recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Capas dunha película fotográfica en cor.

  

No uso común, o termo **película fotográfica** refírese a unha emulsión que contén unha substancia sensible á luz como nitrato de prata sobre unha capa plástica. As máis modernas capas fotosensibles son de sales de prata cun tamaño variable do cristal que afecta á sensibilidade da película. Cando esta emulsión é sometida a unha exposición controlada de luz ou raios X unha fotografía pode imprimirse nela. É entón cando os procesos químicos do revelado han de aplicarse á película para crear unha imaxe estable e inalterable en futuras exposicións á luz.

A fotografía en branco e negro usa unha soa capa de prata, mentres que as películas en cor usan tres capas.

Terminoloxía
------------

O termo **película** ou **filme** na súa definición máis xenérica fai referencia a substancias que poden ser aplicadas, como finas peles ou membranas. Algunhas ata poden ser tan finas como unha capa monomolecular. Debido a que a película fotográfica foi indispensable para a realización de películas de animación, o termo tamén se estendeu a este ámbito.

Compañías que desenvolven películas fotográficas
------------------------------------------------

* Agfa
* Efke
* Foma
* Forte
* Ferrania
* Fujifilm
* Ilford
* Kodak
* Konica
* Maco
* Orwo
* Polaroid

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario; película". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-07-16.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Película fotográfica Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Cámara fotográfica
* Cinematógrafo
* Formato de 35mm
* Filme
* Microfilme
* Microforma

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6293
* AAT: 300014638
* BNCF: 2153
* BNF: 11957894z
* EBID: ID
* JSTOR: photographic-film
* LCCN: sh85101225
* MAG: 2781319390
* NDL: 00563257
* NKC: ph120324

 |
**Sun Kil Moon** é unha banda estadounidense de folk rock procedente de San Francisco, California, e fundada no ano 2002. Inicialmente foi unha continuación do desaparecido grupo de indie rock Red House Painters, pero na actualidade é o principal proxecto do vocalista e guitarrista Mark Kozelek. A banda chámase así polo boxeador de pesos lixeiros coreano Sung-Kil Moon.

Tras a atrasada edición do derradeiro álbum de estudio de Red House Painters, *Old Ramon* (2001), Kozelek comezou a gravar material novo baixo o nome de Sun Kil Moon cos compañeiros de anda Jerry Vessel (baixo) e Anthony Koutsos (batería). O álbum resultante, *Ghosts of the Great Highway*, foi publicado en 2003 co recoñecemento xeneralizado da crítica. O segundo traballo do proxecto, *Tiny Cities* (2005), estaba composto enteiramente por versións de Modest Mouse.

No ano 2008 a anda lanzou o seu terceiro álbum de estudio, *April*. Gravado como un trío, co baixista Geoff Stanfield uníndose a Kozelek e Koutsos, o disco foi ben recibido e contou cos vocalistas da escena indie Will Oldham e Ben Gibbard.

Inspirado pola música de guitarra clásica, Kozelek gravou en solitario o cuarto álbum da banda, *Admiral Fell Promises* (2010), e continuou gravando só a meirande parte do seguinte, *Among the Leaves* (2012). En 2013 Kozelek editou tres discos co seu propio nome antes de lanzar o sexto disco de Sun Kil Moon, *Benji*, aparecido en febreiro de 2014 coa aclamacion da meirande parte da crítica e incrementando a súa exposición co sétimo traballo da banda, *Universal Themes*, aparecido en 2015.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Ghosts of the Great Highway* | 2003 | Jetset Records, Caldo Verde Records |
| *Tiny Cities* | 2005 | Caldo Verde Records |
| *April* | 2008 | Caldo Verde Records |
| *Admiral Fell Promises* | 2010 | Caldo Verde Records |
| *Among the Leaves* | 2012 | Caldo Verde Records |
| *Benji* | 2014 | Caldo Verde Records |
| *Universal Themes* | 2015 | Caldo Verde Records |
| *Common as Light and Love Are Red Valleys of Blood* | 2017 | Caldo Verde Records |
| *Welcome to Sparks, Nevada* | 2020 | Caldo Verde Records |
| *Lunch in the Park* | 2021 | Caldo Verde Records |

### Colaboracións con Jesu

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Jesu/Sun Kil Moon* | 2016 | Caldo Verde, Rough Trade |
| *30 Seconds to the Decline of Planet Earth* | 2017 | Caldo Verde |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4050372
* WorldCat
* VIAF: 132884463
* AllMusic: mn0000579037
* Discogs: 348551
* Genius: Sun-kil-moon
* ISNI: 0000 0001 2161 4851
* LCCN: no2005032526
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0082942
* RocksBackpages: sun-kil-moon
* Songkick: 431551

 |



1. ↑  "Mark Kozelek". *Rockpile*. 2005-02-19. Archived from the original on 19 de febreiro de 2005. Consultado o 2022-10-24.
O **paradigma** é o conxunto de formas que serven como modelo nos diversos campos de flexión. O termo aplícase con moi variada extensión. Así, o paradigma dunha declinación consiste na enumeración ordenada convencionalmente de todas e cada unha das formas que un tema, adoptado como modelo, presenta nos diversos casos gramaticais. O paradigma da categoría de número e persoa consiste na enumeración convencionalmente ordenada das formas que presentan os tempos verbais.

Así a todo, frecuentemente, ó opor sintagma a paradigma, oponse eixo sintagmático (ou eixo da segmentación) a eixo paradigmático ou eixo da conmutación, e o paradigma pasa a ser o conxunto de palabras que poden ser conmutadas por aquela que foi escollida para ser empregada no sintagma. Pódese logo falar do paradigma dos substantivos singulares, do paradigma dos adxectivos que expresan o sema de cor,...

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Paradigma (ciencia)

### Ligazóns externas

* **Paradigma** dos verbos regulares nos Galilibros.
* **Paradigma** dos verbos irregulares nos Galilibros.
Taxis en Pontevedra.
O **taxi** é un automóbil privado, conducido por un chofer e destinado ao transporte de pasaxeiros e mais das equipaxes destes. O transbordo faise de porta a porta, á elección do pasaxeiro, contrariamente aos transportes en común que circulan entre puntos predeterminados (paradas de autobús, estacións ferroviarias).

