recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Maryna Piddubna** (en ucraíno: *Марина Віталіївна Піддубна*), nada o 7 de maio de 1998, é unha nadadora paralímpica ucraína.

Carreira deportiva
------------------

Piddubna ten unha discapacidade visual e compite en probas de natación de clase S11.

Competiu nos Xogos Paralímpicos de 2012 en Londres e gañou unha medalla de bronce nos Xogos Paralímpicos de 2016, celebrados en Río de Xaneiro, nas probas de 50 metros estilo libre. Liesette Bruinsma dos Países Baixos tamén gañou unha medalla de bronce na carreira, xa que ambas terminaron ao mesmo tempo en 31,23 segundos.

Durante a súa carreira deportiva tamén gañou medallas de bronce no Campionato Mundial de Natación Adaptada en 2013 e 2015, ambos nas probas de 100 metros costas na súa categoría. Competiu novamente en 2019, onde gañou unha medalla de ouro na proba de estilo libre de 50 m, medallas de prata en estilo libre de 100 metros e probas da categoría SM11 combinados individuais de 200 metros e unha medalla de bronce no evento S11 de costas de 100 metros.

Tamén competiu no Campionato Mundial Europeo de Natación Adaptada en 2014, onde gañou unha medalla de bronce no evento S11 de costas de 100 metros e en 2018 onde gañou unha medalla de ouro e rompeu a marca mundial na clase S11 de estilo libre de 50 metros, gañou medallas de prata nos 100 metros estilo libre S11 e 200 metros de eventos combinados individuais e gañou unha medalla de bronce no evento de 100 metros costas S11.

Foi galardoada coa Orde da Princesa Olga, de terceira clase, pola súa actuación nos Xogos Paralímpicos de 2016.

Notas
-----

1. 1 2  "Maryna Piddubna". *International Paralympic Committee* (en inglés). Consultado o 10 de xullo de 2020.
2. 1 2 3 4 5  "Maryna Piddubna - Swimming | Paralympic Athlete Profile". *International Paralympic Committee* (en inglés). Consultado o 10 de xullo de 2020.
3. ↑  Echegaray, Luis Miguel (13 de setembro de 2016). "Paralympics 2016: Ellie Simmonds wins 200m IM gold with world record – as it happened". *The Guardian*. Consultado o 10 de xullo de 2020.
4. ↑  "2014 IPC Swimming European Championships - (Swimming) Biography - Overview : PIDDUBNA Maryna". *www.paralympic.org*. Consultado o 10 de xullo de 2020.
5. ↑  "Dublin 2018 - Live Results". *International Paralympic Committee* (en inglés). Consultado o 10 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha de Maryna Piddubna no Comité Paralímpico Internacional *(en inglés)*
Neeson é Qui-Gon Jinn no filme.

| Qui-Gon Jinn |
| --- |
| **Cargo:** | Mestre Jedi. |
| **Afiliación:** | Orde Jedi, Antiga República |
| **Especie:** | Humano |
| **Planeta natal:** | Descoñecido |
| **Equipo habitual:** | Sabre de luz. |
| **Actor:** | Liam Nesson |

Afeccionado a Star Wars  
no papel de Qui-Gon Jinn.
**Qui-Gon Jinn** (Quimen-Gonay Jinn) é un personaxe de *A Guerra das Galaxias* que aparece no Episodio I da saga. Foi interpretado polo actor irlandés Liam Neeson. Qui-Gon foi un nobre Cabaleiro Jedi nos tempos da Antiga República. Foi instruido por unha eminencia da Orde Jedi: o Mestre Dooku. Jinn adestrouse como un home serio, xeneroso e amable, pero tamén desenvolveu un criterio propio e certa teimosía que na maioría das ocasións non eran do agrado do Consello Jedi.

Qui-Gon cumpriu co seu deber con distinción, loitando en varios conflitos e resolvendo moitas crises políticas. Alarmouse cando descubriu que a codiciosa Federación de Comercio conseguía un exército propio e que era a mismísima República á que el defendía quen llo concedía. Foi tamén estreito colaborador do Chanceler Supremo Finis Valorum, a quen salvou dun atentado.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51736
* GiantBomb: 3005-3271
* IMDb: ch0000006
* WorldCat
* LCCN: no2019134077

 |
**Ramón Muntxaraz Muntxaraz**, nado en Toledo en 1947 e finado en Compostela o 29 de xuño de 2008, foi un psiquiatra residente en Galiza.

Traxectoria
-----------

Chegou a Galiza a finais dos anos setenta, traballou en Valdeorras, onde montou a agrupación cultural Aluvión. Conseguiu unha praza no Hospital Psiquiátrico de Conxo, onde formou a asociación "Gaiola" para a defensa dos dereitos dos enfermos mentais.

Militou en diversas organizacións vencelladas á esquerda independentista galega. Primeiro na Unión do Povo Galego, participando en 1982 na fundación do Bloque Nacionalista Galego. En 1986 participou na creación do Partido Comunista de Liberación Nacional, unha das organizacións que dous anos despois daría lugar á Fronte Popular Galega. Despois pasou a formar parte da Assembleia do Povo Unido, ata a súa disolución a mediados dos anos 90. Ata a súa morte, aínda que xa non militaba en ningunha formación, seguiu a colaborar en plataformas como Causa Galiza.

Vida persoal
------------

Casou con Pilar Martínez Otero.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ramón Muntxaraz: "A nosa sociedade actual propicia a aparición dos trastornos psíquicos"
Representación gráfica de 1 **kg/m3**
O **quilogramo por metro cúbico** é a unidade de medida derivada do Sistema Internacional de Unidades para a 

densidade. Corresponde á masa de 1 kg que ocupa o espazo de 1 m³.

Conversións
-----------

1 **kg/m3** equivale a:

= 0,001 gramos por centímetro cúbico | g/cm 3 (exactamente)
≈ 0,06243 lb/ft3 (aproximadamente)
≈ 0,1335 oz/gal (aproximadamente)
1 g/cm3 = 1000 kg/m3 = 1 000 000 g/m3 (exactamente)

1 lb/ft3 ≈ 16'02 kg/m 3 (aproximadamente)

1 onza/gal ≈ 7'489 kg/m 3 (aproximadamente)

Relacións con outras unidades de medida
---------------------------------------

O quilogramo baseouse orixinalmente na masa dun litro (10 -3 m3) de auga, polo que a densidade da auga é duns 1000 kg/m3 ou 1 g/cm3. En química, a unidade de densidade máis utilizada é o g/cm3.

