recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 10°12′00″N 84°13′59″O﻿ / ﻿10.2, -84.233

Cráter do volcán Poás antes das erupcións de 2017.
O **volcán Poás** é un estratovolcán activo de 2 708 metros de altitude que se atopa no centro de Costa Rica, no Parque Nacional Volcán Poás. Entrou en erupción 40 veces dende 1828, incluíndo unha en abril de 2017 na que os visitantes e os residentes foron evacuados. O volcán e o parque que o arrodea foron pechados durante case 17 meses, cun perímetro de seguridade de 2,5 quilómetros estabelecido arredor do cráter. O 1 de setembro de 2018, o parque abriu de novo cun acceso limitado para a observación da área do cráter e é precisa facer unha reserva na páxina oficial do parque nacional. Os sendeiros adxacentos cara ó lago Botos así como o museo do centro de visistantes permanecen pechados.

Notas
-----

1. ↑  GLOBAL VOLCANISM PROGRAM, SMITHSONIAN INSTITUTION
2. ↑  The Costa Rica Star, ed. (12 de abril de 2017). "New Eruption at Poas Volcano in Costa Rica Forces Evacuation of Residents as Preventive Measure" (en inglés). Consultado o 8 de maio de 2019.
3. ↑  The Tico Times, ed. (17 de abril de 2017). "Poás Volcano closed indefinitely; Turrialba keeps spewing ash" (en inglés). Consultado o 8 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Volcán Poás Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Global Volcanism Program: Poás Arquivado 24 de marzo de 2021 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Volcano World: Poas, Costa Rica *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1969482
* EBID: ID
* GeoNames: 3622337
* VOGRIPA: 2521

 |
O **cerro de Quininí** (vén de *Montaña sacra da Lúa*) é unha reserva forestal protexida pertencente a un macizo montañoso de cume afiado que se estende dende o oeste do val do río Magdalena até o leste do canón do río Sumapaz. Creouse no ano 1987 pola xunta directiva do daquela instituto nacional dos recursos naturais renovables do ambiente "INDERENA". Cunha extensión de 1.900 hectáreas aproximadamente, composta por bosques exclusivos para a protección, até leiras agropecuarias (leiras cafeteiras, cultivos de plátano, gandaría), representados en altitudes que van dende os 1200 m.s.n.m. até os 2.133 m.s.n.m no seu cume. A reserva forestal protectora do cerro de Quininí pertence á Xurisdición do Municipio de Tibacuy.

Historia
--------

A rexión corresponde ao antigo territorio indíxena dos panches, de cuxa civilización hai mostras nos petróglifos ou arte rupestre e enterros funerarios dispersos na zona, cuxo legado representaba a importancia da montaña sacra da lúa "Quininí" como templo sacro.

No presente conta con carreiros ecolóxicos que permiten recoñecer os principais pretróglifos e estruturas rochosas de interese para a cultura panche. Entre elas salienta o pico da cabeza do indio (o cal pola súa particular formación e tamaño, é o referente máis recoñecido do cerro pola súa representación histórica).

1. ↑  Cerro de Quininí.
Coordenadas: 12°46′N 124°03′L﻿ / ﻿12.77, 124.05

| Monte Bulusán |
| --- |
| Elevación: | 1.559 m |
| Localización: | Filipinas |
| Cordilleira: | cadea volcánica Bícol |
| Tipo: | Estratovolcán |
| Última erupción: | 1995 |

O **Monte Bulusán** é un volcán activo ao extremo sueste da Illa Luzón, na Provincia de Sorsogon, Rexión de Bícol, Filipinas. É un estratovolcán. O cráter do volcán ten unha altitude de 300 m (1.000 pés) de diámetro con numerosos fluxos de lava polos lados. Hai tres cráteres do lado suroeste; os máis baixos son lagos. As illas de Masbate e Ticao están ao suroeste. Bulusán entrou en erupción polo menos 13 veces desde 1886, a última vez en 1988.

O volcán forma parte da *cadea volcánica Bícol* que se estende desde o norte de Camarines até o norte de Sorsogon no sur. Esta cadea é frecuentemente denominada *cinto volcánico*; está composta por volcáns activos e xeoloxicamente novos, probabelmente relacionados coa falla de Filipinas. 
Bulusán está rodeado de varios cumes, como o Monte Homahan, o Monte Binactan, o Monte Batuan, o Monte Xuban, o Monte Calaunan, o Monte Tabon-Tabon, o Monte Calungalan e o Monte Xormaxan.

Actividade recente
------------------

1. En abril de 1981 houbo oito días de movementos telúricos e explosións.
2. A finais de xuño de 1983.
3. Entre 1985 e principios de 1987
4. Pequenas erupcións entre febreiro e marzo de 1988. Alto nivel de movementos telúricos entre abril e agosto de 1988
5. Erupcións freáticas entre novembro de 1994 e xaneiro de 1995.

Fontes
------

1. Monte Bulusán
2. Smithsonian's SEAN Bulletin (V. 8, No. 6 to V. 13, No. 8)
3. Global Volcanism Network (V. 19, No. 11 to V. 20, No. 1).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q473435
* GeoNames: 1722764
* Peakbagger: 12941
* VOGRIPA: 719

 |
**Carlos Ariel López Chimino**, máis coñecido como Carlitos López, nado en San Juan de la Frontera o 13 de marzo de 1977, é un ex-xogador de hóckey a patíns arxentino.

Traxectoria
-----------

Iniciouse no hóckey a patíns nas categorías inferiores da Unión Vecinal de Trinidad, un dos equipos deste deporte na súa cidade natal. En 1997 fichou polo H.C. Liceo da Coruña, club no cal militou seis tempadas. A súa última tempada no club galego asinou uns números excelentes, converténdose no máximo anotador da OK Liga cun total de 30 goles en 33 partidos. Na tempada 2004-05 fichou polo FC Barcelona, sendo a única incorporación do club barcelonés ese ano, e coa responsabilidade de substituír a Gaby Cairo, o símbolo do equipo nos últimos anos.

A nivel individual gañou premios como o Olímpia de Prata do 2000, recoñecemento que se outorga en diversas disciplinas ao deportista máis destacado da Arxentina.