A palabra *taxi* provén de taxímetro, aparato destinado a medir o tempo e a distancia dun traxecto para estabelecer o montante a pagar polo pasaxeiro. Este taxímetro é chamado igualmente contador quilométrico.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *taxi*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Taxi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q82650
* AAT: 300212901
* BNCF: 21469
* BNF: 11976726c
* EBID: ID
* FAST: 1144037
* GEC: 0145147
* GND: 4059185-2
* JSTOR: taxicabs
* LCCN: sh85132886
* NDL: 00572628
* PSH: 1145

 |
**Ramón Pereira Antelo**, coñecido como **Parrillero**, nado en Vigo, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Zapateiro e militante do PCE. Logo de golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e botouse ao monte. En 1938 formou un grupo cos irmáns Rogelio e José García Morales (os Maletas), Manuel Simón Campos (Xanote), e Manuel Rodríguez Fernández (Manolo de Cabral), que actuaban na comarca de Vigo. Foi procesado con José García Morales na causa 771/1939. Foi acusado da morte do garda xurado Manuel Pereiro Bernárdez con José García Morales, Julio Guillén Biel e José Luís Quintas Figueroa. En 1940 desfíxose o grupo. En abril de 1943 foi procesado por roubo e asasinato do veciño de Petelos Fructuoso Costas Giráldez (o garda cívico que rematou a Manuel González Fresco), con José García Morales, José Luís Quintas Figueroa, Manuel Simón Campos e Abraham Lloriente Sánchez. En 1946 naceu o Destacamento Paco Barreiro do Exército Guerrilleiro de Galicia, e Ramón Pereira desapareceu por esas datas.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-1-1940, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-9-1940, p. 2.
3. ↑  "Requisitoria", *El Pueblo Gallego*, 17-4-1943, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 108. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* 

* Ramón Pereira Antelo na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ramón Piñeiro (homónimos).
**Ramón Piñeiro Eiriz**, finado en Pontecesures o 22 de xaneiro de 1955, foi un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Almacenista e empresario téxtil de Pontecesures. Na Segunda República foi elixido concelleiro de Padrón e nomeado Terceiro Tenente-Alcalde. Logo da dimisión do alcalde Jesús Gómez García, foi elixido alcalde de Padrón o 14 de marzo de 1932. Permaneceu no cargo até o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Co golpe estivo un tempo agochado. Foi armador dos barcos que navegaban o río Ulla. Era fotógrafo afeccionado.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jesús Gómez García** |  **Alcalde de Padrón** 1932 - 1936 | Sucesor:**José Veiga Fernández** |

Vida persoal
------------

Casou con Amparo Sierra Martínez e foi pai de Pilar, Elvira e Amparo Piñeiro Sierra.

Notas
-----

1. ↑  *La Noche*, 25-1-1955, p. 4.
2. ↑  *Vida Gallega*, 10-4-1932, p. 46.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-3-1932, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Concelleiros das corporacións republicanas
Os **wanano**, **kotíriâ** ou **decosirumara** son unha etnia indíxena que habita a ambos os dous lados do río Vaupés no departamento colombiano de Vaupés e o estado de Amazonas. Son unhas 4 mil persoas.

Pescan diferentes especies de peixes, con diferentes clases de trampas que fabrican e tamén con redes, arco e frecha. Constrúen grandes canoas e troncos baleirados e son excelentes navegantes. Cazan con escopeta ou tiratacos e tamén con trampas para capturar aves ou roedores e cun pegante *ñimi di* que extraen do froito *wosokü*, ó que quedan adheridas algunhas aves, ó pousarse sobre el. Practican a agricultura itinerante, estabelecendo chagras mediante o método de tumba e queima, nas cales domina o cultivo de mandioca amarga, á beira do de diversas especies.

Danza das máscaras, 1933.
Celebran as colleitas coa festa do *dabucuri* e ademais realizan o "baile do achiote" *bhusiobasa*.

A súa propia lingua, a lingua wanano, pertence á póla oriental das linguas tucanas.

Notas
-----

1. ↑  David J. Phillips (2014). "Wanano - Kotiria". *Índios do Brasil*. Arquivado dende o orixinal o 10 de abril de 2016. Consultado o 26 de marzo de 2016.
2. ↑  DANE (ed.). "Población indígena de Colombia. Resultados del Censo Nacional de Población y Vivienda 2018" (PDF) (en castelán). Consultado o 16 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santacruz, Jesús (1977) "Creación del hombre y rigen de las tribus según la historia de los Guananos (Vaupés)"; *Almas* 398: 2-7. Bogotá.
* Waltz, Nathan e Carolyn (1979) "Guanano"; *Aspectos de la Cultura Material de Grupos Étnicos de Colombia* I: 125-137. ILV. Lomalinda: Editorial Townsend.

### Outros artigos

* Pobos indíxenas de Colombia

* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América
**Tero Kristian Pitkämäki**, nado en Ilmajoki (Finlandia) o 19 de decembro de 1982, é o primeiro lanzador de xavelina e antigo **campión mundial**. Fixo a mellor marca persoal en 91.53m, no ano 2005.

Traxectoria profesional
-----------------------

Pitkämäki rematou 8º na competición de xavelina para homes nos Xogos Olímpicos de 2004 co resultado de 83.01 m e dende entón desenvolveuse como un dos lanzadores de xavelina líderes mundiais. Dende agosto do 2005, cando lanzou 91.53 m, converteuse nun dos favoritos para o Campionato Mundial de Atletismo 2005, que foi celebrado no seu país de orixe. Porén, quedou tan só de cuarto cun resultado de 81.27 m. Pitkämäki gañou a súa primeira medalla quedando segundo nos Campionatos Europeos de Atletismo 2006.

O venres 13 de xullo do 2007, durante a Liga de Ouro 2007 estaba en Roma no Estadio Olímpico. Tero Pitkämäki lanzou unha xavelina demasiado lonxe e desviada á esquerda e pegoulle ao saltador francés Salim Sdiri nun lado do lombo. Sdiri foi levado a un hospital de Roma por urxencias aínda que presentaba feridas que non revestían gravidade.

O 5 de agosto Pitkämäki gañou o seu **4º triunfo finlandés** consecutivo cun lanzamento de 89.43 metros. No Campionato do Mundo de Atletismo 2007 en Osaka, Xapón, Pitkämäki gañou a súa segunda medalla de ouro en xavelina cun tiro de 89.16 metros. Co seu último tiro da competición, mellorou o seu resultado final a 90.33 metros.

