recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Kvothe** é un personaxe ficticio protagonista de *The Kingkiller Chronicle* (Crónica do asasino de reis), triloxía escrita polo estadounidense Patrick Rothfuss formada polos libros *The Name of the Wind* (O nome do vento), *The Wise Man's Fear* (O temor dun home sabio), e *The Doors of Stone* (As portas de pedra, título non definitivo).

Descrición
----------

No primeiro libro, *The Name of the Wind*, Kvothe aparece como un pousadeiro chamado Kote nunha aldea pouco habitada. É descrito como un home de cabelo vermello, mans finas e longas, musculatura máis propia dun guerreiro ca dun pousadeiro, e aparentemente impasible. Tódolos habitantes da aldea coñecen as cancións, aventuras e historias de Kvothe, pero ninguén, coa excepción dun alumno do propio Kvothe, un ser fata chamado Bast, sabe que ese do que tanto falan e cantan está diante dos seus ollos, atendéndoos e servíndolle-la comida e a bebida. No relato aparece Devan Lochees, tamén chamado Cronista, un escribán que se decata de quen é realmente o pousadeiro e o invita a contarlle a súa verdadeira historia. Comeza así o relato de Kvothe dende os primeiros anos da súa vida.

Ó longo da historia Kvothe desenvolve distintas facetas: músico, alumno da Universidade, guerreiro e arcanista (mago).

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 11 de marzo de 2013. Consultado o 04 de marzo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Recensión do personaxe en lecturalia.com *(en castelán)*
O **alawa** é unha lingua australiana que se fala en Hodgson Downs e noutros asentamentos achegados, no curso alto dos ríos Cox e Arnold, preto do río Roper, na Terra de Arnhem, Territorio do Norte.

Estudos e publicacións
----------------------

Entre 1966 e 1968 a lingüista Margaret Sharpe estudou a lingua, froito deste traballo foi a publicación de *Ninda nanggaya Alawirryunu* (1976), historias alawas en alawa, kriol e inglés. *Alawa song buk* (1991), *Alawa Wanggaya: Alawa-Kriol-English Dictionary* (1999) e *Ruwu Alawirryunu* (Libro das plantas en alawa) (2001).  

En 2003 o lingüista Greg Dickson publicou o libro *Stori brom det dubala dog, Ngalima en Ngabalarra* (Historia de dous cans, Ngalima e Ngabalarra) e axudou a establecer clases de alawa na escola local de Hogson Downs.

Notas
-----

1. ↑  "Census 2016, Language spoken at home by Sex (SA2+)". *stat.data.abs.gov.au* (en inglés). Australian Bureau of Statistics. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2018. Consultado o 29 de outubro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de linguas aborixes de Australia

### Ligazóns externas

* O alawa no Ethnologue
* Blog dun lingüista que traballa entre os alawa (en alawa, inglés e kriol)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2147917
* ELCat: 3832
* Ethnologue: alh
* Glottolog: alaw1244
* WALS: alw

 |
| Kwacha zambiano |
| --- |
| **Zambian kwacha (en inglés)**  |
| Código: | ZMK |
| Ámbito: | Zambia Zambia |
| Símbolo: | ZK |
| Fracción: | 100 ngwee |
| Billetes: | 20, 50, 100, 500, 1.000, 5.000, 10.000, 20.000 e 50.000 kwacha |
| Emisor: | Bank of Zambia |
| Taxa de troco:08-02-2011 | 1 EUR = 6542,1567 ZMK
1 USD = 4800 ZMK |
| *Troco actual* |

  

O **kwacha** ou **kwacha zambiano** (en inglés **Zambian kwacha**) é a moeda oficia de Zambia e é emitida polo Bank of Zambia (Banco de Zambia). O seu código ISO 4217 é ZMK e o seu símbolo é ZK para diferencialo do kwacha do Malaui. Subdivídese en 100 *ngwee*.

Etimoloxía
----------

O nome da moeda deriva da palabra das linguas chichewa e bemba para "alborada", aludindo ao eslogan nacionalista zambiano para *unha nova alborada de liberdade*. A palabra *ngwee* significa "brillante" en chichewa.

Historia
--------

O kwacha comezou a emitirse en 1968 para substituír a libra zambiana a razón de 2 kwacha por cada libra. En decembro do 2008. A moeda sufriu unha forte inflación. En 1968 un kwacha valía 1.2 dólares estadounidenses, mais o seu valor no 2006 con respecto ao dólar estadounidense era dun dólar por cada 4800 kwacha.

No 2003 Zambia foi o primeiro estado de África en introducir os billetes de polímero, concretamente os billetes de 500 e 1000 kwacha.

A principios do 2009 o kwacha zambiano era a oitava moeda de valor máis baixo do mundo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Banco de Zambia Arquivado 21 de xuño de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*
A MGM Tower, a antiga sede da empresa.
**Metro-Goldwyn-Mayer Inc.** (ou simplemente **MGM**) é unha gran compañía, involucrada principalmente na produción e distribución de películas de cine e programas de televisión. Os seus principais subsidiarios foron MGM Studios Inc. United Artists Corporation e Orion Pictures Corporation (adquirida en 1997). Nunha importante operación mercantil, a empresa foi vendida a un grupo de compañías encabezadas por Sony Pictures Entertainment que é tamén propietaria de Columbia Pictures. MGM ten a súa sede en Beverly Hills dende o 22 de agosto de 2011. Antes desta data, MGM tiña a súa sede na *MGM Tower* de Century City, Os Ánxeles.

O nome nace das tres compañías que formaron unha fusión corporativa para crear MGM Studios en 1924; Metro Picture Corporation (fundada en 1915), Goldwyn Pictures Corporation (fundada en 1923), e Louis B. Mayer Pictures (fundada en 1918). Louis B. Mayer converteuse no xefe do estudio e Irving Thalberg en xefe de produción. O seu lema é *Ars Gratia Artis* (arte pola arte mesma) e o seu emblema, creado en 1928, é un característico león.

Metro-Goldwyn-Mayer non está afiliado con MGM Mirage, MGM Distribution, MGM Resorts, MGM Grand Garden Arena nin con MGM Grand Las Vegas.

