| Abetos (xénero *Abies*) |
| --- |
| Abeto coreano *Abies koreana* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pinophyta |
| Clase: | Pinopsida |
| Orde: | Pinales |
| Familia: | Pinaceae |
| Xénero: | ***Abies*** |

 |
| Especies |
| Véxase texto |

***Abies*** é o xénero que acolle as diferentes especies de coníferas chamadas comunmente **abetos**. Son árbores da familia Pinaceae, nativas de bosques temperados de Europa, Asia e América do Norte.
Medran principalmente en bosques de coníferas.

A especie máis común en Europa é a pinabeta (*Abies alba*). En Galicia non existen especies naturais, atopándose soamente en xardíns e arboredos coma ornamentais.

Descrición
----------

Son árbores altas que van dos 10 até os 80 m de altura. Distínguense doutros membros da familia dos piñeiros polas súas follas a xeito de agulla que fican unidas á póla por un pé que lembra a unha ventosa miúda e polos seus froitos: conos cilíndricos de entre 5 e 25 cm de longo, compactos, con escamas ou brácteas, que se erguen erectos sobre as pólas, agrupados preto da parte superior. Ao madurar, estes conos, a diferenza dos piñeiros, fican na árbore, ceibando os piñóns.

A identificación das especies baséase no tamaño e disposición das follas, o tamaño e forma dos conos e en se as brácteas dos mesmos son longas e estendidas ou curtas e agochadas dentro do cono.

Están estreitamente emparentados cos cedros.

Os abetos, de maneira xeral, posúen follas pequenas e aromáticas, e producen pole abundante durante o período de reprodución, o que pode causar alerxia respiratoria en individuos mais sensíbeis.

Usos
----

Plántanse coma fonte de madeira, e das súas follas extráense aceites esenciais para aromaterapia e farmacoloxía. Son igualmente bastante apreciados polo seu efecto decorativo e usados como protección contra o vento. Todos os anos, millóns de abetos son vendidos como árbores de Nadal. Polo xeral en Galicia adóitase usar máis o falso abeto (*Picea abies*).

Gran parte dos instrumentos de corda (violín, violoncelo e contrabaixo, por exemplo) utilizan tradicionalmente pau de abeto na súa parte superior (tampa harmónica) e nalgunhas partes localizadas no interior do instrumento, pois esta madeira confire unha característica peculiar de resonancia moi apreciada polos grandes mestres (*luthiers*), como Antonio Stradivari, Nicola Amati e moitos outros.

Especies por sección
--------------------

O xénero comprende 55 especies, 33 das cales poden considerarse como primarias e as 22 restantes como secundarias ou talvez subespecies das anteriores.

O xénero *Abies* divídese nas seguintes 10 seccións:

### *Abies*

Europa oriental, central e meridional, Asia Menor.

* *Abies alba* - pinabeta, abeto branco, abeto prateado.
* *Abies borisiiregis*
* *Abies cephalonica*
* *Abies cilicica*
* *Abies nebrodensis*
* *Abies nordmanniana* - abeto do Cáucaso
	+ *Abies nordmanniana* subsp. *equitrojani*

### *Amabilis*

Rexións costeiras montañosas do Pacífico, América do Norte e o Xapón, en zonas montañosas altas e con precipitación elevada.

* *Abies amabilis*
* *Abies mariesii*

### *Balsamea*

En rexións boreais, Asia e América do Norte, e zonas de alta montaña meridionais:

* *Abies balsamea*
	+ *Abies balsamea* var. *phanerolepis*
* *Abies bifolia*
* *Abies fraseri*
* *Abies kawakamii*
* *Abies koreana*
* *Abies lasiocarpa*
* *Abies nephrolepis*
* *Abies sachalinensis*
* *Abies sibirica*
* *Abies veitchii*
	+ *Abies veitchii* var. *sikokiana*

Conos xuvenís de *Abies nordmanniana*
Cono maduro de abeto e escamas desprendidas
### *Bracteata*

Costa da California.

* *Abies bracteata*

### *Grandis*

Desde o oeste de América do Norte a México e Guatemala, en terras baixas no norte, e en altitudes medias no sur.

* *Abies concolor*
* *Abies durangensis*
	+ *Abies durangensis* var. *coahuilensis*
* *Abies flinckii*
* *Abies grandis*
* *Abies guatemalensis*
* *Abies lowiana*
* *Abies mexicana*

### *Momi*

Asia oriental e central, Himalaia, xeralmente entre baixas e medias altitudes.

* *Abies beshanzuensis*
* *Abies chensiensis*
	+ *Abies chensiensis* subsp. *salouenensis*
* *Abies firma*
* *Abies holophylla*
* *Abies homolepis*
* *Abies pindrow*
* *Abies recurvata*
	+ *Abies recurvata* var. *ernestii*
* *Abies ziyuanensis*

### *Nobilis*

Oeste dos Estados Unidos, a grandes altitudes.

* *Abies magnifica*
* *Abies magnifica* var. *shastensis*
* *Abies procera*

### *Oiamel*

México, a grandes altitudes, nas montañas.

* *Abies hickelii* - Oiamel de Hickel
	+ *Abies hickelii* var. *oaxacana*
* *Abies religiosa* - Oiamel
* *Abies vejarii* - Oiamel cenizo

### *Piceaster*

España meridional, noroeste de África.

* *Abies numidica*
* *Abies pinsapo* – abeto español, pinsapo
	+ *Abies pinsapo* var. *marocana*

### *Pseudopicea*

Montañas do Himalaia, a grandes altitudes.

* *Abies chengii*
* *Abies delavayi*
* *Abies densa*
* *Abies fabri*
* *Abies fargesii*
* *Abies fanjingshanensis*
* *Abies forrestii*
* *Abies spectabilis*
* *Abies squamata*
* *Abies yuanbaoshanensis*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25350
* AAT: 300343643
* BNCF: 26759
* BNF: 11979234b
* BRE: 3142128
* EBID: ID
* GEC: 0161683
* GND: 4184405-1
* LCCN: sh85048446
* NKC: ph698674
* PSH: 13534

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 187660
* Dyntaxa: 1006412
* EOL: 13998
* EPPO: 1ABIG
* FNA: 100024
* FoC: 100024
* Fossilworks: 55065
* GBIF: 2684876
* iNaturalist: 54262
* IPNI: 31959-1
* IRMNG: 1087198
* ITIS: 18031
* NBN: NHMSYS0000455511
* NCBI: 3319
* POWO: ID
* PPoE: ID
* Soortenregister: 119458
* Tela Botanica: 85791
* Tropicos: 40002848
* PLANTS: ABIES
* VASCAN: 764

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D028202
* UMLS: C0330195

 |