recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Un Black Knight en exposición
**Black Knight** foi un foguete suborbital de probas británico usado entre 1959 e 1965.

Características
---------------

Black Knight foi creado para probar oxivas de reentrada atmosférica para o mísil de alcance medio Blue Streak. Posteriormente foi usado para probas patrocinadas polos Estados Unidos relacionadas coa identificación de firmas de radar.

O proxecto arranco en 1955, con Sanders Roe seleccionada para construír un foguete capaz de elevar 115 kg de carga útil a 800 km de altura e permitir reentradas a velocidades de 5 km/s. O mísil Blue Streak sería cancelado en abril de 1960, pero o Black Knight seguiu sendo usado para estudar a firma de radar das estelas de plasma deixadas polas oxivas durante a súa reentrada, importante para o desenvolvemento de sistemas de alerta temperá contra mísiles. Para estas probas os Black Knight usaban unha segunda etapa Cuckoo-1B ou Cuckoo-2 para acelerar as oxivas *cara* a Terra unha vez chegadas ao apoxeo e simular unha reentrada balística real. Estas series de probas foron denominadas *Gaslight* e *Dazzle*.

Os motores Gamma que propulsaban os Black Knight, alimentados por queroseno e peróxido de hidróxeno, foron usados para o lanzador orbital Black Arrow, que funcionou entre 1969 e 1971.

Lanzáronse 22 Black Knight, todos desde o Centro de Lanzamento de Woomera, en Australia, con tres fallos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2022). "Black Knight" (en inglés). Consultado o 3 de setembro de 2022.
2. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2022). Gunter's Space Page, ed. "Black Knight" (en inglés). Consultado o 3 de setembro de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Black Knight*** |

### Outros artigos

* Black Arrow

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152312
* FAST: 833630
* LCCN: sh85014579

 |
Canlón nunha casa
Un **canlón**, tamén chamado **caleiro** ou **calexa**, é un conduto aberto, de sección semicircular ou rectangular, que se emprega para recoller auga ou outros líquidos dun tellado, dunha vía pública ou doutro espazo aberto.

Adoita instalarse no bordo do beirado, na parte inferior dos tellados, aínda que tamén existe dende hai pouco o canlón lateral de pinche, que se instala en pinches ou zonas laterais para recoller a pingueira das tellas laterais ou remates.

O máis común ten unha sección en forma de "U", a xeito de media tubaxe, e colócase no beiril do tellado; dispóñense con lixeira pendente ou practicamente horizontais. Isto permite que a auga da choiva que recolle a cuberta escorregue por ese 'medio cano' á rede xeral.

Xeralmente, os canlóns fabrícanse en metal, PVC ou de cerámica, mais tamén existen noutros materiais.

Dispóñense nun sistema de tubaxes chamadas *baixantes* que canalizan a auga dende o canlón até a parte máis baixa do edificio; estas *baixantes* son xeralmente verticais. Adóitanse colocar unhas reixas na conexión do canlón coas *baixantes*, para que sirvan coma filtro de obxectos e evitar atoar os condutos, por exemplo, das follas das árbores. A auga recollida pode ser reutilizada para rega de campos e xardíns. Noutrora empregábanse coma auga potábel e, canalizadas, empozábanse en alxibes.

Notas
-----

1. ↑  [Proposta do Servizo de Normalización Lingüística da USC. *Dicionario visual da construción*, Santiago de Compostela, Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, 2004]
2. ↑  Definición en *Dicionario da Real Academia Galega* A Coruña, RAG, 2012

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Canlón*** |

* Pequeña Arqueología Urbana (1) Historia das fundicións alacantinas que fabricaron canlóns con figuras de anxiños entre 1880 e 1930 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152833
* AAT: 300052565

 |
**Ernesto Caballero Bellido**, nado en Salamanca o 5 de agosto de 1858 e finado en Pontevedra o 20 de febreiro de 1935, foi un micrógrafo español.

Traxectoria
-----------

Comezou coa práctica fotográfica ós 12 anos. Aos 21 obtivo a cátedra de Física e Química, comezando como catedrático no instituto de Xixón (Asturias). Foi en Xixón onde entrou en contacto con Alfredo Truán y Luard, fabricante de lentes e iniciador do estudo das diatomeas en España. No 1881 ocupa a cátedra no instituto de Pontevedra, onde foi director 22 anos. Nesta vila colaborou coa instalación eléctrica, dirixiu a fábrica da luz, o laboratorio municipal, a estación meteorolóxica etc. No 1892 volveu á micrografía, tendo, debido ás súas moitas ocupacións, unha actividade irregular cos traballos sobre diatomeas, comezados a metade do século.

Foi alcalde de Pontevedra durante de xullo a setembro de 1899. Foi Director do Instituto de Pontevedra de 1900 a 1921. Xubilouse en outubro de 1921 debido a unha xordeira que lle impedía totalmente a audición.

Mantivo relación con Baltasar Merino e López Seoane, que lle proporcionaron exemplares, ocupándose el dos aspectos técnicos (non da clasificación). De xeito parello colaborou coa elite da ciencia en España naquel momento, traballando para as institucións máis sobresaíntes e impartindo cursos de formación nas súas técnicas.

As súas fotos sobre diatomeas fósiles de Morón constituíron un álbum con 331 figuras de 171 especies baixo a denominación de 'Atlas'. Asemade, as súas fotos foron usadas na afamada obra *Diatomología española en los comienzos del siglo XX*, de Florentino Azpeitia.

Doou parte do seu patrimonio científico ó *Museo Nacional de Ciencias Naturales*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Pedro Martínez Casal** |  **Alcalde de Pontevedra** 1899 | Sucesor:**Víctor Mendoza Muñoz** |

Publicacións
------------

* "La fotomicrografía", na revista *La naturaleza* (1893). Inclúe a primeira foto de diatomeas publicada en Galiza.
* "Técnicas de las preparaciones microscópicas sistemáticas", nos *Anales de la Sociedad Española de Historia Natural* (1925). Inclúe a comunicación dun sistema inventado por el.
* Artigo sobre unha instalación para fotomicrografiar co microscopio en calquera posición, principalmente inclinada, aparecido en *Anales de la Sociedad Española de Física y Química* (1925).

