recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **illa Riesco** é unha illa de Chile localizada no extremo meridional de América do Sur, na ribeira setentrional do estreito de Magallanes. Administrativamente, a illa pertence á comuna de Río Verde, Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena. Ten unha superficie de 5.005 km², que a converten na cuarta illa maior do país.

Xeografía
---------

A illa ten os seguintes límites: 

* ao suroeste, as augas do estreito de Magallanes, fronte á illa Santa Inés;
* ao oeste, o seo Skyring, que a separa da illa Gamero e do continente;
* ao noeste, o canle Fitz Roy, que a separa do continente;
* ao sueste, o seo Otway, cuxas augas sepárana da península Brunswick, tamén continente;

Na súa porción occidental atópase a Reserva Nacional Alacalufes.

Habitada primeiramente polos kawéskar, hoxe a illa caracterízase por unha decena de estancias, todas en mans de particulares, nas que a crianza de ovellas é unha das principais labores que alí se realiza. Isto grazas ás súas amplas chairas, sen prexuízo de que algúns dos sectores, como cabo León, posúen relevo irregular que mestura a paisaxe montañosa dos Andes patagónicos, bosque de coigüe de Magallanes e planicie. Ademais, na illa hai un importante reduto de huemules en estado salvaxe.

Na historia da illa tamén figura que algúns sectores serviron como campos de concentración durante o goberno militar, segundo consta nalgúns testemuños de persoas que viviron esa época.

Minería
-------

A illa posúe grandes reservas de carbón. Ao norte da illa atópase a mina Elena, que comezou a ser explotada por un francés a finais do século XIX. Logo de anos de abandono, o noruegués Ove Larsen Gude abriu a mina en 1921. Nos anos 1930, a produción de carbón ascendía a dous mil toneladas mensuais e sumábase ao extraído desde os xacementos Magdalena e Josefina, tamén na illa.

O xacemento Estancia Invierno foi estudado polo Comité de Carbóns da Corporación de Fomento da Produción (CORFO) entre os anos 1978 e 1981. No lugar, que abarca 4.030 hectáreas, se cubicaron reservas por un total de 670 millóns de toneladas de carbón, das cales preto de 280 millóns de toneladas corresponden á categoría de reservas probadas e o resto á categoría de probables.

Durante os anos 2000, a sociedade mineira Illa Riesco, constituída por capitais de Empresas Copec e Ultramar, adxudicouse as minas Elena e Río Eduardo e Estancia Invierno, este último xacemento manterase en poder de BHP Billiton ata o ano 2017, data en que expira o seu contrato de concesión.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Riesco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1510574
* WorldCat
* VIAF: 617145857109322922586
* GEC: 0455019
* GeoNames: 3873312
* OSM: 1997227
* TGN: 1008771

 |
O **Grupo Local do Partido Galeguista en Sada** foi artellado en 1935, desenvolvendo unha intensa actividade ata 1936, contando cunha militancia especialmente numerosa e activa.

No momento da súa fundación, a directiva estaba composta por Justo Rodríguez Pérez (Presidente), Juan Antonio Suárez Picallo (Vicepresidente), Gil González Mosquera (Secretario Xeral), Salvador González Mora (Secretario de Actas), José Galán Barbeito (Tesoureiro), Antonio Parga Otero (Vicetesoureiro), Eugenio González Rivero (Vicetesoureiro), Salvador García García (Vogal), Manuel Franco Fernández (Vogal), José Pena Ferreira (Vogal), Juan Pita Conchado (Vogal), Juan Taibo Díaz (Vogal), Andrés Rey (Vogal), Antonio Sas Cao (Vogal), Dámaso Casal Pallares (Vogal), Santos Cividanes (Vogal), Primitivo López Vidal (Vogal) e José Fernández Babío (Vogal).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Prensa da época: *A Nosa Terra*, *Ser*,[*cómpre nº de páxina*] *El Pueblo Gallego*.[*cómpre nº de páxina*]
Un griot nixeriano.
O **griot** ou **jeli** (*djeli* ou *djéli* en francés) é unha figura tradicional de África Occidental encargado de narrar historias. Constitúe unha síntese de cantante e poeta de carácter ambulante, e que está considerado como o depositario da tradición oral destes pobos. Malia que os griots deben memorizar sen erros moitas cancións e tradicións populares, teñen a habilidade de traducilos a contextos contemporáneos.

Os griots esténdense por varios países de África Occidental: Malí, Gambia, Guinea, Sáhara Occidental e o Senegal, e están presentes entre os pobos Mande (Mandinka, Malinké, Bambara etc), Fulɓe (Fula), hausa, songhai, Tukulóor, wolof, Serer, mossi, Dagomba, árabes mauritanos e outros grupos menores. O termo «griot» provén probablemente da transliteración ao francés, «guiriot», da palabra galego-potuguesa «criado».

Denominación
------------

Nas linguas africanas reciben moitos nomes: 

* *Jeli* nas zonas setentrionais dos Mande.
* *Jali* nas meridionais dos Mande.
* *Guewel* en wolof
* *Gawlo* en pulaar (Fula)
* *Igiiw* (ou *igawen*) en árabe Hassaniyya.

Os griots son unha caste endogámica, isto é, é a través do sangue que se transmite esta sabedoría e só a través del se pode acceder a ocupar esta función social.

Griots modernos
---------------

Dado que estes homes son os depositarios da historia do seu pobo, unha tradición que se transmite oralmente a través das músicas e poemas, e debido tamén ao seu carácter inmediato e de cultura en presente, que inclúe a sátira e a crítica social, son moitos os que viron unha continuidade entre estas tradicións da África Occidental e novos artistas e personaxes do mundo actual, especialmente entre aqueles de orixe africana.

Foron moitas as persoas que se sentiron influídas por estas figuras e é habitual relacionar aos Griots con movementos modernos coma o hip hop ou as músicas xamaicanas cun contido máis especificamnete político. Algúns mesmo se reivindicaron coma griots modernos. Este termo, por tanto, é bastante acaído para referirse a unha gran cantidade de artistas afroamericanos que mesturan no seu estilo canción, rapeo e declamación poética, cun forte contido crítico político-social, caso dos Watts Prophets, Last Poets, Mutabaruka, Linton Kwesi Johnson, Saul Williams, Gil Scott-Heron etc.

