**Nancy Spero**, nada en Cleveland, Ohio o 24 de agosto de 1926 e finada en Nova York o 18 de outubro de 2009, foi unha artista visual estadounidense pioneira da arte feminista xunto a autoras como Martha Rosler ou Adrian Piper. Destacou polo seu activismo feminista e pacifista. Creou unha linguaxe visual coa que rompeu coas convencións artísticas do seu tempo. Comezou pintando lenzo á maneira tradicional mais considerou que este medio era eminentemente masculino e que a marxinaba como artista polo que concentrou os seus esforzos en buscar unha linguaxe pictórica especificamente en feminino. Atopouna no papel.

Durante cinco décadas, a súa obra pictórica transitou por diferentes etapas, nas que plasmou a súa mirada sobre a muller e a súa relación histórica coa opresión, a tortura, a desigualdade, a guerra e a sexualidade. En 1972 foi cofundadora de A.I.R. Galería (Artistas en residencia) no SoHo de Nova York, a primeira galería-cooperativa de mulleres artistas dos Estados Unidos. O seu traballo está considerado a metade de camiño entre o literario e o pictórico.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Spero naceu en Cleveland, Ohio en 1926, mais un ano máis tarde a súa familia mudouse a Chicago, onde creceu. Despois de graduarse na New Trier High School, estudou na Escola do Instituto de Arte de Chicago e graduouse en 1949. Entre os compañeiros de Spero no Instituto de Arte había un novo soldado GI que regresara do servizo na Segunda guerra mundial, Leon Golub. Spero e Golub expuxeron no Hyde Park Art Center en Chicago como parte do grupo Monster Roster. Despois de graduarse no Instituto de Arte, Spero continuou estudando pintura en París na École Nationale Supérieure deas Beaux-Arts e no Atelier de Andre Lhote, un dos primeiros pintores, mestres e críticos cubistas. Pouco despois do seu regreso aos Estados Unidos en 1950, casou con Leon Golub, e os dous artistas estabelecéronse en Chicago.

De 1956 a 1957, Spero e Golub viviron e pintaron en Italia, mentres criaban os seus dous fillos. Spero e Golub estaban igualmente comprometidos en explorar unha representación modernista da forma humana, coas súas narrativas e resonancias históricas artísticas, mesmo cando o expresionismo abstracto estaba a converterse no idioma dominante. En Florencia e Ischia, Spero sentiuse intrigada polo formato, o estilo e o estado de ánimo dos frescos e sarcófagos etruscos e romanos que influirían no seu traballo posterior. Ao atopar un ambiente máis variado, inclusivo e internacional en Europa que no mundo da arte de Nova York da época, Spero e a súa familia mudáronse a París, vivindo alí desde 1959 até 1964. O terceiro fillo de Spero naceu en París, e a artista realizou diversas exposicións individuais en París na Galerie Breteau en 1962, 1964 e 1968. Durante este período, Spero pintou unha serie titulada *Pinturas negras* que representan temas que inclúen nais e fillos, amantes, prostitutas e formas híbridas de humanos e animais.

### Nova York

Spero e Golub regresaron a Nova York en 1964, onde a parella viviu e traballou. A guerra de Vietnam estaba no seu apoxeo e o Movemento polos dereitos civís estalara. Afectada polas imaxes da guerra transmitidas todas as noites na televisión e os disturbios e a violencia evidentes nas rúas, Spero comezou a súa Serie de Guerra (1966–70). Estes pequenos gouache e tintas sobre papel, executados rapidamente, representaban a obscenidade e destrución da guerra.

Entre 1969-70 Spero distánciase do debate político-militar para crear un conxunto de obras baseadas en textos do poeta francés Antonin Artaud. Completa así as súas "Pinturas de Artaud" (1969–70). *"Estaba realmente furiosa contra o mundo da arte. Estaba furiosa porque me sentía silenciada. Creo que por iso me atraeu tan intensamente a linguaxe de Artaud nesa época" "Artaud escribiu moito sobre a dor física e mental e eu sei moi ben o que iso significa"* explica Spero.

