Modelo:Infobox royalty

**Tipu Sultan** , ás veces escrito **Tippoo Sultaun***,* ou **Tipu Sahib** (***Sultan Fateh Ali Sahab Tipu***) nado o 1 de decembro de 1751 en Devanahalli, Bangalore e finado o 4 de maio de 1799, comunmente coñecido como o **Tigre de Mysore**, foi o gobernante musulmán indio do Reino de Mysore con sede no sur da India. Tipu Sultan foi considerado como o pioneiro da construción de estradas, especialmente en Malabar, como parte das súas campañas, conectaba a maioría das cidades por estradas. Foi nomeado "Tipu Sultan" en honor ao santo Tipu Mastan Aulia de Arcot. 

Introduciu unha serie de innovacións administrativas durante o seu goberno, incluíndo un novo sistema de moedas e calendario, e un novo sistema de ingresos por terras, que iniciou o crecemento da industria da seda de Mysore.

Baixo o reinado de Tipu Sultan, Mysore alcanzou o seu apoxeo económico no século XVIII, superando a Bengala Subah (que incluía partes de Bengala Occidental e o actual Bangladesh) en poderío económico grazas a unha agricultura e manufactura téxtil florecentes. Tipu iniciou a industria da seda en Mysore despois dun agasallo do embaixador da dinastía Qing, propuxo a construción do encoro de Kannambadi (hoxe KRS) e patrocinou os xoguetes de Channapatna, mostrando apreciación polas artes e a artesanía. 

.

 Lugar de nacemento de Tippu, Devanahalli.

Traxectoria
-----------

O pai de Tipu, Hyder Ali, era un oficial militar que se convertera no gobernante *de facto* de Mysore en 1761 mentres que a súa nai Fátima Fakhr-un-Nisa era filla de Mir Muin-ud-Din, o gobernador do forte de Kadapa. Hyder Ali nomeou profesores capaces para darlle a Tipu unha educación temperá en materias como urdú, persa, árabe, kanarés, bearés, Corán, Fiqh (xurisprudencia islámica), equitación, tiro e esgrima.  

Sendo analfabeto, Hyder foi moi particular ao dar ao seu fillo maior unha educación de príncipe e unha exposición moi temperá aos asuntos militares e políticos. A partir dos 17 anos, Tipu recibiu o cargo independente de importantes misións diplomáticas e militares. Foi o brazo dereito do seu pai nas guerras das que Hyder emerxeu como o gobernante máis poderoso do sur da India.

### Lingua

A lingua materna de Tipu Sultan era o urdú. Os franceses sinalaron que "a súa lingua é o mouro [urdú] pero tamén falan persa".  *Mouro* (*moors*) naquel momento era unha designación europea para o urdú: "Teño un profundo coñecemento [ *je possède à fond* ] da lingua común da India, chamada *moors* polos ingleses e *ourdouzebain* polos nativos da terra".

  

### Carreira política e militar

Foi un pioneiro da artillería de foguetes.  Ampliou os foguetes de Mysore con carcasa de ferro e encargou o manual militar *Fathul Mujahidin*. Despregou os foguetes contra os avances das forzas británicas e os seus aliados durante as Guerras Anglo-Mysore, incluíndo a Batalla de Pollilur e o Cerco de Srirangapatna.

Tipu Sultan e o seu pai utilizaron o seu exército adestrado en Francia en alianza cos franceses na súa loita cos británicos, e nas loitas de Mysore con outras potencias circundantes: contra os marathas, Sira e os gobernantes de Malabar, Kodagu, Bednore, etc. Carnatic e Travancore. Aos 15 anos, acompañou ao seu pai contra os británicos na Primeira guerra de Mysore en 1766. Comandou un corpo de cabalería na invasión de Carnatic en 1767 aos 16 anos. Tamén se distinguiu na Primeira guerra Anglo-Maratha de 1775–1779. En 1779, os británicos capturaron o porto de Mahé, controlado polos franceses, que Tipu puxera baixo a súa protección, proporcionando algunhas tropas para a súa defensa. En resposta, Hyder lanzou unha invasión do Carnatic, co obxectivo de expulsar aos británicos de Madrás. En 1780, Tipu coroouse *Badshah* ou Emperador de Mysore, e acuñou moedas. Inmediatamente despois da súa coroación como *Badshah*, Tipu Sultan buscou a investidura do emperador mogol. Gañou o título de *"Nasib-ud-Daula"* co corazón pesado dos leais a Shah Alam II. Tipu era un sultán autodeclarado. Este feito atraeu cara a el a hostilidade de Nizam Ali Khan, o Nizam de Hyderabad, quen expresou claramente a súa hostilidade disuadindo ao emperador mogol e reclamando Mysore. Desanimado, Tipu Sultan comezou a establecer contactos con outros gobernantes musulmáns daquel período.

