recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
As **bandas R** son unhas bandas claras e escuras que aparecen nos cromosomas cando se lles aplica a técnica do **bandeado R**, **bandeamento R**, **bandeado reverso** (ou inverso), que é unha técnica citoxenética que produce as bandas inversas ás bandas G. Foi ideada por Dutrillaux e Lejeune. O bandeado R obtense incubando as preparacións en tampón fosfato quente, facendo despois un tratamento coa tinguidura Giemsa. Os padróns resultantes nos cromosomas mostran bandas escuras R, que son o complemento das bandas G. As bandas escuras R son ricas en guanina-citosina, mentres que as rexións ricas en adenina-timina son desnaturalizadas máis facilmente pola calor. Esta técnica é útil para analizar delecións xenéticas ou translocacións cromosómicas que implican aos telómeros dos cromosomas.

Existe unha variante simplificada do bandeado R que utiliza acridina.

Notas
-----

1. ↑  Biology online - Dictionary- Reverse banding
2. ↑  Karyotyping Hub - Waht is R-banding?
3. ↑   Sudhansu Sekhar Nishank. Utkal University. Chromatin and chromosome banding pattern.
4. ↑  Verma RS, Lubs HA. A simple R banding technic. Am J Hum Genet. 1975 Jan;27(1):110-7. PMID 50737; PMCID: PMC1762781.
**Antonio Concheiro Iglesias**, nado en Ordes o 25 de febreiro de 1904 e finado no mesmo concello o 2 de marzo de 1991, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Banda municipal de Ordes coa súa directiva en 1932. Antonio Concheiro é o segundo da segunda fila.
Fillo de Antonio Concheiro Rodríguez. Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela. Foi alcalde monárquico de Ordes durante a II República ata a vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936. En 1943 montou o Sanatorio Concheiro onde atendeu ao guerrilleiro Foucellas cando estivo ferido. En agosto de 1950 inaugurou o novo sanatorio. En 1953 fundou a Sociedad Deportiva Club Órdenes, da que foi presidente. Volveu ser alcalde en 1968. Nas primeiras eleccións democráticas presentouse pola UCD e foi elixido alcalde.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Javier Verea Fandiño** |  **Alcalde de Ordes** 1931 - 1936 | Sucesor:**Germán Doval García** |
| Predecesor:**Juan Liñares Castro** |  **Alcalde de Ordes** 1968 - 1983 | Sucesor:**Manuel Viqueira Verea** |

Vida persoal
------------

Casou con Eduvigis Carro Viqueira en 1928, foi o pai de Antonio e Luis Concheiro Carro, médico e académico.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 3-3-1991, p. 71.
2. ↑  *El Orzán*, 27-11-1928, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ordes

### Ligazóns externas

* Antonio Concheiro Iglesias
**Antonio Dopazo Fernández**, nado no Pereiro de Aguiar o 15 de febreiro de 1908 e finado en Ribadavia o 14 de setembro de 1936, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Veciño de Sobrado (Triós). Foi nomeado mestre interino de Froufe (O Irixo) en marzo de 1931, e de Vilouxe (Cerreda, Nogueira de Ramuín) en novembro dese ano. Logo de aprobar as oposicións foi nomeado mestre en propiedade de Triós en novembro de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Estivo preso en Celanova, de onde o sacaron para asasinalo no río Miño, en Codesal (Ribadavia).

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 19-3-1931, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-11-1931, p. 7.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-11-1934, p. 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cid Fernández, Xosé Manuel (2017). "A represión franquista en Ourense. Novos argumentos contra a desmemoria da persecución sufrida polo maxisterio". *Sarmiento* (21): 73–99.

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Dopazo Fernández na páxina web *Nomes e Voces*.
Banda de Música de Sarria.
Unha **banda de música** é unha agrupación musical composta basicamente por instrumentos de vento e de percusión. Cada vez é máis habitual que se incorporen tamén instrumentos de corda fretada coma violoncellos ou contrabaixos. Á súa fronte sitúase un director/a.

En Galicia existe unha gran tradición de bandas de música, sendo a Banda Artística de Merza a máis antiga da comunidade, que segue en activo. Outras bandas importantes son a banda de música Unión Musical de Valadares, a Banda de Música Cultural de Salceda de Caselas, a banda de música Municipal de Lalín, a Agrupación Musical do Rosal, a Banda Sinfónica Municipal de Ribadeo, a Banda Unión de Guláns ou a Banda Escola de Música de Beade entre as bandas populares e a Banda de Música Municipal da Coruña ou a Banda de Música Municipal de Santiago de Compostela entre as profesionais.

Instrumentación
---------------

### Familia de vento madeira

* Frautín
* Frauta
* Óboe
* Fagot
* Corno inglés\*
* Requinto
* Clarinete
* Clarinete Baixo
* Saxofón Soprano\*
* Saxofón Alto
* Saxofón Tenor
* Saxofón Barítono

### Familia de vento metal

* Trompa
* Trompeta
* Fliscorno
* Trombón (e Trombón Baixo)
* Bombardino
* Tuba

### Familia de percusión

* Timbais
* Láminas: xilófono, lira/glockenspiel, vibráfono ou marimba
* Caixa
* Pratos de choque
* Tam-tam (o mal chamado gong)
* Bombo
* Batería
* Congas
* Campás tubulares
* Pequena percusión: triángulo, castañolas, temple-blocks...

