recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| Abecedario |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee |
| Ff | Gg | Hh | Ii | Ll |
| Mm | Nn | Ññ | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu |
| Vv | Xx | Zz |
|  **Non galego:** Çç - Jj - Kk - Ww - Yy  |

O **C** (**ce**) é a terceira letra do alfabeto galego. Representa o fonema /θ/, fricativo interdental xordo, antes de *e* e *i* (fonema /s/ en zonas con seseo), ou o fonema /k/, oclusivo velar xordo, antes de *a*, *o* e *u*. 
O ce cedillado (Ç) non forma parte do galego normativo actual, empregándose só en estranxeirismos. O galego reintegracionista, porén, si o usa.

Usos
----

En química, **C** é a abreviatura do elemento químico carbono.

A vitamina C adoita designar o ácido ascórbico.

A linguaxe de programación C para computadoras.

En física, **c** é unha constante que representa a velocidade da luz no baleiro.

En bioquímica é a abreviatura da citosina, unha base dos ácidos nucleicos (ADN ou ARN).

En lingüística, c é abreviatura da expresión latina *circa*.

Véxase tamén
------------

* Entradas da enciclopedia que comezan por C

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***c*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***ce*** |

### Outros artigos

* Cedilla
* Carbono
* Vitamina C

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9820
* EBID: ID
* GEC: 0086726
* JSTOR: c

 |
Coordenadas: 34°21′24.63″S 18°28′26.36″L﻿ / ﻿-34.3568417, -18.4739889

Mapa do cabo de Boa Esperanza, 1888
O **cabo de Boa Esperanza** localízase en Suráfrica, preto da Cidade do Cabo. Tradicionalmente tense considerado como punto de unión entre o océano Atlántico e o océano Índico, se ben esa división está no cabo Agullas. Aínda hoxe a navegación polo cabo é perigosa, por mor dun mar bravío no que as ondas chegan a acadar ata vinte e cinco metros de altura.

Historia
--------

O primeiro en circunnavegar o cabo de Boa Esperanza foi o navegante portugués Bartolomeu Dias en 1487 que lle deu o nome de **cabo das Tormentas**. Foi Xoán II de Portugal o que lle deu o seu actual nome ao abrir Vasco de Gama (1497) a ruta cara a Oriente, na busca do comercio das especias  

O holandés Jan van Riebeeck estabeleceu un centro de fornecemento para a Compañía das Indias Orientais preto do cabo o 6 de abril de 1652 e que daría orixe a Cidade do Cabo.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cabo de Boa Esperanza***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4092
* WorldCat
* VIAF: 22148120436794790133
* BRE: 2629757
* EBID: ID
* GEC: 0011037
* GeoNames: 3367577
* GND: 4110003-7
* LCCN: n2001147313
* NKC: ge629183
* Treccani: buona-speranza-capo-di

 |
A base de datos **Beilstein** é a maior base de datos no campo da química orgánica, e identifica os compostos polo seu Número de Rexistro Beilstein. A base de datos cobre a literatura científica desde 1771 ata o presente e contén información de millóns de reaccións químicas validadas experimentalmente e de substancias químicas tomadas das publicacións científicas orixinais. A base de datos electrónica foi xerada orixinalmente a partir do libro *Manual de Química Orgánica de Beilstein* (*Handbuch der organischen Chemie*), creado inicialmente por Friedrich Konrad Beilstein en 1881, e sucesivamente posto ao día, e apareceu en liña con diferentes nomes, como Crossfire Beilstein. Desde 2009, o contido é mantido e distribuído por Elsevier Information Systems en Frankfurt co nome "Reaxys".

A base de datos contén información sobre reaccións, substancias, estruturas e propiedades. Dispón de 350 campos que conteñen datos físicos e químicos (como o punto de fusión, índice de refracción etc.) para cada substancia. Tamén contén referencias á litertura na cal aparece a reacción ou a substancia. A finais de 2008 contiña 10 millóns de estruturas, 10 millóns de reaccións e 37 millóns de datos, e analizáronse 2 millóns de artigos orixinais.

Unha das edicións antigas do manual de Beilstein, no que se baseou a base de datos.
O contido do Beilstein está dispoñible a través de Reaxys  e é complementado con información tomada de Gmelin (o cal dá acceso á Gmelin Database), un gran repositorio de información sobre química organometálica e inorgánica, e tamén con información tomada da Patent Chemistry Database. A marca rexistrada Reaxys e a propia base de datos son propiedade e están protexidas por Elsevier Properties SA e son usadas con licenza.

Notas
-----

1. ↑  "Press Room". Reaxys. Arquivado dende o orixinal o 24-08-2011. Consultado o 17-03-2013.
2. ↑  "Reaxys". Arquivado dende o orixinal o 10-12-2010. Consultado o 04-01-2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gmelin (base de datos)
* Dortmund Data Bank

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q116024
* MAG: 194142204

 |
Coordenadas: 42°26′47″N 8°37′25″O﻿ / ﻿42.44639, -8.62361

O **Campo Municipal de Monte Porreiro** é un recinto deportivo da cidade de Pontevedra, sito no lugar de Monte Porreiro, homologado para a práctica do fútbol e o rugby. As súas dimensións son de 111 por 72 metros, e a superficie é de herba sintética.

Construción
-----------

A construción do recinto obedeceu a unha demanda de varios anos dos veciños de Monte Porreiro que pedían que o vello campo de terra fose arranxado e cuberto de herba artificial. O concello e a deputación de Pontevedra chegaron a un acordo en 2009, e asinaron un convenio polo cal o goberno local achegaría 477.000 euros e o goberno provincial 276.000. A obra foi levada a cabo pola empresa E.C. Casas, e o novo campo foi inaugurado o 27 de marzo de 2011 polo alcalde Miguel Anxo Fernández Lores e o presidente da deputación Rafael Louzán. As instalacións do recinto contan con bancadas desmontables, banquiños, taboleiro electrónico, accesos independentes para deportistas e seareiros, e a posibilidade de partir o campo en 2 campos transversais de fútbol 7 para nenos pequenos. Os promotores da construción teñen falado da posibilidade de instalar un tellado sobre as bancadas, novos vestiarios e unha cafetería.

