**Sara Berenguer Laosa**, nada en Barcelona o 1 de xaneiro de 1919 e finada en Montadin (Francia) o 8 de xuño de 2010, foi unha militante anarcosindicalista e feminista libertaria catalá, activa na organización Mujeres Libres.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha modesta familia de clase traballadora. O seu pai era albanel e activista libertario. Deixou a escola aos 12 anos e aos 13 empezou a traballar nunha carnizaría. Porén, rebelouse ante a explotación e o machismo e foi posteriormente despedida doutros traballos. Traballou de costureira nunha fábrica e, despois, continuou exercendo pola súa conta até xullo de 1936. Cando estalou a guerra civil española tiña 16 anos. O seu pai morreu loitando na fronte.

Sara participou no Comité revolucionario do barrio de Les Corts até xuño de 1937, no *Comité revolucionario* do sindicato da madeira xunto a Antonio Santamaria, para quen fixo tarefas de mecanografía e contabilidade. Foi nomeada responsábel da distribución das armas.

Exerceu cargos de responsabilidade no comité local da Federación Ibérica de Juventudes Libertarias e no secretariado do *Ateneo Libertario*, onde exerceu de mestra de nenos da rúa. Coñeceu a Sol Ferrer, a filla de Francesc Ferrer i Guardià, de quen aprendeu francés.

Durando os sucesos de maio de 1937 pa5rticipou nos enfrontamentos armados contra os comunistas e defendeu o *Casal de la Dona Treballadora*, dirixido por Amparo Poch y Gascón. A comezos de 1937 foi nomeada membro do comité central da Solidariedade Internacional Antifascista (SIA) con Ángel Aransaez e fixo numerosas visitas á fronte.

En outubro de 1938 uniuse ao movemento Mujeres Libres e ocupou o secretariado rexional da asociación. Implicouse en «educar social e culturalmente as mulleres para que puidesen construír e defenderse a si mesmas como seres humanos libres e conscientes».

### Exilio e resistencia

En xaneiro de 1939, durante a Retirada (o éxodo a Francia), continuou o seu traballo como membro da SIA en Perpiñán e Besiers. Alí tratou de rescatar os prisioneiros dos campos, incluído o seu compañeiro Jesús Guillén Bertolín.

Durante a ocupación nazi foi membro do grupo da CNT de Bram e serviu de enlace coa Resistencia francesa en Aude, Ariège, Hérault e Alta Garona. Tras a liberación continuou xunto con Jesús o seu traballo na CNT no exilio. En 1947 foi responsábel dos cursos de taquigrafía da CNT para persoas refuxiadas e participou activamente nos grupos de teatro organizados polo movemento libertario. Mantivo contactos estreitos con activistas anarquistas, entre eles Octavi Alberola Suriñach e Cipriano Mera. En 1965 participou nas actividades do grupo que publicou o diario *Frente Libertario*.

De 1972 a 1976 retomou con Suceso Portales a redacción e publicación da revista Mujeres Libres (47 números de 1964 a 1976).

*De toda la vida*
-----------------

A súa casa, preto de Besièrs, segue a ser un lugar de encontro do movemento libertario. Alí rodouse gran parte do filme *De toda la vida* (1986), dirixido por Lisa Berger e Carol Mazer. Nel participaron Pepita Carpeña, Dolors Prat Coll, Federica Montseny, Suceso Portales, Mercè Comaposada i Guillén e Conxa Pérez.

Obra
----

* Berenguer, Sara (1988). *Entre el sol y la tormenta: treinta y dos meses de guerra, 1936-1939* (en castelán). Barcelona: Seuba. ISBN 9788486747107. OCLC 462218486.
* Berenguer, Sara (2011). *Femmes d’Espagne en lutte, le courage anonyme au quotidien de la guerre civile à l’exil* (en francés). Atelier de création libertaire. ISBN 9782351040461. OCLC 780276113.

### Poesía

* *Cardos y flores silvestres* (1982)
* *Jardín de Esencias* (1982)
* *El lenguaje de las flores* (1992)
* *Sentiments* (2004)

Bibliografía
------------

* Hernández, Hélène (24 de xuño de 2010). "Sara Berenguer: hasta luego compañera!" (PDF). *Le Monde Libertaire* (en francés) (1601): 20. ISSN 0026-9433.
* Kietrys, Kyra A.; Linares, Montserrat (2009). *Women in the Spanish Novel Today* (en inglés). McFarland. ISBN 9780786443543.
* Lannon, Frances (2002). *The Spanish Civil War, 1936-1939* (en inglés). Osprey Publishing. ISBN 9781841763699.
* Lines, Lisa Margaret (2012). *Milicianas: Women in Combat in the Spanish Civil War* (en inglés). Lexington Books. ISBN 9780739164921.
* Ruiz, Laura (2010). *Free Women (Mujeres Libres): Voices and Memories for a Libertarian Future*. Transgressions: Cultural Studies and Education (en inglés). Prólogo de Sara Berenguer. Sense Publishers. ISBN 9789460910876.
* Rausa, Jacinte (2000). *Sara Berenguer* (en francés). Monde libertaire. ISBN 9782903013721. OCLC 469562424.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Ephéméride Anarchiste 1er janvier" (en francés). Consultado o 9 de xullo de 2023.
2. 1 2  "BERENGUER LAOSA Sara - GUILLEN (1919-2010)". *Smolny* (en francés). Arquivado dende o orixinal o 14 de agosto de 2014.
3. 1 2 3 4 5 6  "Dictionnaire international des militants anarchistes" (en francés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17425842
* WorldCat
* VIAF: 2500698
* BNE: XX937047
* BNF: 12101712s
* CANTIC: a10584043
* Dialnet: 2483289
* FAST: 284906
* GND: 1122598874
* ISNI: 0000 0000 8081 7352
* LCCN: n91040353
* SUDOC: 083264906

 |