recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xaime des Baux** (en francés: *Jacques des Baux*; italiano: *Giacomo Del Balzo*), finado o 7 de xullo de 1383, duque de Andría, foi o último emperador latino titular de Constantinopla desde 1374 até 1383 e príncipe de Acaia desde 1382 até 1383.

Traxectoria
-----------

Xaime era o fillo de Francisco des Baux, duque de Andría (que morreu en 1353) con Margarida de Tarento (aprox. 1325-1380), a filla do príncipe Filipe I de Tarento e a súa segunda esposa, Catarina de Valois-Courtenay. Margarida era a irmá de Roberto de Tarento e Filipe II de Tarento os cales reinaron como príncipes de Acaia e emperadores titulares de Constantinopla (Roberto II e Filipe III).

Á morte sen fillos de Filipe II de Tarento, Xaime sucedeu ao seu tío como emperador titular. O principado de Acaia fora entregado á raíña Xoana I de Nápoles, e Xaime tratou de recuperalo como a súa herdanza. Entrevistouse con certo éxito en 1380, pero non tivo o control completo até a morte de Xoana en 1382, cando se converteu no único reclamante lexítimo para Acaia. Non viviu para gozar do seu arelado principado, xa que morreu o 7 de xullo de 1383. No seu intento de recuperar a súa herdanza en Grecia, Xaime contratara os servizos da Compañía navarra, que se fixo cargo de Acaia durante un curto período despois da morte de Xaime. En 1382, Xaime casou con Inés de Durazzo, a filla de Carlos de Durazzo e María de Calabria, a irmá da raíña Xoana I de Nápoles. O matrimonio non tivo fillos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lock, Peter. *The Franks in the Aegean 1204-1500.* Nova York, 1995.

| * v
* c
* e
Emperadores do Imperio Latino |
| --- |
| Emperadores do Imperio Latino | 
* Balduíno I (1204-1205)
* Henrique de Flandres (1206-1216)
* Pedro de Courtenay (1217)
* Iolanda de Flandres (1217-1219)
* Roberto de Courtenay (1221-1228)
* *Xoán de Brienne* (rexente) (1228-1237)
* Balduíno II morto en 1273.
	+ *Conon de Béthune* (rexente) 1219.
	+ *María de Courtenay* (rexente) (1228)
	+ *Narjot de Toucy* (rexente) (1228–1231)
	+ Xoán de Brienne (rexente co título de emperador) (1229/1231

 |
| Emperadores titulares do Imperio Latino | 
* Balduíno de Courtenay (1261–1273).
* Filipe de Courtenay (1273–1283).
* Catarina de Courtenay (1283–1308) con Carlos de Valois (1301–1308).
* Catarina de Valois (1308–1346) con Filipe I de Tarento (1313–1332).
* Roberto de Tarento (1346–1364).
* Filipe II de Tarento (1364–1373).
* Xaime de Baux (1373–1383)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q592881
* DBI: ID

 |
William Harvey, pintado por Cornelius Jansen
**William Harvey** (Folkestone, 1 de abril de 1578 ? Londres, 3 de xuño de 1657) foi un médico británico que describiu por primeira vez correctamente os detalles do sistema circulatorio do sangue ao ser bombeado por todo o corpo pola acción do corazón.

Estudou Medicina na Universidade de Cambridge, onde, en 1602, se doutorou. Estudou entre 1597 e 1601 en Pádua con Fabricius). Exerceu clínica en Londres e foi médico do Hospital de San Bartolomeo, sendo, en 1609, nomeado profesor de Anatomía e Cirurxía no Colexio Real.

Os seus estudos inspiraron as ideas de René Descartes, que na súa "Descrición do Corpo Humano" dixo que as arterias e as veas eran canos que cargaban nutrientes polo corpo. Moitos cren que el descubriu e expandiu as técnicas de medicina musulmá, particularmente o traballo de Ibn Nafis, que lanzou os primeiros estudos sobre a maioría das veas e arterias no século XIII. A pesar da discusión que o seu descubrimento desencadeou, as súas ideas acabaron por ser aceptadas aínda durante a súa vida. Na época na que a discusión decorría, os seus defensores foran chamados polos opositores como «circulatores».

Son tamén notables os seus estudos sobre a xeración. Realizando traballos probados, emprega os animais do parque do rei, concluíndo que todo ser vivo provén dun ovo. Deixou todos os seus cargos en 1646, retirándose para o campo, rexeitando a presidencia do Colexio dos Médicos para que fose elixido en 1654.

Véxase tamén
------------

* Galeno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q93128
* WorldCat
* VIAF: 29584187
* BMT: 131020
* BNA: 000055503
* BNE: XX1724032
* BNF: 122160891
* BRE: 2344537
* BVMC: 16480
* CANTIC: a10952615
* CERL: cnp00395055
* DeutscheBio: 118546481
* E-Enlightment: harvewilli001914
* EBID: ID
* FAST: 31806
* GEC: 0032205
* GND: 118546481
* ICCU: RAVV062234
* ISNI: 0000 0001 2095 8361
* LCCN: n79021742
* MGP: 125274
* NDL: 00522442
* NKC: nlk20000079343
* NLG: 247032
* NNDB: 000085014
* NPG: mp02074
* NTA: 068478275
* OBP: ID
* ODNB: 12531
* OL: OL141716A
* openMLOL: 96261
* PTBNP: 715837
* SELIBR: 205433
* SNAC: w6hh751t
* SUDOC: 030822556
* WikiTree: Harvey-3615
* zbMATH: harvey.william

 |
**Whiskyn's** é un grupo de rock catalán nacido en Reus (Baix Camp) co nome de **Whisky'ns Cullons** a mediados de 1992, despois da disolución do grupo Terrat 26 (1989-1991). Os seus compoñentes últimos foron Joan Masdéu, Manuel Lucio, Gerard Roca e Nando Oterino. Tamén pasaron polo grupo Xavier Llorach, Jose Luis Sánchez, Cesc Solé e Toni Díaz.

Na primavera de 2009 anunciaron a súa disolución amistosa e de forma indefinida, tras a xira de concertos do resto do ano.

No ano 2011 estrearon no Teatro Victòria o musical *Cop de rock*, de Dagoll Dagom, que reunía temas dos principais grupos de rock cataláns, entre os cales estaban Whiskyn's, Sopa de Cabra, Sau, Lax'n'Busto, Bars, Brams, Duble Buble, Glaucs, a Companyia Elèctrica Dharma e Gossos, como tamén Marc Parrot e Ja t'ho diré.