Notas
-----

1. ↑  Goethe Institute (ed.). "Os Griots de África Oriental: moito máis que contadores de historias.". Consultado o 23 de outubro de 2015.
2. ↑  Baba, the story-teller. (ed.). "Origin of the Word Griot.". Consultado o 23 de outubro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Griot*** |

### Outros artigos

* Morabitos

### Ligazóns externas

* Griot Arquivado 25 de marzo de 2020 en Wayback Machine. Enciclopedia Británica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q511054
* AAT: 300260302
* EBID: ID
* JSTOR: griots

 |
**Hiten** (nomeada así por un anxo budista), previamente denominado **MUSES A**, foi unha sonda lugar da axencia xaponesa ISAS (máis tarde integrada na actual JAXA) lanzada o 25 de xaneiro de 1990 mediante un foguete M-3SII desde o Centro Espacial de Uchinoura.

Características
---------------

Hiten foi unha sonda deseñada para facer probas de tecnoloxías asociadas coa exploración lunar e planetaria e sobrevoar a Lúa varias veces. A sonda levaba un subsatélite denominado Hagoromo (nomeado así polo velo que vestía o anxo Hiten) que foi soltado na veciñanza da Lúa. Hiten foi situado nunha órbita terrestre altamente elíptica que a facía sobrevoar a Lúa.

Os obxectivos principais da misión foron probar o control da traxectoria da sonda mediante asistencias gravitatorias, inserir o subsatélite en órbita lunar, probar a navegación óptica nun satélite estabilizado mediante xiro, probar a tolerancia a fallos do ordenador de a bordo e da telemetría, experimentar coa aerofreada para chegar a órbitas próximas á Lúa e detectar e medir a velocidade e masa dos micrometeoroides. Adicionalmente se probou a inserir a Hiten nos puntos lagranianos L4 e L5 do sistema Terra-Lúa, logo a insertala en órbita lunar e máis tarde a estrelala contra a superficie da Lúa. Hiten foi a primeira sonda lunar lanzada polo Xapón.

Hiten tiña forma de cilindro de 1,4 m de diámetro e 0,8 m de alto, con Hagoromo situado nun dos extremos. A masa do satélite, incluído propelente, era de 143 kg e a alimentación eléctrica era proporcionada polas células solares que recubrían as paredes do cilindro, dando ata 110 vatios de potencia, que podían almacenarse na batería de a bordo. A sonda estabilizábase mediante xiro, a entre 10 e 20,5 r.p.m. O control de actitude e a propulsión da nave corrían a cargo de oito propulsores de 23 N de pulo e catro de 3 N alimentados por hidracina. As comunicacións tiñan lugar grazas a un conxunto de antenas de media ganancia que transmitían tanto en banda X como en banda S.

Hiten foi estrelada intencionadamente na superficie lunar o 10 de abril de 1993.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "HITEN (MUSES A)" (en inglés). Consultado o 15 de abril de 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  NASA (27 de marzo de 2013). "Hiten" (en inglés). Consultado o 15 de abril de 2013.
3. 1 2 3  "Note verbale dated 20 June 1990 from the Permanent Representative of Japan to the United Nations addressed to the Secretary-General" (90-15632). 26 de xuño de 1990: 2. Consultado o 2 de maio de 2019.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "Muses A / Hiten" (en inglés). Consultado o 15 de abril de 2013.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2013). Gunter's Space Page, ed. "Muses A (Hiten)" (en inglés). Consultado o 15 de abril de 2013.
6. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2011). "Hiten" (en inglés). Consultado o 15 de abril de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q935149
* NSSDC ID: 1990-007A
* SCN: 20448

 |
**Hermann Rorschach**, nado en Zúric o 8 de novembro de 1884 e finado en Herisau o 2 de abril de 1922, foi un psiquiatra e psicanalista suízo, coñecido sobre todo pola elaboración da proba que leva o seu nome, o Test de Rorschach.

Traxectoria
-----------

Naceu en Suíza, no seo dunha familia con poucos recursos económicos. O seu pai era un pintor sen grande éxito na súa profesión e que daba clases de pintura nunha escola preparatoria para homes.

Durante os seus estudos na etapa secundaria, Rorschach demostrou especial entusiasmo por entintar sobre papel e pegalo, de tal maneira que obtiña formas de paxaros ou bolboretas, o cal mesmo lle valeu ser alcumado co nome de "kleck", que significa «mancha».

Ao terminar a escola, interesouse pola pintura e comezou estudos en ciencias naturais, e ingresou na escola de medicina en 1904. Tras graduarse en 1909 interesouse pola psiquiatría.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hermann Rorschach*** |

### Ligazóns externas

* Website sobre Rorschach *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q122279
* WorldCat
* VIAF: 29539910
* BIBSYS: 90167353
* BLBNB: 000229726
* BNB: ID
* BNF: 11922574p
* CiNii: DA00550781
* DeutscheBio: 11874965X
* EBID: ID
* FAST: 51267
* GND: 11874965X
* HDS: 014602
* ICCU: SBLV073214
* ISNI: 0000 0001 0883 0496
* LCCN: n80028149
* NDL: 00454614
* NKC: nlk20000091539
* NLA: 35905062
* NTA: 068583281
* OL: OL1050411A
* SUDOC: 027108414
* WikiTree: Rorschach-5

 |
***Hercules*** foi unha revista editada en Buenos Aires entre 1921 e 1926.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Tribuna Independiente*, apareceu o 15 de xaneiro de 1921 co lema *Por el progreso y cultura general de Galicia*. Sucedeu a *El Eco de Teo*, sendo a dirección e os contidos os mesmos, o cambio de nome obedece a que agora pasa a ser o órgano de prensa da Federación de Sociedades Agrarias e Instrutivas da Provincia da Coruña. Entre as cinco sociedades fundadoras da Federación atopábanse as dúas de Teo e Vedra que editaban *El Eco de Teo*. Recolle noticias da actualidade galega, de arte e cultura e artigos sobre algúns concellos e parroquias da provincia da Coruña, nos que se critica especialmente a súa situación económica e social.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). Do Castro, ed. *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* A emigración en Vedra
**McGuire**|  |
| Nome completo |  |
| Bandeira | Australia Australia |
| Baseada en | Australia |
| Tempadas en activo | 1977 |
| Número de pilotos | Australia Brian McGuire |
| Debut | Gran Premio do Reino Unido de 1977 |
| Carreiras | 1 (0 saídas) |
| Campionatos de Construtores | 0 |
| Campionatos de Pilotos | 0 |
| Vitorias | 0 |
| Pole positions | 0 |
| Voltas Rápidas | 0 |
| Puntos totais | 0 |
| Derradeiro GP | Gran Premio do Reino Unido de 1977 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Fórmula 1*** |

**McGuire** foi un construtor australiano de coches de carreiras de Fórmula 1. O equipo participou nun Gran Premio do Campionato do Mundo, pero non se cualificou.