Notas
-----

1. ↑  "bUSCatermos; quilogramo". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-12-27.
2. ↑  "bUSCatermos; metro cúbico". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-12-27.
3. ↑  "Dicionario; densidade". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-12-27.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Definición oficial do BIPM de quilogramo
* Definición oficial do BIPM de metro

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q844211
* MAG: 2779564582

 |
**Ramón Martínez González de Insua**, coñecido como **Ramón Martínez Insua**, nado en Santiso de Abres e finado en Mondoñedo o 12 de maio de 1932, foi un empresario, artista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Juan Martínez Rocha e Manuela González Fernández. Habilitado do clero mindoniense, foi tallista, debuxante e inventor. En 1888 esculpiu unha estatua de Santa Catarina para o Seminario de Mondoñedo e en 1896 un busto de mármore do bispo Sarmiento. Foi presidente da Adoración Nocturna de Mondoñedo. En 1911 apareceu na revista *Industria e Invenciones* a recensión dun seu invento: un forno intermitente, mixto, con grella móbil, sistema Martínez, para a obtención de cal graxa. Leal a Avelino Montero Villegas, foi concelleiro de Mondoñedo dende principios de século, foi primeiro tenente alcalde, e en marzo de 1916 fíxose cargo da alcaldía de Mondoñedo. Foi nomeado alcalde de Mondoñedo por Real Orde en xuño de 1916. Volveu ser elixido alcalde a principios de xaneiro de 1918. En marzo de 1918 presentou a súa dimisión irrebogable a causa dun incidente por un comiso de fariñas. Foi escultor e pintor e mestre de escultura e pintura. Experto arqueólogo, foi membro da Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alejo Ferreiro Soilán** |  **Alcalde de Mondoñedo** 1916 - 1918 | Sucesor:**José María Álvarez-Mon Basanta** |

Vida persoal
------------

Casou en Mondoñedo con Francisca Arias Galán. Viúvo, volveu casar o 22 de abril de 1896 con Enriqueta Huerta Carranque, mestra privada de nenos.

Notas
-----

1. ↑  *El Lucense*, 24-8-1896, p. 2.
2. ↑  *Boletín Eclesiástico del Obispado de Mondoñedo*, 10-4-1911, p. 11.
3. ↑  *El Progreso*, 29-3-1916, p. 1.
4. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 26-6-1916, p. 3.
5. ↑  *El Progreso*, 6-1-1918, p. 1.
6. ↑  *El Progreso*, 5-3-1918, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* ¡Invención!
**Max H. Hommersand**, nado o 10 de xullo de 1930 no Condado de San Diego, California, é un biólogo estadounidense especializado en ficoloxía .

Traxectoria
-----------

Recibiu o seu BA na Universidade de California en Berkeley en 1954, e o seu doutoramento nesa mesma institución en 1958, cunha tese titulada "Morphological studies in the Ceramiaceae and Rhodomelaceae" (Estudos morfolóxicos das Ceramiáceas e as Rodomeláceas). 

A área de investigación de Hommersand é a morfoloxía, a sistemática e a bioxeografía das algas mariñas, con énfase nas algas vermellas. Ten unha colección de máis de trinta mil exemplares de algas mariñas para o seu uso en estudos de desenvolvemento.

O doutor Hommersand é o conservador de algas da Universidade de Carolina do Norte, no *Chapel Hill Herbarium* (NCU). En 1997, xunto co biólogo chileno Bernabé Santelices, describiu un novo xénero de algas da familia das pterocladiáceas, *Pterocladiella*.

En 2013 a *National Science Foundation* financiou o *Macroalgal Digitization Project* (Proxecto de dixitalización macroalgal) co obxectivo de reunir imaxes, catalogar e xeorreferenciar máis de 1,1 millóns de exemplares de algas de 49 herbarios de toda América do Norte. O NCU está a contribuír a ese esforzo e os seus exemplares están dispoñíbeis en *macroalgae.org*.

En 2006 Kari Kozak, William R. Burk e Ian Ewing da *John N. Couch Biology Library* da Universidade de Carolina do Norte en Chapel Hill recompilaron a bibliografía das publicacións de Hommersand.

Epónimos
--------

Entre as especies nomeadas en honra de Max Hommersand inclúense:

* *Centroceras hommersandii* Won, T.O. Cho & Fredericq.
* *Dichotomaria hommersandii* S.-L. Liu & Show M. Lin.
* *Gelidium hommersandii* A.J.K. Millar e D.W. Freshwater
* *Gracilariopsis hommersandii* Gurgel, Fredericq e J.N. Norris.
* *Izziella hommerdandii* Showe M. Lin, S.-Y. Yang & Huisman
* *Nitophyllum hommersandii* Showe M. Lin & Fredericq.
* *Pavlova hommersandii* P.H. Campbell.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Hommersand** emprégase para recoñecer a Max H. Hommersand como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.

Notas
-----

1. ↑  Santalices & Hommersand 1997.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santalices, B. & Hommersand, M. (1997): "*Pterocladiella*, a new genus in the Gelidiaceae (Gelidiales, Rhodophyta)". *Phycologia* **36** (2): 114-119.

### Ligazóns externas

* North Carolina Botanical Garden (8 de xullo de 2020). "Max Hoyt Hommersand". Consultado o 19 de febreiro de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21516005
* WorldCat
* VIAF: 7156787
* Botanist: Hommers.
* FAST: 1661019
* ISNI: 0000 0000 5416 2524
* LCCN: no2006127180
* NKC: jcu2013741502
* TePapa: 13302

 |
**Mauro Varela Fernández**, nado en Lugo cara a 1905 e finado na mesma cidade o 14 de xullo de 1986, foi un avogado galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Benigno Varela Pérez. Avogado. Na Segunda República foi xuíz municipal de Lugo en xuño de 1931. Estivo afiliado ao PSOE e foi membro da loxa Lucus nº 5. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, en 1937 sufriu detención no seu domicilio ata febreiro de 1938, acusado de masón. Foi procesado no sumario 965/44 polo Tribunal para la Represión de la Masonería y el Comunismo, foi condenando a 12 anos e un día de reclusión menor, e en 1948 o Consello de Ministros conmutoulle a pena pola sanción de inhabilitación para cargos políticos e sindicais. Finou en Lugo o 14 de xullo de 1986 con 80 anos.

