recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Manuel Martínez González**, nado en Azuqueca de Henares (Guadalaxara) o 21 de abril de 1849 e finado o 26 de abril de 1894, foi un poeta galego.

Traxectoria
-----------

Manuel Martínez González era fillo dun garda civil natural de Somozas, Juan Martínez, e mais dunha salmantina, Sabina González. Aos seis anos comezou os estudos primarios en Santiago de Compostela, onde fora destinado seu pai. Máis tarde pasou a cursar Dereito na mesma cidade, estudos que rematou en Madrid en 1871.

Posteriormente, Martínez fixo oposicións para notaría, exercendo a profesión, sucesivamente, en Vigo, Cangas e Padrón.

Obra publicada
--------------

Boa parte da súa obra poética está espallada por revistas e xornais da época. Só publicou un libro de poemas:

* *Poemas gallegos*. Pontevedra. Tipografía de José M. Madrigal. 1883.

A pesar do seu título todas as poesías inclusas no libro están redactadas en galego, excepto precisamente, o poema introdutorio do libro: "A Galicia", que está escrito en castelán.

### Temática

Os poemas incluídos no seu único libro son de temáticas variadas. Boa parte son de tipo social ou civil, e tratan de diversos aspectos da Galicia da época: "Oda a Alfonso XII" (epón ao monarca unha crítica do caciquismo político), "O pobre" (sobre a emigración) ou "A Unión Ibérica", son mostras das preocupacións de Martínez González. Tal como fora corrente na poesía galaica decimonónica, non se esquece de incluír poemas costumistas: "A romería", "Bo consello". A imitación da primeira Rosalía aparece en títulos como "Cantares da aldea" e "Cantares gallegos", e non faltan poesías intimistas e de tipo romántico: "Rimas", "Na eternidá". Hai incluso composicións historicistas ("Rodrigo Gómez") e, un bo ramallete de poemas de circunstancias, adicados expresamente a amizades distintas ("A Don Benito Losada". "No album da señorita Dª Maruxiña León").

### Lingua

A escrita de Martínez González é a usual no século XIX, con abundancia de apóstrofes. Utiliza o "y" con matiz arcaicista (*rey*, *nay*, *ley*) e con carácter antihiático (*todo o manexa* / *y é quen o desfay*; *filliño d'a yalma*). Substitúe co -r- nos grupos con -l- (*imposibre*, *puebro*, *groria*). Usa o seseo de tipo implosivo (*xues*, *arcás*). Abundan no léxico os castelanismos popularizados xa na época (*decir*, *puebro*, *carretera*, *gallego*, *diputado*) e os vulgarismos (*hestoria*, *auntamento*, *Madrí*, *eleutoral*).

Vida persoal
------------

Foi tío de Luciano Varela Martínez.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Calero, Ricardo (1981). *Historia da literatura galega contemporánea*. Vigo: Galaxia. pp. 450–453. ISBN 84-7154-390-7.
* López Rodríguez, Francisco (1981). "Lembranza de Manuel Martínez González". *Grial* (71): 76–79.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392772
* BNE: XX1527761

 |
**César Gelabert Piña**, máis coñecido como **César Gelabert**, nado en Palencia o 31 de outubro de 2000, é un futbolista español que xoga de centrocampista no C. D. Mirandés da Segunda División de España.

Traxectoria
-----------

César é un xogador nado en Palencia e criado en Alacant, comezou a súa formación nas canteiras do Albufereta, Faro Costa Blanca e Hércules C. F. ata que chegou á canteira do Real Madrid en 2015 para incorporarse ao Cadete A. 

Nas tempadas seguintes pasaría polos xuvenís A e B, até xogar algún partido co filial na tempada 2018-19.

Na tempada 2019-20, formou parte do Real Madrid Castilla, ás ordes de Raúl González Blanco, no que xogaría durante dúas tempadas na Segunda División B.

O 5 de agosto de 2021, comprometeuse co CD Mirandés da Segunda División de España por dúas tempadas.

Internacional
-------------

Gelabert foi internacional sub 16, sub 17 e sub 19 con España. No mundial sub17, chegou até a final, anotando 2 goles no torneo e sendo un dos xogadores destacados do mesmo co equipo nacional.

Clubs
-----

| Club | País | Ano |
| --- | --- | --- |
| Real Madrid Castillla |  España | 2019-2021 |
| C. D. Mirandés | 2021- |

Notas
-----

1. ↑  "César Gelabert, nuevo jugador del Mirandés". 5 de agosto de 2021. Consultado o 5 de agosto de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30345104
* As: 49147
* BDFutbol: 23584
* FootballDatabase: 335659
* L'Équipe: 102961
* SoccerBase: 143679
* Soccerway: 475353
* Thefinalball: 564395
* Transfermarkt: 505308
* UEFA: 250101300
* Worldfootball: cesar-gelabert

 |
Caída de Faetonte, cadro de P.P. Rubens, ca. 1604-05, National Gallery, Washington
**Faetonte** ou **Faetón** é unha figura da mitoloxía grega. Era fillo de Helios, (un dos nomes de Apolo), e da ninfa Clímene.

Segundo o relato mítico, Faetonte tivo unha forte disputa con Epafo, acabando este por negar que fose fillo do Sol. Faetonte acudiu onda a súa nai, contándolle o acontecido. Clímene aconselloulle que solicitase de Helios, que lle emprestara o seu carro solar, para así poder demostrar a todo o mundo quen era seu pai. Presentouse Faetonte perante seu pai, que lle pediu que lle concedese un favor que demostrase que era seu fillo, e Helios xurou outorgarlle calquera cousa que lle pedira. Faetónte pregoulle poder conducir o seu carro solar. Arrepentiuse o pai ante tal petición, que non esperaba, mais, malfadadamente xurara cumprila.

De xeito que chamadas as Horas e a Aurora, foron enganchados os cabalos celestes ao carro do Sol, e Faetonte subiu como auriga, non sen que antes Helios o advertise para que seguise un camiño intermedio, de xeito que nin ascendese de máis nos ceos, nin se achegase tampouco demasiado á Terra. Mais Faetonte, obnubilado, apenas escoitou o consello.