  

Tipu Sultan considerou que os británicos eran un novo tipo de ameaza na India. Converteuse no gobernante de Mysore o domingo, 22 de decembro de 1782 (20 Muharram, 1197 Hijri). Despois traballou para comprobar os avances dos británicos facendo alianzas cos marathas e os mogoles. A Segunda guerra de Mysore chegou ao seu fin co Tratado de Mangalore de 1784.

  

  

O pai de Tipu, Hyder Ali, subiu ao poder e Tipu sucedeuno como gobernante de Mysore tras a súa morte por cancro en 1782. Obtivo importantes vitorias contra os británicos na Segunda Guerra Anglo-Mysore e negociou con eles o Tratado de Mangalore de 1784, poñendo fin á guerra.

Mantivo conflitos cos seus veciños, como a Guerra Maratha-Mysore, que rematou coa sinatura do Tratado de Gajendragad. O tratado esixía que Tipu Sultan pagase 4,8 millóns de rupias como custo dunha guerra aos marathas, e un tributo anual de 1,2 millóns de rupias, ademais de devolver todo o territorio capturado por Hyder Ali. 

Hyder e Tipu, debido aos seus constantes compromisos militares, reformaron o exército de Mysore, substituíndo a milicia agrícola local por un exército permanente; esta decisión, combinada coa imposición de impostos máis altos, levou á implementación do sistema Ryotwari e ao declive da escravitude en Mysore.

  

  

En 1786 Tipu Sultan, seguindo de novo o exemplo do seu pai, decidiu construír unha armada formada por acoirazados e fragatas. 

No ano 1790 nomeou a Kamaluddin o seu *Mir Bahar* e estableceu enormes estaleiros. Tipu Sultan ordenou que os barcos tivesen fondos de cobre, unha idea que aumentou a lonxevidade dos barcos e foi presentada a Tipu polo almirante Suffren.

En 1787, Tipu Sultan solicitou axuda militar e apoio ao sultán otomán Abdul Hamid I contra a CBIO e ofreciuse a contribuír ao mantemento de santuarios islámicos como a Meca, Medina e Najaf. Porén, os otománs estaban en crise e aínda se recuperaban da devastadora guerra austro-otomá e comezara un novo conflito co Imperio ruso. Porén, a correspondencia de Tipu co Imperio Otomán continuou até 1799, e tamén mantivo relacións coa dinastía Zand en Persia e con o sultanato de Omán.

  

Tipu seguiu sendo un inimigo implacable da Compañía Británica das Indias Orientais, provocando un conflito co seu ataque contra o aliado británico Travancore en 1789. Na Terceira Guerra Anglo-Mysore, foi obrigado a entrar no Tratado de Seringapatam, perdendo unha serie de territorios previamente conquistados, incluíndo Malabar e Mangalore. Enviou emisarios a estados estranxeiros, incluíndo o Imperio Otomán, Afganistán e Francia, nun intento de reunir a oposición aos británicos.

No ano 1789, Tipu Sultan opúxose á adquisición por parte de Dharma Raja de Travancore de dúas fortalezas en Cochin que estaban en poder dos holandeses. Lanzou un ataque contra Travancore, aliado da CBIO. En resposta, Lord Cornwallis interveu con aliados. 

A pesar dos esforzos de Tipu, que intentou envolver a Francia na contenda e aplicou unha táctica de "terra queimada", en 1792, tras ser asediado en Srirangapatna, tivo que negociar. Cedeu metade dos seus territorios, abonou unha indemnización e entregou temporalmente a dous dos seus fillos en Madrás como garantía até completar o pago. 

