Ventimiglia na época da nacenza de Azaretti
**Emilio Azaretti**, nado en Ventimiglia o 3 de abril de 1902 e finado na mesma cidade o 28 de febreiro de 1991, foi un escritor italiano en lígur.

Traxectoria
-----------

Estudou química e farmacia na Universidade de Xénova rematando os seus estudos en 1925. Volveu á súa vila natal e exerceu como boticario tras herdar a farmacia de seu pai e participou activamente na vida cultural local. 

### Actividade literaria

En 1927 foi un dos fundadores da Academia Ventemigliusa e con Filipu Giliu Rostan estableceu o grupo teatral Cumpagnia d’u Teatru Ventemigliusu para a representación de obras no dialecto intemelio, escritas polos dous fundadores so o pseudónimo literario de Yvan Dakordiu, tanto pezas orixinais como adaptacións de clásicos, principalmente comedias. En 1932 apareceu a revista literaria *A Barma Grande. Antulugia Intemelia* con colaboracións de escritores lígures da zona máis occidental e de Mónaco e que deu orixe a un movemento cultural de revitalización literaria do dialecto intemelio. Ata 1939 saíron do prelo sete volumes, nas súas páxinas recolleuse unha abondosa produción literaria: poesía, prosa, textos teatrais, mais tamén investigacións lingüísticas e etnográficas. En 1945 e logo da guerra fundou a eférmera asociación Unione Democratica Federalista della Liguria Intemelia para a establecemento dunha zona franca, a idea non callou pero si o seu órgano de expresión *La Voce Intemelia* que se transformou en voceiro da Unione Intemelia, tamén presidida por Azaretti. Entre 1946 e 1961 realizou escasa actividade cultural, mais a partir de 1961 coa publicación do oitavo número de *A Barma Grande*, volveu retomar o seu activismo cultural, facéndose cargo da dirección da revista e publicando ata 1974 outros seis volumes e continuou a escribir máis pezas teatrais para a Cumpagnia d’u Teatru Ventemigliusu. Na década de 1960 foi concelleiro independente en Ventemiglia.

### Actividade lingüística

En 1977 á súa proposta creouse o Centri di Cultura Dialettale dedicada a espallar a variedade lígur de Ventimiglia entre os escolares por medio de diversas actividades. En colaboración con Rensu Villa preparou unha gramática ilustrada dirixida ao alumnado escolar, *Imparamu u Ventemigliusu* (1978)  e que incluía unha serie de casetes e en 1981 deu ao prelo *Favole e storie in dialetto ventimigliese*, tamén dirixido ao lector infantil. Levou a cabo tamén traballos de lingüística que publicou a partir de 1970 "Nomenclatura della fauna marina in dialetto ventimigliese" colaborou na obra *I Dialetti Liguri* en 1973 e na *Rivista Ingauna e Intemelia* do Istituto Internazionale di Studi Liguri, e foi o presidente da sección intemelia deste instituto dende 1977. O seu traballo lingüístico máis recoñecido foi *L’evoluzione dei dialetti liguri esaminata attraverso la grammatica storica del ventimigliese* (1977 e 1982). Foi patrocinador e un dos vicepresidentes da Académie des Langues Dialectales con sede en Mónaco e creada en 1982 e de 1989 é *Studi linguistici sull’anfizona Liguria-Provenza* que contiña un ensaio sobre a fala Olivetta San Michele.

Notas
-----

1. ↑  Luigino Maccario "Repertorio e attitudini del Teatru ventemigliusu" *Intemelion* 11:2011, p. 153
2. ↑  *La Voce Intemelia*. Ano LI n° 1, 25 de xaneiro de 1996
3. ↑  *La Voce Intemelia* Ano XLVI - n° 2 - marzo 1991]
4. ↑  "Sostegno locale ai programmi culturali scolastici: elementari e medi"*La Voce Intemelia*, 25 de setembro de 2013
5. ↑  *Journal de Monaco Bulletin Officiel de la Principauté*, 2 de xullo de 1982, p. 689

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15295094
* WorldCat
* VIAF: 246407029
* ISNI: 0000 0003 8588 2382
* LCCN: n88261407
* NTA: 068328044
* SUDOC: 17672110X

 |