O 5 de outubro do 2007, Tero Pitkämäki foi honrado como o **Atleta Europeo do Ano** pola Asociación de Atletas Europeos. As súas 11 marcas que perseguen o récord, incluíndo a marca de Campión Mundial, a Liga de Ouro en Oslo e París e a súa mellor marca, tamén en Europa, cun tiro de 91.23 metros foron os factores para escollelo. En decembro, Pitkämäki foi votado o Deportista finlandés do Ano polos membros da Asociación de Periodistas Finlandeses. Impúxose ao campión mundial de Fórmula Un Kimi Räikkönen entre outros.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Arquivado 16 de setembro de 2008 en Wayback Machine.

### Ligazóns externas

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213700
* IMDb: nm3479629
* Munzinger: 01000007335
* AllAthletics: 28845
* IAAF: 177485
* Sports Reference: tero-pitkamaki-1

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Touro (homónimos).
Representación do Taurus Poniatovii.
**Taurus Poniatovii**, o touro de Poniatowski, é unha rara constelación, xa en desuso, inserida polo director do Observatorio Real de Vilna (Lituania) Martin Poczobut no 1777 na honra ó rei de Polonia Estanislau II Poniatowski. A constelación estaba formada por estrelas que hoxe en día forman parte de Ophiuchus e Aquila. 70 Ophiuchi, un sistema estelar de magnitude aparente 4,02 situado a só 16,6 anos luz da Terra, era a estrela principal desta constelación.

As estrelas que se tomaron de Ophiuchus teñen unha semellanza coa V que forma o grupo de estrelas das Híades que conforman a faciana de Taurus. Antes de Taurus Poniatovii, algunhas destas estrelas eran parte da tamén obsoleta constelación do río Tigris. Porén, ambas constelacións xa non son recoñecidas polos astrónomos e ás súas estrelas, unha vez máis, volveron a Ophiuchus e Aquila.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Taurus Poniatovii. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 09 de abril de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Taurus Poniatovii. Star Tales (Ian Ridpath) *(en inglés)*

|  |
| --- |
| **Constelacións obsoletas**  incluíndo Argo Navis de Ptolomeo |
| Anser | Antinoo | Argo Navis | Asterion | Cancer Minor | Cerberus | Chara | Custos Messium | Felis | Frederici Honores/Gloria Frederici | Gallus | Globus Aerostaticus | Jordanus | Lochium Funis | Machina Electrica | Malus | Mons Maenalus | Musca Borealis | Noctua | Officina Typographica | Polophylax | Psalterium Georgii/Harpa Georgii | Quadrans Muralis | Ramus Pomifer | Robur Carolinum | Sceptrum Brandenburgicum | Sceptrum et Manus Iustitiae | Solarium | Tarandus vel Rangifer | Taurus Poniatovii | Telescopium Herschelii | Testudo | Tigris | Triangulum Minor | Turdus Solitarius | Vultur |
| Ternate |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Volcán de Gamalama |
| Datos |
| Capital | Ternate |
| País | Indonesia |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Molucas |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | 60.000 hab. |
| Superficie | 76 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 0°47′N 127°22′L﻿ / ﻿0.783, -127.367 |
| Maior Altura | 1.715 m Gamalama |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

*Este artigo é sobre a illa e cidade en Indonesia. Ver Ternate, nas Filipinas.*
**Ternate** é unha illa e cidade na provincia de Molucas do Norte, nas Illas Molucas, ao leste de Indonesia. A illa está localizada na costa occidental da illa de Halmahera. Ternate é a cidade máis grande da provincia.

Historia
--------

Ata a colonización neerlandesa do século XIX, os sultáns de Ternate mandaban un imperio que se estendía desde as Célebes ("Sulawesi") a Papúa. O principal competidor era o próximo sultanato de Tidore.

Os primeiros europeos en chegar a Ternate foron os que formaban parte da expedición portuguesa de Francisco Serrão na que tamén viaxaba Fernão de Magalhães que posteriormente intetaría chegar a este mesmo lugar viaxando polo oeste. Esta expedición afundiu preto de Ceram. O sultán de Ternate, pensando que podería aproveitarse do poderío militar portugués, levou á expedición á súa illa e permitiu aos portugueses construír unha fortaleza (1512).

Cando a expedición española comandada por García Jofre de Loaisa chegou ás Molucas en 1526 e creou un forte na próxima illa de Tidore, Portugal atácaa desde o seu en Ternate. En 1575 o sultán expulsa aos portugueses do forte.

En 1606, forzas españolas capturan o forte, deportando ao sultán a Manila. En 1607 os holandeses constrúen outro forte na illa, Malaio. En 1663 os españois son expulsados.

En 1999 e 2000 Ternate sufriu violencia relixiosa entre cristiáns e musulmáns.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q333483
* WorldCat
* VIAF: 315132124
* EBID: ID
* GeoNames: 1624039
* LCCN: n82114914
* MusicBrainz: ID

 |
O **Penouqueira Sociedade Recreativa Deportiva** é un club de fútbol galego, creado na Baiuca, Arteixo, en 1934, aínda que non se fundou oficialmente ata 1954.

As súas cores son o negro e o vermello.

Historia
--------

Foi creado na Baiuca en 1934, trala desaparición da Sociedade de Recreo e Expansión "El Alba", entidade que contaba con dous equipos de fútbol. Disputou o seu primeiro partido contra o Sporting Pastoriza, e continuou xogando partidos amigables durante dúas décadas, ata que en 1954 un dos seus antigos xogadores, Arsenio Iglesias, que por entón militaba xa no Deportivo da Coruña, decidiu xunto con Enrique Iglesias Rey "Cuesta", Manuel Orgeira Dopico e Pablo Diego Mosquera Calvete, darlle oficialidade á entidade. Deste xeito, o 23 de maio constituíuse oficialmente o Penouqueira, sendo Enrique Iglesias o seu primeiro presidente.

Un dos partidos máis destacados daqueles primeiros anos foi o que enfrontou ao Penouqueira, reforzado con Arsenio, contra un Fabril reforzado polo internacional coruñés Luis Suárez, encontro que rematou con vitoria para o equipo da Coruña por 2-5.

