recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 45°11′07″N 9°09′18″L﻿ / ﻿45.185280555556, 9.155

*Este artigo trata sobre unha vila, para o froito véxase artigo **pexego**.*

Ponte vella, en Pavia
**Pavia** (en italiano *Pavia)* é unha cidade do suroeste da Lombardía, no norte de Italia, é cruzada polo río Ticino (durante a época romana chamábase *Ticinum*), un pouco ao norte da confluencia co río Po. É capital da provincia de Pavia e en 2001 contaba con 71.074 habitantes. A provincia de Pavia dedícase sobre todo á agricultura (viño, arroz e cereais). As industrias son escasas e están localizadas nos suburbios da cidade.

Foi capital do reino longobardo. Desde a Idade Media foi sede dunha das universidades máis antigas de Italia. A cidade estivo fortificada até 1842, cando os bastións se transformaron en rúas e xardíns públicos. Porén, gran parte dos muros ficou en pé até 1901, cando foron derrubados para construír a estrada de circunvalación.

Notas
-----

1. ↑  "Pavia". *EGU*. Consultado o 30 de agosto de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pavia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* "Pavia". *Diciopedia do século 21* **3**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1590. ISBN 978-84-8288-942-9.

### Outros artigos

* Batalla de Pavia
* Ceca de Pavia
* Ceca de Ticinum

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6259
* WorldCat
* VIAF: 316880332
* BLBNB: 000067023
* BNE: XX455448
* BRE: 2311636
* FAST: 1204895
* GEC: 0049528
* GeoNames: 6541854
* GND: 4044970-1
* HDS: 006616
* LCCN: n79039984
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge438322
* NLG: 9515
* OSM: 44383
* SUDOC: 027407888
* Treccani: pavia

 |
Coordenadas: 12°48′00″N 45°02′00″L﻿ / ﻿12.8, 45.033333333333

Porto de Adén (c. 1910)
**Adén** ou **Aden** (árabe: عدن ʿAdan) é unha cidade do Iemen. Situada no Golfo de Adén, tiña 530 000 habitantes en 2003.

Historia
--------

Construíuse sobre un antigo lugar volcánico nos tempos do reino de Awsan entre o século V e VII a.C. A cidade foi visitada por Marco Polo e Ibn Baluta nos séculos XI e XII respectivamente.
O seu porto, situado nunha zona estratéxica na ruta marítima entre a India e Europa fixo da cidade un botín desexable para as potencias marítimas. O 19 de xaneiro de 1839 a Compañía Británica das Indias Orientais atacou Adén para poñer fin aos ataques de piratas contra navíos británicos en ruta cara a India. Adén permaneceu baixo control británico ata 1967, gobernada como parte da India ata 1937 no que se converteu nunha Colonia da coroa británica.
Despois da perda da Canle de Suez en 1956 Adén converteuse na principal base británica na rexión. O 18 de xaneiro de 1963 Adén incorpórase á Federación de Arabia do Sur. Foi a capital da República Democrática Popular do Iemen ata a unificación do Iemen do Norte e do Sur en 1990, nese ano a cidade foi declarada zona de libre comercio.

Notas
-----

1. ↑  «Adén». *Diciopedia do século 21* **1**. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). Editorial Galaxia. 2007. p. 51.
2. ↑  Benigno Fernández Salgado, ed. (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1303. ISBN 9788482887524. Aden (Iemen)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Adén*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131694
* WorldCat
* VIAF: 137226734
* BRE: 1800443
* DARE: 27289
* EBID: ID
* FAST: 1219517
* GEC: 0000717
* GeoNames: 415189
* GND: 4000477-6
* LCCN: n82055269
* NDL: 01050823
* NKC: ge1041612
* Pleiades: 39269
* SUDOC: 027865290
* TGN: 7003881
* WOEID: 1958930

 |
*The Crystal Palace* dende o nordés.
A **Grade Exposición dos Traballos de Industria de Todas as Nacións**, coñecida como a **Grande Exposición** ou a **Exposición do Pazo de Cristal** foi unha exposición internacional que tivo lugar en Hyde Park, Londres, do 1 de maio ao 15 de outubro de 1851. Foi a primeira dunha serie de feiras ou exposicións culturais e industriais que se popularizaron no século XIX. O evento foi organizado por Henry Cole e o príncipe Alberte, marido de Vitoria, raíña do Reino Unido.

Persoas famosas da época asistiron á Grande Exposición, incluíndo Charles Darwin, Karl Marx, Michael Faraday (que axudou na planificación das exposicións), Samuel Colt, membros da familia real orleanista e os escritores Charlotte Brontë, Charles Dickens, Lewis Carroll, George Eliot, Alfred Tennyson e William Makepeace Thackeray. O futuro defensor do movemento Arts & Crafts William Morris, entón un adolescente, dixo máis tarde que se negou a asistir á Exposición por razóns de gusto. A música de apertura, baixo a superintendencia de William Sterndale Bennett, foi dirixida por George Thomas Smart. O primeiro refresco do mundo, Schweppes, foi patrocinador oficial do evento.

Galería
-------

* A raíña Vitoria inaugura a Grande ExposiciónA raíña Vitoria inaugura a Grande Exposición
* O Crystal Palace inaugurouse en só nove mesesO Crystal Palace inaugurouse en só nove meses
* Interior da exposiciónInterior da exposición
* A porta de entrada da Gran ExposiciónA porta de entrada da Gran Exposición
* Un telescopio na exposiciónUn telescopio na exposición

Notas
-----

1. ↑  "Introducing William Morris". *vam.ac.uk*. Consultado o 2023.
2. ↑  "SCHWEPPES HOLDINGS LIMITED". *royalwarrant.org*. Consultado o 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Exposición Universal
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Euritión.
Heracles dá morte a Xerión. No chan, malferido, Euritión (ánfora ática de figuras negras, c. 540 a.C. Louvre)
Na mitoloxía grega, **Euritión** era o pastor que alindaba os afamados bois vermellos do xigante Xerión. Era fillo de Ares e da hespéride Eritia.

Euritión e o seu monstruoso can de dúas cabezas, Ortro (ou Orto), coidaban o gando de Xerión na illa Eritia. A localización desta illa é discutida: hai autores que a sitúan máis alá da corrente do Océano (no extremo occidental do Mediterráneo, máis alá do mundo coñecido), outros fronte á costa de Lusitania e os máis fronte á cidade de Gades, hoxe Cádiz.