En 1794, Tipu, coa colaboración de oficiais franceses, tería axudado a crear o Club Xacobino de Mysore, proclamándose como "Cidadán Tipoo" e plantando unha Árbore da Liberdade. Porén, en 2005, o historiador Jean Boutier suxeriu que a existencia do club e a implicación de Tipu foran inventadas pola Compañía das Indias Orientais como pretexto para intervir militarmente. Un dos obxectivos de Napoleón ao invadir Exipto era aliarse con India contra os británicos, aspirando a colaborar con Tipu Sahib. Aínda que Napoleón planeou enviar tropas a India para unirse a Tipu e confrontar aos británicos, estes plans fracasaron tras derrotas en Acre en 1799 e Abukir en 1801.

Na Cuarta Guerra Anglo-Mysore, unha forza combinada de tropas da Compañía Británica das Indias Orientais apoiadas polos Marathas e os Nizam de Hyderabad derrotou a Tipu. 

### Morte

Horatio Nelson derrotou a François-Paul Brueys D'Aigalliers na batalla do Nilo en Exipto en 1798. Tres exércitos marcharon a Mysore en 1799: un de Bombai e dous británicos, un dos cales incluía a Arthur Wellesley. Asediaron a capital Srirangapatna na Cuarta guerra de Mysore. Había máis de 60.000 soldados da Compañía Británica das Indias Orientais, aproximadamente 4.000 europeos e o resto indios; mentres que as forzas de Tipu Sultan eran só 30.000. A traizón dos ministros de Tipu ao traballar cos británicos e debilitar as murallas para facilitarlles un camiño fácil.  Tipu Sultan foi asasinado o 4 de maio de 1799 mentres defendía a súa fortaleza. Cando os británicos atravesaron as murallas da cidade, os conselleiros militares franceses dixéronlle a Tipu Sultan  que escapara por pasadizos secretos e que loitara no resto das guerras desde outros fortes, pero el negouse.  Tipu dixo: *"Máis vale vivir un día como un tigre que mil anos como unha ovella"*.  Cando morreu houbo celebracións de xúbilo en Gran Bretaña, con autores, dramaturgos e pintores creando obras para celebralo. A morte de Tipu Sultan celebrouse coa declaración de festivo en Gran Bretaña. A morte de Tipu levou ao xeneral británico Harris a exclamar "agora a India é nosa".

 Abrigo de guerra usado por **Tipu Sultan** de Mysore.c. 1785-1790
 Un trabuco de chispa, construído para **Tipu Sultan** en Srirangapatna, 1793–94. Tipu Sultan utilizou moitos artesáns occidentais, e esta arma reflicte as tecnoloxías máis actualizadas da época.

Na literatura
-------------

* Alexander Beatson, que publicou un volume sobre a Cuarta Guerra de Mysore titulado *View of the Origin and Conduct of the War with Tippoo Sultaun*, describiu a **Tipu Sultan** do seguinte xeito: "A súa estatura era duns cinco pés e oito polgadas; tiña un pescozo curto, ombreiros cadrados, e era bastante corpulento: os seus membros eran pequenos, especialmente os pés e as mans; tiña ollos grandes e cheos, cellas pequenas arqueadas e un nariz aguileño; a súa complexión era clara e a expresión xeral do seu rostro non carecía de dignidade".

