Cuberta da edición de 1912 de *Musica futurista*, de Francesco Balilla Pratella (deseño de Umberto Boccioni.
**Francesco Balilla Pratella**, nado en Lugo di Romagna o 1 de febreiro de 1880 e finado en Rávena o 17 de marzo de 1955, foi un compositor e musicólogo italiano da primeira metade do século XX, considerado como un dos máximos expoñentes do futurismo musical.

Traxectoria
-----------

Francesco Balilla Pratella naceu nun ambiente familiar favorable para a práctica da música. O seu pai tocaba a guitarra e foi de quen recibiu as súas primeiras clases cando era un neno. En 1899 foi admitido no Conservatorio de Pésaro, onde estudou composición con Pietro Mascagni e Cicognani, graduándose en 1903.

Finalizados os seus estudos trasladouse a París, onde coñeceu a Luigi Russolo e se converteu en parte integrante do grupo de artistas futuristas animado por Marinetti, creador da corrente futurista en 1909 e que estaba interesado en promocionar a música futurista. O *Manifesto tecnico della musica futurista* 1911 proclamaba «o atonalismo, a enharmonía, a polifonía en sentido absoluto, e o ritmo libre». Un ano antes, no seu *Manifesto dei musicisti futuristi*. xa abogaba polo emprego de escalas microtonais e combinacións polirrítmicas, así como pola introdución na música do espírito *da multitude, de grandes fábricas, de trens, liñas transatlánticas, de combates navais, de coches e de avións".*

Antes de reunirse e unirse ao futurista Marinetti, había un grande interese nas cancións populares da súa rexión que influirán á escritura de cinco poemas sinfónicos titulados *Romagna*, que logo acabaron na ópera dialectal *La Sina’d Vargöun* (Rosellina dei Vergoni), escena da Romagna baixa para a música en tres actos. *La Sina’d Vargöun* gañou o concurso Baruzzi e púxose en escena en 1909 no Teatro comunal de Boloña. O 20 de agosto de 1910 Pratella levou a cabo o intermedio de *La Sina’d Vargöun* no Teatro comunal de Imola, onde coñeceu a Marinetti, con quen xa tivera correspondencia.

A partir de 1911, a casa de Pratella converteuse nun punto de referencia para pintores, músicos e literatos atraídos pola corrente da que Pratella era un dos máximos expoñentes. Entre as personalidades que frecuentaban o "cenáculo artistico lughese" encóntranse: Giorgio Morandi, Osvaldo Licini, Filippo De Pisis, Riccardo Bacchelli, Domenico Rambelli, Roberto Sella e Nino Pasi entroutros.

En 1912 a editorial boloñesa Bongiovanni publicou un volume chamado *Musica futurista*, no que Pratella era presentado como o punto de referencia da música futurista. O *Inno alla vita* foi a súa primeira composición que se adheriu aos principios musicais do futurismo e foi presentada no Teatro Costanzi de Roma o 21 de febreiro de 1913 con ocasión dunha «noite futurista». En 1913 comezou a compoñer *L'aviatore Dro*, a súa segunda grande obra futurista, na cal introducía unha orquestra mixta de instrumentos tradicionais e da familia intonarumori, aínda que non foi ata 1920 cando a finalizou, estreándoa o 4 de setembro de 1920 no Teatro Rossini de Lugo (Italia).

Principais publicacións
-----------------------

Entre 1910 e 1912 Pratella publicou tres manifestos radicais:

* *Manifesto dei musicisti futuristi* (11 de xaneiro de 1910)
* *Manifesto tecnico della musica futurista* (11 de marzo de 1911)
* *Distruzione della quadratura* (18 de xullo de 1912)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Francesco Balilla Pratella en www.fondazioneprimoconti.org/ *(en italiano)*
* Manifesto dei musicisti futuristi *(en inglés)*
* Literatura sobre Francesco Balilla Pratella no arquivo da Deutschen Nationalbibliothek *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1377317
* WorldCat
* VIAF: 820802
* AllMusic: mn0001632440
* BNA: 000022479
* BNE: XX1076576
* BNF: 13606822k
* CANTIC: a10882078
* DBI: ID
* Discogs: 359257
* Europeana: ID
* FAST: 87054
* GND: 119391732
* ICCU: RAVV011928
* IMDb: nm0695337
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0000 8338 760X
* LCCN: n82019699
* MusicBrainz: ID
* NKC: js20031103002
* NTA: 087696541
* OL: OL1571934A
* SNAC: w6862k1m
* SUDOC: 073271527
* Treccani: francesco-balilla-pratella

 |