Vista de instalación de *Irrational Geometrics* 2008 de Pascal Dombis
 Instalación baseada en telepresencia *10.000 Moving Cities*, 2016 de Marc Lee
A **arte xerativa** refírese á arte que en todo ou en parte foi creada co uso dun sistema autónomo. Un sistema autónomo neste contexto é xeralmente aquel que non é humano e pode determinar de forma independente as características dunha obra de arte que, doutro xeito, requirirían decisións tomadas directamente polo artista. Nalgúns casos, o creador humano pode afirmar que o sistema xenerativo representa a súa propia idea artística, e noutros que o sistema asume o papel do creador.

"Arte xerativa" refírese a miúdo á arte algorítmica (obras de arte xeradas por ordenador determinadas algorítmicamente) e medios sintéticos (termo xeral para calquera medio xerado algorítmicamente), pero os artistas tamén poden facelo utilizando sistemas de química, bioloxía, mecánica e robótica, materiais intelixentes, etc. aleatorización manual, matemáticas, mapeo de datos, simetría, mosaico teselado, etc.

Historia
--------

O uso da palabra "xerativo" na discusión da arte desenvolveuse co paso do tempo. O uso do "ADN artificial" (par de bases) define un enfoque xerador da arte centrado na construción dun sistema capaz de xerar acontecementos imprevisibles, todos eles cun carácter común recoñecible. O uso de sistemas autónomos, esixido por algunhas definicións contemporáneas, centra un enfoque xerativo onde os controis están fortemente reducidos. Este enfoque tamén recibe o nome de "emerxente". Margaret Boden e Ernest Edmonds sinalaron o uso do termo "arte xenerativa" no amplo contexto dos gráficos por ordenador automatizados na década de 1960, comezando coas obras de arte expostas por Georg Nees e Frieder Nake en 1965: A. Michael Noll fixo o seu traballo inicial de arte por ordenador combinando aleatoriedade con orde, en 1962, e exhibiuna xunto con obras de Bell Julesz en 1965.

> 
> 
> *The terms "generative art" and "computer art" have been used in tandem, and more or less interchangeably, since the very earliest days.*
> ·
> 
> 
> 
> "Os termos "arte xenerativa" e "arte informática" utilizáronse en conxunto, e máis ou menos de xeito intercambiable, desde os primeiros tempos."
> 
> 

A primeira exposición deste tipo mostrou o traballo de Nees en febreiro de 1965, que algúns afirman que se titulou "Generative Computergrafik". Aínda que Nees non o recorda, este era o título da súa tese doutoral publicada uns anos despois. O título correcto da primeira exposición e catálogo foi "computer-grafik". "Arte xenerativa" e termos relacionados eran de uso común por outros artistas informáticos iniciais nesta época, incluíndo Manfred Mohr e Ken Knowlton. Vera Molnár (nada en 1924) é unha artista de medios francesa de orixe húngara. Molnar é amplamente considerada como unha pioneira da arte xerativa, e tamén é unha das primeiras mulleres en utilizar ordenadores na súa práctica artística. O termo "Arte xerativa" co significado de sistemas de obras de arte dinámicos capaces de xerar múltiples eventos de obras de arte utilizouse claramente por primeira vez para a conferencia "Arte xerativa" en Milán en 1998.

O termo tamén se utilizou para describir a arte abstracta xeométrica onde elementos simples se repiten, transforman ou varían para xerar formas máis complexas. Así definida, a arte xerativa foi practicada polos artistas arxentinos Eduardo McEntyre e Miguel Ángel Vidal a finais dos anos sesenta. En 1972 o romanés Paul Neagu creou o Generative Art Group en Gran Bretaña. Foi poboado exclusivamente por Neagu usando alias como "Hunsy Belmood" e "Edward Larsocchi". En 1972, Neagu deu unha conferencia titulada "Formas xerativas de arte" no Queen's University, Festival de Belfast. 

