recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Robert ("Bob") Morton Newburgh Tisdall**, nado o 16 de maio de 1907 en Nuwara Eliya, Ceilán *agora* Sri Lanka, e finado o 27 de xullo de 2004 en Nambour, Queensland, Australia, foi un atleta irlandés que gañou unha medalla de ouro na proba de 400 metros valados nos Xogos Olímpicos de 1932, celebrados nos Ánxeles.

Tisdall criouse en Nenagh, no condado de Tipperary, en Irlanda. Só competira en seis probas de 400 metros valados cando gañou a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de 1932, estabelecendo un récord mundial de 51,7 segundos, o cal non foi recoñecido baixo as regras daquela época xa que golpeara un valado. Posteriormente, pola notoriedade do incidente, as regras foron modificadas e o presidente do Comité Olímpico Internacional, Juan Antonio Samaranch, agasallou a Tisdall cun premio Waterford Crystal coa imaxe del derrubando o último obstáculo gravado no vaso. Malia que a Asociación Internacional de Federacións de Atletismo non recoñeceu o récord naquel momento, no presente si recoñecen a marca, dándolle a Tisdall o crédito do fito de ser o primeiro home en baixar dos 52 segundos.

Notas
-----

1. ↑  "Archived copy". Arquivado dende o orixinal o 19 de agosto de 2012. Consultado o 16 de decembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bob Tisdall no Comité Olímpico Internacional *(en inglés)*

* Portal:Irlanda
* Portal:Xogos Olímpicos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q708625
* WorldCat
* VIAF: 289250598
* GND: 1194312160
* ISNI: 0000 0003 9470 0173
* NTA: 339938269
* WikiTree: Tisdall-175
* OCID: robert-morton-newburgh-tisdall
* Sports Reference: bob-tisdall-1

 |
**Robert Keen**, máis coñecido como **Bob Keen**, nado en 1960, é un cineasta británico especializado en cine fantástico e de terror. Traballou como experto en efectos especiais e de maquillaxe, ademais de como director e guionista.

Traxectoria
-----------

Comezou a traballar no cine como creador de efectos especiais e de maquillaxe de personaxes monstruosos, sendo a película máis coñecida deste período *Hellraiser* (1987), realizada por Clive Barker. Keen continuaría traballando coa súa compañía, Image Animation, para as sagas de Hellraiser e Candyman, ao mesmo tempo que empezaba a exercer como axudante de dirección e guionista. Debutou a mediados da década dos 90 na realización, sempre dentro do cinema fantástico e de terror, con películas como *Proteus* (1995) ou *The Lost World* (1998).

Galardóns
---------

De momento tivo 6 nomeamentos para os Saturn Awards, sempre na categoría de mellor maquillaxe.

Notas
-----

1. ↑   IMDB: Premios para Bob Keen

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1424310
* WorldCat
* VIAF: 87023775
* Allmovie: p97007
* AlloCiné: 77933
* BNE: XX1260032
* Europeana: ID
* Filmportal: ID
* GND: 138740712
* IMDb: nm0444571
* ISNI: 0000 0003 7116 526X
* TMDb: 29447

 |
Fotografía da cara oculta da Lúa.
Selo postal da URSS de 1959 conmemorando a primeira fotografía da cara oculta da Lúa.
A **cara oculta da Lúa** é o hemisferio da Lúa non observable desde a Terra. Iso ocorre debido a que a Lúa tarda en rotar sobre si mesma o mesmo que o seu movemento de translación ao redor da Terra, o que provoca que o satélite lle presente sempre a mesma cara. Adóitase chamar a esta parte da lúa o seu "Lado Escuro" pero isto é incorrecto xa que non hai ningunha sección da Lúa que non reciba luz solar. Debido ás libracións, desde a Terra só se nos oculta o 41 % da superficie lunar (é dicir uns 15,5 millóns de km²).

Historia
--------

Este hemisferio estivo oculto á vista humana ata que a sonda automática soviética Luna 3 o fotografou por primeira vez o día 7 de outubro de 1959. Como a Lúa tarda o mesmo tempo en dar unha volta sobre si mesma que ao redor da Terra, presenta sempre a mesma cara. Isto débese a que a Terra, por un efecto chamado gradiente gravitatorio, freou completamente a Lúa. A maioría dos satélites regulares presentan este fenómeno respecto dos seus planetas.

Nos programas de estabelecemento dunha base lunar estable planeouse empregar o hemisferio oculto para a instalación de instrumentos de observación destinados ao estudo do firmamento, xa que aquel está máis protexido da influencia da Terra que o hemisferio visible.

Xeografía
---------

Trátase dunha zona moito máis accidentada que o hemisferio visible.
Neste hemisferio non existen grandes mares, como sucede no visible; unicamente localízanse os mares Moscoviense, Orientale e Ingenii, compartindo así mesmo co hemisferio visible o Mare Australe, aínda que estas concas son de bastante menor tamaño que as da cara visible. Si existen, con todo, xigantescos cráteres ou circos lunares maiores que os do outro hemisferio, podéndose atopar algúns como Apolo, de até 520 km de diámetro. Debido a que foron as naves soviéticas as primeiras en fotografar esta cara lunar, a maioría dos accidentes teñen nomes de científicos e personaxes rusos.

Notas
-----

1. ↑  Encyclopedia Astronautica: Luna E-3 Arquivado 29 de novembro de 2010 en Wayback Machine. ()

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *La Luna, estudio básico*, José Carlos Violat Bordonau, Purificación Martín. España, 2006, ISBN 978-8486639-78-5 *(en castelán)*

### Outros artigos

* Libración

### Ligazóns externas

* Lunar and Planetary Institute: Exploring the Moon
* Lunar and Planetary Institute: Lunar Atlases
* Ralph Aeschliman Planetary Cartography and Graphics: Lunar Maps Arquivado 29 de maio de 2015 en Wayback Machine.
* Northwest Africa 482, only meteorite believed to have originated from the far side of the Moon
* Moon articles in Planetary Science Research Discoveries
* Merrifield, Michael. "Far Side of the Moon". *Sixty Symbols*. Brady Haran for the University of Nottingham.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q816838
* MAG: 107195362

 |
**Robert Jerry Lanier, Jr.**, nado en Buffalo, Nova York, o 10 de setembro de 1948 e finado o 10 de maio de 2022, foi un antigo xogador profesional de baloncesto da NBA que xogou en Detroit Pistons e Milwaukee Bucks. Asistiu ao Instituto Buffalo's Bennett até a súa gradación en 1966, e á Universidade de St. Bonaventure, en Olean, Nova York.

