e os senadores Independentes, máis próximos ao réxime franquista, entre os que se atopaba o militar. Algúns máis incorporáronse ao grupo da Unión de Centro Democrático, e os restantes repartíronse entre o Grupo Mixto, coma o ferrolán Marcial Gamboa, e entre as minorías de parlamentarios cataláns e vascos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición
**Sargent House** é unha compañía de xestión e selo discográfico estadounidense baseado nos Ánxeles. A empresa foi fundada en xuño de 2006 por Cathy Pellow, que é unha comisario de vídeos musicais para Atlantic Records e tamén posúe unha produtora de vídeo chamada Refused TV. Pellow comezou representando ao grupo de rock RX Bandits en 2006. A banda necesitaba editar o seu novo álbum, *...And the Battle Begun*, polo que Pellow decidiu crear o seu propio selo, tamén coa idea de poder facer cousas distintas ao modelo tradicional das discográficas. Dende ese momento Pellow continuou representando bandas e editando discos, todo baixo a marca de Sargent House.

Cronoloxicamente dende cando Pellow comezou a traballar con eles, Sargent House representa a RX Bandits, These Arms Are Snakes, Maps & Atlases, Russian Circles, Tera Melos, Fang Island, Daughters, Red Sparowes, Good Old War, Native, This Town Needs Guns, Bygones, Lisa Papineau, Big Sir, Cast Spells, Zechs Marquise, Zach Hill, Le Butcherettes, Adebisi Shank, Hella, And So I Watch You From Afar e Helms Alee. Ademais, Pellow tamén axudou ao selo Rodriguez Lopez Productions, fundado polo guitarrista de The Mars Volta e At the Drive-In Omar Rodríguez-López.

Notas
-----

1. ↑  Debenedictis, Matt. "Sargent House Records Founder Wants Your Band Insured". *Noisecreep* (en inglés). Consultado o 2019-11-30.
2. 1 2  Morrow, Scott (2013-03-15). "Q&A: Sargent House's Cathy Pellow on redefining the management-label relationship". *ALARM* (en inglés). Consultado o 2019-11-30.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7423929
* MusicBrainz: ID
* MusicBrainz: ID

 |
Para o instrumento musical véxase: Tixola.
Tixola de aceiro inoxidable.
Tixolas nunha cociña.
Tixola preparando unhas verduras salteadas.
Unha **tixola** é un utensilio de cociña, empregado para fritir, xeralmente en aceite ou manteiga.
O aparello consiste nun recipiente metálico de bordos baixos e abertos suxeito a un mango, xeralmente de plástico (baquelita). Actualmente adóitanse facer con teflón antiadherente, que facilita moito a cocción ou fritura dos alimentos.

Recibe en galego outros nomes coma: **fritideira, frixideira, sartaña** ou **tixela**. A paella (ou paelleira) e o filloeiro (ou freixoeira) son tipos de tixolas.

Características
---------------

Os materiais máis comúns de fabricación de tixolas son:

* Aluminio: Trátase dun material lixeiro que consegue unha óptima distribución da calor. Porén, non está indicado para cociñas de indución.
* Aceiro non aleado. É axeitado para todo tipo de cociñas.
* Aceiro inoxidable. Pode presentar problemas nas cociñas de indución.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Filloeiro

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Tixola*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q127666
* AAT: 300042984

 |
**Sara Soto Noya,** nada en Santiago de Compostela en 1913 e finada en 2003, foi unha química galega e unha das primeiras docentes de Ciencias da Universidade de Santiago de Compostela.

Traxectoria
-----------

Sara Soto era filla de León Soto Armesto, médico da Mariña Mercante, e de Dolores Noya.

Estudou o bacharalato no instituto de Santiago e posteriormente realizou os seus estudos na Facultade de Ciencias (Sección Química) de 1930 a 1935.

En 1935 figura como profesora axudante de clases prácticas na materia de Complementos de Física a proposta do catedrático Álvarez Zurimendi.

Tras casar vai vivir a Córdoba, onde colabora na farmacia familiar.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Pintos (2016)
2. 1 2  Liste e Pintos

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Liste López, Socorro; Pintos Barral, Xoana. *Las primeras docentes de ciencias en la Universidad de Santiago.* (PDF).
* Pintos, Xoana (2016): "As mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960". Tese de doutoramento. Universidade de Santiago de Compostela.
* Pintos Barral, Xoana (2021). *Tiven a chave, a bicicleta e os catro libros*. Editorial Galaxia.