A empresa declarouse en bancarrota e botou o peche o 30 de xuño de 2010, tras non poder pagar unha débeda duns 3.500 millóns de dólares, o que significaba a fin dunha traxectoria de case 90 anos de existencia, éxito e filmes como *Foise co vento* (1939), *Singin' in the Rain*, *2001: Unha odisea do espazo*, *The Wizard of Oz* (1939) ou *Ben-Hur* (1959). A MGM informou o 14 de xullo do 2010 que obtivo unha nova prórroga para pagar parte da débeda de 3.700 millóns. O 11 de novembro do 2010, Metro-Goldwyn-Mayer declárase en quebra, presentando a declaración de insolvencia ante un Tribunal de Manhattan. Baixo a protección da Lei de Quebras estadounidense, MGM poderá liberarse das súas débedas, que ascendían a preto de 4.000 millóns de dólares por JP Morgan.

Notas
-----

1. ↑  "MGM HOLDINGS INC. For the quarterly period ended June 30, 2011." () Metro-Goldwyn-Mayer Inc. Consultado o 6 de febreiro de 2012. "10250 Constellation Boulevard Los Angeles, California 90067 (Address of corporate headquarters through August 19, 2011)" y "245 North Beverly Drive Beverly Hills, California 90210 (Address of corporate headquarters beginning August 22, 2011)"
2. ↑  "La empresa declara su bancarrota.". Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2013. Consultado o 28 de decembro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179200
* WorldCat
* VIAF: 129762115
* BNF: 118772591
* EBID: ID
* GEC: 0042274
* GND: 10290848-5
* IBDB: 496424
* IMDb: co0020206
* ISNI: 0000 0004 0525 2995
* LCCN: n80015727
* LEI: 8JA4NT75BITP5LG6P072
* MusicBrainz: ID
* NKC: ko2002149724
* NPG: mp164336
* openMLOL: 124374
* SUDOC: 031964524

 |
A **linfanxite epizoótica** é unha linfanxite crónica e contaxiosa causada polo fungo dimórfico saprofita do solo *Histoplasma farciminosum* que afecta a mulas e cabalos. En España está clasificada como unha enfermidade de comunicación anual e en consecuencia en Galicia é unha enfermidade de vixilancia. Os seus síntomas son erupcións na pel, normalmente nas patas e ocasionalmente na cabeza ou no pescozo e máis raramente noutras partes do corpo. Os vasos linfáticos na pel destácanse prominentemente, e aparecen pequenas nodosidades de aproximadamente 1 cm. As nodosidades supuran formando abscesos que segregan un pus amarelo denso. O tecido granular medra a partir das feridas, os vasos linfáticos inflámanse e a erupción esténdese gradualmente. As glándulas veciñas están inchadas e endurecidas. As úlceras cicatrizan con dificultade, mesmo con tratamento, e poden saír de novo despois de aparentemente curar. É unha enfermidade endémica de zonas de África (especialmente do norte), Asia e Oriente Medio.

Notas
-----

1. ↑  BOE
2. ↑  DOGA

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1520590
* MAG: 2779545821

 |
Logo de *Los Angeles Times*.
Edificio de *Los Angeles Times*.
***Los Angeles Times*** (tamén coñecido como ***LA Times***) é un xornal de circulación diaria publicado nos Ánxeles, e distribuído nos estados occidentais dos Estados Unidos, propiedade de Tribune Company. Cunha circulación de 843.432 lectores por día a setembro de 2005, é o segundo xornal metropolitano meirande nos Estados Unidos despois de *The New York Times*.

Ao longo da súa historia gañou 37 premios Pulitzer, e segundo o Almanaque Mundial de 2007, é o terceiro xornal máis lido dos que se publican nos Estados Unidos.

Historia
--------

Máquina expendedora d*os* Angeles Times durante os Xogos Olímpicos de 1984.
A primeira edición do *Times* produciuse o 4 de decembro de 1881, aínda que pronto entrou en bancarrota. En 1884 o seu fundador creou o *Times-Mirror Company*, compañía que editaría o xornal a partir dese momento.

O 1 de outubro de 1910, e tras frecuentes enfrontamentos cos sindicalistas, unha bomba estalou na sede do xornal, causando 21 falecidos. Os coñecidos sindicalistas, os irmáns McNamara, foron parte dos acusados do atentado. Ó pouco tempo, o xornal xa tiña unha nova sede situado nas rúas Primeira e Spring no centro dos Ánxeles dende 1935. A planta imprimidora atopábase nas rúas Oitava e Alameda.

A familia Chandler foron os donos do diario até o ano 2000, daquela a empresa xornalista Tribune Publishing, compañía matriz do diario Chicago Tribune comprou o diario. O 7 de febreiro do ano 2018, *Os Angeles Times*, xunto co diario metropolitano *San Diego Union-Tribune* foron vendidos por ó multi-millonario Dr. Patrick Soon-Shiong, nado en Suráfrica de ascendencia chinesa, por $500 millóns de dólares (USD) pola acquicisión de ambos os diarios e semanarios comunitarios.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188515
* WorldCat
* VIAF: 202141017
* EBID: ID
* GND: 4168169-1
* ISSN: 0458-3035
* LCCN: no2019086417
* NLM: 100972541
* OCLC: 3638237
* Rotten Tomatoes: source-268
* SUDOC: 027509257

 |
**Jesús Sánchez Gallego**, nado en Padrón no ano 1936 e finado en Santiago de Compostela o 15 de xullo de 2019, foi un pintor galego con estudos en Belas Artes.

Obra
----

A súa primeira exposición foi en Sevilla no ano 1968, expuxo dende entón noutros lugares do mundo; no ano 1972 os seus cadros viaxaron ata Suíza, tamén se mostrou a súa obra en galerías de arte da Coruña, Vigo, Ferrol, Pontevedra e Santiago de Compostela.

Elaborou, por encargo da Xunta de Galicia, grandes murais e dípticos que anunciaron os Xacobeos do ano 1993, 1999, 2004 e 2010. No 2010 incluíuse un dos cadros de Sánchez Gallego na exposición conmemorativa dos 20 anos do Xacobeo.

Algunhas pezas da súa obra foron adquiridas por distintos organismos oficiais; o Parlamento de Galicia, os Concellos de Padrón, da Pobra do Caramiñal, entre outros, posúen varios óleos de Sánchez Gallego.

Notas
-----

1. ↑  "Fallece el pintor padronés Jesús Sánchez Gallego, autor de varios carteles del Xacobeo". *El Correo Gallego* (en castelán). 16-07-2019. Consultado o 13-03-2021.
2. ↑  "Falece o pintor padronés Jesús Sánchez Gallego". *La Voz de Galicia*. 20-07-2019. Consultado o 13-03-2021.
3. ↑  "La Fundación Araguaney inaugura exposición de óleos de Sánchez Gallego". *El Correo Gallego* (en castelán). 26-1-2012. Arquivado dende o orixinal o 09-03-2016. Consultado o 13-03-2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Exposición Jesús Sánchez Gallego na Fundación Araguaney. Mostra sobre as pinturas do artista, xaneiro de 2014.
**James Donald Halsell Jr.**, nado en West Monroe (Louisiana), o 29 de setembro de 1956, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-65, STS-83, STS-101, STS-74 e STS-94.

