recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ezequiel Abente y Lago** nado en Corcubión o 3 de abril de 1841 e finado o 17 de decembro de 1923, foi un médico e militar galego.

Traxectoria
-----------

O seu pai Leandro Abente Chans era médico e traballaba en Muxía onde vivía a familia. A familia era orixinaria de Anllóns. Na familia tamén o seu curmán foi médico Isidro Pondal Abente, que fora director do Balneario de Mondariz durante a época dourada. Tamén da familia era o xeoquímico Isidro Parga Pondal o que fora un dos científicos máis importantes de Galiza.

Hospital Abente y Lago.
Ezquiel tiña nove irmáns, seis homes e tres mulleres. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela entre 1857 e 1863 obtendo notas de sobresaínte en case tódalas materias. Licenciado entrou no Corpo de Sanidade Militar en 1864, como segundo Axudante médico do Batallón de Cazadores de Tarifa, destinado en Burgos, e do Peñón de Vélez de la Gomera. Ocupou diversos postos e destinos por toda España ata que foi finalmente destinado á Coruña onde se fixo cargo do hospital militar da Coruña e da súa organización durante a repatriación dos soldados que volvían da Guerra de Cuba.

En 1996 o Hospital Militar da Coruña foi bautizado co seu nome pasando a chamarse Hospital Abente y Lago.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* El general de sanidad militar Ezequiel Abente y Lago (1841-1923)Arquivado 21 de xuño de 2012 en Wayback Machine. *Cuadernos de Estudios Gallegos*, Vol 55, No 121 (2008):389-403.
A **escola francesa liberal** (tamén chamada a "escola optimista" ou "escola ortodoxa") é unha escola de pensamento económico do século XIX, formada en torno ao Collège de France e o Institut de France. O Journal des Économistes foi esencial na promoción das ideas desta escola. Como pensadores clave encóntranse Frédéric Bastiat, Jean-Baptiste Say, Destutt de Tracy e Gustave de Molinari. A escola defendeu integramente o libre comercio na forma de capitalismo laissez faire. Eran grandes opositores das ideas colectivistas, intervencionistas e proteccionistas.

A escola francesa liberal é, xunto cós antigos fisiócratas, a máis importante expresión histórica do liberalismo clásico en Francia. A escola francesa en ocasións é considerada como un antecesor ideolóxico á escola austríaca moderna.

Notas
-----

1. ↑  A Conspiracy of Silence on The French Liberal School. Joseph Salerno do Ludwig von Mises Institute
2. ↑  Forerunners of the Austrian School: French Liberal School | Joseph T. Salerno. Video das lecturas no Mises Institute.
**Dark Colony** é un videoxogo de estratexia lanzado en 1997 .

Xeral
-----

Pasa o ano de 2.137 d.C. cando científicos terrestres descobren a existencia dun valioso mineral chamada Petra -7 en Marte e parten en misión co obxectivo de explotar o mineral e colonizar o planeta vermello. Unha raza alieníxena, que se autodenomínanse  *Taar*, oriundos do sistema estelar Zeta Reticuli chegaran antes dos humanos e ten inicio unha violenta guerra polo dominio do planeta.

O xogo
------

O xogo presenta varios escenarios e baixo interacción con eles, onde animais e vexetais non ten ningún papel fundamental no xogo. Unha das grandes innovacións foi a estratexia baseada nos ciclos día/noite, xa que as unidades humanas ten maior campo de visión de día e as ETs, de noite.

O único recurso natural imprescindible para construción de unidades e edificacións é o Petra -7. Atópase en buracos no chan. Cando baleiros están inactivos, cando exhalan gases están activos , con longos ciclos de actividade. As minas de Petra teñen diferentes taxas de extracción e cantidades totais de recurso.

Existen 5 tipos de edificación que son construídas logo adquisición. Estas edificacións permiten construción de novas unidades e avances tecnolóxicos e son construídas automaticamente arredor da base, cada unha nun lugar predeterminado , eliminando a posibilidade do xogador posiciona-las estratexicamente. Todas unidades son sempre producidas no mesmo lugar. Cada xogador ten só unha base e non é posible cambiar de base durante o xogo.

Os avances en tecnoloxía existen en dous niveis cada e consisten en:

* Armadura/Defensa, aumenta a cantidade de dano que cada unidade pode resistir.
* Armamento/Ataque , aumenta o dano das armas de cada unidade.

Cómpre facer a aplicación de tecnoloxía por separado para cada unidade. Só unidades dispoñibles no momento van aparecer. O prezo das tecnoloxías varía conforme o nivel, 1 ou 2, e non conforme unidade.

Existen unidades terrestres e unidades aéreas. Ambos os equipos teñen mesmo número de unidades e con habilidades equivalentes.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Dark Colony - The Unofficial Game Site *(en inglés)* *(en polaco)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1151827
* BNF: 17725153t
* GiantBomb: 3030-6948
* HowLongToBeat: 15793
* IGDB: dark-colony
* Metacritic: dark-colony
* MobyGames: dark-colony
* Redump: 41091

 |
Coordenadas: 41°09′42″N 8°35′02″O﻿ / ﻿41.161758, -8.583933

O **Estádio do Dragão** é un estadio de fútbol portugués localizado en Porto, con capacidade para 50.399 espectadores. Serve de localía ao FC Porto.

Historia
--------

O estadio construíuse para substituír o vello Estádio das Antas, e inaugurouse o 16 de novembro de 2003 nun encontro amigable do FC Porto contra o FC Barcelona, partido no que debutou Lionel Messi no conxunto catalán.

Nel xogáronse 5 encontros da Eurocopa 2004 organizada por Portugal. Un deses encontros foi o inaugural do torneo, que enfrontou a Portugal con Grecia. Outros encontros foron o Italia-Suecia, o Alemaña-Países Baixos, o Chequia-Dinamarca de cuartos de final e o Grecia-Chequia das semifinais.

Interior do Estadio do Dragão.

