recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Representación de Satanás* de Gustave Doré.
**Satanás** ou **Satán** é o termo polo que as relixións abrahámicas designan unha entidade suprasensible que representa a encarnación suprema do Mal.

O termo procede do latín *satāna*, e este á súa vez do arameo שטנא *shatán* 'adversario', 'inimigo', 'acusador'; árabe شيطان *shaitan*, co significado de 'descarreirado', 'distante', ou ás veces 'diaño'.

Condición de existencia
-----------------------

Despois de varias comparacións no que se refire ás traducións sobre a orixe das palabras Satanás e Diabo, actualmente é consensual entre relixiosos o seu significado: 'acusador' ou 'calumniador' para Diabo; e 'opositor' ou 'adversario' para Satanás. Inda hai diverxencias sobre a súa literal existencia; algúns sinxelamente ignórana, outros fan demostracións lóxicas da súa existencia dentro dos parámetros bíblicos, partindo do feito de que a Biblia o menciona coma un ser espiritual, un "anxo de luz" que se tornou un rebelde ao oporse ao Creador. A Apocalipse 12:07 presenta a Satanás coma un líder dunha rebelión; no versículo seguinte, denótase a necesidade de que haxa represalias para que tal rebelde sexa expulsado do seu lugar de orixe; no versículo 9, é evidenciado que o rebelde xunto cos seus compañeiros son vencidos e lanzados ao noso planeta. Na Apocalipse 12:12, é mostrada a alegría do ceo (plano espiritual onde vivía Satanás), e a tristura para seres humanos influenciados por el na Terra (onde actúa intensamente Satanás).

### Satanismo espiritual

No satanismo espiritual, Satán non é visto coma un ser maligno e mentiroso de ollos vermellos flamexantes ou con cornos. El é o deus sumerio, coñecido como Enki, cuxo significado é 'Señor da Terra'.

Interpretacións
---------------

A maioría dos cristiáns consideran que todas as ocorrencias de Satanás na Biblia son literais.

Moitos xudeus e algúns cristiáns consideran que Satanás é unha alegoría. Os estudosos identifican a Satanás en Zacarías cos acontecementos políticos no tempo de Nehemías. Os autenticistas e christadelphians entenden que o propio Cristo tería contado as súas tentacións, en forma de parábola.

Ao longo das obras *The Theosophical Glossary* e *The Secret Doctrine* de Helena Blavatsky ofrécense diversas interpretacións sobre a figura de Satanás.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Satánico*.
2. ↑  Autenticismo na Web - Estudo analítico sobre Anjos e Demônios Arquivado 24 de xuño de 2017 en Wayback Machine.
3. ↑  Whittaker *Studies in the Gospels*
4. ↑  Watkins *The devil the great deceiver*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Demo
* Diaño
* Lucifer
* Satanismo

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre relixión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35230
* EBID: ID
* GiantBomb: 3005-25265
* IMDb: ch0000666
* MusicBrainz: ID
* Treccani: satana

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Miño.

***El Miño*** foi un xornal publicado en Ourense entre 1898 e 1913.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario liberal. Defensor de los intereses locales y regionales*, apareceu o 20 de outubro de 1898. O diario foi fundado polo deputado liberal Vicente Pérez logo da súa ruptura con Valentín Lamas Carvajal pola orientación conservadora que imprimía como director a *El Eco de Orense*. Os seus directores foron Vicente Romero Rodríguez, Francisco Álvarez de Nóvoa e Eugenio López Aydillo (en xaneiro de 1910). Caracterizouse pola defensa dos intereses galegos e por servir de escola xornalística a moitos coñecidos galeguistas. Cambiou o seu subtítulo por *Diario de mayor circulación de la provincia* en 1911 e *Diario de la mañana* en 1912.

No diario escribiu Vicente Risco cos pseudónimos de "Rujú Sahib" e "Polichinela" artigos de filosofía e actualidade entre 1910 e 1913, ademais traduciu ao castelán poetas franceses e fragmentos do Mahabharata. Tamén Francisco Álvarez de Nóvoa tiña unha combativa sección titulada "Agujetas".

Notas
-----

1. ↑  *El Noroeste*, 28-1-1910, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8773171
* Galiciana: 3931

 |
A **Batalla de Bautzen** tivo lugar o 21 de maio de 1813 e resultou na vitoria do exército francés comandado por Napoleón Bonaparte sobre o exército de Prusia comandado polo conde Gebhard von Blücher e o de Rusia liderado polo príncipe Peter Wittgenstein.

Acontecementos
--------------

O exército ruso-prusiano atopábase en plena retirada trala derrota anterior en Lützen, e finalmente, os xenerais Wittgenstein e Blucher ordenaron a este deterse en Bautzen en espera de recibir ao tsar Alexandre I de Rusia e ó rei Frederico Guillerme III de Prusia.

Este exército contaba cunha forza de case 100 000 homes, aínda que Napoleón aínda contaba con 115 000. Ademais, o Mariscal Ney tiña 85 000 homes máis a un día de marcha. Wittgenstein formou dúas liñas defensivas, con fortificacións nas aldeas e nos puntos elevados. Napoleón, pola súa banda, pensaba inmobilizar ó exército inimigo nas súas liñas, para logo atrapalos coas tropas de Ney. Con todo, estaba convencido de que o exército ruso-prusiano tiña máis soldados dos que realmente dispoñía, polo que decidiu que non podería pechar a trampa ata debilitalo.

Tras horas de intensos e duros combates, os franceses impuxeron a súa maior forza sobre as primeiras liñas defensivas e chegaron á vila de Bautzen, mentres o exército ruso-prusiano parecía atoparse atrapado. Pola noite, os franceses estaban xa listos para cortar as liñas de retirada inimigas. O Mariscal Ney mostrouse entón confuso, e situouse de forma incorrecta coas súas tropas, o que permitía aos aliados escapar da trampa.

