**Scandinavian Airlines**, coñecida normalmente como **SAS**, é a aeroliña nacional de Suecia, Dinamarca e Noruega e trátase da aeroliña máis grande de Escandinavia. SAS é a abreviatura do seu nome completo, **Scandinavian Airlines System** ou legalmente **Scandinavian Airlines System Denmark-Norway-Sweden**. Ten a súa sede en Solna, Suecia e opera principalmente nos países escandinavos. Scandinavian Airlines é un dos membros fundadores da Star Alliance.

A compañía opera 137 avións e voa a 123 destinos de máis de 30 países. O seu principal centro de actividade é o aeroporto de Copenhague, e ten centros secundarios en Oslo e Estocolmo. SAS tamén ten centros de conexión menores nos aeroportos de Bergen, Flesland, Göteborg Landvetter, Stavanger, Sola, e Trondheim, Værnes. **SAS Cargo** é unha subsidiaria independente de Scandinavian Airlines e a súa sede atópase no aeroporto de Copenhague.

A aeroliña fundouse en 1946 como un consorcio para impulsar as operacións transatlánticas da compañía sueca Svensk Interkontinental Lufttrafik, da norueguesa Det Norske Luftfartselskap e da dinamarquesa Det Danske Luftfartselskab. O consorcio ampliouse dous anos máis tarde para cooperar tamén en rutas europeas e domésticas. En 1951 as tres aeroliñas fusionáronse para crear SAS. O 27 de xuño de 2018 o goberno noruegués anunciou que vendera a súa participación en SAS.

Historia
--------

### Fundación

A aeroliña fundouse o día 1 de agosto de 1946 cando Svensk Interkontinental Lufttrafik AB (unha aeroliña propiedade da familia sueca Wallenberg), Det Danske Luftfartselskab A/S, e Det Norske Luftfartselskap AS (as aeroliñas nacionais de Dinamarca e Noruega) formaron unha asociación para manexar o tráfico aéreo intercontinental deses tres países. O primeiro presidente de SAS foi Per A. Norlin. O 17 de setembro dese ano iniciáronse as operacións baixo o nome da nova entidade, sendo o primeiro servizo internacional entre Estocolmo e Nova York. En medio ano SAS estableceu un récord ao transportar a peza única de carga máis pesada a través do Atlántico nun avión de pasaxeiros, un panel eléctrico de 680 kg dende Nova York á compañía Sandvik en Suecia.

Durante 1948 a aeroliña nacional sueca AB Aerotransport uniuse a SAS, coordinando rapidamente as súas operacións europeas. Tres anos despois as compañías fusionáronse formalmente para formar o SAS Consortium. Cando se estableceu a propiedade da aeroliña dividiuse entre SAS Danmark (28,6%), SAS Norge (28,6%) e SAS Sverige (42,8%), as cales pertencían nun 50% a investidores privados e no outro aos seus gobernos.

### Ruta transpolar

Durante o ano 1954 SAS converteuse na primeira aeroliña en comezar voos regulares usando unha ruta polar, voando Douglas DC-6B dende Copenhague ata Os Ánxeles con escalas en Søndre Strømfjord (agora Kangerlussuaq) en Groenlandia e Winnipeg no Canadá. En verán de 1956 o tráfico da ruta xustificou o aumento das frecuencias a tres voos por semena. O servizo demostrou ser moi popular entre as celebridades de Hollywood e os membros da industria cinematográfica, e SAS conseguiu moita publicidade coa ruta. Grazas a unha estrutura de tarifas que permitía o tránsito gratuíto cara a outros destinos europeos vía Copenhague, esta ruta foi gañando cada vez máis popularidade entre os tuistas estadounidenses ao longo dos anos 50.

En 1957 SAS foi a primeira aeroliña en ofrecer un servizo ao redor do mundo sobre o Polo Norte, a través dunha segunda ruta polar operada por Douglas DC-7C voando dende s flying from Copenhague a Toquio con escala no aeroporto de Anchorage en Alasca. O voo a través de Alasca era unha solución de compromiso xa que a Unión Soviética non permitía a SAS, entre outras aeroliñas, voar sobre Siberia en rutas entre Europa e o Xapón, e o espazo aéreo chinés tamén estaba pechado.

### Era dos reactores

En 1959 SAS entrou na era dos reactores tras mercar varios Sud Aviation Caravelle franceses. No mes de marzo do ano seguinte foi introducido o segundo avión a reacción na frota de SAS, o Douglas DC-8. O DC-8 comezou a operar na ruta cara Nova York o 1 de maio, cara Os Ánxeles o 3 de xuño, e na ruta cara Toquio o 11 de outubro. A introdución do DC-8 tamén implicou que o tráfico intercontinental se movese cara ao aeroporto de Arlanda, que foi inaugurado oficialmente en 1962.