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El País*, 21 de febreiro de 1935, p. 1

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Ernesto Caballero Bellido". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17024136
* WorldCat
* VIAF: 7755810
* BNE: XX1207130
* DBE: ernesto-maria-de-las-nieves-caballero-bellido

 |
**Eugenio Martínez Pasalodos**, nado en 1919 en Puertollano e finado o 6 de novembro de 1962 en Madrid, foi un xogador de rugby internacional e dirixente deportivo.

Traxectoria
-----------

Xogou ó rugby no SEU Madrid e ocupou durante dez anos a xefatura de deportes do sindicato estudantil. Ocupou a presidencia da Federación Española de Atletismo durante dous anos (25/11/1954 - 14/01/1957) ata que foi elixido para ocupar a presidencia da Federación Española de Rugby, na que estivo entre 1957 e o momento do seu falecemento.

Durante a súa presidencia da RFEA tiveron lugar en Barcelona os segundos Xogos Mediterráneos.

Exerceu as profesións de médico xinecolóxico e mestre de educación física.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos biográficos de Eugenio Martínez Pasalodos, no Mundo Deportivo. *(en castelán)*
* Nova do falecemento de Eugenio Martínez Pasalodos, no ABC. *(en castelán)*
* Presidentes da RFEA Arquivado 03 de decembro de 2019 en Wayback Machine. *(en castelán)*
**Celestino Cabarcos Suárez**, nado na Laxe (O Valadouro) o 14 de maio de 1883 e finado o 9 de xaneiro de 1961, foi un sacerdote e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Realizar os seus estudos no seminario de Mondoñedo e ordenouse sacerdote en 1914. Foi párroco de Romariz (Abadín) e dende 1931 de Lagoa (Alfoz). Colaborador de numerosas publicacións periódicas como *Vallibria*, *El Ideal Gallego* ou *Las Riberas del Eo*, nos que empregaba os seudónimos de **Cástulo** ou **O Bruxo dos Ermos**.

Mantivo amizade cos poetas Antonio Noriega Varela, Gonzalo López Abente e Fernando López Barreiro, que lle dedicaron as súas obras *D'o Ermo*, *Alento da Raza* e *Pavesas en la hoguera*, respectivamente. Tamén foi amigo de Daniel Pernas Nieto.

Celestino Cabarcos foi o primeiro en publicar poemas en lingua galega durante a guerra civil española en Galicia xa que seguiu a publicar a sección Cóxegas que mantiña en *Vallibria* aínda que nun ton de exaltación do bando sublevado e denigración do republicano, estes poemas de ton bélico non foron recollidos no seu único libro publicado.

En *Vallibiria* mantivo unha sección de periodicidade semanal titulada "Cóxegas" na que publicaba poemas sobre asuntos relativas á súa contorna. Unha escolma poética foi publicada en forma de libro en 1955 baixo o título de *Cóxegas*. A impresión correu a cargo de Artes Gráficas A. Santiago, en Viveiro.

Obra
----

* *Cóxegas*, 1955 (poesía).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Don Celestino Cabarcos Suárez: Un poeta do Valadouro
**Eugenio Jáudenes Agacino**, nado en Ferrol o 18 de xaneiro de 1920 e finado en Palma de Mallorca o 31 de xaneiro de 2004, foi un militar e regatista galego. Competiu nos Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México.

Traxectoria
-----------

Nado en Ferrol en 1920, elixiu a carreira militar ao igual que o seu pai, o capitán de navío Ángel Jáudenes Bárcena, e nos anos 40 foi destinado a Palma de Mallorca. Practicante de vela dende novo, comezou navegando na clase snipe, pasando logo á clase dragon, e gañando tres campionatos de España. En 1968, xa con 48 anos e co grao de tenente coronel de Infantaría , participou nos Xogos Olímpicos de Cidade de México, onde disputou a proba da clase dragon con Ángel Riveras e Manuel Baiget, rematando na antepenúltima posición.

Foi presidente do Real Club Náutico de Palma.

### Vida persoal

Casou en 1946 coa mallorquina María de la Concepción Montaner, coa que tivo tres fillos: Concepción, Eugenio e Ángel.

Notas
-----

1. ↑  "Ángel Jáudenes Bárcena". *dbe.rah.es* (en castelán). Consultado o 10 de setembro de 2021.
2. 1 2 3  Mercer, Esteban (6 de decembro de 2019). "Hablamos con Martina Jáudenes, la ahijada del rey Felipe VI que revolucionó a la prensa sin quererlo" (en castelán). Consultado o 10 de setembro de 2021.
3. ↑  "Nueve gallegos en la Olimpiada". *La Voz de Galicia* (en castelán). 11 de outubro de 1968. p. 16.
4. ↑  "Clase dragon nos Xogos Olímpicos de 1968". *olympedia.org* (en inglés). Consultado o 10 de setembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do regatista en olympedia.org *(en inglés)*.
* Datos do regatista no sitio web do Comité Olímpico Internacional *(en inglés)*.
**Ernesto Sánchez Pombo**, nado en Donostia o 15 de febreiro de 1954, é un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid e diplomado en medios audiovisuais. Iniciouse como xornalista en *El Progreso*, no que foi xefe de redacción e director-adxunto. Foi correspondente de *El País* e colaborou en *Radio Lugo Cadena Ser*, *Pueblo* e *Cambio 16*. En 1994 incorpotouse ao Grupo Voz como delegado provincial en Lugo e foi director e condutor do parladoiro *Camiño de Volta* de Radio Voz. En 1999 foi nomeado director de *La Voz de Galicia*. En 2000 deixou o posto a Bieito Rubido e pasou a director de Proxectos Editoriais do Grupo Voz. É editor da revista *Trasluz*.

Obras
-----

* *Cien años*.
* *La memoria ajena*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534015
* WorldCat
* VIAF: 36412748
* BNE: XX980090
* Dialnet: 1743852
* GND: 1020452358
* ISNI: 0000 0000 5953 9765
* LCCN: nb99017676
* SUDOC: 201066246

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caronte.
*Caronte*, ilustración de Gustave Doré para *A Divina Comedia* de Dante.