Iniciou decontado Faetonte o voo, sen dominar os cabalos, que ou ascendían demasiado e ameazaban incendiar a bóveda celeste, e de feito a parte queimada tornouse a Vía Láctea (hai outros mitos que explican a orixe desta), ou descendían súbitamente con perigo de evaporar as augas. Foi deste xeito como explica o mito a cor da pel dos africanos, o carro conducido por Faetonte queimou a súa pel, e do mesmo xeito reduciu a cinzas o seu territorio, Libia, calcinándoo e converténdoo no deserto. Desesperada a Terra pide ao soberano dos deusses que interveña, e Zeus, alarmado, lanza o seu raio que mata a Faetonte, que cae dsede o ceo até dar no río Erídano, mentres os cabalos proseguen a súa carreira desbocados.

A dor da morte de Faetonte, desespera ás súas irmás, as Helíadas, que terminan por ficar convertidas en chopos, mentres o seu desconsolado amigo, Cicno, tórnase nun cisne.

Véxase tamén
------------

* Adimno

Bibliografía
------------

* Palefato, *Incredibilia*, LII
* Higinio Astrónomo *Fabulae*, 152A-154

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Faetonte*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203480
* WorldCat
* VIAF: 817398
* BNF: 150700903
* BRE: 4706960
* CANTIC: a19377678
* CERL: cnp00550989
* EBID: ID
* GEC: 0025790
* GND: 119243113
* NKC: jo20201091970
* SUDOC: 121793273
* Theoi: Phaethon
* Treccani: fetonte

 |
**Vasili Pavlovich Mishin** (en ruso, Васи́лий Па́влович Ми́шин), nado o 18 de xaneiro de 1917 e finado o 10 de outubro de 2001, foi un enxeñeiro que traballou no programa espacial soviético.

Biografía
---------

Mishin graduouse como enxeñeiro no Instituto de Aviación de Moscova en 1941. Comezou a súa carreira na enxeñaría astronáutica traballando no instituto de investigación NII-1, o primeiro instituto do mundo orientado á investigación sobre foguetes. Mishin formou parte do grupo de enxeñeiros do NII-1 que viaxou a Alemaña ao final da segunda guerra mundial para estudar os mísiles V-2 usados polos nazis e entrevistar aos enxeñeiros alemás que traballaron sobre eles. Foi en Alemaña onde fixo amizade con outro enxeñeiro do NII-1, Sergei Koroliov, que acabaría sendo o fundador do programa espacial soviético a través da formación da oficina de deseño OKB-1 en 1946 e da que Mishin sería director adxunto ao lado de Koroliov.

Mishin supervisou e axudou a desenvolver varios mísiles e foguetes, entre eles o R-7, que acabaría sendo o foguete que enviaría ao Sputnik 1 ao espazo o 4 de outubro de 1957, o primeiro satélite artificial da Historia, e que acabaría dando lugar á familia de lanzadores orbitais Soiuz. A principios dos anos 1960 Mishin foi clave no desenvolvemento do foguete pesado N1, no que Koroliov basearía o a súa estratexia de programa lunar. Koroliov faleceu inesperadamente en 1966, co que Mishin quedou á fronte do proxecto, xa entón cheo de problemas técnicos e carente da financiamento adecuado. A pesar dos seus esforzos, tódalas probas co N1 finalizaron en fracaso. Sumado aos problemas iniciais coas primeiras cápsulas Soiuz, incluído o falecemento de catro cosmonautas, Mishin foi apartado do seu posto en 1974, sendo substituído por Valentin Glushko, que finalizou os esforzos por poñer un cosmonauta soviético na Lúa.

Mishin adicouse a dar clases no Instituto de Aviación de Moscova. Finou o 10 de outubro de 2001, sendo enterrado no cemeterio Traekurovskoe en Moscova.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Mark Wade (2023). "Mishin, Vasili Pavlovich" (en inglés). Consultado o 8 de xullo de 2023.
2. 1 2 3 4  Russian Space Web, ed. (2023). "PEOPLE: Mishin" (en inglés). Consultado o 8 de xullo de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vasili Mishin*** |

### Outros artigos

* Sergei Koroliov
* Valentin Glushko

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q948941
* WorldCat
* VIAF: 25702204
* BRE: 2219696
* EBID: ID
* GND: 13011197X
* ISNI: 0000 0001 1610 2210
* LCCN: n81085760
* NTA: 297669087
* RSL: 000187113

 |
**Nosa Señora das Neves** é unha antiga advocación mariana que se remonta ao século IV e que está moi estendida en Italia, España, Latinoamérica e Portugal.

A orixe atribúese á época do papado de Liberio (352 - 366) no que se relata que un ancián e adiñeirado matrimonio da nobreza patricia de Roma que non tivera fillos e aos que se atribuía gran caridade cara aos demais, solicitou da Virxe María que lles sinalase que debían facer cos seus bens para garantir o mellor uso cristián da herdanza. A tradición católica conta que a Virxe se manifestou ante eles e indicoulles que, alá onde sinalase, construíselle un templo. Outras versións afirman que a Virxe se apareceu en soños aos esposos e ao Papa e anuncioulles a neve de agosto.

A obra concluíuse un ano despois, co financiamento da familia patricia e o apoio eclesiástico. A igrexa desapareceu non moito tempo despois, e reconstruíuse polo Papa Sixto III ao redor do ano 434, sendo na actualidade a Basílica de Santa María a Maior.

A devoción á nosa Señora das Neves quedou reducida a Roma e a súa periferia, polo menos até os inicios do ano 1000. A primeira obra artística da que se ten constancia que representou o milagre atribúese a un discípulo de Giotto que se conserva na Basílica actual.

Galicia
-------

Altar exterior na capela da Nosa Señora das Neves, en Buxantes, Dumbría
Existen en Galicia varias parroquias baixo a advocación da Virxe das Neves (Véxase: Parroquias de Galicia baixo a advocación da Nosa Señora das Neves); ademais de numerosas ermidas en outeiros e montañas que veneran esta virxe, probabelmente lugares onde caeron nevadas fóra de tempo e onde existían antigas veneracións a deusas pagás celtas.

### As Neves

O concello pontevedrés das Neves toma o seu nome pola aparición de abundante neve un 5 de agosto. Venérase a Virxe das Neves e todos os 5 de agosto hai unha romaría e festas. É unha Virxe moi venerada.

Notas
-----

1. ↑  Día de Nuestra Señora de las Nieves, 5 de agosto. Nombres para niñas

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Enciclopedia Católica* de 1913 (en dominio público).

