recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eagulls** é unha banda inglesa de post-punk formada en Leeds no ano 2010. O grupo está composto por Mark Goldsworthy (guitarra), Henry Ruddel (batería), Liam Matthews (guitarra), Tom Kelly (baixo) e George Mitchell (voces).

Historia
--------

Eagulls formouse en 2010 e publicou o seu primeiro sinxelo, "Council Flat Blues", a través no selo de Moshi Moshi Records Not Even Records. O seu primeiro EP, *Eagulls*, gravado por MJ da banda Hookworms, foi publicado en 2012 tanto polo selo londiniense Sexbeat como polo canadense Deranged Records. No ano 2013 o grupo asinou un contrato con Partisan Records, publicando o sinxelo "Nerve Endings" cunha versión do tema de Killing Joke "Requiem", e o sinxelo "Tough Luck". O seu primeiro álbum, *Eagulls*, publicouse en marzo de 2014.

A banda recibiu a atención continua de certos medios, tanto nacionais como internacionais. Foron elixidos a "New Favourite Band" en 2013 por Steve Lamacq da emisora BBC Radio 6. Tocaron polo Reino Unido e Europa ao lado de destacados artistas como Manic Street Preachers, Flipper, Milk Music, Ceremony, Iceage, Hot Snakes e Pulled Apart By Horses, e nos Estados Unidos tocaron nos festivais South by Southwest en Texas e CMJ de Nova York. En 2014 apareceron no programa *Late Show with David Letterman*, interpretando a súa canción "Possessed" para Bill Murray. Ese mesmo ano foi elixida como abreconcertos para a xira británica de Franz Ferdinand.

En maio de 2016 a banda publicou o seu segundo álbum, *Ullages*, tamén a través de Partisan Records. Producido por Matt Peel, o título é un anagrama do nome da banda.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Eagulls* | 2014 | Partisan Records |
| *Ullages* | 2016 | Partisan Records |

Notas
-----

1. ↑  Brown, Harley. Interview Magazine, ed. "Eagulls Get Loud". Consultado o 16 de xaneiro de 2017.
2. ↑  Lester, Paul. The Guardian, ed. "New band of the week - Eagulls". Consultado o 16 de xaneiro de 2017.
3. ↑  NME (ed.). "Radar Band Of The Week – No.43: Eagulls". Consultado o 16 de xaneiro de 2017.
4. ↑  BBC (ed.). "Eagulls join as New Favourite Band". Consultado o 16 de xaneiro de 2017.
5. ↑  Gourlay, Dom. Drowned in Sound, ed. "Eagulls - *Ullages*". Arquivado dende o orixinal o 14 de agosto de 2016. Consultado o 16 de xaneiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15911258
* Discogs: 2486004
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 3447261

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: De profundis (homónimos).

***De profundis*** é unha produción galega do ano 2006 dirixida por Miguelanxo Prado.

Trátase dunha longametraxe de animación de 71 minutos de duración que narra unha historia con raíces nos mitos das culturas atlánticas. Os protagonistas da película son un pintor que soña ser mariñeiro e pescador e unha muller que toca o violoncello, namorados e compartindo unha casa no medio do mar.

A produción corre a cargo de Continental Producciones, S.A. Desembarco Producións, S.L. Estrella Galicia e Zeppelin Filmes, mentres que a distribuidora foi Biblos Clube de Lectores. A cinta estreouse o 17 de xaneiro de 2007 e foi nomeada aos premios Goya de 2006 na categoría de mellor longametraxe de animación.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial
* Consello da Cultura Galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8354256
* Allmovie: v388023
* FilmAffinity: 642859
* IMDb: tt0482925
* LUMIERE: 29515
* OFDb: 251570
* Rotten Tomatoes: de-profundis-from-the-sea
* TMDb: 69796

 |
Auga en proceso de ebulición
Animación da ebulición da auga
A **ebulición** é un proceso físico en que un líquido pasa a estado gasoso. Ten lugar cando a temperatura da totalidade do líquido iguala o punto de ebulición do líquido a esa presión. Se se continúa quecendo o líquido, este absorbe a calor, mais sen aumentar a temperatura a calor emprégase na conversión da materia en estado líquido ao estado gasoso, ata que a totalidade da masa pasa ao estado gasoso. A calor posta en xogo durante o quecemento da masa do líquido denomínase calor sensible, e ao que se manifesta durante o cambio de estado chámase calor latente de ebulición ou vaporización.

A ebulición implica unha transición de estado líquido-gas en que, a nivel submicroscópico, as partículas adquiren unha maior liberdade de movemento en función dun incremento da enerxía cinética.

Se ben este proceso é moi diferente á evaporación, que é paulatino e para o que só algunhas moléculas do líquido teñen enerxía abonda para pasar a estado gasoso, fai parte dun mesmo fenómeno chamado vaporización. 

A temperatura de ebulición depende da presión á que está sometido o líquido. Nunha ola de presión, a auga, por exemplo, chega a unha temperatura de 105 ou 110 °C antes de ferver, debido á maior presión acadada polos gases no seu interior. Grazas a esta maior temperatura da auga no interior da ola, a cocción da comida dáse máis rapidamente. Polo contrario, cando se ferve nunha ola aberta, diminúe a temperatura de ebulición da auga. O mesmo ocorre cando aumenta a altitude do lugar en que realizamos a cocción.

A adición de aditivos á auga, como o sal común, normalmente aumenta o seu punto de ebulición, fenómeno coñecido como aumento ebuloscópico. As concentracións a niveis típicos para cociñar non son suficientes para notar o aumento do punto de ebulición.

O proceso de ebulición da auga, especialmente a alta presión, emprégase dende a antigüidade como medio para esterilizar a auga, debido a que algúns microorganismos morren a esta temperatura.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ebulición***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41716
* AAT: 300380490
* BNCF: 20052
* BNF: 12190340j
* EBID: ID
* GEC: 0100119
* GND: 4054854-5
* JSTOR: boiling
* LCCN: sh85040661
* MAG: 157777378
* PSH: 3240

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Daniel Oren** (en hebreo: *דניאל אורן*) , nado en Iafa en 1955 é un director de orquestra israelí. Dende 2007 é director artístico do Teatro Verdi de Salerno (Italia).