Traxectoria
-----------

### Universidade

Lanier foi tres veces seleccionado Converse All-America (1968-1970), e en 1970 liderou a Universidade de St. Bonaventure á Final Four da NCAA, con todo, chegou lesionado e non puido disputar o partido de semifinais ante Jacksonville de Artis Gilmore, onde caeron eliminados.

### NBA

Foi seleccionado na primeira posición do Draft de 1970 por Detroit Pistons, sendo nomeado naquela tempada no quinteto dos mellores rookies da campaña. En 1980 foi traspasado a Milwaukee Bucks. En cinco tempadas que estivo no equipo, gañou o campionato de división en cada ano. En 1984 retirouse do baloncesto profesional.

En 14 tempadas na liga, fixo 20,1 puntos e 10,1 rebotes por partido cun respectable 51.4% en tiros de campo. Xogou oito All-Star Game e foi nomeado MVP do partido en 1974. Posteriormente entrou no Basketball Hall of Fame en 1992 e o seu dorsal 16 foi retirado tanto nos Pistons como nos Bucks. Na tempada 1994-95, foi adestrador interino de Golden State Warriors durante 37 partidos substituíndo a Don Nelson, obtendo un 12-25 de marca.

### Equipos

* Detroit Pistons (1970-1980)
* Milwaukee Bucks (1980-1984)

Notas
-----

1. ↑  "HOFer Lanier, 8-time NBA All-Star, dies at 73". *ESPN.com*. 11 de maio de 2022. Consultado o 10 de maio de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en nba.com/historical
* Estatísticas de Bob Lanier como xogador Arquivado 09 de maio de 2012 en Wayback Machine.
* Estatísticas de Bob Lanier como adestrador Arquivado 25 de xaneiro de 2021 en Wayback Machine.
* Bob Lanier na páxina do Hall of Fame

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q888056
* WorldCat
* VIAF: 31374049
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0000 3807 2772
* LCCN: n2003071838
* NNDB: 000206209
* BasketballHoF: bob-lanier
* Basketball-Reference: laniebo01
* NBA: 600005

 |
***Cara a Times Square*** é unha novela de Camilo Gonsar publicada en 1980 pola Editorial Galaxia. O autor nesta obra recorre ó artificio do "relato atopado" que el só se limita a editar (neste caso despois de traducilo do inglés). Na novela tece un discurso ambiguo, alucinado, con sentido de alegoría aberta que procura a reflexión do lector.

Argumento
---------

O narrador-protagonista diríxese a unha segunda persoa, destinataria do escrito, presentando os sucesos dunha noite en que se atopa un estraño personaxe, a quen nomea como "o Belga". Ambos inician un deambular nocturno polas rúas de Nova York, no que recorren espazos fantasmagóricos, que xunto co solipsismo d*o Belga* acaban desesperando ó narrador quen, mentres pasean polo peirao, tira ó mar ó seu acompañante.

O capítulo final semella explicar o relato como un soño do narrador, mais axiña advírtese do erróneo desta percepción.

Edicións e tradución
--------------------

Foi incluída na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia e na Biblioteca Galega 120 de *La Voz de Galicia*.

Foi traducida ao castelán polo propio autor co título de *Hacia Times Square* publicado en 1999 por Editorial Trea.

Notas
-----

1. ↑  "BITRAGA". Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2018. Consultado o 13 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-365-8.

### Outros artigos

* Literatura galega do século XX

### Ligazóns externas

* Texto íntegro de "Cara a Times Square" na Biblioteca Virtual Galega.
* *Cara a Times Square* en Google Books.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385209
* BiTraGa: 3806

 |
Fachada principal.
**Bodegas Martín Códax** é unha adega fundada no 1985 en Vilariño, Cambados, adicada á elaboración de viño albariño. Xunto con Condes de Albarei é a adega de maior volume de produción da comarca do Salnés.

Estrutura
---------

A empresa constituíuse baixo a forma dunha sociedade anónima. A uva que adquire a adega procede de dúas fontes:

* Os socios, que posúen a adega e participan na toma de decisións.
* Particulares aos que se lles merca uva durante a vendima, máis que non participan na vida orgánica da empresa

No ano 2003 comezou a restauración dun edificio en Cacabelos, no Bierzo, coa intención de espallar o negocio á uva mencía.

Tractor agardando por entrar na adega, en plena vendima.

Nome
----

O nome foi tomado do trobador medieval, e en concordancia coa súa denominación, a empresa patrocinou durante varios anos o Premio de poesía Martín Codax, así coma ao Grupo de Música Antiga Martín Códax.

Premios
-------

No 2008 recibiu o medalla de ouro no *Concurso Internacional de Viños e Espirituosos* CINVE, que tivo lugar na cidade española de Sevilla. O viño gañador foi Martín Códax Lías 2006, que resultou elixido entre candidatos dos cinco continentes .

Notas
-----

1. ↑  *Bodegas Martín Códax logra a medalla de ouro nun concurso internacional de viños celebrado en Sevilla*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Vendima

### Ligazóns externas

* Páxina da empresa
Vila romana de Can Llauder, en Mataró, (século I a. C. século III d.C.).
**Ben Cultural de Interese Nacional** (en catalán: *Bé Cultural d'Interès Nacional*) ou sinxelamente **Ben de Interese Nacional** (en catalán: *Bé d'Interès Nacional*), abreviado **BCIN**, é unha categoría de protección legal dos bens máis relevantes do patrimonio cultural catalán, tanto de mobles como inmobles, outorgada pola Administración da Generalitat de Cataluña, que o inscribiu no *Rexistro de Bens Culturais de Interese Nacional*. Constitúe a categoría superior de protección, as outras dúas son o Ben Cultural de Interese Local (BCIL) e o Espazo de Protección Arqueolóxica (EPA).

