recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Exemplar de mallo
O **mallo** é un apeiro agricola usado para mallar (é dicir, bater con mallo), para separar o gran da palla e outras envolturas que recobren o gran (rebeiras, puxa, muíña).

O instrumento recibe na Galiza, consonte as comarcas, nomes diferentes: *mallo*, *mal*, *manle* ou *malle*.

Descrición
----------

Detalle do xogo entre o pértego e o mango dun mallo
O mallo está composto de dous paus, atados por unha correa ou unha cadea. O pau máis longo e menos groso é sostido nas mans do mallador, e ten diversas denominacións, segundo o lugar: *mangueira*, *mangueiro*, *manle*, *manleira*, *moca*, *monca* ou *almanca*. O seu movemento impulsa, a través das correas ou cadeas, un segundo pau, máis groso, que será o que bata no cereal directamente; este recibe tamén diversos nomes: *pértego*, *porro* ou *mallo* propiamente dito.

A correa ou cadea que une ambos paus recibe á súa vez tamén denominacións variadas: *correa*, *puga*, *carrachola*, *narigota*, *asa*, *cedoiro*, *encedoiro*, *oncedoiro*, *loro*, *meá*, *temoeiro* etc. Algúns destes nomes son en realidade unha extensión sinestésica das cubertas de coiro (*casula*, *capeliza*, *camisas*) que poden ter os extremos dos dous paus para protexelos do desgaste por rozamento co seu uso.

Os tamaños de cada peza do mallo varían co cereal no que se empreguen e a experiencia propia do mallador. Datos obtidos de mallos, para trigo, de granxeiros do Quebec (Canadá) mostran mocas de 1,5 m de longo e 3 cm de diámetro, con porro de 1 m de longo e 3 cm tamén de grosor.

Campesiños franceses mallando con manles, ca 1270.

Retroceso do mallo
------------------

Os mallos caeron en desuso en moitos países a causa da aparición e o acceso do campesiñado ás maquinas de mallar, que liberaban a man de obra campesiña. Máquinas que nas súas fases máis avanzadas son capaces de presentar o gran totalmente limpo de rabeiras e muíña. Porén en moitas rexións mantéñense, pois non existen máquinas que realicen a malla. Así en zonas de Minnesota, nos mesmos Estados Unidos de América, o arroz bravo só pode ser mallado con mallos curtos duns 30 cm .

Usos non agrícolas
------------------

Nunchaku xaponés, arma empregada no kobudo
Como outros apeiros agrícolas, os mallos foron usados como arma polos campesiños que non dispuñan de armas mellores. Unha coñecida evolución do mallo, é o nunchaku xaponés, arma empregada no kobudo.

O mallo e o caxato, símbolos faraónicos
O mallo, xunto co caxato (con cabo curvado coma un bastón) figura como emblema do faraón do Exipto. O mallo simboliza o papel do faraón como dispensador de alimentos para o seu pobo, e o caxato o papel como pastor dos seus súbditos. Os dous son símbolos que o vinculan con Osiris, ó que lle pertencen, como señor de ultratumba. Como símbolo de poder, o faraón solía ostentar o mallo.

En Exipto o mallo era utilizado para bater nos cativos e nos escravos.

Notas
-----

1. ↑  *Minnesota Wild Rice Harvest regulations*, from Minnesota Department of Natural Resources

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Malla.
* Malladoira.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q141830
* EBID: ID
* GEC: 0083719

 |
O **Xefe de Goberno** é o máximo funcionario do poder executivo e responsable do goberno dun Estado ou dunha subdivisión territorial (estado, provincia etc.) de mesmo. O proceso de elección de xefes de goberno varía de acordo ao país e depende, entre outros factores, da forma do goberno empregada no mesmo.

Nun sistema parlamentario o título que adopta o xefe de goberno pode ser: Primeiro Ministro, Premier, Chanceler, Presidente do Consello de Ministros, Presidente do Goberno ou outro. Nos países con sistemas presidenciais, como Estados Unidos, o xefe de goberno é o Presidente, que á súa vez é o xefe de Estado. En cambio, nos sistemas semipresidenciais, as funcións de xefe de goberno poden estar compartidas polo Presidente e un Primeiro Ministro.

O xefe de goberno nalgúns territorios de ultramar dependentes do Reino Unido é denominado "ministro xefe" (en inglés, *Chief Minister*), do mesmo xeito que na India, Malaisia e nos estados e territorios de Australia. En Alemaña, o xefe de goberno dos *Länder* denomínase "ministro presidente" (en alemán, *Ministerpräsident*); en Bélxica esta última é a denominación do xefe de goberno dunha rexión ou comunidade. En México, así se denomina ao líder político responsable do goberno e a administración de México, Distrito Federal, capital da República Mexicana.

Denominacións
-------------

* Chanceler
* Premier
* Primeiro Ministro
* Presidente
	+ Presidente de Goberno
* Taoiseach

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2285706
* BNCF: 29204
* BRE: 2362930
* GEC: 0203375
* GND: 4130306-4

 |
Pola súa situación próxima ao berce da dinastía Shang foi lugar de asentamentos dende o segundo milenio antes da nosa era. A primeira mención escrita do lugar aparece no tempo das Primaveras e Outonos (719-476 aC) da dinastía dos Zhou Orientais.

Capital de Zhao
---------------

Mais a súa entrada na historia data do 386 aC, no período dos Reinos combatentes, cando o mandatario Jinghou de Zhao traslada a súa capital á zona, construíndo unha nova cidade.

Inda en pleno estudo arqueolóxico, semella unha interesante aproximación aos principios dos Ritos de Zhou do urbanismo chinés anterior a Changan. Tratábase dunha cidade dobre : A menor (ao suroeste da actual) era a cidade palaciana (*Zhaowangcheng*). Un complexo amurallado con forma de escuadra de máis de 5km2 dividido a súa vez en tres partes. Na occidental unha gran plataforma de 265x285m e 19m de altura contiña o pazo ou castelo (*Longtai* ). Outras plataformas aparecen na parte oriental así coma ruínas de templos. A disposición respectaba unha simetría axial.