Traxectoria
-----------

Daniel Oren naceu en Israel, comezando os seus estudos de canto, harmonía, contrapunto e piano moi novo. Cando tiña 13 anos foi escollido por Leonard Bernstein para interpretar a parte solista de neno nos Chichester Psalms. Posteriormente perfeccionou os seus estudos de dirección en Alemaña, gañando en 1975 o primeiro premio na primeira edición da *Herbert von Karajan Conducting Competition*.

Oren dirixiu producións operísticas en toda Europa e os Estados Unidos. Oren dirixiu na Royal Opera House Covent Garden, o Metropolitan de Nova York, o Arena de Verona, a Staatsoper de Viena, a Opéra Bastille de París e os teatros de ópera de Roma, Trieste, Xénova, Florencia, Parma, Turín, Venecia, Buenos Aires, San Francisco, Toquio, Houston, Washington, entre outros. Tamén dirixiu moitos concertos de música sinfónica con orquestras como a da Accademia Nazionale de Santa Cecilia en Roma, a Maggio Musicale Fiorentino de Florencia, e outras orquestras de Colonia, Stuttgart, Frankfurt e a Berliner Philharmoniker.

Dende hai vinte anos é un dos protagonistas do *Arena di Verona Festival*.

Repertorio
----------

O seu repertorio operístico inclúe moitas óperas de Verdi, entre elas *Aida*, *Simon Boccanegra*, *La traviata*, *Rigoletto* e *Nabucco*; óperas de Puccini como *Madama Butterfly*, *Tosca* e *Turandot*; así como as óperas *Andrea Chenier* (Giordano), *Norma (Bellini),* La Juive *(Halevy) e Carmen (Bizet).*

Coa Ópera de Israel dirixiu as óperas *Nabucco* (Verdi), *La Bohème*, *Tosca* (Puccini) e *La Juive* (Halevy).

Notas
-----

1. ↑  "Biografia 1". Arquivado dende o orixinal o 03 de xaneiro de 2014. Consultado o 07 de agosto de 2012.
2. ↑  Israeli Opera
3. ↑  Direttore nei teatri del mondo[*Ligazón morta*]
4. ↑  sodalizio con l'arena di Verona[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2294327
* WorldCat
* VIAF: 222390
* AllMusic: mn0001787710
* BNF: 14212695x
* Discogs: 1899281
* Europeana: ID
* GND: 134854446
* ISNI: 0000 0000 7249 387X
* LCCN: nr95036827
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0090366
* NTA: 329927140
* SNAC: w6z32hxm
* SUDOC: 159022436

 |
**Daniel Plaza Montero**, nado o 3 de xullo de 1966 en Barcelona, Cataluña, é un antigo marchista e corredor español.

Comezou a destacar no europeo júnior de Cottbus de 1985, onde gañou medalla de bronce. Nos Xogos Mediterráneos de Latakia de 1987 tamén foi terceiro, e máis tarde sería segundo nos de Atenas de 1991, do mesmo xeito que subcampión europeo nos de Split de 1990. Volveu terminar terceiro nos mundiais de Toquio en 1991, aínda que foi descualificado. Foi campión olímpico nos xogos de Barcelona 92 na camiñada de 20 km, converténdose no primeiro español en gañar unha medalla de ouro en atletismo. Nos mundiais de 1993 en Stuttgart conseguiría unha vez máis bronce.

Plaza resultou positivo nunha proba antidopaxe dun esteroide chamado *nandrolona* logo dos campionatos españois de 1996, pero negou habelo tomado. Reclamou que o resultado do examén debíase a un prolongado sexo oral coa súa esposa embarazada (as mulleres embarazadas poden producir o esteroide).

A fins de 1997 foille dada a súa sentenza: dous anos de sanción sen competir. El e outro corredor, David Martínez, foron acusados de usar a substancia prohibida que aumenta a masa muscular e o rendemento deportivo, e ambos impugnaron as sancións.

En 1998 a Federación Internacional de Atletismo (IAAF) rehabilitou para competir a Praza logo da súa sanción por dopaxe. A pesar de que dera positivo no control realizado en xuño de 1996, foille autorizado participar nos Xogos Olímpicos que se celebrarían ese ano en Atlanta, dado que en contraanálisis realizados posteriormente non se detectaron restos de nandrolona. Con todo, logo de toda a presión á que estivera sometido, Praza atopábase moi lonxe da forma óptima.

Tardou dez anos, pero en xullo de 2004 gañou o caso en cuestión para limpar o seu nome pola prohibición polas drogas. a Corte Suprema de España atopouno inocente despois de que tomase acción legal logo dunha sanción de dous anos imposta polo Comité Español de Disciplina Deportiva.

Resultou negativo en exames posteriores da droga que tarda normalmente 3 meses en desaparecer do sistema.

Véxase tamén
------------

* Atletismo
* Marcha atlética
* Selección de atletismo de España

### Ligazóns externas

* Minibiografía
* Campionato mundial de Stuttgart 1993 Arquivado 10 de agosto de 2007 en Wayback Machine.

  

| * v
* c
* e
**Campións olímpicos de 20 km marcha.** |
| --- |
|  | 1956: Leonid Spirin • 1960: Volodymyr Holubnychy • 1964: Ken Matthews • 1968: Volodymyr Holubnychy • 1972: Peter Frenkel • 1976: Daniel Bautista • 1980: Maurizio Damilano • 1984: Ernesto Canto • 1988: Jozef Pribilinec • 1992: Daniel Plaza • 1996: Jefferson Pérez • 2000: Robert Korzeniowski • 2004: Ivano Brugnetti • 2008: Valeriy Borchin. |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q433810
* GEC: 0245854
* IAAF: 2287
* OCID: daniel-plaza-montero
* Sports Reference: daniel-plaza-1

 |
***De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades*** é un aforismo que sintetiza os principios dunha sociedade socialista ou comunista, no sentido orixinal do termo.

Foi utilizado en diversas formas por autores como Étienne Cabet ou Louis Blanc. Popularizouse especialmente no ideario do socialismo utópico e posteriormente no pensamento anarquista. Foi retomado por Karl Marx na súa *Crítica do Programa de Gotha*, obra póstuma publicada en 1891, para formular o principio polo que se rexería a «fase superior» da «sociedade comunista». A «primeira fase» estaría definida polo principio «a cada cal segundo o seu achegue».

