recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En Botánica, denomínase **rizoderme**  ou **epiblema** á epiderme da raíz, na cal se forman os pelos absorbentes. Ten funcións principalmente absorbentes. Moitas veces a rizoderme denomínase simplemente epiderme, pero algúns histólogos opinan que a epiderme da raíz é un tecido distinto da epiderme do talo e debe ter o seu propio nome, debido a que a súa orixe, estrutura e función son distintas.

A rizoderme é uniestratificada, é dicir, está composta por unha soa capa de células, as cales son alongadas, e están dispostas moi apertadas entre si. Teñen paredes delgadas e normalmente sen cutícula.

Na rexión adxacente á caliptra as células da rizoderme son pequenas e con citoplasma denso, sen vacúolos. En raíces que conservan a súa rizoderme por moito tempo, e só a substitúen tardiamente pola periderme, as paredes celulares poden engrosarse, é dicir poden suberificarse ou lignificarse. Pero xa antes de que se destrúa a rizoderme fórmase debaixo unha exoderme protectora.

Os pelos radicais encóntranse na denominada «zona pilífera» da raíz e son parte da rizoderme. Poden orixinarse en todas as células rizodérmicas, só en certas células chamadas *tricoblastos* (algo máis pequenas), ou en casos máis raros poden proceder da capa subepidérmica. Son pelos tubulosos, raramente ramificados, cun vacúolo central enorme, con citoplasma pegado ás pareddes, e un núcleo poliploide situado no extremo do pelo, que se alonga. Viven poucos días, e a súa función é aumentar a superficie de absorción da raíz para a toma de auga e nutrientes en solución.

Na familia das Fabaceae (leguminosas) a rizoderme participa no recoñecemento e captación das bacterias fixadoras de nitróxeno (rizobios), e nos primeiros pasos necesarios para a nodulación ou formación de nódulos na raíz fixadores de nitróxeno. Os pelos absorbentes medran dirixíndose ás bacterias fixadoras do chan e rodeándoas e encapsulándoas; despois as bacterias multiplícanse e forman un filamento de infección que entra no pelo absorbente e penetra na raíz, formando os nódulos simbióticos.

Notas
-----

1. ↑  Esau, K. 1976. Anatomía Vegetal. Omega. Páxina 168. ISBN 84-282-0169-2.
2. ↑  Strassburger, E. 1994. *Tratado de Botánica*. 8va. edición. Omega, Barcelona, 1088 p.

* Font Quer, P. (1982). Barcelona: Editorial Labor, S. A. ed. *Diccionario de Botánica. 8ª reimpresión*. 84-335-5804-8.
* Gola, G. Negri, G. e Cappeletti, C. 1965. *Tratado de Botánica*. 2da. edición. Editorial Labor S.A. Barcelona, 1110 p.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1653673
* BRE: 4936582
* MAG: 2780822232

 |
**Mota** é un volcán extinto nas Illas Banks na provincia de Torba no norte de Vanuatu.

Nas aldeas costeiras da illa viven 683 persoas. Os nomes das aldeas son Liwotqei, Lotawan, Mariu, Tasmate, Garamal, Tuqetap e Veverao.

Foi descuberta pola expedición española de Pedro Fernández de Quirós o 25 de abril de 1606 e chamárona *Nuestra Señora de la Luz*.

A illa é famosa pola súa lingua foi utilizado polos primeiros misioneiros en Melanesia. Durante un século a partir de 1849, a maioría do ensino nas aulas e escolas de todo tipo, e a maioría das oracións e himnos desde Isabel nas Illas Salomón ata Pentecoste en Vanuatu fíxose na lingua desta pequena illa. Algunhas palabras Mota aínda se coñecen en todo o arquipélago melanesio, por exemplo, *Tasiu* (irmán, tomado aquí no sentido relixioso de "membro dunha irmandade" é dicir, a Irmandade melanesia)

O famoso misioneiro Juan Coleridge Patteson viviu en Mota, na vila de Veverao. O primeiro sacerdote Melanesio, 0 Pai George Sarawia era de Mota, e os primeiros bautismos cristiáns, a Eucaristía e Confirmacións fixéronse alí. Mota é xeralmente considerada a primeira illa melanesia en converterse ao cristianismo, aínda que a obra misioneira comezou un ano máis tarde que en Aneityum.

Todos os habitantes de Mota son cristiáns, anglicanos da Igrexa da Provincia de Melanesia. Os grandes días de festa son días santos da igrexa de cada aldea da illa. Con todo, *kastom*, é dicir, a tradición melanesia, aínda significa moito para os insulares.

Na actualidade, a illa está gobernada por un consello de xefes elixidos de cada pobo. Hai unha escola, Escola Primaria de Pasaleli, oficialmente chamada Escola Panel. Hai un dispensario onde vive unha enfermeira, existe un teléfono público na illa. Tamén hai pequenos asentamentos de nativos de Mota en Santo, especialmente en Lorevilko e Turtle Bay, e en Port Vila.

Notas
-----

1. ↑  Saint-Martin, M. Vivien de *Nouveau dictionaire de géographie universelle* Paris, 1879-1895, vol III, p.1029.

Ligazóns externas
-----------------

* Documents in Mota from Project Canterbury
* O As Oraora *n*a*n* 1904 collection of songs in Mota.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1251470
* WorldCat
* VIAF: 762144783298946755928
* GEC: 0516170
* GeoNames: 2135843

 |
**Ruatapu** é na tradición oral de Aitutaki (Illas Cook), un dos antecesores fundadores da illa, e que deu orixe aos catro arikis locais: Vairuarangi Ariki, Tamatoa Ariki, Teurukura Ariki e Manarangi Ariki.

A súa migración veu precedida pola de Ru e a de Te Erui, existen varias versións da súa historia, ás veces contraditorias entre si pero que comparten unha serie de elementos comúns e unha coherencia global.