Eurocopa 2004
-------------

*Artigo principal**:* Eurocopa de Fútbol Portugal 2004.
### Partidos

O Estádio do Dragão albergou durante o campionato cinco encontros: tres encontros da fase de grupos, entre eles o partido inaugural do torneo, un de cuartos de final e unha semifinal. Os partidos foron os seguintes:


| Data | Fase | Equipo |  | Resultado |  | Equipo | Espectadores |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 12 de xuño | Primeira rolda | Portugal | Portugal |  1–2  | Grecia | Grecia | 48.761 |
| 15 de xuño | Primeira rolda | Alemaña | Alemaña |  1–1  | Países Baixos | Países Baixos | 48.197 |
| 18 de xuño | Primeira rolda | Italia | Italia |  1–1  |  | Suecia | 44.926 |
| 27 de xuño | Cuartos de final | República Checa | República Checa |  3–0  | Dinamarca | Dinamarca | 41.092 |
| 1 de xullo | Semifinal | Grecia | Grecia |  1–0  | República Checa | República Checa | 42.449 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estádio do Dragão*** |

* Datos do estadio na páxina do FC Porto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271454
* GeoNames: 6954055
* GiantBomb: 3035-1426
* Structurae: 20012218

 |
**Ez Dok Amairu** foi un colectivo artístico vasco que desenvolveu a súa actividade entre os anos 1966 e 1972. Son considerados fundamentalmente un colectivo musical que practicaba a canción de autor en lingua vasca, aínda que tamén colaboraron persoas doutros eidos artísticos, e nos seus primeiros obxectivos destacaba o de integrar calquera tipo de manifestación artística vasca.

Traxectoria
-----------

Xurdidos en Guipúscoa, tiveron unha grande influencia nesa provincia e na de Biscaia, sendo o seu impacto menor no resto de Euskal Herria. O seu nome significa *Non somos trece* e está tomado dun conto popular de Biscaia.

O grupo aparece fortemente influenciado pola experiencia catalá de Els Setze Jutges e na liña doutros colectivos similares como os galegos Voces Ceibes. Convértense nunha das primeiras manifestacións da canción de autor en lingua vasca e manifestan un forte compromiso coa cultura vasca, en posicións próximas á esquerda. Tal actitude implica unha forte confrontación co réxime franquista, tendo que enfrontarse en múltiples ocasións á censura, tanto na edición de discos, como nas actuacións en directo.

O colectivo disólvese no ano 1972, antes da fin da ditadura. Cada un dos seus membros seguirá a súa carreira individualmente.

### Membros

Os seus protagonistas foron:

* Benito Lertxundi,
* Mikel Laboa,
* Xabier Lete,
* Lourdes Iriondo,
* os irmáns José Ángel e Juan Miguel Irigaray,
* os tamén irmáns Joxean e Jexux Artze,
* Julen Lekuona,
* Néstor Basterretxea
* Jorge Oteiza.
Cosplay de Darth Maul.
**Darth Maul** é un personaxe ficticio da saga de ciencia ficción A guerra das galaxias. Aprendiz de Darth Sidious, é formado por este até chegar a ser un Lord Sith. Como arma nos combates porta un sabre de luz de dobre folla. É un personaxe antagónico no filme *Star Wars Episode I: The Phantom Menace* e na serie animada *Star Wars: The Clone Wars*, así como tamén en diversos libros, novelas e banda deseñada sobre a temática relacionada coa saga de Star Wars.

Creación e representación
-------------------------

### Deseño do personaxe

O deseño do personaxe correu a cargo do ilustrador e artista conceptual Iain McCaig en base ó comentario de George Lucas no cal Darth Maul debería ser un personaxe que reflectise o seu «peor pesadelo». As características faciais estiveron inspiradas nunha mestura de cores e formas vistas nas pinturas faciais dalgunhas tribos africanas, caras esfoladas, patrón dos circuítos, a simetría bilateral e figuras vistas no test de Rorschach. Aínda que nun principio estaba contemplado que o personaxe tivese plumas, o supervisor de efectos especiais Nick Dudman interpretounas como cornos.

### Representación

No filme do ano 1999 *Star Wars Episode I: The Phantom Menace*, o personaxe estivo representado polo experto en artes marciais Ray Park e a voz a cargo de Peter Serafinowicz.

Notas
-----

1. ↑  "Darth Maul".
2. ↑  "Designing a Sith Lord - CINECHEW". *CINECHEW* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2016. Consultado o 13 de decembro de 2015.
3. ↑  "Designing a Sith Lord - CINECHEW". *CINECHEW* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2016. Consultado o 13 de decembro de 2015.
4. ↑  "Designing a Sith Lord - CINECHEW". *CINECHEW* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2016. Consultado o 13 de decembro de 2015.
5. ↑  "Designing a Sith Lord - CINECHEW". *CINECHEW* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2016. Consultado o 13 de decembro de 2015.
6. ↑  "Star Wars: Episode I - The Phantom Menace (1999)".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Darth Maul***  |

### Outros artigos

* Darth Vader
* A guerra das galaxias
* Sith

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Darth Maul en Star Wars *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51766
* Europeana: ID
* GiantBomb: 3005-1008
* IMDb: ch0000042

 |
**Estípula** glandular de *Euphorbia pteroneura*.
**Estípulas** fusionadas e con forma de folla en *Alchemilla mollis*.
Denomínase **estípula** a unha estrutura, xeralmente laminar, que se forma a cada lado da base foliar dunha Traqueófita. Adoita atoparse unha a cada lado da base da folla, ás veces máis. Xeralmente son asimétricas e, en certo xeito, son imaxes especulares unha doutra. As estípulas poden ser: 

* *libres* ou *laterais*: non se adhiren ao pecíolo, fican unidas só ao talo;
* *adnatas*, *peciolares* ou *vaxinais*: sóldanse ao pecíolo nun treito máis ou menos longo;
* *interpeciolares* ou *caulinares*: dous estípulas de follas opostas se sueldan no seu punto de contacto;
* *intrapeciolares* ou *axilares*: dúas estípulas da mesma folla sóldanse por riba do pecíolo;
* *opositifolias* ou *opostas*: dúas estípulas da mesma folla sóldanse dando a volta polo lado oposto ao pecíolo;
* *ambiguas*: sóldanse ao talo e ao pecíolo (termo pouco usado);
* *envainadoras*

As estípulas poden aparecer como órganos foliáceos, espiñas, glándulas, pelos, escamas. A súa presenza está relacionada coa anatomía do nó que soporta a folla.