Palmarés
--------

### UV Trinidad

* 1 Liga nacional: 1995
* 1 Campionato Suramericano: 1997

### H.C. Liceo

* 1 Copa de Europa: 2002-03
* 1 Copa Continental: 2002-03
* 1 Copa Intercontinental: (2004)
* 1 Copa CERS: 1998-99
* 1 Copa do Rei: 2004

### FC Barcelona

* 4 Copas de Europa: 2004-05, 2006-07, 2007-08, 2009-10
* 5 Copas Continentais: 2003/04, 2004/05, 2006, 2007, 2008)
* 2 Copas Intercontinentais (2006, 2008
* 1 Copa CERS (2005/06)
* 3 Supercopas de España: 2004, 2005, 2007
* 6 OK Ligas: 2004-05, 2005.06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10
* 3 Copas do Rei: 2005, 2007, 2011

### Selección arxentina

* 1 Campionato do Mundo "A": 1999
* 1 Campionato Panamericano: 1995

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Ficha do xogador na web oficial do FC Barcelona *(en castelán)*.
Coordenadas: 44°10′28″N 05°16′44″L﻿ / ﻿44.17444, -5.27889

O Mont Ventoux desde Mirabel
O **Mont Ventoux** (en francés) ou **Ventor** en (occitano), é unha montaña de 1,912 metros de altitude situada na Provenza. Como indica o seu nome, o vento pode soprar moi forte no cumio, especialmente o coñecido vento Mistral: as correntes producidas poden superar os 160 km/h. Porén o seu nome orixinario non ten que ver cos ventos. Esta montaña non forma parte nin dos Alpes nin dos Pireneos, senón que está soa, entre os dous sistemas montañosos.

Cima do Mont Ventoux.

Sona
----

O monte é moi coñecido porque o 26 de abril de 1336 ascendeu até a súa cima o grande poeta italiano Francesco Petrarca, quen realizou a subida polo puro pracer de experimentar as sensacións que lle poderían deparar a contemplación da paisaxe desde o cume do monte. Foi sen dúbida a primeira vez, polo menos con conciencia, na que un occidental probaba a escalar unha montaña por gozo e non con fins utilitarios.

É tamén coñecido porque o Tour de Francia pasou pola súa cima doce veces dende 1951.

Protección ambiental
--------------------

Desde 1990, o territorio do Mont Ventoux está clasificado pola UNESCO como unha reserva da biosfera. Delimitáronse seis zonas centrais a fin de protexer as paisaxes, os ecosistemas e as especies que conviven na zona, cunha superficie total de 2.126 hectáreas. A cima do Ventoux (963 hectáreas, por enriba dos 1.000 metros), é unha paraxe calcárea que posúe unha rara flora.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209064
* WorldCat
* VIAF: 240871494
* BNF: 123523667
* DARE: 40607
* GEC: 0070001
* GeoNames: 2970031
* GND: 4211618-1
* LCCN: sh86006568
* Peakbagger: 9913
* Treccani: monte-ventoux

 |
Coordenadas: 3°35′00″N 8°46′00″L﻿ / ﻿3.5833333333333, 8.7666666666667

| Pico Basilé |
| --- |
| Localización do Basilé na illa de Bioko |
| Altitude | 3.011 m |
| Rexión | Bioko (Guinea Ecuatorial) |
| Montaña | Bioko |
| Primeiro ascenso |  ? |
| Tipo de volcán | Volcán de escudo, activo |

Pico Basile
O **Pico Basilé** (antigo **Pico de Santa Isabel**) é un volcán e a maior montaña da illa de Bioko, e ao tempo da Guinea Ecuatorial, país do que forma parte, cunha altura de 3.011 m.s.n.m..

Xeoloxía
--------

O Basilé é o cume máis alto dos tres volcáns de escudo basálticos que conforman a illa de Bioko. Desde a súa cima é visíbel a nordeste o Monte Camerún.

A illa de Bioko formouse na liña do Camerún, unha grande falla xeolóxica disposta desde o océano Atlántico até Camerún e de aí até o Chad. Na liña inclúense outras illas volcánicas do golfo da Guinea, como Annobón, Príncipe e San Tomé, e, por suposto, o macizo volcánico do monte Camerún.

Erupcións
---------

Os rexistros de erupcións son pouco claros, aínda que se sabe que durante o XIX hóuboas. A última ben rexistrada corresponde a 1923.

Accesibilidade
--------------

O acceso até as inmediacións da cima está facilitado por unha estrada estatal.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Liña do Camerún
* Monte Camerún

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1518286
* GeoNames: 2306732
* TGN: 1107520
* VOGRIPA: 334

 |
Localización das *Sierras* principais de México.
A **Serra Madre do Sur**, en castelán ***Sierra Madre del Sur***, é unha cadea montañosa localizada no sur de México que se estende ao longo de 1200 km entre o sur de Xalisco e o Istmo de Tehuantepec, ao oriente de Oaxaca. Corre paralela á costa do océano Pacífico e ao Eixe Neovolcánico, do que é separada pola Depresión de El Balsas. O Eixe Neovolcánico e a Serra Madre do Sur enlázanse no norte de Oaxaca, no Escudo Mixteco. A súa altitude media é de 2000 msnm, sendo o punto máis alto o cerro *Quie Yelaag* que posúe unha altura de 3710 msnm, no sur de Oaxaca.

Polo occidente, esta serra empeza como Serra de El Alo nos municipios de Tecalitlán e Pihuamo en Xalisco, posteriormente atravesa Michoacán, onde se coñece como serra de Coalcomán. Despois de cruzar o río Balsas, entra en Guerrero polo oeste onde recibe o nome de Cumios de La Tentación. Atravesa todo Guerrero e nos seus límites con Oaxaca é coñecida como Serra de Coicoyán.

Esta serra é atravesada por numerosos ríos, os cales forman notables canóns, principalmente en Guerrero, onde as partes altas son coñecidas como filos. A cordilleira é notable pola súa alta biodiversidade e o seu gran número de especies endémicas. Posúe ademais importantes depósitos de metais como o ouro e a prata; así como de chumbo e ferro.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xeografía de México
* Serra Madre Occidental
* Serra Madre Oriental

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1029702
* WorldCat
* VIAF: 315526741
* BRE: 4177255
* EBID: ID
* GEC: 0039063
* GeoNames: 3523773
* LCCN: sh85122364

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Dafne.

***Dafne*** é a primeira obra que pode ser considerada unha ópera segundo as convencións actuais, con música de Jacopo Peri e libreto en italiano de Ottavio Rinuccini. Aínda que o libreto sobreviviu completo (e consérvase na New York Public Library), a meirande parte da música composta por Peri perdeuse, sobrevivindo só seis fragmentos, dos cales dous pertencen a Jacopo Corsi. *Dafne* foi estreada durante o Entroido de 1598.