Traxectoria
-----------

Halsell graduouse en enxeñería pola Academia da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1978 e é máster en xestión pola Universidade de Troy en 1983, así como máster en operacións espaciais polo Instituto Tecnolóxico da Forza Aérea en 1985.

Foi seleccionado pola NASA en xaneiro de 1990 e converteuse en astronauta en xullo de 1991 despois dun ano de adestramento. Participou nas misións STS-65, STS-83, STS-101, STS-74 e STS-94. Pasou un total de 52,44 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2020). "Halsell, James Donald Jr" (en inglés). Consultado o 7 de maio de 2020.
2. 1 2 3  NASA, ed. (novembro de 2006). "JAMES DONALD HALSELL, JR. (COLONEL, USAF, RET.) NASA ASTRONAUT (FORMER)" (PDF) (en inglés). Consultado o 7 de maio de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***James D. Halsell***  |

### Outros artigos

* STS-65
* STS-83
* STS-101
* STS-74
* STS-94

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q611704
* NASA: halsell
* WikiTree: Halsell-192

 |
**Michael Olayinka Fakuade**, nado o 18 de febreiro de 1989 en Chicago (Illinois), é un xogador profesional de baloncesto estadounidense con pasaporte nixeriano. Actualmente xoga para o Orléans Loiret Basket da LNB Pro B, no que se desenvolve na posición de ala-pivote cunha altura de 2,01 metros.

Traxectoria
-----------

Nado na cidade estadounidense de Chicago (Illinois), Michael Fakuade formouse na Universidade de Northern Illinois, onde xogou na primeira división da NCAA cos Northern Illionois Huskies. Posteriormente, entre 2010 e 2012, xoga para a Universidade de Illinois-Springfield, para acabar por dar o salto ao profesionalismo en Alemaña. En Europa debuta co UBC Tigers Hannover, equipo da ProB, terceira categoría do baloncesto xermano. Alí fai uns destacábeis 15,2 puntos e 10,6 rebotes por partido, chamando a atención do ETB Wohnbau da ProA, a segunda división do país. Na súa segunda temporada en Alemaña realizou 8,3 puntos e colleu 7,3 rebotes por partido.

Tras acabar a temporada non asina con ningún equipo, até que en outubro de 2014 convértese no último xogar en chegar ao cadro de xogadores do efectivo do Força Lleida da Liga LEB Ouro. Nas filas do conxunto catalán logra unhas medias de 7,2 puntos, 5,2 rebotes, 0,8 asistencias, 1 tapón e 8,5 de valoración por encontro. Ao ano seguinte asina polo Quesos Cerrato Palencia da mesma categoría, equipo onde se converte nunha peza fundamental para a consecución do título, aportando 9,8 puntos e 6,2 rebotes por partido. Tras finalizar a temporada, o 26 de setembro de 2016 asina co Club Baloncesto Breogán.

### Clubs

* NCAA Northern Illinois Huskies (NCAA, 2007−2010)
* NCAA Illinois-Springfield (NCAA, 2010−2012)
* ProB UBC Tigers Hannover (ProB, 2012−2013)
* ProA ETB Wohnbau (ProA, 2013−2014)
* LNBP Força Lleida (LEB, 2014−2015)
* LNBP Palencia (LEB, 2015−2016)
* LEB Breogán (LEB, 2016−2017)
* ACB Gipuzkoa Basket (ACB, 2017−2018)
* LNB Pro B Orléans Loiret Basket (LNB Pro B, dende 2018)

Notas
-----

1. ↑  "Michael Fakuade, novo xogador do Cafés Candelas Breogán". *CBBreogan.gal*. 26 de setembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en ACB.com *(en castelán)*
* Perfil en FEB.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23011428
* ACB: 20212456

 |
**José Ramón Dosio López**, nado en Paradela cara a 1901 e finado en Lugo o 29 de xullo de 1937, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Mecánico. Militante do PSOE. Foi alcalde de Paradela en 1931. Presidente do Sindicato de Trabajadores de Loio. Foi tenente-alcalde en 1933 e novamente despois do triunfo do Frente Popular en febreiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido pola Garda Civil de Portomarín o 20 de xullo, con outros compañeiros, cando ceaban nunha taberna ao seu regreso de Lugo e Sarria. Foron trasladados ao cárcere de Sarria.

Xulgados en Lugo en consello de guerra, foron acusados de rebelión militar por requisar armas o 18 e 19 de xullo, e desprazarse a Lugo o 20 para defender o Goberno Civil e incendiar a reitoral de Castro. Dosio foi condenado a pena de morte e fusilado en Lugo o 29 de xullo de 1937. Xunto con Daniel Pérez López, José López López, Marcelino López López, Avelino Rodríguez López e Juan Abella Armesto foron condenados polo Tribunal de Responsabilidades Políticas en 1940 ao pago de 50.000 pesetas en concepto de responsabilidade civil.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Paradela** 1931 - 1932 | Sucesor:**José López Armesto** |

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-7-1937, p. 8.
2. ↑  *BOE*, 9-4-1940, p. 1792.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* José Ramón Dosio López na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Memorial de infamias en Paradela
**José Ramón García González**, nado en Santiago de Compostela en 1971, é un empresario galego.

Traxectoria empresarial
-----------------------

É licenciado en Ciencias Económicas e Empresariais pola USC, e fixo un máster en Auditoría de Contas e outro en Economía Aplicada.

En 2002 fundou a empresa actualmente en fase de liquidación Blusens Global Corporation, xunto co seu amigo Miguel Silva, cun capital inicial de 3.000 €.

O 1 de marzo de 2018 foi detido en Compostela por axentes da Policía Nacional, e posteriormente posto en liberdade acusado de organización criminal á espera de xuízo.

Vida privada
------------

Está casado e ten dúas fillas.

No ano 2010 participou no programa *El Secreto*, emitido por Antena 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Blusens estará consolidada nun hólding este ano"Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. entrevista en *Galicia Hoxe*, 6 de abril de 2008 (consultado o 22 de febreiro de 2010).


