Moedas Tokugawa do período Edo (ca. 1714). Un gran *koban* ovalado de ouro e baixo el un *ichibuban* de ouro; arriba á dereita *ichibuban* de prata e, baixo el, un *isshuban* de prata e un *mon* redondo de bronce.
A **moeda Tokugawa** foi a emitida baixo o sistema monetario metálico unitario e independente establecido polo shōgun Tokugawa Ieyasu no Xapón en 1601, e que se mantivo vixente durante todo o período Edo, ata a súa fin en 1867, gobernado polo shogunato Tokugawa.

Historia
--------

O sistema monetario Tokugawa estableceuse logo dun período en que o Xapón se servía das moedas de bronce chinesas, ao carecer dun sistema propio. As cuñaxes Tokugawa duraron máis de dous séculos e terminaron cos acontecementos da guerra Boshin e o establecemento da Restauración Meiji. No entanto, segue a discutirse acerca da entidade das moedas de metais preciosos, xa que non era o poder Tokugawa o que emitía as moedas de ouro e de prata, senón organizacións privadas propiedade de comerciantes.

Un *ōban* (天正大判) da era Tenshō, emitido en 1588 por Toyotomi Hideyoshi (1585-1592).
O primeiro intento de crear unha nova moeda fora obra de Toyotomi Hideyoshi (1585-1592), quen instaurara xa en 1558 o *ōban*, unha gran placa ovalada de ouro que se utilizou durante a era Tenshō.

A partir de 1601, a moeda Tokugawa emitiuse con valores faciais diversos, con moedas cuñadas en ouro, prata e cobre. Aínda que os valores faciais eran fixos, os tipos de troco sufrían flutuacións no mercado de divisas.

O material para a produción destas moedas procedía das minas de ouro e de prata de todo o Xapón. Para iso, abríronse e explotáronse novas minas de ouro, como saas de Sado e de Toi, na península de Izu.

### Desvalorizacións e revalorizacións

Nun principio, a moeda utilizouse esencialmente no comercio internacional, para pagar as importacións de artigos de luxo procedentes da China, como a seda. Ao escasearen o ouro e a prata, e tamén porque o Goberno era deficitario, o contido de ouro das moedas se reduciuse en senllas reformas monetarias, en 1695 e en 1706-1711, para xerar máis ingresos por señoreaxe —é dicir, a diferenza entre o valor nominal das moedas e o custo da súa produción—, pero co efecto secundario de crear tamén inflación.

A principios do século XVIII, o Xapón empezou a restrinxir a exportación de moeda de metais preciosos, xa que esta se consideraba unha perda para o país. En 1715, Arai Hakuseki impuxo unha prohibición á exportación de especies monetarias. Fomentouse a política de substitución de importacións no comercio, mais aínda así esta seguiu a ser limitada, por mor da política de pechamento, o *Sakoku*. Por suxestión de Arai Hakuseki, o Goberno aumentou o contido de ouro e de prata na moeda en 1714-1715, mais esta vez xurdiu como consecuencia unha deflación paralizante. En 1736, o Xapón abandonou esta política e volveu a aumentar a masa monetaria, coa conseguinte estabilidade de prezos durante os 80 anos seguintes.

A principios do século XIX, os problemas orzamentarios derivados dos desastres naturais e dos grandes gastos da Administración Tokugawa levaron o Goberno a aumentar a masa monetaria e a señoreaxe asociada a ela. De 1818 a 1829 a masa monetaria aumentou un 60 %, e de 1832 a 1837 un 20 %. Novamente, isto conduciu a unha grave inflación, xa que os prezos case se duplicaron.

O sistema monetario
-------------------

O *ōban* (大判) era o valor máis alto (10 *ryō*). Este corresponde á era Genroku (1688-1704).
O sistema monetario Tokugawa funcionaba segundo un triplo padrón monetario, utilizando moedas de ouro, de prata e de bronce, cada unha cos seus propios valores faciais e as súas propias denominacións. Os sistema funcionaba por múltiplos de 4, e as moedas valorábanse segundo o *ryō*, como unidade ponderal e monetaria de conta. Un *ryō* valía 4 *bu*, ou ben 16 *shu*, ou 4.000 *mon* (unha moeda de bronce de escaso valor).

