recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Vila Real está na marxe dereita da foz do Guadiana
**Vila Real de Santo António** é unha cidade portuguesa no Distrito de Faro, na rexión e subrexión do Algarve, no extremo sueste, na foz do río Guadiana. Ten cerca de 10.500 habitantes.

Límites municipais
------------------

É sede dun pequeno municipio con 57,53 km² de área e 18.158 habitantes (2004), subdividido en 3 freguesías. É un dos poucos municipios de Portugal territorialmente descontinuos, dividíndose nunha porción occidental, a freguesía de Vila Nova de Cacela, e unha porción oriental, onde se sitúan a cidade e máis Monte Gordo. A parte oriental está limitada no norte e oeste polo municipio de Castro Marim, no leste polo Río Guadiana, que define a fronteira con España, e polo sur o litoral do Océano Atlántico; a parte occidental está limitada polo norte e leste por Castro Marim, no oeste por Tavira e no sur ten litoral co Océano Atlántico.

Freguesías
----------

As freguesías de Vila Real de Santo António son as seguintes:

* Monte Gordo
* Vila Nova de Cacela
* Vila Real de Santo António

Breve historia
--------------

A construción de Vila Real de Santo António foi planeada no final do século XVIII por Marqués de Pombal, como garantía de poboamento xunto á fronteira española, sucedendo á antiga localidade de pescadores denominada *Santo António da Arenilha*. A súa planta presenta estrutura cuadrilátera regular, tal como a Baixa de Lisboa.

Patrimonio
----------

* Igrexa de Nosa Señora da Asunción (Cacela Velha)
* Fortaleza de Cacela
* Centro histórico pombalino de Vila Real de Santo Antonio

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Vila Real de Santo António*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q750578
* WorldCat
* VIAF: 131421732
* GeoNames: 8010527
* MusicBrainz: ID
* OSM: 5404225
* WOEID: 750833

 |
O **Odiel** é un pequeno río da provincia de Huelva, España, que desauga xunto co río Tinto no océano Atlántico, logo de percorrer 150 km.

Percorrido
----------

O **Odiel** nace na serra de Aracena, a uns 660 m de altura, ao sur da cidade homónima. O seu curso ten un sentido xeral norte-sur, mais moi sinuoso e desemboca conxuntamente co Tinto. A súa conca hídrica ocupa unha área de 990 km².

Río pertencente á conca atlántica, nace na Serra de Aracena e desemboca á altura da cidade de Huelva, confluíndo pouco despois co Tinto, para formar a denominada Ría de Huelva.

### Afluentes

O principal tributario do Odiel é o río Oraque que se lle une pola beira dereita.
Outros afluentes, de curta lonxitude, son: Escalada, Meca, Olivargas, Santa Eulalia e El Villar.

Localidades que atravesa
------------------------

Á parte da cidade de Huelva, no tramo final do percurso, a única poboación de importancia nas súas beiras é Gibraleón.

Protección
----------

A zona do nacemento do Odiel está incluída no Parque Nacional da Serra de Aracena e Picos de Pedroche. Na foz o río forma as Marismas do Odiel, que é unha reserva da biosfera, segundo declaración da UNESCO; aquí é unha zona de especial protección avícola, por canto se poden observar anátidos, flamengos, cullereiros etc.

Nome
----

O nome presenta, polo menos na súa primeira parte, a evolución do árabe *wadi* "curso de auga", pero curiosamente cun resultado similar ao do portugués *odi*-, *ode*-, que vemos en nomes de ríos, como Odivelas, Odelouca, Odemira ou o alternante Odiana - Guadiana. É explicábel pola proximidade da bacía do río a Portugal. A segunda parte pode ser un elemento similar ao que se observa no nome do río Guadiela e o mesmo precitado Odivelas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17747
* BNE: XX5720596
* GeoNames: 2513170
* OSM: 13257569
* TGN: 1128013

 |
**Montaña Clara** é un dos illotes do Arquipélago Chinijo, ao norte de Lanzarote, entre La Graciosa e Alegranza. Politicamente pertence ao concello lanzaroteño de Teguise, na provincia das Palmas, Illas Canarias, en España.

Descrición e características
----------------------------

Vista aérea
Forma parte do Parque Natural do Arquipélago Chinijo e da Reserva Integral dos Illotes. Do mesmo xeito que o resto das illas Canarias, a súa orixe é volcánica. O seu nome débese aos tons claros que toma o seu cono volcánico, o cal cobre gran superficie da illa.

O illote ten unha extensión de 1,33 km², e a súa maior altitude está rexistrada na Mariana, con 256 msnm. Montaña Clara nunca estivo habitada de forma permanente.

A pesar da súa reducida superficie, trátase dun importante refuxio faunístico. Nela habitan especies como o falcón eleonor, a aguia peixeira, a pardela cincenta, a musaraña canaria ou o paíño calcamar (*Pelagodroma marina*), cuxa principal colonia de cría nas illas Canarias está neste pequeno illote.

Propiedade
----------

A illa é propiedade dos herdeiros de Mariano López Socas, quen comprou a illa en 1957, sendo entón alcalde do concello de Haría, en Lanzarote. En agosto de 2007 púxose no mercado a poxa cun prezo inicial de 9 millóns de euros. Aínda que se intentou chegar a un acordo co Estado para que este asumise a titularidade da illa, as negociacións foron infrutuosas. O 29 de agosto de 2007 fíxose público que o Goberno intentaría expropiar a illa, aínda que se procuraría chegar a un acordo amigable cos actuais propietarios.

