recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O burato de oxianión dunha serina protease (en negro) estabiliza a carga negativa acumulada no estado de transición do substrato (en vermello) usando enlaces de hidróxeno de amidas do esqueleto peptídico do encima (en azul).
Un **burato de oxianión** é un peto (pregamento que forma un oco) situado no sitio activo dun encima que estabiliza a carga negativa do estado de transición nun alcóxido ou oxíxeno desprotonado. O peto consiste tipiciamente en amidas do esqueleto peptídico do encima ou residuos cargados positivamente. A estabilización do estado de transición fai diminuír a enerxía de activación necesaria para a reacción, e dese modo promove a catálise. Por exemplo, as proteases como a quimotripsina, conteñen un burato de oxianión para estabilizar o anión intermediario tetraédrico formado durante a proteólise e protexer o oxixeno cargado negativamente do substrato das moléculas de auga. Ademais, pode permitir a inserción ou posicionamento dun substrato, que sufriría impedimento estérico se non puidese ocupar o burato (como o BPG na hemoglobina). Os encimas que catalizan reaccións de múltiples pasos poden ter múltiples buratos de oxianión que estabilizan diferentes estados de transición na reacción.

Notas
-----

1. ↑  Stryer L, Berg JM, Tymoczko JL (2002). "9 Catalytic Strategies". *Biochemistry* (5th ed.). San Francisco: W.H. Freeman. ISBN 978-0-7167-4955-4.
2. ↑  Simón, Luis; Goodman, Jonathan M. (19 de marzo de 2010). "Enzyme Catalysis by Hydrogen Bonds: The Balance between Transition State Binding and Substrate Binding in Oxyanion Holes". *The Journal of Organic Chemistry* **75** (6): 1831–1840. ISSN 0022-3263. PMID 20039621. doi:10.1021/jo901503d.
3. ↑  Ménard, Robert; Storer, Andrew C. (1992). "Oxyanion Hole Interactions in Serine and Cysteine Proteases". *Biological Chemistry Hoppe-Seyler* **373** (2): 393–400. PMID 1387535. doi:10.1515/bchm3.1992.373.2.393.
4. ↑  Kursula, Petri; Ojala, Juha; Lambeir, Anne-Marie; Wierenga, Rik K. (1 de decembro de 2002). "The Catalytic Cycle of Biosynthetic Thiolase: A Conformational Journey of an Acetyl Group through Four Binding Modes and Two Oxyanion Holes‡". *Biochemistry* **41** (52): 15543–15556. ISSN 0006-2960. PMID 12501183. doi:10.1021/bi0266232.

* Albert Lehninger; et al. (2008). *Principles of Biochemistry* (5th ed.). Macmillan. p. 207. ISBN 9780716771081.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Catálise encimática
* Sitio activo
* Estado de transición
* Serina protease#Mecanismo catalítico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7115108
* MAG: 179506582

 |
Situación da chaira indoganxética.
A **chaira indoganxética** é unha fértil planicie de 2,55 millóns de km² que comprende a maior parte do norte e do leste da India, o leste de Paquistán e Bangladesh. A rexión toma o seu nome dos Indo e Ganxes, e inclúe un gran número de áreas urbanas. Limita polo norte coa cordilleira do Himalaia, que alimenta os seus numeroso ríos e é a fonte do fértil aluvión depositado ao longo da rexión polos dous sistemas de ríos, ao sur coa meseta Chota Nagpur e as serras de Vindhya e Satpura, e polo oeste co altiplano iraniano.

Historia
--------

A rexión é coñecida pola Cultura do val do Indo, que é responsable do nacemento da antiga cultura do sur de Asia. O chan e fértil terreo facilitou o xurdimento e a expansión de varios imperios, incluídos o Imperio Gupta, Jarsha Vardhana, Magadha, Imperio Maurya, Dinastía Pala, Imperio mogol e Sultanato de Delhi, todos eles con centros políticos e demográficos na chaira indoganxética.

Durante o período védico da historia da India, esta rexión foi coñecida como a terra dos arios, e durante o período islámico, como Indostán, derivación do vocábulo persa para o río Indo. Posteriormente, esta expresión empregouse para referirse a toda a India e tamén para referirse aos pobos, a música e a cultura da rexión.

Notas
-----

1. ↑  "India". CIA – The World Factbook. Arquivado dende o orixinal o 11 de xuño de 2008. Consultado o 14 de decembro de 2007.
2. ↑  "Hindustani Classical Music". Indian Melody. Arquivado dende o orixinal o 11 de decembro de 2007. Consultado o 14 de decembro de 2007.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192305
* BRE: 2010034
* EBID: ID
* GeoNames: 1269745
* NKC: ge134214

 |
A **castración** é a eliminación das gónadas nos seres humanos, animais ou plantas. O procedemento quirúrgico de extirpar ou inutilizar os testículos no macho denomínase orquiectomía, o dos ovarios na femia chámase ovariectomía. A castración tamén pode conseguírse mediante a administración de hormonas, de produtos químicos ou a través de irradiación con raios röntgen.

*A castración de Urano*  
Afresco de Giorgio Vasari e Cristofano Gherardi, c. 1560 (Sala di Cosimo I, Palazzo Vecchio)

Castración para fins terapéuticos
---------------------------------

*Véxase tamén**:* orquiectomía e ovariectomía.
A orquiectomía e a ovariectomía son realizadas exclusivamente con fins terapéuticos (eliminación de tumores), ou sempre mediante a expresión dun consentimento informado e cunha sentenza positiva do xuíz, tamén pode formar parte do processo de transición de persoas que optan por cambiar o sexo.

Efectos da castración
---------------------

A eliminación das gónadas implica como primeira consecuencia a imposibilidade de procrear, así como unha serie de cambios físicos e psicolóxicos causados pola alteración do equilibrio hormonal do suxeito a castración (hipogonadismo) con consecuencias relativas).

Notas
-----

1. ↑  Legge n. 164 del 1982
2. ↑  Emilia De Rosa, *Universo del Corpo*, Treccani (1999) baixo o título "Castrazione"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58929
* BNCF: 6558
* BRE: 2051272
* EBID: ID
* GND: 4029906-5
* JSTOR: castration
* LCCN: sh85020752
* MAG: 2779256933
* NKC: ph317209
* PSH: 13408

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002369
* MeSH: E04.270.282

 |
EEPROM de Silicon Storage Technology (SST) 39VF512.
**EEPROM** (*Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory*, en galego *Memoria reprogramable de só lectura borrable electricamente*), tamén escrito **E2PROM**, é un tipo de memoria regravable (reprogramable) de acceso aleatorio. As EEPROMs son memorias non volátiles, é dicir, manteñen a información almacenada se se lles retira a alimentación.

