recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Rondeletia bicolor*
Os **Cetomimiformes** ou peixes balea son unha orde de peixes mariños teleósteos, pertencentes á superorde acantopterixios (Acanthopterygii). Son todos pequenos peixes de augas profundas abisais.

Características
---------------

Presentan unha forma que semella o corpo dunha balea, cunha boca grande e o maxilar superior ausente ou reducido, así como un estómago altamente distensible. Normalmente son de cor laranxa ou vermella, sobre un fondo negro. As aletas evolucionaron ata perder totalmente as espiñas; as aletas dorsal e anal moi atrasadas e opostas entre si. Nalgunhas especies os ollos están ben desenvolvidos, aínda que noutras os ollos dexeneraron. Na liña lateral presentan tecidos bioluminiscentes. Non teñen vexiga natatoria.

Mostran un marcado dimorfismo sexual: os machos non superan os 3,5 cm mentres que as femias poden alcanzar dez veces este tamaño. Así, os machos compórtanse como simples transmisores de esperma e incluso chegan a ser parasitos doutros peixes, en casos extremos.

Clasificación
-------------

Algúns taxónomos  clasifican os Cetomimiformes dentro da orde Stephanoberyciformes.

Clasifícanse en cinco familias:

* Familia Barbourisiidae
* Familia Cetomimidae
* Familia Megalomycteridae
* Familia Mirapinnidae
* Familia Rondeletiidae

Notas
-----

1. ↑  Nelson, J.S. (2006): *Fishes of the World*, ou a mesma ITIS.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cetomimiformes*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Cetomimiformes*** |

* Taxonomía ITIS
* Taxonomía Fish Base

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q859840
* MAG: 2780064691

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cetomimiformes
* Fossilworks: 92075
* GBIF: 1107
* iNaturalist: 85510
* IRMNG: 10690
* ITIS: 162783
* NBN: NHMSYS0020420684
* WoRMS: 10323

 |
A **Crónica Burguense**, ou orixinalmente ***Chronicon Burgense***, é unha crónica en latín que, xunto cos Anais Composteláns e a Crónica Ambrosiana, poden formar un grupo de historias relacionadas, denominadas colectivamente como *Efemérides riojanas* por Manuel Gómez Moreno, que pensaba que foran compilados na Rioxa. O *Chronicon Burgense* recibe o nome da Catedral de Burgos, onde foi descuberto nunha folla dunha necrolóxica/calendario do século XIII. Trata sobre todo de asuntos do Reino de Castela e puido ser escrito en Burgos, a capital castelá. Tamén toca o Reino de Navarra (no que se atopaba A Rioxa daquela) e abrangue o período desde a Natividade de Xesús ata a Batalla das Navas de Tolosa en 1212. Utiliza o sistema de datación da era hispánica e non o Anno Domini. É unha fonte única de varios detalles relacionados coa historia temperá de Castela. O seguinte é un extracto:

> *Era MCXV. Fuit hiems gravissima a festivitate S. Martini usque ad Quadragesimam, & in ipso anno pugnaverunt duo milites pro lege Romana, & Toletana in die Ramis palmarum, & unus eorum erat Castellanus, & alius Toletanus, & victus est Toletanus a Castellano.*
> 
> 

1077. Foi un inverno severo desde o día de San Martiño ata o primeiro día de coresma. E nese ano loitaron dous cabaleiros [un] polo rito romano e [outro polo] rito mozárabe o Domingo de Ramos. E un destes [o primeiro] era castelán e o outro toledano. E o toledano saíu vitorioso sobre o castelán.

Notas
-----

1. ↑  de Berganza, Francisco (1721). *Antiguedades De España, II*. Madrid. pp. 560–562.
2. ↑  "Volume 23; Volume 29 of España sagrada, por H. Florez". *España sagrada, por H. Florez*. 1767. pp. 307–310.
3. ↑  Martínez Añibarro, Manuel (1994). *Intento De Un Diccionario Biográfico De Autores De La Provincia De Burgos*. Junta De Castilla Y León. pp. 49–50. ISBN 9788478462698.
4. ↑  Miranda, A. Huici (1913). *Las Crónicas latinas de la Reconquista, I*. Valencia. pp. 27–39.
5. ↑  Conerly, Porter (1993). *Cronicones*. *Dictionary of the Literature of the Iberian Peninsula* **1** (Greenwood Publishing Group). pp. 468–469. ISBN 0-313-28731-7.
6. ↑  Martínez Díez, Gonzalo (2005). *El condado de Castilla, 711-1038: la historia frente a la la leyenda, Volume 2*. Marcial Pons Historia. p. 755. ISBN 9788495379948.
Unha **carta foral** ou simplemente **foro**, do latín *forum,* era un documento real do medievo peninsular fundamentalmente usado en Galiza, León e Portugal, que tiña como finalidade establecer un concello e regular a administración, fronteiras e privilexios dunha poboación. 

Unha vila de recente fundación tamén necesitaría a aprobación do rei a través dunha carta foral ou, neste caso, unha carta de poboamento, para ser considerada como tal, quedando a administración e os privilexios da vila definidos e constatados nese documento.

Historia
--------

Os foros foron a base da fundación municipal e o acontecemento máis importante da historia de cada cidade ou vila. Foi fundamental para un asentamento da terra sostible e un aumento dos rendementos das colleitas, ao dar máis liberdade e dignidade, mediante unha concesión, aos agricultores, nunha época na que a xente estaba sometida a un traballo case escravo, como servos dos terratenentes. As cartas forais liberaron os concellos do control dos señores feudais, traspasando o poder a un concello de veciños con autonomía municipal propia. Como resultado, a poboación quedaría directa e exclusivamente baixo o dominio e xurisdición da coroa, excluíndo ao Señor da xerarquía de poder. As cartas forais outorgaban terreos de dominio público ao uso colectivo da comunidade, regulaba impostos, peaxes e multas e estableceu dereitos de protección e deberes militares dentro do servizo real.

A picota estaba directamente asociada coa creación da carta foral. Erguíase na praza maior da vila ou cidade cando se outorgaba a carta e simbolizaba o poder e a autoridade municipal, xa que era xunto á picota onde se executaban as sentenzas xudiciais por delitos públicos que consistían en penas físicas.

