Unha **banda de mulleres** é un grupo musical na música popular que está exclusivamente formado por músicos femininos. Trátase dun concepto distinto a un *girl group*, no cal os membros femininos son unicamente vocalistas, aínda que esta terminoloxía non é moi estrita. Mentres que as bandas formadas totalmente por homes son moi comúns en moitas escenas do pop e do rock, as bandas de mulleres son pouco habituais.

The Ingenues en 1928

Primeira metade do século XX
----------------------------

Na era do jazz e durante os anos 30, bandas de mulleres como The Blue Belles, The Parisian Redheads (posteriormente The Bricktops), Lil-Hardin's All-Girl Band, The Ingenues, The Harlem Playgirls dirixidas por artistas como Neliska Ann Briscoe e Eddie Crump, The International Sweethearts of Rhythm, Phil Spitalny's Musical Sweethearts, e Helen Lewis and Her All-Girl Jazz Syncopators eran bastante populares. Realizáronse ducias de películas nos primeiros tempos do cine sonoro sobre os grupos de rapazas de estilo vodevil. especialmente curtametraxes promocionais para Paramount e Vitaphone. En 1925, Lee De Forest filmou a Lewis e á súa banda co seu proceso de cuta vida Phonofilm. Blanche Calloway, irmá de Cab Calloway, liderou unha banda masculina, Blanche Calloway and Her Joy Boys, dende 1932 ata 1939, e Ina Ray Hutton liderou unha banda de mulleres, The Melodears, dende 1934 ata 1939. Eunice Westmoreland, baixo o nome de Rita Rio, liderou unha banda totalmente feminina que apareceu en NBC Radio e en oezas curtas para Vitaphone e RKO antes de converterse en actriz e cambiar o seu nome artístico a Dona Drake, aparecendo en numerosas películas dos 40. O grupo All Girls Band de Ivy Benson foi a banda de baile residente da BBC en 1943 e xirou ata os anos 80. Bandas activas de mulleres en vodevil, espectáculos de variedades, e nas primeiras películas sonoras durante os anos 20 ata os anos 50 foron documentadas por Kristin McGee en *Some Liked it Hot: Jazz Women in Film and Television*. Sally Placksin, Linda Dahl, D. Antoinette Handy, e Frank Driggs, xunto coa profesora Sherrie Tucker, tamén documentaron esa época no seu libro *Swing Shift: "All-Girl" Bands of the 1940s*. O grupo polaco Filipinki foi creado no ano 1959.

Anos 60
-------

Bandas compostas unicamente por mulleres comezaron a emerxer coa chegada do rock and roll. Entre as primeiras bandas de rock de mulleres en asinar cun selo discográfico estiveron Goldie & the Gingerbreads, con Atlantic Records en 1964, The Pleasure Seekers con Suzi Quatro, con Hideout Records en 1964 e Mercury Records en 1968, The Feminine Complex, con Athena Records en 1968, e Fanny (pioneira no son das bandas de mulleres de principios a mediados dos 70) en 1969 cando o exécutivo Mo Ostin fichounas para Warner Bros. Records. Houbo tamén outras, como The Liverbirds (1962-1967), The Ace of Cups (1967), The Heart Beats (1968), e Ariel (1968-1970) que incluía aos tres membros de The Deadly Nightshade.

Dende 1964 ata 1968 The Pandoras foi unha banda de mulleres (unha das primeiras) que tocaba temas melodías orixinais e unha chea de versións populares en concertos e bailes de toda Nova Inglaterra. Comezou como un trío, coas estudantes do Simmons College Kathy Kinsella e Pinky Keehner nas guitarras, e con Sally Levy na batería. Moito máis tarde, baixo o asesoramento de Peter Bonfils, a banda tivo algún éxito, incluído un contrato discográfico e un par de sinxelos con Liberty Records ("About My Baby" e "Games"), e concertos por todo os Estados Unidos, ademais de en Newfoundland e Porto Rico, abrindo concertos para artistas como The Kingsmen, Dionne Warwick, The Byrds e Gary Lewis & the Playboys.

Anos 70
-------

Roger Ebert, no seu comentario de son para *Beyond the Valley of the Dolls* (1970) acreditou á película como unha fonte de inspiración para bandas de rock de mulleres, grazas á banda ficticia Carrie Nations creada para o filme, dicindo que ese tipo de grupos eran bastante raros na época, aínda que comezaron a xurdir a raíz da película.