Notas
-----

1. ↑  "Se vende isla en Lanzarote". *La Provincia - Diario de Las Palmas* (en castelán). 2007-08-23. Consultado o 2022-04-21.
2. ↑  O Goberno expropiará a illa posta á venda en Canarias

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Montaña Clara*** |

| * v
* c
* e
Illas e provincias das Illas Canarias |
| --- |
| Illas principais | 
* Fuerteventura
* La Graciosa
* Gran Canaria
* La Gomera
* El Hierro
* Lanzarote
* La Palma
* Tenerife

 | Coat-of-arms of the Canary Islands |
| Outras illas | 
* Alegranza
* Lobos
* Montaña Clara
* Roque del Este
* Roque del Oeste

 |
| Provincias | 
* As Palmas
* Santa Cruz de Tenerife

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1502006
* WorldCat
* VIAF: 879150032977111180003
* GeoNames: 2513661
* OSM: 13212914

 |
**José Fandiño Pidre**, nado en Moaña o 14 de xaneiro de 1902 e finado en Vigo o 31 de decembro de 1936, foi un industrial e político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Nova York co seu pai. En 1935 e cos aforros da emigración decidiu quedar definitivamente, para montar un café económico na súa casa da Seara. Logo das eleccións de febreiro de 1936 que supuxeron a vitoria da Frente Popular foi restituída a corporación de elección popular de Moaña, pero foi destituída ao pouco tempo e nomeada unha xestora para a que foi nomeado concelleiro e elixido alcalde o 22 de marzo de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído o 22 de xullo. Nun intento de salvar a vida, chegou a contribuír economicamente coa Falanxe de Moaña, pero finalmente foi detido e procesado por auxilio á rebelión. Foi condenado a pena de morte e fusilado en Vigo o 31 de decembro con Jesús Fervenza Pena, Jesús Vilariño Santomé e Fernando Lago Lago; a súa casa foi embargada.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Romero Piñeiro** |  **Alcalde de Moaña** 1936 | Sucesor:**José Carvajal Quiroga** |

Notas
-----

1. ↑  *El Compostelano*, 26-3-1936, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-1-1937, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xosé Carlos Villaverde (14 de abril de 2009). "Homenaxe a un bo alcalde e mellor persoa". *Faro de Vigo*.
* José Fandiño Pidre na páxina web *Nomes e Voces*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Beira.
Antiga provincia da Beira Litoral
A **Beira Litoral** é unha antiga provincia (ou rexión natural) portuguesa, formalmente instituída pola reforma administrativa de 1936. O seu territorio correspondía na súa maior parte ao da antiga Provincia do Douro desaparecida no século XIX.

As provincias de 1936 practicamente nunca tiveron atribucións prácticas, e desapareceron do vocabulario administrativo (aínda que non do vocabulario cotián dos seus habitantes) coa entrada en vigor da Constitución de 1976.

Facía fronteira ao norte co Douro Litoral, ao leste coa Beira Alta e a Beira Baixa, ao sueste co Ribatexo, a suroeste coa Estremadura e a oeste co Océano Atlántico.

Estaba constituída por 33 concellos, integrando a maior parte dos distritos de Aveiro e Coímbra, metade do distrito de Leiria, e tamén un concello do distrito de Santarém. Tiña a súa capital na cidade de Coímbra.

* **Distrito de Aveiro**: Águeda, Albergaria-a-Velha, Anadia, Aveiro, Estarreja, Ílhavo, Mealhada, Murtosa, Oliveira de Azeméis, Oliveira do Bairro, Ovar, São João da Madeira, Sever do Vouga, Vagos, Vale de Cambra.
* **Distrito de Coímbra**: Arganil, Cantanhede, Coímbra, Condeixa-a-Nova, Figueira da Foz, Góis, Lousã, Mira, Miranda do Corvo, Montemor-o-Velho, Penacova, Penela, Poiares, Soure.
* **Distrito de Leiria**: Alvaiázere, Ansião, Batalha, Castanheira de Pêra, Figueiró dos Vinhos, Leiria, Pedrógão Grande, Pombal.
* **Distrito de Santarém**: Ourém.

Actualmente, esta provincia fai parte, na súa case totalidade, da rexión Centro, abarcando ademais tres municipios situados na rexión Norte, subrexión do Entre Douro e Vouga (Oliveira de Azeméis, São João da Madeira e Vale de Cambra). Os municipios da rexión Centro, repártense na totalidade das subrexións do Baixo Vouga, Baixo Mondego, a case totalidade do Piñal Interior Norte (exceptuados os municipios de Oliveira do Hospital e Tábua, que pertencían á Beira Alta, e da Pampilhosa da Serra, integrado na Beira Baixa), parte do Piñal Litoral (excepto os concellos da Marinha Grande e Porto de Mós) e tamén un concello do Medio Texo (Ourém).

| * v
* c
* e
Provincias históricas de Portugal |
| --- |
| División medieval | 
* Alentexo
* Algarve
* Beira
* Entre Douro e Miño
* Estremadura
* Tras os Montes

 |
| División de 1832 | 
* Azores (Occidental, Central e Oriental)
* Alentexo
* Algarve
* Beira Alta
* Beira Baixa
* Douro
* Estremadura
* Madeira
* Miño
* Tras os Montes

 |
| Rexións naturais (década de 1930) | 
* Algarve
* Alto Alentejo
* Alto Douro
* Baixo Alentejo
* Beira Alta
* Beira Transmontana
* Beira Baixa
* Beira Litoral
* Douro Litoral
* Estremadura
* Miño
* Ribatexo
* Tras os Montes

 |
| División de 1936 | 
* Algarve
* Alto Alentejo
* Baixo Alentejo
* Beira Alta
* Beira Baixa
* Beira Litoral
* Douro Litoral
* Estremadura
* Miño
* Ribatexo
* Tras os Montes e Alto Douro

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q792090
* WorldCat
* VIAF: 127848124
* EBID: ID
* GND: 4448280-2
* LCCN: n81023197

 |
Capitulaciones de Santa Fe. Rexistro do Arquivo da Coroa de Aragón. Anteriormente denominado Arquivo Real de Barcelona.
As **Capitulacións de Santa Fe** son os documentos subscritos o 17 de abril de 1492, na localidade de Santa Fe, (Granada) polos Reis Católicos, que recollen os acordos alcanzados entre os reis e Cristovo Colón relativos á expedición ás Indias polo mar cara a occidente.

Neste documento outórganselle os títulos de almirante, vicerrei e gobernador xeral en todos os territorios que descubrise ou gañase durante a súa vida, así como a décima parte de todos os beneficios obtidos, nomeando como herdeiros aos seus sucesores de forma vitalicia. Tamén se lle concedeu un décimo de todas as mercadorías que achase, gañase e houbese nos lugares conquistados. Están asinadas polo secretario de Fernando e home de confianza, Luís de Santángel

Antecedentes
------------

Son ben coñecidas as vicisitudes que pasou Cristovo Colón, primeiro en Lisboa, onde viviu dez anos, e logo en España, tratando de vender o seu proxecto de que navegando cara ao Oeste polo Mar Oceánico (hoxe océano Atlántico) podía chegarse á India, dada a súa crenza de que a terra era redonda como unha bóla. Os reis portugueses e españois non facían caso ás ideas do navegante xenovés, ata que Luís de Santángel e outros comerciantes que financiarían a primeira viaxe de Colón, convenceron á raíña Isabel das vantaxes da "Empresa de Indias".