As EEPROM poden ser tanto gravadas coma borradas mediante impulsos eléctricos de tensión superior á usual. O borrado por impulsos é o que as diferencia das EPROMs, fronte ás cales isto representa unha vantaxe, xa que non é necesario retirar o chip da súa localización para efectuar esa operación. Pero o número de veces que unha EEPROM se pode borrar e reprogramar é limitado: os fabricantes estiman un límite máximo de decenas ou centos de miles. En cambio, o número de veces que a memoria se pode ler é practicamente ilimitado.

A tecnoloxía empregada nas EEPROMs, coma nas EPROMs, son os transistores MOS de porta flotante.

Historia
--------

As EEPROMs foron inventadas en 1978 por George Perlegos a partir dunha EPROM cando traballaba para a Intel no desenvolvemento do Intel 2816. Posteriormente, Perlegos e outros abandonaron Intel para formar Seeq Technology, e alí usaron multiplicadores de tensión para subministrar as altas voltaxes necesarias para programar estes dispositivos.

Usos
----

As EEPROMs úsanse sobre todo para memorizar datos de configuración ou consignas de funcionamento que poden variar de forma dinámica durante o traballo do equipo. Un aspecto a ter en conta é a súa vida limitada cando é frecuentemente reprogramada.

Na actualidade, as EEPROMs están sendo substituídas por tecnoloxías máis avanzadas coma as FeRAM e as MRAM, ademais das memorias flash, que son un tipo avanzado de EEPROM.

Fabricantes de EEPROM
---------------------

* Atmel
* Hitachi
* Infineon
* Linear Technology
* Maxwell Technologies
* Microchip Technology
* Mitsubishi
* NXP Semiconductors
* ON Semiconductor
* Renesas Technology
* ROHM
* Samsung Electronics
* STMicroelectronics
* Seiko Instruments
* Winbond

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205908
* EBID: ID
* GEC: 0023517
* GND: 4151060-4
* MAG: 27699510
* PSH: 12446

 |
**San Martiño de Cances** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Carballo na comarca de Bergantiños. Segundo o IGE, no 2019 a súa poboación descendera ata os 530 habitantes, sendo 256 homes e 274 mulleres. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 645 habitantes (334 mulleres e 311 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 658 habitantes.

Xeografía
---------

Na paisaxe destaca o monte Neme. No lugar houbo unha mina de volframio que foi explotada durante a segunda guerra mundial. No cume do monte hai un círculo lítico coñecido como a Eira das Meigas.

Historia
--------

Existen varios restos prehistóricos, como a mámoa da Agra da Moa, a do Rego da Bandeira[] e o recinto castrexo do Bico do Castro. Hai varias casas nobres en Cances Grande. En Cances da Vila está a igrexa parroquial cun cruceiro e un peto de ánimas.

En Cances da Vila houbo unha importante feira, xa citada no Catastro de Ensenada, que se celebraba o terceiro sábado de mes. Lucas Labrada tamén a cita, igual que Carré Aldao, que di que vén de moi antigo, e que nela se vende gando vacún e porcino. O campo da feira pertencía á familia dos Montáns de Cances Grande. Descendentes desta familia establecéronse nas inmediacións do campo e fundaron o lugar da feira. A feira máis importante celebrábase nos meses de marzo e abril, a denominada Feira dos Bois Gordos.

Galería de imaxes
-----------------

* Lugar do Campo de San Pedro.Lugar do Campo de San Pedro.
* Igrexa de San Martiño de Cances.Igrexa de San Martiño de Cances.
* Cruceiro no Campo de San Pedro.Cruceiro no Campo de San Pedro.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Cances

| Lugares da parroquia de Cances no concello de Carballo (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Cabana | O Campo de San Pedro | Cances da Vila | Cances Grande | Liñeiro | Vilanova | Vilariño |

### Parroquias de Carballo

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Carballo |  |
| --- | --- |
| Aldemunde (Santa María Madanela) | Ardaña (Santa María) | Artes (San Xurxo) | Berdillo (San Lourenzo) | Bértoa (Santa María) | Cances (San Martiño) | Carballo (San Xoán) | Entrecruces (San Xens) | Goiáns (Santo Estevo) | Lema (San Cristovo) | Noicela (Santa María) | Oza (San Breixo) | Razo (San Martiño) | Rebordelos (San Salvador) | Rus (Santa María) | Sísamo (Santiago) | Sofán (San Salvador) | Vilela (San Miguel) |

Notas
-----

1. 1 2 3  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Carballo

### Ligazóns externas

* Cances na web do concello de Carballo

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre parroquias da Coruña é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11010871
* código INE: 15019060000

 |
**Castor Cordal Garrido**, nado en Corvillón (Cambados) en 1909 e finado en Portela o 15 de setembro de 1936, foi un electricista galego.

Traxectoria
-----------

Escavación das fosas onde se soterrou a Ramón Barreiro e Castor Cordal en Curro.
Electricista, pertencía á CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse en diferentes lugares até que foi descuberto por un delator. Detido en setembro, estivo na prisión do pazo de Fefiñáns e foi asasinado con Ramón Barreiro Rodríguez nun eucaliptal a carón da estrada Pontevedra-Vilagarcía de Arousa en Portela. Os asasinos levaron os corpos atados a unha escada de man e soterráronos detrás do adro da igrexa de Curro. Antes de soterralo cortáronlle un dedo para apoderarse dun anel. A súa irmá Josefina non puido entrar á escola por ser irmá de "rojo". Os cadáveres foron exhumados en outubro de 2009.

Notas
-----

1. ↑  Elena Larriba (22 de outubro de 2009). "Setenta y tres años después". *La Voz de Galicia*.
2. ↑  "Ramón Barreiro y Castor Alonso, identificados 74 años después". *La Voz de Galicia*. 28 de febreiro de 2010.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fajardo, Montse (2015). "O pizarrillo na ventá". *Un cesto de mazás. Memoria das vítimas do 36 e do tempo que veu*. Vilagarcía: Autor-editor. pp. 71–82. ISBN 978-84-608-1274-6.