A loita durante o resto do día foi moi dura, e tras moitas horas, o ataque francés, de bastante éxito ao principio, comezou a perder intensidade. De novo, a distracción de Ney, que decidiu tomar a aldea de Preititz, causou a perda da estratéxica posición que encerraba ás forzas inimigas. Os ruso-prusianos víanse empurrados cara a atrás, e cando se enviou á Garda Imperial, iniciaron unha retirada total. Sen as forzas de Ney para cortarlles o paso na retirada, escaparon da matanza total que Napoleón concibira.

Aínda que exitosa para o exército francés, a batalla non tivo o resultado decisivo que buscaba Napoleón debido ao fallo de Ney en cortar a liña de retirada inimiga, o que impediu unha vitoria total francesa que ben puidese cambiar o curso das futuras operacións en Leipzig.

Durante esta batalla morreu en combate o xeneral Geraud Duroc, amigo persoal e axuda de campo de Napoleón.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170265
* BRE: 1857045
* LCCN: sh85012458

 |
***Redención Campesina*** foi un semanario editado en Santiago de Compostela entre 1919 e 1921.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario Social Anticaciquil*, apareceu o 30 de decembro de 1919 como continuación de *El Ideal Campesino*.. Dirixido por Domingo Carreira Botana, posteriormente foi substituído por Adolfo Gómez Portela, o propietario e xerente era Ricardo García Otero, párroco de Aríns. Proclamábase "defensor de los intereses agrícolas de Conjo, Ames y otros Ayuntamientos". De tendencia social-católica, publicábase con censura eclesiástica. Cesou a súa publicación no verán de 1920, e volveu aparecer o 27 de outubro. Publicou artigos sobre cuestións sociais e información sobre mitins e actividade societaria na bisbarra. Apareceron algúns contos en galego. J. M. Palomares afirma que seguía publicándose en 1921.

Notas
-----

1. ↑  *El Noticiero Gallego*, 28-12-1919, p. 1
2. ↑  Palomares Ibáñez, Jesús María (1983). Universidad de Valladolid, ed. "Prensa y política en Galicia: la prensa periódica compostelana (1875-1936)". *Investigaciones históricas: Época moderna y contemporánea* (4): 391–430. Consultado o 15 de xullo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabo Villaverde, Miguel (2003). *Prensa agraria en Galicia*. Ourense: Duen de Bux. pp. 213–214. ISBN 84-932078-3-7.
***La Billarda*** foi un semanario editado en Ourense entre 1920 e 1921.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Ex-semanario festivo*, apareceu o 5 de setembro de 1920. Publicación sarírico-humorística, contiña artigos en prosa, versos e caricaturas de carácter festivo. Dirixido por Ceferino Valencia Nóvoa, entre os seus colaboradores literarios figuraron Xavier Prado Lameiro, Arturo Noguerol Buján, Sueiro e José Fernández Gallego. Das ilustracións encargábanse A. R. Veiras, Julio Prieto Nespereira e Pedro García del Villar. A maioría dos artigos estaban asinados con pseudónimos (Purita Bolcheviki, Calvelito Chico, Cadelo, Achecé, El Duende Rojo). Só apareceron en galego algúns poemas de Vicente Risco e un artigo de A. Losada. Desapareceu despois de varios números, volvendo reaparecer o 15 de febreiro de 1921. Cesou definitivamente en 1921.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. Ourense: Deputación Provincial. pp. 179–182. ISBN 84-505-5721-6.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 71. ISBN 84-8288-137-X.
***El Magisterio de Galicia*** foi un periódico editado na Coruña entre 1880 e 1930.

Historia e características
--------------------------

Titulado inicialmente ***El Boletín del Magisterio de segunda enseñanza***, apareceu o 10 de xaneiro de 1880, aínda que xa viña publicándose con outro título dende 1877. Estaba dirixido por José de Viazcochea e tiña como redactor e administrador a Eduardo Villardefrancos. Aparecía tres veces ao mes. Cambiou o seu título por ***El Magisterio de Galicia*** co subtitulado *Semanario profesional* en xaneiro de 1901. Estivo dirixido por Carlos Arias Andreu. Aínda se publicaba en 1930..

Notas
-----

1. ↑  *La Ilustración Gallega y Asturiana*, 18-9-1881, p. 10.
2. ↑  *El Eco de Santiago*, 14-1-1901, p. 2.
3. ↑  *El Norte de Galicia*, 9-2-1903, p. 2.
4. ↑  *El Magisterio Español*, 29-9-1930, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. p. 326. ISBN 84-7492-489-8.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Invasión de Rusia.
Principado de Kíiv.
A **invasión mongol de Rusia** ou **invasión mongol** comezou na medieval Rus de Kíiv por un exército de mongois nómades baixo o mando de Subotai que, na batalla do río Kalka en 1223, enfrontose ás forzas de varios príncipes de Kíiv.

Quince anos despois, Batu Khan levou a cabo unha invasión a grande escala entre os anos 1237 e 1240. A ocupación precipitou a fragmentación do principado e influíu no desenvolvemento da posterior historia rusa, incluíndo o alzamento do Principado de Moscova.

Estímase que a poboación rusa descendeu en 500 000 habitantes, dos 7,5 millóns que eran en 1300.

Notas
-----

1. ↑  Boris Rybakov: *Киевская Русь и русские княжества XII-XIII вв.* ('O Principado de Kiev e os príncipes rusos nos séculos XII-XIII'). Moscova: Naúka, 1993. ISBN 5-02-009795-0.
2. ↑  Mongol Conquests

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Invasión mongol da Rus*** |

### Outros artigos

* Rus de Kíiv
* Principado de Moscova

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1134220
* BNF: 15962816q
* BRE: 2226808
* LCCN: sh91003311

 |
A ***Revista Compostelana de Instrucción y Recreo*** foi unha publicación editada en Santiago de Compostela entre 1876 e 1877.