Heracles recibiu a orde, no décimo dos seus doce traballos, de roubar estes bois, especialmente fermosos e aprezados. Tras diversas aventuras chegou a Eritia e foi inmediatamente ventado por Ortro, que se abalanzou contra el. Heracles matouno dun golpe de maza. Nas representacións artísticas deste episodio aparece ás veces asetado polas frechas do heroe.

O pastor, Euritión, chegouse para auxiliar ó can pero morreu do mesmo xeito. Finalmente, Heracles tamén matou o dono do gando, Xerión, e regresou a Micenas co rabaño.

> 
> 
> "*Cando chegou a Eritía acampou no monte Abante; o can, en canto o sintiu, arremeteu contra el, pero Heracles golpeouno coa maza e deu morte ó boieiro Euritión, que acudira en auxilio do can*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* II, 5, 10)
>

Notas
-----

1. ↑  *Eritrea*, *Eritria* ou *Eriteia*, segundo Graves; *Eritía*, segundo Pseudo-Apolodoro II, 5, 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* ELVIRA BARBA: Miguel Ángel: *Arte y mito. Manual de iconografía clásica*. Sílex, 3ª ed. 2017, 370.
* GRAVES, Robert: *Los mitos griegos*, Ed. Gredos, 1ª ed. 2019, 538.
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016, II, 5, 10 [a numeración segue a utilizada neste texto].
Coordenadas: 43°20′37″N 17°48′27″L﻿ / ﻿43.343611111111, 17.8075

A ponte de Stari Most en 1930.
A antiga ponte de *Stari Most*, reconstruída logo de danos de guerra en 2004
Danos de guerra en 1992-95 nun edificio en Bulevar Hrvatskih branitelja en Mostar
**Mostar** é unha cidade de Bosnia e Hercegovina é o centro do cantón de Herzegovina - Neretva da Federación de Bosnia e Hercegovina. En 2003 tiña 105.448 habitantes. Localízase na ribeira do río Neretva. O 48% da poboación é croata, o 48% bosníaca e o 3 % serbia.

Historia
--------

Mostar fundouse a fins do século XV e converteuse no centro administrativo da rexión de Herzegovina. En 1878 integrouse no Imperio Austro-Húngaro, e despois da primeira guerra mundial pasou a formar parte de Iugoslavia.

Guerra bosníaca
---------------

Durante a guerra de Bosnia, entre 1992 e 1993, logo que Bosnia - Hercegovina declarase a súa independencia de Iugoslavia, a cidade estivo sometida a sitio durante nove meses. O 3 de abril de 1992 o Exército Popular Iugoslavo (JNA) bombardeou Mostar por primeira vez e na seguinte semana conseguiron controlar gran parte da cidade. O 8 de abril os croatas de Herzegovina fundaron o Consello de Defensa Croata (Hrvatsko Vijeće Obrane, HVO) como unha formación militar para loitar co JNA, na loita os serbios destruíron a catedral católica, o pazo do bispo (coa súa biblioteca de 50.000 volumes), un mosteiro franciscano e 14 mesquitas.

O 12 de xuño HVO xunto a milicias bosníacas conseguiron botar á JNA fóra da cidade, no sitio que seguiu os serbios bombardearon Mostar dende as montañas.

En 1993 os bosníacos e os croatas enfróntanse polo control da cidade, o 9 de maio os croatas bombardearon o barrio bosníaco, reducíndoo a ruínas. E o 9 de novembro a ponte de Stari Most do século XVI, símbolo da cidade, foi destruído por un morteiro croata. O 25 de febreiro de 1994 asinouse un cesamento do fogo, e a cidade permaneceu dividida en dúas.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Mostar*** |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial de Mostar (en croata e bosníaco) Arquivado 21 de setembro de 2020 en Wayback Machine.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q93347
* WorldCat
* VIAF: 158301705
* BNF: 124197264
* BRE: 2234430
* EBID: ID
* GEC: 0044603
* GeoNames: 3194828
* GND: 4102238-5
* LCCN: n82126705
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge130106
* WOEID: 942994

 |
A **pontes de viga**, **ponte de vigas**, **ponte de trabe** ou **ponte de trabes** son as formas estruturais máis sinxelas para as luces das pontes apoiadas por un estribo ou un piar en cada extremo. Non se transfiren momentos ao longo do soporte, polo que o seu tipo estrutural coñécese como *simplemente apoiado*.

Material
--------

As pontes deseñadas para infraestruturas modernas adoitan estar construídas de aceiro ou formigón armado, ou unha combinación de ambos. Os elementos de formigón poden ser armados, pretensados ou postesados. Tales pontes modernas poden incluír vigas de placas, vigas de caixa, e todo tipo de pontes de vigas.

Tipoloxías e estrutura
----------------------

A ponte de vigas máis sinxela pode ser un tronco (ponte de troncos), unha táboa de madeira ou unha lousa de pedra (ver pontella, pontillón ou ponte de batea) posta sobre un regato.

Os tipos de construción poderían incluír moitas vigas lado a lado cunha cuberta na parte superior delas, ata unha viga principal a cada lado que apoia unha cuberta entre elas. As vigas principais poden ser vigas en I, cerchas ou vigas de caixa. Poden ser a medias (*half-through*) ou arriostradas na parte superior para crear unha ponte de paso.
Debido a que non se transfiren momentos, o pulo (como procedente dunha ponte de arco) non se pode acomodar, o que leva a deseños innovadores, como cerchas lenticulares e arcos tesados de corda, que conteñen as forzas horizontais dentro da superestrutura.

As pontes de vigas non se limitan a un único tramo. Algúns viadutos, como a ponte de Feiyunjiang na China, teñen varias luces simplemente apoiadas en piares. Isto oponse aos viadutos que utilizan vaos continuos sobre os piares.

As pontes de vigas adoitan usarse só para distancias relativamente curtas porque, a diferenza doutras pontes, non teñen apoios incorporados. Os únicos apoios son proporcionados por piares. Canto máis afastados sexan os seus soportes, máis débil se fai unha ponte de vigas. Como resultado, as pontes de vigas raramente abranguen máis de 80 metros (250 pés). Isto non significa que as pontes de vigas non se utilicen para atravesar grandes distancias; só significa que hai que unir unha serie de pontes de vigas, creando o que se coñece como luz ou van continuos.

Notas
-----

1. ↑  "Beam bridge". *History of bridges; www.historyofbridges.com* (en inglés).
2. ↑  "Dicionario Visual da Construción" (PDF). *Macmillan Visual Dictionary - Versión en galego publicada polo COAG*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ponte de trabe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Ponte
* Ponte de trabe de caixa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q158626
* BRE: 1847831
* EBID: ID
* MAG: 127416549

 |
Pasta Tagliatelle
Denomínanse **pasta** os alimentos preparados a partir dunha masa (a palabra *pasta* vén do italiano "pasta", que significa *masa*) cuxo ingrediente básico é a fariña de trigo mesturada con auga formando un produto que xeralmente é cocido en auga. Comunmente adóitase empregar a especie *Triticum durum* (trigo duro) na súa elaboración.