En 1970 a Escola do Instituto de Arte de Chicago creou un departamento chamado *Generative Systems*. Tal e como describiu Sonia Landy Sheridan, o foco centrábase nas prácticas artísticas utilizando as entón novas tecnoloxías para a captura, transferencia entre máquinas, impresión e transmisión de imaxes, así como a exploración do aspecto do tempo na transformación da información da imaxe. Tamén destaca John Dunn, primeiro estudante e despois colaborador de Sheridan.

En 1988 Clauser identificou o aspecto da autonomía sistémica como un elemento crítico na arte xerativa:

> 
> 
> *It should be evident from the above description of the evolution of generative art that process (or structuring) and change (or transformation) are among its most definitive features, and that these features and the very term 'generative' imply dynamic development and motion.*
> (the result) is not a creation by the artist but rather the product of the generative process - a self-precipitating structure.
> 
> 
> "Debería resultar evidente a partir da descrición anterior da evolución da arte xerativa que o proceso (ou a estruturación) e o cambio (ou a transformación) están entre os seus trazos máis definitivos, e que estes trazos e o propio termo "xerativo" implican un desenvolvemento dinámico e movemento.
> 
> 
> 
> (o resultado) non é unha creación do artista senón o produto do proceso xenerativo: unha estrutura que se autoprecipita*.*
> 
> 

En 1989 Celestino Soddu definiu o enfoque do Deseño Xerativo da Arquitectura e do Deseño Urbano no seu libro *Citta' Aleatorie*.

En 1989 Franke referiuse ás "matemáticas xerativas" como "o estudo das operacións matemáticas adecuadas para xerar imaxes artísticas". 

Desde mediados da década de 1990, Brian Eno popularizou os termos música xerativa e sistemas xerativos, facendo unha conexión coa música experimental anterior de Terry Riley, Steve Reich e Philip Glass.

A partir de finais do século XX comezaron a reunirse comunidades de artistas xeradores, deseñadores, músicos e teóricos, formando perspectivas interdisciplinarias. A primeira reunión sobre a Arte xerativa foi en 1998, na conferencia inaugural Internacional de Arte Xerativa na Universidade Politecnico di Milano, Italia. En Australia, seguiu en 1999 a conferencia Iterate sobre sistemas xerativos nas artes electrónicas. A discusión en liña centrouse arredor da lista de correo "eu-gene", que comezou a finais de 1999, e acolleu gran parte do debate que definiu o campo. :1A estas actividades uniuse máis recentemente a conferencia Generator.x en Berlín a partir de 2005. En 2012, a nova revista GASATHJ, Generative Art Science and Technology Hard Journal foi fundada por Celestino Soddu e Enrica Colabella xuntando varios artistas xerativos e científicos no Consello Editorial.

Algúns argumentaron que, como resultado deste compromiso a través dos límites disciplinarios, a comunidade converxeu nun significado compartido do termo. Como dicían Boden e Edmonds en 2011:

> 
> 
> "Today, the term "Generative Art" is still current within the relevant artistic community. Since 1998 a series of conferences have been held in Milan with that title (Generativeart.com), and Brian Eno has been influential in promoting and using generative art methods (Eno, 1996). Both in music and in visual art, the use of the term has now converged on work that has been produced by the activation of a set of rules and where the artist lets a computer system take over at least some of the decision-making (although, of course, the artist determines the rules)."
> ·
> 
> 
> Hoxe en día, o termo "Arte Xerativa" segue vixente dentro da comunidade artística relevante. Desde 1998 celébranse en Milán unha serie de conferencias con ese título (Generativeart.com), e Brian Eno influíu na promoción e utilización de métodos de arte xenerativa (Eno, 1996). Tanto na música como na arte visual, o uso do termo converxeu agora en traballos producidos pola activación dun conxunto de regras e onde o artista deixa que un sistema informático se faga cargo de polo menos parte da toma de decisións (aínda que, por suposto, o artista determina as regras).
> 
> 