Localías
--------

Os equipos de rugby Mareantes Rugby Clube Pontevedra, Pontevedra Rugby Club e o equipo de fútbol SD Monteporreiro xogan os seus encontros como locais neste novo recinto deportivo.

Eventos
-------

Dende a súa inauguración, o 21 de maio o club de rugby Mareantes organizou no Campo Municipal de Monte Porreiro o segundo evento do Circuíto Galego de Sevens 2011. O 5 de xuño disputouse alí por vez primeira en Pontevedra a final da edición 2011 da tradicional Copa Galiza de Rugby.
Beiravía dunha estrada
A **beiravía** é unha franxa lonxitudinal pavimentada ou non, contigua á calzada (non incluída nesta), non destinada ao uso de vehículos automóbiles máis que en circunstancias excepcionais. O conxunto da calzada e as beiravías conforma unha plataforma.

Nas estradas, a seguir da beiravía acostuma ir a gabia para a condución das augas pluviais. A faixa estreita de terra entre o bordo da gabia ou canle e o pé dun noiro feita coas terras provenientes da súa escavación, recibe o nome de berma. A berma serve de protección contra os desprendementos de terras. Téñase en conta que en lingua portuguesa *berma* é o termo co que se designa a beiravía.

En Galicia, e normalmente en toda Europa, a raia que a separa da calzada adoita ser continua e de cor branca e só poden transitar por ela os peóns e os ciclomotores. Excepcionalmente poderán circular por ela a velocidade anormalmente reducida, en caso de urxencia, os vehículos motorizados de ata 3500 quilogramos de masa máxima autorizada.

Nalgunhas autovías e autoestradas a liña branca ten relevo descontinuo, o que provoca que ao ser cruzada a gran velocidade se oia un ruído que serve de aviso ante un posible descoido do condutor. Nas autovías estadounidenses, en especial nas denominadas *freeway*, na beiravía hai unha superficie rugosa con ese obxectivo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *beiravía*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gabia
* Autoestrada
* Beirarrúa
* Calzada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1408712
* AAT: 300101361
* EBID: ID
* GEC: 0218263

 |
A **Asociación Couto Mixto de Bruxelas** é unha asociación que pescuda a difusión na capital de Europa da realidade cultural galega en toda a súa riqueza e variedade, sen exclusión de calquera manifestación que se produza en Galicia.

A asociación constituíuse no ano 2006 e está rexistrada no Diario Oficial de Bélxica *Moniteur Belge*.

A pluralidade de opcións ideolóxicas caracteriza este novo colectivo emigrante en Bruxelas, fundamentalmente, mais non exclusivamente, profesionais adicados aos asuntos europeos, apostando pola identidade galega con toda a riqueza e diversidade dos seus matices.

Nome
----

Escolleuse o nome "Couto Mixto", lugar de liberdade e autonomía entre dous estados, o español e o portugués, dende a Idade Media ata ben avanzado o século XIX. Preténdese que a asociación sexa un lugar de encontro.

De feito, un dos lugares onde máis actividades da asociación se realizan é na Librària Portuguesa e Galega Orfeu da capital belga.

Funcionamento
-------------

A Asociación está legalmente constituída como asociación sen ánimo de lucro, o que en Bélxica se denomina como ASBL (*Association sans but lucrative*). Para o seu funcionamento carece de calquera tipo de axuda institucional en Bélxica e conta como recursos económicos principais as cantidades que xeran as cotas dos seus asociados.

Actividades
-----------

Sendo unha asociación de xentes non vencelladas profesionalmente ao mundo da cultura e tendo por razón de ser a de facer visible na capital de Europa unha visión de Galicia alén do discurso institucional ou o tópico folclorista, as actividades da asociación céntranse esencialmente nas celebracións de eventos de difusión daquilo novo e diferenciado que hoxe en día estase a facer na sociedade e cultura galegas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog da asociación.
* Rexistro no Diario Oficial.
**Cacofonía** chámaselle á repetición ou encontro de sons que produce un efecto desagradábel. A palabra, como tal, provén do grego κακοφωνία (kakophonía), que se compón das raíces κακός (kakós), que significa ‘mao’ ou ‘desagradábel’, e φωνή (phoné) que significa ‘son’.

A cacofonía pode producirse como consecuencia da repetición innecesaria, exaxerada ou próxima dun son nunha mesma frase. Así, exemplos de cacofonías poderían ser:

* O director técnico anuncia a súa renuncia.
* O comentarista comentou que os seareiros estaban de pé.
* Están a filmar un filme na miña cidade.
* A súa obsesión é a fixación dunha condición que deteña esta situación na rexión.

As cacofonías son consideradas un vicio da linguaxe que afecta o discurso, por tanto, o aconsellábel é evitalas á hora de redactar un texto.

Unha forma de identificalas é lendo o texto en voz alta. Para corrixilas, pola súa banda, podemos apelar a algunhas técnicas simples como pasar algunhas das palabras ao plural, substituílas por un bo sinónimo, ou alterar a súa orde para distanciar os sons que estean a producir a cacofonía. Nalgúns idiomas a cacofonía tamén se considera un criterio gramatical para determinados casos. Doutra banda, as cacofonías tamén son empregadas en exercicios de linguaxe para practicar a correcta pronuncia de determinados fonemas. Tamén aparece en frases humorísticas ou xogos de palabras. Así mesmo, a cacofonía pode tamén empregarse como recurso literario ou de estilo para transmitir determinada énfase ou efecto a unha idea.

Sinónimo de cacofonía, doutra banda, sería disonante. Mentres que o seu antónimo sería eufonía.

Notas
-----

1. ↑  "Cacofonía". *Real Academia Galega*. Consultado o 22 de febreiro de 2021.

Bibliografía
------------

* Miranda, Marie Roig. «Escatología y filosofía en Quevedo», *Criticón*, 99, 2007, pp. 57-66. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1276680
* GEC: 0165417

 |
A ***Cadeia da Relação*** (en galego: *Cadea da Relación*) é un edificio histórico situado na cidade do Porto, en Portugal, clasificado como monumento nacional.