Notas
-----

1. ↑  "carta foral". *dpej.rae.es*. Consultado o 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Carta de poboamento
* Señorío
* Enfiteuse

### Ligazóns externas

* Alvarado Planas, Javier (1997). "Fueros cartas pueblas inéditas de Galicia" (PDF). *Anuario de historia del derecho español* (en castelán) (67): 141–152. ISSN 0304-4319.
* Antunes Silvestre Vicente, Maria da Graça (2013). "Entre Zêzere e Tejo Propriedade e Povoamento (séculos XII- XIV)" (PDF). *Universidade de Lisboa* (en portugués).
* Martínez Martínez, Faustino. "Notas sobre los textos forales del antiguo Reino de Galicia (Siglos XII - XIV)" (PDF). En Helena González Fernández, María Xesús Lama López. *Mulleres en Galicia. Galicia e os outros pobas da península: actas VII Congreso Internacional de Estudos Galegos. Barcelona, 28 ó 31 de maio de 2003* (en castelán). pp. 1071–1090. ISBN 978-84-8485-266-7.
*Crítica*, gravado de Julio Ruelas, ca. 1907.
A **crítica** (do grego antigo e de κρίνειν *krínein* «discernir, analizar, separar») das que deriva κριτικός *kirtikós* e κριτική *kritikē* «crítico, -a; algo relativo ó xuíz, ou árbitro». Unha interpretación, usada por Balmes, que comeza por propor unha definición da verdade por correspondencia, di así:

> 
> 
> *"O pensar ben consiste, ou en coñecer a verdade ou en dirixir o entendemento polo camiño que conduce a ela. A verdade é a realidade das cousas. Cando as coñecemos como son en si, acadamos a verdade, doutro xeito, caemos nun erro."*
> 
>

Definición e eido
-----------------

Etimoloxicamente a palabra *crítica*, a acción de discernir, está derivada da palabra *criterio* (o concepto, o mecanismo), mesma raíz grega kri(n)- (derivada do proto-indoeuropeo \*kr̥n-, que en latín tamén dá palabras como secretum, discernere) , no seu obxecto de discernir a verdade evidenciando, previamente, a *falacia* *ou o* erro (Ensaio e erro).

É a acción dirixida, do intelecto crítico, expresada como opinión formal, fundada e razoada, necesariamente analítica, con connotación de sentenza cando se estabelece unha verdade, ante un tema ou obxecto usualmente concreto pero que pode dirixirse cara ó abstracto (Metafísica). En ocasións, a crítica é exercida dende ou cara a algún tipo de colectividade (Escola filosófica).

A crítica é auxiliar, colaborante, da Filosofía (*matriz de todas as ciencias*) e da súa ferramenta a lóxica, posto que, etimoloxicamente, a *filosofía* é o «humano desexo de coñecer» racionalmente a «verdade» mesmo obxecto da lóxica e do criterio. Na antigüidade, non existía un xeito normalizado de advertir os razoamentos filosóficos falaces (Atomismo, Sócrates, Platón, Aristóteles, Siloxismo), non existía o método científico, agás nas Matemáticas puras (Pitágoras) ou nas aplicadas (Eratóstenes) e en certos experimentos de física (Arquímedes), utilizábase a crítica como criterio para paliar ou suplir a ausencia de probas, método ou evidencia empírica na procura de axiomas ou en «lóxica» para establecer «verdades primarias». 'En Política, Retórica e Oratoria a crítica usouse dende antigo (Demóstenes).

René Descartes propuxo o mecanicismo e suscitouse o Cartesianismo. Kant explorou os significados da palabra crítica no seu Criticismo.

Notas
-----

1. ↑  Estas palabras están emparentada coa palabra *crise* e co latín *discernere* 'discernir', xa que ambas derivan do proto-indoeuropeo *\*kr̥n-* *separar, cortar*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17955
* AAT: 300055851
* BNCF: 1527
* GND: 4033229-9
* MAG: 7991579

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Dolmen de Pedra Moura de Monte Carneo.
Coordenadas: 43°09′58.0″N 9°00′27.5″O﻿ / ﻿43.166111, -9.007639

O **dolmen de Pedra Moura** é un monumento megalítico situado na parroquia de Aldemunde (Carballo). Forma parte do futuro Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte.

Características
---------------

O dolmen de Pedra Moura é un dos máis grandes de Galicia, conta unhas dimensións de 2,40 m por 3,20 m. O túmulo está desaparecido e os ortóstatos foron movidos, só dous están na súa localización orixinal e só conserva cinco dos sete chantos que o conformaban inicialmente. O máis alto chega aos 2,30 m de altura.

Segundo a lenda, a pedra foi traída por unha moura, que a trouxo na cabeza mentres fiaba nunha roca e daba de mamar a un bebé .

Notas
-----

1. 1 2  "A Pedra Moura". turismocarballo.org. Consultado o 12 de setembro de 2019.
2. ↑  A web de Turismocarballo.com explica así un mural pintado por *Nómada* nunha das rúas de Carballo: "*Se inspiró en la leyenda de A Pedra da Moura de Aldemunde, según la cual las piedras del dolmen fueron acarreadas por una "moura" al mismo tiempo que amamantaba y fiaba*".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Megálito
* Dolmen
* Lista de megálitos de Galicia

### Ligazóns externas

* 

* Dolmen de Pedra Moura na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
Na análise da flexión verbal do portugués, Mattoso Câmara segmenta catro constituíntes: o radical (R), formado por un morfema lexical que pode levar morfemas derivacionais; a vogal temática, que amplía o radical e serve para clasificar morficamente os verbos; o sufixo modotemporal (SMT), con amálgama das nocións gramaticais de modo e tempo; o sufixo número-persoal (SNP), onde están amalgamadas as nocións de número e persoa do suxeito. Os dous primeiros constituíntes forman o tema e os outros o sufixo flexional.

Na descrición sincrónica do verbo galego realizada por Antón Santamarina aplícase o método proposto por Mattoso Camara. E o mesmo se fai na gramática galega:

O verbo galego, coma o de tódalas linguas románicas, consta dun tema e dun sufixo flexional; á súa vez no tema distínguese unha raíz (R) e unha vogal temática (VT), mentres que o sufixo flexional se subdivide en sufixo modo-temporal (SMT) e sufixo de número e persoa (SNP).

A vogal temática é un morfema que clasifica os verbos en tres clases mórficas ou conxugacións. De acordo co comportamento da raíz e mais da vogal temática distínguense verbos regulares e irregulares.

Ó ser un elemento léxico, a raíz é o único constituínte verbal de aparición necesaria, mentres que tódolos demais morfemas poden estar representados ou non.