Discografía
-----------

* *Maqueta* (1992)
* *Whisky'ns cullons* (1994)
* *Toc al dos* (1996)
* *Lila* (1997)
* *De la nit al dia* (1999)
* *Lluny* (2001)
* *On* (2004)
* *Souvenirs* (2005)
* *Reus-París-Londres* (2007)

Participacións

* *Els Joves* (1993)
* *Com un Huracà* (1996)
* *Altres cançons de Nadal, 2* (2002)
* *Deixa't estimar en català-2* (2002)
* *Remixes Global 06* (2006)
* *El disc de la Marató* (2006)

Notas
-----

1. ↑  *El Victòria reuneix els ídols del rock català dels 90* a El Periódico de Catalunya, 29/9/2011
2. ↑  Cançons de l'obra *Cop de rock*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3567753
* Discogs: 2663230
* GEC: 0252784
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 290579

 |
**Xosé Manuel Pose Mesura**, nado en Barizo (Malpica de Bergantiños) en 1950 e finado na Coruña o 4 de novembro de 2012, foi un político galego do PSdeG.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filoloxía clásica, profesionalmente dedicouse ao ensino do latín no ensino secundario. Politicamente é militante do PSdeG-PSOE, e resultou escollido concelleiro en Ferrol. Representante do partido xudicial de Ferrol na Deputación da Coruña, foi designado director do INEM na provincia da Coruña. Posteriormente foi designado subdelegado do goberno na provincia da Coruña, e en outubro de 2011, a un mes das eleccións xerais de 2011, delegado do goberno en Galicia, en substitución de Miguel Cortizo, candidato electoral polo PSOE.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Miguel Cortizo** |  **Delegado do goberno en Galicia** 2011 - 2012 | Sucesor:**Samuel Juárez** |

Obras
-----

* *Catalogación arqueolóxica da ría de Ferrol*, 1986 (con Ana Romero Masiá).

* *Galicia nos textos clásicos*, 1988 (con Ana Romero Masiá).

Vida persoal
------------

É irmán do tamén político socialista Modesto Pose. Casou con Ana Romero Masiá.

Notas
-----

1. ↑  "Fallece el exdelegado del Gobierno José Manuel Pose Mesura". *laopinioncoruna.es* (en castelán). 5-11-2012. Consultado o 1-12-2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402842
* WorldCat
* VIAF: 86883034
* BNE: XX1148923
* ISNI: 0000 0000 6027 360X
* SUDOC: 154767905

 |
**Xosé Manuel Cid Fernández**, nado en Morgade (Xinzo de Limia) o 14 de maio de 1957, é un pedagogo galego.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en 1979 en Filosofía e Ciencias da Educación, doutorándose en Pedagoxía en 1987 coa tese *Educación e Sociedade en Ourense durante a IIª República*. Entre 1979 e 1990 deu clase de teoría a Historia da Educación no Colexio Universitario de Ourense (daquela dependente da USC), e desde ese ano dá aulas na Facultade de Humanidades de Ourense, dependente da Universidade de Vigo. A súa especialidade é a Pedagoxía Social, dentro da titulación de Educación Social.

Foi vicedecano de Humanidades entre 1990 e 1994, e decano entre 1994 e 1998. Entre 1998 e 2000 foi vicerreitor de Extensión Universitaria.

É colaborador do proxecto de renovación pedagóxica Nova Escola Galega, do que foi presidente. Tamén é membro da fundación Vicente Risco.

O 2 de xullo do 2022 é escollido como o primeiro presidente da Academia das Ciencias Sociais do Couto Mixto.

Obra
----

* *Educación e ideoloxía en Ourense na IIª República* (1989, Universidade de Santiago).
* *Teorías e institucións educativas en Ourense durante a IIª República* (1994, Universidade de Vigo).
* *Por unha escola do pobo. No Centenario de Freinet* (1998, Coord. Universidade de Vigo).
* *Actores sociais e factores de cambio no medio rural* (1999, Coord. Universidade de Vigo).
* *Vintecinco anos de Freinet en Galicia*, (2000, Coord.).

Nos premios Lois Peña Novo 2016 no castelo de SoutomaiorNos premios Lois Peña Novo 2016 no castelo de Soutomaior
Colaborou en diversos libros colectivos, e revistas científicas como *Historia de la Educación*, *Pedagoxía Social* ou *Temps d'educació*.

Galardóns
---------

* Xuíz Honorario do Couto Mixto no 2000
* Premio Lois Peña Novo (2016)

Notas
-----

1. ↑  "Unha academia avivará o estudo do Couto Mixto". 28/06/2022. Consultado o 01/07/2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54392
* WorldCat
* VIAF: 53363103
* BNE: XX4579077
* BNF: 165792121
* Dialnet: 85186
* GND: 1023633116
* ISNI: 0000 0001 1643 9489
* LCCN: n93066558
* SUDOC: 078007917

 |
**Xavier Elies** é un economista e foi cantante en lingua catalá vinculado ao movemento da Nova Cançó en Cataluña, o sétimo integrante dende o ano 1963 de Els Setze Jutges.

Xavier Elies naceu en Barcelona e gravou un só disco, seguiu un estilo moi característico dentro dunha liña humorística e satírica na que predominaba a influencia dos grandes autores da chanson francesa, especialmente Georges Brassens, do que é un fiel seguidor. Ao igual que o resto de membros de Els Setze Jutges realizou un gran número de actuacións en directo e recitais por terras catalás nun labor importante de divulgación da Nova Cançó, aínda que non conseguiu ningún grande éxito popular.

Tivo tamén unha intervención fugaz como cantante e instrumentista do grupo *Els Quatre Gats*, o primeiro destas características que cantou en lingua catalá.

Unha vez superado o primeiro período de popularización da canción en catalán, cando o movemento adquiría as súas máis altas cotas de popularidade, Xavier Elies optou por retirarse do mundo da canción.

O 13 de abril de 2007, xunto co resto de compoñentes de *Els Setze Jutges* recibiu a Medalla de honra do Parlamento de Cataluña, en recoñecemento polo seu traballo en favor da cultura e a lingua catalás durante a ditadura.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Garcia-Soler, Jordi. La Nova Cançó. Edicions 62, 1976.

### Ligazóns externas

* Discografía con Els Setze Jutges
**Wisigarda** (en francés *Wisigarde*, *Wisigardis* ou *Wisigardeis*), nada en 510 e finada en 541, foi unha raíña consorte dos francos, tras o seu casamento co rei de Austrasia Teodeberto I.