Tamén se lle poden engadir outros ingredientes de maneira opcional:

* Ovo: outorgalle consistencia e fai da pasta un alimento máis nutritivo.
* Verduras ou hortalizas: achegan vitaminas e minerais, ademais de cor.
* Suplementos de proteínas: soia, leite, etc. Son as denominadas pastas fortificadas.
* Suplementos de vitaminas e minerais: Son as pastas chamadas enriquecidas.

Características
---------------

Pódense atopar diferentes tipos de pasta, fresca ou non, e de diversos tamaños, formas e variedades. Probablemente a máis coñecida é o espaguete. Os macarróns son outro dos tipos de pasta máis coñecidos, estes son de diversos tamaños, aínda que os máis coñecidos son aqueles de forma cilíndrica e ocos.

A pasta tamén fai referencia a calquera tipo de prato no cal o ingrediente principal sexa a propia pasta, servida con salsa de tomate ou calquera outro tipo de salsa.

As pastas secas ao estilo italiano fanse a partir da sémola do trigo duro, o que lle dá unha cor amarela clara e unha textura levemente cauchutosa. A pasta adóitase cociñar *al dente* (en italiano: "pequeno bocado").

Algunhas pastas americanas están feitas dunha mestura de fariña e sémola. Estas pastas adoitan ter un sabor e textura diferentes. Outras pastas como a Pizzoccheri, están feitas de trigo sarraceno. Os Gnocchi adoitan incluírse dentro dos pratos de pasta, aínda que están feitos de distintos ingredientes (principalmente de patacas moídas) e teñen un xeito distinto de preparación.

Xeitos de servir a pasta
------------------------

A forma máis sinxela de servir a pasta é cocida en auga e servida con diferentes mollos e salsas, cun mollo sinxelo, de tomate se se trata dun entrante, ou cun mollo que conteña carne, peixe, vexetais ou mariscos se se trata dun prato principal. O costume dos italianos de botarlle ao mollo queixo relado, converteuse nun hábito universal, sendo moi popular hoxe en día.

Outra forma sinxela de servir a pasta, principalmente as de pequeno tamaño, é nas sopas. Ou guisada, se esta se fai dentro do mollo.

Os *macarroni and cheese*, son un dos pratos de pasta máis apreciados nos Estados Unidos. Fanse ao forno con queixo fundido ao forno enriba da pasta.

Existen outros pratos de pasta feitos ao forno, como a lasaña (*lasagna*) e os canelóns (*cannelloni*).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178
* AAT: 300265413
* BNCF: 14331
* BNF: 119672997
* BRE: 2165349
* EBID: ID
* GND: 4078186-0
* JSTOR: pasta
* LCCN: sh88004632
* NDL: 00979092
* NKC: ph116515
* PSH: 8671

 |
O "home de Vitruvio". Debuxo realizado a lapis e tinta por Leonardo da Vinci
O **debuxo**, máis ca unha técnica gráfica baseada no uso da liña, é a expresión dunha imaxe que se fai de forma manual, e dicir, usase a man para realizalo. Os materiais que se poden usar son moitos, coma tamén a superficie onde se pode facer. Os máis usados son o papel como soporte e o lapis como instrumento, e actualmente usase o ordenador cun lapiseiro óptico ou un rato.

Historia
--------

Os primeiros debuxos encóntranse nas covas coma Altamira, onde cavernícolas fixeron gravados nas paredes representando o que eles consideraban importante transmitir ou expresar.

Conceptos
---------

Valémonos do debuxo para representar o que temos na mente e que non podemos expresar detalladamente con palabras.

Podería afirmarse que o debuxo é a linguaxe universal porque sen mediar palabras, podemos transmitir ideas que todos entendan mediante debuxos. Hai debuxos que xa son recoñecidos universalmente ós que chaman iconas. A torre Eiffel, por exemplo, é unha icona de Francia e París, e podemos graficala como unha longa torre que ten barras cruzadas en forma de xe ó largo da súa estrutura.

Ao facer un debuxo pódese empregar a cor ou prescindir dela.

A palabra *debuxo* pode ter varios significados:

* Medidas da figura do obxecto que se debuxa ou pinta.
* Delineación, figura ou imaxe executada en claro e escuro, e que obtén o nome de material co que se realiza. Debuxo de carbón, de lapis.
* Nos encaixes, bordados, tecidos etcétera, figura e disposición das labores que os adornan.
* Conxunto de sucos que hai nas bandas de rodadura dun pneumático.

Tamén:

* Un debuxo **á man alzada** é o que se realiza sen apoiar a man.
* Un debuxo **do natural** é o que se fai copiando directamente do modelo.
* Un debuxo **lineal** é unha delineación con segmentos de liñas xeométricas e polo xeral axudado de regras, os escuadros, cartabóns etcétera.
* Os **debuxos animados** son os que se fotografan nunha película sucesivamente, e que ao ir recollendo os sucesivos cambios de posición imitan ou suxiren o movemento natural dos seres vivos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Banda deseñada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q93184
* AAT: 300033973
* BNCF: 1062
* BNF: 119362234
* EBID: ID
* GEA: 4661
* GEC: 0099017
* GND: 4127900-1
* JSTOR: drawing
* LCCN: sh85039408
* NDL: 00561487
* PSH: 11766
* Treccani: disegno

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D020472

 |
**San Fagundo** viviu durante o século IV, na Gallaecia asturicense. Era fillo do centurión san Marcelo e irmán xemelgo de san Primitivo. Os tres foron mártires durante os tempos do emperador romano Marco Aurelio. Adoita considerarse un dos santos máis antigos do culto hispánico. Do seu nome deriva o nome da vila leonesa de Sahagún.

Retablo relicario de San Fagundo e San Primitivo, na catedral de Ourense.

Historia
--------

Os datos históricos sobre estes mártires son confusos debido a que supostamente viviron entre os séculos III e IV. Crese que san Marcelo e santa Nonia eran os pais destes dous irmáns que viviron nos arredores do río Cea, situado na actual provincia de León.

Os testemuños conservados sobre a data do seu martirio difiren, dado que *O Breviario de Sahagún* dita que os feitos sucederon durante o reinado de Marco Aurelio entre os anos 161 e 180, cando Ático era cónsul en España. Con todo un pergamiño do século XI sitúa o martirio no século III sendo cónsules en España Ático e Pretextato.

