Auguste Rodin, *Os burgueses de Calais*, 1889, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington, DC 
A **escultura contemporánea** é un concepto da *historiografía da arte* empregado de xeito equívoco pola bibliografía, como é o caso do concepto de arte contemporánea. Pode referirse a toda a época contemporánea ou restrinxirse aos séculos XX e XXI ou mesmo ao período posterior á segunda guerra mundial. Tamén se usa ás veces oposto e ás veces indistintamente co da **escultura moderna**, que tamén ten problemas de definición similares.

Por iso ás veces considérase dentro da escultura moderna ou contemporánea á *escultura neoclásica*, á *escultura do realismo* e á *escultura modernista*. Porén, no seu termo máis habitual xeralmente considérase que a **escultura moderna** ou **contemporánea** comezou co traballo de Auguste Rodin. Aínda que Rodin non se propuxo rebelarse contra o pasado, creou un novo xeito de construír as súas obras. *"Disolveu o esbozo duro do academicismo neogreco contemporáneo e creou así unha síntese vital de opacidade e transparencia, volume e baleiro".* 

Xunto con algúns outros artistas a finais do século XIX que experimentaron novas visións artísticas como Edgar Degas e Paul Gauguin, Rodin inventou un novo enfoque radical na creación da escultura. *"A escultura moderna, xunto con toda a arte moderna, nace como parte do intento da sociedade occidental de chegar a un acordo coa sociedade urbana, industrial e laica que xurdiu durante o século XIX"*.

Entre os movementos de escultura contemporánea inclúen o Art Nouveau, o cubismo, a abstracción xeométrica, o De Stijl, o suprematismo, o construtivismo, o dadaísmo, o surrealismo, o futurismo, o expresionismo abstracto , o pop-art, o minimalismo, o postminimalismo, o Op art, o Land art, a arte conceptual e a arte de instalación, entre outros.

Primeira metade do século XX
----------------------------

 Alberto Giacometti, *Muller de Venecia VII*, Galería de arte de Nova Gales do Sur
 Gaston Lachaise, *Figura flotante* 1927, bronce, núm. 5 dunha edición de 7, National Gallery of Australia
 Henry Moore, *Double Oval* (1966), Fundación Henry Moore
 David Smith, *CUBI VI* (1963) no Israel Museum de Xerusalén
 Monumento a Cabanelas, Pontevedra, de Francisco Asorey
Pódese dicir que o movemento da escultura moderna comeza na exposición de Rodin na Exposición Universal celebrada en París en 1900. Neste acto, Rodin amosou as súas estatuas de *'Os burgueses de Calais',* os retratos de Balzac e de Victor Hugo, alén de incluír a primeira exhibición pública das súas *'Portas do inferno',* que incluía a *'O Pensador'*.

A escultura cubista, a principios do século XX, foi un estilo que se desenvolveu paralelamente á pintura cubista e aos experimentos formais de Georges Braque e Pablo Picasso. Comezando arredor de 1909 e evolucionando a principios dos anos vinte, os artistas cubistas desenvolveron novos medios para construír obras de arte usando collage, ensamblaxe escultórica con materiais dispares e fabricación de esculturas tradicionais a partir de moldes de xeso e arxila. Algunhas fontes nomean a '*Cabeza dunha muller',* un bronce de Picasso de 1909 como a primeira escultura cubista. Pablo Gargallo foi un escultor que combinou simultaneamente dous estilos diferentes: un clásico, relacionado co modernismo e un estilo vangardista no que experimentou coa desintegración do espazo e as formas e novos materiais Gargallo, influído polo seu amigo, o tamén escultor cubista Julio González, desenvolveu un estilo baseado na creación de obxectos tridimensionais a partir de placas planas de metal, empregando tamén papel e cartón. A súa obra máis coñecida é *O profeta*, de 1933.

 André Derain, 1908, fotografía publicada en Gelett Burgess, *The Wild Men of Paris*, Architectural Record, maio de 1910. Escultura: *Nu debout (Muller de pé)*, 1907
Artistas como Raymond Duchamp-Villon (falecido na I Guerra Mundial) e Alexander Archipenko, que chegara a París en 1908 seguiron axiña o exemplo de Braque e Picasso. Joseph Csaky, un escultor de Hungría, expuxo as súas primeiras esculturas cubistas en París en 1911. Duchamp-Villon, Jacques Lipchitz, Henri Laurens e Ossip Zadkine e outros uníronse aos escultores cubistas anteriores.