Traxectoria
-----------

Filla de Wacho, rei dos longobardos, e da súa esposa Austricusa, segundo Gregorio de Tours estaba comprometida contra o ano 533 co rei de Austrasia Teodeberto I, que porén casou con Deuteria. Despois de repudiala, Teodeberto casou, ao redor de 540 con Wisigarda.

A súa irmá Vuldetrada casou co rei Teobaldo, fillo de Teodeberto I e Deuteria.

### Casamento

Tras un anormalmente longo período de compromiso que durou sete anos, Wisigarda casou con Teodeberto I, rei merovinxio de Austrasia. Ao redor do ano 531, Teodorico I, pai de Teodeberto, organizara o compromiso por razóns políticas. Pero, debido ao matrimonio de Teodeberto coa galo-romana Deuteria, o compromiso con Wisigarda rompeuse. Novamente por razóns políticas, Teodeberto repudiou a Deuteria e, finalmente, casou con Wisigarda entre os anos 537 e 538. Pouco despois da súa voda, ela faleceu.

### Sepultura na catedral de Colonia

Unha capela especialmente erixida no atrio da catedral de Colonia alberga un mausoleo descuberto en 1959. Este contén a tumba dun neno con casco e armadura e a dunha muller moza. Os dous falecidos, aparentemente pagáns, están acompañados dun rico mobiliario funerario, e a muller levaba valiosas alfaias e ía vestida cun traxe tradicional que a identificaba como unha princesa longobarda. Baseándose na datación e na decoración da tumba, foi identificada como Wisigarda. Porén, a interpretación non está probada por unha inscrición ou outras fontes. Por outra parte, estudos de ADN demostraron que o neno non é seu fillo.

Notas
-----

1. 1 2  Grégoire de Tours (1990). *Histoire des Francs. Trad. por J. J. E. París: Gallimard*. ISBN 2-262-00789-6.
2. ↑  Christian Bouyer (1992). *Dictionnaire des Reines de France*. París: Librairie Académique Perrin. p. 59. ISBN 2-2620-0789-6.
3. ↑  Christian Bouyer (1991): *Dictionnaire des reines de France*. París: Perrin. ISBN 2-2620-0789-6.
4. ↑  Ewig 2001.
5. ↑  Patrick Périn, *«Quand l’archéologie découvre des reines mérovingiennes oubliées. Que sait-on de Wisigarde, Bathilde ou Arégonde?»*, emisión do *Salon noir* en France Culture, 12 de decembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ewig, Eugen (2001). *Die Merowinger und das Frankenreich* (en alemán). Stuttgart. p. 34. ISBN 978-3-1701-9473-1.

### Outros artigos

* Merovinxios
* Deuteria

### Ligazóns externas

* Die Fränkische Königsfamilie vom Kölner Dom Arquivado 14 de febreiro de 2021 en Wayback Machine. (A familia real de Franconia na catedral de Colonia), *(en alemán)*.
* Wisigarda de Lombardía Pequena biografía en *wikitree.com,* *(en inglés)*.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q441547
* WikiTree: Lombardia-6

 |
**Walter Hermann Schottky**, nado en Zúric (Suíza) o 23 de xullo de 1886 e finado en Forchheim (Baviera) o 4 de marzo de 1976, foi un físico alemán.

Traxectoria
-----------

Fillo do matemático Friedrich Schottky, estudou física na Universidade Humboldt de Berlín e na Universidade de Wurzburgo. Foi alumno de Max Planck, que dirixiu a súa tese de doutoramento. Traballou para Universidade de Jena (1912-1914), a empresa Siemens AG (1914-1919), a Universidade de Wurzburgo (1919-1923), a Universidade de Rostock (1923-1927) e, de novo, para Siemens AG (1927-1958).

Schottky inventou a pantalla da rede de tubo de baleiro en 1915 e a válvula termoiónica tétrodo en 1919, mentres traballaba na Siemens. En 1938 formulou unha teoría para predicir o efecto Schottky, que agora se utiliza nos díodos Schottky.

Foi galardoado en 1936 coa medalla Hughes, concedida pola Royal Society «polo seu descubrimento do efecto Schrotlky na emisión termoiónica e a súa invención do tétrodo de pantalla de rede e dun método superheterodino de recibir sinais inalámbricas».​ O efecto Schrottky describe as variacións espontáneas en tubos de baleiro.

En 1964 recibiu o Anel Werner von Siemens en honor ao seu pioneiro labor no desenvolvemento físico para a comprensión de moitos fenómenos que deron lugar a numerosos e importantes aparatos técnicos, entre eles amplificadores de tubo e semicondutores.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Walter Schottky*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60347
* WorldCat
* VIAF: 25398128
* BNF: 162100414
* BRE: 4945296
* DeutscheBio: 118759183
* EBID: ID
* FAST: 1928892
* GEC: 0061425
* GND: 118759183
* ISNI: 0000 0001 1610 0530
* LCCN: n2011002428
* MGP: 55830
* NKC: ola2003197974
* NNDB: 000172919
* NTA: 130444340
* SNAC: w65h7jtk
* SUDOC: 149887337
* zbMATH: schottky.walter

 |
**Xeito Fole**, nado en Lugo en 1985, é un artista visual e activista transxénero, transfeminista e antiespecista. No seu traballo utiliza os medios dixitais para pensar de maneira crítica as identidades sexo-xénero hexemónicas e normativas, asín coma os límites dos corpos e das fronteiras simbólicas, políticas e sociais.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Belas Artes pola Universidade de Vigo, período durante o cal obtivo varias bolsas que lle permitiron estudar na Pontificia Universidade Católica do Rio de Janeiro, na École régionale des beaux-arts d'Angers e na Universidade de Barcelona, nesta última é onde remata os estudos especializándose en audiovisual. Posteriormente realiza o mestrado en Artes Dixitais na Universidade Pompeu Fabra.

Obra
----

Actualmente o seu traballo é transversal e inclúe diferentes disciplinas, desenvolvendo proxectos que relacionan arte, política e educación; durante o ano 2018 realiza o proxecto "Voces LGTBI+", xunto con iDensitat, presentado no Museo de Arte Contemporánea de Barcelona (MACBA). No anos 2016 e 2017 impartiu talleres de vídeo e linguaxe audiovisual dirixidos en obras de teatro colaborativas, como son In Living Memory e A Travessia. Na actualidade coordina a creación artística coa formación sobre diversidade sexual e de xénero dende unha perspectiva transversal a través de metodoloxías creativas.

