recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 17°11′57″N 106°48′50″L﻿ / ﻿17.19917, -106.81389

Pagode de Hoằng Phúc.
Pagode de Hoằng Phúc.
**Pagode de Hoang Phuc** (vietnamita: *Chùa Hoằng Phúc*) é un pagode localizado na comuna de My Thuy, na provincia de Quang Binh, en Vietnam. O primeiro templo foi construído hai máis de 700 anos. Trátase dun dos templos máis antigos no centro de Vietnam.; foi reconstruído e renomeado varias veces. En 1985 foi derrubado. En decembro de 2014, a reconstrución comezou e foi rematada en xaneiro de 2016.

Notas
-----

1. ↑  "Quang Binh province: Hoang Phuc pagoda receives national relic recognition". religion.vn. 2016-01-19. Consultado o 2016-02-18.
2. ↑  "Quang Binh province: Reconstruction of main facilities of Hoang Phuc pagoda completed". religion.vn. 2016-01-12. Consultado o 2016-01-18.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Mari Laura González González**, máis coñecida como **Maret**, nada en Cameixa (Boborás) o 6 de outubro de 1986, é unha cantante e presentadora de televisión galega.

Traxectoria
-----------

Criouse percorrendo festas e romarías de Galicia co posto de polbo á feira familiar e conviviu coa música desde pequena, o seu pai toca o acordeón nunha charanga. A súa familia vive en Arcos, parroquia carballiñesa soada por ser o berce das *pulpeiras*.

Con 11 anos participou en concursos como o *Tequelexou*. Admiradora de Ana Kiro, cantou en *Tardes con Ana*, o emblemático talk-show da Televisión de Galicia. En 2008 foi finalista en *Factor X*, un concurso da canle *Cuatro* de televisión para buscar novos valores da canción.

Gañadora da 1ª edición de *Recantos*, concurso de cantantes no programa *Luar* da Televisión de Galicia. Desde outubro do 2010 ata xullo do 2011 competiron 20 concursantes representando a outros tantos recantos de Galicia, incluíndo a emigración. Maret foi a representante do Ribeiro. Conseguiu promocionar á segunda fase do concurso, na que o xurado foi outorgándolle as notas máis altas ata conseguir o único triplo 10 de todo o certame.

Foi pregoeira do Correlingua de 2011 animando aos rapaces a utilizar o galego nas redes sociais.

Ten publicado un disco titulado *Maret* no que interpreta temas con letras escritas por ela mesma.

A súa estrea como cantante profesional na televisión foi na Gala Especial do Apóstolo da TVG o 24 de xullo de 2011.

Como presentadora, comezou conducindo o programa Luar da TVG xunto a Xosé Ramón Gayoso durante a tempada 2011 -2012.

Notas
-----

1. ↑  "MARET, A VOZ". *La Región* (en castelán). 2011-07-27. Consultado o 2020-04-02.
2. ↑  La voz de la gallega Laura revoluciona Factor X
3. ↑  "Naceu unha nova voz galega". Arquivado dende o orixinal o 21 de xullo de 2011. Consultado o 28 de xullo de 2011.
4. ↑  "Programa Correlingua 2011" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 18 de novembro de 2011. Consultado o 28 de xullo de 2011.
5. ↑  Cando me dixeron que ía copresentar Luar, chorei moito

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Anduriña*, vídeo na TVG.
* *Á túa beira*, vídeo na TVG.
* *María Cristina*, vídeo na TVG.
* *Libre*, vídeo na TVG.
* *Estando contigo*, vídeo na TVG.
* *Granada*, vídeo na TVG.
* *Ollos verdes*, vídeo na TVG.
* *Bótame a min a culpa*, vídeo na TVG.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392920
* WorldCat
* VIAF: 99288335
* PTBNP: 152116

 |
Esrutura dos metanofuranos.
Os **metanofuranos** son unha familia de compostos químicos que se encontran nas arqueas metanóxenas, nas que funcionan como coencimas. Estes microorganismos teñen un 2-aminometilfurano enlazado a un grupo fenoxi. Nestas moléculas recoñécense polo menos tres grupos R diferentes: R = tricarboxiheptanoíl (metanofurano), glutamil-glutamil (**metanofurano** b), tricarboxi-2-hidroxiheptanoíl (metanofurano c, ver imaxe).

Formilación do metanofurano
---------------------------

O metanofurano convértese en formilmetanofurano nunha etapa inicial da metanoxénese. 
O encima formilmetanofurano deshidroxenase (EC 1.2.99.5) formila o metanofurano utilizando CO2, a fonte dun carbono (C1) primaria na metanoxénese.

Desformilación do metanofurano
------------------------------

O encima formilmetanofurano:tetrahidrometanopterina formiltransferase cataliza a transferencia dun grupo formilo desde o formilmetanofurano ao N5 da tetrahidrometanopterina, H4MPT. Este encima foi cristalizado e non contén ningún grupo prostético.

Notas
-----

1. ↑  Thauer RK (September 1998). "Biochemistry of methanogenesis: a tribute to Marjory Stephenson. 1998 Marjory Stephenson Prize Lecture". *Microbiology* **144** (Pt 9): 2377–406. PMID 9782487. doi:10.1099/00221287-144-9-2377. Arquivado dende o orixinal o 17 de maio de 2020. Consultado o 07 de xullo de 2014.
2. ↑  Vorholt JA, Thauer RK (1997). "The active species of CO2 utilized by formylmethanofuran dehydrogenase from methanogenic *Archaea*". *Eur. J. Biochem.* **248** (3): 919–24. PMID 9342247. doi:10.1111/j.1432-1033.1997.00919.x.
3. ↑  Acharya P, Warkentin E, Ermler U, Thauer RK, Shima S (March 2006). "The structure of formylmethanofuran: tetrahydromethanopterin formyltransferase in complex with its coenzymes". *J. Mol. Biol.* **357** (3): 870–9. PMID 16466742. doi:10.1016/j.jmb.2006.01.015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q410734
* MAG: 2780743518

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 89873-36-9
* ChEBI: 17448
* KEGG: C00862
* PubChem: 5459984

 |
**Manuel Batanero Montenegro**, nado en Madrid o 9 de maio de 1830 e finado na mesma cidade o 19 de decembro de 1888, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Blas Batanero e María Andrea Montenegro, de procedencia galega. Afiliado ao Partido Moderado histórico, foi deputado polos distritos de Ordes (1864), Santiago de Compostela (1867) e Carral (1871). Na Restauración foi elixido deputado do Partido Conservador polo distrito de Muros (1876, 1879, 1881 e 1884). Foi Fiscal da Débeda Pública, Inspector xeral de Facenda e director xeral do Ministerio de Ultramar. Foi soterrado en San Clodio.

