recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Señor.
Coordenadas: 42°57′05″N 8°45′24″O﻿ / ﻿42.9514, -8.7568

**Señor** é un lugar da parroquia da Baña no concello coruñés da Baña na comarca da Barcala. Atópase na ladeira dun monte de pendente suave descendente en dirección noroeste. É o núcleo máis ao sur da parroquia.

Demografía
----------

Tiña 60 habitantes no ano 2016 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 28 eran homes e 32 eran mulleres. No 2009 eran 66 habitantes: 33 homes e 33 mulleres.

Paisaxe
-------

Distínguense dúas zonas edificadas, unha concentrada tradicional e outra dispersa non tradicional. Na zona concentrada predomina a casa rural de pedra mais debido ao seu estado a maioría viven en casas novas ou tipo chalé. Na zona dispersa predominan estas últimas.

Existen 14 hórreos catalogados, algúns nun mal estado de conservación.

Nas zonas máis próximas ás vivendas encontranse pequenas hortas, árbores froiteiras e vides, ademais de milleirais e pastos. A maior distancia pódense atopar piñeiros, carballos, castaños e eucaliptos.

Servizos urbanísticos
---------------------

| Servizo | Tipo |
| --- | --- |
| Abastecemento de auga | Traída e pozo de barrena |
| Saneamento | Pozo negro |
| Electricidade | SI (Cables aéreos) |
| Iluminación pública | SI |
| Telefonía | SI |
| Recollida lixo | SI |
| Transporte | SI (Escolar) |

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares da Baña

| Lugares da parroquia da Baña no concello da Baña (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Cachopiña | Canlís | A Castiñeira | O Castro | Fampousa | Guende | Liñares | Meán | Paredes | Salvande | San Salvador | San Vicenzo | Señor | Vesía | Vilariño | Vilarnovo | Xasoso |

### Parroquias da Baña

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias da Baña |  |
| --- | --- |
| A Baña (San Vicenzo) | Barcala (San Xoán) | O Barro (Santa Mariña) | Cabanas (San Miguel) | Corneira (San Cristovo) | A Ermida (San Salvador) | Fiopáns (San Pedro) | Lañas (Santa Baia) | Marcelle (Santa Cristina) | Ordoeste (Santa María) | A Riba (San Xoán) | San Cibrán de Barcala (San Cibrán) | Sanamede do Monte (San Mamede) | Suevos (San Mamede) | Troitosende (Santa María) |


1. 1 2 3  "PXOM A BAÑA - ESTUDO MEDIO RURAL" (PDF).
Coordenadas: 42°24′42″N 8°33′51″O﻿ / ﻿42.411569, -8.5642981

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vilarchán.

**Vilarchán** é un lugar da parroquia de Tourón, no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 326 habitantes (158 homes e 168 mulleres). Localízase a carón do alto do Pé da Moa (595 m).

Patrimonio
----------

Entre os seus edificios destaca a capela románica de San Miguel, do ano 1160. Ten un espazo de terreo que facía antigamente de camposanto utilizado mesmo polos veciños de Caroi (Cerdedo-Cotobade).

As súas festas celébranse na derradeira fin de semana do mes de xullo, na honra da súa patroa, a Virxe dos Remedios de Vilarchán.

Conta tamén cunha antiga e restaurada Casa da Sociedadade, construída polos habitantes de Vilarchán, e tamén das aldeas dos arredores (Contixe, Mirón e A Reigosa). Despois da guerra civil foi requisada polas autoridades franquistas e convertida en Casa-Escola de ensino primario. Na transición, xa en estado ruinoso, foi devolta á poboación. Foi reconstruída polos lugares e aldeas da parroquia que participaran na súa construción (agás A Reigosa, que renunciou), e na actualidade funciona como Casa do Pobo de Vilarchán, Mirón e Contixe.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Tourón, Ponte Caldelas.
* Igrexa de San Miguel.Igrexa de San Miguel.
* Detalle da fachadaDetalle da fachada

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Tourón

| Lugares da parroquia de Tourón no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Buchabade | Contixe | Mirón | A Reigosa | Tourón | Vilarchán |

### Parroquias de Ponte Caldelas

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Ponte Caldelas |  |
| --- | --- |
| Anceu (Santo André) | Caritel (Santa María) | Castro Barbudo (Santa María) | Forzáns (San Fiz) | A Insua (Santa Mariña) | Ponte Caldelas (Santa Eulalia) | Taboadelo (Santiago) | Tourón (Santa María) | Xustáns (San Martiño) |

Notas
-----

1. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 26 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ponte Caldelas

### Ligazóns externas

* Inventario de Recursos Turísticos da Comarca de Pontevedra.[*Ligazón morta*]
Coordenadas: 42°38′12″N 9°02′14″O﻿ / ﻿42.6367709, -9.037174

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Agra.

**A Agra** é un lugar da parroquia de Xuño no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 147 habitantes (73 homes e 74 mulleres).

Trátase da aldea máis grande da parroquia de Xuño. O seu nome deriva da palabra latina *agru* que significa "campo". É un terreo chan, moi extenso, situado nas zonas baixas da parroquia a moi poucos metros sobre o nivel do mar. Na Agra localízanse a zona de movemento social e económico da parroquia. Aquí están os grandes supermercados, os bancos e os principais negocios; moi preto, tamén está a igrexa parroquial.

Toponimia
---------

O topónimo provén do latín ager, -ri, e é unha extensión de terreo cultivábel dividida en leiras que pertencen a varios propietarios.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Xuño

| Lugares da parroquia de Xuño no concello coruñés de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Abelendo | A Agra | A Aradiza | Bistipoi | O Campanario | O Carballal | Carballido | O Carrapatal | O Castelo | As Cernadas | A Coviña | O Cruceiro | O Curro | O Foxo | Guiandón | Laranga | As Laxes | Moucho | Outón | Parada | Pedras Altas | Pocilgas | Pozo Negro | Pozocho | Prado do Monte | Santa Mariña | Sieira | As Trabes | Trasdoanes | Ventoso | O Zapatal |

### Parroquias de Porto do Son

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Baroña (San Pedro) | Caamaño (Santa María) | Goiáns (San Sadurniño) | Miñortos (San Martiño) | Nebra (Santa María) | Noal (San Vicente) | Queiruga (Santo Estevo) | Ribasieira (San Pedro) | San Pedro de Muro (San Pedro) | Xuño (Santa Mariña) |
Un ovocito cos polos definidos
En bioloxía do desenvolvemento, un embrión dívídese en dous hemisferios: o **polo animal** e o **polo vexetal** dentro dunha blástula.