Instalacións anteriores
-----------------------

Creado o 27 de xullo de 1582, o Tribunal da Relación do Porto, por falta das instalacións propias, comezou por funcionar na Antiga Casa da Cámara, instalada na *Rua de São Sebastião* (Rúa de San Sebastián), no edificio que por este motivo, pasou tamén a ser coñecido por Pazo da Rolaçon. Uns anos máis tarde, o Tribunal foi transferido para o palacio dos Condes de Miranda, onde permaneceu ata o ano de 1608, no desaparecido *Largo do Corpo da Guarda* (Praza do Corpo da Garda), que ficaba na cima da rúa que aínda existe con esta denominación. Os xuíces eran obrigados a usar barba larga e a non facer visitas.

A Relación mantívose en actividade, sen sede propia, durante máis de vinte anos. Con efecto, foi só en 1603 que Filipe II ordenou que fose construída unha casa para recibir a Relación e a Cadea. Tamén esta sufría do mal do Tribunal: a falta de instalacións.

Andou, primeiro, pola Albergaria dos Palmeiros (1461), que ficaba preto da actual Rua de São João (*Rúa de San Xoán*); aparece referenciada en 1490 nunha cabana entre as rúas Chã das Eiras e de Santo António do Penedo, nunha arteria que aínda hai pouco se chamaba *Travessa da Cadeia* (Travesa da Cadea); despois instalouse (1504) nunha casa xunto á catedral e máis tarde nos baixos da Casa da Cámara.

A orde de Filipe II, con todo, só comezou a ser cumprida en xullo de 1606, cando baixo a dirección do corrixidor Manuel Sequeira Novais, as obras no Campo do Oliveiral foron iniciadas. Os traballos duraron tres anos e foron pagos, en gran parte, con diñeiros provenientes das remisións dos desterros para África. Isto é, quen era condenado a desterro para a 'costa de África' podía pagar unha determinada contía, rescatando a pena que cumpría acá.

O edificio, considerado enorme, custou tanto diñeiro que durante o tempo da súa construción non foron feitas máis obras na cidade. Con todo, debe ter sido mal construído porque o 1 de abril de 1752, no Sábado Santo, esborrallou por completo e a Relación regresou ás instalacións da Cámara Municipal.

Notas
-----

1. ↑  Direção-Geral do Património Cultural (ed.). "Cadeia e Tribunal da Relação do Porto". *Sistema de Informação para o Património Arquitetónico* (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 22 de setembro de 2019. Consultado o 24 de febreiro de 2018.
2. ↑  "Cadeia da Relação do Porto classificada monumento nacional". *Jornal de Notícias* (en portugués). 5 de xaneiro de 2017.
3. ↑  Maria José Moutinho Santos e Margarida Santos Coelho (1993). Edições ASA, ed. *O Palácio da Relação e Cadeia do Porto* (en portugués). Porto. ISBN 978-972-41-1131-5.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Portugal*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9672205
* WorldCat
* VIAF: 248793880
* WHC: 755

 |
A **Asociación Cultural Tempo Novo** é unha asociación cultural creada en 1978 en San Vicenzo de Elviña e Castro, na cidade da Coruña.

Historia
--------

Mural na hortas.
Elviña e Castro eran na década de 1970 dous núcleos rurais dentro do termo municipal da Coruña. Para a defensa dos intereses da súa veciñanza naceu, en 1977, a Asociación de Veciños Os Rexumeiros. A necesidade dun local social propio, compartida polo club de fútbol local, a Sociedade Deportiva Relámpago, levou a ambas entidades a constituír unha terceira: a Sociedade Recreativa, Deportiva e Cultural Tempo Novo.

Presidida polo policía local coruñés Emilio Jaspe Deza, a nova sociedade emitiu participacións para que os veciños de Elviña e Castro aportasen capital para a construción da sede. Os planos para a nova edificación foron cedidos desinteresadamente polo arquitecto Xan Casabella, quen ademais deseñou o logotipo da asociación. Con máis de 600 accións repartidas entre os veciños, o proxecto foi presentado en setembro de 1978, durante as festas patronais, arroupado por un Festival de Música Galega no que participaron Fuxan Os Ventos, Suso Vaamonde, Carlos García Casás, Jei Noguerol e Pablo Quintana. 

O 17 de xaneiro de 1979 a asemblea acordou a compra, por trescentas mil pesetas, dun terreo a carón do Cruceiro de Castro, nun soar procedente das leiras chamadas "Da Aira" e "Das Hortas". O edificio foise levantando coas axudas e o traballo voluntario dos veciños e financiando co recadado nas festas patronais e cunha subvención concedida pola Consellaría de Cultura. Foi inaugurado o 1 de maio, día do traballador, de 1985.

O novo local comezou inmediatamente a programar actividades culturais de todo tipo, cursos, música, teatro etc. Un fito destacado daqueles primeiros anos foi a creación dunha banda de gaitas: Os Rexumeiros. Dirixida por Bieito Romero, por ela pasaron os que serían no futuro coñecidos músicos como Susana Seivane, Brais Maceiras, ou Xan Xove.

Na actualidade a asociación continúa a traballar pola cultura popular, destacando as actividades relacionadas coa música tradicional galega. 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Os veciños queren durmir |
| Os veciños queren durmir  |

|  |
| --- |
| Mural en Tempo Novo |
| Mural en Tempo Novo  |

|  |
| --- |
| Na lembranza de Emilio Jaspe |
| Na lembranza de Emilio Jaspe  |

 |

Notas
-----

1. ↑  "Historia – A.C. Tempo Novo". Consultado o 2023-02-14.
2. ↑  *Banda de Gaitas dos Rexumeiros de Elviña* (Youtube). 2011.
3. ↑  Romero, Bieito (2020). "Banda de Gaitas "Os Rexumeiros". A ollada persoal dun tempo" (PDF). *Caderno Cultural Elvinam* (1): 11–16.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Elvinam (Caderno Cultural).
O **Berce da Humanidade** é un lugar Patrimonio da Humanidade pola UNESCO dende 1999, a 50 quilómetros ó noroeste de Xohanesburgo, Suráfrica, na provincia de Gauteng. O lugar ocupa unha superficie de 47 000 hectáreas e é un complexo que contén covas calcarias.