Na convocatoria das conferencias de Arte Xerativa de Milán (anual a partir de 1998), a definición de Arte Xerativa de Celestino Soddu:

> 
> 
> *Generative Art is the idea realized as genetic code of artificial events, as construction of dynamic complex systems able to generate endless variations. Each Generative Project is a concept-software that works producing unique and non-repeatable events, like music or 3D Objects, as possible and manifold expressions of the generating idea strongly recognizable as a vision belonging to an artist / designer / musician / architect /mathematician.*
> 
> 
> "Arte Xeradora é a idea realizada como código xenético de eventos artificiais, como construción de sistemas complexos dinámicos capaces de xerar variacións infinitas. Cada proxecto xerativo é un concepto-software que funciona producindo eventos únicos e non repetibles, como música ou obxectos 3D, como posibles e múltiples expresións da idea xeradora fortemente recoñecible como visión pertencente a un artista/deseñador/músico/arquitecto/matemático."'
> 
> 

A discusión sobre a lista de correo eu-gene foi enmarcada pola seguinte definición de Adrian Ward de 1999:

> 
> 
> *Generative art is a term given to work which stems from concentrating on the processes involved in producing an artwork, usually (although not strictly) automated by the use of a machine or computer, or by using mathematic or pragmatic instructions to define the rules by which such artworks are executed.*
> 
> 
> A arte xerativa é un termo dado ao traballo que se deriva de concentrarse nos procesos implicados na produción dunha obra de arte, normalmente (aínda que non estrictamente) automatizado mediante o uso dunha máquina ou ordenador, ou mediante o uso de instrucións matemáticas ou pragmáticas para definir as regras polas que tales obras de arte son executadas.
> 
> 

Unha definición similar é proporcionada por Philip Galanter: 

> 
> 
> *Generative art refers to any art practice where the artist creates a process, such as a set of natural language rules, a computer program, a machine, or other procedural invention, which is then set into motion with some degree of autonomy contributing to or resulting in a completed work of art.*
> ·
> 
> 
> A arte xerativa refírese a calquera práctica artística na que o artista crea un proceso, como un conxunto de regras da linguaxe natural, un programa de ordenador, unha máquina ou outra invención procesual, que logo se pon en marcha cun certo grao de autonomía que contribúe ou resulta. nunha obra de arte rematada.
> 
>

Tipos
-----

### Música

O *Musikalisches Würfelspiel* ("Xogo de dados musicais") de Johann Kirnberger de 1757 considérase un dos primeiros exemplos dun sistema xenerativo baseado na aleatoriedade. Os dados usáronse para seleccionar secuencias musicais dun grupo numerado de frases compostas previamente. Este sistema proporcionaba un equilibrio de orde e desorde. A estrutura baseábase nun elemento de orde por unha banda, e de desorde por outra.

As fugas de JS Bach poderían considerarse xerativas, xa que hai un estrito proceso subxacente que segue o compositor. Do mesmo xeito, o serialismo segue uns procedementos estritos que, nalgúns casos, poden configurarse para xerar composicións enteiras cunha intervención humana limitada. 

Compositores como John Cage, :13–15 Farmers Manual, e Brian Eno  :133utilizaron sistemas xerativos nos seus traballos.

### Arte visual

O artista Ellsworth Kelly creou pinturas utilizando operacións casuales para asignar cores nunha cuadrícula. Tamén creou obras en papel que logo recortou en tiras ou cadrados e remontou mediante operacións casuais para determinar a súa colocación.