### Ligazóns externas

* "Enciclopedia Católica Online". Consultado o 9-8-2016.
* "Santuario de la Virgen de las Nieves". Arquivado dende o orixinal o 16 de outubro de 2013. Consultado o 09 de agosto de 2016.
* Concello de Almagro (16-10-2009). "La Virgen de las Nieves vuelve a casa". *La Cerca* (en castelán). Consultado o 9-8-2016.
* "El aula de tertulia de la Universidad Popular visita el santuario de las Nieves". *Almagro* (en castelán). 20-4-2010. Consultado o 9-8-2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q263827
* BNCF: 64078

 |
**Shikoku Facula** é unha rexión brillante da superficie da lúa de Saturno, Titán.

Shikoku foi vista por primeira vez en imaxes tomadas pola sonda *Cassini* en outubro do 2004 e a partir desta data sería fotografada en moitas ocasións, sobre todo debido a algunhas peculiaridades relevantes apreciadas a partir da imaxes de radar tomadas o 30 de abril do 2006. Antes de recibi-lo seu nome oficial, que procede do nome da illa xaponesa de Shikoku, tiña o alcume de 'Gran Bretaña' pola forma que tiña este accidente xeolóxico visto nas imaxes de infravermello.

Mapa cos nomes dos principais accidentes xeolóxicos de Titán.
Shikoku ten un diámetro medio duns 285 kms, centrado a 10,4° S 164,1° O é situada ó oeste de Guabonito, ambos dentro de rexión escura de Shangri-La, preto da fronteira con Xanadu; posúe particularidades que fan desta *facula* un accidente xeolóxico moi notorio, como son as vastas extensións de dunas que existen ó sur e leste desta facula, que coma no caso da Dunas Galore poderían estar espazadas entre si de 1-2 kms, tamén moi destacable o accidente circular de 35 kms de ancho que está situado ó norte dentro da facula, que moi posiblemente sexa un cráter de impacto.

Comparativa dunha vista de Shikoku Facula e Guabonito, variando entre o infravermello (onde se pode aprecia-la forma semellante a Gran Bretaña de Shikoku) e a imaxe moito máis nítida do radar da Cassini.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Titan: Shikoku Facula". Consultado o 22-06-2014.
2. 1 2  Nasa, ed. (03-05-06). "Radar Images Shikoku - "Great Britain"". Consultado o 04-05-2006.
3. ↑  JPL, ed. (01-11-2005). "Dunes Galore". Arquivado dende o orixinal o 23-06-2010. Consultado o 04-05-2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Titán
* Shangri-La
* Guabonito
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Titán

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133593
* GPN: 6999

 |
Videoconsola Xbox
Controlador da Xbox
**Xbox** é un sistema de videoxogos de 128 bits baseado na arquitectura x86, deseñado e desenvolvido pola empresa multinacional Microsoft. Foi anunciada por primeira vez a principios de 2000, e lanzada ao mercado o 15 de novembro de 2001. Emprega unha versión recortada do sistema operativo Windows 2000, tamén desenvolvido por Microsoft. 

Entre as características principais da consola, pódese recalcar que foi a primeira en estar equipada cun disco duro para o almacenamento de xogos salvados, memoria caché durante o xogo e descarga de contido adicional a través de *Xbox Live*.

Situación de mercado
--------------------

Desde a súa saída tivo un grande éxito en América e Europa, pero foi superada por PlayStation 2 no Xapón.

Xbox foi primeira en vendas no Reino Unido e outros países como México, Australia e Nova Zelandia. Foi segunda en vendas no mercado de Estados Unidos e Porto Rico. No resto dos países europeos foi terceira en vendas, moi preto da Nintendo GameCube.

Dise que a estratexia de Microsoft non era o beneficio senón a penetración no mercado das videoconsolas, principalmente o mercado estadounidense, entón dominado por Sony e Nintendo.[]

Videoconsolas competidoras
--------------------------

* PlayStation 2
* Nintendo GameCube
* Dreamcast

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xbox Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Xbox 360

### Ligazóns externas

* Páxina oficial da Xbox (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132020
* EBID: ID
* Gaming-History: 96220
* GiantBomb: 3045-32
* GND: 4678201-1
* IGDB: xbox

 |
**Miguel Ángel Castelo Agra**, nado en Freás de Eiras (Ramirás) o 20 de abril de 1946, é un xornalista e cineasta galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias da Información na especialidade de Imaxe. Comezou no audiovisual nos anos setenta realizando curtametraxes. Compaxinou a súa actividade como crítico cinematográfico e teatral coas realizacións para cine, televisión e vídeo. En 1979 fundou a distribuidora Rula Difusora Cultural Galega e despois a produtora Video Trama (1983). Dirixiu para TVE o primeiro programa dedicado ao cine de Galicia, *Do cinema galego* (1984), e colaborou en diversos espazos da TVG. Ten exercido a docencia de medios audiovisuais na ETS de Arquitectura da Coruña.

Filmografía
-----------

* *A tola* (1974), de Miguel Gato (como foto-fixa).
* *Fendetestas* (1975), de Antonio F. Simón (como foto-fixa)
* *Illa* (1976), de Carlos L. Piñeiro.
* *O herdeiro* (1976), de Miguel Gato.

### Como director

* *O pai de Migueliño* (1977).
* *Macana de dote, ché* (1991).
* *O desexo* (1992), adaptación do conto de Rafael Dieste "O vello que quería ver o tren".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na AVG

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393298
* IMDb: nm0144821

 |
**Abraham Lloriente Sánchez**, coñecido como **Madrileño**, nado en Madrid e finado en Xinzo (Ponteareas) o 15 de novembro de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

Ferroviario asentado en Vigo, na República foi elixido vogal da sección xuvenil da agrupación local do Partido Republicano Radical Socialista que presidía José Acuña, en 1933. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Reclamado por requisitoria en xuño de 1937 xunto con Roberto Oya Alonso, Álvaro Ballesteros Estévez, Guillermo Santos Caride, Eugenio González Fernández, Fermín Pais Alonso e outros veciños de Lavadores fuxidos, foi xulgado por rebelión militar e declarado en rebeldía. Integrouse no grupo de José García Morales e Ramón Pereira Antelo cos que participou nalgunhas accións dende 1942. En abril de 1943 foi procesado por roubo e asasinato do veciño de Petelos Fructuoso Costas Giráldez (o garda cívico que rematou a Manuel González Fresco), con José García Morales, Ramón Pereira Antelo, Manuel Simón Campos e José Luís Quintas Figueroa. Morreu asasinado en Xinzo o 15 de novembro de 1943.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-4-1933, p. 4.
2. ↑  Requisitoria en *El Pueblo Gallego*, 10-9-1936, p. 4.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-6-1937, p. 2.
4. ↑  Requisitoria, *El Pueblo Gallego*, 17-4-1943, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 92. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Abraham Lloriente Sánchez na páxina web *Nomes e Voces*.
Óso etmoide na parte de diante da cara
O **óso etmoide** (*os ethmoidale* PNA) é un óso do cranio, curto e compacto, central, impar e simétrico composto por unha *lámina vertical* e media, unha *lámina horizontal* perpendicular á primeira e dúas masas laterais. É un óso de superficies moi anfractuosas e con numerosas cavidades (celas etmoidais).