Na mitoloxía grega, **Caronte** (en grego antigo Χάρων *Khárôn*, ‘brillo intenso’) era o barqueiro do Hades, o encargado de guiar as sombras errantes dos defuntos recentes dun lado ao outro do río Aqueronte se tiñan un óbolo para pagar a viaxe, razón pola cal na Antiga Grecia os cadáveres soterrábanse cunha moeda baixo a lingua. Aqueles que non podían pagar tiñas que vagar cen anos polas ribeiras do Aqueronte, até que Caronte accedía a levalos sen cobrar.

*Artigo principal**:* Óbolo de Caronte.Aínda que con frecuencia se di que transitaba polo río Estixia, como suxire Virxilio na súa *Eneida* (libro VI, 369), segundo a maioría das fontes incluíndo a Pausanias (x.28) e máis tarde Dante (*Inferno*) o río que realmente transitaba Caronte era o Aqueronte.

Caronte era o fillo de Érebo e Nix. Represéntase como un ancián fraco e berrador de roupaxes escuras e con anteface (ou, en ocasións, como un demo alado cun martelo dobre) que elixía aos seus pasaxeiros entre a xente que se amontoaba na orela do Aqueronte, entre aqueles que merecían un enterro adecuado e podían pagar a viaxe (entre un e tres óbolos). N´*As ras*, Aristófanes mostra a Caronte esputando insultos sobre a xente obesa.

Era moi raro que Caronte deixara pasar a un mortal aínda vivo. Heracles, cando descendeu aos Infernos sen ter morto, non chegaría a pasar de non empregar toda a súa forza para obrigalo a cruzar o río, tanto á ida como á volta. Caronte foi encarcerado un ano por deixar pasar a Heracles sen obterlle o pago habitual esixido aos vivos: unha rama de ouro que proporcionaba a sibila de Cumas. Virxilio narra na *Eneida* (libro VI) o descenso de Eneas aos Infernos acompañado de dita sacerdotisa.

Outro mortal que logrou cruzar dúas veces vitorioso o Aqueronte é Orfeo, quen encantou a Caronte e a Cérbero para traer de volta ao mundo á súa amada morta, Eurídice, a quen perdeu definitivamente na súa viaxe de volta. Psique tamén logrou facer a viaxe de ida e volta estando viva.

Homero e Hesíodo non fan ningunha referencia ao personaxe. A primeira mención de Caronte na literatura grega parece ser un poema Minio, citado por Pausanias. Dito poema atribúelle á lenda de Caronte unha orixe exipcia, como confirma Diodoro Sículo. Os etruscos mencionan tamén un Caronte que acompañaba a Marte aos campos de batalla.

Dante Alighieri incorporou a Caronte na mitoloxía cristiá n´*A Divina Comedia* (libro III, liña 78). Aquí era o mesmo que o seu equivalente grego, pagándoselle un óbolo para cruzar o Aqueronte. É o primeiro personaxe con nome que Dante encontra no inferno, aparecendo no terceiro Canto do Inferno.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Caronte*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6612
* WorldCat
* VIAF: 47562307
* BMT: 57609
* BRE: 4730316
* CERL: cnp00544799
* EBID: ID
* GiantBomb: 3005-23437
* GND: 119009129
* SUDOC: 028003780
* Theoi: Kharon
* Treccani: caronte

 |
Coordenadas: 43°28′54″N 8°13′22″O﻿ / ﻿43.481588134729, -8.2227559787368

| Escola Politécnica Superior de Ferrol |
| --- |
| Edificio da Escola Politécnica Superior |
| Universidade: | Universidade da Coruña |
| Localización: | Ferrol |
| Campus: | Esteiro |
| Enderezo: | Rúa Mendizábal s/n. 15403 |
| Ano de fundación: | 1993 |
| Decano: | Alberto Ramil Rego (director; 2008) |
| Docentes: |  |
| Estudantes: | 657 (2006-07) |
| Teléfono: | 981 337 410 |
| Correo electrónico: | secretaria.eps@udc.es |
| Páxina web: |  |

A **Escola Politécnica Superior de Ferrol** é un centro universitario da cidade de Ferrol, dependente da Universidade da Coruña. Está situada no Campus de Esteiro.

Historia
--------

Ten a súa orixe como escola politécnica a partir da Lei 11/1989, de 20 de xullo, de Ordenación do Sistema Universitario de Galicia, crea a Universidade da Coruña, que constitúe xunto coa de Santiago de Compostela e coa de Vigo o sistema universitario de Galicia. Os Estatutos da Universidade da Coruña apróbanse por Decreto 253/1992, indicándose no art. 13 a súa estruturación territorial nos Campus da Coruña e de Ferrol.

A cesión polo Ministerio de Defensa das instalacións do antigo Hospital da Mariña é o inicio da creación do Campus de Ferrol-Esteiro, que desde o curso 1991/92 alberga a Escola Politécnica Superior, creada en virtude do Decreto 274/1991 de 30 de xullo da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia.

Esta escola comeza a súa actividade no curso académico 1991/92 impartindo a titulación de Enxeñaría Naval e Oceánica, ao inicio en aulas provisionais e, posteriormente (28/01/1992), nas novas instalacións citadas, onde xa no curso 1992/93 iníciase a impartición das ensinanzas correspondentes á titulación de Enxeñaría industrial. Ambas as dúas titulacións comezan con planos de estudo provisionais, estando actualmente regulados estes estudos segundo:

* Enxeñaría industrial: Plano de Estudos publicado por Resolución de 23 de xullo de 1993 (BOE 19/08/1993), cunha carga lectiva global de 444 créditos, distribuídos en dous ciclos de 2+3.
* Enxeñaría Naval e Oceánica: Plano de Estudos publicado igualmente por Resolución de 23 de xullo de 1993 (BOE 19/08/1993) cunha carga lectiva global de 433 créditos, distribuídos en dous ciclos de 2+3.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
Flor de *Helleborus orientalis* despois da fecundación e perder os estames; vese que os carpelos son follas pechadas sobre si mesmas (xineceo apocárpico).
Os **carpelos** son follas modificadas que forman a parte reprodutiva feminina da flor das plantas anxiospermas; son a unidade básica do xineceo. Polo seu carácter de follas portadoras de macrósporas, as células por cuxa multiplicación se forma o gametófito feminino (o saco embrional), os carpelos son megasporofilos (ou macrosporofilos).