Vida persoal
------------

Casou con María Pastoriza Flórez de Losada Quiroga e foi pai de Manuel Batanero Flórez.

Notas
-----

1. ↑  *La Correspondencia de España*, 20-12-1888, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 12 de setembro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534652
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 13090

 |
**Mareta N. West,** nada en Elk City, Oklahoma, o 9 de agosto de 1915 e finada o 2 de novembro de 1998, foi unha xeóloga estadounidense que na década de 1960 escolleu o lugar do primeiro pouso lunar tripulado, o Apollo 11. Foi a primeira muller astroxeóloga. Os seus restos incinerados foron lanzados ao espazo.

Traxectoria
-----------

West naceu o 9 de agosto de 1915. West era dun pobo de Oklahoma de terceira xeración pois os seus avós se mudaran ao territorio indio en 1889.

Graduouse cunha licenciatura en xeoloxía na Universidade de Oklahoma, onde foi membro da irmandade Kappa Kappa Gamma.

Carreira
--------

Na década de 1940, West traballou como xeóloga na industria do petróleo e do gas antes de converterse na primeira muller xeóloga contratada polo Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos en Arizona. Foi a primeira muller astroxeóloga. Mareta escolleu o lugar do primeiro pouso lunar tripulado do Apolo 11 e continuou traballando para as posteriores misións Apolo na selección de lugares de aluaxe.

Enterro no espazo
-----------------

Os seus restos incinerados lanzáronse ao espazo a bordo dun foguete SpaceLoft-XL o 28 de abril de 2007 como parte do primeiro intento comercial de lanzar restos humanos para un "enterro" lunar. Este foi un lanzamento suborbital e os restos foron recuperados máis tarde. Un segundo intento de lanzar os cascallos fíxose o 2 de agosto de 2008 a bordo dun foguete Falcon 1. O destino previsto deste voo era a órbita baixa da Terra, pero o foguete fallou dous minutos despois do lanzamento.

Obras
-----

* *Nuclear Power Reactor Sites in the Southeastern United States*, 1978.
* *West Side of the Moon*

Notas
-----

1. ↑  "Find A Grave - Mareta West (1915-1998)". Consultado o 24 de outubro de 2013.
2. ↑  "Mareta N. West, astrogeóloga | Efemérides". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2015-08-09. Consultado o 2021-10-24.
3. 1 2  Redacción (10 de maio de 2000). "Firm offers Moon burial". *bbc.co.uk* (en inglés). Consultado o 24 de outubro de 2021.
4. 1 2 3 4 5  Mareta Oeste, Celestis.com. (24 outubro 2013)
5. ↑  Bergin, Chris (2 de agosto de 2008). "SpaceX Falcon I fails during first stage flight". *nasaspaceflight.com* (en inglés). Consultado o 24 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rosa María Mateos, Ana Ruiz Constán (2021). *Geas: Mujeres que Estudian la Tierra*. Asociación de Servicios de Geología y Minería Iberoamericanos, Federación Europea de Geólogos, 2021. ISBN: 978-84-09-30001-3

### Ligazóns externas

* Mareta Nelle West na páxina web Mujeres y Geología
* Mareta Nelle West no ábum ilustrado GEAS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6759001
* WorldCat
* VIAF: 315533368
* LCCN: n86838962

 |
**Manuel Brea Abades**, nado en Cereixo (A Estrada) en 1891 e finado o 8 de novembro de 1931, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Arxentina en 1909, foi celador dun hospital en Buenos Aires. Amigo persoal e colaborador do presidente arxentino Hipólito Yrigoyen, colaborou no periódico *La Nación*. Retornou a Galicia en 1920, foi presidente da Federación Agraria da Estrada e tomou parte na fundación de *El Emigrado* en representación dos emigrados da Arxentina. En 1921, desconforme coa liña de *El Emigrado* ao que quería darlle un rumbo político máis neutral para contribuír á reunificación do agrarismo local, fundou o periódico *La Estrada*. Volveu marchar a Buenos Aires en decembro de 1926, asociouse á Unión Estradense, traballou no diario *La Acción* e dirixiu o semanario *El Ideal Argentino*. Novamente retornado á Estrada, na Segunda República foi director de *Estrada Republicana* e *La República* de Silleda, e correspondente de diversos xornais da emigración como *La Libertad* e *Galicia* de Buenos Aires. Foi tiroteado polo cura de Rubín, Manuel López García, o 1 de novembro de 1931, finando días despois.

Vida persoal
------------

Casou en Buenos Aires con Dolores Fernández e foi pai de José Amor, María Angélica, Higinio, Francisco, Carmen e Elida Brea Fernández.

Obras
-----

* *Intereses y relaciones argentino-españolas*, 1929.

Notas
-----

1. ↑  *El Emigrado*, 31-3-1927, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Núñez Seixas, Xosé Manoel (1998). *Emigrantes, caciques e indianos*. Vigo: Xerais. p. 214. ISBN 84-8302-213-3.

### Ligazóns externas

* Garrido, Xoán Carlos: "Brea Abades, primeira vítima dos que nunca deixaron de matar"
**Moustapha Niasse**, nado o 4 de novembro de 1939 en Keur Madiabel (Kaolack), é un político senegalés.

Traxectoria
-----------

### Formación

Logo dos seus estudos primarios en Keur Madiabel e da secundaria no instituto Faidherbe de Saint-Louis, Moustapha Niasse estudou nas universidades de Dakar e París e diplomouse na Escola Nacional de Administración do Senegal, dende onde iniciou a súa carreira como funcionario.

### Carreira política

O 15 de marzo de 1979 Niasse foi nomeado ministro de Urbanismo, Vivenda e Medio Ambiente e ministro de Asuntos Exteriores o 19 de setembro dese mesmo ano, sempre baixo gobernos do Partido Socialista Senegalés de Leopold Sédar Senghor. O 3 de abril de 11983 convértese en primeiro ministro, pero só por unhas semanas, porque ese mesmo mes ese cargo é suprimido.