### Ligazóns externas

* "Cando o levaron sabía que ía morrer". *Faro de Vigo*. 22 de outubro de 2009.
* 

* Castor Cordal Garrido na páxina web *Nomes e Voces*.
**Cayetano Gil Taboada**, nado en Barcia (Lalín) o 7 de agosto do 1688 e finado en Santiago de Compostela o 12 de maio do 1751, foi bispo da diocese de Lugo entre 1736 e 1745 e arcebispo da arquidiocese de Santiago de Compostela dende 1745 ata o seu pasamento.

Traxectoria
-----------

Afillado de Felipe Antonio Gil Taboada, que o apoiou na súa carreira relixiosa. Estudou Filosofía en San Xerome e Xurisprudencia en Fonseca e Valladolid. Foi reitor do Colexio Maior de Fonseca en 1713, catro anos despois de doutorarse.

En 1718 foi nomeado provisor e gobernador eclesiástico e en 1725 cóengo e inquisidor de Sevilla. Trasladado a Compostela, foi inquisidor e administrador do Real Hospital. En 1736 foi nomeado bispo de Lugo, onde rematou o edificio do bispado, que exhibe os seus escudos na fachada. En 1745 foi arcebispo de Santiago, durante o seu mandato construíuse a fachada do Obradoiro, na que está o seu escudo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil do bispo en xenealoxía.org
* Lalín, berce de "doutores do espírito" (I)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385847
* BVMC: 65762
* Catholic-Hierarchy: gilt
* DBE: cayetano-gil-taboada

 |
En España, o **burofax** é un servizo utilizado para o envío urxente de documentos que requiran dunha entrega indiscutible, servindo de proba fronte a terceiros, que se entrega sempre baixo firma do destinatario.

Aínda que é marca rexistrada de Correos de España (M-2929970), o termo emprégase frecuentemente como xenérico.

Este servizo que naceu en España como un envío de fax dende unha oficina de correos, posteriormente foi evolucionando ata ofrecer a posibilidade de que a súa imposición sexa en liña. Basicamente trátase de enviar un documento ou notificación a través dun correo electrónico certificado, o cal emite un certificado dixital con validez legal no que se rexistra todo o relacionado coa comunicación.

As distintas empresas que en España comercializan este servizo, ofrecen como elemento complementario a certificación de texto, algunha delas mesmo testemuño notarial da mesma, na que se certifica o contido do envío así como o resultado do mesmo, polo que constitúe proba plena de que se enviou unha comunicación concreta na data certificada a un destinatario determinado.

O *Burofax Online* ofrece maiores vantaxes que o tradicional xa que é sinxelo e inmediato, reduce custos, elimina trámites e intermediarios e ofrece un seguimento en tempo real das comunicacións, todo iso sen perder validez legal.

Notas
-----

1. ↑  "Burofax, en la Web de Correos" (en español). Arquivado dende o orixinal o 14 de agosto de 2018. Consultado o 17 de marzo de 2017.
2. ↑  El Periódico (26 de agosto de 2020). "¿Qué es y para qué se usa un burofax?". Consultado o 2021-04-01.
3. ↑  "ACUERDO DEL TRIBUNAL ADMINISTRATIVO DE CONTRATACIÓN PÚBLICA DE LA COMUNIDAD DE MADRID" (PDF). *Recurso nº 45/2018 e Resolución nº 75/2018*.
4. ↑  "El burofax ya no es exclusividad de Correos". *Cinco Días* (en castelán). 2013-02-19. Consultado o 2023-02-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8253725
* GEC: 0270312

 |
***Canciones prohibidas*** é o sétimo álbum de estudio do grupo estremeño de rock Extremoduro, gravado e producido por Iñaki "Uoho" Antón e publicado por Lorentzo Records o 28 de setembro do ano 1998.

No 1998, Extremoduro abandona DRO para gravar *Canciones prohibidas* con Lorentzo Records, aínda que máis tarde volverán á primeira, coa que seguirán publicando.

Poden atoparse neste traballo instrumentacións nunca dadas e que non se volverían dar na discografía de Extremoduro, coa presenza de seccións de vento e corda con bastante frecuencia. Posteriormente o grupo abandonaría estas complexidades para volver á sinxelez e inmediatez dun rock máis rudimentario.

Contido
-------

### Lista de cancións

|  |  |
| --- | --- |
|  | Canciones prohibidas |
| **Nº** | **Título** | **Duración** |
| 01 | "Salir" | 05:19
  |
| 02 | "Esclarecido" | 06:23 |
| 03 | "Érase una vez" | 04:35 |
| 04 | "Golfa" | 05:59 |
| 05 | "Su culo es miel" | 05:58 |
| 06 | "Extraterrestre" | 03:28 |
| 07 | "Autorretrato" | 07:23 |
| 08 | "Enemigo" | 02:38 |
| 09 | "Villancico del rey de Extremadura" | 03:01 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5217473
* MusicBrainz: ID

 |
**Burzum** foi un proxecto musical de black metal formado en 1991 polo músico noruegués Count Grishnackh (*sic*, cuxo nome real é Varg Vikernes). Está considerado coma un dos proxectos impulsores do black metal noruegués a comezos da década de 1990.

Só conta cun único integrante, Varg Vikernes (quen integrou grupos como Uruk-Hai e Old Funeral); aínda que contou coa colaboración doutros músicos como Euronymous e Samoth. As primeiras gravacións de Burzum saíron á venda en 1991.

Orixe do nome
-------------

O nome *Burzum* significa escuridade en lingua negra, o idioma de Mordor, creado por J. R. R. Tolkien. Segundo o propio Vikernes «O mundo precisa escuridade, porque o exceso de luz nin nos aluma nin nos abriga, senón que céganos e abrásanos». A frase máis coñecida onde aparece esta palabra é na inscrición do anel único, da novela *O Señor dos Aneis*: «*Ash Nazg durbatulûk, ash Nazg gimbatul, ash Nazg thrakatulûk agh burzum-ishi krimpatul*».

