Territorio dos Xiongnu a mediados do século -III
Os **xiongnu** (chinés tradicional e simplificado: 匈奴; *pinyin*: Xiōngnú; Wade-Giles: Hsiung1-nu2) foron nómades que viviron ao norte de China desde aproximadamente o século III a.C até o 460 d.C.

Historia
--------

### Conflitividade coa China

As súas terras eran moi infértiles, polo que tentaron atacar a China moitas veces. Como iso era moi irritante para os chineses, o primeiro emperador da China (Qin Shi Huang) construíu a Gran Muralla Chinesa entre 214 e 206 a.C. para mantelos fóra. Algúns emperadores da dinastía Han tentaron deter as guerras e establecer relacións amistosas con eles, pero mesmo así trataron de atacar as fronteiras chinesas.

### Etnia

Ao principio, críase que estaban relacionados cos hunos, e actualmente moitas persoas aínda cren isto. Antigamente, as tribos nómades viaxaban a miúdo e vivían xuntas, incluso as tribos que falaban idiomas diferentes. Ao redor dos 60 a. C. houbo unha loita polo poder e os xiongnu separáronse en cinco tribos máis pequenas.

No 202, o líder dos xiongnu do sur rendeuse ao primeiro ministro Cao Cao da dinastía Han.

Agora forman parte do pobo mongol e algúns deles emigraron a China.

### Alianzas matrimoniais e consecuencias

A dinastía Han enviou ao longo da historia en varias ocasións mulleres falsamente nomeadas como princesas e como emparentadas coa familia imperial Han cando practicaban alianzas matrimoniais *Heqin* cos xiongnu.

Os xiongnu tamén practicaban alianzas matrimoniais con oficiais e funcionarios Han. Por exemplo, a irmá máis vella dos Chanyu (o gobernante xiongnu) estaba casada co xeneral xiongnu Zhao Xin, o marqués de Xi que estaba ao servizo da dinastía Han. A filla do Qiedihou Chanyu estaba casada co xeneral chinés Han Li Ling despois de que este se rendese e desertase. Os Yenisei Kirghiz Khagan afirmaron descender de Li Ling. Outro xeneral chinés Han que desertou aos Xiongnu foi Li Guangli, que tamén casou cunha filla dos Chanyu. O diplomático chinés Han Su Wu casou cunha muller xiongnu ofrecida por Li Ling cando foi arrestado e levado cativo. O explorador chinés Han Zhang Qian casou cunha muller xiongnu e tivo un fillo con ela cando foi levado cativo polos xiongnu. O emperador Han Wudi enviou ao explorador chinés Han Zhang Qian para explorar os misteriosos reinos do oeste e formar unha alianza co pobo Yuezhi para combater os xiongnu. Durante este tempo Zhang casou cunha muller xiongnu, que lle deu un fillo, e gañou a confianza do líder xiongnu.

Os khagans quirguisos afirmaban descender do xeneral chinés Li Ling, neto do famoso xeneral da dinastía Han Li Guang.  Li Ling foi capturado polos xiongnu e desertou no século I a.C. e dado que a familia real Tang Li tamén reclamou descendencia de Li Guang, o Kirguiz Khagan foi recoñecido como membro da familia Imperial Tang. Esta relación acougou cando o khagan kirguiz Are (阿熱) invadiu o khaganato uigur e pasou a espada a Kasar Kaghan. A noticia foi levada a Chang'an polo embaixador quirguiso Zhuwu Hesu (註吾合素).

Notas
-----

1. ↑  MD, MPH, Lee Mosol. *Ancient History of Manchuria. Han fake princess Xiongnu*. p. 77. ISBN 978-1483667676.
2. ↑  , p. 31.
3. ↑  Hua, i Hsüeh Chih. *Li Guangli Daughter Chanyu*. p. 81.
4. ↑  Wakeman, Frederic E. *The Great Enterprise: The Manchu Reconstruction of Imperial Order*. ISBN 978-0-520-04804-1.
5. ↑  "Records of the Grand Historian: Han Dynasty II 0231081677, 9780231081672". *dokumen.pub* (en inglés). Consultado o 2022-04-03.
6. ↑  Veronika Veit (ed.). *The Role of Women in the Altaic World:*. 152 de 'Asiatische Forschungen'. p. 61. ISBN 978-3447055376.
7. ↑  *秦漢史*. ISBN 978-957-11-0574-1.
8. ↑  *The Sinitic Civilization Book II:*. p. 419. ISBN 978-1532058301.
9. ↑  *Eurasian Crossroads: A History of Xinjiang*. p. 20. ISBN 978-0-231-13924-3.
10. ↑  *The Great Wall: China Against the World, 1000 BC–AD 2000*. p. 73. ISBN 978-0-8021-4297-9.
11. ↑  *Tang China And The Collapse Of The Uighur Empire: A Documentary History*. 13 of Brill's Inner Asian library. p. 126. ISBN 9004141294.
12. ↑  Kizlasov, Leonid. *The Urban Civilization of Northern and Innermost Asia Historical and Archaeological Research* (PDF). p. 245. ISBN 978-973-27-1962-6. Florilegium magistrorum historiae archaeologiaeque Antiqutatis et Medii Aevi.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xiongnu Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Hunos
* Khan
* Gran Khan
* Khanato
* Dinastía Han
* Gran Muralla Chinesa
* Kirguizistán