Características
---------------

O conxunto dos carpelos dunha flor constitúe o xineceo. Os carpelos poden aparecer soldados, formando un xineceo único, ou ficar afastados, asentado cada un no receptáculo, formando outros tantos xineceos independentes. Dicimos no primeiro caso que a flor é gamocarpelar, e dialicarpelar no segundo.

### Partes

As partes de que está constituído cada xineceo son:

* O **ovario** formada pola rexión fértil do carpelo, a que encerra os primordios seminales ou óvulos, que aparecen unidos a unha protuberancia chamada placenta.
* O **estilo**, que falta en moitos casos, é un rabiño que conecta o *estigma* co ovario debaixo.
* O **estigma**, unha zona superficial papilosa, receptora dos grans de pole (que conteñen cada un un gameto masculino) unha vez que son liberados nel polo axente polinizador. Cando existe estilo, sitúase no seu extremo distal e toma en xeral a forma dun engrosamento, frecuentemente dividido en ramas ou zonas tan numerosas como carpelos contribúen ao pistilo.

Todos os carpelos que forman un pistilo nunha flor sincárpica contribúen por igual a cada unha das parte enumeradas.

Os carpelos péchanse sobre si mesmos, ou ben uns con outros, para formar unha ou máis cavidades pechadas (ovarios) onde se atopan os primordios seminais. Anxiospermas quere dicir -de sementes encerradas-, e chámaselles así pola razón anterior. Constitúen excepción a esta regra as plantas da familia winteráceas.

Bibliografía
------------

* Font Quer, P. (1982). *Diccionario de Botánica. 8ª reimpresión*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. 84-335-5804-8.
* Gola, G. Negri, G. y Cappeletti, C. 1965. *Tratado de Botánica*. 2da. edición. Editorial Labor S.A. Barcelona, 1110 p. *(en castelán)*
* Strassburger, E. 1994. *Tratado de Botánica*. 8va. edición. Omega, Barcelona, 1088 p. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1113448
* EBID: ID
* GND: 4375173-8

 |
**Eliseo Pulpeiro**, nado en Ribadeo en marzo de 1901 e finado en Buenos Aires en xullo de 1974, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Buenos Aires en 1913. Despois de ocupar empregos humildes, traballou como viaxante e participou na súa organización gremial; posteriormente estableceuse como comerciante de tecidos e acadou unha confortable posición. De formación autodidáctica, foi director da revista *Céltiga*, na que se ocupou dunha das seccións máis coñecidas e lidas, "El momento de Galicia". Tamén destacou como poeta -sobre todo en castelán-, aínda que a súa obra está espallada por diversas publicacións. Posuía unha das máis amplas bibliotecas da colectividade galega na cidade porteña.

Adscribiuse primeiro á Organización Republicana Gallega Autónoma (ORGA) e logo ao Partido Galeguista e á Irmandade Galega; tivo, ademais, amizade con figuras relevantes do exilio como Castelao, Ramón Suárez Picallo e Blanco Amor.

Visitou Galicia en varias ocasións e mantivo sempre o vencello coa súa vila natal, sobre todo a través do pintor Amando Suárez Couto. En 1957, despois da súa solicitude, Eliseo Pulpeiro colaborou nos actos organizados co gallo do centenario do poeta Alonso-Trelles, El Viejo Pancho, tanto coa comisión constituída para levantarlle un monumento coma na creación da biblioteca pública El Viejo Pancho no concello.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387775
* WorldCat
* VIAF: 456148451571115970009
* BNF: 17093757m
* LCCN: no2017081581

 |
**Francisco Manuel de Melo**, nado en Lisboa o 23 de novembro de 1608 e finado o 24 de agosto de 1666, foi un escritor, político e militar portugués, aínda que pertenza, de igual xeito, á historia literaria, política e militar da España.

Traxectoria
-----------

É un representante máximo da literatura barroca peninsular. Dedicouse á poesía, ao teatro, á historia e a epistolografia. Tendo publicado cerca de dúas decenas de obras durante a súa vida, foi aínda autor doutras, publicadas postumamente.

Francisco Manuel de Melo estivo ao servizo do rei Filipe IV, logo ao do xa independente monarca portugués. En castelán escribiu a *Historia de los movimientos, separación y guerra de Cataluña* (1645). En *Alterações de Évora*, analiza os inicios do movemento independentista de Portugal en 1640. O *Auto do Fidalgo Aprendiz* está considerado a mellor peza teatral lusa do XVII. Escribiu tamén o ensaio moralizante *Carta de Guía de Casado* (1650).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Francisco Manuel de Melo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q426142
* WorldCat
* VIAF: 89249818
* BNE: XX947744
* BNF: 119155130
* BVMC: 235
* CANTIC: a10390674
* CERL: cnp00406148
* DBE: francisco-manuel-de-melo
* DeutscheBio: 119458519
* EBID: ID
* FAST: 89069
* GEC: 0041834
* GND: 119458519
* ISNI: 0000 0001 1827 7655
* LCCN: n82037933
* NKC: kup19950000064117
* NLG: 152807
* NTA: 070526044
* Nupill: 17795
* OL: OL425186A
* openMLOL: 126962
* PTBNP: 36181
* SNAC: w6g46nxs
* SUDOC: 027383776

 |
As ferraduras modernas adoitan estar feitas de ferro e crávanse nos pezuños.
Cravando a ferradura no casco.
Unha **ferradura** é unha peza en forma de letra "U" que se utiliza para protexer os cascos e os pezuños dos animais contra o desgaste e as fendas.

Poden ser de ferro, caucho, plástico ou coiro, e colócanse cravándoas ou pegándoas na beira dos pezuños dos cabalos, mulas, e burros. Pola súa banda, as ferraduras que se lles poñen ós bois e ás vacas son diferentes para adaptarse á forma dos seus pezuños con dous dedos.