O seu traballo expúxose en diferentes exposicións como:

*Diversidade, género e sexualidades* (Porto, 2018), *Muestra Marrana* (Ecuador, 2016) *El Venadito.Juntxs contra el maltrato animal*, Factoría de Arte, Madrid (2016), CC Sagrada Familia, Barcelona (2016) Espai Antoni Miro Peris, Barcelona (2015), *Habitat Creatiu*, Can Felipa, Barcelona (2015), *Artes Visuales, Creación Injuve*. Tabacalera, Madrid (2012), *Nits Digitals - Cicle d’arts electròniques de Vic*. ACVic (2012), *Sense Titol ‘10*, Facultade de Belas Artes, Barcelona (2010), *Novos Valores 2010*. Museo provincial de Pontevedra.

Xeito participou residencias artísticas en centros de arte como Hangar ou AcVic.

Notas
-----

1. "Voces LGTBI+ Movilidad translocal y activismo cultural y político" | MACBA (en español)
2. "(Ser) Molecular" | Revirada feminista

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Portal web de Xeito Fole
* Xeito Fole en Vimeo
Diagrama das divisións do espazo terrestre segundo as órbitas. A zona 2 é a de órbita baixa terrestre.
Co concepto de **órbita baixa terrestre** (a miúdo denominado **LEO**, *Low Earth Orbit*) faise referencia ás órbitas arredor da Terra cun apoxeo de menos de 2000 quilómetros. Na práctica, a cota inferior deste tipo de órbitas, o perixeo, sitúase nos 160 quilómetros, xa que debido ó rozamento atmosférico, unha órbita a esa altura é inestable e o vehículo cae rapidamente ó perder enerxía.

Tódolos voos espaciais tripulados, excepto as misións lunares do proxecto Apollo, teñen lugar na órbita baixa.

Notas
-----

1. ↑  INTER-AGENCY SPACE DEBRIS COORDINATION COMMITTEE, ed. (setembro de 2007). "IADC Space Debris - Mitigation Guidelines" (PDF) (en inglés). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 03 de decembro de 2013. Consultado o 3 de xullo de 2013.

Ver tamén
---------

* Órbita media terrestre
* Órbita alta terrestre
* Órbita

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q663611
* JSTOR: low-earth-orbits

 |
**Western Province** é un equipo profesional de rugby que se fundou en 1883 en Cidade do Cabo, e que compite anualmente no campionato surafricano, a Currie Cup. O club está dirixido pola *Western Province Rugby Football Union*, que tamén dirixe ó equipo dos Stormers que compiten no Super 14.

Creada no ano 1883, a nova *Union* comezou a competir na Currie Cup dende a súa primeira edición en 1889, conquistándoa ese ano e ata 1898 sen escisións, demostrando que era a *Union* mais potente do país. Este dominio foi moi grande durante décadas, de tal xeito que conquistou 22 das 30 edicións da Currie Cup ata finais dos anos 60, cando Northern Transvaal tomou o seu relevo como equipo dominador da competición.

Nas filas de *Western Province* xogan actualmente grandes estrelas do rugby mundial como Bryan Habana, Schalk Burger, Jaque Fourie ou Jean de Villiers, compoñentes indispensables da selección surafricana de rugby que gañou o mundial do 2007, e rematou a tempada 2010 da Currie Cup como subcampión ó perder na final por 30 a 10 fronte a Natal Sharks.

Dende a chegada do profesionalismo ó rugby e a creación do torneo Super 12 (dende o 2011 Super 15), o club foi a base sobre a que estaba formado o equipo dos Stormers, un dos 5 equipos surafricanos que compiten no torneo Super 14 contra equipos neozelandeses e australianos polo máximo trofeo entre clubs do rugby no hemisferio Sur.

O **Western Province** xoga os seus partidos como local no Newlands Stadium de Cidade do Cabo, coñecido en Suráfrica como 'a casa do rugby surafricano', e que ten unha capacidade para 50.900 persoas.

Títulos
-------

* Currie Cup = **(32)** 1889, 1892, 1894, 1895, 1897, 1898, 1904, 1906, 1908, 1914, 1920, 1925, 1927, 1929, 1932, 1934, 1936, 1947, 1954, 1959, 1964, 1966, 1979, 1982-1986, 1989, 1997, 2000, 2001
* Vodacom Cup = (0)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Stormers

### Ligazóns externas

* Páxina Oficial de Western Province
Natureza morta (Frans Hals Museum, Haarlem)
**Willem Claeszoon Heda**, quen asinaba abreviando o seu nome en **Claez.**, nado en 1594 en Haarlem e morto arredor de 1680 na súa cidade natal, foi un pintor holandés especializado en naturezas mortas.

Traxectoria
-----------

A súa pintura mostra a súa excelencia na plasmación de reflexos e na calidade na reprodución da superficie dos obxectos. As naturezas mortas de Heda presentan frecuentemente unha composición en forma de triángulo, no que os obxectso máis en alto son colocados nun lado. Heda utiliza unha paleta de cores restrinxida, de xeito que as súas pinturas semellan, a primeira vista, case monócromas. Curiosamente parece utilizar os mesmos obxectos en cada composición. Nas súas obras anteriores a 1635 mostra o influxo de Pieter Claesz (1596 ou 1597-1660), así como de Floris Van Dyck (1575-1651).

O Rijksmuseum de Ámsterdam, o museo Boijmans Van Beuningen de Rotterdam e o Museum voor Schone Kunsten de Gante posúen arredor de 70 obras de Heda.

Heda traballou toda a súa vida en Haarlem e foi presidente da Sint Lucasgilde (confraría de San Lucas), que agrupaba aos pintores, máis o final da súa vida non o coñecemos. Heda tivo numerosos discípulos, entre eles o seu fillo Gerrit Willemz Heda (activo entre 1642-1702).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Willem Claeszoon Heda*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40150
* WorldCat
* VIAF: 77498796
* BMT: 31050
* BPN: 51122003
* BRE: 4663636
* Bridgeman: 8670
* CERL: cnp01935233
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 355419
* FNA: ID
* GND: 133257363
* ISNI: 0000 0000 6689 145X
* KulturNav: ID
* LCCN: nr95014294
* MdP: ID
* MusicBrainz: ID
* Pinakothek: willem-claesz-heda
* RKD: 36809
* ULAN: 500018917

 |
**Julio Cribeiro García**, nado en Cedeira en 1959, é un médico e político galego do PPdeG primeiro e de Progresistas por Moeche despois.