Castelo de Maldá en Urgell.
A maioría destes bens están recoñecidos como Ben de Interese Cultural na administración do Estado español.

Notas
-----

1. ↑  "Declaración de bens culturais de interese nacional". Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2013. Consultado o 13 de xuño de 2017.
2. ↑  Descripció del Patrimoni Cultural Immoble de Catalunya, Generalitat de Catalunya, fragmento de la Ley del patrimonio cultural catalán del 30 de septiembre de 1993 (Llei 9/1993)
***Dígocho eu*** é un proxecto da CRTVG que traballa o melloramento da competencia en lingua galega.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa andaina en xaneiro de 2020. O seu equipo está formado por Carlos F. Amado (coordinador de contidos informativos dixitais) e Esther Estévez (presentadora), utilizando o humor como recurso.

Galardóns e nomeamentos
-----------------------

En 2021 recibiu o Premio da Cultura Galega na categoría de Lingua.

### Premios Mestre Mateo

O 19 de marzo de 2022 recibiu o Premio Mestre Mateo ao mellor programa de televisión na 20ª edición dos premios, e a presentadora Esther Estévez gañou o premio á mellor comunicadora.

| Ano | Categoría | Programa | Resultado |
| --- | --- | --- | --- |
| 2022 | Mellor programa de televisión | *Dígocho eu* | Gañador |
| 2023 | Mellor programa de televisión | *Dígocho eu* | Nomeado |

Notas
-----

1. ↑  "#DígochoEu Explicamos o noso proxecto n'A Revista". Consultado o 2021-11-10.
2. ↑  "Premio da Cultura Galega para o programa da TVG "Dígocho eu"". *consellodacultura.gal*. Consultado o 2021-11-10.
3. ↑  crtvg.es, ed. (20 de marzo de 2022). "Esther Estévez recibe o Premio á Mellor Comunicadora 2022". Consultado o 21 de marzo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O Dígocho euno Twitch.
As **Boedromias** (en grego antigo Βοηδρόμια) son unhas festas celebradas en Atenas o 7 de boedromion en honra de Apolo Boédromo, Este nome, co que este deus era chamado en Beocia e outros lugares de Grecia, parece indicar que mediante esta festa o honraban como deus marcial, que mediante a súa presenza real ou a través de oráculos prestaba axuda fronte aos perigos da guerra.

Con todo, a orixe da festa é atribuído por diferentes autores a varios sucesos da historia grega. Plutarco di que Teseo, na súa guerra contra as amazonas, non batallou ata que ofreceu un sacrificio a Fobos e que, en conmemoración da exitosa batalla que tivo lugar no mes de boedromion, os atenienses seguiron celebrando as Boedromias até a súa época. Segundo a Suda, as *Etimoloxías* e Eurípides a festa debía o seu nome e orixe á circunstancia de que durante o reinado de Erecteo os atenienses foron atacados por Eumolpo, Xuto ou (segundo Filócoro en Harpocración, *s.* v.) o seu fillo Ion acudiron na *Suídas* axuda e propiciaron a súa vitoria.

Sobre os detalles desta festa só se sabe que se ofrecían sacrificios a Artemisa.

Véxase tamén
------------

* Festas da Atenas antiga.

Notas
-----

1. ↑  Müller, K. O. (1824). *Die Dorier*. Bresláu: Max. pp. ii.8.5. OCLC 27699812.
2. ↑  Pausanias ix.17.1; Calímaco, *Himno a Apolo* 69.
3. ↑  Plutarco, *Teseo* 27.
4. ↑  Eurípides, *Ion* 59.
5. ↑  Citado en Spanheim, E. (1697). "Apollo". *Callimachi hymnos observationes*. Ultrajecti: apud F. Halmam. p. 69. OCLC 17570451.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Smith, W.; Wayte, W.; Marindin, G. E. eds. (1890–91). «Boedromia». *Dictionary of Greek and Roman Antiquities.* (3.ª ed. rev.). Londres: John Murray. OCLC 568755510. .
En fisioloxía, a **difusión** é o mecanismo de transporte de moitas das moléculas, ións, solutos e líquidos corporais. Estes están en movemento constante, de xeito que cada unha delas se move de maneira independente. O movemento non se interrompe agás que a temperatura sexa 0 absoluto.

Se unha molécula A se achega a unha molécula estacionaria B, as forzas electrostáticas e outras forzas nucleares da molécula A, exercen un efecto de repulsión, transferíndose enerxía da A á B. Por iso, a molécula B recibe parte de enerxía da A, facendo que esta se enlenteza ao perder parte da enerxía cinética.

En calquera solución, os solutos están movéndose constantemente, chocando unhas con outras unha e outra vez. A este movemento denomínaselle en fisioloxía, difusión.

Os ións móvense do mesmo xeito. As substancias coloides tamén, pero a menor velocidade, debido ao seu maior tamaño.

Difusión a través de membrana
-----------------------------

*Artigo principal**:* Difusión a través de membrana celular.
Consiste no paso de diversas substancias a través da membrana plasmática. Posúe dúas variantes: a difusión sinxela e a facilitada. A difusión sinxela consiste no paso das substancias directamente, a través de aperturas da membrana ou dos espazos intermoleculares sen que exista interacción con transportadores de membrana. A velocidade á que difunden depende da concentración da substancia, da velocidade de movemento cinético e o número e tamaño das aperturas da membrana.

A difusión facilitada precisa da interacción dunha proteína transportadora, que axuda ao paso das substancias. Non precisa de enerxía.

Difusión a través de canais proteicos
-------------------------------------

*Artigo principal**:* Difusión a través de canais proteicos.
Consiste no paso de substancias a través de canais de natureza proteica, consumindo enerxía en forma de ATP.

Osmose
------

*Artigo principal**:* Osmose.
É a difusión neta de auga a través dunha membrana semipermeable.

Véxase tamén
------------

* Transporte de membrana
* Transporte activo
* Transporte pasivo

### Bibliografía

* *Tradado de Fisiología Médica*. Guyton. Undécima edición. ISBN 84-8174-926-5 *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q163214
* AAT: 300053756
* EBID: ID
* MAG: 69357855
* NDL: 00564757
* PSH: 3031

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004058

 |
O **Club Hoquei Gel Barcelona** foi un club catalán de hóckey sobre xeo da cidade de Barcelona.