Picasso revolucionou a arte da escultura cando comezou a crear as súas *construcións* deseñadas combinando obxectos e materiais dispares nunha peza de escultura construída; reinventou a arte da escultura co seu uso innovador de construír unha obra en tres dimensións con material dispar, o equivalente escultórico do *collage* na arte bidimensional. Así como o *collage* foi un desenvolvemento radical na arte bidimensional; tamén foi a *construción* un desenvolvemento radical na escultura tridimensional. A chegada do surrealismo levou a que ocasionalmente se describisen cousas como "escultura" que non o serían antes, como a "escultura involuntaria" en varios sentidos, incluído o cola. Nos anos posteriores Picasso converteuse nun prolífico ceramista, que levou, con interese na cerámica histórica de todo o mundo, a un renacemento da arte cerámica, con figuras como George E. Ohr e posteriormente Peter Voulkos, Kenneth Price e Robert Arneson. Marcel Duchamp orixinou o uso do "obxecto atopado" (francés: *objet trouvé* ) ou *ready made* con pezas como *Fountain* (1917).

Do mesmo xeito, a obra de Constantin Brâncuși a principios de século abriu o camiño para a escultura abstracta posterior. Na revolta contra o naturalismo de Rodin e os seus contemporáneos de finais do século XIX, Brâncuși destilou temas até as súas esencias, como ilustra a súa serie *Bird in Space* (1924). Estas formas elegantemente refinadas convertéronse en sinónimo de escultura do século XX.  En 1927, Brâncuși gañou unha demanda contra as autoridades aduaneiras dos Estados Unidos que intentaron valorar a súa escultura como metal en bruto. A demanda levou a cambios legais que permitiron a importación de arte abstracta.

O impacto de Brâncuși, co seu vocabulario de redución e abstracción, vese ao longo dos anos 1930 e 1940, e exemplifícano artistas como Gaston Lachaise, Sir Jacob Epstein, Henry Moore, Alberto Giacometti, Joan Miró, Ásmundur Sveinsson, Julio González, Pablo Serrano, Jacques Lipchitz. Tamén nos anos 40 a escultura abstracta foi expandida por Alexander Calder, Len Lye, Jean Tinguely e Frederick Kiesler que foron pioneiros da arte cinética.

Segunda metade do século XX
---------------------------

Desde a década de 1950 a escultura, tanto a abstracta como figurativa, deixou de lado o enfoque tradicional.

A partir dos **anos cincuenta** os escultores abstractos comezaron a experimentar cunha gran variedade de novos materiais e diferentes enfoques para crear a súa obra. As imaxes surrealistas, a abstracción antropomorfa, os novos materiais e as distintas superficies e obxectos convertéronse en característicos dunha nova escultura moderna. Os proxectos en colaboración con deseñadores de paisaxes, arquitectos e paisaxistas ampliaron o sitio exterior e a integración contextual. Artistas como Isamu Noguchi, David Smith, Alexander Calder, Jean Tinguely, Richard Lippold, George Rickey, Louise Bourgeois e Louise Nevelson chegaron a caracterizar o aspecto da escultura moderna. 

Na **década dos sesenta** predominaba o expresionismo abstracto, a abstracción xeométrica e o minimalismo, que reduce a escultura ás súas características máis esenciais e fundamentais. Algunhas obras do período son: as obras Cubi de David Smith e as obras de aceiro soldado de Sir Anthony Caro, así como a escultura soldada por unha gran variedade de escultores, a grande escala de John Chamberlain e a instalación de obras ambientais de Mark di Suvero. Outros minimalistas e postminimalistas son Tony Smith, Donald Judd, Robert Morris, Anne Truitt, Ronald Bladen, Giacomo Benevelli, Arnaldo Pomodoro, Richard Serra, Carl Andre, Dan Flavin, Eva Hesse, Christo, Walter De Maria, Robert Smithson e outros como John Safer, que engadiu movemento e monumentalidade ao tema da pureza da liña, dirixiu a escultura abstracta contemporánea cara a novas direccións. 