Historia
--------

*Dafne* foi escrita para un conxunto máis pequeno que o das óperas posteriores de Claudio Monteverdi, isto é, un harpsicordio, un laúde, unha viola da gamba, un arquilaúde, e unha frauta tripe. Sobre a base dun novo desenvolvemento do tempo, Peri creou recitativos, discursos melódicos acompañados por música, como unha parte central da ópera.

A historia de Apolo namorado da ninfa Dafne, foi composta por Jacopo Peri para un círculo reducido da elite de humanistas de Florencia, a Camerata Florentina, entre 1594 e 1597, co apoio, e posiblemente a colaboración, do compositor e mecenas Jacopo Corsi. Foi representada probablemente en 1597 ou 1598 no Palazzo Corsi. e constitúe a tentativa de facer revivir a traxedia grega, segundo novos ditados, moi lonxe do que os antigos gregos terían aprobado, mais converteuse nun novo xeito de entretemento que se desenvolvería nos seguintes 400 anos.

A meirande parte da música de Peri está, non obstante, perdida, a pesar da súa popularidade en Europa no tempo da súa publicación, mais ten chegado aos nosos días o libreto constituído por 455 versos. A familia florentina dos Medici, señores de Florencia, quedou tan impresionada co traballo encargado a Peri que a opera Euridice foi representada en ocasión do matrimonio de María de Medici con Henrique IV no 1600.

Partes destacadas
-----------------

* "Almo dio che 'l carro ardente.."
* "Da fortunati campi ove immortali.."
* "Non curi la mia pianta o fiammaa o gelo.."

Notas
-----

1. ↑  JSTOR.org "Dafne", the First Opera. A Chronological Study
2. ↑  "ABC.net.au How the Quest Was Won". Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2012. Consultado o 20 de decembro de 2012.
3. ↑  NYTimes.com "TRAVEL ADVISORY; Opera's 400th Birthday Is Celebrated in Vienna"
4. 1 2  NewAdvent.org
5. ↑  Jacopo Peri – Dafne page
6. ↑  JSTOR *Peri and Corsi's "Dafne": Some New Discoveries and Observations*, William V. Porter; Journal of the American Musicological Society, Vol. 18, No. 2 (Summer, 1965), pp. 170–196
7. 1 2  NNDB's Jacopo Peri page
8. ↑  Jacopo Peri - Dafne page
9. ↑  "News.com.au". Arquivado dende o orixinal o 28 de xullo de 2007. Consultado o 28 de xullo de 2007.
10. ↑  MusicWithEase.com "Opera Before Gluck

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1247911
* WorldCat
* VIAF: 6619148122906795200006
* EBID: ID
* GND: 1207420948

 |
**Illa Maurelle** é unha illa da Columbia Británica, Canadá. Forma parte das Illas Discovery entre a illa de Vancouver e o continente, entre o estreito de Xeorxia e o estreito de Johnstone.

A illa Maurelle está situada ao nordés da Illa Quadra, ao sueste da Illa Sonora e ao norte de Illa Read dentro da Área Electoral C do Distrito Rexional Strathcona. A illa está separada do continente pola canle Calm, desde illa Quadra pola canle Okisollo, desde Illa Read pola Pasaxe Whiterock e desde Illa Sonora por un pequeno estreito chamado Hole in the Wall. O estreito paso entre a illa Quadra e Antonio Point, a punta sur da illa de Maurelle, coñécese como Surge Narrows.

No seu extremo sur atópase o parque provincial Surge Narrows, cunha extensión de 488 hectáreas nunha contorna en que os cambios de mareas e a abundancia de arrecifes favorecen a vida mariña, con abundancia de estrelas de mar, anémonas, ourizos e cogombros de mar, etc. Pola extremada forza das correntes producidas nas canles entre as illas veciñas nos cambios de mareas, o parque é tamén moi apreciado para a práctica de deportes náuticos como o kaiak.

Historia
--------

Retrato de Mourelle
O nome da illa foi inscrito oficialmente en 1903 no *Geographical Names Board of Canada* (Consello de Nomes Xeográficos do Canadá), en recoñecemento ao navegante galego Francisco Mourelle de la Rúa (1750-1820), que en 1775 explorara estas costas como axudante do oficial Quadra.

En 1779 tivo lugar unha segunda expedición comandada polo militar español Ignacio de Arteaga, con dous navíos, un ao mando del mesmo e o outro capitaneado por Quadra, con Mourelle novamente como segundo de a bordo. A partir dos datos destas viaxes, Maurelle confeccionou e publicou varias cartas destas costas.

Legado
------

A illa Maurelle chámase así en recoñecemento deste mariño galego.

Notas
-----

1. ↑  Museo Naval (2919).
2. ↑  "Surge Narrows Provincial Park". *British Columbia.com*
3. 1 2 3  Walbran, John T. (1909). Páxina 326.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Maurelle*** |

### Outros artigos

* Francisco Mourelle de la Rúa

### Bibliografía

* Museo Naval (2919). ¿Sabes que unha illa en Canadá leva nome de mariño galego?. En *La Voz de Galicia*. Ed. Ferrol. 14 de setembro de 2019.
* Walbran, John T. (1909). *British Columbia coast names, 1592-1906 : to which are added a few names in adjacent United States territory, their origin and history*. Ottawa Government Printing Bureau.

### Ligazóns externas

* Maurelle Island[*Ligazón morta*][*Ligazón morta*], BCGNIS
* Base Map Online Store, TRIM 1:20,000 Digital Base Maps, British Columbia Integrated Land Management Bureau, Base Mapping and Geomatic Services
***GAL*** é un filme español dirixido por Miguel Courtois que foi estreado no 2006.

Sinopse
-------

Os xornalistas que investigaron o GAL (Grupo Antiterrorista de Liberación) narran a "guerra sucia" que o goberno de Felipe González emprendeu contra ETA entre 1983 e 1987. Os GAL cometeron máis de trinta atentados co resultado de 27 mortos e máis de cincuenta feridos no sur de Francia. A acción destes grupos baseábase na máxima "ollo por ollo, dente por dente", e na crenza de que trasladando a guerra a territorio galo, o goberno francés non tería máis remedio que colaborar na loita contra ETA. Grazas ás investigacións xornalísticas, a xustiza española puido demostrar que os atentados foron organizados e financiados polo Goberno español, e en 1994 foron condenados o Ministro do Interior José Barrionuevo e once funcionarios públicos a penas que roldaban entre os catro e os dez anos de prisión. A investigación, que foi levada a cabo por xornalistas de Diario 16, supuxo tamén o cesamento do director do diario e dos seus principais colaboradores.