Traxectoria
-----------

Médico. Nas eleccións municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Moeche e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. O 24 de abril de 2008 presentou a renuncia como alcalde e tamén como concelleiro premido pola moción de censura que formularan os seus propios compañeiros de partido e un concelleiro do PSdeG-PSOE, sendo elixido alcalde o seu número dous Julio López Romeo. Foi acusado de malversación de fondos públicos e declarado non culpable por un xurado popular cuxo veredicto foi ratificado polo TSXG. Nas municipais de 2011 encabezou a candidatura de Progresistas por Moeche e na sesión de investidura apoiou a elección do candidato do PPdeG. Despois de apoiar ao PP, en 2014 conseguiu forzar a dimisión do alcalde López Romeo e converterse no novo alcalde co apoio do seu grupo e mais do PP, regresando á formación conservadora. Perdeu a alcaldía nas municipais de 2015 en favor do BNG, que logrou a maioría absoluta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Fernando Campos Castro** |  **Alcalde de Moeche** 1995 - 2008 | Sucesor:**Julio López Romeo** |
| Predecesor:**Julio López Romeo** |  **Alcalde de Moeche** 2014 - 2015 | Sucesor:**Beatriz Bascoy Maceiras** |

Notas
-----

1. ↑  "López Romeo xa é o novo alcalde de Moeche". Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2013. Consultado o 01 de xaneiro de 2012.  Arquivado 29 de outubro de 2013 en Wayback Machine.
2. ↑  Declara en el juzgado ortegano el ex alcalde de Moeche acusado de malversación de fondos públicos
3. ↑  O TSXG ratifica a sentenza que absolve ao exalcalde de Moeche
4. ↑  El PP gobernará en Moeche a pesar de que la lista más votada era el BNG

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Moeche

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
**William Roscoe Leake**, coñecido como **Willi Ninja**, nado no barrio de Queens, Nova York, o 12 de abril de 1961 e morto na mesma cidade o 2 de setembro de 2006, foi un bailarín afroamericano e coreógrafo, coñecido especialmente a raíz da súa aparición no filme documental *Paris is Burning*.

Traxectoria
-----------

Foi un bailarín autodidacta que perfeccionou o seu estilo nos anos oitenta. Ninja foi durante anos un personaxe importante dos bailes de drags dos clubs de Harlem, interpretando corografías inspiradas por Fred Astaire, a ximnasia deportiva, o contorsionismo das culturas orientais ou o mundo da alta costura, e que resultaron un estilo de danza e de movementos moi persoal. Deste xeito chamou a atención de Jennie Livingston, o director de *Paris is Burning*, que o escolleu para un papel decisivo dentro do documental. O filme, que foi un éxito de crítica e de recadación, facía un percorrido polo ambiente drag da comunidade homosexual neoiorquina, e serviu de trampolín para Ninja. A partir de aí comezou facer máis aparicións públicas como profesional. De feito, a cantante Madonna recoñeceuno como unha das súas fontes, e inmortalizouno no seu tema e no seu vídeo de 1990 "Vogue."

Formou un conxunto estábel de bailaríns, chamado *House of Ninja* (Cas Ninja), que era unha combinación de familia extensa e de grupo de baile, e onde el era chamado a Nai. Foi bailarín noutros moitos vídeos musicais, como os de Malcolm McLaren ou Masters At Work. Os seus últimos anos de carreira incluíron desfiles de moda para Jean-Paul Gaultier, actuacións coa compañía de Karole Armitage, ou clases de como camiñar que lle deu á modelo Paris Hilton. Tamén abriu unha axencia de modelos de seu.

Faleceu enfermo de sida.

Notas
-----

1. ↑  "Exerceu unha grande influencia cultural sobre min e sobre centos de milleiros doutras persoas"

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vídeo de *Vogue* en youTube, onde aparece Willi Ninja.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q718111
* WorldCat
* VIAF: 118149066566165601504
* BIBSYS: 14048112
* FAST: 402859
* IMDb: nm0632466
* ISNI: 0000 0004 4886 9629
* LCCN: n97853112
* TMDb: 107843
* WikiTree: Leake-1105

 |
**Xulio Antonio Alonso Sánchez**, nado en Lugo o 27 de maio de 1859 e finado en Cangas o 20 de xaneiro de 1916, foi un avogado, notario e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José María Alonso Álvarez e María Sánchez Cobas. Realizou os estudos en Lugo ata alcanzar o grao de Bacharel. Ingresou na Universidade de Santiago de Compostela en setembro de 1879, matriculándose na Facultade de Dereito con vinte anos. Rematada a carreira, ingresou no corpo de notarios e foi destinado a Cangas do Morrazo. Colaborou nas periódicos lucenses *A Monteira* e *O Labrego* con artigos sobre ás cuestións agrarias. En *A Monteira* tamén apareceu un artigo sobre o músico Xan Diz. En 1908 participou na enquisa realizada por *Faro de Vigo* sobre a redención dos foros, e en marzo de 1914 circulou pola prensa radical-lerrouxista a súa *Memoria sobre foros y subforos y medios de proceder equitativamente a su desaparición*, que apareceu en *La Libertad* de Pontevedra e *El Radical* de Madrid. Doou á Deputación de Lugo dous violíns de extraordinario valor.

Como narrador en galego, é autor de dous relatos costumistas publicados en *A Monteira*: "O chufón" (1889) e "Unha voda" (1890).

Notas
-----

1. ↑  *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
2. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 21-1-1916, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Centro Ramón Piñeiro, ed. (2003). *Narradores ocasionais do século XIX (Relato breve)* (PDF). Santiago de Compostela. pp. 17–18. ISBN 84-453-3736-X. Consultado o 8 de novembro de 2013.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xenebra.
Xenebra holandesa.
A **xenebra** (en inglés: *gin*) ten a súa orixe en Schiedam[]. É unha bebida alcólica obtida a base dun 30% de orxo e outros cereais, que despois de ser destilada aromatízase con bagas de xenebreiro e outras herbas. A súa cor varía entre o dourado e o transparente. As plantas das que se extrae sométense a unha destilación especial, case ao baleiro, a fin de non prexudicar o *bouquet*. A súa gradación adoita alcanzar os 60º. Pode ser doce, semiseca ou seca.

