Residuos nun vertedoiro
Un **residuo** é todo aquilo que non serve (desfeitos, refugallos,...) e que resultando como produto da pegada e actividade do home, é necesario eliminar. É considerado lixo ou desfeita, xa que non vale nada, e a súa reutilización, en principio, non resulta viábel. Os residuos poden ser industriais, orgánicos, nucleares, gasosos...

Tipos de residuos
-----------------

Segundo a súa orixe, a súa composición ou a súa perigosidade podemos clasificar os residuos de diferente maneira.

### Segundo a súa composición

Podemos atopar diferentes tipos de residuos:

* **Residuos orgánicos**: Son todos aqueles que constitúen ou constituíron materia viva. Trátase principalmente dos restos de comida, feces procedentes de animais, follas, ramas, mondas etc. A principal fonte de residuos orgánicos procede da agricultura e da gandería A diferenza da maioría dos residuos, os residuos orgánicos son facilmente eliminábeis e reutilizábeis para outros usos, como por exemplo a transformación de restos agrícolas en compost, ou en combustíbel orgánico.
* **Residuos non orgánicos**: Son todos aqueles que teñen unha orixe artificial, sexa industrial ou doutro tipo, e non biolóxica. Destacan aquí os derivados do petróleo, sexa plástico, fibras sintéticas, vidro artificial, papel etc.
* **Residuos perigosos**: Existen, independentemente de se sexan orgánicos ou non, unha serie de residuos que son considerados nocivos, ben sexa porque posúan algún compoñente que poida danar o medio ambiente, ou ben porque pode resultar perigoso para o ser humano. Falamos de ácidos industriais, pilas, residuos nucleares, desfeitos infecciosos, gases contaminantes (dióxido de carbono, metano...)

### Segundo a súa orixe

Dependendo de quen crease ou axudase a crear eses residuos falaremos de:

* **Residuos domésticos**: Todo tipo de lixo que proveña de casas, pisos, urbanizacións e calquera outro domicilio.
* **Residuos industriais**: Todos aqueles desperdicios provocados pola transformación e manufactura das materias primas. Non só falamos de residuos sólidos. Moitas industrias contaminan con residuos líquidos ou gasosos que van aos ríos, mares ou á atmosfera.
* **Residuos radioactivos**: Son unha variante dos residuos industriais coa diferenza de que posúen unha alta radiación perigosa para todo ser vivo. Deben ser tratados particularmente e cun coidado e unhas precaucións adicionais.
* **Residuos comerciais**: que proveñen do sector do comercio, sendo considerado residuo comercial o provocado por tendas, feiras, oficinas etc. Normalmente teñen unha composición orgánica como restos de peixe nunha lonxa, ou de froitas nunha froitaría, pero tamén atopamos papeis, cartóns ou plásticos.
* **Residuos hospitalarios** ou **de laboratorio**: Residuos que proveñen de centros médicos ou hospitais tales como medicamentos, xeringas, vendas, material de quirófano etc. Acostuman estar considerados perigosos.
* **Residuo urbano**: Son aqueles que proveñen de materiais inservíbeis orixinados nas rúas e zonas públicas (parques, xardíns). Semáforos, sinais ou tobogáns rotos son residuos urbanos.
* **Residuo espacial**: Coñécese con este nome a todo o artificial que se atopa fóra do noso planeta, tales como satélites ou estacións espaciais inservíbeis, ou o lixo depositado no espazo, en auxe nos últimos anos coma alternativa a depositar o lixo na Terra.

**Táboa dos residuos en algunhas comunidades autónomas no ano 2004** (en miles de toneladas)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Comunidade | **Totais** | Perigosos | Non perigosos |
| Andalucía | 6.806,9 | 254,5 | 6.552,4 |
| Illas Baleares | 33,2 | 4,3 | 28,9 |
| **Galiza** | **4.710,7** | **145,0** | **4.565,7** |
| Euskadi | 2.895,0 | 327,3 | 2.568,4 |
| Cataluña | 4.850,2 | 437,6 | 4.412,6 |

Problemas que causan os residuos
--------------------------------

Os residuos son no noso planeta restos non reutilizábeis para o uso predestinado. É por iso polo que constitúen un problema para a sociedade e para o medio ambiente en xeral.

Debido ao aumento progresivo e exponencial da poboación mundial, aumentan as necesidades de materias primas, alimento ou vivenda, polo que aumentarán tamén os residuos agrarios, industriais, e todos en xeral. O ser humano tratou dende tempos atrás eliminar estes residuos pero fíxoo moitas veces de maneira incorrecta, queimando o lixo, acumulándoo en vertedoiros sen ningún tipo de control,etc. Todo iso deu lugar a outros residuos, contaminación do aire, das augas... Por exemplo á

Dende tempos antigos, os animais e as plantas de xeito natural produciron residuos (feces, restos de comida, cadáveres…) pero a propia natureza desenvolveu un sistema cíclico capaz de rexenerar eses residuos. Mais o ritmo actual de sobrexplotación de recursos e falta de control na industria e nos residuos emitidos, representa unha ameaza para o equilibrio natural do noso planeta, contribuíndo ao quentamento da Terra e camiñando cara a desaparición dos recursos terrestres.