1. ↑
2. ↑
3. ↑  .
Un **LNB**, presente diante dunha antena parabólica.
Un **Conversor de Baixo Ruído** ou **LNB** (polas súas siglas inglesas, **Low Noise Block**) é un equipamento que se atopa nas antenas parabólicas usado para a recepción de sinais de satélites emitidos nunha faixa de frecuencia de ondas electromagnéticas de tipo microondas, e en dúas bandas, xeralmente, unha Banda C e a outra unha Banda Ku.

O LNB capta o sinal e fai unha redución da súa frecuencia para ser levado despois o sinal ao cable coaxial que está ligado ao receptor. Xeralmente a faixa de frecuencia usada é a da chamada Banda L correspondente á frecuencia en Banda C e/ou Banda Ku.

O principio que rexe o funcionamento electrónico dun LNB é o do Super-heterodino.

Exemplos de LNB's
-----------------

### LNB na Banda-C

Este é un exemplo dun LNB de Banca C de Norteamérica.

* Oscilador local: 5.15 GHz
* Frecuencia: 3.40-4.20 GHz
* Figura de ruído: intervalos de 25-100 Kelvin.
* Polarización: Linear

| Tensión de alimentación | Frecuencia LO | Polarización Recibida | Frecuencia da Banda recibida | IF Faixa usado |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 13 V | 5.15 GHz | Vertical | 3.40-4.20 GHz | 950-1750 MHz |
| 18 V | 5.15 GHz | Horizontal | 3.40-4.20 GHz | 950-1750 MHz |

### LNB na Banda-Ku

Banda Ku, padrón do LNB na América do Norte.

Aquí está un exemplo dun LNB linear:

* Oscilador local: 10.75 GHz
* Frecuencia: 11.70-12.20 GHz
* Figura de ruído: 1 dB.
* Polarización: Linear

| Tensión de alimentación | LO Frecuencia | Polarización Recibida | Frecuencia da Banda recibida | IF Faixa usado |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 13 V | 10.75 GHz | Vertical | 11.70-12.20 GHz | 950-1450 MHz |
| 18 V | 10.75 GHz | Horizontal | 11.70-12.20 GHz | 950-1450 MHz |

### LNB Universal ("Astra" LNB)

Astra tipo LNBF
Aquí é un exemplo dun LNB universal utilizado en Europa:

* Figura de ruído: 0.2 dB típico
* Polarización: Linear

| Tensión de alimentación | Ton de abastecimento | LO Frecuencia | Polarización Recibida | Frecuencia da Banda recibida | IF Faixa usado |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 13 V | 0 kHz | 9.75 GHz | Vertical | Baixo (10.70-11.70 GHz) | 950-1950 MHz |
| 18 V | 0 kHz | 9.75 GHz | Horizontal | Baixo (10.70-11.70 GHz) | 950-1950 MHz |
| 13 V | 22 kHz | 10.60 GHz | Vertical | Alto (11.70-12.75 GHz) | 1100-2150 MHz |
| 18 V | 22 kHz | 10.60 GHz | Horizontal | Alto (11.70-12.75 GHz) | 1100-2150 MHz |

LNBF (Low-noise Block Converter "Feed Horn")
--------------------------------------------

É un tipo de LNB capaz de seleccionar a localización dos satélites e a codificación das canles recibidas a través dunha variación na súa tensión de alimentación, non sendo así necesario o uso dun polo-rotor, que xeraba problemas.

É un LNB co "Feed Horn" integrado. Moitas veces o "F" é omitido, como o LNB Ku, que a pesar de o alimentador estar integrado, non é común denominalo LNBF Ku.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1129382
* GEC: 0247788
* MAG: 166023863

 |
**José Ramón García Fernández**, nado en Neuss en 1973, é un sindicalista e político berciano.

Traxectoria
-----------

Naceu en Alemaña, fillo de inmigrantes de Pombriego no concello de Benuza que volveron ao Bierzo cando José Ramón tiña tres anos. Estudou enxeñería mecánica na Universidade de Salamanca e logo exerceu como profesor de Formación Profesional. Sindicalista da UGT, tivo cargos de responsabilidade na Federación de los Trabajadores de la Enseñanza de Castela e León. En 2011 encabezou a candidatura do PSOE ao concello de Benuza e logrou entrar na corporación municipal. En 2015 foi o candidato de Coalición por El Bierzo á alcaldía de Benuza e de novo accedeu á corporación municipal ata as eleccións de 2019. Logo de entrar a militar na Unión del Pueblo Leonés converteuse no voceiro da xestora de UPL-Bierzo en setembro de 2020 e en membro do Consello Xeral da UPL en novembro de 2021. Nas eleccións ás Cortes de Castela e León de 2022 logrou acta de procurador.

Notas
-----

1. ↑  "Benuza se queja del aislamiento y pide a Puente que le apoye en el vial de Santalavilla". *Diario de León*. 13 de maio de 2017.
2. ↑  "La gestora de UPL tendrá «autonomía» en el Bierzo". *Diario de León*. 1 de setembro de 2020.
3. ↑  "Cuatro bercianos en el Consejo General de UPL". *La Nueva Crónica*. 30 de novembro de 2021.
4. ↑  "UPL votará "no" a la investidura a Mañueco, a quien ven "forzado" a "ceder en todo" ante Vox". *El Bierzo Digital*. 26 de marzo de 2022.
**José Pérez Fernández**, nado en San Clodio (Ortigueira) o 15 de febreiro de 1866 e finado en Bouzas o 19 de xaneiro de 1914, foi un mestre e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Maxisterio en Compostela e foi nomeado mestre da escola de nenos da Capela en 1887, cesando en 1891 cando pasou á escola de Mugardos que deixou ese mesmo ano, pasando á de Castro. O 3 de xuño de 1896 foi nomeado por oposición Mestre en propiedade da escola elemental de nenos de Bouzas. Alí exerceu primeiro na escola do atrio, radicada no terreo en que foi levantada en 1946 a actual Casa Reitoral. Fixo un gran labor entre os pais dos seus alumnos bouceses, evitando moitas veces que se enfrontasen cos traballos de mar aos 12 anos, o que lles impedía completar a súa educación escolar.

Presentou un recurso ante a Liga Marítima pedindo que se prohibise a pesca co bou e asesorou os armadores pesqueiros de Bouzas.

En 1902 fundou e dirixiu o bisemanario *El Eco de Bouzas*. Foi poeta en galego.