Todos os testemuños recolleitos sobre o seu martirio concordan en que un día, o cónsul Ático, da gornición romana de Cea, mandou publicar un edicto polo cal todos os moradores daquelas comarcas debían ofrecer sacrificio a un famoso ídolo romano. Ao negarse os dous irmáns, dicindo que profesaban a relixión de Xesucristo, foron encarcerados.

Os seus corpos foron guindados ao río. Enterráronos no mesmo lugar en que os atoparon e nel, máis tarde, haberían de edificarse o Mosteiro e a vila de Sahagún. As súas reliquias custódianse na Igrexa de San Xoán de Sahagún na citada vila.

Segundo a primeira *Crónica anónima de Sahagún* hai dous feitos haxiográficos. O primeiro é o martirio dos santos, e o segundo móstranos a liberalización dun prisioneiro, por parte de Facundo, nos tempos difíciles que seguiron a morte de Afonso VI.

Galería de imaxes
-----------------

* Na catedral de OurenseNa catedral de Ourense
* Igrexa de San Fagundo de CeaIgrexa de San Fagundo de Cea
* Igrexa de San Fagundo de Busto, LalínIgrexa de San Fagundo de Busto, Lalín
* Igrexa de San Fagundo e San Primitivo, en CisnerosIgrexa de San Fagundo e San Primitivo, en Cisneros

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  "Guía de nomes galegos". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-11-03.
2. ↑  Cuenca Coloma, Juan Manuel (1993). *Sahagún: monasterio y villa, 1085-1985*. Estudio Agustiniano.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cerqueiro.

**O Cerqueiro** é un lugar da parroquia de Baldráns, no concello pontevedrés de Tui, na comarca do Baixo Miño. Segundo o padrón municipal de habitantes do Instituto Galego de Estatística no ano 2019 tiña 86 habitantes (43 homes e 43 mulleres), a mesma cantidade ca no ano 2000.

Toponimia
---------

Cerqueiro é topónimo derivado do latín CERQUARIU, unha especie de carballo caducifolio, tamén coñecida como cerquiño.

Patrimonio
----------

Neste barrio foron atopados de maneira casual varios bifaces de tipoloxía paleolítica (seixos de cuarcita tallados en ambas as caras). O barrio conta cun muíño, o muíño de Nogueira.

Economía e agricultura
----------------------

O barrio está situado na Denominación de Orixe Protexida Rías Baixas, concretamente dentro da área do Condado do Tea. Na actualidade hai dúas adegas comerciais activas no barrio.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Baldráns

| Lugares da parroquia de Baldráns no concello de Tui (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| A Carballiza | O Cerqueiro | O Facho | A Igrexa | A Malladoura | A Parceira | O Rapado | A Teixeira | As Veigas |

### Parroquias de Tui

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Tui |  |
| --- | --- |
| Areas (Santa Mariña) | Baldráns (Santiago) | Caldelas de Tui (San Martiño) | Guillarei (San Mamede) | Malvas (Santiago) | Paramos (San Xoán) | Pazos de Reis (O Sagrario) | Pexegueiro (San Miguel) | Randufe (Santa María da Guía) | Rebordáns (San Bartolomeu) | Ribadelouro (Santa Comba) | Tui (O Sagrario) |

Notas
-----

1. ↑  Navaza Blanco, A. (2006). *Fitotoponimia galega* (PDF). A Coruña: Fundación Barrié. p. 213. ISBN 84-95892-53-7.
2. ↑  Martínez Sigüenza, X. (2010). As parroquias de Tui –síntese histórica–. *Revista de Estudios Provinciais* Nº 19, Deputación de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Tui
*Kline* e mesa da *Illustrated History of Furniture, from the Earliest to the Present Time* de Frederick Litchfield, 1893.
O ***kline*** (do grego κλίνη, e en plural ***klinai*** ) é un tipo de moble antigo, un tipo de diván ou cama que era usado polos antigos gregos e despois polos etruscos e romanos durante os seus *simposios* ou os seus equivalentes na sociedade romana.

Empregando tres *klinai* dispostos arredor dunha mesa baixa, normalmente cadrada, en tres dos seus lados, en forma de U, deixando a sala despexada para permitir o achegamento dos criados, formábase un *triclinium*, onde os comensais, deitados no seu lado esquerdo, gozaban da comida. Se só se usan dous *klinai*, formábase un *biclinium*.

Historia
--------

Escena de banquete que representa un *kline* nun kantharos beocio de figuras negras (c. 560 a. C.)
O *kline* xa era usado polos antigos gregos a finais do século VII a. C. De forma rectangular, apoiábase sobre catro patas, dúas das cales podían ser máis longas que as outras, e podía ter un repousabrazos ou unha cabeceira. Richter distingue tres tipos: os de patas de animais, os de patas torneadas e os de patas rectangulares, aínda que esta terminoloxía é algo problemática.

O tecido cubriría o marco do diván e colocaríanse diferentes coxíns preto do brazo ou contra o repousabrazos, facendo do *kline* un moble moi axeitado para usar nos *simposios*. Unha pata torneada dunha cama de bronce foi descuberta en Delos, o que permitiu imaxinar como debeu ser este tipo de *klinai* na realidade. Tamén aparecen numerosas representacións de *klinai* en vasos gregos, cubertos con teas preciosas e con almofadas. Este moble utilizaba coiro, la ou liño, aínda que tamén se puido ter utilizado a seda. Os coxíns ou a propia cama poderían estar cheos de la, plumas, follas ou feo.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Richter, Gisela Marie Augusta (1966). *The Furniture of the Greeks, Etruscans and Romans*. Phaidon Press. ISBN 978-0714812885.
Unha icona dunha fonte de novas RSS, usada adoito para indicar o podcast dunha páxina web.
Radio portátil estéreo Wi-Fi/DAB+/FM/podcast/Bluetooth
Gravadora estéreo Wi-Fi/DAB+/FM/CD/MP3/WMA/USB/SDHC/pódcast con base para iPod
Receptor estéreo Wi-Fi/DAB+/FM/CD/USB/podcast. DRC = Dynamic Range Control
Un **podcast** é un xeito de publicar ficheiros multimedia, habitualmente de son (en formato MP3 ou ogg), utilizando RSS para facilitar a subscrición. Os ficheiros quedan almacenados nun servidor de Internet, e os subscritores baixan os ficheiros automaticamente mediante un software de subscrición. Esta tecnoloxía asóciase á idea de *radio baixo demanda*, xa que permite aos ouvintes escoitar os programas de radio cando o desexen. Para alén da subscrición mediante feed RSS, os podcasts adoitan ter unha web, e un reprodutor de son online para facilitar a escoita.

