**Nancy Grace Roman,** nada en Nashville (Tennessee) o16 de maio de 1925 e finada o 25 de decembro de 2018, foi unha astrónoma estadounidense e unha das primeiras mulleres executivas da NASA. É coñecida  como a "nai do Hubble" polo seu papel no deseño do telescopio espacial Hubble. Foi oradora e educadora pública activa, así como unha defensora das mulleres na ciencia.

Traxectoria
-----------

Roman era filla de Georxia Smith Roman, profesora de música, e do xeofísico Irwin Roman. Debido ao traballo do seu pai, a familia mudouse a Oklahoma pouco despois do seu nacemento. Posteriormente, Nancy e os seus pais mudáronse a Houston, Nova Jersey, e logo a Míchigan e Nevada. Despois de 1955, viviu en Washington D. C. Roman consideraba que os seus pais foron os principais responsables do seu interese pola ciencia. Fóra do seu traballo, Nancy gozaba indo a conferencias e concertos e xogaba un papel moi activo na Asociación Americana de Mulleres Universitarias.

Cando Nancy tiña once anos, demostrou o seu interese pola astronomía organizando un club de astronomía entre os seus compañeiros de clase en Nevada. Ela e os seus compañeiros de clase xuntábanse unha vez á semana e estudaban libros que trataban sobre as constelacións. Aínda que desalentada por quen a rodeaba, Roman deuse conta na escola media que quería dedicarse á súa paixón, a astronomía. Asistiu a Western High School en Baltimore, onde participou nun programa acelerado e graduouse en tres anos.

Roman asistiu ao Swarthmore College en 1946, onde se licenciou en astronomía.Mentres estudaba alí, traballou no Observatorio Sproul. Despois disto, doutorouse no mesmo campo, pola Universidade de Chicago en 1949. Quedou na universidade durante seis anos máis traballando no Observatorio Yerkes, ás veces viaxando ao Observatorio McDonald en Texas para traballar como asociada de investigación. con W.W. Morgan. O posto de investigación non era permanente, polo que Roman converteuse en instrutora e despois en profesora axudante.

Roman finalmente deixou o seu traballo na universidade debido ás dificultades que tiña unha muller nese momento para obter un posto de investigación. Roman continuou involucrada coas súas almas mater mentres traballaba na Xunta de Directiva do Swarthmore College de 1980 a 1988.

Achegas
-------

Mentres traballaba no Observatorio Yerkes da Universidade de Chicago, Roman observou estrélaa AG Draconis e descubriu por casualidade que o seu espectro de emisión cambiara por completo desde observacións anteriores. Máis tarde referiuse á publicación dese descubrimento como un golpe de sorte que elevou substancialmente o seu perfil dentro da comunidade astronómica, contribuíndo á progresión da súa carreira.

Despois de deixar a Universidade de Chicago, Nancy foi ao Laboratorio de Investigación Naval e ingresou no programa de radioastronomía. O seu traballo neste laboratorio incluíu o uso de espectros de fontes de radio non térmicas e a realización de traballos en xeodesia. Neste programa, converteuse na xefa da sección de espectroscopía de microondas.

### NASA

Nancy Roman cun modelo escala do Telescopio espacial Hubble
Nunha conferencia de Harold Urey, Jack Clark achegouse a Roman e preguntoulle se coñecía a alguén interesado en crear un programa de astronomía espacial na NASA. Ela interpretouno como unha invitación para presentarse ao posto, e foi quen o obtivo finalmente. Nancy Roman foi a primeira xefa de Astronomía na Oficina de Ciencia Espacial da NASA, deseñando o programa inicial e sendo a primeira muller en ocupar un posto executivo na axencia espacial. Parte do seu traballo foi viaxar polo país e falar nos departamentos de astronomía, dando a coñecer o programa que estaba en desenvolvemento. Roman tamén tentaba descubrir que querían outros astrónomos e convencerlles das vantaxes de observar desde o espazo. Foi xefa de astronomía e física solar na NASA desde 1961 até 1963. Ocupou diversos cargos na NASA, incluído o de xefa de Astronomía e Relatividade.