Vida persoal
------------

Casou en Bouzas o 25 de abril de 1898 con María González Vázquez, coa que tivo catro fillos: María, Jesús, Pepita e Carmen.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* El Eco de Bouzas
**Isabel Tocino Biscarolasaga**, nada en Santander o 9 de marzo de 1949, é unha avogada, empresaria, profesora universitaria e política española do Partido Popular que ocupou o cargo de ministra de Medio Ambiente entre 1996 e 2000. Ademais, foi deputada no Congreso dos Deputados entre 1986 e 2002 polas circunscricións de Madrid, Cantabria e Toledo. A pesar de deixar a primeira liña política en 2002, foi voceira electa da Xunta Directiva do Partido Popular ata xullo de 2018. Foi contratada por Ence.

Traxectoria
-----------

Isabel Tocino naceu en Cantabria, terceira de sete irmáns. Estudou no colexio das Escravas de Santander e dende pequena estivo ligada ao Opus Dei. Licenciouse en dereito pola Universidade Complutense de Madrid e a Universidade de Deusto. En 1973 obtivo un doutoramento en dereito nuclear.

A súa primeira experiencia profesional foi na Asociación de Enerxía Nuclear, para a que traballou como experta xurídica entre 1972 e 1976. Foi tamén profesora titular de Dereito Civil na Universidade Complutense durante catorce anos.

Entre na política en 1983, ano en que ingresou en Alianza Popular, entón dirixida por Manuel Fraga. Tres anos despois, obtivo un posto no comité executivo e foille asignada a Secretaría da Área de Condición Feminina do partido. En 1985 foi presidenta nacional da Asociación Democrática Conservadora (ADEC).

Nas eleccións xerais de 1986 obtivo un escano no Congreso dos Deputados por Madrid. Un ano máis tarde, trala retirada temporal de Fraga da presidencia do partido, concorreu como vicepresidenta nas listas de Miguel Herrero y Rodríguez de Miñón fronte á candidatura finalmente vencedora de Antonio Hernández Mancha. Tralo regreso de Fraga á dirección do partido no IX Congreso de Alianza Popular celebrado en xaneiro de 1989, foi elixida para ocupar unha das seis vicepresidencias creadas, encargándose da Área Sectorial. En xullo de 2002 cando renunciou ao seu escano de deputada para dedicarse á empresa privada.

Familia
-------

Casou co enxeñeiro de obras públicas José Manuel Bartolomé Gutiérrez, co que tivo sete fillos. Despois de que á súa primoxénita lle diagnosticaran intolerancia ao glute, fundou en 1979 a Asociación Celíaca España, que presidiu ata 1985.

Notas
-----

1. ↑  "José Manuel Igual, Isabel Tocino, María José Sáenz de Buruaga e Iñigo de la Serna forman parte de la Junta Directiva Nacional".
2. ↑  Mera, A. "Portais e portóns xiratorios". *Nós Diario*. Consultado o 2021-10-07.
3. ↑  Ferreiro, Xacobe. "Así é a relación das portas xiratorias de Ence co PP". *Nós Diario*. Consultado o 2021-10-07.
4. ↑  "Isabel Tocino entre los 74 rostros más influyentes del Opus Dei".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3154831
* WorldCat
* VIAF: 169936854
* BNE: XX4784611
* CANTIC: a11763000
* Dialnet: 252933
* ISNI: 0000 0001 1871 0412

 |
**José Quintas Pena**, nado na Coruña o 26 de marzo de 1905 e finado na mesma cidade o 9 de agosto de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Electricista. Foi elixido vicesecretario da directiva do Orfeón El Eco en 1929. Militante da UGT e membro da Agrupación Socialista da Coruña, na que ocupou cargos directivos. Foi administrador de *Acción Socialista*. Foi apoderado da candidatura da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936. Delegado provincial do PSOE, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido canda outros dirixentes sindicais pola continuación da folga xeral. Acusado dos delitos de desobediencia e incumprimento dos bandos de guerra, foi executado no Campo da Rata da Coruña o 9 de agosto canda Cipriano Alvite Alonso, Jaime Rodríguez García, Francisco Ballón Pequeño, Venancio Seoane García e Julio Sabio Sanmartín.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 12-11-1929, p. 2.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 10-9-1932, p. 4.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-1-1933, p. 5.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 11-8-1936, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *A represión franquista na comarca da Coruña. Vidas na memoria*. A Coruña: Laiovento. 2011. p. 179. ISBN 978-84-8487-288-7.

### Ligazóns externas

* 

* José Quintas Pena na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59266539
* DSBE: 9092\_quintas-pena-jose

 |
***Loveless*** é o segundo álbum da banda de rock alternativo My Bloody Valentine, editado o 4 de novembro de 1991 a través do selo Creation Records. *Loveless* foi gravado durante un período de dous anos, entre 1989 e 1991, en 19 estudios de gravación. O vocalista e guitarrista Kevin Shields dominou o proceso de gravación e tratou de lograr un son particular para o disco, facendo uso de varias técnicas. Un gran número de técnicos de son foron contratados e despedidos durante o proceso de gravación, aínda que a banda finalmente acreditou no libreto a todos os que estiveron presente nas gravacións, "incluso se unicamente foron facer té", segundo Shields.

A relación de My Bloody Valentine con Creation Records deteriorouse durante todo ese tempo, e a banda foi retirada da discográfica despois da súa edición debido ao difícil e caro que era traballar con Shields. *Loveless* non foi un grande éxito comercial, pero foi moi ben recibido pola crítica, sendo considerado na actualidade un hito no shoegazing. O disco foi citado por moitos artistas como unha importante influencia e para moitos críticos trátase dun dos mellores álbums dos anos 90.

En novembro do 2003 a publicación Pitchfork Media elixiuno o segundo mellor álbum da década na súa lista dos 100 mellores discos dos 90, e no mes de outubro de 2016 elixiuno mellor álbum de shoegaze de todos os tempos.

