**Jay Allen**, nado en Seattle, Estados Unidos, o 7 de xullo de 1900 e finado o 24 de decembro de 1972, foi un xornalista estadounidense. Como correspondente de diversos medios estadounidenses, especializouse como correspondente de guerra en Europa e informou de diversos conflitos, como a Guerra civil española e a Segunda guerra mundial.

Traxectoria
-----------

### Correspondente en Europa

Fillo dun avogado de Portland, Allen formouse como xornalista na Universidade de Harvard. En 1924 substituíu a Ernest Hemingway -con quen tivo unha grande amizade- como correspondente do *Chicago Tribune* en París, e dende onde informou, até 1934, de acontecementos en Francia, Bélxica, España, Italia, Austria, Alemaña, Polonia e os Balcáns. Deste xeito, publicou sobre a proclamación da Primeira República Galega en 1931.

### Traslado a España

  

En 1934 trasládase a España, coa intención de realizar un estudo sobre a Reforma Agraria no sur do país, en particular en Estremadura (onde pasou varios meses) e dar conta dos feitos que estaban a suceder, como a Revolución de Asturias de 1934. 

Praza Castelar de Madrid en 1932
Precisamente foi detido por un artigo para o *Chicago Daily News* (de onde tamén informaba o seu compañeiro e amigo John T. Whitaker) que narraba a represión acontecida tras os feitos de Asturias.

#### Guerra Civil

Allen estaba en Torremolinos cando se produciu o levantamento militar do 18 de xullo contra a II República Española. Durante o conflito, conseguiu entrevistar a Franco en Tetuán, o 27 de xullo dese ano.
Despois da entrevista, Allen publicou un artigo coa seguinte conversa:

> 
> 
> *Allen: "¿Durante cuánto tiempo se prolongará la situación ahora que el golpe ha fracasado?"  
> Franco: **"No puede haber ningún acuerdo, ninguna tregua. Salvaré a España del marxismo a cualquier precio"**  
> Allen: "¿Significa eso que tendrá que fusilar a media España?"  
> Franco: **"He dicho a cualquier precio"**.*
> 
> 

Tamén obtivo a última entrevista que lle concedeu a José Antonio Primo de Rivera, o 3 de outubro de 1936, no cárcere de Alacante, onde foi fusilado.

Pero o artigo de maior repercusión asinado por Allen enviouno desde Elvas (Portugal), onde permaneceu tras presenciar o masacre de Badaxoz, a brutal represión perpetrada polos nacionais sobre a poboación de Badaxoz tras a ocupación da cidade. O *Chicago Tribune* publicou o 30 de agosto de 1936 este artigo, titulado *"Matanza de 4.000 en Badaxoz, Cidade dos Horrores"* ("Matanza de 4.000 persoas en Badaxoz, a cidade dos horrores"), unha crónica considerada unha das máis importantes do mundo da historia do xornalismo de guerra.

Despois dalgúns traballos para o *New York Times*, Jay Allen regresou aos Estados Unidos, onde, influenciado polos acontecementos que presenciara, dedicouse a buscar axuda para a República, chegando a unha entrevista co secretario de Estado Cordell Hull e o secretario de Estado e o de Interior Harold L. Ickes.

### Segunda guerra mundial

En 1940 volveu a Europa, concretamente a Francia ocupada polos nazis como correspondente da *Axencia NANA* (*National American News Agency*), onde tamén coordinou un comité que axudaba a intelectuais e artistas franceses a fuxir do país. Por mor destas actividades, e da súa acusación como axente británico, foi detido pola Gestapo en 1941, e encarcerado en Chalon-sur-Saône e despois en Dijon, aínda que foi liberado ese mesmo ano nun intercambio de prisioneiros. O 8 de novembro de 1942, como parte do Departamento de Guerra Psicolóxica do Exército dos Estados Unidos, acompañou os desembarcos aliados no norte de África.

### Regreso aos Estados Unidos e morte

Despois das súas experiencias en Europa, Allen entrou nunha profunda depresión, alimentada pola atmosfera de anticomunismo que imperou nos Estados Unidos durante a Guerra Fría. Finalmente, acabou sendo obrigado a abandonar a vida pública, sufrindo tamén varios ictus. A vítima dun deles morreu en decembro de 1972.

A obra xornalística de Jay Allen é toda unha referencia e, xunto con outros correspondentes da Guerra civil española, foi un pioneiro do xornalismo de guerra.

Notas
-----

1. 1 2 3  "News; article". *memoriahistorica.org*. Arquivado dende o orixinal o 06 de xullo de 2009. Consultado o 16 de abril de 2023.
2. ↑  "Idealistas\_bajo\_las\_balas". *Google Books ; Paul Preston* (en castelán). Consultado o 2023-04-16.
3. ↑  "Ao fío desta interesante charla, imos rescatar a noticia orixinal no Chicago Tribune". *Manuel Gago no Twitter*. 20 de xuño de 2023.
4. ↑  Centro Virtual Cervantes. *Amenazados, ametrallados e inspirados: Corresponsales extranjeros en la Guerra Civil Española*, por Paul Preston. Copia arquivada en Wayback Machine

Véxase tamén
------------

* Masacre de Badaxoz

### Ligazóns externas

* Memoria Histórica: Un xornalista ben informado Arquivado 06 de xullo de 2009 en Wayback Machine. Arquivado *(en castelán)*
* Cervantes Virtual: Periodistas de guerra en España *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4888693
* WorldCat
* VIAF: 34301639
* BNE: XX1761976
* DeutscheBio: 1041289871
* FAST: 249443
* GND: 1041289871
* ISNI: 0000 0000 7910 1007
* LCCN: nr89004665
* SNAC: w63210hj

 |