As barbas están suxeitas ao maxilar superior dos misticetos.
Barbas da baela gris.
O trazo máis característicos das baleas, á parte do seu gran tamaño, é a presenza dunhas estruturas especiais na boca que substitúen os dentes: as chamadas **barbas de balea** ou, simplemente, **baleas**.

Non se trata de dentes transformados, senón de placas de queratina (a mesma substancia que forma as nosas uñas ou o pelo, ou as plumas das aves) que penduran do bordo da mandíbula superior pechando a cavidade bucal. Cando a boca está pechada, as barbas quedan cubertas polos "labios" inferiores. 

O bordo inferior de cada unha destas placas está esfiañado formando unhas a xeito de sedas ríxidas que forman unha peneira moi mesta capaz de reter os corpos sólidos presentes na auga. 

O seu tamaño —en anchura e lonxitude— e o seu número son moi variábeis segundo a especie, así como a cor, e son elementos a ter en conta á hora de identificaren as distintas especies. 

Os distintos tamaños das barbas, xunto a outras modificacións morfolóxicas como a maior ou menor convexidade do cranio e a presenza de máis ou menos dobras gulares (os sucos da gorxa), son consecuencia dos diferentes hábitos alimenticios destes cetáceos.

Descrición
----------

O tecido ds barbas componse de fibras lonxitudinais de coláxeno das que resulta nun corpo elástico e flexíbel.
Os misticetos carecen de dentes (a diferenza dos odontocetos) e, no seu lugar, teñen fileiras de láminas chamadas *barbas* no maxilar superior. Estas láminas son lisas, flexíbeis, cos bordos esfiañados, colocadas en dúas fileiras paralelas, semellantes a enormes peites. 

As barbas están compostas de queratina, a mesma substancia da que está composto o pelo, os cornos e as uñas dos mamíferos e as plumas das aves.

Segundo a especie de misticeto, unha barba pode medir desde menos de 30 cm, como no caso do rorcual alibranco , aos 4,5 m na balea de Groenlandia. O seu número oscila entre as aproximadamente 140 ou 150 da balena gris ás 375 ou 400 do xibardo ou o rorcual azul.

Curiosamente os misticetos posúen pequenos dentes durante a súa fase fetal, pero van desaparecendo mentres se desenvolven e acaban sendo substituídos por barbas permanentes antes de naceren.

Alimentación por filtrado
-------------------------

Grupo de xibardos alimentándose.
A barbas de balea desempeñan o papel máis importante no proceso da alimentación denominado *alimentación por filtrado*: as baleas abren a súa boca mentres nadan, de xeito que esta se enche de auga con partículas sólidas e, despois, péchana e usan a súa gorxa e a súa lingua para que a auga volva saír da boca a través das barbas, o que permite a retención das pequenas presas (pequenos peixes, copépodos, *krill*) entre os finos pelos das puntas das barbas.

Os misticetos son o único grupo de vertebrados que utiliza este método de alimentación (os flamengos e as focas cangrexeiras usan métodos similares, pero non teñen barbas), e con este sistema se desenvolveron até alcanzar tamaños inmensos.

Usos na industria
-----------------

Cesta esquimó feita con barbas de balea, con mango de marfil, procedente de Alasca.  
Museo do home (San Diego, (California).
O tecido das barbas componse de frebas lonxitudinais das que resulta un corpo moi elástico, flexíbel de gran resistencia e duración ilimitada, polo que eran utilizadas antes da invención dos plásticos e outros materiais sintéticos para a fabricación de múltiples obxectos, como as *venencias*  e outros pero, sobre todo, en corsetaría (aínda hoxe fálase das "baleas" en vestidos e corsés) e para fabricar as varas (chamadas tamén baleas) de paraugas e parasois, debido á súa solidez, lixeireza e elasticidade.

Notas
-----

1. ↑  Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. definición de **balea** do dicionario da RAG.
2. 1 2  Spencer Wilkie Tinker (1988). *Whales of the World* (en inglés). Brill Archive. pp. 58–59. ISBN 0935848479.
3. ↑  "Baleas, preguntas máis frecuentes". *My Animal Island*. International Fund for Animal Welfare. Arquivado dende o orixinal o 01 de agosto de 2010. Consultado o 17 de setembro de 2013.
4. 1 2  "Semanario pintoresco 489. Uso de las barbas de ballena" (PDF). *Semanario pintoresco español. Tomo III, núm. 102, 11 de marzo de 1838*. Biblioteca Digital del Instituto de Historia del CSIC. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
5. ↑  Cataviños típicos para o os viños de Xerez.
6. ↑  Stuart Walton (200?). *Atlas ilustrado de los vinos del mundo*. Susaeta Ediciones. p. 146. ISBN 843055694X. Arquivado dende o orixinal o 07 de novembro de 2016. Consultado o 17 de setembro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Barbas de balea*** |

### Bibliografía

* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* St. Aubin, D. J, R.H. Stinson e J.R. Geraci (1984): "Aspects of the structure and function of baleen, and some effects of exposure to petroleum hydrocarbons". *Canadian Journal of Zoology* **62**: 193-198.

### Outros artigos

* Cetáceos
* Misticetos

### Ligazóns externas

* Les baleines à fanons en Réseau d'observation de mammifères marins. *(en francés)*
* "Imaxe dunahs barbas de balea de gran tamaño". Cool Antarctica. Arquivado dende o orixinal o 26 de agosto de 2013. Consultado o 17 de setembro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q275426
* AAT: 300192974
* BRE: 2070524
* EBID: ID
* GEC: 0221280
* JSTOR: baleen
* LCCN: sh85146348
* MAG: 92878468

 |