**Ignacio Tabuyo Muro**, máis coñecido como **Ignacio Tabuyo**, nado en Errenteria o 17 de outubro de 1863 e finado en Madrid o 26 de marzo de 1947, foi un barítono, compositor e profesor de canto español. Tabuyo é especialmente coñecido por ser un dos membros dunha destacada xeración de barítonos españois que iniciaron as súas carreiras en torno á última década do século XIX, e entre os que tamén se contan a Néstor de la Torre e Ramón Blanchart.

Traxectoria
-----------

Ignacio Tabuyo naceu nunha familia de tradición musical o 17 de outubro de 1863 na localidade vasca de Errenteria. Foi o segundo dos tres fillos da pamplonesa Adelaida Muro e o donostiarra Miguel Tabuyo. Logo de estudar no Colexio San Ignacio dos Pais Xesuítas de Donostia comezou a carreira de arquitectura na mesma cidade, con todo, pouco antes de finalizar os seus estudos universitarios decidiu abandonalos para adicarse ao canto. Así Tabuyo trasladouse a Italia, onde estudou en Milán con Antonio Selva, con quen adquiriu unha sólida base técnica. En 1888 debutou no Teatro Grande de Brescia cantando en *La favorita* de Donizetti. Posteriormente cantu noutras cidades italianas, ampliando o seu repertorio de barítono con varias óperas de Verdi (*Aida*, *Il trovatore* ou *Ernani*). A principios de 1889, logo do éxito de crítica e público, debutou n Teatro Real de Madrid iniciando a tempada 1889-90 no papel de Telramund en *Lohengrin*, xunto a Teresa Arkel e Julián Gayarre. A raíz daquelas funcións, estableceu unha estreita amizade con Gayarre, o que o levou a acompañar o tenor navarro nos últimos momentos da súa vida, e a cantar na súa homenaxe póstuma, unha peza composta por Emilio Arrieta.

Un ano despois do seu debut no Teatro Real estreou *Doña Juana la Loca* de Emilio Serrano, e encarnou a Iago na estrea de *Otello* en España xunto con Tetracini e Tamagno.

Nos anos seguintes foi habitual do Teatro Real, no que apareceu xunto a Angelo Masini ou Francesco Tamagno. En 1899 cantou no Teatro Colón de Buenos Aires xunto a Enrico Caruso.

Simultaneamente á súa carreira como intérprete, Tabuyo comezuo a compoñer, especialmente adaptacións de cancións populares vascas (zortzikos, especialmente *La del pañuelo rojo*) e galegas. Dende 1909 comezou dar clases de canto no Conservatorio de Madrid, e en 1920, xa retirado dos escenarios, obtivo unha praza de profesor titular, creando tamén unha academia particular no seu domicilio de Madrid. Entre os seus alumnos poden citarse algúns nomes importantes da lírica española de principios do século XX, como Carmen Antón, Lola Rodríguez de Aragón, José Romeu ou Jaime Samaniego.

Tabuyo foi un pianista competente, adicándolle Albeniz o seu *Arbola pian zortziko*, e acompañou baixo vasco José Mardones nos recitais da súa xira de despedida por España. Do mesmo xeito, Tabuyo compuxo obras para voz e piano, das cales algunhas foron orquestradas con posterioridade, e Domínguez atribúelle a ópera *Chomin Arroca*.

Notas
-----

1. ↑  Algunhas fontes o sitúan en Padua antes de instalarse en Milán.

Referencias

1. 1 2 3 4 5 6  Legorburu Faus, Elena. "Ignacio Tabuyo Muro" (en castelán). Real Academia de la Historia. Consultado o 22 de maio de 2021.
2. 1 2 3  "Ignacio Tabuyo, cantante y compositor" (PDF) (en castelán). www.errenteria.net. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de outubro de 2014. Consultado o 22 de maio de 2021.
3. ↑  "Ignacio Tabuyo (Baritone)" (en inglés). Forgotten Opera Singers. Consultado o 22 de maio de 2021.

* Portal:Ópera
* Portal:País Vasco

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18225038
* WorldCat
* VIAF: 71159860
* Auñamendi: 138413
* BNE: XX1474137
* DBE: ignacio-tabuyo-muro
* Discogs: 2229741
* ISNI: 0000000110290716
* LCCN: no2007004217
* PTBNP: 1527731

 |