Durante as **décadas de 1960 e 1970** artistas tan diversos como Eduardo Paolozzi, Chryssa, Walter De Maria, Claes Oldenburg, George Segal, Edward Kienholz, Nam June Paik, Wolf Vostell, Duane Hanson e John DeAndrea exploraron a abstracción, as imaxes e a figuración a través do vídeo arte e as videoinstalacións, arte do medio ambiente, escultura lixeira e arte de instalación en novas formas.

Durante os **anos 60 e 70** fíxose popular a escultura figurativa pop e doutras tendencias formas estilizadas de artistas como: George Segal, Claes Oldenburg, Arman, Leonard Baskin, Ernest Trova, Marisol Escobar, Paul Thek, Manuel Neri e outros. A finais dos 60 e 70 tamén arraigou a arte óptica ou Op Art, con forte influencia da Bauhaus, da Teoría da Gestalt e dos estudos de Arnheim.

A arte conceptual é unha arte que tamén se desenvolve nestas décadas, na que o (s) concepto (s) ou idea (s) que participan na obra priman sobre as preocupacións estéticas e materiais tradicionais. Algunhas destas obras son *One and Three Chairs*, 1965, de Joseph Kosuth, e *An Oak Tree*, 1973, de Michael Craig-Martin, e as de Joseph Beuys e James Turrell entre outros.

Na **década dos oitenta**, varios artistas, entre outros, que exploraban a escultura figurativa foron Robert Graham nun clásico estilo articulado e Fernando Botero levou as "figuras de gran tamaño" da súa pintura a esculturas monumentais. A escultura de cerámica practicada por Pablo Picasso, Peter Voulkos, Stephen De Staebler, Kenneth Price e outros convertéronse nun importante elemento da linguaxe visual da escultura moderna no século XX. 

As obras de arte ambientais, de arte específica do sitio e de arte efémera están representadas por artistas como Andy Goldsworthy, Walter De Maria, Richard Long, Richard Serra, Robert Irwin, George Rickey e Christo e Jeanne-Claude dirixiron a escultura abstracta contemporánea cara a novas direccións. Os artistas crearon esculturas ambientais en sitios extensos dentro do grupo de proxectos "Land Arts of the American West". 

Obras de escultura a escala ambiental están exemplificadas por artistas como Robert Smithson, Michael Heizer, James Turrell (Roden Crater ), Eva Hesse, Sol LeWitt, Jackie Winsor, Keith Sonnier e Bruce Nauman, entre outros, pioneiros da escultura postminimalista.

A partir dos **anos noventa e 2000** a arte vai moi vinculada aos traballos das galerías e das localizacións urbanísticas, práctica que se fora reforzando paulatinamente desde a segunda metade do século (por exemplo nos 50s Picasso recibiu o encargo dunha escultura pública de 15 metros para ser construída en Chicago). Inauguráronse esculturas como as do Gugghenheim en Bilbao (*Puppy* de Jeff Koons, *Mama* de Louise Bourgeois, *The big tree and the eye* de Anish Kapoor, quen tamén emprazou grandes obras noutras cidades), a *Esfera* de Jesús Soto en Caracas, a *Flora Generica* de Eduardo Catalano en Bos Aires, e moitas outras. En Galiza tamén se seguiu esa tendencia en lugares como a *Illa das Esculturas,* que conta con obras de Giovanni Anselmo, Fernando Casás, Pedro Croft, Dan Graham, Jenny Holzer, Francisco Leiro, Richard Long, Robert Morris, Anne e Patrick Poirier, Ulrich Rückriem ou Enrique Velasco.