Nas covas de Sterkfontein foi descuberto un fósil de 2,3 millóns de anos do *Australopithecus africanus* (alcumado "Mrs. Ples") en 1947 por Robert Broom e John T. Robinson. O achado axudou a corroborar o descubrimento de 1924 dunha caveira de *Australopithecus africanus*, o "Neno de Taung", por Raymond Dart, en Taung na provincia do noroeste, onde as escavacións aínda continúan.

Preto do sitio, no sistema de covas "Rising Star", dentro da Cámara Dinaledi atopáronse no 2013 quince esqueletos fósiles dunha especie extinta de homínido, provisionalmente chamado *Homo naledi*.

Notas
-----

1. ↑  "Maropeng a’Afrika and the Cradle of Humankind". *maropeng.co.za*. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2013. Consultado o 19 de setembro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Berce da Humanidade Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1130112
* WorldCat
* VIAF: 238164736
* LCCN: sh2004003098
* WHC: 915

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Berkeley.
**BSD** son as siglas de **Berkeley Software Distribution** (Distribución de Software Berkeley). Utilízanse para identificar un tipo de sistema operativo derivado do UNIX nado a partir das contribucións realizadas a ese sistema pola Universidade de Berkeley en California.

Historia
--------

Nos primeiros anos do sistema UNIX, os seus creadores, os Laboratorios Bell da compañía AT&T, autorizaron á Universidade de California en Berkeley e a outras universidades a utilizar o código fonte e adaptalo as súas necesidades. Durante a década dos setenta e dos oitenta Berkeley utilizou o sistema para as súas pescudas e investigacións en materia de sistemas operativos. Cando AT&T retirou o permiso de uso á universidade por motivos comerciais, a universidade promoveu a creación dunha versión inspirada no sistema UNIX mediante a reescritura das partes descendentes deste e utilizando as contribucións que eles realizaran —especialmente a súa implementación do TCP, o primeiro compoñente en ser distribuído por separado—, permitindo despois a súa distribución con fin académico e ao cabo dalgún tempo reducindo ao mínimo as restricións referentes á súa copia, distribución e modificación (a licenza BSD).

Algúns sistemas operativos descendentes do sistema desenvolvido por Berkeley son o SunOS, o FreeBSD, o NetBSD, o OpenBSD e o Mac OS X. BSD tamén fixo grandes contribucións no campo dos sistemas operativos en xeral como o manexo de memoria virtual paxinado por demanda, o control de traballos, o Fast FileSystem, o protocolo TCP/IP e o editor de texto vi.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* FreeBSD
* OpenBSD
* NetBSD
* DragonFly BSD
* Licenza BSD

### Ligazóns externas

Universidade de California, Berkeley

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34264
* WorldCat
* VIAF: 148616527
* EBID: ID
* GND: 5243276-2
* MAG: 546350949

 |
GFO, un satélite baseado no bus BCP-600.
**BCP-600** (acrónimo de *Ball Aerospace Commercial Platform 600*) é un Bus construído pola empresa Ball Aerospace deseñado orixinalmente para misións de clase SMEX (Small Explorer Missions).

Características
---------------

O bus BCP-600 foi pensado para poder ser usado en moi diferentes tipos de órbita e con calquera instrumentación que requira dun apuntado preciso. A base é un corpo aproximadamente cúbico de grafito e epoxi con paneis con celas hexagonais. Un espazo interior de 55 x 55 x 55 cm pode albergar tanto sensores como propelente adicional. O espazo sobre o corpo principal proporciona un volume duns 101 cm de alto por 112 cm de diámetro se se usa co lanzador Pegasus XL. A enerxía a proporcionan catro paneis solares que se abren radialmente, aínda que se poden configurar noutras posicións. Os paneis alimentan unha batería de hidruro de níquel de 20 A-h de capacidade.

O sistema de control e comando é redundante e o ordenador de a bordo pode ser reprogramado en órbita. O bus conta cun almacenamento de 2 Gbits de datos a bordo. As transmisións fanse en banda S, con velocidades cara terra de ata 2 Mbps e de recepción de ata 2 Kbps. A posición determínase mediante seguidores de estrelas redundantes, unidades de referencia inercial, sensores solares e magnetómetros. O control de posición usa catro volantes de inercia e tres xestores de torque. Tamén pode levar a bordo un sistema de propulsión baseado en hidracina, de 28 kg de capacidade.

Satélites co bus BCP-2000
-------------------------

* Geosat Follow On
* Multispectral Thermal Imager

Notas
-----

* Mark Wade (2018). "BCP-600" (en inglés). Consultado o 25 de xullo de 2018.
* Gunter Dirk Krebs (2018). Gunter's Space Page, ed. "Ball: BCP-600" (en inglés). Consultado o 25 de xullo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* BCP-2000
* BCP-4000
* BCP-5000
O **Basketball Club Budivelnyk** (en ucraíno: Баскетбольний клуб Будівельник, romanizado: *Basketbol'nij klub Budivelnyk*) é un equipo de baloncesto profesional da cidade de Kíiv, capital de Ucraína. Actualmente milita na Ukrajina Super-Liha, a máxima categoría do baloncesto ucraíno.

Historia
--------

Fundado coa súa estrutura actual en 1962, o Budivelnyk foi un dos principais clubs da Liga Soviética de baloncesto. Formouse a partir doutro equipo da cidade de Kíiv, o SKIF, que fora fundado orixinalmente en 1945 como o equipo da Sociedade Deportiva Sindical Republicana *Avanhard* baixo o patrocinio da empresa construtora local Kyivmiskbud-4. Desde a época soviética o club xoga os seus partidos como local no Kyivskyi Palats Sportu, pavillón con capacidade para 7.000 espectadores. O equipo gañou o Liga Soviética en 1989, e a Liga Ucraína nove veces. O nome do equipo significa "construtor" en ucraíno, sendo ás veces alcumado "Konstruktor" (construtor) e "Stroitel" (do ruso: "construtor").