A primeira receita da xenebra holandesa foi escrita a mediados do século XVII por Franciscus Sylvius da Boeel, profesor da Universidade de Medicamento de Leiden. Este médico tentaba obter un remedio para os cálculos biliares e afeccións renais mesturando alcol obtido de cebada, centeo e millo con bagas de xenebro. A este novo preparado chamouno *Genievre* («xenebro», en francés). O produto rapidamente gañou popularidade e a xente comezou a chamalo *Genever*.

Terminada a Guerra dos Países Baixos, os ingleses levaron á súa patria esta bebida e nomeárona *Gin*.

A isto hai que sumarlle os impostos ás bebidas estranxeiras promulgados por Guillerme III de Orange en 1688 e posteriormente pola raíña Ana en 1708. Estas medidas mantivéronse até o ano 1742 cando se decide equiparar os impostos dado o índice de alcoholismo reinante. Esta medida tomada pola raíña María de Inglaterra, fixo que caese a maior parte da industria quedando só as fábricas máis fortes.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xenebra***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q959362
* EBID: ID
* GEC: 0112008
* Glottolog: ginn1238
* GND: 4594929-3
* JSTOR: gin

 |
A **xeografía ambiental** é a rama da xeografía que describe os aspectos xeográficos das interaccións entre os seres humanos e o mundo natural. Require unha comprensión da dinámica da xeoloxía, meteoroloxía, hidroloxía, bioxeografía, ecoloxía e xeomorfoloxía, así como as formas polas que as sociedades humanas conceptualizan o medio ambiente.

Características
---------------

A xeografía ambiental representa un conxunto moi importante de ferramentas analíticas para avaliar o impacto da presenza humana sobre o medio ambiente a través da medición do resultado da actividade humana no relevo e ciclos naturais.

A xeografía ambiental é unha das tres ramas da xeografía: ambiental, física e humano. A xeografía ambiental concéntrase na relación entre o ser humano e o mundo que o rodea.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xeografía física
* Meteoroloxía
* Clima
* Xeografía humana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2634092
* JSTOR: environmental-geography
* MAG: 105592727

 |
**William Lawes**, nado en Salisbury (Wiltshire) o 1 de maio de 1602 e finado en Rowton Heath o 24 de setembro de 1645, foi un compositor barroco inglés.

Traxectoria
-----------

O seu pai foi Thomas Lawes e a súa nai Lucris Shepharde. Alistouse no exército e foi nomeado comisario da garda persoal do rei, foi ferido mortalmente en 1645.

William Lawes considérase un nexo de unión entre dous músicos do século XVII. John Dowland e Henry Purcell. A súa morte foi laiada na corte e inspirou moitas elexías musicais dos seus compañeiros, fundamentalmente no seu irmán. Foi unha persoa querida e compañeiro exemplar, compoñendo gran número de cancións tabernarias e cancións canónicas humorísticas.

Obra
----

A súa primeira obra publicouse en 1648, composta por trinta salmos con música a tres voces, editado por Henry Lawes, incluíndo dez canons, e salmos e elexías compostos polo propio Henry. Sobresae na súa obra, as sonatas para un e dous violíns, baixo de viola e órgano. Cada un dos grupos consta de oito obras que seguen unha orde idéntica tanto en tonalidade coma de movemento, o que suxire que foron pensadas para facer maior fincapé no contrapunto.

As sonatas compóñense en tres movementos: unha fantasía seguida por unha *allemande* e unha gallarda. Os movementos iniciais son os que levan o peso emotivo, agregándolle unha coda lenta e extensa á gallarda. Revelan o espírito libre e romántico de Lawes.

Entre as súas composicións destacan, sete *consorts* para arpa, orquestrados por violín, baixo de viola, arpa e tiorba, interesándose polas variacións. Cada obra componse de variacións emparelladas de movementos de danzas, aparecendo tres pavanas para baixo de viola (n.º 10 en sol menor). Compón tamén nove *consorts* para viola e agrupados posteriormente baixo o título de *For ye Violls* (Consrt Setts), cinco deles instruméntanse seis partes, e os outros catro son obras a cinco partes, asignando unha das voces ao órgano.

Outra obra destacábel de Lawes é a pavana do sett en dó menor a cinco partes, discurso sobre o motivo das *Lachrimas* de Dowland, dúas fantasías en dó menor a seis partes, sucedéndolle a este movemento a instrumentación dun dos *cantus firmi* máis antigos utilizados, o In nomee. Puxo tamén música a poesías dramáticas realizadas por el, e compuxo cancións para teatro, como a *Ye feindsand Furies*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* CatenburygreenmanArquivado 11 de xaneiro de 2005 en Wayback Machine.
* Fantasía para 6 violas en YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q540025
* WorldCat
* VIAF: 69115980
* AllMusic: mn0001172941
* BIBSYS: 90571907
* BNE: XX1462585
* BNF: 138964142
* CERL: cnp00557235
* CiNii: DA07046597
* Discogs: 1370946
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 57736
* GND: 119490781
* ICCU: TO0V039546
* IMDb: nm1409109
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2102 1474
* LCCN: n80089686
* MusicBrainz: ID
* NDL: 01038636
* NKC: xx0062681
* NTA: 068157266
* ODNB: 16160
* OL: OL7427970A
* openMLOL: 56406
* PTBNP: 802460
* SNAC: w67d38w7
* SUDOC: 077907078
* WikiTree: Lawes-204

 |
Vista xeral do Xeneral Sherman.
O **Xeneral Sherman** é unha sequoia xigante situada dentro do Parque Nacional da Sequoia en California, nos Estados Unidos de América. É a meirande árbore do mundo e tamén o organismo vivo máis grande que existe. A súa idade está estimada en 2200 anos.

Historia
--------

Foi no ano 1879 cando o naturalista James Wolverton a bautizou como Xeneral Sherman na honra ó xeneral William Tecumseh Sherman. 

Base do tronco do Xeneral Sherman. Máis tarde, a asociación socialista Kawea Colony, estableceuse preto da árbore en 1880 e renomeouna como *Karl Marx*. Non foi até o ano 1931 que a árbore foi recoñecida como a máis grande do mundo despois dunha controversia con outra sequoia veciña coñecida como Xeneral Grant. Porén, a controversia volveu co descubrimento en 2006 de Hyperion, outra sequoia cunha altitude de 115,61 metros e polo tanto de maior altura que o Xeneral Sherman. Aínda así, o Xeneral Sherman segue a ser a maior árbore en canto a volume, que se considera como o criterio máis importante.