Os verbos regulares teñen, normalmente, unha única raíz para todo o paradigma, mentres que os irregulares xeralmente presentan, cando menos, dúas raíces: unha delas coincide coa do infinitivo e aparece nos tempos do tema de presente e a outra encóntrase nos tempos do tema de perfecto e diverxe en maior ou menor grao da raíz do infinitivo. Teñen tema de perfecto os seguintes tempos: perfecto, pluscuamperfecto, imperfecto de subxuntivo, e futuro de subxuntivo; os restantes tempos constrúense co tema de presente.

Bibliografía
------------

* Álvarez, R. Monteagudo, H. Regueira, X. L. (1986): *Gramática Galega*, Vigo. Galaxia, 1995
* Camara Jr. J. Mattoso (1970): *Problemas de linguística descritiva*. Petrópolis: Vozes, 1970
* Camara Jr. J. Mattoso (1982): *Estrutura da língua portuguesa*. Petrópolis: Vozes, 1982
* Femández Rei, F. (1991 [1986]): "Conservadurismo e innovación no sistema de desinencias verbais do galego: o perfecto", in D. Kremer (ed.): *Actes du XVIII Congrès International de Linguistique et de Philologie Romanes* (Université de Trier, 1986). Vol. 3. Tübingen: Max Niemeyer, 1991, pp. 632–644.
* Femández Rei, F.: "Vocal temática e conxugación verbal. A expresión da clase mórfica en español, catalán e galego moderno", in *Homenaxe ó profesora \*Pilar Vázquez Cuesta* Universidade de Santiago
* Nicolás, R. (1 993): *Diccionario dos verbos galegos*. Pontevedra: 0 Cumio.
* Piel, J. M. (1944): 'A flexao verbal em portugês', separata de *Biblos 20*.
* Santamarina, A (1974): El verbo gallego. Anexo 4 de Verba. Santiago.
Denario coa efixie de Octavio. A inscrición di *Imperator Cæsar Divi Filius Triumvir Iterum Rei Publicæ Constituandæ*, en galego,"Emperador Octavio fillo do divino Xulio, triunfo por segunda vez para a restauración da República".
***Divi filius*** ("fillo divino" ou "fillo do divino") é un título que foi usado polo emperador romano Xulio César e, máis tarde, polo seu sobriño neto Octavio Augusto.

O 1 de xaneiro do ano 42 a.C. dous anos despois do asasinato de César (15 de marzo de 44 a.C.), pero antes da vitoria final do segundo triunvirato contra os autores da súa morte, o Senado romano recoñeceu a César como divindade. A partir de entón chamábaselle *Divus Iulius* (Divino Xulio), de modo que o seu fillo adoptivo, Octavio, adoptou o título de *Divi filius* (fillo do deificado, ou fillo do deus). Menos frecuente era o uso dunha fórmula máis completa: *divi Iuli filius* ("fillo do divino Xulio").

O uso deste título contribuíu a mellorar a situación política de Octavio, que terminou por eclipsar os demais competidores polo poder en Roma. O título foi para el "unha útil ferramenta de propaganda", polo que mandou gravar a inscrición nas novas moedas cuñadas.

A súa denominación como *augusto* foille outorgada máis tarde, no ano 27 a.C.

Outros emperadores
------------------

Tanto o propio Augusto coma outros emperadores foron deificados trala súa morte, co que o título de *divi filius* puido aplicarse do mesmo xeito a Tiberio, a Nerón e a Domiciano.

Notas
-----

1. ↑  Syme, Ronald (2002) [1939]. *The Roman Revolution*. Oxford: Oxford University Press. p. 202. ISBN 0-19-280320-4.
2. ↑  "'Augustus' Gaius Julius Octavius". Arquivado dende o orixinal o 18 de marzo de 2016. Consultado o 17 de marzo de 2016.
3. ↑  "Inscription on Porta Tiburtina in Rome". Arquivado dende o orixinal o 10 de febreiro de 2001. Consultado o 17 de marzo de 2016.
4. ↑  "Ostentatiously rejecting divinity on his own account, he rose to power via Caesar's divine image instead" (Augustus, by Pat Southern, p. 63).
5. ↑  Coins of the Emperor Augustus Arquivado 25 de maio de 2009 en Wayback Machine.; exemplos son moedas do ano 38 a.C. coa inscrición "Divi Iuli filius", e outra do 31 a.C. coa inscrición "Divi filius" (*Auguste vu par lui-même et par les autres* por Juliette Reid Arquivado 19 de marzo de 2009 en Wayback Machine.).
6. ↑  "Tae Hun Kim, «The Anarthrous υἱὸς θεοῦ in Mark 15,39 and the Roman Imperial Cult»". Arquivado dende o orixinal o 28 de agosto de 2008. Consultado o 17 de marzo de 2016.
**Consuelo Alba Digón**, nada en Vilarello (Cervantes) en 1887, foi unha guerrilleira antifascista galega.

Traxectoria
-----------

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 o seu home Juan Gutiérrez Santín foi sacado da casa por falanxistas o 20 de agosto e asasinado. Consuelo sufriu requisas. Foi detida por primeira vez en 1939 pola busca dos seus fillos, Abelardo e Jovino, militantes da CNT, que marcharan combater a Asturias logo de producirse o golpe. A presión á que foi sometida fixo que se acabase botando ao monte, uníndose á partida do seu fillo Abelardo, igual que as súas fillas Florinda e Domitila Gutiérrez Alba. Foi detida en novembro de 1939 e ingresou no Campo de concentración de Figueres. En 1945 foi procesada cos seus fillos Abelardo, Jovino e Domitila no sumario 180/1945 polo delito de agresión a forza pública, facéndose requisitoria para que se presentara. Logo dunha breve estadía en Barcelona co seu fillo Baldomero, exiliouse en Francia.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 6-7-1945, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. pp. 82–83. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* 

* Consuelo Alba Digón na páxina web *Nomes e Voces*.
O **Centro familiar** (en alemán: ***Familienzentrum***, "Centro Familiar") é unha institución social e de formación alemá que oferta orientación e asesoramento en proxectos de formación e integración para familias alemás e non-alemás centrados no parto, educación e crianza dos fillos.

O Familienzentrum é unha asociación de utilidade pública presente en máis de dezaseis rexións do país con orixe católica e laica, financiada por organismos a nivel local, do estado federado ou obispados.

Os centros non teñen capacidade de asistencia sanitaria profesional pero si social, de divulgación pública, coidado ou mediación de conflito.