O piloto de carreiras Brian McGuire empezou a correr na Shellsport G8 Serie Internacional, con sede en Gran Bretaña en 1976, como un equipo privado cun Williams FW04 coas especificacións de Fórmula Un. Tamén inscribiuse co coche no Gran Premio do Reino Unido de 1976 pero só catalogouse como reserva e non chegou á pista. Para a tempada 1977 McGuire fixo extensas modificacións no Williams e participou no Gran Premio do Reino Unido de 1977 como o McGuire BM1. Pero, o coche non foi competitivo nas sesións especiais de pre-cualificación, foi máis lento que o resto de participantes excepto Mikko Kozarowitzky que tivo un accidente, tampouco puido facelo nas sesións de cualificación normais. Brian McGuire morreu ao volante do coche ese mesmo ano en Brands Hatch.

### Resultados Completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Chasis | Motor | Pneu. | Piloto | Nº | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | Puntos | Pos. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1977 | McGuire BM1 | Cosworth V8 | **G**
 |  |  | ARX | BRA | RSA | USW | ESP | MON | BEL | SWE | FRA | GBR | ALE | AUT | NED | ITA | USA | CAN | XPN | 0 | NC |
| Brian McGuire | 45 |  |  |  |  |  |  |  |  |  | NSCP |  |  |  |  |  |  |  |

Notas
-----

1. ↑  "GRAND PRIX RESULTS: BRITISH GP, 1977". grandprix.com. Consultado o 10 June 2011.

Ligazóns externas
-----------------

* Results from Formula1.com
* Profile at Grand Prix Encyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***McGuire F1*** |
***Luar no inferno*** é unha novela negra escrita en 2006 por Miguel Anxo Fernández Fernández. É a segunda entrega das aventuras do detective de orixe galega residente nos Ánxeles Frank Soutelo.

Trama
-----

Frank Soutelo recibe a visita do seu sobriño Robert, un mozo director de cine independente cun valioso contrato cunha gran produtora para facer unha película, pero con pouca liberdade á hora de rodar. Robert ten un guión sobre a contratación de mozas mexicanas que chegan enganadas a Hollywood, onde terminan facendo películas porno, explotadas como prostitutas, ou asasinadas en *snuff movies*. Ó produtor non lle interesa que iso saia á luz, pero como o detective descobre, por algo persoal.

Narración
---------

O famoso rótulo que anuncia Hollywood.
No libro amósase de primeira man o mundo das altas esferas da produción de Hollywood, e as relacións cos magnates da prostitución, empresas funerarias, e policías corruptos. Así mesmo, critícase non só a explotación de persoas, senón tamén o engano á cidadanía estadounidense mediante os tratos de favor, compras de silencio, e outros métodos de corrupción. Tamén aparece o FBI, ó que tamén critica pola súa irresponsabilidade á hora de protexelo, e o CSI.

O libro está narrado en primeira persoa, pero con moitas chiscadelas\* ó lector. Ten moita acción, sen recrearse moito nas paisaxes, como Raymond Chandler, senón que fala máis do estado anímico do detective. Como todo bo detective que se precie, sempre di a última palabra, sen dubidar á hora de coller ó inimigo pola solapa da chaqueta, pero recibe unhas cantas puñadas. Pero, malia que os devolve, non remata sempre con frases que pasen á posteridade. Destacan, máis que esas, frases galegas, co espírito de "depende", "amiguiños si...", ou "arrieiros somos...".

Narra moi ben os momentos de acción, mesmo con coñecementos de balística ou anatomía, aparición de bombas en caixas de DVD's, ou persecucións.

O autor describe moi ben os barrios da cidade californiana, como nas historias de Chandler, Charles Bukowski ou John Fante. Conta con referencias explícitas a clásicos do cine e a literatura, como Frank Kapra, non só en referencia á acción, senón tamén como homenaxe ós mestres. Tamén hai homenaxes ademais de á gastronomía, á cultura galega, como Luar na Lubre ou os viños da terra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina da editorial.
**Luíz Antonio dous Santos**, nado en Volta Redonda, Río de Xaneiro, o 6 de abril de 1964, e finado en Taubaté, São Paulo, o 6 de novembro de 2021, foi un atleta brasileiro, especializado na proba de maratón, na que chegou a ser medallista de bronce mundial en 1995.

Carreira deportiva
------------------

No Mundial de Gotemburgo 1995 gañou a medalla de bronce no maratón (única medalla do Brasil nesta competición), percorrendo os 42.195 kms. nun tempo de 2:12:49 segundos, tras o español Martín Fiz (ouro) e o mexicano Dionicio Cerón (prata). Gañou en dúas ocasións o maratón de Chicago.

Tamén se fixo co triunfo en dúas edicións do maratón de Chicago (1993 e 1994). Así mesmo, concluíu na décima posición nos Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, en Estados Unidos. Obtivo a súa marca persoal no maratón de Róterdam (1997), en Holanda, cun tempo de 2:08:55 segundos.

En 2005 decidiu concluír a súa carreira deportiva como atleta. Iniciou os estudos para ser adestrador e creou LUASA, un equipo que é a abreviatura do seu nome. Devandito equipo mantén un intercambio con corredores africanos de longa distancia, especialmente de Kenya, que se trasladan ao Brasil para adestrar e competir en carreiras rueiras.