Asasinato de Euronymous
-----------------------

O 10 de agosto de 1993, Vikernes asasinou de forma premeditada a Øystein Aarseth (*Euronymous*) a puñaladas na súa vivenda, polo que foi condenado a 21 anos de prisión, a pena máxima en toda a historia de Noruega, ao descubrirse tamén a súa participación na queima de tres igrexas históricas. Euronymous era dono da discográfica *Deathlike Silence*, que sacou á venda os primeiros discos de Burzum, e membro fundador da popular banda de black metal Mayhem, na que Vikernes colaborou como baixista. Os motivos polos que o matou foron descoñecidos durante moito tempo, polo que a prensa publicou todo tipo de interpretacións e elucubracións. Malia isto, anos máis tarde soubose por medio dunha carta dirixida a Vikernes e escrita por un coñecido de Aarseth, que Vikernes realmente asasinouno en defensa propia, xa que nela afirmábase que Aarseth pretendía facer o propio con el. O 24 de maio de 2009, Varg Vikernes saíu baixo liberdade provisional de prisión.

Notas
-----

1. ↑  "El caso de la muerte de Euronymous a manos de Varg Vikernes de Burzum".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Varg Vikernes
Béla Kun en 1923.
**Béla Kun**, nado co nome de **Béla Kohn** en Cehu Silvaniei (Romanía) o 20 de febreiro de 1886 e finado na Unión Soviética o 29 de agosto de 1938 , foi un político comunista húngaro de orixe xudía que gobernou Hungría durante un curto período de tempo en 1919.

Traxectoria
-----------

Nado no seo dunha familia burguesa xudía non practicante en Szilágycseh (daquela pertencente a Hungría, actualmente en Transilvania). Na súa infancia recibiu frecuentes malleiras de seu pai, un notario alcólico da cidade. Estudou nun reputado instituto, onde recibiu apoio especial polo seu baixo nivel académico, subsistindo a familia en pobreza. Kun, problemático na escola, abandona os seus estudos universitarios de avogado para traballar como xornalista.

En 1913 casou coa mestra de música Iren Gal. Fíxose socialdemócrata e amigo de Endre Ady e outros intelectuais de esquerda. Recrutado polo exército austro-húngaro, caeu prisioneiro das tropas rusas loitando durante a primeira guerra mundial. O seu contacto coa revolución rusa fíxolle un fervente bolxevique, coñeceu a Lenin e ó acabar a guerra marchou como comunista a Hungría co propósito de participar na revolución. Fundou o Partido Comunista Húngaro en Moscova o 4 de novembro de 1918.

Béla Kun durante a revolución de 1919.
Volto a Hungría, liderou o levantamento revolucionario contra o presidente Károlyi. Foi brutalmente torturado o que fixo que fose admirado como un heroe polas masas populares de esquerdas. En 1919 dirixiu un réxime socialista proclamado como República Soviética Húngara o 21 de marzo. Realizou reformas no dereito de propiedade e nacionalizou o sector financeiro, a industria e o transporte.

Impuxo, así mesmo, o que se denominou o terror roxo tras o intento de golpe de estado contrarrevolucionario do 24 de xuño. En política exterior chegou a impoñer un réxime comunista en Eslovaquia e embarcouse nunha guerra con Romanía por mor de recuperar os territorios arrebatados tras a disolución do Imperio Austrohúngaro cuxo fracaso foi factor decisivo para a súa caída o 1 de agosto.

Refuxiado na Unión Soviética, desempeñou a presidencia do consello de Crimea onde ordenou varias execucións contra militares malia a promesa previa de garantirlles a vida. Transferido a Alemaña, impulsou un fracasado golpe de estado. Implicouse na Internacional Comunista ata que desapareceu polas purgas de Stalin tras ser internado nun gulag.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Béla Kun*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151646
* WorldCat
* VIAF: 51709046
* BIBSYS: 97028556
* BNF: 120527555
* BRE: 2121761
* CANTIC: a11463570
* CiNii: DA07115350
* DeutscheBio: 118778218
* Dodis: P38384
* EBID: ID
* FAST: 90600
* GEC: 0036085
* GND: 118778218
* ISNI: 0000 0001 1062 208X
* LCCN: n82052358
* LibraryThing: kunbla
* Munzinger: 00000010645
* NKC: jn19992000569
* NLA: 35285184
* NTA: 070626685
* OBP: ID
* OL: OL1038481A
* openMLOL: 365152
* SNAC: w6rz07dk
* SUDOC: 028757181
* Treccani: bela-kun

 |
O **EMEP**, siglas internacionais do **Programa Europeo de Avaliación e Mostraxe** (en inglés *European Monitoring and Evaluation Programme*) é unha iniciativa de diagnose da polución e a contaminación atmosférica a nivel europeo.

Historia
--------

En 1979 asínase en Xenebra o Tratado sobre a Polución Aérea Transfronteiriza a Longa Distancia, por 31 estados de todo o mundo, entre eles España e Portugal, e entrou en vigor en 1983. O acordo trata de avaliar e controlar as emisións contaminantes á atmosfera dende a base de que os factores poluíntes teñen a súa repercusión en países e áreas moi afastadas do punto de emisión.

Como consecuencia do tratado, os estados europeos asinantes crearon o programa EMEP, en paralelo á NAPAP estadounidense. O EMEP centrábase ao comezo na acidificación e na eutrofización, pero cos anos foise ampliando a outro tipo de indicadores da contaminación atmosférica, o que inclúe tamén o po, o ozono e outros elementos químicos. Estes factores cobren emisións de fondo, que teñen unha gran persistencia na atmosfera, e non contaminacións producidas por emisións ou combustións puntuais.

O EMEP en Galiza
----------------

España é un dos países asinantes do Tratado dende e en Galicia existen dúas estacións de vixilancia, unha delas na Bugalla (O Saviñao), e outra en Lousame, na península do Barbanza. Esta última foi aberta en 2008.

Próximas a Galiza hai estacións atmosféricas en Viana do Castelo e Braganza (en Portugal), e Llanes e Peñausende (en España).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Choiva ácida

### Ligazóns externas

* Web do EMEP
**EDI** é o acrónimo inglés para o **intercambio electrónico de datos** (en inglés electronic data interchange). Refírese á transmisión estruturada de datos entre organizacións por medios electrónicos. Emprégase para transferir documentos electrónicos ou datos de negocios entre un sistema informático e outro. Este intercambio pode realizarse en diferentes formatos: EDIFACT, XML, ANSI, ASC, X12, TXT, etc.