Historia
--------

O club foi fundado en 1979, nuns anos de forte desenvolvemento do hóckey sobre xeo en Cataluña, e inmediatamente comezou a competir na liga española. O club non acada bos resultados e na tempada 1980-81 perde a categoría e descende á segunda división. Na tempada seguinte, remata no segundo posto por detrás do CH Boadilla, mais a renuncia do FC Barcelona permitiulle ascender novamente á máxima categoría. O club pasou dúas tempadas na primeira categoría, ata que na tempada 1983-84 perde novamente a categoría. Na tempada 1984-85 proclamouse campión da segunda división, acadando de novo o ascenso. Con serios problemas financeiros, o club non puido sobrevivir á crise que padecía o hóckey sobre xeo en España e acaba desaparecendo na tempada 1985-86, mais o seu lugar pasa a ser ocupado polo FC Barcelona, que reactivou a súa sección coincidindo co adeus do CH Gel Barcelona.

As clasificacións do club foron:

* 1979-1980: 8º
* 1980-1981: 8º
* 1981-1982: 2º (2ª División)
* 1982-1983: 5º
* 1983-1984: 6º
* 1984-1985: 1º (2ª División)
* 1985-1986: desaparición

Palmarés
--------

* **1 Campionato de España de Segunda División**: 1985.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |
A **difracción** é un fenómeno que afecta á propagación do son. Falamos de difracción cando o son en lugar de seguir na dirección normal, se dispersa.

A explicación atópase no Principio de Huygens-Fresnel, que establece que calquera punto dunha fronte de onda é susceptible de converterse nun novo foco emisor de ondas idénticas ao orixinal. De acordo con este principio, cando a onda incide sobre unha abertura ou un obstáculo que impide a súa propagación, todos os puntos do seu plano convértense en fontes secundarias de ondas, emitindo novas ondas, denominadas ondas difractadas.

A difracción pódese producir por dous motivos diferentes:

1. porque unha onda sonora encontra ao seu paso un pequeno obstáculo e rodéao. As baixas frecuencias son máis capaces de rodear os obstáculos que as altas. Isto é debido a que as lonxitudes de onda no espectro audible están entre 1,7 cm e 17m, as altas e baixas frecuencias respectivamente.
2. porque unha onda sonora topa cun pequeno burato e atravésao.

A cantidade de difracción virá dado en función do tamaño da propia abertura e da lonxitude de onda.

* Se unha abertura é grande en comparación coa lonxitude de onda, o efecto da difracción é pequeno. A onda propágase en liñas rectas ou raios, como a luz.
* Cando o tamaño da abertura é menor en comparación coa lonxitude de onda, os efectos da difracción son grandes e o son compórtase como se fose unha luz que procede dunha fonte puntual localizada na abertura.

.

*Na ilustración, a liña azul representa a difracción do son; a verde, a reflexión e a castaña, refracción*.
**CNN International**, coñecida fóra dos Estados Unidos e o Canadá simplemente como a **CNN**, é unha canle de televisión internacional de noticias propiedade de Time Warner, afiliada á CNN que ten un ámbito de difusión limitado aos Estados Unidos e o Canadá. A CNN International pódese ver en case todo o mundo por cable, satélite e IPTV.

Historia
--------

Becky Anderson presenta o programa *Connect the World* desde Londres
A canle comezou as súas emisións en 1985, ía dirixida a empresarios e directivos norteamericanos en viaxe de negocios por todo o mundo, pensada para verse en hoteis, a inmensa maioría da súa programación consistía en emisións da CNN e da CNN Headline News. A partir de 1992 aumentou a programación específica da canle, pensada xa a para os televidentes internacionais nun intento de competir coa BBC World Service Television, construíuse un novo complexo na súa sede de Atlanta en 1994 para albergar a canle, a partir de 1998 a canle adoptou a estratexia de dar unha visión máis internacional e menos americana. Ata 2004 a canle podíase ver nos Estados Unidos na canle financeira da CNN, a CNNfn e desde entón forma parte dos paquetes de diversas operadores de cable. En 2009 abriu un novo centro de produción en Abu Dabi

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1282786
* WorldCat
* VIAF: 235715970
* LCCN: no2012094991

 |
O **Club Hockey Xeo Txuri Urdin** (en galego) ou **Txuri Urdin Izotz Hockey Taldea**, **Txuri Urdin IHT** (en éuscaro), é un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Donostia, País Vasco. Actualmente compite na Superliga española, a máxima competición española e da que é o equipo máis laureado con 9 títulos. Disputa os seus partidos como local no *Txuri Urdin Izotz Jauregia*, con capacidade para 1.200 espectadores.

Historia
--------

O club foi fundado en 1972. O CH Txuri Urdin foi un dos seis membros fundadores da Superliga Española de Hóckey Xeo, a máxima competición deste deporte no Estado español. Logo da rivalidade veciñal coa Real Sociedad os tres primeiros anos na liga e na copa, o Txuri Urdin sucedeu ao equipo branquiazul en 1976 coma o primeiro equipo en suceder á Real Sociedad. Ese mesmo ano, a sección de hóckey da Real Sociedad disolveuse, polo que o Txuri Urdin pasou a ser o único equipo de hóckey sobre xeo de Primeira División na cidade. O Txuri Urdin gañou en 9 ocasións o título de liga (equipo con máis triunfos) e en seis a copa, o último título de liga chegou o ano 2000, ano no que acadou o dobrete (liga e copa). Ademais, o club gañou a Copa de Euskadi nunha ocasión, en 1993.

A mellor época do equipo vasco foi a década dos '90, cando conquistou 5 títulos de liga, 3 de copa e a única Copa de Euskadi, ademais dos 2 subcampionatos de liga e copa.