Vida persoal
------------

Casou con Eva Pérez Fernández e foi pai de Mauro Varela Pérez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-6-1931, p. 10.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 14-7-1986, p. 24.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
**Ramón Maseda Reinante**, nado en Ribadeo o 29 de abril de 1880 e finado na Coruña o 31 de agosto de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Oficial do Ministerio de Mariña. Foi presidente da Agrupación Socialista da Coruña, secretario da Liga Española de los Derechos del Hombre e presidente do Centro Cultural Sociedad Antorcha Galaica del Libre Pensamiento. Foi promotor do grupo de vivendas unifamiliares do Campo Volante da Coruña.

En abril de 1936 foi elixido compromisario para a elección do presidente da República. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi detido o 20 de xullo, ingresou na prisión provincial onde estivo incomunicado. Sometido a consello de guerra por rebelión militar, foi condenado a pena de morte e fusilado no Campo da Rata o 31 de agosto de 1936, xunto a Alfredo Suárez Ferrín, Manuel Guzmán García, Francisco Prego Campos, Joaquín Martín Martínez e Francisco Mazariegos Martínez.

Monumento a Ramón Maseda Reinante no Campo de Marte da Coruña.
Dende 2003, unha rúa de Culleredo leva o seu nome.

Notas
-----

1. 1 2  Reiriz Rey, Jesús María; Alfeirán Rodríguez, Xosé (2004). *Tiempos republicanos*. A Coruña: Ateneo Republicano de Galicia. ISBN 84-933103-2-8.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-9-1936, p. 4.
3. ↑  "Culleredo amplía su callejero con veinte nombres…" Arquivado 23/09/2016, en Wayback Machine. *La Voz de Galicia*, 1/5/2003.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Botana Iglesias, Rocío (2012). *O movemento obreiro socialista na provincia de Lugo (1902-11936)*. Santiago de Compostela: Fundación Luís Tilve. p. 356. ISBN 978-84-95773-26-5.

### Ligazóns externas

* 

* Ramón Maseda Reinante na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534963
* DSBE: 12709\_maseda-reinante-ramon

 |
*Plutón*, de Agostino Carracci (1592).
**Plutón**  foi o deus do inframundo na mitoloxía romana. O seu equivalente na mitoloxía grega era Hades, aínda que Plutón era máis benigno. En canto á etimoloxía do nome confúndeselle coa de Pluto, o deus grego das riquezas.

Mito
----

Orixinalmente, non posuían os romanos unha noción dun reino para a felicidade ou infelicidade posmorte, como o Hades grego - senón unha inmensa cavidade, chamada Orco, que máis tarde pasou a identificarse co submundo grego. Ao deus que o comandaba, entón, incorporaron Hades, so o seu epíteto de *Pluto*.

Tamén era responsábel de todo que se encontra baixo a terra.

Era fillo de Saturno e de Rea e irmán de Xúpiter e Neptuno. Cando Xúpiter fixo a repartición do Universo, deulle a Plutón o imperio dos infernos. Plutón era tan macabro e asustador, que non conseguía encontrar muller que o aceptase para casar. Por iso resolveu roubar Proserpina, filla de Xúpiter e de Ceres - deusa da agricultura - cando ía a camiño da fonte de Aretusa, na Sicilia, para buscar auga. Plutón é representado cunha coroa de ébano na cabeza, as chaves dos infernos na man, nun coche tirado por cabalos negros.

Na súa homenaxe era celebrado un gran festival en febreiro, no que lle eran ofrecidos sacrificios de touros e cabras negros (chamados de *februationes*) por un sacerdote caracterizado por unha coroa de ciprés, e coa duración de doce noites. Non había, en Roma, templos dedicados a Plutón.

Plutón é casado coa sobriña Proserpina, filla de Ceres (equivalentes, respectivamente, ás deusas gregas Perséfone e Deméter).

Notas
-----

1. ↑  En latín, Pluto; en grego, Πλούτων, Plútôn.

1. ↑  E. M. BERENS, Myths and Legends of Ancient Greece and Rome, in An Encylopedia of Ancient Greek and Roman Mythology, Editado por James Hampton Belton, Proxecto Gutenberg, 2009, versión dixital
2. ↑  Plutão (mitologia). En Infopédia [En liña]. Porto: Porto Editora, 2003-2013. [Consult. 2013-08-15].
3. 1 2  MURRAY, Alexander. Quién es Quién en la Mitología (Who’s Who in Mythology), trad. Cristina María Borrego, M. E. Editores, Madri, 1997, páx. 38. ISBN 84-495-0421-X *(en castelán)*
4. ↑  Menard, René (1985). Opus editora, ed. *Mitologia Greco-romana* **I**. São Paulo. p. 144.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Plutón***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152262
* GEC: 0051567

 |
A compañía **Prológica Industria e Comércio de Microcomputadores Ltda.** foi unha influente empresa de microinformática brasileira que atinxiu o seu auxe a mediados da década de 1980, cando chegou a ser a terceira maior empresa informática do país.

Historia
--------

A empresa foi fundada en 1976 por Geraldo Coen, Joseph Blumenfeld e Leonardo Bellonzi, e comercializaba inicialmente máquinas destinadas ó uso en tarefas de contabilidade. Posteriormente a empresa especializouse na produción de equipamentos de informática baseados nos ordenadores da liña TRS-80, da Radio Shack, so o nome xeral de *CP* (de Computador Persoal). Un dos seus maiores éxitos no campo profesional foi o microcomputador CP 500, compatíbel co TRS-80 Modelo III.

Produtos
--------

Computadores domésticos

* CP 200
* CP200 Modelo II
* CP 200S
* CP 300
* CP 400
* CP400 Modelo II

Computadores profesionais

* CP 500
* CP500 D
* CP500 M80
* CP500 M80c
* CP500 Turbo
* Sistema 600
* Sistema 700
* Super Sistema 700
* Solution 16
* SP 16

Periféricos

* CP450
* Impresora P 700
* Impresora P 500
* Impresora P 500S
* Impresora P 600
* Impresora P 720
* Impresora P 720XT
* Impresora Antares 400

Produtos desenvolvidos por empresas irmás
* NE Z80
* NE-Z8000

Notas
-----

1. ↑  "História dos Computadores no Brasil" (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 22 de setembro de 2016. Consultado o 20 de setembro de 2016.
2. ↑  "A História da informática (Parte 6: Sistemas embarcados e supercomputadores)" (en portugués).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10354536
* WorldCat
* VIAF: 127233789

 |
**Randy Noll**, nado o 5 de decembro de 1949 en Villa Hills, Kentucky, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense.

