**Marie-Rosalie Bonheur**, nada en Bordeos o 16 de marzo de 1822 e finada en Thomery o 25 de maio de 1899, foi unha pintora francesa, que se especializou na representación de animais de estilo realista. Foi amplamente considerada unha das artistas femininas máis destacadas do século XIX.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Bonheur era filla de Sophie Marquis e do debuxante Raymond Bonheur e formouse co seu pai e mais no taller de Léon Cogniet. Os seus irmáns foron Auguste Bonheur que se converteu en pintor de paisaxes e de animais, Isidore Bonheur, escultor, e Juliette Bonheur, que tamén foi pintora de animais.

A súa nai, de pai descoñecido, foi fue adoptada por un rico comerciante de bordelés, Jean-Baptiste Dublan de Lahet. Bonheur compracíase en imaxinar que o misterio das súas orixes ocultaba algún segredo de estado, que era de sangue real, mais actualmente sábese que o seu protector, Dublan de Lahet, era en realidade o seu avó.

A familia Bonheur adheriuse ao grupo político dos Saint-Simonians, que promovía a educación igualitaria entre homes e mulleres. Rosa tivo problemas de aprendizaxe, e para axudala a memorizar o alfabeto, a súa nai suxeriulle que escollese un animal para cada letra e o debuxase. Esta foi a súa oportunidade para desenvolver o seu talento para o debuxo, así como a súa preferencia polos animais, que foron o tema de moitas das súas obras. Os pais de Bonheur tiveron boas relacións con españois exiliados en Bordeos como Francisco de Goya e Leandro Fernández de Moratín. Este último chamaba a Bonheur *ma boule ronde* (a miña bóla redonda).

Pasou varios anos no campo, no Château Grimont (Quinsac), preto de Bordeos, onde gañou a reputación de "marimacha" («Eu era o máis rapza de todos»), fama que a seguiu toda a vida e non buscou desmentir, xa que levaba o cabelo curto e fumaba puros.

### París e éxito profesional

Fotografía de Rosa Bonheur (c. 1880-90) no seu xardín de By
En 1828 mudouse a París coa súa familia, e alí o seu pai fundou unha escola feminina de debuxo. Comezou a visitar o Museo do Louvre para copiar ao óleo os animais de artistas como Poussin, Rubens o Géricault. Visitou tamén os matadoiros para estudar as disección e facer esbozos a lapis da anatomía dos animais. Tamén asistiu como ouvinte a clases universitarias de anatomía e osteoloxía veterinaria. Nese período coñeceu os zoólogos e naturalistas Etienne Geoffroy Saint-Hilaire e Isidore Geoffroy Saint-Hilaire.

En 1843 e 1844 obtivo medallas na Exposición de Rouen. Expuxo por primeira vez no Salón de 1843. Obtivo unha medalla de terceira clase no Salón de 1845 e unha medalla de ouro no de 1848. O ano seguinte expuxo *Arando no Nivernais* (hoxe no Museo de Orsay), encarga estatal.

En 1849 faleceu o seu pai Raymond Bonheur, o que a obrigou a facerse cargo da escola que fundara el.

Con *Feira de cabalos* (MET, Nova York), presentado no Salón de 1853, coñeceu unha gloria internacional que lle valeu para efectuar viaxes, no curso dos que lle presentaron personalidades como a raíña Vitoria, a emperatriz Uxía, e mesmo o Coronel Cody (Buffalo Bill), que lle ofreceu unha auténtica panoplia dos síux.

Permiso para que Bonheur puidese vestir como un varón (1857)
En 1857 obtivo da policía a autorización para aparecer en público vestida con pantalóns para non ser a olada mentres traballaba, xa que frecuentaba as feiras de gando onde tomaba apuntamentos do natural. Cada seis meses, alegando motivos de saúde, acudía á Prefectura de Policía de París para solicitar o *Permission de Travestissement*, asinado por un médico.

En 1859, instalouse en By, aba vinícola do concello de Thomery en Sena e Marne onde puxo o seu taller.

Participou con dez obras na Exposición Universal de París de 1867. Presentou *Cambio de pasto*, que fora un encargo persoal da emperatriz Uxía de Montijo e foi condecorada cunha medalla. Tamén participou na Exposición Universal de Londres de 1871. As súas obras foron moi apreciadas: en 1888 un cadro dela acadou as 4200 libras en Christie's.

Faleceu o 25 de maio de 1899, no château de By e foi inhumada no cemiterio do Père-Lachaise (división 74). O seu antigo taller fai parte do Museo Rosa Bonheur no castelo de By.

Vida persoal
------------

Bonheur era abertamente lesbiana. Viviu dúas relacións amorosas, unha con Nathalie Micas, á que coñeceu en 1837 (Bonheur tiña 14 anos e Micas 12), e que se converteu tamén en pintora, e da que non se separou ata que Micas faleceu en 1889; e outra, coa estadounidense Anna Elizabeth Klumpke, tamén pintora, coa que viviu dez anos ata a súa morte e que foi a súa herdeira universal. Isto non provocou escándalo ningún, a pesar de ser un tempo tan preocupado polas convencións, dada a súa fama de excéntrica e o seu carácter forte.

