| Medio dólarda Batalla de Antietam  |
| --- |
|  |  |
| A/: Bustos acaroados dos xenerais Robert E. Lee e George B. McClellan. Marca do deseñador (MWS).
Lendas: UNITED STATES OF AMERICA / IN GOD WE TRUST / GEN GEORGE B MC CLELLAN / GEN ROBERT E LEE / HALF DOLLAR | R/: A ponte Burnside, obxectivo táctico na batalla. Data
Lendas: SEVENTY FIFTH ANNIVERSARY BATTLE OF ANTIETAM / E PLURIBUS UNUM / THE BRNSIDE BRIDGE / SEPTEMBER 171862 / 1937. |
| * **Data**: 1937.
* **Ceca**: *US Mint*: Ceca de Filadelfia (sen marca de ceca).
* **Gravador**: William Marks Simpson.
* **Aliaxe**: prata (90 %) e cobre (10 %).
* **Tiraxe total**: 50.000 exemplares (deles, 32.000 fundidos).
* **Diámetro**: 30,61 mm.
* **Peso**: 12,50 g.
* **Espesour**: 2,15 mm.
* **Canto**: estriado.
 |

O **Medio dólar da Batalla de Antietam** é unha moeda estadounidense de prata con ese valor facial emitida pola Casa da Moeda dos Estados Unidos e cuñada na Ceca de Filadelfia con data de 1937. A moeda foi emitida en conmemoración do 75º aniversario da batalla de Antietam, na guerra civil estadounidense.

Antecedentes e contexto
-----------------------

### O feito conmemorado

A batalla de Antietam librouse preto de Sharpsburg, Maryland, ao sur de Hagerstown, o 17 de setembro de 1862, e é recoñecida como a batalla dun día con máis vítimas da guerra civil estadounidense, xa que custou a vida de aproximadamente 25.000 soldados da Unión e da Confederación. No bando confederado estaba o famoso xeneral Robert E. Lee e o seu Exército de Virxinia do Norte; fronte a el estaba o xeneral George B. McClellan, co seu Exército do Potomac. Tratábase, xa que logo, dunha batalla entre o mestre e o seu alumno, xa que o xeneral McClellan se formara na academia militar de West Point, co xeneral Lee como instrutor.

*A batalla de Antietam*, por Thule de Thulstrup (1887).
### A idea da emisión conmemorativa

O gran interese histórico destes feitos para a historia dos Estados Unidos motivou o desexo dalgunhas entidades de promover a emisión dunha moeda conmemorativa da efeméride, como xa estaba a suceder con outras conmemoracións. Na década de 1930, as moedas conmemorativas non eran distribuídas polo Goberno estadounidense, senón que o Congreso, ao aprobar a lexislación que autorizaba cada moeda, designaba unha organización sen ánimo de lucro á que lle outorgaba o dereito exclusivo de as adquirir ao seu valor nominal e logo revendelas á poboación cunha prima, supondo así unha fonte de financiamento para celebracións e eventos diversas.

Neste caso, foron dúas as entidades promotoras da emisión da moeda: a *Washington County Historical Society*, de Hagerstown, Maryland, e a *Antietam Celebration Commission*. Ambas solicitáronlle formalmente ao Goberno federal a emisión dunha moeda conmemorativa do 75º aniversario da batalla de Antietam.

Inicio
------

Logo da solicitude e da tramitación tanto na Cámara de Representantes como no Senado, o Congreso dos Estados Unidos aprobou o 24 de xuño de 1937 o correspondente proxecto de lei, que logo da súa sinatura polo presidente Franklin D. Roosevelt se converteu na Lei pública número 160, pola que se aprobaba a emisión da moeda. Esta lei especificaba que non se producirían más de 50.000 exemplares dunha moeda de 50 centavos de prata, cun único deseño e nunha soa casa de moeda, e que estes se entregarían logo da solicitude á *Washington County Historical Society* de Hagerstown, Maryland.

Na circular informativa oficial que daba conta da próxima emisión da moeda, explicábanse así a oportunidade e os termos da emisión:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Por mor da idoneidade desta emisión, a sona mundial do xeneral Lee e o lugar de honra que o xeneral McClellan sempre ocupará na nosa historia nacional, o obxectivo da axencia patrocinadora é que estas moedas pasen directamente ás mans de cidadáns interesados e coleccionistas privados, evitando así a posibilidade de especulación. Adiántase que as moedas estarán cuñadas e listas para a súa distribución o 1 de agosto de 1937 ou antes, e debido á demanda xa evidenciada suxírese que envíe o seu pedido sen demora*. | "|

Deseño e produción
------------------

Os xenerais Lee e McClellan, cuxos bustos se reproducen no anverso.
As entidades promotoras da emisión encomendáronlle o seu deseño ao escultor de Baltimore William Marks Simpson, que xa tiña a experiencia do deseño do medio dólar conmemorativo do Bicentenario de Norfolk (1936) e o dos 350 anos da colonia de Roanoke (1937). Sobre os modelos presentados por Simpson, a *Medallic Art Company*, de Nova York, encargouse do posterior gravado dos cuños.

O deseño da moeda estaba caracterizado pola presenza dos bustos acaroados dos xenerais George B. McClellan e Robert E. Lee no anverso, ollando cara á esquerda, en tanto que o reverso amosaba unha vista da ponte de Burnside sobre o río Antietam Creek, un afluente do Potomac, o escenario da batalla por ser un obxectivo de carácter estratéxico.