Logo de longas negociacións entre Colón e os Reis Católicos, asinouse un documento na Vila de Santa Fe de la Vega de Granada. Santa Fe era a cidade fundada sobre o campamento que Isabel a Católica estableceu como cuartel xeral para a conquista de Granada. As capitulacións asináronse xa finalizada a conquista de Granada, en abril de 1492, meses antes da partida da primeira viaxe.

Naqueles anos chamábase Capitulacións ao contrato asinado entre os monarcas con particulares para emprender determinadas accións. Dese xeito, a conquista dos novos territorios faríase con particulares, non con exércitos de Estado. Co correr dos anos América convertíase no niño dos aventureiros europeos que desexaban emprender viaxes en busca de riquezas.

Notas
-----

1. ↑  
O orixinal das Capitulaciones non se conserva, o que se conserva na actualidade, no Arquivo Xeral de Indias, é un testemuño autorizado dentro da unidade *Padroado* coa signatura *PADROADO,295,N.2*, e un asento nun rexistro cedulario na unidade *Indiferente Xeneral* coa signatura *INDIFERENTE,418,L.1,F.1R-1V*, e no Arquivo da Coroa de Aragón, un rexistro de Cancillería dentro da unidade *Arquivo Real (Real Cancillería)*, coa signatura *ARQUIVO DA COROA DE ARAGÓN, REAL CANCILLERÍA, REXISTROS, NÚM.3569*, nos folios 135v-136v.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* El Historiador. Documentos históricos.
* Cuaderno de Bitácora. Capitulaciones de Santa Fe.
* Datos de la inclusión en 2009 como documento en el Registro de la Memoria del Mundo de la Unesco. (Programa Memoria do Mundo)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1728627
* BNF: 12505319r

 |
**Fuerza Nueva** (**FN**, en galego: *Forza Nova*) foi un partido español de extrema dereita que se consideraba continuador da obra do franquismo. Dirixido por Blas Piñar fundouse en 1966 arredor do proxecto da revista e editorial *Fuerza Nueva* que en 1974 sufriu incautacións gobernativas. Constituído como partido en 1976 defendía a democracia orgánica e a monarquía tradicional e católica e opúñase á monarquía parlamentaria e á democracia de partidos.

Historia e características
--------------------------

Nas eleccións lexislativas de 1977 participou na coalición Alianza Nacional del 18 de Julio xunto a falanxistas e carlistas. Nas eleccións de 1979 a coalición denomínase Unión Nacional que consegue un deputado no Congreso que ocupou Blas Piñar. O golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 e o fracaso das eleccións de 1982 fixeron que a FN acabara disolvéndose.

As súas mocidades denomináronse Fuerza Joven e foi entre os militantes desta organización onde o descontento cara ao que consideraban inmobilismo da dirección e un mirar excesivo cara ao pasado se onde xurdiron os movementos que se converteron en antecedente dos movementos nacionalradicais en España, Frente Nacional de la Juventud e Frente de la Juventud.

Simboloxía
----------

* Distintivo: un escudo co xugo e as frechas, tomados dos símbolos dos Reis Católicos e a Cruz de Borgoña.
* Uniforme: a imitación do partido único durante a época franquista (Falange Española Tradicionalista y de las JONS), Fuerza Nueva utilizou a camisa azul mahón falanxista e a boina vermella do Carlismo.
* Bandeira: cadrada (de proporciones 1:1), dividida diagonalmente desde a parte inferior á hasta cara a parte superior ao batente, vermella a parte superior e azul a parte inferior. Casualmente, é case idéntica á bandeira da illa de Lanzarote.
* Himnos: «Cara al Sol» e «Marcha de Oriamendi». Ademais, Fuerza Nueva compuxo o seu propio himno.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q921147
* WorldCat
* VIAF: 135091844
* BNE: XX114185
* CANTIC: a10865275

 |
**Eulogio Rosón López**, nado cara a 1882 e finado en Becerreá o 4 de agosto de 1955, foi un farmacéutico e político galego.

Traxectoria
-----------

Irmán de Eduardo Rosón López. Farmacéutico de Becerreá. Foi deputado provincial polo distrito de A Fonsagrada-Becerreá en 1924 e deputado corporativo entre 1925 e 1927. Participou no comité local da Unión Patriótica que se organizou en Becerreá a finais de 1927. Finou en Becerreá o 4 de agosto de 1955.

Vida persoal
------------

Casou con Mercedes Pérez Álvarez e foi pai de Antonio, María, Senén Eulogio, Mercedes, Luis, Eduardo, Victorino, Lucía, Juan José, Amalia, Francisco Javier e Isaac Rosón Pérez. O seu fillo Isaac, escuadrista da Garda de Franco, foi un dos cincuenta pasaxeiros da lancha "A Monchiña" que finaron no accidente marítimo na San Simón o 22 de agosto de 1950.

Notas
-----

1. ↑  López Rodríguez, Pilar; Baz Vicente, Mª Jesús (2008). "Una aproximación a Falange en la provincia de Lugo (1936-1942)" (PDF). En Universidade de Santiago de Compostela. *A patria enteira. Homenaxe a Xosé Ramón Barreiro Fernández*. Santiago de Compostela. pp. 195–219. ISBN 978-84-9887-000-8.
2. ↑  *El Progreso*, 5-8-1955, p. 5.
3. ↑  *El Progreso*, 24-8-1950, p. 3.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **Dieta do Xapón** (国会 **Kokkai**) é a asemblea ou órgano máximo do poder do estado do Xapón consonte a Constitución xaponesa. Está formada por membros directamente elixidos polo pobo, cunha idade mínima de 20 anos. Os partidos políticos, aos que pertencen case tódolos membros da Dieta, son as unidades básicas da actividade política.