O Penouqueira comezou a competir oficialmente en 1962, xogando na Segunda Rexional, e na tempada 1965/66 proclamouse campión despois dunha destacada campaña, que incluíu unha goleada por 6-0 contra o seu máximo rival, o Atlético Arteixo. Continuou competindo durante as seguintes dúas décadas, creando tamén equipos de categorías inferiores, ata que o primeiro equipo deixou de competir ao remate da tempada 1987/88, xogando o seu último encontro fronte ao Tordoia, correspondente á Segunda Rexional. Pasou entón a ter só equipos de categorías inferiores e veteranos, e máis tarde só veteranos, única categoría que mantén na actualidade.

Notas
-----

1. ↑  "Nuevo equipo". *El Ideal Gallego* (en castelán) (4220). 24 de marzo de 1934. p. 5. Consultado o 8 de xaneiro de 2022.
2. ↑  "El Pastoriza, a Arteijo". *El Ideal Gallego* (en castelán) (4225). 31 de marzo de 1934. p. 5. Consultado o 8 de xaneiro de 2022.
3. 1 2 3  Maceiras, Xabier (19 de xaneiro de 2018). "Historia do Penouqueira". Consultado o 8 de xaneiro de 2022.
4. ↑  "El Fabril venció al Penouqueira en Arteijo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 26 de xullo de 1958. p. 5.
5. ↑  "SEGUNDA REGIONAL CORUÑESA (MARIÑAS, GRUPO 2) 1961-62". *arquero-arba.futbolme.net* (en castelán). Consultado o 8 de febreiro de 2022.
6. ↑  "SEGUNDA REGIONAL GALLEGA (GRUPO 1) 1987-88". *arquero-arba.futbolme.net* (en castelán). Consultado o 8 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do club no sitio web da Real Federación Galega de Fútbol.
Chámaselle **poeta maldito** (**poète maudit** en francés) a un poeta que vive fóra ou contra a sociedade. Son elementos típicos da biografía dun poeta maldito o abuso das drogas e o alcol, a loucura, a violencia e calquera pecado considerado así pola sociedade, que ocasionan en xeral unha morte na xuventude.

A frase popularizouse a raíz da colección de ensaios *Les Poètes maudits* (1884, 1888) de Verlaine. Estes eran estudos críticos e biográficos breves de seis poetas franceses que foran, na súa opinión, insuficientemente aprezados e comprendidos. Estes eran:

* Marceline Desbordes-Valmore (1786-1859
* Villiers de l'Isle-Adam (1838-1889)
* Stéphane Mallarmé (1842-1898)
* Tristan Corbière (1845-1875)
* Arthur Rimbaud (1854-1891)
* e Pauvre Lelian (anagrama do nome do propio Verlaine)

A frase pode ser unha referencia a "Bénédiction" ("Benzón"), primeiro poema d'*As Flores do mal* (*Les Fleurs du mal*, 1857), de Baudelaire. Nos seus ensaios, Verlaine rende homenaxe ao Parnaso francés "decadente" que marcou a fin do Segundo Imperio Francés e os comezos da Terceira República Francesa. Os comentarios de Paul Verlaine, que coñecía persoalmente estes autores, puntuábanse con anéctodas de primeira man.

A expresión "poeta maldito" tivo tanto éxito que hoxe se pode utilizar para describir outros autores. Designa en xeral un poeta de talento que, sendo incomprendido desde a súa xuventude, rexeita os valores da sociedade, condúcese de maneira provocativa, perigosa, asocial ou autodestrutiva (en particular, co consumo de alcol e drogas), redacta textos de lectura difícil e, en xeral, morre antes de que se recoñeza e poña en valor o seu xenio. O prototipo puido ser François Villon (1431-1474) e outros como Baudelaire, Lautréamont, Antonin Artaud, Armand Robin ou mesmo Jim Morrison.

A imaxe do poeta maldito é a dunha figura tráxica empurrada ao extremo que bordea a demencia. Constitúe en certa maneira o cumio do pensamento romántico e domina unha concepción da poesía característica da segunda metade do século XIX.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Escola Tel Quel

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41775
* EBID: ID

 |
Vista de Tayvallich dende a ribeira do Loch A Bhealaich
**Tayvallich** é unha pequena aldea turística de Knapdale (Argyll and Bute), en Escocia.

O lugar, dunhas cen casas e unha poboación de menos de 250 persoas, está construído ao redor dun pequeno porto de lecer no Loch A Bhealaich, unha baía do Loch Sween. Ten a súa escola, a súa tenda e un parque de caravanas e casas de madeira, posto que o turismo de verán é, co marisqueo (lagostiño, vieira, lumbrigante...), a súa principal fonte de recursos. Nas súas proximidades, seguindo a corredoira que avanza cara ao sur, está a península Taynish, unha reserva natural que conserva unha das maiores carballeiras de Gran Bretaña e un reservoiro de máis de vinte especies distintas de bolboretas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web con información sobre Tayvallich

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3399632
* WorldCat
* VIAF: 157172806
* GeoNames: 2636156
* LCCN: n85186703
* WOEID: 37042

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Terceira idade (homónimos).

|  A Historia de Arda |
| --- |
| Anos Valianos

---

Anos das Lámpadas
Anos das Árbores
Anos do Sol |
| 
Idades dos Fillos de Ilúvatar
Primeira Idade
Segunda Idade
Terceira Idade
Cuarta Idade e posteriores
 |
| Batalla Final |
|  |

A **Terceira Idade** é un período temporal do legendarium de J. R. R. Tolkien sobre o mundo ficticio de Arda. A historia de Arda debe interpretarse en sentido ficticio como a historia da Terra real.

A Terceira Idade comezou após a primeira derrota de Sauron, cando foi vencido pola Última Alianza de Elfos e Homes despois da Caída de Númenor.

Esta idade caracterizouse polo declive dos Elfos. Ao comezo da Terceira Idade, moitos deles partiron cara a Valinor, perturbados pola recente guerra. Porén, algúns reinos Élficos sobreviviron en Lindon, Lothlórien, e o Bosque Escuro. A cidade de Valfendido tamén se converteu nun prominente refuxio para os Elfos e outras razas. Durante toda esta Idade, os Elfos decidiron non involucrarse moito nos asuntos doutras terras, e só acudiron á axuda doutras razas en tempos de guerra. Optaron por dedicarse a praceres artísticos, e a coidar das terras que ocupaban. O gradual declive das poboacións de Elfos tivo lugar ao longo de toda a Idade, a medida que o ascenso de Sauron dominaba a Terra Media. Á fin da Terceira Idade, na Terra Media só ficaban meros fragmentos da antano grande civilización Élfica.