As estruturas que remedan estípulas nas bases dos folíolos reciben o nome de *estipelas* (p. ex. no xénero *Thalictrum* ou nalgunhas Fabaceae).

Notas
-----

Font Quer, P. 1982. Dicionario de Botánica. Editorial Labor, Barcelona etc. 1244 páxs.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q304216
* BNCF: 50682
* EBID: ID
* GND: 4604926-5
* JSTOR: stipules
* LCCN: sh85128164
* MAG: 167626615

 |
**Estíbaliz Pereira Rábade**, nada na Coruña o 12 de xullo de 1986, é unha modelo e raíña de beleza galega. Foi coroada Miss España 2009 nunha gala celebrada en Cancún (México). Representou a España en Miss Universo 2009.

Miss España
-----------

Representando a provincia da Coruña, Pereira converteuse nunha das favoritas e competiu contra outras cincuenta e unha representantes polo título de Miss España 2009, que se celebrou por primeira vez fóra de España, en Cancún. Alí converteuse na segunda galega da historia en conseguir a coroa de Miss España. Ademais gañou o dereito de representar España en Miss Universo 2009.

Miss Universo 2009
------------------

Pereira representou España na 58ª edición de Miss Universo, celebrada Atlantis Paradise Island, en Nassau (Bahamas) o 23 de agosto de 2009. 84 concursantes de diferentes países e territorios competiron no evento. Porén, Pereira non chegou a clasificar entre as quince mellores que pasaban á final.

Notas
-----

1. ↑  "Pereira Estíbaliz interview: this is the life of Miss Spain 2009". *La voz libre*. 19 de xullo de 2009. Consultado o 21 de outubro de 2010.
2. 1 2  Vásquez, Dolores (19 de xuño de 2009). "The light of the Tower of Hercules has enlightened me". *La Voz de Galicia*. Consultado o 21 de outubro de 2010.
3. 1 2 3  "Who will be Miss Spain?". *Quién*. 18 de xullo de 2009. Consultado o 21 de outubro de 2010.
**Ezequiel Ordóñez González**, nado en Tui en 1845 e finado en Madrid o 20 de outubro de 1918, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Ordóñez Domínguez, capitán retirado que foi nomeado Comandante de Armas de Tui e Teodora González Aznaga. Estudou Dereito en Madrid e entrou como amanuense ao servizo do poeta asturiano Ramón de Campoamor. Comezou tamén a escribir colaboracións en diversos xornais, como *Boletín Diplomático*.

Militante do Partido Conservador, pertencería ao sector de Romero Robledo, a quen lle unían lazos políticos e familiares, pois o seu fillo Mariano Ordóñez García casou coa filla de Romero Robledo. En 1876 foi elixido deputado polo distrito de Cuenca, nas eleccións de 1879 saíu elixido polo distrito de Tui, volvendo ser elixido en once ocasións ata 1901. No Congreso dos Deputados foi secretario e vicepresidente (1876-1883). O seu fillo Mariano Ordóñez sucedeuno como deputado polo distrito tudense entre 1903 e 1923. A familia Ordoñez exerceu o control político en Tui e na comarca do Baixo Miño durante máis de corenta anos.

Foi vocal do Consello de Sanidade, Director Xeral de Correos e Telégrafos, de Obras Públicas e de Beneficencia e Sanidade e Subsecretario do Ministerio de Ultramar en 1892. En 1903 foi nomeado senador vitalicio.

Publicou o libro *Guía del ferrocarril del Norte*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán). Bibliófilos Gallegos.

### Ligazóns externas

* Biografía en tudensia.blogspot
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388217
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 82320

 |
A **12ª edición dos EuroGames** celebrouse en Barcelona entre o 24 e o 27 de xullo de 2008.

Historia e características
--------------------------

O club encargado de organizalos foi o *Club Esportiu Panteres Grogues*. A mascota era unha pantera chamada *Mon*, abreviación de Montserrat.

A asistencia foi de case 5.000 deportistas, que participase en 27 especialidades deportivas. Foron uns xogos de gran tamaño por celebrárense en ano olímpico, e sen limitación na participación.

A cerimonia de apertura celebrouse no Palau Sant Jordi e a de clausura no Fórum. A madriña dos EuroGames foi a modelo Judit Mascó.

Notas
-----

1. ↑  *Comienzan en Barcelona los Eurogames con casi 5.000 participantes*, *El País*, 25 de xullo de 2008 *(en castelán)*.
2. ↑  *Barcelona,"capital de la llibertat" durant els Eurogames 2008 de gais, bisexuals i transsexuals* *(en catalán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web dos EuroGames 2008 *(en catalán)*

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A cidade de Tui dende Valença do Minho. Estes dous concellos, pertencentes a estados distintos, forman a Eurocidade Tui-Valeça do Minho.
As **eurocidades** nacen como acordos entre concellos próximos, ligados historicamente mais pertencentes a diferentes estados da Unión Europea. Nun comezo básase en compartir recursos e sinerxías para a promoción conxunta, pero coa finalidade, a longo prazo, de converterse nunha soa cidade cun só goberno.

Eurocidades entre España e Francia
----------------------------------

* Eurocidade Vasca Baiona-Donostia (en éuscaro: *Baiona-Donostia Euskal Eurohiria*)

Eurocidades entre España e Portugal
-----------------------------------

* Eurocidade Badaxoz-Elvas
* Eurocidade do Guadiana
* Eurocidade Chaves-Verín
* Eurocidade Tui-Valença do Minho
* Eurocidade Salvaterra de Miño-Monçao
* Eurocidade Tomiño-Vila Nova de Cerveira

Notas
-----

1. ↑  "Eurociudad Tui-Valença, hacia la unidad". *Faro de Vigo* (en castelán).
2. ↑  "Páxina web oficial da Eurocidade Chaves-Verín". Arquivado dende o orixinal o 02 de agosto de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eurorrexión
A **estética** é a rama da filosofía interesada pola arte e a beleza en xeral. A palabra deriva das voces gregas αἰσθητική (aisthetikê) «sensación, percepción», de αἴσθησις (aisthesis) «sensación, sensibilidade», e -ικά (ica) «relativo a». Outros autores denominárona caloloxía, de *kalos* (belo).