Esta tendencia a un vÍnculo tan forte entre a escultura e o urbanismo fomenta o uso das obras como elementos morfosintácticos da linguaxe visual (un exemplo moi claro é o do minimalista Richard Serra), pero tamén ten provocado polémicas como acusacións de seren obras especulativas, ou referirse a elas co termo despectivo de *esculturas de rotonda.*

### Galería de escultura moderna

* Auguste Rodin, As tres sombras, antes de 1886, plaster, Rodin ensa,blou tres figuras idénticas para que parecesen xirar sobre o mesmo punto.Auguste Rodin, *As tres sombras*, antes de 1886, plaster, Rodin ensa,blou tres figuras idénticas para que parecesen xirar sobre o mesmo punto.
* Auguste Rodin, O pensador, 1902, Musée Rodin, ParísAuguste Rodin, *O pensador*, 1902, Musée Rodin, París
* Paul Gauguin, 1894, Oviri (Sauvage), pedra parcialmente esmaltada, Musée d'Orsay, ParísPaul Gauguin, 1894, *Oviri (Sauvage)*, pedra parcialmente esmaltada, Musée d'Orsay, París
* Constantin Brâncuși, Portrait of Mademoiselle Pogany, 1912, mármore branco; bloque de limosita, Philadelphia Museum of Art, exhibido en 1913 no Armory ShowConstantin Brâncuși, *Portrait of Mademoiselle Pogany,* 1912, mármore branco; bloque de limosita, Philadelphia Museum of Art, exhibido en 1913 no Armory Show
* Antoine Bourdelle, 1910–12, La Musique, baixo relevo, Théâtre des Champs-Élysées, ParísAntoine Bourdelle, 1910–12, *La Musique*, baixo relevo, Théâtre des Champs-Élysées, París
* Amedeo Modigliani, Female Head, 1911/1912, Tate. Paul Guillaume, presentoulle a Modigliani aConstantin Brâncuși, e foi o seu aprendiz por un ano.Amedeo Modigliani, *Female Head*, 1911/1912, Tate. Paul Guillaume, presentoulle a Modigliani aConstantin Brâncuși, e foi o seu aprendiz por un ano.
* Otto Gutfreund, Violoncelliste (Cellist), 1912–13Otto Gutfreund, *Violoncelliste* (*Cellist*), 1912–13
* Raymond Duchamp-Villon, 1913, Les amants II, Musée national d'art moderne, ParísRaymond Duchamp-Villon, 1913, *Les amants II*, Musée national d'art moderne, París
* Aristide Maillol, La nuit, A noite, 1920, StuttgartAristide Maillol, *La nuit*, A noite, 1920, Stuttgart
* Jacob Epstein, Day and Night, para o Metro de Londres, 1928.Jacob Epstein, *Day and Night*, para o Metro de Londres, 1928.
* Käthe Kollwitz, The Grieving Parents, 1932, Memorial da Primeira Guerra Mundial (para o seu fillo Peter), cemiterio de guerra alemán de VladsloKäthe Kollwitz, *The Grieving Parents*, 1932, Memorial da Primeira Guerra Mundial (para o seu fillo Peter), cemiterio de guerra alemán de Vladslo
* Jacques Lipchitz, "Birth of the Muses", (1944–1950)Jacques Lipchitz, "Birth of the Muses", (1944–1950)
* Barbara Hepworth, Monolith-Empyrean, 1953Barbara Hepworth, *Monolith-Empyrean*, 1953
* Alexander Calder, Red Mobile, 1956, metal pintado e varas de metal, Montreal Museum of Fine ArtsAlexander Calder, *Red Mobile,* 1956, metal pintado e varas de metal, Montreal Museum of Fine Arts
* John Chamberlain, S, 1959, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington, DC.John Chamberlain, *S*, 1959, Hirshhorn Museum and Sculpture Garden, Washington, DC.
* Marcel Duchamp, Fountain 1917; réplica autorizada polo artista feita polo comerciante do artista, Arturo Schwarz, baseada nunha fotografía de Alfred Stieglitz. Porcelana, Tate Modern, LondresMarcel Duchamp, *Fountain* 1917; réplica autorizada polo artista feita polo comerciante do artista, Arturo Schwarz, baseada nunha fotografía de Alfred Stieglitz. Porcelana, Tate Modern, Londres
* Isamu Noguchi, Heimar, 1968, at the Billy Rose Sculpture Garden, Israel Museum, Jerusalem, IsraelIsamu Noguchi, *Heimar*, 1968, at the Billy Rose Sculpture Garden, Israel Museum, Jerusalem, Israel
* George Rickey, Four Squares in GeviertCatro cadris en Geviert, 1969, terraza da New National Gallery, Berlín, Alemaña, Rickey é considerado un escultor cinéticoGeorge Rickey, *Four Squares in Geviert*Catro cadris en Geviert, 1969, terraza da New National Gallery, Berlín, Alemaña, Rickey é considerado un escultor cinético
* Alexander Calder, Crinkly avec disc rouge, 1973, Schlossplatz, StuttgartAlexander Calder, Crinkly avec disc rouge, 1973, Schlossplatz, Stuttgart
* Louise Nevelson, Atmosphere and Environment XII, 1970-1973, Philadelphia Museum of ArtLouise Nevelson, *Atmosphere and Environment XII*, 1970-1973, Philadelphia Museum of Art
* Pablo Picasso, Public Sculpture, 1967, Chicago, IllinoisPablo Picasso, *Public Sculpture,* 1967, Chicago, Illinois
* Sir Anthony Caro, Black Cover Flat, 1974, aceiro, Tel Aviv Museum of ArtSir Anthony Caro, *Black Cover Flat,* 1974, aceiro, Tel Aviv Museum of Art
* Jean-Yves Lechevallier, Cristaux, Homage to Béla Bartók, Paris, 1980Jean-Yves Lechevallier, *Cristaux*, Homage to Béla Bartók, Paris, 1980
* Joan Miró, Dona i ocell, 'Muller e paxaro', 1982, BarcelonaJoan Miró, *Dona i ocell,* 'Muller e paxaro', 1982, Barcelona
* Jesús Soto, Esfera de Caracas, 1996, escultura de arte cinética Jesús Soto, *Esfera de Caracas*, 1996, escultura de arte cinética
* Louise Bourgeois, Maman, 1999, outside Museo GuggenheimLouise Bourgeois, *Maman,* 1999, outside Museo Guggenheim
* Karlheinz Oswald, Hildegard of Bingen, 1998, bronce, en fronte da Abadía de Eibingen Karlheinz Oswald, *Hildegard of Bingen*, 1998, bronce, en fronte da Abadía de Eibingen
* Antony Gormley, Iron: Man, 2005, na Victoria Square, de BirminghamAntony Gormley, *Iron: Man*, 2005, na Victoria Square, de Birmingham