Traxectoria
-----------

Ruatapu era orixinario de Taputapuatea, fillo de Uanuku ou Uenuku e de Raka Iora ou Rakei Ora. Decidido a descubrir novas illas construíu unha piragua á que lle deu o nome de "Te kare roa i tai" e botouse ao mar, logo de nove días chegou a Rarotonga, alí o recibiu o ta'unga de Tangi'ia Potiki Taua, instalándose en Avana, tapere da tribo de Takitumu, casando con Uanuku Kaiatia coa que tivo un fillo de nome Tamaiva e vivindo en Matavera. Un día Ruatapu decidiu marchar na procura de novas terras, deixando á súa dona e fillo, chegou ata Tonga Tapu que tiña por xefe a Kaukura, alí casou de novo cunha certa Tapotu ki Tonga coa que tivo un fillo que recibiu o nome de Moenau, cando chegou á idade adulta enviouno a Rarotonga para que vivise co seu medio irmán Tamaiva, pero este négase a acollelo e Moenau instalouse no norte da illa, en Mauke. Ruatapu desexando ter novas de seus fillos volve a Rarotonga, alí sabe da morte de Moenau e para vingarse extermina os seus asasinos. Ruatapu parte deseguido cara a Atiu, e indo máis ao oeste descobre o atol de Manuae onde pasa catro días, chegando finalmente a Aitutaki, instalándose en Vaitupa ao noroeste da illa. Alí casou con Tutunoa coa que tivo tres fillos e unha filla: Kirikava (m), Te Urutupui (m), Tongirau (f) e Touketa (m).

Bibliografía
------------

* Timi Koro , "*The story of the canoe Te Kare-roa-i-tai, which was sailed by Ruatapu Ariki*" in JPS, 1934
* Collectif, "*Te Korero o Aitutaki na te Tumu Korero*", Ministry of Cultural Development, 1992.
* Maui Pomare, "*The Explorations of Ruatapu*", in "Legends of the Maori (Volume 2)", Papakura, New Zealand.
* Howard Henry, "*The Book of Tetaura-Raru, The Henry Family of the Cook Islands : Our Genealogy of 1000 years*", Sovereign Pacific Publishing Company, Auckland, New Zealand.
A **representación proporcional** ou **escrutinio proporcional plurinominal** é un sistema electoral no que a porcentaxe de votos que reciben os partidos políticos determina o número de escanos que lles son asignados nas asembleas lexislativas ou parlamento. Este sistema de representación distínguese do sistema de representación directa porque case todos os partidos políticos son representados no corpo lexislativo, sen importar que non obteñan maioría relativa en ningún distrito electoral. Polo tanto, tamén se chama sistema de **representación plena**.

Existen diversas formas de representación proporcional, como a representación proporcional con listas de candidatos, nas que os votantes votan por partidos políticos; os partidos presentan unha lista de candidatos aos cales se lles asignan escanos de acordo á porcentaxe de votos que obteñan. Nalgúns países a este sistema de elección denominouse como *Sistema de cocientes e subcocientes* sendo moi utilizado para a elección de membros de cámaras lexislativas en moitos países. Outro sistema é o cociente Hare ou voto único transferíbel, o cal non depende da existencia de partidos políticos. Algúns estados, como os Países Baixos, combinan os dous aspectos. A maioría dos países con democracias parlamentarias utilizan sistemas de representación proporcional, aínda que a maioría dos países anglófonos utilicen sistemas de representación directa (salvo Suráfrica, Nova Zelandia, Irlanda, Escocia, Gales, Serra Leoa e Guïana). A maioría dos sistemas presidencialistas utilizan a representación directa, aínda que algúns países latinoamericanos, como a Arxentina e México, aplicaron unha combinación dos dous sistemas.

Outros sistemas electorais
--------------------------

* Escrutinio uninominal maioritario
* Representación proporcional mixta

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13365595
* EBID: ID
* GND: 4187753-6
* HDS: 026454
* JSTOR: proportional-representation
* LCCN: sh85107542
* MAG: 119588120
* NDL: 00563247
* NKC: ph210501

 |
**Setlist** ou **Set list** é un documento que fai relación das cancións que unha banda musical vai interpretar nun concerto en particular. Adoita a estar impreso ou escrito nun papel, nun cartón ou nunha lámina, aínda que xa hai conxuntos que empregan as novas tecnoloxías, coma a dun IPad. O termo pode facer tamén relación á lista das cancións, pero non nun sentido físico.

O setlist sitúase nun lugar ben visible para o músico no escenario, normalmente no chan ou noutro lugar que non sexa visto polo público sinxelamente. No caso de estar no chan, adoítase a fixar con fixo. É normal que haxa un setlist para cada músico, aínda que tamén poden compartilo.

O setlist adoita a ser elaborado polos artistas, e mesmo poden escribir, ao carón dos temas que van a interpretar, diferentes notas sobre o modo da interpretación, parte da letra ou calquera outro comentario que sexa de utilidade durante o transcurso do concerto. Por iso, como algo singular, é un elemento que os fans dos grupos musicais gostan de obter.

Hai músicos que empregan o mesmo setlist ao longo dunha xira e outros que van mudando en maior ou menor medida a orde, o número e o nome das cancións interpretadas.

No corpo do setlist hai que distinguir entre as cancións que compoñen o programa e os "bises" (en inglés, *encores*), que son bloques de cancións extras que se ofrecen nun concerto (pode ser un tema ou máis). A meirande parte dos artistas inclúen dentro do setlist estes engadidos fora do programa, separándoos no papel escrito por unha longa liña ou un espazo en branco. Se hai varios "bises", cada un deles terá unha separación semellante.

Galería de imaxes
-----------------

* Setlist dun concerto do grupo vigués CatPeople o 25/11/2011.Setlist dun concerto do grupo vigués CatPeople o 25/11/2011.
* Setlist dun concerto acústico do grupo CatPeople en Pontevedra no 2011.Setlist dun concerto acústico do grupo CatPeople en Pontevedra no 2011.
* Setlist dun concerto do grupo madrileño The Exploding Boys o 25/05/2011 en Santiago de Compostela.Setlist dun concerto do grupo madrileño *The Exploding Boys* o 25/05/2011 en Santiago de Compostela.

Vexa tamén
----------

### Ligazóns externas

* *Setlist.fm*, páxina web cunha colección de setlist de diferentes músicos do mundo.
**Nuclear Blast Records** é un selo discográfico e un distribuídor de discos por correo independendente con subsidiarias en Alemaña, os Estados Unidos e o Brasil. O selo fundouno en 1987 Markus Staiger en Alemaña. Orixinalmente editaba discos de hardcore punk, pero pasou a publicar traballos de bandas de death metal melódico, grindcore, power metal e black metal, ademais de álbums tributo. Nuclear Blast é amplamente respectada por ser a principal etiqueta da escena death metal, xunto coa súa compañeira Century Media. As súas oficinas principais atópanse en Donzdorf, Göppingen. Nuclear Blast America e Century Media traballan xuntas nunha asociación extratéxica entre as dúas discográficas independentes de metal, e son distribuídas a través de Caroline/EMI.