Historia da estética
--------------------

*Artigo principal**:* Historia da estética.
Aínda que o interese polo artístico e a reflexión acerca del son tan antigos coma o ser humano, como disciplina filosófica ten unha orixe recente (s. XVIII), sendo o nome elixido polo filósofo alemán Alexander Gottlieb Baumgarten na súa obra *Reflexións filosóficas sobre a poesía* (1735) e máis tarde en *Aesthetica* (1750). Malia isto, o concepto é aplicable aos estudos sobre o tema efectuados por filósofos anteriores, especialmente dende a Antiga Grecia. Cómpre sinalar, por exemplo, que os antigos gregos tiñan unha palabra comparable ao concepto actual de estética, que era φιλοκαλία (filocalia), «amor pola beleza». Poderíase dicir que a estética naceu na Antiga Grecia como concepto, mentres que con Baumgarten converteuse nunha rama da filosofía.

### Século XX

A arte do século XX supón unha reacción contra o concepto tradicional de beleza. Algúns teóricos como Hal Foster chegan incluso a describir a arte moderna como «antiestética».

As innovacións tecnolóxicas coma a fotografía, capaz de reproducir o seu modelo con absoluta fidelidade, ou os medios mecánicos de reprodución de obras, que se introducen no conxunto de bens de consumo da sociedade, supoñen a comezos do século XX unha verdadeira convulsión para a teoría e a práctica artística. Así, non só o estudo da estética senón o propio campo da arte vaise orientando cara a unha profunda corrente autorreflexiva que marcou toda a arte do século XX: «¿que é a arte?», «quen define o que é arte?».

Notas
-----

1. ↑  Foster, Hal (1983). *The Anti-Aesthetic: Essays on Postmodern Culture*. Bay Press.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Historia da estética
* Beleza

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35986
* AAT: 300054280
* BNCF: 2626
* BNE: XX4583639
* BNF: 11931288h
* BRE: 4915947
* EBID: ID
* GND: 4000626-8
* JSTOR: art-theory
* LCCN: sh85007494
* MAG: 107038049
* NDL: 00560659
* PSH: 11592

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004954
* MeSH: F02.463.785.477

 |
Este artigo trata sobre a copla como forma poética. Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Copla andaluza.A **copla** é unha composición poética de catro versos de arte menor xeralmente con rima asonante nos versos pares (esquema: -a-a).

O termo utilízase sobre todo para designar un tipo de estrofa e o tipo verso de tradición popular composta por tres ou catro versos de arte menor, xeralmente octosílabos, dispostos en forma de romance ou tirana (8- 8a 8- 8a), de seguidilla (7- 5a 7- 5a) ou de redondilla (8a 8b 8b 8a), con rima asonante ou consonante.

Aínda que esta forma é característica da tradición popular anónima, foi cultivada tamén por escritores como Rafael Alberti ou Federico García Lorca. A influencia entre a corrente anónima da copla e os seus cultivadores na literatura foi mutua: os poetas inspiráronse no modelo popular para construír coplas que, á súa vez, a miúdo foron recollidas pola tradición e incorporadas ao seu caudal, con esquecemento do seu autor. Como escribe Manuel Machado:

> 
> 
> 
> *Hasta que el pueblo las canta,*
> *las coplas, coplas no son,*
> *y cuando las canta el pueblo*
> *ya nadie sabe el autor.*
> *Tal es la gloria, Guillén,*
> *de los que escriben cantares:*
> *oír decir a la gente*
> *que no los ha escrito nadie.*
> *Procura tú que tus coplas*
> *vayan al pueblo a parar,*
> *aunque dejen de ser tuyas*
> *para ser de los demás.*
> *Que, al fundir el corazón*
> *en el alma popular,*
> *lo que se pierde de nombre*
> *se gana de eternidad.*
> 
> 

  

A linguaxe das coplas é coloquial e directa, aínda que se recorre a miúdo ao dobre sentido para conseguir efectos cómicos, sobre todo rítmicos. Algo esencial é que ten conexión coa música.

Diferentes tipos de coplas
--------------------------

-Copla de romance: esta copla está composta por versos octosílabos, co primeiro e o terceiro libres, e o segundo e cuarto con rima asonante.
-Seguidilla: ten o primeiro e o terceiro verso, heptasílabos con rima libre. O segundo e o cuarto son pentasílabos con rima asonante.
-Redondilla: ten versos octosílabos, co primeiro e o cuarto que riman entre si, e o segundo e o terceiro, rimando entre si.
-Copla de arte maior: son as coplas compostas por oito versos con doce sílabas cada un (dodecasílabos). Destes versos, riman entre si: o primeiro co cuarto, quinto e oitavo; o segundo co terceiro; o sexto co sétimo.
-Copla de pé crebado: As coplas de pé crebado ou coplas manriqueñas son coplas compostas de dúas sextillas (estrofas de seis versos), os dous primeiros versos, o cuarto e o quinto son versos octosílabos, e o terceiro e o sexto tetrasílabos. Este modelo de copla foi introducido por Jorge Manrique a mediados do século XV na obra *Coplas a la Muerte de su Padre*.

Notas
-----

1. ↑  Ayuso de Vicente, María Victoria (1990). "Diccionario de términos literarios". Madrid: Akal: 80.
2. ↑  Domínguez 2004, p. 512.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Domínguez Caparrós, José (2016). *Diccionario de métrica española*. Madrid: Alianza editorial 3º ed. ISBN 978-84-9104-421-5.

### Outros artigos

* Métrica
* Música popular

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1862748
* EBID: ID

 |
Os **EuroGames** son unha competición multideportiva anual de ámbito europeo dirixida fundamentalmente a gais, lesbianas,transexuais e bisexuais, se ben as probas son de inscrición libre. Decide a súa organización a asemblea xeral da Federación Europea de Deportes para Gais e Lesbianas elixindo entre as candidaturas presentadas. É un dos eventos máis importante da comunidade gai en Europa

Entre os obxectivos dos EuroGames está a loita contra a discriminación por orientación sexual, a integración do colectivo LGTB, e potenciar a práctica deportiva entre esta comunidade. En paralelo á celebración deportiva organízanse actividades culturais e turísticas.