Historia
--------

Karl Marx escribiu en 1875 a súa "Crítica do Programa de Gotha" (*Die Kritik des Gothaer Programms*), dirixida ao Partido Socialista Obrero de Alemaña (*Sozialistische Arbeiterpartei Deutschlands*, SADP), fundado pouco antes. Porén, non foi publicada até dezaseis anos despois. Dita crítica centrábase en dous asuntos esenciais: a forma como se expuña a distribución do produto nacional e a súa concepción do Estado. 

En canto ao primeiro, Marx propuña que a «primeira fase» da «sociedade comunista» se rexese polo principio «a cada cal segundo a súa achega», porque a mesma «aínda aparece co selo da vella sociedade [capitalista] de cuxas entrañas procede». Este principio, con todo, non aseguraba a igualdade, pois as capacidades das persoas non eran as mesmas, nin tampouco a súa situación familiar, polo que unhas recibirían máis cás outras. Por iso, Marx propuña que na «fase superior da sociedade comunista» o principio que debía aplicarse fose: «De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades!».

O parágrafo da *Crítica do Programa de Gotha* en que se refería a este principio dicía o seguinte:

> 
> 
> Nunha fase superior da sociedade comunista, cando a escravizadora subordinación do individuo á división do traballo e, con iso, á antítese entre traballo mental e físico desaparecese; cando o traballo se convertese non só en medio de vida, senón na primeira necesidade vital; cando á par co desenvolvemento global do individuo aumentasen as forzas produtivas e os mananciais da riqueza colectiva flúan máis abundantemente, só entón poderá rebasarse na súa totalidade o estreito horizonte do dereito burgués e poderá a sociedade inscribir no seu estandarte: «¡De cada cal segundo as súas capacidades, a cada cal segundo as súas necesidades!».
> 
>

Bibliografía
------------

* Droz, Jacques (1984). "Los orígenes de la social-democracia alemana". En Jacques Droz (dir.). *Historia general del socialismo. De los orígenes a 1875*. Barcelona: Destino. pp. 623 y ss. ISBN 84-233-1305-0.
* McLellan, Karl (1977). *Karl Marx. Su vida y sus ideas* [*Karl Marx: His life and Thought*]. Barcelona: Crítica. ISBN 84-7423-018-7.

Véxase tamén
------------

* Crítica do Programa de Gotha

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2335460
* MAG: 2775983243

 |

1. ↑  Droz 1984, p. 676-677.
2. ↑  McLellan 1977, p. 497-498.
3. ↑  McLellan 1977, p. 498.
**Daniel Martínez i Ferrando**, nado en Valencia o 6 de outubro de 1888 e finado en Palma o 8 de xaneiro de 1953, foi un escritor valenciano, irmán dos tamén escritores Eduard Martínez i Ferrando e Jesús Ernest Martínez Ferrando.

Traxectoria
-----------

Militante da Joventut Valencianista, chegou a ser membro da súa directiva en 1910. Colaborou coas revistas valencianas *Terra Valenciana*, *Pátria Nova* e *D'Ací i de d'Allà*. En 1916 logrou a cátedra de inglés na Escola Profesional de Comercio das Palmas de Gran Canaria; ao ano seguinte obtivo o traslado a Vigo e en 1921 a Palma. En 1920 ingresou na loxa masónica España Democrática.

O Tribunal de Responsabilidades Políticas xulgouno ao rematar a guerra civil española e condenouno a tres anos de prisión polas súas ideas de esquerda e por pertenza á masonería; pasou nove meses na prisión de Porlier (Madrid) e o resto en Burgos. Unha vez liberado en 1942 volveu a Palma, mais non o readmitiron na súa cátedra ata uns poucos meses antes de morrer.

A súa poesía recibiu unha forte influencia do modernismo catalán, converténdose nun dos renovadores da poesía valenciana fronte á xeración anterior, que tiña como máximo representante a Teodor Llorente. A súa conferencia "Renaixement. Moment actual de la poesia valenciana" lida en Lo Rat Penat en 1909 converteuse nun auténtico manifesto pola renovación da poesía e a a asunción das correntes poéticas modernas que se desenvolvían na época no resto de Europa. Así e todo a súa lírica evolucionou cara a unha poesía máis persoal, de carácter simbólica e paixasista. Fóra da novela *Las brujas* en castelán publicou libros de viaxes e mais un ensaio.

Obras
-----

* *Escumes* (1936), que reuniu a súa obra en catalán:
	+ *La cançó de l'isolat* (1911)
	+ *Vora la mar del Nord* (1915)
	+ *Visions de l'Horta* (1916)
* *Solidaridad y Regionalismo* (1908)
* *A través de Galicia* (1922, con prólogo en galego de Antón Villar Ponte)
* *Guía sentimental de Mallorca* (1925)
* *Las brujas* (1925, novela)
* *Ciudades islámicas* (1927)
* *Ciudades marroquíes. A través del Magreb* (1928)

Notas
-----

1. ↑  Daniel Martínez i Ferrando Arquivado 19 de abril de 2018 en Wayback Machine. en Memoria Valencianista da Fundación Josep Irla *(en catalán)*.
2. ↑  Ínsua, Emilio; Martínez, Xurxo (2018). *Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte*. Vigo: Xerais. p. 197. ISBN 978-84-9121-304-8.

Ligazóns externas
-----------------

* Poemes de Daniel Martínez i Ferrando
* Santi Cortés Carreres *València sota el règim franquista (1939-1951) Publicacions de l'Abadia de Montserrat, 1995*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11916580
* WorldCat
* VIAF: 248138626
* BNE: XX1021687
* CANTIC: a10594644
* GEC: 0040767
* ISNI: 0000 0003 8592 7026

 |
Mapa dos países do Club de París
O **Club de París**, é un foro informal de acredores oficiais e países debedores. A súa función é coordinar formas de pago e renegociación de débedas externas dos países e institucións de empréstito. Creouse en 1956 cando Arxentina estivo de acordo en efectuar un encontro cos seus acredores públicos. Acordo concluído o 16 de maio.

As reunións efectúanse en París de 10 a 11 veces ao ano entre sesións de renegociación, análises de débeda ou aspectos metodolóxicos. O Presidente das sesións é un alto funcionario de dirección da Tesourería de Francia. O Copresidente e Vicepresidente son tamén funcionarios da Tesourería de Francia.