 Álbum de 10 sérigrafías en 10 anos, de François Morellet, 2009
 *Iapetus*, de Jean-Max Albert, 1985
 *Calmoduline Monument*, de Jean-Max Albert, 1991
Artistas como Hans Haacke exploraron procesos dos sistemas físicos e sociais no contexto artístico. François Morellet utilizou tanto sistemas altamente ordenados como moi desordenados nas súas obras de arte. Algunhas das súas pinturas presentan sistemas regulares de liñas radiais ou paralelas para crear patróns moiré. Noutros traballos utilizou operacións casuales para determinar a coloración das cuadrículas.  Sol LeWitt creou arte xenerativa en forma de sistemas expresados en linguaxe natural e sistemas de permutación xeométrica. O sistema AARON de Harold Cohen é un proxecto de longa data que combina software de intelixencia artificial con dispositivos de pintura robóticos para crear artefactos físicos. Steina e Woody Vasulka son pioneiros da videoarte que utilizaron retroalimentación de vídeo analóxico (*video-feedback*) para crear arte xerativa. A retroalimentación de vídeo agora cítase como un exemplo de caos determinista, e as primeiras exploracións dos Vasulka anticiparon a ciencia contemporánea por moitos anos. Os sistemas de software que explotan a computación evolutiva para crear formas visuales inclúen os creados por Scott Draves e Karl Sims. O artista dixital Joseph Nechvatal explotou modelos de contaxio viral. *Autopoiesis* de Ken Rinaldo inclúe quince esculturas musicais e robóticas que interactúan co público e modifican os seus comportamentos en función tanto da presenza dos participantes como dos outros. :144–145Jean-Pierre Hebert e Roman Verostko son membros fundadores de Algorists, un grupo de artistas que crean os seus propios algoritmos para crear arte. A. Michael Noll, de Bell Telephone Laboratories, Incorporated, programou arte informática usando ecuacións matemáticas e aleatoriedade programada, a partir de 1962. O artista francés Jean-Max Albert, xunto a esculturas ambientais como *Japeto*, e *O=C=O*,  desenvolveu un proxecto dedicado á propia vexetación, en canto á actividade biolóxica. O proxecto *Calmoduline Monument* baséase na propiedade dunha proteína, a calmodulina, de unirse selectivamente ao calcio. As restricións físicas exteriores (vento, choiva, etc.) modifican o potencial eléctrico das membranas celulares dunha planta e, en consecuencia, o fluxo de calcio. Non obstante, o calcio controla a expresión do xene da calmodulina. A planta pode así, cando hai un estímulo, modificar o seu «típico» patrón de crecemento. Polo tanto, o principio básico desta escultura monumental é que na medida en que puidesen ser captados e transportados, estes sinais poderían ampliarse, traducirse en cores e formas e mostrar o aspecto das «decisións da planta» suxerindo un nivel de actividade biolóxica fundamental.

Maurizio Bolognini traballa con máquinas xerativas para abordar problemas conceptuais e sociais. Mark Napier é pioneiro na cartografía de datos, creando traballos baseados nos fluxos de ceros e uns no tráfico ethernet, como parte do proxecto "Carnivore". Martin Wattenberg impulsou este tema máis alá, transformando "conxuntos de datos" tan diversos como partituras musicais (en "Shape of Song", 2001) e edicións da Wikipedia ( History Flow, 2003, con Fernanda Viegas ) en composicións visuais dramáticas. O artista canadense San Base desenvolveu un algoritmo de "Pintura dinámica" en 2002. Usando algoritmos informáticos como "pinceladas", Base crea imaxes sofisticadas que evolucionan co paso do tempo para producir unha obra de arte fluída e que nunca se repite.

Desde 1996 existen xeradores de ambigramas que xeran automaticamente ambigramas.  

O compositor italiano Pietro Grossi, pioneiro da música por ordenador dende 1986, estendeu os seus experimentos ás imaxes, (mesmo procedemento empregado na súa obra musical) precisamente á infografía, escribindo programas con autodecisións específicas e desenvolvendo o concepto de *HomeArt*, presentado para por primeira vez na exposición *New Atlantis: the continent of electronic music* organizada pola Bienal de Venecia en 1986.

### Arte do software

Para algúns artistas, as interfaces gráficas de usuario e o código informático convertéronse nunha forma de arte independente en si mesmos. Adrian Ward creou Auto-Illustrator como comentario sobre software e métodos xerativos aplicados á arte e ao deseño. 

