| Roma |
| --- |
| **Monarquía** |
| **República** |
| **Imperio** |
| **Principado** | **Dominado** |
| **Imperio de Occidente** | **Imperio de Oriente** |
| **Maxistrados Ordinarios:** |
| * Cónsul
* Pretor
* Cuestor
* Promaxistrado
 | * Edil
* Tribuno da plebe
* Censor
* Gobernador
 |
| **Maxistrados Extraordinarios:** |
| * Ditador
* Magister equitum
 | * Triumvirato
* Decénviro
 |
| **Oficiais e Títulos:**  |
| * Pontífice Máximo
* Legatus
* Dux
* Officium
* Praefectus
* Vicarius
* Vigintisexviri
 | * Magister militum
* Imperator
* Princeps Senatus
* Emperador
* Augusto
* César
* Tetrarquía
 |
| **Institucións e normas**: |
| * Asembleas romanas
* Senado romano
* Constitución republicana
 | * Dereito romano
* Cursus honorum
* Colexiatura
 |

**Magister militum** (termo latino que significa *Patrón de soldados*) foi o rango que se empregou no período final do Imperio Romano, para designar o máis alto xefe militar. O cambio realizouse no século IV con Constantino I, quen suprimiu as funcións militares do prefecto do pretorio. 

Como título individual, era o equivalente a un Mariscal de Campo, un Shogun ou un Xeneralísimo. Xeralmente tiña un poder absoluto sobre o exército e ostentárono personaxes que actuaban como poder na sombra dos Emperadores romanos, como Estilicón ou Ricimer. 

Foi tamén un alto rango administrativo-militar do Imperio na división territorial en prefecturas, só por debaixo do prefecto do pretorio, ao modo dun Capitán Xeneral.

Cambio de Constantino I
-----------------------

Primeiramente, creáronse dous postos, un como xefe da infantaría ou *magister peditum* (lieralmente, "Mestre a pé"), e outro para a cabalaría ou *magister equitum* (lieralmente, "Mestre a cabalo"). Este último título existira xa dende a época republicana, como o segundo baixo o mando do ditador romano.

Os sucesores de Constantino, estableceron o título cunha delimitación, tamén, territorial e, polo tanto, nomeáronse *magistri peditum* e *magistri equitum* para cada prefectura pretoriana *(per Gallias,* *per Italiam,* *per Illyricum,* *per Orientem)* e, en ocasións tamén*,* para Tracia e ás veces para África. En ocasións, os cargos, foron exercidos pola mesma persoa, pasando a ser *magister equitum et peditum* ou tamén *magister utriusque militiae* ("Mestre de ámbolos dous exércitos").

Como tal, estaban directamente ao mando do exército móbil dos comitatenses, composto principalmente por cabalaría, que actuaba como unha forza de reacción rápida. Outros *magistri* quedaron á disposición inmediata dos emperadores, e foron chamados *in praesenti* ("en presenza" do emperador).

A finais do século IV, os comandantes rexionais eran chamados simplemente *magister militum*. No Imperio Romano de Occidente, o "comandante en xefe" evolucionou co título de *magister utriusque militiae* abreviado a miúdo MVM. Este poderoso cargo era a miúdo o poder detrás do trono e foi ocupado por Estilicón, Flavius Aecio, Ricimer e outros. En Oriente había dous xenerais maiores, que foron nomeados cada un para o cargo de *magister militum praesentalis*. 

Durante o reinado do emperador Xustiniano I, con crecentes ameazas militares e a expansión do Imperio de Oriente, creáronse tres novos postos: o *magister militum per Armeniam* nas provincias armenia e caucásica, antiga territorio da xurisdición do *magister militum per Orientem;* o *magister militum per Africam* nas provincias africanas reconquistadas (534), cun *magister peditum* subordinado e o *magister militum Spaniae* (c. 562). 

No curso do século VI, as crises internas e externas nas provincias a miúdo requirían a unión temporal da autoridade civil rexional suprema co cargo de *magister militum*. No establecemento dos exarcados de Rávena e Cartago en 584, esta práctica atopou a súa primeira expresión permanente. De feito, despois da perda das provincias orientais pola conquista musulmá na década de 640, os exércitos de campo sobreviventes e os seus comandantes formaron o primeiro temata. Os comandantes militares supremos ás veces tamén tomaron este título na Italia altomedieval, por exemplo nos Estados Pontificios e en Venecia, cuxo Dogo afirmaba se-lo sucesor do exarca de Rávena.

Lista de *Magistri Militum*
---------------------------

### Mando sen especificar

* 383–385/8: Flavio Bauto (*magister militum* baixo Valentiniano II)
* 352-355: Claudio Silvano.
* 389-394: Arbogastes.
* 394-408: Flavio Estilicón.
* 410s-421: Flavio Constancio.
* 433-454: Flavio Aecio.
* 455: Marco Mecilio Flavio Eparquio Avito.
* 455-472: Ricimero.
* 472-473: Gundebaldo.
* 475-476: Flavio Orestes.

Por territorios
---------------

### Galia

* 425-433: Flavio Aecio.
* 450s-464: Exidio.

### Illyricum

* 457?-468: Marcelino.
* 468-474: Xulio Nepote.
* 530-536: Mundo.

### Imperio Bizantino

* 460s-471: Flavio Ardabur Aspar.
* 483-488: Flavio Teodorico.
* c.503-505: Dagalaifo Areobindo.

### Tracia

* 468-474: Armato.

Notas
-----

1. ↑  PLRE I, p. 1114

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jones, Arnold Hugh Martin; Martindale, J.R.; Morris, J. (1971). *The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume 1, AD 260-395* (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press.
* Jones, Arnold Hugh Martin; Martindale, J. R.; Morris, J. (1980). *The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume 2, AD 395-527* (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521201599.
* Martindale, J. R. (1992). *The Prosopography of the Later Roman Empire 2 Part Set: Volume 3, AD 527-641* (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-20160-5.

### Ligazóns externas

* De re militari

| * v
* c
* e
Historia militar de Roma |
| --- |
| Exército | 
* Exército romano
* Exército romano tardío
* Lexión romana
* Lexionario
* Tropas auxiliares romanas
* *Dux bellorum*
* *Magister militum*
* Tribuno militar
* Cónsul romano
* Cabaleiro romano
* Mariña romana
* Garda Pretoriana

 |  |
| Guerras | 
* Guerras latinas
* Primeira guerra samnita (343 - 341 aC)
* Segunda guerra samnita (326 aC - 304 aC)
* Terceira guerra samnita (298 aC - 290 aC)
* Cuarta guerra samnita (282 aC - 272 aC)
* Guerras servís
* Guerras pírricas
* Guerras púnicas
* Conquista romana de Hispania
* Guerras cántabras
* Guerras mitridáticas
* Guerras dacias
* Guerra das Galias
* Conquista romana de Britania

 |
| Batallas | 
* Accio
* Teutoburgo
* Alesia

 |
| Defensas | 
* *Limites romani*
* *Vallum Romanum*

 |
| Reformas | 
* Reformas de Mario

 |
| Outros | 
* Historia da estrutura do exército romano

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209122
* GND: 4101449-2

 |