Personaxes
----------

* José García como Manuel Mallo
* Natalia Verbeke como Marta Castillo
* Jordi Mollà como Paco Ariza
* Abel Folk como Pablo Codina, director do xornal.
* Pedro Mari Sánchez como Xuíz Serna
* Bernard Le Coq como Presidente do Goberno
* José Ángel Egido como José Broca, Ministro do Interior.
* Rafael Vera, Secretario de Estado para a Seguridade.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na IMDb *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q618205
* Allmovie: v382444
* AlloCiné: 110566
* CineRessources: 104353
* FilmAffinity: 430050
* IMDb: tt0498800
* LUMIERE: 27196
* Rotten Tomatoes: gal
* TMDb: 59571

 |
**Antonio Bilbatúa Zubeldia**, nado en Sarria o 23 de maio de 1894 e fusilado en Vigo o 27 de agosto de 1936, foi un político e dirixente socialista galego de orixe vasca.

Traxectoria
-----------

Fillo de Tomás Bilbatúa Urien e Luisa Zubeldia Oraa, traballou de oficial de telégrafos e militou no PSOE. En xuño de 1915 aprobou as oposicións ao corpo de telegrafistas. Foi elixido deputado da Fronte Popular pola provincia de Pontevedra nas eleccións xerais de febreiro de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Vigo xunto a outros dirixentes de esquerda da cidade.

O 20 de agosto foi condenado a morte nun consello de guerra sumarísimo polo delito de traizón, e fusilado no camposanto de Pereiró unha semana despois xunto cos outros membros do Comité da Fronte Popular de Vigo: o seu irmán Demetrio, o alcalde Emilio Martínez Garrido, o alcalde de Lavadores José Antela Conde, e os deputados socialistas Enrique Heraclio Botana e Ignacio Seoane. Outro dos seus irmáns, Luís Bilbatúa Zubeldia, tamén foi asasinado polos falanxistas o 15 de setembro.

Notas
-----

1. ↑  "Correos y Telégrafos. Nuevos telegrafistas". *La Mañana* (en castelán) (Madrid). 21-6-1915. p. 7.
2. ↑  *Galicia mártir* Arquivado 02 de decembro de 2012 en Wayback Machine. de Hernán Quijano.
3. ↑  Asasinados en Vigo durante a Guerra Civil.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* FichaArquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. do Congreso dos Deputados.
* Antonio Bilbatúa Zubeldía na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390898
* DSBE: 2870\_bilbatua-zubeldia-antonino
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 15310

 |
**Juan Bautista Topete y Carballo**, nado en San Andrés de Tuxtla, Estado de Veracruz, México, en 1821 e finado en Madrid en 1885, foi un mariño e político español.

Traxectoria
-----------

En 1838 ingresou na Armada. Distinguiuse pola súa actuación na *Escuadra del Cantábrico* durante a Primeira guerra carlista, e en América contra os piratas e tratantes de escravos. En 1860, participou na Guerra de África.

En 1865 foi destinado ao Pacífico, onde ao mando do contralmirante Castro Méndez Núñez participou nos bombardeos de Valparaíso (Chile) e o de El Callao (Perú), onde foi ferido gravemente. Tras a guerra foi ascendido a brigadier.

Máis tarde foi nomeado Capitán da Escuadra de Cádiz. En 1868 pronunciouse en contra de Isabel II e revelou a toda a súa frota, co que iniciou unha revolución que acabaría destronando á raíña.

Entre 1868 e 1869, ocupou o posto de Ministro da Mariña e de Ultramar. En 1870, Joan Prim morreu tras sufrir un atentado, polo que Topete ocupou o cargo de Presidente do Consello de Ministros.

Durante o reinado de Amadeu I de Savoia, volve ocupar os cargos de Ministro da Mariña e de Ultramar. Tras a proclama da I República foi encarcelado. Tras o golpe do xeneral Pavía en 1874, ocupou de novo o posto no ministerio da Mariña.

| Sexenio Revolucionario |
| --- |
| *Segue a:* Joan Prim i Prats | **Juan Bautista Topete**(1870-1871) | *Precede a:* Francisco Serrano Domínguez |
| Presidente do Goberno de España |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1621912
* WorldCat
* VIAF: 46077201
* BNE: XX1181953
* DBE: juan-bautista-topete-y-carballo
* FAST: 418119
* GEC: 0066437
* ISNI: 0000 0000 5931 0100
* LCCN: n98048037
* SNAC: w6cc29k4
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 113290
* Senadores de España (1834-1923): 2898

 |
Páxina capa co título do libro.
***Species Plantarum***, (abreviado **Sp. Pl.**), é unha obra sobre botánica que foi publicada en 1753, coma un traballo en dous volumes por Carl von Linné. A súa principal importancia radica en que é o **punto de partida** da nomenclatura botánica que se usa hoxe en día. Isto quere dicir que non se aceptan como "validamente publicados" os nombs de taxóns anteriores á data de publicación deste libro, e os primeiros táxones "validamente publicados" son os que aparecen neste libro.

Características
---------------

Contiña todas as plantas coñecidas daquela, e permitía a doada identificación das mesmas mediante un sistema de clasificación que as agrupaba en especies, xéneros, ordes e clases. Mediante o conteo de pistilos e estames, calquera persoa, aínda sen moitos coñecementos sobre plantas, era quen de chegar ao nivel do xénero ao que a planta pertencía.

Estableceu os nomes das especies como un nome binominal e agrupounas en xéneros e familias, dando orixe ás categorías taxonómicas.

O volume nº 1 da primeira edición abrangue 11 páxinas sen numerar nas páxinas de introdución e do 1 ó 560, mentres que o volume 2 contén as páxinas 561 a 1.200, máis 31 páxinas sen numerar de índice, adicións e erros.

Logo da súa primeira edición, esta obra tivo varias edicións, continuando despois de que o seu autor finase. *Species Plantarum* tamén marca o punto de partida dun grande auxe na popularidade da ciencia, e podería dicirse que é unha das publicacións máis importantes da bioloxía.

