Hui Shi (esquerda) e Zhuangzi (dereita) debaten sobre a ledicia dun peixe
**Hui Shi** (chinés simplificado e tradicional: 惠施; pinyin: *Huì Shī;* Wade-Giles: *Hui4 Shih1*; 370–310 a.C.), tamén coñecido como **Huizi** (chinés simplificado e tradicional: 惠子; pinyin: *Huìzǐ*; Wade-Giles: *Hui4 Tzu3*; Mestre Hui), foi un filósofo chinés do período dos Reinos Combatentes. Figura representativa da Escola dos Nomes, Hui Shi é famoso polas súas dez teses, de carácter paradoxal, coas que intentou amosar o carácter relativo das distincións humanas. Dise que escribiu un código de leis, e chegou a ser primeiro ministro do reino de Wei.

Filosofía
---------

O *Yiwenzhi* (藝文志, "Rexistro das artes e das letras") atribúelle a Hui Shi unha obra filosófica non conservada, probablemente perdida con anterioridade á dinastía Tang (618-917 d.C.). Por esta razón, coñécese a súa filosofía en gran medida a través doutros textos clásicos, como o *Zhan Guo Ce* (戰國策, "As estratexias dos Reinos Combatentes"), os *Lüshi Chunqiu* (呂氏春秋, "Anais de primaveras e outonos do mestre Lü"), o Han Feizi (韩非子, "O libro do mestre Han Fei"), o Xunzi (荀子, "O libro do mestre Xun") e, sobre todo, o Zhuangzi (莊子, "O libro do mestre Zhuang").

Como outros membros da Escola dos Nomes, a filosofía de Hui Shi caracterízase por defender a relatividade de conceptos como os de semellanza e diferenza (同異, *tóngyì*). Neste sentido, nos seus argumentos abundan as analoxías e os paradoxos.

### As dez teses

No derradeiro capítulo do *Zhuangzi*, "Tianxia" (天下, "Todo baixo o ceo"), afírmase que Hui Shi sostivo dez opinións principais, coñecidas como "As dez teses" ou "Os dez paradoxos". Porén, o *Zhuangzi* non explica como Hui Shi defendía estas teses. Son as seguintes:

1. O máis grande non ten nada para alén de si; chámase o Un da amplitude. O máis miúdo non ten ren dentro de si; chámase o Un do pequeno.
2. O que carece de grosor non pode acumularse; porén, ten unha extensión de mil *lǐ* 里.
3. O ceo está tan baixo como a terra; as montañas e os pantanos están ao mesmo nivel.
4. O sol do mediodía é o sol poñente. O que nace é o que morre.
5. As grandes semellanzas son distintas das pequenas; chámanse as pequenas semellanzas e diferenzas. As dez mil cousas son todas similares e todas diferentes; chámanse as grandes semellanzas e diferenzas.
6. O sur é ilimitado; porén, ten un límite.
7. Saín hoxe cara Yue e cheguei onte.
8. Os elos dunha cadea poden separarse.
9. Coñezo o centro do mundo: está ao norte de Yen e ao sur de Yue.
10. Deixa ao amor abrazar as dez mil cousas; o ceo e a terra constitúen un só corpo.

  

A pesar da súa diversidade, as teses pódense agrupar en catro grupos:

1. **Principios básicos** (teses 1, 5 e 10). Estes enunciados, os únicos non paradoxais, resumen a doutrina ontolóxica de Hui Shi. A primeira tese presenta o concepto de relatividade do Un (a idea de "o máis miúdo" tense interpretado como unha noción atomista). A quinta tese asevera que a semellanza e a diferenza son tamén relativas, e que dúas cousas poden ser o mesmo dun xeito e distintas doutro. Finalmente, a décima tese, a única de carácter ético, suxire que, se consideramos todas as cousas coma unha, entón deberíamos tratalas a todas co mesmo amor.
2. **Paradoxos infinitesimais e de relación da parte co todo** (teses 2 e 8). A segunda tese presenta o paradoxo da divisibilidade infinita das cousas en puntos sen dimensión ("o máis miúdo" da primeira tese), que despois se acumulan para formar obxectos con dimensión. A oitaba tese é escura e parece non encaixar co resto. Fraser interpreta que, se consideramos os elos como puntos infinitesimais sen dimensión, deberían poder atravesarse entre eles.
3. **Paradoxos do espazo** (teses 3, 6 e 9). A terceira tese aplica o relativismo ás relacións espaciais: se "as dez mil cousas son todas similares e todas diferentes", entón hai unha certa escala ou perspectiva dende a cal a aparente distancia entre o ceo e a terra desaparece. Pola súa banda, a sexta e novena teses refírense á indicidade dos puntos cardinais.
4. **Paradoxos temporais** (teses 4 e 7). A cuarta tese pode explicarse grazas á multiplicidade de perspectivas: aínda que o sol pareza estar no cénit dende un lugar, para alguén máis ao leste estará a poñerse. De xeito similar, un ser vivo aproxímase cara a morte dende o seu nacemento. A tese séptica é escura, pero tamén semella estar relacionada coa relatividade do tempo.