### Familia de cordas

No caso de ser unha banda sinfónica pode haber instrumentos de corda fretada:

* Violoncello
* Contrabaixo

Corda punteada:

* Arpa

Ou corda punteada:

* Piano

\*Só no caso de ser unha banda sinfónica

Véxase tamén
------------

* Páxina da Federación Galega de Bandas de Música Populares
* Páxina da Artística de Merza

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q881942
* BNCF: 2077
* BNE: XX525597
* BNF: 11982422d
* GND: 4112784-5
* LCCN: sh85011499
* NDL: 01187634

 |
**Antonio Dacal Rodríguez**, nado en Monforte de Lemos o 15 de setembro de 1885 e finado na mesma cidade en maio de 1943, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Antonio Dacal e Jesús Dapena, Monforte 1925.
Durante a ditadura de Primo de Rivera foi nomeado alcalde de Monforte de Lemos en marzo de 1924 e deixou a alcaldía o 10 de febreiro de 1930. Durante o seu mandato rematouse o Paseo do Malecón, que foi inaugurado en 1929. Foi representante dos concellos de Lugo na Asemblea Nacional Consultiva (1927-1930). Foi médico do Balneario de Fonte Nova de Verín (1927). Durante a Guerra Civil foi director do Hospital Militar establecido en Monforte.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Pedro Boo Pita** |  **Alcalde de Monforte de Lemos** 1924 - 1930 | Sucesor:**Agustín Fernández Vázquez** |

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alcaldes del siglo XX en Monforte (1923-1931)
* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 16 de outubro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534144
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 29940

 |
**Antonio Conde Asperot**, nado en Santiago de Compostela o 2 de novembro de 1895 e finado en Bouzas (Vigo) o 9 de xullo de 1970, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Mestre en Porto do Son dende 1920. Militante de Izquierda Republicana e secretario da agrupación de Porto do Son. Era asesor de Juan González González. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Preso no cárcere de Santiago de Compostela. Foi suspendido de emprego e soldo o 28 de agosto e cesado o 5 de setembro. Estivo dous anos preso no cárcere de Santiago de Compostela e outros dous na prisión provincial da Coruña. En maio de 1940 foi separado do servizo e dado de baixa na escala do maxisterio. Saíu en liberdade condicional en 1941. Foille incoado expediente de responsabilidades políticas. Nos anos sesenta foi director do colexio Puebla.

Vida persoal
------------

Casou con Ramona Santos Carou.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 74.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 10-7-1970, p. 15
3. ↑  *El Correo Gallego*, 15-5-1940, p. 3.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-7-1968, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Conde Asperot na páxina web *Nomes e Voces*.
**Amparo Serrano Iglesias** é unha política aranesa que foi Síndica de Arán entre 1993 e 1995.

Traxectoria
-----------

En maio de 1991 concorreu ás eleccións ao Consello Xeral de Arán dentro da coalición Coalició Aranesa-Convergència i Unió (CA-CiU), que gañou as eleccións, e a súa compañeira Maria Pilar Busquets, de CDA, foi investida Síndica de Arán. Dous anos máis tarde xurdiron problemas na coalición e Amparo Serrano presentou unha moción de censura contra Pilar Busquets co apoio do seu partido, Unió Democràtica Aranesa (UDA) e de Unitat d'Aran. O 12 de xullo de 1993 foi investida Síndica, posto que ocupou ata o 7 de xuño de 1995, xa que Convergéncia Democratica Aranesa gañou as eleccións, con Carles Barrera como candidato.

Presentouse tamén como cabeza de lista por Agrupació d'Electors Amassadi per Aran ás eleccións de 1999 e 2003, sen éxito.

Véxase tamén
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Maria Pilar Busquets i Medan** |  **Síndica de Arán** 1993-1995 | Sucesor:**Carles Barrera Sánchez** |
**Antonio Colmenero Villamarín**, nado en Pexeiros (Os Blancos) cara a 1911 e finado en Ourense o 27 de xullo de 1937, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi detido en abril de 1934 con Aurelio Blanco González. Membro do Sindicato de Oficios Varios de Campobecerros da CNT, foi ferido polo capataz das obras do ferrocarril en decembro de 1935. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Foi xulgado en consello de guerra o 21 de maio de 1937 na causa 1.094/36, con catro republicanos máis. Condenado a pena de morte foi fusilado o 27 de xullo de 1937 no Campo de Aragón xunto con Manuel Suárez Castro, Eduardo París Villar, Ramón Figueiras Añel, José González González, Camilo Gago González, Antonio Taboada Nóvoa e Higinio López Barrio.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 11-4-1934, p. 11.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-12-1935, p. 13.
3. ↑  *La Región*, 22-5-1937, p. 3.
4. ↑  *La Región*, 28-7-1937, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Prada Rodríguez, Julio (2004). *Ourense, 1936-1939. Alzamento, guerra e represión*. Sada: Do Castro. ISBN 978-84-8485-157-8.

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Colmenero Villamarín na páxina web *Nomes e Voces*.
| Amendoeira |
| --- |
| *Prunus dulcis* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Rosidae |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | Rosaceae |
| Subfamilia: | Amygdaloideae |
| Tribo: | Amygdaleae |
| Xénero: | *Prunus* |
| Subxénero: | '**Amygdalus'** |
| Especie: | *P. dulcis* |

 |
| Nome binomial |
| *Prunus dulcis*(Mill.) D.A.Webb |

A **amendoeira** (***Prunus dulcis***) é unha árbore da familia das rosáceas. O seu froito é a améndoa.  

A amendoeira é unha árbore de entre 6 e 12 metros de altura, de talo liso verde e castaño de novo, pasa a grisallo e lañado de adulto. As follas son simples, lanceoladas, estreitas e remate en punta, de cor verde luminosa e beiras dentadas. A flor, pentámera, preséntase solitaria ou en grupos de 2 a 4, é de cor branca ou rosada. Os froitos en forma de drupa oblonga. A árbore pode vivir de 50 a 80 anos. A súa madeira é de boa calidade, emprégase en ebastinaría, típica de climas cálidos, tolera mal o frío  

A árbore menciónase na Biblia como orixinaria de Palestina, aínda que semella ser Persia o primeiro lugar onde se cultivou, os xudeus levárona a Exipto e os gregos introducírona en Europa, os árabes espallárona por todo o Mediterráneo. A mediados do século XIX chegou aos Estados Unidos, hoxe o primeiro produtor mundial de améndoas.

Doenzas
-------

Ver folla engurrada do pexegueiro.

Galería de imaxes
-----------------

* Amendoeira en florAmendoeira en flor

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Amendoeira*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15545507
* GEA: 785

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 152743
* APNI: 219452
* Ecocrop: 2397
* EUNIS: 180120
* GBIF: 8183566
* iNaturalist: 886561
* IPNI: 60439867-2
* ITIS: 519646
* POWO: ID

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre botánica é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O bibliotecario, cuadro de Arcimboldo (c. 1557)
Un **bibliotecario** é unha persoa que desenvolve procedementos para organizar a información, así como ofrecer servizos para axudar e instruír ás persoas nas maneiras máis eficientes para identificar e acceder á información que necesiten, nos seus diferentes formatos (artigo, libro, revista, disco compacto, videogravación, arquivo dixital etc). O seu rol transformouse co tempo; pasaron de ser meros custodios das coleccións de libros a ser intermediarios entre os usuarios que requiren satisfacer algunha necesidade de información e as coleccións de información (en diversos formatos) que lles son confiadas.