### *Ōban*

*Artigo principal**:* Ōban.
O *ōban* (大判) era unha moeda-placa de ouro de gran tamaño, equivalente a 10 *ryō* ou 10 *koban* (小判). Inicialmente tiña un peso duns 165 gramos e unhas dimensións aproximadas de 15 x 10 centímetros.

### *Koban*

*Artigo principal**:* Koban.
Exemplar de *koban* da era Keichō (1601-1695).
O *koban* (小判) era unha moeda-placa de ouro ovoide regular, equivalente a un *ryō*. O *koban* inicial, correspondente á era Keichō e cuñado a partir de 1601, tiña un peso de 18,20 gramos. O *koban* da era Sado, de 1714, tiña o mesmo peso e estaba fabricado cunha aliaxe habitualmente de 85,69 % de ouro e 14,25 % de prata.

### *Nibuban* e *ichibuban*

O *nibuban* (二分判) valía medio *koban* e era unha moeda de ouro de forma rectangular.

O *ichibuban* (一分判) podía ser de prata ou de ouro; neste último caso equivalía a un cuarto de *koban*. O *ichibuban* de ouro de 1714 pesaba 4,5 gramos e estaba composto por un 85,6 % de ouro e un 14,2 % de prata. O *ichibuban* de prata de 1837 a 1854, chamado *Tenpō Ichibugin* (天保一分銀, "vello *ichibuban*"), pesaba 8,66 gramos, cunha aliaxe de 0,21 % de ouro e 98,86 % de prata.

### *Nishuban* e *isshuban*

Posteriormente utilizáronse o *nishuban* (二朱判) e o *isshuban* (一朱判) moedas dos valores nominais máis baixos dentro das de ouro e de prata, antes de chegar ás moedas de bronce.

De 1853 a 1865, o *isshuban* de prata (chamado *Kaei Isshugin*, 嘉永一朱銀) pesaba 1,88 gramos e estaba cuñado nunha aliaxe do 1,7 % de ouro, o 98,7 % de prata e o 1,12 % de cobre.

* Ichibuban de prata (ichibugin) da era Tenpō (1830-1844).*Ichibuban* de prata (*ichibugin*) da era Tenpō (1830-1844).
* Nishuban da era Genroku (1688-1704).*Nishuban* da era Genroku (1688-1704).
* Isshuban (ouro) da era Bunsei (1818-1830).*Isshuban* (ouro) da era Bunsei (1818-1830).
* Isshuban (prata) da era Kaei (1848-1854).*Isshuban* (prata) da era Kaei (1848-1854).

### *Kan'ei tsūhō*

*Kan'ei Tsūhō* de bronce co valor nominal de 4 *mon*.
No relativo ás emisións en cobre, a moeda *kan'ei tsūhō* (寛永通宝) veu substituír en 1636 as moedas chinesas que estiveran en circulación no Xapón, así como as que se cuñaban de xeito privado, e converteuse na moeda de cobre de curso legal no país. Inicialmente, o Goberno do shogunato Tokugawa encargou a cuñaxe destas moedas ás casas de moeda de cobre de todo o país, con licenzas de duración determinada.

Isto puxo fin a máis de catro séculos durante os cales as moedas de cobre chinesas, obtidas a través do comercio ou da pirataría, constituíran a moeda principal do Xapón.

### *Tenpō tsūhō*

*Artigo principal**:* Tenpō tsūhō.
*Tenpō tsūhō* de cobre con forma elíptica, cuñado entre 1835 e 1870.
En 1835, o Goberno Tokugawa comezou a cuñar moedas de cobre con valor de 100 *mon* denominadas *Tenpō tsūhō* (天保通宝), como forma de solucionar o seu déficit orzamentario, xa que a moeda contiña só 5½ veces máis cobre que unha moeda *kan'ei tsūhō* con valor dun *mon*, o que acabou provocando inflación. Estas moedas cuñáronse en grandes cantidades.

