A **igrexa de Santa María do Azougue** atópase situada na cidade de Betanzos, na provincia da Coruña. Está declarada Monumento Nacional, e Ben de Interese Cultural por Decreto de 1944.

Descrición
----------

Igrexa de estilo gótico, presenta unha planta basilical de tres naves con catro tramos, sen abovedar e desembocando todas elas nunha tripla ábsida; a central máis ancha que as laterais. A capela maior debuxa unha traza poligonal, heptagonal, mentres que as capelas absidais teñen planta cadrada. Estas tres dependencias son as únicas que se cobren con bóveda de aresta.

O coro levántase aos pés do templo. Da ornamentación interior destaca o retablo da capela maior. No século XV instalouse nese lugar un retablo hispano-flamengo, que foi substituído na súa armazón por outro novo en 1748, no cal se colocaron as tallas góticas do orixinal, con representación da vida de Cristo en madeira dourada e policromada. No ano 1981 foron roubadas tódalas súas tallas, aínda que posteriormente se foron recuperando. Iluminan o interior do templo catro fiestras con parteluz, xunto a outras máis modernas a capela maior, e unha sinxela, coetánea á igrexa, a capela absidal do Evanxeo.

No ano 2022 lévanse a cabo na igrexa de Santa María labores de restauración patrocinados pola Xunta de Galicia. Durante a restauración e co traslado do retablo de San Pedro, queda ao descuberto un arcosolio decorado con volumes en pedra e policromías, e descóbrese que acolle un enterramento decorado cun panel de pintura mural na zona superior. O conxunto ata agora descoñecido na igrexa de Santa María, constitúe o único arcosolio funerario que conserva policromías e pinturas murais na vila de Betanzos.

No seu exterior sobresaen as portadas. Na fachada principal encóntrase o tema da Epifanía, e sobre fornelos preséntanse as imaxes da Anunciación. A portada norte reproduce o tema do Xuízo Final, no que San Miguel pesa nunha balanza a alma dun xusto en actitude orante, mentres un morto recibe dun monstro un chorro de líquido fervente. A porta de entrada está cuberta por un arco de medio punto, decorado con arquiños a xeito de palmeiras invertidas e nas arquivoltas varias ordes de motivos vexetais e xeométricos. No tímpano dúas escenas da Adoración dos Reis e a Anunciación. Enriba loce un amplo rosetón.

Historia
--------

Foi construída entre a segunda metade do século XIV e a primeira do XV sobre outro templo máis antigo de época románica. A obra promovérana os condes de Andrade: Fernán Peres de Andrade o Boo e o seu sucesor Fernán Pérez de Andrade o Mozo.

Catalogación
------------

* Ben: Igrexa Parroquial de Santa María do Azougue
* Comunidade Autónoma: C.A. Galicia
* Provincia: Coruña / A Coruña
* Concello: Betanzos
* Categoría: Monumento
* Código: (R.I.) - 51 - 0001162 - 00000
* Rexistro: (R.I.) Rexistro BIC inmobles: Código definitivo
* Data de Declaración: 29-09-1944
* Data Boletín Declaración: 19-10-1944
* Disposición: Decreto
* Matiz: Declarados CC.AA. antes L/85

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes da igrexa de Santa María do Azougue.
* Fachada principalFachada principal
* Porta de accesoPorta de acceso
* 
* 
* 
* 
* 
* Reprodución do Xuízo Final nunha das fachadas da igrexa.Reprodución do Xuízo Final nunha das fachadas da igrexa.
* 
* 
* Porta lateral.Porta lateral.
* Tímpano da porta principal.Tímpano da porta principal.
* Detalle do tímpano.Detalle do tímpano.
* Capiteis.Capiteis.
* Vista da ábsida.Vista da ábsida.
* Vista da ábsida e xardíns anexos.Vista da ábsida e xardíns anexos.
* Nave principal.Nave principal.
* Crucifixo e pía bautismal.Crucifixo e pía bautismal.
* Vista de elementos interiores.Vista de elementos interiores.
* Interior do templo.Interior do templo.

Notas
-----

1. ↑  "Relación de bens de interese cultural en Galicia". *Xunta de Galicia. Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria*. Consultado o 30/9/2018.
2. ↑  "Monumentos". *www.betanzos.net*. Arquivado dende o orixinal o 13-09-2016. Consultado o 30-8-2016.
3. ↑  López Brea, Carlota (2022). "Traballos de restauración na igrexa de Santa María do Azougue: O retablo de San Pedro e o arcosolio policromado". *Anuario brigantino* (45): 81–110. ISSN 1130-7625.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Igrexa de Santa María do Azougue Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* www.betanzos.net *(en castelán)*.
* 

* Igrexa de Santa María do Azougue na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
* Ficha Arquivado 11 de setembro de 2016 en Wayback Machine. en Turgalicia.


| * v
* c
* e
Lugares de interese de Betanzos |
| --- |
| Igrexas | 
* Igrexa de Santo Domingo
* Igrexa de San Francisco
* Igrexa de Santa María do Azougue
* Igrexa de Santiago

 |
| Museos | 
* Museo da Estampa Contemporánea
* Museo das Mariñas

 |
| Prazas e parques | 
* Parque do Pasatempo
* Praza da Constitución
* Praza de Fernán Pérez de Andrade "o Bo"
* Praza dos Irmáns García Naveira

 |
| Edificios | 
* Casa de D. Juan García Naveira
* Casa do Concello
* Casa Nuñez
* Casas Góticas da Rúa da Cerca
* Edificio do Liceo
* Hospital de San Antonio de Padua
* Pazo de Bendaña
* Pazo de Lanzós

 |
| Outros | 
* Muralla de Betanzos
* Ponte Vella

 |