Logo dun tempo apartado da primeira liña política, en xuño de 1993, regresa ao posto de ministro de Asuntos Exteriores e dos Senegaleses do Exterior ata que en xullo de 1998 é nomeado por Kofi Annan representante do Secretario Xeral das Nacións Unidas nos países dos Grandes Lagos.

En 2000, é candidato da Alianza das Forzas de Progreso (AFP) nas eleccións presidenciais do 27 de febreiro, onde obtén uns resultados do 16,8% que o sitúan en terceira posición na primeira rolda. A seguir dá o seu apoio ao candidato liberal Abdoulaye Wade, que optaba a desbancar a Abdou Diouf. Logo da vitoria de Wade, é nomeado primeiro ministro.

O 12 de xuño de 2002, Annan volve contar con el, neste caso para designalo enviado especial para conseguir un acordo de goberno entre as forzas políticas da República Democrática do Congo.

O 19 de decembro de 2006 a Coalición Alternativa 2007, que agrupaba 10 partidos políticos da oposición, designouno como candidato ás presidenciais de 2007. Uns días despois foi detido pola policía logo de participar nunha manifestación prohibida de forzas opositoras para conseguir adiar a convocatoria electoral ata xuño. Nos comicios, Niasse obtivo 202.865 votos (un 5,93%), co que quedou en cuarta posición, e venceu no pequeno departamento de Nioro Du Rip, onde naceu.

Véxase tamén
------------

### Ligazón externa

* Web do candidato Moustapha Niasse *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1951094
* WorldCat
* VIAF: 140085717
* BNF: 16225428f
* GND: 1179722736
* ISNI: 0000 0000 9510 5198
* Munzinger: 00000015549
* SUDOC: 091509866

 |
Partida de pai-fillo-nai, gañada polas cruces verdes ao lograr unha diagonal.
**Pai fillo nai** é un xogo popular, tamén coñecido por **pai nai fillo** ou **tres en raia**, que se xoga nun taboleiro real, debuxado ou imaxinario. Este ten forma cadrada e consta de nove posicións en tres ringleiras e tres columnas, iguais na súa disposición. Hai polo tanto unha posición interior (no centro do cadrado) e oito exteriores, catro das cales ocupan os vértices do cadrado e as outras catro os puntos intermedios dos lados. No xogo pódense usar fichas ou deixar marcas nas casiñas (con algo que escriba nun papel ou marcando cun pau ou co dedo na area) e participan dous xogadores (que cando se xoga sen fichas normalmente marcan cadansúa posición cos símbolos *X* e *O*).

O obxectivo do xogo é conseguir, por medio da colocación das fichas e posteriores movementos, un aliñamento de tres do mesmo xogador, que van facendo quendas para colocar ou mover as fichas. As únicas combinacións válidas son tres disposicións horizontais, tres verticais e dúas diagonais. Cando se logra o obxectivo o gañador avisa ao outro xogador dicindo *Pai, fillo, nai!*, que é de onde lle vén o nome ao xogo.

Hai varias modalidades de xogo. Na máis habitual as fichas póñense ata encher o taboleiro e non poden moverse. Noutra, cada xogador conta con tres fichas e, unha vez están as tres colocadas, van alternativamente cambiando a posición unha a unha para ocupar outro lugar baleiro.

É un xogo infantil de grande utilidade na formación do neno, xa que as posibilidades de colocación das fichas son limitadas pero moi variables. Con este xogo ensínaselle:

* que mesmo dentro das normas sociais (e da realidade), existen sempre moitas alternativas;
* que as decisións dun momento (colocacións) poden afectar ás situacións futuras;
* visión espacial;

A dinámica do xogo apréndese con facilidade para o nivel intelectual dun neno e a súa práctica ten un evidente valor pedagóxico para as matemáticas e a xeometría.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210339
* EBID: ID

 |
**María Patiño Castro**, nada en Ferrol en 1971, é unha xornalista galega. Trátase dunha das máis coñecidas representantes da chamada prensa do corazón, e faciana habitual en numerosos espazos de televisión do que nalgúns casos é cualificado coma tele-lixo.

Traxectoria
-----------

Licenciada en xornalismo, comezou a súa actividade na delegación de Sevilla da axencia de noticias Europa Press. Posteriormente traballou en Canal Sur Radio, Onda Giralda e a axencia oficial de *Diez Minutos* en Andalucía.

Os seus primeiros contactos coa televisión, medio a través do que alcanzou sona en España, comezaron no programa magazine *Sabor a verano* (1999), de Antena 3, presentado por Inés Ballester.

Tralo seu paso polo late-night *Abierto al anochecer* (2002) de Jordi González, recala no que foi un dos programas televisivos máis seguidos, *Sabor a ti* (2003-2004), xunto a Ana Rosa Quintana.

Con todo, a súa sona débea ao talk show de actualidade social *¿Dónde estás corazón?*, conducido por Jaime Cantizano en Antena 3 entre 2003 e 2011.

Na tempada 2007-2008 presentou o magazine *A 3 bandas*, en Antena 3, que foi retirado por baixa audiencia. A partir do 13 de xullo de 2009 presentou xunto a Jesús Mariñas e Julian Iantzi o programa *Vaya par*, dirixido por Gema López, tamén retirado por baixa audiencia o 11 de setembro dese ano.

O 15 de outubro de 2011, xa retirado da grella o programa *DEC*, Patiño foi entrevistada en *La Noria*, de Telecinco, xunto a Bárbara Rey, con quen tivera unha gran liorta en 2007. Desde o 5 de novembro de 2011 comeza a traballar como colaboradora habitual de *La Noria*. O 17 de xaneiro de 2012 incorporouse como colaboradora habitual en *El programa de Ana Rosa*, ademais de colaborar en Sálvame Deluxe os venres pola noite.

O seu estilo polémico e apaixonado de exercer o xornalismo garante unha audiencia fiel dos programas en que participa.

Notas
-----

1. ↑  Esquelas ABC Sevilla
2. ↑  Artigo en Faro de Vigo Arquivado 18 de xuño de 2009 en Wayback Machine. *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11691444
* WorldCat
* VIAF: 317275325
* BNE: XX5499633
* IMDb: nm1489895
* TMDb: 2371196

 |
**Os Carunchos** é un grupo de musical tradicional galega creado no ano 1994 na cidade de Vigo.