Historia
--------

Nuclear Blast formouse en 1987 despois de que Markus Staiger viaxase a través dos Estados Unidos durante catro semanas e vise un concerto da súa banda favorita, BL'AST!. O selo chamouse orixinalmente "Blast", pero ao pouco tempo cambiouse para Nuclear Blast. A primeira edición da etiqueta foi un vinilo recompilatorio titulado *Senseless Death* (NB 001), que contaba con bandas estadounidenses de hardcore punk como Attitude, Sacred Denial e Impulse Manslaughter. O primeiro lanzamento de 1.000 copias esgotouse antes dun ano.

Nuclear Blast comezou a asinar contratos con grupos de grindcore despois de que Staiger descubrise á banda de Las Vegas Righteous Pigs. A esta seguíronlle edicións de Atrocity, Deathstars, Master e Opprobrium. A popularización do grindcore está considerado un fito na historia do selo, que conseguiu chamar a atención en todo o mundo.

A comezos dos 90 o black metal fíxose máis popular en Europa, e Nuclear Blast asinou con moitas banda. Gran parte deles aínda están co selo na actualidade, como Dimmu Borgir e Dissection. A popularidade do black metal foi medrando, e cara 1996 moitos dos grupos de Nuclear Blast foron entrando nas listas europeas. Cara finais de 1997, Nuclear Blast tiña 20 empregados e enviaba por correo un catálogo trimestral de 100 páxinas a 50 países.

A finais dos 90 e comezos dos 2000, o selo expandiuse cara ao power metal, promocionando a bandas como HammerFall ou Helloween. Durante os anos 2000 Nuclear Blast comezou a traballar con algunhas bandas de Finlandia, como Stratovarius e Sonata Arctica, e cos alemáns Blind Guardian, ampliando o seu estilo con distintos subxéneros do metal.

A banda sueca Meshuggah converteríase no primeiro artista dna historia de Nuclear Blast Records en entrar na lista *Billboard 200*, acadando o número 165 co seu álbum do 2002 *Nothing*. Meshuggah tamén sería a primeira banda de Nuclear Blast en ser destacada na revista *Rolling Stone*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 18 de marzo de 2012 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q158886
* WorldCat
* VIAF: 129203742
* BNF: 14010243r
* Discogs: 11499
* LCCN: no2009137597
* MusicBrainz: ID
* OpenCorporates: B8537\_HRB540822

 |
O sendeiro **Rural de Galicia GR 94**, situado no suroeste galaico, é unha vía que comunica o mar e a montaña en dirección Sur-Norte. Atravesa os concellos de Vigo, Redondela, Soutomaior, Ponte Caldelas, Cerdedo-Cotobade, Campo Lameiro, Cuntis, A Estrada, Teo e Santiago de Compostela.

Itinerario
----------

Ponte medieval sobre o río Verdugo en Comboa (Soutomaior).
A ruta en Vigo achégase a dous promontorios coñecidos polas súas vistas panorámicas: A Madroa sobre a ría de Vigo e o castro de Negros sobre o val do río Maceiras, Redondela e a enseada de San Simón. No concello de Redondela coincide co Sendeiro das Greas, uníndose un pouco antes da Mámoa do Rei, e teñen o mesmo itinerario ata Soutomaior, onde se volven separar.
O primeiro fito no camiño constitúeo a fortaleza medieval do Castelo de Soutomaior.

Deixando atrás a igrexa da parroquia de Soutomaior, no lugar do Rial, e a ponte de Comboa sobre o río Verdugo tras un pequeno desvío o camiño chega á localización da ponte medieval sobre o río Almofrei. Aquí, o río baixa formando profundas pozas nunha zona de rochas e grandes desniveis.

A arquitectura rural fai acto de presenza nos hórreos de Rascaderia, na antiga feira de Cuspedriños e no complexo igrexa-reitoral de Cequeril. Cómpre destacar a carballeira de San Xusto e os petróglifos en Paredes.

Esta ruta tamén se coñece como o sendeiro das Pontes polos numerosos ríos que atravesa. Destaca a ponte romana do río Lérez, dun só ollo, e a ponte colgante do couto de salmóns e área recreativa do Xirimbao, á beiras do río Ulla.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ruta en Gpx en carreiros.es
**Rupat** é unha illa no estreito de Malaca que forma parte da Rexencia de Bengkal na provincia de Riau en Indonesia. Atópase xusto á beira da costa oriental de Sumatra, ao longo da cidade de Dumai, da cal está separada polo Estreito de Rupat (Selat Rupat). A súa superficie é de 1.490 km². Cunha poboación de 43.570 no Censo de 2010, a illa está escasamente poboada, cunha densidade de poboación de 29¼ habitantes por km². Rupat era unha das miles de illas abandonadas, pero a poboación está crecendo ano tras ano, o que failles expandir a superficie para o asentamento.

Hai unha proposta do goberno de Malaisia co apoio financeiro chinés para construír unha ponte de Melaka a Rupat e Dumai, que se chamará o Malacca Strait Bridge, aínda que Iacarta parece preferir construír primeiro a Ponte do Estreito de Sunda.

Migración das aves de rapina
----------------------------

Xunto coas illas Sangihe, a illa Rupat localízase na ruta aérea de Asia Oriental-Australasia, un corredor usado polas Aves de rapina para a migración. 24 dos 56 tipos de rapina asiáticos pódense atopar en ambos lugares. De setembro a novembro, ata 2.000 aves de rapina migran á Illa Rupat todos os días, mentres que a migración ocorre entre febreiro e abril.

Notas
-----

1. ↑  "Pulau Rupat Habitat Penting Raptor Asia". 29 de decembro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rupat*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1971650
* EBID: ID
* GeoNames: 1629403

 |
«Medio rural» redirixe aquí. Para a Consellería da Xunta, véxase Consellería do Medio Rural.Zona rural.
En xeral, unha **zona rural** ou o **campo** é unha área xeográfica que se localiza fóra de poblacións e cidades. Calquera zona non urbana é considerada rural.