A Terceira Idade tamén se distinguiu polo auxe e posterior declive dos reinos Númenorianos de Arnor e Gondor. Concibidos no inicio como un só reino, os dous países dividíronse ao comezo da Terceira Idade, e cada un deles correu unha sorte diferente.

Esta Idade durou 3021 anos, até que Sauron volveu ser derrotado, desta volta definitivamente, ao ser destruído o Anel Único. A Cuarta Idade comezou cando Elrond, Señor de Imladris, Bilbo e Frodo Bulseiro (os dous derradeiros portadores Anel Único, deixando de lado a súa breve posesión por parte de Samsagaz Gamllí), Gandalf o Branco e a Dama Galadriel de Lothlórien abandonaron a Terra Media en dirección a Valinor.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Terra Media*** |

### Outros artigos

* Liña temporal da Terceira Idade.
* Dos Aneis de Poder e a Terceira Idade.
***Te Deum*** é un motete polifónico (H. 146) en re maior composto por Marc-Antoine Charpentier, probablemente entre 1688 e 1698, durante a súa estadía na igrexa xesuíta de Saint-Louis en París, onde ocupou o cargo de director musical. A obra está escrita para un grupo de solistas, coro e acompañamento instrumental.

A obra
------

Charpentier escribiu ata seis configuracións distintas para o seu *Te Deum*, aínda que só se conservan catro delas. Crese que a composición interpretouse por primeira vez durante as festas de celebración da vitoria na batalla de Steinkirk en agosto do 1692. O preludio á obra é moi coñecido por ser a sintonía empregada pola Unión Europea de Radiodifusión. O tema tamén aparece na introdución do filme *A Olimpíada* de Bud Greenspan.

Estrutura
---------

A obra consta das seguintes partes:

* Prélude
* Te Deum laudamus
* Te aeternum Patrem
* Pleni sunt coeli et terra
* Te per orbem terrarum
* Tu devicto mortis aculeo
* Te ergo quaesumus
* Aeterna fac sum Sanctis tuis
* Dignare, Domine
* Fiat misericordia tua
* In te, Domine, speravi

Charpentier consideraba a tonalidade de re maior como "brillante e moi marcial". A introdución instrumental, composta en forma de rondó, precede ó primeiro verso, a cargo do baixo solista. O coro e o resto de solistas van incorporándose gradualtmente. Charpentier aparentemente tratou de orquestar a obra de acordo á exégesis tradicional do texto en Latín. O coro por tanto predomina na primeira parte (versos 1-10, alabanza a Deus, dimensión celestial), e os solistas individuais na segunda parte (versos 10-20, sección Cristolóxica, dimensión segrar). Nos segintes versos, 21-25, alternanse tanto os solistas como o coro, e o verso final é unha fuga a grande escala escrita para o coro, cun pequeno trío no medio..

Orquestración
-------------

A composición está orquestrada para oito solistas e un coro, acompañados dun conxunto instrumental dun violín, dúas violas, contrabaixo, frauta, óboe, e fagot. O baixo continuo déixase a cargo dun órgano e pode usarse de apoio unha viola da gamba..

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Charpentier, Marc Antoine (2004). *Te Deum (H. 146). Vocal score*. Schauerte-Maubouet, Helga (preface), Taylor, Steve (transl.). Kassel: Bärenreiter Verlag. pp. V–VIII.  ISMN M-0006-52543-0

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11704258
* WorldCat
* VIAF: 293328473
* AllMusic: mc0002658927
* BNE: XX4623841
* BNF: 14787400c
* CPDL: ID
* GND: 300036175
* IMSLP: ID
* LCCN: n79060866
* MusicBrainz: ID

 |
*Terapon jarbua*
*Amniataba caudavittata*
Os **terapóntidos** (Terapontidae; tamén recollido como Teraponidae, Theraponidae ou Therapontidae) son unha familia de peixes perciformes pertencentes á suborde Percoidei.

O nome procede do grego *tera, -atos*: monstruoso, estraño; e *pontios*, mariño.

Morfoloxía
----------

Son de corpo alargado, lixeiramente comprimido lateralmente. Alcanza tamaños de ata 80 cm.
No opérculo presentan dúas espiñas; preopérculo serrado.

A aleta dorsal está dividida nunha primeira parte de 11-13 raios espiñosos e unha segunda con 9-11 raios brandos; a parte espiñosa é depresible nunha bolsa basal. Na aleta anal, 3 raios espiñosos seguidos de 7-10 raios brandos. As aletas pélvicas insírense por detrás da base das pectorais e posúen unha espiña e 5 raios brandos. A caudal é redondeada ou truncada.

A liña lateral, continua e sen interrupcións, segue o perfil dorsal ata alcanzas a aleta caudal.

Hábitat e bioloxía
------------------

Inclúe especies mariñas pero tamén de augas salobres e de auga doce, distribuídas polos mares do Indo-Pacífico.

Aliméntase de peixes, algas e pequenos invertebrados.

Taxonomía
---------

Segundo WORMS divídese nos seguintes xéneros:

* *Amniataba*
* *Bidyanus*
* *Hannia*
* *Helotes*
* *Hephaestus*
* *Lagusia*
* *Leiopotherapon*
* *Mesopristes*
* *Pelates*
* *Pelsartia*
* *Pingalla*
* *Rhynchopelates*
* *Scortum*
* *Syncomistes*
* *Terapon*
* *Variichthys*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Terapóntidos***  |

### Ligazóns externas

* Ficha en FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1433153
* MAG: 2780304318

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Terapontidae
* EOL: 5198
* Fossilworks: 266314
* GBIF: 5072
* iNaturalist: 86099
* IRMNG: 106561
* ITIS: 650201
* NCBI: 30875
* Plazi: ID
* WoRMS: 125568

 |
Ilustración irónica mostrando a un Sutherland Highlander levando un esaxerado tocado de plumas comentando *"Por Xúpiter, que extraordinario sombreiro leva vostede!"*
Denomínase ***tu quoque*** (locución latina que significa «ti tamén») ao argumento que consiste en rexeitar un razoamento, ou consideralo falso, alegando a inconsistencia de quen o propón. É, polo tanto, unha variante da falacia *ad hominem*, ou ataque persoal, mediante a cal procúrase demostrar que unha crítica ou unha obxección aplícase igualmente á persoa que a realiza, rexeitándoa sen entrar a analizala.