A ponte Burnside, motivo central do reverso da moeda.
A Casa da Moeda de Filadelfia cuñou en agosto de 1937 as 50.000 moedas autorizadas pola lei, mais outros 28 exemplares que foron conservados para a súa análise —e posterior destrución— pola Comisión de Ensaios dos Estados Unidos na súa reunión anual, en 1938. O primeiro exemplar acuñado entregóuselle persoalmente ao presidente Franklin D. Roosevelt o 12 de agosto de 1937. As moedas foron enviadas á *Washington County Historical Society*, que as puxo ao dispor dos coleccionistas e dos interesados a un prezo de 1,75 dólares por unidade.

Distribución e coleccionismo
----------------------------

As entidades promotoras da emisión e encargadas da súa comercialización fixeron unha intensa campaña publicitaria nas publicacións numismáticas habituais, e parece que a forma maioritaria de venda foi por correo, a partir desta publicidade, e non tanto mediante o comercio local. Mais os esforzos publicitarios non animaban o suficiente a comercialización, que non marchaba conforme o esperado. A finais de 1937, a *United States Antietam Celebration Commission* e a *Washington County Historical Society* enviaron un anuncio personalizado aos interesados que tiñan nas súas listaxes de correo, ofrecendo a moeda a un prezo rebaixado de 1,65 dólares, cos gastos de envío incluídos, co seguinte texto:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *A súa derradeira oportunidade de conseguir un medio dólar Lee-McClellan. A Conmemoración Nacional de Antietam, logo de alcanzar todos os seus obxectivos, pasou á historia* [...] *mais a través do medio dólar conmemorativo da Batalla de Antietam, magnificamente deseñado, os seus obxectivos vivirán para sempre nos corazóns daqueles que posúan esta moeda. Están a reterse varios milleiros de exemplares para cubrir pedidos aínda non realizados, en tanto que outros máis alá desta reserva serán devoltos axiña á Casa da Moeda dos Estados Unidos para a súa cancelación*. | "|

En calquera caso, a campaña comercial do medio dólar da Batalla de Antietam non acadou o éxito esperado polas entidades promotoras. Dos 50.000 exemplares emitidos para a súa distribución, estas tiveron que devolver finalmente 32.000 ao departamento do Tesouro para que fosen canceladas e fundidas na Casa da Moeda de Filadelfia. Xa que logo, a tiraxe final desta moeda foi de 18.000 exemplares.

No mercado do coleccionismo, o valor desta moeda en estados de conservación medios sitúase entre os 500 e os 1.000 euros. Con todo, un espécime nunhas condicións de conservación e de presenza excepcionais acadou os 25.300 dólares nunha poxa numismática da compañía *Heritage Auctions* que tivo lugar en San Luís en 2007.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Battle of Antietam Half Dollar". *United States Mint (Usmint.gov).*
2. 1 2 3 4 5  "1937 Battle of Antietam Half Dollar". *Earlycommemorativecoins.com*
3. 1 2 3  "½ Dollar 75th anniversary of the Battle of Antietam". *Numista.com*
4. 1 2 3 4  "Antietam Half Dollar Commemorates Deadliest One-Day Civil War Battle". *Coinweek.com*. 8 de xuño de 2023.
5. 1 2  Bowers, Q. D. (1991). Páxinas 411-412.
6. ↑  Slabaugh, A. R. (1975). Páxinas 3-5.
7. 1 2  Bowers, Q. D. (1991). Páxina 411.
8. ↑  "Battle of Antietam Commemorative Coin Legislation". *United States Mint (Usmint.gov)*.
9. 1 2 3 4  Bowers, Q. D. (1991). Páxina 412.
10. ↑  Bowers, Q. D. (1991). Páxina 413.
11. ↑  "1937 50C Antietam (Regular Strike)". *Professional Coin Grading Services (PCGS.com)*.
12. ↑  "1937 50C Antietam MS69 NGC". *Professional Coin Grading Services (PCGS.com)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Medio dólar da Batalla de Antietam*** |

### Bibliografía

* Bowers, Q. D. (1991). "1937 Antietam Half Dollar". En *Commemorative Coins of the United States. A Complete Encyclopedia*. Bowers and Merena Galleries, Wolfeboro. Páxinas 411-414. ISBN 978-0-943161-35-8
* Flynn, K. (2008). *The Authoritative Reference on Commemorative Coins 1892-1954*. Kyle Vick, Roswell.
* Slabaugh, A. R. (1975). *United States Commemorative Coinage* (2ª ed.). Whitman, Racine. ISBN 978-0-307-09377-6
* Swiatek, A. (2012). *Encyclopedia of the Commemorative Coins of the United States*. KWS, Chicago. ISBN 978-0-9817736-7-4
* Swiatek, A.; Breen, W. (1981). "The Battle of Antietam half dollar". En *The Encyclopedia of United States Silver & Gold Commemorative Coins, 1892 to 1954*. Arco Pub. Nova York. Páxinas 7-12. ISBN 978-0-668-04765-4
* Taxay, D. (1967). *An Illustrated History of U.S. Commemorative Coinage*. Arco, Nova York. ISBN 978-0-668-01536-3
* Vermeule, C. (1971). *Numismatic Art in America*. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-62840-3
* Yeoman, R. S. (2018). *A Guide Book of United States Coins* ("Mega Red" 4ª ed.). Whitman, Atlanta. ISBN 978-0-7948-4580-3

### Outros artigos

* Moedas do dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos

* Portal:Estados Unidos de América