Características
---------------

Albarás, facturas, ordes de compra e outros documentos comerciais electrónicos poden tramitarse directamente dende o sistema informático da empresa emisora ó sistema informático da empresa receptora, co consecuente aforro en tempo e evitando os erros da comunicación tradicional en papel

*EDIFACT*, o formato de máis amplo uso, é un estándar da Organización das Nacións Unidas para o intercambio de documentos comerciais no ámbito mundial. Existindo diversas variantes axeitadas para cada área de negocio (distribución, automoción, transporte, aduanas, etc) ou para cada país. Así, por exemplo, AECOC regula o estándar EDI do sector da distribución. Para o intercambio deste tipo de información adóitase empregar as redes de valor engadido. Ademais do intercambio de información, estas redes permiten o seu rexistro ou gravación.

Exemplos de aplicacións compatíbeis con EDI
-------------------------------------------

* *BizLayer* é unha plataforma de facturación electrónica, con ampla utilización no sector turístico en España. Esta plataforma permite a aquelas empresas que xestionan as súas facturas en formatos de EDI (EDIFACT), e por medido da súa rede, colócalas na plataforma de facturación BizLayer para a súa xestión posterior, dunha forma sinxela e segura.
* *SERESNET* é un software propietario de comunicacións EDI multiformato (EDIFACT, XML, ODETTE, etc.) e multiprotocolo (SMTP, VAN, AS2, etc.). Permite a integración coa maioría de ERP do mercado e lugares web. Desenvolvido pola empresa SERES, está perfectamente integrado para o uso da factura telemática con firma electrónica por AECOC.
* *IBM WebSphere Datapower Appliances*, é un dispositivo de alto desempeño que permite realizar tarefas de integración e transformación entre distintos formatos e protocolos; en especial XML, EDI, CSV e outros.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q690189
* BNCF: 9432
* BNE: XX539108
* BNF: 121752255
* FAST: 906944
* GND: 4227290-7
* JSTOR: electronic-data-interchange
* LCCN: sh89003156
* MAG: 41525213
* NDL: 00577494
* NKC: ph116987

 |
Clorato de calcio: fórmula e balance electrónicoClorato de calcio: fórmula e balance electrónico
*Non confundir con Cloruro.*

O **clorato** é unha substancia derivada do radical (ClO3-), o ión trioxoclorato (nomenclatura da IUPAC). Polo tanto, calquera sal do ácido clórico HClO3. O cloro ten estado de oxidación +V.

Os cloratos son oxidantes fortes, aínda que poden ser oxidados a percloratos (substancias co radical ClO4-). Polo seu carácter oxidante e grande inestabilidade asociada a el, non se atopan na natureza.

Algúns cloratos:

* clorato de sodio (NaClO3)
* clorato de potasio (KClO3)
* clorato de bario (Ba[ClO3]2)
* clorato de amonio (NH4ClO3)
* clorato de estroncio (SrClO3)
* clorato de cromo (III) (Cr[ClO3]3)
* clorato de magnesio (Mg[ClO3]2)

Estrutura e ligazóns
--------------------

Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato.Representación de diferentes estruturas resoantes do clorato.
O ión clorato non pode ser representado de xeito satisfactorio por unha estrutura de Lewis, pois todas as ligazóns Cl–O teñen a mesma lonxitude (1.49 Å no clorato de potasio), e o átomo de cloro é hipervalente. Non obstante, con frecuencia é presentado como un híbrido de múltiples estruturas resoantes: 

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre química é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217813
* BNCF: 32758
* BNF: 12151748t
* EBID: ID
* GEC: 0169105
* JSTOR: chlorates
* LCCN: sh85024526
* MAG: 2780399513

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 14866-68-3
* ChEBI: 49709
* ChemSpider: 94578
* DTXSID: DTXSID3073137
* HMDB: HMDB0002036
* PubChem: 104770
* RxNorm: 1546390
* UNII: 08Z8093742

 |
Varios clorosufolípidos que aparecen na natureza
Danicalipina ADanicalipina A
Malhamensilipina AMalhamensilipina A
HexaclorosulfolípidoHexaclorosulfolípido
Os **clorosulfolípidos** son unha clase de compostos naturais que se caracterizan por ser estereoquimicamente complexos. Estes estruturas policloradas foron illadas das algas de augas doces *Ochromonas danica* e propúxose que desempeñan un papel estrutural nas membranas de dita especie. O alto grao de cloración deses produtos naturais sospéitase que está influenciado pola concentración de ión cloro no ambiente circundante. Ademais de seren compoñentes integrais de membranas de algas, os clorosulfolípidos son tamén inhibidores de proteína quinases. Ademais, algunhas destas complexas moléculas que foron illadas de mexillóns que estaban tóxicos están asociados co envelenamento diarreico do marisco. O lípido malhamensilipina A, illado polos grupos de Slate e Gerwick en 1994, mostrou ter tanto actividade antimicrobiana coma inhibitoria da proteína tirosina quinase pp60.

Biosíntese da danicalipina A
----------------------------

3'-Fosfoadenosina-5'-fosfosulfato
Inicialmente, constrúese o ácido docosanoico (ácido behénico) (2 no esquema) pola vía da síntese de ácidos graxos. Elovson demostrou que o grupo hidroxilo secundario C-14 da molécula 3 se incorporaba por oxidación do ácido graxo con oxíxeno molecular, como oposto da hidratación de alquenos con auga. O seguinte paso implica a transferencia mediada por encima do grupo sulfato desde o 3’-fosfoadenosina 5’-fosfosulfato (PAPS) ao diol para formar a molécula 4. Walsh demostrou que a haloxenación de grupos metilo inactivados pode ser catalizada por unha nova clase descuberta de α-cetoglutarato-dependentes non-hemo ferro haloxenases, o que suxire que unha familia encimática similar podería intervir na cloración dos clorosulfolípidos. A cloración paso a paso ocorre por un mecanismo de radical independente de orde.