Isto foi seguido máis tarde polo Dominio de Satsuma, que emitiu unha moeda de 100 *mon* propia en 1862 aparentemente para dotar de moeda o Reino de Ryukyu, cando en realidade o facía para impulsar a súa propia economía. Estas moedas, *ryūkyū tsūhō* (琉球通寳), acabaron circulando tamén noutras provincias.

Fin do sistema
--------------

A partir de 1772, as moedas de prata tiñan unha denominación ou outra en función do seu valor en ouro, e na súa aliaxe había bastante menos prata que a suposta polo seu valor nominal, para cubrir os gastos da cuñaxe, práctica esta coñecida como diñeiro fiduciario, que é a característica da moeda actual. Esta técnica introduciuse posteriormente en Inglaterra, en 1816, coa adopción do padrón ouro pleno. Aos tipos de mercado de 1858, 10 unidades de prata podían trocarse por unha unidade de ouro en peso, en tanto que o valor nominal das unidades de prata só era convertible a razón de 5 a 1. Isto permitiu un aumento da circulación monetaria sen utilización real de máis metais nobres, e proporcionou grandes beneficios por señoreaxe ao Estado.

Caixa para o transporte de moedas de *koban*, coñecida como *Senryōbako*, ("caixa de 1.000 *ryō*"), utilizada na exportación destas moedas.
As relacións entre a prata e o ouro eran moi diferentes a nivel mundial, e o ouro valorábase xeralmente moito máis que a prata, cunha relación de 15 ou 16 a 1 en peso. Esta diferenza motivou que os estranxeiros trouxesen prata ao Xapón para a cambiar por ouro, cunha taxa moi rendible.

En 1858, os países occidentais, sinaladamente os Estados Unidos, Francia e Gran Bretaña, impuxeron mediante unha serie de tratados desiguais de "amizade e comercio" o libre comercio, o libre fluxo monetario e as taxas alfandegueiras moi baixas, arrebatándolle de facto ao Xapón o control das súas divisas. Deste xeito levantouse o embargo á exportación de metais preciosos de 1715:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Toda a moeda estranxeira deberá ser corrente no Xapón e pasar pola moeda xaponesa correspondente polo seu peso […]  As moedas de todas as descricións (bardante a moeda de cobre xaponesa) poderán ser exportadas do Xapón".Tratado de Amizade e Comercio de 1858 [extracto]*. | "|

Relación entre o tamaño dun *koban* da era Keichō (cuñado ca. 1601-1695) e outro da Man'en (ca. 1860-1867), no que se aprecia a gran redución do peso de ouro desta moeda.
Esta situación creou unha saída masiva de ouro do Xapón, xa que os estranxeiros se apresuraron a cambiar a súa prata por moedas xaponesas fiduciarias de prata e novamente cambialas por ouro, o que lle daba un beneficio do 200 % á transacción. Xa que logo, en 1860 saíron do país uns catro millóns de *ryō*, é dicir, unhas 70 toneladas de ouro, o que acabou por destruír efectivamente o sistema de padrón ouro do Xapón e obrigou a que o país volvese ao sistema baseado no peso, con taxas internacionais. O Goberno, en cambio, respondeu ás crises rebaixando o contido de ouro das súas moedas en dous terzos, para igualar as relacións de cambio estranxeiras entre o ouro e a prata.

Como consecuencia, o Estado xaponés perdeu a principal fonte de beneficios pola señoreaxe da moeda e viuse obrigado a emitir papel moeda sen garantía ningunha, o que provocou unha grande inflación. Esta foi unha das principais causas de descontento durante o período Bakumatsu, e unha das causas da desaparición do shogunato Tokugawa.

