A **carga de afundimento** dunha cimentación é a carga aplicada a partir da cal as tensións no terreo superan a capacidade portante do terreo, producíndose un fallo no asentamento ou estabilidade da cimentación que eventualmente pode causar o colapso total ou parcial da estrutura.

Dependendo da rixidez do terreo, este afundimento será lento ou rápido, localizado ou distribuído etc.

Afundimento dunha zapata
------------------------

O afundimento dunha zapata prodúcese cando nalgún punto a tensión máxima sobre o terreo supera a capacidade portante do terreo. Dita tensión máxima depende do momento flector (*M*) e o esforzo axial (*N*) existentes na base do piar ao que serve de apoio a zapata. Dita tensión máxima para o caso de flexión non esviada pode calcularse mediante as seguintes fórmulas:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle \sigma \_{max}={\begin{cases}(1+6\eta ){\cfrac {N}{A}}&\eta <1/6\\{\cfrac {4}{3(1-2\eta )}}{\cfrac {N}{A}}&1/6\leq \eta \leq 1/2\end{cases}}}
> 
> 
> 

Onde:

{\displaystyle N\,} é o esforzo axial ou carga vertical sobre a zapata.
{\displaystyle A\,} é a área da base da zapata.
{\displaystyle \eta =M/aN\,} é a excentricidade da carga vertical.
{\displaystyle M\,} é o momento flector respecto ao centro da zapata.
{\displaystyle A\,} é a dimensión linear máxima da zapata.
Cando dita tensión supera certa tensión relacionada coa tensión admisible do terreo prodúcese o afundimento (total ou parcial) da zapata, que pode producir colapso total ou parcial da estrutura que se sustenta sobre a zapata.

Afundimento dunha estaca
------------------------

Unha estaca afúndese no terreo cando se supera a resistencia combinada do estrato inferior de apoio da estaca e dos estratos superiores que producen rozamento sobre a superficie da estaca. Unha fórmula práctica para calcular a carga resistible antes do afundimento {\displaystyle N\_{u}\,} é a seguinte:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle N\_{u}=\mu L\_{p}\left(q\_{0}H+{\frac {\rho gH}{2}}\right)\geq N\_{d}}
> 
> 
> 

Onde:

{\displaystyle \mu \,} é o coeficiente de rozamento do terreo.
{\displaystyle L\_{p}\,} lonxitude do perímetro da sección transversal da estaca, se a estaca é circular {\displaystyle L\_{p}=\pi \varnothing }
{\displaystyle q\_{0}\,} carga existente sobre o terreo, se existe ou se o cepado está a grande profundidade.
{\displaystyle \rho g\,}, peso específico do terreo (densidade · aceleración da gravidade).
{\displaystyle H\,}, altura da estaca.
{\displaystyle N\_{d}\,} carga de deseño existente sobre a estaca.
A fórmula anterior ignora a resistencia de punta, polo que se a estaca no seu extremo inferior está apoiada por un estrato resistente sería:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle N\_{u}=\mu L\_{p}\left(q\_{0}H+{\frac {\rho gH}{2}}\right)+\sigma \_{t}A\_{p}\geq N\_{d}}
> 
> 
> 

Onde:

{\displaystyle A\_{p}}, sería a área transversal da estaca.
{\displaystyle \sigma \_{t}}, a tensión admisible sobre o estrato de apoio.

Punzonado dun estrato
---------------------

Para unha cimentación rectangular, de dimensións {\displaystyle b\times L}, a expresión de Hanna predí que haberá punzonamento do estrato superior con afundimento no estrato inferior cando a presión máxima sobre o terreo supere o valor:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle \sigma \_{ap}=\sigma \_{inf}+\gamma h^{2}\left(1+{\frac {2d}{h}}\right)K\left({\frac {1}{b}}+{\frac {1}{L}}\right)\tan \varphi -\gamma h}
> 
> 
> 

Onde:

{\displaystyle \sigma \_{ap}\,} é a presión sobre o estrato de apoio.
{\displaystyle \sigma \_{inf}\,} é a presión sobre a superficie do estrato inferior ao de apoio.
{\displaystyle h,d(<h)\,}, son respectivamente o espesor do estrato de apoio e a profundidade da base da cimentación.
{\displaystyle K\,} é o coeficiente de pulo lateral.
\varphi  é o ángulo de rozamento interno do estrato de apoio.