A cidade comercial e residencial (*Dabei*) situábase baixo a moderna. De forma rectangular irregular e 4,8x3,2 km tamén dispuña doutra plataforma de 26m de altura (*Congtai*, hoxe parque central de Handan) que seica servía para contemplar as paradas de tropas, danzas e outras celebracións. O conxunto de ámbalas dúas cidades albergou a rica actividade económica cultural e política da capital durante 159 anos ata a súa conquista polo reino Qin no 228 aC. Pero durante toda a dinastía Han (206aC-220dC), **Handan** continuou a seres unha das maiores cidades do imperio, centro de artesanía, comercio, fundición de ferro e fabricación de metais (13,6 km² e 150.000h).

Lento declinar
--------------

Foi despois, coa época turbulenta cando o colapso dos Han, que Handan comezou a declinares converténdose aos poucos nunha mera cidade de provincias pechada no recinto da vella cidade comercial Zhao , ata que, trala segunda guerra mundial, o réxime comunista chinés impulsou unha forte industrialización apoiada nos grandes xacementos de carbón da rexión.

Notas
-----

1. ↑  "*Traza da cidade dobre, capital de Zhao*". Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 08 de xuño de 2010.
2. ↑  "*Idem co detalle da articulación tripla da cidade palaciana*". Arquivado dende o orixinal o 29 de decembro de 2010. Consultado o 08 de xuño de 2010.
3. ↑  "*A plataforma do pazo ou Longtai*". Arquivado dende o orixinal o 30 de maio de 2020. Consultado o 10 de xuño de 2010.
4. ↑  [*Ligazón morta*]
5. ↑  "*Esquema coa cidade moderna sobor da vella*". Arquivado dende o orixinal o 01 de xaneiro de 2013. Consultado o 01 de xaneiro de 2013.
6. ↑  *Mapa de Handan nas décadas pasadas*[*Ligazón morta*]
O **río Spree** (sorabo: *Sprjewja*, checo: *Spréva*) é un río de Alemaña, comunicado por medio de canles navegables co mar Báltico e que se ensancha na cidade de Berlín formando un porto fluvial. Percorre gran parte da cidade e serve de marco a varios dos edificios mais emblemáticos. É un afluente do río Havel, á súa vez afluente do Elba.

A súa lonxitude é de preto de 400 quilómetros, dos cales 182 son navegables.

Historia
--------

O río foi escenario de combates durante a conquista de Berlín durante a Segunda guerra mundial.

Nas décadas seguintes e despois da construción do muro de Berlín, moitos habitantes do Berlín Leste tentaron escapar cruzando o río. Coa caída do muro no 1989 decidiuse conservar unha sección de 1,3 km ao longo do río Spree co fin de albergar a East Side Gallery.

Galería de imaxes
-----------------

* O río nos montes de Lusacia.O río nos montes de Lusacia.
* Encoro de Bautzen.Encoro de Bautzen.
* O Spree ao seu paso por Spremberg.O Spree ao seu paso por Spremberg.
* O Spree 15 km antes de Berlín.O Spree 15 km antes de Berlín.
* A ponte de Oberbaum en Berlín.A ponte de Oberbaum en Berlín.
* Ministerio do Interior de Alemaña á beira do Spree.Ministerio do Interior de Alemaña á beira do Spree.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Spree Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Xeografía de Alemaña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1684
* WorldCat
* VIAF: 248529532
* EBID: ID
* GEC: 0063958
* GeoNames: 3065504
* GND: 4056530-0
* NKC: ge224723
* OSM: 390274
* TGN: 7097659
* Treccani: sprea

 |
O gran menhir de Dol-de-Bretagne, Francia.
Un **monólito** é un bloque de rocha de gran tamaño, composto dun só elemento.

Etimoloxía
----------

O termo monólito é un cultismo calcado do adxectivo latino *monolithus*, 'constituído por unha soa pedra', á súa vez calcado do grego antigo μονόλιϑος *monólithos*, formado polo elemento μόνο-, de μόνος *mónos*, 'un só', e λίθος *líthos*, 'pedra'. Literalmente 'unha soa pedra'. O termo entrou nas linguas modernas en 1829, a partir do francés *monolithe*.

Tipos
-----

Utilízase este termo para referirse tanto aos monólitos de orixe natural —un accidente o trazo xeomorfolóxico, similar a unha montaña— como aos realizados polo ser humano, que ou ben os tallou como monumentos, ou ben extraeu boques pétreos das canteiras desde a antigüidade para construílos.

Os monólitos naturais están formados por unha única rocha individual, que a erosión normalmente deixou exposta e que, na súa maioría, é unha rocha metamórfica dura e sólida.

Na cultura popular
------------------

A referencia cultural máis coñecida é o estraño monólito negro de orixe extraterrestre do filme *2001: Unha odisea do espazo* de Stanley Kubrick, que formaba parte dunha rede informática establecida por unha civilización extraterrestre para realizaren o seguimento dun experimento evolutivo que finalmente culminou na humanidade na Terra.

Por outra parte, na película *Stalker*, de Andrei Tarkovsky, hai unha importante referencia a un monólito do recinto da planta nuclear de Chernóbil, capaz de realizar os maiores desexos do home.

Galería
-------

* Uluru, Territorio Norte, Australia.Uluru, Territorio Norte, Australia.
* Fortaleza de monólitos en Rodas, Grecia.Fortaleza de monólitos en Rodas, Grecia.
* Imaxe desde o espazo da montaña Brandberg, Namibia.Imaxe desde o espazo da montaña Brandberg, Namibia.
* Pedra da Gávea, monólito próximo ao mar, preto de Rio de Janeiro, Brasil.Pedra da Gávea, monólito próximo ao mar, preto de Rio de Janeiro, Brasil.
* Beacon Rock, Estado de Washington.Beacon Rock, Estado de Washington.

* "A Rocha" de Xibraltar"A Rocha" de Xibraltar
* El Capitán, no Parque Nacional de Yosemite.*El Capitán*, no Parque Nacional de Yosemite.
* Stawamus Chief en Squamish, Columbia Británica.*Stawamus Chief* en Squamish, Columbia Británica.
* El Peñón, monólito en Colombia, no Departamento de Antioquia.*El Peñón*, monólito en Colombia, no Departamento de Antioquia.
* O penyal d'Ifac, Calp, Alacant.O penyal d'Ifac, Calp, Alacant.