As zonas rurais típicas teñen unha baixa densidade de poboación e pequenos asentamentos. As áreas agrícolas son normalmente rurais, do mesmo xeito que o son as áreas forestais.

Historia
--------

Calzada cara a un pobo abandonado polo éxodo rural.

*Artigo principal**:* éxodo rural.

*Véxase tamén**:* Revolución Industrial.
Hai cen anos[*cando?*] a maioría da poboación vivía no campo. A mediados do século XX, coa Revolución Industrial, comezou unha migración do rural ás cidades coa busca de mellores condicións de vida. Isto provoca o despoboamento do rural e aínda está a acontecer.

Estatísticas
------------

No 2018 sete millóns e medio de persoas vivían no rural en España, un 16,2%. Non obstante, a superficie rural en España ocupa un 84,1%. En Galicia o 26% da poboación vive no rural.

Traballo no rural
-----------------

Gandaría en Biescas.
O traballo no rural está baseado no sector primario, e dicir, na agricultura, na gandaría etc.

Notas
-----

1. ↑  "WordNet Search - 3.1". *Wordnetweb* (en inglés). Consultado o 14 de abril do 2013.
2. ↑  "Defining the Rural Population". *Hhsa.gov* (en castelán). Consultado o 25 de abril de 2013.
3. ↑  "Definición de rural". *Digalego*. Consultado o 2 de xullo de 2020.
4. ↑  "Éxodo rural". *Economipedia* (en castelán). Consultado o 2 de xullo de 2020.
5. 1 2  "Sólo el 16,2% de la población vive en el rural". *Efe Agro* (en castelán). Consultado o 2 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Natureza
* Agricultura

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q175185
* AAT: 300229355
* GND: 4034026-0
* JSTOR: rural-life
* LCCN: sh85115895
* MAG: 129047720
* NKC: ph127032
* PSH: 13780

 |
O **río Xares** é un afluente do Bibei pola súa beira dereita (que á súa vez é afluente do Sil), tendo todo o seu percorrido -47,5 km- dentro da provincia de Ourense. Dálle nome á parroquia de Santa María de Xares (A Veiga).

Curso
-----

O Xares nace nas inmediacións da Pena Trevinca, a 1.900 m de altura, no concello da Veiga, e únese ao Bibei en Entrambasaugas, nas proximidades de Chandoiro, no concello do Bolo. Desde o seu nacemento atravesa os concellos de A Veiga e O Bolo, facendo ao final linde entre este concello e o de Larouco. Na confluencia do Xares e o Bibei, confinan os concellos do Bolo, Larouco e Manzaneda.

O seu afluente principal é o río de Corzos, que o recolle pola esquerda.

A superficie da súa cunca é de 311 km². O réxime do río é de tipo pluvio-nival, o que significa que ademais dos máximos de caudal nos meses invernais, tamén os mantén na primavera a causa da afluencia de augas de desxeo.

O Xares ábrese nas proximidades da localidade da Veiga, cabeza do concello homónimo, o que se mantiña na Alberguería, hoxe lugar desaparecido baixo as augas do encoro de Prada, a partir de aí corre encaixado ata a súa unión co Bibei.

Ademais do encoro de Prada, o Xares remansa noutro: o de Santiago ou Santalla.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Imaxes de Prada, A Veiga
* Vídeo sobre o Encoro de Prada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9072226
* GeoNames: 3120173

 |
A **ribulosa-bisfosfato carboxilase osixenase**, **rubisco** ou **RuBisCO** é o enzima máis abundante nas plantas e, en consecuencia, a proteína máis abundante no planeta.

Este enzima capta o dióxido de carbono procedente do aire e un azucre existente na célula chamado RuDP (ribulosa 1,5-difosfato ou RuBP - ribulosa bis-fosfato). A reacción entre estes dous reactivos dá orixe a dúas moléculas do azucre PGA (3-fosfoglicerato). A RuBisCO é así responsábel do primeiro paso do ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese, en concreto da fixación do dióxido de carbono na súa forma orgánica.

É importante dicir que a reacción pode acontecer tanto con dióxido de carbono coma con osíxeno molecular (O2). Cando o osíxeno é absorbido, o proceso é parte da respiración celular, sen absorción de carbono. Algunhas plantas (arredor do 5% das plantas existentes na Terra), utilizan un proceso intermedio e máis selectivo para a absorción do dióxido de carbono, evitando o contacto directo co osíxeno do ar típico do "proceso rubisco" (ás veces chamado C3), co proceso chamado C4 ou o CAM ("Crasulacean acid metabolism"). O C4 usa estruturas dentro da célula e un sistema bioquímico de transporte que envolve moléculas con 4 átomos de carbono (así o nome de C4). O CAM é usado por plantas en ambientes moi áridos, nos que os estomas só abren á noite, co fin de economizar auga, que se perdería por evaporación se estes ficasen abertos durante o día. Así, á noite, absorben o dióxido de carbono en moléculas de 4 carbonos que fican almacenadas en vacúolos para seren utilizadas durante o día.

Os procesos C3, C4 e CAM teñen vantaxes e desvantaxes. O C3 é máis directo, empregando cerca de 18 ATP para fixar cada molécula de dióxido de carbono, mais necesita concentracións máis altas de dióxido de carbono e auga. O C4 require máis estruturas e máis enerxía (30 ATP), porén traballa con concentracións de dióxido de carbono máis baixas na atmosfera e é máis axeitado para ambientes secos. O CAM é usado en ambientes predominantemente áridos, mais fixa pouco dióxido de carbono, levando a taxas baixas do crecemento das plantas.

Existe aínda un cuarto proceso, chamado pirenoide, que é usado polas algas e plantas acuáticas *Ceratophyllaceae*.