### Arquitectura

En 1987 Celestino Soddu creou o ADN artificial das cidades medievais italianas capaces de xerar infinitos modelos 3D de cidades identificables como pertencentes á idea.

En 2010, Michael Hansmeyer xerou columnas arquitectónicas nun proxecto chamado "Subdivided Columns - A New Order (2010)". A peza explorou como o simple proceso de subdivisión repetida pode crear patróns arquitectónicos elaborados. En lugar de deseñar calquera columna directamente, Hansmeyer deseñou un proceso que producía columnas automaticamente. O proceso podería executarse unha e outra vez con diferentes parámetros para crear permutacións infinitas. As infinitas permutacións poderían considerarse un selo distintivo do deseño xerativo.

### Literatura

Escritores como Tristan Tzara, Brion Gysin e William Burroughs utilizaron a técnica do recorte para introducir a aleatorización na literatura como sistema xenerativo. Jackson Mac Low produciu poesía asistida por ordenador e utilizou algoritmos para xerar textos; Philip M. Parker escribiu software para xerar automaticamente libros enteiros. Jason Nelson utilizou métodos xerativos con software de voz a texto para crear unha serie de poemas dixitais a partir de películas, televisión e outras fontes de son.

### Codificación en directo

Os sistemas xerativos pódense modificar mentres funcionan, por exemplo mediante o uso de contornos de programación interactivos como SuperCollider, Fluxus e TidalCycles, incluíndo contornos de parcheo como Max/MSP, Pure Data e vvvv. Este é un enfoque estándar para a programación dos artistas, pero tamén se pode usar para crear música en directo e/ou vídeos manipulando sistemas xerativos no escenario, unha práctica de performance que se coñeceu como codificación en directo. Como ocorre con moitos exemplos de arte do software, porque a codificación en directo enfatiza a autoría humana máis que a autonomía, pódese considerar en oposición á arte xerativa.

Teorías
-------

### Philip Galanter

Na teoría da arte xerativa máis citada, en 2003 Philip Galanter describe os sistemas de arte xerativa no contexto da teoría da complexidade. En particular, cítase a noción da complexidade efectiva de Murray Gell-Mann e Seth Lloyd. Neste punto de vista, tanto a arte xerativa altamente ordenada como a altamente desordenada pódense ver como simples. A arte xerativa moi ordenada minimiza a entropía e permite a máxima compresión de datos, e a arte xerativa moi desordenada maximiza a entropía e non permite unha compresión significativa de datos. A arte xerativa de máxima complexidade mestura orde e desorde dun xeito similar á vida biolóxica e, de feito, os métodos inspirados bioloxicamente utilízanse con máis frecuencia para crear arte xenerativa complexa. Esta visión está en desacordo coas anteriores teorías da información influenciadas por Max Bense e Abraham Moles onde a complexidade da arte aumenta co desorde.

Galanter sinala ademais que, dado o uso da simetría visual, patróns e repeticións polas culturas máis antigas coñecidas, a arte xerativa é tan antiga como a propia arte. Tamén aborda a equivalencia equivocada por algúns de que a arte baseada en regras é sinónimo de arte xerativa. Por exemplo, algunhas artes baséanse en regras de restrición que non permiten o uso de determinadas cores ou formas. Esta arte non é xerativa porque as regras de restrición non son construtivas, é dicir, por si mesmas non afirman o que se debe facer, só o que non se pode facer.

### Margaret Boden e Ernest Edmonds

No seu artigo de 2009, Margaret Boden e Ernest Edmonds coinciden en que a arte xenerativa non ten que restrinxirse a aquela que se fai mediante ordenadores e que algunha arte baseada en regras non é xerativa. Desenvolven un vocabulario técnico que inclúe Ele-art (arte electrónica), C-art (arte por ordenador), D-art (arte dixital), CA-art (arte asistida por ordenador), G-art (arte xerativa), CG- arte (arte xerativa baseada na computación), Evo-art (arte baseada na evolución), R-art (arte robótica), I-art (arte interactiva ), CI-art (arte interactiva baseada en ordenador) e VR-art (arte de realidade virtual).