Traxectoria
-----------

Nado en Villa Hills, Kentucky, Randy Noll estudou no instituto Covington Catholic, pasando posteriormente á univerisdade de Kentucky. Ao ano seguinte mudaría para xogar os seus dous últimos anos universitarios no equipo da universidade de Marshall. Posteriormente preséntase ao Draft da NBA, onde é elixido na sexta rolda (posto golbal 88) polos Atlanta Hawks. Con todo, segue a xogar un ano máis en Marshall antes de volver ao draft, onde esta vez é elixido polos Buffalo Braves (hoxe Los Angeles Clippers) na quinta rolda (posto 72 global). Ao ano seguinte decide xogar en Europa, asinando polo Club Baloncesto Breogán de Lugo, recentemente descendido da Primeira División. Co equipo lucense consegue unha media de máis de 28 puntos por partido, destacando as súas actuacións ante o Vallehermoso (51 puntos), Natación Pacense (45 puntos), San Viator (40 puntos) e Rayo Vallecano (42 puntos). Finalmente axuda ao seu equipo a regresar á Primeira División con 25 puntos obtido na final ante o La Casera Lugo. Randy Noll posúe a maior marca de puntos conseguida por un xogador do Breogán nun só encontro con 51 puntos. Este récord conseguiuno na derrota por 102 a 101 do seu equipo ante o Vallehermoso o 17 de novembro de 1974.

### Equipos

* Breogán Lugo (1974–1975)

Notas
-----

1. ↑  Fernández, Cipriano. *El cincuentenario del Breogán* [*O cincuentenario do Breogán*]. pp. 52–55.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Real GM. *(en inglés)*
* Ficha en Big Blue History *(en inglés)*
**Mari Kaasinen**, nada o 6 de decembro de 1971 en Rääkkylä, Carelia do Norte (Finlandia), é unha vocalista finesa membro do grupo folk finés Värttinä dende a súa creación.

Mari Kaasinen é membro da formación orixinal de Värttinä, sendo cofundadora do mesmo en 1983. A súa primeira actuación en público tivo lugar cando tan só contaba con dous anos e medio. Ao longo da súa carreira estudou canto clásico, acordeón e fiddle, e especializouse en canto tradicional no Departamento de Música Folk da Academia Sibelius (Helsinqui). En parte debido ás súas propias raíces e dialecto carelio, sempre sentiu interese na poesía do Kalevala e converteuse na principal letrista de Värttinä. Actualmente compaxina a súa carreira en Värttinä, coas súas clases de canto e kantele en Helsinqui, así como a súa participación noutros proxectos externos.

Notas
-----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392928
* WorldCat
* VIAF: 85522088
* Discogs: 529476
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0035726

 |
Interior do parlamento.
Exterior do edificio do parlamento no illote de Helgeandsholmen, no centro de Estocolmo.
O **Riksdag** (oficialmente en sueco: *Sveriges riksdag*) é a asemblea lexislativa de Suecia. É unicameral e está integrada por 349 membros (chamados en sueco *riksdagsledamöter*), electos para servir por un período de catro anos.

O nome Riksdag deriva da expresión sueca *riksens ständer* ou "rikets ständer" ("os estados do reino"), a cal facía mención á reunión dos representantes dos estamentos en que estaba dividida a sociedade sueca (nobreza, clero e plebe). Coa introdución, en 1866, da bicameralidade, o termo cambiou oficialmente ao actual Riksdag. En 1970, o Riksdag volveu ser unicameral, pero conservou a súa denominación.

A expresión Riksdag está emparentada coa palabra alemá *Reichstag* (utilizada para diversos parlamentos nacionais alemáns ata 1945); a danesa *rigsdag* (utilizada para o parlamento de Dinamarca, entre 1849 e 1953) e a estoniana *riigikogu* (utilizada para o parlamento de Estonia entre 1920 e 1940, e novamente a partir de 1991).

O Riksdag atópase no illote de Helgeandsholmen, no centro de Estocolmo (de feito, é o único edificio nesa illa).

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q272930
* WorldCat
* VIAF: 133243592
* BNF: 11865596c
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 2286 8466
* SUDOC: 02791805X

 |
A **precalicreína** (PK), tamén chamado *factor de Fletcher*, é unha serina protease cunha masa molecular relativa (Mr) de 85 000, que forma un complexo co cininóxeno de alto peso molecular. A PK é o precursor da calicreína do plasma, que é unha serina protease que activa as cininas do sistema cinina-calicreína. A PK é clivada para producir calicreína polo factor XII activado (factor de Hageman).

Estrutura
---------

A precalicreína é homóloga do factor XI, e de xeito similar consta de catro dominios mazá e un quinto dominio catalítico de serina protease. Os catro dominios mazá crean unha plataforma discoidal arredor da base do dominio catalítico. Porén, a diferenza do factor XI, a precalicreína non forma dímeros.

A precalicreína é activada para formar calicreína pola clivaxe feita polo factor XII dun enlace homólogo ao enlace correspondente clivado durante a activación do factor XI.

Deficiencia de precalicreína
----------------------------

As deficiencias hereditarias na PK son moi raras. Poden causar un tempo de tromboplastina parcial activado prolongado, que poden ser corrixidas por incubación do plasma do paciente.

As deficiencias na PK poden tamén orixinarse debido a algúns estados patolóxicos, como o anxioedema, infección, coagulación intravascular diseminada e anemia falciforme.

Aínda que a maioría dos casos de deficiencia da precalicreína son asintomáticos, uns poucos informes ligan a deficiencia grave de precalicreína co fenómeno trombótico e a perda do embarazo recorrente. Máis recentemente, un caso estudado de deficiencia de precalicreína viuse que estaba asociado cunha grave hemorraxia das mucosas.

Descubrimento da precalicreína
------------------------------

A PK foi descrita inicialmente por Hathaway et al. en 1965 despois de encontrar unha familia de Kentucky que presentaba resultados de tempo de tromboplastina parcial activado moi anormais, pero non mostraban síntomas de hemorraxias. A familia parecía ter herdado unha deficiencia nun factor de coagulación descoñecido, denominado "factor de Fletcher" polo apelido desa familia. En 1973 Kirk Wuepper determinou que o factor de Fletcher e a precalicreína eran a mesma molécula.