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Kevin Shields, agás onde se indique. 

| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Only Shallow"   | Bilinda Butcher, Shields | 4:17 |
| 2. | "Loomer"   | Butcher, Shields | 2:38 |
| 3. | "Touched"   | Colm Ó Cíosóig | 0:56 |
| 4. | "To Here Knows When"   | Butcher, Shields | 5:31 |
| 5. | "When You Sleep"   |   | 4:11 |
| 6. | "I Only Said"   |   | 5:34 |
| 7. | "Come In Alone"   |   | 3:58 |
| 8. | "Sometimes"   |   | 5:19 |
| 9. | "Blown a Wish"   | Butcher, Shields | 3:36 |
| 10. | "What You Want"   |   | 5:33 |
| 11. | "Soon"   |   | 6:58 |

Notas
-----

1. ↑  "Pitchfork Media - Top 100 Albums of the 1990s". Arquivado dende o orixinal o 22 de xuño de 2009. Consultado o 30 de setembro de 2011.
2. ↑  Pitchfork (ed.). "The 50 Best Shoegaze Albums of All Time". Consultado o 24 de outubro de 2016.

| * v
* c
* e
My Bloody Valentine |
| --- |
| 
* **Bilinda Butcher**
* **Colm Ó Cíosóig**
* **Debbie Googe**
* **Kevin Shields**

* Joe Byfield
* David Conway
* Tina Durkin
* Stephen Ivers
* Paul Murtagh
* Mark Ross

 |
| Álbums de estudio | 
* *Isn't Anything*
* *Loveless*
* *m b v*

 |
| Mini-álbums | 
* *This Is Your Bloody Valentine*
* *Ecstasy*

 |
| EPs | 
* *Geek!*
* *The New Record by My Bloody Valentine*
* *You Made Me Realise*
* *Glider*
* *Tremolo*

 |
| Sinxelos | 
* "No Place to Go"
* "Sunny Sundae Smile"
* "Strawberry Wine"
* "You Made Me Realise"
* "Instrumental"
* "Feed Me with Your Kiss"
* "Sugar"
* "Soon"
* "To Here Knows When"
* "Only Shallow"

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174163
* AllMusic: mw0000272104
* Discogs: 5948
* MusicBrainz: ID

 |
**Molalidade** é a cantidade de moles de soluto que hai nun quilogramo de solvente. Non depende da temperatura. Simbolízase cun m. Non se debe confundir con molaridade, a cal se mide con respecto ao volume da disolución e non da masa.

Para preparar disolucións dunha determinada molalidade non se emprega un matraz aforado como na molaridade, se non que se emprega en xeral nun vaso de precipitados e pesa cunha balanza analítica, descontando o peso do vaso baleiro.

A maior vantaxe deste método de medida en relación coa molaridade é que como volume dunha disolución depende da temperatura e da presión, cando estas varían, o volume cambia con elas, variando a molaridade, pero non a molalidade, podendo medirse con maior precisión, de xeito independente a ambas.

É menos empregada que a molaridade.

Fórmula
-------

A molalidade (*b*), dunha disolución defínese como a cantidade de substancia do soluto (medida en moles), *n*soluto, dividida pola masa (en kg) do solvente, *m*solvente:

{\displaystyle b={\frac {n\_{\mathrm {soluto} }}{m\_{\mathrm {solvente} }}}}

Osmolalidade
------------

A **osmolalidade** é a variación da molalidade que ten en conta só os solutos que contribúen á presión osmótica da disolución. Non se debe confundir con osmolaridade. A unidade utilizada para medir a osmolalidade é o osmol de soluto por quilogramo de auga. Esta unidade úsase frecuentemente en laboratorios médicos en vez da osmolaridade, porque pode medirse simplemente por depresión do punto de conxelación dunha disolución, ou crioscopia.

Notas
-----

1. 1 2  "molality". *Compendium of Chemical Terminology (the "Gold Book")* (2ª ed.). IUPAC.  (2006–) [1997].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172623
* EBID: ID
* GEC: 0124322
* MAG: 16946580

 |
***Love of My Life*** ("O amor da miña vida") é unha balada de piano do grupo inglés Queen, escrita entre 1974 e 1975 por Freddie Mercury e lanzada en 1975. Mercury compuxo este tema pensando na que era a súa moza nesa época, Mary Austin, e a quen este se referiu máis dunha vez como o amor da súa vida.

Historia
--------

O tema alcanzou o número 1 das listaxes de popularidade en Suramérica nunha edición single da versión de *Live Killers*, e chegou a ser un clásico. Pertence ao álbum *A Night at the Opera*, de 1975. Foi escrita orixinalmente en piano por Mercury. O guitarrista Brian May toca a arpa (gravou acorde por acorde e logo xuntounos) e tamén algúns motivos de guitarra.

Esta canción atópase nas tonalidades de dó maior e fa maior, con partes en si bemol. Cando a tocaban en directo, May utilizaba unha guitarra de doce cordas. Esta canción gustaba tanto nos concertos que Mercury deixaba de cantar frecuentemente, para que a audiencia a cantase completamente, o que animou á banda a escribir futuras cancións como *We Will Rock You* e *Radio Ga Ga*, tendo na mente a participación do público. 

Pódese atopar unha versión en vivo deste tema no álbum *Live Killers*, de 1979. Tamén se gravou en vivo no concerto *Rock Montreal*, de novembro de 1981, en Queen On Fire: Live At The Bowl, de xuño de 1982, e en *Live At Wembley '86*.

Outras versións
---------------

Numerosos artistas lanzaron versións comerciais de "Love of My Life", incluíndo a Declan Galbraith, Scorpions, Michael Burgess, Extreme, Rose Marie, Elaine Paige, Mark Slaughter, Paulo Ricardo, Norma Waterson, a banda romanesa Iris e o cuarteto vocal checo 4TET.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2572
* AllMusic: mc0002468463
* MusicBrainz: ID

 |
**Lucas de Tui**, chamado **o Tudense**, nado en León na segunda metade do século XII e finado en 1249, foi cóengo de Santo Isidoro de León, bispo da diocese de Tui e escritor.

Traxectoria
-----------

Sendo cóengo en León (1221-1239), Lucas tivo que defender a causa de Isidoro de Sevilla (*De Miraculis Sancti Isidori*). Viaxou por Roma, Constantinopla, Chipre, Xerusalén, Armenia e Francia. Afirma ter visto os supostos catro cravos da crucifixión de Xesús Cristo, un en Francia, outro en Nazaret, outro en Tarso e o cuarto en Constantinopla. En 1233 ou 1234 pasou a Pascua en Roma e desde 1239 até a súa morte foi bispo de Tui.