Historia e características
--------------------------

### Primeira etapa

Apareceu o 2 de outubro de 1876. Fundada e dirixida por Eduardo Mosquera Montes, coa inspección do bispo Miguel Payá y Rico. Entre os seus redactores figuraban José María Montes, Eduardo Álvarez Pertierra, Juan Barcia Caballero, Bernardo Barreiro de Vázquez Varela, José Varela Silvari, Clara Corral, Antonio López Ferreiro e Emilia Pardo Bazán. Trataba temas de arte, historia, viaxes, literatura etc. Publicou un poema relixioso en galego, de Bernardo Barreiro. Cesou a súa publicación o 23 de xuño de 1877.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Compostelana". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535750
* Galiciana: 7380

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Mañana.
***La Mañana*** foi un xornal editado na Coruña entre 1888 e 1902.

Historia e características
--------------------------

Xornal de tendencia conservadora, órgano oficioso de Aureliano Linares Rivas, apareceu en febreiro de 1888. Subtitulado *Diario Liberal-Conservador* dende 1896. Foron os seus directores Eladio Rodríguez González, Pedro Seoane Varela (1895), Ventura García Rivera (1896), Vicente María Pardo Tenreiro e Adolfo Lahorra Tello (1902). Editábase nos obradoiros do propio xornal. Cesou a súa publicación a finais de xullo de 1902, sendo substituído por *Diario de La Coruña*.

Notas
-----

1. ↑  *Diario de Pontevedra*, 6-3-1902, p. 3.
2. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 4-8-1902, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391408
* Galiciana: 2781

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Inquietudes.

***Inquietudes*** foi unha revista literaria editada na Coruña entre 1946 e 1950.

Historia e características
--------------------------

Revista literaria da "Peña Domingo" da Coruña, apareceu en febreiro de 1946. As peñas Domingo foron unha iniciativa de Armando Grande para agrupar aos escritores noveis, que recolleu e estimulou o semanario *Domingo* de Madrid, difundíndoas por España. De periodicidade irregular, estaba dirixida por Isidro González del Castillo. Contiña sobre todo colaboracións literarias. Entre os seus colaboradores figuraron Xavier Costa Clavell, Raúl Grien Docampo, Eliseo Alonso, Francisco Deus Bonome e María Victoria Fernández-España. A partir do 1 de agosto de 1949 reiniciou a súa publicación pasando a ser órgano da Ciudad de los Muchachos.

Notas
-----

1. ↑  *El comenzar del poeta*, *La Voz de Galicia*, 5-4-1946, p. 5.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 5-4-1946, p. 5.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-7-1949, p. 2.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 7-10-1949, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Costa Clavell, Xavier (20-10-1982). "«Inquietudes», aquella revista coruñesa". *La Voz de Galicia*: 15.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
**Semíramis** nunha ilustración italiana do XVIII
**Semíramis** (en grego antigo Σεμίραμις} / *Semíramis*) foi unha raíña lendaria de Asiria, cunha historia da que a fonte principal foran Diodoro de Sicilia e Ctesias. É probabelmente identificábel coa raíña babilonia Shammurámat ou Sammu-ramat, esposa do rei Shamshiadad V e rexente do seu fillo Adadnirari III (século IX a.C.)

Cóntase dela que era luxuriosa, mesmo incestuosa co propio fillo.

Traxectoria
-----------

Filla de Derceto, unha deusa medio muller, medio peixe, que vivía nun lago próximo a Ascalon, e máis de Caystros, suposto fillo de Aquiles e Pentesilea. Logo de nacer Semíramis, Derceto asasinou a Caystros, e despois escondeuse no lago e abandonou a filla. Foi entón criada por pombas, que, para alimental, roubaban leite e queixo a campesiños e pastores da zona. Descuberta por pastores, que andaban intrigados por aquel manexo das aves, foi entregada ao seu xefe, que lle impuxo o nome de Semíramis ("que vén das pombas" en sirio).

Feita xa moza, foi desposada por Onnés, un conselleiro do rei Ninos de Nínive, do cal tivo dous fillos, Hyapaté e Hydaspé. Semíramis aconsella ao marido tan habilmente que este ten éxito na totalidade das empresas que realiza. Con ocasión dunha expedición a Bactriana, acompaña ao seu home, e póndose á cabeza dun grupo de soldados, toma a cidadela de Bactres. O rei, Ninos, namórase de Semíramis e Onnés suicídase. O rei casa con ela e teñen un fillo, Ninyas. Pouco tempo despois, Ninos morre e Semíramis sucédelle nun longo reinado de 42 anos.

Segundo a lenda, Semíramis fundou Babilonia, rechamante polo seu tamaño, onde crea, no seu pazo occidental, os famosos xardíns colgantes. Raíña guerreira, apoderouse de Armenia, Media, toda Asia ata o Indo, onde foi derrotada, e aínda dominou Exipto e Etiopía. Cando consulta o oráculo de Amón, este indícalle que será apartada do número dos vivos cando o seu fillo Ninyas conspirase contra ela. De volta da súa expedición á India, sabe que o seu fillo conspira cos eunucos do pazo. Daquela abandona o poder e desaparece. A lenda conta que foi transfigurada en pomba e elevada ao ceo para converterse nunha divindade.

Referencias culturais
---------------------

Cóntase a súa vida na *Xeral Estoria* de Afonso X. Seguindo a historia de Paulo Orosio, é presentada como unha conquistadora intrépida, sabia, fundadora dunha Babilonia esplendorosa e con costumes luxuriosos.

Notas
-----

1. ↑  "Semíramis". *Diciopedia do século 21* **3**. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1911.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103960
* WorldCat
* VIAF: 219992782
* BMT: 78382
* BNF: 135163289
* BRE: 3547748
* EBID: ID
* GEC: 0061744
* SUDOC: 027586219
* Treccani: semiramide

 |
A **primeira batalla do cabo Fisterra** foi un enfrontamento naval entre británicos e franceses producido o 14 de maio de 1747, no marco da Guerra de Sucesión Austríaca. Nela batéronse 14 buques de liña británicos dirixidos polo almirante George Anson contra unha frota de 30 navíos franceses comandados polo almirante de la Jonquière.