Funcións
--------

O termo "Centro familiar" fai referencia a súa función como rede de centros de coidado diúrno que pon o seu foco no apoio aos nenos e ao asesoramento das familias e das persoas ao seu coidado.

Forman parte do plan de planificación municipal de benestar infantil e xuvenil do "Kindertagesstätte". Este movemento asociativo traballa creando espazos educativos e experiencias que se basen en contextos cotiás e de veciñanza. A oferta está orientada en cada caso ás necesidades específicas de cada localidade. Supoñendo unha atención especializada, por exemplo, á comunidade internacional, ofertando palestras para estranxeiros en inglés ou linguas diferentes ao alemán.

Notas
-----

1. ↑  "Familienzentrum"*(en castelán)*
2. ↑  "Familienzentrum" Arquivado 10 de maio de 2018 en Wayback Machine.*(en alemán)*
3. ↑  "Familienzentrum" Arquivado 09 de decembro de 2018 en Wayback Machine.*(en castelán)*
A **deíxe** fai referencia á localización e identificación dos elementos extralingüísticos cuxa interpretación pode variar dependendo de determinados factores que forman parte do contexto. Póñense en relación as persoas, obxectos, eventos, procesos e actividades das que se fala ou ás que se alude, co contexto espazo-temporal creado e sostido pola enunciación.

A **deíxe persoal** refírese ao papel que desempeña un participante. Adoitan aparecer mediante pronomes e determinantes (eu, nós, noso, o meu, meu, meus...).
A **deíxe temporal** é un referente temporal en relación cun momento en particular que adoita ser o instante en que se articula a mensaxe. Xeralmente aparece mediante adverbios (onte, hoxe...).
A **deíxe espacial** sitúa un participante no espazo e indica proximidade ou afastamento. Adoita aparecer a través de adverbios (aquí, alá...) e demostrativos (ese, aquela...).
A **deíxe social** refírese ás formas de tratamento en relación coa cortesía (uso de «vostede» en contraste coa expresión «ti»).
Á deíxe tamén se lle pode chamar "**forese**" (adx. *fórico*). Se ben a forese implica unha referencia por parte dunha unidade lingüística a outra ou outras unidades lingüísticas, ben situadas previamente (**anaforese**, **anafórico**) ou despois (**cataforese, catafórico**); cf. anáfora e catáfora.

Exemplos
--------

* *Este gústame, aquel encántame, aqueloutro marabíllame*. Obsérvese como o demostrativo ten valor deíctico e fai referencia á realidade extralingüística situando os obxectos en relación ó acto de fala: O primeiro dos obxectos está no ámbito do emisor, os outros dous distantes de emisor e receptor (a voz adecuada para indicar proximidade ó interlocutor é *ese*)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q340015
* BNCF: 14112
* BRE: 1944571
* JSTOR: deixis
* MAG: 13077596

 |
***Don't Forget*** (en galego, ***Non o esquezas***) é o primeiro álbum da cantante estadounidense Demi Lovato. O álbum foi lanzado o 23 de setembro de 2008 nos EUA mediante o selo discográfico Hollywood Records. Demi Lovato coescribiu a maioría das cancións do álbum xunto aos Jonas Brothers. Empezou a compoñer as cancións durante a rodaxe da película *Camp Rock* de Disney Channel. O álbum contén música pop, rock e power rock.

O álbum debutou no posto número dous na lista Billboard dos Estados Unidos con máis de 800 copias vendidas. O primeiro sinxelo foi "Get Back" e o segundo "La La Land".

Na xira do álbum *Don't Forget*, Demi Lovato promocionou o seu seguinte álbum, *Here We Go Again*.

Lista de cancións
-----------------

1. "La La Land" (en galego: "O mundo La La")
2. "Get Back" (en galego: "Volver")
3. "Trainweck" (en galego: "O naufraxio do tren")
4. "Party" (en galego: "Festa")
5. "On the line" (feat. Jonas Brothers) (en galego: "Na liña")
6. "Don't Forget" (en galego: "Non o esquezas")
7. "Gonna Get Caught" (en galego: "Van quedar atrapados")
8. "Two Worlds Collide" (en galego: "Dous mundos coliden")
9. "The Middle" (en galego: "O medio")
10. "Until You're Mine" (en galego: "Ata que es meu")
11. "Believe in Me" (en galego: "Pensa en min")

Vídeos do álbum
---------------

Sacáronse vídeos musicais das seguintes cancións:

1. "La La Land"
2. "Get Back"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41268
* AllMusic: mw0000798969
* Discogs: 435238
* MusicBrainz: ID

 |
Igrexa da Reconciliación de Taizé.
A **Comunidade de Taizé** é unha comunidade monástica cristiá que acolle a integrantes de diversas confesións, promovendo o ecumenismo.

Historia
--------

En agosto de 1940 o Irmán Roger Louis Schutz-Marsauche, fillo dun pastor suízo e estudante de teoloxía, decidiu *"construír unha vida comunitaria en que a reconciliación, segundo os Evanxeos, sería vivida nunha realidade concreta"*. Para iso deixou Suíza ós 25 anos e instalouse en Taizé, na Borgoña francesa.

Durante a segunda guerra mundial acolleu a refuxiados, entre eles a xudeus que abandonaban a zona ocupada. Máis tarde, foron uníndose compañeiros doutras igrexas. Nos anos 50 algúns irmáns abandonaron Taizé e marcharon cara lugares onde a pobreza é extrema para vivir cos que máis sofren. É tamén dende finais dos anos 50 cando milleiros de mozos comezan a ir a Taizé para participar nos encontros de oración e reflexión. Tamén teñen visitado Taizé homes de Igrexa como o Papa Xoán Paulo II, tres arcebispos de Canterbury, metropolitas ortodoxos, os catorce bispos luteráns de Suecia e numerosos pastores do mundo enteiro. Hoxe a comunidade reúne a un centenar de irmáns, de diversas confesións cristiás, de máis de vinte e cinco nacionalidades.

O Irmán Roger foi prior da comunidade ata a súa morte ós 90 anos, o 16 de agosto de 2005, apuñalado por unha muller romanesa con aparentes trastornos mentais durante a oración vespertina. O seu sucesor, designado por el mesmo anos antes, é o irmán Alois Löser.