En *De altera vita fideique controversiis adversus Albigensium errores* 1234 combate a herexía albixense inspirándose en santo Isidro e san Xerome. A petición da raíña Berenguela redactou en 1236 o *Chronicon mundi*, a súa mellor obra. Abarca desde as orixes do mundo até 1236 e presenta un dobre marco, universal e da Península Ibérica. Divídese en catro partes e as fontes principais son santo Isidoro, o Biclarense, Hidacio, Paulo Orosio, Afonso III o Silense e Sampiro. Pretendía ser unha réplica castelá ás grandes historias universais que tan populares eran na Europa do momento, ao tempo que actualizaba o labor histórico de santo Isidro. Ten importancia tamén para coñecer a épica medieval. É a fonte máis antiga da xura de Santa Gadea, supostamente acontecida un século e medio antes.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Esteban Egea** |  **Bispo de Tui** 1239 - 1249 | Sucesor:**Gil Pérez de Cerveira** |

Notas
-----

1. ↑  Antón, Jacinto (2019-12-22). "Un Cid sin ‘Tizona’, ‘Babieca’ ni jura de Santa Gadea". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2022-03-19.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3065693
* WorldCat
* VIAF: 17453744
* BAV: ADV10916134
* BIBSYS: 3042237
* BNE: XX1134984
* BNF: 144997142
* BVMC: 65133
* CANTIC: a10429165
* Catholic-Hierarchy: tudense
* CERL: cnp00112139
* CiNii: DA14341826
* DBE: lucas-de-tuy
* DeutscheBio: 100194788
* FAST: 1831733
* GND: 100194788
* ISNI: 0000 0004 5875 2010
* LCCN: n86831918
* NKC: ola2011662397
* NTA: 143390546
* PTBNP: 148056
* SELIBR: 194178
* SUDOC: 071473513
* Treccani: lucas-de-tuy

 |
Coordenadas: 5°44′15″N 73°04′30″O﻿ / ﻿5.73750, -73.07500

Monumento dos Lanceiros do Pantano de Vargas.
Os **Lanceiros do Pantano de Vargas** ou **Monumento ós Lanceiros** é un monumento erixido polo artista colombiano Rodrigo Arenas Betancur e deseño estrutural polo enxeñeiros Guillermo González Zuleta, localizado no departamento de Boyacá (Colombia) como homenaxe á batalla do Pantano de Vargas ocorrida o 25 de xullo de 1819.

Considérase o monumento máis grande de Colombia e nel salienta a carga dos 14 lanceiros ó mando do Coronel Juan José Rondón. O monumento de 33 m de alto erixiuse con motivo dos 150 anos da independencia, en 1969. Foi declarado ben de interese cultural por medio do decreto 1744 do 1 de setembro de 1975. A súa figura foi presentada no reverso dunha serie de billetes de 1.000 pesos colombianos lanzada ó mercado en 1987.

Notas
-----

1. ↑  "Pantano de Vargas - Monumento a los Catorce Lanceros". marzo de 2009. Consultado o 4 de agosto de 2010.
2. ↑  "El patrimonio cultural mueble en Colombia". Ministerio de Cultura. Consultado o 20 de maio de 2012.
3. ↑  "El logro de la autosuficiencia". Banco da República. Arquivado dende o orixinal o 09 de xuño de 2007. Consultado o 20 de maio de 2012.

* Portal:Colombia
**Lorena González Guerrero**, nada en Cacabelos o 30 de xaneiro de 1989, é unha política berciana de Podemos.

Traxectoria
-----------

Estudou maxisterio na Universidade de Salamanca e logo traballou en Madrid e foi activista de Marea Verde. Entrou en Podemos dende os comezos da formación e no Consello Cidadán de Ponferrada foi responsable de igualdade. Foi procurada nas Cortes de Castela e León de 2015 a 2019. Dende 2017 é secretaria de acción institucional de Podemos Castela e León. Nas eleccións municipais de 2019 encabezou a candidatura de Podemos ao concello de Ponferrada e tras entrar na corporación municipal a súa forza política acadou un acordo de goberno co PSOE e Coalición por El Bierzo polo que ela asumía a concellería de benestar social, infancia e igualdade.

Notas
-----

1. ↑  "Los bercianos Plácido Martínez, Lorena González y Javier Voces presentan su candidatura ‘En Castilla y León, Podemos’". *Info Bierzo*. 24 de marzo de 2015.
2. ↑  "Los 7 hombres y 6 mujeres que gobernarán Ponferrada". *Bierzo Diario*. 6 de xuño de 2019.
3. ↑  "Podemos integra en su lista para Ponferrada al presidente del comité de empresa en la central de Compostilla". *Info Bierzo*. 27 de abril de 2019.
No estudo antropolóxico do parentesco, unha ***moiety*** é un grupo de descendencia que coexiste só con outro grupo de descendencia dentro dunha sociedade. Nestes casos, a comunidade adoita ser de orixe unilineal, patrilineal ou matrilineal, polo que calquera individuo pertence a un dos dous grupos de partidos por nacemento e todos os matrimonios prodúcense entre membros de porcións opostas. Trátase dun sistema exogámico de clans, neste caso con só dous clans. 

  

No caso dun sistema de descendencia patrilineal, este pódese interpretar como un sistema no que as mulleres son *intercambiadas* entre as dúas porcións. As sociedades de grupos étnicos atópanse particularmente entre os pobos indíxenas de América do Norte e Australia.

Outras acepcións
----------------

### Socioloxía

Noutra acepción relacionada, en galego poderíase traducir ***moiety*** como "ramo" ou "liñaxe"; por exemplo: "Na cultura Maori, existen dúas *moieties*, Ngāti Toa e Ngāti Tama".

### Química

En química, ***moiety*** é un termo usado para describir unha parte ou grupo dunha molécula ou composto. Úsase habitualmente en química orgánica para descubrir os grupos funcionais dunha molécula. En galego, podemos traducir como resto; coa mesma raíz que *moiety,* en portugués emprégase *meação* e en castelán *mediación*. Por exemplo, nunha molécula de etanol (C2H5OH), temos un "resto" de etilo (C2H5-) e un "resto" de hidroxilo (-OH).

Notas
-----

1. ↑   Detalhes sobre os grupos aborígenes Tooker, E. (1971). "*Clãs e porções na América do Norte*".  *Antropologia Atual* , 357–376.
2. ↑  Parsons, E. C. (1924). "Tewa kin, clan, and moiety". *American Anthropologist*, 26(3), 333–339.
3. ↑  White, I. (1981). "Generation moieties in Australia: structural, social and ritual implications". *Oceania*, 6–27.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre socioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Katherine Neville**, nada en St. Louis (Missouri) o 4 de abril de 1945, é unha escritora estadounidense, coñecida principalmente pola súa novela *The Eight*, que foi un éxito de vendas mundial, ratificado máis tarde coa novela *The Magic Circle*.

Traxectoria
-----------

Durante anos traballou como vicepresidenta para o Banco de América. Despois traballou como asesora técnica de instalacións informáticas tanto para gobernos como para empresas privadas como IBM e Deutsche Bundesbank. Tamén traballou no ámbito dos transportes e no da enerxía, ademais de ser fotógrafa comercial, modelo e pintora.

