**As Somozas** é un concello da provincia da Coruña, pertencente á comarca de Ferrol. Segundo o INE en 2014 tiña 1211 habitantes (1382 no 2009, 1392 no 2006, 1411 no 2005, 1403 no 2004, 1407 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é somocense.

Demografía
----------

|  |  |
| --- | --- |
| **Censo total** | 1211 (2014) |
| **Menores de 15 anos** | 98 (8,09%) |
| **Entre 15 e 64 anos** | 768 (63,42%) |
| **Maiores de 65 anos** | 345 (28,49%) |


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación das Somozas**   Fontes: INE e IGE. |
| **1900** | **1930** | **1950** | **1981** | **2004** | **2009** | **2011** | **2012** | **2013** | **2014** | **2015** | **2016** | **2017** | **2018** | **2019** | **2020** | **2021** | **2022** | **2023** |
| 3801 | 3934 | 3962 | 2004 | 1403 |  |  | 1279 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| *(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)* |

Xeografía
---------

Os 71,4 km² polos que se estende este concello son bastante accidentados, aínda que de altitude escasa: as maiores altitudes son as de Vilalbesa (583 m), Pena dos Ladróns (620 m), Naveira (523 m), Lameira (518 m) Barreiros (538 m) e Cortello (484 m), todas elas nas parroquias de Seixas e Recemel. Atravésano o río Mera e o río Grande de Xuvia; o primeiro conforma o límite con Ortigueira e desemboca na ría de Ortigueira e o segundo nace na confluencia dos ríos Ferreiras e Grande.

Historia
--------

Grazas á súa situación estratéxica, arrodeada de vales e montañas, todo o territorio do concello das Somozas foi visitado por numerosas culturas ao longo da súa historia. Da época castrexa consérvase o Castro de Marván (Seixas).

No dominio musulmán, foi imposto un tributo aos seus habitantes, coñecido como Tributo das Cen Doncelas, polo que numerosas mulleres foron apresadas e trasladadas aos seus haréns. Eran despedidas polos seus achegados dende o Monte Marbán. Pénsase que a denominación de 'Somozas' provén dun nobre francés chamado Sumaças, que venceu aos musulmáns e que foi recompensado con terras na zona.

O territorio das Somozas pertenceu a distintos clans señoriais e a varias xurisdicións. Algúns dos nobres máis importantes que dominaron estas terras foron a Duquesa de Lemos, o Conde de Maceda e o Marqués de San Sadurniño.

O concello das Somozas constituíse no ano 1836, intre no que xurdiron os primeiros concellos constitucionais, formando parte da provincia histórica de Betanzos. Posteriormente, no ano 1845, incorporouse a parroquia de Recemel, desvencellándose de Moeche, e, máis tarde, no ano 1895, formáronse as de Enchousas e Seixas, ao se dividir a parroquia principal.

Na actualidade, As Somozas é un concello rural, adicado á agricultura e á gandería e arrodeado de vales e montañas que lle proporcionan un clima oceánico con temperaturas agradables.

O 19 de xaneiro do 2014, falece o actual alcalde Manuel Candocia Ramos, a causa dun infarto mentres presenciaba un partido do equipo do Unión Deportiva Somozas, do que tamén era presidente.

Goberno municipal
-----------------

Ao longo da democracia, Manuel Candocia non deixou nunca de ser alcalde das Somozas. Inicialmente, coa UCD e ata 2014, data na que falece, co PP. Non só ven revalidando unha ampla maioría absoluta, senón que esta é, cando menos, abafante.

Durante varias lexislaturas, o PP contou con 8 concelleiros e unicamente un edil na oposición do PSdeG-PSOE. En 2019 rómpese esta dinámica e entra na corporación municipal un partido independente (Alternativa por Somozas) con 2 concelleiros, ampliando a corporación municipal a tres partidos, algo que non se daba dende as primeiras eleccións de 1979. Xa nas últimas eleccións de maio de 2023 o BNG entra por primeira vez no concello con dous edís, mentres que Alternativa por Somozas baixaría a un e o PSdeG-PSOE desaparecería.

Economía
--------

A economía, aínda que marcadamente agrícola, vai perdendo peso a medida que vai medrando o Polígono industrial das Somozas, onde se localizaron industrias dedicadas ás novas tecnoloxías como a construción de aeroxeradores (Gamesa) e plantas de rexeneración de materiais industriais e reciclaxe (a maioría do chapapote do Prestige será tratado aquí). Tamén conta con explotacións forestais de eucalipto, gando vacún e cultivos de kiwi e autoconsumo, que como moito, son vendidos nos mercados e feiras de Moeche e As Pontes de García Rodríguez, transformación da madeira en serradoiros e a existencia dunha embotelladora de leite.

Case unha cuarta parte dos traballadores viaxan até As Pontes, pois están empregados por Endesa ou as súas empresas auxiliares.