O polo animal consiste en células pequenas que se dividen rapidamente, en contraste co polo vexetal baixo del. Nalgúns casos, crese que o polo animal dará lugar ao embrión máis adiante, formando as tres capas xerminativas primarias e participando na gastrulación. O polo animal está fortemente pigmentado mentres que o polo vexetal permanece sen coloración.

O polo vexetal contén células grandes que se dividen moi amodo, en contraste co polo animal. Nalgúns casos, crese que o polo vexetal dá lugar ás membranas extramebrionarias que protexen e nutren o embrión en desenvolvemento, como a placenta en mamíferos e o corion en paxaros.

O desenvolvemento do eixe animal-vexetal ocorre antes da fertilización. A entrada de esperma pode ocorrer en calquera sitio do hemisferio animal. O punto de entrada do espermatozoide define o eixe dorso-ventral (as células en fronte da rexión de entrada do espermatozoide finalmente formarán a porción dorsal do corpo).

Na ra *Xenopus laevis*, un patrón pigmentado proporciona ao ovocito a característica corporal da simetría radial con distinta polaridade. O hemisferio animal é marrón escuro, e o hemisferio vexetal só está lixeramente pigmentado. O eixe de simetría pasa polos polos animal e vexetal. Os dous hemisferios están separados por un cinto ecuatorial sen cor. A polaridade ten unha influencia importante na aparición das estruturas embrionarias. De feito, a polaridade do eixe serve como unha coordenada do sistema xeométrico no que se organiza a embrioxénese temperá.

Etimoloxía
----------

O polo animal recibe o seu nome da súa maior taxa de división celular en comparación co polo vexetal. Por iso o polo vexetal é nomeado pola súa aparente inactividade comparado co polo animal.

Notas
-----

1. 1 2  *Principles of Development*. ISBN 9780198709886.
2. ↑  Gilbert SF. Developmental Biology. 6th edition. Sunderland (MA): Sinauer Associates; 2000. Early Amphibian Development. Available from:
3. ↑  "Animal–Vegetal Axis Patterning Mechanisms in the Early Sea Urchin Embryo" **218**. PMID 10644406. doi:10.1006/dbio.1999.9553.
4. ↑  P. Hausen, M. Riebesell: The Early Embryonic Development of Xenopus Laevis - An Atlas of the Histology ISBN 0387537406

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gastrulación
* Embrioxénese

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7209147
* MAG: 194058213

 |
O ágora
O estadio
**Perge** ou **Perga** foi unha cidade de Panfilia a uns 10 quilómetros da costa e a 5 km ao oeste do río **Kaistros** (hoxe Aksu). Baixo os hititas chamábase Parha e o río chamábase **Kastaraya**.

Historia
--------

As primeiras noticias históricas sitúana dentro das rexións conquistadas polo reino de Tarhuntasa, creado por Hattusilis III para o seu sobriño Kurunta.

Posteriormente é mencionada por primeira vez por Escílax, que di que antigamente estaba preto da costa. Estrabón di que foi fundada polos aqueos despois da guerra de Troia, por colonizadores de Argos; a presenza de aqueos foi confirmada pola arqueoloxía. Descoñécese a súa sorte posterior xa que non queda constancia escrita, e non se sabe se foi parte de Frixia e Lidia, pero si que foi de Persia. O 333 a.C. a cidade, que aínda non tiña murallas, rendeuse a Alexandre o Grande sen loita; despois foi de Antígono e pasou ao Imperio Seléucida. O 188 a.C. o tratado de Apamea cedeuna a Roma, pero a cidade non o aceptou e unha gornición seléucida permaneceu alí ata a mediación romana o 186 a.C. en que pasou a Pérgamo por decisión dos romanos. O 133 a.C. declarouse independente. O 79 a.C. xa estaba baixo o dominio de Roma.

O ano 46 estivo na cidade Paulo de Tarso, e, durante o imperio, foi unha cidade importante. Tamén foi un centro cristián, especialmente a partir de Constantino I o Grande. Os séculos V e VI serían de disturbios e os cidadáns permaneceron detrás das murallas. No século VII foi atacada polos musulmáns varias veces e parte da poboación foise a Antalia e finalmente ficou despoboada.

Cidadáns famosos de Perge son o médico Asclepíades, o sofista Varo, e o matemático Apolonio.

Foi escavada a partir de 1946.

  

* Perge - Πέργη
* 
* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de rexións hititas históricas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q719815
* WorldCat
* VIAF: 237313930
* DARE: 21450
* EBID: ID
* GeoNames: 8077800
* GND: 4214930-7
* NKC: ge904270
* Pleiades: 639048

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Moreira.

  


**A Moreira** é un lugar da parroquia de Mañufe, no concello pontevedrés de Gondomar na comarca do Val Miñor. Segundo o INE en 2019 tiña 70 habitantes (31 homes e 39 mulleres).

Atópase a 1,2 km do centro da vila de Gondomar e a 17 metros sobre o nivel do mar.

Descrición
----------

O barrio da Moreira posúe un conxunto de edificacións de valor etnográfico. Situada no corazón da parroquia, fai estrema ao norte co barrio da Ponte, ao leste e noroeste con Verdeal, ao nordés e oeste co Campo das Bestas e ao sur e sueste co lugar de Cristillón. Ten un total de 46 vivendas construídas.

Patrimonio
----------

Igrexario de San Vicente de Mañufe

*Artigo principal**:* Igrexa de San Vicente de Mañufe.
A igrexa de San Vicente de Mañufe é un templo cristián situado no lugar da Moreira. Data do século XII, pero a maior parte da obra actual é barroca, consecuencia dunha gran reforma no século XVIII. Ten como celebración principal a do santo patrón da parroquia, san Vicente, o día 22 de xaneiro. Forma parte da diocese católica latina de Tui-Vigo.

