Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Coca.

|  |
| --- |
| Estrutura química da cocaína |
| *(1*R*,2*R*,3*S*,5*S*)-3-(benzoiloxi)-8-metil-8-azabiciclo[3.2.1]octano-2-carboxilato de metilo* |
| **Número CAS**
50-36-2 | **Código ATC**
N01BC01 |
| Fórmula química | C17H21NO4 |
| Peso molecular | 303,35 g/mol |
| Metabolismo | Hepático |
| Excreción | Renal |
| Estado legal | Psicotrópico: 
Lista I (Estados Unidos) |
|

A **cocaína** é un alcaloide cristalino, que se extrae da folla de coca, planta coñecida como *Erythroxylum coca*, oriúnda de Suramérica, que medra no Perú, Bolivia e Colombia. Esta planta emprégase como planta medicinal para cólicos abdominais, dor de cabeza, mal de altura e tamén como vigorizante.

Clasificada dentro das drogas ilegais, é un potente estimulante. É empregada por vía respiratoria, baixo a forma de clorhidrato de cocaína, po de cor branco cristalino, que actúa a nivel do sistema nervioso central, causando hiperactividade, locuacidade, maior actividade física e psíquica.

A súa fórmula química é C17H21NO4

Historia
--------

A cocaína foi descuberta por Albert Niemann e Friedrich Wahler en 1860, pero foi Angelo Mariani o primeiro en intentar cultivar os arbustos de coca no seu xardín. Ao non conseguir que arraigara importou varias toneladas de follas desta planta e elaborou unha bebida, o viño *Mariani*. A primeira receita da bebida refrescante Coca-Cola tamén contiña extracto de follas de coca.

A planta foi usada polos incas dende o século III a.C. como planta medicinal. Durante un tempo a Igrexa prohibiuna porque dicía que era cousa do Demo. Máis tarde volvéuselle dar un uso medicinal e recreativo ata que se viu que o seu abuso creaba adicción.

Consumo
-------

NasalA cocaína pode ser consumida por distintas vías:

* **Oral**: mascando follas frescas da planta de coca.
* **Nasal**: por inhalación de "raias" de clorhidrato de cocaína pulverizada, empregando un tubo oco.
* **Aspiración**: fumada da pasta de coca. O efecto por esta vía é máis rápido, intenso e breve.
* **Intravenosa**: inxectando clorhidrato de cocaína disolto en auga mediante quecemento nunha culler ou similar.
* **Fumada**: absórbese moi rapidamente polos tecidos intrapulmonares producindo un efecto moi potente.

O consumo da cocaína provoca unha diminución nas dendritas e unha menor densidade de espiñas das células piramidais, que se atopan no córtex cerebral. Estas neuronas son básicas para a plasticidade do cerebro ou, o que é o mesmo, para manter a capacidade de cambio do sistema nervioso central.

Efectos
-------

*Artigo principal**:* Toxicidade da cocaína.
Principais efectos do uso prolongado da cocaína (información en inglés)
A cocaína ten efectos estimulantes, acompañados de:

* Elevación do estado de ánimo, excitabilidade, exceso de confianza.
* Dilatación das pupilas.
* Aumento da presión sanguínea e do ritmo cardíaco.
* Aumento da temperatura corporal.

O suxeito experimenta unha esaxeración das súas capacidades e habilidades, e de todas as sensacións pracenteiras normais, pero o efecto mais importante é unha intensa euforia que se experimenta como unha intensa sensación de pracer que dura varios segundos.

Estes efectos aparecen de forma case inmediata e a intensidade con que son experimentados depende da dose, da vía de administración e da forma de consumo.

A cocaína é unha droga enormemente aditiva como resultado da súa habilidade para impedir a reabsorción da dopamina polas células nerviosas. O cerebro emite unha anormal e elevada cantidade de dopamina como parte do seu sistema de gratificación, o que está directa ou indirectamente involucrado nas propiedades aditivas das principais drogas.

