| Celastrina argiolus |
| --- |
| Á esquera, macho, coa á dereita volteada, e femia á dereita. Escala en mm. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Subfilo: | Hexapoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Suborde: | Glossata |
| Infraorde: | Heteroneura |
| (sen clasif.): | Ditrysia |
| Superfamilia: | Papilionoidea |
| Familia: | Lycaenidae |
| Subfamilia: | Polyommatinae |
| Tribo: | Polyommatini |
| Xénero: | '**Celastrina'** |
| Especie: | ''***C. argiolus''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Celastrina argiolus'**(Linnaeus), 1758 |
| Sinonimia |
| * *Papilio cleobis* Sulzer, 1776
* *Papilio thersanon* Bergstrasser, 1779
* *Papilio argyphontes* Bergstrasser, 1779
* *Papilio argalus* Bergstrasse, 1779
* *Papilio* (*Argus*) *marginatus* Retzius, 1783
* *Lycaenopsis argiolus calidogenita* Verity, 1919
* *Lycaenopsis argiolus britanna* Verity, 1919
 |

A ***Celastrina argiolus*** é unha das especies actualmente recoñecidas no xénero *Celastrina*, da familia Lycaenidae. É unha pequena bolboreta azul, descrita por Carl von Linné en 1758 como *Papilio argiolus*.

Descrición
----------

*Celastrina argiolus* (♀)
Son pequenas, de 2,5 a 3 cm de envergadura, máis grandes as femias que os machos. O anverso ou cara superior das ás dos machos presenta unha cor azul cobalto ou violácea pálida; as ás anteriores (de entre 13 e 17 mm) posúen as marxes e o ápice de cor negra, e as posteriores tamén están bordeadas de escuro cun punto no ápice. O reverso é dun azul moi pálido, case esbrancuxado; as anteriores teñen unha liña escura na parte distal da cela, curtos trazos negros na serie postdiscal e vestixios de trazos na zona submarxinal; as posteriores teñen tres pequenos puntos negros orlados de branco na zona basal, trazo na cela, outros dous puntos na zona discal máis próxima á costa e unha serie de puntos negros orlados de branco postdiscal incompleta. As femias son moi similares, co reverso das ás practicamente igual ao dos machos e o anverso de azul cobalto e negro; as anteriores cunha ancha banda submarxinal-apical de cor marrón ou negra e as posteriores con manchas marróns ou negras distribuídas pola costa e pola zona apical, e cunha serie de puntos negros submarxinais. As femias da segunda xeración teñen unha cor azul máis escura, a mancha negruzca máis estendida e a costa das posteriores escura.

Como o resto de especies da súa familia as eirugas son algo aplanadas, con finos pelos, cabeza retráctil e aspecto de lesma. Os imagos presentan nas súas cabezas palpos longos e brancos, ollos grandes e escuros e antenas anilladas en branco. Ambos os sexos posúen tres pares de patas funcionais para camiñar ou agarrarse, con ás fortes e ben proporcionadas que lles permiten voar rapidamente, pousándose en bebedoiros ou charcas nos calorosos días de verán.

C. argiolus coas ás encartadas.

Ciclo biolóxico
---------------

Adoita ter dúas xeracións anuais, unha na primavera, de abril a xuño, e outra no verán, en xullo e agosto. Unha terceira xeración pode aparecer durante o mes de setembro naqueles lugares onde o verán é máis longo.

Os ovos son depositados polas femias nas xemas florais, sementes e follas novas das súas plantas nutricias. Unha vez eclosionadas, as larvas asócianse con formigas de varios xéneros, como *Lassius*, *Camponotus* ou *Formica*, e aliméntanse dunha gran diversidade de plantas, entre as que se atopan a hedra, clemátide, acivro, *Erica scoparium*, piorno, *Genista scorpius,* *Genista tinctorium*, *Dorycnium pentaphyllum*, framboeseiro, herba ulmeira, casis, groselleira, groselleira branca, sanguiño, *Rhamnus catharticus*, *Lupinus*, Vaccinium, *Berberis*, *Lespedeza*, ervellaca, *Pueraria lobata*, *Wisteria floribunda*, diferentes especies de *Cornus*, maceira, *Prunus salicina*, *Euonymuys europaeus*, toxo, asteráceas do xénero *Arctium*, *Rubus fruticosus*, *Caragana frutex*, *Chamaecystis* sp. *Cuscuta engelmannii*, *C. lehmanniana*, *Sophora flavescens*, *Desmodium oxyphyllum*, *Aralia elata*, *Euodia meliifolia*, *Reynoutria japonica*, *Staphylea bumalda* ou varias especies do xénero Symphoricarpos.