Principios
----------

Os irmáns comprométense para toda a vida a compartir os bens materiais e espirituais, o celibato e a unha grande simplicidade de vida, e viven do seu traballo. Non aceptan ningunha doazón nin agasallos para eles mesmos. Entre os seus fins está a intención de promover a reconciliación e a unidade entre os cristiáns.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q111054
* WorldCat
* VIAF: 157613664
* BNCF: 19606
* BNF: 11875184g
* Discogs: 4522374
* EBID: ID
* GEC: 0064981
* GND: 1017521-0
* Google Maps: 1058598031101851195
* HDS: 027046
* ISNI: 0000 0001 2325 4415
* LCCN: n50031419
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0011739
* Songkick: 477503
* SUDOC: 026518813

 |
***Don't Hug Me I'm Scared*** (adoito abreviado **DHMIS**) é unha serie británica de curtas, creada por Becky Sloan e Joseph Pelling en 2011. Foi orixinariamente emitida a través da web dos artistas, aínda que despois foi subida a outras plataformas coma YouTube.

Cada episodio semella a un típico programa infantil de televisión que consiste en monicreques que cantan e falan coma os de *Sesame Street*, mais eventualmente toma un xiro escuro, adoito empregando gore. A serie é unha parodia dos programas infantís de televisión ironicamente xustapoñendo o manexo de monicreques e números musicais, contido psicodélico e imaxes desacougantes. Cinco episodios foron emitidos até agora[*cando?*] e trataron sobre a creatividade, o tempo, o amor, a tecnoloxía e a nutrición. Un sexto episodio está planeado para ser producido.

Sinopse
-------

Cada episodio xira en torno a Yellow Guy, Red Guy e Duck Guy coñecendo un ou varios mestres antropomórficos, que comezan un número musical relacionado cun concepto básico da vida do día a día cunha melodía optimista semellante a unha canción infantil. A medida que a canción avanta, faise cada vez máis evidente que o "mestre" está sutilmente tentando condicionar ás personaxes principais para que compartan as súas propias opinións e crenzas sobre o tema, cun ton humorístico. O clímax de cada episodio, polo xeral, implica un elemento de shock cun emprego intenso de imaxes gore.

O primeiro episodio presenta un caderno de bosquexos ensinando aos protagonistas sobre a creatividade. O caderno de bosquexos anima aos monicreques a seren creativos a través de actividades infantís, como a interpretación das nubes ou pintando e facendo modelos de brillantina. Isto resulta nunha violenta e esaxerada representación dos monicreques, que comezan freneticamente a bailar e fan pasteis e colaxes con órganos. O vídeo remata con todo aparentemente devolto á normalidade mailo caderno de bosquexos pedindo a todos que nunca sexan creativos de novo.

O segundo vídeo presenta a Tony the Talking Clock que canta sobre o concepto do tempo e como está relacionado coa vida cotiá. Tony explica como o tempo é empregado para "medir o día" e como todas as cousas cambian co tempo. Esta mensaxe é esaxerada preto do final do episodio co incremento dramático do paso do tempo mentres os corpos dos monicreques estanse a descompor axiña ante os seus ollos. Os eventos foron, sinxelamente, un programa de televisión observado polos tres amigos.

Notas
-----

1. ↑  Sloan, Becky and Pelling, Joseph. Becky & Joe’s Art. "Awards." "Festivals." "Talks." beckyandjoes.com. Web. 3 March 2014. <>.
2. ↑  "Don't Hug Me I'm Scared : The Series by Becky and Joe — Kickstarter". Consultado o 27 de maio do 2014.
3. ↑  "Don't Hug me I'm Scared". Consultado o 16 de outubro do 2015.
4. ↑  "Becky&Joe are this week's Dazed Visionaries". Consultado o 16 de outubro de 2015.
5. ↑  "Don't Hug Me I'm Scared 2 - TIME". Consultado o 16 de outubro do 2015..

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17011054
* IMDb: tt2501618
* MusicBrainz: ID
* TMDb: 127144
* TMDb: 106610

 |
|  |
| --- |
| **10** |
| Cardinal | Dez |
| Ordinal | décimo |
| **Propiedades matemáticas** |
| Factorización | 2 × 5 |
| Función totiente | φ(10) = 4 |
| Número de divisores | τ(10) = 4 |
| Suma dos divisores | σ(10) = 18 |
| Conta de primos | π(10) = 4 |
| Función de Möbius | μ(10) = 1 |
| Función de Mertens | ‘‘M’‘(10) = -1 |
| **Outros sistemas de numeración** |
| Sistema binario | 1010 |
| Sistema octal | 12 |
| Sistema duodecimal | A |
| Sistema hexadecimal | A |
| Numeración romana | X |
| Numeración exipcia |  |
| Numeración grega | Δ |
| Numeración xónica | ι' |
| Numeración chinesa | 十 |
| Numeración hebraica | 'י |
| Numeración armenia | Ժ |
| Numeración Āryabhaṭa | ञ |
| Numeración maia |  |
| **Lista de números** |
| 10 11 12 13 14 15 16 17 18 190 10 20 30 40 50 60 70 80 90 |

O **dez** (10) é o número natural que segue ao nove e precede ao once. Na numeración romana represéntase cun X.

O 10 é un número composto, que ten os seguintes factores propios: 1, 2 e 5. Como a suma dos seus factores é 8 < 10, trátase dun número defectivo.

O 10 é a base do sistema decimal.

O 10 é o cuarto número triangular, despois do 6 e antes do 15.

Un polígono de 10 lados recibe o nome de decágono.

O número 10 é un dos máis famosos na historia da humanidade. Moitos pobos primitivos contaban á base de utilizar os dedos das dúas mans, co que chegaban ata dez. De feito, o símbolo romano "X" para dez tiña o significado inicialmente de dúas mans cruzadas.

Simboloxía
----------

A filosofía pitagórica concibía o dez como mostra da perfección e relacionábao co Ser supremo. É coñecido que xuraban por *tetractys* (dez) como se o fixesen polo máis sacro.

Esta magnitude contén todos os números, polo tanto considérase como número completo. No cristianismo repítese nos seguintes temas: 10 mandamentos; ofrecer décimos a Deus; 10 lámpadas, 10 virxes, 10 talentos (expresado así nalgunhas parábolas).

Man de cartas de póker cos catro 10 da baralla.
Segundo a Cábala, é símbolo da Totalidade. É o Sefirot.

O 10 considérase como un símbolo do sinal de IO-Isis.