Faleceu aos 57 anos, por mor dun paro cardíaco na cidade de Taubaté, no interior de São Paulo, mentres vía a televisión na súa casa. Os seus restos mortais descansan no Cemiterio de Retiro.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Redacción (7 de novembro de 2021). "Luiz Antônio dos Santos, duas vezes campeão da maratona de Chicago, morre aos 57 anos". *Globo* (en portugués). Consultado o 7 de novembro de 2021.
2. ↑  "Luíz Antonio dos Santos". Consultado o 1 de decembro de 2017.
 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1377398
* IAAF: 10437
* Sports Reference: luiz-dos-santos-2

 |
Este artigo trata sobre a luz da Lúa. Para o programa de televisión véxase: Luar (programa).
Luar en Hobart, Tasmania.
O **luar** é a luz que chega á Terra desde a Lúa. Esta luz non se orixina na Lúa, senón que esta reflicte a que lle chega do Sol.

Características
---------------

A superficie lunar aborbe o 93% da luz que recibe do sol polo que, aínda que a intensidade do luar varía en grande maneira dependendo da fase lunar, durante a lúa chea ilumina apenas con 0,2 lx, o que representa 500.000 veces menos que o sol. Cando se mira a lúa desde bastante altitude ou desde latitudes tropicais, a iluminancia pode chegar a 1 lx. A luz do luar non permite nin ler nin distinguir as cores, pero si orientarse e mesmo fotografar a paisaxe.

A cor do luar, en especial durante a lúa chea, aparece tinxida de azul ao ollo humano comparado coa maioría das fontes de luz artificiais.

Para os astrónomos é unha molestia, xa que o luar ilumina as partículas que se achan en suspensión no aire, provocando un resplandor no ceo que vela as placas fotográficas durante as exposicións prolongadas.

*Dous homes a contemplar a Lúa*, de Caspar David Friedrich.
O luar considérase moitas veces un tipo de luz moi romántica.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Albedo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1058800
* AAT: 300386089
* MAG: 2777461020

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Fontoira.
**Manuel Fontoira Peón**, nado en Pontevedra o 30 de xullo de 1907 e finado na mesma cidade o 18 de maio de 1986, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela, logo marchou completar os seus estudos, doutorarse e especializarse en pediatría na Universidade Central de Madrid. Ao remate da súa formación regresou a Pontevedra onde exerceu a medicina, e onde chegaría a fundar o Sanatorio Santa María.

Xa durante o franquismo, foi deputado provincial en Pontevedra, e vicepresidente (1942-1948) e logo presidente (1948-1951) da deputación de Pontevedra e en calidade dese posto presidiu o padroado do Museo Provincial de Pontevedra. Tamén foi procurador en Cortes.

Membro fundador da Sociedade de Pediatría de Galicia e o seu presidente. Finou en Pontevedra o 18 de maio de 1986.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rafael Picó Cañeque** |  **Presidente da Deputación de Pontevedra** 1948 - 1951 | Sucesor:**Luis Rocafort Martínez** |

Vida persoal
------------

Foi pai de Lydia Fontoira, do pediatra e político Manuel Fontoira Surís e do arquitecto Rafael Fontoira Surís.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 20-5-1986, p. 58.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413375
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 40490

 |
**Gritando en Silencio** é un grupo español de rock, formado por Marcos Molina (composición, voz e guitarras), Aldo Jaenes (baixo), Jorge Correa (batería) e Miguel Ángel Santos (guitarra solista). O grupo constituíuse no ano 2002 en Sevilla.

Traxectoria
-----------

A primeira maqueta do grupo chamouse *¿Y ahora qué?*, gravada e mesturada nos antigos estudios Sputnik por Jordi Gil, na primavera de 2004, e estaba conformada por 4 cancións: "Despojo de Poeta", "Gritando en Silencio", "Rutina en las venas" e "¿Dónde te has quedado?". Foi ofrecida gratuitamente no seu sitio web. Neste traballo contaron coa colaboración do cantante sevillano Albertucho.

Uns anos despois fan a súa segunda maqueta; *Destilería de Rock and Roll*, autoproducida, e que constou tamén de 4 cancións: "Cuentos de desgarro", "Metido en un blues", "Flores de cartón" e "Destilando Rock and Roll".

No 2009 sae á luz o seu primeiro LP *Contratiempo*, constituído por 14 cancións, máis dunha hora de música, que contou coas colaboracións de Albertucho, Fernando Madina, vocalista do grupo Reincidentes, e de Juan Manuel Cifuentes , guitarra e voz do grupo Iratxo.
O disco atópase dispoñible na súa páxina web, liberado con licenza de Creative Commons.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial do grupoArquivado 01 de novembro de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5391152
* WorldCat
* VIAF: 173606485
* Discogs: 4529473

 |
O **McDonnell FH Phantom** foi un caza bimotor deseñado durante a segunda guerra mundial para a Armada dos Estados Unidos. O Phantom foi o primeiro reactor puro en aterrar nun portaavións estadounidense e o primeiro despregado polo Corpo de Marines. Aínda que o seu tempo de servizo en primeira liña foi relativamente breve, axudou a probar aos líderes da Mariña a viabilidade dos reactores baseados en portaavións. Ademais, foi o primeiro caza exitoso de McDonnell, levando ao desenvolvemento do seu sucesor, o McDonnell F2H Banshee, un dos dous cazas navais máis importantes da Guerra de Corea, que tamén establecería a McDonnell como un importante provedor de avións da Armada. Só se fabricaron 62 FH-1 antes de que a produción cesase para construír o máis potente F2H Banshee.

O FH Phantom foi orixinalmente coñecido como **FD Phantom**, pero a designación cambiouse cando o avión entrou en produción.

Variantes
---------

XFD-1
Prototipo equipado con motores de 5,18 kN Westinghouse 19XB-2B (J-30). Fabricáronse dous.
FH-1 (FD-1)
Versión de produción con motores de 7,1 kN Westinghouse J30-WE-20 (orixinalmente designouse FD-1). 60 fabricados.