Palmarés
--------

* **9 Superligas españolas**: 1976, 1980, 1985, 1990, 1992, 1993, 1995, 1999 e 2000.
* **5 subcampionatos de liga**: 1978, 1979, 1991, 1994 e 2005.
* **6 Copas do Rei**: 1979, 1980, 1990, 1991, 1994 e 2000.
* **7 veces finalista da Copa do Rei**: 1977, 1978, 1986, 1988, 1989, 1993 e 1996.
* **1 Copa de Euskadi**: 1993

Participacións na Copa de Europa
--------------------------------

| Tempada | Rolda | Adversario | Resultado(s) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1980-81 | 1ª Rolda | Francia Mammouth de Tours |  2-2 ; 2-10 |
| 1985-86 | 1ª Rolda | *exento* |
|  | 2ª Rolda | Italia Hockey Club Bolzano |  1-5 ; 0-18 |
| 1990-91 | 1ª Rolda | Francia Dragons de Rouen Países Baixos Rotterdam |  2-16 1-21 |
| 1992-93 | 1ª Rolda |  Wasps de Durham Vålerenga IFRomanía  Steaua Bucarest |  2-9 1-11 1-10 |
| 1993-94 | 1ª Rolda | Dinamarca Esbjerg fB Ishockey Vålerenga IFPaíses Baixos Nijmegen Emperors |  3-18 0-15 2-8 |
| 1995-96 | Preliminar | Luxemburgo Tornado de Luxembourg |  5-4 ; 2-2 |
|  | 1ª Rolda | Eslovenia HDD ZM OlimpijaPaíses Baixos Tilburg Trappers Steelers de Sheffield |  2-17 1-14 2-9 |
| 1999-00 | 1ª Rolda | Ucraína Irbiz Kiev Francia Ducs d'AngersBélxica HC Louvain |  1-16 1-12 4-3 |
| 2000-01 | 1ª Rolda | Dinamarca Blue Fox de Herning IKFrancia Les Léopards de CaenPaíses Baixos Nijmegen Emperors |  0-17 3-20 1-11 |

### Balanzo europeo

| Partidos xogados | Vitorias | Empates | Derrotas | Goles a favor | Goles en contra | Diferenza |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 22 | 2 | 2 | 18 | 39 | 258 | -219 |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

### Ligazóns externas

* Site oficial do club
* Novas do hóckey sobre xeo de España
A **Bomba de ariete** é un artiluxo mecánico empregado para elevar fluídos empregando a enerxía cinética do propio fluído e o principio físico do golpe de ariete. A bomba non necesita enerxía externa e funciona de xeito continuo. As súas orixes están no século XVIII.

Compoñentes básicos da bomba:  

1. Admisión – tubaría de alimentación  

2. Fluxo libre e válvula de escape  

3. Saída – columna de fluído  

4. Válvula de traballo  

5. Válvula anti retroceso  

6. Campá de presión

Funcionamento
-------------

O líquido, xeralmente auga, flúe por un conduto ou tubaría metálica ata unha válvula que pecha o paso creando unha onda de choque que se transmite polo propio fluído ata unha válvula antiretorno que enche con líquido unha campá na que existe aire. Este aire contráese pola presión do fluído. A válvula antiretorno evita que o fluído saia desta campá. O aire ao expandirse só ten como saída cara a unha tubaría que permite elevar o fluído. Tras o golpe de ariete a válvula volver a abrir deixando que o fluído volva a saír pola válvula de peche. O ciclo continúa entre 60 e 90 veces por minuto.

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q661
* AAT: 300391205
* BRE: 2357822
* EBID: ID
* GND: 4335964-4
* LCCN: sh85063333
* MAG: 138488340

 |
Os **Bombardier CRJ100** e **Bombardier CRJ200** son unha familia de avións rexionais fabricados por Bombardier, e baseados no reactor de negocios Canadair Challenger.

Cara agosto de 2006 un total de 938 CRJ100 e CRJ200 (de todas as variantes) estaban en servizo, con 8 ordes en firme. Os principais operadores do avión son Air Nostrum (35), Air Wisconsin (70), Atlantic Southeast Airlines (110), Comair (40), Jazz Aviation (43), Lufthansa CityLine (26), Mesa Airlines (60), Mesaba Airlines (19), Pinnacle Airlines (145), PSA Airlines (35), Republic Airways Holdings (20) e SkyWest Airlines (159). Outras 20 aeroliñas operan pequenos números do modelo.

Desenvolvemento
---------------

O avión baseouse no deseño do Canadair Challenger, que Canadair mercou a Bill Lear en 1976.

A ancha fuselaxe do Challenger, que sentaba a 2 pasaxeiros en cada lado do corredor, suxeriu aos enxeñeiros de Canadair que este podería ser estirado para acomodar máis asentos, e iniciouse un plan para un Challenger 610E, que podería levar 24 pasaxeiros. Non se realizaría este estiramento ao ser cancelado o proxecto en 1981, pero a idea non desapareceu.

En 1987 iniciáronse uns estudos máis ambiciosos para unha configuración máis longa, lanzándose formalmente o programa Canadair Regional Jet na primavera de 1989. O nome de "Canadair" mantívose a pesar de que Bombardier mercara a compañía. O primeiro dos tres prototipos para o CRJ100 inicial realizou o seu primeiro voo o 10 de maio de 1991; un dos tres perdeuse nun accidente en xullo de 1993. O modelo obtivo a certificación a finais de 1992, entregándose a primeira unidade a finais dese ano.

### CRJ100

O deseño do CL-600 alongouse 5,92 metros para crear o CRJ100, coa fuselaxe que se conecta na proa e na popa das ás, dúas saídas máis de emerxencia, e unha á modidificada e reforzada. A configuración típica é de 50 pasaxeiros, cunha capacidade máxima para 52. O CRJ100 ten unha avionica Collins ProLine 4, un rádar meteorolóxico Collins, motores turboventilador GE CF34-3A1, novas ás con máis envergadura, maior capacidade de combustible e unha tren de aterraxe mellorada para maiores pesos. Foi seguido polas variantes CRJ100 ER cun alcance un 20% maior, e CRJ100 LR cun 40% máis con respecto ao CRJ100 estándar. O CRJ100 SE foi producido para satisfacer mellor as necesidades dos operadores executivos.