A escultura posmoderna ocupa un campo de actividades máis amplo que a escultura moderna. Rosalind Krauss identificou a escultura no campo expandido, unha serie de oposicións arredor da relación da obra co seu contorno que describen as diversas actividades escultóricas que conforman a escultura posmoderna, creando unha explicación teórica que podería encaixar adecuadamente os desenvolvementos da Land art, a escultura minimalista, e a *arte específica do sitio* na categoría de "escultura":

* Construción de xacementos: a intersección de paisaxe e arquitectura
* Estruturas Axiomáticas: a combinación de arquitectura e non-arquitectura
* Sitios marcados: a combinación de paisaxe e non paisaxe
* Escultura: intersección de non-paisaxe e non-arquitectura

* Spiral Jetty de Robert Smithson desde o alto de Rozel Point, a mediados de abril de 2005*Spiral Jetty* de Robert Smithson desde o alto de Rozel Point, a mediados de abril de 2005
* Christo e Jeanne-Claude, Umbrellas 1991, (Xapón)Christo e Jeanne-Claude, *Umbrellas* 1991, (Xapón)
* Richard Long, South Bank Circle, 1991 Tate Liverpool, InglaterraRichard Long, *South Bank Circle,* 1991 Tate Liverpool, Inglaterra
* Gardas do tempo / Madonna, escultura lixeira de Manfred Kielnhofer na Bienal de arte lixeira de Austria 2010*Gardas do tempo / Madonna*, escultura lixeira de Manfred Kielnhofer na Bienal de arte lixeira de Austria 2010

