O **mate de coca** ou **té de coca** (do quechua *kuka mat'i*) é unha infusión de follas de coca das rexións andinas de Bolivia e do Perú. A súa presenza abrangue tamén outros países andinos, como Ecuador, o norte de Chile, algunhas zonas de Colombia e todo o norte da Arxentina.

É unha bebida consumida como estimulante e tamén para curar o *soroche* ou mal de montaña. Posúe, amais, un valor simbólico. A bebida ten efectos enerxizantes similares aos do café.

A venda e consumo das follas de coca é legal no Perú, Colombia e Bolivia, e tamén é moi común no norte da Arxentina. Nos restaurantes, ao finalizar a comida, é común ofrecer mate de coca en bolsas filtrantes para estimular a dixestión. Pode ser endulzado con azucre ou mel.

Plantas utilizadas
------------------

Polo xeral, utilízanse catro variedades de plantas da familia das Erythroxylaceae: 

* E. coca var. *coca*
* E. coca var. *ypadu* (coca amazónica)
* E. novogranatense var. *novogranatense* (coca boliviana)
* E. novogranatense var. *truxillense* (coca de Trujillo)

Características
---------------

A infusión conserva algunhas propiedades farmacolóxicas da folla de coca. A comercialización en bolsas filtrantes é legal no Perú e Bolivia, do mesmo xeito que a fariña de coca.

É de cor verde amarelenta. Ten un lixeiro sabor amargo, parecido ao té verde, mais lixeiramente máis doce.

Usos en Suramérica
------------------

### Uso medicinal

O consumo de mate de coca é común en varios países de Suramérica. Os pobos indíxenas das montañas dos Andes emprégano con fins medicinais e relixiosos.

O consumo de mate de coca e o mascado das follas de coca incrementan a absorción do osíxeno no sangue. En consecuencia, axudan a combater o mal de montaña e favorecen a dixestión. Ademais, ten un efecto carminativo, é dicir, favorece a expulsión de gases do tubo dixestivo.

A fariña de coca consiste en follas de coca moídas finamente. Pode empregarse como o café nunha máquina de café, para obter unha bebida máis forte e concentrada.

### Turismo

Nos "Camiños do Inca" a Machu Picchu os guías ofrecen mate de coca frecuentemente en cada comida, para aliviar o mal de montaña.

Notas
-----

1. ↑  Agustín Guzmán. "La hoja de coca no es alucinógena". Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 2021-05-11.
2. ↑  Engelke, Beatriz Ferreira; Gentner, Walter A. (1991-01). "Determination of Cocaine in "Mate de Coca" Herbal Tea" (en inglés) **80** (1): 96. doi:10.1002/jps.2600800123. Consultado o 3 de agosto de 2020.
3. ↑  Bieri, Stefan; Brachet, Anne; Veuthey, Jean-Luc; Christen, Philippe (2006-02). "Cocaine distribution in wild Erythroxylum species" (en inglés) **103** (3): 439–447. doi:10.1016/j.jep.2005.08.021. Consultado o 3 de agosto de 2020.
4. ↑  Bel, Pierina Pighi (4 de outubro de 2018). "Por qué la DEA permite a una empresa de EE.UU. importar hoja de coca de Perú para la fabricación de cocaína". *BBC News Mundo* (en castelán). Consultado o 3 de agosto de 2020.
5. ↑  "Copia archivada". Arquivado dende o orixinal o 26 de outubro de 2006. Consultado o 27 de outubro de 2006.  Substances that produce addiction - Universidad de Buenos Aires
6. ↑   Arquivado 19 de marzo de 2008 en Wayback Machine. What's the best way to prevent altitude sickness?
7. ↑   Altitude Sickness - Soroche, Cusco by Virtual Tourist