No alfabeto sacro dos hebraicos, o yod vale 10. O yod é a primeira letra que conforma o nome de Deus: YHVH, YESHUA. No templo de Salomón había 10 barreñas, 10 mesas e 10 candelabros.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Dez*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dez***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23806
* EBID: ID
* GEC: 0172950
* LCCN: sh85133805

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Catarina Lorenzo** é unha activista climática brasileira de Salvador, Baía. O 23 de setembro de 2019, ela e outros 15 nenos, incluídos Greta Thunberg, Alexandria Villaseñor, Ayakha Melithafa e Carl Smith, presentaron unha denuncia ante o Comité dos Dereitos do Neno das Nacións Unidas para protestar pola falta de acción do goberno sobre a crise climática. En particular, a denuncia alega que cinco países, a saber, Arxentina, Brasil, Francia, Alemaña e Turquía, non cumpriron as súas promesas do Acordo de París. Foi a primeira vez que nenos presentan unha denuncia deste tipo na ONU.

Recentemente uniuse a Greenkingdom, un movemento ambiental interseccional liderado por mozos internacionais, onde traballa como coordinadora do capítulo brasileiro do movemento.

Notas
-----

1. ↑  "#ChildrenVsClimateCrisis". Consultado o 2019-09-23.
2. ↑  "Greta and 15 Kids Just Claimed Their Climate Rights at the UN" (en inglés). 2019-09-23. Consultado o 2019-09-23.
3. ↑  "UN Thunberg" (en inglés). Consultado o 2019-09-23.
4. ↑  ‘Nós também queremos ter direito ao futuro’, diz Catarina Lorenzo
5. ↑  Catarina Lorenzo
**Cucharada** foi un grupo de rock madrileño de finais da década de 1970. Contaban cunha posta en escena moi teatral e as súas letras tiñan un alto contido de crítica á sociedade civil da época.

Historia
--------

Comezaron tocando no Metro de Madrid e grazas ao colectivo artístico Lacochu lograrían participar no disco colectivo *Viva el rollo* co tema "Social peligrosidad", unha canción con implicacións de denuncia social. O 5 de xuño de 1978 publicábase o correspondente single. Tres meses despois, en setembro de 1978, actuaban por primeira vez no Festival de Rock en Madrid, xunto a outros grupos tamén debutantes coma Leño ou Coz.

Teddy Bautista produciu o seu primeiro LP, titulado *El limpiabotas que quería ser torero* (1979), e que contou con colaboracións como as de Hilario Camacho e Moncho Alpuente. Foi precisamente 1979 o seu ano de maior esplendor, con múltiples actuacións en salas madrileñas e boa acollida por parte da crítica, que se expresaba nos seguintes eloxiosos termos: *Representan a nova onda do rock madrileño e, pese á súa xuventude, conseguen realizar xa moi boas cousas*. Nos anos seguintes continuaron a súa marcha polos escenarios madrileños, e en xullo de 1981 foron abreconcertos de Chuck Berry.

De estética rompedora e cualificados coma grupo underground , con influencias de Led Zeppelin, souberon facerse un lugar no entón incipiente movemento cultural chamado Movida madrileña, chegando a ser cualificados pola crítica coma *Un dos máis respectados de Madrid, grazas á súa posta en escena e á súa competencia* .

Con todo, nunha época de enorme efervescencia musical en Madrid, os grupos non adoitaban durar demasiado tempo, e Cucharada non foi unha excepción. Pouco despois da entrada de Jaime de Asúa na banda , e editar un novo sinxelo chamado *Quiero bailar Rock And Roll* terminarían disolvéndose en 1981, aínda que algúns dos seus compoñentes integráronse nun novo grupo chamado Alarma!!!.

Membros
-------

* Manolo Tena - Voz e baixo
* Antonio Molina Ramírez - Guitarra
* Jesús Vidal - Guitarra
* José Manuel Díaz - Batería e voz

Discografía
-----------

### Álbums

* *El limpiabotas que quería ser torero* - (1979)

### Sinxelos

* *Social peligrosidad* - (1978)
* *Quiero bailar Rock And Roll* - (1980)

Notas
-----

1. ↑  www.elpais.com
2. ↑  www.elpais.com
3. ↑  "www.manolotena.com". Arquivado dende o orixinal o 02 de maio de 2008. Consultado o 14 de maio de 2008.
4. ↑  www.elpais.com
5. ↑  "Perfil en MySpace". Arquivado dende o orixinal o 17 de novembro de 2007. Consultado o 14 de maio de 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alarma!!!

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8352341
* AllMusic: mn0000523870
* Discogs: 1404992
* MusicBrainz: ID

 |
**Castor Casas Sánchez**, nado en Sacos (Concello de Cotobade) cara a 1895 e finado en Arzúa o 22 de setembro de 1937, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o Bacharelato no Instituto de Pontevedra. Médico en Arzúa. Na ditadura de Primo de Rivera pertenceu ao corpo de Somatenes, foi nomeado alcalde de Arzúa polo gobernador civil en agosto de 1925. Médico titular do concello de Arzúa. Na República foi membro da Unión Regional de Derechas de Arzúa e foi multado polo gobernador civil con 500 pesetas xunto con Eugenio Rilo Torres, por interromper cun grupo de mozos un mitin da Agrupación Socialista de Arzúa en abril de 1932. Foi separado do servizo como médico titular a finais de 1932. Cando en 1936 se fundaron as Juventudes de Acción Popular en Arzúa, por delegación da organización compostelá, Castor Casas foi nomeado o seu presidente. Finou en Arzúa o 22 de setembro de 1937.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Rivas Conde** |  **Alcalde de Arzúa** 1925 - 1926 | Sucesor:**Emilio Pereiro Quiroga** |

Notas
-----

1. ↑  *Boletín Oficial del Cuerpo de Somatenes Armados de la 8ª Región*, maio 1924, p. 9.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 22-8-1925, p. 3.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 26-4-1932, p. 2.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-1-1933, p. 4.
5. ↑  *El Ideal Gallego*, 28-9-1937, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lanero Táboas, Daniel (2006). *Os remendos da memoria. A represión franquista no Concello de Arzúa (1936-1950)*. Arzúa: Concello. ISBN 84-606-4054-X.
* Lanero Táboas, Daniel (2007). "Unha nova ollada á represión franquista en Galicia: Motivacións e extracción social dos represores. O caso de Arzúa" (PDF). *Semata* **19**: 221–239. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 05 de marzo de 2016.
**EROS** (acrónimo de *Earth Resources Observation Satellite*) é o nome dunha serie de satélites artificiais para observación terrestre operados pola empresa ImageSat International.