Ata o ano 2007 celebráronse 399 acordos con 84 países debedores.

Malia ser un grupo informal ten os seguintes principios: 

* As decisións tómanse caso a caso, de acordo á situación do país debedor.
* As decisións son tomadas por consenso entre os países acredores.
* É condicional, trátase só con países que necesitan reestruturar a súa débeda e implementan reformas para resolver problemas de pago. Na práctica isto significa que debe haber un empréstito ou programa de reprogramación previamente aprobado por FMI.
* Solidariedade, os acredores están de acordo en implantar os térmos de acordo.
* Igualdade de tratamento entre os acredores. Ningún país debedor pode dar un tratamento desfavorable a outro acredor co cal chegara a un consenso no Club de París.

Intégrase de xeito permanente polos seguintes países acredores: Alemaña, Australia, Austria, Bélxica, Canadá, Dinamarca, EUA, España, Finlandia, Francia, Irlanda, Italia, Xapón, Noruega, Rusia, Países Baixos, Reino Unido, Suecia, e Suíza.

Participaron nalgún momento como debedores: Abu Dabi, Arxentina, Brasil, Corea do Sur, Israel, Angola,Kuwait, Marrocos, México, Nova Zelandia, Portugal, Trinidad e Tobago e Turquía.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Club de París | Sitio Web Oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q461736
* WorldCat
* VIAF: 148860852
* BNF: 14600298v
* GEC: 0246359
* ISNI: 0000 0001 2296 0991
* LCCN: no2016099608
* NKC: kn20020626014
* SUDOC: 082774552

 |
**Francisco José Pérez Pérez**, nado en Vigo o 8 de setembro de 1920 e finado na Habana o 20 de setembro de 1999, foi un xadrecista galego, tres veces campión nacional.

Traxectoria
-----------

Naceu en Vigo pero aprendeu a xogra ao o xadrez en Málaga, onde fora destinado o seu pai, que era militar. A súa irmá, Amelia Pérez de Navas, foi unha destacada xogadora en Córdoba (Arxentina).

Durante a súa vida profesional, ó trasladarse a vivir a Madrid, logrou os campionatos de Castela nos anos 1941, 1943, 1946, 1947 e 1949 no que venceu a Arturo Pomar no desempate; a nivel nacional, gañou numerosos torneos así como o de Estoril en 1950.

Logrou os campionatos de España absolutos nos anos 1948 superando ao xogador Rafael Saborido, no 1954 superando ó mestre internacional Román Torán e no 1960 superando novamente a Saborido, e resultou subcampión nunha ocasión, no ano 1948 por detrás de Antonio Medina.

Conseguiu o título de Mestre Internacional no ano 1959 e foi considerado como o mellor xogador á cega de España. Como xogador á cega, estabeleceu varias veces a plusmarca española, en 1947 en Vitoria, a 15 taboleiros, con 11 vitorias, 2 derrotas e 2 táboas, en 1954 en La Pobla de Segur, Lleida, a 20 taboleiros e no 25 de marzo de 1956 en Madrid, a 25 taboleiros dos que gañou 20 partidas, 1 perdida e 4 táboas.

Foi xogador da Selección Española e participou nas Olimpíadas de xadrez en dúas ocasións en Múnic no ano 1958 e en Leipzig en 1960, no Campionato de Europa de xadrez por equipos de 1961 en Oberhausen e na Copa Clare Benedict nos anos 1958, 1959 e 1960.

### Período en Cuba

Posteriormente trasladouse a vivir a Cuba, onde gañou o Torneo Zonal do Caribe en 1963 e a quen representou na Olimpíada de Tel Aviv en 1964. Cando deixou de participar en competicións, dedicouse ó ensino do xadrez e a editar unha revista especializada.

Morreu na Habana o 20 de setembro de 1999.

Notas
-----

1. ↑  Revista Jaque Mate (Argentina) enero 1956, p. 10.
2. ↑  "Biografía". Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2018. Consultado o 27 de marzo de 2018.
3. ↑  Campeonatos de Europa por equipos
4. ↑  Olimpíadas de ajedrez
5. ↑  Copa Clare Benedict

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2090411
* WorldCat
* VIAF: 274835194
* BNE: XX5250754
* Europeana: ID
* ChessGames.com: 13714
* OlimpBase: dvft3jjr

 |
**Ekran-M** (*Ekran* de **Экран** en ruso, significando *pantalla*), tamén coñecida polo código de artigo 11F647M, foi unha familia de satélites de comunicacións xeoestacionarios soviéticos continuación da seria Ekran orixinal.

Os satélites Ekran-M eran satélites Ekran mellorados e actualizados e empezaron a porse en funcionamento a partir da segunda metade da década dos anos 1980. Tódolos satélites Ekran-M foron posicionados cerca dos 99 graos leste para transmitir directamente a fogares na frecuencia de 0,7 GHz cunha potencia de 200 vatios. En total lanzáronse 6 satélites da familia Ekran-M entre 1987 e 2001, todos mediante foguetes Proton e desde o cosmódromo de Baikonur e exitosos salvo un fracaso total e un éxito parcial (que foi denominado **Kosmos 1817**).

Os Ekran-M pesaban unhas dúas toneladas e levaban dous transpondedores. Os paneis solares eran maiores e xeraban 1,8 kW de potencia.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Data | Rampla de lanzamento | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 30 de xaneiro de 1987 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 11L (Kosmos 1817) | Éxito parcial | Primeiro voo dun Ekran-M. A última etapa do foguete non entrou en ignición, co que o satélite quedou en órbita baixa. |
| 27 de decembro de 1987 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 1 (Ekran-M 13L) | Éxito |  |
| 10 de decembro de 1988 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 2 (Ekran-M 12L) | Éxito |  |
| 9 de agosto de 1990 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 14L | Fallo | Fallo da terceira etapa do foguete Proton. |
| 30 de outubro de 1992 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 3 (Ekran-M 15L) | Éxito |  |
| 7 de abril de 2001 | Cosmódromo de Baikonur | Ekran-M 4 (Ekran-M 18L) | Éxito | Último voo dun Ekran-M |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mark Wade (2011). "Ekran-M" (en inglés). Consultado o 17 de decembro de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Ekran-M (11F647M)" (en inglés). Consultado o 17 de decembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ekran
**Crioulo** é un europeísmo empregado dende a época da colonización europea de América, aplicándoo ós nados no continente americano, pero cunha orixe europea. A diferenza do indíxena, o crioulo era nas colonias españolas un habitante nado en América de pais europeos (usualmente españois pero tamén doutras orixes étnicas), ou descendente soamente deles.