Atópase na incisura etmoidal do óso frontal e diante do esfenoide. Articúlase con estes e cos palatinos por detrás, co óso nasal por diante, co maxilar superior e ungüe por fóra e co vómer por baixo.

Forma parte do chan da fosa cranial anterior e participa no macizo facial (cavidade nasal e órbitas).

Porción horizontal
------------------

Tamén denominada **lámina cribosa** do etmoide. É unha lámina cuadrangular con múltiples orificios para os nervios olfactorios. Na súa cara superior, na liña mediosaxital, presenta unha prominencia denominada *Crista Galli*.

Porción vertical
----------------

* **Apófise Crista Galli**: situada por encima da lámina horizontal. A súa base descansa na lámina hoizontal. O seu vértice dá inserción á fouce do cerebro. O seu bordo anterior completa o burato cego
* **Lámina perpendicular do etmoide**: sae da lámina cribosa cara a abaixo, formando a parte superior do tabique nasal.

Masas laterais
--------------

Tamén se coñecen como **labirintos** ou masas esponxosas. Conteñen as celas aéreas etmoidais que, segundo a súa localización, denomínanse anteriores, medias ou posteriores. Forman parte da parede medial das órbitas e das paredes laterais (externas) das fosas nasais.

Véxase tamén
------------

* Lista de ósos no esqueleto humano

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16331
* BNCF: 42814
* EBID: ID
* GEC: 0106990
* GND: 4181191-4
* JSTOR: ethmoid-bone
* LCCN: sh85033963
* MAG: 2776986184

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 52740
* MeSH: D005004
* MeSH: A02.835.232.781.292
* NCIt: C12711
* TA: A02.1.07.001
* Uberon: 0001679
* UMLS: C0015027

 |
**Mateo de París** (en latín: Matthæus Parisiensis), nado ca. 1200 e finado en 1259, foi un monxe beneditino e historiador inglés, que viviu na abadía de St Albans en Hertfordshire.

Traxectoria
-----------

A pesar do seu nome e do seu coñecemento do francés, naceu en Inglaterra, aínda que quizais estudou en París.

Continuou a redacción da *Chronica Majora*, onde dá unha visión negativa da política rexia, mentres que na súa obra abreviada, a *Historia Anglorum* (escrita cara a 1253), as pasaxes críticas foron expurgadas. Foi un vehemente defensor das ordes monásticas fronte ao clero secular e os mendicantes. Tamén resulta rechamante a franqueza coa que critica á corte pontificia.

Galería de imaxes
-----------------

* Llywelyn o Grande cos seus fillos Gruffydd e Dafydd, c. 1259Llywelyn o Grande cos seus fillos Gruffydd e Dafydd, c. 1259
* Persecución de xudeus. Biblioteca Británica, Cotton Nero D. I. folio 183v.Persecución de xudeus. Biblioteca Británica, Cotton Nero D. I. folio 183v.
* Elefante nas Chronica Majora II, 1235–1259. Parker Library, Corpus Christi College, MS 16, fol. ivr.Elefante nas Chronica Majora II, 1235–1259. Parker Library, Corpus Christi College, MS 16, fol. ivr.
* Martirio de San Anfíbalo, manuscrito do século XIII da vida de San Albano. Biblioteca do Trinity College, MS E. I. 40, folio 45r.Martirio de San Anfíbalo, manuscrito do século XIII da vida de San Albano. Biblioteca do Trinity College, MS E. I. 40, folio 45r.

Notas
-----

1. ↑  Vaughan, Richard: *Matthew Paris*. Cambridge University Press, 1984. p. I ISBN 978-0521066716
A **praia de San Lorenzo** (en asturiano **San Llorienzo**) está situada no centro de Xixón. Acunchada e cunha lonxitude de 1550 metros, é unha das praias máis  emblemáticas do Principado de Asturias. Esténdese desde a escaleira 0 (*"La Cantábrica"*), situada tras da Igrexa de San Pedro, ata a escaleira número 16 (zona coñecida popularmente como "el Tostaderu"), na embocadura do río Piles, despois prolóngase nun lareiro durante trescentos metros máis ata a zona coñecida como "Mayán de Tierra", chegando a totalizar unha lonxitude de  1,8 km. Paralela á praia está o Paseo do Muro de San Lorenzo, que continúa cara ao leste máis aló da propia praia co sendeiro costeiro do Cervigón, un percorrido de máis de 2 quilómetros que conecta con outras praias como a do Rinconín ou a de Peñarrubia.

Características
---------------

Praia de San Lorenzo
Caracterízase por unha area fina e dourada, e por unha auga de boa calidade. As ondas son dun nivel moderado/forte e distínguenese tres zonas de baño diferenciadas e vixiadas por socorristas: Escalerona (escaleira 4), Centro (escaleiras 7-8) e Piles (escaleira 12). Normalmente a zona da Escalerona é a que presenta unhas ondas máis aptas para o baño. A grande amplitude das mareas desta praia condiciona moito a súa anchura.

Servizos
--------

A súa localización no centro urbano e a alta concentración de xente garanten que estea dotada de todo tipo de servizos: duchas, a súa alta ocupación e localización en pleno centro urbano garantizan todo tipo de servizos: duchas, lavapés, alugueiro de hamacas, gardarroupa, consignas, aseos, fontes etc.