Notas
-----

1. 1 2 3  Angelucci e Bowers 1987, p. 268
2. ↑  *USN F-4 Phantom II vs VPAF MiG-17/19: Vietnam 1965-73*. Osprey Publishing

Bibliografía
------------

* Angelucci, Enzo e Peter M. Bowers. *The American Fighter*. Sparkford, Somerset, UK: Haynes Publishing Group, 1987. ISBN 0-85429-635-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q550166
* GND: 7682517-6

 |
| Iban Mayoz |
| --- |
|  |
| Información persoal |
| Nacemento | Iban Mayoz 30 de outubro de 1981 (40 anos) Donostia, Guipúscoa |
| Nacionalidade |  País Vasco |
| Equipo |
| **Último equipo** | Karpin Galicia |
| Equipo(s) Pro |
| 2004-052006-072008 | Relax-FuenlabradaEuskaltel-EuskadiKarpin Galicia |

**Iban Mayoz**, nado o 30 de setembro de 1981 en Donostia, Guipúscoa é un ciclista vasco.

Criado en Azpeitia, comezou a súa traxectoria ciclista no ciclocross, obtendo un terceiro posto (1997) e un subcampionato (2001) nos estatais desta especialidade nos seus treitos de idade (sub19 e sub23, respectivamente). En 2004 incorpórase á profesionalidade no ciclismo en estrada, ao fichar polo Relax-Fuenlabrada, onde está dous anos. En 2006 pasa ao Euskaltel-Euskadi e en 2008 ficha polo Karpin Galicia.

Palmarés
--------

* Campión das metas voantes na Volta a Euscadi, 2005
* Subcampión de España sub23 de ciclocross (2001)
* Bronce no campionato de España sub19 de ciclocross (1997)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q708832
* CyclingArchives: 9911

 |
**Manuel Ferraz de Campos Sales**, nado en Campinas (estado de São Paulo) o 15 de febreiro de 1841 e finado en Santos o 28 de xuño de 1913, foi un avogado brasileiro e presidente do Brasil dende o 1898 ata 1902.

Traxectoria
-----------

Elixiuse senador en 1890, pero renunciou ó cargo catro anos despois para concorrer ao goberno do estado de São Paulo. En 1898 elixiuse presidente da República. Naquel ano, a economía brasileira, baseada na produción e exportación de café e caucho non ía ben. Sales xulgou que todos os problemas económicos se debían á desvalorización da moeda. Entón actuou en dúas frontes:

- desenvolveu a chamada *politica dos gobernadores*. A través desta, concedia favores ós estados, dende que os políticos daquel estado apoiasen no Congreso as accións do goberno central. A *politica dos gobernadores* tamén ficou coñecida no Brasil na época como *politica café con leite*, pois os principais estados envolvidos foron Sao Paulo e Minas Xerais (*Nota*: no Brasil actual, ese tipo de troco de favores entre políticos é coñecido como *clientelismo politico*). E,

- no plano exterior, estableceu un acordo con banqueiros ingleses, chamado *funding loan*. Con este acordo, suspendeu por 3 anos o pagamento dos intereses da débeda externa, e por 13 anos o pagamento da propia débeda. Os intereses uomaronse á débeda principal, e os pagamentos comezarian en 1911, co prazo de 63 anos para concluír o pagamento, e intereses de 5% ao ano. Os impostos das aduanas do Rio de Janeiro e de Santos ficarían hipotecados ós banqueiros ingleses, como garantía da débeda. Entón, libre do pagamento da débeda, pode fazer a súa política económica. Retirou unha parte do diñeiro en circulación e valorizou a moeda da época, o *mil-réis* de 48 mil-réis por libra esterlina para 14 mil-réis por libra-esterlina.

| Presidente do Brasil |
| --- |
| *Segue a:* Prudente de Morais | **Manuel Ferraz de Campos Sales**(1898-1913) | *Precede a:* Rodrigues Alves |
| PRP (*Partido Republicano Paulista*) |

Notas
-----

1. ↑  conforme a norma ortográfica da lingua portuguesa ata 1940, escribíase Manoel Ferraz de Campos Salles.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q382919
* WorldCat
* VIAF: 19666550
* BNE: XX1245116
* BNF: 10106791v
* FAST: 116548
* GND: 120606550
* ISNI: 0000 0000 8098 197X
* LCCN: n83154988
* NTA: 073982741
* Nupill: 15775
* OL: OL1210111A
* PTBNP: 169594
* SUDOC: 137039670
* WikiTree: Ferraz\_Campos\_Salles-1

 |
Un **iconoclasta** é unha persoa que se opón á veneración de imaxes ou ídolos. Etimoloxicamente, o termo refírese a quen esnaquiza iconas, é dicir, pinturas ou esculturas sagradas. Un exemplo de iconoclastas foi a tradición bizantina, especialmente León III, que ordenou a destrución de todas as representacións de Xesús, a Virxe María e, especialmente, todos os Santos.

En linguaxe coloquial, utilízase tamén para referirse a aquela persoa que vai ao contraxeito e cuxo comportamento é contrario aos ideais, normas ou modelos da sociedade actual ou á autoridade de mestres dentro desta, sen que implique unha connotación negativa da súa figura.

Historia
--------

Os movementos iconoclastas adoitan ter a finalidade de acabaren entre a poboación cos ritos ou adoracións pagás que permanezan disfrazados na relixión dominante.

Os movementos máis intensos a favor dos iconoclastas déronse no cristianismo bizantino e na relixión musulmá.

A iconoclastia é un fenómeno que pode aparecer en diferentes relixións, pero adoitan ser o resultado de disputas entre faccións dunha mesma relixión.

Iconoclastas no ámbito bizantino
--------------------------------

O emperador León III o Isaurio mandou destruír toda representación cristiá de figuras relixiosas ou do evanxeo en 730.

O seu fillo, Constantino V (741-775) herdou un grave enfrontamento entre a poboación maiormente a favor do uso de imaxes e a postura oficial, que finalmente concluíu utilizando o seu poderío militar.

Tralo Segundo Concilio de Nicea no 787 afirmouse a veneración de iconas, baseándose na encarnación de Xesús Cristo en home.

O emperador León V (813-820) instaurou un segundo período de loitas no 813 e continuado polos seguintes emperadores ata Teófilo.

Ao morrer este, a súa esposa Teodora mobilizou aos iconódulos e proclamou a restauración de iconas no 843.

Iconoclastas no ámbito islámico
-------------------------------

Os musulmáns teñen a prohibición de representar figuras humanas nas mesquitas (non a prohibición xeral do uso da figura humana).