Pazo de Mendoza ou Pazo da Escola

*Artigo principal**:* Pazo da Escola.
O Pazo da Escola (orixinariamente Pazo de Mendoza) é unha casa grande galega da segunda metade do século XVIII fundada polo Pilcarpo de Mendoza. Existe outro pazo de Mendoza tamén fundado por Policarpo de Mendoza en Baiona

Notas
-----

1. ↑  "Parroquia de Mañufe". *Concello de Gondomar*. Consultado o 14/05/2020.
2. ↑  "Lugar Moreira, Mañufe, Gondomar". *Idealista.com*. Consultado o 17/06/2020.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Mañufe

| Lugares da parroquia de Mañufe no concello de Gondomar (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| O Barco | O Campo das Bestas | A Costa | Cristillón | A Cruz | Fontán | Galisteo | A Goldra | O Lameiro | A Moreira | Nande | Penalba | Piquetes | A Ponte | A Portavedra | Pousada | O Rapadouro | San Brais | San Sebastián | Santo André | Seidóns | A Sequiña | A Texosa | O Verdeal |

### Parroquias de Gondomar

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Gondomar |  |
| --- | --- |
| Borreiros (San Martiño) | Chaín (Santa María) | Couso (San Cristovo) | Donas (Santa Baia) | Gondomar (San Bieito) | Mañufe (San Vicente) | Morgadáns (Santiago) | Peitieiros (San Miguel) | Vilaza (Santa María) | Vincios (Santa Mariña) |
**Fermín Pais Alonso**, coñecido como **Farrapeira**, nado en Cabral (Vigo) cara a 1904 e finado en Vigo en 1939, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Afiliado ao Ateneo Libertario de Lavadores, era o seu abandeirado. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte. Reclamado por requisitoria en xuño de 1937 xunto con Roberto Oya Alonso, Álvaro Ballesteros Estévez, Guillermo Santos Caride, Abraham Lloriente Sánchez, Eugenio González Fernández e outros veciños de Lavadores fuxidos, foi xulgado por rebelión militar e declarado en rebeldía. Agochado nunha leira de millo de Cabral propiedade de Benigno Rodríguez Vila, foi descuberto pola Garda Civil en outubro de 1938, pero logrou fuxir. Finalmente foi detido en 1939. Morreu na cadea. Foi xulgado en Vigo co resultado de sobresemento pola súa morte na cadea.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-6-1937, p. 2.
2. ↑  *El Compostelano*, 29-10-1938, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fermín Pais Alonso na páxina web *Nomes e Voces*.
**Alonso de la Peña Montenegro**, nado en Padrón o 27 de abril de 1596 e finado en Quito o 12 de maio de 1688, foi un eclesiástico galego.

Traxectoria
-----------

Procedía dunha familia nobre. Fixo estudos eclesiásticos e universitarios en Santiago de Compostela, recibindo o grao na capela da Comuñón da catedral. Posteriormente foi catedrático de teoloxía e reitor da Universidade, até que foi nomeado bispo de Quito. Máis tarde foi nomeado vicerrei do Perú. Escribiu a obra *Itinerario de párrocos...*.

Foi enterrado en Quito, malia que dotara o seu panteón na igrexa de Iria, con sepultura e estatua orante, pero a súa familia non se ocupou do traslado do corpo, polo que o sepulcro de Iria está baleiro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382829
* WorldCat
* VIAF: 10197248
* BNE: XX899264
* Catholic-Hierarchy: dlpemo
* CERL: cnp00553314
* DBE: alonso-de-la-pena-montenegro
* FAST: 1840720
* GND: 119337843
* ISNI: 0000 0001 0830 1527
* LCCN: n84160098
* NLG: 167607
* NTA: 288678877
* SUDOC: 147631483

 |
***La Sortie de l'usine Lumière à Lyon*** é un filme francés mudo en branco e negro dirixido e producido por Louis Lumière que foi estreado o 22 de marzo de 1895. A miúdo é referido como o primeiro filme da historia, a pesar de que *Roundhay Garden Scene* de Louis Le Prince é sete anos anterior, é dicir de 1888.

Sinopse
-------

O filme consiste nunha única escena na que os traballadores abandonan a fábrica dos Lumière. Os traballadores son na súa maioría mulleres que saen do edificio grande 25 rue St. Victor, Montplaisir nas arrabaldes de Lión, Francia, como se acabasen de rematar un día de traballo.

Existen tres versións distintas do filme, e hai numerosas diferenzas entre elas, como por exemplo o estilo de roupas que levan cambia, o cal é unha proba das diferentes estacións nas que foron rodadas. As versións son comunmente referidas como "un cabalo", "dous cabalos" e "sen cabalos", o cal fai referencia ó carro de cabalos que aparece nas dúas primeiras versións (tirado por un cabalo na orixinal e dous na segunda versión).

Notas
-----

1. ↑  "Lumière". *Microsoft Encarta Online Enciclopedia 2007*. Arquivado dende o orixinal (HTML) o 25 de xaneiro de 2008. Consultado o 2007-03-18.
2. ↑  "Alternative titles" (HTML). *Internet Movie Database*. Consultado o 2007-03-18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* As tres versións en YouTube
* Ficha na IMDb *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8665
* Allmovie: v526093
* AlloCiné: 8781
* FilmAffinity: 916392
* IMDb: tt0000010
* OFDb: 23256
* OMDB: 774
* SilentEra: SortieDesOuvriersDel1895-1
* TMDb: 774

 |
Betume natural.
Betume.
O **betume** é unha mestura de substancias orgánicas altamente viscosa, negra, de alta densidade completamente soluble en disulfuro de carbono e composta principalmente por hidrocarburos aromáticos policíclicos. É un nome xenérico de varias substancias, compostas principalmente de carbono e hidróxeno, que se atopan na natureza e arden con chama, fume mesto e cheiro peculiar. A maioría dos betumes contén xofre e varios metais pesados como níquel, vanadio, chumbo, cromo, mercurio e tamén arsénico, selenio e outros elementos tóxicos. Os betumes poden acadar unha boa conservación de plantas e animais, que forman fósiles nas rochas. O betume tamén se atopa nos meteoritos, rochas arcaicas, mineralizacións de cobre e zinc, e en covas. É posible que o betume sexa o principal material formado durante a acreción da terra e fora procesado polas bacterias que consomen hidrocarburos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *betume*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Betume Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fernández Canovas, M. "Materiales Bituminosos"
* Moncayo V. Jesús. "Manual de pavimentos: asfalto, adoquín, empedrado, concreto"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167510
* AAT: 300012966
* BNF: 11954604w
* BRE: 1872145
* EBID: ID
* GEC: 0267734
* GND: 4145773-0
* JSTOR: asphalt
* LCCN: sh85014486
* Mindat: 49986
* NKC: ph543041
* PSH: 4697
* Treccani: bitume