Historia
--------

Os primeiros EuroGames celebráronse en 1992 na Haia. Celébranse anualmente, pero non cando coinciden cos Xogos Gais, que se celebran a cada catro anos. Polo conseguinte, non se disputaron EuroGames en 1994, 1998, 2002 e 2006. Tampouco se celebran cando os Outgames Mundiais se celebren en Europa, como acontecerá en Copenhaguen 2009. En 1999 a cidade designada foi Manchester, pero os xogos foron cancelados.

### Edicións

As edicións son de dous tipos, conforme o tamaño e as capacidades organizativas. Os anos olímpicos realízanse uns EuroGames de gran tamaño, mentres que no resto as competicións teñen unha limitación de participantes.

| Edición | Ano | Cidade | País | Participantes | Nº Países | Disciplinas deportivas | Fitos | Outras cidades candidatas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| I | 1992 | A Haia |  Países Baixos | 300 | 5 | 4 |  |  |
| II | 1993 | A Haia |  Países Baixos | 540 | 8 | 6 |  |  |
| III | 1995 | Frankfurt |  Alemaña | 2,000 | 13 |  |  |  |
| IV | 1996 | Berlín |  Alemaña | 3,247 | 18 | 17 |  |  |
| V | 1997 | París |  Francia | 2,000 | 18 | 17 |  | Bruxelas, Zürich |
|  | 1999 | Manchester |  Reino Unido | 0 | 0 | 0 | Cancelado | Colonia |
| VI | 2000 | Zürich |   Suíza | 4,500 |  | 19 |  | Hamburgo |
| VII | 2001 | Hannover |  Alemaña | 1,500 |  | 7 | Pequenos EuroGames |  |
| VIII | 2003 | Copenhaguen |  Dinamarca | 2,200 |  | 7 | Pequenos EuroGames |  |
| IX | 2004 | Múnic |  Alemaña | 5,050 | 38 | 27 |  | Viena |
| X | 2005 | Utrecht |  Países Baixos | 2855 | 44 | 9 | Pequenos EuroGames |  |
| XI | 2007 | Antwerp |  Bélxica | 3,650 | 38 | 11+1 | Pequenos EuroGames |  |
| XII | 2008 | Barcelona |  España | >5,000 | 40 | 25 |  |  |
| XIII | 2011 | Rotterdam |  Países Baixos |  |  | 26 |  |  |
| XIV | 2012 | Budapest |  Hungría |  |  |  |  |  |
| XV | 2015 | Estocolmo |  Suecia | 4,465 | 71 | 28 | Grandes EuroGames |  |
| XVI | 2016 | Helsinqui |  Finlandia | 1400 | 40 | 14 | EuroGames |  |
| XVII | 2019 | Roma |  Italia |  |  |  |  |  |
| XVIII | 2020 | Düsseldorf |  Alemaña |  |  |  |  |  |
| XIX | 2021 | Copenhaguen |  Dinamarca |  |  |  |  |  |

Notas
-----

1. ↑  Jennifer Hargreaves *Heroines of Sport: The Politics of Difference and Identity*, Routledge, 2000, ISBN 0-415-22849-2, páxina 156
2. ↑  "History of EuroGames". Consultado o 19 de maio de 2018.
3. ↑  "Past and Future". Consultado o 19 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web de EuroGames
Crismón.
O **crismón** é a representación do lábaro, coñecido coma cruz de Constantino. É o monograma das dúas primeiras letras da verba Cristo en grego, e pendurando o alfa en maiúscula e o omega en minúscula, que representan o principio e o fin de todo. Posteriormente, á representación do monograma engadíuselle un S na época románica na metade baixa da árbore vertical, na que se quere representar o Espírito Santo, e todo iso pechado nun círculo.

Características
---------------

Réplica do Crismón de Quiroga na exposición Gallaecia Petrea.
A este círculo ténselle dado moitas explicacións. Dende a súa orixe celta, e a súa rodela celta, xa que moitas ocasións a representación do crismón leva motivos florais coma facían os celtas nas súas rodelas, ata orixes pagás e cultos solares.

Pero o que o crismón representa na súa explicación máis plausible é o triunfo do cristianismo sobre o orbe, o triunfo do redentor sobre o paganismo imperante, sendo o círculo no que está inscrito o reforzo do carácter triunfal do monograma simbólico.

Estes simbolismos eran moi comúns nos primeiros intres do cristianismo, xa que só eran coñecidos por eles o que representaban, coma o Agnus Dei, o Cordeiro de Deus, así como os peixes, moitos anos antes de que a cruz fose o símbolo esencial do cristianismo. Hai que entendelo no clima de persecucións que vivían, xa que eran utilizados nos sartegos e catacumbas dos primitivos cristiáns.

A súa expansión representativa máxima acadouna no Románico, xa que está representado nos tímpanos das portadas das igrexas do Camiño de Santiago, polo que é bastante numeroso en Navarra e Aragón. No crismón da Catedral de Santiago de Compostela as letras alfa e omega están trocadas de sitio, intercambiándoo, e parece querer representar o fin da peregrinación é o principio de todo. No *Códice Calixtino* tamén aparece no Libro I Folio II un pequeno crismón con estas verbas *quod est IHS XPS*, na que IHS significa *Iesus Hominun Salvator*, verbas e representación que pouco a pouco ían desprazar a do crismón.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Crismón de Quiroga

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Crismón***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151970
* AAT: 300310602
* BNF: 120035147
* BRE: 4670788
* GEA: 4410
* LCCN: sh85023207
* SUDOC: 028141806

 |
A **cristalografía** é a ciencia experimental que estuda o ordenamento dos átomos nos sólidos. Nos tempos antigos a cristalografía era o estudo científico de pedras cristalinas.

Os métodos cristalográficos apoianse fortemente na análise dos patróns de difracción que xorden dunha mostra cristalina ó irradiala cun feixe de raios X, neutróns ou electróns. A estrutura cristalina tamén pode ser estudada por medio de microscopía electrónica.