### Outros paradoxos

O mesmo capítulo do *Zhuangzi* atribúe vinte e un paradoxos máis a Hui Shi e outros membros da Escola dos Nomes, os cales empregaron nos seus debates. Comparados coas dez teses anteriores, son de máis difícil interpretación:
 

> 
> 
> Con ditos coma estes, Hui Shi fíxose recoñecido en todo o reino, onde o consideraron un hábil polemista. Todos estes polemistas competían entre eles en público, para deleite dos presentes. Dicían cousas como: "Hai plumas nun ovo", "Un galo ten tres patas", "O reino perténcelle a Ying", "Un can podería ser chamado ovella", "Un cabalo ten ovos" (...) "Un can non é un sabuxo", "Un can branco é negro" (...) "Se cada día rompemos un pau pola metade, unha infinidade de eras non nos chegarían para esgotalo".
> 
> 

Representación gráfica do paradoxo do pau de Hui ShiO paradoxo de Hui Shi sobre un pau infinitamente divisible aseméllase ao paradoxo de Zenón de Elea sobre unha pista de carreiras infinitamente divisible.
O derradeiro enunciado, "Se cada día rompemos un pau pola metade, unha infinidade de eras non nos chegarían para esgotalo" é notable pola súa semellanza co paradoxo de Zenón de Elea sobre unha pista de carreiras infinitamente divisible. O paradoxo do filósofo grego afirma que debería ser imposible para calquera atleta gañar unha carreira, posto que para iso terían primeiro que chegar á metade da pista, e logo á metade da segunda metade, e así infinitamente.

### Uso de analoxías

Un diálogo recollido no *Shuo Yuan* (說苑, 'O xardín da elocuencia') afirma que Hui Shi tendía a excederse no uso de analoxías ou exemplos ilustrativos (譬, *pì*). O filósofo xustificaba este hábito dicindo que a comunicación sería imposible sen analoxías:

> 
> 
> Un cliente díxolle ao rei de Liang: "Ao falar sobre as cousas, Hui Shi gosta de usar analoxías. Se non se lle permite empregalas, non podería falar". O rei contestou: "Certo". Ao día seguinte viu a Hui Shi e díxolle: "Gustaríame que falases sobre as cousas directamente, sen utilizar analoxías". Hui Shi replicou: "Supoña que hai un home que non sabe o que é un dan. Se preguntara polas características dun dan, e nós lle contestásemos que as características dun dan son como un dan, estariamos a comunicarnos?". "Non", admitiu o rei. "Se no canto contestásemos que as características dun dan son como un arco, pero cunha corda de bambú, entenderíanos?" "Entenderíanos", dixo o rei. Hui Shi concluíu: "As explicacións son, en esencia, empregar o que unha persoa sabe para comunicarlle o que descoñece, producindo así o saber. Pedir que non se usen analoxías sería, xa que logo, inadmisible". O rei dixo: "Ben falado!"
> 
> 

Esta postura filosófica suxire a afinidade de Hui Shi cos moístas, xa que compartían a doutrina semántica de que "a función dun nome é comunicar que un obxecto é coma os obxectos que un coñece por ese nome".

