*Este artigo trata sobra a hortaliza, para a alga véxase **verza de mar**.*

| Verza |
| --- |
| Verzas ou coias galegas |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Dilleniidae |
| Orde: | Brassicales |
| Familia: | Brassicaceae |
| Xénero: | *Brassica* |
| Especie: | ***B. oleracea*** |

 |
| Nome binomial |
| *Brassica oleracea var. acephala*L.*Sp. Pl.*, vol. 2, p. 667.
1753  |

A **verza**, **coia** ou **coella**, é unha variedade de col (***Brassica oleracea* var. *acephala***), de toco bastante alto e follas largas, usada no típico *caldo de verzas* de Galiza e de Portugal e tamén na confección da sopa coñecida como caldo verde, típica de Portugal. Tamén é popular en Asturias, Cantabria e o País Vasco e Navarra, así como no norte de Castela e León (Burgos, Palencia, León).

Caracterízase (e de aí o nome da variedade, *acephala*) porque as follas non forman a cabeza terminal típica das coles, senón que van nacendo ao longo do talo ou canoto.

Tamén se lle chama verza á folla das coias en xeral.

Etimoloxía
----------

O termo galego verza vén do latín vulgar *virdia* ("cousas verdes"). Os termos col, coia, coube e coella veñen do latín *caulis* (caule, talo). En Portugal, esta planta denomínase *couve-galega*.

Cultivo
-------

Esta variedade é cultivada principalmente en Europa e América. Aínda que sexa moi utilizada na cociña do Brasil, prefire climas fríos en vez de climas tropicais. Constitúe a variedade máis robusta de couve, tendo algunha caules subleñosos. Tolera case todo o tipo de solos, preferindo terreos con drenaxe satisfactoria -os terreos moi húmidos provocan a putrefacción das raíces que forman tubérculos como síntoma-. Son tamén moi resistentes ás pragas, como a mosca da col (*Delia radicum*), aínda que as larvas da bolboreta da col tamén provoquen algúns estragos nos cultivos.

Verzas nunha leira.
Ademais do seu uso na alimentación humana, as follas empréganse adoito para a ceba do gando, especialmente porcino.

### Pragas e enfermidades

* *Helicoverpa armigera* Cadela da verdura, eiruga da coia.
* Pulgóns.
* Vermes cinsentos
* Gurgullo das coles.
* Hernia da col.
* *Brevicoryne brassicae* pulgón da verza.
* *Pieris brassicae* bolboreta da col, bolboreta da verza.
* *Pieris rapae* bolboreta pequena da col.

Historia
--------

Até o final da Idade Media, a verza constituía a verdura máis utilizada en Europa. Na Grecia xa se consumían variedades crespas ou máis lisas, no século IV a.C.. Estas, xa referidas polos antigos romanos como *couve sabeliana*, son consideradas as formas ancestrais das verzas actuais. Hoxe pódense diferenciar de acordo coa lonxitude do caule e polas características das follas. A cor das follas varía entre o glauco, verde-escuro, verde-violáceo ou castaño-violeta.

Uso culinario
-------------

Verzas preparadas para a venda.
As follas novas de verzas deste tipo poden ser utilizadas en saladas, apreciándose particularmente o uso concomitante de amendoíns torrados, améndoas torradas con mollo de soia e pemento vermello.

O caldo verde portugués e galego teñen como principais ingredientes a pataca e a verza. No noroeste de Alemaña, nas cidades de Bremen e Oldenburg, desenvolveuse toda unha cultura relacionada con estes tipos de verza. É frecuente que os restaurantes fagan as "Grünkohlfahrt", principalmente en xaneiro, onde se consome grandes cantidades de verzas, salchichas e schnaps. Existen festivais anuais en que se elixe, inclusive, o "rei das verzas."

Couve portuguesa, do grupo tronchuda
Son vexetais ricos en ferro, vitamina C e calcio. Debido ao seu valor nutricional, é un dos alimentos preferidos dos vexetarianos.

Literatura
----------

A escola Kailyard, na literatura escocesa, que incluíu autores como J. M. Barrie (autor do *Peter Pan*), caracterizábase por temas relacionados coa vida rural tradicional escocesa. *Kailyard* significa "campo de verzas".

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *verza*.
2. ↑  "verza" Arquivado 11 de xullo de 2013 en Wayback Machine. en DIGALEGO.
3. ↑  "col" en rae.es.
4. 1 2  Nome vulgar en galego en *Vocabulario do medio agrícola*, Santiago de Compostela, Dirección Xeral de Política Lingüística, 1988
5. ↑  *Vocabulario de ciencias naturais* Santiago de Compostela, 1991

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

### Outros artigos

* As verzas na cultura popular galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14879985
* EBID: ID
* JSTOR: collards

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EPPO: BRSOA
* GBIF: 3042878
* iNaturalist: 468936
* IPNI: 60452369-2
* NBN: NBNSYS0000014755
* NCBI: 3713
* POWO: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C5710913
* UNII: 02FHK59X1U

 |