Notas
-----

1. ↑  Coordinadores: Jaime Gómez Márquez, Ana Mª Viñas Díaz e Manuel González González. Redactores: David Villar Docampo e Luís Vale Ferreira. Revisores lingüísticos: Víctor Fresco e Mª Liliana Martínez Calvo. (2010). *Dicionario de bioloxía galego-castelán-inglés.* (PDF). Xunta de Galicia. p. 151. ISBN 978-84-453-4973-1.
2. ↑  Cooper, Geoffrey M. (2000). "10.The Chloroplast Genome". The Cell: A Molecular Approach (2nd ed.). Washington, D.C: ASM Press. ISBN 0-87893-106-6

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q422516
* EBID: ID
* GEC: 0246852
* MAG: 50212798

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* EC: 4.1.1.39
* MeSH: D012273
* MeSH: D08.811.520.224.125.800
* UMLS: C0035565

 |
***Roundhay Garden Scene*** é unha curtametraxe muda de 1888 gravada polo inventor francés Louis Le Prince. Rodado en Oakwood Grange en Roundhay, Leeds, no norte de Inglaterra, crese que esta escena é o filme máis antigo que existe dos que sobreviviron até o presente.

Segundo o fillo de Le Prince, Adolphe, o filme foi rodado en Oakwood Grange, o fogar de Joseph e Sarah Whitley, en Roundhay, Leeds, West Riding of Yorkshire, o 14 de outubro de 1888.
A escena amosa ó fillo de Louis, Adolphe Le Prince, a súa sogra Sarah Whitley (nada como Robinson e 1816 e finada o 24 de outubro de 1888), o seu sogro Joseph Whitley (nado en 1817 e finado o 12 de xaneiro de 1891) e Annie Hartley no xardín de Oakwood Grange paseando tranquilamente. Sarah é vista camiñando, ou bailando, cara a atrás cando ela pega a volta, e as colas do abrigo de Joseph vense voando mentres el tamén dá a volta. Joseph e Sarah Whitley eran os pais da muller de Le Prince, Elizabeth. Crese que Annie Hartley era unha amiga de Le Prince e da súa muller. Sarah Whitley morreu dez días despois de que a escena fose rodada.

Notas
-----

1. ↑  Smith, Ian (10 de xaneiro de 2016). The Vintage News, ed. ""Roundhay Garden Scene" recorded in 1888, is believed to be the oldest surviving film in existence". Consultado o 29 de agosto de 2018.
2. ↑  Youngs, Ian (23 de xuño de 2015). BBC, ed. "Louis Le Prince, who shot the world's first film in Leeds". Consultado o 24 de agosto de 2016.
3. ↑  "Monumental Inscriptions at St. John's Church, Roundhay, Leeds". Arquivado dende o orixinal o 31 de maio de 2015. Consultado o 26 de xaneiro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Roundhay Garden Scene* na IMDb *(en inglés)*.

* Portal:Cine
* Portal:Reino Unido

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q267176
* AlloCiné: 147150
* FilmAffinity: 922950
* IMDb: tt0392728
* OFDb: 75710
* OMDB: 53347
* TMDb: 16463

 |
**Ruaidrí Ua Conchobair**, tamén **Ruaidrí mac Tairrdelbach Ua Conchobair** (anglicizado como **Rory O'Connor**) nado en Killaloe, c. 1116 e finado en Cong o 2 de decembro de 1198 foi rei do Connacht e rei supremo de Irlanda.

Era fillo de Tairrdelbach mac Ruaidri Ua Conchobair ( anglicizado a Turlough O'Connor), Rei de Connacht, Gran Rei de Irlanda de 1151 a 1154. Herdou o reino de Connacht e o nome do seu avó paterno, o rei Ruaidrí Ua Conchobair, *mac* de feito introduce o patronímico na lingua irlandesa.

O seu "perseguidor" Dermot MacMurrough de Leinster proporcionou o pretexto aos normandos para invadir Irlanda e, expulsado ao oeste do río Shannon, someteuse ao rei Henrique II de Inglaterra no Tratado de Windsor que foi negociado polo arcebispo de Dublín, Lawrence O'Toole. Segundo este acordo, mantivo o control de Connacht como vasalo do soberano inglés, gobernando todos os reis e xefes de Irlanda. A cambio tivo que pagar un tributo anual, até que rompeu o acordo e estalou unha nova guerra cos normandos. Foi derrocado polo seu fillo Conchobar Maenmaige Ua Conchobhair en 1186 e expulsado a Munster. Á morte de Conchobar, en 1189, os Sil-Murray reclamárono ao trono; Pero non conseguiu restaurar totalmente o seu poder anterior. Segundo os *Anais dos Catro Mestres* morreu en 1198 e foi enterrado en Clonmacnoise, no lado norte do altar da igrexa.

Notas
-----

1. 1 2  "Ruaidri Ua Conchobair". *geni\_family\_tree* (en inglés). Consultado o 2022-12-24.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ruaidrí Ua Conchobair Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Historia*** |

* Goddard Orpen, *Song of Dermot and the Earl*, 1892.
* William Stubbs, edición de *Benedictus Abbas* en *Rolls Series*.
* Kate Norgate, *England under the Angevin Kings*, vol. II, 1887.
* Giraldus Cambrensis, *Opera*, vol. V en *Rolls Series*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1660081
* EBID: ID
* ODNB: 20522
* WikiTree: O'Conor-35

 |
Non confundir con Premio Nébula.

**Nebula** foi unha banda estadounidense de stoner rock. Formárona en 1997 o guitarrista Eddie Glass e o batería Ruben Romano despois de abandonar Fu Manchu. Rob Oswald substituiría a Ruben Romano no ano 2007.

Traxectoria
-----------

Nebula formouse no ano 1997 estando composta inicialmente polo guitarrista e vocalista Eddie Glass e o batería Ruben Romano. Uníuselles ao baixo Mark Abshire ata que abandonou o grupo durante a gravación de *Atomic Ritual* (2003), que foi producido polo coñecido roqueiro de desert rock Chris Goss. Simon Moon gravaría os baixos ata que atoparon a Tom Davies como baixista definitivo. *Atomic Ritual* foi lanzado con eloxios da crítica.

O seu disco *Apollo* publicouse nos Estados Unidos o 21 de febreiro do 2006. A banda comezou unha xira de promoción, rematando cunha parte europea en maio dese ano. Durante a xira europea estivo acompañado polo grupo de Texas The Sword.

A canción "Giant" apareceu na banda sonora dos videoxogos *Tony Hawk's Pro Skater 4* e *NHL 2K7*, e "So It Goes" está en *Tony Hawk's Underground 2*.