EROS-A 1 e 2
------------

EROS-A 1 lanzouse o 5 de decembro de 2000 a bordo dun foguete Start-1 a unha órbita heliosincrónica de 480 km de altura. Estaba baseado nos satélites militares Ofeq 3 e 4 e tiña unha masa de 250 kg ao lanzamento. A bordo levaba unha cámara capaz de fotografar franxas de 13,5 km de longo cunha resolución de 1,8 m. O satélite reentrou na atmosfera o 7 de xullo de 2016. Eros-A 2 non chegou a lanzarse e foi cancelado.

EROS-B
------

EROS-B lanzouse o 25 de abril de 2006, tamén a bordo dun Start-1. Cunha aparencia similar á de EROS-A, tiña unha resolución moi superior, de ata 0,7 m a unha altura de 500 km. Estaba baseado nos satélites Ofeq 5. Planificáronse tres unidades máis deste modelo que foron finalmente canceladas.

EROS-C
------

EROS-C, lanzado o 39 de decembro de 2022 a bordo dun Falcon 9, ten maior resolución e capacidades que EROS-B. Cunha masa duns 400 kg, utiliza o bus OPTSAT-3000 e ten unha resolución de 0,30 m en imaxes pancromáticas e de 0,60 en imaxes multiespectrais.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas<ref name=astronautix/> |
| --- | --- | --- | --- |
| EROS-A | 5 de decembro de 2000 | Start-1 | Éxito |
| EROS-B | 25 de abril de 2006 | Start-1 | Éxito |
| EROS-C | 30 de decembro de 2022 | Falcon 9 | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2020). "EROS-A 1, 2" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.
2. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2020). "EROS B" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.
3. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2020). "EROS C" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.
4. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "EROS-A 1, 2" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "EROS B" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.
6. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "EROS C3-1, C3-2" (en inglés). Consultado o 5 de marzo de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Start-1
* Falcon 9
**DS-U1-G** foi o nome dun modelo de satélites artificiais soviético adicado ó estudo das capas superiores da atmosfera terrestre e as súas variacións con respecto da actividade solar.

En total lanzáronse dous satélites da serie DS-U1-G: o Kosmos 108 o 11 de febreiro de 1966, e o Kosmos 196 o 19 de decembro de 1967. Ámbolos dous satélites foron lanzados desde a base de Kapustin Yar con éxito mediante foguetes Kosmos 2I.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Data | Rampla de lanzamento | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 11 de febreiro de 1966, 18:00 GMT | Kapustin Yar | Kosmos 108 | Éxito | Primeiro voo dun DS-U1-G. |
| 19 de decembro de 1967, 6:30 GMT | Kapustin Yar | Kosmos 196 | Éxito | Último voo dun DS-U1-G. |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Mark Wade (2011). "DS-U1-G" (en inglés). Consultado o 21 de agosto de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "DS-U1-G" (en inglés). Consultado o 21 de agosto de 2012.
EPROM na que se aprecia a ventá que permite o borrado.
**EPROM** (*Erasable Programable Read-Only Memory*, en galego *Memoria reprogramable borrable de só lectura*), é un tipo de memoria regravable (reprogramable) de acceso aleatorio inventada polo enxeñeiro Dov Frohman. As EPROM son memorias non volátiles, é dicir, manteñen a información almacenada cando se lles retira a alimentación.

Para gravar nunha EPROM, o usuario aplica impulsos eléctricos (envía unha corrente eléctrica equivalente a un 1 ou un 0 lóxicos) na porta dos transistores. En cambio, o borrado é máis complexo, xa que é necesario aplicarlle radiación ultravioleta.
De feito, as EPROM teñen unha pequena ventá de cuarzo na parte superior do seu encapsulado que a protexe de radiación non desexada (evitando o borrado accidental) e a través da cal se pode ver o chip de silicio.

Usos
----

Algúns microcontroladores anteriores á aparición das EEPROM e das memorias flash usan unha EPROM para o almacenamento do programa. Tamén a BIOS dos antigos ordenadores persoais era unha memoria deste tipo. Ademais, utilízase en prototipos xa que a produción a pequena escala usando EPROMs é rendible economicamente.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q378210
* EBID: ID
* GEC: 0024254
* MAG: 163980746

 |
Mamut gravado de Les Combarelles
A **cova de Les Combarelles** (en francés *grotte des Combarelles*) é unha caverna con ornamentación rupestre que está situada no territorio do concello de Les Eyzies de Tayac no departamento de La Dordogne, Francia. Contén máis de 600 gravados parietais, con datación atribuída ao Magdaleniano.

Desde 1979, o sitio figura na lista do patrimonio mundial da UNESCO, conxuntamente con outros lugares prehistóricos e covas ornamentadas da rexión baixo o nome de "Grottes ornées de la vallée de la Vézère".

Visitas
-------

Por razóns de conservación, a cantidade de xente que pode entrar na cova está limitada, mais a gruta de Combarelles está sempre accesíbel para visitas (grupos de 6 persoas, e é recomendábel reservar con antelación.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Louis Capitan, Henri Breuil, Denis Peyrony, *Les Combarelles aux Eyzies (Dordogne)*. París. Institut de paléontologie humaine. 1924.
* Claude Barrière, *L’art pariétal des grottes des Combarelles*. SAMRA (*Paléo* hors-série). 1997.
* Monique Archambeau e Claude Archambeau, « Les figurations humaines pariétales de la grotte des Combarelles », in *Gallia Préhistoire*, nº 33, 1991, páxs. 53-81 - ISSN 0016-4127

### Ligazóns externas

* A gruta de Les Combarelles Arquivado 17 de outubro de 2008 en Wayback Machine. *(en francés)*
* Photo de Combarelles 1 et de Combarelles 2 du site du Ministère de la Culture.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1487492
* BRE: 2621813
* EBID: ID
* GEC: 0018962
* LCCN: sh2017004667
* Mérimée: PA00082546
* WHC: 85-009

 |
***Doceañistas*** era o alcume co que se cualificaba aos partidarios da Constitución de 1812 (chamada popularmente a *Pepa* ou a Constitución de Cádiz, polo que tamén podían ser chamados *gaditanos*).