As obras evolucionan cara ao vasto *Codex Artaud* (1971-1972), composto por trinta e catro rolos de follas pegadas entre si. *Esta peza múltiple, de formato aberto, que lembra escrituras antigas, marca a etapa de madurez da súa obra e converteuse nun punto de inflexión na arte dos anos setenta. A linguaxe, a diferenza da dos seus coetáneos conceptuais, é obscena e está inscrita manualmente, como un grafito, ofrecendo ao seu traballo un tipo de corporalidade diferente, que a distancia dos discursos oficiais do momento* apunta en análise da súa obra presentada no Museo de Arte Reina Sofía de Madrid en 2009. Ao unir texto e imaxe, impresos en longos rolos de papel, pegados de extremo a extremo e pegados nas paredes da A.I.R. Spero violou a presentación formal, a elección do medio valorado e a escala de pinturas enmarcadas.

Aínda que os seus rolos pintados e collages eran homéricos tanto en alcance como en profundidade, a artista evitou a grandiosidade tanto en contido como en estilo, confiando en cambio na intimidade e a inmediatez, á vez que revelaba o continuo de realidades políticas impactantes que subxacen nos mitos perdurábeis. Nunha entrevista en 2008 en The Brooklyn Rail co editor Phong Bui, Spero di da súa temperá identificación con Artaud: "Para min, as palabras faladas eran parte do corpo, coma se fose o que fose o que tentaba pintar, e a miña propia conciencia da dor. e o anoxo, podes chamalo a destrución do eu, era unha parte integral, esa dualidade. As cousas divídense xusto no medio, o cal me interesou moito nese momento da miña vida ".

### Participación no movemento feminista

Activista e pioneira feminista, Spero loitou contra a infrarepresentación das artistas en museos e galerías. Foi membro de Art Workers' Coalition (1968–69) e do Women Artists in Revolution (1969) participando en accións e protestas para exixir a paridade na representación entre homes e mulleres nos museos.

Formou parte tamén de Ad hoc Committee of Women Artists (1971) grupo que en 1972 creou a primeira Galería cooperativa de mulleres artistas dos Estados Unidos, A.I.R. Galería (Artistas en residencia) no SoHo, da que Spero foi membro fundadora.

Neste período percíbese unha transición na súa obra e o seu interese en envorcarse na representación de figuras femininas desenvolvendo un vocabulario visual de imaxes tomadas tanto da arte antiga, medieval e moderna como da publicidade de revistas do século XX. O seu imaxinario está conformado por Venus prehistóricas, deusas da fertilidade, atletas, prostitutas ou vítimas das guerras de Vietnam. A súa intención era transcender a idea masculina sobre o corpo das mulleres, quebrantar a súa concepción como o "outro" e demostrar que, do mesmo xeito que o home, as mulleres poden ser imaxes universais sinalan os estudos sobre a súa obra.

En 1974, Spero optou por centrarse en temas relacionados coas mulleres e a súa representación en diversas culturas; o seu *Torture in Chile* (1974) e o longo pergamiño, *Torture of Women* (1976, 20 polgadas x 125 pés), entrelazan testemuños orais con imaxes de mulleres ao longo da historia, vinculando a brutalidade gobernamental contemporánea das ditaduras latinoamericanas contra mulleres (dos informes de Amnistía Internacional e outras fontes). Coa represión histórica da muller Spero representou historias de mulleres, mitoloxía cultural e referencias literarias previamente escurecidas coa súa figuración expresiva. De cando en cando exhibido, *Torture of Women* traduciuse en forma de libro en 2009.

Spero manifestou o desexo de que as mulleres formen parte da conversación artística. O traballo máis maduro de Spero vive ao longo dunha liña feminina. Isto é cando unha muller é o suxeito, así como a "conciencia artística". As composicións de Spero abertas e provocadoras con temas desapiadados e incómodos representábanse en tapices e frisos. Pode verse en *Helicopter*, *Victim*, *Astronaut*, creados en 1968 de gouache e tinta sobre papel. Spero usa os crimes e os asaltos a mulleres de todas as épocas e culturas para proporcionar imaxes intensas e emocionais para a súa arte e texto. A violencia política, o sexismo e as situacións que ameazan a vida que soportan as mulleres son temas que explorou ao longo da súa carreira, mais especialmente nas décadas de 1960 e 1970. Estes intereses son evidencia da convicción de Spero de que "o persoal e o político son indistinguíbeis". Spero estivo influenciada por Jean Dubuffet, Antonin Artaud, Simone de Beauvoir e Hélène Cixous.

