Bandeira da dinastía PahlaviA **dinastía Pahlavi** (en persa: سلسله پهلوی) é a derradeira dinastía real iraniana, gobernando durante case 54 anos entre 1925 e 1979. A dinastía foi fundada por Reza Shah, un soldado mazanderaní. A dinastía tomou o nome da lingua pahlavi que se falaba no Imperio sasánida preislámico para reforzar as súas credenciais nacionalistas.

Orixes
------

A dinastía foi fundada por Reza Shah. O seu pai era un mazanderaní comisionado no 7º Rexemento Savadkuh, e serviu no asedio de Herat en 1856. A súa nai era unha inmigrante musulmá xeorxiana de Xeorxia (daquela formaba parte do Imperio Ruso).

Historia
--------

O réxime Pahlavi establecido por Reza Shah foi un réxime laico, nacionalista, militarista e anti-comunista. Aínda que el mesmo tiña orixe no Mazandarán, o seu goberno levou a cabo unha ampla política de persización tentando crear unha nación única, unida e en gran parte homoxénea, semellante á política de turquificación de Mustafa Kemal Atatürk en Turquía tras a caída do Imperio Otomán. Despois do Reza Shah, o seu fillo Mohammad Reza Shah tomou o seu lugar. 

### Na segunda guerra mundial

Despois da invasión nazi da Unión Soviética (operación Barbarossa) en xuño de 1941, Gran Bretaña e a URSS convertéronse en aliados. Viron no recentemente inaugurado ferrocarril Trans-Iraniano unha ruta atractiva para transportar subministracións desde o Golfo Pérsico até a Unión Soviética. En agosto de 1941, coa negativa de Reza Shah a expulsar cidadáns alemáns, a Gran Bretaña e a Unión Soviética invadiron Irán, arrestaron ao Sha e enviárono ao exilio, tomando o control das comunicacións e do ferrocarril de Irán.

En 1942 os Estados Unidos, un aliado de Gran Bretaña e da URSS durante a guerra, enviaron unha forza militar a Irán para axudar a manter e operar seccións do ferrocarril. Durante os próximos meses, as tres nacións tomaron o control dos recursos petrolíferos de Irán e aseguraron un corredor de subministración. 

O réxime de Reza Shah derrubouse e as autoridades estadounidenses, británicas e soviéticas limitaron os poderes do goberno que quedaban. Permitiron ao fillo de Reza Shah, Mohammad Reza Pahlavi acceder ao trono. Finalmente, a dinastía chegou ao seu fin coa revolución iraniana.

Notas
-----

1. ↑  "EnWik > Pahlavi dynasty". *EnWik* (en inglés). Consultado o 2022-03-22.
2. ↑  "Iran - Amanat Abbas Amanat - shakes.cz books". *www.shakes.cz*. Consultado o 2022-03-22.
3. ↑  "سندی نویافته از نیای رضاشاه" (PDF). د۲،س ۱،ش۴. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de febreiro de 2021. Consultado o 22 de marzo de 2022.
4. ↑  "9781780837628: Reza Shah - AbeBooks - Zibakalam, Sadegh: 1780837623". *www.abebooks.co.uk* (en inglés). Consultado o 2022-03-22.
5. ↑  AGHAIE, KAMRAN SCOT (2004). *The Martyrs of Karbala: Shi'i Symbols and Rituals in Modern Iran*. University of Washington Press. ISBN 978-0-295-98448-3.
6. ↑  Abrahamian, Ervand (2000-04-01). "Cyrus Ghani. Iran and the Rise of Reza Shah: From Qajar Collapse to Pahlavi Rule. London: I. B. Tauris. 1998. Pp. xiv, 434. $45.00". *The American Historical Review* **105** (2): 652–652. ISSN 0002-8762. doi:10.1086/ahr/105.2.652.
7. ↑  "The Life and Times of the Shah, by Gholam Reza Afkhami". *www.biblio.com* (en inglés). Consultado o 22-3-2022.
8. ↑  Michael P. Zirinsky (1992). Imperial Power and Dictatorship: Britain and the Rise of Reza Shah, 1921-1926. International Journal of Middle East Studies 24. Cambridge University Press. pp. 639–663.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dinastía Pahlavi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Mohammad Réza Pahlavi, le dernier shah (1919-1980).* Yves Bomati et Houchang Nahavandi, Paris, Perrin, 3 xaneiro de 2013, 230 p. (ISBN 978-2-262-03587-7)

### Outros artigos

* Persia
* Irán
* Revolución iraniana
* Conferencia de Teherán