Notas
-----

1. ↑  monólito no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  monolith no *Online Etymoogy Dictionary*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Monólito*** |

### Outros artigos

* Menhir
* Megálito

### Ligazóns externas

* 14 Largest Monoliths in the World *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q653208
* AAT: 300265401
* BNCF: 27967
* GEC: 0124606
* GND: 4352271-3
* MAG: 152815550
* NKC: ph122973
* Treccani: monolito

 |
Detalle dos *Nove dragóns* de Chen Rong, 1244, Dinastía Song.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Os **dragóns chineses** (chinés tradicional: 龍; chinés simplificado: 龙; *pinyin*: Lóng; Wade-Giles: Lung2) son criaturas lendarias da mitoloxía e o folclore chinés. Os dragóns teñen moitas formas animais como tartarugas, peixe, mais son máis comunmente representados como cobras con catro patas. Os dragóns chineses tradicionalmente simbolizan fortes poderes, particularmente control sobre a auga, a pluviosidade, os tifóns e as inundacións. O dragón é tamén un símbolo de poder, forza, e boa sorte para persoas que son dese signo. Con isto, o Emperador da China normalmente utilizou o dragón como símbolo do seu poder imperial e da súa forza.

Na linguaxe diaria chinesa, as persoas excelentes e excepcionais son comparadas cos dragóns, mentres que as persoas incapaces e sen logros compáranse con outras criaturas desprezadas, coma os vermes. Un gran número de proverbios teñen referencias ós dragóns, como "Agardando que o fillo se converta nun dragón" (en chinés: *望子成龙*).

Notas
-----

1. ↑  Ingersoll, Ernest; et al. (2013). Cognoscenti Books, ed. *The Illustrated Book of Dragons and Dragon Lore*. Chiang Mai.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***China*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215605
* EBID: ID
* NDL: 00569877

 |
As **eleccións ao Parlamento de Cataluña de 1984** celebráronse o 29 de abril de 1984, as segundas eleccións ao Parlamento de Cataluña trala instauración da democracia en España, e o restabelecemento da Generalitat de Cataluña en 1977. Foron convocadas a votar 4.501.851 persoas maiores de 18 anos e con dereito a voto en Cataluña. As eleccións serviron para escoller os 135 parlamentarios da segunda lexislatura democrática. Acudiron a votar 2.892.987 persoas, o que deu unha participación do 64,26 por cento, tres puntos por enriba da participación de catro anos antes. A data das eleccións anticipouse vinte días, xa que estaba previsto que se celebrasen o sábado 19 de maio de 1984.

O partido máis votado foi, de novo, Convergència i Unió que, con 1.346.729 votos (un 46,56 por cento), obtivo 72 escanos, 29 máis que nas anteriores eleccións, e 31 máis que a segunda forza política, o Partido dos Socialistas de Cataluña. CiU venceu desta volta, polo tanto, por maioría absoluta.

Trala formación do Parlamento de Cataluña, o candidato de Convergència i Unió, Jordi Pujol, foi investido Presidente da Generalitat de Cataluña, por segunda vez consecutiva.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Cataluña*** |

### Ligazóns externas

* Resultados globais
* Resultados por circunscricións
* Todos os datos das eleccións de 1984 *(en catalán)*

| * v
* c
* e
Bandeira de Cataluña Eleccións e referendos en Cataluña |
| --- |
| Eleccións | 
* 1932
* 1980
* 1984
* 1988
* 1992
* 1995
* 1999
* 2003
* 2006
* 2010
* 2012
* 2015
* 2017
* 2021

 |
| Referendos | 
* 1931
* 1979
* 2006
* 2014
* 2017

 |
As **eleccións ao Parlamento de Escocia de 2021** celebráronse o 6 de maio de 2021 baixo as disposicións da Acta de Escocia de 1998. Os 129 membros do Parlamento de Escocia foron elixidos nas sextas eleccións dende que o parlamento foi reestabelecido en 1999. As eleccións celebráronse ó mesmo tempo que as elección locais do Reino Unido, as eleccións da Asemblea de Londres, as eleccións ao Parlamento de Gales de 2021 e as de Hartlepool.

A campaña electoral comezou o 25 de marzo de 2021, durante a pandemia de COVID-19, aínda que o Parlamento non foi disolto oficialmente até o 5 de maio, o día antes das eleccións. Os principais partidos que concorreron ás eleccións foron o Partido Nacional Escocés (SNP), liderado pola Primeira ministra Nicola Sturgeon, o Partido Conservador liderado por Douglas Ross, o Partido Laborista liderado por Anas Sarwar, os Liberal Demócratas liderados por Willie Rennie, e o Partido Verde Escocés, liderado cnonxuntamente por Patrick Harvie e Lorna Slater. Destes cinco partidos, dous deles cambiaron de líderes dende as eleccións de 2016.

O Partido Nacional Escocés gañou o maior número de votos, maior número de escanos no Parlamento de Escocia, conseguindo o 85% dos escanos por circunscrición. O Partido Verde Escocés gañou 8 escanos, obtendo o seu mellor resultado nunhas eleccións ao Parlamento de Escocia e o Partido Conservador mantivo os 31 escanos. O Partido Nacional Escocés e o Partido Verde, ambos a prol da independencia de Escocia, gañaron un total de 72 escanos sobre un total de 129. Os partidos unionistas acadaron unha lixeira maioría de votos, tanto nas circunscrións como nas listas rexionais.

A participación de votantes nas eleccións alcanzou un récord do 63,0%, o máis alto nas eleccións ao Parlamento escocés.

Notas
-----

1. ↑  "Scottish Elections (Dates) Act 2016". *legislation.gov.uk*. Consultado o 7 de maio de 2016.
2. ↑  "Holyrood to stop sitting on March 25 ahead of Scottish election". *www.scotsman.com*. Consultado o 25 de marzo de 2021.
3. ↑  "Scottish election 2021: Will the SNP win a majority? Seven key questions the Scottish Parliament vote will answer". *www.msn.com*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Escocia*** |

### Ligazóns externas

* Eleccións de 2021Arquivado 23 de abril de 2021 en Wayback Machine. (na páxina web do Parlamento de Escocia) *(en inglés)*
| *Héroe de leyenda* |
| --- |
|  |
| EP de Héroes del Silencio |
| Data de edición: |  |
| Lanzamento: | 1987 |
| Datas de gravación: |  |
| Estudio(s) de gravación: |  |
| Duración: | 16:45 |
| Xénero musical: | Rock |
| Selo discográfico: | EMI |
| Producido por: | Gustavo Montesano |
| Cronoloxía |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ' | *Héroe de leyenda*  | *El mar no cesa (1988)* |

 |

***Héroe de leyenda*** é un mini LP, sendo o primeiro traballo do grupo de rock español Héroes del Silencio, publicado no 1987.

