recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Checkpoint Charlie* visto cara ao leste
O **Checkpoint Charlie** é o máis famoso dos pasos fronterizos do Muro de Berlín entre 1945 e 1990. Atópase na Friedrichstraße, e abría o paso á zona de control estadounidense coa soviética, onde actualmente únense os barrios de Mitte e Kreuzberg. Só se permitía o seu uso a empregados militares e de embaixadas dos aliados, estranxeiros, traballadores da delegación permanente da RFA e funcionarios da RDA.

A denominación *Charlie* procede do alfabeto fonético da OTAN, e é a súa terceira letra. *Checkpoint Alpha* era o paso de autoestrada en Helmstedt, *Checkpoint Bravo* o paso de autoestrada en Dreilinden.

Como consecuencia do intento por parte da xefatura do SEDE de restrinxir os dereitos que como aliados tiñan en Berlín os poderes occidentais, en outubro de 1961 tanques soviéticos e estadounidenses se posicionaron enfrontados con munición pesada.

O Checkpoint Charlie foi escenario de fuxidas espectaculares do Berlín Leste, algunhas especialmente tráxicas como a morte de Peter Fechter, desangrado en 1962 ante os ollos dos que habitaban Berlín Oeste.

O punto de control foi demolido o 22 de xuño de 1990, de xeito que agás o **Museo do Muro do Checkpoint Charlie** non quedou nada que o lembrase, ata o 13 de agosto de 2000, cando se inaugurou unha reconstrución da primeira caseta de control, idéntica salvo nos sacos de area, que agora están recheos de cemento.

Na actualidade, o Checkpoint Charlie é unha das atraccións turísticas de Berlín. Á parte do posto, tamén pódese ver o museo adicado á historia do muro, a derradeira bandeira do Kremlin e varios anacos do muro de Berlín. Do 31 de outubro de 2004 ata o 5 de xullo de 2005, houbo tamén un polémico monumento ás vítimas do réxime da RDA.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Checkpoint Charlie*** |

* Checkpoint Charlie 180° Paronama

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q68689
* WorldCat
* VIAF: 126280480
* EBID: ID
* GeoNames: 6944057
* GND: 4131455-4
* LCCN: no98061497
* NKC: ph928078

 |
O Palacio Stenbockska é a sede do Tribunal Supremo Administrativo de Suecia.
O **dereito administrativo** é unha póla do dereito que estuda as relacións xurídicas nas que a administración pública actúa investida da potestade ou autoridade que lle é propia. Quedarían por tanto exentas do dereito administrativo as relacións nas que a Administración actúa como suxeito de dereito privado.

Contido
-------

O dereito administrativo forma parte do dereito público. Trata ou regula entre outras materias:

* Os tipos de administracións e, sobre todo as chamadas admnistracións territoriais: O Estado, a Comunidade Autónoma e a Administración local.
* Os actos e os procedementos administrativos, que son as canles, trámites o protocolos que están definidos e descritos legalmente, e que deben seguir as administracións na súa actuación. A ausencia do procedemento axeitado pode supoñer a nulidade do acto administrativo.
* O dereito funcionarial, que versa sobre as relacións da Administración cos seus funcionarios;
* O dereito urbanístico, que é o que regula a ordenación do territorio;
* Propiedades especiais e medio ambiente: augas, montes e costas;
* Moitos aspectos sectoriais como a sanidade, a obra pública, o transporte ou a xustiza.

Dereito Administrativo galego
-----------------------------

Se ben xa había dereito civil, dado que o dereito administrativo regula a acción administrativa dentro das canles da Constitución, en Galiza non tivo verdadeira presenza ata a aprobación da constitución española de 1978, e foi afianzado co estatuto de autonomía de 1981 e a creación das principais institucións políticas galegas o Parlamento de Galicia e a Xunta de Galicia. O goberno autonómico, en conxunto co goberno estatal, define as competencias contidas no dereito administrativo galego.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q171251
* BNCF: 5268
* BNE: XX524625
* BNF: 119719361
* BRE: 1801031
* EBID: ID
* GEC: 0228687
* HDS: 009660
* JSTOR: administrative-law
* LCCN: sh85000913
* MAG: 58583792
* NDL: 00562704
* NKC: ph116261
* PSH: 8856
* Treccani: diritto-amministrativo

 |
**Francisco Ciutat de Miguel**, nado o 28 de outubro de 1909 e finado o 30 de novembro de 1986, foi un militar español.

Traxectoria
-----------

De familia de militares, estudou na Academia de infantería de Toledo (1925-1928), destinado a Bilbao, ao principiar a Guerra Civil española era tenente de infantaría e estaba realizando estudos de Estado Maior na Escola Superior de Guerra de Madrid, incorporouse como Xefe de Estado Maior do Exército Republicano no Norte ata que tres meses despois o substituíu Francisco Llano, participou no verán de 1937 na batalla de Santander, de ideoloxía comunista tivo importantes discrepancias co presidente vasco, Aguirre ao estar en contra de que este dispuxera de forzas militares. Ao caer a fronte do norte ascendeu a tenente coronel e pasou como xefe de operacións ao Estado Maior do Exército do Levante.

Despois da derrota na Guerra, exiliouse na URSS e deu clase na Academia Vorochilov, enviado en 1960 como asesor militar da URSS a Cuba, organizou a estrutura militar das Forzas Armadas Revolucionarias cubanas, significativo foi o seu papel durante o intento de invasión da Baía de Cochinos. Tamén asesorou ao exército alxeriano e o de Vietnam.

En 1977 volveu a España pero xa enfermo de gravidade marchou a Cuba en abril de 1985 onde morreu. Publicou *Relatos y reflexiones de la Guerra de España 1936-1939* en 1978.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2336759
* WorldCat
* VIAF: 60341508
* Auñamendi: 31025
* DBE: francisco-ciutat-de-miguel
* ISNI: 0000000021625537
* LCCN: n78065902

 |
**San Miguel de Progo** é unha parroquia do concello ourensán de Riós. Segundo o IGE, en 2023 tiña 138 habitantes (70 homes e 68 mulleres), distribuídos en 4 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 261 habitantes. Ten catro aldeas: Pousada, Progo, Santa Baia, Vilariño das Touzas.

Xeografía
---------

A parroquia está situada sobre unha extensa chaira aproveitada para a gandaría, e dispón de varios soutos de castiñeiros.