* Na *Illa Misteriosa* de Jules Verne, o <a href="./Capitán\_Nemo" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&amp;quot;userAdded&amp;quot;:true,&amp;quot;adapted&amp;quot;:true}">Capitán Nemo</a> é descrito como príncipe Dakkar, fillo dun raxá e sobriño de **Tipu Sahib**.
* Ten un papel no libro de GA Henty de 1896 *The Tiger of Mysore*,  e tamén se menciona no 1902 de Henty *At the Point of the Bayonet*,  que trata boa parte do mesmo período.
* Foi interpretado por Paidi Jairaj na película dramática histórica india de 1959 *Tipu Sultan*, dirixida por Jagdish Gautam.
* *Bharat Ek Khoj*, unha serie de televisión india de 1988 baseada en *The Discovery of India* de Jawaharlal Nehru que se emitiu en DD National, dedicou un episodio a Tipu Sultan con Salim Ghouse interpretando ao rei.
* A vida e as aventuras de Tipu foron o tema central da miniserie *The Adventures of Tipu Sultan*, e da popular serie de televisión *The Sword of Tipu Sultan* baseada nunha novela histórica de Bhagwan Gidwani.
* *Os soños de Tipu Sultan* é unha obra de teatro de 1997 escrita en kannada polo escritor indio Girish Karnad. Segue os últimos días así como os momentos históricos da vida de Tipu, a través dos ollos dun historiador da corte india e dun erudito oriental británico.
* *Tipu Sultan: The Tiger Lord* é unha serie de televisión paquistaní que se emitiu en PTV en 1997 e trata sobre a vida de Sultan.
* As novelas de Naseem Hijazi *Muazam Ali* e *Aur Talvar Ṭūṭ Gaye* (*E a espada rompeu*) describen as guerras de Tipu.
* A novela de Wilkie Collins *The Moonstone* contén no prólogo un relato de Tipu e da caída de Srirangapatna.
* En *As sorprendentes aventuras do barón Münchausen* de Rudolf Erich Raspe, Münchausen vence a Tipu ao final da novela.
* *Sharpe's Tiger* é unha novela de Bernard Cornwell na que o soldado británico da época napoleónica Richard Sharpe loita en Seringapatam e mata a Tipu.
* Tipu aparece nos videoxogos, Sid Meier's Civilization: Revolution e Sid Meier's Civilization IV.
* Nas súas novelas históricas en lingua konkani sobre a catividade en Seringapatam dos católicos konkani do literato indio VJP Saldanha, *Belthangaddicho Balthazar* (Balthazar de Belthangady ), *Devache Krupen* (Pola graza de Deus), *Sardarachi Sinol* (O signo dos cabaleiros) e *Infernachi Daram* (As portas do inferno), Tipu é retratado como "astuto, altivo, duro de corazón, vinganza, pero cheo de autocontrol".

 Mural da batalla de Pollilur nas paredes do palacio de verán de **Tipu**, pintado para celebrar o seu triunfo sobre os británicos
 Canón moi pequeno usado polas forzas de **Tipu Sultan** agora no Museo do Goberno (Egmore), Chennai

  

 Tipu Sultan sentado no seu trono (1800), de Anna Tonelli
 Palacio de verán de Tipu Sultan en Srirangapatna, Karnataka

  

* 

  

 Tipu Sultan nas liñas de Travancore.
 Canón usado polas forzas de Tipu Sultan na batalla de Srirangapatna en 1799
 O xeneral Lord Cornwallis, recibindo a dous dos fillos de Tipu Sultan como reféns no ano 1793.

  

  

 *O último esforzo e a caída de Tipu Sultan* de Henry Singleton, c. 1800
 Tipu Sultan enfróntase aos seus opoñentes durante o asedio de Srirangapatna.

  

  

### Administración

Tipu introduciu un novo calendario, novas moedas e sete novos departamentos gobernamentais, durante o seu reinado, e fixo innovacións militares no uso de foguetes.

 Un soldado do exército de Tipu Sultan, usando o seu foguete como asta de bandeira.
### Foguetes mysorenos

 Tipu Sultan organizou as súas brigadas de artillería Rocket coñecidas como *Cushoons*, Tipu Sultan ampliou o número de militares nos distintos *Cushoons* de 1500 a case 5000. Os foguetes Mysorean utilizados por Tipu Sultan, foron máis tarde actualizados polos británicos e empregados sucesivamente durante as Guerras Napoleónicas .
O doutor Abdul Kalam, antigo presidente da India, destacou a Tipu Sultan como o pioneiro do primeiro foguete de guerra do mundo. O seu pai iniciou a innovación dos foguetes en Mysore. Tipu ampliou o seu uso, incorporando tubos de ferro, o que aumentou o seu alcance até 2 km. Durante a batalla de Srirangapatna en 1799, foguetes de Mysore causaron unha explosión masiva. Tras a derrota de Tipu, os británicos capturaron varios destes foguetes, dous deles expostos no Royal Artillery Museum de Londres, que inspiraron o desenvolvemento do foguete Congreve, empregado nas Guerras napoleónicas.

  

  

  

### Relacións exteriores

 Luís XVI recibe aos embaixadores de Tipu Sultan en 1788. Sábese que Tipu Sultan enviou moitas misións diplomáticas a Francia, ao Imperio Otomán, ao Sultanato de Omán, á Dinastía Zand e ao Imperio Durrani.  Imperio mogol

  

Tipu Sultan era o mestre da súa propia diplomacia coas nacións estranxeiras, na súa procura por librar á India da Compañía das Indias Orientais e garantir a forza internacional de Francia. Do mesmo xeito que o seu pai antes que el, loitou batallas en nome de nacións estranxeiras que non eran o mellor interese de Shah Alam II.