Historia
--------

O termo orixinouse o 12 de febreiro de 2004 pola combinación de *broadcast* co reprodutor de Apple Computer, iPod, creando unha contracción con ambas as palabras.

### En galego

En outubro de 2005 publicouse o primeiro podcast en galego chamado e-music, un programa de música electrónica, arte e tecnoloxía dirixido por Isaac González e que tamén se emitía en CuacFM. Seguírono outros como Casatlántica de María Lado, Ouveos na noite de Zimer103 ou Areias Sonoras de Ictioscopio. A estes seguiríanos moitos outros ata a actualidade, que foron reflectidos en Podgalego.

### Podgalego

En abril de 2006, a raíz da cantidade de podcasts en galego que se ían creando e coa intención de amosalos e ordenalos, así como dar a coñecer a tecnoloxía naceu Podgalego. Os principais creadores de podgalego foron Isaac González (do podcast e-music) e Uxío Broullón (de Areias Sonoras). A páxina, tras 7 anos de actividade e xunto cun certo declive do podcasting, desapareceu, aínda que no 2016 coincidindo co décimo aniversario apareceu de xeito renovado tamén coincidindo co novo auxe do podcasting por mor da expansión dos teléfono intelixentes.

Notas
-----

1. ↑  "podcast". *TERGAL*. Consultado o 21/11/2019.
2. ↑  Oxford University Press | Podcast

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* RSS
* iPod

### Ligazóns externas

* Podgalego, o diretorio de podcast en galego
* Libro en español cun capítulo sobre os podcast en galego

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20899
* AAT: 300310137
* EBID: ID
* FAST: 1741597
* GEC: 0518453
* GND: 7527248-9
* JSTOR: podcasting
* LCCN: sh2006006472
* NDL: 01086590
* TESF: podcast

 |
**Albanella Luena Chávez Turello**, nada en Beni en 1985, é unha escritora, psicóloga e activista feminista boliviana. Publicou dous libros de poesía e colaborado en varias antoloxías poéticas.

Realizou os seus estudos superiores en psicoloxía en Santa Cruz de la Sierra e obtivo una mestría en estudos de xénero en España. Desde nova estivo próxima a persoas de ideoloxía de esquerda e progresista, o que a motivou a achegarse ao activismo e a colectivos feministas.

No ámbito literario publicou os poemarios *Noches de cuerpos sin nome* (2008) e *Cuaderno de notas* (2010). Tamén colaborou nas antoloxías poéticas *Liberoamericanas* (2019), *Escritoras cruceñas* (2019), *Encrucijada* (2017) e *Nueva poesía boliviana* (2018). Autores como Édgar Soliz sinálana como una das representantes da Literatura LGBT de Bolivia actual.

Entre as organizacións das que formou parte destaca a Red de Mujeres Lesbianas y Bisexuales de Bolivia.

Obras
-----

Poesía
* *Noches de cuerpos sin nombre* (2008)
* *Cuaderno de notas* (2010)

Notas
-----

1. 1 2 3  "VII Encuentro Internacional de Poesía Ciudad de los Anillos" (PDF). 2021. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2021-07-29. Consultado o 2023-02-19.
2. 1 2 3  "Albanella Chávez". 2013-09-22. Arquivado dende o orixinal o 2023-02-19. Consultado o 2023-02-19.
3. ↑  "Escritoras benianas reúnen sus obras poéticas en un libro". 2021-10-13. Arquivado dende o orixinal o 2023-01-12. Consultado o 2023-02-18.
4. ↑  "Encuentro Internacional de Poesía cumple 5 años reuniendo a 30 poetas mujeres de Bolivia y 8 países". 2018-05-30. Arquivado dende o orixinal o 2022-06-09. Consultado o 2023-01-13.
5. ↑  "Narrativa gay boliviana comenzó ya en la Colonia". 2017-06-30. Arquivado dende o orixinal o 2023-01-21. Consultado o 2023-01-31.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Paciños.

**Paciños** é un lugar da parroquia de Requeixo de Valverde, no concello de Allariz. Segundo o IGE en 2010 tiña 26 habitantes (15 homes e 11 mulleres).

Situación
---------

Paciños sitúase a 540 m de altitude na marxe esquerda do río Arnoia; o pé da cadea montañosa formada polos montes de Porqueira (726 m), O Castro (754 m) e As Lombas de Casnaloba (772 m).

Núcleos de poboación
--------------------

Capela do San Ramón.
O que se coñece popularmente como Paciños é en realidade a suma de tres núcleos: Desder (o máis oriental do concello), Paciños e o San Ramón. Neste último localízase unha capela na que cada 31 de agosto se celebra unha procesión en honor a San Ramón e dende a que se pode desfrutar de vista de toda a contorna.

Comunicacións
-------------

Paciños está conectado coa estrada local OU-0108 (coñecida en Allariz como Estrada de Xunqueira) que comunica a N-525 á altura de Allariz con Maceda.

Actividades
-----------

Na beira da estrada de Xunqueira localízase a Fundación Ramón González Ferreiro adicada a impartir durante o ano cursos de Formación Profesional de Deseño e Moda e a campamentos e actividades lúdicas no verán.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Requeixo de Valverde

| Lugares da parroquia de Requeixo de Valverde no concello de Allariz (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Paciños | Requeixo de Valverde | Valverde |

### Parroquias de Allariz

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Allariz |  |
| --- | --- |
| Allariz (Santiago) | Allariz (Santo Estevo) | Augas Santas (Santa Mariña) | Coedo (Santiago) | Os Espiñeiros (San Breixo) | Folgoso (Santiago) | Meire (Santa María) | Queiroás (San Breixo) | Requeixo de Valverde (Santa María) | San Mamede de Urrós (San Mamede) | San Martiño de Pazó (San Martiño) | San Trocado (San Trocado) | San Vitoiro da Mezquita (San Vitoiro) | Santa Baia de Urrós (Santa Baia) | Seoane (San Xoán) | Torneiros (San Miguel) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Allariz
**Francisco Frutos Gras**, coñecido como **Paco Frutos**, nado en Calella o 6 de setembro de 1939 e finado o 26 de xullo de 2020, foi un político catalán. Foi o secretario xeral do Partido Comunista de España (PCE) entre 1998 e 2009.

Traxectoria
-----------

Comezou en política colaborando na creación de Comisións Obreiras nunha fábrica téxtil en Blanes (Barcelona).