Palmarés
--------

**Liga da Unión Soviética**

* **Campións (1)**: 1989
* Subcampións (6): 1965, 1966, 1977, 1979, 1981, 1982
* Terceiro posto (7): 1962, 1964, 1970, 1974, 1983, 1984, 1990

**Copa da Unión Soviética**

* Subcampións (2): 1969, 1972

**Liga de Ucraína**

* **Campións (9)**: 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 2011, 2013, 2014
* Subcampións (2): 1998, 2010
* Terceiro posto (1): 1999

**Copa de Ucraína**

* **Campións (3)**: 2012, 2014, 2015

Destacados
----------

### Xogadores notábeis

Para aparecer nesta sección un xogador debe ter:

Xogado polo menos unha temporada no club.
Estabelecido un récord do club ou ter gañado un título invidiual sendo xogador do mesmo.
Xogado polo menos un partido internacional oficial coa súa selección algunha vez.
Ter tido unha exitosa estancia no club ou en etapas anteriores ou posteriores da súa carreira.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Unión Soviética Ucraína Vladimir Tkachenko
* Unión Soviética Ucraína Alexander Belostenny
* Unión Soviética Ucraína Oleksandr Volkov
* Unión Soviética Ucraína Anatoli Polivoda
* Unión Soviética Ucraína Sergei Kovalenko
* Unión Soviética Ucraína Vitaly Potapenko
 | * Maceo Baston
* Malcolm Delaney
* Khalid El-Amin
* Leo Lyons
* Jack McClinton
* Derrick Zimmerman
 | * Luis Flores
* Andrew Betts
* Lituania Tomas Delininkaitis
* Lituania Dainius Šalenga
* Lituania Darjuš Lavrinovič
* Suad Šehović
 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficialArquivado 22 de xuño de 2013 en Wayback Machine. *(en ucraíno)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q800211
* WorldCat
* VIAF: 302036006

 |
**BATSAT** (acrónimo de *Broadband Advanced Technologies Satellite*), coñecido tamén como **Teledesic T1**, foi un satélite artificial de Teledesic lanzado o 26 de febreiro de 1998 mediante un foguete Pegasus XL desde a base Vandenberg da Forza Aérea.

Características
---------------

BATSAT foi un satélite experimental e demostrador tecnolóxico previo para a constelación de satélites de comunicacións de Teledesic. Foi lanzado a unha órbita baixa (565 km de altura) desde a que se fixeron probas operativas simulando un satélite en produción. Entre os parámetros estudados co satélite estiveron o arrastre atmosférico á altura de operación do satélite, o control de potencia das ligazóns de radio, o retardo na propagación da radio en banda Ka debido á atmosfera, a sincronización co GPS, a estabilidade da ligazón láser e as interferencias causadas polo Sol e a Lúa. Despois de cumprir a súa misión, BATSAT reentrou na atmosfera terrestre o 9 de outubro de 2000.

Notas
-----

1. 1 2  "BATSAT" (en inglés). 2022. Consultado o 31 de agosto de 2022.
2. 1 2 3 4 5 6  NASA (27 de abril de 2022). "BATSAT" (en inglés). Consultado o 31 de agosto de 2022.
3. ↑  "Note verbale dated 22 July 1998 from the Permanent Mission of the United States of America to the United Nations (Vienna) addressed to the Secretary-General" (PDF). *COMMITTEE ON THE PEACEFUL USES OF OUTER SPACE* (98-55196 (E)): 16. 4 de agosto de 1998. Consultado o 31 de agosto de 2022.
4. 1 2 3  Mark Wade (2022). "BATSAT" (en inglés). Consultado o 31 de agosto de 2022.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2022). Gunter's Space Page, ed. "BATSAT (Teledesic T1)" (en inglés). Consultado o 31 de agosto de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pegasus XL
Coordenadas: 42°21′06″N 8°11′10″O﻿ / ﻿42.351611111111, -8.1861666666667

O **Campo Municipal de Fútbol de Gallamonde** é unha instalación destinada á práctica do fútbol, próxima á vila de Miño, o Concello de Miño é o seu propietario e nel xoga os seus partidos como local a A. D. Miño.

O seu terreo de xogo é de céspede artificial, cunhas medidas de 110 × 70 metros e conta cunha bancada parcialmente cuberta cunha capacidade total de 1.000 persoas. Existen ademais, catro vestiarios independentes para os equipos e dous vestiarios para adestradores así como servizos públicos adaptados para persoas con mobilidade reducida. Adicionalmente, foi instalada unha cantina cuberta e climatizada a nivel do campo para poderen presenciar os partidos desde a mesma.

Notas
-----

1. ↑  "A.D. Miño :: Estadio ::". *www.lapreferente.com*. Consultado o 2016-04-23.
2. ↑  "instalaciones | admiño". *ad-mino.es*. Arquivado dende o orixinal o 01 de febreiro de 2016. Consultado o 2016-04-23.
**Carmen Pérez Carballo**, coñecida como **Carmen Carballo**, nada en Ourense o 1 de agosto de 1958, é unha xornalista e guionista galega.

Traxectoria
-----------

Comezou a traballar sendo menor de idade e compaxinando cos estudos, no téxtil e a siderurxia. De 1974 a 1985 militou na UPG, foi fundadora do Sindicato Obreiro Galego e de Mulleres Nacionalistas Galegas, participando na AN-PG e nas demais organizacións de base nacionalistas. En 1985 abandonou a militancia política.

Comezou a súa actividade xornalística colaborando con *A Nosa Terra* en 1979. En 1985 traballou en *La Región* na comarca de Valdeorras. En 1986, traballou na Radio Galega, en Santiago, facendo guións, documentación e produción en programas da TVG. Un ano despois foi xefa da Oficina de Prensa do goberno tripartito. De 1990 a 1991 viviu na Habana, onde foi correspondente da Radio Galega e dalgunhas axencias de información. Á volta de Cuba, traballou no Concello de Vigo, no equipo de comunicación da alcaldía. En 1992, foi redactora de *Atlántico Diario* durante uns meses e xefa de suplementos en *Xornal Diario* de Pontevedra ata 1993. Nese mesmo período, de 1991 a 1993, dedicouse vocacionalmente á música, promovendo a cantautores da Nova Trova Cubana.

En 1993 traballou como redactora e delegada en Ourense do semanario *Galicia en el Mundo*, e de 1994 a 2002 traballou para a produtora Pórtico de Comunicacións, sendo guionista e redactora do programa "Desde Galicia para el mundo", ata 2001; guionista e documentalista do programa "Terra e Vento", e guionista de produtos documentais, reportaxes, publicidade e DVDs. En 2003 volveu á TVG como guionista do programa *Vidas*, e traballou en *Máxima Audiencia*. Foi encargada de prensa da Academia Galega do Audiovisual desde a súa fundación ata 2007, e xefa de prensa do concello de Oleiros, en 2005 foi directora do Club Internacional de Prensa da Secretaría Xeral de Comunicación da Xunta de Galicia.