Esta falacia adoitase empregar como unha técnica de retórica. Podería considerarse unha variante da falacia *ad hominem* xa que o obxectivo é refutar a afirmación dun individuo desacreditándoo[]. Con este argumento búscase distraer a atención sobre a calidade atribuída ao suxeito B polo suxeito A, atribuíndo a mesma calidade ao suxeito A. Así o suxeito A perde credibilidade ao ser presentado como un hipócrita.

Orixe
-----

*Tu quoque* é o comezo da célebre exclamación de Xulio César cando viu que, entre os conxurados, Bruto, o seu protexido, tamén empuñaba o puñal para asasinalo (15 de marzo do 44 a. C.). A frase completa pode que fose *tu quoque fili mi* ("ti tamén, meu fillo") ou *et tu quoque Brute fili mi!* ("¡Bruto, fillo meu, ti tamén!"), aínda que Suetonio pensa que a dixera en grego. Con este sentido orixinal, a expresión aínda se usa para indicar a ingratitude polos beneficios recibidos.

Estrutura do argumento
----------------------

1. A critica P.
2. A é tamén culpable de P.
3. Polo tanto, P é rexeitado.

Trátase dunha falacia porque a conclusión (rexeitamento de P) non se segue das premisas.

Un exemplo clásico:

> 
> 
> Aí está ese dándonos consellos aos gregos sobre concordia, cando aínda non logrou convencerse a si mesmo, á súa muller e á súa criada –tres persoas tan só– a poñerse de acordo na súa vida íntima.
>  Plutarco
>

Uso coloquial
-------------

O recurso ao *tu quoque* é de uso moi frecuente, incluso por parte daqueles que descoñecen a súa existencia. É doadamente recoñecible porque responde á estrutura «e ti tamén» ou «e ti máis» como resposta a unha crítica.

Non todo recurso ao *tu quoque* é falaz. Considérase que existe un uso lexítimo cando se emprega para rexeitar o recurso á autoridade moral. A autoridade moral baséase en ser consecuente co que se aconsella, polo tanto se se demostra que quen realiza a afirmación é inconsecuente, os seus consellos carecerán de valor. Por exemplo, se alguén aconsella sacrificios a outros pero non está disposto a asumilos, pode ser facilmente desacreditado mediante o recurso do *tu quoque*.

Porén, cando un argumento non se basea na autoridade moral, o recurso ao *tu quoque* adoita ser falaz. Por exemplo, un caso habitual sería o dun médico que aconsella ao seu paciente deixar de fumar e dito paciente respóndelle que el tamén fuma, así que, vindo del, o consello non ten validez. Neste caso trátase dunha falacia, xa que o criterio médico non se asenta na autoridade moral, senón en fundamentos técnicos que son independentes da conduta do médico.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Falacia
| Serra e Canóns de Güara |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque Natural |
|
| **Ano de constitución:** | 1990 |
| **Superficie:** | 81.225 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Huesca |
|
| **Concellos:** | Abiego, Adahuesca, Aínsa-Sobrarbe, Alquézar, Arguís, Bárcabo, Bierge, Boltaña, Caldearenas, Casbas de Huesca, Colungo, Huesca, Loporzano, Nueno, Sabiñánigo |
| **Ríos:** | Alcanadre, Vero, Formigal, Flumen, Mascún, Guatizalema |
| **Picos** | Tozal de Guara (2077m) |
|
| **Direccións de interese:** | Oficina do Parque. Ctra Rodellar s/n, Bierge, |
| **Teléfonos:** | 974 31 82 38 |
|

O **Parque Natural da Serra e dos Canóns de Guara** atópase na Comunidade Autonómica de Aragón, distribuído ó longo das comarcas de Alto Gallego, Hoya de Huesca, Sobrarbe e Somontano de Barbastro.

Xeografía
---------

A Serra de Guara é unha muralla calcaria que delimita o límite meridional dos Pireneos Oscenses. Na parte central desta Serra atópase o Parque Natural. Sendo este o de maior extensión de Aragón e Espazo de Especial Protección para as Aves (ZEPA). O territorio e paisaxe caracterízanse pola súa complexidade xeolóxica debida á acción erosionadora do vento e a auga nun terreo calcario sumamente permeable e poroso. Así son comúns os canons percorridos por ríos, os acantilados, os barranquos, os Rochedos calcarios coma o Salto de Roldán, as covas, saltos de auga e vales.

Fauna e flora
-------------

Salientar a variada flora e fauna autóctona, sendo un dos territorios máis importantes de Europa en canto á conservación das aves rapaces. Aquí o Quebraosos ten un dos seus refuxios máis importantes. Entre a flora destacar as plantas rupícolas coma a Orella de Oso e a Coroa do Rei. Ademais hai que engadir o gran valor do patrimonio artístico, subliñable pola presenza de restos de pinturas rupestres e construcións megalíticas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O Parque de Guara na web Rede Natural de AragónArquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
* O Parque de Guara na Web Autonómica de Aragón *(en castelán)*.
* O Parque de Guara na Web da comarca Somontano de Barbastro *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3107614
* WorldCat
* VIAF: 316734849
* CDDA: 389019
* GEA: 20756
* OSM: 5624265
* WDPA: 389019

 |
Demostración típica de terapia intravenosa
**Terapia intravenosa** (**IV**) é unha vía de administración que consiste na inxección dunha agulla ou catéter contendo principios activos, vacinas ou hemoderivados nas veas periféricas, tipicamente nos membros superiores ou inferiores.

Non existe absorción nesta vía de administración, pois a menciña é introducida directamente na corrente sanguínea, non podendo así ser revertida. É un medio óptimo de administrar medicamentos, pola velocidade e eficiencia.

É a vía de preferencia para fármacos que non poden ser aplicados por vía intramuscular ou subcutánea, cando o obxectivo é o inicio rápido de acción ou cando a vía oral non é posíbel por intolerancia á medicación (como vómitos ou dor de estómago) ou por condición que reduza a absorción do medicamento (como diarrea).