Os bibliotecarios son profesionais que se forman a través das carreiras universitarias: A diplomatura en Biblioteconomía e Documentación e/o a Licenciatura en Documentación. Hai que sinalar que este é o caso español, así a todo cada país posúe os seus niveis formativos propios. En calquera caso, durante a súa formación, os bibliotecarios aprenden a analizar as necesidades de información que poidan ter os usuarios deste tipo de centros, amais de usar unha gran variedade de recursos informativos para satisfacer estas necesidades.

As tarefas dos bibliotecarios son múltiples: adquisición de novos materiais, catalogación e clasificación dos mesmos, desenvolvemento das coleccións, descarte de materiais obsoletos, establecemento de políticas ou normas de funcionamento dos centros de información ou bibliotecas onde traballan, condución de entrevistas de referencia, contratación de servizos e subscrición a revistas impresas ou electrónicas, investigación.

Os bibliotecarios traballan en distintos ámbitos: bibliotecas públicas comunitarias, bibliotecas de institucións educativas (públicas ou privadas), e bibliotecas especiais, entre as cales están as bibliotecas exteriores das empresas, e as bibliotecas especializadas, por exemplo nun instituto de investigación.

Por outra parte, o Bibliotecario é un dos personaxes do Mundodisco de Terry Pratchett. O Bibliotecario da Universidade Invisible é un xigantesco simio, que quedou así por un feitizo. Non quere ser transformado de novo en humano, porque en forma de simio ten moi poucas preocupacións. O Bibliotecario oféndese se lle chaman "mono".

Asociacións
-----------

* A IFLA é a Federación Internacional das Asociacións e das Institucións da Biblioteca. Existen asociacións de bibliotecarios en cada país. A SLA é a Asociación de Bibliotecas Especiais.
* A Asociación de Bibliotecarios da Igrexa en España (ABIE) é a asociación canónica pública para a defensa, conservación e difusión do patrimonio bibliográfico da Igrexa Católica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182436
* AAT: 300025555
* BNCF: 851
* BNF: 11943998f
* GND: 4145258-6
* JSTOR: librarians
* LCCN: sh85076491
* NDL: 00573394
* NKC: ph114928

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016245

 |
**Antonio Docampo García**, nado na Coruña en 1929 e finado na mesma cidade o 26 de xaneiro de 2017, foi un cineasta galego.

Traxectoria
-----------

Foi o cámara de *El andamio* dirixida por Rogelio Amigo, unha historia sobre o ambiente obreiro galego na posguerra, premiada no Festival de San Sebastián en 1958. Tamén é autor de *He matado a un hombre* (1965), *Mano Izquierda*, *La Gaita Gallega*, *Así es Galicia*, *El Gas*, *Botadura del 'Butrón'* (1973) e *Lalín, capital do Deza* (1987).

Recoñecementos
--------------

Recibiu a medalla da Academia Galega de Belas Artes en 1999.

Vida persoal
------------

Casou con María Dolores Arias Longueira e foi pai de Patricia e Marta Docampo Arias.

Notas
-----

1. ↑  Fallece a los 87 años Antonio Docampo, pionero del cine documental gallego

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Docampo: El cine gallego en sus inicios
* Canle Antonio Docampo en YouTube.
* Fallece a los 87 años Antonio Docampo, uno de los pioneros del cine gallego Arquivado 02 de febreiro de 2017 en Wayback Machine.
A **alostería**, **alosterismo** ou **regulación alostérica**, é un mecanismo polo que un enzima modifica a súa actividade cando a súa estrutura espacial queda transformada por unha molécula orgánica que se fixa nunha zona do enzima (*sitio alostérico* ou *centro alostérico*), diferente do sitio ou centro activo do enzima (*sitio enzimático* ou *centro enzimático*). Este mecanismo desempeña un papel esencial nos procesos de regulación xenética, e constitúe o principal sistema de regulación dos ciclos bioquímicos.

Este concepto expuxérono Jacques Monod, Jeffries Wyman e Jean-Pierre Changeux nunha serie de artigos, o máis importante dos cales se publicou en 1965 en *Journal of Molecular Biology*.

Os efectores que aumentan a actividade do enzima denomínanse *activadores alostéricos* e aqueles que diminúen dita actividade chámanse *inhibidores alostéricos*.

Principios do alosterismo
-------------------------

A unión da molécula induce un cambio da conformación espacial da proteína enzimática, de tal modo que se modifica a situación do enlace de polo menos un dos reactivos implicados no proceso de catálise. No modelo de Monod-Wyman-Changeux (MWC) os enzimas alostéricos deben presentar varias propiedades:

* Son multiméricos, cada monómero fixa unha molécula de ligando.
* Posúen polo menos un eixe de simetría.
* Existen baixo dúas conformacións diferentes: unha chamada T (tensa), que por convenio designa a forma de menor afinidade polo substrato, e a outra R (relaxada), con maior afinidade polo substrato.
* Nunha mesma molécula de proteína, todas as subunidades adoptan a mesma configuración, R ou T (transición concertada). Dito doutro modo, non existe híbrido R/T no modelo MWC.

Regulación alostérica da hemoglobina
------------------------------------

A hemoglobina constitúe un exemplo importante de proteína alostérica, aínda que non sexa un enzima en sentido estrito, senón unha molécula de transporte. Cada un dos catro monómeros da hemoglobina contén un grupo prostético chamado grupo hemo, que pode fixar unha molécula de oxíxeno. A unión da primeira molécula de oxíxeno aumenta a afinidade de unión ao segundo grupo hemo, a unión da segunda aumenta a afinidade para a terceira etc. (cooperación positiva, efecto homotrópico).

