Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ameixa.

| Ameixa babosa |
| --- |
| *Venerupis corrugata* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Bivalvia |
| Subclase: | Heterodonta |
| Orde: | Veneroida |
| Superfamilia: | Veneroidea |
| Familia: | Veneridae |
| Xénero: | *Venerupis* |
| Especie: | *V. corrugata* |

 |
| Nome binomial |
| *Venerupis corrugata*(Gmelin, 1791)  |
| Sinonimia |
| 
Lista
* Referencia:
	+ *Petricola rugosa* Menke, 1829
	+ *Pullastra vulgaris* Sowerby, 1826
	+ *Tapes dactyloides* Sowerby, 1852
	+ *Tapes disrupta* Sowerby, 1852
	+ *Tapes pullastra* (Montagu, 1803)
	+ *Venerupis corrugata* Deshayes, 1853
	+ *Venerupis nucleus* Lamarck, 1819
	+ *Venerupis pullastra* (Montagu, 1803)
	+ *Venerupis saxatilis* (Fleuriau de Bellevue, 1802)
	+ *Venerupis senegalensis* (Gmelin, 1791)
	+ *Venus corrugata* Gmelin, 1791
	+ *Venus geographica* Gmelin, 1791
	+ *Venus obsoleta* Dillwyn, 1817
	+ *Venus perforans* Montagu, 1803
	+ *Venus plagia* Jeffreys, 1847
	+ *Venus pullastra* Montagu, 1803
	+ *Venus punctulata* Gmelin, 1791
	+ *Venus saxatilis* Fleuriau de Bellevue, 1802
	+ *Venus saxicola* Danilo & Sandri, 1856
	+ *Venus senegalensis* Gmelin, 1791
	+ *Venus tenorii* O. G. Costa, 1829

 |

A **ameixa babosa**, *Venerupis corrugata* (Gmelin, 1791), sinónimos —entre outros— *Venenerupis pullastra* (Montagu, 1803) e *Venerupis senegalensis* (Gmelin, 1791), é unha especie de molusco bivalvo heterodonte da orde dos veneroides e familia dos venéridos, que vive enterrada nos sedimentos de area lamacenta  das costas do Atlántico oriental, desde Noruega ata Suráfrica, sendo apañada e consumida en España e outros países da Europa occidental.

Trátase dunha ameixa semellante á fina pero de menor calidade e valor comercial. No mercado é, habitualmente, de menor tamaño ca fina e a xaponesa. Captúrase e críase en abundancia en toda a costa galega.

Nomenclatura
------------

### Nome científico

A especie foi descrita por primeira vez en 1791 polo naturalista alemán Johann Friedrich Gmelin, e publicada en: Gmelin, J. F. 1788-1793. In: Linné, C. *Systema naturae*, Edit. 13 aucta et reformata cura J. F. Gmelin. 10 vols, Lipsiae. 1788-1793 et Lugduni, 1789-1796, co nome de *Venus corrugata*.

Posteriormente foi identificada como especie doutros xéneros, sendo clasificada por George Montagu no xénero *Venerupis*, coñecéndose durante moitos anos como *Venerupis pullastra* (Montagu, 1803) e, despois, como *Venerupis senegalensis* (Gmelin, 1791).

Bowden e Heppell, en 1968, demostraron que o nome moi utlizado *Venerupis pullastra* (Montagu, 1803) debería substituirse polo máis antigo *V. senegalensis* (Gmelin, 1791). Pero segundo Fischer-Piette e Metivier (1971), o nome correcto é *V. corrugata* (Gmelin, 1791), aínda que sobre a base do principio do 'primeiro revisor', o nome *V. senegalensis* tamén se utiliza.

### Nomes vernáculos

* Galego: Ameixa branca, ameixa macho, ameixola, babosa, cadela, chirla, cornicha
* Castelán: *Almeja babosa, chocha* (en Madrid, nome máis usado para a chirla propiamente dita)
* Catalán: *Cloïsa babosa*
* éuscaro: *Txiria Lingirdatsua*
* Andalucía: *Chocha, madrealmeja*
* Santander: *Chirla*
* Inglés: *Carpet shell, Pullet carpet shell*
* Francés: *Palourde, Palourde bleue, Clovisse*
* Alemán: *Kleine Teppichmuschel*
* Italiano: *Vongola*

Morfoloxía e anatomía
---------------------

Morfoloxicamente resulta bastante similar ás outras ameixas, quizais máis alongada. A cor da cuncha adoita ser gris pálida ou acastañada, con manchas irregulares máis escuras e da mesma cor marrón ou púrpura. As estrías lonxitudinais son moi visibles, pero como as radiais son máis tenues, non mostran a cuadrícula típica da ameixa fina ou da xaponesa.

Os dous sifóns están unidos en toda a súa lonxitude, agás no extremo, onde se separan. Esta característica permite diferenciala das outras especies de ameixa. Ó ser máis curtos cós das outras ameixas, a babosa non pode enterrarse a tanta profundidade como aquelas e resiste mal a baixamar.