Afiliado ao Partit Socialista Unificat de Catalunya (referente catalán do PCE) dende 1963, nas primeiras eleccións autonómicas da democracia, entrou no Parlamento Catalán. Nos anos 80, viuse envolto nos problemas internos do PSUC que resultarían na escisión do sector chamado prosoviético, que formaría o Partit Comunista de Catalunya. Chegou á secretaría xeral do PSUC no ano 1981, tralo cal decidiu trasladarse a Madrid, da man de Gerardo Iglesias, daquela secretario xeral do PCE.

Membro da dirección federal de IU, chegou a enfrontarse con Julio Anguita polo posto de coordinador xeral da formación. Porén, foi o número 2 nas eleccións xerais de 1996, nas que Anguita foi o candidato á Presidencia do Goberno e nas que a formación obtivo o seu máximo resultado electoral, atinxindo 21 deputados, sendo Frutos elixido deputado por Madrid.

Trala dimisión de Anguita no 1998, foi elixido secretario xeral do PCE e foi designado candidato á presidencia do goberno nas eleccións xerais do 2000. Foi o protagonista e principal defensor da alianza co PSOE neses comicios, que supuxeron unha desfeita electoral para IU, que obtivo tan só 9 deputados e perdeu a metade do seu electorado, aínda que el conservou o seu escano.

Foi reelixido secretario xeral do PCE no XVI (2002) e no XVII Congreso do PCE (2005). Debido á discrepancias coa dirección de IU, decidiu non ser candidato nas eleccións xerais do 2004.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Julio Anguita** |  **Secretario Xeral do PCE** 1998 - 2009 | Sucesor:**José Luis Centella** |

Notas
-----

1. ↑  "Muere Paco Frutos a los 80 años, el último líder españolista del PCE" (en castelán). 26 de xullo de 2020. Consultado o 26 de xullo de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3323051
* WorldCat
* VIAF: 87391231
* BNE: XX1651507
* CANTIC: a1074602x
* Dialnet: 196041
* GEC: 0028393
* IMDb: nm4389292
* ISNI: 0000 0000 6065 3901
* PTBNP: 1453747

 |
**Chambo** é un cantón situado ao noroeste da provincia de Chimborazo en Ecuador.

Xeografía
---------

Ten unha superficie de 163 km², que representan o 2,5 % da superficie da provincia de Chimborazo. Os principais cursos de auga que cruzan o cantón son os ríos Chambo, Dadal e Timbul, ademais da lagoa Rocón.

A altura media do cantón está polos 2780 msnm. A temperatura media é de 14 °C.

Demografía
----------

De acordo cos datos presentados polo Instituto Ecuatoriano de Estadísticas y Censos (INEC), do último Censo de Poboación e Vivenda (2010), realizado no país, o cantón posúe 11 885 habitantes, distribuídos entre a área urbana da cabeceira cantonal (4459 habitantes) e a área rural que alberga 7426 habitantes. A poboación masculina alcanza o 47,45 %, mentres que a feminina o 52,55 %. O analfabetismo en mulleres preséntase en 23,7%, mentres que en varóns: 10,55%.

Segundo o Sistema Integrado de Indicadores Sociales de Ecuador, SIISE, a pobreza por necesidades básicas insatisfeitas, alcanza o 71,83% da poboación total do cantón, e a extrema pobreza alcanza o 42,47 %.

| Poboación | Habitantes |
| --- | --- |
| Total | 10.541 |
| Homes | 5.539 |
| Mulleres | 5.002 |
| Menores de 1 ano | 221 |
| Entre 1 e 9 anos | 2.317 |
| Entre 10 e 14 anos | 1.262 |
| Entre 15 e 29 anos | 2.652 |
| Entre 30 e 49 anos | 2.148 |
| Entre 50 e 64 anos | 1.026 |
| 65 ou máis anos | 915 |
|

### Servizos

* Teñen acceso á rede de sumidoiros, o 39% das vivendas.
* Dispoñen de servizo hixiénico exclusivo, o 41,81% dos fogares.
* Auga entubada por rede pública dentro da vivenda: 36%.
* Enerxía Eléctrica 89,44%.
* Servizo telefónico 6,88%.
* Servizo de recolección de lixos: 31,16% das vivendas.

En xeral o déficit de servizos básicos é de 71,53%

Historia
--------

Chambo é un dos primeiros asentamentos dos Puruway, pese a isto, os trámites para a súa cantonización comezaron no 1940 ata lograr o pleno recoñecemento oficial o 18 de marzo de 1988.

Turismo
-------

Chambo posúe diversos atractivos turísticos naturais, entre os que se poden mencionar: 

* Augas termo-medicinais de Guayllabamba ou Aguallanchi, que se atopan a 12 km do centro, no sector San Francisco de Chambo.
* Bosque Primario Leonán de Llucud.

Notas
-----

1. 1 2  SIISE 4.0
**Francisco Iturralde Cabeza de Vaca**, nado en Valladolid en 1896 e fusilado en Ferrol o 10 de setembro de 1936, foi un anarcosindicalista, que traballou como oficial de telégrafos e matemático.

Traxectoria
-----------

Destinado en Pontevedra en 1930, xa antes da proclamación da Segunda República Española militaba na Confederación Nacional do Traballo e na Federación Anarquista Ibérica. Foi membro fundador do periódico *¡¡Revolución!!*, no que colaborou ata que o abandonou debido ó control mantido polo PCE local.

En 1932 fundou coa axuda do camareiro Desiderio Comesaña o Ateneo Obrero de Divulgación Social e colaborou na creación do grupo anarquista Natura, a partir do cal en 1933 artellouse o primeiro comité rexional da FAI.

Como castigo pola súa militancia, foi destinado a Ferrol en 1933. Pouco despois da súa chegada colaborou na creación da Escuela Racionalista de Ferrol, impartindo clases a nenos e adultos xunto á súa muller, Marina Ochotorena. Coa chegada da Fronte Popular artellou unha Universidade Popular.

Escribiu artigos de divulgación científica en prensa anarquista como *Brazo y Cerebro*, ademais de ser conferenciante e polemista.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi inculpado en causa militar en Ferrol. Sobresida a causa, foi fusilado en Ferrol.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela: Positivas. p. 45. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Francisco Iturralde Cabeza de Vaca, anarquista, maestro racionalista, fusilado por los franquistas en Ferrol en 1936 *(en castelán)*

* Francisco Iturralde Cabeza de Vaca na páxina web *Nomes e Voces*.
**Jõgeva maakond**| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bandeira | Escudo de armas |

 |
| **Capital** | Jõgeva |
| **Gobernador** | Aivar Kokk |
| **Área** | 2,604 km² |
| **Poboación** ;- Densidade | 37,64714.5/km² |
|  |

Concellos do condado de Jõgeva
**Jõgevamaa** (en estoniano  *Jõgeva maakond*) é un dos 15 condados de Estonia, situado na parte oriental do país.
Limita ao nordeste co condado de Ida-Viru, ao leste co lago Peipus, ao sur co condado de Tartu, ao suroeste co de Viljandi, ao noroeste co de Järva e ao norte co condado de Lääne-Viru.