Notas
-----

1. ↑  Do grego ἄλλως, *állos*, outro, στερεός, *stereós*, espazo, e -ία. *-ía*.
2. ↑  J. Monod, J. Wyman e J.P. Changeux (1965). "On the nature of allosteric transitions: A plausible model". *Journal of Molecular Biology* **12** (1): 88–118. doi:10.1016/S0022-2836(65)80285-6.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Enzima
* Catálise
* Inhibidor enzimático
* Enzima alostérico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28800263
* GND: 4477780-2

 |
Unha **biblioteca virtual** é unha biblioteca establecida en Internet mediante informatización. Os seus servizos son os das bibliotecas informatizadas (fichas e catálogos en versión electrónica), os das bibliotecas dixitais (que proporcionan recursos dixitais e sistemas de información en rede incorporando datos multimedia) e outros a maiores coma reprodución destes recursos en liña. Adoitan permitir buscas no catálogo (polos datos dos recursos e polo seu contido), servizos de intercomunicación co usuario (mesmo empréstito ou reserva), servizos de espallamento da información (grupos de usuarios, publicidade, listas de correo), uso dos recursos (texto, imaxe, son e vídeo) e acceso e recuperación da información dependendo da linguaxe de marcado (HTML ou XML segundo un molde ou *Document Type Definition*).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biblioteca da Universidade da Coruña
* Biblioteca da Universidade de Santiago
* Biblioteca da Universidade de Vigo
* Biblioteca Virtual da Literatura Universal en Galego Arquivado 03 de febreiro de 2015 en Wayback Machine. da Asociación de Tradutores Galegos
* Biblioteca Virtual Galega
* Biblioteca Virtual de Literatura Emblemática
* Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes
***Anclados*** é unha serie de televisión española de xénero cómico, ambientada no día a día da singular tripulación dun cruceiro e ás cómicas situacións ás que dará lugar a súa convivencia durante meses. Está producida por Mediaset España, en colaboración con Globomedia, para a súa emisión en Telecinco. Na repartición destacan Miren Ibarguren, Alfonso Lara, Joaquín Reyes, Úrsula Corberó, Fernando Gil e Rossy de Palma como principais protagonistas. Estreouse o 25 de maio de 2015.

Sinopse
-------

Gabriel (Alfonso Lara), o capitán do barco "Ancla II", é un inmaturo ao que lle é imposible ser fiel por culpa da súa diagnosticada adicción ao sexo. O seu peor pesadelo converterase en realidade cando a súa exparella, Marga Santaella (Miren Ibarguren), entre a traballar no barco como nova directora. Ríxida, controladora, mordaz e moi esixente, chega a ocupar o posto do seu irmán, Mariano Santaella (Joaquín Reyes), un tipo con grandes ínfulas que en realidade é tan inepto, torpe e mentireiro que o seu propio pai, dono da compañía navieira, relegouno a un posto irrelevante que el mesmo bautizou como "Supervising Jefe". Palmira (Rossy de Palma), será a veterana limpadora do barco, unha señora deslenguada e mordaz que leva máis anos traballando no cruceiro que os seus propios xefes e que non se baixa os pantalóns ante ninguén, ademais levarase fatal cunha clienta rica e mimada, Natalia de Figueroa Martorell (Úrsula Corberó) que terá que soportar a estanza no barco por culpa do seu marido.

Personaxes
----------

* Miren Ibarguren é Margarita "Marga" Santaella, directora do barco.
* Alfonso Lara é Gabriel Ugarte, capitán do barco.
* Joaquín Reyes é Mariano Santaella, fillo do dono do barco e irmán de Marga.
* Úrsula Corberó é Natalia de Figueroa y Martorell, pasaxeira de clase alta.
* Miki Esparbé é Raimundo Heredia, camareiro do barco.
* Fernando Gil é Ignacio Campillo, xefe de seguridade do barco.
* Alberto Jo Lee é Josep Lluís Chang, recepcionista do cruceiro.
* Sara Vega é Teresa "Tere" Pérez, animadora do cruceiro.
* Veki G. Velilla é Olivia Ugarte Santaella, filla adolescente de Marga e Gabriel.
* Rossy de Palma é Palmira Gómez, xefa das limpadoras do barco.
* Boré Buika é Obama, polisón.
* Ernesto Sevilla é Bosco, noivo de Natalia.
* Javi Coll é Paco Salazar, amigo do pai de Marga.
* Loles León é Jacinta, antiga compañeira de traballo de Palmira.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17993358
* FilmAffinity: 891150
* IMDb: tt4051972
* LUMIERE: 140790
* TMDb: 62728

 |
***And the Mountains Echoed*** é a terceira novela do escritor afgán Khaled Hosseini. Publicada en 2013 por Riverhead Books, desvíase do estilo de Hosseini nas súas dúas primeiras obras para evitar centrarse só nunha única personaxe. Por iso, o libro está escrito como unha colección de historias curtas, e cada un dos seus capítulos está escrito dende a perspectiva dunha personaxe diferente. O piar da novela é a relación entre un neno de dez anos, Abdullah, e a súa irmá de tres anos, Pari, así como a decisión do pai de ambos de vendela a ela a unha familia sen fillos de Cabul, un evento que une as distintas narrativas.

Hosseini declarou que o seu obxectivo nesta novela era facer as personaxes máis complexas e moralmente ambiguas. Continuando co tema familiar estabelecido nas súas obras anteriores, *O cazador de papaventos* e *Un milleiro de soles espléndidos*, *And the Mountains Echoed* céntrase na relación dos dous irmáns. Ademais de Abdullah e Pari, Hosseini presenta outras dúas relacións entre irmáns: a da madrastra dos nenos, Parwana e a súa irmá discapacitada Masooma, e a dun médico afgán-americano chamado Idris e o seu curmán Timur.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14981299
* LibraryThing: 13204590
* OCLC: 51615359

 |
**Andrés Tomás Bouza de Figueroa**, nado na parroquia cotobadense de San Xurxo de Sacos en 1819 e finado en Santiago de Compostela o 13 de xaneiro de 1885, foi un xurisconsulto e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun facendado de Cotobade, chamado Domingo Antonio da Bouza, e dunha rianxeira, chamada Silvestra Martínez, foi a estudar Leis en Santiago. Durante o tempo de universitario, casou o 11 de maio de 1844 coa viúva bilbaína Ventura Garay Laja, que era oito anos maior ca el.