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Costa.
Coordenadas: 42°05′51″N 8°46′21″O﻿ / ﻿42.097444444444, -8.7723888888889

**A Costa** é un lugar da parroquia de Mañufe, no concello de Gondomar na comarca do Val Miñor. Segundo o INE en 2019 tiña 59 persoas empadroadas (29 homes e 30 mulleres). Esta pequena entidade de poboación sitúase a 4 km do centro da vila de Gondomar e a 120 metros de altitude sobre o nivel do mar.

Descrición
----------

A Costa é un pequeno conxunto de casas situado nun outeiro que continúa á ladeira norte do Monte da Bouza. Limita ao norte e noroeste con San Brais e ao nordés con Seidóns, ao sur cunha masa forestal compartida coa Ameixera e ao sur e suroeste con Santo André e O Barco.

Contorno natural
----------------

O río Folón rodea polo oeste as terras e barrio da Costa, á altura do Monte da Bouza. Este pequeno leito fluvial permite o rego das hortas e terras de cultivo da zona. No seu paso deixa microtopónimos espallados na zona como O Charco da Gata, A Fonte da Parda, A Fonte da Ucha, A Fonte dos Vilariños, As Casas das Presas, segundo a recollida de toponimia feita polo Instituto de Estudos Miñoranos e o Concello de Gondomar.

Polo oeste destaca outra masa forestal de piñeiros e eucaliptos co microtopónimo A Regueira.

Ao sueste atópase O Souto do Barco, unha antiga masa forestal de castiñeiros hoxe mesturada con piñeiros e eucaliptos de novas plantacións.

Patrimonio
----------

Casa A Fundación

*Artigo principal**:* Casa A Fundación.Esta casa señorial, probablemente do século XVII, atópase na Costa. Actualmente en ruínas, asentábase sobre un pequeno outeiro sobre o río Folón (Río Pequeno na cartografía oficial) nomeado na zona como Río das Bouzas e tamén como Río da Costa. A vivenda principal tiña dúas plantas e dependencias auxiliares típicas dunha casa labrega na súa contorna: curral, cuadra, bodega, lagar e almacén. Para as labores de explotación contaba con muíño fariñeiro e unha levada de augas para o regadío

Notas
-----

1. ↑  "Parroquia de Mañufe". *Concello de Gondomar*. Consultado o 08/05/2020.
2. 1 2 3  "Toponimia de Gondomar". *Concello de Gondomar*. Arquivado dende o orixinal o 26/05/2020. Consultado o 08/05/2020.
3. ↑  "Rutas de Gondomar". *Wikiloc Concello de Gondomar*. Consultado o 08/05/20.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Mañufe

| Lugares da parroquia de Mañufe no concello de Gondomar (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| O Barco | O Campo das Bestas | A Costa | Cristillón | A Cruz | Fontán | Galisteo | A Goldra | O Lameiro | A Moreira | Nande | Penalba | Piquetes | A Ponte | A Portavedra | Pousada | O Rapadouro | San Brais | San Sebastián | Santo André | Seidóns | A Sequiña | A Texosa | O Verdeal |

### Parroquias de Gondomar

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Gondomar |  |
| --- | --- |
| Borreiros (San Martiño) | Chaín (Santa María) | Couso (San Cristovo) | Donas (Santa Baia) | Gondomar (San Bieito) | Mañufe (San Vicente) | Morgadáns (Santiago) | Peitieiros (San Miguel) | Vilaza (Santa María) | Vincios (Santa Mariña) |
**Rafaela Hervada Carnerero**, nada na Coruña o 24 de julio de 1917 y falleció el día 26 de febrero de 2010, fue una de las primeras mujeres de España en estudiar derecho y la primera mujer de España en ser directora y dueña de una empresa (fue una radio)

Trayectoria
-----------

Fue la hija de Francisco Hervada García Sampedro, un home de negocios coruñés que creo en 1934 a emisora de radio Radio Coruña (Eaj41), una de las primeras cadenas de radio de España .

Ella en su infanci sufrio una grave hipotermia por la que tubo que estar en un ambiente mas adecuado , por la cual se tubo que conprar una finca en el secorial , pero como su padre tenica que vivir en coruña le contrato un servicio , en los meses que estubo viviendo en el Escorial fueron las primeras retransmisiones de la radio , y ella escucho todas desde su cama .

En 1942 Decidio ir a estudiar la carera de derecho en la Universidade de Santiago de Compostela, siendo la primera muller que se licencio en Derecho en La Coruña, y una de las primeras en toda Galicia .

Al morir su padre Pancho Hervada en 1964 se hace cargo de sus negocios y de Radio Coruña, y se convirtió en la primera directora de radio en España. y la convirtió en la emisora mas escuchada de Galicia en1989, cando se murio la radio y sus propiedades pasaron a propiedad de su sobrina Victoria Gomez hervada .

Notas
-----

1. ↑  Consuelo Bautista (27 de febreiro de 2010). "Rafaela Hervada, una vida dedicada a la radio". *El País*.
2. ↑  "Carnet de notas". *El Correo Gallego*. 30 de maio de 1942.
3. ↑  Isabel Bugallal (1 de maio de 2009). "Rafaela Hervada: "Nunca supe lo que era EAJ41"". *La Opinión*.

(La malloria de la información fue aportada por su sobrino nieto)
Coordenadas: 43°29′43″N 7°04′10″O﻿ / ﻿43.495361111111, -7.0695277777778

**Reme de Arriba** é unha pequena aldea situada no leste da parroquia de Covelas no concello de Ribadeo, por ela pasa o río Grande e o río Pequeno que desembocan na Ría de Ribadeo. A localidade está formada por 4 casas con 11 veciños.