Posteriormente SAS introduciu o o Douglas DC-9, o primeiro reactor para voos de curto e medio alcance da súa frota, un aparello que voaría coa aeroliña ata o ano 2002.

Ademais de introducir avións máis modernos, SAS tamén adoptou innovadoras prácticas de operación e sistemas para mellorar a experiencia dos clientes. En 1965 foi a primeira aeroliña en introducir un sistema electrónico de reservas.

Durante o ano 1971 SAS comezou a operar o seu primeiro Boeing 747, e en 1974 a aeroliña recibiu o Douglas DC-10. O primeiro modelo do fabricante europeo Airbus chegaría en 1977 ao mercar a compañía o Airbus A300 para as súas rutas de media distancia. 

### Consolidación, adquisicións e asociacións

Os anos 80 foron a época dourada de SAS. En 1981 Jan Carlzon foi nomeado CEO da aeroliña, e durante o seu mandato a compañía experimentou un xiro financeiro exitoso que empezou ese mismo ano. SAS adquiriu gradualmente o control dos mercados domésticos nos tres países escandinavos; isto conseguiuse adquirindo o control total ou parcial de varias compañías aéreas locais competidoras, incluíndo Braathens e Widerøe en Noruega, Linjeflyg e Skyways Express en Suecia, e Cimber Air en Dinamarca.

En 1982 Scandinavian Airlines foi recoñecida como a aeroliña máis puntual de Europa, e en 1983 recibiu o premio á Aeroliña do Ano nos ATW Airline Awards.

Durante as súas primeiras décadas, a aeroliña construíu dous grandes hoteis no centro de Copenhague, o *SAS Royal Hotel* (5 estrelas) e o máis grande *SAS Hotel Scandinavia* (4 estrelas e cun casino na súa planta 26). Nos anos 1980 SAS inaugurou o seu primeiro hotel fóra de Escandinavia, o *SAS Kuwait Hotel*. Cara 1989 a división de hoteis de SAS tiña o 40% das acción do Intercontinental Hotels Group. Tras a desregularización da aciación comercial en Europa e a presión das novas aeroliñas rivais SAS experimentou dificultades económicas e a compañía decidiu vender a súa cadea de hoteis ao Radisson Hotel Group no ano 1992.

A principios dos anos 90 SAS intentou sen éxito fusionarse con KLM, xunto con Austrian Airlines r Swissair, nunha proposta de entidade combinada coñecida como Alcazar. Porén, meses de negociacións para chegar a esta ambiciosa fusión finalmente colapsaron debido a múltiples cuestións sen resolver. Este fracaso estratéxico contribuíu en gran medida á saída de Carlzon ese mesmo ano e á súa substitución por Jan Reinås. En maio de 1997 SAS converteuse nun dos membros fundadores da alianza global de aeroliñas Star Alliance, uníndose a outras compañía como Air Canada, Lufthansa, Thai Airways International e United Airlines.

Frota
-----

### Actual

En febreiro de 2024 a frota de Scandinavian Airlines estaba formada polos seguintes avións:

Airbus A319 coa librea retro
Airbus A320neo operado por SAS Connect coa librea actualAirbus A330-300 coa antiga librea

Frota de Scandinavian Airlines| Avión | En servizo | Pedidos | Pasaxeiros | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| C | Y | M | Total |
| Airbus A319-100 | 4 | — | — | — | 150 | 150 | Tres coa librea da Star Alliance e un con librea retro. |
| Airbus A320-200 | 11 | — | — | — | 168 | 168 |  |
| Airbus A320neo | 37 | 18 | — | — | 180 | 180 | Entregas ata 2025. |
| Airbus A321LR | 3 | — | 22 | 12 | 123 | 157 |  |
| Airbus A330-300 | 8 | — | 32 | 56 | 178 | 266 |  |
| Airbus A350-900 | 4 | 2 | 40 | 32 | 228 | 300 |  |
| Boeing 737-700 | 1 | — | Evacuación médica | Operado polas Forzas Aéreas de Noruega e a Dirección de Saúde. |
| Avións alugados (wet-lease) |
| Airbus A320neo | 25 | — | — | — | 180 | 180 | Operados por SAS Connect. |
| ATR 72-600 | 7 | — | — | — | 70 | 70 | Operados por Xfly. |
| Bombardier CRJ900 | 10 | — | — | — | 90 | 90 | Operados por CityJet. |
| 1 | 88 | 88 |
| 6 | 88 | 88 | Operados por Xfly. |
| Embraer 195 | 6 | — | — | — | 122 | 122 | Operados por SAS Link. |
| 4 | 120 | 120 |
| Total | 127 | 20 |  |

