**Numidia** foi unha provincia romana na costa do norte de África, que comprendía aproximadamente o territorio do nordés de Alxeria.

Historia
--------

Os habitantes da rexión foron identificados por primeira vez como numidios por Polibio ao redor do século II a.C. aínda que a miúdo se lles chamaba nodidianos.

 Mapa de Numidia Romana, segundo Mommsen
Numidia Oriental foi anexionada no 46 a.C. para crear unha nova provincia romana, África Nova. A Numidia occidental tamén se anexionou trala morte do seu último rei, Arabio, no 40 a.C. e as dúas provincias uníronse con Tripolitana polo emperador Augusto, para crear África Proconsular. No 40 d.C. a porción occidental de Africa Proconsularis, incluída a súa gornición lexionaria, foi colocada baixo un legatus imperial, e en efecto converteuse nunha provincia separada de Numidia, aínda que o legatus de Numidia. permaneceu nominalmente subordinado ao procónsul de África ata o ano 203.

Durante o século II, a provincia foi cristianizada, pero no século IV, adheriuse á herexía do donatismo, a pesar de dar orixe a homes de fe ortodoxa tan ilustres como Santo Agostiño, bispo de Hippo Regius (presente Annaba).

Despois do 193, baixo Septimio Severo, Numidia foi separada oficialmente da provincia de África e constituíu unha provincia por dereito propio, gobernada por un legado imperial. Baixo Diocleciano, constituíu unha simple provincia na reorganización da tetrarquía, logo dividiuse brevemente en dúas:  Numidia militana e  Numidia cirtensis.

No 428, os vándalos comezaron as súas incursións nas provincias africanas. Finalmente lograron crear o Reino Vándalo que durou entre o 432 e o 534, ano no que as provincias africanas pasaron á autoridade bizantina e formaron o Exarcado de África.

Entre o 696 e o 708, a rexión foi conquistada polos exércitos do islam, converténdose en parte de 
Ifriqiya.

Grandes cidades
---------------

Numidia como a outra provincia de África se tornou en altamente romanizada e estaba chea de numerosas cidades. As cidades principais de Numidia romana eran: no norte, Cirta ou a moderna Constantina, a capital, co seu porto Russicada (Moderna Skikda) e Hippo Regius (preto de Bône), coñecida como a sé de santo Agostiño. Ao sur, no interior os camiños militares levaban a Theveste (Tebessa) e Lambaesis (Lambessa) con extensos restos romanos, conectados respectivamente por estradas militares con Cirta e Hipona respectivamente.

Lambaesis foi a sede da Legio III Augusta, e o centro estratéxico máis importante. ordenou os pasos das Montañas de Aurès (Mons Aurasius), un bloque de montañas que separaba Numidia das tribos bérberes do deserto, e que foi ocupada gradualmente polos romanos baixo o Imperio. Incluíndo estas cidades, había un total de vinte que se sabe que recibiron nun momento ou outro o título e status de colonias romanas, e no século V, a *Notitia Dignitatum* enumera non menos de 123 sedes cuxos bispos reuníronse en Cartago no 479.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *númida*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *númida*.
3. ↑  "Numidia". *Diciopedia do século 21* **2**. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1484.
4. ↑  "Numidia: The story of a Kingdom". Cambridge Alert. Arquivado dende o orixinal o 06 de xullo de 2019. Consultado o 2019-07-07.
5. ↑  J. D. Fage; Roland Anthony Oliver (1975). *The Cambridge History of Africa*. Cambridge University Press. p. 199. ISBN 978-0-521-21592-3.
6. ↑  *(en francés)* Article « Ifriqiya » (Larousse.fr).
7. ↑  Detailed map of Roman Numidia

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Numidia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Filippo Coarelli e Yvon Thébert, "Architecture funéraire et pouvoir : réflexions sur l'hellénisme numide", *Mélanges de l'École française de Rome. Antiquité*, Année 1988, 2, pp. 761-818
* Nacéra Benseddik, « Jugurtha-Cirta-Lambèse-Timgad » in *Dictionnaire du Monde antique*, PUF, París 2005.
* Yann Le Bohec, *L’Afrique romaine (146 avant J.-C. - 439 après J.-C.)*, éd. Picard, 2005 (París), 600 p. ISBN 2-7084-0751-1
* François Décret e Mhamed Fantar, *L’Afrique du Nord dans l’Antiquité. Histoire et civilisation - des Origines au Ve siècle*, París, 1981.
* "Propriétés impériales et cités en Numidie Méridionale". *Cahiers du Centre Gustave Glotz* (3): 123–139. 1992. .

### Outros artigos

* África Proconsular (provincia romana)