### Ligazóns externas

* As primeiras docentes de ciencias na Universidade de Santiago de Compostela en Consello da Cultura Galega.
**Sarah Louise Heath Palin**, nada o 11 de febreiro de 1964 en Sandpoint (Idaho) é a gobernadora de Alasca e foi a candidata republicana á vicepresidencia dos Estados Unidos nas eleccións de 2008.

Traxectoria
-----------

Aínda que vencellada a Alasca case toda a súa vida naceu na pequena localidade de Sandpoint, Idaho o 11 de febreiro de 1964. Estudou xornalismo na Universidade de Idaho e tras graduarse en 1987 traballou como xornalista deportiva para as estacións de televisión KTUU-TV e a KTVA de Anchorage e o periódico *Mat-Su Valley Frontiersman* de Wasilla.

En 1992 foi elixida para o consistorio de Wasilla, Alasca e en 1996 accedeu á alcaldía, permanecendo en tal posto ata 2002. Presentouse nese ano ás primarias do seu partido para o posto de vicegobernador pero quedou por atrás de Loren Leman. Dirixiu a Alaska Oil and Gas Conservation Commission entre 2003 e 2004. En 2006 presentouse ás primarias para o posto de gobernador e derrotou a Frank Murkowski, que se presentaba para a relección, e accedendo finalmente ao posto logo de superar ó candidato demócrata e antigo gobernador Tony Knowles. Converteuse na primeira muller en acceder ao cargo.

O candidato republicano á presidencia dos Estados Unidos, John McCain, elixiuna como a súa candidata á vicepresidencia nas eleccións do 4 de novembro de 2008 que gañou Barack Obama, con Joe Biden como o seu candidato á vicepresidencia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do Goberno de Alasca
* Biografía, na páxina da candidatura de John McCain (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43144
* WorldCat
* VIAF: 7159878
* BIBSYS: 11055333
* BNF: 16521470s
* EBID: ID
* FAST: 1665066
* GiantBomb: 3005-8439
* GND: 136641318
* IMDb: nm3126606
* ISNI: 0000 0001 2098 8720
* LCCN: no2007007261
* Munzinger: 00000026778
* NKC: js20080915004
* NNDB: 000118491
* NTA: 323852963
* OL: OL6788552A
* SELIBR: 331788
* SNAC: w6bz9j0m
* SUDOC: 171856791
* TMDb: 492716
* TVcom: sarah-palin
* WikiTree: Heath-1152

 |
**Sofía Leonor de Saxonia**, nada en Dresden o 23 de novembro de 1609 e finada en Darmstadt o 2 de xuño de 1671, foi unha nobre alemá pertencente á Casa de Wettin. Foi condesa de Hesse-Darmstadt polo seu matrimonio con Xurxo II de Hesse-Darmstadt.

Traxectoria
-----------

Sofía Leonor era a filla máis vella do elector Xoán Xurxo I de Saxonia (1585-1656) e da súa segunda esposa, a princesa Madalena Sibila de Prusia (1586-1659), filla do duque Alberte Frederico de Prusia e de María Leonor de Cleves (1550-1608).

Casou a comezos da Guerra dos Trinta Anos, o 1 de xullo de 1627, no castelo Hartenfels en Torgau co landgrave Xurxo II de Hesse-Darmstadt (1605-1661), cando tiña dezasete anos. Con motivo da voda foi estreada a primeira ópera alemá, *Traxicomedia de Dafn* por Heinrich Schütz. Esta tradición continuou en Europa.

Tamén por razóns de matrimonio con Sofía Leonor, Xurxo II como xenro do elector de Saxonia logrou que o rei Gustavo II Adolfo de Suecia respectase a neutralidade de Hesse-Darmstadt na Guerra dos Trinta Anos.

A Universidade de Darmstadt debe a Sofía Leonor unha expansión significativa da colección alí gardada, incluíndo o *Thesaurus Picturarum* de Mark Cordero (1544-1606).