Esquema biosintético da danicalipina A

Notas
-----

1. ↑  Chen, L. L.; Pousada, M.; Haines, T. H. J. Biol. Chem. 1976, 251, 1835–1842
2. ↑  Elovson, J.; Vagelos, P. R. Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 1969, 62, 957–963
3. ↑  J. L. Chen, P. J. Proteau, M. A. Roberts, W. H. Gerwick, D. L. Slate and R. H. Lee, J. Nat. Prod. 1994, 57, 524–527
4. ↑  C. L. Mooney and T. H. Haines, Biochemistry, 1973, 12, 4469–4472
5. ↑  F. H. Vaillancourt, J. Yin and C. T. Walsh, Proc. Natl. Acad. Soc. USA, 2005, 102, 10111–10116
6. ↑  G. Thomas and E. I. Mercer, Phytochemistry, 1974, 13, 797–805

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5103204
* MAG: 2777861586

 |
**Carles Bosch de la Trinxeria**, nado en Prats de Molló o 15 de maio de 1831 e finado en la Junquera o 15 de outubro de 1897, foi un escritor catalán.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo da pequena nobreza, estudou o bacharelato de artes e letras en Tolosa e de ciencias en Barcelona. Logo aséntase na Junquera para administrar as súas terras, que estaban a un e outro lado da fronteira.

Membro da Associació Catalana d'Excursions Científiques e da Associació Catalana de Excursions, os seus primeiros artigos apareceron nos boletíns destas asociacións e tamén na revista *La Renaixença*. En 1887 publica unha recolleita dos seus artigos, *Records d'un excursionista*, que tiveron un éxito inmediato, ao que seguen *Pla i Muntanya* (1888), *De ma collita* (1890) e *Tardanies* (1892). As súas obras insírense na corrente máis conservadora da Renaixença, propugnando unha volta ás formas de vida do Antigo Réxime.

Escribiu tamén novelas como *L'hereu Noradell*, en 1889, *Montalba* e *L'hereu Subirà* en (1891) e *Lena* (1894).

Bibliografía
------------

* Maria Espelt, "*Records d'un excursionista*, Carles Bosch de la Trinxeria (Brau Editor, Figueres, 2005)", *Annals de l'Institut d'Estudis Gironins*, 47 (2006), 421-422.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* L'hereu Noradell na Biblioteca Virtual Joan Lluís Vives
* *Records d'un excursionista* Arquivado 04 de abril de 2009 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q435285
* WorldCat
* VIAF: 43103529
* BNE: XX880650
* BVMC: 1371
* CANTIC: a10053116
* FAST: 1438786
* GEC: 0011637
* ISNI: 0000 0000 8377 2380
* LCCN: n78095654
* SUDOC: 05921791X
* WikiTree: Bosch\_de\_la\_Trinxeria-1

 |
| Diego García |
| --- |
|  |
| Atol |
| Datos |
| País | Reino Unido |
| Illa principal | Eagle Island |
| Linguas | Inglés |
| Poboación (2012) | Deshabitada |
| Superficie | 2´5 km² |
| Superficie lagoa | km² |
| Nº de illas | 2 |
| Coordenadas | 7°13′00″S 71°18′00″L﻿ / ﻿-7.21667, -71.30000 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol |
|

As **Illas Eagle** son un grupo de dous illas no Arquipélago Chagos. Están situadas no bordo centro-oeste do Great Chagos Bank, que é a estrutura de atol de coral máis grande do mundo.

Illas
-----

Cunha superficie de 2´45 km², Eagle island é a illa máis grande do Gran Banco de Chagos, e logo de Diego García a segunda máis grande do arquipélago de Chagos.

* Eagle Island (Île Aigle)
* Sea Cow Island (Île Vache Marine)

Historia
--------

Houbo unha vez unha plantación de cocos en Ile Aigle, así como unha pequena cidade de traballadores chagosianos das plantacións. Pero no momento do estudo do Comandante Robert Moresby, en 1838, a illa só estaba poboada ocasionalmente. Non moito tempo despois, colonos franceses asentáronse no grupo Chagos a finais do século XVIII, a tendencia era concentrar aos traballadores en só unhas poucas illas desde onde se dirixían as plantacións, como na Ile Boddam no Salomon Islands.

En 1975, unha expedición fixo un levantamento topográfico dos arrecifes de coral, un estudo ecolóxico dos corais e un estudo sobre o metabolismo dos arrecifes.

Desde 1998 as illas son parte da Reserva Natural Estrita do arquipélago de Chagos e está prohibido desembarcar nas illas ou ancorar en barco. As illas teñen grandes poboacións de aves mariñas.

Referencias
-----------

1. ↑  
Baldwin, EA (ed.) (1975), *A report on the Joint Services Expedition to Danger Island in the central Indian Ocean, December 1974 to April 1975* Ministry of Defence Publication, London
2. ↑  6: British Indian Ocean Territory

Ligazóns externas
-----------------

* Joint Services Expedition To Danger Island - (1975) commemorative postcard
* Chagos research papers and books

Coordenadas: 06°12′S 71°19′L﻿ / ﻿-6.200, -71.317﻿ (Eagle Islands)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q283491
* WorldCat
* VIAF: 236144774
* GeoNames: 1282574
* GND: 7516513-2

 |
**Carles Riera i Albert**, nado en 1960, é un sociólogo, psicoterapeuta e activista político catalán.

Traxectoria
-----------

Foi director da Fundació Pere Mitjans dende 1984 até 1988, así como cofundador e director da Fundació Randa-Lluís Maria Xirinacs. Foi presidente do Centre Internacional Escarré per a les Minories Ètniques i Nacionals entre 2010 e 2015, e fundador e presidente da Fundació Desenvolupament Comunitari entre 1993 e 2015. Tamén foi membro do Consello Internacional do Fórum Social Mundial entre 2002 e 2012. É terapeuta de L'Espai de Gestalt dende o ano 2010 e sociólogo da cooperativa La Fàbrica dende 2013.

Na década de 1980 foi integrante e voceiro da Crida a la Solidaritat en Defensa de la Llengua, la Cultura i la Nació Catalanes; nos 90 foi membro do secretariado da Assemblea d'Unitat Popular e actualmente é membro da organización independentista catalá Endavant.

Nas eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2015, foi candidato da Candidatura d'Unitat Popular - Crida Constituent pola circunscrición de Barcelona. Nas eleccións ao Parlamento de Cataluña de 2017 foi cabeza de lista da Candidatura d'Unitat Popular - Crida Constituent.

É pai de tres fillos.