Xuíz de Paz de Santiago (ca 1863), Promotor Fiscal de Santiago (1869) e de Ferrol (1870), e avogado colexiado de Santiago. A súa carreira política deu comezo a mediados do século XIX, incorporándose ás corporacións de Pío Rodríguez Terrazo e José Sánchez Villamarín, onde alcanzou unha das tenencias de alcalde. Foi alcalde de Santiago de Compostela entre 1874 e 1875, comenzando o seu mandato de modo interino por nomeamento «*da autoridade militar da cidade*», tras o golpe militar do Xeneral Manuel Pavía. Opúxose á Lei de Redención Foral do 20 de agosto de 1873, pedindo ao ministro de Graza e Xustiza a súa suspensión, cousa que sucedeu a finais do mes de febreiro de 1874.

Participou activamente na vida social compostelá, sendo socio do Recreo Artístico e Industrial de Santiago de Compostela e da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago. Ademais, foi Patrono de Sangue da Fundación Manuel Ventura Figueroa e secretario do Colexio de Avogados de Santiago. Desde os seus postos de responsabilidade, promoveu a celebración de corridas de touros na cidade, especialmente nas Festas do Apóstolo do Ano Santo de 1875. Tamén pertenceu á Comisión organizadora dos Xogos Florais de Santiago, celebrados o 23 de abril de 1875.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Sánchez-Villamarín Pereira** |  **Alcalde de Santiago** 1874 - 1875 | Sucesor:**Juan José Viñas Balduvieco** |

Notas
-----

1. ↑  *La Discusión, de Madrid*, 18-1-1885.
2. ↑  *Esposición [sic] elevada á S.M. por el Ayuntamiento Constitucional de Santiago en 29 de junio de 1856...*.
3. ↑  *La Gacetilla de Santiago*, de 21-4-1873 e 20-5-1873.
4. ↑  Segundo unha folla informativa de principios de 1874, cando se estaba afogando a rebelión cantonal de Cartaxena, polo que con probabilidade a data de inicio da súa alcaldía sexa o 11 de xaneiro ("Ayer tarde tomaron posesión del cargo de Concejales...", impreso por José Souto Díaz; *Biblioteca de Galicia*, sg.530).
5. ↑  *El Ejemplo*, 3-2-1874, p.2.
6. ↑  El Diario de Santiago, de 13-4-1877, p.2.
7. ↑  *Gaceta de Galicia*, de 18-5-1880.
8. ↑  *El Diario de Santiago*, de 14-12-1874 e 2-3-1875.
9. ↑  *El Diario de Santiago*, de 23-3-1875.
Situación de Bisaltia, en Macedonia
Na mitoloxía grega, **Bisaltes** foi un rei de Tracia, epónimo dos Bisaltes, habitantes da rexión de Bisaltia, rexión histórica da antiga Grecia, pertencente ó Reino de Macedonia.

Era fillo de Helios, o Sol, e Xea, a Terra. E tiña unha filla, Teófane.

Poseidón namorouse dela e levouna a unha illa, Crumisa, para afastala dos outros pretendentes que a solicitaban. Para que estes non a atoparan, converteuse en carneiro e transformou a Teófane en ovella. Nesta forma, copulou con ela e enxendrou un carneiro con pel de ouro. Deste carneiro sacaron a pel que se coñecería despois como o vélaro de ouro, obxectivo da expedición dos Argonautas.

> 
> 
> "*Tamén a ti, Neptuno, cambiado en torvo xovenco, púxote xunto á doncela eolia... como carneiro enganas á bisáltide...*".
> (Ovidio: *Metamorfosis* VI, 115-117)
>

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
* Ovidio (2015 (reimpr. 2017)). *Metamorfosis. Tradución de Antonio Ramírez de Verger*. Alianza Editorial. ISBN 9788420697208.  *(en castelán)*
Corredor

Chámase **andadeiro** ou **corredor** ao espazo estreito e longo que comunica as distintas pezas dunha casa ou dun edificio, cuxa función principal é a circulación. Cando a proporción entre longo e largo non é tan acusada, o corredor pasa a se denominar **ástrago** ou **vestíbulo** (*hall*), e pode acoller outros usos específicos, habitualmente como zona de espera.

Os andadeiros son comúns nas vivendas, onde dan acceso dende o vestíbulo ou a sala aos cuartos interiores. Con propósitos semellantes tamén existen corredores noutros edificios coma oficinas, hoteis, centros educativos, centros de saúde etc.

Corredor
Os corredores atópanse en tendas, almacéns e fábricas, onde teñen andeis a ambos os lados. En almacéns e fábricas, os corredores poden consistir en pallets de almacenamento e en fábricas os corredores poden separar áreas de traballo. Nos ximnasios, os equipos de exercicio dipóñense normalmente en corredores.

Nas vivendas actuais os andadeiros adoitan ter unha largura duns 80 a 100 cm e unha lonxitude que depende tanto do tamaño da casa como da distribución dos cuartos. O andadeiro adoita ser unha peza interior, polo que é importante que teña unha boa iluminación. Por mor ás súas reducidas dimensións non admite moito mobiliario, aínda que pode acoller mesas ou cadeiras pequenas, aparadores ou andeis, así coma diversos ornamentos tales coma cadros etc.

A casa galega
-------------

A casa tradicional galega adoitaba contar con andadeiros no sobrado que levaban dende a sala de respecto ou dende o exterior (patín, solaina) aos diferentes cuartos. Tamén na planta terrea podían existir andadeiros que comunicaban a entrada coa cociña, a adega etc. Téñase en conta que o termo **corredor** tamén designa un tipo de balcón ou patín desenvolvido que acostuma percorrer a fachada da casa e estar cerrado en madeira.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *andadeiro*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *corredor*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* **Corredor (homónimos)**
* **Corredor**
* **Corredoira**

### Referencias



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1135449
* AAT: 300004294
* FAST: 880335
* LCCN: sh85033042
* NKC: ph1066937
* PSH: 233

 |
**Andrés de Irujo Ollo**, nado en Lizarra, Navarra o 29 de novembro de 1907 e finado o 29 de setembro de 1993, foi un político vasco.