Galería
-------

* Sultan and Rosette, les chiens des Czartoryski, 1852, Museo Nacional de Varsovia*Sultan and Rosette, les chiens des Czartoryski*, 1852, Museo Nacional de Varsovia
* Relais de chasse, 1887, Museo de Arte de Saint Louis*Relais de chasse*, 1887, Museo de Arte de Saint Louis
* Étude de lionne, Museo de Arte e Historia de Langres*Étude de lionne*, Museo de Arte e Historia de Langres
* Le Colonel William F. Cody (Buffalo Bill), 1889, Buffalo Bill Center of the West, Cody*Le Colonel William F. Cody (Buffalo Bill)*, 1889, Buffalo Bill Center of the West, Cody
* Reunión para a caza, 1856*Reunión para a caza*, 1856
* Sangliers dans la neige, c. 1870*Sangliers dans la neige*, c. 1870
* La foire du cheval, 1835, Metropolitan Museum of Art, Nova York*La foire du cheval*, 1835, Metropolitan Museum of Art, Nova York
* Labourage nivernais, 1849, Museo de Orsay*Labourage nivernais*, 1849, Museo de Orsay
* León*León*
* Desteta dos cuxos, 1879*Desteta dos cuxos*, 1879
* O Cid, 1879*O Cid*, 1879

Notas
-----

1. 1 2  "Rosa Bonheur, la gran pintora de animales". *historia.nationalgeographic.com.es* (en castelán). 2021-03-16. Consultado o 2021-05-26.
2. ↑  Strickland, Carol (2007). *The annotated Mona Lisa : a crash course in art history, from prehistoric to Post-modern* (2nd ed.). Andrews McMeel Pub. ISBN 978-0-7407-6872-9. OCLC 165408871. Consultado o 2020-11-20.
3. ↑  Janson, H. W. Janson, Anthony F. *History of Art*. Harry N. Abrams, Inc. Publishers. 6ta edición. ISBN 0-13-182895-9, páxina 674
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Merino Rodríguez, Francisco. "Rosa Bonheur (1822-1899): Estrategias para su dinamización y puesta en valor en su museo casa-taller." (PDF). *I Congreso Virtual sobre Historia de las Mujeres* (en castelán).
5. 1 2  "Bonheur, Rosa - Colección - Museo Nacional del Prado". *www.museodelprado.es*. Consultado o 22 de abril de 2020.
6. ↑  Ilecara (29 de xullo de 2019). "Siglo XIX - Rosa Bonheur". *Mujeres que hacen la historia - Breves biografías* (en castelán). Consultado o 22 de abril de 2020.
7. 1 2 3  Rubayo, Sara (21 de novembro de 2018). "Rosa Bonheur, la pintora de animales - MUJERES ARTISTAS". *Acercándote la Historia del Arte* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 04 de agosto de 2020. Consultado o 22 de abril de 2020.
8. 1 2  Greer, Germaine (2005). *La Carrera de obstáculos : vida y obra de las pintoras antes de 1950*. Bercimuel. ISBN 84-932964-3-0. OCLC 803694222. Consultado o 22 de abril de 2020.
9. ↑  "Autoriser · Femmes au masculin · MUSEA". *musea.fr*. Arquivado dende o orixinal o 06 de xaneiro de 2022. Consultado o 2020-12-04.
10. ↑  Stewart, Jessica (30 de agosto de 2019). "10 Famous Female Painters Every Art Lover Should Know". *My Modern Met* (en inglés). Consultado o 1 de febreiro de 2021.
11. ↑  "Rosa Bonheur, Biografía, Citas y Arte". *The Art History Archive* (en inglés). Consultado o 1 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rosa Bonheur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Dore Ashton, *Rosa Bonheur: A Life and a Legend*. Illustrations and Captions by Denise Browne Harethe. New York: A Studio Book/The Viking Press, 1981 NYT Review
* Catherine Hewitt, *Art is a Tyrant: The Unconventional Life of Rosa Bonheur.* UK Published by Icon Books Ltd in 2020.

### Ligazóns externas

* Obras expuestas en Francia. Goberno de Francia *(en francés)*
* Museo Rosa-Bonheur en Thomery-By *(en francés)*
* Rosa Bonheur na ArtCyclopedia *(en inglés)*
* Rosa Bonheur na National Portrait Gallery, Londres *(en inglés)*

* Portal:Francia
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241732
* WorldCat
* VIAF: 59091154
* AAG: 5422
* AGORHA: 110420
* BAV: ADV11763826
* BIBSYS: 98046128
* BLBNB: 001061326
* BMT: 20181
* BNCHL: 000442059
* BNE: XX1458113
* BNF: 119409632
* Bridgeman: 2604
* CANTIC: a11539963
* CERL: cnp00402142
* DeutscheBio: 118927787
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 56023
* FemBio: 3721
* GEC: 0011155
* GND: 118927787
* Isidore: bonheur\_marie\_rosalie\_dite\_rosa\_bry\_auguste
* ISNI: 0000000066349265
* KulturNav: ID
* LCCN: n80070626
* Léonore: [LH//267/50 50]
* MdP: ID
* NKC: ola2002113757
* NNDB: 000174828
* NPG: mp82474
* NTA: 069947317
* OL: OL1012709A
* openMLOL: 225606
* Pinakothek: rosa-bonheur
* PTBNP: 46286
* RKD: 10349
* SAAM: 27412
* SELIBR: 180005
* SNAC: w6086m5j
* SUDOC: 027348393
* Treccani: rosa-bonheur
* ULAN: 500014964
* WikiTree: Bonheur-2

 |