### CRJ200

O CRJ200 é idéntico ao modelo 100 agás polos seus motores máis eficientes. Pinnacle Airlines operou algúns con 44 asentos, designado como CRJ440, con armarios na parte diantera da cabina de pasaxe, aínda que se converterían a unha configuración de 50 prazas. Comair operou unha versión de 40 asentos, vendidos a un menor prezo para evitar que a aeroliña se decantase polo máis pequeno Embraer 135.

Hai tamén un CRJ200 de carga, designado CRJ200 PF (Package Freighter), desenvolvido en cooperación con Cascade Aerospace a petición de West Air Sweden.
| Erysipelothrix |
| --- |
| Morfoloxía celular e colonial de *Erysipelothrix rhusiopathiae* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Firmicutes |
| Clase: | Erysipelotrichi |
| Orde: | Erysipelotrichales |
| Familia: | Erysipelotrichidae |
| Xénero: | ***Erysipelothrix*** |

 |
| Especies |
| 3 (ver texto) |

***Erysipelothrix*** é un xénero de bacterias que contén tres especies. A característica distintiva de *Erysipelothrix* é a presenza dunha parede celular grampositiva de tipo B, na cal a ponte peptídica do peptidoglicano fórmase entre aminoácidos situados nas posicións 2 e 4 de cadeas peptídicas adxacentes, en lugar do que ocorre na maioría das bacterias, que o forman entre aminoácidos nas posicións 3 e 4."

A especie mellor coñecida é *Erysipelothrix rhusiopathiae*, que causa erisipelas en porcos e outras doenzas en animais. As outras dúas especies aparentemente non son patóxenas.  e *Erysipelothrix inopinata* describiuse en 2004. Estas dúas últimas especies foron illadas de tonsilas de porcos sans. Estableceuse a nova familia Erysipelotrichidae para clasificar nela este xénero.

Estas bacterias son grampositivas. Porén, poden confundirse con bacterias gramnegativas durante as análises porque perden facilmente a súa tinguidura de Cristal violeta. Non son ácido-alcohol resistentes. Son bacilos finos, inmóbiles. Son rectos ou lixeiramente curvados e poden aparecer longos e filamentosos. As célula aparecen soas, en pares con forma de V, ou formando curtas cadeas. Son aeróbicas ou anaerobias facultativas.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Verbarg, S. et al. (2004). Erysipelothrix inopinata sp. nov. isolated in the course of sterile filtration of vegetable peptone broth, and description of Erysipelotrichaceae fam. nov. IJSEM 54(1) 221-25.
2. ↑  Takahashi, T.; Fujisawa, T.; Benno, Y.; Tamura, Y.; Sawada, T.; Suzuki, S.; Muramatsu, M.; Mitsuoka, T. (1987-04-01). "Erysipelothrix tonsillarum sp. nov. Isolated from Tonsils of Apparently Healthy Pigs". *International Journal of Systematic Bacteriology* (en inglés) **37** (2): 166–168. ISSN 0020-7713. doi:10.1099/00207713-37-2-166.
3. ↑  Stackebrandt, E. et al. (2006). The Genus *Erysipelothrix*. *Prokaryotes* 4 492-510.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18751993
* JSTOR: erysipelothrix
* MAG: 2780831840

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 99548
* EPPO: 1ERPTG
* GBIF: 3226081
* IRMNG: 1045835
* ITIS: 957150
* NCBI: 1647
* WoRMS: 571280

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004888

 |
O **Bell 47** é un helicóptero lixeiro dun motor e un rotor fabricado por Bell Helicopter. Estaba baseado no terceiro prototipo do Bell 30, que era o primeiro helicóptero da compañía deseñado por Arthur M. Young. O 47 converteuse no primeiro helicóptero certificado para o uso civil o 8 de marzo de 1946. Fabricáronse máis de 5 600 Bell 47, incluídos os producidos baixo licenza por Agusta en Italia, Kawasaki Heavy Industries no Xapón, e Westland Aircraft no Reino Unido. O Bell 47J Ranger é unha versión modificada cunha cabina e unha fuselaxe totalmente pechadas.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

Os primeiros modelos variaban en aparencia, con cabinas abertas ou de chapa, cubertas de tela ou estruturas abertas, e algúns deles cun tren de aterraxe de catro rodas. O posterior modelo D e os modelos da Guerra de Corea H-13D e E estableceron un estilo máis utilitario. O modelo máis común, o **47G** introducido en 1953, pode ser recoñecido polo parabrisas pechado en forma de "pompa de xabón", pluma de cola de tubo soldado exposto e tren de aterraxe de patíns.

O posterior **47H** de tres asentos tiña unha cabina pechada e unha pluma de cola monocasco. Foi un intento de comercializar unha versión "de luxo" do 47G básico. Fabrcáronse relativamente poucos exemplares.

Os motores eran Franklin ou Lycoming de pistón verticalmente montados de 200 a 305 CV. Os asentos variaban de dous (nos primeiros 47 e no posterior G-5A) a catro (no J e no KH-4).

En abril de 2011 había 1 068 aparellos rexistrados pola Administración Federal de Aviación nos Estados Unidos e 15 no Reino Unido.

O Bell 47 foi fabricado no Xapón nunha asociación entre Bell e Kawasaki; isto levou á variante Kawasaki KH-4, unha versión de catro asentos do Model 47 cunha cabina semellante á do Bell 47J. Diferenciábase do 47J en que tiña unha pluma de cola stándar non cuberta e tanques de combustible como os da serie G. Esta versión foi vendida en Asia e algúns chegaron tamén a Australia.

En febreiro de 2010 o certificado de tipo do Bell 47 foi transferido a Scott's Helicopter Services. A compañía irmá que se creou, Scott's - Bell 47, está en proceso de iniciar a produción dunha versión cun motor turboeixo do Bell 47, o 47GT-6, usando un motor Rolls-Royce RR300 con palas de materiais compostos, agardando comezar a entrgar os seus helicópteros en 2016.