Notas
-----

1. ↑  "Manual Merck". Arquivado dende o orixinal o 19 de xaneiro de 2008. Consultado o 02 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Terapia intravenosa***  |

### Bibliografía

* Royal College of Nursing, *Standards for Infusion Therapy* (Archive of the 4th edition (Decembro 2016) via the Internet Wayback Machine)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q640448
* BRE: 1918741
* GND: 4026947-4
* JSTOR: intravenous-infusions
* LCCN: sh87004795
* MAG: 2780608335
* PSH: 13178

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D007262
* MeSH: E02.319.267.082.500
* NCIt: C38275
* UMLS: C0021440

 |
Un porteiro de fútbol salta para deter un balón e evitar que entre na portería.
Porteiro de bandy.
Un **porteiro** ou **gardameta** é un xogador que defende a portería para evitar que o equipo contrario marque un gol. Existen porteiros en varios deportes, como o fútbol, o fútbol gaélico, o balonmán, o hóckey, o wáter-polo, lacrosse ou floorball. A nivel profesional, é un posto altamente especializado, polo cal os porteiros adoitan cubrir soamente esta posición, mentres que os xogadores doutras posicións non adoitan cubrir o posto de gardameta. Un cadro de xogadores dun equipo profesional acostuma contar con dous ou tres porteiros, aínda que só pode haber un deles no campo durante o desenvolvemento do xogo.

Aplícanse regras especiais para estes xogadores que non se aplican ó resto. Estas regras a miúdo instáuranse para protexer ó porteiro, sendo este un obxectivo obvio para accións perigosas e violentas. Ademais, nalgúns deportes como o hóckey, deben levar un equipamento especial como luvas e unha máscara para evitar que os disparos do obxecto en xogo lles causen lesións. Esta disposición a recibir ataques, fai que os porteiros teñan unha preparación psicolóxica distinta á do resto dos seus compañeiros, e ademais adoitan ser os encargados de coordinar o equipo mentres cumpre funcións defensivas. Polo xeral, estes xogadores están identificados polo dorsal número 1.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *porteiro*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *gardameta*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Porteiro, porteira Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Pedro Lenz: *Der Goalie bin ig*. Roman. Verlag Der gesunde Menschenversand, Luzern 2010, ISBN 978-3-905825-17-6. Deutsche Übersetzung, *Der Keeper bin ich*, Bilgerverlag GmbH, Zürich 2012, ISBN 978-3-037620-24-3. *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172964
* EBID: ID
* GEC: 0202715
* GND: 4185739-2

 |
Un **paradigma de programación** representa un enfoque particular ou filosofía para a construción do software. Non é mellor un que outro senón que cada un ten vantaxes e desvantaxes. Tamén hai situacións onde un paradigma resulta máis apropiado que outro.

**Algúns exemplos de paradigmas de programación**:

* O paradigma imperativo ou por procedementos é considerado o máis común e está representado, por exemplo, polo C ou por BASIC.
* O paradigma funcional está representado pola familia de linguaxes LISP (en particular Scheme), ML ou Haskell.
* O paradigma lóxico, un exemplo é PROLOG.
* O paradigma orientado a obxectos. Unha linguaxe completamente orientada a obxectos é Smalltalk.

A representación orientada a obxectos mellora a estrutura dos datos e, polo tanto, aplicouse a diferentes paradigmas como redes de Petri, imperativo secuencial, lóxica de predicados, funcional etc. Porén, a manipulación non queda fundamentalmente afectada e, polo tanto, o paradigma inicial tampouco, a pesar de ser reorientado a obxectos.

Aínda que pode seleccionarse a forma pura destes paradigmas no momento de programar, na práctica é habitual que se mesturen, dando lugar á programación multiparadigma.

Actualmente o paradigma de programación máis usado debido a múltiples vantaxes respecto aos seus anteriores é a programación orientada a obxectos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Programación imperativa
* Programación funcional
* Programación lóxica
* Programación estruturada
* Programación dirixida por eventos
* Programación modular
* Programación orientada a aspectos
* Programación orientada a obxectos
* Programación con restricións
* Programación por capas
* Programación a nivel funcional (John Backus)
* Programación a nivel de valores (John Backus)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188267
* BRE: 2706683
* GND: 4308224-5
* MAG: 34165917

 |
O **reactivo de Fehling**, é unha disolución descuberta polo químico alemán Hermann von Fehling en 1849 e que se utiliza como reactivo para a determinación de azucres redutores.

O licor de Fehling consiste en dúas solucións acuosas:

* Sulfato cúprico cristalizado, 35 g; auga destilada, até 1000 ml.
* Sal de Seignette (tartarato mixto de potasio e sodio), 173 g; solución de hidróxido de sodio ao 40 %, 3 g; auga, até 500 ml.

Ambas se gardan separadas até o momento do seu uso para evitar a precipitación do hidróxido de cobre (II).

O ensaio co licor de Fehling fundaméntase no poder redutor do grupo carbonilo dun aldehido. Este se oxida a un ácido carboxílico e reduce o sal de cobre (II) no medio alcalino a óxido de cobre(I), que forma un precipitado de cor vermella. Un aspecto importante desta reacción é que a forma aldehido pode detectarse facilmente aínda que exista en moi pequena cantidade. Se un azucre reduce o licor de Fehling a óxido de cobre (I) vermello, dise que é un azucre redutor.

Esta reacción prodúcese no medio alcalino forte, polo que algúns compostos non redutores poden enolizarse dando lugar a un falso positivo.

Referencias
-----------

1. ↑  Fehling, H. (1849). "Die quantitative Bestimmung von Zucker und Stärkmehl mittelst Kupfervitriol". *Annalen der Chemie und Pharmacie* **72**: 106–113. doi:10.1002/jlac.18490720112.
2. ↑  Bermejo Martinez, Francisco (1990). "20". *Quīmica analītica general, cuantitativa e instrumental* (en castelán) (6° ed.). Madrid: Paraninfo S.A. p. 1546. ISBN 84-283-1808-5.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Reactivo de Fehling***  |

### Outros artigos

* Azucre redutor
* Reactivo de Tollens
* Reactivo de Benedict
* Reactivo de Schiff

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q750304
* GEC: 0026295
* MAG: 2780950049

 |
***Te doy mis ojos*** é unha película española dirixida por Icíar Bollaín no ano 2003 e protagonizada polo actor galego Luís Tosar.