Características
---------------

| Medidas | Datos |
| --- | --- |
| Altura respecto á base | 83,8m |
| Circunferencia na base | 31,1m |
| Diámetro na base | 11,1m |
| Diámetro a 1,50m da base | 8,25m |
| Diámetro a 18m da base | 5,3m |
| Diámetro a 55m da base | 4,3m |
| Diámetro da póla máis grosa | 2,1m |
| Altura da primeira póla grande dende o chan | 39,6m |
| Extensión media da copa | 32,5m |
| Masa estimada do tronco | 1,121 t |
| Volume estimado do tronco | 1,487 m³ |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Xeneral Sherman*** |

* Páxina do Parque Nacional *(en inglés)*
* As 30 maiores sequoias xigantes *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152482
* EBID: ID
* GeoNames: 5351877
* GNIS: 260517

 |
**William Kennedy Laurie Dickson** (Francia, 1860 — Londres, 1935), director cinematográfico, fotógrafo e enxeñeiro anglo-francés.

Creceu en Inglaterra pero, en canto alcanzou a madurez, viaxou aos Estados Unidos para buscar fortuna coa compañía de Thomas Edison.

Dickson era un fotógrafo afeccionado e seguira o traballo de varios pioneiros na procura do que logo habería de ser o cine. Durante o seu emprego no laboratorio de Thomas Alva Edison, en Menlo Park, Dickson tivo a oportunidade de investigar os xeitos de rexistrar o movemento na película fotográfica, inspirándose ao principio, en métodos similares á forma en que o fonógrafo de Edison gravaba o son. Os primeiros esforzos involucraron un tambor que viraba iluminado por unha luz estroboscópica.

Foi capaz, en 1890, de crear unha cámara e un visor que utilizaban tiras longas de película para capturar o movemento en marcos individuais. En 1891, Edison arquivou unha patente para o invento, que recibiu o nome de kinetoscopio.

A mediados da década de 1890, os salóns con kinetoscopios volvéronse un entretemento popular mediante o cal os norteamericanos coñeceron por primeira vez as películas con movemento. Dickson empezou traballando nun proxector para que puidesen despregarse as películas ao mesmo tempo para grandes grupos.

Logo de separarse de Edison, fundou a súa propia compañía e creou unha cámara xunto co sistema proxector. A compañía, denominada American Mutoscope and Biograph Company, lanzou as súas propias películas e no futuro converteuse nun dos máis grandes estudos de cine do seu tempo.

Dickson volveu a Londres en 1897 e, logo de viaxar e rodar películas durante varios anos, abandonou a industria cinematográfica para converterse en enxeñeiro eléctrico. Considerado un dos pais do cine, faleceu en 1935.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dickson Experimental Sound Film

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q465350
* WorldCat
* VIAF: 61650007
* AlloCiné: 17132
* BNE: XX1276709
* BNF: 12487260w
* Bridgeman: 49398
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 18627
* GND: 137204302
* IMDb: nm0005690
* ISNI: 0000 0000 8140 8964
* LCCN: n50059883
* NKC: xx0152469
* NLA: 35035530
* NNDB: 000166644
* NTA: 164038558
* OBP: ID
* ODNB: 46453
* OL: OL6186739A
* Rotten Tomatoes: wkl\_dickson
* SNAC: w6p27n07
* SUDOC: 19748364X
* TMDb: 110347
* WikiTree: Dickson-3949

 |
A **xeodesia** é a disciplina científica que se ocupa das medidas e representación da Terra, o seu campo gravitatorio e fenómenos xeodinámicos, nun espazo en tres dimensións de tempo variable.

A xeodesia ocúpase principalmente do posicionamento e o campo gravitatorio e os aspectos xeométricos das súas variacións temporais, aínda que pode tamén incluír o estudo do campo magnético terrestre.

A forma da Terra é en gran medida o resultado da súa rotación, que causa un avultamento ecuatorial, e a competición de procesos xeolóxicos coma a colisión de placas tectónicas e o vulcanismo, ós que se resiste ó campo gravitatorio da terra. Isto aplícase á superficie sólida (oroxenia; poucas montañas son máis altas de 10 km, poucas subducións submarinas son máis profundas ca iso.) De forma simplificada, unha montaña tan alta coma, por exemplo, 15 km, produciría unha presión na súa base tan grande, debido á gravidade, que a roca pasaría a estado plástico, e a montaña retrocedería a unha altura duns 10 km nun tempo xeolóxico insignificante. (En Marte, cunha gravidade superficial menor, o volcán máis grande, o monte Olimpo, ten 27 km de altura, unha altura que non podería manter na Terra.) A gravidade afecta de forma similar á superficie líquida e á atmosfera terrestre. Por esta razón, o estudo do campo gravitatorio da Terra é considerado como unha parte da xeodesia, chamada xeodesia física.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xeodesia*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131089
* AAT: 300054544
* BNCF: 21679
* BNF: 11941552j
* BRE: 2351773
* EBID: ID
* GEC: 0111767
* GND: 4020202-1
* JSTOR: geodesy
* LCCN: sh85053969
* MAG: 13280743
* NDL: 00571404
* NKC: ph114613
* PSH: 3907

 |
Mapa da Federación Rusa.
O **relevo de Rusia** é variado: dominan chairas e vales (3/4 do territorio). As chairas Leste-Europea e Oeste-Siberiana, divididas polos montes Urais, son as maiores do planeta. O punto máis elevado é o monte Elbrus (5 642 m.).

Catro zonas climáticas -ártica, subártica, temperada e subtropical- determinan o clima da Rusia con 4 seguintes estacións no ano: inverno longo e nevoso, primavera temperada, verán curto e quente e outono chuvioso. As temperaturas medias varían en todo o territorio: en xaneiro - de -1 °C a -50 °C, en xullo - de 1 °C a 25 °C. Preto do 14 % do territorio (Siberia Norte e Norte do Oriente Extremo) fican alén do círculo polar co chan perennemente conxelado. A noite alá é de 60 días. As paisaxes severas dos desertos árticos do Norte sucédeas a tundra con mofo e lique. O inverno na tundra conta con 8-9 meses por ano. Máis para o Sur están espalladas as famosas forestas rusas que ocupan por volta de 43% do territorio do país. Os bosques densos de coníferas de difícil acceso chámanse "taiga".