Á altura da escaleira 4 hai unha oficina de turismo e conta tamén con servizo de salvamento, a súa central está instalada na escaleira número 12 e ten megafonía para transmitir partes meteorolóxicos e estado do mar cada hora, e no mesmo edificio localízase tamén unha comisaría da policía local.

Deportes
--------

A praia está acondicionada para xogar ao volei praia, con dúas pistas na escaleira 15, e ao fútbol praia, que se practica na zona da escaleira 4  cando o permite a marea. Outros deportes marítimos como o surf ou windsurf tamén son habituais na praia.

Recoñecementos
--------------

No verán do ano 2010 izouse pola primeira vez a bandeira "Ecopraias" que se concedeu de novo para a temporada 2011. Tamén no ano 2011 logrouse o recoñecemento "Q" de Calidade Turística.

Placa instalada en 2007 con motivo dos 100 anos da construción do paseo.

Notas
-----

1. ↑  Diario El Comercio, 9 de Junio de 2010
2. ↑  "Ayuntamiento de Gijón". Arquivado dende o orixinal o 16 de febreiro de 2015. Consultado o 08 de maio de 2015.
3. ↑  "Ayuntamiento de Gijón". Arquivado dende o orixinal o 16 de febreiro de 2015. Consultado o 08 de maio de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información sobre as praias na web do concello de Xixón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9060729
* GeoNames: 6457271

 |
**Ramón Barros Sivelo** tamén escrito **Ramón Barros Sibelo**, nado en Santiago de Compostela en 1828 e finado no pazo de Romelle (Zas) en 1903, foi un historiador e arqueólogo galego.

Traxectoria
-----------

Funcionario de Facenda (axudante de camiños e visitador de papel selado) destinado en Ourense, polo menos entre 1854 e 1864. Colaborou en *La Lira del Miño*. Obtivo unha pensión da Real Academia para realizar o estudo da vía romana de Braga a Astorga, o que lle permitiu viaxar e percorrer o territorio, reunindo documentación para os seus estudos e pezas que remitiu á Academia. Correspondente da Real Academia da Historia, membro da Comisión de Monumentos de Ourense, foi membro da Academia de Ciencias de Portugal (18 de maio de 1862). Trasladado finalmente a Coruña, logo de varios intentos, foi director e propietario de *El Eco Coruñés*, e seguiu colaborando coa Academia. Despois foi vivir ao pazo de Romelle, do que foi administrador de 1872 a 1880.

Foi poeta en galego, sendo un dos autores seleccionados por Antonio de la Iglesia para o *Álbum de la Caridad* coa elexía "Desdichas do meu amor"; publicou outras composicións poéticas en galego. Xornalista e publicista, colaborou en publicacións galegas e madrileñas, destacando as súas colaboracións históricas en *El Heraldo Gallego*.

Obras
-----

* *Diccionario epigráfico de arqueología y numismática*, 1833 (inédito).
* *Galicia monumental, geográfica, estadística, histórica, eclesiástica y civil*, Ourense, 1859.
* *Plano general y arqueológico, geográfico y diagramático de la tercera vía militar romana de Braga para Astorga*, 1860 (premiado na Real Academia da Historia, inédito).
* *Apuntes arqueológicos de Galicia*.
* *El Monte Medulio*, A Coruña, 1863.
* *Las Puertas del Perdón en la Catedral de Orense*, 1868 (manuscrito na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, inédito).
* *Crónicas de Orense. Episodios de la Edad Media*, Ourense, 1875.
* *Antigüedades de Galicia*, A Coruña, D. Puga, 1875 (A Coruña, Órbigo, 2006).

Recoñecementos
--------------

Unha rúa de Ourense leva o seu nome.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez Rodríguez, Ana Cruz (2010). "Ramón Barros Sibelo (1828-1903): aproximación biográfica". *Boletín auriense* (40): 23–54.

### Ligazóns externas

* Biografía na Real Academia da Historia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q67610546
* WorldCat
* VIAF: 87235891
* BNE: XX1510594
* DBE: ramon-barros-sibelo
* Galiciana: 3848
* ISNI: 0000 0000 6041 3561

 |
A **Praia da Concha** (en éuscaro: *Kontxa*, en castelán: *La Concha*) é unha praia situada na baía da Concha da cidade vasca de Donostia. É unha das praias urbanas máis famosas de todo o país.

Situada ao oeste da desembocadura do río Urumea, separada do mesmo polo monte Urgull e aloxada na Baía da Concha, ten unha lonxitude media de 1.350 m, unha anchura media de 40 m e unha superficie media de 54.000 m².

É unha praia de area e pouca profundidade, na que o percorrido das mareas a miúdo limita a superficie útil para o uso. Pode considerarse unha praia de contorna urbana e uso masivo. Os accesos peonís a ela son bos, así como os transportes públicos e aparcadoiros subterráneos. É ademais desde 2007, un dos 12 Tesouros de España.

A Baía da Concha vista desde o paseo que mira á praia

Notas
-----

1. ↑  12 Tesouros de España

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A Praia da Concha no sitio web do concello *(en castelán)*
* Praia da Concha en spain.info *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2720154
* GeoNames: 6457302

 |
**Cala Tuent** é unha cala do concello de Escorca, na illa de Mallorca, nas Illas Baleares.

Sitúase entre La Costera e Sa Calobra, no pé do Puig Major.

A cala contou cun proxecto de urbanización dos anos 60 que incluía dous hoteis, finalmente converteuse en chan rústico protexido polo Plan Territorial de Mallorca, quedando como a maior das calas da Serra de Tramuntana que non foi gravemente transformada, a pesar de ter acceso por estrada, diversas edificacións unifamiliares e gran parte dos viais previstos.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cala Tuent Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* A cala.A cala.
* Vista xeral da cala dende Coll de Sant Llorenç.Vista xeral da cala dende Coll de Sant Llorenç.
* Cala Tuent vista dende o mar.Cala Tuent vista dende o mar.
* Cala Tuent dende o mar, e Puig Major no fondo.Cala Tuent dende o mar, e Puig Major no fondo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28120395
* GeoNames: 2510138

 |
A **praia de Lapamán** é un areal da beira sur da ría de Pontevedra, situado entre os concellos de Marín e Bueu. Ten 800 m de lonxitude, con area fina e branca.

Está situada entre a praia de Covelo (ao sur) e a praia da Coviña. Separada por unhas rochas, está unha parte da praia coñecida como Muíño Vello. Desde ela chégase á illa de San Clemente, e desde ela vese Sanxenxo, Portonovo e as illas Ons.