Producido por Gustavo Montesano e arranxado por Héroes del Silencio, este disco foi concibido despois de que Gustavo os vira tocar na Sala En Bruto (Zaragoza), e lles fixera firmar por EMI. A idea fundamental deste traballo era unha proba.

O grupo comenzaba xa a capta-la atención dos medios de comunicación zaragozanos. Foran abreconcertos do grupo La Unión, e participaran no recital de despedida de Alaska y Dinarama en Zaragoza. Ademais, formaran parte en distintos concursos rexionais, e xa tocaran nas Festas do Pilar, que devotamente fanse cada ano, á parte de participar no concurso "El nuevo pop español",e no Festival de Benidorm.

Cando a compañía discográfica lanzou ao mercado este traballo a meta era vender 5.000 copias; a sorpresa fue maiúscula ao se rexistrar a venda de 30.000 copias, fazaña que ningún grupo local pudiera lograr, nin sequera o grupo Van Cyborg, quen xa tiñan disco nas tendas.

O impresionante número de copias vendidas deste EP, motivou a que EMI lanzara ao mercado unha segunda tiraxe deste traballo, agora cambiando a portada, para facela máis atractiva comercialmente.

Lista de cancións
-----------------

1. "Héroe de leyenda (Versión maxi)" (5:02)
2. "El mar no cesa" (3:09)
3. "La lluvia gris" (4:23)
4. "Héroe de leyenda" (4:11)

Compoñentes
-----------

* Enrique Bunbury: voz
* Joaquín Cardiel: baixo
* Juan Valdivia: guitarra
* Pedro Andreu: batería

| * v
* c
* e
Héroes del Silencio |
| --- |
| 
* **Enrique Bunbury**
* **Juan Valdivia**
* **Joaquín Cardiel**
* **Pedro Andreu**

* Alan Boguslavski
* Gonzalo Valdivia

 |
| Álbums de estudio | 
* *El mar no cesa*
* *Senderos de traición*
* *El espíritu del vino*
* *Avalancha*

 |
| EPs | 
* *Héroe de leyenda*
* *En directo*
* *Senda '91*

 |
| Directos | 
* *Parasiempre*
* *El ruido y la furia*
* *Tour 2007*
* *Live in Germany*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1756786
* Discogs: 1492168
* MusicBrainz: ID

 |
A función *f*(*x*) (azul) é aproximada por unha función cuadrática *P*(*x*) (vermello).
Na análise numérica, a **regra** ou **método de Simpson** (chamada así na honra de Thomas Simpson) é un método de integración numérica que se utiliza para obter a aproximación da integral:

{\displaystyle \int \_{a}^{b}f(x)\,dx\approx {\frac {b-a}{6}}\left[f(a)+4f\left({\frac {a+b}{2}}\right)+f(b)\right]}.

Derivación da regra de Simpson
------------------------------

Consideramos o polinomio interpolante de orde dous {\displaystyle \mathrm {P\_{2}(x)} }, que se aproxima a función integrando {\displaystyle \mathrm {f(x)} } entre os nodos x0 = a, x1 = b e m = (a+b)/2. A expresión dese polinomio interpolante, expresado a través da Interpolación polinómica de Lagrange é:

{\displaystyle P\_{2}(x)=f(a){\frac {(x-m)(x-b)}{(a-m)(a-b)}}+f(m){\frac {(x-a)(x-b)}{(m-a)(m-b)}}+f(b){\frac {(x-a)(x-m)}{(b-a)(b-m)}}.}
Así, a integral buscada pódese aproximar como:

{\displaystyle \int \_{a}^{b}f(x)\,dx\approx \int \_{a}^{b}P\_{2}(x)\,dx={\frac {h}{3}}\left[f(a)+4f(m)+f(b)\right].}

Error
-----

O erro de aproximar a integral mediante o método de Simpson é

{\displaystyle -{\frac {h^{5}}{90}}f^{(4)}(\xi ),}
onde {\displaystyle h=(b-a)/2} e {\displaystyle \xi \in [a,b]}.

Regra de Simpson composta
-------------------------

No caso de que o intervalo [a,b] non sexa o suficientemente pequeno, o erro ao calcular a integral pode ser moi grande. Para iso, recórrese á fórmula composta de Simpson.
Dividiremos o intervalo [a,b] en *n* subintervalos iguais, de xeito que {\displaystyle x\_{i}=a+ih}, onde {\displaystyle h=(b-a)/2n} para {\displaystyle i=0,1,...n}.

Aplicando a Regra de Simpson a cada subintervalo, temos:

{\displaystyle \int \_{x\_{j-1}}^{x\_{j}}f(x)\,dx={\frac {x\_{j}-x\_{j-1}}{6}}\left[f(x\_{j-1})+4f\left({\frac {x\_{j-1}+x\_{j}}{2}}\right)+f(x\_{j})\right]j=1,...n.}
Sumando as integrais de todos os subintervalos, chegamos a que:

{\displaystyle \int \_{a}^{b}f(x)\,dx\approx {\frac {h}{3}}{\bigg [}f(x\_{0})+2\sum \_{j=1}^{n/2-1}f(x\_{2j})+4\sum \_{j=1}^{n/2}f(x\_{2j-1})+f(x\_{n}){\bigg ]},}
O máximo error vén dado pola expresión
{\displaystyle -{\frac {h^{4}}{180}}(b-a)f^{(4)}(\xi ).}

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q722507
* MAG: 136042522

 |
Práxedes Mateo Sagasta
As **Eleccións Xerais de 21 de agosto de 1881 en España** foron convocadas baixo o reinado de Afonso XII en base ao disposto na Constitución española de 1876, vixente ata 1931, na coñecida como Restauración borbónica en España.