Distribución e hábitat
----------------------

É unha especie moi asociada aos cursos de auga.
De distribución paleártica e neártica, ocupa toda a Europa continental desde o Mediterráneo até o sur da península escandinava, sur das illas Británicas, illas mediterráneas e norte de África. Polo leste o seu rango de distribución chega até Xapón e tamén se atopa en Norteamérica.

Os bosques de ribeira, os prados e as matogueiras próximas aos ríos e arroios son os seus hábitats naturais, tamén en bosques claros, desde zonas baixas até os 1500 m de altitude, pero tamén en zonas urbanizadas, en parques e xardíns.

Subespecies e sinonimia
-----------------------

Describíronse polo menos 7 subespecies: *C. a. argiolus, C. a. calidogenita, C. a. caphis, C. a. boto, C. a. gozora, C. a. landonides* e *C. a. pseudargiolus*.

A subespecie *Celastrina argiolus* ssp. *calidogenita* é un endemismo do norte da península ibérica.

Ao longo dos anos diversos autores denominaron a esta especie con distintos sinónimos:

* *Papilio argiolus* Linnaeus, 1758
* *Papilio cleobis* Sulzer, 1776
* *Papilio marginatus* Retzius, 1783
* *Papilio acis* Fabricius, 1787
* *Lycaenopsis argiolus r. britanna* Verity, 1919
* *Lycaenopsis argiolus f. calidogenita* Verity, 1919

Notas
-----

1. 1 2 3 4  GBIF (2011)
2. ↑  Lineo (1758)
3. ↑  Aguado Martín, O. L. (2007), p. 649
4. 1 2  Higgins, L. G. y N. D. Riley (1980), p. 76
5. ↑  Aguado Martín, O. L. (2007), pp. 537-538
6. 1 2  Aguado Martín, O. L. (2007), p. 650
7. 1 2 3  Aguado Martín, O. L. (2007), p. 651
8. 1 2  Leraut, P. (2007), p. 432
9. 1 2  Savela, M. (2011)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Aguado Martín, O. L. (2007). *Las mariposas diurnas de Castilla y León (Lepidópteros ropalóceros) Especies, biología, distribución y conservación* **II**. Valladolid: Junta de Castilla y León. p. 1041. ISBN 978-84-9718-474-8.
* Global Biodiversity Information Facility (2011). "Classification of genus: *Celastrina*." (en inglés). Consultado o 2 de xuño de 2011.
* Higgins, L. G. y N. D. Riley (1980). *Guía de campo de las mariposas de España y Europa*. Barcelona: Omega. p. 452. ISBN 84-282-0327-X.
* Leraut, Patrice (2007). *Insectos de España y Europa*. Barcelona: Lynx Edicions. p. 528. ISBN 978-84-96553-27-9.
* Linneo, C. (1758). "Systema naturae" (en latín). Consultado o 7 de xaneiro de 2011.
* Savela, Markku (2011). "Lepidoptera and some other life forms" (en inglés). Consultado o 6 de xaneiro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q792871
* MAG: 2778390225

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51434
* Dyntaxa: 201137
* EOL: 262218
* EPPO: CELSAR
* EUNIS: 90592
* FE: 441106
* FE-New: ID
* GBIF: 1925918
* iNaturalist: 55640
* ITIS: 188523
* LepIndex: 202137
* NBN: NHMSYS0000516260
* NCBI: 203782
* Soortenregister: 168340
* TAXREF: 54052
* Vlindernet: 1055

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1483612

 |