Linné publicou a segunda e maila terceira edición desta obra. A segunda, en dous volumes, foi publicada en 1762-1763, coas páxinas de correccións e material complementario. A terceira edición foi en realidade moi semellante á segunda, mais coas correccións e material complementario integrado no texto, e publicouse en 1764.

Logo da morte de Linné, Carl Ludwig Willdenow levou a cabo unha nova edición, moi ampliada, do traballo. Esta edición titulouse *Editio Quarto* , ou "Cuarta Edición", e foi publicada en seis volumes, en trece partes, desde 1797 até 1830, e foi terminada despois da morte de Willdenow. A sexta edición foi publicada por Heinrich Friedrich Link e Albert Gottfried Dietrich en dous volumes en 1831-1833.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Species Plantarum***  |

### Outros artigos

* Taxonomía Linneana
* Historia da botánica

### Ligazóns externas

* *Species Plantarum* online en www.botanicus.org, A biblioteca dixital do Xardín Botánico de Missouri
* Linnaeus Link Union Catalogue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q849308
* WorldCat
* VIAF: 180577785
* EBID: ID
* GND: 7500223-1
* SELIBR: 279239
* SUDOC: 111951410

 |
**María Dolores Castro Lama**, finada na Ponte da Rocha o 12 de outubro de 1990, foi unha militante independentista galega que foi un membro do Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive.

Traxectoria
-----------

### Atentado na discoteca Clangor

*Artigo principal**:* Atentado da discoteca Clangor.
Na madrugada do xoves 11 ao venres 12 de outubro de 1990, Castro Lama participou nun atentado con bomba na discoteca Clangor xunto con Xosé Ignacio Villar Regueiro. Tratábase dun dos locais de lecer nocturno máis populares da cidade universitaria de Santiago. Os terroristas alegaron que a sala era un centro de narcotráfico.

Como consecuencia da explosión, faleceu a viguesa Mercedes Domínguez Rodríguez, estudante de 26 anos, así como Villar Regueiro e Castro Lama, os autores materiais do atentado. Houbo 49 feridos, entre clientes e empregados, cinco deles de gravidade. O local quedou gravemente danado polo artefacto.

Segundo os terroristas, os explosivos deberían estourar ao remate da noite, cando a discoteca estivese pechada, mais a acción dos altofalantes provocou a súa detonación anticipada.

Notas
-----

1. ↑  Hermida, Xosé (12 de outubro de 1990). "Tres muertos y 49 heridos en una ofensiva del terrorismo gallego dirigida contra los narcos". *El País*. Consultado o 6 de outubro de 2023.
2. ↑  Atlántico (2021-11-14). "Seis vigueses han muerto víctimas de atentados terroristas". *Atlántico* (en castelán). Consultado o 2023-03-12.
3. ↑  "La ofensiva «guerrilleira» siembra el temor entre los narcotraficantes gallegos", artigo en *El País*, 13 de outubro de 1990
4. ↑  "María Mercedes Domínguez Rodríguez". *Mapa del terror* (en castelán). Consultado o 2023-03-12.
5. ↑  "La policía da por muerto al 'Exército Guerrilheiro' diez años después de su último golpe Arquivado 09/10/2010, en Wayback Machine.", *La Voz de Galicia*, 11 de novembro de 2000
6. ↑
**Darréu-mocedá nacionaliego** (mocidade nacionalista) é unha organización xuvenil política de Asturias (España).

Definición
----------

Defínese como nacionalista e de esquerdas e pretende ser a organización política referente do nacionalismo e o independentismo asturiano de esquerda no ámbito xuvenil buscando a forma de construír un proxecto que leve a Asturias ao recoñecemento dos dereitos nacionais e dos dereitos sociais como pobo traballador.

Os seus militantes poden pertencer á organización ata os trinta anos.

Funcionamento
-------------

Darréu está vinculada organicamente a Andecha Astur actuando como a súa sección xuvenil. Pese ao seu vinculación orgánica a Andecha Astur mantén total independencia organizativa respecto daquela, cos seus propios órganos de debate, participación e decisión e tesourería.

Organízase por concejos (concellos), que á vez deciden asembleariamente a "política nacional" na "Xunta Nacional".

Actividade
----------

Entre os actos propios de Darréu destacan os concertos conmemorativos da revolución de outubro (*Asturies nun escaez*) ("Asturias non esquece") que en 2006 pasaron a integrarse no Día da Mocedá Revolucionario (Día da Mocidade Revolucionaria), xornada de reivindicación social onde ademais do concerto, en 2006 destacou a manifestación baixo o lema *Futuru n'Asturies* ("Futuro en Asturias").

Darréu participa desde o seu fundación nas manifestacións do Día da Nación Asturiana de Andecha Astur e na do Primeiro de Maio que convocan os sindicatos Corrente Sindical de Esquerda (CSI), SUATEA e CGT.

Publicacións
------------

A organización xuvenil edita a revista Írguite integramente en idioma asturiano e con contidos culturais e políticos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Írguite

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Andecha Astur
O **salmón da Sabedoría** ou **salmón do Coñecemento** (*bradán feasa* en Gaélico irlandés) é unha criatura que atopamos no Ciclo de Fenian, pertencente á mitoloxía irlandesa; aparece n'*As Fazañas Infantís de Fionn*, que reúne as primeiras aventuras de Fionn Mac Cumhaill.

Características
---------------

De acordo coa narración, tratábase dun salmón ordinario que comeu as nove abelás que caeron na *Fonte da Sabedoría* desde nove abeleiras que a rodeaban. Da Fonte da Sabedoría manaban augas que orixinaban cinco ríos, entre eles os ríos Boyne e Shannon. Ao comer as abelás, o salmón obtivo todo o coñecemento do mundo. Ademais, a primeira persoa que comese da súa carne gañaría, á súa vez, o coñecemento total.

O poeta Finn Eces ou Finnegas pasou sete anos tentando pescar o salmón. Cando finalmente o capturou, ordenou ao seu aprendiz, Fionn, que llo preparase. Mentres o facía, Fionn queimouse o polgar coa graxa quente que saltaba do salmón, e para atenuar a dor introduciu o dedo na boca. Cando lle levou a comida a Finnegas, este descubriu na mirada do mozo un brillo que que non vira antes. Cando Finegas lle preguntou polo sucedido, Fionn negou que comese o peixe, pero, baixo presión, admitiu ter probado a súa graxa por accidente. Foi esta incrible sabedoría e coñecemento obtido do *salmón da sabedoría* o que permitiu a Fionn converterse no xefe dos Fianna, os famosos heroes da mitoloxía irlandesa.