Patrimonio
----------

A igrexa de San Miguel de Progo é de cantería no exterior, con espadana de dous vans e adorno de pináculos, seguindo un modelo común entre as igrexas da comarca. Posiblemente foi construída no século XVIII, aínda que se descoñece a data exacta da súa construción. A igrexa posúe un cáliz coa inscrición: *Pedro Pérez, veciño de Córdoba, deu este cáliz para San Pedro de Posada, ano de 1745.*

Xunto co cruceiro de Riós, o cruceiro de Progo é un dos dous que existen en todo o concello. Ten tres chanzos, capitel moldurado e acabado en pedra florenzada.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Progo

| Lugares da parroquia de Progo no concello ourensán de Riós |  |
| --- | --- |
| Pousada | Progo | Santa Baia | Vilariño das Touzas |

### Parroquias de Riós

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Riós |  |
| --- | --- |
| Castrelo de Abaixo (Santa María) | Castrelo de Cima (Santa María) | Fumaces e A Trepa (Santa María) | O Navallo (San Vicente) | Progo (San Miguel) | Riós (Santa María) | Rubiós (San Pedro) | Trasestrada (Santo Estevo) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.
2. ↑  "Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor". Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Riós

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10295847
* código INE: 32071040000

 |
**Juan Carlos Sánchez**, nado en Vila Guillermina, (provincia de Santa Fe) o 25 de setembro de 1919 e finado en Rosario o 10 de abril de 1972, foi un militar arxentino, asasinado por unha acción conxunta das organizacións guerrilleiras Ejército Revolucionario del Pueblo (ERP) e Fuerzas Armadas Revolucionarias (FAR), durante o goberno militar dirixido polo xeneral Alejandro Agustín Lanusse.

Biografía
---------

Juan Carlos Sánchez ingresou ao Colexio Militar da Nación en 1937, ingresando como Subtenente de Infantaría en 1940. Ingresou na Escola Superior de Guerra como oficial de Estado Maior en 1953. En 1961-1962 foi agregado militar na embaixada arxentina en Italia.

En 1972 era comandante do II Corpo do Exército. Desde o 28 de xuño de 1966 coa ditadura da Revolución Arxentina, *de iure* non existían Forzas Armadas e de Seguridade, só "bandas de irregulares".

A súa morte
-----------

Juan Carlos Sánchez foi emboscado no cruzamento das rúas Córdoba e Alvear no centro da cidade de Rosario, recibindo dous disparos de FAL e PAM que lle causaron a morte instantánea. No atentado morreu tamén Elcira Cucco de Araya, que atendía un quiosco de diarios e revistas na esquina de Alvear e Córdoba.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Asesinato do Xeneral Juan Carlos Sánchez*, a Década do 70
**Manuel Rivero Pérez** naceu en 1953 en Vilela, Os Baños, Bande (Provincia de Ourense).

Manuel Rivero Pérez
A súa formación académica abrangue a licenciatura en Socioloxía, en Antropoloxía, en Ciencias Políticas e experto Socilaboral, como alumno da cación a Distancia. Graduado Social pola USC, doutorouse en Humanidades pola Universidade da Coruña. A máis, cursou Master en RR.HH (CEREM), é European Financial Advisor pola EFPA, pasando tamén polo Instituto de Estudios Financieros, Instituto de Empresa e o IESE.
Comezou a súa vida laboral como funcionario de correos, pasando logo ó BBVA e chegando a ocuparse da área de formación da zona noroeste, onde rematou a súa vida laboral.

Como escritor, ten publicado:

-De Roncesvalles a Compostela: un recorrido por valores, habilidades, recursos y actitudes. (ISBN 978-84-611-3947-7)
-Las claves del autodesarrollo, del desempeño eficaz y del liderazgo. (ISBN 978-84-612-1802-8)

-El ilímite del potencial humano. (en colaboración con Iago Santalla). (ISBN 978-84-614-6518-7
)

-Universo Aurora Sampedro Piñeiro (2024) (ISBN 978-84-125561-8-6)
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Insua (homónimos).
Insua no río Miño.
Unha **insua**, (do latín insula) é unha pequena illa no curso dun río.

Características
---------------

A insua fórmase coa acumulación ou sedimentación de materiais froito da erosión río arriba ou coa división da canle do río ou regueiro en varios ramais, deixando un terreo no medio que na toponimia galega acostuma denominarse **entrerríos** ou **antrerríos**.

Os solos das insuas adoitan ser areentos e ricos. En principio estarían cubertos de fragas ou bosques de ribeira dominados por salgueiros, amieiros e carballos. Na antigüidade, na maior parte das veces, foron dedicados a uso agrícola por mor da calidade do solo e da abundancia de auga. Accedíase ás insuas grazas a un vao ou unha pontella. O principal cultivo foi o millo, aínda que tamén cultiváronse verzas, patacas, vimes ou como pasteiros. Hoxe o bosque de ribeira volveu colonizar a maior parte da superficie das insuas.

O Río Miño, por exemplo, conta con varias insuas, especialmente preto da desembocadura.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *insua*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ríos de Galicia
Cíes.
Unha **illa** ou **insua** é unha extensión de terra rodeada de auga por todas partes, tanto sexa nun mar, nun lago ou mesmo nun río.

Características
---------------

Tanto *illa* como *insua* proceden do latín *insula*, orixe tamén do adxectivo correspondente: insular. Un grupo de illas máis ou menos próximas constitúen un arquipélago. A noción de illa é ás veces difícil de concretar. Por exemplo, un continente non deixa de ser unha illa enorme, e así atopamos o caso de Australia que segundo como se mire é unha illa ou un continente (o máis pequeno dos continentes, a maior das illas...).

Tendo en conta o antes dito sobre Australia, considérase que a illa máis grande da Terra é Groenlandia, situada no océano Atlántico norte xunto ó Canadá e dependente politicamente de Dinamarca.