### Cuestións

O discurso arredor da arte xerativa pode caracterizarse polas cuestións teóricas que motivan o seu desenvolvemento. McCormack et al. propoña as seguintes preguntas, mostradas con resumos paráfraseados, como as máis importantes: 

1. *Unha máquina pode orixinar algo? Relacionado coa intelixencia da máquina : pode unha máquina xerar algo novo, significativo, sorprendente e de valor: un poema, unha obra de arte, unha idea útil, unha solución a un problema de longa data?*
2. *Como é ser un ordenador que fai arte? Se un ordenador puidese orixinar arte, como sería desde a perspectiva do ordenador?*
3. *Pódese formalizar a estética humana?*
4. *Que novos tipos de arte permite o ordenador? Moitas obras de arte xenerativa non implican ordenadores dixitais, pero que aporta de novo a arte xerativa por ordenador?*
5. *En que sentido é a arte xerativa representativa e que representa?*
6. *Cal é o papel da aleatoriedade na arte xerativa? Por exemplo, que di o uso da aleatoriedade sobre o lugar da intencionalidade na creación da arte?*
7. *Que nos pode dicir a arte xerativa computacional sobre a creatividade? Como podería a arte xerativa dar lugar a artefactos e ideas que sexan novos, sorprendentes e valiosos?*
8. *Que caracteriza a boa arte xenerativa? Como podemos formar unha comprensión máis crítica da arte xerativa?*
9. *Que podemos aprender sobre a arte da arte xerativa? Por exemplo, pódese considerar o mundo da arte como un complexo sistema xenerativo que implica moitos procesos fóra do control directo dos artistas, que son axentes de produción dentro dun mercado de arte global estratificado?*
10. *Que evolucións futuras nos obrigarían a repensar as nosas respostas?*

Outra cuestión é a posmodernidade: os sistemas de arte xerativa son a expresión definitiva da condición posmoderna ou apuntan a unha nova síntese baseada nunha visión do mundo inspirada na complexidade?