Fauna
-----

A súa fauna é moi prezada: destacan os raposos, xabarís e corzos. Ademais hai case todos os tipos de animais domésticos. Destes os que máis destacan son as vacas e os porcos, habendo tamén coellos e galiñas.

Flora
-----

Nos montes de Reme de Arriba domina de forma case exclusiva o eucalipto entre o que hai tímidas manchas de pino. Existen algunhas plantacións de castiñeiros así como unha carballeria enriba do río Grande.

Historia
--------

Reme de Arriba era propiedade dun único dono que vendeu aos actuais veciños. No río Grande, no lugar coñecido como A Veneira cargábase madeira traída dos montes próximos, en barcas aproveitando a baixamar. Logo, unha vez que subía a marea, estas barcas saían con diferentes destinos. Tamén se cargaba mineral de ferro traído das minas de Vilela, todo isto era transportado en carros tirados de bois ou vacas. Este transporte deixou de facerse debido a construción da ponte de FEVE de Reme de Abaixo que, ao ser moi baixa, non deixa paso as embarcacións.
Nos anos 60 do século XX, construíuse nas inmediación unha planta de procesado de leite, que chegou a empregar unhas cincuenta persoas. Logo de sucesivas compras e vendas, acabou sendo pechada por Renny-Picot na década dos 90 .
Desde mediados dos setenta, as catro explotacións agrarias especializáronse en vacún de leite, chegando a sumar arredor de 60 cabezas. Dende principios do século XXI xa non queda ningunha explotación profesional, sendo case toda a produción, tanto de gando como de horta, para autoconsumo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Covelas

| Lugares da parroquia de Covelas no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| As Anzas | Os Batais | A Cabana | A Capela | Os Carboeiros | A Casa da Hedra | Celeirós | O Esfolado | Marelle | O Mondigo | A Ponte | O Pousadoiro | Reme de Arriba | Sa | Salcedo | San Vicente | A Silveira | Somo | O Vilar | Vilela |

### Parroquias de Ribadeo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |
O páramo de **Cruz Verde** é un páramo que se atopa entre o Distrito Capital de Bogotá e a provincia de Oriente do departamento de Cundinamarca. Forma parte do mesmo sistema do páramo de Sumapaz.

Páramo de Cruz Verde.

Características
---------------

O páramo de Cruz Verde atópase entre os 3.300 e os 3.700 m s. n. m. na Cordilleira Oriental. Atópase ao leste de Bogotá, ocupando territorios do Distrito Capital, e dos concellos de Chipaque, Ubaque, Choachí, Une e un pequeno fragmento de La Calera.

No seu territorio nacen os ríos Fucha, cuxo curso se atopa na sabana de Bogotá e Palmar, que baña o concello de Ubaque.

Contén un bosque secundario e afloramentos xeolóxicos de rochas sedimentarias do Cretáceo e do Terciario. Alberga unha gran variedade de paxaros e fentos. No seu territorio atópase así mesmo o Parque Ecolóxico Matarredonda. Presenta diferentes zonas húmidas interconectados.

A comezos do século XIX foi un dos territorios visitados na rexión polos naturalistas europeos Alexander von Humboldt e Aimé Bonpland.

Cerro no páramo.
### Conservación

Malia que se trata dunha zona ecolóxica protexida, tanto a deforestación pola queima e talla como as actividades agrícolas e de gandaría ameazan con desertificalo. Do mesmo xeito, dende hai séculos extráese dos seus terreos material para a construción, o cal transformou a súa morfoloxía e afectou a súa biodiversidade.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Figueiredo.

**Figueiredo** é un lugar da parroquia de Piñeira, no concello de Ribas de Sil, na beira do río Sil. Segundo o IGE no 2008 tiña 24 habitantes (11 homes e 13 mulleres).

Está situada na comarca de Quiroga, a uns 10 km de Quiroga e San Clodio, cos que se comunica a través da N-120.

Recursos
--------

A economía do lugar é de subsistencia. A idade media da poboación é moi alta, con bastantes xubilados. Malia que hai moita emigración cara ás vilas da Rúa de Valdeorras, Petín, San Clodio ou Quiroga, estanse construíndo novas casas coma segunda residencia.

Festas
------

Malia que o común era celebrar a festividade de San Sebastián, o 20 de xaneiro, para aumentar a asistencia ás festas ultimamente celébrase en agosto.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista do río Sil.Vista do río Sil.
*

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Piñeira

| Lugares da parroquia de Piñeira no concello de Ribas de Sil (Lugo) |  |
| --- | --- |
| Figueiredo | Piñeira de Abaixo | Piñeira de Arriba |

### Parroquias de Ribas de Sil

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribas de Sil |  |
| --- | --- |
| Nogueira (Nosa Señora das Neves) | Peites (San Martiño) | Piñeira (San Cristovo) | Rairos (Santa Lucía) | Ribas de Sil (San Clodio) | Soutordei (Santiago) | Torbeo (Santa María) |
A **Orquestra Sinfónica Estatal de Acerbaixán** (en azarí: *Azərbaycan Dövlət Simfonik Orkestri*) é a orquestra nacional de Acerbaixán. A orquestra foi fundada en 1920 como a orquestra do Conservatorio Sinfónica Estatal de Acerbaixán en Bakú, sendo unha das primeiras orquestras da Unión Soviética. Entre os mestres que pasaron pola orquestra están Uzeyir Hajibeyov, Niyazi Hajibeyov, Rauf Abdullayev, etc. Artistas famosos que pasaron pola orquestra son René-Emmanuel Baton, Otto Klemperer, Mstislav Rostropovich, Fritz Stiedry, Nikolai Golovanov, entre outros. Uzeyir Hajibeyov, Niyazi Hajibeyov e Rauf Abdullayev foron mestres que rexeron os seus traballos coa orquestra. A orquestra xa realizou numerosas xiras por países como Francia, Alemaña, Reino Unido, Italia, Turquía, Exipto, Suíza e Estados Unidos.