Obras
-----

* *A goma de borrar que falaba*, 2001.

### Obras colectivas

* *Xuro que nunca volverei pasar fame*, Redes Escarlata, 2003.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Pérez Carballo, Carmen". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q120227384
* WorldCat
* VIAF: 87203079
* BNE: XX1462469
* ISNI: 0000 0000 6075 7356

 |
**Consuelo Alonso González**, coñecida como **A comunista**, nada en Xixón en 1898 e finada en Lugo o 13 de maio de 1938, foi unha militante comunista galega.

Traxectoria
-----------

Chegou a Monforte de Lemos co seu home Ángel Pérez Muñoz, natural de Valladolid, que en novembro de 1930 tomou posesión do cargo de alguacil do Xulgado de Monforte. Era vendedora de periódicos. No bienio negro o matrimonio sufriu represalias polas súas ideas políticas, Consuelo foi detida e Ángel foi expedientado por desacato. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sufriu abusos por un grupo de falanxistas, que lle raparon o pelo; acusada polos sublevados de facer propaganda da Fronte Popular, foi detida o 29 de decembro de 1937. O 9 de febreiro de 1938 foi conducida a Lugo e sometida a un consello de guerra o 14 de febreiro, acusada de adhesión á rebelión militar con agravante. Condenada a morte, foi fusilada o 13 de maio de 1938. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1937 e foi condenada en xullo de 1941 polo Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas da Coruña con 100 pesetas de sanción, que debería facerse efectiva con cargo á súa herdanza; por carecer de bens, nunca foron abonadas.

Vida persoal
------------

Casou con Ángel Pérez Muñoz e tivo catro fillos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas*. Edicións A Nosa Terra. p. 20. ISBN 978-84-8341-146-9.
* Souto Blanco, María Jesús (2006). "Consuelo Alonso, unha morte construída". *Unión Libre* (11): 89–103.

### Ligazóns externas

* 

* Consuelo Alonso González na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Monforte homenajea a una vecina víctima de la represión política en 1938
**María de Carmen Agulló Díaz**, nada en Xinzo de Limia o 19 de febreiro de 1957, é unha profesora e historiadora galega.

É titular de Teoría e Historia da Educación na Universidade de Valencia. Ademais de ser escritora de libros, é unha das investigadoras da historia da educación das mulleres, especialmente nos docentes e as docentes republicanas. É tamén moi recoñecida neste ámbito pola súa participación no documental dirixido en 2013 por Pilar Pérez Solano, Las Maestras de la República, gañador do premio Goya á mellor película documental o 2014.

Traxectoria
-----------

Iniciou os seus estudos na Academia Santa Mariña de Xinzo de Limia. Cursou o Bacharelato no Colexio das Carmelitas de Ourense e no Instituto Nacional Feminino de Vigo. Cursou estudos de Pedagoxía e Psicoloxía na Universidade de Santiago de Compostela (primeira promoción do Colexio Universitario de Ourense) e a Licenciatura de Psicoloxía nas Universidades Complutense de Madrid e de Valencia. Froito destes estudos, é licenciada en Psicoloxía e en Filosofía e Ciencias da Educación, e doutora en Pedagoxía. Profesora titular do Departamento de Educación Comparada e Historia da Educación da Universitat de València. Imparte clase nas Facultades de Filosofía e Ciencias da Educación e de Maxisterio, en Valencia e Ontinyent.

Notas
-----

1. ↑  "Unidad Docente de Educación Comparada e Historia de la Educación".
2. ↑  "Maria del Carmen Agulló: Las maestras de la República".
3. ↑  "Nominados y Premiados de los Premios Goya 2014".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42295834
* WorldCat
* VIAF: 27320380
* BNE: XX1125860
* BNF: 14626632w
* CANTIC: a11998064
* GND: 117730080X
* ISNI: 0000 0000 5929 6775
* LCCN: n95075565
* SUDOC: 09463503X

 |
| Penrhyn |
| --- |
|  |
| Vista aérea |
| Datos |
| País | Illas Cook |
| Illa principal | Moananui |
| Linguas |  |
| Poboación (2006) | 251 hab. |
| Superficie | 9´8 km² |
| Superficie lagoa | 208 km² |
| Nº de illas | >30 |
| Coordenadas | 9°00′20″S 157°58′10″O﻿ / ﻿-9.00556, -157.96944 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol |
|

Vista parcial do atol e da pista de aterraxe.
**Penrhyn**, ou tamén **Tongareva**, é un atol, o máis remoto das illas Cook. Está situado no grupo setentrional, a 1.365 km ao norte de Rarotonga.

Xeografía
---------

O atol ten unha lagoa de máis de 280 km², unha das máis grandes do Pacífico sur. As terras emerxidas teñen unha superficie total de 9,8 km². Dispón de tres pasos navegables a través do escollo. O máis utilizado, serve de paso entre Panamá e Nova Zelandia, é o paso de Taruia, preto da vila de Omoka. Atópase exactamente a 9º de latitude sur e 158º de lonxitude oeste e por isto era utilizado frecuentemente polos navegantes para calibrar os seus instrumentos. Alén da lagoa atópase outra vila, denominada Te Tauta.

A principal actividade económica é o cultivo de perlas negras. Son moi apreciados os tradicionais chapeus artesáns de follas de pandanacia.

A poboación total era de 357 habitantes ao censo do 2001.

Historia
--------

O atol foi descuberto en 1788, polo inglés W. Severo no barco *Lady Penrhyn*, de volta da primeira viaxe de deportación de convictos a Australia. O nome orixinal maorí é Tongareva, que significa 'afastada desde o sur'. Tamén se coñecía como «o círculo» (Te Pitaka). O nome maorí actual é Mangorongaro.

A partir de 1854 foi evangelizada por pastores de Rarotonga. Dez anos máis tarde chegaron os negreiros peruanos e estímase que deportaron ao Perú, uns 1.000 habitantes axudados polos misioneiros que necesitaban diñeiro para construír igrexas. Denominaron a illa como dos *Catro Evanxelistas*.