Durante o seu período na NASA, Roman desenvolveu e organizou a súa participación científica. Estivo involucrada no lanzamento de tres observatorios solares en órbita e tres satélites astronómicos pequenos. Estes satélites usaban tecnoloxía de radiación ultravioleta e de raios X para observar o sol, o espazo e o ceo. Tamén supervisou os lanzamentos doutros Observatorios Astronómicos Orbitais que usaban medicións ópticas e ultravioletas, traballando con Dixon Ashworth. Os seus outros lanzamentos inclúen catro satélites xeodésicos. Tamén realizou a planificación para outros programas máis pequenos como o Programa de Rocket Astronomy, Observatorios de Astronomía de Alta Enerxía, a sonda Scout para medir o desprazamento a lume da gravidade relativista e outros experimentos en Spacelab, Gemini, Apolo e Skylab. Roman traballou con Jack Holtz, tamén, no Pequeno Satélite Astronómico (SAS-2) e con Don Burrowbridge no Telescopio Espacial.

O último programa no que estivo moi involucrada e para o que creou o seu comité foi o telescopio espacial Hubble. Roman estivo moi involucrada na súa primeira planificación e especificamente no establecemento da estrutura do programa. Debido á súa contribución, a miúdo chámaselle a "**Nai do Hubble**". O actual astrónomo xefe da NASA, que traballou con Roman na axencia, a chama "**a nai do Telescopio Espacial Hubble**". "O cal a miúdo se esquece pola nosa xeración máis nova de astrónomos que fan a súa carreira utilizando o Telescopio Espacial Hubble", di Ed Weiler. "Lamentablemente, a historia esqueceu moito na era de Internet de hoxe, pero foi Nancy [Roman] nos vellos tempos antes de Internet e antes de Google e do correo electrónico e todo iso, quen realmente axudou a vender o Telescopio Espacial Hubble, organizou aos astrónomos, e quen finalmente convenceu ao Congreso para que o financiase".

Despois de traballar para a NASA durante vinte e un anos, continuou, até 1997, o seu traballo para os contratistas que apoiaban o Centro de Voo Espacial Goddard. Roman tamén foi consultora de ORI, Inc. desde 1980 a 1988.

### Problemas por ser muller

Nancy Roman enfrontouse aos problemas que levaba ser unha muller de ciencias a mediados do século XX como a maioría das demais mulleres. As persoas da súa ao redor tentaron disuadila de que se dedicase á astronomía e foi unha das poucas mulleres na NASA no momento, sendo a única muller cun posto executivo.  Asistiu a cursos denominados "Mulleres na xestión" en Míchigan e en Penn State para aprender sobre os problemas que leva ser unha muller nun posto de xestión. Con todo, Roman declarou nunha entrevista en 1980 que os cursos eran insatisfactorios e abordaban os intereses das mulleres máis que os problemas das mulleres.

Obras
-----

Unha das primeiras publicacións de Nancy Roman foi en 1955, despois do seu traballo nos Observatorios Yerkes e McDonald, no Astrophysical Journal: Supplemental Series e foi un catálogo de estrelas de alta velocidade. Documentou novos "tipos espectrales de magnitudes e cores fotoeléctricos e paralaxe espectroscópicos para aproximadamente 600 estrelas de alta velocidade". Máis tarde, en 1959, Roman escribiu un artigo sobre a detección de planetas extraterrestres. Roman tamén descubriu que as estrelas feitas de hidróxeno e helio móvense máis rápido que as estrelas compostas por outros elementos máis pesados. Un dos seus outros descubrimentos foi darse conta de que non todas as estrelas comúns tiñan a mesma idade. Isto demostrouse ao comparar as liñas de hidróxeno dos espectros de baixa dispersión nas estrelas. Notou que as estrelas coas liñas máis fortes movíanse máis cerca do centro da Vía Láctea e as outras se movían en patróns máis elípticos fose do plano da galaxia. Tamén investigou e publicou sobre temas de localización das constelacións desde a súa posición 1875.Publicou un artigo sobre o grupo da Osa Maior para a súa tese.

Premios e recoñecementos
------------------------

* O asteroide 2516 Roman está nomeado na súa honra.
* A Bolsa de Tecnoloxía Nancy Grace Roman en Astrofísica, da NASA foi nomeada na súa honra.
* En 2017, saíu á venda a caixa de LEGO "Mulleres da NASA" que incluía (entre outras cousas) mini-figuras de Roman, Margaret Hamilton, Mae Jemison, e Sally Ride
* NASA cambia o nome do futuro telescopio WFIRST (Wide Field Infrared Survey Telescope - Telescopio de Sondaxe Infravermella de Campo Amplo) polo de Telescopio Espacial Roman.

