**Albert White Hat** (nome lakota **Natan Tokahe**, que significa "O primeiro en cargar"), nado o 18 de novembro de 1938 e finado o 13 de xuño de 2013 foi un mestre de lingua lakota e un activista da cultura traducional Sicanju Lakota. É coñecido por traducir a lingua lakota para os filmes de Hollywood, como o filme de 1990 *Dances with Wolves*, e por crear unha ortografía e un compendio moderno do lakota. Tivo sete fillos.

Traxectoria
-----------

Albert White Hat naceu preto de St. Francis, Dacota do Sur na Reserva India de Rosebud no seo dunha familia tradicional. Era o neto do famoso xefe Hollow Horn Bear."

Durante a súa nenez só falou lakota. Asistiu ó colexio en Spring Creek, Dacota do Sur. Ó contrario que os seus compañeiros do Colexio da Misión Xesuíta de St. Francis, que foron enviados ó internado con cinco anos, el non foi ata os dezaseis.

> 
> "Eu medrei cunha morea de persoas maiores, escoitando as historias. E estas historias estaban dentro de min. E logo fun a un internado, e matáronme aquelas historias nese sistema. Saín de alí totalmente avergoñado de quen son, de que son. A finais dos anos sesenta, volvín á cultura, pola miña conta. Deixei medrar o pelo, e comecei a falar a miña lingua. Unha desas veces, fixen o xaxún. Estiven na procura da visión, por cinco anos.
> 
> 
> 

Despois de graduarse no Colexio de St. Francis, tivo diversos traballos.

Mestre de lingua e cultura lakota
---------------------------------

White Hat loitou polo ensino da lingua lakota no distrito escolar do Condado de Todd, Dacota do Sur cando os seus fillos entraron no colexio nos anos 1960. Daquela, o lakota non formaba parte do currículo educativo de Dacota do Sur. Co tempo aprendeu a crear os seus propios plans de estudos, e converteuse en mestre de lingua Lakota el mesmo. Converteuse en xefe do "Comité para a Preservación da Lingua Lakota" en 1982.

White Hat adicou vinte e cinco anos da súa vida ó ensino da lingua lakota na Universidade Sinte Gleska da Reserva India Rosebud, e converteuse en director do Departamento de Estudos Lakota Sinte Gleska." Desenvolveu un método de ensino que emprega amplos exemplos da cultura Brule Lakota, e chegou a ser coñecido como un estudoso da lingua. El ensinaría a cultura lakota "tanto a membros da tribo como a americanos non nativos." El referíase ó seu método de ensino do seguinte xeito, "cando ensinamos unha lingua a un estudante, deberíamos desenvolver nel outro corazón e outra mente." En 1999 reuniu as notas dos seus estudos nun libro, *Reading and Writing the Lakota Language.* Foi o primeiro falante nativo de Lakota que publicou un libro de texto e un glosario en dita lingua."

Era un home activo na vida espiritual tradicional dos lakota. O seu amigo Cyril Scott, o Presidente Tribal dos Sioux de Rosebud Sioux, referiuse a el coma "un gran mestre" e un "líder espiritual". White Hat falaba a miúdo en conferencias e reunións, incluíndo a conferencia de 2008 "Planning for Seven Generations" celebrada en Boulder, Colorado, e era moi coñecido dentro dos circuítos dos powwow. A "Lakota Documentaries" video by Don Moccasin (1948–2009) features Albert White Hat speaking about the survival of the Lakota language, in Lakota with English language subtitles.

Cita
----

> 
> 
> We have a very simple statement of our philosophy. We say 'All my relatives.'  
> Temos unha declaración moi sinxela da nosa filosofía. Dicimos "Todos os meus parentes".
> Albert White Hat.
>

Obras
-----

* White Hat, Sr. A. (1999). *Reading and Writing the Lakota Language*. Salt Lake City: The University of Utah Press. ISBN 978-0-87480-572-7
* White Hat, A. Sr. (1983). "Lakota ceremonial songs". Mission, South Dakota: Sinte Gleska University.

Premios
-------

* Outstanding Indian Educator Award (1995)
* National Indian Education Association Indian Elder of the Year (2001)
* Living Indian Treasure Award (2007)

Notas
-----

1. ↑  "Albert White Hat, Sr. Obituary - Wauneta, Nebraska - Tributes.com". Consultado o 29 de xuño de 2013.
2. ↑  Post Store. "Albert White Hat, preserver of Lakota language, dies at 74". The Washington Post. Consultado o 2013-06-30.
3. ↑  "Albert White Hat, Sr.: Life and Work". *World Wisdom*. Consultado o 21 de xuño de 2013.
4. 1 2  Andrews, John (2009). "Saving their Language: Speakers Try to Revive Laktoa and Dakota Before They Disappear". *South Dakota Magazine: Celebrating Life in South Dakota* (March/April). Consultado o 19 de xuño de 2013.
5. ↑  "This Isn't History". *New Perspectives on The West* (PBS) (Eight (1887-1914), One Sky Above Us). Consultado o 20 de xuño de 2013.
6. 1 2 3 4 5 6  Eaton, Kristie (2013-06-18). "Author, teacher of endangered Lakota language dies". *Boston.com*. Consultado o 2013-06-21.
7. ↑  "Reading and Writing the Lakota Language: Albert White Hat Sr. Jael Kampfe, Vine Deloria Jr.: 9780874805727". *Amazon.com: Books*. Consultado o 2013-06-29.
8. ↑  "Lakota Educator, Author, and Linguist Albert White Hat Walks On - ICTMN.com". *Indian Country Today Media Network*. 19 de xuño de 2013. Arquivado dende o orixinal o 13 de outubro de 2014. Consultado o 21 de xuño de 2013.
9. ↑  "Albert White Hat passes to the spirit world". *Indianz.Com > Native Sun News*. 20 de xuño de 2013. Consultado o 29 de xuño de 2013.
10. 1 2  "Albert White Hat". *Tribes & Climate Change*. Consultado o 21 de xuño de 2013.
11. 1 2  Antoine, Dr. Jurgita. "Albert White Hat and Lakota Language Preservation". *Tribal College Journal of American Indian Higher Education*. Arquivado dende o orixinal o 23 de agosto de 2013. Consultado o 29 de xuño de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas