Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Espiña.
Esquema da sección lonxitudinal dun talo que amosa a diferenza anatómica entre unha espiña (A) e un aguillón (B). Na espiña, os tecidos vasculares, esquematizados en vermello, continúan aos do talo. O aguillón, en troques, está formado só por tecidos corticais, sen participación dos tecidos vasculares, por iso pode arrincarse de xeito doado.
Espiñas do cacto (*Trichocereus spachianus*.
As **espiñas** son en botánica pugas duras e agudas que nacen no talo ou pólas dalgunhas plantas. Tamén se denominan espiños ou picos. Son formacións agudas , ás veces ramificadas, provistas de tecido vascular, moi ricas en tecidos de sostén e, como consecuencia, ríxidas. As espiñas poden ter a súa orixe como transformación do talo, é dicir, que son pólas reducidas, coma ocorre no abruñeiro (*Prunus spinosa*) ou na acacia americana (*Gleditsia triacanthos*), e se denominan *espiñas caulinares*. Neste caso, o tecido vascular da **espiña** é unha continuación do tronco do talo. *Hydrolea spinosa*, planta palustre típica de brañas e zonas húmidas, é un exemplo ilustrativo de espiña caulinar, xa que as súas espiñas ás veces levan follas miudiñas, o mesmo que un talo. As espiñas tamén poden ser o resultado da transformación dunha folla, como é o caso das cactáceas e das especies do xénero *Berberis*, e se denominan *espiñas foliares*. Finalmente, en casos moi raros, as espiñas poden ser o resultado da modificación da raíz a través dun intenso proceso de lignificación e se denominan *espiñas radicais*. Varios termos comunmente utilizados en botánica derivan da palabra espiña. Así «espiñento/a» refírese a un tecido, órgano ou a unha planta que presenta espiñas; «espinuloso/a» ou «espinescente», cando as espiñas que mostra son miúdas.

A presenza de espiñas é un carácter que se acha espallado especialmente en plantas típicas das rexións áridas, coma desertos, estepas, bosques secos e espiñeirais. Nestes casos as espiñas son polo xeral o resultado da transformación da follas e permiten reducir a transpiración da planta e auxiliar a economía de auga por mor a que non presentan estomas; é o caso dos toxos. Noutras rexións climáticas e en plantas non xerófitas tamén aparecen espiñas xa que estas estruturas duras e afiadas con ápices agudos, algunhas con puntas a xeito de lanza, anzol ou gancho, son unha excelente defensa contra os animais herbívoros.

Aguillón
--------

Aguillóns nunha roseira.
En botánica denomínase **aguillón** ou **acúleo** á excrecencia ríxida e aguzada que nace do tecido epidérmico dalgunhas plantas e pode ser desprendida facilmente. A diferenza das espiñas, os acúleos carecen de tecido vascular, por iso son fáciles de arrincar. O exemplo típico de aguillón é o da roseira; así mesmo, os acúleos de *Ceiba speciosa*, as paineiras (xéneros *Chorisia* e *Ceiba*), e de *Fagara rhoifolia* son emerxencias formadas por tecidos corticais do talo.

Galicia
-------

Algunhas especies espiñentas que atopamos en Galicia son:

* Os toxos.
* A silveira.
* A roseira brava ou silvo macho.
* O abruñeiro.
* O estripeiro ou espiñeiro.
* A pereira brava.
* A falsa acacia (foránea).
* Especies ornamentais: roseiras, *Berberis*, cactos etc.

Espiñas na cultura
------------------

Sábese que os homes primitivos utilizaban espiñas coma ferramentas. A historia humana rexistra gran variedade de referencias culturais a eses agudos mecanismos de defensa vexetais. O Libro do Xénese conta a creación das espiñas como un dos castigos impostos a Adán e Eva polo seu pecado. Unha das imaxes culturais máis perdurábeis é a coroa de espiñas que, segundo a Biblia, foi colocada sobre a cabeza de Xesús antes da súa crucifixión.

Un mito popular no que está tamén implicada unha espiña é o de Androcles, un escravo fuxitivo da antiga Grecia de quen se conta que amigou cun león ao lle tirar unha espiña do pezuño.

Notas
-----

1. 1 2  Strassburger, E. 1994. *Tratado de Botánica*. 8va. edición. Omega, Barcelona, 1088 p. ISBN 84-7102-990-1
2. ↑  Font Quer, Pío (1982). *Diccionario de Botánica*. Barcelona: Labor. pp. XXXII + 1244. ISBN 84-335-5804-8.
3. ↑  Van Wyk, Braam (2007). *How to Identify Trees in Southern Africa* (illustrated ed.). Struik. p. 184. ISBN 9781770072404.
4. ↑  Jones, Steve (13/01/2009). "Thorns & Prickles & Spines, Oh My!". Pacific Southwest District of the American Rose Society. Arquivado dende o orixinal o 14-02-2009. Consultado o 27-04-2009.
5. ↑  Sengbusch, Peter (31-07-2003). "Cross-Section Through the Prickle of a Rose". Arquivado dende o orixinal o 30-04-2008. Consultado o 27-04-2009.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Espiña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Mucrón