| Gavia adamsii |
| --- |
| Individuo con plumaxe reprodutiva |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Gaviiformes |
| Familia: | Gaviidae |
| Xénero: | *Gavia* |
| Especie: | ***G. adamsii*** |

 |
| Nome binomial |
| *Gavia adamsii*(Gray,GR, 1859) |
| Zona de cría en amarelo.
     Zona de invernada en laranxa     Zona de cría en amarelo.
     Zona de invernada en laranxa     Zona de cría en amarelo.
     Zona de invernada en laranxa |
| Sinonimia |
| *Colymbus adamsii* |

A **movella de bico branco** ou **mobella de bico branco** (***Gavia adamsii***) é unha especie de ave gaviforme da familia Gaviidae que habita no Holártico. É unha ave acuática migratoria que cría no norte de Eurasia e norte de Norteamérica, e pasa o inverno nas costas do Pacífico norte e Escandinavia.

Descrición
----------

Individuo novo.
Adulto en plumaxe de inverno.
As movellas son aves acuáticas que adoitan ter un tamaño maior que o dun pato, con plumaxes nas partes superiores con padróns de cor negra con pintas brancas, e as inferiores brancas, aínda que algúns dos seus membros teñen a cabeza e o pescozo grises. As movellas nadan co corpo semimergullado e teñen a cola curta. Teñen as patas curtas e situadas moi atrás e con dedas palmadas, o que as converte en grandes mergulladores, pero fainos torpes en terra. Os seus bicos son rectos e bicudos.

A movella de bico branco en verán posúe unha plumaxe negra nas partes superiores cun denso debuxo de pintas brancas a modo de dameiro, mentres que as súas partes inferiores son brancas, e rodeando o seu pescozo presenta unha banda de finas liñas brancas e negras, a modo de colar incompleto por detrás. Caracterízase polo seu bico lixeiramente curvado cara a arriba e de tonalidade branca ou amarelada, que o diferencia do resto de movellas. Mide uns 80 cm de longo e 130 cm de envergadura alar. En inverno as súas partes superiores vólvense de cor cincenta e a súa gorxa e pescozo vólvense brancos como o resto das partes inferiores.

Taxonomía e etimoloxía
----------------------

A movella de bico branco é unha das cinco especies do xénero *Gavia*, o único xénero da familia Gaviidae e a orde Gaviiformes. A movella de bico branco foi descrita cientificamente polo zoólogo inglés George Robert Gray en 1859, co nome de *Colymbus adamsii*. Durante moito tempo estivo clasificada, como o resto da súa familia, xunto aos mergullóns na orde Colymbiformes. Cando se invalidou o xénero *Colymbus* e se separaron os colimbos dos mergullóns en dúas ordes distintas, Gaviiformes e Podicipediformes respectivamente, os seus integrantes trasladáronse ao xénero *Gavia*, proposto por Johann Reinhold Forster en 1788. Non se recoñecen subespecies da movella de bico branco malia a súa ampla distribución. Está estreitamente emparentada coa movella grande.

O nome do xénero, *Gavia*, é un termo latino que designaba unha ave mariña non identificada, mentres que o seu nome específico, *adamsii* significa 'de Adams', en honra do médico naval e naturalista inglés Edward Adams, que en varias viaxes polo ártico debuxou e recolectou exemplares desta especie e moitas outras.

Distribución e hábitat
----------------------

A movella de bico branco é unha especie que cría principalmente nas costas do Ártico, chegando ata o paralelo 78° N, e pasa o inverno nas augas costeiras do Pacífico norte e do noroeste de Noruega. A súa zona de cría rexístrase en Rusia, Canadá e Estados Unidos. Aínda que pasa o inverno principalmente ao norte do paralelo 50° N, a súa área de invernada esténdese cara ao sur ata o paralelo 35° N nas costas do Xapón, e observouse como divagante en máis de 20 países, incluídos algúns tan ao sur como México e España.

Comportamento
-------------

### Alimentación

Aliméntase principalmente de peixes, aínda que tamén come crustáceos, moluscos e anélidos. Atrapa as súas presas mergullándose.

### Reprodución

Como os demais colimbos forma parellas duradeiras. Aínda que prefire as charcas e lagos de auga doce da tundra, a movella de bico branco tamén cría nos ríos, estuarios e costas baixas do ártico. En xeral evita as zonas forestais. A época de cría adoita empezar en xuño, aínda que depende da época na que se produza o desxeo primaveral. Como os demais membros da súa familia esta movella aniña preto da beira da auga. A cópula ten lugar en terra, sen un cortexo complexo. A femia adoita poñer dous ovos. Durante a época de cría a parella defende un territorio grande dos intrusos, aínda que máis adiante poden unirse a outros individuos nos puntos de boa pesca.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  BirdLife International (2012). "Gavia adamsii". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2015.4* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 18 de febreiro de 2011.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *movella*.
3. ↑  Dicionario Digalego movella Arquivado 20 de agosto de 2018 en Wayback Machine.
4. ↑  Conde Teira, Miguel Ángel (1999). *Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada*. Chioglossa.
5. ↑  "mobella de bico amarelo". *TERGAL*. Consultado o 17 de abril de 2024.
6. 1 2  Peterson, A. P. Zoonomen. Zoological Nomenclature Resource - Gaviiformes
7. ↑  Frank Gill e David Donsker. *Loons, penguins, petrels*. IOC World Bird List versión 5.4.
8. ↑  Jobling, James A. (2010). *The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Londres: Christopher Helm. p. 171. ISBN 978-1-4081-2501-4.*
9. ↑  Johnsgard, Paul A. (1987). "Diving Birds of North America: Appendices". University of Nebraska, Lincoln. p. 265. Consultado o 6 de marzo de 2010.
10. ↑  Holloway, Joel Ellis (2003). *Dictionary of birds of the United States: Scientific and Common Names*. Portland, OR, USA: Timber Press. p. 99. ISBN 0-88192-600-0.
11. 1 2 3 4  Carboneras 1992, p. 172
12. ↑  Howell, Steve N.G.; Webb, Sophie (1995). *A Guide to the Birds of Mexico and Northern Central America*. Oxford University Press. p. 93. ISBN 0-19-854012-4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carboneras, Carles (1992). "Family Gaviidae (Divers)". En del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew; Sargatal, Jordi. *Handbook of the Birds of the World*. Volume 1: Ostrich to Ducks. Barcelona: Lynx Edicions. pp. 162–172. ISBN 84-87334-10-5.
* Hume, Rob (2002). *Guía de campo de las aves de España y Europa*. Ediciones Omega. ISBN 84-282-1317-8.

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Movella de bico branco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Movella de bico branco*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208328
* EBID: ID
* LCCN: sh2005000811

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Gavia\_adamsii
* Avibase: 5349255DB4579713
* BioLib: 8334
* BirdLife: 22697847
* CMS: gavia-adamsii
* Dyntaxa: 233143
* eBird: yebloo
* EOL: 1047330
* EUNIS: 8702
* FE: 96569
* FE-New: ID
* GBIF: 2481957
* GNAB: yellow-billed-loon
* IBC: ID
* iNaturalist: 4622
* IRMNG: 10589925
* ITIS: 174470
* IUCN: 22697847
* NBN: NHMSYS0000530376
* NCBI: 372293
* SeaLifeBase: 131351
* Soortenregister: 139354
* TAXREF: 953
* WoRMS: 137185
* Xeno-canto: Gavia-adamsii

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1827927

 |