**Mary Sherman Morgan**, nada en Ray o 4 de novembro de 1921 e finada o 4 de agosto de 2004, foi unha enxeñeira química estadounidense, inventora do combustible líquido Hydyne en 1957, que propulsou o Jupiter-C, o foguete que puxo en órbita o primeiro satélite dos Estados Unidos, Explorer 1.

Traxectoria
-----------

A súa familia que vivía nunha granxa en Ray, Dacota do Norte, era moi pobre e daba pouco valor á educación Trala educación secundaria inscribiuse na Minot State University, para estudar Química. 

### Carreira profesional

Cando estalou a segunda guerra mundial, ofreceronlle o seu primeiro traballo nunha fábrica de municións, encargada da fabricación de trinitrotolueno (TNT), dinitrotolueno (DNT) e explosivos de pentolitos. 

Ao remate da segunda guerra mundial solicitou un traballo na aviación norteamericana e foi empregada na división Rocketdyne en Canoga Park, California. Pouco despois da contratación, foi ascendida a especialista en rendemento teórico, un traballo que quería cálculos matemáticos que predicían o rendemento dos propelentes de foguetes. Mary era a única muller entre 900 enxeñeiros e unha das poucas con titulacións universitarias.  

Mentres traballaba na aviación norteamericana, Mary coñeceu ao seu futuro marido, George Richard Morgan, un enxeñeiro mecánico graduado en Caltech, e xuntos tiveron catro fillos: George, Stephen, Monica e Karen.

A carreira espacial
-------------------

 Comparación entre os foguetes Redstone, Jupiter-C e Mercury 
Durante o desenvolvemento do programa para o vehículo de reentrada de mísiles Jupiter, o equipo de Wernher von Braun usou mísiles Redstone modificados, denominados Jupiter-C. Para mellorar o rendemento da primeira fase, asinaron un contrato coa división Rocketdyne de North American Aviation para obter un combustible máis potente. 

Mary traballou no proxecto e foi nomeada xefa debido ao seu coñecemento e experiencia con novos propelentes para foguetes. O seu traballo derivou en Hydyne e o primeiro voo de proba cun foguete de Redstone tivo lugar o 29 de novembro de 1956.

En 1957, a Unión Soviética e os EE. UU. tiñan como obxectivo poñer os satélites en órbita ao redor da Terra con motivo da celebración do Ano Internacional da Xeofísica.  Para este esforzo internacional, o proxecto dos Estados Unidos chamouse Proxecto Vanguard. A Unión Soviética logrou pór en órbita a Sputnik o 4 de outubro de 1957, evento que pronto foi sucedido pola desastrosa explosión do foguete Vanguard. Grazas ao novo propelente conseguiuse pór en órbita o primeiro satélite norteamericano, Explorer I, o 31 de xaneiro de 1958. 

Despois dos programas Jupiter-C e Juno I, os Estados Unidos cambiaron estes combustibles por outros máis potentes.

O nome Hydyne
-------------

Hydyne-LOX (osíxeno líquido) foi a combinación de propelentes usada no foguete de Redstone. O exército elixiu usar a versión curta de Hydyne.   Unha mestura de 60% de dimetilhidrazina asimétrica (UDMH) e 40% de dietilenetriamina (DETA). Era máis potente que o etanol, pero moito máis tóxico. .

Legado
------

George, un dos fillos de Mary, quedou sorprendido ao descubrir a importancia do traballo da súa nai. Investigou a historia de Mary a fondo despois de que o xornal Los Angeles Times negásese a publicar a súa necrolóxica, alegando que non había confirmación dos feitos presentados. 

Esta investigación converteuse nunha obra de teatro, posta en escena en Caltech en 2008  e publicada en forma de libro en 2013, chamada *Rocket Girl: The Story of Mary Sherman Morgan, America's First Female Rocket*.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Morgan, George D.; with Ashley Phd Stroupe. Rocket Girl: The Story of Mary Sherman Morgan, America's First Female Rocket Scientist, Prometheus Books, 2013, ISBN 1616147393, ISBN 978-1616147396.
2. ↑  "Mary Sherman Morgan, la primera científica de cohetes". *Nobbot* (en castelán). 2019-05-30. Consultado o 2021-04-05.
3. ↑  "Mary Sherman Morgan, ingeniera química". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2016-11-04. Consultado o 2021-04-05.
4. ↑  Lorenzo, Nieves; Iglesias, Encina Calvo (2020-04-18). "Ellas nos llevaron a la Luna". *Ciencia, Técnica y Mainstreaming Social* (en castelán) **0** (4): 61–68. ISSN 2530-7924. doi:10.4995/citecma.2020.12764.
5. 1 2  Lisa Michalski (ed.). "An Unsung Heroine of the Space Age America's first female rocket scientist-her story finally told".
6. 1 2  Lerner, Preston, "Soundings: She Put The High In Hydyne". Air & Space Smithsonian Magazine, febreiro/marzo2009, Vol.23, No.6, pp.10, ISSN 0886-2257.
7. ↑  Draxler, Breanna. "Rocket Girl" (revisión do libro), *Discover (magazine)*, xullo–agosto 2013, p. 25.
8. 1 2 3  Morgan, George. America's First Lady of Rocketry, Caltech News, California Institute of Technology, Vol.42, No.1.
9. ↑  Robert S. Kraemer & Vince Wheelock: "Rocketdyne: powering humans into space". American Institute of Aeronautics and Astronautics. 2006, pp. 43–44.
10. ↑  *Missiles and Rockets*. xaneiro de 1958. Alcumado Hydyne, o combustible aumenta o pulo e o alcance dos foguetes un 12% máis que o combustible tradicional para foguetes Redstone. O Dr. Jacob Silverman, supervisor da unidade de investigación de termodinámica da propulsión e líder no desenvolvemento de Hydyne, comezou a traballar no composto en 1956. O problema que se lles expuxo a Silverman e aos enxeñeiros químicos da empresa foi desenvolver un combustible que aumentase o rendemento e puidese ser un substituto do etanol, que se adoita queimar nos motores Redstone
11. ↑  History of the Redstone Missile System Arquivado 22 de agosto de 2013 en Wayback Machine. p. 60
12. ↑  Dickson, Paul: "Sputnik, The Shock of the Century". Walker & Company. 2001
13. ↑  *History of the Redstone Missile System*, p. 166
14. ↑  NASA. The Mercury-Redstone Project, p. 3-2, 4-42.
15. ↑  Morgan, George D. Rocket Girl: A play about the life of America's first female rocket scientist Mary Sherman Morgan Arquivado 26 de novembro de 2013 en Wayback Machine. NevadaBelle.com website, novembro 2008.
16. ↑  *The Mercury-Redstone Project*, p. 2-2.
17. ↑  *The Mercury-Redstone Project*, p. 3-2, 4-42.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* George D. Morgan, Rocket Girl. A historia de Mary Sherman Morgan, Prometheus Books, 2013. ISBN 9781616147396
* Lorenzo, Nieves; Iglesias, Encina Calvo (2020-04-18). "Ellas nos llevaron a la Luna". *Ciencia, Técnica y Mainstreaming Social* (en castelán) **0** (4): 61–68. ISSN 2530-7924.
* Elas, levarónnos ao espazo. 2022 ISBN: 978-84-8158-952-8

### Outros artigos

* Mulleres na NASA

### Ligazóns externas

* Exposición "As mulleres que nos levaron á Lúa"

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6780714
* WorldCat
* VIAF: 298301926
* FAST: 1934765
* GND: 1043307931
* ISNI: 0000 0004 0272 0132
* LCCN: n2013016528

 |