Notas
-----

1. ↑  *La controvertida terapia de Carles Riera, candidato de la CUP*, nova en *El Español* o 16 de decembro de 2017 *(en castelán)*.
2. ↑  *El «cridaire» que s'ha endurit: així és Carles Riera, el cap de cartell de la CUP*, nova en NacióDigital *(en catalán)*
3. ↑  *Llista Candidatura d'Unitat Popular (CUP) a Barcelona, eleccions Parlament 2015*, nova en NacióDigital.cat o 26 de agosto de 2015 *(en catalán)*.
4. ↑  *Riera serà el cap de llista de la CUP el 21-D*, nova en Naciódigital.cat o 13 de novembro de 2017 *(en catalán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Carles Riera i Albert Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Blog de Carles Riera *(en catalán)*.
* Ficha de deputado na páxina web do Parlamento de Cataluña *(en catalán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28708197
* WorldCat
* VIAF: 87401550
* BNE: XX1663086
* IMDb: nm4525714
* ISNI: 0000 0000 6088 2675

 |
| Cirrio pálido |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Apodiformes |
| Familia: | Apodidae |
| Xénero: | *Apus* |
| Especie: | '**Apus pallidus'** |

 |
| Nome binomial |
| '**Apus pallidus'**(Shelley, 1870) |

O **cirrio pálido** (*Apus pallidus*) é un paxaro apodiforme da familia dos apódidos. Como o resto dos cirrios, o cirrio pálido ten unhas patas moi curtas que emprega só para agarrarse en superficies verticais. Pasa a maior parte da súa vida no ar e aliméntase de insectos.

Características
---------------

Mide entre 16 e 17 cm e ten unha enorme semellanza co cirrio común. É completamente escuro, excepto por unha gran mancha branca na gorxa, que é frecuentemente visíbel a distancia. Diferénciase do cirrio común na súa corpulencia e por presentar tons de cor marrón.

Distribución e costumes
-----------------------

Os cirrios pálidos crían en penedos e cantís en todo o Mediterráneo, as illas Canarias e no arquipélago de Madeira. Adoitan poñer dous ovos, e ó igual que as andoriñas, son aves migratorias que pasan o inverno no centro de África e o sueste de Asia. Son raros ó norte da súa área de distribución.

Galería de imaxes
-----------------

* Niño de cirrio pálido.Niño de cirrio pálido.
* Cirrio pálido voando en Tarifa.Cirrio pálido voando en Tarifa.
* Apus pallidus*Apus pallidus*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cirrio pálido*** |

### Ligazóns externas

* *Apus pallidus* en Iucnredlist.org Arquivado 05 de novembro de 2013 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Apus\_pallidus
* Avibase: 332BC664DFABB965
* BirdLife: 22686815
* Dyntaxa: 205717
* eBird: palswi3
* EUNIS: 891
* FE: 97072
* FE-New: ID
* Fossilworks: 369500
* GBIF: 5228695
* iNaturalist: 6643
* IRMNG: 10214500
* ITIS: 555008
* IUCN: 22686815
* NBN: NHMSYS0000530168
* NCBI: 1160816
* Soortenregister: 172103
* TAXREF: 3555
* Xeno-canto: Apus-pallidus

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C3442716

 |
**Cayetano Sánchez Bustillo**, nado en Llanes en 1839 e finado en Madrid o 14 de setembro de 1908, foi un avogado e político español.

Traxectoria
-----------

Con quince anos comezou a traballar como oficial na Dirección Xeral do Ministerio de Facenda. Despois licenciouse en Dereito. Na Restauración foi elixido deputado polo distrito de Caldas de Reis nas eleccións de 1876 e polo da Cañiza nas eleccións de 1879. Foi Ministro de Ultramar entre o 19 de marzo de 1880 e o 8 de febreiro de 1881. Nas eleccións de 1884 foi elixido deputado polo distrito de Villanueva de los Infantes (Cidade Real). En 1886 foi elixido senador pola provincia de Oviedo, mantendo o posto até 1896 cando foi nomeado senador vitalicio.

Foi requirido por Antonio Maura para ser ministro de Facenda nun dos seus gabinetes, ocupando a carteira entre o 23 de febreiro e o 14 de setembro de 1908.

Foi presidente do Banco de España (1890-1891), primeiro presidente do Banco Español de Crédito, presidente do Banco Hipotecario de España, Alcalde de Madrid en 1890 e presidente da Compañía Arrendataria de Tabacos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Elduayen** |  **Ministro de Ultramar** 1880 - 1881 | Sucesor:**Fernando León Castillo** |
| Predecesor:**Andrés Mellado Fernández** |  **Alcalde de Madrid** 1890 | Sucesor:**Narciso García Loygorri Rizo** |
| Predecesor:**Guillermo de Osma Scull** |  **Ministro de Facenda** 1908 | Sucesor:**Augusto González Besada** |

Notas
-----

1. ↑  "Crónica Gráfica". *Blanco y Negro*: 15. 26 de setembro de 1908.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cayetano Sánchez Bustillo*** |

**Outros artigos**

* Lista de gobernadores do Banco de España

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5647355
* WorldCat
* VIAF: 8377152637789820220003
* BNE: XX1430728
* DBE: cayetano-sanchez-bustillo
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 104590
* Senadores de España (1834-1923): 2661

 |
**Carlos Llamas Gavilanes**, nado en Muelas de los Caballeros (Zamora), en 1954 e finado en Madrid o 4 de outubro de 2007, foi un xornalista español, presentador do programa de radio *Hora 25* da Cadena SER durante 15 anos.

Biografía
---------

Creceu no madrileño barrio de Canillejas, en San Blas. Licenciado en Ciencias da Información. En 1979, Llamas entrou na Cadena SER, formándose no Gabinete de Estudos da cadea. *Caja Redonda* foi o primeiro programa que presentou. En 1983 formou parte do equipo fundador da aventura radiofónica do diario *El País*, Radio El País. Posteriormente volveu á Cadena SER, dirixindo desde 1989 o informativo de sobremesa *Hora 14*, substituíndo a Teresa Aranda na dirección, posto no que permaneceu ata 1992, cando se puxo á fronte de *Hora 25*. Carlos Llamas levou Hora 25 ao liderado na súa franxa horaria.

En 2006 desapareceu do programa sen dar explicacións, sendo substituído por José Antonio Marcos, quen non aclarou os motivos da súa ausencia. O 7 de maio de 2007 regresou a presentar o seu programa, explicando que faltara por mor dun cancro. As súas primeiras palabras foron "Son las diez. Las nueve en Canarias". Aínda que en maio de 2007 incorporouse de novo aos micrófonos, sufriu unha grave recaída, da que xa non se recuperou, falecendo o 4 de outubro de 2007 á idade de 52 anos. Era pai de dous fillos.