Amuleto
-------

Como amuleto, crese que as ferraduras son un símbolo de boa fortuna. Tradicionalmente pendurábanse nas portas das casas para atraer a sorte.

Galería de imaxes
-----------------

* Diversos tipos de ferradura.Diversos tipos de ferradura.
* Cabalo con ferraduras.Cabalo con ferraduras.
* Ferradura pendurada nunha porta.Ferradura pendurada nunha porta.
* Camión cunha ferradura pendurada como amuleto.Camión cunha ferradura pendurada como amuleto.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ferradura*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ferradura*** |

### Ligazóns externas

* The Horseshoe, páxina sobre ferraduras *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192130
* AAT: 300211112
* BNCF: 53164
* BNF: 12553840h
* BRE: 3149794
* EBID: ID
* GEC: 0108671
* LCCN: sh93004492
* NDL: 00572779
* NKC: ph250783

 |
A **Escola Moderna** foi un centro de ensino que existiu ao comezar o século XX en Cataluña. Foi fundada en 1901 en Barcelona polo pedagogo e librepensador Francesc Ferrer i Guàrdia. O obxectivo esencial da escola era «*educar á clase traballadora dunha maneira racionalista, secular e non coercitiva*». Na práctica os prezos das cotas de titoría restrinxiron o público da escola a elementos estudantís das clases medias, sobre todo durante os primeiros anos, polo que se esperaba por parte dos organizadores (de forma privada) que os alumnos no seu debido momento motivásense a unirse e apoiar a causa do movemento obreiro. A escola contaba cunha imprenta na que se realizaba un boletín, un laboratorio, un museo natural, unha biblioteca e buscaba instalacións nas que houbese gran iluminación. Entre outras cousas tiveron que buscar mestres que entendesen que o seu papel non era coercitivo senón de apoio, este centro educativo era de ensino mixto, secular e anticlerical, e favorable ás reivindicacións obreiristas. Ao ser a primeira escola mixta e laica de Barcelona, nun país católico, obtivo unha ampla antipatía entre o clero e os devotos.

> 
> 
> Os nenos e as nenas terán unha insólita liberdade, realizaranse exercicios, xogos e esparexementos ao aire libre, insistirase no equilibrio coa contorna natural e co medio, na hixiene persoal e social, desaparecerán os exames e os premios e os castigos. Faise especial atención ao tema do ensino da hixiene e ao coidado da saúde. Os alumnos visitarán centros de traballo —as fábricas téxtiles de Sabadell, especialmente— e farán excursións de exploración. As redaccións e os comentarios destas vivencias por parte das súas mesmos protagonistas converteranse nun dos eixos da aprendizaxe. E isto farase extensivo ás familias dos alumnos, mediante a organización de conferencias e charlas dominicais.
> Francesc Ferrer i Guàrdia
> 

Sol Ferrer definiu o ensino da Escola Moderna: «*O ensino da Escola Moderna non será unha fe senón unha confianza no futuro fundada en sólidos coñecementos*». Pechou en 1906, pouco despois Ferrer foi executado por sedición pola súa suposta participación nos feitos da Semana Tráxica, o cal levaría á realización dunha campaña internacional contra da sentenza. Actualmente os únicos arquivos da escola son mantidos no departamento de coleccións especiais da Universidade de California, San Diego.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1367396
* WorldCat
* VIAF: 182988975
* GEA: 5084
* GEC: 0024624
* LCCN: nr93023485
* SUDOC: 164377948

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ermida de Santa Trega.

A **ermida de Santa Trega** é un templo medieval do século XII situado no monte de Santa Trega, no concello pontevedrés da Guarda.

A ermida atópase dentro dun recinto amurallado, no que tamén se atopan varias vivendas e unha lápida con inscricións de cantaría na honra dos poboadores ou povoeiros de Póvoa de Varzim. Tamén existe un cruceiro fronte á fachada da igrexa coa figura de San Francisco.

Historia
--------

Malia a estar datada sobre o século XII, a ermida de Santa Trega sufriu reformas posteriores nos séculos XVI, XVII e XX. Crese que probablemente a escritora, monxa e predicadora Exeria induciu o culto á santa após das súas viaxes a Oriente Medio, considerado daquela Terra Santa.

Cada 23 de setembro, día de Santa Trega na onomástica cristiá, celébrase unha procesión no templo.

Notas
-----

1. ↑  Ermida de Santa Trega na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
2. ↑  "Turismo da Guarda" (PDF). *turismoaguarda.es*. Consultado o 28 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Festa do Monte
* Monte de Santa Trega
* Castro de Santa Trega
**Elisión** (do latín *elisio*, tradución do grego *élleipsis*) é un tipo de metaplasmo fonolóxico (ou fonético) que consiste na perda dun ou varios fonemas vocálicos (ou sons) no final dunha palabra situada ante outra palabra que empeza por vogal. En métrica este fenómeno denomínase sinalefa e serve para diminuír o cómputo total de sílabas do verso.

No galego común, a agrupación de vogais heterosilábicas (é dicir, pertencentes a distintas sílabas) na cadea sonora do discurso resólvese ás veces mediante unha crase (contracción na escrita) ou cunha sinalefa na cadea falada sen representación á hora de escribir. Poucos son os casos nos que se representa a elisión cun signo gráfico, tamén usado noutras linguas (italiano ou francés), chamado apóstrofo (').

As elisións poden estar lexicalizadas (*ó* < *ao*; *do* <*de* + *o*; *có* <*ca* + *o*), poden representarse na escrita mediante apóstrofo (segundo as NOMIG, pódese usar nas contraccións das preposicións coas vogais iniciais dos títulos de obras: *Falamos d'"A Esmorga" de Blanco Amor*) ou mesmo non ter representación escrita: (en *queridísimo amigo*, o *-o* final pode formar na pronuncia unha única sílaba xunto co *a-* inicial, malia non representarse na escrita).