O 6 de novembro de 1971 Fanny converteuse na primeira banda de mulleres en entrar no top 40 da lista *Hot 100*, chegando o tema "Charity Ball" ao número 40. A canción tamén tivo moito éxito na emisora WLS, chegando ao número 3 o 25 de outubro e o 1 de novembro de 1971.

En 1975 o dúo canadense de irmás Kate & Anna McGarrigle, gravaron o primeiro dunha serie de álbums, ás veces coa súa irmá Jane. The Runaways foi unha das primeiras bandas de hard rock de mulleres con éxito comercial, publicando o seu álbum de estrea en 1976; os seus membros Joan Jett, Cherie Currie e Lita Ford iniciarían posteriormente carreiras en solitario.

Girlschool ao vivo en 2009
No Reino Unido, a chegada do punk a finais dos 70s coa súa ética de "calquera pode facelo" levou á formación de bandas como The Slits, The Raincoats, Mo-dettes, Dolly Mixture, e The Innocents entre outras, e a formación doutros grupos onde os membros femininos influenciaron a música e o contido lírico (Au Pairs, Delta 5) ou foron o artista clave dentro do conxunto, destacando Siouxsie and the Banshees e X-Ray Spex. A expansión do punk cara Europa deu lugar á banda suíza die Kleenex/LiLiPUT.

En Australia en 1977 a banda de mulleres Sweet Jayne comezou a realizar concertos regulares coa súa formación orixinal: Cris Bonacci, Chris Scheri, Robyn Clark e Sally Zylstra. Etiquetada como "Sweet and Heavy Rock", Sweet Jayne interpretou principalmente material orixinal. Tras gañar o Australasian Yamaha Battle of the Bands en 1978, Sweet Jayne publicaría varios casetes, vinilos e clips de vídeo, pasaría por distintos cambios na súa formación, e realizaría uns 700 concertos en 6 anos. Sweet Jayne separouse en 1983 cando Chris Scheri (frauta e voces) e Cris Bonacci (guitarra) foron invitadas a traballar no Reino Unido por Mike Oldfield.

O grupo feminino de heavy metal Girlschool, do sur de Londres, formado en 1978 a partir das cinzas de Painted Lady, comounha banda de versións. Aínda que conseguiron algo de éxito no Reino Unido, fixéronse máis coñecidas a principios dos 80. Un dos membros orixinais da banda, Kathy Valentine, marchou para unirse a The Go-Go's, cambiando a guitarra polo baixo. Entre as primeiras gravacións de Girlschool había un EP titulado *St. Valentine's Day Massacre* que gravaron con seus compañeiros do selo Bronze Records Motörhead baixo o nome de Headgirl.

En 1974, The Deadly Nightshade, unha banda de rock/country formada por Anne Bowen (guitarra e percusión), Pamela Robin Brandt (baixo), e Helen Hooke (guitarra e violín), asinou co selo de RCA Phantom. O contrato converteu a RCA/Phantom no primeiro selo *mainstream* en garantir o dereito a rexeitar calquera publicidade ofensiva ás sensibilidades feministas. A banda publicou dous álbums, *The Deadly Nightshade* en 1975 e *F&W (Funky & Western)* en 1976. Reunida en 2009, The Deadly Nightshade gravou e editou un terceiro álbum, *Never Never Gonna Stop*, no ano 2012 e continuaron xirando ata a morte de Brandt en 2015, disolvendo a banda.

Anos 80 e 90
------------

Os anos 80, por vez primeira, puido verse a bandas de mulleres ou banda de rock lideradas por unha muller conseguir o éxito nas listas. Na lista *Billboard Hot 100* de final de ano de 1982 o tema de Joan Jett "I Love Rock 'n' Roll" estaba no posto 3, e o de The Go-Go "We Got the Beat" no 25, enviando unha contundente a moitos directivos da industria de que as mulleres que tocaban podían traer cartos. Mentres que Joan Jett tocaba "himnos glam rock, cantados cos seus gruñidos e burlas", The Go-Go's foron vistas como rapazas xoguetonas, unha imaxe da que incluso a revista *Rolling Stone* se burlou cando puxeron á banda en roupa interior na súa portada xunto co título "Go-Go's Put out!" (que podería traducirse como Go-Go's abrídevos de pernas). Porén, as revistas de músicos comezaron a amosar respecto ás músicos mulleres, poñendo a Bonnie Raitt e a Tina Weymouth nas súas portadas. Aínda que The Go-Go's e The Bangles, ámbalas dúas da escena de clubs dos Ánxeles, estiveron entre as primeiras bandas de rock de mulleres en conseguir un éxito substancial, músicos individuais abriron o camiño para que a industria buscase bandas que tivesen mulleres e permitíulles formar parte do proceso de gravación.