En galego o termo insua adoita referirse a unha illa na canle dun río.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de illas por superficie
* Illas de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Illa*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23442
* AAT: 300008791
* BNCF: 12028
* BNF: 119499428
* BRE: 2682202
* EBID: ID
* GEC: 0115362
* GiantBomb: 3035-2801
* GND: 4128227-9
* JSTOR: oceanic-islands
* LCCN: sh85068496
* NDL: 00570986
* NKC: ph123855
* TESF: islands

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D062312
* MeSH: G16.500.275.505
* UMLS: C0022130

 |
A frase latina ***Nemo me impune lacessit*** (en galego "Ninguén me fere impunemente") é o lema oficial do Reino de Escocia, usado no Escudo de armas de Escocia. Na actualidade é o lema do monarca do Reino Unido cando se atopa en Escocia, e aparece tamén no escudo de armas do Reino Unido cando se emprega en Escocia. Unha tradución máis coloquial á lingua escocesa é "*Wha daur meddle wi me?*", que podería traducirse como "Quen se atreve a meterse comigo?"

Esta frase é tamén o lema da Orde do Cardo, orde de cabalería escocesa; dos rexementos escoceses do Exército Británico, do Rexemento Real de Escocia e dos Scots Guards ou Gardas Escoceses. Tamén era o lema dos antigos rexementos denominados Royal Scots, Royal Highland Fusiliers e Black Watch. En Australia, este lema tamén é empregado polo Victorian Scottish Regiment, unha compañía de infantaría pertencente ao Royal Vitoria Regiment.

A frase aparece tamén nas moedas dunha libra esterlina acuñadas entre 1984 e 1994 en Escocia, e é mencionada no relato de Edgar Allan Poe titulado *"O barril de amontillado"*; isto débese probablemente a que Poe foi adoptado por un mercador escocés.

Posible orixe do lema
---------------------

Flor do Cardo
De acordo coa lenda, o lema referíase inicialmente á flor do cardo, símbolo de Escocia: durante un ataque sorpresa dos dinamarqueses, un dos invasores pisou un cardo e emitiu un berro de dor, alertando así aos defensores da súa presenza. Posteriormente, o lema espallouse a toda Escocia e aos rexementos militares escoceses, que adoptaron tamén o cardo como emblema.

Esta mesma planta é tamén o símbolo dunha cidade francesa, Nancy, cuxo lema *Non inultus premor* ("Non podo ser tocado impunemente") lembra ao lema escocés.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Escocia*** |
**Manuel Novo López**, nado en Moreda (Seoane do Courel) o 13 de outubro de 1895, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Militante de Unión Republicana, da que foi tesoureiro en Seoane do Courel en 1935. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro e elixido alcalde de Folgoso do Courel o 18 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado. Estivo fuxido, agochado na súa casa de Moreda. Foi detido o 29 de abril de 1939 con Antonio Aira Domínguez e Manuel Rodríguez Pombo, e internado no cárcere de Monforte de Lemos. Pasou ao cárcere de Lugo o 5 de maio e foi xulgado en Lugo o 23 de novembro por auxilio á rebelión na causa 1004/36 xunto con Manuel Rodríguez Valcárcel, e condenado a 12 anos de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en marzo de 1940. Cumpriu condena na Prisión do Balneario de Lugo. Saíu en liberdade condicional o 13 de xullo de 1941.

Vida persoal
------------

Casou con Ángela López Díaz. Foi tío e padriño de Uxío Novoneyra.

Notas
-----

1. ↑  *BOP Lugo*, 6-8-1936, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-10-1936, p. 11.
3. ↑  *El Progreso*, 25-11-1939, p. 2.
4. ↑  *BOE*, 23-3-1949, p. 1532.
5. ↑  Fernández (2022), p. 14

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo (2022). "A guerrilla no courel: unha primeira achega". En Rodríguez Gutiérrez, Alejandro; Martínez Panizo, Laura. *Federación de guerrillas de León-Galicia*. Santiago de Compostela: Edicións Positivas. pp. 11–20. ISBN 978-84-126233-9-0.

### Ligazóns externas

* Manuel Novo López na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo

* Expediente de Responsabilidades políticas acumulado nº 18/1940 contra Manuel Novo López e Manuel Rodríguez Valcárcel
* Expediente procesual de Manuel Novo López

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Folgoso do Courel** 1936 | Sucesor:**?** |
**Sinlap** é un cráter da lúa Titán, un dos satélites de Saturno. Aínda que antes de imaxes obtidas por radar pola sonda Cassini, falábase deste accidente xeolóxico coma depresión circular xa que o cráter está parcialmente erosionado e as imaxes anteriores ó uso do radar pola sonda Cassini eran de pouca calidade.

Recibiría o nome de Sinlap, un espírito do pobo Jingpo.

Características
---------------

Mapa cos nomes dos principais accidentes xeolóxicos de Titán.
Sinlap está centrado a 11,3° latitude norte e 16,0° lonxitude oeste, dentro da rexión de *Fensal* e o oeste de Barazuto Facula (fácula que tamén está dentro de *Fensal*), ten uns 80-60 kms de diámetro, 1.300 m de profundidade e non posúe un cumio central. Sinlap é extremadamente brillante e posúe unha grande área de terreo brillante circundante, indicativo da súa formación mediante un cráter de impacto, mediante un cometa ou asteroide de gran velocidade que se estima que debería ter un tamaño entre 5-10 kms. Este cráter (coma outros en Titán) asemellan estar parcialmente erosionados por unha mestura de axentes erosivos -area, metano ou parcialmente enchidos polo criovulcanismo-, a Cassini tamén albiscou o que poderían ser dunas de area, o que reafirmaría a erosión debida a area.

Referencias
-----------

1. 1 2 3 4  The Smithsonian/NASA Astrophysics Data System (ed.). "Investigation of the Sinlap Crater on Titan Using VIMS and RADAR Data" (en inglés). Consultado o 21/04/2010.
2. 1 2  Nasa, ed. (18-02-05). "Impact Crater with Ejecta Blanket". Arquivado dende o orixinal o 18-03-2010. Consultado o 21-04-2010.
3. 1 2  Nasa, ed. (21-05-08). "Impact Craters". Arquivado dende o orixinal o 17-03-2010. Consultado o 21-04-2010.
4. 1 2 3  Gazetteer of Planetary Nomenclature (ed.). "Titan: Sinlap". Consultado o 19-02-2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cráter de impacto
* Titán (lúa)
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Titán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2411609
* GPN: 7026

 |
**Ernesto Seijo Espiñeira**, nado en Carballo en 1909 e finado en Manchester en 1986, foi un científico galego.