Contexto
--------

Francia tentaba manter abertas as súas rutas marítimas para manter o seu imperio ultramarino. Con tal fin reunía convois de buques mercantes que viaxaban escoltados por barcos de guerra. Anson e Warren partiron de Plymouth nos buques Prince George e Devonshire o 9 de abril co obxectivo de interceptar un deses convois. Cando o vicealmirante Warren sospeitou que os navíos de guerra franceses ían facer unha manobra para promover a fuga do convoi mercante, comunicoulle a súa opinión ó almirante Anson, e este último lanzou o sinal para levar a cabo unha persecución xeral.

Batalla
-------

O HMS Centurion foi o primeiro navío inglés en chegar ó barco francés máis recuado, que foi atacado fortemente. A acción converteuse en xeral cando outros tres navíos británicos, incluído o HMS Devonshire, chegaron á escena do combate. Os franceses, aínda que moi inferiores en número, loitaron ata as sete do serán, cando tódolos barcos franceses menos dous xa estaban danados, así como nove dos navíos mercantes. Os franceses tiveron 700 baixas entre homes mortos e feridos, por 520 dos británicos.

Consecuencias
-------------

Logo da súa vitoria, George Anson foi promovido a vicealmirante e ennobrecido como barón Anson de Soberton. En outubro do mesmo ano, os franceses reuniron outro convoi escoltado moito maior, que de novo foi interceptado nas augas próximas ó cabo Fisterra, nun enfrontamente coñecido como segunda batalla do cabo Fisterra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Battles of the British navy *(en inglés)*
O orangután de Borneo (*Pongo pygmaeus*) é fruxívoro.
Os animais **fruxívoros** (do latín *frux*, *frugis*, "froito" e -*vorus*, "que come") son aqueles que se alimentan de froitos, sexa parcial ou exclusivamente. En latitudes tépedas este tipo de alimentación, a diferenza do que sucede no trópico, adoita ser estacional. A relación que existe entre os animais fruxívoros e as plantas é beneficiosa para ambos e constitúe unha forma de coevolución. As plantas gastan enerxía en rodear a semente cunha envoltura, a polpa, moi nutritiva, xa que contén moitos azucres; con todo, compensan este gasto ao conseguir un mecanismo moi eficaz de propagación das diásporas vexetais. O beneficio dos animais reside en alimentarse dunha fonte moi enerxética. Os animais inxeren o froito completo e despois de dixerir a polpa expulsan as sementes, ben polas feces ou ben en forma de egagrópilas, en puntos normalmente afastados do lugar de alimentación. As plantas deféndense dos fruxívoros oportunistas, que danan ou non dispersan as sementes, mediante substancias químicas (velenos ou substancias de sabor desagradable) ou cubertas protectoras.

Hai moitos animais fruxívoros, incluídos algúns primates, como o ser humano. Outros exemplos son certas especies de morcegos, un gran número de mamíferos e algúns peixes, como o pacú e certas especies de salmónidos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1470764
* EBID: ID
* LCCN: sh85052104
* MAG: 132050396

 |
Lavado da medula da palma de sagú *(Metroxylon sagu)*; Simeulue
**Simeulue** é unha illa de Indonesia, a 150 km da costa oeste de Sumatra. A súa capital é Sinabang.

Simeulue foi unha vez unha parte da rexencia do oeste de Aceh pero separouse en 1999 e converteuse nunha Rexencia separada de Simeulue.

Demografía
----------

Desde o punto de vista étnico os habitantes de Simeulue son similares á xente da veciña illa Nias. Dúas linguas e unha serie de dialectos fálanse na illa: Devayan e Sigulai, que son diferentes das linguas faladas no norte de Sumatra. A maioría da poboación da illa é musulmá.

2004 terremoto no Océano Índico
-------------------------------

Simeulue estivo preto do epicentro do terremoto do 9 de decembro de 2004.

O 28 de marzo de 2005, un terremoto de magnitude 8´7 impactou co seu epicentro xusto á beira do extremo sur da illa. Durante o terremoto, Simeulue levantouse polo menos 1´8 metros na costa occidental. Isto deixou a parte superior plana dos seus arrecifes de coral por encima da marea alta. Na costa leste, a terra mergullouse, coa auga de mar inundando campos e asentamentos.

### Sabedoría local

Aínda que a illa de Simeulue estaba a só 60 quilómetros do epicentro, mentres que Banda Aceh estaba a uns 250 quilómetros, só morreron seis residentes mentres que os 70.000 restantes quedaron a salvo, debido á sabedoría local chamada smong, esta dicta que logo dun terremoto, se a marea retrocede repentinamente, a xente debe evacuar a un terreo máis alto tan axiña que como sexa posible.

Notas
-----

1. ↑  "Gibbons, Helen (April 2005) "Second Tsunami Causes Damage in Indonesia—USGS Scientists Post Observations on the World Wide Web" United States Geological Survey". Arquivado dende o orixinal o 31 de decembro de 2016. Consultado o 20 de agosto de 2017.
2. ↑  Saved by tsunami folklore, *BBC News* From Our Correspondent, 10 de marzo de 2007
3. ↑  "Pulau Simeulue". 13 de outubro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 19 de outubro de 2013. Consultado o 20 de agosto de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Simeulue Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3809449
* EBID: ID
* GeoNames: 1213749

 |
A **batalla de Charleroi** foi unha batalla da primeira guerra mundial, producida o 21 de agosto de 1914 no contexto da batalla das fronteiras. Os franceses pensaban atacar no río Sambre, mentres os alemáns lanzaron o seu propio ataque. A vitoria foi alemá.