Trienio Liberal
---------------

Durante o Trienio liberal, tras o pronunciamento de Rafael del Riego que obrigou a Fernando VII a pór de novo en vigor o texto constitucional que até entón ignorara como rei absoluto, nas Cortes que se convocaron agromaron dúas tendencias entre os liberais: a dos doceañistas que tamén recibiron o nome de *fracción temperada* e a dos constitucionalistas. As dúas correntes serán, posteriormente, a orixe do Partido Moderado e do Partido Progresista, respectivamente.

As Cortes de Cádiz estaban compostas de forma maioritaria por deputados liberais, que se dividiron en dúas tendencias: os doceañistas, máis moderados, eran partidarios de manter un equilibrio de poderes que dese ao rei polo menos as funcións reservadas no texto de 1812, que os máis destacados de entre eles contribuíran a redactar (Conde de Toreno, Agustín Argüelles, Diego Muñoz Torrero). Opúñanselles os radicais ou exaltados, que por propor a redacción dunha nova constitución eran chamados *veinteañistas*.

Os doceañistas ou *moderados* formaron os gobernos da primeira etapa do Trienio liberal, presididos por Evaristo Pérez de Castro, Eusebio Bardají Azara, José Gabriel de Silva e Bazán e Francisco Martínez de la Rosa; sendo desprazados do poder a partir de agosto de 1822.

Conxuntamente cos "veinteañistas", os doceañistas, como liberais, foron obxecto de represión política durante a denominada Década Ominosa (1823-1833) e moitos saíron ao exilio.

Durante os derradeiros anos do reinado de Fernando VII, os doceañistas ou moderados aproximáronse aos elementos menos absolutistas da Corte, partidarios da sucesión de Isabel II fronte á de Carlos María Isidro (fortemente absolutistas e partidarios do Antigo Réxime); moitos se viron favorecidos pola amnistía de 1832 e volveron a España. Tras a morte do rei a maior parte dos antigos *doceañistas* apoiaron a regencia de María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias e terminaron por conformar o Partido Moderado que organizou Francisco Martínez de la Rosa en 1834 e que se disputou o poder co Partido Progresista (herdeiro dos exaltados) durante o reinado de Isabel II.

Principais representantes dos doceañistas
-----------------------------------------

* Argüelles.Argüelles.
* O Conde de Toreno.O Conde de Toreno.
* Muñoz Torrero.Muñoz Torrero.
* Martínez de la Rosa.Martínez de la Rosa.

Notas
-----

1. ↑  Ferrando Badía (2003), p. 208

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ferrando Badía, Juan (2003). "Proyección exterior de la Constitución de 1812". En Artola, Miguel. *Las Cortes de Cádiz* (en castelán). Madrid: Marcial Pons. ISBN 84-95379-51-1.
* Quesada Marco, Sebastián (1997). *Diccionario de civilización y cultura españolas* (en castelán). Madrid: Istmo. ISBN 84-7090-305-5.

### Outros artigos

* Liberalismo español
* Moderantismo
* *Veinteañistas*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5495787
* GEA: 4721

 |
A **cirrose hepática** é a cirrose que afecta o tecido hepático como consecuencia final de diferentes doenzas crónicas.

As consecuencias da cirrose hepática sobre a saúde do individuo dependen fundamentalmente do grao de funcionalidade que o fígado poida conservar malia a alteración histolóxica.

Epidemioloxía
-------------

Segundo a OMS, en total morren anualmente arredor dunhas 27 000 persoas por mor da cirrose hepática nos países desenvolvidos.

En España, afecta a 4 de cada 10 000 persoas, destas a gran maioría son causados polo consumo excesivo de alcol.

Anatomía patolóxica
-------------------

A anormalidade principal da cirrose hepática é a presenza de fibrose, que consiste no depósito de fibras de coláxeno no fígado, pero para que se poida facer a diagnose anatomopatolóxica de cirrose, esta acumulación de fibras debe delimitar nódulos, é dicir, debe illar áreas de tecido hepático, alterando a arquitectura do órgano e dificultando a relación entre os hepatocitos e os finos vasos sanguíneos a través dos cales exercen a súa función de síntese e depuración e a través dos cales se nutren.

De xeito esquemático, a fibrose forma algo semellante a unha rede tridimensional dentro do fígado, na que as cordas da rede serían a fibrose, e as áreas que quedan entre as mesmas, os nódulos de células que rexeneran dentro do mesmo. Esta alteración denomínase nódulo de rexeneración e é a característica que permite establecer a diagnose de cirrose. Existen outras alteracións hepáticas que se acompañan de fibrose, que non se consideran cirrose ó non cumprir a condición de formar nódulos de rexeneración.

Notas
-----

1. ↑  Anderson RN, Smith BL. "Deaths: leading causes for 2001" (9). PMID 14626726.
2. ↑  Gran Colección de la salud, Enfermedades y tratamientos 3, páxinas
26 y 27, Editorial Plaza & Janéz, 2003, ISBN 84-9789-265-8

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q147778
* BNCF: 20788
* BNE: XX527815
* BNF: 119712154
* EBID: ID
* GND: 4034948-2
* JSTOR: liver-cirrhosis
* LCCN: sh85077754
* NDL: 00564898
* Treccani: cirrosi

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 2729
* DOID: DOID:5082
* eMedicine: 185856
* HPO: HP:0001394
* ICD-9: 571
* MedlinePlus: 000255
* MeSH: D008103
* MeSH: C06.552.630
* NCIt: C2951
* Patientplus: cirrhosis-pro
* UMLS: C0023890

 |
Mamas despois dunha dupla mastectomía, seguida dunha reconstrución mamaria con implantes.
A **cirurxía reconstrutiva** ou reparadora é unha das grandes áreas da cirurxía plástica, aínda que estas técnicas son realizadas así mesmo por outros especialistas: cirurxiáns plásticos, otorrinolaringólogos, cirurxiáns maxilofaciais, oftalmólogos especialistas en cirurxía oculoplástica, cirurxiáns ortopédicos e traumatólogos, urólogos, xinecólogos, en función da rexión anatómica e da patoloxía que se trate.

Adoitan agruparse nos tratados de cirurxía reconstrutiva en capítulos de:

1. tratamento das queimaduras e cirurxía plástica das súas secuelas;
2. cirurxía plástica de membros e mans;
3. cirurxía plástica infantil;
4. cirurxía maxilofacial;
5. cirurxía plástica oncolóxica.

Notas
-----

1. ↑  Página web oficial de SACPER

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4131496
* EBID: ID
* MAG: 116558999

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019651
* MeSH: E04.680

 |