Notas
-----

1. ↑  "Que é a arte xerativa? » MiT". 2022-03-25. Arquivado dende o orixinal o 19 de outubro de 2022. Consultado o 2022-10-02.
2. ↑  Boden, Margaret A.; Edmonds, Ernest A. (2009-06-01). "What is generative art?". *Digital Creativity* **20** (1-2): 21–46. ISSN 1462-6268. doi:10.1080/14626260902867915.
3. ↑  "Patterns by 7090," Bell Telephone Laboratories Technical Memorandum, TM-62-1234-14, 28 de agosto de 1962, por A. Michael Noll.
4. ↑  "The Howard Wise Gallery Show (1965): A 50th-Anniversary Memoir," LEONARDO, Vol. 49, Nº 3 (xuño de 2016), pp. 232-239.
5. ↑  Boden, Margaret A.; Edmonds, Ernest A. (2009-06-01). "What is generative art?". *Digital Creativity* **20** (1-2): 21–46. ISSN 1462-6268. doi:10.1080/14626260902867915.
6. ↑  "Georg Nees: Computergrafik ; Database of Digital Art". *dada.compart-bremen.de*. Consultado o 2022-10-02.
7. ↑  Ness, Georg; Bense, Max: *computer-grafik*; Edition Rot 19; Stuttgart, 1965.
8. ↑  Boden, Margaret A.; Edmonds, Ernest A. (2009-06-01). "What is generative art?". *Digital Creativity* **20** (1-2): 21–46. ISSN 1462-6268. doi:10.1080/14626260902867915.
9. ↑  Osborne, Harold, ed. *The Oxford Companion to Twentieth-Century Art*, Oxford; Nova York: Oxford University Press
10. ↑  Walker, J. A. *Glossary of art, architecture, and design since 1945 (3ª ed.)*, Londres; Boston: Library Association Publishing; G.K. Hall.
11. ↑  "Sonia Sheridan". *geneticmusic.com*.
12. ↑  Sheridan, Sonia Landy. *Generative Systems versus Copy Art: A Clarification of Terms and Ideas*, Leonardo, 16(2), 1983.
13. ↑  Clauser, H. R. *Towards a Dynamic, Generative Computer Art*, Leonardo, 21(2), 1988.
14. ↑  Soddu, C. Citta' Aleatorie, Masson Publisher 1989 ""
15. ↑  Franke, H. W.*Mathematics As an Artistic-Generative Principle*, Leonardo, Supplemental Issue, 1989.
16. ↑  Eno, B. *Generative Music*, In Motion Magazine
17. ↑  "1st Generative Art conference 1998. Domus ARGENIA Publisher". *www.artscience-ebookshop.com*. Consultado o 2022-10-16.
18. ↑  "index". *csse.monash.edu.au*.
19. ↑  "eu-gene". *generative.net*. Arquivado dende o orixinal o 27 de xullo de 2012. Consultado o 19 de outubro de 2022.
20. 1 2 3  Philip Galanter *What is Generative Art? Complexity theory as a context for art theory*, 2003 International Conference on Generative Art
21. ↑  Soddu, Enrica Colabella & Celestino. "Gasathj ; DIGITAL CIVILIZATION". *gasathj* (en inglés). Consultado o 2022-10-16.
22. ↑  Boden, Margaret A.; Edmonds, Ernest A. (2009-06-01). "What is generative art?". *Digital Creativity* **20** (1-2): 21–46. ISSN 1462-6268. doi:10.1080/14626260902867915.
23. ↑  Generative Art
24. ↑  eu-gene mailing list welcome page
25. ↑  Nierhaus, Gerhard (2009). *Algorithmic Composition: Paradigms of Automated Music Generation*, pp. 36 & 38n7. ISBN 9783211755396.
26. ↑  "Fugue 09". *bach.nau.edu*. Arquivado dende o orixinal o 23 de novembro de 2017. Consultado o 19 de outubro de 2022.
27. ↑  Lerdahl, Fred. 1988. "Cognitive Constraints on Compositional Systems". In *Generative Processes in Music*, ed. John Sloboda. Oxford University Press. Reprinted in *Contemporary Music Review* 6, no. 2 (1992):97–121.
28. ↑  Lerdahl, Fred, and Ray Jackendoff. 1983. *A Generative Theory of Tonal Music*. MIT Press.
29. 1 2 3  Christiane Paul *Digital Art*, Thames & Hudson.
30. ↑  "2009-xii-generative-art-conference-politecnico-di-milano-university-italy". 2009.
31. ↑  Yve-Alain Bois, Jack Cowart, Alfred Pacquement *Ellsworth Kelly: The Years in France, 1948-1954*, Washington DC, National Gallery of Art, Prestel, p. 23-26
32. ↑  "colourchart3". *www.tate.org.uk* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 25 de marzo de 2012. Consultado o 19 de outubro de 2022.
33. ↑  Grace Glueck "Francois Morellet, Austere Abtractionism", New York Times, Feb. 22, 1985
34. ↑  "Biography of Harold Cohen". *www.kurzweilcyberart.com*. Consultado o 2022-10-19.
35. ↑  Bruce Wands *Art of the Digital Age*, London: Thames & Hudson, p. 65
36. ↑  A. Michael Noll, "The Digital Computer as a Creative Medium," IEEE Spectrum, Vol. 4, No. 10, (Outubro de 1967), pp. 89-95; and "Computers and the Visual Arts," Design and Planning 2: Computers in Design and Communication (Editado por Martin Krampen e Peter Seitz), Hastings House, Publishers, Inc.: Nova York (1967), pp. 65-79.
37. ↑  Michel Ragon, Jean-Max Albert «Iapetus», L’art abstrait vol.5, Éditions Maeght, Paris, 1989
38. ↑  Jean-Max Albert O=C=O, Franco Torriani, Dalla Land arte alla bioarte, Hopefulmonster editore Torino, 2007, p. 64-70
39. ↑  Intra-and Intercellular Communications in Plants, Millet & Greppin Editors, INRA, Paris, 1980, p.117.
40. ↑  Albert, Jean-Max (1993). *L'espace de profil* (en francés). Editions de la Villette. ISBN 978-2-903539-21-4.
41. ↑  "From interactivity to democracy /Maurizio Bolognini, Artmedia X, Paris 2008". *www.bolognini.org*. Consultado o 2022-10-16.
42. ↑  "Dynamic Painting Info". *www.sanbasestudio.com*. Consultado o 2022-10-19.
43. ↑  "Liens". *jeux-et-mathematiques.davalan.org*.
44. ↑  "ambigram-generator". *MakeAmbigrams.com*.
45. ↑  "ambigram-generator". *trulyscience.com*. Arquivado dende o orixinal o 30 de setembro de 2022. Consultado o 19 de outubro de 2022.
46. ↑  "Medieval generated cities by Celestino Soddu". *www.soddu.it*. Consultado o 2022-10-19.
47. ↑  "Generative Art: 50 Best Examples, Tools & Artists (2021 GUIDE)". *AIArtists.org* (en inglés). Consultado o 2022-10-19.
48. ↑  "I love E-Poetry". *iloveepoetry.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 04 de xullo de 2013. Consultado o 19 de outubro de 2022.
49. ↑  YAXU, yaxu.org (2011). *Thesis* (PDF). pp. 16–17. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de xuño de 2015. Consultado o 19 de outubro de 2022.
50. ↑  Bense, Max *Aesthetica; Einfuehrung in die neue Aesthetik*, Agis-Verlag
51. ↑  Moles, Abraham. *Information theory and esthetic perception*, University of Illinois Press
52. ↑  Galanter, Philip. *Generative art and rules-based art.*, Vague Terrain (2006)
53. ↑  Boden, Margaret A.; Edmonds, Ernest A. (2009-06-01). "What is generative art?". *Digital Creativity* **20** (1-2): 21–46. ISSN 1462-6268. doi:10.1080/14626260902867915.
54. ↑  "Ten questions concerning generative-computer-art" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de novembro de 2012. Consultado o 19 de outubro de 2022.
55. ↑  Galanter, Philip. *Complexism and the role of evolutionary art* in "The art of artificial evolution : a handbook on evolutionary art and music", Springer