A palabra *elisión* emprégase tamén algunhas veces no sentido de elipse.

| * v
* c
* e
Metaplasmos e figuras de dicción |
| --- |
| Aumento | Prótese - Epéntese - Anaptixe - Paragoxe |
| Acurtamento ou Elisión | Aférese - Síncope - Apócope |
| Transposición | Metátese |
| Amálgama | Contracción - Sinérese - Haploloxía - Sandhi - Sandhi tonal |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q650250
* BNCF: 50788
* BNF: 11976571n
* EBID: ID
* GEC: 0100757
* LCCN: sh00002554

 |
Coordenadas: 42°12′31.71″N 8°45′33.78″O﻿ / ﻿42.2088083, -8.7593833

| Escola Superior de Arte Dramática de Galicia |
| --- |
| Edificio sede da ESADg. |
| Universidade: |  |
| Localización: | Vigo |
| Campus: |  |
| Enderezo: | Poza Cabalo, s/n 36212, Vigo |
| Ano de fundación: |  |
| Decano: | Manuel Vieites García (director) |
| Docentes: |  |
| Estudantes: |  |
| Teléfono: | 986137024 |
| Correo electrónico: |  |
| Páxina web: |  |

A **Escola Superior de Arte Dramática de Galicia** (**ESADg**) é un centro superior de ensinanzas artísticas de titularidade pública, dependente da Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria. Ofrece as titulacións propias dos estudos superiores de arte dramática nas especialidades de Interpretación, Escenografía, Dirección escénica e Dramaturxia. Ten a súa sede na rúa Poza Cabalo de Navia, Vigo.

Historia
--------

Existen numerosas escolas teatrais de ámbito galego que precederan á creación de ESADg. Entre elas, cabería destacar a Escola Rexional Galega de Declamación (1903), o Conservatorio Nazonal de Arte Galego (1919), a Escola Dramática Galega (1922) e, máis recentemente, a Escola Dramática Galega de 1978.

A ESAD de Galicia foi inaugurada de xeito oficial en xuño de 2005 e rematou por recibir a actual denominación a comezos de 2006. En setembro de 2005 comezaron as actividades lectivas coa apertura dos itinerarios de Interpretación Textual e de Dirección escénica. A estes percorridos engadiuse o de Dramaturxia en 2008 e o de Escenografía en 2009. A adaptación dos estudos ao Espazo Europeo de Educación Superior produciuse en 2010 e dous anos despois, en 2012, incorporouse o itinerario de Interpretación Xestual á oferta educativa do centro.

Ensinanzas
----------

A ESAD de Galicia ofrece o Título Superior de Arte Dramática (equivalente para todos os efectos á titulación de Grao universitario), nas especialidades de Dirección escénica e dramaturxia, Escenografía, e Interpretación, tanto Textual como Xestual.

Notas
-----

1. ↑   Organigrama da escola
2. ↑  F. Vieites, Manuel (2018). "A Escola Superior de Arte Dramática de Galicia no sistema teatral galego. Ferramentas para unha análise". *Galicia 21*.
3. ↑  A Escola Superior de Arte Dramática de Galicia foi creada mediante o *Decreto 145/2005* o 2 de xuño de 2005 e publicado no Diario Oficial de Galicia o 6 de xuño dese mesmo ano.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Escola Municipal de Teatro de Vigo
* Arte dramático

### Ligazóns externas

* Escola Superior de Arte Dramática de Galicia (ESAD de Galicia)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20542247
* WorldCat
* VIAF: 129639917
* BNE: XX4819031
* GND: 6075080-7

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Escola Dramática Galega.

A **Escola Dramática Galega** foi unha institución literaria que existiu entre 1978 e 1994.

Historia
--------

Na época da Escola Dramática Galega predominaba o teatro independente, un movemento dramático que abrangue as diferentes agrupación teatrais do Estado que naceran a finais dos sesenta e comezos dos setenta, e cuxo traballo se caracterizou –alén da oposición á ditadura- por unha concepción cooperativista e a procura do público non burgués. Galiza entra en contacto con este teatro independente a través do Teatro Circo, quen participa en certames como único representante galego. Un dos primeiros obxectivos era configurar a identidade galega, así como a difusión da reivindicación lingüística. É este Teatro Circo o que no ano 1976 comeza a sufrir uns cambios que acabarán por concluír na Escola Dramática Galega, de xeito que esta institución se considera unha continuación do primeiro e non unha identidade distinta.

Actividade
----------

A institución tiña a súa sede na Coruña, nun baixo que adquiriron ao mesmo tempo que se tramitaba o cambio de nomenclatura no ano 1978. Esta concreción física da EDG faría moito máis notoria a súa presenza. O colectivo comezou a súa actividade dunha maneira frenética realizando un dos seus grandes proxectos: a publicación dos *Cadernos da Escola Dramática Galega* (1978), coa idea de escoller as pezas teatrais máis significativas da literatura galega universal. Foi dirixida e coordinada por Francisco Pillado Maior e Manuel Lourenzo. Ademais, no seu primeiro ano leváronse a cabo distintas tarefas nos distintos departamentos; por exemplo no de didácticas organizáronse cursos infantís de expresión e de preparación de actores, no de dramáticas elaboráronse varios espectáculos e no departamento de estudos puxéronse en marcha seminarios, presentacións de libros etc.

Finalmente, unha coprodución de tres obras -Electra, Hécuba e Helena-, as cales foron divididas entre dous directores, provocou a disolución da organización debido a que só unha delas recibiu financiamento e, en consecuencia, o resto dos participantes se sentiron excluídos. Este feito tivo un impacto tan negativo nas diferentes partes que non se pensou nunha posíbel reconciliación dos socios cooperativos, apuntando á disolución da institución como a mellor opción.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Biscainho Fernandes, Carlos Caetano. *A Escola Dramática Galega na configuración do sistema galego de producción teatral: (1978-1994)*, Santiago de Compostela, Edicións Laiovento, 2007.
* Casares, Carlos. *A ledicia de ler*. "Cuadernos da Escola Dramática Galega". *La Voz de Galicia*. 15/04/1979.
* García-Vidal, David. *Teatro galego e construción nacional: os Cadernos da Escola Dramática Galega (1978-1994)*, Ph.D. Thesis, University of Birmingham. (2010).
* López Silva, Inma. *Teatro e canonización a crítica teatral na prensa periódica galega: (1990-2000)*, Lugo, Tris Tram, 2005.
* Lourenço Módia, Cilha, *O Teatro Circo na configuración do Teatro Independente Galego (1967-1978)*, Santiago de Compostela, Edicións Laiovento, 2013.
**Francisco Castor Mayán Fernández**, nado en Cee o 30 de setembro de 1916 e finado en Lugo o 5 de setembro de 2010, foi un historiador e político galego.