Ao longo da súa carreira recibiu varios premios: Premio "Home do Ano" na categoría de Comunicación, outorgado pola revista *Cambio 16* en 1995; Premio Ondas de Radio ao Mellor Programa, en 1998, por *Hora 25*; e o III Premio pola Defensa dos Dereitos e as Liberdades Fundamentais. Ademais foi un gran e orgulloso seguidor do Atlético de Madrid.
**Cayetano Manuel Taboada Sotelo**, nado en Codeseda (A Estrada) o 18 de febreiro de 1817 e finado na mesma parroquia o 19 de marzo de 1899, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Luis Taboada Baamonde e de María Antonia Joaquina Vázquez Sotelo Losada, neto de Pedro Antonio Taboada e de Ana María Baamonde Cortes e de Antonio Miguel Vázquez Sotelo Mariño de Lobeira e de Manuela Antonia Jacoba Losada Navia. Estudou na Universidade de Santiago de Compostela, onde obtivo o grao de bacharel en leis. Foi aprobado para avogado da Audiencia Territorial da Coruña o 8 de xullo de 1841. Casou con Magdalena Rivas Martínez, filla de Francisco María Rivas Taboada o 9 de xullo de 1855.

Foi concelleiro e primeiro tenente de alcalde da Estrada (1846) e logo procurador síndico (1849). Foi secretario xeral da Xunta de agricultura, industria e comercio da provincia de Ourense en 1860. No Sexenio Democrático foi militante do Partido Liberal, elixido deputado provincial en 1871, 1872 e 1873 o 28 de xullo de 1871 foi nomeado presidente da Deputación de Pontevedra.

Como concelleiro e tenente de alcalde da Estrada promoveu a construción das pontes de Abragan en Codeseda e de Liñares e mandou construír a ponte sobre o río Umia na parroquia de Souto, facendo colocar unha pedra coa inscrición: "Este puente se construyó por disposición del alcalde licenciado don Cayetano Taboada Sotelo año 1847".

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Francisco Pereira García** |  **Presidente da Deputación de Pontevedra** 1871 | Sucesor:**Francisco Fernández Anciles** |

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *Gaceta de Galicia*, 23-3-1899, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía na web codeseda.com
**María Benedicta Bello Pernas**, nada en Candia en 1908 e finada en Lugo o 16 de febreiro de 1996, foi unha política galega.

Traxectoria
-----------

Abandonaron Mondoñedo para trasladarse a Bretoña, onde levantaron unha xastrería, oficio que desempeñaba o seu home Manuel. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detida o 1 de xuño de 1937, acusada xunto seu home Manuel Ferreiro Lamas de "rebelión militar" por axudar a fuxir ao alcalde Victoriano Mateo Hombreiro ofrecéndolle vivenda e alimentos durante o tempo que permaneceu oculto. Xulgada na causa 535/37, foi condenada a reclusión perpetua no consello de guerra celebrado en Lugo o 30 de xullo de 1937. Pasou polas prisións de Saturrarán, en Guipúscoa, e despois pola de Palma de Mallorca. A súa condena foi reducida a oito anos e, en 1945, saíu en liberdade condicional.

Vida persoal
------------

Casou con Manuel Ferreiro Lamas e foi nai de Alejandrina, Enriqueta e Dora Ferreiro Bello.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-2-1997, p. 79.
2. ↑  Benedicta Bello, condeada a reclusión perpetua en 1937, lembrada na Pastoriza

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
Cabalo en movemento.
**Eadweard James Muybridge**, nado en Kingston upon Thames o 9 de abril de 1830 e finado na mesma vila o 8 de maio de 1904, foi un fotógrafo e investigador inglés, coñecido principalmente polos seus experimentos como a xeración do movemento.

Traxectoria
-----------

Traballou principalmente en California. As súas investigacións sobre a *descomposición do movemento* iniciadas en 1872 foron realizadas de forma paralela cos traballos de Étienne Jules Marey. En 1878, grazas ao encargo do home de negocios Leland Stanford, conseguiu fotografar unha egua galopando cunha serie de vinte e catro fotogramas. Cada unha das cámaras foi colocada de forma paralela ao traxecto da supracitada e cun cabo ligado ao disparador de cada cámara que se interpuña no citado traxecto a fin de que durante o galope a egua foi accionando as cámaras.

Cabalo en movemento.
Este experimento fotográfico é coñecido polo título de "O cabalo en movemento", e mostra algo que xa afirmara Étienne Jules Marey e que sen impedimento non conseguira demostrar, *o cabalo cando galopa mantén os catro cascos no aire dunha vez sen manter apoio ningún sobre o terreo*, aínda que o ollo humano non o capte. O sistema foi precursor para o posterior desenvolvemento das cámaras de cinema.

Muybridge utilizou esta técnica en moitas outras ocasións para fotografar persoas e animais a fin de estudar os seus movementos, chegando a colaborar con Étienne Jules Marey en París, en 1881.

Na década de 1990 o grupo de música U2 fixo un videoclip para a súa canción "Lemon" que supón un tributo ás técnicas de Muybridge. O compositor vangardista Philip Glass compuxo unha ópera en homenaxe ao fotógrafo.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Eadweard Muybridge*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190568
* WorldCat
* VIAF: 2538199
* BIBSYS: 90274912
* BMT: 149072
* BNB: ID
* BNCHL: 000045786
* BNF: 12306392q
* BRE: 2241633
* CERL: cnp00586876
* CiNii: DA02092702
* DeutscheBio: 118735438
* Discogs: 2273277
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 38765
* GND: 118735438
* Gutenberg: 39025
* IMDb: nm1155956
* ISNI: 0000 0001 2117 9845
* LCCN: n79075151
* Luminous-Lint: Eadweard\_\_Muybridge
* NDL: 00769704
* NKC: jx20090907021
* NLA: 35371070
* NNDB: 000113405
* NPG: mp143403
* NTA: 069415609
* OBP: ID
* ODNB: 35174
* OL: OL249638A
* openMLOL: 28908
* RKD: 238368
* SAAM: 3475
* SNAC: w6ns0w9f
* SUDOC: 031940919
* TePapa: 6565
* TMDb: 1077300
* ULAN: 500115207
* UNZ: MuybridgeEadweard
* WikiTree: Muggeridge-30

 |