Despois de que Ghulam Qadir cegase a Shah Alam II o 10 de agosto de 1788, crese que Tipu Sultan rompeu a chorar.  

 As forzas de Tipu Sultan durante o asedio de Srirangapatna .
Despois da caída de Seringapatam en 1799, o emperador cego arrepentiuse de Tipu, pero mantivo a súa confianza nos Nizam de Hyderabad, quen agora fixera a paz cos británicos.

Afganistán
Despois de enfrontarse a ameazas substanciais dos marathas, Tipu Sultan comezou a manter correspondencia con Zaman Shah Durrani, o gobernante do Imperio Durrani afgán, para que puidesen derrotar aos británicos e aos marathas. Inicialmente, Zaman Shah aceptou axudar a Tipu, pero o ataque persa á fronteira occidental de Afganistán desviou as súas forzas e, polo tanto, non se puido proporcionar axuda a Tipu.

Imperio Otomán
Debido á incapacidade otomá de organizar unha flota no Océano Índico, os embaixadores de Tipu Sultan volveron a casa só con agasallos dos seus irmáns otománs. Non obstante, a correspondencia de Tipu Sultan co Imperio Otomán e particularmente co seu novo sultán Selim III continuou ata a súa batalla final no ano 1799.  Como o seu pai antes que el, Tipu Sultan mantivo relacións amistosas con Mohammad Ali Khan, gobernante da dinastía Zand en Persia. Tipu Sultan tamén mantivo correspondencia con Hamad bin Said, o gobernante do sultanato de Omán. 

  


  

 Nos seus intentos de unirse con Tipu Sultan, Napoleón anexionou o Exipto otomán no ano 1798.

  

### Sistema social

#### Sistema xudicial e moral

Tipu Sultan nomeou xuíces de ambas as comunidades para súbditos hindús e musulmáns. Qadi para os musulmáns e Pandit para os hindús en cada provincia. Os tribunais superiores tamén tiñan sistemas similares. O uso de licor e a prostitución estaban estrictamente prohibidos na súa administración.  Tamén se prohibiu o uso e a agricultura de psicodélicos, como o cannabis. A poliandría en Kerala foi prohibida por Tipu Sultan. Aprobou un decreto para que todas as mulleres cubran os seus peitos, que non se practicaba en Kerala na época anterior. 

  

  


  

  

  

  

 Entre as súas moitas innovacións, Tipu introduciu novas denominacións de moedas e novos tipos de moedas, incluíndo este fermoso paisa dobre de cobre que pesa máis de 23 anos. gm. A moeda da esquerda tamén contén o emblema do sultanato de Mysore .

Avaliación e legado
-------------------

 O lugar en Srirangapatna onde se atopou o cadáver de Tipu
Tipu Sultan é unha figura histórica polarizada na India, eloxiada polo Congreso Nacional e criticada polo Partido Bharatiya Janata. Oficialmente, é considerado un "loitador pola liberdade" nos libros de texto indios e aparece nunha pintura na Constitución da India. O 14º presidente indio, Ram Nath Kovind, recoñeceu os seus logros militares e a súa morte heroica fronte aos británicos. Tamén é venerado en Paquistán, onde o ex primeiro ministro Imran Khan o eloxiou. Alén das súas conquistas militares, Tipu Sultan tamén apoiou as artes, particularmente as tarxetas Ganjifa de Mysore, que agora teñen a etiqueta GI.

  

  

  

 Tigre de Tipu Sultan. Victoria and Albert Museum, Londres
 Museo Nacional. Espada de Tipu Sultan, Nova Delhi. Tipu perdera a súa espada nunha guerra cos Nairs de Travancore apoiados polo exército británico en 1789. A espada foi tomada como trofeo de guerra polos británicos despois de anexionar Arcot e enviada a Londres.
#### O tigre de Mysore