Notas
-----

1. ↑  thePeerage

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q258501
* WorldCat
* VIAF: 5294324
* CERL: cnp00956948
* DeutscheBio: 101421796
* GND: 101421796
* WikiTree: Wettin-124

 |
**Sara José López Bueno**, nada en Pereira, Risaralda, o 24 de abril de 1995, é unha atleta colombiana que compite na modalidade de tiro con arco composto. No 2019, converteuse na primeira deportista en gañar cinco finais da Copa do Mundo en arquería. Competiu por primeira vez para o equipo nacional de Colombia durante o Pre-olímpico do 2011 en Medellín, Colombia. Dende entón, competiu en máis de 156 eventos internacionais, incluíndo os Xogos Bolivarianos, os Xogos Suramericanos, os Xogos Panamericanos, os Xogos Mundiais e a Copa do Mundo de tiro con arco.

Traxectoria
-----------

Sara López na Final da Copa do Mundo de Tiro con Arco - 2019.
López tivo o seu debut internacional no 2013 cando competiu nos Xogos Panamericanos e os Xogos Mundiais, obtendo medallas de bronce en ámbolos dous encontros. Dende entón, situouse como unha das mellores arqueiras do mundo na súa especialidade, obtendo 46 medallas de ouro individuais e como parte do equipo colombiano. 

No ano 2019, ocupaba o posto número 2 na clasificación mundial de tiro con arco feminino.

Notas
-----

1. ↑  "Sara Lopez". *World Archery* (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2019.
2. ↑  Semana. "Sara López se consagró campeona de las Copas Mundo de tiro con arco 2019 por quinta vez". *Sara López se consagró campeona de las Copas Mundo de tiro con arco 2019 por quinta vez* (en castelán). Consultado o 27 de setembro de 2019.
3. ↑  "Sara Lopez". *World Archery* (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2019.
4. ↑  "Sara Lopez". *World Archery* (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2019.
5. ↑  "Sara Lopez". *World Archery* (en inglés). Consultado o 27 de setembro de 2019.

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16236866
* WorldArchery: 9718

 |
***Senda '91*** é un EP en vivo do grupo de Rock español Héroes del Silencio, publicado no 1991.

Trátase dun EP gravado co soporte da unidade móbil dos estudios Kirios (Madrid) o 25 de setembro de 1991 en Las Rozas (Madrid) e está producido por Keith Bessey e Héroes del Silencio.

Este disco marcou unha etapa na carreira de Héroes del Silencio, no que se xunta o mellor do concerto que se levou a cabo na comunidade de Las Rozas, en Madrid.

No booklet do disco podemos atopar unha serie de "collages" onde amósanse as críticas acollidas durante esta xira, amosadas coma recurtes de xornais, na súa maioría, críticas negativas cara a banda.

> 
> 
> *Era unha forma de lembrar as cousas malas que a un lle fan chegar, e á súa vez, foi un modo de lembrar o bo, o marabillosa que foi esa xira, por iso incluíuse na arte do disco*.
> 
> 

A forma de distribución foi sumamente estraña, posto que a discográfica anunciou que este ía ser unha edición limitada, o grupo argumentou que era un modo de facer un pequeno presente aos seus fans máis asiduos.

Cabe destacar un feito raro que envolvía máis nese misterio á banda, non só polas súas letras, senón por unha mensaxe oculta que se atopa ao final da canción "Hologramas", que se se fai ir o EP cara a atrás, podíase escoitar con claridade unha mensaxe que di así:

> 
> 
> *Entre cada palabra e sílaba pronunciada coma suco áspero ao percorrer, quedarán mensaxes sen descifrar que escondan mentiras aprendidas*.
> 
> 

No tema "Decadencia" inclúese unha magnífica adaptación de "El Cuervo", e en "Con nombre de guerra" inclúense na gravación os erros ao executar a canción.

Contido
-------

### Lista de cancións

|  |  |
| --- | --- |
|  | Senda '91 |
| **Nº** | **Título** | **Duración** |
| 01 | "Hace tiempo" | 05:17
  |
| 02 | "Maldito duende" | 05:24 |
| 03 | "Decadencia" | 08:29 |
| 04 | "Con nombre de guerra" | 04:56 |
| 05 | "Oración" | 04:27 |
| 06 | "El mar no cesa" | 03:18 |
| 07 | "El cuadro III" | 02:43 |
| 08 | "Hologramas" | 03:06 |

| * v
* c
* e
Héroes del Silencio |
| --- |
| 
* **Enrique Bunbury**
* **Juan Valdivia**
* **Joaquín Cardiel**
* **Pedro Andreu**