Notas
-----

1. ↑  "SAS profile". *CAPA*. Arquivado dende o orixinal o 05 de setembro de 2012. Consultado o 2020-12-08.
2. ↑  "About SAS Cargo". *SAS Cargo*. Consultado o 8 de decembro de 2020.
3. ↑  "Norway sells remainder stake in SAS airline". *Reuters* (en inglés). 2018-06-27. Consultado o 2020-12-08.
4. ↑  "Norway to sell remaining SAS airline stake". *The Local*. Consultado o 2020-12-08.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13  "History milestones - SAS". *www.sasgroup.net* (en inglés). Consultado o 2020-12-08.
6. ↑  "Presidents of SAS, beginning in 1946 - SAS". *www.sasgroup.net* (en inglés). Consultado o 2020-12-08.
7. ↑  "Along The Airways". *The Brooklyn Daily Eagle* (en inglés). 2 de marzo de 1947. Consultado o 2020-12-08.
8. ↑  Buraas, Anders, 1915- (1979). *The SAS saga : a history of Scandinavian Airlines System*. [Oslo]: SAS. ISBN 82-90212-00-3. OCLC 7796245.
9. ↑  "Douglas DC-8". *Scanair Magazine*. Consultado o 2020-12-09.
10. ↑  "SAS: Utan styrfart". *Fokus* (en sueco). 2007-01-12. Consultado o 2020-12-17.
11. ↑  "Past Recipients". *awards.atwonline.com*. Consultado o 2020-12-17.
12. ↑  "4 European Air Carriers Scrap Plan for Merger : Transportation: The airlines had hoped to form a 'fortress' to compete with lower-cost flights.". *Los Angeles Times* (en inglés). 1993-11-22. Consultado o 2024-03-07.
13. ↑  "About Star Alliance". *Star Alliance*. Consultado o 7 de marzo de 2024.
14. ↑  "Fleet - SAS". *www.sasgroup.net* (en inglés). Consultado o 2024-03-07.
15. 1 2 3 4  "SAS Scandinavian Airlines Fleet Details and History". *Planespotters.net* (en inglés). 2024-03-07. Consultado o 2024-03-07.
16. 1 2  "SAS places order for an additional 50 Airbus A320neo aircraft to create a single-type fleet - SAS". *SAS*. Consultado o 8 de decembro de 2020.
17. ↑  Bodell, Luke (2024-02-06). "Final SAS Boeing 737 Becomes A Medevac Aircraft". *Simple Flying* (en inglés). Consultado o 2024-03-07.
18. ↑  "Latest Register and Monthly Changes". *www.iaa.ie*. Consultado o 2024-03-07.
19. ↑  Christensen, Ole Kirchert (2021-09-23). "SAS skal have Embraer-fly". *CHECK-IN.DK* (en dinamarqués). Consultado o 2024-03-07.

| * v
* c
* e
Membros de Star Alliance |
| --- |
| Membros fundadores | 
* Air Canada
* Lufthansa
* Scandinavian Airlines
* Thai Airways International
* United Airlines

 |  |
| Membros | 
* Adria Airways
* Aegean Airlines
* Air China
* Air India
* Air New Zealand
* All Nippon Airways
* Asiana Airlines
* Austrian Airlines
* Avianca
* Brussels Airlines
* Copa Airlines
* Croatia Airlines
* EgyptAir
* Ethiopian Airlines
* EVA Air
* LOT Polish Airlines
* Shenzhen Airlines
* Singapore Airlines
* South African Airways
* Swiss International Air Lines
* TAP Air Portugal
* Turkish Airlines

 |
| Membros afiliados | 
* Air Canada
	+ Express
	+ Jetz
	+ Rouge
* Air New Zealand Link
* Airlink
* ANA Wings
* Avianca
	+ Brasil
	+ Costa Rica
	+ El Salvador
	+ Guatemala
	+ Honduras
	+ Nicaragua
	+ Perú
* Copa Airlines Colombia
* EgyptAir Express
* Lufthansa Regional
* Olympic Air
* PGA Express
* Portugália
* South African Express
* Swiss Global Air Lines
* Thai Smile
* Uni Air
* United Express

 |
| Futuros socios de conexión | 
* Mango
* Juneyao Airlines

 |
| Antigos membros | 
* Ansett Australia
* Austrian Arrows
* Blue1
* BMI
* Continental Airlines
* Mexicana de Aviación
* Shanghai Airlines
* Spanair
* TACA Airlines
* TAM Airlines
* Varig
* US Airways

 |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre aviación é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187854
* WorldCat
* VIAF: 130189799
* BNF: 15163886r
* EBID: ID
* GEC: 0061261
* GND: 1079426-8
* ISNI: 0000000122431344
* LCCN: n80160439
* LEI: 549300ZJTLE5T4SGP021
* MAG: 1342100751
* NKC: pna2014829842
* OpenCorporates: 35421041

 |