Notas
-----

1. ↑  Почина Нанси Роман - „майката" на телескопа „Хъбъл"
2. ↑  DeVorkin, David (19 de agosto de 1980) Interview of Nancy G. Roman, Niels Bohr Library Archives, American Institute of Physics, College Park, MD USA
3. ↑  Harvey, Samantha. "Nancy Roman: Chief of NASA's Astronomy and Relativity Programs". NASA. Arquivado dende o orixinal o 03 de outubro de 2013. Consultado o 10 de novembro de 2013.
4. ↑  "Nancy Roman, la madre del Hubble". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2019-01-24. Consultado o 2021-04-04.
5. ↑  "Mother of Hubble Always Aimed for Stars." Arquivado 14 de xuño de 2016 en Wayback Machine. Voice of America. (14 de agosto de 2011).
6. ↑  "Roman, Nancy Grace." in *American Men & Women of Science: A Biographical Directory of Today’s Leaders in Physical, Biological, and Related Sciences*. Ed. Andrea Kovacs Henderson. 30th ed. Vol. 6. Detroit: Gale, 2012. 339. Gale Virtual Reference Library.
7. ↑  Roman, Nancy G. (1953). "The Spectrum of BD+67°922" **117**: 467. Bibcode:1953ApJ...117..467R. doi:10.1086/145717.
8. ↑  Roman, N. G. (2016). "Following my lucky star" **354** (6317): 1346. PMID 27940878. doi:10.1126/science.354.6317.1346.
9. ↑  Armstrong, Mabel (2006). *Women Astronomers: Reaching for the Stars*. Stone Pine Press.
10. ↑  Netting, Ruth. "Nancy Grace Roman Bio." NASA Science For Researchers. National Aeronautics and Space Administration, 29 Aug 2011. Web. 5 Nov 2013. www.science.nasa.gov.
11. ↑  Malerbo, Dan (19 de marzo de 2009). "NANCY GRACE ROMAN." Pittsburgh Post - Gazette.
12. ↑  Roman, Nancy G. (1955). "A Catalogue of High Velocity Stars" **2**: 195. Bibcode:1955ApJS....2..195R. doi:10.1086/190021.
13. ↑  Roman, Nancy (1987). "Identification of a Constellation from a Position" **99**: 695–699. Bibcode:1987PASP...99..695R. doi:10.1086/132034.
14. ↑  Roman, Nancy G. (1949). "The Ursa Major Group" **110**: 205. Bibcode:1949ApJ...110..205R. doi:10.1086/145199.
15. ↑  Brown, Dwayne (30 de agosto de 2011). "NASA Names Astrophysics Fellowship for Iconic Woman Astronomer". NASA. Consultado o 30 de agosto de 2011.
16. ↑  "Women of NASA Lego toy set now on sale for $24.99". Business Insider. 22 de xuño de 2017. Consultado o 1 de novembro de 2017.
17. ↑  Potter, Sean (20 de maio de 2020). "NASA Telescope Named For ‘Mother of Hubble’ Nancy Grace Roman". NASA. Consultado o 25 de maio de 2020.
18. ↑  "¿Quién fue Nancy Grace Roman y por qué la recuerda la NASA?". *Blog de Lenovo* (en castelán). 2020-07-22. Consultado o 2021-04-04.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Shearer, Benjamin F. (1997). *Notable women in the physical sciences : a biographical dictionary* (1. publ. ed.). Westport, Conn. [u.a.]: Greenwood Press. ISBN 0313293031.
* Lorenzo-González, Mª de las Nieves; Calvo-Iglesias, Encina; Ávarez-Fernández, Inés (2022). «Ellas nos llevaron al espacio». *Ciencia, Técnica y Mainstreaming Social* (6): 33-42. ISSN 2530-7924. doi:10.4995/citecma.2022.16570.

### Outros artigos

* Mulleres na NASA

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3335602
* WorldCat
* VIAF: 264421046
* BIBSYS: 4075531
* FAST: 1463703
* ISNI: 0000 0000 8298 762X
* LCCN: n85800131
* NTA: 17012987X
* SNAC: w60c4xgk
* SUDOC: 13651992X
* WikiTree: Roman-393

 |