No mes de marzo do ano 2010, despois de que Rob Oswald deixase a banda no medio dunha xira e fose substituído por Adam Kriney e Jimmy Sweet, Nebula anunciou a súa disolución cancelando os concertos restantes.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *To the Center* | 1999 | Sub Pop |
| *Charged* | 2001 |
| *Atomic Ritual* | 2003 | Liquor & Poker |
| *Apollo* | 2006 |
| *Heavy Psych* | 2009 | Tee Pee |
| *Holy Shit* | 2019 | Heavy Psych Sounds Records |

### EPs

* *Let It Burn* - 1998 (Relapse Records)
* *Sun Creature* - 1999 (Man's Ruin)
* *Nebula/Lowrider* - 1999 (Meteor City) EP compartido con Lowrider

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1319254
* WorldCat
* VIAF: 135974755
* AllMusic: mn0002097819
* Discogs: 287616
* ISNI: 0000 0000 9266 6651
* LCCN: no2013064244
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 1503797

 |
**Romualdo I** (tamén escrito *Romoald* e en italiano *Romoaldo*), duque de Benevento (662-677), era o fillo de Grimoaldo, rei dos longobardos.

Traxectoria
-----------

Recibiu Benevento cando o seu pai usurpou o trono en 662. Grimoaldo mandou á esposa do deposto rei Perctarito, Rodelinda, e ao seu fillo Cunincperto á corte do seu fillo en Benevento.

Romualdo desposou á súa irmá Gisa co emperador bizantino Constante II. Os bizantinos estaban a cercar Benevento e a valente defensa da cidade de Romualdo estaba a sucumbir, cando Grimoaldo se presentou e derrotaron a ameaza bizantina. Romualdo daquela tomou Taranto e Brindisi, limitando moito a influencia bizantina nesa rexión. Recibiu axuda militar da horda búlgara Alcek, que residía no sur da península desde a caída de Roma. A cambio deulles dereitos de pasto en 667.

Romualdo nunca viu o reino que o seu pai gañara e tan ben defendera, Perctarito volveu e parou o seu reinado.

Sucedeuno o fillo que tivo con Teodrada, filla do duque Lopo de Friúl, Grimoaldo II.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gwatkin, H.M. Whitney, J.P. (ed) *The Cambridge Medieval History: Volume II—The Rise of the Saracens and the Foundations of the Western Empire*. Cambridge University Press, 1926.

| Ducado de Benevento |
| --- |
| *Segue a:* Grimoaldo I de Benevento | **Romualdo I de Benevento**(662-677) | *Precede a:* Grimoaldo II de Benevento |
| - |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q928323
* BMT: 197359
* DBI: ID
* Treccani: romualdo-i-duca-di-benevento
* WikiTree: Friuli-33

 |
O rombo áureo.
En xeometría, un rombo áureo (tamén denominado **rombo dourado** ou **rombo** de ouro) caracterízase porque as súas diagonais están na proporción {\displaystyle {\frac {p}{q}}=\varphi \!}, onde {\displaystyle \varphi \!} é o número **áureo**.

Elementos
---------

Os ángulos internos do rombo son

{\displaystyle 2\arctan {\frac {1}{\varphi }}=\arctan {2}\approx 63.43495} graos
{\displaystyle 2\arctan \varphi =\arctan {1}+\arctan {3}\approx 116.56505} graos, que tamén é o ángulo diedro do dodecaedro
A lonxitude do lado do rombo áureo con diagonal curta {\displaystyle q=1} é

{\displaystyle {\begin{array}{rcl}e&=&{\tfrac {1}{2}}{\sqrt {p^{2}+q^{2}}}\\&=&{\tfrac {1}{2}}{\sqrt {1+\varphi ^{2}}}\\&=&{\tfrac {1}{4}}{\sqrt {10+2{\sqrt {5}}}}\\&\approx &0.95106\end{array}}}
Un rombo áureo con lonxitude dos lados unidade, ten lonxitudes diagonais

{\displaystyle {\begin{array}{rcl}p&=&{\frac {\varphi }{e}}\\&=&2{\frac {1+{\sqrt {5}}}{\sqrt {10+2{\sqrt {5}}}}}\\&\approx &1.70130\end{array}}}
{\displaystyle {\begin{array}{rcl}q&=&{\frac {1}{e}}\\&=&4{\frac {1}{\sqrt {10+2{\sqrt {5}}}}}\\&\approx &1.05146\end{array}}}

Poliedros
---------

Varios poliedros notábeis teñen rombos áureos como caras, incluíndo:

* Os dous romboedros áureos (con seis caras cada un)
* O dodecaedro de Bilinski (con 12 caras)
* O icosaedro rómbico (con 20 caras)
* O triacontaedro rómbico (con 30 caras)
* O hexacontaedro rómbico non convexo (con 60 caras)

O primeiros cinco destes son os únicos poliedros convexos con caras de rombos áureos, pero existen infinitos poliedros non convexos que teñen esta forma para todas as súas caras.

* Romboedro áureo agudo
* Romboedro áureo obtuso
* Dodecaedro de Bilinski
* Icosaedro rómbico
* Triacontaedro rómbico
* Hexacontaedro rómbico

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Rectángulo dourado
* Número dourado
* Espiral dourada
* Triángulo áureo

### Bibliografía

* M. Livio, "A relación áurea: a historia de Phi, o número máis asombroso do mundo", Nova York: Broadway Books, p. 206, 2002.

### Ligazóns externas

* Weisstein, Eric W. «Golden Rhombus». En Weisstein, Eric W, ed. MathWorld (en inglés). Wolfram Research.
* Weisstein, Eric W. «Golden Rhombohedron». En Weisstein, Eric W, ed. MathWorld (en inglés). Wolfram Research.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5580046
* MAG: 165118169

 |
Un voitre comendo carne dun animal morto
Un **necrófago** ou **preeiro** é un animal carnívoro que se alimenta parcial ou totalmente de cadáveres matados por outros animais, normalmente depredadores.

Etimoloxicamente, a palabra necrófago provén do grego νεκροφάγος *nekrophágos*, onde *nekro* significa "morto" e *phagos* "comer". No caso de nutrirse tamén de plantas mortas denomínase **saprófito**. Se o cadáver é da súa mesma especie, chámase **caníbal**.

Bioloxía
--------

Os animais necrófagos teñen un sentido do olfacto moi desenvolvido e o seu corpo está preparado para tragar enormes cantidades de bacterias. Algunhas especies comezan a comer o cadáver cando este alcanzou un certo grao de descomposición.