Tamén se usa o termo *crioulismo* para designar ó movemento dos fillos de españois nados en España que buscaban unha identidade propia a través do pasado indíxena, de símbolos propios e da exaltación de todo o relacionado co americano. A súa identidade foise fortalecendo como consecuencia das reformas borbónicas que os relegaron dos principais cargos políticos e eclesiásticos en Nova España, situación determinante para o estoupido do movemento insurxente e a consumación da independencia.

A mediados do século XVIII os crioulos de orixe española controlaban boa parte do comercio e da propiedade agraria, polo que tiñan un gran poder económico e unha gran consideración social, pero estaban desprazados dos principais cargos políticos en favor dos nados en España. 

En Nova España, a lei prohibía o matrimonio entre un funcionario español peninsular en exercicio e unha crioula; é dicir, muller branca nada en América descendente de españois. Isto non impedía que se efectuasen unións de feito entre mulleres crioulas e funcionarios españois.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *crioulo*.
2. ↑  "Las mujeres en Nueva España: orden establecido y márgenes de actuación". *Historia de las mujeres, tomo III, Del Renacimiento a la Edad Moderna, pág. 648-668*. Madrid, Santillana 2000. ISBN 84-306-0390-5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Avena, Sergio A. Goicochea, Alicia S. Rey, Jorge et al. (2006). *Mezcla génica en una muestra poblacional de la ciudad de Buenos Aires*. Medicina (B. Aires), mar./abr. 2006, vol.66, no.2, p.113-118. ISSN 0025-7680.
* *Poéticas de lo criollo. La transformación del concepto ‘criollo’ en las letras hispanoamericanas (siglos XVI al XIX).* Edición, introducción y notas por Juan Vitulli y David Solodkow. Editorial Corregidor: Buenos Aires, 2009.
* Juan, Jorge y Ulloa, Antonio de, *Noticias secretas de América*, tomo II, Madrid, 1918.
* Juan Pablo Viscardo(1797), *Carta a los Españoles Americanos*, Revista Histórica, tomo VIII, Instituto Histórico del Perú, Lima, 1925.
* José Oscar Frigerio, *La rebelión criolla de Oruro. Principales causas y perspectivas*, Anuario de Estudios Americanos, tomo LII, nº 1, Sevilla, 1995.
* José Oscar Frigerio, *La rebelión criolla de Oruro fue juzgada en Buenos Aires (1781-1801)*, Ediciones del Boulevard, Córdoba, 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q498640
* BRE: 2109375
* EBID: ID
* GEC: 0226501
* GND: 4211695-8
* LCCN: sh85033926
* NKC: ph320464

 |
Daniel Scioli nun acto ofiical en 2008
**Daniel Osvaldo Scioli**, nado en Buenos Aires, o 13 de xaneiro de 1957, é un político, deportista e empresario arxentino, gobernador da provincia de Buenos Aires desde 2007 e candidato á presidencia da Arxentina nas eleccións de 2015.

Traxectoria
-----------

Durante as décadas de 1980 e 1990, Scioli foi un recoñecido deportista náutico, oito veces campión mundial de motonáutica. Logo de retirarse entrou en política, como membro do Partido Xusticialista polo que foi deputado nacional (1997-2002), e tamén secretario de deportes e mais de turismo (2002-2003).

Foi vicepresidente da República Arxentina durante a presidencia de Néstor Kirchner (2003-2007) e desde o 10 de decembro de 2007 é gobernador da provincia de Buenos Aires, Reelixido en 2011, foi tamén o presidente do Partido Xusticialista entre 2010 e maio de 2014. Candidato a presidente da Arxentina pola Fronte para a Vitoria para as eleccións do ano 2015, acompañado por Carlos Zannini como candidato a vicepresidente. Nas eleccións primarias dese ano logrou o primeiro lugar entre todos os candidatos, impoñendose cun 38,41 % dos votos válidos, triunfando en 20 dos 24 distritos electorais.

Notas
-----

1. ↑  "Scioli se quedó con el primer test electoral". *Diario Páxina 12*. 10 de agosto de 2015.
2. ↑  "El día después de las PASO: ¿quién ganó provincia por provincia?". *Minutouno.com*. 10 de agosto de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1162679
* WorldCat
* VIAF: 261144783034678562915
* FAST: 1946332
* LCCN: n2015063630

 |
**Daniel Michael Kickert**, nado o 29 de maio de 1983 en Melbourne, Victoria, é un xogador profesional de baloncesto con dobre nacionalidade australiana e neerlandesa que actualmente xoga para o Turów Zgorzelec da Polska Liga Koszykówki, máxima competición polaca. Cunha estatura de 2,08 metros xoga nas posicións de ala-pivote e pivote.

Traxectoria
-----------

Formouse no equipo de baloncesto do Saint Mary's College, que xoga na NCAA dos Estados Unidos. Tras catro tempadas no equipo, fichou polo Basket Livorno da LEGA. A tempada seguinte, a 2006-07 chegou a Galicia para xogar co Leite Río Breogán na LEB Ouro, onde gañou a Copa Príncipe e xogauos play-off de ascenso á ACB, aínda que finalmente non logrou acadalo.

Ao ano seguinte, na tempada 2008-09 asinou polo Club Baloncesto Gran Canaria da ACB, onde estivo dous anos até finalizar o seu contrato. Non logrou conseguir grandes números nas tempadas. Así, na tempada 2010 firma polo PGE Turów Zgorzelec da Polska Liga Koszykówki.Foi internacional coa selección de baloncesto de Australia, coa que disputou o Campionato Mundial de Baloncesto de 2006 no Xapón, no que a súa selección finalizou en décimo terceiro lugar.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na web oficial da FEB
* Perfil na web oficial da ACB

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390555
* ACB: 20202074
* Euroleague: 001440
* FIBA: 53890

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fernando Pardo.

