Un modelo de plastilina dunha rata, da animadora polaca Monika Kuczyniecka.
A **plastilina** ou **plasticina** é un material de modelaxe parecido á masilla feito de sales de calcio, vaselina e ácidos graxos. Non seca, e vén en moitas cores diferentes. *Plastilina, Plastilin, Plasticina, Plastelin,* *Plasticine,* entre outras variantes, son marcas comerciais rexistradas, con certas variantes entre si, algunhas moi similares e outras bastante diferentes.

Historia
--------

### Orixe

Franz Kolb, o propietario dunha farmacia en Múnic, Alemaña, inventou esta pasta para modelar en 1880. Nesa época industrial, Múnic era un centro das artes, e algúns amigos de Kolb eran escultores. Queixábanse de que o barro que empregaban para modelar as súas esculturas secaba rapidamente e que, sobre todo no inverno, era moi difícil traballar.

#### Produción industrial

Para comercializar o seu invento, Kolb presentouno en 1887 en Faber-Castell e aínda hoxe se vende. 

Por outra banda, en Bath, Inglaterra, en 1897 o profesor de arte William Harbutt presentou unha variante que continuou a fabricarse alí durante case todo o século XX. En 1983 a produción foi trasladada a Tailandia. Realizáronse varios intentos de cambiar a fórmula para eludir a patente e as súas licenzas. Hai unha serie de produtos similares, pero ningún resultou máis exitoso que a fórmula orixinal. Porén, hai un bo mercado para produtos epoxi que se solidifican despois de seren aplicados como líquidos ou masillas. A plastilina non endurece en contacto co ar.

### Composición habitual

A plastilina é aproximadamente 65% xeso, 10% vaselina, 5% cal, 10% lanolina e 10% ácido esteárico. Non se pode endurecer coa cocción, derrete cando se expón á calor e é inflamábel a temperaturas máis altas.

Toxicidade
----------

As distintas variantes de plasticinas e pastas de modelar comercializadas en xeral non son tóxicas, porén algunhas poden conter glute, como no caso de Play-Doh, que ten trigo entre os seus ingredientes. O uso de pastas de modelar con glute supón un risco para as persoas que padecen celiaquía ou calquera trastorno relacionado co glute. Pode ser a causa da contaminación inadvertida, xa que é doado que chegue á boca directamente, ou indirectamente a través dos restos que quedan nas mans despois da manipulación.

Usos
----

* A plastilina úsase para xogos infantís e para modelar estruturas máis formais ou permanentes. Observouse que pode ser un alivio do estrés para nenos hiperactivos.
* Hoxe en día pódese utilizar para desenvolver a motricidade fina (ou facer que as mans sexan máis capaces no caso da axilidade) en nenos menores de 12 anos.
* Actualmente tamén é empregado por algúns artistas plásticos contemporáneos como recurso pictórico en forma de "pintura" de textura maleable (Antonio Rincón, 1998).
* Na cidade de Zamora de Hidalgo, Michoacán, México, atópase o Museo de Historia *"Tu mundo en plastilina"*, onde se amosa a historia a través de figuras de plastilina.
* Na Segunda guerra mundial os alemáns quixeron substituír o caucho por este material, pero o seu uso fracasou.

### No audiovisual

A plastilina atopa un lugar destacado na animación. Grazas á súa propiedade de non secar, é un bo material para *stop-motion*.

Art Clokey está considerado un pioneiro da animación cinematográfica a base de plastilina coa que experimentou desde 1955 na curtametraxe de 3 minutos *Gumbasia*, influenciada polo seu profesor Slavko Vorkapich, na Universidade de California do sur. 

Nick Park, de Aardman Animations, tamén é un promotor do seu uso, e gañou dous Premios Oscar coas curtas *Wallace e Gromit*: *The Wrong Trousers* (1992) e *A Close Shave* (1995). Esta técnica de modelaxe chámase *"claymation"*, un termo derivado das palabras inglesas *"clay"*, que significa "arxila", e *"animation"*, que significa "animación". 

Entre os moitos produtos audiovisuais de stop-motion con plastilina ou greda de modelar están por exemplo *Coraline*, varios filmes de Tim Burton, a serie *O cordeiro Shaun* ou o filme galego *O Apóstolo*. 

#### Na música pop

A pasta ou arxila de marca é mencionada ás veces na música británica, como os *porteiros de plastilina* (*With plasticine porters* ...) en *"Lucy in the Sky with Diamonds"* de The Beatles, as cancións de Oasis *"Little James"* e *"Shakermaker"*, a canción de Placebo *"Plasticine"*, e a canción de Thom Yorke *"Plasticine Figures"*. O vídeo-clip *"My baby don't care"* de Nina Simone está feito con plasticina en *stop-motion.*

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario; plastilina". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-05-18.
2. ↑  "Relatorio" (PDF). *Recipp IPP ;*. Consultado o 19-5-2022.
3. ↑  "Pasta para modelar Plastilina". *JOVI* (en castelán). Consultado o 19-5-2022.
4. ↑  "Espacenet – search results". *worldwide.espacenet.com*. Consultado o 2022-05-18.
5. ↑  Gallerix. "Скульптурный пластилин". *Gallerix.ru; skulpturnyj-plastilin* (en ruso). Consultado o 2022-05-18.
6. ↑  "Plastelin Color Gels Archives". *Kostka Bojana Spain* (en inglés). Consultado o 2022-05-18.
7. 1 2  May, James (2009). *Toy Stories*. Londres: Conway. p. 16. ISBN 9781844861071.
8. ↑  "Treatment for Celiac Disease ; NIDDK". *National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases* (en inglés). Consultado o 19-5-2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Plastilina***  |

### Outros artigos

* Animación
* Xogo
* Greda de moldear
* *Stop motion*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q840688
* AAT: 300266336

 |