Sinopse
-------

Pilar (Laia Marull) foxe en plena noite da súa casa, situada nun barrio periférico e residencial de Toledo; leva consigo ó seu fillo duns oito anos. Na súa fuxida busca refuxio en casa da súa irmá, unha restauradora de arte que leva unha vida independente á beira da súa parella escocesa, ambos residen na parte vella e histórica de Toledo.

Pilar é unha vítima máis dos malos tratos conxugais, que intenta refacer a súa vida e empeza a traballar como caixeira de visitas turísticas na igrexa que alberga O enterro do Conde Orgaz; a través do seu novo traballo comeza a relacionarse con outras mulleres. Antonio (Luís Tosar), o seu marido, emprende a súa busca e a súa recuperación, promete cambiar e busca axuda nun psicólogo. Segundo palabras de Icíar Bollaín:

«*Te doy mis ojos* conta a historia de Pilar e Antonio pero tamén de quen os rodean, unha nai que consente, unha irmá que non entende, un fillo que mira e cala, unhas amigas, unha sociedade e unha cidade como Toledo que engade co seu esplendor artísitico e o seu peso histórico e relixioso unha dimensión máis a esta historia de amor, de medo, de control e de poder.»

Elenco
------

* Laia Marull como Pilar
* Luís Tosar como Antonio
* Rosa María Sardá como Aurora
* Candela Peña como Ana
* Kiti Manver como Rosa
* Sergi Calleja como terapeuta
* Nicolás Fernández Luna como Juan
* Dave Mooney como John
* Elisabet Gelabert como Lola
* Chus Gutiérrez como Raquel
* Elena Irureta como Carmen

Premios
-------

### Premios Goya

A película gañou 7 figuras na XVIII edición dos Premios Goya:

* Mellor película
* Mellor dirección: Icíar Bollaín
* Mellor interpretación feminina protagonista: Laia Marull
* Mellor interpretación masculina protagonista: Luís Tosar
* Mellor interpretación feminina secundaria: Candela Peña
* Mellor guión orixinal: Icíar Bollaín e Alicia Luna
* Mellor son: Valiño, Piñeiro, Crespo e Gutiérrez

### Cunchas de Prata

*Te doy mis ojos* conseguiu dúas Cunchas de Prata no Festival Internacional de Cine de Donostia, 2003:

* Cuncha de Prata á mellor actriz: Laia Marull
* Cuncha de Prata ó mellor actor: Luís Tosar

### Outros

* Premio CEC (Círculo de Escritores Cinematográficos)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q747441
* WorldCat
* VIAF: 316753741
* Allmovie: v301555
* AlloCiné: 55771
* BBC: b007zl23
* Box Office Mojo: takemyeyes
* FilmAffinity: 942734
* GND: 1170451918
* IMDb: tt0350193
* LCCN: n2004039019
* LUMIERE: 20320
* Metacritic: take-my-eyes
* OFDb: 46353
* OMDB: 1418
* Rotten Tomatoes: te\_doy\_mis\_ojos
* TMDb: 1418
* TVcom: take-my-eyes
* TVGuide: 278992

 |
Poké Ball clásica, empregada como icona principal da franquía Pokémon.
A **Poké Ball**, coñecida no Xapón como **Monster Ball** (Monsutābōru?) no mundo ficticio de anime e videoxogos RPG de Pokémon, é un aparello especial para capturar e transportar Pokémon.

Estes son mantidos no seu interior "descansando" (pero non recuperándose) mentres non están en batalla. Hai diferentes clases de Poké Balls, sendo a Master Ball, a máis poderosa de todas as balls, capturando un Pokémon salvaxe o 100% das veces.

Da serie de anime, pódese describir a Poké Ball como un aparello pequeno (cabe no puño dun neno de dez anos, o cal fai estimar o seu tamaño nuns 4 ou 5 centímetros de diámetro). A pesar diso, pode conter no seu interior un Pokémon de gran tamaño (como Snorlax ou Wailord). Para cargalas, un adestrador preme o botón do centro comprimindo o seu tamaño a ao redor de 1 cm de diámetro, o cal pode cargar no seu cinto.

O seu nome provén de *Pocket Ball*, ou bóla de peto, o cal se debe ao seu pequeno tamaño ou ben do propio nome dos Pokémon.

Notas
-----

1. ↑  NINTENDO OF AMERICA INC. *Pokémon Trainer's Guide.* Pokemon Red Version [Videoxogo] Redmond, WA. EEUU (1998) p. 7
2. 1 2  Nelson, R. Movoto, ed. "What's It Like Inside a Pokémon's Poké Ball?" (en inglés). Consultado o 29 de marzo de 2014.
3. ↑  NINTENDO OF AMERICA INC. *Pokemon Emerald Version: Instruction Booklet.* Redmond, WA. EEUU (2005) p. 40
4. ↑  Puissance Pokémon (ed.). "PokéBallDex" (en francés). Arquivado dende o orixinal o 25 de xullo de 2013. Consultado o 29 de marzo de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19847
* GiantBomb: 3055-425
* Treccani: pokeball\_(altro)

 |
Denomínase **reacción exotérmica** a calquera reacción química na que ten lugar un desprendemento de calor.
A reacción contraria denomínase endotérmica.

Cando o desprendemento de calor e moi elevado, os produtos da reacción poden chegar a temperaturas moi altas e acadar a incandescencia formándose chamas (lume).

Un exemplo de reacción exotérmica é a combustión.

Dende o punto de vista termodinámico, unha reacción exotérmica é aquela que transcorre con diminución de entalpía, aquela na que ΔH<0; é dicir, aquela reacción na que debido ao desprendemento de enerxía o contido enerxético dos produtos é menor que o dos reactivos.

{\displaystyle \Delta H=H\_{produtos}-H\_{reactivos}\,\!}
onde Hprodutos menor que Hreactivos

A ecuación termoquímica do exemplo que segue indícanos que cando un mol de carbono (sólido, 12 gramos), reaccionan cun mol de osíxeno (22,4 Litros de gas, medidos en condicións normais de presión e temperatura), formándose un mol de dióxido de carbono (22,4 L de gas medidos en condicións normais) despréndese unha calor de 393500 J. O feito de ser calor desprendida indícase co signo menos; ΔH<0

C (s) + O2 (g) → CO2 (g) ; ΔH= -393,5 kJ/mol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205949
* EBID: ID
* JSTOR: exothermic-reactions
* MAG: 45119746

 |