A Dieta nomea a un dos seus membros Primeiro Ministro, quen a súa vez forma o [gabinete] que controla o poder executivo do goberno.

A Dieta é o único órgano lexislativo do Estado. Toda lei debe seguir un proceso ata a súa aprobación final na mesma. Ademais ten outras funcións importantes, como a aprobación dos orzamentos da Nación, a ratificación de tratados internacionais e a posta en marcha de propostas formais para emendar a Constitución.

Celébranse tres categorías de sesións na Dieta: ordinaria, extraordinaria, e especial. A sesión ordinaria, convocase en xaneiro, unha vez ao ano, cun termo de 150 días, desempeña o papel principal xa que é onde os membros da Dieta deliberan os orzamentos para o ano seguinte e as leis necesarias para poñer en execución tales orzamentos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202384
* WorldCat
* VIAF: 153689792
* GND: 123351-8
* LCCN: n81012047
* NKC: xx0225021

 |
A **illa de Bathurst** é unha illa canadense que forma parte das Illas da Raíña Isabel no territorio de Nunavut. Ocupa unha superficie estimada de 16 042 km², 188 km de longo por 149´5 km de largo, é a 54ª na Lista de illas por superficie e a 13ª das illas máis grandes do Canadá. Está deshabitada.

Xeografía
---------

A illa é de pouca altura con poucas partes que escedan os 330 de altitude. O punto máis alto ten 412 m. en Stokes Mountain na Stokes Range. Que á súa vez forma parte do sistema montañoso da Cordillera Ártica. As boas condicións do chan producen abundante vexetación e alimenta unha poboación silvestre máis prolífica que outras illas do Ártico.

Na illa atópanse as áreas do Programa Biolóxico Internacional, Polar Bear Pass e Parque Nacional Qausuittuq.

Historia
--------

Foi descuberta por Sir William Edward Parry no ano 1819 e debe o seu nome ao Conde Henry Bathurst, Secretario de Estado británico para a guerra e as colonias (1812-1827). A illa foi poboada pola tribo Thule cara ao ano 1000, probablemente debido a que nesa época houbo un clima máis cálido (nesa época chegan os viquingos a Vinland). Robert Aldrich trazou gran parte da súa costa oeste en 1851, mentres que George Henry Richards (George Henry Richards) e Sherard Osborn (Sherard Osborn) debuxaron a súa costa do norte en 1853.

Robert Aldrich trazou gran parte da súa costa oeste en 1851, mentres que George Henry Richards e Sherard Osborn debuxaron a súa costa do norte en 1853.

The Earth's North Magnetic Pole tracked north

O Norte da Terra, o Polo Magnético rastrexouse cara ao norte a través da illa de Bathurst durante os anos sesenta e setenta.

Notas
-----

1. ↑  "Atlas of Canada". Atlas.nrcan.gc.ca. 2009-08-12. Arquivado dende o orixinal o 22 de xaneiro de 2013. Consultado o 2010-08-30.
2. ↑  Parry, William Edward (1821). *Journal of a voyage for the discovery of a North-West passage from the Atlantic to the Pacific: performed in the years 1819-20*. London: John Murray.
3. ↑  Mills, William James (2003). *Exploring polar frontiers: a historical encyclopedia*. Santa Barbara: ABC-CLIO.
4. ↑  M'Dougall, George F. (1857). *The eventful voyage of H.M. discovery ship "Resolute" to the Arctic regions, in search of Sir John Franklin and the missing crews of H.M. discovery ships "Erebus" and "Terror," 1852, 1853, 1854*. London: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bathurst Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Illas Árticas do Canadá

### Ligazóns externas

* Bathurst Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217369
* WorldCat
* VIAF: 243905195
* EBID: ID
* GeoNames: 5894956
* GND: 7641532-6
* LCCN: sh85012360
* NKC: ge1147801
* OSM: 1656493

 |
Un fieito con follas simples. A división de cada folla non chega ao raque (nervio). No caso de que chegara ao raque a folla sería pinnulada, se a súa vez cada pínnula tivese unha división que chegase ao seu raque, sería bipinnulada, e así sucesivamente.
En botánica, chámase **pínnula** ou **folíolo** a cada unha das pezas nas que ás veces se atopa dividido o limbo dunha folla. Cando o limbo foliar está formado por un só folíolo, é dicir non está dividido, dise que a folla é unha folla simple. Cando o limbo foliar está dividido en folíolos dise que a folla é composta.

Segundo o número de folíolos ou pínnulas dunha folla composta podemos diferenciar:

* Follas paripinnuladas: aquelas cun número par de pínnulas.
* Follas imparipinnuladas: aquelas cun número impar de pínnulas.

Unha folla pinnulada pode ter a súa vez as pínnulas divididas en pínnulas, estas follas frecuentes por exemplo en moitos fieitos, chámanse bipinnuladas (poden ser incluso tripinnuladas, catripinnuladas...)

Folíolo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q887004
* EBID: ID

 |
**José García Vidal**, nado en Carballedo (Cerdedo-Cotobade) o 11 de marzo de 1885 e finado en Pontevedra o 29 de xaneiro de 1969, foi un avogado, profesor universitario e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi fillo de Lorenzo García Vidal, gobernador civil de Lugo e de Ourense, así como deputado provincial de Pontevedra pola circunscrición de Ponte Caldelas-Redondela. A súa nai, falecida durante a súa infancia, era filla de José María Vidal González, avogado e presidente da Deputación de Pontevedra, así como gobernador civil interino da mesma provincia. A través da súa avoa materna, estaba emparentado co crego Salustiano Portela Pazos, tamén nado no Concello de Cotobade.

Doutor en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela cunha tese sobre foros. Foi profesor da universidade compostelá e despois estableceuse en Pontevedra. Vinculado aos círculos católicos e conservadores, opúxose ao redencionismo foral, pero, a partir da ditadura de Primo de Rivera, incorporouse ao equipo de Daniel de la Sota, que levou á Deputación de Pontevedra un grupo de galeguistas e socialcatólicos e foi animador da campaña que conduciu ao decreto de redención de foros. Foi asesor xurídico da Deputación e participou na fundación da Misión Biolóxica de Galicia e da Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra. Durante a República estivo vinculado á asociación Labor Gallega da que foi presidente, e colaborou como asesor na elaboración do Estatuto de Autonomía. Adscribiuse á Dereita Galeguista. Foi a principal testemuña da defensa no xuízo sumarísimo contra Alexandre Bóveda e isto custoulle o posto na Deputación e a inimizade co réxime franquista. Despois traballou como asesor xurídico da empresa privada. Foi presidente de Foro Gallego e Revista Jurídica de Galicia.