Notas
-----

* O Salmón do Coñecemento en AllAboutIrish.com. *(en inglés)*
* O Salmón do Coñecemento en Celtic.org. *(en inglés)*
Esquema dun camarón do xénero *Penaeus* co seu telson destacado en laranxa.
O **telson** é a última porción do corpo dos artrópodos, non segmentada (sen metámeros), e sen apéndices, ganglios ou outras estruturas metaméricas, que pode presentar, na súa base, ventralmente, o ano (final do tubo dixestivo) e/ou espiñas ou prolongamentos terminais.

O telson é unha peza ou somito, denominado ás veces *somito anal*, que se encontra ao final do abdome de moitos artrópodos. Non se considera un verdadeiro segmento porque non está presente en estado embrionario, e é homólogo ao pixidio dos anélidos.

O telson nos diferentes grupos de artrópodos
--------------------------------------------

* Nos trilobites forma parte do pixidio.
* Nos quelicerados, e máis concretamente nos escorpións, é a uña ou aguillón co que inxectan o veleno ás sus vítimas; está detrás dos 6 segmentos que forman o postabdome.
* E nos crustáceos forma a parte final do abdome, flanqueado polos urópodos.

Exopoditos, endopoditos e telson, no urópodo dun crustáceo.
Nos crustáceos decápodos macruros, o telson é a peza central dos urópodos, e é impar. Os urópodos son a parte final do corpo dos crustáceos; están a continuación do abdome ou pleon, e normalmente son laminares ou aplanados.

O telson, xunto cos urópodos, presenta forma de abano, polo que denominan tamén *abano caudal*. En ocasións, os urópodos poden traballar en conxunto co telson, utilizando estes apéndices para axudarse nos seus desprazamentos (natación), xa que cun movemento brusco do abdome, o telson e os urópodos, conseguen propulsárense rapidamente cara a atrás. Tamén se usan para a protección dos ovos da femia.

Notas
-----

1. 1 2 3  Garrido, Carlos (1977): **télson**, no *Dicionário terminológico quadrilíngue de Zoologia dos Invertebrados*. A Corunha: Associaçom Galega da Lingua. ISBN 84-87305-12-1.
2. ↑  Telson en DORIS *(en francés)*. Consultado o 15 de marzo de 2017.
3. ↑  Dean Pentscheff (ed.). "Uropod". *Crustacea Glossary*. Natural History Museum of Los Angeles County. Arquivado dende o orixinal o 07 de xullo de 2007. Consultado o 14 de marzo de 2012.
4. ↑  Garrido, Carlos (1977): **urópode**, no *Dicionário terminológico quadrilíngue de Zoologia dos Invertebrados*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Brusca, Richard C. & Gary J. Brusca (2003): *Invertebrates* 2nd ed. Sinauer Associates. ISBN 0-87893-097-3.
* Ruppert, E. E. & R. D. Barnes (1994): *Invertebrate Zoology* 6th ed. Saunders. ISBN 0-03-026668-8.

### Outros artigos

* Urópodo
* Endopodito
* Exopodito
* Pixidio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q952557
* EBID: ID
* GEC: 0145423
* MAG: 2778913507

 |
Escultura dedicada a «la Regenta» na Praza da Catedral de Oviedo.
***La Regenta*** é unha novela en lingua castelá de Leopoldo Alas "Clarín", publicada en 1884. Está considerada unha das grandes novelas da literatura española.

Características
---------------

Aspira a retratar en toda a súa complexidade unha cidade de provincias, Vetusta (nome tras o cal se esconde Oviedo) ao mesmo tempo asume a representación da sociedade española da Restauración.

Clarín somete a unha irónica crítica todos os estamentos da cidade: a aristocracia decadente, o clero corrupto, as damas hipócritas, os partidos políticos. Todo isto conforma unha atmosfera social asfixiante, opresiva, coa que choca a protagonista, Ana Ozores.

O seu temperamento sensible e soñador lévaa a refuxiarse no misticismo, pero o seu confesor, Fermín Pas, decepciónaa cando intenta aproveitarse dela. Cae entón en brazos de Álvaro Mesía, mediocre 'donjuán' co que vivirá unha relación amorosa que non resultará ser máis que un sucedáneo dos seus ideais románticos.

*La Regenta* é unha novela de acción lenta na que adquiren grande importancia as descricións da psicoloxía dos personaxes e dos ambientes.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***La Regenta*** |

### Ligazóns externas

* Leopoldo Alas Clarín no Centro Virtual Cervantes *(en castelán)*
* Texto completo da segunda edición de La Regenta na Biblioteca Augustana Digital *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1784466
* WorldCat
* VIAF: 183080784
* BNE: XX3383561
* BNF: 11952517g
* Dialnet: 622303
* EBID: ID
* GND: 4242635-2
* LCCN: no2012129626
* SUDOC: 027498832

 |
**Víctor Melchor Basterra**, nado en 1945 e finado en La Plata o 7 de novembro de 2020, foi un obreiro gráfico arxentino que permaneceu detido-desaparecido durante a guerra sucia na Arxentina e destacou por sacar clandestinamente durante o seu cativerio, fotografías de detidos desaparecidos e represores dentro do centro clandestino de detención situado na Escola de Mecánica da Armada (ESMA) para logo ocultalas e dalas a coñecer unha vez terminada a ditadura militar.

Traxectoria
-----------

Víctor Basterra era de profesión obreiro gráfico. Na década de 1970 foi militante da agrupación Peronismo de Base. Colaboraba na confección de documentación apócrifa, que lle permitiria aos cadros guerrilleiros moverse sen ser identificados. Esa capacidade foi valorada e logo explotada polos seus captadores.

En agosto de 1979 foi secuestrado xunto coa súa esposa e a súa filla recentemente nada e conducido á Escola de Mecánica da Armada (ESMA) onde permaneceu detido-desaparecido ata decembro de 1983, cando asumiu o goberno democrático de Raúl Alfonsín, aínda que permaneceu vixiado e controlado ata agosto de 1984.

Basterra foi unha das testemuñas que declararon no histórico Xuízo ás Xuntas onde presentou as fotos que tomou clandestinamente dentro da ESMA. Desde entón o seu testemuño foi importante en varias causas para individualizar a responsabilidade dos represores. No ano 2002, o senador santafecino Horacio Usandizaga enfrontouse con Basterra debido a que este sostivo que un dos mariños cuxo ascenso estaba tratando a Cámara de Senadores actuara como represor na ESMA .