Fillo do avogado Daniel Irujo y Urra, un pioneiro do nacionalismo vasco en Navarra e defensor de Sabino Arana, e irmán de Manuel de Irujo e Pello Irujo. Estudou bacharelato en Lekaroz, aos 16 anos afiliouse no Partido Nacionalista Vasco e foi colaborador na Voz de Navarra. Seguiu os seus estudos de dereito en Deusto e Madrid.

Foi un dos asinantes do "Manifesto republicano" do Ateneo de Madrid que estaba encabezado por Manuel Azaña. Cando comezou a Guerra Civil Española trasladouse a Donostia e foi nomeado comisario de Gobernación na Xunta de Defensa e participou reorganizando a Brigada de Orde Pública onde se encargou da custodia das prisións de Ondarreta e Kursaal, evitando execucións arbitrarias. Supervisou a ordenada evacuación de Donostia perante a entrada das columnas nacionais.

En 1937 cando o seu irmán Manuel foi ministro de Xustiza, el estivo como secretario do ministerio. Exiliouse inicialmente a Francia e foi representante alí do Goberno Vasco, pero cando se produciu a ocupación alemá na segunda guerra mundial, partiu cara á Arxentina.

En 1942 funda con Isaac López Mendizábal, en Buenos Aires, a Editorial Ekin que publicará, até os nosos días, importantes achegas á historiografía vasca. Tamén participou na fundación do Instituto Americano de Estudos Vascos e Eusko Kultur Etxea - Casa da Cultura Vasca.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrada de Andrés María Irujo Ollo na enciclopedia dixital do País Vasco "Auñamendi"
* Euskonews. Entrevista á súa viúva Mª Elena Etcheverry de Irujo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5647375
* WorldCat
* VIAF: 87004495
* Auñamendi: 52063
* BNE: XX1236948
* ISNI: 0000 0004 3983 3288
* SUDOC: 15658140X

 |
**Andrónico III Paleólogo**, nado contra o 1296 e finado o 15 de xuño de 1341, foi un emperador bizantino e fillo de Miguel (IX) e da princesa Rita de Armenia.

Traxectoria
-----------

Durante a súa mocidade, o seu comportamento foi tan violento que, trala morte do seu pai Miguel en 1320, o seu avó Andrónico II decidiu desposuílo do seu dereito ao trono. Andrónico rebelouse, pois contaba cun poderoso grupo de apoios, e iniciouse unha guerra civil cuxa primeira fase acabou coa súa coroación e aceptación como co-emperador do seu avó en 1325. As disputas reiniciáronse e, a pesar do apoio dos búlgaros, o vello emperador viuse obrigado a abdicar en 1328.

O seu primeiro ministro durante esta época foi Xoán Cantacuzeno, que logo reinaría como Xoán VI. Durante o seu reinado, Andrónico III estivo case constantemente en guerra, sobre todo cos turcos otománs, que expandiron o seu territorio, conquistando case toda Asia Menor antes da chegada ao poder de Andrónico. No seu reinado, Nicea caeu en mans do emir otomán Orhan I en 1331, e Nicomedia en 1337. Tras estas perdas, só Filadelfia e algúns portos seguiron estando baixo control bizantino. Andrónico anexionou gran parte de Tesalia e de Epiro, pero se perderían poucos anos logo da súa morte, durante un novo período de guerra civil, arrebatados polo crecente poder de Serbia baixo Stefan Dusan. Tamén reorganizou a armada e recuperou Lesbos, Focea e Quíos que estaban en mans dos xenoveses. Morreu en 1341, e foi sucedido polo seu fillo Xoán V Paleólogo.

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Andrónico II Paleólogo | **Andrónico III Paleólogo**(1325-1341) | *Precede a:* Xoán V Paleólogo |
| Dinastía Paleólogo |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37063
* WorldCat
* VIAF: 267947694
* BAV: ADV11423169
* BMT: 86209
* BRE: 1823205
* CERL: cnp00576685
* DeutscheBio: 118645218
* EBID: ID
* FAST: 153958
* GEC: 0003973
* GND: 118645218
* ISNI: 0000 0003 8300 8499
* LCCN: n85041125
* NLG: 278387
* NTA: 072363800
* Orthodox Encyclopedia: 115408
* SELIBR: 174809
* SUDOC: 253183820
* WikiTree: Palaiologos-15

 |
**Andrés Ares Díaz**, nado en Corvelle (Vilalba) en 1891 e finado Barallobre (Fene) o 3 de outubro de 1936, foi un sacerdote galego.

Traxectoria
-----------

Cura párroco do Val de Xestoso dende 1931, coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi denunciado por negarse a entregarlle ao sublevados a recadación da colecta para a festa dos Remedios que se ía celebrar o primeiro domingo de setembro. Acusado de entregar cartos para o Socorro Vermello Internacional, foi arrestado por un grupo de falanxistas e gardas civís que o levaron a Pontedeume e despois Barallobre onde confesou co párroco Antonio Casas. Levárono ao cemiterio e executárono ás 11 da mañá do 3 de outubro de 1936, escarmentar ao seu cura de Barallobre, sospeitoso de colaborar cos republicanos. Na súa partida de defunción indica que foi eliminado pola Garda Civil, ao intentar fugarse cando era conducido a practicar unha dilixencia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Preston, Paul (2011). Debate, ed. *El holocausto español: Odio y exterminio en la Guerra Civil y después*. Barcelona. ISBN 978-84-8306-852-6. Consultado o 17 de xullo de 2013.

### Ligazóns externas

* Ficha en Nomes e Voces
* A vida valía menos que unha pataca
**Andrés García-Carro Crespo**, nado na Coruña o 5 de febreiro de 1932, é un empresario xubilado e modelo galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Dereito na Complutense de Madrid. Funcionario da administración xeral do estado, estivo destinado na embaixada de España en Buenos Aires. Na capital arxentina tamén traballou no sector editorial e montou un restaurante en Punta del Este (Uruguai). Nese tempo coincidiu con parte da intelectualidade suramericana e con persoas que ao cabo foron asasinadas polo réxime militar arxentino. Nos anos oitenta estableceuse na Coruña e montou en Madrid unha axencia inmobiliaria, Andrés Carro Propiedades, onde traballou ata que se xubilou.