Vida familiar
-------------

Casou con María Sáenz-Díez Vázquez, filla do enxeñeiro e presidente da Cámara de Comercio de Pontevedra Rafael Sáenz-Díez de la Riva, de orixe camerano, e de Asunción Vázquez Ibáñez, filla á súa vez do político Antonio Vázquez Limeses. Tiveron varios fillos, entre eles: José, María Pilar, María Asunción e Lorenzo García Sáenz-Díez.

Obras
-----

* *Ensayo jurídico sobre los foros*, 1914.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391030
* WorldCat
* VIAF: 9330161882100434100003
* BNE: XX1280844

 |
**Juan Carlos María Wasmosy Monti** , nado en Asunción o 15 de decembro de 1938, é un empresario, enxeñeiro e político paraguaio, que foi presidente do seu país desde o 15 de agosto de 1993 até o 15 de agosto de 1998.

Traxectoria
-----------

Foi elixido polo Partido Colorado, sendo o primeiro presidente civil despois da presidencia de Alfredo Stroessner (membro do mesmo partido) e o primeiro elixido democraticamente desde 1811. Wasmosy desempeñou un papel no desenvolvemento económico e social do Paraguai, especialmente a través da súa participación na construción da represa hidroeléctrica Itaipú, a maior do mundo naquel momento (superada hoxe polo encoro das Tres Gargantas na China)​​, e foi criticado principalmente por non apoiar reformas democráticas significativas e por manter no seu goberno a antigos colaboradores do réxime anterior, a ditadura militar de Stroessner, participante na Operación Cóndor.

### Polémica por corrupción

Foi acusado de corrupción política en relación a un escándalo bancario, declarado culpábel en 2002 e condenado a catro anos de cárcere. Foi acusado de transferir 6 millóns de dólares do Instituto de Bienestar Social do goberno a un banco privado no que era accionista. Ningún presidente paraguaio tiña sido declarado culpábel de ningún crime en tempos modernos.

### Honras

O 17 de decembro de 1995 foi condecorado co Grande-Colar da Orde do Infante D. Henrique de Portugal. No mesmo ano, a Xunta de Galicia presidida por Manuel Fraga outorgoulle a Medalla de Ouro de Galicia.

Notas
-----

1. ↑  "Represa de Itaipú (Brasil-Paraguay) - EcuRed". *www.ecured.cu* (en castelán). Consultado o 2024-02-28.
2. ↑  "Alfredo Stroessner, el tirano de un país invisible". *La Vanguardia* (en castelán). 2021-09-18. Consultado o 2024-02-28.
3. ↑  Rohter (NYT), Larry (2002-04-16). "Paraguay: Ex-President Convicted Of Corruption". *The New York Times* (en inglés). ISSN 0362-4331. Consultado o 2024-02-28.
4. ↑  "Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas". Resultado da busca de "Juan Carlos Wasmosy". Consultado o 2016-04-11.
5. ↑  "DOG 55 do 20/03/1995 - DECRETO 76/1995, do 16 de marzo, polo que se lle concede a Medalla de Ouro de Galicia a Juan Carlos Wasmosy Monti, presidente da República do Paraguai.". *www.xunta.gal*. Consultado o 2024-02-28.
Modelo:Referências

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Carlos Wasmosy Monti Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Biografía de CIDOB

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**{{{predecesor}}}** |  **Presidente do Paraguai** {{{período}}} | Sucesor:**{{{sucesor}}}**
Modelo:Termina caixa

 |
**Juan Romero Montesinos**, nado en Madrid o 19 de xullo de 1899, foi un avogado e funcionario español.

Traxectoria
-----------

Fillo de Juan Romero e Teresa Montesinos. Funcionario de Correos dende 1916. Licenciado en Dereito en 1929. Foi administrador da estafeta de Correos de Éibar e membro do Ateneo de Donostia. En 1934 foi trasladado á estafeta de Pontevedra. Exerceu como avogado na Audiencia de Pontevedra. Impartiu conferencias en Pontevedra, Vigo e Marín. En novembro de 1935 participou nos mitins de Vilalonga con Elpidio Villaverde e Castelao, e Samieira con Ramón de Valenzuela, Amancio Caamaño e José Echeverría Novoa. Foi elixido presidente da agrupación de Izquierda Republicana de Pontevedra en xaneiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído so servizo en agosto. Pasou a territorio leal e foi xuíz de instrución de Segorbe. Foi detido, xulgado en Valencia por adhesión á rebelión e condenado en consello de guerra o 10 de novembro de 1939 a 30 anos de reclusión maior. Estivo preso na Prisión Central de San Miguel de los Reyes, de onde saíu en liberdade condicional en 1943. En 1948 colexiouse como avogado en Madrid e volveu exercer a avogacía.

Vida persoal
------------

Casou con Isabel Napal Mur.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-9-1934, p. 11, 12.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 2-12-1934, p. 14.
3. ↑  *El País*, 20-4-1935, p. 1.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-6-1935, p. 2.
5. ↑  *El País*, 29-6-1935, p. 4.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-7-1935, p. 2.
7. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-11-1935, p. 2.
8. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-1-1936, p. 13.
9. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-8-1936, p. 7.
10. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-8-1936, p. 7.
11. ↑  *BOE*, 23-8-1943, p. 8185.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mera Covas, Roberto (2021). *Alejandro Viana. Un galego á fronte do rescate dos refuxiados republicanos*. Vigo: Belagua Ediciones. ISBN 978-84-121433-8-6.