Tipu era comunmente coñecido como o **Tigre de Mysore** e adoptou este animal como símbolo (*babri*) do seu goberno. Dise que Tipu Sultan estaba cazando no bosque cun soldado francés e viron cara a cara un tigre. O tigre abalanzouse primeiro sobre o francés e matouno. A arma de Tipu non funcionou e o seu puñal caeu ao chan cando o tigre saltaba sobre el. Alcanzou o puñal, colleuno e matou o tigre con el. Iso valeulle o nome de "o Tigre de Mysore" e fixo que enxeñeiros franceses construísen un tigre mecánico para o seu palacio. O dispositivo, coñecido como *Tipu's Tiger*, está exposto no Victoria and Albert Museum. A última espada utilizada por Tipu na súa última batalla, en Sri Rangapatnam, e o anel que levaba foron tomados polas forzas británicas como trofeos de guerra. Ata abril de 2004, estiveron expostos no Museo Británico de Londres como agasallos para o museo do maior xeral Augustus WH Meyrick e Nancy Dowager.  Nunha poxa en Londres en abril de 2004, Vijay Mallya comprou a espada de Tipu Sultan e algúns outros artefactos históricos, e levounos de volta á India.

#### Tipu Sultan Jayanti

En 2015, o goberno de Karnataka, liderado polo primeiro ministro Siddaramaiah do partido do Congreso, estableceu a celebración anual do "Tipu Sultan Jayanti" o 20 de novembro. Porén, en 2019, o novo ministro xefe BS Yediyurappa do BJP cancelou o evento citando incidentes de violencia. Siddaramaiah criticou esta decisión, eloxiando a Tipu Sultan pola súa contribución ao desenvolvemento e resistencia contra os británicos. O ano anterior, líderes do JD(S), incluído o primeiro ministro HD Kumaraswamy, non asistiron ao evento. O líder do Congreso de Lok Sabha, Mallikarjun Kharge, tamén criticou anteriormente a BJP e RSS pola súa oposición a celebrar as celebracións e preguntou: "Cando RSS pode celebrar a Nathuram Godse, non podemos celebrar a Tipu Sultan?" 

  

*

Familia
-------

 A tumba de Tipu Sultan en Srirangapatna. A tumba de Tipu está adxacente ás tumbas da súa nai e do seu pai.
A liña familiar paterna de Tipu Sultan afirma descendencia de Muhammad, polo que os seus nomes conteñen Sayyid e Wal Sharif .

Tipu tivo varias esposas.  Un deles, *Sindh Sahiba*, era bastante coñecido pola súa beleza e intelixencia e cuxo neto era *Sahib Sindh Sultan* tamén coñecido como Súa Alteza Shahzada Sayyid walShareef Ahmed Halim-az-Zaman Khan Sultan Sahib. A familia de Tipu foi enviada a Calcuta polos británicos. Moitos outros descendentes seguen vivindo en Calcuta e expresaron obxeccións ao uso do nome de Tipu Sultan polos partidos políticos para polarizar os votos.  

Os seus fillos foron:

1. Shahzada Sayyid Shareef Hyder Ali Khan Sultan (1771 – 30 de xullo de 1815)
2. Shahzada Sayyid walShareef Abdul Khaliq Khan Sultan (1782 - 12 de setembro de 1806)
3. Shahzada Sayyid walShareef Muhi-ud-din Ali Khan Sultan (1782) - 30 de setembro de 1811)
4. Shahzada Sayyid walShareef Mu'izz-ud-din Ali Khan Sultan (1783) 30 de marzo de 1818)
5. Shahzada Sayyid walShareef Mi'raj-ud-din Ali Khan Sultan (1784? – ? )
6. Shahzada Sayyid walShareef Mu'in-ud-din Ali Khan Sultan (1784? – ? )
7. Shahzada Sayyid walShareef Muhammad Yasin Khan Sultan (1784) - 15 de marzo de 1849)
8. Shahzada Sayyid walShareef Muhammad Subhan Khan Sultan (1785) - 27 de setembro de 1845)
9. Shahzada Sayyid walShareef Muhammad Shukrullah Khan Sultan (1785) - 25 de setembro de 1830)
10. Shahzada Sayyid walShareef Sarwar-ud-din Khan Sultan (1790) - 20 de outubro de 1833)
11. Shahzada Sayyid walShareef Muhammad Nizam-ud-din Khan Sultan (1791) - 20 de outubro de 1791)
12. Shahzada Sayyid walShareef Muhammad Jamal-ud-din Khan Sultan (1795) - 13 de novembro de 1842)
13. Shahzada Sayyid walShareef Munir-ud-din Khan Sultan (1795) - 1 de decembro de 1837)
14. Shahzada Sir Sayyid walShareef Ghulam Muhammad Sultan Sahib, KCSI (marzo de 1795) - 11 de agosto de 1872)
15. Shahzada Sayyid walShareef Ghulam Ahmad Khan Sultan (1796) - 11 de abril de 1824)
16. Shahzada Sayyid walShareef Hashmath Ali Khan Sultan (caducou ao nacer) </link>[  ]