Accédese a ela a través dunhas escaleiras. Está situada á beira da estrada N-552. Serve de pista de aterraxe para usuarios de parapente que engalan en Chans, no alto da parroquia de Cela.

Galería de imaxes
-----------------

* Praia de Lapamán.Praia de Lapamán.
* Praia de Lapamán.Praia de Lapamán.

Notas
-----

1. ↑  "Un mozo resulta ferido despois de caer en Lapamán cando facía parapente", artigo en *La Voz de Galicia*, 6 de abril de 2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Praias da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9060675
* GeoNames: 7910948

 |
Praia de Ondarreta
A **praia de Ondarreta** é unha praia urbana da cidade de Donostia (Guipúscoa) situada na baía da Concha.

Características
---------------

Ondarreta é a máis occidental das praias donostiarras, e a de menor tamaño en canto a lonxitude, mais a súa largura media é maior que a praia de La Concha por estar menos exposta á variación das mareas, e de feito, a súa superficie media é dun 60.000 m², uns 6.000 m² máis que a de La Concha.

O seu perfil é máis xuvenil e informal que o da praia de La Concha, aínda que o seu uso é igualmente masivo. Antes da reforma profunda acometida na praia de Zurriola era frecuentada para a práctica do surf, que hoxe se trasladou por completo a esta última. A praia dispón de vestiarios, duchas e baños públicos e dunha cafetería.

O paseo de Ondarreta, que bordea a praia, dispón de varios tramos coa famosa varanda de La Concha, mentres que outros están abertos á praia, ao ser a diferenza de cotas entre ambos duns poucos metros. Xunto ao paseo hai uns xardíns nos que se atopa unha escultura de comezos do século XX da raíña María Cristina. Os edificios cuxas fachadas dan ao paseo teñen pouca altura: trátase de vilas independentes de poucos pisos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A Praia de Ondarreta na páxina web municipal sobre as praias de San Sebastián
**Antonio García Varela**, nado no Carballiño o 8 de agosto de 1875 e finado en  Madrid o 30 de agosto de 1942, foi un científico galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun avogado, fixo o bacharelato en Ourense e estudou ciencias naturais nas universidades de Santiago de Compostela, Salamanca e Madrid. Discípulo de Ignacio Bolívar Urrutia, en 1895 foi destinado á Estación de Bioloxía Mariña de Santander. Especializado en entomoloxía, especializouse nos hemípteros da familia dos redúvidos nos Museos de Ciencias de París e Berlín e doutorouse coa tese Redúvidos africanos.

En 1905 obtivo a cátedra de ciencias naturais da Universidade de Santiago de Compostela, onde transformou o Gabinete de Historia Natural en museo. En 1909 constituíu e Santiago unha delegación da Real Sociedade Española de Historia Natural, encargada de organizar coleccións de historia natural de Galicia. En 1919 obtivo a cátedra de fisioloxía vexetal da Universidade Central de Madrid, e dedicouse á botánica. Formou parte da Junta para a Ampliación de Estudos e tamén foi conservador do Museo de Ciencias Naturais de Madrid. En 1925 presidiu a Real Sociedade Española de Historia Natural e en 1930 foi nomeado director do Real Jardín Botánico de Madrid en substitución do seu mestre Ignacio Bolívar Urrutia, cargo que mantivo até 1937.

O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno en Madrid, cidade que se negou a abandonar. En 1938 foi elixido académico da Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas e Naturais. Morreu en 1942 sen ter tomado posesión. Tamén era membro da Societé Entomologique de France, da Societé Botanique de France e numerario da Academie International d'Histoire des Sciences.

Obras
-----

* *Redúvidos africanos*, 1906.
* *Contribución al estudio de los hemípteros de África: notas sobre coréidos del Museo de Madrid*, 1913.

Notas
-----

1. ↑  

	* Fraga Vázquez, Xosé A. (2012). "Antonio García Varela". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.
2. ↑  Maribel Outeiriño (3 de agosto de 2008). "Un sabio científico de O Carballiño". *La Región* (en castelán).
3. ↑  "Excelentísimo Señor Don Antonio García Varela". *Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales de España*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25424027
* WorldCat
* VIAF: 76685864
* BNE: XX1240979
* DBE: antonio-garcia-varela

 |
Playa Blanca
**Playa Blanca** é unha localidade do municipio de Yaiza situada no extremo sur da illa canaria de Lanzarote (España). Trátase dun dos principais motores turísticos de Lanzarote e das Canarias, sendo o máis moderno da illa, así como o de máis rápido crecemento. Atópase fronte á illa de Fuerteventura, no chamado estreito da bocaina, e posúe un porto con conexións en transbordador a esta illa. 

Castelo das Coloradas.
Está situada a 35 quilómetros do aeroporto de Guacimeta, e posúe a súa propia estación de guaguas. Playa Blanca ten unha ampla oferta de lecer e entretemento, con numerosas excursións e modalidades deportivas para a súa práctica, praias urbanas, centros comerciais, rúas peonís, pubs, discotecas e variada gastronomía nos seus numerosos restaurantes temáticos. Preto desta localidade atópanse as praias de Papagayo, de grande afluencia turística. Na localidade atópase o Castelo das Coloradas, unha torre de vixilancia construída entre 1741 e 1744.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Playa Blanca*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2000517
* GeoNames: 2512465
* WOEID: 770330

 |
Cremalleiras.
A **cremalleira** é un tipo de peche aplicado na industria da confección. Foi inventada en 1893 polo estadounidense Whitcomb Judson. Consiste en dúas tiras de xénero cunha continua repetición de ganchos de unión con certa rixidez xeral, e dun simple aparato de unión. Estes ganchos, ao seren abertos e xuntados de forma contraria, fican unidos xa que non teñen suficiente espazo para se desprazaren debido a que o anterior está unido. O sistema de unión consiste simplemente de dúas cámaras que se xuntan, variando o ángulo para producir a separación dos ganchos. Ao ser aberto, este obriga aos ganchos a entrar da forma correcta na bifurcación para logo unir ambas as dúas fileiras de ganchos. Ao pechalo, fai a inversa xa que aproveita a mesma bifurcación que dada polo ángulo para que os ganchos se separen tal como o faría a auga na bifurcación dun río. Trátase dun mecanismo moi común que serve para permitir a unión de dous téxtiles por vontade do usuario doadamente.