### Ligazóns externas

* Expedientes personales de colegiados. Romero Montesinos, Juan. Archivo Histórico del Ilustre Colegio de Abogados de Madrid.
**Fly-By-Wire**, ou **Voo-Por-Cables**, é un sistema de control de voo que consiste en controlar de maneira remota un proxectil, avión ou nave a través dun arame que transporta datos de control de voo. O sistema consiste nas superficies de control de voo, o sistema de manexo na cabina de control, o enlace físico e os mecanismos necesarios para controlar unha aeronave en voo. É necesario diferenciar entre os sistemas aeronáuticos dispoñibles para civís e o sistema do mesmo nome utilizado pola milicia para controlar mísiles de curto alcance. Este artigo refírese a esta última definición.

O sistema de voo por cable utilizado pola milicia consiste nun mísil, lanzado por medios convencionais, que queda unido á súa plataforma lanzadora a través dun par de arames, os cales lle permiten ao operador controlar as superficies de control, de xeito que é posible guiar o mísil cun grao de exactitude considerable cara ao seu obxectivo. O sistema é de curto alcance, cunha distancia de 500 a 1500 metros dende a súa base. Xeralmente o mísil conta cunha cámara que lle permite ao operador verificar a súa dirección de voo.

As vantaxes deste sistema son inmellorables, dado que, ao estar o sistema de control fóra do mísil, este non ten que ser intelixente, sendo máis económico; o inimigo non pode bloquear nin interceptar os sinais do operador; e a súa exactitude é comparable ao do operador que o manexe. Porén, o mísil debe de ser forzosamente de alcance curto, xa que dous arames deben despregarse xunto con el.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* MILAN (Missile d’infanterie léger antichar NATO)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q626658
* EBID: ID
* LCCN: sh96012174
* MAG: 107956385

 |
Coordenadas: 41°34′34″N 2°00′40″L﻿ / ﻿41.576133, 2.011142

O **Estadi Olímpic de Terrassa** é unha instalación deportiva situada na cidade catalá de Terrassa. Ten capacidade para 11.500 espectadores e nel xoga os seus partidos o Terrassa Futbol Club. Ten dous estadios anexos e caracterízase por estar practicamente enterrado baixo o nivel do chan.

Historia
--------

Foi inaugurado o 21 de agosto de 1960 baixo deseño do arquitecto Pep Bonet para albergar ao equipo de fútbol local, xa que o seu antigo estadio quedaba pequeno. O estadio construíuse integrado nunha zona deportiva no norte da cidade, con instalacións como piscinas, pistas polideportivas e frontóns, xestionados polo Club Natació Terrassa e o Club San Fernando de Balonmán. Os dous estadios anexos dedicáronse un á práctica do hóckey sobre herba e o outro, xestionado polo Concello de Terrassa, a pista de atletismo de cinza con 300 metros de corda (lonxitude da pista).

En 1991 remodelouse toda a zona deportiva, incluído o estadio olímpico, con motivo da celebración do torneo de hóckey sobre herba dos XXV Xogos Olímpicos, dos cales Terrassa foi subsede olímpica oficial. O campo de fútbol converteuse nun campo de hóckey sobre herba, dos dous campos anexos, o que era pista de atletismo serviu como campo de adestramento e o outro, que entón xa era campo de hóckey herba e era xestionado pola Federación Catalá de Hóckey, como campo auxiliar de competicións contando cunha bancada provisional para 4.200 espectadores.

Despois dos Xogos Olímpicos o conxunto volveu á normalidade: o campo anexo que se usaba para competición mantívose como campo de hóckey e actualmente é xestionado polo Centro de Alto Rendemento de Sant Cugat e o de adestramento reconverteuse nun campo de fútbol estándar, con dous campos transversais de fútbol 7 e que é xestionado polo Club Natació Terrassa. O principal retomou o seu papel de campo de fútbol.

Instalacións
------------

O estadio principal serve para organizar os encontros do equipo de fútbol catalán. Conta con bancadas para 11.500 persoas e dispón ademais do chamado TerrassaSports: dous campos anexos para a práctica do fútbol 7 e o fútbol 11, un ximnasio de aeróbic e fitness, unha piscina, zona de sauna, pistas de pádel e un restaurante.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externasInformación sobre o estadio na web do Concello de Terrassa
Artistas gráficas traballando na década de 1960.
As **artes gráficas** son aquelas adicadas á elaboración de todo tipo de elementos visuais, fundamentalmente a técnicas de gravado e debuxo, aínda que adoita restrinxirse o termo ás técnicas relacionadas coa imprenta.

Historia
--------

A expresión **artes gráficas** aparece trala invención dos tipos móbiles por Johannes Gutenberg cara a 1450, como forma de agrupar todos os oficios que se relacionaban coa impresión tipográfica, como era a acomodación dos tipos, a impresión, a encadernación, o terminado, e todas as variantes ou procesos adicionais que se lle facían ao material impreso.

Máis tarde aparece a litografía, un sistema de impresión desenvolvido por Aloys Senefelder, quen sabendo que a auga e o aceite repélense naturalmente, utilizo unha pedra calcaria e unha barra de cera para realizar unha impresión, co que revolucionou as artes gráficas, co paso do tempo a pedra foi cambiada por unha lámina de aluminio ou de cinc.

Debido á urxente necesidade de xerar impresións de mellor calidade aparece a preprensa ou fotomecánica. Esta nova parte do proceso de impresión utilizaba grandes maquinas, e cámaras especiais para dividir a cor das imaxes en CMYK (ciano, maxenta, amarelo e negro polas súas siglas en inglés: *cyan, magenta, yellow, key*); o termo *Key* ("chave") fai referencia á sobreimpresión do negro para mellorar a calidade do traballo.

E evoluciónase á impresión *offset* (fóra de lugar), a cal mellora significativamente a calidade da impresión ao utilizar un sistema indirecto, de tres cilindros.

Máis tarde acuñáronse outras formas de impresión como a serigrafía, a flexografía, o ocogravado ou rotogravado, entre moitos outras.

Actualmente inclúese a impresión de dixital, e grazas ao avance tecnolóxico e as novas tecnoloxías os procesos que se necesitaban para realizar un traballo reducíronse, hoxe en día cando nos referimos á arte nas artes gráficas faise referencia case que exclusivamente ao deseño gráfico, debido a que o demais deixou de ser arte para converterse en técnica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q911059
* AAT: 300264849
* EBID: ID
* GEC: 0219266
* JSTOR: graphic-arts
* MAG: 65639470

 |
A **Grande Lisboa** é unha subrexión estatística portuguesa pertencente á Rexión de Lisboa (antiga rexión de Lisboa e Vale do Tejo). Tódolos concellos da subrexión pertencen ao e do Distrito de Lisboa. Limita ao norte coa subrexión de Oeste, ao leste coa de Lezíria do Tejo, ao sur coa Reserva Natural do Estuário do Tejo (e, a través del, coa Península de Setúbal), e ao sur e ao oeste co Océano Atlántico. Ten unha superficie de 1.381 km² e unha poboación de 2 042 326 habitantes (2011).