Importancia Ecolóxica
---------------------

Son moi importantes ecoloxicamente porque ó comer seres mortos limpan o ambiente de probables infeccións producidas pola materia orgánica morta e descomposta. Ademais, os restos deixados polos animais necrófagos son despois usados polos **descompoñedores**.

Necrofaxia nos humanos
----------------------

Nos seres humanos, a necrofaxia é un tabú na maioría das sociedades. Porén, houbo moitos casos na historia, especialmente en tempos de guerra, na que a necrofaxia era un método de supervivencia. 
Comer carne humana, práctica coñecida como **antropofaxia** ou, máis comunmente, como canibalismo, está extremadamente prohibido en case todas as culturas.

Exemplos
--------

* Exemplos de animais necrófagos son: os voitres, os cóndores, os armadillos e os chacais, ademais de numerosos insectos.
* Moitos dos grandes carnívoros que cazan con regularidade, como as hienas e os leóns, recollen carne morta se teñen a oportunidade.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Carnívoro.
* Herbívoro.
* Zooloxía.

### Ligazóns externas

* O Goonch asiático: Un peixe gato necrófago. Con fotos *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25524623
* MAG: 2778909074

 |
Coordenadas: 41°38′40″N 4°45′40″O﻿ / ﻿41.644444, -4.761111

O **Estadio Municipal José Zorrilla**, está situado na cidade de Valladolid, capital da provincia de Valladolid, na comunidade autónoma española de Castela e León. 
Serve de sede habitual ao Real Valladolid.

A dirección do estadio é Avenida do Mundial 82, s/n; 47014 Valladolid.

O Novo Estadio José Zorrilla, construíuse con motivo de ser unha das sedes do Copa do Mundo de Fútbol de 1982.

Historia
--------

Sucesor do Antiguo Estadio José Zorrilla, situado no centro da capital do Pisuerga, cunha capacidade para albergar a pouco máis de 15.000 espectadores. Foi sede do Real Valladolid desde 1942 ata 1982.

O estadio construíuse en terreos do *Pago de La Barquilla*, propiedade da Deputación Provincial de Valladolid, quen os cedeu ao Concello de Valladolid, que afrontou o orzamento das obras con subvencións oficiais do Consello Superior de Deportes e da RFEF.

Edificouse na marxe dereita do río Pisuerga xunto á Avenida do Mosteiro do Prado, na zona oeste da capital, para potenciar esa área da cidade, xunto ao Barrio de Parquesol e un centro comercial. Ocupa en total unha extensión de 25 hectáreas, das que 5 son parte do recinto deportivo e o resto para accesos e aparcadoiros.

Os asentos ou butacas do estadio son violetas e brancas, como as cores do Real Valladolid, e nas zonas de Preferencia pódese ler a palabra *Valladolid*, nome co que se identifica á cidade e por extensión a este equipo.

O estadio dispón de moi boa visibilidade do terreo de xogo desde practicamente todas as localidades, xa que foi construído para este fin. Ademais, caracterízase por ter un dos fondos (Fondo Sur) a menor altura que o resto, como tamén estívoo o Fondo Norte ata 1986, ano en que se pechou completamente.

No verán de 2009 o terreo de xogo foi cambiado por novo céspede, devandito terreo de xogo estaba bastante defectuoso tras moitos concertos pero tras os tres de 2009, Valladolid Latino, Depeche Mode e Bruce Springsteen estaba totalmente impracticable polo que se renovou o céspede.

Ligazóns externas
-----------------

* O estadio no sitio web do Valladolid

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151816
* BRE: 5168131
* MusicBrainz: ID

 |
***Nemesio*** (en latín Nemesius, en grego Νεμέσιος
) foi un escritor grego. Suponse que foi bispo de Emesa, segundo a introdución da súa obra, e certamente era un cristián piadoso. A súa época é incerta pero tería vivido a finais do século IV e principios do século V, xa que o menciona Anastasio de Nicea e Nemesio menciona a Eunomio.

Traxectoria
-----------

Escribiu Περὶ Φύσεως Ἀνθρώπον, 'De Natura Hominis' *Sobre a natureza do home*, un interesante tratado filosófico moi eloxiado por todos os que o mencionaron, que en ocasións foi atribuído a Gregorio de Nisa, erro que probabelmente xurdiu ao confundir este tratado co libro de Gregorio titulado Περι Κατασκυῆς Ἀνθρώπου, *De Hominis Opificio*.

Nemesio tamén gañou fama polos seus coñecementos de fisioloxía. Coñecía as funcións da bile e tamén sabía como funciona o sistema de circulación sanguínea.

Notas
-----

1. ↑  1.Nemesius a: William Smith (editor), *A Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. Vol. II Boston: Little, Brown & Comp. 1867, p. 1152

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q960345
* WorldCat
* VIAF: 42630277
* BIBSYS: 90147721
* BNE: XX1371407
* BNF: 12085899d
* BRE: 2258415
* BVMC: 64034
* CANTIC: a10130044
* CERL: cnp00979846
* CiNii: DA04830815
* DeutscheBio: 118586955
* EBID: ID
* FAST: 1799264
* GND: 118586955
* ICCU: VIAV085778
* ISNI: 0000 0001 0225 2787
* LCCN: n82088706
* NKC: jx20111101008
* NLA: 35681054
* NLG: 45740
* NTA: 070478260
* OBP: ID
* OL: OL978336A
* SELIBR: 227237
* SUDOC: 027364739
* Treccani: nemesio

 |
Posiblemente a nebulosa escura máis famosa, A Nebulosa Cabeza de Cabalo.
Unha **nebulosa escura** é un tipo de nube interestelar que é tan densa que tapa a luz de fondo dunha nebulosa de emisión ou dunha nebulosa de reflexión (ex. a Nebulosa Cabeza de Cabalo) ou bloquea a luz das estrela que ten detrás (ex. a Nebulosa Saco de Carbón).

A extinción da luz é causada por po interestelar localizado nas partes máis frías ou densas de grandes nubes moleculares ( clarificar-conversa). Os cúmulos e grandes e complexas nebulosas escuras están normalmente asociadas a Nubes Moleculares Xigantes. A nebulosas escuras illadas e de pequeno tamaño son chamadas glóbulos de Bok.