Iconoclastas no ámbito protestante
----------------------------------

Algúns protestantes claman pola destrución da arte católica acusándoa de idolatría (ou culto ás imaxes), debido a que os seguidores destas correntes só cren no Deus todopoderoso e vivente como única deidade verdadeira.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181543
* AAT: 300055792
* BNCF: 24036
* BNF: 11948935r
* GEC: 0115177
* GND: 7682171-7
* HDS: 016545
* JSTOR: iconoclasm
* LCCN: sh85064080
* MAG: 2776951763
* NKC: ph121031
* TESF: iconoclasm
* Treccani: iconoclastia

 |
Comportamento típico de aliaxes non-férricas.  

1: Límite elástico verdadeiro  

2: Límite de proporcionalidade  

3: Límite Elástico  

4: Límite do 0.2%
**Tensión de Cedencia**, tamén chamada **tensión de escoamento** , é a tensión máxima que o material soporta aínda no réxime elástico de deformación, se houber algún aumento de tensión o material non segue mais a lei de Hooke ({\displaystyle T=K.x}) e comeza a sufrir deformación plástica (deformación definitiva).

1: **Límite elástico verdadeiro**: é o punto no que comezan as dislocacións no material, difícil de determinar e pouco usado  

2: **Límite de proporcionalidade**: Punto a partir do cal o comportamento do material deixa de ser linear  

3: **Límite Elástico**: a partir de aquí o material presentará deformación permanente cando se retire a tensión aplicada  

4: **Límite do 0.2%**: é un límite arbitrario pero é o máis utilizado pola facilidade da súa obtención e porque pese a non representar unha verdadeira transición no material é útil para realizar cálculos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5939736
* AAT: 300264315
* EBID: ID

 |
A **lóxica das clases** é considerada a proposición que considera a pertenza ou non dun elemento ou persoa a unha determinada clase ou grupo. É a interpretación dunha frase ou enunciado baixo a formalización da teoría dos conxuntos ou diagramas de Venn.

A clase significa un conxunto de individuos cunha propiedade en común. Cómpre ter en conta que a propiedade define a clase, non o individuo, tornándose esencialmente distinta da lóxica de predicado. Neste caso, polo tanto, o valor de verdade é dada pola adhesión ou non dunha clase. Polo tanto, a táboa de valor de verdade e explícito como táboas de pertenza.

Polo tanto, non é o mesmo que dicir: "Hs = Sócrates é un home" (onde un atributo se refire á calidade do ser de Sócrates), para dicir, "SH = Sócrates pertence á clase dos homes". A clase fai sentido, aínda que non os individuos. Así, o home da clase, como un concepto de home, existe aínda na ausencia dos homes. Da mesma forma, hai o concepto de "cabalos alados", aínda que existan os Pegasos.

Actualmente a chamada lóxica tradicional, a lóxica siloxística interprétase como clases.

Elementos e a súa simbolización
-------------------------------

Clase universal
* **Universo**: é a clase de todas as clases, de todos os elementos do universo que estemos considerando. Ela e chamada clase universal. U
* **Clase vacía**: clase que non posúe ningún elemento : Ø
* **Individuos**: {\displaystyle x\_{2}x\_{3}....x\_{n}}
* **Clase**: Un conxunto de individuos que teñen unha propiedade común. Pode ser expresada de diversas maneiras:

A = ({\displaystyle x\_{2}x\_{3}....x\_{n}}) - Por enumeración
A = (Todos nacidos en Asturias) - Por definición dunha propiedade
A = {\displaystyle \bigwedge x} ( x/naceu en Asturias) - Por un función proposicional cuantificada (lido: Todo x tal que x pertence á clase dos nacidos en Asturias)
* **Pertenza:** {\displaystyle \in } Non pertenza: {\displaystyle \notin }
* **Xeralizador**: {\displaystyle \bigwedge x} Todo x.
* **Particularizador**: {\displaystyle \bigvee x} Algún x
* **Conectivas** : {\displaystyle \land ,\vee ,\rightarrow ,\leftrightarrow } - Definidas de igual forma que na lóxica de enunciados relativas á pertenza ou non pertenza dun individuo a unha clase (estas funcións lóxicas son definidas en Táboa de valores de verdade).
* A **negación** é definida como unha transacción entre as clases, a clase adicional.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3143073
* MAG: 155721353

 |
Imaxe satélite da illa MacCarthy.
A **Illa MacCarthy**, tamén coñecida como **Illa Lemain** ou **Illa Janjanbureh**, é unha insua localizada na zona leste da República de Gambia, na División Central River. É unha illa fluvial, que se encontra no río Gambia. A cidade de Janjanbureh, antes chamada de Georgetown, localizada nesta illa, é a segunda máis grande do país. Ademais de ser un destino turístico, a illa é lar do cárcere máis grande de Gambia.

Historia
--------

A illa fora visitada por comerciantes occidentais no século XV, pero no século XIX, esta deixou de ser un lugar de comercio viable debido ás frecuentes guerras entre os wulli e os niani. A illa posteriormente foi mercada polos Británicos para instalar un forte militar e protexer aos seus comerciantes. En 1823 asinouse un tratado de cesión, e a illa pasou a chamarse formalmente MacCarthy Island (por Charles MacCarthy, antigo Xeneral Gobernador dos Territorios Británicos Africanos do Oeste.) En 1832, fundouse Georgetown, como un establecemento crioulo, aínda que este rapidamente foi poboado por africanos liberados da escravitude. A cidade, gradualmente, fíxose un centro administrativo e económico de Gambia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q224775
* WorldCat
* VIAF: 317117066
* EBID: ID
* GeoNames: 2412708
* LCCN: no2015112221

 |
**Marie-Rose Armesto**, nada o 19 de marzo de 1960 no Saviñao e finada o 23 de xaneiro de 2007, foi unha xornalista belga de orixe galega.

Traxectoria
-----------

Cando tiña 8 anos emigrou coa súa familia a Bélxica. Estudou a carreira de xornalismo na Universidade Libre de Bruxelas e, en 1982, comezou a traballar na radio na cadea Radio Contact. En setembro de 1987, uniuse a RTL-TVI, na que chegou a ser reporteira xefe xunto con Jean-Pierre Martin con que casou en 1984.