Mestres
-------

* Uzeyir Hajibeyov (1920–1938)
* Niyazi Hajibeyov (1938–1984)
* Rauf Abdullayev (1984–)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Páxina web oficial *(en azarí)* *(en inglés)* *(en ruso)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58543
* WorldCat
* VIAF: 105144648559461285628
* Discogs: 1414874
* GND: 10186143-6
* MusicBrainz: ID

 |
Coordenadas: 43°22′50″N 8°12′54″O﻿ / ﻿43.380512053668, -8.2151076174866

**A Herbosa** é un lugar da parroquia de Boebre no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 40 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 19 eran homes e 21 eran mulleres.

Neste lugar áchase a praia de Andaío, duns 250 metros de lonxitude. No seu extremo norte hai un porto deportivo. Ao sur, separada por unhas rochas, está a praia de San Pedro, xa no concello de Miño. As dúas praias son en realidade unha soa, coñecida popularmente como a praia de Perbes.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Boebre

| Lugares da parroquia de Boebre no concello coruñés de Pontedeume |  |
| --- | --- |
| Belo | Curío | A Herbosa | Parga | O Pilleiro | O Sisto | Ver | O Xabroal |

### Parroquias de Pontedeume

| * v
* c
* e
Galicia  ·  Provincia da Coruña  ·  Parroquias de Pontedeume |
| --- |
| Andrade (San Martiño) - Boebre (Santiago) - Breamo (San Miguel) - Centroña (Santa María) - Nogueirosa (San Cosme) - Ombre (Santa María) - Pontedeume (Santiago) - Vilar (San Pedro) |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Alba.

Membros da **ALBA** en 2023
A **Alianza Bolivariana para os Pobos da Nosa América - Tratado de Comercio dos Pobos** ou **ALBA-TCP** (en ocasións denominada extraoficialmente **Alianza Bolivariana para as Américas**, pero mais comunmente coñecida como simplemente **ALBA**), é unha organización internacional de ámbito rexional, enfocada para os países de América Latina e o Caribe que pon énfase na loita contra a pobreza e a exclusión social con base en doutrinas de esquerda.

Concrétase nun proxecto de colaboración e complementación política, social e económica entre países de América Latina e o Caribe, promovida inicialmente por Cuba e Venezuela como contrapartida do ALCA (Área de Libre Comercio das Américas), impulsada por Estados Unidos.

Membros
-------

Son membros actuais (2023) Antiga e Barbuda, Bolivia, Cuba, Dominica, Granada, Nicaragua, San Vicente e as Granadinas, Santa Lucía, Saint Kitts e Nevis e Venezuela. 

Honduras retirouse, Ecuador tamén se retirou criticando ademais UNASUR e pedindo que se lle devolvese a sede en Quito, e Bolivia tamén se retirou uns meses, reincorporándose despois da presidencia de Jeanine Áñez.

### Caribe

* Antiga e Barbuda
* Cuba
* Dominica
* San Vicente e as Granadinas
* Granada
* Saint Kitts e Nevis
* Santa Lucía

### América Central

* Nicaragua

### América del Sur

* Bolivia
* Venezuela

### Invitados especiais

* Haití
* Siria
* Suriname

### Antigos membros

* Ecuador
* Honduras

Notas
-----

1. ↑  "Ecuador cuestiona a la Unasur y pide le sea devuelta la sede en Quito.".  (*en castelán*)
2. ↑  "Gobierno de facto de Bolivia se retira del ALBA y cesa al 80 % de los embajadores". *RT en Español* (en castelán). Consultado o 2023-02-11.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***ALBA Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Alianza Bolivariana para los Pueblos de Nuestra América / Tratado de Comercio de los Pueblos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8874
* WorldCat
* VIAF: 156153319
* BRE: 3438801
* EBID: ID
* GND: 1033156361
* LCCN: no2015100475

 |
**Žan Mark Šiško**, nado o 29 de xuño de 1997 en Liubliana, é un xogador esloveno de baloncesto profesional internacional. Formado nas categorías inferiores do Olimipija, actualmente non ten equipo despois de abandoar o Río Breogán da Liga ACB por motivos persoais. Cunha altura de 1,91 m, xoga na posición de base.

Traxectoria
-----------

Nado en Liubliana, Šiško comezou a súa carreira profesional co principal equipo do seu país, a Union Olimpija, facendo a súa estrea oficial co primeiro equipo en marzo de 2014 aos 16 anos. Durante a temporada 2015−2016, pasou formar parte da Cibona, debutanto o 1 de novembro de 2015 na Liga do Adriático conta o Igokea, rematando o encontro con 11 puntos e 3 asistencias. O 28 de decembro de 2019, Šiško asinou un contrato co club Bayern München. En xullo de 2022, Šiško renovou o seu contrato co Bayern por outros dous anos, aínda que en novembro de 2022 foi apartado do equipo por motivos persoais durante o resto da tempada. Após finalizar a temporada, o 21 de xuño de 2023 anunciouse a súa fichaxe polo Club Baloncesto Breogán da Liga ACB, club que abandoa por motivos persoais o 27 de setembro de 2023.

### Clubs

* Eslovenia Union Olimpija (1. SKL, 2013–2014)
* Eslovenia Škofja Loka (2. SKL, 2014–2015)
* Croacia KK Cibona (HKS / ABA Liga / BCL, 2015–2016)
* Eslovenia Ilirija (1. SKL, 2016–2018)
* Eslovenia Koper Primorska (1. SKL / ABA Liga, 2018–2020)
* Alemaña Bayern München (BBL / Euroliga, 2020–2023)
* Galicia Río Breogán (ACB / BCL, 2023−presente)