Traxectoria
-----------

Fixo a carreira de Ciencias (1930) e licenciouse en Farmacia (1933). No último ano da carreira xa publicou dous traballos de investigación sobre síntese química de produtos naturais, a carón do seu mestre, na revista *Anales de Física y Química*, logo reflectidos no *Chemical Abstract*. Cando rematou a licenciatura en Ciencias Químicas, e xa como axudante de clases prácticas desde 1931, completou a súa formación no estranxeiro cunha bolsa do Padroado da Universidade de Santiago e outra da JAE, para continuar coa liña de investigación síntese química de produtos naturais, en 1934. Estivo en Oxford con quen despois sería Premio Nobel Robert Robinson. Alí realizou traballos para a súa tese de doutoramento (1936). Á súa volta foi nomeado profesor auxiliar de química orgánica na cátedra de Calvet. Logo dun período curto de docencia no curso 1935-36, obtivo unha segunda bolsa da JAE, tamén en Oxford, para rematar as investigacións encetadas un ano atrás para o seu doutoramento, que vai culminar ese mesmo ano.

Asentado nas Illas Británicas, estalou a sublevación do 18 de xullo de 1936. A instancias da súa familia, sabedores do que estaba a acontecer co profesorado santiagués comprometido, indicáronlle que non volvese de momento. En outubro contactou co Ministerio de Instrución Pública, desde Oxford, indicando o seu desexo de reintegrarse na España leal. Pero finalmente quedou no exilio. Nos primeiros anos tomou contacto coa Unión de Profesores Universitarios Españoles en el Extranjero, organismo que tratou de aglutinar ao profesorado espallado que fuxira de España logo da derrota. Despois recorreu ao seu mentor Robert Robinson e pola súa intervención comezou a traballar para os Laboratorios Dyson-Perrins, da Universidade de Oxford, finalizando 1936, cunha bolsa da Fundación Rockefeller para traballar en hormonas. Continuou coa investigación en novos terreos como a industria téxtil e petroquímica, co desenvolvemento de substancias plásticas, traballando con materiais como o vinilo, o raión ou o poliuretano, onde realizou importantes achegas. Rexistrou varias patentes.

Traballou despois para varias empresas do téxtil e petroquímicas como a Shell. En 1963 retornou á docencia universitaria no Royal College of Advanced Technology de Salford, ata a súa xubilación en 1974, dentro de departamento de Química Aplicada.

Non retornou a España ata despois da morte de Francisco Franco, en 1976.

Vida persoal
------------

Casou en 1945 con Diana Mary Ingram, unha secretaria da Universidade de Oxford, con quen tivo tres fillos. Morreu dun cancro nunha vila preto de Manchester, en 1986.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Gurriarán, Ricardo. "Ernesto Seijo Espiñeira". *Álbum da JAE* do Consello da Cultura Galega.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Batalla de Saint-Quentin.

| Batalla de San Quentín |
| --- |
| **Conflito**: primeira guerra mundial |
| **Data**: Do 29 ao 30 de agosto de 1914 |
| **Lugar**: Saint-Quentin, Francia |
| **Resultado**: Vitoria xermana, repelido o ataque francés |
| Combatentes |
|  Francia | Imperio Alemán |
| Comandantes |
|  Charles Lanrezac |  Karl von Bullow |
| Forzas |
| V Exército francés | II Exército alemán |
| Baixas |
| 12.000 baixas | 7000 baixas |

A **batalla de Saint-Quentin de 1914** foi unha batalla da primeira guerra mundial, tamén denominada **Primeira batalla de Guise**. Tivo lugar en agosto de 1914.

Desenvolvemento
---------------

A noite do 26 de agosto, as tropas aliadas estaban en retirada. O xeneral francés Joffre precisaba que alguén contivese o avance alemán mentres se retiraban tanto as tropas galas (no flanco dereito) como as tropas expedicionarias británicas (no flanco esquerdo). Os mandos franceses ordenaron a Lanrezac, a cargo do V Exército, atacar aos alemáns atrasando o seu avance.

O día 29 pola mañá atacaron ás tropas alemás, que nos días anteriores estableceran defensas en torno a Saint-Quentin. O avance foi lento e custou moitas vidas, pero finalmente forzaron a Bullow a retroceder. Esa mesma noite, Joffre ordenou a Lanrezac que continuasen a retirada e que ó seu paso destruísen as pontes sobre o río Oise. A orde non chegou ata o día 30 pola mañá e as tropas tardaron en iniciar a marcha. Non obstante, o II Exército alemán non se desprazou e polo tanto non obstaculizou a Lanrezac.

O día 30, Bullow reportou aos seus superiores que non puidera curtar a retirada francesa. Días despois marchou cara ao río Marne en dirección a París.
**Marcos Méndez Moreira**, nado en Lugo o 9 de xaneiro de 1976, é un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Comunicación Audiovisual pola Universidade de Navarra. Desde o ano 1998 traballa para distintos medios de comunicación nacionais e internacionais, inicialmente como redactor e desde o ano 2010 de maneira independente nos cinco continentes.

Traballou nas redaccións de Atlas (Telecinco) e Antena 3 en Galicia, TVE en Madrid, así como en TVG e Radio Galega. Entre outros traballos televisivos copresentou o concurso de telerrealidade *Voga, Voga, Mariñeiro* e dirixiu o programa *Fórmula Sexta* para La Sexta.

Como xornalista independente, traballa para distintos medios escritos e audiovisuais.

No ano 2000, tras cubrir as Olimpíadas de Sydney, informou sobre a inclusión da Muralla de Lugo na lista de Patrimonio da Humanidade para *El Progreso* de Lugo. 

No ano 2021, o seu guión de longametraxe *(Os) Anxos* foi finalista do premio Daniel Domínguez de guión en galego, organizado pola Asociación Galega de Guionista e a Fundación SGAE.

A súa cobertura da guerra de Ucraína levouno a estar nese país durante 4 meses no ano 2022, labor que continúa no 2023, sendo o único xornalista en cubrir a guerra en galego. Entre outros medios cubriu a guerra para *El Progreso*, a TVG e Radio Galega, Telecinco, Cuatro, AIL ou Televisión Caracol de Colombia.