Ao desenvolver unha linguaxe pictográfica de xestos e movementos corporais, un xeroglífico corporal, Spero reconstruíu a diversidade de representacións de mulleres desde a prehistoria até o presente. Desde 1976 até 1979, investigou e traballou en *Notes in Time on Women*, un rolo de papel de 20 polgadas por 210 pés. Elaborou e amplificou este tema en *The First Language* (1979–81, 20 polgadas por 190 pés), evitando por completo o texto a favor dun ritmo irregular de figuras pintadas, impresas a man e en collages, creando así o seu "elenco de personaxes". "O recoñecemento do status internacional de Spero como unha destacada artista figurativa e feminista foi sinalada en 1987 polas súas exposicións retrospectivas itinerantes nos Estados Unidos e o Reino Unido. En 1988, desenvolveu as súas primeiras instalacións de parede. Para estas instalacións, Spero estendeu o plano de imaxe dos pergamiños movendo as súas imaxes impresas directamente ás paredes de museos e espazos públicos.

Aproveitando unha enerxía imaxinativa e unha vontade feroz, Spero continuou minando toda a gama de relacións de poder. En 1987, despois de exposicións retrospectivas no Reino Unido, os Estados Unidos e o Canadá, a artista creou imaxes que saltaron da superficie do rolo á superficie da parede, reformulando formas representativas das mulleres ao longo do tempo e establecendo un diálogo co espazo arquitectónico. As pinturas murais de Spero en Chicago, Viena, Dresde, Toronto e Derry forman reconstrucións poéticas da diversidade de representacións de mulleres do mundo antigo ao contemporáneo, validando unha subxectividade da experiencia feminina.[]

Spero expresou a súa arte unha vez desta maneira: "Sempre tratei de expresar unha tensión na forma e o significado para lograr unha veracidade. Cheguei á conclusión de que o mundo da arte ten que unirse a nosoutras, as mulleres artistas, non nosoutras unirnos a el. Cando as mulleres teñen roles de liderado e obteñen recompensas e recoñecemento, entón talvez 'nós' (mulleres e homes) poidamos traballar xuntos nas accións do mundo da arte ".[]

Nos anos 80 e 90 Nancy Spero logra o recoñecemento crítico e o seu traballo vólvese segundo a crítica "*máis exuberante e afirmativo*" expresando segundo as súas propias palabras, unha especie de "utopía, de posibilidade de cambio" aínda que non esquece os temas e procedementos que lle interesaron ao comezo da súa carreira.

*Ballad of Marie Sanders* (1991) é unha instalación que a artista realizou en múltiples formas e na que, por primeira vez en moitos anos, recupera o texto cun poema de Bertolt Brecht de 1934 acerca dunha xentil torturada por manter relacións sexuais cun xudeu, como forma de lembrar o sufrimento que se esconde baixo os réximes opresores.

En 1998, Spero produciu *Let the Priests Tremble…*, unha instalación na Ikon Gallery de Londres, nela, mulleres fortes e atléticas bailan ao son dunha pasaxe do ensaio de Hélène Cixous pertencente ao seu libro *La risa de la medusa*.

Azur (2002) toma o título dun poema de Mallarmé. A artista utiliza a cor e busca maneiras novas e sorprendentes de compor, salpicando con criaturas femininas o espazo e creando unha secuencia onírica na que estas se moven sen restricións temporais sobre un fondo definido por patróns xeométricos. Aquí a cor trátase coa mesma destreza coa que adoitaba tratar o texto na década do setenta; repetíndoa, combinándoa, superpoñéndoa, abusando dela, deixándoa en branco… prescindindo da tradicional oposición entre figura e fondo, entre abstracción e figuración.