**Fernando Pardo Gómez**, nado o 24 de setembro de 1922 en Madrid e finado o 13 de febreiro de 2019, foi un médico, escritor e político galego, que foi senador por Alianza Popular.

Traxectoria
-----------

De familia de San Cibrao, localidade á que estivo toda a vida vencellado, licenciouse en Medicina na Universidade de Santiago de Compostela a principios da década dos corenta. Mudouse a Madrid, onde traballou na clínica que tiña o médico Gregorio Marañón. En 1951 trasládase a Lugo, cunha consulta privada de medicina do aparato dixestivo e de endocrinoloxía.

Elixido concelleiro en Lugo e posteriormente deputado provincial, nas Xerais de 1982 integrou a candidatura de Alianza Popular ao Senado con Francisco Cacharro Pardo e Julio Ulloa Vence, e saíu elixido. Mantívose durante catro anos na Cámara Alta e despois abandonou a política activa.

Colaborou frecuentemente en xornais como *El Progreso* e *La Voz de Galicia*.

Obra
----

* *La navegación a vela en la Mariña lucense*
* *Historia de la Medicina de Lugo y su provincia*
* *Historia de San Ciprián*

Vida persoal
------------

Casado, tivo sete fillos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. p. 422. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Necrolóxica *(en castelán)*.
* "Muere Fernando Pardo Gómez, histórica figura de la medicina en Lugo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 13/2/2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533360
* WorldCat
* VIAF: 87360886
* BNE: XX1623699
* DBE: fernando-pardo-gomez

 |
**Daniel Maeztu Pérez**, máis coñecido como **Dani Maeztu**, nado en Durango, Biscaia, 1974, é un avogado e político vasco de ideoloxía independentista vasca, parlamentario vasco de Aralar e concelleiro de Durango pola mesma formación política.

Traxectoria profesional
-----------------------

Licenciado en Dereito pola UPV/EHU e especializado en temas ambientais, é recoñecida a súa traxectoria en diversos grupos ecoloxistas, como *Bizkaiko AHTren Aurkako Asanblada* (*Asemblea contra o Tren de Alta Velocidade de Biscaia*) e *AHT Gelditu*! *Elkarlana.* Ademais, desempeña labores de avogacía desde o seu propio despacho en Durango.

Traxectoria política
--------------------

Membro de Aralar dende o ano 2002, resultou elixido concelleiro de Durango nas eleccións municipais de 2003. Nas eleccións ao Parlamento Vasco de 2009 encabezou as listas dese partido por Biscaia, obtendo un escano.

Durante o V Congreso de Aralar, celebrado en setembro de 2011, foi elixido membro da executiva, e máis tarde foi nomeado vicecoordinador.

Segue sendo membro do Parlamento Vasco ó conseguir revalidar a súa acta parlamentaria nas eleccións do 21 de outubro de 2012, nas que se presentou no posto número 4 nas listas da coalición EH Bildu por Biscaia.

Notas
-----

1. 1 2 3  Aralar. "Dani Maeztu Perez". Arquivado dende o orixinal o 05 de xullo de 2012. Consultado o 18 de novembro de 2016.
2. ↑  "Patxi Zabaleta reelixido coordinador xeral de Aralar por quinta". Arquivado dende o orixinal o 19 de setembro de 2019. Consultado o 18 de novembro de 2016.
3. ↑  "EH Bildu aposta por «un Executivo que traia o cambio a este país»". Arquivado dende o orixinal o 13 de outubro de 2012. Consultado o 18 de novembro de 2016.
A **crónica ambrosiana**, orixinalmente ***Chronicon Ambrosianum*** ou ***Chronica parva Ambrosianum*** (breve crónica ambrosiana) é unha crónica en latín do medievo sumamente concisos que, xunto cos Anais Composteláns e a Crónica Burguense, forman un conxunto de historias relacionadas. Estes foron denominados colectivamente como *Efemérides riojanas* por Manuel Gómez Moreno, que pensaba que foran compilados na Rioxa. A crónica recibe o nome da Biblioteca Ambrosiana de Milán, onde se descubriu o seu manuscrito. Foi publicado por primeira vez por Ludovico Antonio Muratori.

A crónica contén unha lista de dez días de festa cos nomes dos seus santos e dezasete anos, cada un descrito por un evento. O primeiro acontecemento, na Era 38, é o nacemento de Xesús. Ademais das mortes, os únicos acontecementos mencionados son a Matanza dos Inocentes (Era 47), a paixón de Cristo (Era 69), a asunción de Xoán Evanxelista (Era 108) e a profecía de Mahoma (Era 656). O último ano (Era 1208, é dicir, 1170), aínda que está fóra da orde cronolóxica, é a morte de Thomas Becket. O último suceso da lista é a morte de Xoán de Ortega (Era 1201, é dicir, 1163).

Notas
-----

1. ↑  "Volume 23; Volume 29 of España sagrada, por H. Florez". *España sagrada, por H. Florez*. 1767. pp. 304–305.
2. ↑  Bravo Tedín, Miguel (1992). *Efemerides riojanas: primera selección*. Editorial Canguro.
3. ↑  Antonio Muratori, Ludovico (1724). *Rerum italicarum scriptores* **II**. ISBN 978-1012137014.
**Cránao** foi o segundo rei lendario da Ática, sucesor de Cécrope. Cando este aínda reinaba, o seu único fillo varón, Erisictón, morreu novo e sen descendencia, e o trono pasou a Cránao, considerado polos conveciños como o cidadán máis poderoso. No reinado de Cránao, Atenas chamábase Cránae, e os seus habitantes, Cranaeos.

Casou con Pedias, filla de Mines, e tivo tres fillas: Cránae, Cranecme e Atis (ou Átice ou Átide); desta última vénlle o nome á Atica, pois morreu nova e o pai deu o seu nome ó país.

Durante o seu reinado sucedeu o diluvio co que Zeus quixo acabar cos homes da Idade de Bronce, tralo que Deucalión e Pirra recuperaron a humanidade. Precisamente, Cránao foi derrocado por un fillo de Deucalión, Anfictión, casado con Cránae, aínda que outras fontes din que era o home de Átice (nas versións nas que esta morreu de vella).