Antecedentes
------------

En 1878 o grupo de vellos unionistas dirixido por Manuel Alonso Martínez abandona o Partido Liberal-Conservador e regresa ás filas do Partido Constitucional de Sagasta, que abandonara en 1875. En 1880, tras cinco anos consecutivos de goberno, continúa a erosión do Partido Liberal-Conservador. O 9 de marzo de 1880, o xeneral Arsenio Martínez Campos, pásase cos seus seguidores ao Partido Constitucional. Ese mesmo ano abandonan as filas conservadoras e súmanse ás liberais José Pousada Herrera, antigo dirixente da Unión Liberal e presidente do Congreso nas primeiras Cortes da Restauración, así como un grupo de vellos notables do Partido Moderado que non atopan acomodo nas filas conservadoras, como o conde de Xiquena ou Balmaseda. A raíz destas incorporacións, o Partido Constitucional pasou a denominarse Partido Liberal Fusionista.
En xaneiro de 1881 Sagasta, fortalecido o seu partido, reclama ao rei Afonso XII que cese aos conservadores e chame ao goberno aos liberal-fusionistas. O rei accede á demanda de Sagasta e o 8 de 1881, Sagasta asume por primeira vez na Restauración a presidencia do Consello de Ministros.

Características
---------------

O número de votantes para estas eleccións era de 846.961 (o 4,99% da poboación total), mediante sufraxio restrinxido. Elixíronse **392 deputados** o día 20 de agosto de 1881.

Composición do Congreso dos Deputados
-------------------------------------

|  |
| --- |
| ← **Eleccións Xerais en España, 21 de agosto de 1881** → |
| **Partido** | **Escanos** | **Líder** |
| Partido Liberal Fusionista | **290** | Práxedes Mateo Sagasta |
| Partido Liberal-Conservador | **62** | Antonio Cánovas del Castillo |
| Partido Demócrata, Partido Progresista | **32** | Emilio Castelar, Cristino Martos Balbi |
| Unión Católica | **2** | Alejandro Pidal y Mon |
| Comuñón Tradicionalista | **2** | José María Ampuero y Jáuregui |
| Unión Vasca | **1** | Joaquín de Vera y Olazábal, marqués de Narros |
| Independentes | **3** |  |
|

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Restauración borbónica en España
* Manuel Alonso Martínez

### Ligazóns externas

* Resultados das eleccións
* Deputados por circunscricións

| * v
* c
* e
Eleccións xerais en España |
| --- |
| Reinado de Fernando VII | 1810  ·  1813  ·  1820 |  |
| Sexenio Revolucionario | 1869  ·  1871  ·  abril de 1872  ·  agosto de 1872  ·  1873 |
| Restauración | 1876  ·  1879  ·  1881  ·  1884  ·  1886  ·  1891  ·  1893  ·  1896  ·  1898  ·  1899  ·  1901  ·  1903  ·  1905  ·  1907  ·  1910  ·  1914  ·  1916  ·  1918  ·  1919  ·  1920  ·  1923 |
|  Segunda República | 1931  ·  1933  ·  1936 |
| Monarquía parlamentaria | 1977  ·  1979  ·  1982  ·  1986  ·  1989  ·  1993  ·  1996  ·  2000  ·  2004  ·  2008  ·  2011  ·  2015  ·  2016  ·  abril de 2019  ·  novembro de 2019  ·  2023 |
A **África Oriental Portuguesa**, **Provincia Ultramarina de Mozambique** ou, oficialmente, **Estado da África Oriental**, son os nomes que recibiu unha colonia portuguesa situada no sueste da África, na África Oriental, en distintas épocas até a súa transformación no moderno estado independente da República de Mozambique.

Historia
--------

Postos de comercio e, máis tarde, colonias portuguesas foron formadas ao longo do litoral da África Oriental en 1498, cando Vasco da Gama atinxiu a costa mozambicana. Lourenço Marques explotou a área que hoxe é a Baía de Maputo en 1544. Unha vez alí, estabeleceuse definitivamente no actual Mozambique, onde pasou a maior parte da súa vida, sendo o seu traballo foi seguido por outros exploradores, mariñeiros e comerciantes portugueses. Algunhas desas colonias foron entregadas ao final do século XIX para seren gobernadas por empresas como a Compañía de Mozambique e a Compañía do Niassa. En 1951, as colonias foron combinadas nunha única provincia no exterior so o nome de Mozambique, como parte integrante de Portugal. A maioría das colonias orixinais deron seus nomes para as provincias do actual Mozambique.

Mozambique, de acordo coa política oficial, non era unha colonia, mais antes unha parte da "nación pluricontinental e multirracial" portuguesa. En Mozambique, así como fixo en todas as súas colonias, Portugal tentou europeizar a poboación local e asimilala á cultura portuguesa. Lisboa tamén quería manter as colonias como socios comerciais e mercados para seus produtos. Os habitantes africanos da colonia acabaron por seren, supostamente, colocados na posición de cidadáns de pleno dereito, con plenos dereitos políticos a través dun proceso de desenvolvemento de longo prazo. Para o efecto, a segregación en Mozambique era mínima se comparaba coa da veciña Suráfrica. Porén, o traballo forzado, a que todos os africanos eran obrigados a facer ,se non pagaban os impostos, non foi abolido até o inicio dos anos 1960.

Notas
-----

1. ↑  de Sousa Cruz, João José (2009). "O Enigma de uma colónia virtual - África Oriental Portuguesa". Consultado o 19 de outubro de 2013.
2. ↑  Centro de Documentación 25 de Abril, Universidade de Coímbra (ed.). "A Guerra Colonial (1961/1974)". Arquivado dende o orixinal o 20 de outubro de 2013. Consultado o 20 de novembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mozambique
* Imperio Portugués
* África Occidental Portuguesa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q889394
* WorldCat
* VIAF: 125416713
* LCCN: n90652648

 |
As **Illas Maskelynes** son unha pequena cadea de illas baixas que forman parte de Vanuatu no océano Pacífico. Atópanse ao sueste de Malakula. A zona é rica en peixes e quenllas, e 'Lonely Planet' describe as Maskelynes como "simplemente fantásticas" e recoméndaas para o mergullo malia a advertencia de fortes correntes entre as illas. Con todo, hai pouco turismo na zona, é unha parte moi remota de Vanuatu.