Notas
-----

1. 1 2  Goodnight, S.H.; Hathaway, W.E. (2001). *Disorders of Hemostasis & Thrombosis: A Clinical Guide* (2nd ed.). McGraw Hill Professional. ISBN 0071348344.
2. ↑  Hooley E, McEwan PA, Emsley J (Dec 2007). "Molecular modeling of the prekallikrein structure provides insights into high-molecular-weight kininogen binding and zymogen activation". *Journal of Thrombosis and Haemostasis* **5** (12): 2461–6. PMID 17922805. doi:10.1111/j.1538-7836.2007.02792.x.
3. ↑  Dasanu CA, Alexandrescu DT (November 2009). "A case of prekallikrein deficiency resulting in severe recurrent mucosal hemorrhage". *Am. J. Med. Sci.* **338** (5): 429–30. PMID 19773642. doi:10.1097/MAJ.0b013e3181b270bb.
4. ↑  Online 'Mendelian Inheritance in Man' (OMIM) KALLIKREIN B, PLASMA, 1; KLKB1 -229000

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7240014
* MAG: 152328610

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D011288
* MeSH: D08.622.658

 |
**Maurice Garin**, nado o 3 de marzo de 1871 na localidade italiana de Arvier e finado o 19 de febreiro de 1957 en Lens, foi un ciclista francés de finais do século XIX e comezos do século XX, que é recordado sobre todo por ter sido o primeiro gañador do Tour de Francia, en 1903.

Carreira deportiva
------------------

Os primeiros éxitos da súa carreira ocorreron en 1893, 1894 e 1895, moitos deles en probas de resistencia de 24 horas ou centos de quilómetros, que tiñan lugar en pistas ou velódromos. En 1897 e 1898 acadou sendas vitorias na París-Roubaix, amais doutros triunfos. En 1902 gañou a prestixiosa pero desaparecida Bordeos-París. Cando en 1903 naceu o Tour de Francia, Garin xa tiña 32 anos, pero aínda era considerado un dos favoritos para a vitoria final en París, cousa que confirmou acadando 3 vitorias de etapa nun total de 6 e o triunfo final con case 3 horas de vantaxe sobre o segundo clasificado. En 1904 acadou de novo a vitoria na *Grande Boucle*, con 2 vitorias de etapa, pero 4 meses despois foi desposuido do título acusado de ter feito parte do percorrido en coche, algo que el negou durante o resto da súa vida. Nesa actuación foron eliminados da carreira os 4 primeiros clasificados daquel Tour, non só Maurice Garin. Suspendido deportivamente por 2 anos, decidiu retirarse do deporte profesional.

Trala súa retirada montou un taller de bicicletas na cidade de Lens, e mesmo creou un equipo profesional chamado "Garin".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Maurice Garin en "Sitio De Ciclismo" *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273842
* WorldCat
* VIAF: 316443491
* BNF: 149776780
* CyclingArchives: 2946
* ProCyclingStats: 172558

 |
Denomínase **media ponderada** dun conxunto de números ao resultado de multiplicar cada un dos números por un valor particular para cada un deles, chamado *peso*, obtendo a continuación a media aritmética do conxunto formado polos produtos anteriores.

Utilízase cando non tódolos elementos dos que se pretende obter a media teñen a mesma importancia.

Un exemplo é a obtención da media ponderada das notas dunha oposición na que se asigna distinta importancia (*peso*) a cada unha das probas de que consta o exame.

Para unha serie de datos non baleira:

{\displaystyle X=\{x\_{1},x\_{2},x\_{3}...x\_{n}\}\,}

á que corresponden os pesos:

{\displaystyle W=\{w\_{1},w\_{2},...w\_{n}\}\,}

a **media ponderada** calcúlase da seguinte maneira:

{\displaystyle {\bar {x}}={\frac {\sum \_{i=1}^{n}x\_{i}w\_{i}}{\sum \_{i=1}^{n}w\_{i}}}={\frac {x\_{1}w\_{1}+x\_{2}w\_{2}+x\_{3}w\_{3}+...+x\_{n}w\_{n}}{w\_{1}+w\_{2}+w\_{3}+...+w\_{n}}}}

Outras medias estatísticas son a media xeométrica, a media aritmética e a media harmónica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q729113
* EBID: ID
* JSTOR: weighted-averages
* MAG: 9490382

 |
**Michael O'Hanrahan** ou **Míchéal Ó hAnnracháin**, nado o 17 de marzo de 1877 en New Ross e executado o 4 de maio de 1916 na prisión de Kilmainhan Gaol, foi un rebelde irlandés que participou activamente no Alzamento de Pascua de 1916.

Traxectoria
-----------

Nado en Newrose (Irlanda), foi o segundo comandante do Terceiro Batallón de Dublín baixo o comandante Thomas MacDonagh, e mantivo este cargo ata que a última hora se adheriu John MacBride. Loitou na fábrica de galletas de Jacob, e ata que o batallón tivo unha participación efectiva mínima no Alzamento, xa que o Exército Británico rodeou a súa posición e non os atacou directamente. Foi condenado a morte por un consello de guerra e fusilado o 4 de maio de 1916. O seu irmán, Henry O'Hanrahan, foi condenado a servidume de por vida polo seu papel no Alzamento de Pascua.

A Estación de Wexford foi rebautizada no seu honor, así como a ponte sobre o río Barrow na súa localidade natal de New Ross.

Notas
-----

1. ↑  1916 Rebellion Handbook, p. 281.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3321075
* WorldCat
* VIAF: 315944802
* GND: 1098458575
* ISNI: 0000 0004 4881 7810
* LCCN: n2016007100
* OL: OL4486485A
* SUDOC: 185507603
* WikiTree: O'Hanrahan-1

 |
Os **pastos** son un pobo indíxena de Colombia que habita xunto co pobo quillacinga na franxa andina do que actualmente é o departamento de Nariño, no sur de Colombia, e a provincia de Carchi, no norte de Ecuador.