Notas
-----

1. ↑  "Bell". Helis. Consultado o 28 de outubro de 2018.
2. ↑  "Biography of Arthur Middleton Young" (PDF). modelaircraft.org. Archived from the original on 08 de maio de 2004. Consultado o 28 de outubro de 2018.
3. ↑  "FAA Registry - Aircraft - Make / Model Inquiry". *registry.faa.gov*. Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 2018-11-16.
4. ↑  "Certificate transfer boosts support of Model 47 - RH - Rotorhub - Shephard Media". *www.shephardmedia.com* (en inglés). Consultado o 2018-11-16.
5. ↑  "HELI-EXPO: 1950s-era Bell Model 47 helicopter to return to production". *Flightglobal.com* (en inglés). 2013-03-06. Consultado o 2018-11-16.
***Boomerang Fu***, é un xogo de acción con boomerangs -o xogo pertence aos coñecidos como Battle Royale- protagonizado por criaturas antropomórficas con forma de comida, desenvolvido por Cranky Watermelon. Permite que ata seis xogadores xoguen localmente. O xogo foi lanzado para as plataformas: Windows, Nintendo Switch e Xbox One o 13 de agosto de 2020. Para PlayStation 4 e PlayStation 5 o 13 de xaneiro de 2022.

Como se xoga?
-------------

Podes seleccionar un dos 14 personaxes de comida desbloqueables1: Berenxena, Aguacate, Plátano, Leite, Sandía, Rosca, Café, Xeado, Pan, Touciño, Cenoria, Sushi, Hamburguesa, Salsa Picante.2
Cada participante pode fuxir ou loitar contra os adversarios cun boomerang ou coa axuda de poderes que atoparás como elementos en forma de libro distribuídos no escenario. Os poderes van desde a teletransportación, a transformación en obxectos ou a queima dos teus inimigos1

Agradecementos
--------------

Boomerang Fu foi galardoado coa Mellor Gameplay nos Australian Game Developer Awards de 2020. O xogo tamén foi nomeado como Mellor Son e Xogo do Ano, pero perdeu ante Audioplay: Alien Strike e Moving Out, respectivamente. Tamén recibiu un nomeamento ao mellor son para medios interactivos nos Australian Screen Sound Guild Awards de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q110126735
* GiantBomb: 3030-74289
* HowLongToBeat: 84584
* IGDB: boomerang-fu
* OpenCritic: 9964
* PCGW: Boomerang\_Fu
* Steam: 965680
* VGG: 325613

 |
Un **emirato** (árabe: إمارة *imāra*, plural: إمارات *imārāt*) é un territorio político baixo a administración dun emir, sendo un tipo de monarquía característica de Oriente Medio e o Mundo Árabe. En árabe, o termo pode ser xeneralizado a unha provincia ou país que é administrado por un membro da clase dominante.

Desde un punto de vista histórico, un emirato é unha unidade político-relixiosa menor que un califato, sendo a Península Ibérica o primeiro territorio onde un emirato se converteu, autoproclamándose, nun califato.

Algúns equivalentes do termo poden ser os principados no mundo occidental e os beilicatos do antigo Imperio Otomán.

Lista de emiratos
-----------------

### Emiratos actuais

Na actualidade, existen varias unidades políticas correspondentes a emiratos na península arábiga. Destes, dous son estados independentes e sete forman unha confederación de emiratos, os Emiratos Árabes Unidos.

* Qatar, emirato independente desde 1971.
* Kuwait Kuwait, emirato independente desde 1961.
* Emiratos Árabes Unidos, confederación de emiratos, desde 1971. Composto por:
	+ Abu Zabi
	+ Axman
	+ Dubai
	+ Fujairah
	+ Ras Al-Khaimah
	+ Sharjah
	+ Umm al Qaywayn

### Emiratos históricos

* Bahrain, emirato de 1971 a 2002, actualmente reino.
* Emirato de Córdoba, 756-929
* Emirato de Granada, 1238-1492

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *emirato*.
2. ↑  "Entrada de "emirato" no Digalego.gal". Arquivado dende o orixinal o 07 de agosto de 2017. Consultado o 07 de agosto de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189898
* AAT: 300235104
* BRE: 4934970
* GND: 4206980-4

 |
A **economía social** ou **economía social e solidaria** engloba as iniciativas socioeconómicas, formais ou informais, individuais ou colectivas, que priorizan a satisfacción das necesidades das persoas por riba do lucro.

Coñecido tamén como **terceiro sector**, inclúe a cooperativas, empresas de traballo asociado, Sociedades Laborais, organizacións non lucrativas, asociacións caritativas, empresas de inserción, mutuas ou mutualidades e micro emprendementos asociativos. Cabe mencionar que a "Economía Social" non debe confundirse co programa de "Economía Social de Mercado", o cal foi aplicado na Alemaña Federal da posguerra. A "Economía Social" é unha lóxica micro, mentres que a "Economía Social de Mercado" parte de políticas de ordenamentos e de proceso.

De economía social creouse en 2018 na Galiza a asociación Foro pola Economía Social Galega formada pola Unión de Cooperativas de Galicia (EspazoCoop), a Asociación de Cooperativas Agroalimentarias (Agaca), a Asociación Galega de Centros Especiais de Emprego (Cegasal), a Agrupación de Sociedades Laborais de Galicia (Aesgal) e a Asociación de Empresas de Inserción de Galicia (Aeiga).

Notas
-----

1. ↑  "Economía Social y Solidaria". *Ajuntament de Barcelona*. Arquivado dende o orixinal o 15 de xaneiro de 2019. Consultado o 15 de xaneiro de 2019. *(en castelán)*
2. ↑  Noya, Miguel (7 de setembro de 2018). "Domínguez: "La economía social es un antídoto contra el empleo precario"". *Cinco Días* (en castelán) (España). Consultado o 10 de setembro de 2018.
3. ↑  "O Foro pola Economía Social Galega nace da man das cinco entidades máis representativas". *Espazo coop*. 14 de marzo de 2018. Consultado o 18 de xaneiro de 2019.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
Proxector para o fogar Bell & Howell "Regent" 8mmRobert Capa cunha Filmo durante a Guerra Civil Española
**Bell & Howell** é unha fabricante histórico estadounidense de proxectores e cámaras de cinema, fundárona o proxeccionista Donald J. Bell e o mecánico Albert S. Howell en Chicago co nome de **Bell & Howell** o 17 de febreiro de 1907. Bell deixou a compañía en 1921 e Howell retirouse en 1940. No ano 2003 uniuse con Böwe Systec Inc. in 2003 e coñeceuse como **Böwe Bell & Howell** ata 2011, cando Versa Capital Management mercou a compañía e volveu ao seu nome tradicional, pero pese a manter o nome o seu ámbito de negocio é a comercialización de produtos de terceiros e a súa sede está en Wheeling, Illinois.