Traxectoria
-----------

Fixo os primeiros estudos en Cee e obtivo o título de bacharel na Coruña en 1934, nese ano matriculouse na Facultade de Filosofía e Letras (sección de Historia). Antes de rematar a carreira foi nomeado profesor no colexio "Fernando Blanco" de Cee. Ingresou en FET y de las JONS en 1938. En 1939 obtivo a máxima cualificación no exame de reválida e o Premio Extraordinario de Historia. En 1940 foi doutor en Filosofía e Letras. Exerceu como profesor axudante de clases prácticas de Historia Antiga de España na Universidade Central de Madrid. En 1946 foi destinado como profesor ao Colexio Carrasconte de Villablino, onde tamén foi director. En 1953 foi nomeado profesor titular de Xeografía e Historia no Centro de Ensinanza Media e Profesional de Mondoñedo, do que foi catedrático e despois director até 1985, cando se xubilou con 68 anos. Foi alcalde de Mondoñedo de 1964 a 1966 e cronista oficial de Mondoñedo de 2001 a 2010. Foi académico correspondente da Real Academia Galega e da Real Academia da Historia de Madrid. Obtivo o premio nacional de leccións modelo de Xeografía e Historia e Cruz da Orde Civil de Afonso X O Sabio.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Lorenzo García** |  **Alcalde de Mondoñedo** 1964 - 1966 | Sucesor:**Carlos Areñas Azcárraga** |
| Predecesor:**Xosé Díaz Xácome** |  **Cronista de Mondoñedo** 2001 - 2010 | Sucesor:**Antonio Reigosa** |

Obras
-----

* *Los franceses en Cee*, 1941.
* *El arquitecto gallego Domingo Antonio de Andrade*, 1942.
* *Gonzalo, el Obispo Santo*, 1955.
* *El Mariscal Pardo de Cela, a la luz de nueva documentación histórica*, 1962.
* *Breve Historia de la Villa de Cee*.
* *Breve Guía Histórico-Artística de Mondoñedo*, 1975.
* *Domingo Antonio de Andrade, Hijo ilustre de Cee*, 1990.
* *Manuel Ledo Bermúdez, O Pallarego: Un dos meirandes amigos de Álvaro Cunqueiro*, 1991.
* *Historia de Mondoñedo, desde sus orígenes hasta 1833 en que dejó de ser su capital de provincia*, 1994.
* *Trajano o el cumplimiento del deber*, 1999.

Notas
-----

1. ↑  Muere Francisco Mayán, cronista oficial y ex alcalde de Mondoñedo

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* Francisco Mayán, un home adaptado aos tempos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42304603
* WorldCat
* VIAF: 78038050
* BNE: XX1100286
* Dialnet: 2144881
* ISNI: 0000 0000 5927 5368
* LCCN: n96001437
* SUDOC: 114267898

 |
O **estilo directo** é unha modalidade técnica ou narrativa que supón a reprodución textual das palabras dun falante con indicacións tipográficas e lingüísticas do que se vai producir (verbos introdutores, uso de dous puntos, guión ou comiñas, uso de primeiras e segundas persoas, de presentes, futuros...).

Exemplos
--------

* De *Madame Bovary* (1857), de Gustave Flaubert:

*Logo, cambiando de tema:*
-*Pero ¿vostede pedíame algo? ¿Que era pois? Xa non me lembro*.
-*¿Eu? Nada... nada... -repetía Emma*.
*E a súa mirada, que dirixía ao arredor, pousou devagar sobre o vello de sotana. Os dous mirábanse, cara a cara, sen falar*.
* D´*O porco de pé*, de Vicente Risco:

*A Nicasia chamoulle marrán, meteulle os puños pechados polos ollos, pola boca, polo estómago, deulle couces, e díxolle:*
-*¿Quen es ti, vamos a ver, quen es ti, para me calares os teus menexos con ese aproveitado lampantín? ¿Quen es ti, que se non chegas casar comigo estabas arestora lambendo os sabañóns tralo mostrador? ¡Quen te fixo "caballero", se non foron os cartiños de meu pai, sinvergonza! Parvo, máis que parvo; e aínda lle querías pagar as eleccións. ¡Cos cartos de quen, lapón, lobishome! ¡Heiche esmagar o fuciño, larpeiro!*
### Véxase tamén

* Modalidade narrativa
* Estilo directo libre

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q283987
* BNCF: 12055
* BRE: 3170593
* MAG: 51764019

 |
A **Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid** (**ETSAM**), é a escola de arquitectura da Universidade Politécnica de Madrid (España). Prepara e expide o título de Arquitecto, así como doutorados e diversos masters de posgrao. Esta escola creouse en 1844 co nome de *Escuela Especial de Arquitectura de Madrid* e é a escola de arquitectura máis antiga de España. O actual edificio inaugurouse en 1936.

Historia
--------

Filipe V, o primeiro monarca Borbón español, seguindo o exemplo das Academias francesas, fundou en 1744 a *Real Academia de las Tres Nobles Artes* (pintura, escultura e arquitectura), na que se organizaron os estudos de arquitectura en 1752. Fernando VI aprobou os seus estatutos en 1757 e dende entón expediu o título oficial de Arquitecto, que substituíu o que ata ese momento daban os gremios.

A Real Academia de Belas Artes de San Fernando impartiu na súa sala de arquitectura as ensinanzas do título oficial na *Casa de la Panadería* da Praza Maior de Madrid entre 1757 e 1774, e no antigo Palacio Goyeneche da rúa Alcalá ata 1847.

En 1844 reformáronse as ensinanzas de belas artes, separándose as de arquitectura, escultura, e pintura e gravado, dando lugar a un Estudo Especial de Arquitectura dentro da nova Escola de Nobres Artes. En 1847, a escola instalouse en parte no edificio dos *Reales Estudios de San Isidro* (na actualidade Instituto de San Isidro).