Batalla de Charleroi
--------------------

O 20 de agosto, o V Exército francés do Xeneral Lanrezac comezou a concentrarse nunha liña duns 40 quilómetros no río Sambre, co centro en Charleroi e estendéndose cara ao leste, cara a fortaleza belga de Namur. Na á esquerda situouse o Corpo Expedicionario Británico. O exército de Lanrezac perdera varias divisións, que foran enviadas cara Lorena, debido ao ataque xermano nesta zona. Deste xeito, quedaba en desvantaxa numérica fronte aos alemáns, que reuniran 38 Divisións dos II e III Exércitos.

Lanrezac cría que a mellor solución era a de retirarse, sobre todo polo perigo que xeraba a invasión belga por parte das tropais do II Reich. Non obstante, Joffre, Comandante en Xefe francés ordenou seguir as directivas do Plan XVII. Segundo Joffre, o 21, Lanrezac debería atravesar o río e atacar. Antes de que puidese pór en marcha o ataque, os alemáns lanzaron a súa ofensiva, creando dúas cabezas de ponte. A artillaría francesa non puido deter a ofensiva e ao día seguinte, o Xeneral alemán Büllow atacou con tres Corpos a todo o V Exército galo. Os combates duraron ata o día seguinte, cando Lanrezac decidiu retirarse de Charleroi. O III Exército alemán intentou rodear a Lanrezac, pero foi detido polo Xeneral francés Franchet d'Esperey. A pesar deste éxito, a retirada tivo que continuar polo avance alemán a través de Bélxica e as Ardenas. Do contrario, todas as tropas de Lanrezac quedarían atrapadas.

Consecuencias
-------------

A derrota francesa en Lorena e a derrota belga en Namur propiciou un exitoso avance alemán a través de Francia e Bélxica. A retirada forzada de Lanrezac evitou a derrota total.

Notas
-----

* Evans, M. M. (2004). Battles of World War I. Select Editions. ISBN 1-84193-226-4.
* Tuchman, Barbara W. (1962). The Guns of August. Ballantine Books- Nova York. ISBN 0-345-38623-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q860150
* LCCN: sh2013000917
* NKC: ph867510

 |
**Sergio Barcia Laranxeira**, nado en Vigo o 31 de decembro de 2000, é un futbolista galego que xoga como defensa central no Mirandés, da Segunda División.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar ao fútbol no Colexio Hogar do seu Vigo natal, ingresando aos nove anos na canteira do Celta de Vigo. Foi subindo polas diferentes categorías inferiores do club, ata que chegar ao equipo xuvenil, co que xogou durante tres campañas na División de Honra e proclamándose campión en dúas delas.

Rematada a súa etapa como xuvenil, en agosto de 2019, saíu cedido ao Ourense CF, da Terceira División. Titular indiscutible no equipo de Fran Justo, rematou segundo e disputou a promoción de ascenso á Segunda División B.

Desvencellado do Celta, no verán de 2020 asinou contrato co Recreativo Granada de Segunda B. O 8 de novembro debutou co primeiro equipo do Granada na Primeira División, nunha derrota por 2-0 contra a Real Sociedad, encontro ao que o seu equipo chegou moi afectado pola pandemia de COVID-19, tendo que xogar con varios futbolistas do filial.

Na seguinte campaña xogou un segundo partido na máxima categoría, fronte o Celta de Vigo. Nos seus dous anos en Granada, disputou un total de 47 encontros co filial, nos que marcou 6 goles, e 3 co primeiro equipo. 

En xullo de 2022 regresou a Vigo para xogar co Celta B na Primeira Federación. Disputou 31 partidos coa camiseta celeste, 30 deles como titular, e marcou un gol. Antes do inicio da tempada 2023/24 asinou un contrato de dous anos co Mirandés, club da Segunda División.

Notas
-----

1. ↑  [Sergio Barcia bids farewell to Celta after ten years] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
2. ↑  [Sergio Barcia: "Would be a dream to play for Celta"] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
3. ↑  [Sergio Barcia one of the biggest prospects of RC Celta de Vigo arrives on loan at Ourense CF] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
4. ↑  [Defender Sergio Barcia joins Club Recreativo Granada] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
5. ↑  [COVID made it too easy to Real Sociedad] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
6. ↑  [Celta confirm the return of Sergio Barcia to play for the reserves] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
7. ↑  [Sergio Barcia bolsters the *rojilla* defense] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
**Camilo Fernández González-Valdehorras**, nado no Barco de Valdeorras o 25 de xuño de 1959, é un filólogo, profesor e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Tras vivir en Ribadeo, Mondoñedo e Lugo, estudou Filoloxía Hispánica e Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. En 1980 fixou a súa residencia en Barcelona. É diplomado en dramaturxia, linguaxe audiovisual e dirección escénica polo Institut del Teatre de Barcelona e licenciado en Filoloxía Románica (Galego-portugués) e doutor en Filoloxía Románica pola Universidade de Barcelona, exercendo como profesor de Filoloxías galega e portuguesa na Facultade de Filoloxía de dita Universidade desde 1986.

Alí promoveu a creación da licenciatura en Filoloxía Galega, sendo redactor do plano de estudos de Filoloxía Galega e do Lectorado de Galego 1994, estando detrás de diversas actividades relacionadas co galego e coa cultura galega. Foi tamén profesor convidado na Universidade Autónoma de Barcelona entre 1995 e 1998, inaugurando o actual Lectorado de Galego en 1997.
Foi un dos fundadores da Asociación de Escritores en Lingua Galega, e membro do Grupo Rompente. É tamén presidente do Foro Cívico Galego de Barcelona.

Obras
-----

### Poesía

* *A morte natal e outros poemas*, 1999, Madrid.

### Teatro

* *Progreso e andrómena de Antroido. Farsa veraz e alegoría festiva*, 1978, Edicións do Rueiro.
* *Seoane e as andoriñas*, 1996, Bule-Bule produccións-Maratón-Estudio.

### Ensaio

* *Breviario enciclopédico "don Eladio". Letras, historias e tradicións populares de Galicia*, 2001, La Voz de Galicia.

### Obras colectivas

* *Silabario da turbina*, 1978, Rompente.
* *Alén do azul. Unha ducia de poetas galegos en Cataluña*, 2000, Edicións do Castro.