Tamén se di que Átice tivo con Hefesto un fillo, Erictonio, que terminou expulsando a Anfictión tras doce anos de reinado. Para outros, Erictonio sería fillo de Hefesto con Atenea, ou fillo de Xea e Hefesto.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cráter.
Cráter artificial na superficie da Terra produto dunha explosión nuclear, Test "Sedan", ano 1962.
Cráter Meteor ou Barringer en Flagstaff (Arizona), cráter de impacto meteorítico, de hai uns 50.000 anos aprox.
Un **cráter** é unha depresión provocada polo impacto dun meteorito ou asteroide coa superficie dun planeta ou dos seus satélites. Coa tecnoloxía nuclear aplicada á balística foi posible crear cráteres "artificiais" con diámetros parellos a algúns cráteres naturais.

Cráteres terrestres
-------------------

Na superficie do planeta Terra, formadas polos impactos de asteroides (orde crecente de acordo co seu diámetro):

* Teague (Australia)
* Sain Martin (Canadá)
* Slljan (Suecia)
* Puchezh-Katuni (Rusia)
* Acraman (Australia)
* Popigai (Rusia)
* Manicouagan (Canadá)
* Chicxulub (México)
* Sudbury (Canadá)
* Vredefort (Suráfrica)

Destacados cráteres do Sistema Solar
------------------------------------

Odiseo en primeiro plano, pódense ve-los seus picos centrais, os Montes Sheria que teñen máis de 185 km da diámetro.
Cráter Stickney, imaxe tomada pola sonda Mars Reconnaissance Orbiter en marzo do 2008.
Imaxe de Herschel tomada pola sonda *Cassini* no seu sobrevoo máis próximo á superficie, feito o 13-02-2010. 
Evidentemente, non só existen cráteres de impacto na Terra, de feito case tódolos corpos con codia rochosa do Sistema Solar teñen cráteres, e se o corpo en cuestión non posúe unha atmosfera que axude a desintegra-los meteoritos que se lle achegan, ou como mínimo a reduci-lo tamaño do meteorito antes de que se produza o impacto, a densidade de cráteres existentes nese corpo aumenta, así como o tamaño dos mesmos.

Podemos citar algúns cráteres moi famosos, sobre todo tendo en conta a relación do seu tamaño co diámetro do corpo que alberga o cráter en cuestión:

* Tycho, o enorme cráter no sur da nosa Lúa, que chama moito a atención polo sistema brillante de raios, que son en realidade depósitos do material espelido polo impacto.
* Aitken, tamén na Lúa, un gran cráter de 135 km situado na grande cunca Aitken do polo sur da Lúa.
* Herschel, o famosísimo e enorme cráter da lúa de Saturno, Mimas, que lle dá unha notable semellanza á Estrela da Morte que aparece no filme A guerra das galaxias.
* Odiseo, o inmenso cráter de case 450 km da lúa de Saturno, Tetis.
* Stickney, o enorme cráter (respecto do seu corpo proxenitor) da lúa de Marte, Fobos; de feito, se o meteorito que formou este cráter chega a ser un pouco máis grande tería esnaquizado o satélite.

Notas
-----

1. ↑  "Tethys : Sceria Montes". Consultado o 06-05-2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cráter*** |

### Ligazóns externas

* Cráteres na Terra, visibles en Google Earth
* Base de datos de impactos na Terra *(en inglés)*
* Páxina oficial do Cráter Barringer, coñecido tamén como Cráter do Meteorito de Arizona *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55818
* BRE: 2107970
* EBID: ID
* GEC: 0081516
* JSTOR: impact-craters
* MAG: 179537507
* NDL: 00564159

 |
**Domingo Antonio Merelles** nado na Hedreira (Avión), foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou leis na Universidade de Santiago de Compostela. Vencellado aos negocios mineiros, adquiriu bens desamortizados. Mercou o pazo de Porteliña e estableceu a súa residencia en Beariz. Progresista radical, foi elixido deputado por Ourense en 1839 e 1841. Foi vogal da Xunta Superior Provisional de Goberno de Galicia presidida por Pío Rodríguez Terrazo en 1846. Participou na construción do Bienio Progresista. Converxeu na Unión Liberal e volveu ser elixido deputado polo Carballiño en 1858. Foi rexedor de Santiago de Compostela entre maio e decembro de 1866. Foi elixido senador pola provincia de Ourense en 1871. Foi nomeado gobernador civil de Ourense en 1881.

Vida persoal
------------

Casou en Santiago de Compostela con Antonia Caula, irmá de Pedro Caula e foi pai de Adolfo Merelles Caula.

Notas
-----

1. ↑  Administración, gestión y poder político en el Ayuntamiento de Santiago de Compostela 1845-1868)
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 14-2-1881, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Balboa, José Janeiro (4 de setembro de 2010). "Beariz de mi viejo carnet: Personas que hicieron su pueblo". *Beariz de mi viejo carnet*. Consultado o 27 de marzo de 2018.
* Ficha no Congreso dos Deputados Arquivado 13 de abril de 2020 en Wayback Machine.
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q89992293
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 72680
* Senadores de España (1834-1923): 1842

 |
Portada da primeira edición de 1867 do libro *Das Kapital* de Karl Marx. O libro contén unha crítica da economía política.
O **capitalismo** foi criticado dende moitas perspectivas durante a súa historia. As críticas varían dende xente a quen lles desagrada os principios do capitalismo na súa integridade até aqueles que discrepan cos resultados particulares do capitalismo. Entre os que desexan substituír o capitalismo cun método diferente de distribuír os bens, pódese facer unha distinción entre aqueles que cren que o capitalismo só pode ser superado cunha revolución (por exemplo, a revolución socialista) e aqueles que cren que o cambio pode vir paseniño por medio do reformismo (por exemplo, a democracia social). Algunhas críticas recoñecen méritos no capitalismo e buscan equilibrar o capitalismo con algunha forma de control social, tipicamente a través de regulación gobernamental (por exemplo, o Partido Laborista do Reino Unido).