Cando xa pasaba os oitenta anos, a fotógrafa Celine Van Heel, e ademais neta del, fíxolle unhas fotos para a revista de moda francesa *L'Officiel*; logo, coas fotos abriulle un perfil en Instagram baixo o alcume de The Spanish King. O impacto que causou as súas fotos converteuno nun influencer e modelo. 

Traballou posando roupa para Hermès, Louis Vuitton, Yves Saint Laurent, Carolina Herrera, El Pulpo ou Rolex. Apareceu en videoclips, como o de "Tú me dejaste de querer", de C. Tangana; en Todo, de Arón Piper; para Delaossa; para Los Fabulosos Weekend, ou para Alfred García no Benidorm Fest 2023. 

Tamén saíu actuando na serie *Sentimos las molestias*, de Movistar Plus+, en 2022, ou nun programa especial de *Master Chef* a canda o seu neto Pucho. 

### Filmes e series

* *Sentimos las molestias* (serie, Movistar Plus+, 2022).
* *Rainbow* (filme dirixido por Paco León, 2022).

Vida persoal
------------

Vive entre Madrid e A Coruña. Casou en 1966. Tivo catro fillos e oito netos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Post en Facebook". *Facebook* (en castelán). Consultado o 2023-02-03.
2. ↑  Cortés, Helena (2021-07-29). "Andrés García-Carro, el octogenario que se reinventó bajo los focos". *abc* (en castelán). Consultado o 2023-02-03.
3. 1 2 3  V. P. (2023-02-03). "The Spanish King, el gallego de 90 años que también se subió al escenario del Benidorm Fest 2023". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-02-03.
4. 1 2 3  Martín, Cynthia (2022-05-27). "Cuando The Spanish King era Andrés". *Traveler* (en castelán). Consultado o 2023-02-03.
5. ↑  Díaz, Fátima (2022-01-13). "El casi nonagenario 'influencer' que conquistó 'MasterChef'". *Vitality / Diario de Sevilla* (en castelán). Consultado o 2023-02-03.
**Andrés García de la Riva Colombo**, coñecido como **Andrés Colombo**, nado en Pontecesures o 23 de xuño de 1911 e finado en Valencia en 1991, foi un pintor e debuxante galego.

Traxectoria
-----------

Foi militante de Izquierda Comunista e secretario do Sindicato de Oficios Varios de Padrón (UGT) durante a Segunda República e pasou algúns meses na cadea a resultas da súa intervención nas accións solidarias coa frustrada folga xeral revolucionaria de 1934. Marcha a Madrid en novembro de 1934 e regresa a Galicia en febreiro de 1936. Colaborou cos seus deseños en *El Pueblo Gallego* e na revista madrileña *Nosotros*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 marcha a Vigo coa idea de saír do país. Ao non conseguilo estivo refuxiado en Baños de Molgas atá que decidiu instalarse en Zaragoza, onde conseguiu documentación falsa grazas á axuda do falanxista padronés Ubaldo Pazos. Logrou pasar á zona leal en Aragón o 1 de novembro de 1937 e chegar a Valencia. Loitou no bando republicano integrado nas Milicias do POUM e ao seu remate pasou a Francia, onde estivo internado no campo de concentración de Argelès-sur-Mer. Abandonou o debuxo e a pintura e colaborou nas actividades antifranquistas como enviado da IV Internacional ata que foi detido en Xirona en 1947. En 1965 retornou a España e instalouse en València, onde retomou a pintura. A súa obra inscríbese na corrente surrealista. Os seus debuxos inciden na busca do volume. A súa obra está no Museo de Lugo e no Museo de Arte Contemporánea Carlos Maside de Sada.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Andrés Colombo*. Sada: Do Castro. 1983. ISBN 84-7492-196-1.

* Os barcos do exilio

### Ligazóns externas

* Os heterodoxos do comunismo galego (1931-1936)
* 

* Andrés Colombo na páxina web *Nomes e Voces*.
* 

* Andrés Colombo na Colección Afundación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42908384
* WorldCat
* VIAF: 99030214
* ISNI: 0000 0000 6869 0504
* PTBNP: 1284845

 |
**Antonio Dióxenes** (en grego antigo Ἀντώνιος Διογένης) foi un autor da Antiga Grecia que escribiu unha novela, titulada *Os prodixios alén de Thule* (Τὰ ὑπὲρ Θoύλην ἄπιστα Tà hypèr Thúlēn ápista).

Traxectoria
-----------

Os eruditos sitúano no século II, pero a súa cronoloxía é descoñecida, mesmo para Focio, que escribiu unha sinopse da novela.

A novela constaba de vinte e catro libros, dos que se salvaron dez, e estaba escrita en forma de diálogo sobre viaxes románticas e imaxinarias á Illa de Thule. Ademais do resumo de Focio, hai que engadir *excerpta* na *biografía de Pitágoras* de Porfirio e un papiro (núm. 50 P. século II-III).

Notas
-----

1. ↑  Porfirio, *Vida de Pitágoras*, 10-13.
2. ↑  Focio, *Bibliotheca*, cod. 166.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q606249
* WorldCat
* VIAF: 34029342
* BIBSYS: 90654287
* BNF: 13197873q
* BRE: 701786
* CERL: cnp00397244
* DeutscheBio: 118645390
* FAST: 325323
* GND: 118645390
* ICCU: CFIV100389
* ISNI: 0000 0000 4352 2563
* LCCN: no93021477
* NTA: 069806373
* OL: OL6183098A
* SUDOC: 034941177
* Treccani: antonio-diogene

 |
Argos recoñece a Ulises e morre. Ilustración de John Flaxman para a Odisea (1835)
Na Odisea de Homero, **Argos** é o can de *Odiseo ou Ulises*, rei de Ítaca.

Argos aparece ao final do poema (Canto XVII), cando Odiseo regresa a Ítaca logo de loitar na Guerra de Troia e deambular polo mar, tras vinte anos de ausencia. Odiseo, para se enfrontar mellor aos seus inimigos, aparece coas súas faccións disimuladas por Atenea e disfrazado de esmoleiro, de xeito que ninguén o recoñeza.