Notas
-----

1. 1 2  "O base esloveno Zan Mark Sisko, novo xogador do Río Breogán". *CB Breogán*. 21 de xuño de 2023. Consultado o 4 de xullo de 2023.
2. 1 2  "Žan Mark Šiško, Basketball Player". *Proballers* (en inglés). Consultado o 4 de xullo de 2023.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en Proballers *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23762610
* Euroleague: 004571
* FIBA: 100861

 |
**María Concepción Álvarez Álvarez**, coñecida como **María das Auroras**, nada na Guarda o 7 de outubro de 1898, foi unha política galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Manuel Álvarez e Aurora Álvarez. Traballou no negocio familiar Funerarias La Fe, unha funeraria que regalou caixas a quen non podía pagalas en 1936, canda a súa nai, Aurora, e a súa cuñada María González Zarandón. Actriz dos cadros de declamación da Guarda, agrarista, sindicalista da Federación Local Obreira de CNT, nos anos finais da ditadura de Primo de Rivera participou na fundación da Agrupación Republicana da Guarda. Á chegada da II República era unha das referencias políticas, encabezando como abandeirada a manifestación do 1º de maio de 1931 na vila. Militou no Partido Galeguista. O 18 de marzo de 1936, canda Xoán Noya, Manuel Noya, Brasilino Álvarez, Nemesio Álvarez, Lola Domínguez Pacheco e Esmeralda Domínguez Baz, participou na fundación da sección local do PG.
Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida nos primeiros momentos da entrada das tropas na Guarda o 27 de xullo. Presa durante varios días, foi obrigada a tomar aceite de rícino, rapada ao cero nun acto celebrado na praza do Reloxo e obrigada a non cubrise co fin de humillala. Foi desterrada durante uns meses a Salvaterra de Miño. De volta á Guarda, canda a súa nai e a súa cuñada, abriu a súa casa a outras vítimas da represión, acollendo nela a Manuela Baz Domínguez, viúva de Antonio Domínguez Pacheco, e o fillo de ambos Antonio Amado Domínguez Baz.

Recoñecementos
--------------

Foi homenaxeada polas Assembleias Abertas Independentistas no Dia da Galiza combatente de 2023.

Notas
-----

1. ↑  Independentismo dedica Galiza combatente ao recordo de Maria das Auroras

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A loita contra o fascismo de María das Auroras
* Recuperando a memoria
**Angorén** é un barrio de Chapela que se estende dende o barrio de Laredo, ata o Alto da Encarnación, onde se atopa un cruceiro, e antes había unha capela, chamada "Do Frade", e tamén un cemiterio. Máis arriba, cara San Vicente, atópase o barrio de Riofrio, onde se atopan os restos do que foi o Condado de Riofrio do Marqués de Santillana, cuxo escudo estaba no paredón que quedaba do antigo pazo. Cando caeu o escudo, foi recollido por José Pérez Presa, que é o dono de todo que foi aquela propiedade.[]

No barrio de Angorén, atópase a empresa Pescanova. Tamén está en Angorén a Empresa Frioya, moi importante en conxelados; e a Empresa Hermasa de construción de maquinaria.[]

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Chapela

| Lugares da parroquia de Chapela no concello de Redondela (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Angorén | Cidadelle | A Igrexa | Laredo | Parada |

### Parroquias de Redondela

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Redondela |  |
| --- | --- |
| Cabeiro (San Xoán) | Cedeira (Santo André) | Cesantes (San Pedro) | Chapela (San Fausto) | Negros (Santo Estevo) | Quintela (San Mamede) | Reboreda (Santa María) | Redondela (Santiago) | Saxamonde (San Román) | Trasmañó (San Vicente) | Ventosela (San Martiño) | Vilar de Infesta (San Martiño) | O Viso (Santa María) |
**Xulio Andrés Elipe Raposo**, nado no ano 1962 en Avilés é un cantante e produtor discográfico asturiano pertencente ó grupo musical Dixebra.

Traxectoria
-----------

Dende ben novo comezou a desenvolver un forte interese pola lingua asturiana e con quince anos xa formaba parte de Conceyu Bable. Tamén traballou como xornalista en asturiano en diversos medios de comunicación como Cadena SER ou La Voz de Avilés. Foi membro de organizacións nacionalistas como Ensame Nacionalista Astur e Andecha Astur, rematando por presentarse como candidato independente á alcaldía de Avilés.

En 1987 crea e lidera o grupo musical Dixebra, en cuxa formación aínda segue a traballar na actualidade con oito álbums musicais editados.

En 1992 funda o selo discográfico Discos L'Aguañaz xunto co seu compañeiro en Dixebra, o gaiteiro Fernando Rubio. Hoxe en día compaxina a súa actividade con Dixebra e L'Aguañaz coa labor profesional de graduado social.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de Dixebra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3330042
* WorldCat
* VIAF: 106984875
* BNE: XX1207526
* ISNI: 0000 0000 7699 5914
* MusicBrainz: ID

 |
A **Igrexa de Santiago de Pezós** é a igrexa parroquial de Pezós, orixinalmente románica, como denota a ábsida; a súa bóveda está decorada con pinturas sobre a vida de Cristo. Ademais da ábsida, a igrexa componse dunha portada do século XV, unha capela lateral do  XVII e outra fronte a ela do XIX. O edificio está construído con lousa revocada, reforzada nos recantos e ocos con perpiaños de pedra, e presenta tamén o teito de lousa.

Historia
--------

A igrexa probablemente remóntase ao século XIII, ao se construír a ábsida da igrexa. Nos séculos XV, XVII e XIX sufriu sucesivas reformas e ampliacións.

Morfoloxía
----------

A planta da igrexa semella unha cruz grega no interior, e o exterior ten forma cuadrangular. Os seus muros son de cachotería de lousa con reforzo nos recantos e ocos con perpiaños. O teito da nave principal é de dúas augas mentres que a das capelas é de tres.

A capela lateral situada ao norte, construída en 1638, está anexa á nave principal, éntrase nela por un arco de medio punto cuberto por unha bóveda de aresta nervada. Diante está a capela sur con teito plano.

O templo aloxa diversas tallas, unha pía bautismal, retablos do século XVIII e pinturas murais do século XV. Salienta o retablo da capela Villaamil Illano, obra de 1638 que se atribúe ao escultor da Mariña luguesa Pedro Sánchez de Agrela. Na portada occidental aparece o distintivo xacobeo da vieira o que ilustra a existencia de camiños secundarios ou alteracións no Camiño de Santiago.