Os seus artigos para o grupo El Progreso, recollidos co título xenérico "Sobre o Terreo", publicáronse traducidos ao castelán en xornais como *Diario de Navarra*, *Heraldo de Aragón*, *Última Hora de Baleares*, *Diario de Sevilla* ou *Diario de Léon*. Por esta cobertura obtivo o premio da Asociación de Medios de Información no ano 2022.

Premios
-------

* Lucense do ano 2022
* Premio da Asociación de Medios de Información 2022
* XIX Premio José Couso pola liberadade de prensa 2023 do Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia (CPXG) e o Club de Prensa de Ferrol.

Notas
-----

1. ↑  "Finalistas del II Premio 'Daniel Domínguez' de Guion en Gallego". *fundacionsgae.org*. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
2. ↑  "Connosco Marcos Méndez, correspondente de guerra, presente en Ucraína desde que comezou o conflito o 24 de febreiro". *crtvg.es*. 7 de xullo de 2022. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
3. ↑  "Sobre o terreo". *crtvg.es*. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
4. ↑  "Desde Ucrania". *diariodeleon.es*. Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2023. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
5. ↑  "Marcos Méndez recibe el premio de Ami por su labor periodística en la guerra de Ucrania". Consultado o 13 de febreiro de 2023.
6. ↑  "Marcos Méndez: reporteiro para El Progreso na guerra de Ucraína". *El Progreso*. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
7. ↑  "Los corresponsales españoles en la guerra de Ucrania reciben el premio de la Asociación de Medios de Información por su "indispensable labor"". *El País*. 1 de decembro de 2022. Consultado o 13 de febreiro de 2023.
8. ↑  Lugo, El Progreso de (2023-04-19). "Marcos Méndez gana el XIX premio José Couso de Libertad de Prensa". *El Progreso de Lugo* (en castelán). Consultado o 2023-04-19.
*Para a palmeira* Coccus nucifera *e o seu froito ver coco. Para outros usos ver coco (homónimos).*
Micrografía electrónica de varrido de colonias de *Staphylococcus aureus* con forma de acio de uvas.
Posibles agrupacións dos cocos.
**Coco** é un termo utilizado para designar as bacterias que teñen forma esférica. É un dos catro tipos morfolóxicos principais das bacterias, que son: coco, bacilo, espirilo e vibrio. Coco procede do latín *coccus* e este á súa vez do grego *kokkos (κόκκος)*, que significa "baga".

As bacterias con forma de coco poden vivir separadas ou poden agruparse, segundo as especies. Poden agruparse por parellas (diplococos), cadeas (estreptococos) ou grupos dispostos en formación cuboidal de oito células (sarcinas), ou en grupos con forma de acios irregulares (como os estafilococos) ou de catro células en disposición cadrada (tétrades). As bacterias con forma intermedia entre os cocos e os bacilos denomínanse cocobacilos.

Algúns cocos orixinan enfermidades importantes e déuselle nome en función da doenza, como o gonococo ou o meningococo.

En botánica
-----------

O termo coco tamén se usa en botánica (o que se corresponde moi ben coa súa etimoloxía), onde se utiliza para describir certos froitos e significa mericarpo ou segmento con semente dun esquizocarpo.

Notas
-----

1. ↑  M. T. Madigan, J. M. Martinko, J. Parker. Brock Biología de los Microorganismos. 10ª edición. (2003). Pearson Prentice Hall. Páxina 64. ISBN 84-205-3679-2.
2. ↑  LSJ. Liddell, Henry George; Scott, Robert; A Greek–English Lexicon at Perseus Project - κόκκος
3. ↑  Councilman, William Thomas. *Disease and Its Causes*. Project Gutenberg. Consultado o xaneiro 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bacilo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q63085
* BNCF: 32673
* BNF: 133272509
* MAG: 82794421
* PSH: 845

 |
A **corneta** é un instrumento musical de vento metal que imita a forma dun corno animal e é utilizada principalmente no jazz e na música clásica, principalmente no século XIX en bandas militares europeas.

Características
---------------

O son prodúcese grazas á vibración dos beizos do intérprete na parte denominada bocal a partir da columna do aire (fluxo do aire).

Antigamente utilizábase para dar o toque ás tropas de infantaría do exército e nos carnavais. Tal como a trompeta, a corneta está formada por tres válvulas que permiten ó músico executar diferentes tons.

No jazz foi moi utilizada durante o New Orleans, aínda que logo foi suplantada pouco a pouco pola trompeta, pero aínda utilízase.

Actualmente goza de gran popularidade nas Bandas de Cornetas e Tambores que principalmente participan na Semana Santa en similitude ás bandas de carácter militar. Nestes casos a corneta acostuma utilizarse sen pistóns ou válvulas, ou cun ou dous transpositores.

Cornetistas destacados
----------------------

* Herbert L. Clarke
* Nat Adderley
* Bix Beiderbecke
* Bobby Hackett
* Don Cherry
* Enrique Norris
* Wild Bill Davison
* Louis Armstrong
* Graham Haynes
* George McCullum

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Corneta de posta
* Instrumento de vento
* Fliscorno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202027
* BNCF: 27014
* BNF: 122708651
* BRE: 2098511
* EBID: ID
* GND: 4197145-0
* JSTOR: cornets
* LCCN: sh85032812
* MIMO: 3860
* MusicBrainz: ID

 |
Fío de augardente na produción tradicional
**Augardente de Galicia (Denominación Xeográfica)** (en castelán *Orujo de Galicia*) protexe a augardente elaborada a partir de bagazos de viños colleitados nos viñedos situados no ámbito xeográfico de Galicia.

Os produtos a protexer son: augardentes de bagazo, comercializadas ben no ano da súa obtención ou despois dun período de repouso, e augardentes de bagazo envellecidas que deberán permanecer en envases de madeira durante un período mínimo dun ano.

Son augardentes de aroma e sabor intenso, fino e delicado, exento de elementos estraños; incoloro e de aspecto transparente e limpo nas augardentes de bagazo e ambarino-torrdo nas augardentes envellecidas. A súa graduación alcohólica oscila entre os 37,5 e 50% Vol.

