| Tetragonisca angustula |
| --- |
| Entrada dunha colonia de *Tetragonisca angustula* en Brasil. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Hymenoptera |
| Suborde: | Apocrita |
| Superfamilia: | Apoidea |
| Familia: | Apidae |
| Subfamilia: | Apinae |
| Tribo: | Meliponini |
| Xénero: | *Tetragonisca* |
| Especie: | ***T. angustula*** |

 |
| Nome binomial |
| *Tetragonisca angustula*Illiger, 1806 |
| Sinonimia |
| *Trigona angustula* |

A abella ***Tetragonisca angustula*** é un insecto da familia Apidae, que se atopa desde México até o sur do Brasil, o nordeste da Arxentina, en boa parte do territorio de Paraguai e o leste de Bolivia. Estas abellas pertencen á tribo Meliponini: "abellas sen aguillón", que habitan áreas tropicais e subtropicais e son nativas do continente americano. *Tetragonisca angustula* vive en colmeas e produce un mel aproveitado con fins alimenticios e medicinais.

Descrición
----------

As obreiras miden de 4 a 5 mm de lonxitude; teñen cabeza e tórax negro brillante, corpo delgado, abdome amarelo; as tibias das patas posteriores posúen un canastro para o pole. As raíñas desenvolven moito o abdome debido á activación dos ovarios. Os machos non teñen canastra e presentan liñas ou manchas amarelas no rostro.

Colonia de *Tetragonisca angustula* en Pespire, Honduras.

Ciclo
-----

O ovo dura até 6 días, a larva 10 e a pupa 20, de xeito que desde a posta do ovo até a saída da abella, pasan 36 días.

Colmea
------

Multiplícase por enxames. Nidifica en cavidades de troncos de árbores ou plantas do xénero *Guadua* ou en muros. A entrada do niño é un tubo, construído con cera mol, a súa parede é fina e posúe pequenos furados. Cada colonia ten de 2.000 a 5.000 abellas.

Uso
---

O seu mel é moi apreciado para a alimentación e atribúenselle propiedades medicinais. Comprobouse que o seu mel contén substancias antibióticas, pero o seu uso débese facer con vixilancia médica. É chamada "abella anxo" porque non pica e polo seu delicioso mel.

Desde 2019, o Código Alimentario Arxentino incluíu (xunto á xa recoñecida *Apis mellifera*) á comunmente coñecida na Arxentina como "*yateí*, *rubita* ou *mestizo*", como produtora de mel para o consumo humano. A diferenza do mel de *Apis*, coñecido e consumido maiormente pola poboación, os meles de *yateí* teñen maior porcentaxe de humidade e son fermentados naturalmente por microorganismos polo que son máis acedos, isto confírelle propiedades organolépticas particulares. Ademais, ten a vantaxe de que ao seren nativos da rexión axuda á conservación do medio ambiente. O mel destas abellas é usado como medicamento e como alimento tanto por indíxenas como por descendentes de inmigrantes.

Nomes comúns
------------

En Honduras coñécese co nome de *gimero* ou *abeja angel*, en Costa Rica coñécese como *mariolas* e o mel utilízase para tratar problemas da vista.

Notas
-----

1. 1 2 3  Nates Parra, Guiomar (2005) *Guía para la cría y manejo de la abeja angelita o virginita* Tetragonisca *illiger*. Bogotá: SECAB. ISBN 958-698-032-4
2. ↑  *Estudio de las propiedades terapéuticas de miel de* Tetragonisca fiebrigi *(Yateí): su reciente incorporación al Código Alimentario Argentino* por Virginia María Salomon, Gerardo Pablo Gennari, Luis Maria Maldonado, Cintia M. Romero, Nancy R. Vera. Trabajo presentado en eI Encuentro Iberoamericano de Investigación en Ciencias Farmacéuticas y XIV Jornadas Día del Farmacéutico 2019 Instituto Nacional de Tecnología Agropecuaria (INTA) 22/11/2019
3. ↑  Incorporan la miel de yateí al Código Alimentario Argentino Comisión Nacional de Alimentos 04/05/2019.(Conal)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tetragonisca angustula*** |

* Foto de *Tetragonisca angustula* á entrada dun niño. Laboratory of Entomology, Katholieke Universiteit Leuven.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3108339
* MAG: 2781401595

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 2757512
* GBIF: 1339480
* iNaturalist: 344445
* ITIS: 764083
* NCBI: 166442
* TAXREF: 757172

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1196236

 |