A partir da década de 1980 converteuse nunha das novelistas máis lidas do mundo grazas á súa novela *The Eight*, éxito que volveu acadar coa obra *O círculo máxico*. *A Calculated Risk*, a súa primeira novela, tamén experimentou un grande éxito grazas ao das dúas publicacións anteriores. En decembro de 2008 publicou a continuación de *The Eight*, titulada *The Fire*.

Obra
----

| Ano | Título | Notas |
| --- | --- | --- |
| 1988 | *The Eight* |  |
| 1992 | *A Calculated Risk* |  |
| 1998 | *The Magic Circle* |  |
| 2008 | *The Fire* | Secuela de *The Eight* |

Notas
-----

1. ↑  Conversa con Katherine Nevill
2. 1 2 3  Katherine Neville Official Site - Biography, consultado o 31 de agosto de 2010.
3. ↑  Katherine Neville Official Site-The Books. Archived from the orixinal o 26 de decembro de 2013. Consultado o 24 de novembro de 2014

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2503610
* WorldCat
* VIAF: 112187557
* BNB: ID
* BNE: XX966722
* BNF: 144187892
* Europeana: ID
* GND: 122791304
* IMDb: nm3284861
* ISNI: 0000 0001 0936 3252
* LCCN: n87888362
* LibraryThing: nevillekatherine
* NKC: xx0024064
* NTA: 073915742
* SUDOC: 084274239

 |
**Lorenzo Ghiberti**, nado en Florencia no 1378 e finado na mesma cidade o 1 de decembro de 1455, foi un escultor, ourive, arquitecto e escritor de arte italiano do Quattrocento.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa actividade artística como ourive. Con todo, non gañou fama até 1401, cando participou no concurso para decorar as segundas portas do baptisterio da catedral de Florencia, resultando gañador, ó renunciar ó premio *ex aequo* (con igual mérito) Brunelleschi, o outro finalista.

O seu triunfo no concurso resultou decisivo para a súa vida, posto que a magnitude da tarefa requiriu a creación dun taller de gran tamaño, que se convertería no principal da cidade durante medio século. Nel formáronse figuras destacadas do Renacemento, como Donatello, Michelozzo, Uccello, Masolino e Filarete.

O traballo nestas portas (*Porta do Paraíso*) durou máis de vinte anos (de 1403 a 1424), e incluíronse vinte episodios da vida de Cristo e oito tallas de santos, dun estilo minucioso, próximo ó gótico.

Porta do Paraíso. Baptisterio da Catedral de Florencia.
A súa obra tivo tanto éxito que posteriormente o gremio de comerciantes de Florencia encomendoulle o encargo de executar para o mesmo baptisterio unha terceira dobre porta, que acabou en 1452. Está decorada con dez baixorelevos de bronce dourado que representan escenas do Antigo Testamento, nun estilo totalmente diferente ó anterior, no que se aplican consecuentemente as regras da perspectiva renacentista. Miguel Anxo bautizou esta porta como «Porta do Paraíso», nome co que se segue coñecendo actualmente.

Resultou tamén finalista xunto a Brunelleschi no concurso para a construción da cúpula da catedral (Santa María das Flores), pero esta vez o traballo foille encargado a Brunelleschi.

Ghiberti esculpiu tamén algunhas estatuas de bronce para a igrexa florentina de Orsanmichele. Nos seus últimos anos escribiu os tres tomos de «*I Commentarii*» ( *Os Comentarios*), no que se incluían valiosas referencias a pintores e escultores italianos, así como unha autobiografía, que é a primeira que se conserva dun artista.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lorenzo Ghiberti*** |

* Biografía de Ghiberti. Traducida das Vidas de Vasari Edición Torrentina de 1550. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208125
* WorldCat
* VIAF: 54188431
* AGORHA: 130416
* BAV: ADV10020757
* BIBSYS: 90356203
* BLBNB: 000395524
* BMT: 28823
* BNE: XX1283871
* BNF: 14974694h
* BRE: 2357291
* Bridgeman: 13933
* CANTIC: a19335866
* CERL: cnp00394876
* CiNii: DA04095778
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118539086
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 29253
* GEC: 0029837
* GND: 118539086
* ICCU: BVEV001368
* ISNI: 0000 0001 1644 873X
* KulturNav: ID
* LCCN: n78096136
* NKC: jcu2010569774
* NLA: 35121504
* NLG: 219875
* NNDB: 000084436
* NTA: 06880203X
* OL: OL42961A
* openMLOL: 80058
* RKD: 129486
* SNAC: w61d0p67
* SUDOC: 030194598
* Treccani: lorenzo-ghiberti
* ULAN: 500006531

 |
**Juan Ramón Somoza**, nado en San Cosme de Barreiros (Barreiros) e finado o 12 de marzo de 1927, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou no Seminario de Mondoñedo. Foi membro do Grupo Republicano Federal de Lugo. A finais do século XIX exiliouse en Cuba. Na Habana coñeceu a Curros Enríquez e colaborou no *Diario de la Marina* e *El Comercio*, publicou artigos en *Galicia* (1902 a 1905), da que foi xefe de redacción. Fundou o semanario *La República Española* e dirixiu o semanario *España Republicana en América* (1904). Na Habana publicou *Horas de ocio* (1905). Trasladouse a Lugo en 1906, onde foi xefe de Obras Públicas, e continuou o seu labor como xornalista: colaborou en *La Alborada*, *Alma Gallega*, *Aires da Miña Terra*, *El Eco de Galicia* e *El Regional*, *La Ilustración Gallega* e *Revista Gallega*, dirixiu *La Democracia*, foi redactor de *El Progreso*, *El Norte de Galicia* e redactor xefe de *La Provincia*. Moitas das súas colaboracións están asinadas como **Juan R. Somoza**. Tamén utilizou os pseudónimos **Marqués de Barreiros**, **San Cosme** e **Pardo de Cela**.

Obras
-----

* *Horas de ocio*, 1905.
* *Miscelánea. Colección de artículos literarios*, 1908.
* *Serpentinas. Crónicas, impresiones literarias, notas de arte, cuentos, impresiones de viaje*, 1910.
* *Semblanzas*, 1915.
* *Mis devociones*, 1920.

Vida persoal
------------

Casou con Celsa Amieiro.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-3-1927, p. 9.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* La prensa de A Mariña en la emigración*(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534794
* BNE: XX1443991

 |