En 2007 mentres se desenvolvía a guerra de Iraq, Spero presenta na Bienal de Venecia Maypole: *Take No Prisioners* denunciando de novo o goberno estadounidense. Spero tomou a obra Kill Commies/Maypole de *War Series*, así como algúns debuxos de cabezas humanas realizados nos sesenta, e levounos á tridimensionalidade. Trátase dunha Árbore de maio provista de 200 cabezas de aluminio tratadas e pintadas que, en palabras da artista, canibalizou das súas pinturas de guerra dos sesenta. *No medio do espazo levántase un tubo de 10 metros, do que descenden listóns de cores en cuxos extremos colgan imaxes de cabezas sanguentas impresas en placas de aluminio, o que xera un choque entre o celebratorio e o aterrador, entre o estético e o violento. A pesar de facer referencia a dous conflitos bélicos específicos, a peza está cargada de atemporalidade e refírese máis ben á condición bélica humana e a súa brutalidade* sinálase na descrición da obra que en 2018 exhibiuse no Museo Tamayo de Cidade de México.

De outubro de 2008 a xaneiro de 2009 o Museo Reina Sofía de Madrid acolleu a exposición "Nancy Spero. Disidanzas", a retrospectiva máis ampla realizada en Europa da artista presentando 178 obras comisariada Manuel Borja-Villel e Rosario Peiró.

Nancy Spero morreu de insuficiencia cardíaca en Manhattan o 18 de outubro de 2009.

Obra
----

Spero comezou pintando sobre lenzo, un medio que abandonou ao considerar que era eminentemente masculino e, como tal, marxinábaa como artista. A partir de entón, os seus esforzos concentráronse en crear unha linguaxe pictórica especificamente feminina, na que se decantou pola fraxilidade do papel. Tratábase de "feminizar" o espazo masculino da arte.

Nos anos 60, o seu compromiso político converteuse tamén en centro do seu traballo artístico con obras nas que daba renda solta á repugnancia que sentía pola guerra. A súa primeira serie sobre papel foi *War Series* expondo unha dura crítica ao sistema político estadounidense e a situación creada na guerra de Vietnam. Mentres que os informativos se enchen de imaxes sobre de Vietnam, as obras de Spero inclúen bombas fálicas, fungos nucleares e frases entresacadas do argot militar.

*"Foi unha decisión moi política porque o papel non tiña o mesmo status que o lenzo; foi sacarlle a lingua á xerarquía do medio e ás correntes principais que o mundo da arte aceptara. Ela estábase liberando das políticas restritivas da arte*, sinala a curadora Julie Ault organizadora da retrospectiva Nancy Spero: Paper Mirror no Museo Tamayo de Cidade de México.

Dez anos despois, Nancy Spero concéntrase na denuncia dos malos tratos que sofren as mulleres. Desa época xorden obras como *Torture of Women* (1976), na que combina imaxes estremecedoras con textos que aluden ás atrocidades que se cometían nos réximes ditatoriais suramericanos.

A finais dos anos 80 inclínase por eliminar as diferenzas entre a obra e o espazo en que se exhibe e obriga o espectador a participar de maneira activa fronte a traballos exuberantes e cheos de movemento. O corpo da muller pasa a ser practicamente o único obxectivo do seu traballo mediante reflexións conceptuais que aluden ao sexo e á política. Faino mediante situacións tomadas da vida cotiá e tamén xurdidas da súa imaxinación. En todas elas hai unha crítica expresa á invisibilidade do traballo das mulleres no mundo da arte e un posicionamento claramente político.

Exposicións
-----------

Os seus traballos exhibíronse en:

2018

* *Scenes from the Collection* (The Jewish Museum, Nova York, Estados Unidos)
* 

2017

* *Maypole: Take No Prisoners* (Galerie Lelong, Nova York, Estados Unidos)

2016

* *Monster Roster: Existentialist Art in Postwar Chicago* (The University of Chicago, Chicago, Estados Unidos)
* *Walk the Line: Drawing Thought in Contemporary Art* (Bernal Espacio Galería, Madrid, España)
* *Art From Elsewhere* (International Contemporary Art from UK Galleries Towner, Eastbourne, Reino Unido)

2015

* *Painting 2.0: Expression in the Information Age* (Museum Brandhorst, Múnic, Alemaña)
* *Trio* (Galerie Lelong, París, Francia)
* *Love Affair With Graphics. From Albers To Vostell* (National Museum in Kraków, Kraków, Polonia)
* *Women's Work: Feminist Art from the Collection* (Smith College Museum of Art, Northampton, Massachusetts, Estados Unidos)
* *Art From Elsewhere* (Middlesbrough Institute of Contemporary Art, Middlesbrough, Reino Unido)
* *Revue 25* (Christine König Galerie, Viena, Austria)
* *Remembering the Vietnam War* (The William Benton Museum of Art, Storrs, Connecticut, Estados Unidos)
* *Normal Love* (Barbara Gross Galerie, Múnic, Alemaña)