Aínda que os 80 axudaon a pavimentar o camiño para que as músicos mulleres fosen tomadas máis en serio, aínda se considerou unha novidade durante moitos anos e continuou sendo un mundo dominado polos homes. En 1984, cando o cineasta Dave Markey, xunto con Jeff e Steve McDonald de Redd Kross, fixeron o filme *Desperate Teenage Lovedolls*, unha versión punk cómica de *Beyond the Valley of the Dolls*, tamén se xerou unha banda real. Aínda que The Lovedolls apenas puido tocar ao principio debido á película, ao ser unha "banda de mulleres", recibiron cobertura na prensa e conseguiron actuacións.

Klymaxx converteuse na primeira banda de mulleres autoproducida do estilo R&B/pop en tocar todos os instrumentos. Varios dos seus sinxelos, incluídos "Meeting in the Ladies Room" e "I Miss You", entraron tanto nas listas de R&B como de pop.

Chegando á década dos 90, o aumento do heavy metal nos 80 axudou a achegar luz outra vez sobre o papel das mulleres na música. Debido ao éxito de The Go-Go's e The Bangles, moitas mulleres sentíronse frustradas ao non ser tomadas en serio ou por ser só vistas como "rapazas bonitas tocando música" e uníronse a bandas de rock ou formaron bandas de metal de mulleres. Un dos grupos que facía música máis dura en San Francisco era Rude Girl. Orixinalmente fichada por CBS Records, a banda desfíxose antes de editar ningún álbum e as membros que quedaron publicaron un sinxelo en 1987 baixo o nome de Malibu Barbi. Cando Cara Crash e Wanda Day deixaron 4 Non Blondes e se uniron a Malibu Barbi, o seu son cambiou do heavy metal a un estilo descrito como unha combinación de "ritmo condutor coa voz de Johnny Rottenesque e riffs post-punk".

Notas
-----

1. ↑  McGee, Kristin A. (1 de xuño de 2009). *Some Liked It Hot: Jazz Women in Film and Television, 1928-1959*. Wesleyan University Press. ISBN 0-8195-6908-9.
2. ↑  "Silent Era : PSFL : Helen Lewis and Her All-Girl Jazz Syncopators (192?)". *web.archive.org*. 2009-04-06. Archived from the original on 06 de abril de 2009. Consultado o 2019-11-24.
3. ↑  "Filipinki. W USA przecierały szlaki, w ZSRR czerwone dywany". *szczecin.wyborcza.pl*. Consultado o 2019-11-24.
4. ↑  "The Pandoras". *The Music Museum of New England* (en inglés). 2012-12-28. Consultado o 2019-11-24.
5. ↑  "Motörhead / Girlschool - St Valentines Day Massacre". *Discogs* (en inglés). Consultado o 2019-11-24.
6. ↑  "Feminist, rock musician and food writer Pamela Brandt dies at 68". *Miami Herald*. Consultado o 24 de novembro de 2019.
7. ↑  Haymes, Greg (23 de novembro de 2006). "Long live the Queen". *Albany Times Union*
8. ↑  Stone, Rolling; Stone, Rolling (2010-08-04). "Pop Divas on the Cover of Rolling Stone". *Rolling Stone* (en inglés). Consultado o 2019-11-26.
9. ↑  "Bonnie Raitt cover story". *Guitar Player Magazine*. Maio de 1977.
10. ↑  "Bonnie Raitt cover story". *Guitar Player Magazine*. Xullo de 1998.
11. ↑  "Tina Weymouth & David Byrne, The Talking Heads". *Guitar Player Magazine*. Marzo de 1984.
12. 1 2  "Surfin' the Cess Pool with Dave Markey". *Flipside Magazine*. No. 58
13. ↑  Firsching, Robert, *All Media Guide*
14. ↑  Widran, Jonathan (8-21 de xullo de 1991). "First Artists – The Rebel Pebbles". *Music Connection*. Vol. XV no. 14. p. 30
15. ↑  Fong-Torres, Ben (2006). *Becoming Almost Famous: My Back Pages in Music, Writing, and Life*. Backbeat Books. p. 107
16. ↑  "Malibu Barbi music, videos, stats, and photos". *Last.fm* (en inglés). Consultado o 2019-11-27.
17. ↑  Miner, Nicola (1992). *BAM* (Northern California ed.). p. 14

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7623897
* LCCN: sh2016001993

 |