As fotografías de Víctor Basterra
---------------------------------

Víctor Basterra tomou relevancia por sacar unha serie de fotos de detidos-desaparecidos e represores durante o seu cativerio dentro da Escola de Mecánica da Armada.

Durante a súa detención na ESMA Basterra debeu realizar tarefas de falsificación de documentos de identidade que logo eran utilizados polas Forzas Armadas en accións ilegais. Para iso debía sacar fotografías.

Basterra entón comezou a sacar fotografías de detidos-desaparecidos e represores e a ocultalas nas caixas de papel fotosensible. Nos últimos anos da ditadura, Basterra estivo sometido a un réxime de liberdade vixiada que aproveitou para sacar as fotos da ESMA e ocultalas na súa casa.

Notas
-----

1. ↑  Bertoia, Luciana (7 de novembro de 2020). "Murió Víctor Basterra, sobreviviente y testigo clave de los juicios de la verdad". *Página/12*. Consultado o 7 de novembro de 2020.
2. ↑  "Usandizaga defiende y justifica a torturadores y genocidas", *La Capital de Rosario*, 25 de xuño de 2002 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerra sucia na Arxentina

### Ligazóns externas

* *Las fotos de la ESMA*, Nunca Más

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394511
* WorldCat
* VIAF: 12156809579745122827
* BNA: 000039832
* BNE: XX4617659
* LCCN: no2012028508
* SUDOC: 149118309

 |
Friedrich Nietzsche
***Der Antichrist, Fluch auf das Christentum*** (*O Anticristo. Maldición sobre o cristianismo*) é unha obra do filósofo Friedrich Nietzsche publicada en 1888.

A obra
------

Nesta obra o autor realiza unha análise dos elementos que segundo el converteron ós humanos en seres cada vez peores.

Nietzsche téntanos abrir os ollos ante as mentiras do cristianismo. Segundo el Deus non existe, xa que nunca atoparemos a ninguén que nolo poida confirmar con seguridade. Tamén nos di que o paraíso e a vida despois da morte non existen, e que a relixión cristiá ten sacerdotes para que as persoas nos sintamos liberados ó confesar as nosas malas accións ou pecados a alguén que cremos superior a nós só polo simple feito de velo como un enlace con Deus; un Deus que en realidade non existe. O autor cualifica estes sacerdotes de calumniadores e envelenadores.

Por outra banda, a opinión do autor céntrase en que o cristianismo non está en contacto coa realidade e que só hai cousas imaxinarias nel. Algunhas destas cousas son o espírito, a alma, o eu, Deus, o pecado, a salvación, a graza, o perdón dos pecados...

Noutro fragmento o autor fai referencia á creación do home e da muller, e dinos que son os dous maiores erros de Deus. Isto é debido a que somos os únicos seres que podemos pensar. Tamén menciona o froito prohibido, que segundo el non é máis que o temor de Deus. Este froito prohibido é a nosa actual ciencia, por iso é o maior temor de Deus, porque é a ferramenta que temos para obrigalo a pensar. Esta ciencia é un claro rival para Deus, e este culpa deste feito á víbora, que segundo Nietzsche é a muller, o seu segundo erro.

Influencias
-----------

O libro ten unha grande influencia na sociedade, pois hoxe o cristianismo está moito menos estendido, xa que agora as sociedades son maioritariamente laicas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *El Anticristo*. Alianza (Biblioteca Nietzsche).

### Ligazóns externas

* *O Anticristo* en castelán Arquivado 14 de marzo de 2008 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q538396
* BNE: XX2108204
* BNF: 13611144z
* MusicBrainz: ID

 |
**Diego Canga Fano**, nado en Oviedo o 25 de decembro de 1964, é un avogado e alto funcionario da Unión Europea, designado como candidato á presidencia do Principado de Asturias polo Partido Popular, como independente ao non militar no partido, nas eleccións á Xunta Xeral do Principado de Asturias de 2023 .

Traxectoria
-----------

Licenciouse en dereito en 1987 na Universidade de Oviedo e completou a súa formación en dereito especial para asuntos europeos na Universidade Libre de Bruxelas en 1988. Foi profesor adxunto de Dereito Internacional Público na Universidade de Oviedo en 1988 e 1989, para logo incorporarse como avogado á compañía auditora Arthur Andersen en Madrid, onde pasou dous anos antes de establecerse en Bruxelas, en setembro de 1991, como letrado no servizo xurídico da Comunidade Europea. Entre 1991 e 1994 foi administrador da secretaría xeral do consello e entre 1994 e 1999 administrador principal do servizo xurídico do Consello, primeiro para asuntos institucionais e máis de persoal, e dende xaneiro de 1996, asistente do director xeral .

En 1999 entrou como adxunto do gabinete de Loyola de Palacio, vicepresidenta da Comisión Europea, como asesor xurídico; e en 2008 pasou a formar parte, como xefe adxunto, do gabinete de Antonio Tajani, vicepresidente da Comisión Europea responsable de Transportes, e ascendeu en 2012 a xefe de gabinete do vicepresidente da Comisión Europea e comisario de Industria, Empresas, Turismo e Espazo (Antonio Tajani) e acadou así o máximo rango no funcionariado da Unión Europea, posto que ocupou ata xullo de 2014. Entre 2012 e 2015 formou parte do consello asesor do socialista Javier Fernández Fernández, presidente do Principado de Asturias. Entre 2017 e 2019 foi xefe de gabinete do presidente do Parlamento Europeo, Antonio Tajani.

En 2018 recibiu a medalla de prata do Principado pola defensa dos intereses da autonomía nas principais organizacións europeas. Dende novembro de 2022 é director de sensibilización, investigación e indicacións xeográficas da dirección xeral de agricultura e desenvolvemento rural da Comisión Europea.