Notas
-----

1. ↑  Fernández Fernández, Pelayo (2017). "El escultor Juan de Castro, contemporáneo y émulo de Francisco de Moure en la zona suroccidental de Asturias durante el primer tercio del siglo XVII". *Quintana: revista de estudios do Departamento de Historia da Arte* (16): 239–262.
2. ↑  Álvarez Martínez, María Soledad (1993). "El Camino de Santiago y el Románico en Asturias". En Cid Priego, Carlos. *Las artes en los caminos de Santiago*. Universidade de Oviedo. p. 31.
A **Santa Igrexa Basílica Catedral Metropolitana de San Salvador de Oviedo** é unha catedral de estilo gótico situada na cidade de Oviedo (Principado de Asturias). É coñecida tamén como *Sancta Ovetensis*, referíndose á calidade e cantidade das reliquias que contén.
Comezou a edificarse a finais do século XIII pola sala capitular e o claustro, e a súa construción prolongouse durante tres séculos ata o remate da torre a mediados do século XVI. Posteriormente engadiríase un deambulatorio no século XVII ademais de diversas capelas anexas ás naves laterais.

A igrexa está emprazada no lugar do anterior conxunto catedralicio prerrománico do século IX, algún de cuxos edificios sobreviviron. Por esta razón e o dilatado da construción do edificio actual, este contén estruturas de estilo prerrománico (Cámara Santa), románico (bóvedas e apostolado da Cámara Santa), renacentista (remate da torre) e barroco (Deambulatorio, Capela do Rei Casto e outras capelas).

A Cámara Santa, do século IX, está declarada Patrimonio da Humanidade pola Unesco e alberga as xoias máis prezadas da catedral: as cruces da Vitoria e dos Anxos, símbolos de Asturias e da cidade de Oviedo respectivamente, a Caixa das Ágatas e o Arca Santa que contén un gran número de reliquias entre as que se encontra o Santo Sudario.

Galería de imaxes
-----------------

* PórticoPórtico
* TorreTorre
* Porta principalPorta principal
* ClaustroClaustro

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catedral de Oviedo*** |

* Páxina oficial da Catedral *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1534288
* WorldCat
* VIAF: 130193680
* BAV: ADV10013476
* CiNii: DA1015256X
* GND: 4381809-2
* LCCN: n81047049
* NKC: kn20140113003
* Structurae: 20028917
* SUDOC: 050599747

 |
Encoro de Grandas de Salime, obra na que colaborou Vaquero Palcios.
**Joaquín Vaquero Palacios**, nado en Oviedo o 9 de xuño en 1900 e finado en Madrid o 28 de outubro de 1998, foi un arquitecto e pintor asturiano.

Traxectoria
-----------

Viviu a súa infancia na capital asturiana. En 1921 ingresa na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid, e antes de terminar a carreira conta xa con exposicións individuais en París e Nova York. Unha vez graduado como arquitecto incorpórase ao estudio que o seu cuñado, Francisco Casariego, tiña en Oviedo.

Durante un tempo (1950 - 1965) vive en Roma traballando na Academia Española de Belas Artes, da que chegaría a ser director, adicándose por un tempo á pintura. En 1969 foi nomeado membro da Real Academia de Belas Artes de San Fernando.

Como pintor, os temas que máis trataba eran a paisaxe e a arquitectura de lugares de Castela e Asturias, así como arquitecturas antigas e exóticas (ruínas romanas, pirámides de Exipto, poboados de indios americanos). Cando pintaba figuras humanas, estas presentábanse integradas na grandiosidade da paisaxe. Ceo, terra e mar, adquiren unha grande importancia na súa obra.

O seu fillo, Joaquín Vaquero Turcios, tamén é artista (pintor, escultor e arquitecto).

Obras destacadas
----------------

* Encoro e Central de Grandas de Salime (Asturias), 1954.
* Edificio do Instituto Nacional de Previsión en Oviedo.
* Sede da empresa Hidrocantábrica en Oviedo.
* *Colexio Maior América* en Oviedo.
* Fábrica de Gas en Oviedo.
* Pavillón Español na Bienal de Venecia de 1952.

### En Galiza

A Vaquero Palacios débeselle a autoría do Mercado de Abastos de Santiago de Compostela, executado entre os anos 1937 e 1942.

Premios e recoñecementos
------------------------

* Primeira Medalla de Arquitectura da Exposición Nacional (1930).
* Primeira Medalla de Belas Artes na Exposición Nacional (1952).
* Medalla de Ouro da Arquitectura (1996).
* Académico de número da Real Academia de Belas Artes de San Fernando de Madrid.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía e proxectos en *soloarquitectura.com* *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326735
* WorldCat
* VIAF: 6268501
* BNE: XX1061291
* BNF: 149682109
* BVMC: 11759
* DBE: joaquin-vaquero-palacios
* Dialnet: 139146
* FAST: 1733754
* ISNI: 0000 0001 1803 8419
* LCCN: n82006104
* PTBNP: 51526
* RKD: 79433
* SUDOC: 230656641
* ULAN: 500002095

 |
**Ana María Castaño Rey**, nada en Pezós o 16 de xaneiro de 1961, é unha política asturiana.

Traxectoria
-----------

Natural do lugar de Sanzo no concello de Pezós, na Terra Eo-Navia. Licenciouse en Historia na Universidade de Oviedo e ademais diplomouse en Xestión e Administración Pública e traballa como técnica da Fundación Municipal de Cultura do Concello de Xixón. Entre 2007 e 2011 foi directora dos Servizos Sociais do Concello de Avilés. Nas eleccións municipais de 2015 foi nas listas de Izquierda Unida ao concello de Xixón, onde está aveciñada, e saíu elixida concelleira. O 16 de xuño de 2015 entrou no Congreso dos Deputados en substitución de Gaspar Llamazares. porén nas eleccións xerais de decembro de 2015 non se presentou e, xa que logo, non revalidou o seu escano. Dende novembro de 2021 é a coordinadora de IU Xixón.

Notas
-----

1. 1 2  "Ficha de deputada". *Congreso dos Deputados*.
2. 1 2  "Ana Castaño sustituye a Llamazares como diputada en el Congreso de los Diputados". *Europa Press*. 4 de xuño de 2015.
3. ↑  "Candidaturas proclamadas para las elecciones al Congreso de los Diputados y al Senado, convocadas por Real Decreto 977/2015, de 26 de octubre.".
4. ↑  "La exconcejala Ana Castaño, nueva coordinadora de IU Xixón". *La Voz de Asturias*. 9 de novembro de 2021.