As nubes escuras aparecen a causa de partículas de po de tamaño submicrométrico, cubertas con monóxido de carbono conxelado e nitróxeno, o cal bloquea o paso da luz en lonxitudes de onda visibles. Tamén hai presente hidróxeno molecular, helio atómico, C18O, CS, NH3 (amoníaco), H2CO (formaldehido), c-C3H2 ("cyclopropenylidene") e un ión molecular N2H+ ("diazenylium"), os cales son relativamente transparentes. Estas nubes son campos de xerminación de estrelas e planetas, e entender o seu desenvolvemento é esencial para comprende-la formación estelar.

A forma de cada nebulosa escura é moi irregular: moitas veces non teñen definidas as súas fronteiras ou toman formas moi reviradas. A nebulosa escura máis grande visible a simple vista, aparece coma parches escuro inseridos no fondo brillantes da Vía Láctea.

As areas máis interiores das nebulosas escuras teñen lugar eventos moi importantes tales coma a formación de estrelas e aparición de masers.

Notas
-----

1. ↑  Astronomical Journal[*Ligazón morta*]
2. ↑  "ESO". Arquivado dende o orixinal o 04 de febreiro de 2009. Consultado o 11 de abril de 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nebulosa de reflexión
* Nebulosa de emisión
* Nebulosa difusa
* Nebulosa planetaria

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204194
* GND: 4150869-5
* JSTOR: dark-nebulae
* MAG: 149421171
* UAT: 352

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Puntos da dor.
A **sensibilización central**, coñecida tamén coma **dor nociplástica**, é un proceso patolóxico que cursa con disfunción do sistema nervioso central. Está definida coma a resposta desproporcionada e aumentada das neuronas nociceptivas do sistema nervioso central fronte a estímulos normais. Existe unha diminución da limiar da dor, de xeito que estímulos que normalmente non son dolorosos (táctiles, prensiles, térmicos) producen dor.

A sensibilización central non é unha enfermidade en si, senón unha característica fisiopatolóxica que se atopa en diversas doenzas coma a fibromialxia, a síndrome de fatiga crónica, a sensibilidade química múltiple, a neuralxia postherpética e outras doenzas que cursan con dor crónica. Existen fármacos que tamén poden provocar sensibilización central, coma os opioides (hiperalxesia inducida por opioides) ou a ketamina, entre outros.

Fisiopatoloxía
--------------

Os mecanismos de sensibilización central son diversos e complexos. Cando se produce un estímulo doloroso, tanto somático coma visceral, libéranse unha serie de mediadores inflamatorios tales coma bradicinina, serotonina, histamina, prostaglandinas e substancia P, entre outras. Na sinapse das vías da dor, o glutamato contribúen á hiperexcitabilidade desta. Outras substancias coma o óxido nítrico tamén activan os receptores NDMA. Estes receptores son os principais responsables da hiperexcitabilidade das neuronas e dos estímulos dolorosos.

Notas
-----

1. ↑  Williams (novembro de 2016). "Updating the definition of pain.". *Pain* **157** (11): 2420–2423. doi:10.1097/j.pain.0000000000000613.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Síndrome de fatiga crónica
* Fibromialxia
* Sensibilización periférica

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D059333
* UMLS: C2938905

 |
Localización aproximada da pobo dos Nemetatos na provincia romana da Gallaecia.
Os **nemetatos** (latín: *nemetati*) eran un pobo galaico da Gallaecia.

Fontes
------

Apenas son coñecidos senón por unha cita de Tolomeo, II, 6. 41, que os nomea, en grego, como *Nemetatoi*, dentro do convento xurídico bracarense. Indica tamén que *Volóbriga* era a súa capital ou centro.

Identificación
--------------

Desde que Nicolás Tenorio Cerero, identificara *Volóbriga* coa localidade actual do Bolo, ao leste da actual provincia de Ourense, son numerosos os autores que repiten tal redución xeográfica, e consecuentemente sitúan os Nemetatos na denominada Terra do Bolo, nun xeito amplo (especialmente os concellos do mesmo Bolo e Viana do Bolo).

Porén, esa teoría esquece que *Volóbriga* non pode dar *O Bolo*, pois o -l- intervocálico desaparecería nunha evolución fonética normal. De maneira, que Tenorio só tivo en conta a semellanza fonética do primeiro elemento de Volóbriga para realizar a súa identificación. En segundo lugar, ha terse en conta que os Nemetatos están clasificados como un pobo bracarense, mentres que O Bolo, debeu estar incluído no convento xurídico asturicense, é dicir, dependían de Asturica Augusta, do mesmo xeito que tanto O Bolo como Viana do Bolo, dependen aínda na actualidade, relixiosamente, da diocese de Astorga, a antiga Astúrica, e, practicamente, a maioría dos historiadores admiten unha continuidade xeral, entre o bispado e o antigo convento xurídico, dentro do territorio galego.

Non queda senón recoñecermos que descoñecemos a situación exacta do antigo pobo.

Nome
----

O nome dos Nemetatos, debeu construírse sobre a raíz céltica *nemeton* "santuario; bosque sagrado", que aparece noutras denominacións da antiga Gallaecia, sendo o máis coñecido o da capital dos tiburos, Nemetobriga; e mesmo, xa en período altomedieval, no do territorio de Nemitos ou Nemetos, que daría lugar ao do arciprestado de Nendos, ao leste da cidade da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de tribos celtas

| * v
* c
* e
Pobos galaicos e ástures |
| --- |
| Galaicos bracarenses | Anfílocos · · Avobriguenses · Bibalos · Brácaros · Callaecos · Coelernos · Equaesos · Grovios · Helenos · Interamnicos · Leunos · Límicos · Luancos · Lubenos · Nebisocos · Narbasos · Nemetatos · Quarquernos · Seurbos · Tamaganos · Turodos |  |
| Galaicos lucenses | Albións · Arróns · Ártabros (Brigantinos · Lapatiancos) · Baeduos · Cibarcos · Cilenos · Caporos · Egobarros · Iadovos · Lemavos · Nerios · Poemanos · Praestamarcos · Seurros · Supertamarcos |
| Ástures | Amacos · Bedunienses · Brigaecinos · Guigurros · Lancienses · Lougueos · Lugones · Orniacos · Pésicos · Saelinos · Superatios · Tiburos · Zoelas |
| Outros | Oestrimnios · Saefes |