Historia
--------

O grupo creouse a finais de 1994 coa idea de mesturar temas cantados da tradición oral co repertorio de gaiteiros solistas. En 1998 gravaron o seu primeiro CD, *¡Ala, que vai!*, editado por Edicións do Cumio. O disco é un resumo dos seus primeiros catro anos de actividade, con cantigas e melodías de nova composición, mesturados con antigos romances e pezas populares.

En 2002 gravaron o seu segundo traballo, *Sen tempo non era*, editado por Zouma Records. Inclúe novos instrumentos no son do grupo, como óboe, a frauta traveseira e máis a requinta. Continúan a empregar letras doutros autores e compoñen algunhas das melodías. En 2005 gravaron o terceiro disco, *Montealegre*. Nel aparecen novos instrumentos, e temas tanto tradicionais como de diversos compositores de Galicia.

En 2009 publicaron *En Galego*, unha escolma de temas de diversa orixe, temas da tradición popular galega e portuguesa, de repertorio de gaiteiros galegos e coros tradicionais, e temas compostos por autores galegos ou membros do grupo con contidos reivindicativos na defensa da lingua galega. En 2013 publicaron *Ti Que*?, no que predominan as melodías propias e letras reivindicativas.

A comezos de 2017 publicaron *Cantares*, con letras de personalidades da poesía clásicos, como Rosalía de Castro, e contemporáneos, como Manolo Pipas.

Participaron en diversos festivais canda a outros grupos de música galega como Na Lúa, Leilía, Berrogüetto, Os Cempés, Treixadura, Ardentía, Chouteira ou Luar na Lubre.

Discografía
-----------

* *¡Ala, que vai!* (1998)
* *Sen tempo non era* (2002)
* *Montealegre* (2005)
* *En Galego* (2009)
* *Ti Que?* (2013)
* *Cantares* (2016)
* *Lingua de xigantes* (2021)
Imaxe de satélite da megalópole pola noite. O Complexo Metropolitano Expandido paulista está á esquerda e a Rexión Metropolitana de Río de Xaneiro está á dereita.
A **megalópole de São Paulo** é unha conurbación no estado de São Paulo (Brasil), conformada pola vasta aglomeración urbana da capital homónima do estado, São Paulo, que se estende cara a Río de Xaneiro ao nordeste a través do continuo urbano de São José dos Campos-Taubaté ata case que o límite do estado; e polo área metropolitana de Campinas ao noroeste ata São Carlos, e a área de Santos ao sueste, na costa, porto e praias da megalópole.

Megalópole de São Paulo:

* AM de São Paulo (19 770 000)
* AM de São José dos Campos (1 550 000)
* AM de Campinas (2 850 000)
* AM de Santos (1 700 000)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Historia urbana de São Paulo

### Ligazóns externas

* Imaxe actualizada de satélite

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**MetroLyrics** é unha páxina web adicada ás letras de cancións, fundada no ano 2002. A base de datos de MetroLyrics contén máis de 1 millón de cancións realizadas por máis de 16.000 artistas.

MetroLyrics foi a primeira web de cancións que engadiu o catálogo de licenzas de Gracenote Inc. en abril de 2008. A través deste modelo de concesión de licenzas de cancións, os titulares dos dereitos de autor das cancións acumulan ingresos por regalías cando o seu traballo se amosa en MetroLyrics.com. As regalías páganse por todas as letras que se amosan e manéxanse a través de Gracenote. En xaneiro de 2013, LyricFind adquiriu o negocio de licenzas de letras de Gracenote, e fusionouna coa súa propia conta. O modelo de licenza MetroLyrics é distinto, xa que moitos outros sitios web de letras aínda ofrecen contido que están presuntamente sen licenza e violan os dereitos de autor.

MetroLyrics foi adquirida por CBS Interactive en outubro de 2011.

Notas
-----

1. ↑  Metroleap.com (en inglés)
2. ↑  "Welcoming Gracenote and Larry Marcus!" (en inglés). 15 de xaneiro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2014. Consultado o 9 de novembro de 2014.
3. ↑  Plambeck, Joseph (9 de maio de 2010). "Lyrics Sites at Center of Fight Over Royalties". *The New York Times* (en inglés). Consultado o 9 de novembro de 2014.
4. ↑  "CBS Interactive Music Group broadens distribution of its core assets to metrolyrics.com’s Global Audience of more than 25 million users" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 01-01-2012. Consultado o 9 de novembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina webArquivado 20 de setembro de 2014 en Wayback Machine. *(en inglés)*
**María Pilar Alén Garabato**, nada en Oza (Teo) o 24 de xullo de 1961, é unha historiadora, musicóloga e profesora galega. É irmá da filóloga María del Carmen Alén Garabato.

Traxectoria
-----------

En 1984 licenciouse en Historia da Arte moderna e contemporánea pola Universidade de Santiago de Compostela, e en 1989 licenciouse en Musicoloxía pola Universidade de Oviedo. Doutorouse en 1992 pola Universidade de La Laguna coa tese *El compositor italiano Buono Chiodi y su magisterio en Santiago de Compostela*.

É profesora na Facultade de Xeografía e Historia da USC. O seu labor investigador céntrase na capela de música da catedral de Santiago de Compostela, as relacións musicais hispano-italianas e a música da Península Ibérica na segunda metade do século XVIII.

Obras
-----

* *La capilla de música de la catedral de Santiago de Compostela. Renovación y apogeo de una etapa provilegiada (1770-1808)* (Ediciós do Castro, 1995)
* *Historia da música galega. Cantos, cantigas e cánticos* (A Nosa Terra Edicións, 1997)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51218434
* WorldCat
* VIAF: 31248321
* BNE: XX1001822
* Dialnet: 113368
* ISNI: 0000 0000 5920 2038
* LCCN: n95087398
* SUDOC: 060944099

 |
O **Nissan Patrol** é un automóbil todo terreo de serie, producido polo fabricante xaponés Nissan no Xapón dende 1951. Véndese especialmente nos mercados de Australia, Nova Zelandia, América Latina, Europa e Oriente Medio. No Xapón é coñecido como **Nissan Safari** dende 1980.