### Minimalismo

* Tony Smith, Free Ride, 1962, Museo de Arte ModernaTony Smith, *Free Ride*, 1962, Museo de Arte Moderna
* Larry Bell, sen título 1964, bismuto, cromo, ouro e rodio sobre latón bañado en ouro; Museo e xardín de esculturas de HirshhornLarry Bell, *sen título* 1964, bismuto, cromo, ouro e rodio sobre latón bañado en ouro; Museo e xardín de esculturas de Hirshhorn
* Donald Judd, Sen título 1977, MünsterDonald Judd, *Sen título* 1977, Münster
* Richard Serra, Fulcrum 1987, escultura independente de aceiro Cor-ten de 55 pés de altura preto da estación de Liverpool StreetRichard Serra, *Fulcrum* 1987, escultura independente de aceiro Cor-ten de 55 pés de altura preto da estación de Liverpool Street
* Donald Judd, sen título, 1991, Xardín de arte do Museo de IsraelDonald Judd, *sen título,* 1991, Xardín de arte do Museo de Israel
* Robert Morris, 'Labirinto de Pontevedra'Robert Morris, 'Labirinto de Pontevedra'
* Rachel Whiteread, Monumento ao Holocausto 2000 Judenplatz, VienaRachel Whiteread, *Monumento ao Holocausto* 2000 Judenplatz, Viena
* Anish Kapoor, Xirando o mundo ao revés, Museo de Israel, 2010Anish Kapoor, *Xirando o mundo ao revés*, Museo de Israel, 2010
* The Spire of Dublin titulouse oficialmente o Monumento á luz, aceiro inoxidable, de 121,2 metros (398 ft), a escultura máis alta do mundoThe Spire of Dublin titulouse oficialmente o *Monumento á luz*, aceiro inoxidable, de 121,2 metros (398 ft), a escultura máis alta do mundo
* 'Wissenschaftspark' de Dan Flavin, pioneiro no uso de luces nas esculturas'Wissenschaftspark' de Dan Flavin, pioneiro no uso de luces nas esculturas
* Endlose_Treppe (Escada sen fin, Ludwigshafen), de Max Bill, fundador da Escola de Ulm*Endlose\_Treppe* (Escada sen fin, Ludwigshafen), de Max Bill, fundador da Escola de Ulm
* White Curves (2002), aluminio branco, no xardín da Fondation Beyeler en Suíza, por Ellsworth Kelly*White Curves* (2002), aluminio branco, no xardín da Fondation Beyeler en Suíza, por Ellsworth Kelly

#### Xéneros contemporáneos

A escultura moderna adóitase crear ao aire libre, como na arte ambiental e na escultura ambiental, a miúdo á vista dos espectadores. A escultura lixeira e a arte específica dun sitio tamén adoitan facer uso do ambiente. A obra de arte específica do sitio créase intencionadamente para un lugar específico. O termo foi empregado por primeira vez a mediados dos anos setenta polos escultores Patricia Johanson, Dennis Oppenheim, Athena Tacha e outros. A *arte ambiental específica do sitio* foi descrita como un movemento pola crítica de arquitectura Catherine Howett  e a crítica de arte Lucy Lippard. Land art, Earthworks, ( Earth art ) é un movemento artístico que fai un uso específico da paisaxe real para formar obras de escultura que se atopan e fan uso da natureza xeralmente de forma alterada. É unha forma de escultura creada na natureza, a partir da natureza, empregando materiais que se atopan na natureza como sucidade, solo, rochas, troncos, ramas, follas e auga, así como materiais sintetizados polo home como esgrima de cadea, arame de espiño, corda, caucho, vidro, formigón, metal, asfalto e pigmentos minerais.

A escultura de xeo é unha forma de escultura efémera que utiliza o xeo como materia prima. É popular na China, Xapón, Canadá, Suecia e Rusia. As esculturas de neve adoitan estar esculpidas nun só bloque duns 5 metros e un peso aproximado de 20 a 30 toneladas. 

As esculturas cinéticas son esculturas deseñadas para moverse, que inclúen móbiles. 

As esculturas sonoras toman a forma de instalacións sonoras interiores, instalacións exteriores como arpas eólicas, autómatas ou están máis ou menos preto de instrumentos musicais convencionais. A escultura sonora adoita ser específica do sitio. Os xoguetes de arte convertéronse noutro formato para os artistas contemporáneos desde finais dos anos noventa, como os producidos por Takashi Murakami e Kid Robot, deseñados por Michael Lau, ou feitos a man por Michael Leavitt .

Tamén se desenvolveu un tipo de escultura hiperrealista, dalgún xeito evolución das estatuas de cera de finais do s. XIX, con materiais novidosos como o látex e outros empregados en efectos especiais para audiovisuais; en Galiza, Alberto Hortas traballou en filmes nomeados aos Goya e os Oscar e fixo esculturas como a do baloncestista Corbacho. Este tipo de escultura hiperrealista ten representantes internacionais como Ron Mueck, Didy Jacobsen, Kazuhiro Tsuji, Carol Feuerman, Duane Hanson ou Eugenio Merino.