Historia
--------

A **Denominación Específica Augardente de Galicia** é recoñecida en 1989. O primeiro regulamento da denominación específica Augardente de Galicia e do seu consello regulador é aprobado en 1993. O regulamento que actualmente está en vigor foi aprobado pola Xunta de Galicia o 16 de xaneiro de 2012 (orde do 3 de xaneiro de 2012) no que se recollen os cinco produtos amparados: **Augardente de Bagazo ou branca** (*aguardiente de orujo*) , **Augardente de Bagazo Envellecida** , **Augardente de herbas**, **Licor de herbas**  e **Licor café** .

Territorio
----------

A Denominación Específica abrangue todo o territorio de Galiza e todas a variedades de uva amparadas polas cinco denominacións de orixe de viño galegas. Hai, logo, nove subzonas tradicionalmente produtoras, con peculiaridades propias: Ribeiro, Valdeorras, Rías Baixas, Ribeira Sacra, Monterrei, Val do Miño-Ourense, Betanzos, Ribeira do Ulla e Portomarín.

O ente certificador ten un total de 155 empresas inscritas, das que 131 son produtoras de augardente; 31 destiladoras; 38 elaboradoras/embotelladoras e 75 empresas comercializadoras. A produción rolda os 300.000 litros anuais.

Consello Regulador
------------------

O Consello Regulador das Indicacións Xeográficas das Augardentes e Licores Tradicionais de Galicia é o único órgano certificador de destilados de subprodutos viñateiros existente en España. Este órgano avala a calidade e maila orixe da Augardente de bagazo.

Notas
-----

1. ↑
2. 1 2  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2014. Consultado o 23 de febreiro de 2014.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2014. Consultado o 23 de febreiro de 2014.
4. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2014. Consultado o 23 de febreiro de 2014.
5. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2014. Consultado o 23 de febreiro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web do Consello Regulador (só en castelán).
* Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente Arquivado 04 de setembro de 2012 en Wayback Machine..
* Consellaría do Medio Rural e do Mar- Xunta de Galicia.
O **Tachikawa Ki-36** (designado ***Ida*** polos Aliados) foi un avión de cooperación co exército xaponés da segunda guerra mundial. Era un aparello bipraza de á baixa cun motor de pistóns e tren de aterraxe convencional fixo.

Deseño e desnvolvemento
-----------------------

O prototipo, equipado cun motor de 450 cabalos Hitachi Ha-13, voou por vez primeira o 20 de abril de 1938. Tendo superado ao Mitsubishi Ki-35 en ensaios comparativos, o Ki-36 foi pedido para iniciar a súa produción en novembro de 1938. A fabricación rematou en xaneiro de 1944 despois da construción dun total de 1 334 unidades, 862 por parte de Tachikawa 862 e 472 por Kawasaki.

Historial operacional
---------------------

O Ki-36 entrou en acción por vez primeira na China onde tivo éxito. Posteriormente, no Pacífico, demostrou ser excesivamente vulnerable aos cazas inimigos. Despois foi trasladado ao máis seguro teatro chinés. Cara ao final da guerra o Ki-36 foi empregado como avión kamikaze cunha bomba de 500 kg instalada no seu exterior.

Variantes
---------

* Ki-55: adestrador avanzado bipraza.
* Ki-72: versión evolucionada cun motor Hitachi Ha-38 de 600 cabalos e tren de aterraxe retraíble. Non fabricada.

Operadoress
-----------

Adestrador Tachikawa Ki-36 no museo da Real Forza Aérea de Tailandia
 República Popular da China
* Forza Aérea do Exército Popular de Liberación: operou dous avións capturados durante a posguerra como adestradores ata a súa retirada a principios dos 50.

 Indonesia
* Forza de Seguridade Popular de Indonesia

 Xapón
* Servizo Aéreo do Exército Imperial Xaponés

 Tailandia
* Real Forza Aérea Tailandesa

Notas
-----

1. ↑  Francillon 1979, p. 254
2. ↑  Francillon 1979, p. 253

Bibliografía
------------

* Francillon, Rene J. *Japanese Aircraft of the Pacific War*. Putnam Company Ltd, 1979. ISBN 9780370302515.
**Marilú Padua**, de nome completo **María de la Luz Padua Orihuela**, é unha activista dos dereitos humanos mexicana e a Secretaria de Xénero e Dereitos Humanos do Sindicato Nacional de Traballadoras do Fogar, unha organización que ten como obxectivo defender os dereitos das traballadoras do fogar en México. Nesta organización é a responsable do programa de colocación. Liderou a campaña "Voces dos defensores", que creou comunicados de prensa e outros medios para meter presión ós gobernos para que respondan á pandemia da COVID-19 tendo en conta os dereitos humanos.

Traxectoria
-----------

Padua traballou como empregada doméstica antes de unirse ó Sindicato Nacional de Traballadoras Domésticas e converterse na Secretaria de Xénero e Dereitos Humanos do sindicato. Ademais, estivo a cargo do programa de colocación. Logo converteuse na Secretaria Xeral do sindicato, dirixindo os seus esforzos.

Durante a pandemia da COVID-19, Padua buscou sacar á luz os desafíos que afrontan as traballadoras domésticas e as prácticas inxustas ou perigosas que desenvolveron os seus empregadores. Entre as súas preocupacións estaban o equipo de protección persoal para protexerse contra os produtos químicos utilizados na desinfección e limpeza, a falta de seguridade no traballo, a exposición ás persoas en risco de COVID-19, a falta de horas extra pagadas para novas responsabilidades relacionadas coa pandemia e as novas dificultades de ter que coidar ós nenos que xa non asisten á escola en persoa.

Recoñecementos
--------------

En 2020, Padua foi recoñecida pola Oficina do Alto Comisionado das Nacións Unidas para os Dereitos Humanos como Líder Rexional pola súa defensa dos dereitos humanos e a súa campaña "Voces dos defensores" en particular.

Notas
-----

1. 1 2 3
2. 1 2
3. ↑

* Portal:Muller
O **polígono industrial de Morás** é unha zona industrial en construción situada na parroquia de Morás, concello de Arteixo, no cruzamento da AG-55 e a A-6. O polígono non ten actividade nin empresas.