As illas da cadea están relativamente ben poboadas, por razóns históricas, a vida nas illas presentaba unha protección dos ataques das tribos do continente que non eran bos mariños, polo que tiñan problemas para chegar á cadea de illas. Con todo, a cadea de illas tamén pasou por unha serie de ciclos de poboación e despoboación (non hai referencia dunha causa determinada).

As illas contan con moi pouca infraestrutura moderna, aínda que o goberno de Vanuatu e varias axencias de axuda. cooperaron cos habitantes para instalar algunhas escolas locais menores e centros de saúde.

Notas
-----

1. ↑  "A Cruising Sailor Gets Up Close and Personal". *Cruising World*. 11 May 2007. Consultado o 3 de decembro de 2011.
2. ↑  Bob Bowdey; Judy Beaty; Brian Ansell (1995). *Diving and snorkeling guide to Vanuatu*.
3. ↑  "Introducing The Maskelynes". *Lonely Planet*. 1 October 2008. Consultado o 3 de decembro de 2011.
4. ↑  Speiser, Felix (1923 (English translation, 1991)). *Ethnology of Vanuatu (translation of "Ethnographische Materialien aus den Neuen Hebriden und den Banks Inseln")*.
5. ↑  "Where They Went: Vanuatu". *Boston.com*. 13 de marzo de 2005. Arquivado dende o orixinal o 06 de xuño de 2012. Consultado o 3 de decembro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illas Maskelynes*** |

### Ligazóns externas

* The Maskelyne Islands, South Malekula Arquivado 28 de decembro de 2021 en Wayback Machine. (a website describing some of the facilities for visitors)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4283856
* GeoNames: 2136016

 |
O **Estado de Pohnpei** é un dos catro estados dos Estados Federados de Micronesia (FSM). Os outros estados son Kosrae, Yap e Chuuk. A illa principal do Estado é Pohnpei.

Historia
--------

Pohnpei, cando era un territorio do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico, nun principio contiña Kosrae, que era un municipio da comarca.

Xeografía
---------

O estado de Pohnpei atópase no Océano Pacífico. Atópase cerca do extremo oriental das illas de Carolinas e está a medio camiño entre Honolulu e Manila. A superficie do estado de Pohnpei ten unha superficie de 372 km², estando constituído por unha illa principal (Pohnpei) e 161 pequenas illas e atois. A súa altitude máxima, 791 m. atópase nun picacho remanente dun volcán.

As illas exteriores de Pohnpei son illas baixas, e inclúen Pingelap, Mokil, Ant, Pakin, Ngatik, Nukuoro, Oroluk e Kapingamarangi. Tamén se inclúe a gran parte mergullada do Arrecife Minto.

Coa excepción das chairas costeiras, taludes e abanos aluviais, a maior parte da illa de Pohnpei, unha Illa elevada, é montañosa, exuberante e verde. A súa selva é densa e rica; extensos pantanos de mangleiros se aliñan na costa. A illa é máis ou menos circular no seu contorno, os seus 130 km de circunferencia están rodeados por un arrecife de coral.

Municipios
----------

* Kapingamarangi
* Kitti
* Kolonia
* Madolenihmw
* Mokil
* Nett
* Ngatik
* Nukuoro
* Oroluk
* Pingelap
* Sokehs
* Uh

Referencias
-----------



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7771127
* GeoNames: 2081550
* GNIS: 1779813
* MusicBrainz: ID
* OSM: 3819481
* TGN: 7018510

 |
A **illa Normanby** é unha illa volcánica en forma de L, a illa máis meridional das Illas D'Entrecasteaux. Forma parte da provincia de Milne Bay, Papúa Nova Guinea.

Normanby está a 16 km. ao nordés de Cabo do Leste, na illa de Nova Guinea, da cal a separa o estreito Goschen, e está separada da Illa Fergusson polo Estreito Dawson (Pasaxe Dobu). A illa elévase a 1.158 metros no Cordal de Prevost no sueste. O terreo inclúe baixas chairas costeiras e pantanos, montañas altas e escarpadas abas costeiras. Sewa Bay ofrece refuxio na costa oeste e Awaiara Bay (Sewataitai) na costa leste. O asentamento máis grande, e a sede do distrito, é Esa'á no extremo norte da illa.

En 1873, a illa foi visitada polo capitán británico John Moresby, ao mando do barco HMS Basilisk, recibindo o nome do marqués de Normanby, George Augustus Constantine Phipps, quen era o gobernador de Queensland, en Australia.

Unha vez que sabe que posúe ouro, Normanby agora exporta copra e algo de madeira. Cos recentes descubrimentos de depósitos deste produto, estase comezando a súa explotación.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Normanby*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1532048
* EBID: ID
* GeoNames: 2132814

 |
*As viaxes de Gulliver*, un exemplo de literatura de viaxes.
A **literatura de viaxes** consiste en libros de viaxe que son considerados literatura; non constitúe unha categoría ou un xénero literario universalmente recoñecido. Trátase de textos que recollen os acontecementos, os sentimentos e as voces dunha viaxe realizada polo narrador, que pode ou non coincidir co autor empírico. Segundo a perspectiva crítica pode sosterse que a mera enumeración de feitos non constitúe per se literatura, pero esta non é unha postura universal. Obras que falan de aventura, conquista ou exploracións son recollidas tamén normalmente baixo a categoría de literatura de viaxes.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Literatura de viaxes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* *Pelerinaxes I*
* *Impresións dunha viaxe por Galicia en 1935*
* **Galicia* (Francisco Fernández del Riego)*

### Ligazóns externas

* *Studies in Travel Writing* *(en inglés)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1072723
* AAT: 300254810
* EBID: ID
* JSTOR: travel-literature
* LCCN: sh91000035
* NDL: 00565787
* NKC: ph503071
* PSH: 7026

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: José Romero.

**José Romero Carreira**, nado en Solbeira (Paderne de Allariz) en 1917 e finado en Madrid o 16 de marzo de 1992, foi un aviador militar e intérprete galego.