2014

* *What's In and What's Not* (Anthony Reynolds Gallery, Londres, Reino Unido)
* *Artevida (Política)* (Museu de Arte Moderna Rio de Janeiro, Río de Janeiro, Brasil)
* *The Shape of Things* (Jack Shainman Gallery, Nova York, Nova York, Estados Unidos)
* *Civilization* (Anthony Reynolds Gallery, Londres, Reino Unido)
* *Draw Me a Sheep* (Galerie Gabrielle Maubrie, París, Francia)
* *L'Heure Des Sorcières* (Centre d'Art Contemporain de Quimper, le Quartier, Quimper, Francia)
* *Nancy Spero, The Body* (International Centre of Graphic Arts (MGLC), Ljubljana, Eslovenia)

2013

* *AMERICANA* (Perez Art Museum Miami, Miami, Florida, Estados Unidos)
* *Macho Man, Tell It To My Heart: Collected by Julie Ault* (Artists Space, Nova York, Nova York, Estados Unidos)
* *Etwas Eigenes. 25 Jahre Barbara Gross Galerie* (Barbara Gross Galerie, Múnic, Alemaña)
* *1813. Asedio, Incendio y Reconstrucción de San Sebastián* (Museo San Telmo, Donostia, España)
* *Sweet Home* (Häusler Contemporary, Múnic, Alemaña)
* *Memphis Social* (Apexart, Nova York, Nova York)
* *Salon du Dessin 2013* (Galerie de France, París)
* *Feminist Art Then And Now* (Katherine E. Nash Gallery, University of Minnesota, Minneapolis, Minnesota, Estados Unidos)
* *Nancy Spero: Towards Liberation* (Virginia Commonwealth University Arts, Anderson Gallery, Richmond Virginia, Estados Unidos)
* *Nancy Spero: Cri du Coeur* (Worcester Art Museum, Worcester, Massachusetts, Estados Unidos)
* *From Victimage to Liberation: Works from the 1980s & 1990s* (Galerie Lelong, Nova York, Nova York, Nova York, Estados Unidos)

2012

* *The Female Gaze: Women Artists Making Their World* (Pennsylvania Academy of the Fine Arts, Philadelphia, Pennsylvania, Estados Unidos)
* *Feminage: The Logic of Feminist Collage* (The Cross Art Projects, Sydney, Australia)
* *Die Frau in der Pop Art im Echo anderer Stilrichtungen* (QuadrART Dornbirn, Dornbirn, Austria)
* *Twisted Sisters* (DODGEgallery, Nova York, Nova York, Estados Unidos)
* *Restless* (Adelaide International Gallery 13, The Anne & Gordon Samstag Museum of Art, Adelaide, Australia)
* *Spirits of Internationalism* (MuHKA Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen, Antwerp, Bélxica)

2011

* *Body Gesture* (Elizabeth Leach Gallery, Portland, Oregón, Estados Unidos)
* *Neue Künstlerinnenräume* (K21 Ständehaus, Düsseldorf, Alemaña)
* *Leon Golub, Nancy Spero* (Galería Pilar Serra, Madrid, España)
* *Heroines* (Museo Thyssen Bornemisza, Madrid, España)
* *Pictures of the Body* (Pennsylvania Academy of the Fine Arts, Philadelphia, Pennsylvania, Estados Unidos)
* *New Inventory* (Andrew Rafacz Gallery, Chicago, Illinois, Estados Unidos)
* *Nancy Spero* (Serpentine Gallery, Londres, Reino Unido)
* *Nancy Spero: Works Of The 1980s* (Barbara Gross Galerie, Múnic, Alemaña)
* Centre Georges Pompidou, París, Francia

2010

* *Shifting the Gaze* (The Jewish Museum, Nova York, Estados Unidos)
* *l'Image et le Mot* (Galerie Chantal Bamberger, Estrasburgo, Alemaña)
* *Love in Vein: Editions Fawbush Projects & Artists 2005-2010* (Gering & López Gallery, Nova York, Nova York, Un,*tates*)
* *The Right to Protest* (Museum on the Seam, Xerusalén, Israel)
* *Woman in Motion* (Galerie Lelong, París, Francia)
* *Nancy Spero* (Musée National d´Art Moderne, París)