Concellos
---------

Comprende 8 concellos:

* Amadora (cidade)
* Cascais (vila)
* Lisboa (cidade-capital)
* Loures (cidade)
* Mafra (vila)
* Odivelas (cidade)
* Oeiras (vila)
* Sintra (vila)
* Vila Franca de Xira (cidade)

Demografía
----------

Esta subrexión comprende tamén outras cidades: Agualva-Cacém e Queluz (no concello de Sintra), Alverca e Póvoa de Santa Iria (no concello de Vila Franca de Xira), e Sacavém (no concello de Loures).

Os concellos máis populosos son Lisboa e Sintra, mentres que as localidades máis poboadas son Lisboa, Queluz, Amadora, Algueirão-Mem Martins e Agualva-Cacém.

Notas
-----

1. ↑
**Alentejo Litoral** é unha subrexión estatística portuguesa que forma parte da Rexión do Alentejo. Está integrada por cinco concellos pertencentes aos distritos de Setúbal e Beja. Limita ao norte coas subrexións da Península de Setúbal e o Alentejo Central, ao leste coa de Baixo Alentejo, ao sur co Algarve, e ao oeste co Océano Atlántico. Abrangue unha superficie de 5.261 km² e ten unha poboación estimada de 97.895 (2011.

Concellos
---------

Comprende 5 concellos:

* Alcácer do Sal
* Grândola
* Odemira
* Santiago do Cacém
* Sines

Os principais núcleos urbanos son as cidades de Santiago do Cacém, Sines, Alcácer do Sal e Vila Nova de Santo André (no concello de Santiago do Cacém) e a vila de Grândola. O litoral ao sur de São Torpes (Sines) forma parte do Parque Natural do Sudoeste Alentejano e Costa Vicentina.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alentejo Litoral[*Ligazón morta*]
* Litoral Alentejano
* Turismo Litoral Alentejo

Notas
-----

1. ↑  Censos 2011, Instituto Nacional de Estatística

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q644592
* ISNI: 0000000405968643
* OSM: 5404607

 |
As **eleccións ao Parlamento de Cataluña de 1980** celebráronse o 20 de marzo de 1980, trala chegada da democracia en España, e o restabelecemento da Generalitat de Cataluña (por decreto lei en 1977 e xa por lei orgánica en 1979). Foron convocadas a votar 4.436.459 persoas maiores de 18 anos e con dereito a voto en Cataluña. As eleccións serviron para escoller os 135 parlamentarios da primeira lexislatura democrática. Acudiron a votar 2.725.558 persoas, o que supuxo unha participación do 61,44 por cento. 

A coalición de partidos Convergència i Unió foi a máis votada e, con 752.943 votos (un 27,68 por cento), obtivo 43 escanos, dez máis que a segunda forza política, o Partido dos Socialistas de Cataluña.

Trala formación do Parlamento de Cataluña, o candidato de Convergència i Unió, Jordi Pujol, foi investido primeiro presidente democrático de Cataluña, grazas aos votos da súa propia coalición, dos 14 parlamentarios de Esquerra Republicana de Catalunya e dos 18 de Centristes de Catalunya-UCD. A partir dese intre substituíu a Josep Tarradellas (ERC) á fronte do goberno catalán, que viña ocupando por decreto lei do último Goberno central da ditadura dende o 18 de outubro de 1977.

En 1981, 4 deputados do PSUC do sector *prosoviético*, liderados por Pere Ardiaca, abandonan o grupo parlamentario e pasan a formar parte dos *non adscritos*.

Notas
-----

1. ↑  Antich, José (1994). *El virrei : és Jordi Pujol un fidel aliat de la Corona o un cavall de Troia dins de la Zarzuela?* (1. ed ed.). Barcelona: Planeta. ISBN 84-08-01118-9.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Cataluña*** |

### Ligazóns externas

* Resultados globais *(en catalán)*
* Resultados por circunscricións *(en catalán)*
* Todos os datos das eleccións de 1980 *(en catalán)*

| * v
* c
* e
Bandeira de Cataluña Eleccións e referendos en Cataluña |
| --- |
| Eleccións | 
* 1932
* 1980
* 1984
* 1988
* 1992
* 1995
* 1999
* 2003
* 2006
* 2010
* 2012
* 2015
* 2017
* 2021

 |
| Referendos | 
* 1931
* 1979
* 2006
* 2014
* 2017

 |
O ***Supaṇṇa Saṃyutta*** ou ***Discursos sobre os garuḍas*** é un texto budista do canon pali. Trátase do trixésimo *saṃyutta* do *Saṃyutta Nikāya*, e forma parte do *Khandha Vagga*. O seu contido refírese aos *garuḍas*, unhas deidades con forma de paxaro da mitoloxía budista.

Contidos
--------

O *Supaṇṇa Saṃyutta* ofrece unha descrición da natureza dos *garuḍas*, un tipo de deidade aviaria da mitoloxía budista. Na obra, o Buda explica o nacemento destas criaturas e a súa xerarquía, así como as razóns polas que un pode reencarnarse nelas.