Mais Argos, aínda enfermo e descoidado, si o coñece e saúdao ledamente coa cola. Odiseo, decatado da fidelidade do seu can e do seu estado actual, pero imposibilitado de responder o saúdo para non quedar en evidencia, derrama unha bágoa e segue o seu camiño. O can, cumprida a súa misión de esperar vinte anos ao seu amo, morre aos seus pés.

Notas
-----

1. ↑  "Portal Graecia Antiqua" (en portugués). versos 290-327. Consultado o 30-04-2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Argos*** |

* Canto 17, versos 290-327 (en grego homérico)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q519334
* BMT: 132168

 |
**Amelia Varela Bouza**, nada en Bañobre (Miño) en 1908, foi unha política galega.

Traxectoria
-----------

Irmá de Juan e José Varela Bouza. Durante a II República participou nos actos políticos de esquerda en Miño. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida e procesada na causa 318/38 contra o seu curmán Manuel Tenreiro Mosquera e outros. Foi xulgada en consello de guerra en Ferrol o 12 de maio de 1939, acusada de encubridora do delito de rebelión militar e condenada a seis anos e un día de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas e foi sancionada polo Tribunal con 1.000 pesetas o 14 de outubro de 1940. Os seus bens foron embargados. Estivo presa no campo de concentración de Saturrarán. Foi posta en liberdade en agosto de 1941. Ao saír da prisión marchou a Madrid, onde traballou de criada. Morreu a finais da década de 1980.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Regueira Cereijo, Rosario (2017). *Cando pasou o que pasou*. Noia: Toxosoutos. ISBN 978-84-947719-6-5.

### Ligazóns externas

* 

* Amelia Varela Bouza na páxina web *Nomes e Voces*.
*A Oración do Horto* de Andrés de Solanes
**Andrés de Solanes**, finado en Vitoria en 1635, foi un escultor español do século XVII, membro da chamada *Escuela Castellana* e discípulo de Gregorio Fernández.

Foi un dos oficiais de confianza do mestre Gregorio Fernández, converténdose en mestre de escultura, co seu propio taller, activo entre 1626 e 1642, e con capacidade para contratar obras, aínda que sempre considerou ao escultor de Sarria como o seu mestre de referencia.

Solanes figura como membro da Confraría Penitencial da Sagrada Paixón de Cristo de Semana Santa de Valladolid para a que realizou varios traballos, entre eles participou no proxecto dun paso procesional do Santo Enterro encargado pola confraría d'A Piedade, así como a entrega en 1629 do paso d'*A Oración da Horta* para a confraría da Santa Vera Cruz.

Outras obras nas que interveu son a escultura do Retablo Maior do Convento de San Pablo de Valladolid e nos retablo do Convento de Aranzazu, en Vitoria, cidade na que expira no ano 1635.
**Apa** foi un reino conquistado polo rei hitita Suppiluliumas I na súa primeira campaña de Siria.

Historia
--------

O feito de que o rei, nos "feitos de Suppiluliumas" se atribúa ter chegado ata as montañas do Líbano fixo pensar que podería ser Apina (Damasco), mencionada como Upe ou Upi nas cartas de Amarna, pero probabelmente era un territorio máis ao norte, seguramente na zona de fronteira entre Mitanni e Exipto. Non é probábel que o rei hitita baixase tanto ao sur.

A marcha do hitita sobre Apa (desde Qatna) provocou a alarma do rei de Qadesh co que estoupou a guerra que parou a conquista da cidade principal. Pouco tempo despois Suppiluliumas, despois de derrotar a Qadesh, volveu contra Apa, cuxo rei era Ariwanna, e tiña como vasalos aos nobres Wambadura, Akparu, e Artaya; todos serían derrotados polo hitita e feitos prisioneiros.

Apa pasou a Exipto na primeira expedición de Ramsés II, pouco despois do -1300, pero foi reconquistada polos hititas despois da batalla de Qadesh (sobre -1390) e deixou como gobernador ao seu irmán Hattusilis, rei de Hakpis, pero, ao cabo de dous anos, Ramsés II volveu a Siria-Palestina cun exército dividido en dúas partes: unha dirixida polo seu fillo Amón Hirhepesef, que dominou as tribos shosu do Negev e o mar Morto e aos edomitas e se dirixiu a Moab; a outra parte, dirixida por el mesmo, atacou Xerusalén e Xericó, e despois entrou tamén a Moab e uniuse ao seu fillo, e xuntos marcharon contra Hesbon e finalmente reconquistaron Apa, momento en que Hattusilis tivo que volver a territorio hitita se é que non o fixera antes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7899469
* WorldCat
* VIAF: 313441957
* EBID: ID

 |
**Añaterve**, caudillo guanche do Menceyato de Güímar, na illa de Tenerife (Canarias). Foi o mencey ou rei do distrito de Güímar, un dos 9 distritos ou menceyatos nos que estaba dividida a Tenerife prehispánica.

Foi o primeiro mencey tinerfeño en chegar a acordos de paz con Alonso Fernández de Lugo, o adiantado dos Reis Católicos.

Biografía
---------

Añaterve "O Bo" era o fillo do mencey Acaymo de Güimar e neto, por tanto, de Tinerfe, "O Grande". Naceu a comezos da segunda metade do século XV. En maio de 1494, unha expedición capitaneada polo mesmo Alonso de Lugo e formada por 30 navíos, 190 cabaleiros e entre 1.000 e 2.000 infantes casteláns, máis algúns aliados nativos, desembarca en Tenerife por Añaza.

Alonso chega a acordos de paz con Añaterve, ó que se une o Menceyato de Icode, o de Daute, o de Adeje e o de Abona, que forman o chamado *bando de paces*, o cal acepta o dominio dos casteláns.

Añaterve axudou ós casteláns en diferentes ocasións, aportando tropas auxiliares, especialmente na Primeira Batalla de Acentejo, na Batalla de Aguere e na Segunda Batalla de Acentejo.

Notas
-----

1. ↑  BETHENCOURT ALFONSO, Juan. *Historia del pueblo Guanche*,Tomo II, página 129. 2º Edición: Abril, 1992.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mencey
* Tenesor Semidán
* Beneharo