Notas
-----

1. ↑  Pequeños inventos, grandes utilidades (22-12-2022). *Cuadernosmanchegos.com*.
2. ↑  La cremallera, el invento de un hombre que odiaba los cordones (14-6-2023). *La Vanguardia*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q101761
* AAT: 300239276
* EBID: ID
* GEC: 0172864
* GND: 4353133-7
* LCCN: sh85149895
* NDL: 00563003
* NKC: ph127639

 |
Coordenadas: 40°50′15″N 14°14′59″L﻿ / ﻿40.8373882298, 14.2496871007

O **Real Teatro de San Carlo** (máis coñecido como **Teatro San Carlo**) é un dos teatros de ópera máis famosos do mundo e está situado na cidade de Nápoles (Italia). Inaugurado o 4 de novembro de 1737, é o teatro de ópera activo máis antigo do mundo. Polas súas dimensións e estrutura, foi o modelo dos seguintes teatros de Europa.

Historia
--------

Foi deseñado polos arquitectos Giovanni Antonio Medrano e Angelo Carasale para o rei Borbón Carlos III de Nápoles (Carlo III en italiano). Carlos quixo dotar a Nápoles dun novo e grande teatro para substituír o antigo e deteriorado Teatro San Bartolomeo, do ano 1621.

Fiu inaugurado o 4 de novembro de 1737 -día da onomástica do rei- coa representación da ópera *Achille in Sciro*, de Domenico Sarro, baseada na obra teatral do famoso poeta e dramaturgo coñecido como Metastasio. O mesmo Sarro dirixiu á orquestra en dous ballets a modo de *intermezzi*, obra de Grossatesta. No seu tempo foi o teatro de ópera máis grande do mundo, con 3.300 localidades. O novo teatro foi moi admirado pola súa arquitectura, as decoracións douradas e a suntuosa tapicería de cor azul (azul e dourado eran as cores oficiais dos Borbóns).

O Teatro San Carlo foi destruído por un lume o 12 de febreiro de 1816, sendo redeseñado polo arquitecto Antonio Niccolini e reconstruído en 10 meses por orde do rei Fernando IV, tamén Borbón. O 12 de xaneiro de 1817, o teatro reconstruído foi inaugurado coa ópera *Il sogno di Partenope*, de Simon Mayr.

O seu novo deseño, na forma tradicional de ferradura, foi dotado con 1.444 localidades e cun proscenio de 33,5 metros de ancho e 30 metros de altura. O escenario conta cunha profundidade de 34,5 metros.

En 1845 leváronse a cabo reformas adicionais e, contra 1854, mudou a aparencia interior do teatro cunha decoración vermella e dourada, que perdura ata agora. A parte da creación do foxo para a orquestra, por consello de Verdi en 1872, a instalación de electricidade en 1890, a eliminación da araña central e a construción dun novo vestíbulo e unha nova ala para os camerinos dos artistas, o teatro non sufriu trocos substanciais ata os bombardeos da segunda guerra mundial, no ano 1943. Non obstante, o teatro foi rapidamente reparado polas forzas aliadas de ocupación, e reabriu ao cabo de seis meses, o 16 de decembro de 1943.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Teatro San Carlo *(en inglés)* *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q628491
* WorldCat
* VIAF: 126846559
* BNF: 120852376
* BRE: 3532089
* GEC: 0058570
* GND: 1190671050
* ISNI: 0000 0001 2109 3021
* LCCN: n83215452
* MusicBrainz: ID
* NKC: kv20191048184
* SUDOC: 029170508

 |
O **Premio Álvaro Cunqueiro de Novela** foi convocado en 2022 polo Concello de Mondoñedo en colaboración coa Casa Museo Álvaro Cunqueiro, a Consellería de Cultura, Educación e Universidade e a Editorial Galaxia, coa finalidade de honrar a memoria do escritor Álvaro Cunqueiro e, asemade, axudar á promoción da escrita literaria en lingua galega e á divulgación das súas autoras e autores.

Deben ser obras orixinais e inéditas, a dotación é de 9000 € e a obra gañadora será publicada pola Editorial Galaxia.

Obra premiada
-------------

* 2022: *Hotel Carioca* de Antón Riveiro Coello.

Notas
-----

1. 1 2  "Editorial Galaxia Antón Riveiro Coello gaña o Premio Álvaro Cunqueiro". *Editorial Galaxia*. 2022-12-23. Consultado o 2022-12-23.
2. ↑  "Editorial Galaxia Convócase o Premio Álvaro Cunqueiro de Novela". *Editorial Galaxia*. 2022-03-01. Consultado o 2022-12-23.
3. ↑  "Premio Álvaro Cunqueiro de Novela - O Portal da Lingua Galega". *www.lingua.gal*. Consultado o 2022-12-23.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Premio Álvaro Cunqueiro para textos teatrais
* Premio Álvaro Cunqueiro de narrativa
[*Cómpren coordenadas*]

A **praia de Danao** é unha das praias da illa de Panglao, situada no *barangay* (municipio) de Danao.

Caracteísticas e lugares de interese
------------------------------------

Como a praia de Alona, ​​a súa veciña máis próxima, caracterízase pola súa area, branca e fina, as súas augas azuis e frescas, e está chea de vida acuática, albergando algúns famosos puntos de mergullo.

A praia e os lugares de mergullo de Danao gañaron fama, e por iso instaláronse nela algúns hoteis para atenderen á constante chegada de visitantes. Os principais hoteis de primeira clase que ofrecen estancias, comodidades e servizos cómodos son:

* Bohol Sea Resort,
* Kalipayan Beach Resort,
* Bita-ug Beach Resort e
* Alumbung Resort.

O sitio de inmersión de Kalipayan, cerca do Kalipayan Beach Resort, ofrece unha inmersión nun acantilado, no que, entre os 7 e os 12 m, pódense ver numerosos corais xigantes e de vistosas cores entre os que se encuontran unha miríada de peixes de todos os tamaños e cores.

Transporte
----------

Pódese chegar á praia desde o Aeroporto Internacional de Bohol-Panglao (TAG), que é o principal aeroporto internacional da provincia de Bohol. Este aeroporto inaugurouse o 27 de novembro de 2018, substituíndo ao Aeroporto de Tagbilaran, e serve á illa de Panglao e ao resto de Bohol. Hai voos diúrnos case cada hora cara e desde Manila de *Cebu Pacific*, *Air Asia* e *Philippine Airlines*. Tamén hai servizos a Davao, Cagayán de Oro e Puerto Princesa.