Notas
-----

1. ↑  "Tipu Sultan killed at Seringapatam ; History Today". *www.historytoday.com*. Consultado o 2023-08-16.
2. ↑  *Tipu Sultan, indian muslim ruler*. p. 67. ISBN 9789004330795.
3. ↑  Thurston, Edgar (1913). *The Madras presidency, with Mysore, Coorg and the associated states*. Cambridge, University press.
4. ↑ . 2007. p. 17. ISBN 978-81-313-0087-9 .  Falta o `|title=` (Axuda)
5. ↑  *www.downtoearth.org.in* (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
6. ↑  "Origins of Channapatna Toys". *Craftdeals.in*.
7. ↑  Hasan 2005, p. 6.
8. ↑  Wenger, Estefania (2017-03-01). *Tipu Sultan: A Biography* (en inglés). Vij Books India Private Limited. ISBN 978-93-86367-44-0.
9. ↑  madur (2019-11-03). "The Sultan of Mysore - Tipu Sultan". *Karnataka.com* (en inglés). Consultado o 2023-08-16.
10. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
11. ↑ . p. 31. ISBN 9780300243369 .  Falta o `|title=` (Axuda)
12. ↑ . ISBN 9780674977556 .  Falta o `|title=` (Axuda)
13. ↑  Colley, Linda (2000). "Going Native, Telling Tales: Captivity, Collaborations and Empire". *Past & Present* (168): 170–193. ISSN 0031-2746.
14. ↑  "gunpowder-age-v-jamil" (PDF). *history.emory.edu; Emory Endeavors in World History - Volume 5* (en inglés).
15. 1 2  "Rockets in Mysore and Britain, 1750-1850". *researchgate.net* (en inglés).
16. ↑  Chisholm 1911.
17. ↑ . 1902. pp. 431–432 .  Falta o `|title=` (Axuda)
18. 1 2 . 1997. ISBN 978-90-04-10632-1 .  Falta o `|title=` (Axuda)
19. ↑   (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
20. ↑  Hasan 2005.
21. ↑   (en inglés). ISBN 9788131300343 .  Falta o `|title=` (Axuda)
22. ↑   (en inglés). ISBN 9788171547890 .  Falta o `|title=` (Axuda)
23. ↑  *Tipu Sultan: The Tiger of Mysore* (en inglés). Directorate of Archaeology and Museums, Government of Karnataka. 2010.
24. ↑  Roy 2011, p. 22.
25. ↑  Karsh, Efraim; Karsh, Inari (2001-04-02). *Empires of the Sand: The Struggle for Mastery in the Middle East, 1789–1923* (en inglés). Harvard University Press. ISBN 978-0-674-00541-9.
26. ↑  "Wellington in India: A Great Commander in Embryo". *thediplomat.com* (en inglés). Consultado o 2023-08-16.
27. ↑  The Parliamentary Register; Or, History of the Proceedings and Debates of the [House of Lords and House of Commons]-J. Almon, 1793
28. ↑  *The Hindu* .  Falta o `|title=` (Axuda)
29. ↑ . 2018. p. 364. ISBN 978-93-5280-642-3 .  Falta o `|title=` (Axuda)
30. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
31. ↑  *The Wire* .  Falta o `|title=` (Axuda)
32. ↑  , Tipu Sultan's world-famous quote, "Better to live one day as a tiger than a thousand years as a sheep" on oxfordreference.com website, Retrieved 14 February 2017
33. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
34. ↑  Sengupta, Anjali (1984). *Cameos of Twelve European Women in India, 1757-1857* (en inglés). Ṛddhi-India.
35. ↑  Moienuddin, Mohammad (2000). *Sunset at Srirangapatam: After the Death of Tipu Sultan* (en inglés). Sangam Books. ISBN 978-0-86311-850-0.
36. ↑  Exhibition at the Metropolitan Museum of Art, New York.
37. ↑ . 1800. pp. ci–civ.  Falta o `|title=` (Axuda)
38. 1 2   .  Falta o `|title=` (Axuda)
39. ↑  *BFI* (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
40. ↑  Khosla, G. D. (1977). "Review of The Sword of Tipu Sultan". *India International Centre Quarterly* **4** (2): 214–216. ISSN 0376-9771.