Introdución
-----------

Un material cristalino é aquel no que os átomos se estruturan en redes tridimensionais que se repiten. A estrutura que se repite denomínase **célula cristalina**. Os cristais clasifícanse segundo sexan as propiedades de simetría da célula cristalina. Estas propiedades de simetría tamén se manifestan en ocasión en simetrías macroscópicas dos cristais, como formas xeométricas ou planos de cortadura. O estudo da cristalografía require un certo coñecemento do grupo de simetría.

A cristalografía na bioloxía
----------------------------

A cristalografía dos raios X é o principal método de obtención de información estrutural no estudo de proteínas e outras macromoléculas orgánicas (como a dobre hélice do ADN). A análise de moléculas tan complexas e, moi especialmente, con pouca simetría require unha análise moi complexa empregándose ordenadores para axustar o patrón de difracción ás posibles estruturas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Redes de Bravais
* Mineraloxía
* Grupo de simetría
* Cristalografía de raios X

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q160398
* AAT: 300251565
* BNCF: 19645
* BNE: XX525386
* BNF: 11958726f
* EBID: ID
* FAST: 884652
* GND: 4033217-2
* JSTOR: crystallography
* LCCN: sh85034498
* MAG: 8010536
* NDL: 00565652
* PSH: 4763

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D003461

 |
Un **estudo aleatorizado controlado** (en inglés: '**randomized controlled trial'**) é un tipo de estudo científico utilizado en medicina. Trátase do procedemento preferencial nos experimentos terapéuticos, sendo frecuentemente utilizado para examinar a eficacia dunha abordaxe terapéutica nunha poboación de pacientes, ou para recadar informacións sobre efectos secundarios dun dato tratamento.

O termo "aleatorizado" refírese ao feito de que os grupos utilizados no experimento teñen os seus integrantes escollidos de xeito aleatorio. O termo "controlado" refírese a determinadas variables que son controladas, buscándose identificar a relación entre variables.

Exemplo
-------

Un estudo busca identificar a relación entre o uso de antidepresivos e a mellora da depresión. Dous grupos de pacientes son escollidos de forma aleatoria e divididos en A e B. O grupo A recibe antidepresivos, mentres o grupo B (grupo de control) recibe placebo (pílulas de fariña, por exemplo). Ao final de 2 meses avalíase a diferenza entre os dous grupos.

Notas
-----

1. ↑  "O que é um estudo clínico randomizado?" (PDF). *Medicina (Ribeirão Preto)* (en portugués) **42** (1). 2009. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de marzo de 2017. Consultado o novembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ensaio clínico
* Dobre cego
* Método científico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1436668
* EBID: ID
* JSTOR: randomized-controlled-trials
* MAG: 168563851

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016032
* MeSH: E05.318.372.250.250.365.500

 |
Estufa Fría de Lisboa.
A **Estufa Fría** é un xardín invernadoiro que se atopa no Parque Eduardo VII, entre a Alameda Engenheiro Edgar Cardoso e a Alameda Cardeal Cerejeira, en Lisboa.

O seu nome provén da súa orixe como unha zona de abrigo de plantas diversas sen usar, na zona fría, sistema de quecemento.

Descrición
----------

Consta de tres partes en preto de 1,5 hectáreas; a Estufa Fría propriamente dita, a Estufa Quente e a Estufa Doce. A área fría, a maior das tres con preto de 8 100 m², está cuberta cunha armazón de listóns de madeira que controla de xeito natural a temperatura e a luz no interior. Alberga especies como a azalea (*Rhododendron* spp.) ou a camelia (*Camellia japonica*), provenientes de diversos recunchos da Terra.

A zona da Estufa Quente ocupa preto de 3 000 m² e alberga especies tropicais como a cafeeira (*Coffea* sp.) ou a mangueira (*Mangifera indica*).

A Estufa Doce conta con especies pertencentes á familia dos cactos, e outras plantas suculentas, como o Áloe vera (*Aloe vera*).

Toda a Estufa está ornamentada con pequenos lagos e fervenzas e tamén estatuas.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24 de outubro de 2008. Consultado o 10 de outubro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8843624
* OSM: 3327251

 |
Pilotos operando unha cabina de voo durante a FSweekend de 2009
O Aviodrome en Lelystad.
A **FSweekend** é un dos maiores eventos de simulación de voo do mundo. Realízase desde 1999 anualmente, celebrándose a partir de 2005 a comezos de novembro no Aviodrome do Aeroporto de Lelystad. Participan clubs, revistas, construtores de cabinas de voo, aeroliñas virtuais e compañías produtoras de software e hardware para simulacións de voo. No ano 2007 participaron 300 exhibidores.

Historia
--------

A asociación de amigos do Aviodrome organizou o 4 de outubro de 1998 un pequeno evento de simulación de voo no Aviodrome, que entón estaba no Aeroporto de Ámsterdan-Schiphol que atraeu a máis visitantes dos previstos a pesar de non se realizar publicidade da cita, debido a este éxito volveu a organizar como evento anual 1999 dentro da Semana da Ciencia e da Técnica en outubro, a partir de 2005 celébrase a comezos de novembro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial *(en inglés)*
**Gamzat Tsadasa**, nado en Tsada o 21 de agosto de 1877 e finado en Makhachkala o 11 de xuño de 1951, foi un poeta ávaro.