2009

* *Nancy Spero, Woman as Protagonist* (Museum der Moderne Salzburg Mönchsberg, Salzburgo, Austria)
* *Nancy Spero, Un Coup de Dent* (Galerie Lelong, Nova York, Nova York, Estados Unidos)
* *Nancy Spero. Disidanzas* (Centro Andaluz de Arte Contemporáneo (CAAC), Sevilla, España)
* *Blue* (Studio Stefania Miscetti, Roma, Italia)
* *Disidanzas* (Museo Reina Sofía, Madrid, España)

2008

* *Nancy Spero* (Anthony Reynolds Gallery, Londres, Reino Unido)
* *Nancy Spero. Dissidances* (Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, Madrid, España)
* *Nancy Spero, Spero Speaks* (de Appel Boys' School, Ámsterdam, Países Baixos)

2007

* *Nancy Spero* (Normandía, Sotteville les Rouen, Francia)
* *Nancy Spero* (Galerie Lelong, París, Francia)

2006

* *Nancy Spero* (Franco Soffiantino Gallery, Turín, Italia)

2005

* *Louise Bourgeois, Kiki Smith, Nancy Spero* (Galería Pilar Serra, Madrid, España)
* *Nancy Spero* (Crown Gallery, Bruxelas, Bélxica)
* *Tattoo* (Overtones, Os Ánxeles, California, Estados Unidos)
* *Toward the Future* (Hiroshima City Museum of Contemporary Art, Hiroshima, Xapón)

2004

* *Nancy Spero* (Galerie Lelong, París, Francia)

2003

* *Nancy Spero* (Galerie Lelong, Nova York, Estados Unidos)

2002

* *Nancy Spero, A Continuous Present* (Kunsthalle zu Kiel, Kiel, Alemaña)
* Galerie Lelong, Nova York, Estados Unidos

2001

* *l'Image Parlée, The Spoken Image* (Université du Québec à Montréal, Montréal, Québec)
* *Nancy Spero* (Barbara Gross Galerie, Múnic, Alemaña)
* *Sheela Does Ramapo* (Ramapo College Art Galleries, Mahwah, Nova Jersey, Estados Unidos)

2000

* The Museum of Modern Art, Nova York, Estados Unidos

1998

* Tate Gallery, Londres, Reinos Unido
* Museo Jacobo Borges, Caracas, Venezuela

1997

* *Nancy Spero: Collages* (Rhona Hoffman Gallery, Chicago, Illinois, Estados Unidos)

1994

* *Nancy Spero* (Malmö Konsthall, Malmö, Suecia)
* The Institute of Contemporary Art, Boston, Estados Unidos
* List Visual Arts Center, Massachusetts Institute of Technology, Cambridge, Estados Unidos

1993

* National Gallery, Otava, Canadá

1992

* Museum of Modern Art, Nova York, Estados Unidos

1991

* *Sky Goddess, Egyptian Acrobat* (Studio Stefania Miscetti, Roma, Italia)
* *Nancy Spero* (Barbara Gross Galerie, Múnic, Alemaña)

1990

* *Nancy Spero* (Bonner Kunstverein, Bonn, Alemaña)
* *Nancy Spero, Bilder 1958 to 1990* (Der Ort internationaler Gegenwartskunst in Berlin, Berlín, Alemaña)

1988

* *Nancy Spero* (The Museum of Contemporary Art, Los Angeles, Estados Unidos)

1987

* *Nancy Spero: Works Since 1950* (Everson Museum, Syracuse, N.Y.)

1984

* *Nancy Spero, The Black Paintings* (The Renaissance Society, University of Chicago, Chicago)
* *Nancy Spero, MATRIX 72* (The University of California, Berkeley Art Museum and Pacific Film Archive)

Premios e recoñecementos
------------------------

2006

* Elixida membro da American Academy of Arts and Letters.