Fabrícase en versións de dúas portas, cinco portas ou pickup. Varias versións do Patrol son moi empregadas pola ONU. O vehículo é recoñecido pola súa potencia e durabilidade.

Primeira xeración (serie 4W60, 1951 a 1960)
-------------------------------------------

O 4W60 foi introducido en setembro de 1951, cunha aparencia similar ao Willys MB, aínda que con maiores dimensións. O 4W60 usou o motor NAK de Nissan, de 75 CV de potencia e 3.7 litros, procedente do autobús Nissan 290, pero con tracción ás catro rodas e transmisión manual de catro velocidades. O 4W60 foi substituído polo 4W61 en agosto de 1955.

O 4W61 era similar ao 4W60 coa excepción da grella (con algunhas barras cromadas), un parabrisas dunha soa peza, barras cromadas no capó e asentos de tamaño diferente (o do pasaxeiro era máis ancho que o do condutor). O outro grande cambio foi o do motor. O 4W61 levou un motor Nissan NB de 3.7 litros e 92 CV de potencia, e máis adiante foi equipado polo motor Nissan NC de 4.0 litros e 105 CV. En outubro de 1958, o 4W61 deixou de ser fabricado e foi substituído polo 4W65.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nissan Patrol GR
* Toyota Land Cruiser

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nissan Patrol*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1141487
* LCCN: sh98006667

 |
**Manuel González Oliveira**, coñecido como **Porriño**, nado en Catoira o 27 de agosto de 1913 e finado en Barcelona en 2002, foi un fotógrafo galego.

Traxectoria
-----------

Foi albanel, traballou na empresa de auga e nunha fábrica de arame. Marchou á Coruña, onde aprendeu o oficio de fotógrafo. Regresou a Vilagarcía de Arousa, onde puxo un pequeno estudo de fotografía cun socio. Coa folga de 1933 foi detido o 12 de decembro acusado de disparar contra uns gardas de seguridade e xulgado en xaneiro de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 tivo que refuxiarse no monte para evitar a morte. Entregouse en novembro de 1938. Foi xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión e condenado a 12 anos de prisión. Estivo preso no Instituto Valle-Inclán de Pontevedra e no penal de Ocaña (Toledo). Foille conmutada a pena a un ano e extinguiuna o 29 de novembro de 1939. Sufriu expediente de responsabilidades políticas iniciado en agosto de 1939. Volveu traballar como fotógrafo en Vilagarcía ata 1987, cando marchou a vivir a Barcelona coa súa filla.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-1-1934, p. 13.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-8-1939, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Porriño, la imagen del silencio
* 

* Manuel González Oliveira na páxina web *Nomes e Voces*.
**Manuel Gutiérrez Abella**, nado en Paradaseca (Vilafranca do Bierzo) en 1912, foi un guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

Militante do PCE. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 desertou do exército rebelde e formou parte dun grupo de prófugos da zona de Casaio xunto cos irmáns Gutiérrez Alba e Amaro Pérez Poncellas cos que despois se uniu á guerrilla. En abril de 1942 participou no congreso de Ferradillo no que se fundou da Federación de Guerrillas de León-Galicia, organización que non abandonou pese ás ordes do PCE. Foi lugartenente de Edelmiro Alonso García subxefe da 3ª Compañía da I Agrupación da Federación que actuaba entre a estrada Ponferrada-Lugo, os límites das provincias de Lugo e Asturias, e o río Sil entre Ponferrada e Villablino.

En xullo de 1947 xunto con César Ríos, Serafín Fernández Ramón, Amadeo Fornelo a súa compañeira Antonia Rodríguez Ríos, Edelmiro Alonso e súa muller Adoración Campo, decidiu trasladarse a Francia. Reuníronse os sete o 27 de xullo preto de Pobladura, a poucos quilómetros de Ponferrada. Escondidos na casa dun enlace, foron avisados ​​pola noite da chegada da Garda Civil, e quedaron inmediatamente baixo os disparos dos gardas. Tres resultaron feridos, pero todos lograron fuxir e recuperar o seu punto de apoio. Pouco despois, un grupo de seis guerrilleiros cenetistas conseguiron saír do Bierzo e chegar a Bilbao desde onde foron evacuados por García Magdalena e outros militantes cenetistas. Aproveitando o partido de fútbol Atlético de Bilbao-Real Sociedad de San Sebastián, os guerrilleiros foron transportados a San Sebastián en trens repletos de simpatizantes, o que impediu o control rigoroso da policía. Despois trasladáronse a Francia.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 82. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
A **National Biodiversity Network** (NBN) é unha iniciativa colaborativa xurdida no Reino Unido cuxo obxectivo é facer dispoñible información sobre a biodiversidade a través de varios medios de comunicación, incluíndo a Internet vía NBN Gateway, o portal da base de datos de NBN.

Cóidase que unhas 60 000 persoas achegan habitualmente información de biodiversidade no Reino Unido e en Irlanda. A maioría deste esforzo é voluntario e é organizado a través de 2 000 sociedades nacionais. O goberno do Reino Unido e as súas axencias tamén recollen dato de biodiversidade e un dos elementos principais para a interpretación destes datos é a rede de Local (Biological) Records Centres.

Notas
-----

1. ↑  "NFBR LRCs Contact Database". Nbn-nfbr.org.uk. Arquivado dende o orixinal o 24 de outubro de 2012. Consultado o 8 de xullo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Páxina web oficial
* Portal de NBN (datos)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6970988
* WorldCat
* LCCN: nb2016014404
* OpenCorporates: 03963387

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Nikolai Gavrilovich Chernyshevskii** (en ruso: *Николай Гаврилович Чернышевский*), nado o 12 de xullo de 1828 en Saratov, Imperio Ruso e finado na mesma cidade o 17 de outubro de 1889 foi un revolucionario e filósofo socialista é visto por algúns como un socialista utópico ruso. Foi o líder do movemento revolucionario en Rusia, coñecido como naródnik, na década de 1860, e unha figura que influíu a líderes como Lenin, Emma Goldman ou Svetozar Marković. O seu traballo máis coñecido é a novela *¿Qué facer?*, publicada en 1863.