Na zona central da Rusia atópanse as fragas máis claras, mistas, dominadas por bidueiros, ameneiros, carballos. As fragas das zonas centrais están divididas por estepas. A maior parte de estepas é labrada e sementada con trigo, centeo, millo, xirasois etc. No Sur do país, principalmente na costa do Mar Negro, o clima é subtropical co inverno curto e húmido e verán longo e quente. Praias bonitas, sol e augas cristalinas atraen aos turistas de todo o país.

Na Rusia hai preto de 120 000 ríos. A maioría están conxelados no inverno.
***Whole New Mess*** é o quinto álbum de estudio da cantautora estadounidense Angel Olsen, publicado o 28 de agosto de 2020 a través do selo Jagjaguwar. Gravado por Olsen e o enxeñeiro Michael Harris nunha igrexa convertida en estudio, o disco contén temas do seu traballo de 2019 *All Mirrors* con arranxos máis intimistas.

Gravación
---------

*Whole New Mess* gravouse en dez días no mes de outubro de 2018 co enxeñeiro Michael Harris. A parella traballou illada na cidade de Anacortes, Washington, gravando nunha igrexa católica reconvertida. Olsen usaría os corredores da igrexa para crear un efecto eco natural para as súas voces.

O álbum gravouse antes do álbum de 2019, *All Mirrors*, que contén moitas das cancións dun xeito distinto: "Cando o fixemos [*Whole New Mess*], eu estaba aínda procesando moitas das cancións, polo que para min é máis difícil escoitar este disco que escoitar *All Mirrors*. Cando gravei *All Mirrors* estaba involucradas outras persoas, o que fixo separarme dos temas. Podería meterme neles dun xeito distante. En *Whole New Mess* sinto todas as sensacións que evocan".

Listaxe de cancións
-------------------

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Whole New Mess"   | 3:42 |
| 2. | "Too Easy (Bigger Than Us)"   | 2:32 |
| 3. | "(New Love) Cassette"   | 2:50 |
| 4. | "(We Are All Mirrors)"   | 2:36 |
| 5. | "(Summer Song)"   | 4:09 |
| 6. | "Waving, Smiling"   | 3:52 |
| 7. | "Tonight (Without You)"   | 4:01 |
| 8. | "Lark Song"   | 6:30 |
| 9. | "Impasse (Workin' for the Name)"   | 3:48 |
| 10. | "Chance (Forever Love)"   | 5:29 |
| 11. | "What It Is (What It Is)"   | 2:36 |
| 42:05 |

Notas
-----

1. 1 2  Hussey, Allison. "Angel Olsen Announces New Album, Shares New Song "Whole New Mess"". *Pitchfork* (en inglés). Consultado o 2020-10-15.
2. 1 2 3  "Angel Olsen: ‘You know what? Misery is always in vogue’". *Evening Standard* (en inglés). 2020-08-28. Consultado o 2020-10-15.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q97959824
* Discogs: 1795340

 |
**Xurxo Tupou V**, nado o 4 de maio de 1948 e finado o 18 de marzo de 2012, foi rei de Tonga do 11 de setembro de 2006 ata a súa morte. O seu nome enteiro en tongano era **Siaosi Tāufa'āhau Manumataongo Tuku'aho Tupou**.

Foi o fillo máis vello ro rei Taufa'ahau Tupou IV, e foi nomeado príncipe herdeiro o 4 de maio de 1966. Na súa vida corrente é máis coñecido co nome tradicional de **Tupouto'a**. Como príncipe herdeiro, exerceu unha grande influencia na política tonguesa, e foi ministro de Asuntos Exteriores entre 1979 e 1998. Ten grandes negocios tanto no arquipélago como fóra. Está solteiro e non ten fillos.

O 11 de setembro de 2006, ao morrerlle o pai, foi nomeado rei de Tonga, se ben a coroación oficial non se realizou ata o 1 de agosto de 2008, unha vez rematado o loito dun ano polo monarca falecido. O seu sucesor foi o seu irmán Lavaka Ata 'Ulukalala.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web da casa real de Tonga

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q227716
* WorldCat
* VIAF: 86206579
* EBID: ID
* GND: 138057974
* Munzinger: 00000026793

 |
O **xenitivo** é o nome dun caso que nas linguas flexivas é utilizado en substantivos, adxectivos e pronomes para indicar que a palabra realiza a función de Complemento do Nome ou Modificador, aínda que pode aparecer tamén noutras como a de complemento dun verbo, Complemento Circunstancial etc: polaco "*dobrej szafy*" ("de bo armario")

Proceden do xenitivo frases petrificadas que en galego xeraron un vocábulo: FIL(IU) ECCLESIAE > *fregués*, AURI FRESU > *ourive*, COMITE STAB(U)LI > *condestable*, os días da semana: (DIES) MARTIS > *martes*, (DIES) IOVIS > *xoves*, (DIES) VENERIS > *venres*, (DIES) LUNAE > *luns*, (DIES) MERCURII > *mércores* .

Xenitivo saxón
--------------

O xenitivo saxón e unha das poucas pegadas "flexivas" que permanecen no inglés actual: "*Antonio's brother came yesterday*". Esta construción gramatical empregase para indicar ao "posuidor".

Hoxe en día, moitos lingüistas negan que o xenitivo saxón sexa un caso. Arguméntano dicindo que se converteu nunha partícula clítica que, aínda que sempre aparece xunto a un nome, está claramente separada del: *"The ambassador of Iceland's wife was very welcome"*. Se o  *'s* que aparece detrás de *Iceland* fose un caso do nome, entón a muller seríao do país Islandia. Mentres que do xeito no que se emprega en inglés, a muller é o caso de todo o sintagma nominal *"The ambassador of Iceland"*.

Leonard Bloomfield no seu libro *Language* (1935, pp. 203–6), clasificou o xenitivo saxón como un determinante máis. Da mesma forma cós outros posesivos *"my, your, his,..."*.

Notas
-----

1. ↑  Cun -s engadido en analoxía co marte**s**, xove**s** e venre**s**, onde é etimolóxico.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lingua flexiva

| * v
* c
* e
Caso gramatical das linguas aglutinantes e flexivas |
| --- |
| 
* ablativo
* acusativo
* comitativo
* dativo
* ergativo
	+ ergatividade
* inesivo
* nominativo
* vocativo
* xenitivo
* temporal

 |
| Categoría:Morfosintaxe |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q146233
* EBID: ID
* GEC: 0111709
* GND: 4156633-6
* LCCN: sh85056318
* MAG: 5747526

 |