Características
---------------

Linguas preincaicas no século XVI. A lingua pasto é a máis setentrional.
O nome *pasto* podería ser unha adaptación ó castelán de *past awá* ou ‘xente escorpión’. Os pastos estiveron baixo dominación do Imperio incaico, pouco antes da chegada dos españois. Na última década do século XV, os pastos enfrontáronse ó inca Huayna Cápac, quen dende Quito decidiu lanzar unha campaña para conquistar o territorio pasto. É posible que *past awá*, que significa ‘xente escorpión’, sexa unha imaxe xurdida para referirse a que Huayna Cápac quíxolles pisar a cabeza e picárono coa cola", pois ó ocupar o imperio a zona do actual Ipiales, os pastos refuxiáronse na cordilleira occidental e lograron expulsar ós ocupantes. Os incas preferiron entón avanzar polo piedemonte amazónico a través do territorio dos cofán, pero finalmente foron os españois os que controlaron a rexión e foi o pobo awá quen logrou preservarse da dominación nas selvas da vertente do Pacífico colombiano, mentres que os pastos finalmente deixaron de falar a súa lingua.

Notas
-----

1. ↑  DANE (ed.). "Población indígena de Colombia. Resultados del Censo Nacional de Población y Vivienda 2018" (PDF) (en castelán). Consultado o 16 de abril de 2021.
2. 1 2  Harold Santacruz Moncayo. "Origen de los pueblos Pastos". Consultado o 2009.
3. ↑  Gente escorpión
4. ↑  Ortiguera, Toribio de 1586 *Jornada del Río Marañón*. Madrid: Atlas, 1968

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pobos indíxenas de Colombia

* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América
Coordenadas: 19°55′00″S 43°56′02″O﻿ / ﻿-19.91679167, -43.93396667

**Praza Rui Barbosa**
**Praza Rui Barbosa** é unha praza situada na rexión central da cidade de Belo Horizonte. É máis coñecida como **Praza da Estación** por estar situada fronte ao edificio da antiga estación da *Estrada de Ferro Central do Brasil*, hoxe *Museo de Artes e Oficios* (MAO). A entrada da Estación Central do Metro de Belo Horizonte tamén está situada nesta praça.

Foi a porta de entrada de toda a materia prima utilizada na construción da nova capital de Minas Xerais, ao final do século XIX. O primeiro reloxo público da cidade instalouse no alto da torre do primitivo edificio que abrigou a Estación Ferroviaria. A praza comezou a ser urbanizada en 1904, con xardíns de estilo inglés. O 11 de novembro de 1922, foi inaugurado o novo predio en estilo eclético, proxecto do arquitecto Luiz Olivieri , para atender á demanda da efervescente cidade e o deseño dos xardíns da praza foi todo modificado para un estilo francés. Desde o movemento das Directas Xa, até os días de hoxe a praza é un espazo libre para manifestacións populares de todas capas sociais. Poetas, artistas, estado e o pobo alí se atopan para expoñer as súas ideas, soños e fantasías.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Belo Horizonte
* Praça Diogo de Vasconcelos

### Ligazóns externas

* Arquitectura de Belo Horizonte - ARQBH

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7239113
* GeoNames: 7304172

 |
Os **potawatomi** son un pobo indíxena do grupo anishinaabe que habita na rexión das Grandes Chairas, ó norte do río Mississippi e no oeste da rexión dos Grandes Lagos. Están relacionados cos pobos ojibwa e ottawa. Tradicionalmente, falan a lingua potawatomi, pertencente á familia algonquina. Os potawatomi chámanse a si mesmos ***Neshnabé***, un conato da palabra *Anishinaabe*. Os potawatomi formaban parte dunha alianza de longa duración, coñecida como concilio de tres lumes, cos pobos ojibwe e ottawa. No concilio de tres lumes, os potawatomi eran considerados o "irmán máis novo" ou ***bodéwadmi***.

No século XIX, foron forzados a trasladarse cara ó oeste polos europeos e foron recluídos en reservas en Oklahoma. Por mor da deportación masiva de indíxenas, moitos cederon as súas terras e foron recolocados en Nebrasca, Kansas e o Territorio Indio. Algunhas bandas sobreviviron no Medio Oeste e no presente forman tribos recoñecidas. No Canadá, existen máis de 20 bandas de potawatomi.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pobo potawatomi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Hannahville Indian Community; Wilson, MI
* Citizen Potawatomi Nation, official website
* First Nations Compact Histories: Potawatomi History Arquivado 11 de xuño de 2008 en Wayback Machine.

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Canadá
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1065583
* AAT: 300017591
* EBID: ID
* LCCN: sh85105669

 |
A **prima de risco** (ou **diferencial de débeda**) é a diferenza entre o xuro que ten que pagar un país inseguro economicamente por financiarse nos mercados de débeda en comparación co xuro que ten que pagar outro país cuxos activos son máis seguros.

No caso europeo, a prima de risco é a diferenza entre o xuro que se compromete a pagar un país cando emite bonos en comparación co xuro dos bonos alemáns, co mesmo prazo de vencemento. Así, por exemplo, cando os bonos españois son colocados no mercado de débeda cun xuro a 10 anos dun 6%, mentres que os bonos alemáns son colocados no mesmo mercado de débeda e co mesmo vencemento a 10 anos cun xuro do 2%, considérase que a prima de risco de España é de 400 puntos básicos, é dicir:

* 4'00% x 100 = 400 puntos básicos.

O 4% sae de restar o 6% de xuro dos bonos españois a 10 anos, menos o 2% de xuro dos bonos alemáns a 10 anos, que son os que se empregan como referencia na Unión Europea.

Este diferencial xorde do risco que corren os investidores cando invisten en débeda dun país economicamente inseguro. Estes investidores corren ese risco a cambio dunha maior rendibilidade, mentres que cando invisten en débeda dun país seguro, corren menos riscos pero tamén acadan menos rendibilidade do seu investimento.

A prima de risco dun país pode medrar non só polo debilitamento da súa propia economía, senón tamén polo fortalecemento da economía do país que se colle como referencia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* ¿Qué es la prima de riesgo?, artigo de La Vanguardia. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q523022
* GEC: 0518497
* GND: 4178227-6
* JSTOR: risk-premiums
* MAG: 151541453

 |
***Pintame angelitos negros*** é un famoso poema convertido en canción (normalmente como ***Angelitos negros***), orixinal do poeta venezolano de orixe galega Andrés Eloy Blanco Meaño.

Historia
--------

Este poema foi considerado como un himno contra a discriminación racial. O poema foi incluído nunha escolma titulada *La Juanbimbada* (1940/1944), que recolle moitos poemas espallados de diferentes épocas da súa vida. *Juan Bimba* é un personaxe de ficción do folclore venezolano, que alude ao prototipo do home humilde da vila.