Biografía
---------

Fillo dun sacerdote, Chernyshevski naceu en Saratov en 1828, e permaneceu alí ata 1846. Gradouse no seminario local onde aprendeu varias linguas, ademais de estudar teoloxía. Foi alí onde espertou o seu amor pola literatura. Continuou os seus estudos na Universidade de San Petersburgo, na que xa se mostrou como un ateísta, inspirado por autores como Ludwig Feuerbach e Charles Fourier. Despois de graduarse, en 1850, volveu a Saratov, onde foi profesor de literatura. Dende 1853 a 1862, viviu en San Petersburgo, onde foi o editor xefe de *Sovreménnik* ("O contemporáneo"), na que publicou as súas principais críticas literarias e os seus ensaios sobre filosofía.

En 1862, prendérono e metérono na fortaleza de San Pedro e San Pablo, onde escribiu a súa famosa novela *Qué facer?* que inspirou a moitos revolucionarios rusos, como Lenin, que titulou da mesma forma un dos seus tratados políticos. Posteriormente, condenaron a Chernyshevski e tivo que exiliarse a Vilyúisk, en Siberia. Morreu á idade de 61 anos.

Referencias
-----------

1. ↑  Díez del Corral, Francisco. *Lenin. Una biografía* , Barcelona: Ediciones Folio, 2003
2. ↑  Ana Siljak, Angel of Vengeance, páxina 57
3. ↑  Ana Siljak, Angel of Vengeance, páxina 58

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192331
* WorldCat
* VIAF: 41847059
* BAV: ADV12641520
* BIBSYS: 90669715
* BLBNB: 000503393
* BNE: XX887275
* BNF: 11926137b
* BRE: 4683710
* BVMC: 14666
* CANTIC: a20055687
* CERL: cnp00584154
* CiNii: DA00463880
* DeutscheBio: 118666150
* Discogs: 3262316
* EBID: ID
* FAST: 60619
* GEC: 0017104
* GND: 118666150
* ICCU: CFIV041285
* IMDb: nm2377579
* ISNI: 0000 0001 2129 6566
* LCCN: n80117305
* LibriVox: 10757
* NDL: 00435868
* NKC: jn19992001696
* NLA: 35027784
* NLG: 157084
* NTA: 067981437
* OL: OL126227A
* openMLOL: 158368
* PTBNP: 241454
* RSL: 000082161
* SELIBR: 105364
* SNAC: w6ww8hx6
* SUDOC: 027156443
* TMDb: 1395047
* UNZ: ChernyshevskyNikolai
* WomenWriters: ID

 |
**Manuel González Fernández**, nado en Chantada o 15 de xuño de 1944 e finado en Lugo o 10 de xullo de 2010, foi un mestre e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Mestre de profesión, nos anos 60 exerceu na escola unitaria de Xermade e despois dirixiu o Colexio Público de Xermade entre 1980 e 1996. Foi nomeado alcalde de Xermade en 1970. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura de Coalición Democrática e foi elixido alcalde. Volveu ser alcalde nas sucesivas eleccións xa polo PPdeG ata 2003, cando o substituíu o seu compañeiro de formación Tomás Rodríguez Arias

En 1997 foi deputado no Congreso dous anos, en substitución de Mauro Varela Pérez. Tamén foi deputado provincial e responsable de deportes da Deputación Provincial. Foi cronista deportivo de *El Progreso*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**-** |  **Alcalde de Xermade** 1970 - 2003 | Sucesor:**Tomás Rodríguez Arias** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Eleccións municipais en Xermade

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 06 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* Noticia en *El Progreso*
**Niki Terpstra**, nado en Beverwijk o 18 de maio de 1984, é un ciclista profesional dos Países Baixos.

Traxectoria
-----------

Terpstra compaxinou durante parte da súa carreira a participación en probas de estrada co ciclismo en pista, no ano 2005 nos mundiais da especialidade celebrados nos Ánxeles, acadou unha medalla de prata na proba de persecución por equipos.

No 2008 firmou o seu primeiro contrato cun equipo pro Tour, o Milram. No ano 2010 gañou o campionato nacional de Holanda por primeira vez, vitoria que repetiu en 2012 e 2015. Este triunfo abriulle as portas do equipo Quick-Step, no que acadou os seus maiores logros deportivos.

Ás ordes de Patrick Lefevere no Quick-Step destacou como especialista en clásicas gañando dous monumentos do ciclismo a París-Roubaix de 2014 e o Tour de Flandres de 2018 e outras carreiras importantes como Le Samyn (2016 e 2018), a Dwars door Vlaanderen -tamén coñecida como A Través de Flandres- (2012 e 2014) ou a E3 Harelbeke de 2018.

En carreiras de varios días gañou a clasificación xeral do Tour de Qatar en 2014 e 2015, o Eneco Tour de 2016 e o Tour de Valonia de 2015.

Co equipo Quick-Step conseguiu ser catro veces campión do mundo de contra o crono por equipos (12,13,16 e 18)

Dende o 2019 compite no equipo francés Direct Énergie.

Foi olímpico en dúas ocasións coa selección holandesa nos Xogos de Pequín e Londres.

Notas
-----

1. ↑  "Niki Terpstra". *www.procyclingstats.com*. Consultado o 2020-05-06.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q447532
* Munzinger: 01000009862
* CyclingArchives: 10533
* OCID: niki-terpstra
* ProCyclingStats: 140747
* Sports Reference: niki-terpstra-1

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Membrana.
Membrana nictitante dun polo.
A **membrana nictitante** ou **terceira pálpebra**, é unha estrutura propia de certos animais.

Trátase dunha fina lámina, unha dobra da conxuntiva, que se encontra en moitos animais e que actúa como unha pálpebra accesoria que ten por obxecto protexer e limpar o globo ocular por debaixo das pálpebras principais.

Localízase por regra xeral nunha posición medio-ventral. É retráctil e pódese estender no sentido horizontal e cubrir a córnea, non bloqueando enteiramente a visión, xa que é translúcida nalgúns animais.

Nas aves, a membrana nictitante pecha por un só lado, e é case transparente. As pálpebras propiamente ditas non se pechan durante o pestanexo, pero o fan para durmir.

Normalmente non é visíbel nun animal san, pero pode cubrir medio ollo se o animal está enfermo (virus, diarrea, febre, vermes).