O tempo de viaxe en ferri rápido a Cebú é de menos de 2 horas. 

Hai un servizo regular de autobús con aire acondicionado desde o aeroporto até Tagbilaran City (Island City Mall e v/v PHP 50 en cada dirección) e unha ruta circular até a praia de Alona, a máis famosa da illa. As viaxes curtas adoitan facerse en triciclo-taxi, con tarifas negociábeis. A illa está conectada coa illa principal de Bohol por dúas pontes: a ponte Suárez e a ponte do Gobernador Borja.

Biodiversidade da illa
----------------------

Ao redor de 250 novas especies de crustáceos e 2 500 novas especies de moluscos encóntranse nas costas da illa de Panglao. O seu descubrimento foi obra do Proxecto de Biodiversidade Mariña de Panglao, no que participaron os malacólogos españois Anselm Peñas (catalán) e Emilio Rolán (galego). O proxecto descubriu que só Panglao ten máis biodiversidade mariña que o Xapón e o mar Mediterráneo.

Notas
-----

1. 1 2 3  The Best of Danao Beach en *bohol-philippines.com* *(en inglés)*.
2. ↑  Kate Pedroso (2 de marzo de 2007): Panglao, Bohol: a center of marine biodiversity. Consultado o 14 de setembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Illa de Panglao
* Praia de Alona
* Praia Momo
**Benito Cancela Rodríguez**, nado en Padroso (Lampaza, Rairiz de Veiga) o 22 de agosto de 1892 e finado en Ourense a finais de maio de 1973, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba e instalouse en Santa Cruz del Sur (Camaguey) onde amansou unha pequena fortuna con negocios de hostalaría. En Cuba entrou en contacto coa masonería, alcanzando o grao de mestre. Regresou a Celanova en 1932 e instalou o Hotel Cuba na vila. Afíliase a Izquierda Republicana e logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro foi nomeado concelleiro e elixido alcalde de Celanova o 15 de marzo de 1936. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a Garda Civil foi detelo, pero fuxiu. Agochouse primeiro en Leborín e despois nun zulo na súa propia casa de Celanova. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas. Ao rematar a guerra civil acolleuse a un indulto. Pero foi novamente denunciado en 1939 polo cura de Bobadela. Detido, foi encarcerado na Prisión de Celanova. Pasou despois á Prisión Provincial de Ourense, á de Porlier en Madrid e ao Penal do Puerto de Santa María. Saíu en liberdade condicional en 1943, pero condenado ao pago de multas, incautación dos seus bens e obrigado ao desterro, tivo que instalarse en Oviedo. Montou unha sidrería, que pechou aos seis meses. Regresou a Celanova na década dos cincuenta. Finou en Ourense a finais de maio de 1973.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alberto Moreiras Fernández** |  **Alcalde de Celanova** 1936 | Sucesor:**?** |

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-3-1936, p. 13.
2. ↑  *BOE*, 5-1-1941, p. 84.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 30-5-1973, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valín Fernández, Alberto; Rodríguez Teijeiro, Domingo (1996). "Aproximación biográfica a Benito Cancela Rodríguez: un masón en la alcaldía de Celanova bajo el Frente Popular". *La masonería en la España del siglo XX*. Toledo: Universidad de Castilla-La Mancha / Centro de Estudios Históricos de la Masonería Española. pp. 245–256. Consultado o 9-2-2014.

### Ligazóns externas

* Las elecciones del Frente Popular y la política municipal en Celanova (febreiro-xullo de 1936) de Domingo Rodríguez Teijeiro
* "Memoria viva en O Furriolo". *Faro de Vigo* (en castelán). 28 de setembro de 2014. .
* Expediente de responsabilidades políticas de Benito Cancela Rodríguez.
Escaleira mecánica no Metro de Copenhague, Dinamarca.
Aviso de precaución cos bordos da escaleira común en España.
Unha **escaleira mecánica** é un dispositivo de transporte, que consiste nunha escaleira inclinada, cuxos chanzos se moven cara a arriba ou cara a abaixo. Foi inventada en 1897 por Jesse Reno, en Nova York, Estados Unidos. Charles Seeberger desenvolveu aínda máis as ideas de Wheeler que, conxuntamente coa Otis Elevator Company, usaron as mellores ideas de Reno e de Seeberger. O resultado foi a creación da escaleira mecánica moderna.

Características
---------------

A escaleira mecánica transporta ás persoas sen que se teñan que mover, xa que os banzos móvense mecanicamente. Úsanse para transportar con comodidade e rapidamente un gran número de persoas entre os pisos dun edificio, especialmente en centros comerciais, aeroportos, intercambiadores de transporte público (metro, autobuses urbanos) etc.

A dirección do movemento (cara a arriba ou cara a abaixo) pode ser a mesma permanentemente ou ben controlada por empregados de acordo co horario do día ou controlada automaticamente, é dicir, se alguén chegase á escaleira mecánica (detida) polo piso de abaixo faría que a escaleira se movese para arriba (e viceversa). Neste caso, o sistema é programado para que o sentido da escaleira non poida ser revertido mentres que unha serie de sensores detectan que hai persoas usando a escaleira mecánica.

As normas de seguridade actuais son moi rigorosas a fin de evitar accidentes no uso destas máquinas. Para minimizar a posibilidade de atrapamentos, fundamentalmente na zona de pasamans e nas saídas ao exterior, instálanse mecanismos de seguridade que deteñen de forma inmediata o funcionamento ao detectar presenza do usuario. Tamén o deseño viuse influído de maneira progresiva polas medidas de seguridade e xa se contemplan desde o inicio formas e medidas que eviten a accesibilidade das persoas a zonas de perigo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *escaleira*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Escaleira mecánica Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Hora punta
* Transporte
* Viaxe
* Vehículo
* Transporte público

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15003
* AAT: 300051244
* BNCF: 3296
* BNE: XX533049
* BNF: 12308407d
* BRE: 4938558
* EBID: ID
* FAST: 915111
* GND: 4178428-5
* JSTOR: escalators
* LCCN: sh85044776
* NKC: ph115777
* PSH: 11194

 |