Durante a segunda guerra mundial construíuse un aeroporto que aínda está en servizo, con voos semanais a Rarotonga.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q950725
* WorldCat
* VIAF: 131418845
* EBID: ID
* GeoNames: 4031139
* LCCN: n85222726
* OSM: 3830336

 |
Póster francés de 1894 de Jules Chéret que amosa o espírito vibrante da *Belle Époque*.
A ***Belle Époque*** (en francés "Época Bela") foi un período da historia de Europa occidental. Adóitase datar entre a fin da Guerra franco-prusiana en 1871 e o comezo da primeira guerra mundial en 1914. Coincidindo coa Terceira República Francesa (comezos de 1870), foi un período caracterizado polo optimismo, a paz rexional, a prosperidade económica e as innovacións tecnolóxicas, científicas e culturais. Tamén foi unha boa época para as artes, especialmente en París. Moitas obras mestras da literatura, a música, o teatro e as artes visuais gañaron recoñecemento. A *Belle Époque* foi nomeada así cando comezou a ser considerada como unha idade de ouro en contraste cos horrores da primeira guerra mundial.

Nos Estados Unidos de América, emerxentes dende o Pánico de 1873, viviuse unha época semellante que foi denominada como a Gilded Age. No Reino Unido, a *Belle Époque* coincidiu coa Época Vitoriana e a Era eduardiana.

Notas
-----

1. ↑  O termo americano "Gilded Age" foi empregado por Mark Twain e Charles Dudley Warner no seu libro, *The Gilded Age: A Tale of Today* (1873).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Belle Époque Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* A Belle Époque en Europa *(en inglés)* *(en alemán)* *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q466887
* AAT: 300264407
* BNF: 131682025
* GEC: 0008793
* GND: 4144442-5
* HDS: 030183
* JSTOR: belle-epoque
* Treccani: belle-epoque

 |
***Callas Forever*** é un filme briográfico de 2002 dirixido por Franco Zeffirelli, quen tamén escribiu o guión xunto a Martin Sherman. É unha homenaxe á amiga de Zeffirelli, a aclamada diva da ópera Maria Callas, a quen el dirixiu nas óperas *Norma*, *La traviata* e *Tosca*.

Sinopse
-------

Larry Kelly (Jeremy Irons) é un produtor musical que está en París por un gran concerto. Recibe unha chamada de Sarah Keller (Joan Plowright) instándoo a que vaia ver a súa antiga amiga, a diva da ópera Maria Callas (Fanny Ardant), que está recluída no seu piso de París, coa voz crebada e unha gran depresión pola morte de quen fora o grande amor da súa vida, o naviero grego Aristóteles Onassis. Larry Kelly, que ve moi desmellorada a súa amiga, tenta convencela para que rode unhas óperas para o cinema. Nun comezo, Callas négase porque é consciente do declive da súa voz, pero accede de mala gana cando Kelly lle di que a voz que empregarán será a gravada nos seus mellores anos e que fará *playback*. Sarah Keller axúdalle a convencer á diva, pois négase uns días máis tarde. Callas grava a ópera *Carmen* de Georges Bizet, e a soprano pídelle que non a estree, porque pensa que é unha fraude. Máis tarde, Callas pensa en gravar a *Tosca* de Giacomo Puccini, coa súa propia voz. Pero cando comeza a barallar ideas ó respecto, a diva négase definitivamente. Nunha das escenas finais, Maria reúnese con Larry nunha banca de parque, ela de boa gana comparte o que espera da vida e cun aceno de liberdade remata o encontro e afástase co fondo das árbores do parque, cun sorriso.

Personaxes
----------

* Fanny Ardant como Maria Callas
* Jeremy Irons como Larry Kelly
* Joan Plowright como Sarah Keller
* Jay Rodan como Michael
* Gabriel Garko como Marco
* Anna Lelio como Bruna
* Stephen Billington como Brendan
* Justino Díaz como cantante (Scarpia)
* Tara Marie Anderson como xornalista loira

Notas
-----

1. ↑  *The New York Times* review

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Callas Forever* na IMDb *(en inglés)*.
* Ficha en RottenTomatoes *(en inglés)*

* Portal:Cine
* Portal:Ópera
* Portal:Francia
* Portal:Italia
* Portal:Romanía
* Portal:España
* Portal:Reino Unido

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q302403
* WorldCat
* VIAF: 217047775
* Allmovie: v273377
* AlloCiné: 33963
* CineRessources: 80708
* FilmAffinity: 432373
* GND: 7651468-7
* IMDb: tt0274407
* LUMIERE: 18882
* Metacritic: callas-forever
* OFDb: 17918
* Rotten Tomatoes: callas\_forever
* TheNumbers: Callas-Forever
* TMDb: 47959
* TVcom: callas-forever
* TVGuide: 137713

 |
| Rakahanga |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Illas Cook |
| Illa principal | Rakahanga |
| Linguas |  |
| Poboación (2006) | 141 hab. |
| Superficie | 4´1 km² |
| Superficie lagoa | km² |
| Nº de illas | 9 |
| Coordenadas | 10°02′S 161°05′O﻿ / ﻿-10.033, -161.083 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Rakahanga** é un atol das illas Cook setentrionais. Está situado a 42 km ao norte de Manihiki, considerada como unha illa irmá. As súas coordenadas son: 10º 2' sur 161º 5' oeste.

Xeografía
---------

O atol, de forma case rectangular, está formado por dúas illas habitadas e sete illotes. A superficie total é de 4,1 km². A lagoa é pouco profunda e isto impediu o cultivo de perlas. A economía baséase na recolección de copra, o cultivo de taro e na confección de chapeus de follas trenzadas de coco que se exportan a Rarotonga. A poboación total era de 161 habitantes segundo o censo de 2001.