Historia
--------

As críticas orixínanse pouco despois do xurdimento do capitalismo moderno. Segundo as críticas contemporáneas, a rápida industrialización trala revolución industrial creou condicións laborais consideradas inxustas, incluíndo 14 horas de traballo diario, explotación infantil e asentamentos informais. Algunhas novelas populares xurdiron durante este tempo tendo unha visión pesimista da revolución industrial, como é o caso dalgunhas escritas por Charles Dickens. Os economistas modernos optimistas argumentaban que as condicións foran aínda peores con anterioridade e que a evidencia empírica mostraba que mesmo a revolución industrial temperá incrementou a media dos estándares de vida e a expectativa de vida. Os economistas modernos máis pesimistas argumentaron que as condicións non melloraron ou só o fixeron lentamente despois de 1840.

Algúns pensadores temperáns socialistas rexeitaron o capitalismo por completo, tentando crear comunidades socialistas libres das inxustizas percibidas como propias do capitalismo temperán. Entre estes "socialistas utópicos" atopábase Charles Fourier e Robert Owen. Outros pensadores socialistas argüían que o socialismo non podía ser posto en funcionamento antes de que as forzas históricas creasen as condicións axeitadas e viron a revolución industrial como un novo sistema que podía potencialmente producir suficientes bens para a poboación humana enteira, pero que era obstaculizado polo seu método ineficiente de distribuír bens. En 1848, Karl Marx e Friedrich Engels publicaron o Manifesto Comunista, un panfleto que bosquexou unha crítica política e económica do capitalismo, baseada na filosofía do materialismo histórico. Dende entón, o seu manifesto converteuse nun dos libros máis influentes. Un coetáneo de Marx, o mutualista Pierre-Joseph Proudhon foi un dos primeiros en chamalo anarquista.

Notas
-----

1. ↑  "The Condition of the Working Class in England".
2. ↑  Clark Nardinelli, economista de la Administración Norteamericana de Alimentos y Drogas. "Industrial Revolution and the Standard of Living". The Library of Economics and Liberty.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1728574
* MAG: 2779006459

 |
Coordenadas: 42°30′N 103°00′L﻿ / ﻿42.5, 103

Mapa do deserto do Gobi
Localización do deserto do Gobi
O **deserto do Gobi** é unha vasta rexión desértica comprendida entre o norte da China e o sur da Mongolia. A cunca desértica está delimitada polas montañas Altai, a estepa de Mongolia, a meseta do Tíbet e a chaira do norte da China. O nome *Gobi* significa "deserto" en mongol.

É o deserto areento máis setentrional de todos, no que viven algúns animais raros tales como o camelo bactriano (de dúas corcovas) e o rarísimo cabalo de Przewalski.

O Gobi esténdese sobre 1.600 km do suroeste ao nordeste e sobre 800 km do norte ao sur. A súa superficie estimase en 1 300 000 km², o que o fai o un dos máis grandes desertos do mundo. Contrariamente ás imaxes frecuentemente asociadas aos desertos, o Gobi non está recuberto de area senón sobre todo de pedras.

O deserto de Gobi é coñecido no mundo da Paleontoloxía pola riqueza e calidade dos seus restos fóseis, entre os que foron descritas pola primeira vez moitas especies de dinosauros.

Clima
-----

O clima do Gobi presenta importantes variacións segundo a estación. Entre a noite e mailo día, pódese observar unha amplitude térmica de 32 °C.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ... | Ulan Bator (1150 m) | Sivantesa (1190 m) |
| Media anual | -2.5 °C | +2.8 °C |
| Media xaneiro | -26.5 °C | -16.5 °C |
| Media xullo | 17.5 °C | 19.0 °C |
| Extremas | 38.0 °C e -43 °C | 33.9 °C e -47 °C |

Ecorrexións
-----------

O Gobi pode ser dividido en varias rexións :

* **A estepa desértica do leste do Gobi**, que se estende, sobre 281.000 km², da meseta de Mongolia interior, na China, cara a Mongolia.
* **A meseta semi-desértica Alashan**, situada ao suroeste desta estepa, esténdese ata a meseta do Tíbet.
* **A cunca do Xunggar**, semi-desértica, está delimitada por dúas montañas pertencentes á cadea do Tian Shan.
* **O deserto do Kumtagh**
* **O deserto de Hami**, ao sur, ocupa o espazo comprendido entre a cadea do Tian Shan e a do Nan Shan

Véxase tamén
------------

* Xeografía da China

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42070
* WorldCat
* VIAF: 243456761
* BRE: 2365746
* EBID: ID
* GEC: 0030293
* GeoNames: 2031269
* GND: 4093637-5
* LCCN: sh85055504
* NDL: 00628517
* NKC: ge311544
* TGN: 1103377

 |
O **free jazz** é un movemento da música jazz que foi desenvolvido nos 50 e 60 por artistas coma Ornette Coleman, Eric Dolphy, Cecil Taylor, Albert Ayler, Joe Harriott, Archie Shepp, Bill Dixon e Paul Bley. Algúns dos exemplos mellor coñecidos son os derradeiros traballos de John Coltrane. Aínda que a música producida por estes intérpretes presentaba amplas diferenzas, tiñan en común unha insatisfacción coas posibilidades expresivas do bebop, do hard bop e do jazz modal. Os músicos de free jazz intentar rachar ou estender as convencións do jazz, adoito descartando o marco invariable do jazz formado polos tempos e os trocos de acordes fixos.

Historia e características
--------------------------

Aínda que *free jazz* é o termo xeneralizado hoxe, empregáronse moitos outros. Nos 60, ó aínda pouco definido movemento chamábaselle ás veces *energy music* ou *the new thing*. Dos intérpretes de free jazz dicíase que tocaban "fóra" (ó contrario do que os convencionalistas que o facían "dentro") e o termo converteuse no preferido por músicos e selos de gravación: entre os álbums deste período inclúense Outward Bound, Out There, Out to Lunch (todos de Dolphy), Out Front (Jaki Byard) e Destination Out (Jackie McLean).

Aínda que o free jazz asóciase decotío coa era do seu nacemento, moitos músicos (entre eles Ken Vandermark, William Parker, John Zorn, Theo Jörgensmann, Paal Nilssen-Love e George Lewis) manteñen o estilo vivo na actualidade, continuando o seu desenvolvemento coma linguaxe jazz. En Europa o estilo foi levado alén por intérpretes coma Derek Bailey, Peter Brötzmann e Evan Parker a un idioma que se deu en chamar *improvisación libre*.

* Portal:Jazz

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211781
* EBID: ID
* GND: 4155265-9
* JSTOR: free-jazz
* LCCN: sh2003005848

 |