Como reporteira da cadea viaxou por todo o mundo: Alxeria, Bosnia, Afganistán, Ruanda, Chechenia ou Albania.

Foi unha muller comprometida que, en xullo de 1995, trala caída de Srebenica e o asedio de Saraievo, no conflito de Bosnia, organizou unha cadea humana arredor do edificio Berlaymont, sé da Comisión Europea, para denuncia-la pasividade dos europeos fronte a guerra e a limpeza étnica en Bosnia-Hercegovina. Tamén prestou atención á difícil situación dos desaparecidos en Chile e ás vítimas do xenocidio en Ruanda. Tamén caracterizou ao terrorismo de inspiración islámica como un novo fascismo.

Participou no lanzamento de Reporteiros sen fronteiras, e entrevistou a figuras internacionais como Laura Bush ou Fidel Castro.

En 2002, publicou *Son mari a tué Massoud*, un libro baseado nunha entrevista coa esposa dun dos asasinos do caudillo afgán Ahmad Shah Massoud.

Faleceu de cancro aos 46 anos. En 2012, RTL creou tres bolsas co seu nome para estudantes de xornalismo.

Obra
----

* *Son mari a tué Massoud*. Col. Essais Document (en francés). Paris: Editions Balland. 2002. ISBN 2715814186.

Notas
-----

1. 1 2 3  Ly. Bs.; Ly. Ch. (24-01-2007). "C'était une grande dame du reportage". *lalibre.be*. Consultado o 19-08-2018.
2. ↑  Claude, Moniquet; Etienne, Genovefa. "Une amie s'en est allée". *ESISC*. Consultado o 19-08-2018.
3. ↑  Van Gorp, Jean-Pierre (27-06-2007). "Portrait : Marie-Rose Armesto". *jeanpierrevangorp.info*. Consultado o 20-08-2018.
4. ↑  ""Marie-Rose n’était pas une journaliste comme les autres"". *dhnet.be*. 06-06-2012. Consultado o 19-08-2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Regulamento da bolsa de xornalismo Marie-Rose Armesto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3292229
* WorldCat
* VIAF: 61760614
* BNF: 14406913p
* ISNI: 0000 0000 3405 4470
* LCCN: n2003091723
* NTA: 241980062
* SUDOC: 086047426

 |
**Marie Henri d'Arbois de Jubainville**, nado en Nancy o 5 de decembro de 1827 e finado en París o 26 de febreiro de 1910, foi un historiador e filólogo francés.

Traxectoria
-----------

En 1851 deixou a École des Chartes co título de arquivista paleográfico. Destinado aos arquivos de Aube, onde traballou ata a súa xubilación en 1880.

Publicou gran número de inventarios, *Répertoire archéologique du département* (1861), *Histoire des ducs et comtes de Champagne depuis le VIe siècle jusqu'à la fin du XIe* (1859-1869) (8 volumes), e en 1880 *Les Intendants de Champagne*. Atraído pola filoloxía publica *Étude sur la déclinaison des noms propres dans la langue franque à l'époque mérovingienne*. En 1877 publicou *Les Premiers habitants de l'Europe*

Atraído polos galos, comezou a estudar as linguas, literatura e leis celtas, dos que se converteu nunha autoridade. En 1882 foi nomeado profesor da recentemente creada Cátedra de linguas célticas do Collège de France. *Introduction à l'étude de la littérature celtique* (1883), *L'Épopée celtique en Irlande* (1892), *Études de droit celtique* (1895), *Les Principaux auteurs de l'Antiquité à consulter sur l'histoire des Celtes* (1902) son as súas obras principais sobre temas célticos, el foi o primeiro en Francia en estudar a antiga literatura irlandesa de forma profesional.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q978749
* WorldCat
* VIAF: 68967919
* Auñamendi: 5
* BIBSYS: 90149346
* BLBNB: 000303239
* BNE: XX885062
* BNF: 121559788
* BVMC: 70542
* CANTIC: a11113273
* CERL: cnp00858065
* CiNii: DA05545246
* DBE: enrique-de-arbois-de-jubainville
* DeutscheBio: 116317353
* FAST: 160594
* GEC: 0004811
* GND: 116317353
* Gutenberg: 46057
* ISNI: 0000 0001 2320 9796
* LCCN: n85066058
* Léonore: [LH//45/53 53]
* NLA: 36023124
* NLG: 224609
* NTA: 315479620
* OL: OL1143144A
* openMLOL: 5406
* Persée: 300108
* PTBNP: 93102
* SUDOC: 030069580
* Treccani: arbois-de-jubainville-henri-d

 |
***Hombre al agua*** é un relato en lingua castelá de Gonzalo Torrente Ballester, publicado en 1987 por Ediciones Almarabu.

Trama
-----

Verán de 1968, durante a Primavera de Praga. Torrente Ballester vai en barco de Vigo a Nova York, logo de facer escala en Lisboa. Vai coa súa familia, e fai amizade co capitán, un home maior que adoita ter relacións pasaxeiras coas mulleres que navegan no buque, e con Mr. Morris, un profesor de Historia masón e bebedor que lle pregunta pola guerra civil española e polo xeneral Francisco Franco.

Falan de viaxes no tempo na literatura, como a obra *A Connecticut yankee in King Arthur's court*, de Mark Twain, e Mr. Morris, medio bébedo, acaba confesándolle que as viaxes no tempo existen, e que os estadounidenses están mandando cidadáns seus ao pasado para que sexan protagonistas da historia, comezando pola Declaración de Independencia dos Estados Unidos de América. O propósito é modificar a historia para conseguir un poder total; así, envían personaxes que adopten os roles de Cristovo Colón (para non teren a deshonra de seren descubertos por un europeo), Xesús Cristo ou Napoleón.

O relato remata de forma abrupta, con Mr. Morris caendo pola borda ao océano Atlántico.

Narración e publicación
-----------------------

O libro está narrado en primeira persoa.

Amais de como texto independente, o relato apareceu en *Ifigenia y otros cuentos* (Ediciones Destino, 1987).