Traxectoria
-----------

Monumento de Gamzat Tsadasa en Makhachkala
Gamzat Tsadasa naceu nunha familia de labregos pobres e quedou orfo aos sete anos. Estudou nunha madrasa e de volta á súa aldea foi xuíz e imán e anos máis tarde deixou estas tarefas para traballar no ferrocarril e despois no campo, foi en 1891 cando comezou a compoñer poemas satíricos. Entre 1917 e 1919 foi membro do Tribunal da xaria do seu distrito e o. Despois da revolución de outubro serviu no comité executivo do distrito de Khunzakhsky (1925-1932) e colaborou na prensa ávara, publicando alí poesía cívica que recolleu no libro *Gadatazul žul* en 1934. Durante a segunda guerra mundial compuxo poesías e cancións patrióticas. A súa obra "Historia dun peguleiro" (1949-1950) describe dunha forma realista a vida dos pobos de montaña durante e os cambios que supuxo a época soviética. Tsadasa foi tamén o primeiro autor de literatura infantil ávara e escribiu comedias e dramas para o teatro. O seu fillo, Rasul Gamzatov foi un dos máis célebres poetas ávaros.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1988394
* WorldCat
* VIAF: 30330663
* BRE: 4673001
* FAST: 59715
* GND: 11866610X
* ISNI: 0000 0000 1368 4713
* LCCN: n80109079
* NKC: hka2014836815
* NTA: 132048426
* OL: OL5677845A
* SUDOC: 234118598

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
En computación **FLOPS**, é o acrónimo de *Floating point Operations Per Second* (operacións de punto flotante por segundo). Úsase como medida do rendimiento dunha computadora, especialmente en cálculos científicos que requiren un grande uso de operacións de punto flotante. FLOPS, ó ser unha sigla, non debe nomearse en singular como FLOP, xa que a S final alude a *second* (segundo) e non ó plural.

As computadoras exhiben un amplo rango de rendementos en punto flotante, polo que a miúdo se usan unidades maiores que o FLOPS. Os prefixos estándar do SI (Sistema Internacional de Unidades) poden ser usados para este propósito, dando como resultado **megaFLOPS** (MFLOPS, 106 FLOPS), **xigaFLOPS** (GFLOPS, 109 FLOPS), **teraFLOPS** (TFLOPS, 1012 FLOPS) e **petaFLOPS** (PFLOPS, 1015 FLOPS).

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188768
* GEC: 0517685
* GND: 7749349-7
* MAG: 3826847

 |
A ***ganache*** é unha elaboración empregada na repostaría como glaseado, cobertura, salsa ou recheo. Faise basicamente a partir de nata e chocolate.

Normalmente prepárase amornando a partes iguais a crema do leite e o chocolate. A mestura bátese e sóbese até o punto desexado, e se poden engadir licores e extractos desexados. Adoitase engadir manteiga, para producir unha aparencia máis brillante. Unha xaropada tamén lle dá unha cor brillante.

Historia
--------

Ganache ou *crème ganache* foi orixinalmente un tipo de trufa de chocolate introducida polo pasteleiro parisiense Maison Siraudin sobre 1862 e documentado por primeira vez en 1869.

Galería
-------

* Ganache sendo botada
* Doce cuberto de ganache
* Pastel cuberto con ganache
* Vídeo de facer ganache

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  Rombauer, Irma S.; Marion Rombauer Becker; Ethan Becker (2006). *Joy of Cooking*. New York: Scribner. p. 795. ISBN 0-7432-4626-8.
3. ↑  'Jeanne', "Correspondance: Jeanne à Florence", *Journal des Demoiselles* **37**:27 (1869)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ganache***  |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Risco.
En epidemioloxía, un **factor de risco** é toda circunstancia ou situación que aumenta as probabilidades dunha persoa de contraer unha doenza ou calquera outro problema de saúde. Os factores de risco implican que as persoas afectadas por devandito factor de risco, presentan un risco sanitario maior ó das persoas sen este factor.

No caso dos diferentes tipos de cancro, cada un ten diferentes factores de risco. Por exemplo, a exposición sen protección ós raios solares é un factor de risco para o cancro de pel, e o fumar é un factor de risco para o cancro de pulmón, larinxe, boca, farinxe, esófago, riles, vexiga urinaria e outros órganos.

Hai que diferenciar os factores de risco dos factores prognóstico, que son aqueles que predín o curso dunha enfermidade unha vez que xa está presente. Existe tamén marcadores de risco, que son características da persoa que non poden modificarse (idade, sexo, estado socio-económico, etc.). Hai factores de risco (idade, hipertensión arterial, etc.) que cando aparece a doenza son á súa vez factores prognóstico (maior probabilidade de que se desenvolva un evento).

En epidemioloxía, os factores de risco son aquelas características e atributos (variables) que se presentan asociados diversamente coa doenza ou o evento estudado. Os factores de risco non son necesariamente as causas, só sucede que están asociadas co evento. Como constitúen unha probabilidade medible, teñen valor predictivo e poden usarse con vantaxes tanto en prevención individual como na comunidade.

O termo "factor de risco" foi utilizado por primeira vez polo investigador de enfermidades cardíacas Thomas Dawber nun estudo publicado en 1961, onde atribuíu á cardiopatía isquémica determinadas situacións como son a presión arterial, o colesterol ou o hábito de fumar.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Factor de risco***  |

### Bibliografía

* Case, S.P. and Haines, K.R. (2009) Understanding Youth Offending: Risk Factor Research, Policy and Practice. Cullompton: Willan.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1475848
* BNCF: 71566
* EBID: ID
* MAG: 50440223

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D012307
* MeSH: E05.318.740.600.800.725

 |
Un satélite FLTSATCOM.
**FLTSATCOM** (acrónimo de *Fleet Satellite Communications System*) é o nome dunha serie de satélites de comunicacións militares dos Estados Unidos construídos por TRW para a Armada. Lanzáronse oito entre 1978 e 1989, todos desde Cabo Cañaveral, e dos cales dous fallaron. O sistema de satélites proporcionaba unha cobertura global na banda de UHF entre aeronaves, buques, submarinos, instalacións en terra e o Mando Aéreo Estratéxico. Os satélites poden dividirse en dous bloques: o primeiro, que abarca os cinco primeiros satélites, eran máis lixeiros e con menos capacidades que os do segundo bloque. Os satélites FLTSATCOM foron substituídos polos satélites UFO.

FLTSATCOM 1, 2, 3, 4 e 5 (Bloque 1)
-----------------------------------

Os satélites do primeiro bloque tiñan unha masa duns 1880 kg e unha esperanza de vida de 12 anos en órbita. Usaban 12 transpondedores en UHF e se alimentaban mediante paneis solares. Tiñan unha antena principal duns 3 m de diámetro. Os cinco foron lanzados mediante foguetes Atlas SLV-3D, co último inoperativo debido a un problema durante o lanzamento.