Historia
--------

Rakahanga foi a primeira das illas Cook que foi avistada polos europeos. Foi Pedro Fernández de Quirós en 1606, que quedou impresionado da súa xente e denominouno *Xente Fermosa*, e noutros relatos é a *Illa do Peregrino*. A pesar do interese que espertou a descrición de Quirós, non foi atopada de novo ata 1820 polo ruso Thaddeus Bellingshausen que o denominou illa do Gran Duque Alexandre. Despois chegaron os baleeiros estadounidenses: o capitán Patrickson denominouno Reirson Island, e o capitán Joshua Coffin, do baleeiro Ganges, denominouno Little Ganges Island en 1828. Outros nomes utilizados son: Francis Island, Princess Marianne Island e Alliconga Island.

Rakahanga foi evanxelizada a partir de 1857 coa chegada do misioneiro da London Missionary Society, Aaron Buzacott.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1345121
* WorldCat
* VIAF: 315125320
* EBID: ID
* GeoNames: 4035557
* GND: 4247058-4
* LCCN: sh85111257
* OSM: 3830339

 |
Bote de pesca.
Un **bote** é unha embarcación de pequeno tamaño a remo ou a vela.

Características
---------------

Responde ás necesidades de vía marítima ou fluvial e ofrece diversas actividades como o transporte de persoas ou mercadorías, as guerras navais, a pesca, a navegación ou outros servizos tales como a seguridade doutros buques.

### En Galiza

O bote é un elemento esencial da cultura galega ao ser Galiza un país cunha importante extensión de litoral. Isto ten o seu reflexo no Folclore, por exemplo nas cantigas populares.

> 
> 
>   
> *Catro vellos mariñeiros*  
> *xuntos, metidos nun bote*  
> *vamos para Viveiro...*  
> *Rema, rema, mariñeiro*  
> *que xa vemos a San Roque,*  
> *que xa vemos a Celeiro*
> Cantiga popular titulada *Catro vellos mariñeiros*.
>

Notas
-----

1. ↑  Isaac Rielo Carballo: *Cancioneiro da Terra Cha* (1980, cant. 925, p. 67)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Bote*** |

### Outros artigos

* Bote polbeiro de Bueu

### Ligazóns externas

* Base de datos de botes: características de botes de todo o mundo *(en inglés)*
* Adaptación de 1955 do tema "Catro vellos mariñeiros" por Xil Ríos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q239617
* AAT: 300212708
* EBID: ID
* GEC: 0099136
* JSTOR: dinghies
* LCCN: sh85038066

 |
| Taiaro |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado, privado |
| Superficie | 6 km² |
| Superficie lagoa | 12 km² |
| Nº de illas |  |
| Coordenadas | 15°45′S 144°38′O﻿ / ﻿-15.750, -144.633Coordenadas: 15°45′S 144°38′O﻿ / ﻿-15.750, -144.633 |
| Maior Altura | 4 m.
  |
| Localización |
|  |
|

**Taiaro** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa, dependente de Kauehi, comuna asociada á comuna de Fakarava. Está situado no centro e ao oeste do arquipélago, a 65 km ao nordés de Fakarava.

Xeografía
---------

O atol é de forma circular, un anel de terra de 700 metros de ancho cunha superficie total de 6 km², e unha altitude de entre 3 e 4 m. A lagoa queda pechada, aínda que a auga se renova por diversas canles. O fondo da lagoa é de area, cunha profundidade de entre 15 e 20 m.

A vila principal é Paganie. Hoxe en día o atol é propiedade privada de W.A.Robinson, non está habitado permanentemente nin dispón de infraestruturas.

Historia
--------

Taiaro quere dicir literalmente «perdido no mar». Foi descuberto en 1835, por Fitz-Roy, sendo o último atol descuberto das Tuamotu. Coñecíase co nome de *Wilkes*. En 1977 a UNESCO declarou o atol de Taiaro reserva da biosfera, destacando a particularidade dun atol completamente pechado e deshabitado, e a importancia e a diversidade da fauna e a flora. Ultimamente hai unha proposta para ampliar a reserva da biosfera a todos os atois do concello de Fakarava.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1722302
* WorldCat
* VIAF: 173812964
* GEC: 0511416
* GeoNames: 4033639

 |
Manuscrito de canto chan. Igrexa de San Francisco de Évora.
**Canto chan** ou **canto plano**, é a música vocal tradicional das liturxias do cristianismo, que é o oficial do rito romano.

Características
---------------

É por esencia monódico, é dicir, consta dunha única liña melódica, e xeralmente cántase *a capella*. Articúlase mediante un ritmo libre, o cal é esencial segundo todo tratado antigo que versa a este respecto.

Habitualmente era interpretado nun contexto monástico, onde era ensinado por cantores especializados formados nas *Scholas Cantorum* instituídas, segundo di a tradición, por san Gregorio Magno, coa constitución das catedrais e o establecemento da profesión de chantre ou a de mestre de capela. Nestes recaería a ensinanza do canto chan e, deste xeito, formulouse como parte integral da liturxia romana común da Igrexa católica.

Notas
-----

1. ↑  Canto plano en bUSCatermos da USC.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Canto gregoriano
* Gregorio Magno

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2707688
* EBID: ID
* FAST: 947816
* JSTOR: plainsong

 |
O **Bell X-1** foi un prototipo de avión supersónico impulsado por un motor foguete construído por Bell Aircraft Corporation para a Forza Aérea dos Estados Unidos. Foi concibido en 1944 e deseñouse e fabricouse en 1945. Foi o primeiro avión en superar a velocidade do son en voo nivelado o 14 de outubro de 1947 pilotado por Chuck Yeager. O avión chegou a acadar unha velocidade de 1 600 km/h en 1948. Un derivado deste mesmo deseño, o Bell X-1A, con maior capacidade de combustible e polo tanto un maior tempo de combustión do foguete, superou os 2 600 km/h en 1954. O X-1 foi o primeiro dos X-planes, unha serie de avións experimentais deseñados para experimentar novas tecnoloxías.

Avións
------

* **X-1** **(XS-1)**
	+ #1 - *46-062*  *- Glamorous Glennis*, 82 voos
	+ #2 - *46-063*, 74 voos, convertido en X-1E.
	+ #3 - *46-064*, 1 voo
* **X-1A** - *48-1384*, 26 voos
* **X-1B** - *48-1385*, 27 voos
* **X-1D** - *48-1386*, 2 voos
* **X-1E**, (modificación do X-1 #2), *46-063*, 27 voos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bell X-1*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223365
* EBID: ID
* LCCN: sh85013028

 |