Residuos animais (bosta)

Existen, para denunciar a situación do tratamento dos residuos, as organizacións ecoloxistas, que defenden ao medio ambiente vixiantes para que o número de residuos producidos non aumente e estes se traten correctamente para ser reintegrados no ciclo natural. As máis importantes son Greenpeace, Ecoloxistas en Acción ou ADEGA e Verdegaia no ámbito galego. 

O *Prestige* creou en Galicia unha gran traxedia medioambiental causada por residuos de fuel-oil

Tratamento dos residuos
-----------------------

* **Enterramentos sanitarios**

Os enterramentos sanitarios son a maneira máis práctica, barata e usada de eliminar o lixo doméstico e urbano, alén de esgoto non tratado. Utiliza grandes áreas de terra, onde o lixo é depositado. Porén, inutilizan varios materiais que poderían ser reciclados, alén de ser unha fonte de polución do solo (líquidos que flúen do lixo para o solo, contendo bacterias e produtos tóxicos), de ríos e lagos (cando tales líquidos flúen da terra cara corpos de auga na rexión) e do ar (descomposición, que xera enormes cantidades de metano e outros axentes contaminantes).

Imaxe tomada nunha planta de tratamento de residuos
* **Incineradores**

Os incineradores incineran literalmente o lixo, reducíndoo a cinzas. É altamente contaminante, xerando enormes cantidades de gases que contribúen ao agravamento do efecto estufa. É o método utilizado para a destrución de lixo hospitalario, que poden conter axentes causantes de doenzas potencialmente fatais.

* **Reciclaxe**

A reciclaxe é a reutilización de materiais que senón serían considerados lixo. Os tipos de materiais reciclábeis máis comúns son o papel, metais (non pesados), plástico e a madeira. A reciclaxe ten a vantaxe de ser un medio ecolóxico de producir produtos, mais porén pode ser cara. Apenas se utiliza a grande escala nos países desenvolvidos, principalmente no Xapón, nos países escandinavos, na Inglaterra e no Canadá. Tampouco se poden reciclar todos os materiais, por presentar algún grao de perigo á saúde humana.

* **Confinamento permanente**

O lixo altamente tóxico e duradeiro, que non se pode destruír, como o lixo nuclear, precisa tratarse e confinarse permanentemente nalgún lugar de difícil acceso, como por exemplo en túneles escavados a quilómetros por baixo do solo.

Solucións ao problema
---------------------

A medida básica para solucionar os problemas medioambientais que estes producen é non xerar residuos na medida do posíbel. É dicir, perturbar o menos posíbel o ciclo natural, procurando reempregar todo aquilo que xa cumpriu a súa función. Tamén podemos reciclar todos aqueles residuos para volvelos poñer de novo no ciclo natural, e reducires ao máximo aqueles residuos non reciclábeis e polo tanto perigoso para o medio, coma pode ser as expulsións de residuos industriais.

**Reducir a cantidade de residuos**

Sería conveniente reconducir á industria e o comercio de forma que se reducisen os residuos potenciais, tales como envases innecesarios, e promover a reutilización destes. Así, potenciando medidas como a subvención de compostadoiros caseiros (A Mancomunidade do Barbanza ou o Concello de Santiago de Compostela retomaron medidas coma descontarlle á metade o prezo do lixo ás familias que realizasen compostaxe caseiro cos seus residuos orgánicos), ou comprando produtos a granel para non esgotar recursos e contaminar o menos posíbel, axudaremos a manter limpo o noso planeta.

**Separación dos residuos**

Logo de aproveitar ao máximo a primeira medida, debemos separar todo o residuo xerado dunha forma eficiente, para así facilitar o traballo cuxa finalidade é a reintegración do lixo no ciclo produtivo, tal e como fai e fixo a natureza. Así, acabaríase co sistema produción-consumo-eliminación e sumiríase nun ciclo produción-consumo-reciclaxe-consumo.

No sistema actual de separación do lixo, existen diferentes contedores dependendo do tipo de residuos. Así, o contedor azul estará destinado a papeis e cartóns, o verde claro a vidro, o amarelo a plásticos, latas e briks, e o verde escuro a restos orgánicos e todos os demais residuos. Ademais existen lugares específicos de recollida de pilas, roupa ou medicamentos.

Contedores orgánicos e inorgánicos
Unha medida adoptada en varios concellos é a fabricación de *compost* caseiro cos restos orgánicos de calquera domicilio. Restos de comida, coma ovos, cascas ou carne, desperdicio do café, follas secas ou restos de plantas forman todo o necesario para formar *compost*, que posteriormente se converterá en *humus*, o mellor fertilizante natural. Este método é moi conveniente xa que en Galicia o 50% dos residuos son orgánicos e en España o 39%.

**Canalización de produtos finais**

Todos os produtos que non poidan ser reintegrados no ciclo, deben ser eliminados ou acumulados en zonas que non supoñan perigo para o ser humano, e danen na menor medida ao medio natural. Exemplos de produtos para os que ata agora non se coñece un método de reciclaxe son cueiros ou compresas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *residuo*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Instituto Nacional de Estadística (INE)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Residuo*** |

### Outros artigos

* Lixo
* Risco natural
* Contaminación
* Compost

### Ligazóns externas

* (inglés)
* [*Ligazón morta*] *(en portugués)*
* [*Ligazón morta*] *(en portugués)*
* LixoArquivado 15 de setembro de 2019 en Wayback Machine. *(en portugués)*