Notas
-----

1. ↑  "The Burghers of Calais, (sculpture)". *SIRIS*
2. ↑  Elsen, Albert E. (2003). *Rodin's Art: The Rodin Collection of the Iris & Gerald B. Cantor Center for the Visual Arts*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-513381-1.
3. ↑  "Rodin to Now: Modern Sculpture", Palm Springs Desert Museum.
4. ↑  Giedion-Welcker, Carola, ‘’Contemporary Sculpture: An Evolution in Volume and Space, A revised and Enlarged Edition’’, Faber and Faber, London, 1961, p. X
5. ↑  Atkins, Robert, ‘’ARTSPOKE: A Guide to Modern Ideas, Movements and Buzzwords, 1848-1944’’ Abbeville Publishers, New York, 1993, p.140
6. ↑  Curtis, Penelope, ‘’Sculpture: 1900-1945’’, Oxford University Press, Oxford, 1999, p. 1
7. ↑  Elsen, Albert L. ‘’Rodin’s Gates of Hell’’, University of Minnesota Press, Minneapolis, MN, 1960 p. 77
8. ↑  Grace Glueck, "Picasso Revolutionized Sculpture Too", *New York Times*, exhibition review 1982, Retrieved July 20, 2010.
9. ↑  "Gallery, KODNER GALLERY". *www.kodnergallery.com*. Consultado o 2022-04-04.
10. ↑  Robert Rosenblum, "Cubism", *Readings in Art History 2* (1976), Seuphor, Sculpture of this Century
11. ↑  Edith Balas, *Joseph Csaky: A Pioneer of Modern Sculpture*, American Philosophical Society, 1998.
12. ↑  Edward Lucie-Smith, *Visual arts in the 20th century*, Edition illustrated, Publisher Harry N. Abrams, 1997, Original from the University of Michigan, ISBN 0-8109-3934-7, ISBN 978-0-8109-3934-9
13. ↑  "Constantin Brancusi". *www.encyclopedia.com*. Consultado o 2022-04-04.
14. ↑  The Oxford dictionary of American art and artists, Author Ann Lee Morgan, Publisher Oxford University Press, 2007,Original from the University of Michigan,ISBN 0-19-512878-8, ISBN 978-0-19-512878-9
15. ↑  "National Air and Space Museum Receives "Ascent" Sculpture for Display at Udvar-Hazy Center". *airandspace.si.edu* (en inglés). Consultado o 2022-04-04.
16. ↑  Tate
17. ↑  Dia Foundation
18. ↑  Rodin Museum, The Three Shades
19. ↑  the Art Story
20. ↑  Klein, Mason, et al. *Modigliani: Beyond the Myth*. The Jewish Museum and Yale University Press, 2004.
21. ↑  Otto Gutfreund - exhibition in the Municipal House (Czech Radio)
22. ↑  Peter Frank, "Site Sculpture", *Art News*, Oct. 1975
23. ↑  Catherine Howett, *New Directions in Environmental Art,* Landscape Architecture, Jan. 1977
24. ↑  Lucy Lippard, *Art Outdoors, In and Out of the Public Domain,* Studio International, March–April 1977
25. ↑  "Art Army by Michael Leavitt",  *hypediss.com*, December 13, 2006.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Escultura contemporánea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Arte contemporánea
* Matemáticas e arte
* Cubismo
* Abstracción xeométrica
* De Stijl
* Suprematismo
* Construtivismo
* Dadaísmo
* Surrealismo
* Futurismo
* Expresionismo abstracto
* Pop-art
* Minimalismo e postminimalismo
* Op art
* Land art
* Arte conceptual
* Arte de instalación

### Ligazóns externas

* MoMA, termos artísticos *minimalismo*
* *Modern Sculpture and the Question of Status (Ebook)*, editado por C. Rodriguez-Samaniego e I. Gras Valero, Universidade de Barcelona, 2018

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5839475
* LCCN: sh85119129
* NKC: ph122941

 |