Notas
-----

1. ↑  "El PP elige a Diego Canga como su candidato en Asturias". *La Voz de Asturias*. 29 de novembro de 2022.
2. ↑  "Canga Fano, Diego". *biografiasasturias.es*.
3. ↑  CV de Diego Canga no Parlamento Europeo CV Diego Canga
4. ↑  "Diego Canga, la impresionante trayectoria de un hombre con la mirada siempre puesta en Asturias". *La Nueva España*. 28 de novembro de 2022.
5. ↑  "La competitividad y el empleo serán el primer objetivo del consejo asesor". *RTPA*. 27 de decembro de 2012.
6. ↑  "«Asturias se ve desde fuera cada vez mejor, pero se necesita más emprendimiento»". *El Comercio*. 28 de novembro de 2022.
7. ↑  "El Consejo de Gobierno concede la Medalla de Oro de Asturias a los centros asturianos centenarios". *Asturias Exterior*. 20 de agosto de 2022.
8. ↑  "Sensibilisation, recherche et indications géographiques (AGRI.F)". *Office des publications de l’Union européenne*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Conferencia de Diego Cano en Oviedo en 2014: "Enseñanzas del caso Tenneco, ¿se podría repetir algo así?"
**Veneranda García-Blanco Manzano**, coñecida tamén como **Veneranda Manzano**, nada en Beloncio o 27 de abril de 1893 e finada en Oviedo o 10 de febreiro de 1992, foi unha mestra e política española, deputada durante a Segunda República.

Traxectoria
-----------

Naceu na parroquia asturiana de Beloncio, pertencente ó concello de Piloña, o 27 de abril de 1893. Mestra de profesión, residiu en Cuba durante a década de 1920. Militante socialista, foi elixida deputada por Oviedo das Cortes republicanas nas eleccións de 1933.

Ó remate da guerra civil española pasou a Francia, alí perdería a visión e máis tarde asentaríase exiliada en México. Veneranda, á que se lle retirou o carné do PSOE xunto a Negrín e o resto dos seus seguidores en 1946, converteríase en membro do PCE en 1947. Retornou a España en 1976.

Faleceu en Oviedo o 10 de febreiro de 1992.

Notas
-----

1. 1 2  "García-Blanco Manzano, Veneranda. 55. Elecciones 19.11.1933". Congreso dos Deputados. Arquivado dende o orixinal o 28 de agosto de 2017. Consultado o 25 de agosto de 2021.
2. ↑  Cuartas, Javier. "Veneranda García-Blanco, militante histórica socialista".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3827153
* WorldCat
* VIAF: 305878577
* CANTIC: a11574033
* DBE: veneranda-garcia-blanco-manzano
* DSBE: 8156\_garcia-blanco-manzano-veneranda
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 43050

 |
***O castelo encantado*** (en inglés "The Enchanted Castle") é unha novela de literatura fantástica destinada ao público infantil, escrita por Edith Nesbit e publicada por vez primeira en 1907. Apareceu en tradución galega de Clara Bao en 2021 na editorial Galaxia.

Trama
-----

O castelo encantado que se menciona no propio título atópase nunha eira localizada na zona suroeste de Inglaterra, coñecida como West Country, que é descrita a través dos ollos de tres irmáns, chamados Gerald, James e Kathleen, quen o descobren mentres exploran durante as súas vacacións, tras o remate do curso escolar. O lago, arboredos e estatuas de mármore, con torres brancas e torres ao lonxe, crean un ambiente de conto de fadas, e alí, no medio do labirinto que forma o roseiral, os pícaros atopan unha princesa de conto de fadas dormente, quen lles fala polo miúdo da maxia que contén o castelo, amosándolles os tesouros deste, entre os cales se inclúe un anel, o anel de invisibilidade. Mais axiña os cativos han descubrir que o anel ten outros moitos poderes.

Narración
---------

*The Enchanted Castle* foi escrito tanto para rapaces coma para lectores adultos. Así, combina descricións do xogos infantís, que evoca outra obra da propia autora, *The Story of the Treasure Seekers*, cunha maxia máis coitadiña, lonxe da que Nesbit expón noutros títulos esenciais coma *The Story of the Amulet*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *The Enchanted Castle* (audiolibro) *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2920166
* Gutenberg: 3536
* ISFDB: 16010

 |
**John Atherton**, nado en Somerset, Inglaterra en 1598, finado en Dublín o 5 de decembro de 1640, foi un bispo anglicano da Igrexa de Irlanda, condenado á forca, xuntamente co seu amante, sobre a acusación de sodomía.

Dada a escaseza de rexistros do seu xulgamento, a "inocencia" de Atherton remanece como obxecto de estudo.

Biografía
---------

Atherton naceu en Somerset, Inglaterra. Estudou na Universidade de Oxford e uniuse aos clérigos anglicanos. Recibiu o título de bispo de Waterford e Lismore no ano de 1636, por recomendación de Thomas Wentworth, Conde de Strafford e Lord-Tenente de Irlanda. Seis anos despois, Atherton foi condenado á forca pola práctica de sodomía con John Childe, cobrador do décimo.

### Conspiración

En 1710 xurdiron rumores de que fora vítima dunha conspiración. Cando foi bispo, Atherton reuniu un grande número de inimigos - católicos e protestantes - grazas á súa campaña para recuperar as terras da Igrexa.

No seu xuízo, Atherton negou a acusación de sodomía perante o tribunal, mais confesoulla ao padre que o visitou no cárcere. A conspiración tería sido organizada por un avogado chamado Butler, envolto nas disputas de terras na rexión de Waterford.

O seu suposto amante, John Childe, foi enforcado en marzo de 1641. En Londres, no mesmo ano, foi impreso un panfleto co poema titulado "The Life and Death of John Atherton" (A Vida e Morte de John Atherton), de autoría descoñecida, que describe a vida e o xulgamento do bispo, alén de explorar a *natureza hedionda* dos seus *crimes*.

Notas
-----

1. 1 2  Crompton, Louis. "Homosexuality & Civilization". Harvard University Press, 2006. ISBN 978-0-674-02233-1
2. 1 2 3  Aldrich, Robert; Wotherspoon, Garry ."Who's Who in Gay and Lesbian History: From Antiquity to World War II". Routledge, 2002. ISBN 0-415-15983-0
3. ↑  Carpenter, Andrew. Verse in English from Tudor and Stuart Ireland". Cork University Press, 2003. ISBN 978-1-85918-373-1

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bray, Alan. *Homosexuality in Renaissance England*. Londres: Gay Men's Press, 1982. ISBN 0-907040-13-6
* Parris, Matthew. *The great unfrocked: two thousand years of church scandal*. Londres: Robson Books, 1998. ISBN 1-86105-129-8.

### Ligazóns externas

* Biografía e o poema "The Life and Death of John Atherton" *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q956180
* WorldCat
* VIAF: 52036820
* BNF: 15618084w
* FAST: 148781
* ISNI: 0000 0000 3611 1467
* LCCN: n85010356
* NPG: mp53430
* ODNB: 835
* SUDOC: 132178036
* WikiTree: Atherton-1894

 |