Hábitat
-------

A **ameixa babosa** está presente tanto no Mediterráneo como na costa atlántica europea, chegando ata Marrocos. Medra en bancos de area fina, cascallo ou limos, desde o límite da baixamar ata profundidades de 40 m de fondo.

En comparación coas outras ameixas, a babosa é moito máis sensible ós cambios de temperatura e, sobre todo, de salinidade da auga, polo que sofre grandes mortandades a consecuencia das riadas producidas en épocas de temporais e chuvias abundantes. Tamén resiste menos cás outras fóra da auga, o que explica que en tempos non fose frecuente comerciala fóra de Galicia. Hoxe, este feito xa non representa ningunha dificultade comercial.

Pesca e comercialización
------------------------

Ameixa babosa
Normalmente, a captura desta especie faise co rastro ou vara, desde embarcacións, modalidade denominada marisqueo a flote, pero tamén se colle co sacho, na seca. O talle comercial mínimo é de 38 mm de lonxitude no seu eixo maior.

As capturas totais desta especie durante o ano 2010 ascenderon a 1 187 111 kg, segundo datos de vendas nas lonxas galegas.

Aspectos sanitarios
-------------------

Os perigos sanitarios derivados dunha posible contaminación bacteriana procedente de verteduras fecais son semellantes ós descritos para o resto dos moluscos bivalvos, artigo ó que remitimos ó lector.

Gastronomía
-----------

Ameixas á mariñeira.
Pódese consumir en cru ou cociñada, aínda que normalmente se desaconsella a primeira forma porque disque solta moita baba (e de aí o nome). Claro que outros din que a súa carne é máis tenra cás outras e, polo tanto, é a máis apta para comer crúa.

En calquera caso, o máis común é comelas cociñadas. Admite con éxito diferentes tratamentos culinarios, desde unha breve cocción (*ameixas ó vapor*, con ou sen loureiro), ata tratamentos máis elaborados (guisadas con arroz, con cachelos, con pescada ou robaliza, con fideos ou en empanada). É a especie máis apropiada para elaborar as **ameixas á mariñeira**.

### Festas gastronómicas

Celébranse festas gastronómicas de exaltación da ameixa babosa nas seguintes localidades:

* O Carril, Vilagarcía de Arousa, Pontevedra, en agosto
* Campelo, Poio, Pontevedra: a finais de xullo (trasladada desde setembro, data das primeiras celebracións)
* A Pedreira, Meá, Mugardos, A Coruña: na primeira semana de xullo
* Corcubión (A Coruña): na primeira semana de agosto

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  *Venerupis corrugata* (Gmelin, 1791) no WoRMS.
2. ↑  **ameixa babosa** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
3. ↑  Resolución, de 24 de marzo de 2010, da Secretaría Xeral do Mar, pola que se establece e se publica a listaxe de denominacións comerciais de especies pesqueiras e de acuicultura admitidas en España *(BOE nº 682 de 5.04.2010).*
4. 1 2  Rolán e Otero (1996), p. 256.
5. ↑  Branch, G. M. *et al.* (2002): *Two Oceans*. 5th impression. David Philip, Cate Town & Johannesburg. Ver en liña Arquivado 03 de decembro de 2013 en Wayback Machine..
6. ↑  Pescadegalicia.com.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ameixa babosa*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Ameixa babosa*** |

### Bibliografía

* Hubler, M. (2010): *Compendium of bivalves. A full-color guide to 3,300 of the World’s Marine Bivalves. A status on Bivalvia after 250 years of research*. Hackenheim, Germany: ConchBooks. ISBN 978-3-939767-28-2.
* Lahuerta Mouriño, Fernando e Francisco X. Vázquez Álvarez (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8.
* Ramonell, Rosa (1985): *Guía dos mariscos de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia, S. A. ISBN 84-7154-506-3.
* Ríos Panisse, Mª C. (1977): *Nomenclatura de la flora y la fauna marítimas de Galicia. I. Invertebrados y peces*. Verba, Anejo 7. Santiago de Compostela: Universidad de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-008-X.
* Rolán, R. e Jorge Otero-Schmitt (1996): *Guía dos moluscos de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-072-1.

### Outros artigos

* Bivalvos
* Heterodontes
* Veneroides
* Venéridos
* Lista de bivalvos de Galicia

### Ligazóns externas

* *Venerupis senegalensis* Arquivado 02 de decembro de 2013 en Wayback Machine. en Marine Species *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14513297
* MAG: 2777467956

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* DORIS: 3026
* Dyntaxa: 218360
* GBIF: 4372735
* iNaturalist: 366851
* NBN: NHMSYS0021006634
* NCBI: 1028563
* SeaLifeBase: 86507
* Soortenregister: 137220
* TAXREF: 652303
* WoRMS: 181364

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C3346999

 |