En 1936 a Escola inaugurou a súa nova sede na avenida de Juan de Herrera da Cidade Universitaria de Madrid que quedou arrasada na Guerra Civil. O edificio, reconstruído, reinaugurouse en 1942.

Antigos alumnos célebres
------------------------

* Carlos Arroyo
* Francisco de Asís Cabrero
* José Miguel Ávila Jalvo
* Pedro Bidagor
* Alberto Campo Baeza
* Félix Candela
* Julio Cano Lasso
* Fernando Chueca Goitia
* José Antonio Corrales
* Francisco de Cubas
* Antonio Fernández Alba
* José Luis Fernández del Amo
* Luis Ferreres Soler
* Miguel Fisac
* Jerónimo de la Gándara
* Fernando García Mercadal
* Luis Javier Gayá
* Juan Herreros
* Fernando de Higueras
* Francisco Íñiguez Almech
* Andrés Jaque
* Francisco Jareño y Alarcón
* Luis Lacasa Navarro
* Rafael de la Hoz Arderius
* Rafael de La-Hoz Castanys
* Guillermo Langle Rubio
* Modesto López Otero
* Eloy Maquieira
* Jesús Martínez del Vas
* Rafael Moneo
* Luis Moreno Mansilla
* Pedro Muguruza
* Juan Navarro Baldeweg
* Antonio Palacios Ramilo
* Francisco Javier Sáenz de Oiza
* Manuel Sánchez Arcas
* Federico Soriano
* Alejandro de la Sota
* Leopoldo Torres Balbás
* Emilio Tuñón Álvarez
* Salvador Valeri i Pupurull
* Ramón Vázquez Molezún
* Alejandro Zaera Polo
* Horacio Fernández del Castillo,Jr.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial da Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q860076
* WorldCat
* VIAF: 157565478
* BNF: 15989633v
* CANTIC: a11290171
* GND: 5053950-4
* ISNI: 0000 0001 2193 4783
* LCCN: n82148015
* SUDOC: 13982877X
* ULAN: 500302344

 |
| Botrite |
| --- |
| *Botrytis cinerea* sobre uvas Riesling. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| Filo: | Ascomycota |
| Subfilo: | Pezizomycotina |
| Clase: | Leotiomycetes |
| Orde: | Helotiales |
| Familia: | Sclerotinicaeae |
| Xénero: | *Botryotinia*Persoon |

 |
| Especies |
| *Botrytis allii*
*Botrytis cinerea*
*Botryotinia convoluta*
*Botryotinia polyblastis*
*Botrytis fabae*
etc. |

A **botrite** (***Botryotinia***) é o nome común dun xénero de fungoss ascomicetes que produce varias doenzas vexetais. A maioría das formas anamórficas de *Botryotinia* inclúense no xénero de fungos imperfectos ***Botrytis***. O xénero inclúe 22 especies e mais un híbrido.

Reprodución
-----------

Representación artística dun conidióforo de botrite ao microscopio
A reprodución sexual lévase a cabo mediante ascosporas producidas en apotecios, mentres que unha forma de reprodución asexual é mediante conidios.
É típica a formación de esclerocios de forma plano-convexoide.

Patóxeno
--------

As enfermidades causadas polas especies de *Botryotinia* aparecen de forma primaria como unha praga das flores e podremia dos fruoitos ademais de tachas nas follas e bulbos podres no campo e en produtos almacenados. O fungo induce morte celular do hospedador e un decaemento progresivo do tecido infectado da planta, de onde o fungo toma os seus nutrientes.

Especies
--------

*Botryotinia fuckeliana* (ou *Botrytis cinerea*) é unha especie importante para a industria vinícola e para a horticultura. Outras especies economicamente importantes inclúen *Botryotinia convoluta* (a especie tipo do xénero), *Botryotinia polyblastis*, *Botrytis allii* e *Botrytis fabae*.

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego n'*Os cultivos agrícolas* en *Vocabulario do medio agrícola*, Santiago de Compostela, Dirección Xeral de Política Lingüística, 1988

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Botrite*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134284
* BRE: 1880275
* MAG: 2776919067

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 174349
* Dyntaxa: 6010950
* EOL: 16630
* EPPO: 1BOTRG
* Fungorum: 39036
* GBIF: 2522988
* iNaturalist: 324264
* IRMNG: 1329823
* ITIS: 181693
* MycoBank: 7435
* NBN: BMSSYS0000002834
* NCBI: 33196
* Soortenregister: 133020
* uBio: 9705118
* WoRMS: 100083

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D020171

 |
A **Escola Normal de Santiago de Compostela** foi unha institución educativa que existiu en Santiago de Compostela entre 1849 e 1996 encargada da formación dos mestres.

Historia
--------

Pazo de San Xerome
Foi creada en 1849, polo Real Decreto que establecía Escolas Normais Superiores nas capitais de Distritos Universitarios. A súa primeira localización foi no pazo de San Xerome. En 1930 creouse a Escola Normal de Mestras, e coa chegada da Segunda República Española o Plano Profesional creou o réxime de coeducación. En 1945 retomouse a formación por separado, coa creación da *Escola de Maxisterio López Ferreiro* para mestres e a *Escola de Maxisterio Isabel a Católica* para mestras, reunificándose de novo en 1964.

A Escola Normal integrouse na Universidade de Santiago de Compostela coa aprobación da Lei Xeral de Educación en 1970, coa creación da Escola Universitaria de Formación do Profesorado de EXB. En 1973 comezou o ensino de Filosofía e Ciencias da Educación, que en 1975 tivo facultade de seu, integrándose as seccións de Filosofía, Pedagoxía e Psicoloxía.

En 1996 suprimiuse a Escola Universitaria de Formación do Profesorado, dando pé á actual Facultade de Ciencias da Educación de Santiago de Compostela.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marco, Aurora; Anxo Serafín Porto Ucha (2000). Universidade de Santiago de Compostela, ed. *A Escola Normal de Santiago de Compostela. De Escola Superior a Escola Universitaria (1849-1996)*. ISBN 84-8121-854-5.

### Outros artigos

* Escola normal