Nomes de animais en punjabi en escrita gurmukhi
**Gurmukhi** (en punjabi ਗੁਰਮੁਖੀ, ɡʊɾmʊkʰi) é un alfasilabario que se utiliza para escribir a lingua punjabi na India. Deriva da escrita laṇḍā e en última instancia da brāhmī. Estandarizouna o segundo gurú sikh, Angad no século XVI, e nesa escrita escribiuse o libro sagrado do sikhismo, o Gurú Granth Sahib. O nome da escrita deriva do antigo punjabi "gurumukhī", "o que vén da boca do gurú".
O gurmukhi moderno ten corenta e unha consoantes (*vianjan*), nove símbolos de vogais (*lāga mātrā*), dous símbolos para os sons nasais (*bindī* e *ṭippī*), e un símbolo que duplica o son de calquera consoante (*addak*). Utilízase principalmente no estado de Punjab na India, como a escrita oficial para o punjabi aínda que tradicionalmente era a escrita que utilizaban os sikhs, mentres os musulmáns empregaban a árabe-persa e os hindús a devanágari, aínda que nestes dous últimos casos a tendencia era a empregar para a escrita o urdú e o hindi  Tamén se emprega amplamente nos estados indios de Haryana, Himachal Pradesh, Jammu e na capital naciional Delhi, onde o punjabi tamén é unha das linguas oficiais. Historicamente o gurmukhi tamén se adaptou para escribir outras linguas, como o braj bhasha, khariboli e sindi.

Consoantes
----------

O gurmukhi contén 35 letras distintas. As tres primeiras son distintas xa que elas forman a base das vogai, e non son consoantes, ademais agás '*aira*, nunca se utilizan soas.

| Nome | Pron. | Nome | Pron. | Nome | Pron. | Nome | Pron. | Nome | Pron. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ੳ | uṛa |  – | ਅ | æṛa | ə soa | ੲ | iṛi |  – | ਸ | səsa | sa | ਹ | haha | ha |
| ਕ | kəka | ka | ਖ | kʰəkʰa | kʰa | ਗ | gəga | ga | ਘ | kəga | kà | ਙ | ngənga | ŋa |
| ਚ | chəcha | t͡ʃa | ਛ | chʰəchʰa | t͡ʃʰa | ਜ | jəja | d͡ʒa | ਝ | chəja | t͡ʃà | ਞ | neiia | ɲa |
| ਟ | ṭenka | ʈa | ਠ | ṭʰəṭʰa | ʈʰa | ਡ | ḍəḍa | ɖa | ਢ | ṭəḍa | ʈà | ਣ | ṇaṇa | ṇa |
| ਤ | təta | ta | ਥ | tʰətʰa | tʰa | ਦ | dəda | da | ਧ | təda | tà | ਨ | nəna | na |
| ਪ | pəpa | pa | ਫ | pʰəpʰa | pʰa | ਬ | bəba | ba | ਭ | pəba | pà | ਮ | məma | ma |
| ਯ | yaiya | ya | ਰ | rara | ra | ਲ | ləla | la | ਵ | vava | ʋa | ੜ | ṛaṛa | ɽa |

Existen tamén outras seis consoantes, descoñecidas no Gurú Granth Sahib creadas colocando un punto (*bindi*) ao pé (*pair*) da consoante. Utilízanse principalmente para escribir palabras procedentes doutras linguas :

| Nome | Pron. |
| --- | --- |
| ਸ਼ | Sussa pair bindi | ʃa |
| ਖ਼ | Khukha pair bindi | xa) |
| ਗ਼ | Gugga pair bindi | ɣa) |
| ਜ਼ | Jujja pair bindi | za |
| ਫ਼ | Phupha pair bindi | fa |
| ਲ਼ | Lalla pair bindi | ɭa |

*Lalla pair bindi* é unha novidade recente do alfabeto gurmukhi e non sempre se considera unha letra diferente.

Vogais
------

| Vogal | Nome | API |
| --- | --- | --- |
| Ind. | Dwp. | con /k/ | Nome | Unicode | Uso |
| ਅ | (none) | ਕ | Muktā | A | a | [ə] |
| ਆ | ਾ | ਕਾ | Kannā | AA | ā | [ɑ] |
| ਇ | ਿ | ਕਿ | Sihārī | I | i | [ɪ] |
| ਈ | ੀ | ਕੀ | Bihārī | II | ī | [i] |
| ਉ | ੁ | ਕੁ | Onkaṛ | U | u | [ʊ] |
| ਊ | ੂ | ਕੂ | Dulankaṛ | UU | ū | [u] |
| ਏ | ੇ | ਕੇ | Lāvā̃ | E | ē | [e] |
| ਐ | ੈ | ਕੈ | Dulāvā̃ | AI | e | [ɛ] |
| ਓ | ੋ | ਕੋ | Hōṛā | O | ō | [o] |
| ਔ | ੌ | ਕੌ | Kanōṛā | AU | o | [ɔ] |

Exemplos de vogais :

| Palabra | Transcrición | Significado |
| --- | --- | --- |
| ਆਲੂ | ālū | pataca |
| ਦਿਲ | dil | corazón |
| ਗਾਂ | gã | vaca |

Notas
-----

1. ↑  Marilyn Martin-Jones, Kathryn E. Jones *Multilingual Literacies: Reading and writing different worlds*John Benjamins, 2001. p. 279
2. ↑  Danesh, Jain; Cardona, George (2007). *The Indo-Aryan Languages*. Routledge. p. 53. ISBN 9781135797119.
3. ↑  "sindhilanguage.com". Arquivado dende o orixinal o 05 de outubro de 2015. Consultado o 17 de marzo de 2015.