Ademais das aves, tamén posúen membranas nictitantes os réptiles, os anfibios e certos peixes, especialmente os tiburóns).

Nos mamíferos ten unha forma en T. No ser humano materialízase na prega semilunar da conxuntiva, unha protuberancia de cor rosa no canto interno medial dos ollos.

Pestanexo dunha avefría enmascarada (*Vanellus miles*).

Etimoloxía
----------

Nictitante vén do latín *nictĭtans, -antis*, participio presente activo do verbo *nictitāre*, frecuentativo de *nictāre*, "pestanexar", "chiscar o ollo".

Notas
-----

1. ↑  *Membrana nioctitante* en IctioTerm. Glosario de términos biológicos Arquivado 21 de setembro de 2015 en Wayback Machine. *(en castelán)* Consultada o 12/11/2012.
2. ↑  "**nictitante** Dicionario da [[RAE]].". Arquivado dende o orixinal o 04 de novembro de 2015. Consultado o 12 de novembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Owen, R. (1866–1868): *Comparative Anatomy and Physiology of Vertebrates*. Londres.
* Tista Olmos, Ciriaco *Membrana nictitante, tercer párpado y brillo* Universidad Nacional Autónoma de México. Facultad de Medicina Veterinaria y Zootecnia (FMVZ). *(en castelán)* Consultada o 12/11/2012.

### Outros artigos

* Pálpebra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48306
* GEC: 0153701
* MAG: 186728687

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009541

 |
**Manuel Gómez Martínez** máis coñecido coma **Lolo Gómez**, nado o 1 de abril de 1934 en Madrid e finado o 14 de marzo de 2008 foi un futbolista español que xogaba na demarcación de dianteiro centro.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar no equipo do seu pobo, pasando de equipo en equipo ata acabar no Rayo Cantabria, filial do Racing de Santander, finalmente deu o salto ao primeiro equipo, debutando en Primeira División na tempada 1954/55. O equipo descendeu ese ano e o xogador foi gañando peso no equipo na categoría de prata. A mediados da tempada 1957/58 fichouno o Sevilla FC, que pasaba apuros en Primeira División.

A comezos da tempada 1959/60 chegou ao Celta de Vigo, onde pronto se converteu na referencia do ataque, sendo o máximo anotador do equipo as súas dúas primeiras tempadas en Vigo, porén foi perdendo peso no equipo e acabou sendo traspasado ao Gimnástica de Torrelavega, finalmente a súa última tempada regular foi no AD Plus Ultra. Ao ano seguinte axudaría ao Real Jaén na fase de ascenso a Segunda División.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534716
* BDFutbol: 8235
* Transfermarkt: 463140

 |
**Manuel González Ramos**, nado na Baña o 25 de marzo de 1889 e finado en Alacant o 31 de marzo de 1979, foi un mestre e político socialista galego.

Traxectoria
-----------

En 1903 emigrou á Habana, onde ingresou no Partido Socialista Obrero Español (PSOE). Cara 1913 volveu a Galicia, e exerceu como mestre en Antes (Mazaricos), Carreira (Zas) e Biduído (Ames) (1924-1928), onde coincidiu con Manuel Moure Gómez. Colaborou en *Eco de Galicia*. En novembro de 1928 foi expedientado polo Ministerio de Instrución Pública e sancionado con suspensión de emprego e soldo durante un ano e perda de escola, pola súa actividade política. Estableceuse en Alacant en 1929 e foi nomeado director de *Mundo Obrero de Alicante* e secretario da Oficina de Información e Propaganda socialista da provincia de Alacant. Alí foi elixido en 1930 secretario-contador da Agrupación Socialista de Levante e foi encarcerado por participar nos sucesos revolucionarios de decembro de 1930. En 1931 foi elixido concelleiro do concello de Alacant, e posteriormente deputado pola provincia de Alacant nas eleccións xerais de 1931 e 1933, aliñado sempre na tendencia de Julián Besteiro. Participou en 1935 xunto con Andrés Saborit na creación do diario *Democracia*, que se opuña á tendencia prosoviética do PSOE. Nas eleccións xerais de 1936 intentou formar unha lista disidente dentro da Fronte Popular con Juan Botella Asensi, Romualdo Rodríguez de Vera e Gregorio Ridaura, pero non obtiveron escano. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi detido e encarcerado en setembro. Ao saír en liberdade apartouse da actividade política. Nos anos sesenta viviu en Venezuela, onde estaba establecido un dos seus fillos. Regresou a España e en 1977 incorporouse ao sector histórico do PSOE, sendo presidente da organización en Alacant.

Obras
-----

* *Tesis histórica de Colón gallego*, 1927.
* *Cartas autógrafas de Pablo Iglesias, fundador del Partido Socialista Obrero Español, a Angel Martínez, de Alicante*, 1976.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-11-1928, p. 14.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-10-1929, p. 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez de Sas, María Teresa (2000). *Diccionari biogràfic del moviment obrer als països catalans*. Abadía de Montserrat. pp. 687–688. ISBN 84-8415-243-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9027829
* WorldCat
* VIAF: 4506160667889703560000
* BNE: XX1314951
* DSBE: 9402\_gonzalez-ramos-manuel
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 50560

 |
O **Memorial Cholo Armada** é unha competición de vela para embarcacións da clase internacional snipe que se disputa en Vigo, Galicia dende 2007, organizada polo Real Club Náutico de Vigo.

Historia
--------

O Real Club Náutico de Vigo celebra anualmente esta competición en homenaxe a Ángel Armada, coñecido como "Cholo Armada", destacado regatista do club, que tamén foi directivo da entidade e presidente da federación galega de vela. A súa traxectoria deportiva, con tres campionatos de España da clase snipe (1960, 1966 e 1968), un subcampionato de Europa (1960), catro copas de S.A.R. o Príncipe de Asturias (1969, 1971, 1975 e 1979), ademais de infinidade de vitorias noutras competicións, convertérono no deportista máis destacado da historia do club vigués. Despois do seu falecemento, en outubro de 2006, creouse este trofeo memorial, facendo coincidir a súa primeira edición coa celebración do VII Trofeo Luso-Galaico, en marzo de 2007.

Formato de competición
----------------------

Dispútase en dous días e consta de catro probas.

O trofeo para o patrón vencedor foi doado pola familia Armada, e entrégase en interinidade. Adxudicarase en propiedade a quen que o gañe en tres edicións consecutivas ou cinco alternas.