Historia
--------

No ano 2005 a Xunta de Galicia, a través de Xestur, aprobou un proxecto para desenvolver en tres fases o que habería ser a maior bolsa de solo industrial do país, cuns 9.000.000 de metros cadrados de superficie. En 2008 comezaron as obras da primeira fase, nas que se debían urbanizar uns 1.500.000 m2, porén en maio de 2012, após un investimento final de 80.000.000 de euros (o que supoñía o triplo do presupostado), a Xunta sacou 375.497 m2 a un concurso público que rematou deserto.
En 2013 padeceu outro revés ao declararen as administracións estatais o veciño polígono industrial de Vío como Zona de Actividades Loxísticas (ZAL) vinculada ao porto exterior da Coruña, recoñecemento que inicialmente se esperaba para Morás dada a súa situación estratéxica, dimensións e capacidade de expansión.

En marzo de 2017 o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, anunciaba un investimento de 4.000.000 € para rematar as obras de urbanización da primeira fase e descontos no prezo das parcelas para lle dar un novo impulso á infraestrutura, así como a intención de mellorar a estrada de acceso, dependente da Deputación da Coruña.

A finais de 2018 Estrella Galicia anunciou a compra de 500 mil metros cadrados no polígono de Morás para construír unha fábrica de cervexa. Alumán mercou unha parcela de 100 mil metros cadrados.

Accesos
-------

* AG-55, que o comunica coa cidade da Coruña polo leste e coas comarcas de Bergantiños e Soneira cara ao oeste.
* A-6, que o comunica con outras vías de alta capacidade como a AP-9 ou a A-8, e o oeste de Galicia e Castela e León cara Madrid.
* AC-552.

Notas
-----

1. ↑  "PLAN SECTORIAL DE ORDENACIÓN DE ÁREAS EMPRESARIAIS NA COMUNIDADE AUTÓNOMA DE GALICIA" (PDF). *Instituto Galego de Vivenda e Solo*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 04 de outubro de 2017. Consultado o 2017-05-07.
2. ↑  La Opinión de A Coruña. "El desierto del polígono de Morás". Consultado o 2017-04-29.
3. ↑  La Opinión de A Coruña. "Caramelo: Adiós al único oasis en el desierto de Vío". Consultado o 2017-04-29.
4. ↑  Europa Press (2017-03-28). "Feijóo compromete una inversión de 4 millones para urbanizar el polígono de Morás". *europapress.es* (en castelán). Consultado o 2017-04-29.
5. ↑  "Estrella Galicia construirá en Arteixo una de las mayores fábricas de cerveza de Europa".
6. ↑  "Aluman prepara su desembarco en Morás explanando la mayor parcela".
***Tragic Kingdom*** é o terceiro álbum da banda estadounidense de rock alternativo No Doubt, publicado o 10 de outubro de 1995 a través do selo Trauma Records, unha división de Interscope Records. É o derradeiro disco en contar co teclista orixinal Eric Stefani, que deixou o grupo en 1994. O álbum foi producido por Matthew Wilder e gravado en 11 estudios distintos da área dos Ánxeles entre marzo de 1993 e outubro de 1995. Editáronse un total de sete sinxelos de *Tragic Kingdom* ata 1998, incluídos "Just a Girl", que entrou na lista *Billboard Hot 100* e na lista británica de sinxelos; e "Don't Speak", que foi número 1 da *Billboard Hot 100 Airplay* e entrou no *top 5* de moitas listas internacionais.

O álbum tivo críticas xeralmente positivas. A banda conseguiu nomeacións aos Grammy ao Mellor artista novos e Mellor álbum de rock. O disco vendeu ao redor de 16 millóns de copias en todo o mundo e foi certificado diamante pola RIAA nos Estados Unidos e o Canadá, platino no Reino Unido e triplo platino en Australia. *Tragic Kingdom* axudou a iniciar o rexurdimento do ska dos 90, persuadindo aos selos discográficos a apostar por máis bandas do xénero e levándoas cara ao público xeral. A revista *Rolling Stone* situou o álbum no número 441 da súa lista dos 500 mellores álbums de todos os tempos.

Listaxe de cancións
-------------------

| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Spiderwebs"   | Gwen Stefani, Tony Kanal | 4:28 |
| 2. | "Excuse Me Mr."   | G. Stefani, Tom Dumont | 3:04 |
| 3. | "Just a Girl"   | G. Stefani, Dumont | 3:28 |
| 4. | "Happy Now?"   | G. Stefani, Dumont, Kanal | 3:43 |
| 5. | "Different People"   | Eric Stefani, G. Stefani, Kanal | 4:34 |
| 6. | "Hey You!"   | G. Stefani, Kanal | 3:34 |
| 7. | "The Climb"   | E. Stefani | 6:37 |
| 8. | "Sixteen"   | G. Stefani, Kanal | 3:21 |
| 9. | "Sunday Morning"   | Kanal, G. Stefani, E. Stefani | 4:33 |
| 10. | "Don't Speak"   | G. Stefani, E. Stefani | 4:23 |
| 11. | "You Can Do It"   | G. Stefani, Dumont, Kanal, E. Stefani | 4:13 |
| 12. | "World Go 'Round"   | G. Stefani, Kanal | 4:09 |
| 13. | "End It on This"   | G. Stefani, Dumont, Kanal, E. Stefani | 3:45 |
| 14. | "Tragic Kingdom"   | E. Stefani | 5:31 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q262981
* AllMusic: mw0000179531
* Discogs: 5663
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID

 |
**Antonio Peña Novo**, nado en Vilalba o 22 de agosto de 1887, foi un escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

cursou estudos case completos no seminario de Mondoñedo. A partir de 1913 vémolo colaborando na prensa local, en xornais de carácter anticaciquil e galeguista, con textos nos que demostra magnífico coñecemento da cultura grecolatina e gran facilidade para a versificación.

A partir de 1915 actúa na localidade como dinamizador da cultura. Nese ano participa na comisión creada para amañar a capela de san Roque; en 1918 é un dos integrantes da Irmandade da Fala de Vilalba. No Círculo de Artesáns promove sesións de cine e conferencias.

A inicios de 1930 participou en actividades da coalición Conjuncionista, unión de partidos de carácter liberal. Foi nomeado alcalde de Vilalba o 31 de decembro de 1934, permanecendo no cargo ata marzo de 1936.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jesús Ramil Cillero** |  **Alcalde de Vilalba** 1934 - 1936 | Sucesor:**Marcelino Martínez Castro** |

Obras
-----

* *Villalba en el siglo XIX*, 2002.