Premios
-------

* Gañador do V Premio das Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia, no 1977, por *Progreso e Andrómena do Antroido*.
* Mención de honra no Premio Rafael Dieste da Deputación da Coruña en 1994, por *Seoane e as andoriñas*.

Vida persoal
------------

É irmán de Xosé-Carlos Fernández González, consultor de empresas que, entre 2015 e xullo de 2018, exerceu o cargo de director xeral da Fundació Navegació Oceànica Barcelona (FNOB) e promotor da Barcelona World Race 2018-2019 (BMR), que se suspendeu por falta de apoio dos patrocinadores.

Notas
-----

1. ↑  Terry, Nicolás (21/05/2018). "Xosé Carlos Fernández: «La BWR no es una franquicia, pertenece a Barcelona»". *ABC* (en castelán). Consultado o 2018-10-13.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Camilo Valdehorras na páxina web da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385024
* WorldCat
* VIAF: 103211997
* AELG: 140
* BNE: XX1032380
* CANTIC: a11354550
* ISNI: 0000000077295223
* LCCN: n99020908
* SUDOC: 110461231

 |
***Prácticas Modernas*** foi unha revista editada na Coruña entre 1903 e 1936.

Historia e características
--------------------------

Revista quincenal ilustrada, apareceu o 1 de xaneiro de 1903. Impresa na tipografía de El Noroeste, estaba dirixida por José Gradaille e a súa finalidade era eminentemente modernizadora, pragmática e divulgadora.

Vinculada aos círculos socialcatólicos da Coruña, entre os seus colaboradores figuraron Bartolomé Calderón, un dos fundadores (que tamén asinaba cos pseudónimos Agro e F. Alocitro), José María Hernasáez, Valeriano Villanueva (que asinaba cos pseudónimos Un Labrador á Moderna e R. de Bretoña), Amador Montenegro Saavedra e Picadillo, e os estranxeiros Lucien Lacour. Dunha maneira máis esporádica, tamén publicaron algún artigo Murguía e Eladio Fernández Diéguez.

A revista contaba con seccións máis ou menos fixas e publicaba un editorial sobre política agrogandeira referida a Galicia, así como diversos artigos técnicos e información de tipo agrario-societario. A partir do 1 de xaneiro de 1906, cambiou o seu título orixinal polo de ***Prácticas Modernas e Industrias Rurales***, ao fusionarse coa revista santanderina Industrias Rurales, órgano da Sociedade de Avicultores Montañeses.

Dende finais de marzo de 1907 converteuse en voceira do sindicato Cámara Agrícola da Coruña, fundado ese mesmo ano e orientouse a contrarrestar o avance societario de Unión Campesina.

Representou a toma de conciencia dos propietarios medios sobre o atraso agrícola galego. Tivo moita incidencia no agrarismo galego, pois a maior parte das informacións agrícolas que recollía a prensa agraria procedía de Prácticas Modernas. Contribuíu a formar agraristas como Rodrigo Sanz e Juan Rof Codina.

Deixou de publicarse en Galicia en 1913 pero reapareceu en Barcelona como sección fixa para Galicia e Asturias de *El Cultivador Moderno*, dirixido por Rof Codina. Tiña entón só dúas páxinas, redactadas na súa maior parte polo seu director. Mantívose ata xullo de 1936.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
A **Operation Steinbock** (en alemán *Unternehmen Steinbock*) foi a operación ofensiva nocturna da *Luftwaffe* na segunda guerra mundial para destruír obxectivos militares e civís británicos no sur de Inglaterra, e levouse a cabo entre xaneiro e maio de 1944. Os ataques producíronse principalmente na zona de Greater London e nos seus arredores. En Gran Bretaña foi coñecida como "Baby Blitz", debido a que foi moito menor en comparación ao bombardeo estratéxico da *Luftwaffe* sobre as illas británicas nos anos 1940 e 1941.

Baixo o mando do *Generalmajor* (Xeneral Maior) Dietrich Peltz, a *Luftflotte 3* reuniu 473 bombardeiros para a ofensiva. A operación, que correu paralela á campaña do Mando de Bombardeiros da RAF coñecida como a Batalla de Berlín, púxose en marcha como forma de propaganda en como medida de represalia. A operación tivo moi pouco éxito e a *Luftflotte 3* sufriu unhas perdas de 329 aparellos durante os cinco meses que durou, unha media de 82 por mes. Mandos da *Luftwaffe* como Hugo Sperrle tiña a intención de usar estes avións contra as forzas de ocupación dos aliados occidentais, que predixo que desembarcarían no norte de Francia no verán de 1944. Co tempo estes ataques de vinganza atrasaron a invasión aliada de Francia (Operación Overlord). Steinbock acabou decimando a frota alemá de bombardeiros ata o punto de non poder ofrecer ningún contragolpe importante.

A ofensiva significou a derradeira operación de bombardeo a grande escala da *Luftwaffe* contra Inglaterra, e a partir de aí só os mísiles de cruceiro V1 e os foguetes balísticos V2 serían usados para golpear as illas británicas.
Mapa das cabilas durante o Protectorado Español de Marrocos
**Cabila** é un termo de orixe árabe (**قبيللة**, *qabīla*, plural **قبائل**, *qabā*ʾ*il)* empregado para designar as tribos bérberes do Norte de África, especialmente no norte de Marrocos e Alxeria e os territorios que tradicionalmente ocupan. O termo adóitase confundir co pobo bérber que habita a Cabilia, unha rexión montañosa do norte de Alxeria .

Segundo a definición do antropólogo David Montgomery Hart, unha cabila é unha "unidade homoxénea e independente política e socialmente que ocupa unha zona determinada".

Durante o Protectorado Español de Marrocos, na primeira metade do século XX, as cabilas foron a base da organización territorial político-administrativa. Cada unha delas era gobernada por un *caid* (alcaide), agás aquelas que se resistiron a aceptar a estrutura administrativa colonial, as cales foron administradas directamente por gobernador militares.