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arte xerativa*** |

### Outros artigos

* Artmedia
* Arte da intelixencia artificial
* Arte evolutiva
* Arte virtual
* Intelixencia artificial
* Imaxes xeradas por ordenador
* Modelo de texto a imaxe
* O xogo da vida de Conway
* Postconceptualismo

### Bibliografía

* Oliver Grau (2003). *Virtual Art: From Illusion to Immersion* (MIT Press/Leonardo Book Series). Cambridge, Massachusetts: The MIT Press. ISBN 0-262-07241-6
* Wands, Bruce (2006). *Art of the Digital Age*, Londres: Thames & Hudson. ISBN 0-500-23817-0
* Matt Pearson, *Generative art : a practical guide using processing Arquivado 19 de decembro de 2019 en Wayback Machine. Archived 2019-12-19 at the Wayback Machine".* *Manning 2011.*
* Playing with Time Conversa entre Will Wright e Brian Eno sobre xeración creativa.
* Off Book: Generative Art - Computers, Data, and Humanity Documentario producido por Off Book (web series)
* Thomas Dreher: History of Computer Art, chap.III.2, IV.3, VIII.1
* "Epigenetic Painting:Software as Genotype", Roman Verostko (International Symposium on Electronic Art, Utrecht, 1988); Leonardo, 23:1,1990, pp. 17–23