Palmarés
--------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Ano** | **Iate** | **Patrón / Proeiro** | **Frota** |
| 2007 |  | Martín Bermúdez de la Puente/ Carmen Vergara | Galicia Liceo Casino de Vilagarcía de Arousa |
| 2008 |  | Diogo Pereira / Mafalda Barros de Pereira | Portugal Associação Naval de Lisboa |
| 2009 | Faro Fino | Tiago Roquette / Joaquim Moreira | Portugal Sport Club do Porto |
| 2010 | Vías | Jaime Miranda Osset / Pablo Ríos | Galicia Real Club Náutico de Vigo |
| 2011 | Solventis | Manuel Bermúdez de Castro Muñoz / David González Gosende | Galicia Club Náutico de Ribadeo |
| 2012 | Atún | Roberto Vidal / José Ramón Pardo | Galicia Real Club Náutico da Coruña |
| 2013 | Wifi Vilanova | Bernardo Paz Docampo / Óscar Gómez Oliveira | Galicia Liceo Casino de Vilagarcía de Arousa |
| 2014 | Cobra Mor | Miguel Guimaraes / David Abecasis | Portugal Clube Naval da Horta |
| 2015 | Testa Matta | Juan Deben Tiscar / Gerardo Prego Menor | Galicia Liceo Casino de Vilagarcía de Arousa |
| 2016 | Persson | Jordi Triay / Lluis Mas | España Club Marítimo de Mahón |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Recensión na web oficial do Real Club Náutico de Vigo[*Ligazón morta*]
* Crónica 2010[*Ligazón morta*]
* Clasificación final V Memorial (2011)[*Ligazón morta*]
* Clasificación final VI Memorial (2012)
* Clasificación final VIII Memorial (2014)
**Manuel Caamaño Pato**, nado en Negreira o 4 de decembro de 1905, foi un farmacéutico e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Alfredo Caamaño Ferreiro, e sobriño de Manuel Caamaño Ferreiro. Estudou Farmácia na Universidade de Santiago de Compostela. En 1930 foi multado con outros estudantes por repartir follas contra o bugallalismo en Negreira. Farmacéutico municipal de Fornelos de Montes dende 1935, promoveu a constitución do grupo de Izquierda Republicana no concello, do que foi elixido secretario en setembro de 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 agochouse no Pazo de Cotón, e co seu irmán Alfredo Caamaño Pato pasou a Portugal, e por Francia chegou á zona republicana. Ao rematar a guerra marchou á República Dominicana en decembro de 1939. En 1941 exiliouse en México e despois en Venezuela.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 8-11-1930, p. 6.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-9-1935, p. 12.
3. ↑  Ficha en Movimientos Migratorios Iberoamericanos

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Liñares Giraut, X. Amancio (1993). Do Castro, ed. *Negreira na guerra do 36*. Sada. ISBN 84-7492-656-4.

### Ligazóns externas

* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
**María Coro Clavero Maestre**, nada en Donostia en 1911, foi unha odontóloga española exiliada en México.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato en Tarragona, como as súas irmás Ascensión e Dolores. Posteriormente, estudou Medicina primeiro na Universidade de Zaragoza (cursos 1925-27), despois en Santiago (1927-28), en Madrid (1928) e de novo Santiago (1930-1932). Obtivo a titulación de Odontoloxía pola Universidade Central de Madrid con matrícula de Honra.

Casou en 1933 cun diplomático co que tería dous fillos. Durante a Guerra Civil foi militante da FUE (Federación Universitaria Escolar). Despois da guerra tivo que marchar ao exilio en Francia, cando tiña 29 anos de idade. Desde Francia pasou á República Dominicana tal e como aparece reflectido na lista de pasaxeiros do Flandre, barco que a levaría a ela e aos seus dous fillos dende Saint Nazaire a Santo Domingo (7 de novembro de 1939) e de alí a México, chegando a Veracruz o 13 de xaneiro de 1940. Recibiu as axudas da Junta de Ayuda a los Republicanos Españoles (JARE)

Notas
-----

1. 1 2 3  "Persona - Clavero Maestre, María del Coro (1911-?)". *PARES*. Consultado o 2021-06-29.
2. 1 2  Pintos (2016)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pintos, Xoana (2016): "As mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960". Tese de doutoramento. Universidade de Santiago de Compostela
* Pintos Barral, Xoana (2021). *Tiven a chave, a bicicleta e os catro libros*. Editorial Galaxia.

### Outros artigos

* Irene Álvarez Veras
* Ruth Selbmann Kummer
* Josefina Areses
* Alicia Fernández Calvete
**Moisés Presa Esmerode**, coñecido como **Moisés da Presa**, nado en Vigo o 11 de maio de 1904 e morto en Buenos Aires o 4 de xaneiro de 1981, foi un escritor e galeguista.

Traxectoria
-----------

En 1920, con 15 anos, emigrou cos seus pais a Arxentina. De inclinación galeguista e independentista foi membro de sociedades galegas, estivo presente na formación da Sociedade Nazonalista Pondal (1925) e colaborou na súa revista *A Fouce*. Na década de 1930 adheriuse á Federación de Sociedades Gallegas, pero pouco despois foi expulsado. Foi membro do Consello de Galicia. Co alcume de **Lourenzo Fragoso** escribiu para *A Nosa Terra* de Buenos Aires e tamén colaborou en *Opinión Gallega*, *Vieiros* e no boletín do Consello de Galiza. Visitou Galicia en 1951, e retornou novamente en 1966; na súa estancia en Vigo contactou cos galeguistas da editorial Galaxia. Nos último anos integrouse na Hermandad Gallega. En 1972 publicou en Edicións Nós de Buenos Aires o libro de relatos *Chuvia... e outras narracións* e deixou inédita a novela *Historia dunha saudade*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pérez Leira, Lois (2011). *Protagonistas de una historia colectiva II*. Vigo: Grupo de Comunicación de Galicia en el Mundo. pp. 89–94. ISBN 978-84-938464-4-2.

### Ligazóns externas

* Biografía na Enciclopedia da Emigración

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393452
* WorldCat
* VIAF: 18743239
* ISNI: 0000 0000 3765 1297
* LCCN: n87833953

 |