Notas
-----

1. ↑  "Cabila". *academia.gal*. Consultado o 1-5-2020.
2. 1 2  Vilanova (2010)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Villanova, José Luis (xaneiro-decembro 2010). "La organización territorial del Protectorado español en Marruecos". *Revista de Estudios Internacionales Mediterráneos* (en castelán) (Madrid: Universidade Autónoma de Madrid) (9). ISSN 1887-4460.
Mapa de Romanía resaltando Maramureș en cor amarela
**Maramureș** (húngaro: *Máramaros*, latín: *Marmatia*, ucraíno: *Мармарощина* / *Marmaróshchina*) é unha rexión histórica localizada no norte de Romanía. A capital da rexión chámase Baia Mare. Outras cidades importantes son Satu Mare e Vişeu de Sus.

Maramureș foi antigamente habitada polos dacios, que construíron fortalezas como as de Oncești, Slatina e Călinești, logo foi unha parte do *comitatus* (*condado*) Máramaros do Reino de Hungría, co rei húngaro asegurando aos romaneses o dereito de teren un voivoda romanés, quen xulgaba aos seus súbditos segundo a lei romanesa (valaca), até 1383.

Transilvania converteuse nun principado autónomo, despois da Batalla de Mohács, gañada polo Imperio Otomán fronte aos húngaros. Na parte sur da rexión histórica de Maramureș pasou ao reino de Romanía despois da primeira guerra mundial, co Tratado de Trianon. A parte setentrional pasou a Ucraína despois da caída da Unión Soviética en 1991.

Véxase tamén
------------

* Transilvania

| * v
* c
* e
Rexións históricas de Romanía |
| --- |
| 
* Dobruxa
* Moldavia
	+ Besarabia
	+ Budxac
	+ Bucovina
	+ Herta
* Transilvania
	+ Banato
	+ Crisana
	+ Maramureș
* Valaquia
	+ Muntenia
	+ Oltenia

 | Bandeira de Romanía |
**SPQR** son as siglas da frase latina ***S**enatus **P**opulus**q**ue **R**omanus* ("O Senado e o Pobo Romano"), referíndose ao goberno da antiga República Romana. Segue a usarse hoxe en día como emblema oficial da comuna (concello) de Roma. Aparece nas moedas, ao final de documentos públicos feitos por inscrición en pedra ou metal, en dedicacións a monumentos e obras públicas, e foi nos estandartes das lexións romanas. A frase aparece ademais múltiples de veces na literatura latina política, xurídica e histórica, incluíndo os discursos de Marco Tulio Cicero e a historia de Tito Livio. Dado que o significado e as palabras non varían, fóra da ortografía e a flexión de *populus* na literatura, os dicionarios latinos clasifícano como unha fórmula.

Tradución
---------

En latín, *Senatus* é un substantivo nominativo singular que significa "Senado". *Populusque* é un composto composto do substantivo nominativo *Populus*, "o Pobo", e *-que*, unha partícula enclítiva que significa "e" e que conecta dous substantivos nominativos. A última palabra, *Romanus* ("Romano") é un adxectivo que modifica *Populus*: o "Pobo Romano". A frase tradúcese entón como "O Senado e o Pobo Romano".

Galería de imaxes
-----------------

* Senatus Populusque Romanus**S**enatus **P**opulus**q**ue **R**omanus
* Inscrición no Arco de Tito (Roma)Inscrición no Arco de Tito (Roma)
* Escudo moderno de RomaEscudo moderno de Roma
* Sumidoiro en Roma coa inscriciónSumidoiro en Roma coa inscrición
* SPQR no escudo de Reggio EmiliaSPQR no escudo de Reggio Emilia
* Detalle dun mosaico na Galería Vítor Manoel II en MilánDetalle dun mosaico na Galería Vítor Manoel II en Milán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131306
* GEC: 0063954
* Metal Archives: 28646

 |
*Este artigo trata sobre unha caste romana, para o nome véxase **Patricio (nome)**.*
Debuxo dun patricio romano ou *nobiles patritii* con toga senatorial branca e púrpura que exhibe a fibela de ouro onde se gravaban cargos e emblemas. Segundo a tradición, adoitaban levaren un «C» de cen, emblema do primeiro Senado.
Na Roma Antiga, a clase social dos **patricios**, (do latín *patricii*; singular, *patricius*) estaba composta polos descendentes das trinta curias primitivas.

O nome vén de *pater* (pai), en referencia aos fundadores, é dicir, aos primeiros pais de Roma.

Historia
--------

Eran os senadores por excelencia e formaban parte da nobreza primixenia de Roma, chamada a nobreza de sangue e *ilustrii* ou *nobiles patritii* e, por substrato cultural, a de toda Europa.

En torno ao emperador e aos senadores patricios desenvolvíase toda a sociedade, cultura e civilización romana que culminaría no imperio Romano.

As ramas patricias dos Valerios, Fabios, Cornelios, Claudios, Emilios e Manlios formaban unha aristocracia dentro do patriciado coñecida como *gentes maiores*.

Eran os descendentes das familias máis antigas da cidade. Constituían a clase aristocrática e formaban o verdadeiro pobo romano.

Eran considerados superiores ao resto dos habitantes, gozaban de todos os dereitos, posuían terras e estaban chamados a formar parte do exército romano, a lexión.

Notas
-----

1. ↑  Atance Rojo, José María (2014): *Patricios y plebeyos*. Barcelona: Editorial La Plana. ISBN 978-84-1533-619-8. Consultado o 1 de maio de 2017.
2. ↑  Syme 2010, p. 22.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Syme, R. (2010): *La revolución romana*. Crítica. ISBN 978-8-4989-2144-1.