2005

* Lifetime Achievement Award do College Art Association

2003

* Premio de Honra do Women's Caucus for Art

1995

* Hiroshima Art Prize (conxunto entre Spero e Golub) do Hiroshima City Museum of Contemporary Art

1995

* Medalla Skowhegan da Skowhegan School of Painting and Sculpture

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía, ed. (2008-2009). "Nancy Spero. Disidanzas" (PDF).
2. ↑  Vine, Richard (Maio de 1997). "Where the Wild Things Were". *Art in America*.
3. ↑  "NANCY SPERO with Phong Bui". *The Brooklyn Rail*. Consultado o 28 de decembro de 2018.
4. ↑  Lamm, Kimberly (2018). *Addressing the other woman: textual correspondences in feminist art and writing*. ISBN 9781526121264. Consultado o 28 de decembro de 2018.
5. 1 2 3 4  "Las piezas hermosas (y brutales) de una de las pioneras de arte feminista: Nancy Sperro en el Tamayo". *local.mx*. 7 de novembro de 2018. Consultado o 28 de decembro de 2018.
6. ↑  "Torture of Women". *Siglio Press* (en inglés). Consultado o 28 de decembro de 2018.
7. 1 2 3  Lyon, Christopher (2010). "Nancy Spero: The Work". *Prestel Publishing*.
8. ↑  Heartney, Eleanor (2007). "Nancy Spero: Radical History Painter". *After the Revolution: Women who Transformed Contemporary Art* (en inglés). Dorskey Gallery. ISBN 9783791337326. Consultado o 28 de decembro de 2018.
9. ↑  "Nancy Spero". *Gelonch-Viladegut Collection* (en inglés). Consultado o 28 de decembro de 2018.
10. ↑  Searle, Adrian (20 de outubro de 2009). "Nancy Spero's death means the art world loses its conscience". *The Guardian* (en inglés). ISSN 0261-3077. Consultado o 28 de decembro de 2018.
11. ↑  Bea Espejo. "Muere la artista norteamericana Nancy Spero a los 83 años". *www.elcultural.com*. Consultado o 28 de decembro de 2018.
12. ↑  "Nancy Spero Group Exhibitions". *artnet.com*. Consultado o 27 de outubro de 2015.
13. ↑  "Nancy Spero Solo Exhibitions". *artnet.com*. Consultado o 27 de outubro de 2015.
14. ↑  "Scenes from the Collection". *The Jewish Museum*. Consultado o 11 de marzo de 2018.
15. ↑  "Nancy Spero - Exhibitions - Galerie Lelong". *www.galerielelong.com* (en inglés). Consultado o 11 de marzo de 2018.
16. ↑  "Nancy Spero: Cri du Coeur". *Worcester Art Museum*. Worcester Art Museum.
17. ↑  "Shifting the Gaze: Painting and Feminism". *The Jewish Museum*. Consultado o 11 de marzo de 2018.
18. ↑  "Nancy Spero: The Black Paintings". *The Renaissance Society*. The Renaissance Society at the University of Chicago.
19. ↑  "Nancy Spero, MATRIX 72". University of California, BerkeleyArt Museum Pacific Film Archive. Arquivado dende o orixinal o 29 de decembro de 2018.
20. ↑  "Spotlight on *Protest*: Nancy Spero | Art21 Magazine". *Art21 Magazine* (en inglés). Consultado o 11 de marzo de 2018.
21. ↑  "WCA Past Honorees". *www.nationalwca.org*. Arquivado dende o orixinal o 29 de novembro de 2018. Consultado o 11 de marzo de 2018.
22. ↑  "Hiroshima Art Prize | Hiroshima City Museum of Contemporary Art". *広島市現代美術館* (en inglés). Consultado o 11 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2731236
* WorldCat
* VIAF: 98229862
* BIBSYS: 98001039
* BNE: XX1315220
* BNF: 13328380r
* CANTIC: a10159654
* CiNii: DA0394059X
* DeutscheBio: 119068516
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1733196
* GEC: 0476047
* GND: 119068516
* ISNI: 0000000122833415
* LCCN: n87881237
* MNCARS: spero-nancy
* Munzinger: 00000021660
* NDL: 00475417
* NKC: xx0143415
* NTA: 094946094
* OL: OL515231A
* RKD: 74257
* SAAM: 4578
* SELIBR: 348016
* SNAC: w6g44xxb
* SUDOC: 061401609
* Tate: 2399
* ULAN: 500060537
* WikiTree: Spero-7

 |