### Como letra de canción

O poema fíxose moi coñecido en todo o mundo de fala hispana a través dun bolero cuxa música pertence ao actor e compositor mexicano Manuel Álvarez Rentería, tamén coñecido polo alcume de Maciste, e interpretado nun primeiro momento polo actor e cantante mexicano Pedro Infante e polo cubano de orixe galega Antonio Machín, e foi especialmente popular en España e América Latina. Na súa adaptación ao ritmo do bolero, a extensión da poesía foi reducida eliminando o diálogo inicial e algúns venezolanismos, para facela máis axeitada á duración da obra musical. Aparece no filme do mesmo título de 1948. Aínda que moita xente lembra a canción polo mundo, moi poucos saben que está baseada nun poema de Andrés Eloy Blanco.

#### Intérpretes

O dúo uruguaio Los Olimareños tamén interpreta esta canción, pero como joropo do folclore venezolano. Así mesmo, foi versionada en lingua inglesa polas cantantes estadounidenses Eartha Kitt, Cat Power e Roberta Flack, esta última cunha canción incluída no seu álbum de 1969, *First Take*.

Outros artistas que interpretaron a canción son Agustín Lara, Toña la Negra, Robertha, Conchita Piquer, Nana Mouskouri, Niña Pastori, Celia Cruz, Lola Flores, Javier Solís, Manuel López Ochoa, Los Pasteles Verdes, Carlo Buti, Claudio Villa, Fausto Leali, Los Angeles Negros, Julia Zenko, Imelda Miller, Buddy Richard, Emilio Solo e Chavela Vargas, Los Políticos, entre moitos outros.

Notas
-----

1. ↑  "Historia de la canción Angelitos Negros - Pentagrama del Recuerdo - Podcast en iVoox". *iVoox* (en castelán). Consultado o 2022-05-02.
2. ↑  "Biografía Mosqueira Manso". *enciclopediadaemigraciongalega.com*. Consultado o 2022-05-02.
3. ↑  "Angelitos negros, del poeta venezolano Andrés Eloy Blanco". *Paracatólicos* (en castelán). 2018-05-29. Consultado o 2022-05-01.
4. ↑  Original del poema completo *Píntame Angelitos Negros*
5. ↑  "Angelitos negros (1948)" (en castelán). Consultado o 2022-05-06.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Píntame angelitos negros*** |

### Outros artigos

* Andrés Eloy Blanco

### Bibliografía

* Blanco, Andrés Eloy (1940/1944).*La Juanbimbada*. Obras de Andrés Eloy Blanco. 1.er. Ed. Venezuela: Editorial Cordillera, Caracas.
* Francisco Escamilla Vera. Andrés Eloy Blanco (1896 - 1955). Barcelona: *Biblio 3W - REVISTA BIBLIOGRÁFICA DE GEOGRAFÍA Y CIENCIAS SOCIALES* (Serie documental de Geo Crítica), UAB. Vol. IX, nº 550, 5 de decembro de 2004.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6093857
* MusicBrainz: ID

 |
Os **quileutes**, tamén coñecidos como **quillayute**, son un pobo indíxena americano que habita no oeste do estado de Washington, nos Estados Unidos, e cuxa poboación actual rolda as 2000 persoas. Son unha tribo recoñecida federalmente que reside na Reserva Quileute.

O pobo quileute foi recluído na reserva india Quileute logo de asinar o tratado de Quinault en 1855. A súa reserva atópase na parte suroeste do condado de Clallam, Washington, na desembocadura do río Quillayute na costa do Pacífico. O principal centro de poboación da reserva é a comunidade de La Push, Washington. Segundo o censo de 2000 arredor de 371 persoas viven dentro da reserva, a cal ten unha área de 4.061 km².

Reserva quileute.

Notas
-----

1. ↑  "Quileute". Forvo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pobo quileute Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Páxina oficial da Nación Quileute *(en inglés)*

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56535
* AAT: 300017619
* LCCN: sh85109852

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pólipo.
Anatomía dun pólipo de coral.
En zooloxía, un **pólipo** (do grego πολύ *polý*, 'moito', 'numeroso', e πούς *poús*, 'pé'; literalmente, "de moitos pés") é un animal invertebrado do filo dos cnidarios.

Ten forma de saco; nun extremo leva unha ventosa poa que se fixa ao substrato, mentres que no lado oposto posúen un só orificio rodeado xeralmente de tentáculos (aínda que algúns pólipos carecen deles) que fai de boca e de ano.

No ciclo biolóxico dos cnidarios a fase polipoide é na que a larva plánula se adhire ao substrato e adopta forma de copa. O pólipo queda fixo até que as condicións climáticas son adecuadas e o alimento suficiente. Entón solta as éfiras e estas convértense en medusas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pólipo*** |

### Outros artigos

* Actiniarios
* Antozoos
* Cnidarios
* Medusa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q689884
* BRE: 3153955
* EBID: ID

 |
Grupos noongar.
Os **noongar** (tamén coñecidos como **nyungar**) son un pobo aborixe australiano que residen no recuncho suroeste da provincia de Australia Occidental, dende Geraldton até Esperance. As súas terras tribais esténdense dende Jurien Bay no norte da rexión até a costa ao sur e as vilas de Ravensthorpe e Southern Cros polo leste. Ademais, o nome noongar é usado para identificar á lingua que a tribo emprega.

Historia
--------

Anterior ó estabelecemento europeo, o pobo Noongar estaba dividido en polo menos 13 grupos ou tribos diferentes, que compartían unha cultura común e unha linguaxe semellante con algunhas diferenzas dialectales. Algúns autores consideran que o pobo Noongar é identificado por dous factores, sendo o primeiro destes o uso dunha palabra similar a "Noongar" para describirse a si mesmos (significando home); e a diferenza da maioría dos indíxenas australianos, non circuncisaban ós nenos *homes* como cerimonia de iniciación.

Actualmente, perdeuse gran parte da cultura Noongar, incluíndo a identificación con agrupacións rexionais particulares, aínda que en tempos modernos algunhas persoas Noongar están a solicitar a súa afiliación ós grupos identificados por Tindale no século XX.

Como outros grupos aborígenes, a comunidade Noongar mantén disputas legais co goberno estatal polo recoñecemento dos seus dereitos ancestrais sobre as súas terras e obter o chamado *Native Title* (Título Nativo). Exemplar o rol do activista Eddie Mabo a este respecto: tamén grazas ao seu traballo, a doutrina do Terra nullius baixo o amparo da cal se colonizou Australia, quedou proscrita.