Historia
--------

Historicamente, Bell & Howell Co. foi un importantes subministrador de material cinematográfico, e pola súa innovación acadou sona dentro do mundo da industria cinematográfica, entre os seus produtos salientan:

* Un marco xiratorio en proxectores de 35 mm (1907)
* Un perforador de películas de 35 mm (1908)
* Cámaras de cinema profesionais de 35 mm (1909 en diante)
* Equipos para impresión usados polos laboratorios cinematográficos (1911 en diante)
* A cámara Bell & Howell 2709, móbil, foia primeira cámara completamente de metal (1911-1957)
* Cámaras de cinema de man para afeccionados e noticiarios: Filmo (finais de 1923), Eyemo (1925) e Autoload EE (1956)
* Cámara militar de 16 mm Type N-6A
* Cámara militar "GSAP" (Gun Sight Air Pilot) de 16mm.
* Cámaras e proxectores Regular-8 e Super 8.
* Proxectores de 16mm, mudos e con son.
* Proxectores de diapositivas (2" X 2").

A partir de 1946 comezou a fabricar produtos para microfilmes. Un acordo con Canon fixo que entre 1961 a 1976 Canon fabricase as súas cámaras SLR de 35mm co logo de Bell & Howell
A comezos da década de 1970 a empresa deixou de fabricar cámaras de cinema, centrándose nos microfilmes, escáneres e produtos financeiros.

Galería
-------

* Proxector Bell & Howell 16mm Filmo 129 para cinema mudoProxector Bell & Howell 16mm *Filmo 129* para cinema mudo
* Cámara para afeccionados Bell & Howell 8mm Filmo Straight EightCámara para afeccionados Bell & Howell 8mm *Filmo Straight Eight*
* Cámara de cinema Bell + Howell Zoomatic Cámara de cinema Bell + Howell Zoomatic
* Cámara para o fogar Bell & Howell 8mmCámara para o fogar Bell & Howell 8mm

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bell & Howell*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q815669
* WorldCat
* VIAF: 133677250
* GND: 273736-X
* IMDb: co0066058
* ISNI: 0000 0001 0689 535X
* LCCN: n79052904
* MAG: 56345221
* openMLOL: 124841
* SUDOC: 183170164

 |
A **enxeñería mecánica** é un campo moi amplo da enxeñería que implica o uso dos principios físicos para a análise, o deseño, a fabricación, e o mantemento de sistemas mecánicos. O sistema pode ser tan simple como o deseño dunha cadeira para a comodidade ou tan complexo como as operacións do turbocompresor dun motor para a velocidade. Pode ser tan pequeno como a fabricación dunha engrenaxe usando a nanotecnoloxía ou tan grande como a estrutura dun supertanque usado para transportar petróleo ao redor do mundo.

  

O desenvolvemento da enxeñería mecánica fixo aparecer novas ramas no campo da enxeñería xa que foi necesario cubrir algunhas carencias que aparecían. Aínda que nun principio estas carencias eran de fácil corrección, co tempo foi necesario aplicar maior especialización, e isto deu como consecuencia a creación de novas ramas. Comezouse a observar que ao utilizar certos materiais ao construír un mecanismo este podía resistir máis, ou que certas máquinas fallaban ao ser utilizadas en condicións extremas, co que se tivo que estudar máis a fondo as propiedades dos materiais, dando como resultado unha área coñecida como enxeñería dos materiais.

De modo análogo, cando se comezaron a percibir os inconvenientes de utilizar enerxía procedente da combustión viuse a conveniencia de aproveitar a electricidade e o magnetismo para facer funcionar máquinas, dando orixe á enxeñería eléctrica.

Aínda que certos traballos son facilmente realizados polo ser humano, outros requiren moita precisión ou son labores moi repetitivos, o cal provoca erros. O uso de interruptores e máis adiante o uso de circuítos permitiu reducir estas marxes de erro a niveis razoables, desenvolvéndose a enxeñería electrónica e, posteriormente, a enxeñería mecatrónica.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Enxeñaría mecánica***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q101333
* AAT: 300054504
* BNCF: 21013
* BNE: XX534253
* BNF: 119403951
* EBID: ID
* FAST: 1013375
* GND: 4037790-8
* JSTOR: mechanical-engineering
* LCCN: sh85082757
* MAG: 78519656
* NDL: 00565745
* PSH: 10652

 |
Imaxe dun emir mameluco.
**Emir**, palabra que provén do árabe *amir* (أمير). *o que ordena*, palabra á súa vez derivada do verbo *amar* (mandar).

O título de emir variou de significado ao longo da historia. Se ben ao principio da héxira designaba ao xefe do mundo musulmán, tras crearse os títulos de sultán e rei (*malik*) o título de emir quedou desprazado para designar a dignidades menores ou oficiais.

Con este sentido militar foi utilizado en Siria o Exipto na época dos aiúbidas e dos mamelucos. Os emires mandaban grupos de 100 homes e os emires da garda de 1000.

En Al-Andalus os xefes de Estado da Dinastía Omeia ostentaron o título de emir desde mediados do século VIII, porque malia seren na práctica independentes do imperio abbásida de Bagdad, non ousaban adoptar o título de califa. Só no ano 929 o emir Abderrahmán III ou Abd ar-Rahman III adopta o título de califa.

Este título é tamén utilizado para designar a todos os descendentes de Mahoma e actualmente designa aos príncipes das Casas Reais.

Notas
-----

1. 1 2  "emir". *academia.gal*. Consultado o 2-6-2019.
2. 1 2  "emir". *digalego.xunta.gal*. Arquivado dende o orixinal o 09-01-2019. Consultado o 2-6-2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166382
* AAT: 300389763
* BNF: 12485982n
* BRE: 4934965
* EBID: ID
* GEA: 4938
* GEC: 0101159
* GND: 4463801-2

 |