* Alan Boguslavski
* Gonzalo Valdivia

 |
| Álbums de estudio | 
* *El mar no cesa*
* *Senderos de traición*
* *El espíritu del vino*
* *Avalancha*

 |
| EPs | 
* *Héroe de leyenda*
* *En directo*
* *Senda '91*

 |
| Directos | 
* *Parasiempre*
* *El ruido y la furia*
* *Tour 2007*
* *Live in Germany*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3311060
* Discogs: 165931
* MusicBrainz: ID

 |
**The Quarrymen** foi unha banda británica de skiffle e rock and roll, inicialmente formada en Liverpool en 1956, por John Lennon, e que foi a orixe do que despois sería The Beatles.

Historia
--------

### Formación

Estivo integrada, entre outros, por tres dos catro membros de The Beatles (John Lennon, Paul McCartney e George Harrison), a banda máis aclamada pola crítica en toda a historia do rock. 
Orixinalmente composta por John Lennon e varios dos seus compañeiros de colexio, The Quarrymen tomaron o seu nome da escola Quarry Bank High School, onde asistían devanditos músicos. A nai de Lennon, Julia, ensinou ao seu fillo e a Eric Griffiths como afinar as súas guitarras do mesmo xeito que nun banjo, algúns acordes e a cantar.

### En Galiza

En En 2014 a ONG *Acordes pola Paz* organizou en Santiago de Compostela unha gala de homenaxe a John Lennon, presentada pola irmá de Lennon, Julia Baird, xunto a Javier Gurruchaga, na que actuou o grupo The Qarrymen con Rod Davis.

Notas
-----

1. ↑  "Biography on the Quarrymen’s Official Website" (en inglés). Consultado o 25 de xullo do 2015.
2. ↑  "The Inmortals: The first 50" (en inglés). Rolling Stone. Arquivado dende o orixinal o 25 de xuño de 2008. Consultado o 25 de xullo do 2015.
3. ↑  NoticiasGalicia.com. "Santiago homenajea a John Lennon". *NoticiasGalicia.com* (en castelán). Consultado o 2022-05-08.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***The Quarrymen Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q384664
* AllMusic: mn0000491441
* Discogs: 356120
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 539213

 |
A **música surf** é un xénero de música popular asociado coa cultura do surf, en particular, do Condado de Orange e outras áreas do sur de California. Foi particularmente popular entre 1961 e 1965, posteriormente recuperouse e foi moi influente na música rock. O surf como xénero, con referencias ao sol e a area, as carreiras de coches trucados e os bólidos e, dun modo menos directo, ao sexo, era unha música californiana para pasar o intre que serviu de banda sonora para as películas de praia da época, así como de documentais como *w:The Longest Wave* ou *w:Crystal Voyager*, que celebraban o surf e o estilo de vida asociado a este deporte.

Pódense considerar dúas tendencias principais: o surf rock, instrumental en gran medida, cunha guitarra eléctrica ou un saxofón tocando a melodía principal, representada por primeira vez por artistas como Dick Dale e The Do-Tones, e o pop surf vocal, que inclúe baladas e música de baile, a miúdo con harmonías fortes que son asociadas principalmente con The Beach Boys. Moitas bandas de surf notables destacaron tanto polo surf instrumental como polo pop surf, de modo que a música surf adóitase considerar como un só xénero a pesar da variedade destes estilos.

Notas
-----

1. 1 2  V. Bogdanov, C. Woodstra and S. T. Erlewine, *All music guide to rock: the definitive guide to rock, pop, and soul* (Backbeat Books, 3rd edn. 2002), pp. 1313-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220830
* EBID: ID
* GND: 4435680-8
* JSTOR: surf-music

 |
| *Solenodon paradoxus* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| En perigo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Eulipotyphla |
| Familia: | Solenodontidae |
| Xénero: | *Solenodon* |
| Especie: | *S. paradoxus*Brandt, 1833 |

 |
| Distribución da especie.Distribución da especie. |

***Solenodon paradoxus*** é unha especie do xénero *Solenodon* que habita soamente na illa da Española, a illa dividida entre os modenos estados da República Dominicana e Haití. A especie foi descrita por vez primeira por Brandt en 1833. Unha especie semellante pero máis cativa (*Solenodon marcanoi*), tamén habitou outrora na illa, mais extinguiuse após a colonización europea.