Goberno rexional
----------------

O goberno do condado (en estoniano *Maakonnavalitsus*) é dirixido por un gobernador ou *maavanem*, que é nomeado polo goberno de Estonia por un período de cinco anos.

Subdivisión administrativa
--------------------------

O condado está dividido en 13 concellos: tres urbanos (en estoniano *linn*) e 10 rurais (en estoniano *vald*).

### Concellos urbanos

* Jõgeva
* Mustvee
* Põltsamaa

### Concellos rurais

* Jõgeva
* Kasepää
* Pajusi
* Pala
* Palamuse
* Puurmani
* Põltsamaa
* Saare
* Tabivere
* Torma

* 
* 
* 
* 

| * v
* c
* e
Condados de Estonia |
| --- |
| 
* Harju
* Hiiu
* Ida-Viru
* Järva
* Jõgeva
* Lääne
* Lääne-Viru
* Pärnu
* Põlva
* Rapla
* Saare
* Tartu
* Valga
* Viljandi
* Võru

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189974
* GeoNames: 591901
* MusicBrainz: ID
* OSM: 354089

 |
**Theodore Thomson Flynn**, nado en Coraki, Nova Gales do Sur, Australia, o 11 de outubro de 1883 e finado en Liss, Hampshire, Inglaterra, o 23 de outubro de 1968 foi un biólogo australiano que foi profesor en Tasmania e o Reino Unido.

Traxectoria
-----------

T. T. Flynn naceu en Coraki, Nova Gales do Sur, Australia, fillo de Jessie B. (nacida Thomson) e John Flynn.

Comezou a traballar como *lector* de bioloxía na Universidade de Tasmania en 1909, pasando a ser profesor desta disciplina en 1911, e ensinando alí até 1930. Casou con Lily Mary (Marelle) Young o 23 de xaneiro de 1909.

Flynn trasladouse a Irlanda do Norte, onde exerceu na cátedra de zooloxía na Queen's University de Belfast entre 1931 e 1948.

Despois da *Belfast Blitz* (durante a chamada *guerra relampo*, bombardeo sostido do Reino Unido pola Alemaña nazi entre o 7 de setembro de 1940 e o 16 de maio de 1941), Flynn foi o director de sinistros da cidade.

Foi o pai do actor de cine Errol Flynn, e nomeou unha nova especie que descubriu, *Gibbonsia erroli*, na honra do seu fillo.

Faleceu en Liss, Hampshire, Inglaterra, o 23 de outubro de 1968.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Flynn** emprégase para recoñecer a Theodore Thomson Flynn como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. 1 2  "Biography of Theodore Thomson Flynn". University of Tasmania. January 29, 2013. Consultado o 20-05-2016.
2. ↑  "Theodore Thomson Flynn". *Biographical Entry*. Encyclopedia of Australian Science. 2010. Consultado o 20-05-2016.
3. ↑  *Australian Dictionary of Biography*
4. ↑  "Multitext - Professor T. T. Flynn with his wife". Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2006. Consultado o 20 de maio de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Australian Dictionary of National Biography*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7782072
* WorldCat
* VIAF: 295611773
* FAST: 1944065
* ISNI: 0000 0003 9992 3798
* LCCN: n2014004866
* NLA: 49998004
* SNAC: w6007gbr
* WikiTree: Flynn-1576

 |
Coordenadas: 49°19′05″N 8°32′50″L﻿ / ﻿49.318055555556, 8.5472222222222

|  **Hockenheim** |
| --- |
| Escudo | Mapa |
| Escudo de armas de Hockenheim | Situación de Hockenheim en Alemaña |
| Situación |
| Topónimo oficial | **{{{topofi}}}** |
| País |  Alemaña |
| Estado federal | Baden-Württemberg |
| Rexión administrativa | Karlsruhe |
| Comarca *(Landkreis)* | Rhein-Neckar-Kreis |
| Xeografía |
| Altitude | 102 m |
| Área | 34,84 km² |
| Poboación *(2015)* | 21.130 hab. |
| Densidade | 606 hab./km² |
| Política |
| Alcalde *(Bürgermeister)* | Dieter Gummer |
| Partido gobernante | SPD |
| Páxina web | www.hockenheim.de |

**Hockenheim** é unha cidade de Alemaña de 21.130 habitantes situada no Land de Baden-Württemberg. É unha das seis cidades meirandes do distrito de Rhein-Neckar-Kreis. En 1999, o número de habitantes superou os 20.000, polo que o goberno da vila acordou a organización dunha administración central coas municipalidades veciñas de Altlußheim, Neulußheim e Reilingen.

Política
--------

Igrexa Evanxélica
A partir das últimas eleccións locais do 13 de xuño de 2004, o consello local de Hockenheim está integrado por 22 membros, que teñen a denominación de "Stadtraetin/Stadtrat". Dirixindo a cidade está o alcalde, que é elixido directamente pola poboación cada oito anos. O seu representante permanente é o "Erste Beigeordnete", coa designación de "Bürgermeister" (*Burgomestre*).

Escudo
------

Adoptado en 1609, o escudo de armas de Hockenheim está composto por dous ganchos de prata cruzados diagonalmente coroados por un león dourado. O león é o animal do Palatinado Electoral, ao que pertencía a vila. Os ganchos probabelmente derivan do nome do lugar. A forma dos símbolos trocou varias veces, mais a súa forma actual está especificada por lei municipal dende 1895.

Deporte
-------

Hockenheimring
O Hockenheimring, é un circuíto construído en 1932, e acolle o Gran Premio de Alemaña de Fórmula 1 dende 1970, concretamente 28 veces nos últimos 35 anos.

Cidades irmandadas
------------------

* Francia Commercy (Francia) dende 1970.
* Alemaña Hohenstein-Ernstthal (Alemaña) dende 1990.
* Mooresville (Estados Unidos) dende 2002.