Outro efecto da cocaína é o desenvolvemento de tolerancia co uso habitual: non se obtén o mesmo efecto coa mesma dose ao cabo dun tempo. Por este motivo, os adictos van aumentando cantidade e frecuencia de forma progresiva.

O efecto da droga pode conducir á ansiedade extrema de consumir máis. No caso extremo a dinámica do consumo pode ter como consecuencia que dure algunhas horas ou días. Un caso especial do consumo de cocaína de larga duración é a aparición da chamada loucura dermatozoica, na que o consumidor está convencido de que os insectos se moven debaixo da súa propia pel. Ademais coa dependencia de cocaína tense a miúdo unha deterioración da conciencia do adicto.

Perfil do consumidor de cocaína
-------------------------------

O informe *Perfil psicosocial de los usuarios de cocaína*, elaborado polo proxecto *Home* en 2008, pon de manifesto que o número de persoas que seguiron tratamentos de desintoxicación no 2000 foi de 767, mentres que no 2007 ascenderon a 3427. O perfil típico do consumidor de cocaína é o seguinte:

* Home (91,6% fronte ó 8,4% de mulleres)
* Duns 30 anos (o 76% dos consumidores teñen entre 18 e 35 anos)
* Solteiro ou divorciado (52% e 12%, respectivamente) que vive cos pais
* Con traballo (o 90% tiñan traballo no momento de inicia-la desintoxicación)

O 46% consumía a diario e o 9% só durante as fins de semana. O 45% restante non tiña patrón fixo de consumo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cocaína*** |

### Bibliografía

* *Escritos sobre la cocaína* - Sigmund Freud. Editorial Anagrama. Colección Argumentos. (1980)
* "El consumo de cocaína se multiplicó por cuatro en los últimos ocho años", en *La Voz de Galicia*, 25.06.2008.

### Outros artigos

* Fariña (libro)
* Fariña (serie de televisión)

### Ligazóns externas

* ¿Qué sabes sobre la Cocaína? *(en castelán)*
* Shared Responsibility[*Ligazón morta*] Información sobre o consumo de cocaína en Europa *(en inglés)*
* Adicción á cocaína: Neurobioloxía clínica, diagnóstico e tratamiento *(en castelán)*
* Información sobre a cocaína *(en castelán)*
* Listas da DEA (Drug Enforcement Administration) do goberno de EE.UU. *(en inglés)*
* Especial cocaína no portal Tecnociencia *(en castelán)*
* Efectos da cocaína no cerebro e neuronas *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Estimulantes |
| --- |
| 
* Adrafinil
* Adrenalina
* Anfetamina
* Armodafinil
* Cafeína
* Cocaína
* Efedrina
* Metilfenidato
* Modafinilo
* Nicotina

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41576
* BNCF: 29631
* BNE: XX526370
* BNF: 11967516j
* BRE: 2079205
* EBID: ID
* GiantBomb: 3055-1708
* GND: 4128249-8
* JSTOR: cocaine
* LCCN: sh85027558
* NDL: 00575600
* NKC: ph121701
* Treccani: cocaina

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: N01BC01
* CAS: 50-36-2
* ChEBI: 27958
* ChEMBL: CHEMBL370805
* ChemSpider: 10194104
* DrugBank: 00907
* DTXSID: DTXSID2038443
* ECHA: 100.000.030
* HMDB: HMDB0015043
* IEDB: 158626
* IUPHAR: 2286
* KEGG: D00110
* KNApSAcK: C00002285
* MeSH: D003042
* MeSH: D02.145.074.722.388
* NDF-RT: N0000147782
* PubChem: 446220
* RxNorm: 2653
* UMLS: C0009170
* UNII: I5Y540LHVR

 |


1. ↑  "Unha guía para permanecer en recuperación despois da rehabilitación da cocaína". *UK Addiction Treatment Centres*.