Descuberta
----------

En 1833, a Academia de Ciencias de Rusia recibiu un novo espécime procedente de Haití. Desconcertado polo animal, o naturalista alemán Johann Friedrich von Brandt chamouno *Solenodon paradoxus*. Non se coñecía máis información sobre o animal, agás a súa relación coa especie *Solenodon cubanus* descuberta en 1861, e durante un tempo considerouse extinto. Addison Emery Verrill e Alpheus Hyatt Verrill redescubriron a especie na República Dominicana en 1907, mais en 1964 considerouse de novo extinto.

Notas
-----

1. ↑  Turvey, S. "*Solenodon paradoxus*". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza.
2. ↑  Ley, Willy (decembro de 1964). "The Rarest Animals". For Your Information. *Galaxy Science Fiction*: 94–103.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q754041
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Solenodon\_paradoxus
* EOL: 1178702
* EPPO: SLNOPA
* GBIF: 5219470
* iNaturalist: 46337
* IRMNG: 10597823
* ITIS: 633483
* IUCN: 20321
* MSW: 13700018
* NCBI: 79805
* uBio: 106694
* ZooBank: ID

 |
**Sara Ruddick**, nome de nacemento **Sara Elizabeth Loop**, nada o 17 de febreiro de 1935 e finada o 20 de marzo de 2011, foi unha filósofa feminista e a autora do libro *Maternal Thinking: Toward a Politics of Peace*.

Traxectoria
-----------

Licenciouse no Vassar College en 1957 e doutorouse na Universidade Harvard en 1964. Ensinou filosofía e estudos das mulleres no New School of Social Research catro anos. Foi galardoada co premio á filósofa máis destacada do ano pola Society for Women in Philosophy en 2002. A American Philosophical Association organizou unhas xornadas en San Diego en 2012 sobre o seu traballo. Participou no proxecto de historia oral, *Feminist Philosophers: In Their Own Words,* que ofrece entrevistas con filósofas feministas importantes implicadas no movemento feminista nas décadas de 1960 e 1970.

Obra
----

É moi coñecida pola análise das prácticas e do pensamento que emerxe do coidado dos nenos. Argumenta que a maternidade é unha actividade consciente que require eleccións, decisións diarias e unha reflexión continua e alerta. Lisa Baraitser considera que a súa contribución: "Xunto con Adrienne Rich, Ruddick foi probabelmente a pensadora máis importante que abordou a cuestión da *mothering* e da *motherhood* desde a segunda onda do feminismo, e cun espírito similar ao de Grace Paley, ampliando a súa análise de maternidade baixo o patriarcado ao desenvolvemento dos valores necesarios para opoñerse ao militarismo e á guerra."

Notas
-----

1. ↑  Grimes, William (22 de marzo de 2011). "Sara Ruddick, Philosopher Who Defended Mothering, Dies at 76". *The New York Times*.
2. ↑  Bailey, Alison (1994). "Mothering, Diversity and Peace Politics: A Critical Analysis of Sara Ruddick's Maternal Thinking: Toward a Politics of Peace". *Hypatia* **9** (2): 188–198. SSRN 1541553. doi:10.1111/j.1527-2001.1994.tb00440.x.
3. ↑  Tong, Rosemary; Nancy Williams (2009). "Feminist Ethics". *Stanford Encyclopedia of Philosophy*. Consultado o 23 de abril de 2010.
4. ↑  'Maternal Thinking' as Intellectual Gold for International Relations: A Panel in Honor of Sara Ruddick (1935-2011)."
5. ↑  "Sara Ruddick, 1935-2011 [updated again]". 22 de marzo de 2011.
6. ↑  Baraitser, Lisa (2011). "Sara Ruddick 1935-2011". *Radical Philosophy*. Consultado o 28 de abril de 2014.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Polly F. Radosh, "Sara Ruddick's Theory of Maternal Thinking Applied To Traditional Irish Mothering," *Journal of Family History*, 33,3 (2008), 304–315.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7421755
* WorldCat
* VIAF: 5601737
* ISNI: 0000 0000 8420 2961
* LCCN: n83175055
* NTA: 072589981
* SUDOC: 083516018

 |