41. ↑  George, K. M. (1992). *Modern Indian Literature, an Anthology: Surveys and poems* (en inglés). Sahitya Akademi. ISBN 978-81-7201-324-0.
42. ↑ . 2001. ISBN 9780674005419 .  Falta o `|title=` (Axuda)
43. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
44. ↑ . 1980 .  Falta o `|title=` (Axuda)
45. ↑ . 1992. ISBN 978-0-415-07997-6 .  Falta o `|title=` (Axuda)
46. ↑   **19**. JSTOR 3517708. doi:10.2307/3517708.  Falta o `|title=` (Axuda)
47. ↑ . p. 269 .  Falta o `|title=` (Axuda)
48. ↑   (PDF). p. 211 .  Falta o `|title=` (Axuda)
49. ↑ . p. 34. ISBN 9781438456027 .  Falta o `|title=` (Axuda)
50. ↑ . p. 270 .  Falta o `|title=` (Axuda)
51. ↑  A. Subbaraya Chetty "Tipu's endowments to Hindus and Hindu institutions", p. 111 in *Confronting Colonialism*
52. ↑  Habib, Irfan (2001).
53. ↑  Wilks, M. (1930) *Report on the Interior Administration, Resources and Expenditure of the Government of Mysore under the System prescribed by the Order of the Governor-General in Council dated 4 September 1799*, Bangalore 1864, and *Historical Sketches of the South of India in an Attempt to Trace the History of Mysore*, 2 vols, ed.
54. ↑  Kirkpatrick, W. (1811) *Select Letters of Tipu Sultan*, London
55. ↑  *Tipu Sultan: Villain Or Hero? : an Anthology* (en inglés). Voice of India. 1993. ISBN 978-81-85990-08-8.
56. ↑  Ramdas, Inayat (2016-01-27). "Bet You Didn’t Know All This About the Indian Constitution!". *TheQuint* (en inglés). Consultado o 2023-08-16.
57. ↑  "Tipu Sultan history lessons can’t be erased, says textbook committee chairman". *The Times of India*. 2019-11-01. ISSN 0971-8257. Consultado o 2023-08-16.
58. ↑  "Details ; Geographical Indications ; Intellectual Property India". *search.ipindia.gov.in*. Consultado o 2023-08-16.
59. ↑   **29**. 1995: 257–269. JSTOR 312813. doi:10.1017/S0026749X00012725.  Falta o `|title=` (Axuda)
60. ↑ . ISBN 978-0-312-26382-9 .  Falta o `|title=` (Axuda)
61. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
62. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
63. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
64. ↑  Joshi,DHNS, Bharath (2019-07-30). "BJP govt orders cancellation of Tipu Sultan Jayanti". *Deccan Herald* (en inglés). Consultado o 2023-08-16.
65. ↑ . NDTV .  Falta o `|title=` (Axuda)
66. ↑   (en inglés) **31**: 855–874. ISSN 1356-1863. doi:10.1017/S135618632000067X .  Falta o `|title=` (Axuda)
67. ↑   (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
68. ↑   (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
69. ↑   (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)

Véxase tamén
------------

* Raj británico

### Fontes citadas

*. 1999. ISBN 978-0-19-563977-3. OCLC 246448596.  Falta o `|title=` (Axuda)
* 
* (Hardcover). 2019. ISBN 978-1-63557-395-4.  Falta o `|title=` (Axuda)
* Habib, ed. (2002). ISBN 1-84331-024-4.  Falta o `|title=` (Axuda)
* Modelo desbotado. Use un dos modelos de citas no lugar deste marcador.
*. 1999. ISBN 978-81-86778-25-8.  Falta o `|title=` (Axuda)
*. 2011. ISBN 978-1-136-79087-4 .  Falta o `|title=` (Axuda)

Lecturas adicionais
-------------------

 

### Ligazóns externas

* = Media related to Tipu Sultan en Wikimedia Commons
* The Tiger of Mysore en Project Gutenberg
* Illuminated Qurʾān from the library of Tippoo Ṣāḥib, Cambridge University Digital Library
* UK Family Finds Tipu Sultan's Gun, Sword In Attic
* Tipu's Legacy.