O **Messerschmitt-Bölkow-Blohm Bo 105** é un helicóptero lixeiro multipropósito de dous motores desenvolvido pola compañía alemá Bölkow de Ottobrunn. Mantén a distinción de ser o primeiro helicóptero lixeiro bimotor do mundo, e o primeiro en ser capaz de realizar manobras acrobáticas como loops invertidos. O Bo 105 conta cun revolucionario sistema de rotor sen bisagras, no seu momento unha innovación pioneira no deseño de helicópteros.

As principais plantas de fabricación do Bo 105 atopábanse en Alemaña e o Canadá; debido ao nivel de vendas no exterior establecéronse novas plantas en España, Indonesia e Filipinas. MBB pasou a formar parte de Eurocopter en 1991, que continuou a fabricación do helicóptero ata 2001. O modelo foi formalmente substituído en Eurocopter polo novo Eurocopter EC135, que foi desenvolvido a partir do Bo 105.

Desenvolvemento
---------------

En 1964 comezou o desenvolvemento en Bölkow do helicóptero que se convertería no Bo 105, aínda que o traballo no rotor sen bisagras que se utilizaría comezara xa antes. O 16 de febreiro de 1967 o segundo prototipo do Bo 105A realizou o voo de estrea en Ottobrunn, Alemaña; a primeira presentación en público sería en maio dese ano. O programa de probas divisíuse en etapas xa que o Bo 105 estaba formado por unha nova célula, un novo sistema rotor e un novo motor; así o prototipo para as probas de voo foi inicialmente equipado co rotor principal dun Westland Scout e un par de motores turboeixo Allison Model 250 en lugar dos seus equivalentes de produción. Sud Aviation traballou con Bölkow desenvolvendo o helicóptero; un Alouette II foi modificado co rotor do Bo 105 e usado para probar o seu rendemento. O terceiro prototipo do Bo 105 equipouse cos motores iniciais de produción, os MAN Turbo 6022; construíronse un total de seis Bo 105 de preprodución para probas.

O 13 de outubro de 1970 a Oficina Federal de Aeronáutica Civil alemá certificou o Bo 105; as entregas iniciais aos primeiros clientes, ADAC Air Rescue e a policía de Baviera, comezaron pouco despois. En 1972 chegaron os certificados da Administración Federal de Aviación estadounidense e da Autoridade Civil de Aviación británica, permitindo pedidos de exportación para eses países. Ese mesmo ano desenvolveuse unha versión do helicóptero con motores máis potentes, o Bo 105C, que superou rapidamente ao Bo 105A. O 25 de setembro de 1973 o prototipo do Bo 106 realizou o seu primeiro voo; o Bo 106 compartía moitas semellanzas co Bo 105, a principal diferenza era unha área de cabina ampliada, capaz de sentar a tres persoas na fila dianteira e catro na traseira. Porén, o proxecto do Bo 106 non seguiu adiante.

En 1976 introducíuse o Bo 105CB equipado cos máis potentes motores Allison 250-C20B. O Bo 105C foi desenvolvido para converterse no Bo 105CBS, que tiña como principal cambio unha fuselaxe alongada 10 polgadas para satisfacer a demanda estadounidense para operacións de emerxencias médicas; esta versión adoitaba a coñecerse nos Estados Unidos como Bo 105 Twin Jet. A firma estadounidense Boeing-Vertol foi socia na produción do tipo e desenvolveu e comercializou o Bo 105 nos Estados Unidos. As variantes Bo 105CB e Bo 105CBS tamén foron suxeitos de acordo de fabricación baixo licenza chegando a ser producidos por Philippine Aerospace Development Corporation en Filipinas, Indonesian Aerospace (IPTN) en Indonesia e Construcciones Aeronáuticas SA (CASA) en España.

En 1984 desenvolveuse o Bo 105LS coa fuselaxe alongada do Bo 105CBS combinada cos motores máis potentes Allison 250-C28C para incrementar o peso máximo de engalaxe ademais de mellorar o rendemento en ambientes cálidos e altos; o Bo 105LS foi fabricado baixo un acordo cooperativo con Eurocopter Canada. As melloras e modificacións no Bo 105LS continuaron ata 1995.

A produción do Bo 105 por parte de Eurocopter rematou formalmente en 2001, principalmente debido a que o tipo fora superado polo máis moderno Eurocopter EC135, que era un desenvolvemento do propio Bo 105. En total fabricáronse 1 406 unidades que operaron en 55 países de todo o mundo.

Notas
-----

1. ↑  Moll 1991, p. 96
2. ↑  "MBB BO 105M (VBH)". Luftwaffenmuseum Gatow. Consultado o 27 de outubro de 2018.
3. ↑  Moll 1991, pp. 103–104
4. 1 2 3  "Bölkow's Bo105" (PDF). *Flight Intenational*. Consultado o 9 de novembro de 2018.
5. ↑  "Bölkow Bo 105". *EADS*. Archived from the original on 29 de setembro de 2007. Consultado o 9 de novembro de 2018.
6. 1 2 3 4 5 6  "Eurocopter Celebrates the 40th Anniversary of the Maiden Flight of the BO105, the World’s First Light Twin-Turbine Production Helicopter". *Defense Aerospace*. Arquivado dende o orixinal o 19 de outubro de 2016. Consultado o 9 de novembro de 2018.
7. ↑  Taylor 1976, p. 73
8. ↑  "A Marriage that Lasted" (PDF). *Flight International*. Consultado o 9 de novembro de 2018.

Bibliografía
------------

* Moll, Taylor (novembro de 1991). "To A BO 105 Pilot This Thing's Pretty: World's First Light Twin Helicopter Still Going Strong". *Flying* **118** (11): 96–105. ISSN 0015-4806.
* Taylor, John W. R. (1976). *Jane's All The World's Aircraft 1976–77*. Londres: Jane's Yearbooks. ISBN 0-354-00538-3.