Notas
-----

1. ↑  "Ifigenia y otros cuentos", recensión de José García Nieto en *ABC*, 9 de xaneiro de 1988 *(en castelán)*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Mathematics Genealogy Project** (en galego: *Proxecto de xenealoxía de matemáticas*) é unha base de datos en liña para a xenealoxía académica das matemáticas. Contén dende 2007 información de datas de gradación, alma máter, supervisores doutorais e estudantes doutorais de máis de 100 000 matemáticos.

Historia
--------

O proxecto xurdiu como unha iniciativa de Harry Coonce, un profesor de matemáticas da Universidade Estatal de Minnesota, situada en Mankato, Minnesota. Logo do retiro de Coonce en 1999, o proxecto continuou uns anos, até que no 2002 a universidade decidiu retirarlle o seu apoio. Con todo, dada a relevancia do proxecto, este continuou operando baixo os auspicios da American Mathematical Society e a North Dakota State University. No 2005, recibiu unha subvención do Instituto Clay de Matemáticas.

Actualmente, de acordo con declaracións do propio proxecto, «cando usamos a palabra *matemáticas* ou matemático referímonos a esa palabra nun sentido moi incluínte. Polo tanto, todos os datos relevantes de estatística, a informática, a filosofía ou a investigación de operacións é benvido».

A información xenealóxica obtense de fontes tales como Dissertation Abstracts International e Notices from AMS, pero pode ser fornecida por calquera persoa a través da páxina web do proxecto. A base de datos contén o nome do matemático, universidade e ano no que se outorgou o grao, título da tese, nomes do primeiro e segundo conselleiro, unha bandeira do país no que foi galardoado co grao, e un reconto das descendencias académicas.

Notas
-----

1. 1 2 3  Jackson, Allyn. "A Labor of Love: The Mathematics Genealogy Project" (PDF) (8).
2. ↑  "Retired Mathematician Develops a Family Tree of the Scholars in His Field".
3. ↑  "A Report on the Mathematics Genealogy Project" (PDF) (8).
4. ↑  "The Mathematics Genealogy Project - Mission Statement".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do Mathematics Genealogy Project
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Un **hemograma** é un exame que avalía as células sanguíneas dun paciente, ou sexa, as da serie branca e vermella, conta de plaquetas, reticulócitos e índices hematolóxicos. O exame é requirido polo profesional de saúde para diagnosticar ou controlar a evolución dunha doenza. Un hemograma está constituído pola conta das células brancas (leucocitos), células vermellas (hemacias), hemoglobina (Hb), hematocrito (Ht), índices das células vermellas, e conta de plaquetas. O hemograma completo consiste no hemograma máis a conta diferencial dos leucocitos.

As células circulantes no sangue son divididas en tres tipos: células vermellas (hemacias ou eritrocitos), células brancas (ou leucocitos) e plaquetas (ou trombocitos).

Recollida de sangue
-------------------

 Mostras de sangue collidas con anticoagulante EDTA.
O sangue do individuo é recollido con anticoagulante (EDTA) ou mestura de Paul-Heller, para evitar a súa coagulación. Trala recollida con xiringa descartábel, o sangue é trasladado a un tubo de ensaio de vidro, que deberá ser rotulado co nome do paciente e lacrado con tapa. Non é necesario xaxún, mais recoméndase 24 horas sen práctica de exercicios físicos e 48 horas sen consumo de bebida alcohólica. Débese preguntar ó paciente se fai uso dalgún medicamento, ou se fixo uso nas horas anteriores ó exame, pois algúns remedios poden interferir nos resultados do exame. Trala recollida, o tubo deberá ser enviado a un laboratorio capaz de facer o hemograma.

Notas
-----

1. ↑  VALLADA, E.P. *Manual de técnicas hematológicas.* São Paulo: Atheneu, 1999.
2. ↑  Frances T Fischbach *A Manual of Laboratory and Diagnostic Tests.* Lippincott Williams & Wilkins, 2003.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q886518
* BNF: 167640639
* GEC: 0113812
* GND: 4146064-9
* JSTOR: blood-counts
* LCCN: sh85014967
* MAG: 2776376844
* SUDOC: 17820711X
* Treccani: emocromo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* eMedicine: 94020
* MedlinePlus: 003642
* Patientplus: full-blood-count

 |
A **hemimorfita**, tamén chamada **calamina**, é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo sorosilicatos. Calamina é un sinónimo, aínda que este propiamente é o nome que usaban os mineiros para designar á mestura que aparecía frecuentemente de hemimorfita, smithsonita e hidrocincita na parte alta das minas de cinc.

Un hidroxisilicato de cinc hidratado, con aspecto de cristais alongados dispostos en costras radiadas, normalmente brancas, mais é frecuente en costras masivas de tonalidades verde ou azul intenso.

Foi denominado hemimorfita debido ao desenvolvemento hemimórfico dos seus cristais. Esta infrecuente forma de cristalización provoca que os cristais rematen en caras desiguais.

Ambiente de formación
---------------------

Áchase formando vetas e leitos en rochas calcarias estratificadas, na zona de oxidación de sulfuros de cinc e de chumbo, asociada á smithsonita, cerusita, anglesita, galena e esfalerita.

Localización e extracción
-------------------------

Encóntrase en minas de Chihuahua (México), Bélxica, Austria, Gran Bretaña, Alxeria e Estados Unidos. En España é frecuente encontrar hemimorfita na conca mineira do cinc de Asturias e Cantabria. En xeral abunda en todos os depósitos de cinc, chumbo e prata do mundo.

Industrialmente extráese nas minas como mena do cinc, sendo de gran rendemento económica a súa explotación pois contén máis dun 54% de cinc.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hemimorfita*** |

### Bibliografía

* Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis, 1985, Manual of Mineralogy, 20th ed. ISBN 0-471-80580-7
* Boni, M. Gilg, H.A. Aversa, G. e Balassone, G. 2003, The "Calamine" of southwest Sardinia: Geology, mineralogy, and stable isotope geochemistry of supergene Zn mineralization: Economic Geology, v. 98, p. 731-748.

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Mindat *(en inglés)*
* Sitio web con datos da hemimorfita *(en inglés)*
* Galería de imaxes de minerais Arquivado 21 de marzo de 2009 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q408008
* AAT: 300390895
* BNCF: 55687
* EBID: ID
* GEC: 0113771
* GND: 4574770-2
* MAG: 2778703893
* Mindat: 1860

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* E: E557

 |