A poboación é moi dispersa e o lugar de maior tamaño, Igrexa, rolda os 100 habitantes.

Lugares de interese
-------------------

* **Igrexa de Santiago Seré**, A Igrexa de Santiago é o monumento máis importante do Concello. Atópase na capital, As Somozas, no lugar coñecido como A Igrexa, presidindo o centro urbano da poboación. É un templo de estilo barroco, levantado no século XVIII, con planta rectangular e tres naves cubertas de madeira. Merece especial mención na súa fachada principal a torre campanario de grande altura, visible dende case que calquera punto da poboación. Está coroada por unha cúpula octogonal, rematada por un pináculo sobre o que se sitúa unha cruz de ferro.
* **Ermidas**, en todo o Concello levántanse numerosos templos cun gran valor histórico-artístico. Merecen especial mención as ermidas de San Pedro, en Enchousas; do Socorro, en Recemel; de Nosa Señora de Francia, no Campo; de San Isidro, na Graxoiba; de San Bartolomeu, en Seixas, e as ermidas de San Cidre, San Pedro e Santo Estevo, nas Somozas.
* **Montañas**, Os picos de maior altura son Pena dos Ladróns, de 620 metros de altitude; Gradoi, de 357, e o histórico Marbán, que acada os 316 metros, lugar dende onde despedíanse os habitantes da poboación das doncelas cativadas polos musulmáns.
* **Área recreativa da Queiroga**, localízase ao nordeste das Somozas, nos arredores do río Mera, visitado polos amantes da pesca pola presenza de troitas. Atópase arrodeada por fragas e conta nas súas instalacións con mesas, bancos e grellas. Merecen especial mención un antigo muíño de auga e varios refuxios de pescadores.

Deporte
-------

A Unión Deportiva Somozas xogou na Segunda División B Española ata a tempada 2015-16. Actualmente milita na Terceira División RFEF Grupo 1.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes das Somozas.
* Paseo fluvial.Paseo fluvial.
* Lugar da Igrexa.Lugar da Igrexa.

Parroquias
----------

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias das Somozas |  |
| --- | --- |
| As Enchousas (San Pedro) | Recemel (Santa María) | Seixas (Santa María) | As Somozas (Santiago Seré) |

Lugares das Somozas
-------------------

Para unha lista completa de todos os lugares do concello das Somozas vexa: Lugares das Somozas.

Notas
-----

1. ↑  Historia das Somozas
2. ↑  Falecemento de Manuel Candocia Ramos

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***As Somozas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Concellos da comarca de Ferrol |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
AresAres
 | 
CedeiraCedeira
 | 
FeneFene
 | 
FerrolFerrol
 | 
MoecheMoeche
 | 
MugardosMugardos
 | 
NarónNarón
 | 
NedaNeda
 | 
San SadurniñoSan Sadurniño
 | 
As SomozasAs Somozas
 | 
ValdoviñoValdoviño
 |

 | Comarca de Ferrol |

| * v
* c
* e
Galicia Galicia  ·  Concellos da provincia da Coruña |
| --- |
| 
* Abegondo
* Ames
* Aranga
* Ares
* Arteixo
* Arzúa
* A Baña
* Bergondo
* Betanzos
* Boimorto
* Boiro
* Boqueixón
* Brión
* Cabana de Bergantiños
* Cabanas
* Camariñas
* Cambre
* A Capela
* Carballo
* Cariño
* Carnota
* Carral
* Cedeira
* Cee
* Cerceda
* Cerdido
* Coirós
* Corcubión
* Coristanco
* A Coruña
* Culleredo
* Curtis
* Dodro
* Dumbría
* Fene
* Ferrol
* Fisterra
* Frades
* Irixoa
* A Laracha
* Laxe
* Lousame
* Malpica de Bergantiños
* Mañón
* Mazaricos
* Melide
* Mesía
* Miño
* Moeche
* Monfero
* Mugardos
* Muros
* Muxía
* Narón
* Neda
* Negreira
* Noia
* Oleiros
* Ordes
* Oroso
* Ortigueira
* Outes
* Oza-Cesuras
* Paderne
* Padrón
* O Pino
* A Pobra do Caramiñal
* Ponteceso
* Pontedeume
* As Pontes de García Rodríguez
* Porto do Son
* Rianxo
* Ribeira
* Rois
* Sada
* San Sadurniño
* Santa Comba
* Santiago de Compostela
* Santiso
* Sobrado
* As Somozas
* Teo
* Toques
* Tordoia
* Touro
* Trazo
* Val do Dubra
* Valdoviño
* Vedra
* Vilarmaior
* Vilasantar
* Vimianzo
* Zas

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1442802
* WorldCat
* VIAF: 316736292
* código INE: 15081
* GEC: 0267546
* GeoNames: 6357349
* OSM: 343888

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---