Relación con Zhuangzi
---------------------

Moitas das pasaxes do *Zhuangzi* retratan a Hui Shi coma un amigábel rival de Zhuangzi, que defende a postura contraria a este ou critica algunha opinión taoísta, moitas veces con humor. O máis coñecido dos seus diálogos fala sobre a subxectividade da felicidade:

> 
> 
> Zhuangzi e Hui Shi paseaban polo encoro do río Hao cando Zhuangzi dixo: "Mira como os peixes nadan ao seu xeito! Con iso desfrutan!". 
> 
> Hui Shi respondeu: "Como podes saber iso, se ti non es un peixe?".
> 
> 
> "E ti tampouco es eu, como sabes que non sei con que desfrutan os peixes?", defendeuse Zhuangzi.
> 
> 
> Hui Shi insistiu: "Non son ti, polo que descoñezo o que sabes. Por outra banda, estou certo de que non es un peixe, así que non podes saber o que lles gusta!".
> 
> 
> 
> Zhuangzi dixo: "Volvamos á túa cuestión orixinal, por favor. Preguntáchesme como sei con que desfrutan os peixes, así que xa sabías que o sabía cando me preguntaches. Seino porque estou aquí de pé á beira do Hao".
> 
> 

Segundo estas historias, ámbolos dous mantiveron a súa amizade até o final dos seus días. No propio *Zhuangzi*, o filósofo taoísta afirma o seguinte: "Dende que morriches, mestre Hui, non teño nada sobre o que pensar. Xa non me queda ninguén con quen falar". No *Shuo Yuan*, reflíctese unha idea semellante: "Tras a morte de Hui Shi, o mestre Zhuang gardou un fondo e escuro silencio, non tiña nada que dicirlle ao mundo".

Traducións
----------

* Gongsun Long (2001). *Libro del maestro Gongsun Long o La Escuela de los nombres*. Tradución e notas de Yao Ning e Gabriel García-Noblejas. Estudo preliminar de Pedro San Ginés Aguilar. Trotta.
* Varios autores (2019). *The Mingjia and Related Texts*. Tradución e notas de Ian Johnston e Wang Ping. The Chinese University of Hong Kong Press.

Notas
-----

1. ↑  Qian, Mu (1935). *先秦諸子繫年* (en chinés). Editorial Comercial de Beijing.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Fraser, Chris (2020). Zalta, Edward N. ed. *School of Names* (Winter 2020 ed.). Metaphysics Research Lab, Stanford University.
3. ↑  Gongsun Long (2001). *Libro del maestro Gongsun Long o La Escuela de los nombres* (en castelán). Trotta.
4. ↑  Smith, Kidder (2003). "Sima Tan and the Invention of Daoism, "Legalism," et cetera". *The Journal of Asian Studies* **62** (1): 129–156. doi:10.2307/3096138.
5. ↑  Theobald, Ulrich. "Chinese Literature - Huizi 惠子 (www.chinaknowledge.de)". *www.chinaknowledge.de* (en inglés). Consultado o 2023-11-30.
6. ↑  Theobald, Ulrich. "Chinese Literature - Huizi 惠子 (www.chinaknowledge.de)". *www.chinaknowledge.de* (en inglés). Consultado o 2023-11-30.
7. 1 2 3  Zhuangzi (1996). *Zhuangzi* (en castelán). Kairós.
8. ↑  Yen estaba ao norte de Yue.
9. ↑  Zhuangzi (1996). *Zhuangzi* (en castelán). Kairós.
10. ↑  Huggett, Nick (2019). Zalta, Edward N. ed. *Zeno’s Paradoxes* (Winter 2019 ed.). Metaphysics Research Lab, Stanford University.
11. ↑  "Shuo Yuan : 善說 - Chinese Text Project". *ctext.org* (en chinés). Consultado o 2023-12-01.
12. ↑  Graham, A.C. (1989). *Disputers of the Tao* (en inglés). Open Court.
13. ↑  "Zhuangzi : Outer Chapters : The Floods of Autumn - Chinese Text Project". *ctext.org* (en chinés). Consultado o 2023-12-01.
14. ↑  "Zhuangzi : Miscellaneous Chapters : Xu Wu-gui - Chinese Text Project". *ctext.org* (en chinés). Consultado o 2023-12-01.
15. ↑  "Shuo Yuan : 談叢 - Chinese Text Project". *ctext.org* (en chinés). Consultado o 2023-12-02.
16. ↑  Inclúe unha tradución ao castelán das dez teses de Hui Shi.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fraser, C. (2020). School of Names. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Graham, A.C. (1989). *Disputers of the Tao*. Open Court.

### Ligazóns externas

* Fraser, C. (2020). Life of Hui Shi. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q943012
* WorldCat
* VIAF: 61432329
* BNF: 16981728r
* EBID: ID
* FAST: 1825000
* ISNI: 0000 0000 6433 7412
* LCCN: nr95001255
* NTA: 174404247

 |