Estímase que antes da colonización europea, a poboación noongar alcanzase entre 6.000 e 10.000 habitantes. Unha vez que os colonizadores chegaron, a violencia e doenzas traídas por eles decimaron a gran parte da poboación; mais no presente o pobo noongar suma máis de 28.000 persoas.

Notas
-----

1. ↑  Green, Neville (1984). Broken spears: Aborigines and Europeans in the Southwest of Australia. Perth, Western Australia: Focus Education Services. ISBN 0-9591828-1-0.
2. ↑  "Mabo/The Man".
3. ↑  "Noongar Heritage and History". Arquivado dende o orixinal o 13 de xullo de 2018. Consultado o 13 de xullo de 2018.
4. ↑  *Fact sheet: Noongar history and Culture*. South West Aboriginal Land & Sea Council (archivo .pdf).
5. ↑  *Commitment to a New Relationship*. South West Aboriginal Land & Sea Council (Enlace web).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lingua noongar
* Lista dos pobos indíxenas de Australia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1996477
* GND: 4684982-8
* MAG: 2781236955

 |
***Na maleta*** é unha novela de Xurxo Borrazás, publicada por Sotelo Blanco en 2000. Recibiu o Premio Antón Losada Diéguez de creación literaria en 2001.

Trama
-----

Pepe é un home parado que vive en Vigo coa súa nai. Mantén unha relación de parella con Carme, a súa curmá. Os dous son procedentes de Carballo, fillos de dúas irmás. Pepe é orfo de pai, e Carme é filla de pai descoñecido.

Ela é destinada a traballar en Navia de Suarna. El apúntase nunha ETT e é chamado para facer traballos de seguimento a outras persoas. Cobra en diñeiro negro e sen contrato laboral, pero non pregunta polos motivos. Os encargos son do máis estraño.

Un día Pepe atopa unha maleta con 78 millóns de pesetas. Bule cara a xunto Carme para contarllo, pero de camiño ten un accidente de tráfico logo de coller o coche bébedo. Uns paisanos intentan roubarlle o maletín, pero escapa e chega a Navia co coche esnaquizado. Pepe ten a sensación de que está a ser perseguido e vixiado. A parella marcha cara á Coruña sen saber que facer. Pepe soña que está co seu avó e que desapareceu a metade da aldea onde naceu.

En Muros embebédanse e deciden regresar cara a Vigo. Teñen proxectos para gastar os cartos do maletín e ilusión na vida en parella. Pensan en mercar un piso e montar unha taberna.

As nais de Pepe e Carme falan por teléfono, e a nai dela dille á nai del que o pai de Carme fora o seu home, que a violara poucos días antes de concibilo a el. De feito, Carme é uns días maior ca Pepe.

Chegan a Vigo. A nai de Pepe dille que estivo un señor preguntando por el. Aos poucos días, a súa nai morre. Pepe soña coa súa nai morta. Cara ao final da trama, os personaxes xa mortos comezan a interactuar con Pepe e Carme, ben mediante os soños ou mediante unha especie de telepatía. Tanto pode ser unha boa relación, con consellos, como unha mala, con discusións.

Tralo cambio de ano, Pepe e Carme deciden mudar de vida e comezar a gastar os cartos. Van á feira de Valença do Minho, e alí dinlles que os billetes son falsos. Carme deprímese e regresa á escola. Pepe decide desfacer os billetes e retomar a vida cotiá. Volve á axencia onde traballa, e danlle un teléfono móbil. Finalmente decide rematar con todo e atracar ou prenderlle lume á axencia.

Narración
---------

A novela está narrada en terceira persoa. Non se utilizan guións para marcar os diálogos.

### Espazo

Amais de diversos barrios da cidade de Vigo (Teis, Coruxo, Coia...), a acción transcorre en lugares do leste da provincia de Lugo (Navia de Suarna ou Folgoso do Courel), e do noroeste da provincia da Coruña (Cee, Muros, Carballo).

### Tempo

A acción transcorre entre setembro de 1999 e comezos de 2000, se ben hai numerosas analepses á infancia dos personaxes principais.

### Personaxes

* Pepe, parado de 39 anos;
* Carme, mestra de 39 anos;
* Luísa, nai de Pepe;
* Carme, nai de Carme e irmá da anterior;
* Roxelio, pai de Pepe e Carme;
* O avó de Pepe e Carme;
O **NSSDC ID**, tamén chamado **International Designator** (*designador internacional*) e designación **COSPAR**, é unha convención internacional para nomear satélites. Consiste no ano de lanzamento, un número incremental de lanzamento de tres cifras para ese ano e un código de tres letras que representa o identificador secuencial dunha peza no lanzamento.

Por exemplo, 1957-001A é o vehículo de lanzamento do Sputnik 1 e 1957-001B representa ó propio satélite. O número revela que foi lanzado en 1957 e que foi o primeiro lanzamento daquel ano. Outro exemplo é 1990-037B, o telescopio espacial Hubble, que foi o lanzamento exitoso número 37 durante 1990. 1990-037A era o transbordador espacial Discovery durante a misión STS-31, que levou ó telescopio cara ao espazo.

Os lanzamentos marrados non levan identificadores estándar. En cambio catalóganse con designracións arbitrarias, como VAGSL1 para o satélite Vanguard SLV 1.

O sistema de designación coñecíase como sistema COSPAR, denominado así polo *Committee on Space Research* (comité para a investigación espacial) do Consello Internacional da Ciencia. Este grupo incluía o primeiro sistema de designación, concibido na Universidade Harvard en 1958. O sistema usaba letras minúsculas do alfabeto grego para nomear os satélites. Por exemplo, Sputnik 1 era 1957α. En 1963 o sistema cambiouse para usar números, pero a súa aplicación retroactiva para faliciar o uso de referencias computerizadas non foi inmediato. Por exemplo, a publicación cuadrimestral *TRW Space Log* de 1969 contiña satélites en órbita de antes de 1963 listados con letras gregas e os posteriores por números.

O catálogo é administrado en Estados Unidos polo National Space Science Data Center, parte da NASA.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Catálogo Maestro do NSSDC
* Búsquead no Catálogo Maestro do NSSDC
* NSSDC Boletín SPACEWARN