Estrutura
---------

O libro está composto dun total de corenta e seis *suttas*. Os *suttas* do 4 ao 6, do 7 ao 17 e do 17 ao 46 están abreviados nun único discurso. Os seus títulos son os seguintes:

1. *Suddhika Sutta*
2. *Haranti Sutta*
3. *Dvayakārī Sutta*
4. *Dutiyādidvayakārīsuttattika* (4-6)
5. *Aṇḍajadānūpakārasuttadasaka* (7-16)
6. *Jalābujadānūpakārasuttattiṃsaka* (17-46)

Notas
-----

1. ↑  "Supaṇṇasaṃyuttaṃ - Khandhavagga - Saṃyutta - Sutta - Tipiṭaka (Mūla) - Pāḷi Tipiṭaka (Pali Tipitaka)". *tipitaka.online-dhamma.net*. Consultado o 2024-02-19.
2. ↑  "Samyutta Nikaya - Tibetan Buddhist Encyclopedia". *tibetanbuddhistencyclopedia.com*. Consultado o 2024-02-19.
3. 1 2 3 4 5  "Index to SN 3.30: The Supanna Samyutta Suttas". *obo.genaud.net*. Consultado o 2024-02-19.
4. ↑  "*Supaṇṇa saṁyutta*". *SuttaCentral* (en inglés). Consultado o 2024-02-19.
Modelo:Buddhism topics
Traballadores arreglando un escape de gas.
Un **traballador** é unha persoa que coa idade legal suficiente, e de forma voluntaria presta os seus servizos retribuídos. Cando non ten a idade suficiente, considérase traballo infantil. Se non presta os servizos de forma voluntaria, considérase escravitude.

Estes servizos poden ser prestados dentro do ámbito dunha organización e baixo a dirección doutra persoa física ou persoa moral, denominada empregador ou empresario; ou ben como traballador independente ou autónomo, sendo o seu propio dono.

En España a regulación principal do traballador está contida no Real Decreto Lexislativo 1/1995, de 24 de marzo (B.O.E. 29-03-1995), polo que se aproba o texto refundido da Lei do Estatuto dos Traballadores. Ademais, o propio traballador, en función do emprego ou sector laboral ó que pertenza, ten o seu propio marco regulatorio, denominado Convenio colectivo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dereito laboral
* Condicións de traballo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q327055
* AAT: 300025886
* BNCF: 733
* GEC: 0101452
* GND: 4126845-3

 |
**Temple of the Dog** é unha banda de rock creada por algúns amigos en homenaxe ao cantante Andrew Wood. Andrew foi o vocalista de Mother Love Bone, unha das bandas pioneiras do grunge, e morreu en marzo de 1990, vítima dunha sobredose de heroína.

Formaron parte deste proxecto dous integrantes de Soundgarden, o vocalista Chris Cornell (que fora compañeiro de piso de Wood) e o batería Matt Cameron; dous membros de Mother Love Bone, o guitarrista Stone Gossard e o baixista Jeff Ament; e dous aínda descoñecidos amigos de Gossard, o vocalista Eddie Vedder e o guitarrista Mike McCready.

A banda editou un único álbum, o auto-titulado *Temple of the Dog*, en abril de 1991 a través do selo A&M Records. Aínda que foi eloxiado polos críticos musicais no momento do seu lanzamento, o álbum non foi recoñecido ata o ano 1992, cando Vedder, Ament, Gossard e McCready se fixeron coñecidos mundialmente con Pearl Jam.

No ano 2016 a banda saíu de xira para celebrar o 25 aniversario da publicación do seu único traballo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q845759
* WorldCat
* VIAF: 157315655
* AllMusic: mn0000022875
* BNF: 14013525c
* Discogs: 262213
* Genius: Temple-of-the-dog
* IMDb: nm2192854
* ISNI: 0000000121932841
* LCCN: n91082472
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 221494

 |
**Soiuz 1** foi o nome da primeira misión tripulada dunha cápsula Soiuz, en concreto unha cápsula modelo 7K-OK. Foi lanzada o 23 de abril de 1967 mediante un foguete Soiuz 11A511 desde o cosmódromo de Baikonur e rematou en traxedia.

Características
---------------

A misión de Soiuz 1 foi probar a nova cápsula Soiuz 7K-OK por primeira vez cun cosmonauta a bordo, Vladimir Komarov, e tras tres voos de proba non tripulados que finalizaron con problemas. O plan era lanzar a Soiuz 2 con tres tripulantes a bordo o día posterior á Soiuz 1 e facer manobras conxuntas no espazo.

Pouco despois do lanzamento comezaron os problemas para Komarov: un dos dous paneis solares da cápsula Soiuz non se despregou, quedando pegado do módulo de servizo. Ademais apareceron dificultades co control da nave debido a interferencias entre o sistema de control a reacción e os sensores de fluxo de ións que proporcionaban información sobre a posición da nave. O control de terra decidiu que Komarov debía volver, dadas as condicións do voo. O primeiro intento de retropropulsión para a reentrada atmosférica non tivo éxito debido aos problemas de orientación da nave, así que Komarov fixo un acendido manual, que logrou sen problemas. A reentrada produciuse con normalidade e o paracaídas de freado funcionou sen problemas, pero debido a un fallo nun sensor de presión o paracaídas principal non chegou a despregarse. Komarov deu activado o paracaídas de reserva, pero leouse co de freado, impedindo que funcionara. O impacto contra terra, cerca da cidade de Oremburgo e sobre as 7:00 do 24 de abril, esnaquizou o módulo de descenso e matou a Komarov.

O accidente da Soiuz 1 foi a continuación dos problemas atopados nos voos de proba non tripulados anteriores e das presións políticas para ser lanzada a pesar de todo. O voo programado da Soiuz 2 non tivo lugar ata varios meses despois.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Soiuz 1*** |

### Outros artigos

* Soiuz 11A511

Notas
-----

1. 1 2  N2YO (2017). Real Time Satellite Tracking, ed. "SOYUZ 1" (en inglés). Consultado o 29 de agosto de 2017.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  NASA (21 de marzo de 2017). "Soyuz 1" (en inglés). Consultado o 29 de agosto de 2017.
3. 1 2 3 4  "Letter dated 30 May 1967 from the Permanent Representative of the Union of Soviet Socialist Republics addressed to the Chairman of the Committee on the Peaceful Uses of Outer Space" (PDF) (67-13797). 14 de xuño de 1967: 2. Consultado o 29 de agosto de 2017.
4. 1 2 3 4  Claude Lafleur (2017). "Soiuz 1" (en inglés). Consultado o 29 de agosto de 2017.
5. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2017). Gunter's Space Page, ed. "Soyuz 1, 3, 4 (7K-OK, active)" (en inglés). Consultado o 29 de agosto de 2017.
6. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2017). "Soyuz 1" (en inglés). Consultado o 29 de agosto de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211254
* NSSDC ID: 1967-037A
* SCN: 02759

 |