FLTSATCOM 6, 7 e 8 (Bloque 2)
-----------------------------

Os satélites do segundo bloque tiñan unha maior masa, ata uns 2300 kg, unha esperanza de vida de 12 anos en órbita e tamén 12 transpondedores, así como a mesma antena de 3 metros de diámetro. Adicionalmente levaban unha antena helicoidal de case 4 m de longo. Os paneis solares lles proporcionaban ata 1200 W de potencia. A bordo levaban tamén equipamento para a banda EHF a modo de proba, para novos terminais en desenvolvemento. Os tres foron lanzados mediante foguetes Atlas G, co último inoperativo debido a un problema durante o lanzamento.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Voo | Data | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 9 de febreiro de 1978 | FLTSATCOM 1 | Éxito |  |
| 2 | 4 de maio de 1979 | FLTSATCOM 2 | Éxito |  |
| 3 | 18 de xaneiro de 1980 | FLTSATCOM 3 | Éxito |  |
| 4 | 31 de outubro de 1980 | FLTSATCOM 4 | Éxito |  |
| 5 | 6 de agosto de 1981 | FLTSATCOM 5 | Fallo | Problema coa cofia do foguete, deixando o satélite en órbita pero inservible. |
| 6 | 26 de marzo de 1987 | FLTSATCOM 6 | Fallo | Desvío do foguete do seu curso polo impacto dun raio. |
| 7 | 5 de decembro de 1986 | FLTSATCOM 7 | Éxito |  |
| 8 | 25 de setembro de 1989 | FLTSATCOM 8 | Éxito |  |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2020). "FLTSATCOM" (en inglés). Consultado o 9 de marzo de 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "FLTSATCOM 1, 2, 3, 4, 5 (Block 1)" (en inglés). Consultado o 9 de abril de 2020.
3. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "FLTSATCOM 6, 7, 8 (Block 2)" (en inglés). Consultado o 9 de abril de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***FLTSATCOM***  |

### Outros artigos

* Atlas SLV-3D
* Atlas G
O ***Eusko gudariak*** (orixinalmente "***Euzko gudariak***", que en galego se traduce como «soldados vascos») é unha canción tradicional vasca.

Historia
--------

Foi escrita en 1932 por José María de Garate, entón presidente do Partido Nacionalista Vasco, baseándose na melodía de «*Atzo Bilbon nengoen*» (*Onte estaba en Bilbao*), unha canción tradicional arabesa. A letra foi modificada durante a guerra civil por Alejandro Lizaso Eizmendi que lle engadiu a estrofa final para darlle un aire máis triunfante e combativo.

Durante a guerra civil e o período de ditadura franquista adquiriu status de himno do País Vasco, aínda que o goberno Vasco de 1936 designara a melodía de *Eusko Abendaren Ereserkia* como tal. En 1983, cando se instituíron a bandeira e himno oficial da comunidade autónoma do País Vasco o Eusko Gudariak foi unha das melodías que se barallou para realizar esa función (as outras eran *Gernikako arbola* e o *Eusko Abendaren Ereserkia* (melodía do *Gora ta gora*) que finalmente foi o elixido). De todos os xeitos o *Eusko gudariak* segue estando considerado por algúns sectores da sociedade vasca, particularmente os vinculados á esquerda abertzale, como himno vasco e úsase deste xeito nos seus actos oficiais.

A canción foi publicada en discos por coros e grupos como Pantxoa eta Peio ou unicamente coa súa música, como é o caso da edición de cancións da república e da guerra, como o título publicado en 1982 polo PSOE *A Internacional*.

Incidentes de Guernica
----------------------

O 5 de febreiro de 1981, un grupo de máis de 30 representantes electos de Herri Batasuna cantou o «Eusko Gudariak» durante a visita do Rei Xoán Carlos I á Casa de Xuntas de Gernika, no que foi a súa primeira viaxe oficial ao País Vasco desde que foi coroado. Cando o Rei estaba realizando o seu discurso, os deputados abertzales interrompérono cantando, co puño no alto, o «Eusko Gudariak». O resto de deputados intentou acalalos con aplausos cara ao monarca, ata que, finalmente, foron sacados limpamente pola Ertzaintza, sen o menor incidente destacable, da Casa de Xuntas.

Letra da versión de Alejandro Lizaso Eizmendi
---------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Eusko Gudariak gara
Euskadi askatzeko,
gerturik daukagu odola
bere aldez emateko.
Irrintzi bat entzun da
mendi tontorrean
goazen gudari danok
Ikurriñan atzean.
Faxistak datoz eta
Euskadi da altxatzen.
Goazen gudari danok
gure aberria askatzen.
Eusko Gudariak gara
Euskadi askatzeko,
gerturik daukagu odola
bere aldez emateko.  | Somos soldados vascos
para ceibar Euskadi,
temos preparado o sangue
para dalo por ela.
Sentiuse un *irrintzi*
no cumio do monte:
Imos todos os soldados
detrás da Ikurriña!
Contra os fascistas
érguese Euskadi.
Imos todos os soldados,
ceibar a patria!
Somos soldados vascos
para ceibar Euskadi,
temos preparado o sangue
para dalo por ela.  |

Notas
-----

1. ↑  Morto na guerra en 1936 Arquivado 12 de agosto de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
2. ↑  Patricia (2000), *Un rei golpe a golpe*, Arakatzen, pp. 176-179. ISBN 84-95659-10-7

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Eurínome.
Na mitoloxía grega, **Eurínome** ou **Eurímede**  era filla de Niso, rey de Mégara, e de Abrota.

Uníndose a Poseidón, foi a nai de Belerofonte. Eurínome era a esposa de Glauco, o fillo de Sísifo, pero Zeus dispuxera que Sísifo non deixara descendencia, polo que xaceu con Poseidón e así enxendrou a Belerofonte.

> 
> 
> "*Sísifo ... tomou por esposa a Mérope. Deles é fillo Glauco, quen tivo de Eurímede un fillo, Belerofonte, que deu morte á Quimera, de ígneo bafo*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca Mitológica* I, 9, 3)
>

Notas
-----

1. ↑  Eurínome, segundo Hixino (*Fábulas*, 157, 1); Eurímede, segundo Pseudo-Apolodoro (*Biblioteca mitológica* I, 9, 3).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*