Outras moedas
-------------

Malia a firme vontade de Tokugawa Ieyasu de unificar a moeda, seguían a existir algunhas excepcións, consistentes en emisións de carácter local:

* Koban de prata da provincia de Sagami, coñecido como Odawara Hishi (小田原菱).*Koban* de prata da provincia de Sagami, coñecido como *Odawara Hishi* (小田原菱).
* Nanryō ōban de prata (南鐐大判).*Nanryō ōban* de prata (南鐐大判).
* Inari koban de ouro da era Genbun (元文稲荷小判).*Inari koban* de ouro da era Genbun (元文稲荷小判).

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Metzler, M. (2006). Páxina 15.
2. 1 2 3 4  "The History of Japanese Currency". *Bank of Japan Currency Museum*.
3. ↑  "Ōban "Tenshō Ōban"". *Numista.com*
4. ↑  Whitney Hall, J. (1991).Páxina 61.
5. 1 2 3  Cargill, T. F. et al. (2003). Páxina 13.
6. 1 2  "10 Ryо̄ "Genroku Ōban"". *Numista.com*
7. ↑  Crawcour, E. S.; Yamamura, K. (1970).
8. ↑  Takagi, H. (2020).
9. ↑  "Oban". En Alfaro Asins, C. et al. (2009). Páxina 135.
10. ↑  "Oban". En *Münzen Lexikon.* Reppa.de.
11. ↑  "Koban". En Alfaro Asins, C. et al. (2009). Páxina 104.
12. ↑  "Koban". En *Münzen Lexikon.* Reppa.de.
13. ↑  "4 Mon "Kan'eitsūhō"". *Numista.com*
14. ↑  "100 Mon "Tenpōtsūhō"". *Numista.com*
15. ↑  "Tenpo tsuho". En Alfaro Asins, C. et al. (2009). Páxina 168.
16. ↑  Roberts, L. (2003). "Ryuukyuuan coins". *University of California, Santa Barbara*.
17. ↑  Hellyer, R. I. (2009). Páxina 192.
18. ↑  Metzler, M. (2006). Páxina 16.
19. 1 2 3 4  Metzler, M. (2006). Páxina 17.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alfaro Asins, C. et al. (2009). *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
* Cargill, T. F. et al. (2003). *The political economy of Japanese monetary policy*. Massachusetts Institute of Technology. ISBN 978-0-26226207-1
* Crawcour, E. S.; Yamamura, K. (1970). "The Tokugawa Monetary System: 1787-1868". En *Economic Development and Cultural Change*. Vol. 18. Nº 4. Parte 1. Xullo. Páxinas 489-518.
* Hellyer, R. I. (2009). *Defining Engagement. Japan and Global Contexts, 1640 - 1868*. Harvard University Press. ISBN 9780674035775
* Metzler, M. (2006). *Lever of empire: the international gold standard and the crisis of liberalism in prewar Japan. Twentieth Century Japan: The Emergence of a World Power*. Vol. 17. University of California Press. ISBN 0-520-24420-6
* Ohkura, T.; Shimbo, H. (1978). "The Tokugawa monetary policy in the eighteenth and nineteenth centuries". En *Explorations in Economic History*. Vol. 15. Nº 1. Xaneiro. Páxinas 101-124.
* Takagi, H. (2020). "The Monetary System of Japan in the Tokugawa Period". En Battilossi, S.; Cassis, Y.; Yago, K. (eds). *Handbook of the History of Money and Currency*. Springer, Singapur. ISBN 978-981-13-0595-5
* Whitney Hall, J. (1991). *The Cambridge History of Japan: Early modern Japan*. Vol. 4. Cambridge University Press. ISBN 0521223555

### Outros artigos

* Shogunato Tokugawa

### Ligazóns externas

* The History of Japanese Currency (*Bank of Japan Currency Museum*)

* Portal:Historia
* Portal:Xapón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5976974
* NDL: 00943080

 |