Traxectoria
-----------

Dirixente de UGT en Ourense. Na guerra civil española alistouse no Partido Comunista e foi comisario político do V Rexemento. Foi enviado polo goberno da República á URSS a formarse como piloto de aviación, e combateu contra os alemáns na segunda guerra mundial. Estivo interno nun campo de concentración da URSS, e en 1952 foi xulgado por sumarse a unha folga de fame. Foi liberado en 1954, e embarcou no buque *Semiramis* dende o porto de Odesa xunto a membros da División Azul.

Regresou a Galicia e marchou vivir a Madrid onde se fixo intérprete nunha axencia de viaxes. Logo foi funcionario do Instituto Nacional de Previsión. Finou en Madrid o 16 de marzo de 1992.

Vida persoal
------------

Casou con Pilar e foi pai de María Pilar Romero.

Notas
-----

1. ↑  Tereixa Constenla (13 de setembro de 2010). "Aterrizaje forzoso en el gulag". *El País* (en castelán).
2. ↑  Carmen Villar (12 de decembro de 2010). "El cautiverio de un gallego en el gulag". *Faro de Vigo* (en castelán).
3. ↑  Necrolóxica en *ABC*, 22-3-1992, p. 111.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Calvo Jung, C. (2010). *Los últimos aviadores de la República. La cuarta expedición a Kirovabad*. Ministerio de Defensa de España.
* Iordache Cârstea, Luiza (2019). "Telas de súplica por la libertad. Cartas desde Karlag (URSS)". *Vegueta. Anuario de la Facultad de Geografía e Historia* (19): 73–93.

### Ligazóns externas

* José Romero Carreira na páxina web *Nomes e Voces*.
As **linguas malaio-polinesias** son un subgrupo de linguas da familia austronesia. Este subgrupo esténdese polas illas do Sueste asiático e o Pacífico (Polinesia), con algúns exemplos na Asia continental, e sendo un membro illado o malgaxe (Madagascar).

Principais ramos das linguas malaio-polinesias.      Borneo-Filipinas (non aparece o yami ao sueste de Taiwán)     Sonda-Célebes (non aparece o chamorro ao nordeste de Yap)     Malaio-Polinesio Central      Halmahera-Geelvink Bay     Linguas oceánicas máis occidentais
As linguas malaio-polinesias tenden á reduplicación (repetición de todo ou parte dunha palabra) para expresar o plural, como por exemplo wiki-wiki, e teñen unha entropía baixa, é dicir, os textos son bastante repetitivos en canto á frecuencia dos sons. A maioría non posúe grupos de consonantes (como [str] ou [mpl]) e ten un número de vogais pequeno, sendo cinco o máis común.

O malaio-polinesio divídese en dous, nunha póla occidental ("hesperonesio") e outra centro-oriental:

* Linguas malaio-polinesias occidentais, cuns 300 millóns de parlantes e que inclúen, entre outros, o indonesio, o malaio, o xavanés, o malagaxe, o tagalog, o ilokano, o cebuano, o maranao, o bugi.
* Linguas malaio-polinesias centrais-orientais
	+ Centrais, compóñeno unhas 160 linguas que se falan principalmente en Indonesia.
	+ Orientais, con aproximadamente un millón de falantes. Inclúe as linguas de Micronesia como o nauruano, o sama e o chamorro e as linguas de Polinesia como o kiribatiano, o hawaiano, o maorí, o rapanui, o samoano, o tahitiano, e tongano e o tuvalés. Todas estas linguas teñen status oficial nos seus respectivos territorios.

Notas
-----

1. ↑  Definición de cebuano -na no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q143158
* AAT: 300388790
* EBID: ID
* Glottolog: mala1545
* LINGUIST: mlpo
* MAG: 2778336558
* Treccani: lingue-maleopolinesiache

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Voz del Obrero.

***La Voz del Obrero*** foi un periódico editado na Coruña entre 1910 e 1920.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 1 de abril de 1910. Periódico anarcosindicalista, foi voceiro das sociedades de resistencia integradas na Federación Local Obrera da Coruña. O seu primeiro director foi Esteban Fernández Temprano e en 1920 o director era David Díaz Rodríguez. De periodicidade irregular, foi suspendido varios meses pola folga xeral de 1917. Os seus redactores foron Juan Nó Iglesias, José Creo Liste, Enrique Taboada Chas, José Suárez Duque (con crónicas dende París asinadas como Celso Dotet) e Luis Plaza Rey (con crónicas dende Lisboa). Tamén colaboraron os mestres Constancio Romeo e Joaquín Patricio Patiño. Publicou artigos de notorios libertarios como Tárrida del Mármol, Marcelino Suárez e José Negre. Foi suspendido en xaneiro de 1920 e continuado por *Solidaridad Obrera*.

Notas
-----

1. ↑  *El Noroeste*, 2-4-1910, p. 2 .

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. p. 269. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares na Biblioteca Digital de España

* Al pueblo demócrata de la Coruña

* A todos Suplemento ó núm. 104.
* ¡Guerra al flamenquismo! ¡Guerra a las corridas de toros! ¡Abajo la prensa ruín y engañadora! Suplemento ó núm. 104.
* Al pueblo Suplemento ó núm. 184.
* Un buen consejo Suplemento ó núm. 244.
* Al Pueblo Suplemento ó núm. 280.
* El Sindicato de demandaderas del puerto "La energía social" al pueblo Suplemento ó núm. 313.
* Las cigarreras del Sindicato La Nueva Aurora a la opinión Suplemento ó núm. 314.
Logo de *Forbes*.
Edificio de Forbes na Quinta Avenida de Nova York.
***Forbes*** é unha revista publicada nos Estados Unidos, especializada no mundo dos negocios e as finanzas. Foi fundada no ano 1917 por B.C Forbes. Cada ano publica listaxes que espertan grande interese no eido dos negocios como Forbes 400, Forbes 500 e Fortune 500. A súa sede central atópase na Quinta Avenida de Nova York. Anualmente e dende 1986, a revista *Forbes* publica a súa listaxe das persoas máis adiñeiradas do mundo (The World's Richest People). A revista publicou tamén outras listaxes relacionadas, como a de personaxes de ficción millonarios, listaxes de compañías segundo os seus beneficios, persoas ricas por países o por sectores económicos, entre outras.