Véxase tamén
------------

* Gran Premio de Alemaña
* Hockenheimring

| * v
* c
* e
Cidades de Baden-Württemberg |
| --- |
| Bandeira de Baden-Württemberg | 
* Baden-Baden
* Balingen
* Bruchsal
* Constanza
* Friburgo
* Heidelberg
* Heilbronn
* Hockenheim
* Karlsruhe
* Mahlberg
* Mannheim
* Pforzheim
* Reutlingen
* Stuttgart
* Tubinga
* Ulm
* Walldorf
* Wiesloch

 | Escudo de Baden-Württemberg |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8336
* WorldCat
* VIAF: 157120108
* GeoNames: 6558054
* GND: 4025299-1
* GOV: HOCEIMJN49GH
* LCCN: n81127889
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge134216
* OSM: 453413
* TGN: 1039628
* WOEID: 660659

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caquetá (homónimos).

**Caquetá** é un dos 32 departamentos de Colombia. Atópase localizado no suroccidente do país, na rexión amazónica colombiana, sendo Florencia a súa capital.
A rexión do Caquetá iniciase ao pé do monte andino e remata nos escarpes de Araracuara, en plena selva amazónica. Grandes ríos regan o territorio, tódolos afluentes do río Caquetá, que lle serve de límete polo sur. Entre estes ríos destacan o Ajajú ou Apaporis, o Yarí, o Caguán e o Orteguaza, navegábeis por embarcacións menores.

A excepción das poboacións que moran baixo as bases da corilleira, e uns poucos casaríos indíxenas nas marxes dos grandes ríos, o resto do territorio áchase practicamente deshabitado e cuberto de espesa selva tropical húmida, cunha temperatura de entre 27º e 29º.

Os solos están compostos sobre rocas metamórficas da serie das Guaianas, ademais de arenitas de roraima e do Cretáceo. Tamén aparecen cara a cunca do Caquetá rocas sedimentarias do Cenozoico.

Etnografía
----------

* Mestizos e brancos (94,75%)
* Negros ou afrocolombianos (3,74%)
* Indíxenas (1,51%)
* Xitanos (0,00%)

Municipalidades
---------------

Municipios de Caquetá, con Florencia (capital)
1. Albania
2. Belén Andaquies
3. Cartagena de Chairá
4. Currillo
5. El Doncello
6. El Paujil
7. Florencia
8. La Montañita
9. Milán
10. Morelia
11. Puerto Rico
12. San José de la Fragua
13. San Vicente Caguán
14. Solano
15. Valparaíso

Economía
--------

Economicamente, o territorio é rico en madeiras, resinas, plantas medicinais e gomas. Os solos, especialmente os que lindan coa cordilleira, son fértiles, e aproveitanse con cultivos de arroz, plátano, iuca, cacao e cana de azucre. No pé do monte, existen depósitos de estaño e carbón.

A fauna é diversa e abundante, tanto a terrestre como a fluvial.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Departamentos de Colombia |
| --- |
| 
* Amazonas
* Antioquia
* Arauca
* Atlántico
* Bolívar
* Boyacá
* Caldas
* Caquetá
* Casanare
* Cauca
* Cesar
* Chocó
* Córdoba
* Cundinamarca
* Guainía
* La Guajira
* Guaviare
* Huila
* Magdalena
* Meta
* Nariño
* Norte de Santander
* Putumayo
* Quindío
* Risaralda
* San Andrés e Providencia
* Santander
* Sucre
* Tolima
* Valle del Cauca
* Vaupés
* Vichada

 | Colombia |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13985
* WorldCat
* VIAF: 151296424
* EBID: ID
* GEC: 0014733
* GeoNames: 3687479
* GND: 4319877-6
* OSM: 1394843
* TGN: 1002071

 |
**Rose M. Mutiso**, nada en Nairobi cara a 1986, é unha activista kenyana e investigadora en ciencia de materiais. É cofundadora e directora xeral do Instituto Mawazo. É a directora de investigación do Energy for Growth Hub (Centro de Enerxía para o Crecemento). Foi preseleccionada para o Premio Pritzker 2020 ao Xenio Ambiental Emerxente.

Traxectoria
-----------

### Educación

Mutiso estudou enxeñería no Dartmouth College, antes de completar o seu doutoramento en Ciencias dos Materiais na Universidade de Pensilvania, no laboratorio de Karen I. Winey. A súa tese centrouse nas propiedades dos materiais para a nanoelectrónica. Fixo o seu posdoutoramento como bolseira científica do Congreso 2013-14 no Instituto Americano de Física.

### Carreira

Mutiso foi bolseira no Departamento de Enerxía dos Estados Unidos.

O traballo de activismo de Mutiso céntrase en mellorar o acceso á enerxía en África de forma consciente co clima. A través do Instituto Mawazo, espera formar a máis mulleres nas habilidades de investigación e enxeñería necesarias para seguir desenvolvendo o sector enerxético kenyano. Formou parte da xunta consultiva da African Utility Week 2018. Avogou por unha orzamentación internacional do carbono que recoñeza tanto as emisións actuais comparativamente baixas das nacións africanas como que asigne un espazo para o seu desenvolvemento futuro cara a un maior consumo de enerxía. Escribiu para Scientific American e tamén deu unha charla TED sobre o tema.

Notas
-----

1. 1 2  "Rose Mutiso". *The Breakthrough Institute* (en inglés). Consultado o 2021-03-18.
2. 1 2  "Rose Mutiso". *The Rockefeller Foundation* (en inglés). Consultado o 2021-03-18.
3. ↑  "Rose M. Mutiso". *Institute of the Environment and Sustainability at UCLA* (en inglés). 2020-07-27. Consultado o 2021-03-18.
4. ↑  "Rose Mutiso | Dartmouth Global Summits". *dartmouthglobalsummits.org*. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2021. Consultado o 2021-03-18.
5. ↑  "Group Alumni – Winey Lab" (en inglés). Consultado o 2021-03-18.
6. ↑  "AIP Congressional Science Fellows | Page 2 | American Institute of Physics". *www.aip.org*. Consultado o 2021-03-19.
7. ↑  "Financing for climate adaptation can drive Africa's economic development and climate goals". *Impact Alpha* (en inglés). 2020-12-21. Consultado o 2021-03-19.
8. ↑  Hill, Rose Mutiso,Katie. "Why Hasn't Africa Gone Digital?". *Scientific American* (en inglés). Consultado o 2021-03-18.
9. ↑  Mutiso, Rose M. "The energy Africa needs to develop -- and fight climate change" (en inglés). Consultado o 2021-03-18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Our Team The Mawazo Institute.
* Research Director - Rose Mutiso

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q76469472
* LinkedIn: rosemutiso
* ResearchGate: Rose-Mutiso

 |