### Outros artigos

* Monarquía romana

### Ligazóns externas

* Artigo da sobre a gastronomía dos patricios na BBC *(en castelán)*.
* Hanks, Patrick & Flavia Hodges (1996): *Oxford Dictionary of First Names*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-1928-0050-7.
* Luchas sociales en la antigua Roma *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q154668
* BNCF: 29740
* BNF: 123514339
* BRE: 2324333
* EBID: ID
* GEC: 0199793
* LCCN: sh85098730
* Treccani: patriziato

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Dinar** cuñado a nome de Al-Hakam II en Madīnat al-Zahrā, no ano 358 da Héxira
O **dinar** é a unidade monetaria de diversos estados do mundo, a maioría dos cales de lingua árabe ou que antigamente formaran parte do Imperio otomán, xa que historicamente foi usado en terras musulmás, desde tempos do Califato abasí de Bagdad.

A palabra "dinar" (دينار en árabe e en persa) ten a mesma orixe que o vocábulo *diñeiro*, xa que ambas as dúas derivan do denario (*denarius*) romano.

Orixe
-----

O dinar ten a súa orixe na antiga moeda sasánida e araboislámica de ouro que se empezou a cuñar a finais do século VII, e que tiña un peso que, segundo as épocas, oscilaba entre os 3,85 g e os 4,25. Nos seus inicios era unha imitación dos modelos bizantinos, pero pronto adquiriu carácter propio e definido, até o punto que foi imitado fóra dos territorios califais.

Estados que usan o *dinar* como moeda
-------------------------------------

Moeda e billete con valores faciais en **dinares tunisianos**
* Alxeria: o dinar alxeriano
* Bahrain: o dinar bahrainí
* Irán: o rial iraniano divídese en 100 dinares
* Iraq: o dinar iraquí
* Kuwait: o dinar kuwaití
* Libia: o dinar libio
* Macedonia do Norte: o denar macedonio
* Serbia: o dinar serbio
* Sudán: o dinar sudanés (antes utilizaba a libra sudanesa)
* Tunisia: o dinar tunisiano
* Xordania: o dinar xordano

Estados e territorios que usaron noutros tempos o *dinar* como moeda
--------------------------------------------------------------------

Moeda dun **dinar iugoslavo** de 1984
* Abu Dabi: o dinar de Abu Dhabi
* Federación de Arabia do Sur: o dinar de Arabia do Sur
* Croacia: o dinar croata
* Iemen do Sur: o dinar iemení
* Iugoslavia: o dinar iugoslavo
* República da Krajina Serbia: o dinar reformado da Krajina
* República Serbia: o dinar da República Serbia
* Sudán: o dinar sudanés

Notas
-----

1. ↑  "Dinar". *academia.gal*. Consultado o 4 de decembro de 2021.
2. ↑  González Rei, Begoña (2004). Ortografía da lingua galega. A Coruña: Galinova Editorial. ISBN 84-9737-041-4.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dinar almorábide

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191830
* AAT: 300037297
* BRE: 1956835
* EBID: ID
* GEC: 0176349

 |
**Asha de Vos** é unha bióloga mariña de Sri Lanka, educadora e pioneira da investigación da balea azul no norte do océano Índico. É coñecida polo Blue Whale Project. É sénior TED Fellow  e foi seleccionada para o premio BBC 100 Women en 2018.

Traxectoria
-----------

Fixo os seus primeiros estudos no Ladies' College de Colombo e despois de completar a súa educación, trasladouse a Escocia para cursar os seus estudos de licenciatura en bioloxía mariña e ambiental na Universidade de St. John's. Andrews. Obtivo un máster en biotecnoloxía integradora pola Universidade de Oxford e un doutoramento pola Universidade de Australia Occidental. De Vos é a primeira e única persoa de Sri Lanka en ter un doutoramento en investigación de mamíferos mariños.

Carreira
--------

De Vos servira como oficial superior de programas na Unidade Mariña e Costeira da Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Fundou o proxecto Sri Lanka Blue Whale en 2008, que é o primeiro estudo a longo prazo sobre as baleas azuis no norte do Océano Índico. A través da súa investigación, a Comisión Baleeira Internacional designou ás baleas brancas de Sri Lanka como unha especie que necesita urxente investigación de conservación e comezou a colaborar co goberno de Sri Lanka nos ataques dos barcos baleeiros. De Vos é membro convidado do Grupo de Especialistas en Cetáceos da Comisión de Supervivencia de Especies da UICN. Foi investigadora posdoutoral na Universidade de California en Santa Cruz e blogueira convidada por National Geographic.

Premios
-------

De Vos é un Fellow Senior de TED, Global Fellow da Duke University en Conservación Mariña e foi seleccionada como Young Global Leader polo Foro Económico Mundial. En 2013 recibiu o Premio Presidente de Publicacións Científicas. En 2018 recibiu o WINGS WorldQuest Women of Discovery Sea Award.

O 26 de maio de 2018 foi galardoada co Golden Alumni Award na categoría Professional Achievement na primeira edición dos Golden Alumni British Council Awards. A finais de ano, foi engadida á lista das 100 mulleres da BBC.

Notas
-----

1. ↑  "Asha de Vos". *globalteacherprize.org*. Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2022. Consultado o 04 de marzo de 2022.
2. 1 2  "BBC 100 Women 2018: Who is on the list?". *BBC News*. 19 de novembro de 2018.
3. ↑  "Asha de Vos, marine biologist and ocean educator". *National Geographic*.
4. ↑  "Ocean of opportunities for this young woman of the sea". 31 de xullo de 2016.
5. ↑  "Together they traverse the deep blue sea".
6. ↑  "CJS and Dr. Asha de Vos along with Oceanswell unveil their ‘Love for the Blue Whale’". Consultado o 4 de marzo de 2022.
7. ↑  "Sri Lanka’s Ocean Girl Asha de Vos Wins the Women of Discovery Sea Award for 2018". *The Sri Lankan Scientist*. 14 de xaneiro de 2018.
8. ↑  "Marine biologist from Sri Lanka wins at British Council’s first-ever global alumni awards".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23768737
* ORCID: 0000-0003-3332-8232
* Scholar: 6rb11ToAAAAJ

 |