Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xoán III.

**Xoán III de Portugal**, alcumado *O Piadoso* ou *O Pío* dada a súa devoción relixiosa, nado o 7 de xuño de 1502 e finado o 11 de xuño de 1557, foi Rei de Portugal. Sucedeu en 1521 ó seu pai, D. Manuel I, morto no auxe do seu poder aos 52 anos de idade, que reinou durante 26 anos.

Traxectoria
-----------

Ascendeu ao trono cando Portugal posuía cidades fortificadas no Norte de África e os seus mariñeiros tiñan navegado nos océanos Atlántico, Índico e Pacífico, espallándose polas illas atlánticas, polas costa occidental e oriental de África, India, Malaisia, Illas do Pacífico e posiblemente Australia, a China e o Brasil. Destacada entre as potencias europeas desde o punto de vista económico e diplomático, mais o país non chegaba a un millón e medio de habitantes. Durante o seu reinado Portugal adquiriu novas colonias en Asia - Chalé, Diu, Mumbai, Baçaim e Macau.

Antonio Mota, Francisco Zeimoto e Antonio Peixoto chegaron ao Xapón sendo os primeiros europeos a visitar este arquipélago. Comezou a colonización do Brasil. Ao mesmo tempo deuse o abandono dalgunhas cidades fortificadas en Marrocos, como Safim, Azamor, Arzila, Aguz e Alcácer-Ceguer, debido ao custo da súa defensa contra os ataques dos xerife musulmáns. Coa Inglaterra intensificou as relacións comerciais, o mesmo acontecendo cos países do Báltico e Flandres.

Xoán preocupouse efectivamente co pleno dominio do Brasil, que dividiu en Capitanías-donativos, as coñecidas Capitanías hereditarias, establecendo un goberno nacional en 1548.

Houbo sen dúbida un aire de renovación cultural no seu reinado, preponderante na afirmación do renacemento portugués. Na literatura aparece o poeta máis coñecido mundialmente Luís de Camões, así como Garcia de Resende, Sá de Miranda, Bernardim Ribeiro e João de Barros. Na náutica xurdiu Pedro Nunes, na botánica Garcia de Orta, na arquitectura Francisco de Holanda, Miguel de Arruda e Xoán de Castillo. Outros nomes foron Luís Vives, André de Resende, Damião de Góis, Xoán de Rouen e Nicolás Chanterrene. Erasmo dedicoulle unha das súas obras e o rei tería pensado desde o contratar a profesor da nova universidade de Coímbra, creada en 1537. Foi no seu reinado que se crearon bolsas de estudo no estranxeiro e o Colexio das Artes.

Xoán III era, con todo, moi relixioso, o que o tornou dócil diante do poder da igrexa e permeable á introdución da Inquisición en 1536, pois o movemento luterano era xa unha realidade europea. As consecuencias sociais foron desastrosas, pois provocou inseguridade nos cristiáns novos, obrigando ao exilio a moitos comerciantes xudeus, facendo que os recursos fosen financiados con empréstitos estranxeiros.

Sucedeulle o seu neto, D. Sebastián, xa que ningún dos seus fillos sobreviviu á súa morte.

O Imperio portugués durante o reinado de Xoán III

| Rei de Portugal |
| --- |
| *Segue a:* Manuel I de Portugal | **Xoán III de Portugal**(1521-1557) | *Precede a:* Sebastián I de Portugal |
| Dinastía de Avis-Bexa |

| * v
* c
* e
Monarcas de Portugal |
| --- |
| Casa de Borgoña (1139–1383) | 
* Afonso I
* Sancho I
* Afonso II
* Sancho II
* Afonso III
* Dinís I
* Afonso IV
* Pedro I
* Fernando I
* *Beatriz I*
	+ Disputada

 |  |
| Casa de Avis (1385–1580) | 
* Xoán I
* Duarte I
* Afonso V
* Xoán II
* Manuel I
* Xoán III
* Sebastián I
* Henrique I
* *Antonio I*
	+ Disputado

 |
| Casa de Habsburgo (1581–1640) | 
* Filipe I
* Filipe II
* Filipe III

 |
| Casa de Braganza (1640–1910) | 
* Xoán IV
* Afonso VI
* Pedro II
* Xoán V
* Xosé I
* María I con Pedro III
* Xoán VI
* Pedro IV
* María II
* Miguel I
* María II con Fernando II
* Pedro V
* Luís I
* Carlos I
* Manuel II

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216789
* WorldCat
* VIAF: 59093168
* BAV: ADV10186898
* BIBSYS: 2005440
* BMT: 110366
* BNF: 120068034
* BRE: 1983650
* CERL: cnp00543836
* DBE: juan-iii-de-portugal
* DeutscheBio: 118974173
* EBID: ID
* FAST: 114562
* GEC: 0034596
* GND: 118974173
* ICCU: CNCV007035
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2134 8266
* LCCN: n83132129
* NKC: js20020117002
* NNDB: 000095280
* NTA: 071412522
* OL: OL2456031A
* SUDOC: 028181115
* WikiTree: Aviz-27

 |