Vida persoal
------------

Casou en 1918 con Mercedes Rodríguez Prieto.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Antonio Peña Novo, protagonista e cronista da historia de Vilalba
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Progreso.
{{Periódico
|nome = El Progreso
|logo = 
|imaxe = 
|pé\_de\_foto = 
|tipo = Diario
|formato\_cor = Branco e negro e cor
|propietarios = 
|Coundador = [[ Pedro Rico Morandeira ][Purificación de Cora y Más-Villafuerte]]
|editorial = 
|editor = Blanca García Montenegro (presidenta)  
Alfonso Riveiro (director)
|editor\_xefe = 
|editor\_asociado = 
|fundación = 1908 
|ideoloxía = 
|lingua = español e galego
|fin\_de\_publicación = 
|localidade = Lugo
|circulación = 
|ISSN = 
|oclc = 
|páxina\_web = 
|arquivos\_gratis = 
}}

***El Progreso*** é un diario creado en Lugo o 17 de agosto de 1908, voceiro do Partido Liberal, levando na súa cabeceira o subtítulo de "Diario Liberal". No momento presente, o diario pertence ao Grupo El Progreso. O xornal cobre as informacións xeralistas facendo fincapé no acontecido na provincia de Lugo.

Traxectoria
-----------

Foi fundado en 1908 por Purificación de Cora y Más Villafuerte e sempre permaneceu en mans desta familia. A día de hoxe é un dos diarios de referencia en Galiza. A actual presidenta é Blanca García Montenegro. A sede editorial atópase na rúa Ribadeo, nos arredores do parque de Rosalía de Castro.

Directores
----------

Ao longo da súa historia, o xornal tivo os seguintes directores:

* José Gayoso Castro, 1908-1909 e 1911-1914.
* Fernando Pardo Suárez, 1909-1911.
* Antonio de Cora Sabater, 1914-1940.
* Purificación de Cora Sabater, 1940-1969.
* Xosé Trapero Pardo, 1969-1972.
* Pedro de Llano López, Bocelo, 1972-1980.
* José de Cora Paradela, 1980-1994.
* Fernando Salgado García, 1994-2000.
* Luis Rodríguez García, Lois Caeiro, 2000-2019.
* Alfonso Riveiro, dende 2019

Notas
-----

1. ↑  Teijeira (1997), p. 106

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Teijeira, Mari Paz; de la Torre, María (1997). *A prensa en Lugo, dous séculos de historia*. Lugo: Servicio de Publicaciones de la Diputación de Lugo. pp. 106–112. ISBN 84-8192-110-6.

### Ligazóns externas

* Páxina web do diario *El Progreso*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3312350
* BVPH: 4577

 |
Coordenadas: 41°54′39″N 12°28′35″L﻿ / ﻿41.910714, 12.476317

A **Piazza del Popolo** é a meirande praza urbana de Roma. O nome en italiano quere dicir "Praza do Pobo", pero historicamente deriva das árbores do xénero *Populus* (*populus* en latín, *pioppo* en italiano) das cales toma o seu nome a Basílica de Santa María del Popolo, no recuncho nordeste da praza.

A piazza limita coa porta norte da murallas aurelianas, outrora a Porta Flaminia da Roma antiga, e hoxe chamada Porta del Popolo. Este era o punto inicial da Via Flaminia, a estrada cara a *Ariminum* (a moderna Rimini) e a máis importante ruta cara ó norte. Ademais, antes da era do ferrocarril, era a primeira vista do viaxeiro que chegaba a Roma. Durante séculos, a Piazza del Popolo foi un lugar onde se facían execucións, a derradeira das cales tivo lugar en 1826.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Giedion, Siegfried, *Space, Time and Architecture* pp. 151–54
* Thais-Rome: Fountains Arquivado 04 de febreiro de 2020 en Wayback Machine.

### Ligazóns externas

* Roberto Piperno "Piazza del Popolo"
* Riccardo Cigola, "Piazza del Popolo"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q824997
* WorldCat
* VIAF: 315161182
* BNE: XX546672
* EBID: ID
* GeoNames: 6954102
* GND: 4461192-4

 |
O **KS Noux** foi un equipo feminino de hóckey sobre xeo da cidade de Espoo, Finlandia. O equipo foi fundado en 1996 e desapareceu en 2007.

Na tempada 2002-03 debutou na Naisten SM-sarja, a máxima categoría do hóckey sobre xeo finlandés, logo de que o equipo das Karhu-Kissat renunciara á súa praza na competición por problemas económicos tras tres tempadas na elite, e que a liga ampliara a oito o número de equipos participantes. O primeiro partido do equipo na Naisten SM-sarja tivo lugar o 14 de setembro, cando se enfrontou ás Kärpät a domicilio, colleitando unha contundente derrota por 13-1. Con todo, o día seguinte, xa como local, chegou o primeiro punto do Noux logo de caer na prórroga fronte o Y-Ilves de Ylöjärvi (3-4). Finalmente o equipo non foi quen de puntuar en ningún outro partido e pechou a clasificación cun único punto e 13 derrotas no tempo regulamentario dos 14 partidos que disputou, colleitando a maior goleada da tempada logo de perder por 30-2 fronte ás súas veciñas das Blues na 11ª xornada. Na fase de promoción o Noux finalizou na cuarta posición con 13 puntos, por detrás do TPS, Y-Ilves e Hunters Porvoo, polo que non puido manter a súa praza entre os mellores equipos de Finlandia. Durante a súa única tempada na elite o equipo foi dirixido por Sami Haapanen, quen despois gañaría oito campionatos cos equipos das Blues e K-Espoo, ambos de Espoo, así como o premio ao mellor adestrador do ano nas tempadas 2013–14, 2018–19 e 2021–22.

Notas
-----

1. ↑  "KS Noux" (en inglés). EliteProspects.com. Consultado o 18 de marzo de 2024.
2. 1 2  "Espoon KS Noux jääkiekon naisten SM-sarjaan". *Yle Urheilu* (en finés). 19 de agosto de 2002. Consultado o 18 de marzo de 2024.
3. ↑  "Championnat féminin de Finlande 2002/03" (en francés). hockeyarchives.info. Consultado o 19 de marzo de 2024.
4. ↑  "Sami Haapanen" (en inglés). EliteProspects.com. Consultado o 19 de marzo de 2024.

* Portal:Hóckey sobre xeo
* Portal:Muller
* Portal:Finlandia