Notas
-----

1. ↑  Gorman, Robert F. (2007). *"September 15, 1917:* Forbes *Magazine is founded"*  The Twentieth Century, 1901–1940 *(Volume III)*. pp. 1374–1376. ISBN 978-1-58765-327-8.
2. ↑  "Media Kit 2013" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 05/11/2014. Consultado o 2 de xaneiro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Forbes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Forbes *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25161472
* WorldCat
* VIAF: 3501149108691468780004
* BIBSYS: 8019819
* BRE: 4731753
* EBID: ID
* HathiTrust: 000680297
* ISSN: 0015-6914
* NLM: 9877777
* OCLC: 01569688

 |
Marisol Ribeiro, portada da edición de decembro de 2005, exemplo da nova fase da revista dende a reformulación en 2004.
***Sexy*** é unha revista brasileira dedicada ao público masculino. Ten periodicidade mensual e é publicada pola casa editorial Rickdan Ltda. con sede na cidade de São Paulo.

Historia
--------

A revista sexy foi a primeira das revistas da editorial en xurdir, e xa superou as trescentas edicións. É a principal competencia da revista *Playboy* no Brasil, e nas súas páxinas apareceron persoas como Viviane Araújo, Nana Gouveia e Mari Alexandre.

Normalmente era identificada como unha revista máis explícita e ousada que a súa competencia. Porén, en 2004 foi reformulada, adoptando un estilo máis parecido ao anterior, o que xerou descontento entre algúns lectores. Porén, esta mudanza implicou a aparición na revista de grandes estrelas que antes non se imaxinaba puideran posar para a revista, como Cissa Guimarães, Marisol Ribeiro ou Scheila Carvalho.

Versións
--------

### *Premium*

Revista "irmá" de *Sexy*, destaca por ter contidos máis explícitos, tendo maior recoñecemento tras a reformulación da revista *Sexy* en 2004. Nas súas capas aparecen mulleres menos coñecidas, coma Days Brucieri ou Vivi Fernandez.

A primeira edición apareceu en xuño de 2003 co título de *Sexy Especial - Serie Premium*. No 2003 foi trocada para *Sexy Premium* e en novembro de 2004 para poñer o nome que ata hoxe: *Premium*.

### *Sexy Total*

Apareceu en agosto de 2000. En formato menor, adoita publicar un ensaio por edición, xeralmente cunha modelo que xa posara para unha das dúas outras revistas.

Mensualmente, aparecen nas súas páxinas cómics do personaxe **Tianinha**, do debuxante Laudo Ferreira Jr.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sexyclube *(en portugués)*
***Empire*** é unha revista británica de cinema publicada mensualmente por Bauer Consumer Media de Hamburgo con base en Bauer Media Group. Dende o primeiro exemplar publicado en xullo de 1989, a revista foi editada por Barry McIlheney e publicada por Emap. Bauer mercou Emap Consumer Media a comezos de 2008. É a revista de cinema máis vendida do Reino Unido e tamén é publicada nos Estados Unidos de América, Australia, Turquía, Rusia, Italia e Portugal. *Empire* organiza anualmente os Premios Empire que foron esponsorizados por Sony Ericsson, e dende 2009 por Jameson. Os premiados son elixidos polos lectores da revista.

Notas
-----

1. ↑  "Jameson Empire Awards 2009 website". *Empireonline.com*. Consultado o 16 de outubro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Sight & Sound*

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1122760
* ISSN: 0957-4948
* MusicBrainz: ID
* Rotten Tomatoes: source-148

 |
Logo de *Billboard*.
***Billboard*** é unha revista semanal estadounidense adicada á industria musical, sendo unha das revistas comerciais máis antigas no mundo. Mantén varias listas musicais recoñecidas internacionalmente, que seguen as cancións e álbums máis populares en varias categorías de forma semanal. As dúas máis destacables son a *Billboard Hot 100*, que clasifica cancións con máis vendas físicas sen ter en conta o seu xénero; e a *Billboard 200*, que corresponde ás vendas de álbums.

Historia
--------

*Billboard* naceu en Cincinnati o 1 de novembro de 1984, fundada por William H. Donaldson e James H. Hennegan. Orixinalmente chamouse *Billboard Advertising* e tratábase dun xornal comercial da industria de colocación de carteis, en inglés *bill* é cartel e de aí provén o seu nome. Poucos anos despois da súa fundación, comezou a informar sobre distintos entretementos ao aire libre, ocupando estes a meirande parte do seu espazo. Co tempo pasou a informar sobre espectáculos circenses, carnavais, parques de atraccións, feiras e outras atraccións. A revista comezou a cubrir as películas no ano 1909 e a radio nos anos 20.

Co desenvolvemento da industria discográfica durante os anos 30, *Billboard* comezou a publicar listas musicais. Orixinalmente eran só tres listas de xéneros específicos: pop, rhythm & blues e country & western. Na década dos 50 introduciu unha sección cubrindo a industria da televisión, na que se incluían listas de cualificacións de programas. A revista continuou publicando noticias de feiras, carnavais e parques de atraccións ata o ano 1961, cando eses departamentos foron transferidos a unha nova publicación semanal chamada *Amusement Business*. Nese tempo a cobertura da televisión tamén foi transferida a outra publicación.

Dende 1961 ata 2005, *Billboard* dedicouse completamente á industria musical. Nese último ano, a revista e a súa páxina web comezaron a dar cobertura de todas as formas de entretemento dixital e móbil.

*Amusement Business* prosperou durante unhas décadas, pero co cambio de século tivo dificultades. Cambiou a súa frecuencia de semanal a mensual e finalmente deixou de publicarse en maio do 2006.

### Listas *Billboard*

O 4 de xaneiro de 1936 *The Billboard* publicou a súa primeira lista de éxitos de música, e o 20 de xullo de 1940 calculouse a primeira lista de popularidade musical. Dende o 4 de agosto de 1958 vénse publicando a *Hot 100* que combianaba vendas de sinxelos e emisión na radio.

Na actualidade *Billboard* publica unhas 100 listas cada semana, sendo as máis polpulares a *Hot 100* e a *Billboard 200*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da *Billboard* *(en inglés)*
* Arquivo da *Billboard* en Google Books *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q485240
* EBID: ID
* HathiTrust: 000506743
* ISSN: 0006-2510
* MusicBrainz: ID

 |