**Joaquín Sorolla y Bastida**, nado en Valencia o 27 de febreiro de 1863 e finado en Cercedilla o 10 de agosto de 1923, foi un artista gráfico e pintor impresionista, posimpresionista e luminista.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Cando apenas contaba con dous anos de idade, faleceron os seus pais por mor dunha epidemia de cólera. Ao quedar orfos a súa irmá Eugenia e el, a súa tía Isabel, irmá da súa nai, e o seu marido, de profesión cerralleiro, recolléronos. Pasados os anos intentaron ensinarlle, en balde, o oficio da cerrallaría, advertindo pronto que a súa verdadeira vocación era a pintura.

### Carreira

Após finalizar os seus estudos na Escola de Belas Artes, Sorolla comezou a enviar as súas obras a diversos concursos e exposicións. A pesar dos primeiros rexeitamentos debido á súa elección temática, pronto gañou reconhecemento, especialmente tras a súa obra "Defensa del parque de artillería de Monteleón".

Viaxou a Roma e París, onde foi influenciado polo impresionismo e a pintura nórdica, desenvolvendo o seu característico estilo "luminista". Casou en 1888 con Clotilde García, e establecéronse en Madrid, onde Sorolla acadou prestixio e fama. A partir de 1900, a súa carreira internacional despegou con exposicións nos Estados Unidos e en Europa. O seu contrato con The Hispanic Society of America en 1911 levouno a un ambicioso proxecto mural, o *Visión de España*, que durou case oito anos.

Outra importante faceta súa foi a de retratista, de figuras importantes como foron Juan Ramón Jiménez, o rei Afonso XIII, Vicente Blasco Ibáñez, Ortega y Gasset etc. Tamén, en 1914, fora nomeado académico e, cando terminou os traballos para a Hispanic Society, traballou como profesor de composición e cor na Escola de Belas Artes de Madrid. A súa pintura representou a aplicación directa do luminismo á paisaxe e a figura, achegando xa que logo esta tendencia á sociedade da época.

### Pasamento

En 1920, mentres pintaba o retrato da señora Pérez de Ayala no xardín da súa casa en Madrid, padeceu un ataque de hemiplexía que minguou drasticamente as súas facultades físicas e mentais. Faleceu na súa casa de Cercedilla o 10 de agosto de 1923.

Obras de Sorolla con temática galega
------------------------------------

*"Galicia. La romería"*

*Artigo principal**:* Visión de España.
En agosto de 1915, Sorolla decidiu tomar un descanso, o primeiro en tres anos, do monumental encargo "Visión de España" por parte de Huntington, no que o pintor compuxo obras sobre paixases de España e Portugal. Escolleu como refuxio o Pazo de Vista Alegre en Vilagarcía de Arousa. Durante esa pausa, sumerxiuse nos desafíos que Galiza lle ofrecía, culminando o seu labor na no panel "Galicia. La romería". Reflectindo sobre a súa experiencia, Sorolla comentou sobre a complexidade da paleta galega, afirmando que *"El color, en Galicia, es una cosa acariciadora, blanda. Creo que Galicia es el país más difícil de pintar, por la variedad, por la facilidad con que todo cambia"*. Esta interacción coa cambiante natureza galega evidencia o compromiso do artista por capturar a esencia dun lugar e o seu constante desexo de evolución e aprendizaxe.

*Pinos de Galicia*.
En 2015 foi exposta na Coruña *"Sorolla íntimo. Bosquexos da serie Visión de España"*, na que se presentaron ao público os esbozos preparatorios para os catorce paneis monumentais sobre as rexións de España e Portugal que Sorolla pintou para a biblioteca da Hispanic Society of América.

Após seren restaurados en Valencia, estes 32 bosquexos estiveron temporalmente no Museo de Belas Artes da Coruña, antes de volver a Nova York. Estas pezas inclúen paisaxes e retratos típicos de Galiza. Dúas destas obras, "Gaitero gallego" e "Tipo de Galicia", foron realizadas durante a estancia do pintor en Vilagarcía, e foi neste período cando Sorolla pintou "Galicia. La romería". O Museo de Belas Artes da Coruña, que acolleu a exposición, conta entre os seus fondos con varias obras do artista. Algúns destes cadros, como "El Boyero castellano" e outros de temática galega, foron incluídos na mostra, que estivo aberta até o 8 de xaneiro de 2017.

Galería de imaxes
-----------------

* Paseo á beira do mar (1909).*Paseo á beira do mar* (1909).
* Nenos á beira do mar.*Nenos á beira do mar*.
* Praia en Valencia (1908).*Praia en Valencia* (1908).

Notas
-----

1. 1 2  Martins, Simone (2016-05-27). "Joaquín Sorolla". *Historia das Artes* (en portugués). Consultado o 2023-08-12.
2. ↑  López, Rafa (2023-07-02). "Sorolla en el país de las rías". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2023-08-12.
3. ↑  "Patrimonio: O SOROLLA ÍNTIMO, EN GALICIA". *Cultura de Galicia; www.cultura.gal*. Consultado o 2023-08-12.
4. ↑  "Sorolla íntimo. Bosquexos da serie Visións de España". *Museos de Galicia; museos.xunta.gal*. Consultado o 2023-08-12.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Joaquín Sorolla Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* IMBROISI, Margaret; MARTINS, Simone. "Joaquín Sorolla", 2023. Disponíbel en: *https://www.historiadasartes.com / Prazer em conhecer*. Consultado o 12 de agosto de 2023 (en portugués)
* Turner, Gail (2019). *Sorolla: Spanish Master of Light*. Londres. Hispanic Research Journal: Iberian and Latin American Studies, 1468-2737, Vol. 20, Nº 5, 2019, páxs. 537-539 (en inglés)

### Ligazóns externas

* Museo Sorolla
* Joaquín Sorolla, el pintor de la luz del Mediterráneo (nationalgeographic.com.es, en castelán)
* Sorolla. Arte de la Luz (culturaydeporte.gob.es; en castelán)
* Rembrandt Harmenszoon van Rijn en Twitter sobre *"Galicia. La romería"* (castelán e galego)
* Sorolla y Galicia - Su estancia en Vilagarcía. Autor: Victor Viana (revistaesmas.com; en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q351746
* WorldCat
* VIAF: 8190537
* Auñamendi: 109677
* BIBSYS: 90671908
* BLBNB: 000293851
* BNE: XX1120853
* BNF: 12268210t
* BRE: 3637758
* CANTIC: a10159307
* CiNii: DA09324792
* DBE: joaquin-sorolla-bastida
* DeutscheBio: 119110296
* Discogs: 3062232
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 79287
* GEC: 0063721
* GND: 119110296
* ISNI: 0000 0001 1872 7409
* LCCN: n81106801
* MdP: ID
* MNCARS: sorolla-i-bastida-joaquin
* NKC: jx20090622004
* NLG: 210674
* NPG: mp07589
* NTA: 073108979
* OL: OL89273A
* PTBNP: 238842
* RKD: 73994
* SNAC: w6417g0v
* SUDOC: 03147280X
* ULAN: 500018256
* WikiTree: Sorolla\_Bastida-2

 |