Alfabeto ahom
O **ahom** é unha lingua extinta, da familia tai, que falaban os tai ahom no alto Assam, India. ISO/DIS 639-3: aho.

Características
---------------

Actualmente calcúlanse entre 1 e 8 millóns de assameses de orixe tai ahom no Val do Bahmaputra, aínda que non todos se recoñecen como tales.

A lingua extinguíuse entre o século XVIII e comezos do XIX, a fins do século XIX comezou un movemento para a recuperación da lingua e da identidade ahom. A Ban Ok Pup Lik Mioung Tai (Asociación Literaria dos Tai Orientais) é a principal asociación de promoción da lingua coas súas clases e publicacións.

O alfabeto ahom que deriva do brami, conta con 41 letras, 18 vogais e 23 consoantes.

Escrita e literatura
--------------------

O alfabeto ahom que deriva do brami, conta con 41 letras, 18 vogais e 23 consoantes.  

Os reis ahom estableceron un xénero literario único na India, a crónica en prosa (buranji), ata o século XVII en lingua ahom

Historia
--------

A lingua ahom orixinouse no Yunnan, no suroeste da China, dende alí emigraron ata o norte de Birmania. En 1228 os tai ahom invadiron e conquistaron o val baixo do Brahmaputra, gobernando Assam ata o século XVIII dende Sibsagar, a súa capital, o ahom foi a lingua da corte ahom ata o século XVII, logo o assamés ocupou o seu lugar. O ahom só se mantivo para a escrita de textos relixiosos e utilízano uns poucos deodhais para as súas cerimonias relixiosas  pero sen comprenderen gran parte dos textos

Estudos
-------

O primeiro estudo sobre o ahom fíxose para o volume II do *Linguistic Survey of India* (1903), pero o informante Golap Chandra Barua malia coñecer a escrita ahom era incapaz de descifrala e inventou os rudimentos da lingua que aparecían nese estudo , que serviu de guía para diversos traballos como o *Ahom-Assamese-English Dictionary* publicado polo propio Barua en 1920, tamén el traduciu os buranji ahom ao inglés en 1930, aínda que con todo aprendera léxico do shan, do grupo do ahom, a súa versión está chea de erros produto do descoñecemento da lingua.

Intentos de revitalización
--------------------------

Na década de 1960 apareceu un movemento que reinvicaba a identidade tai ahom, ata aquel momento considerada só parte do pasado, nun primeiro momento este movemento centrouse en recuperar o seu uso nalgúns rituais dos tai ahom, como o do matrimonio (chaklong), cerimonias relixiosas, a demanda dirixida ao primeiro ministro da India en 1968 de creación dun Estado Ahom que incluiría os distritos de Sibsagar e Lakhimpur, o aumento das relacións culturais con Tailandia. A partir de finais da década de 1980 apareceu o interese por revitalizar a lingua, en 1987 Nomal Chandra Gogoi publicou *The Assamese English Tai Dictionary*, no que o tai aparecía escrito na escrita ahom.. A *Ban Ok Pup Lik Mioung Tai* fundada en 1987 publicou uns poucos libros e folletos nunha versión moderna do ahom como *Kham Seng* (1992) e a primeira obra literaria do ahom moderno *Moang Fi* (1993), que recolle trece cancións.

Notas
-----

1. ↑  Termo cuñado en 1968 por Padmeshwar Gogoi, historiador da Universidade de Guwahati, na súa obra *Tai and the Tai Kingdoms with a Fuller Treatment of the Tai-Ahom Kingdom in the Brahmaputra Valley*.
2. ↑  Maya Bradley *Language Endangerment and Language Maintenance: An Active Approach*, Routledge, 2002, páxina 100
3. ↑  Ethnologue
4. ↑  *The Cambridge Economic History of India*, Cambridge University Press, 1983, páxina 92
5. ↑  Yasmin Saikia *Fragmented Memories:Struggling to be Tai-Ahom in India*, Duke University Press, 2004, páxina 22
6. ↑  Terwiel. *Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India*. *Bijdragen - Journal of the Royal Institute of Linguistics and Anthropology*, 1996, 152:284
7. ↑  Terwiel e Wichasin *Tai Ahoms and the Stars: Three Ritual Texts to Ward Off Danger*, SEAP Publications, 1992, páxina 3
8. ↑  Terwiel e Wichasin *Tai Ahoms and the Stars: Three Ritual Texts to Ward Off Danger*, SEAP Publications, 1992, páxinas 5 e 6
9. ↑  Chow Nagen Hazarika. *Ahom Language: Its typology, language contact and historical implications in Southeast Asian languages*, Eleventh Annual Meeting of the Southeast Asian Linguistics Society, 2001

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O ahom no Ethnologue *(en inglés)*.

| * v
* c
* e
Linguas kra-dai |
| --- |
| Linguas kra | 
* Lachi
* Laha
* Qabiao
* Buyang
	+ En
	+ Paha

|  |  |
| --- | --- |
| Gelao | 
* Vandu
* A'ou
* Gelao branco
* Gelao verde
* Qau

 |

 |
| Linguas kam-sui | 
* Mulam
* Dong
* Cao Miao
* Yao de Nuoxi
* Then
* Maonan
* Chadong
* Sui
* Mak
* Ai-Cham

 |
| Linguas tai | 

|  |  |
| --- | --- |
| Norte | 
* Saek
* Buyi
* Buyi de Hezhang
* Wuse

 |
| Central | 
* Zhuang

 |
| Suroeste | 
* Tailandesa
* Laosiana
* Tai negro
* Tai branco
* Tai vermello
* Ahom
* Aiton

 |

 |
| Linguas be-jizhao | 
* Be
* Jizhao

 |
| Outros | 
* Hlai
* Jiamao
* Lakkia
* Biao

 |
| Protolinguas | 
* Proto-Kra-Dai
* Proto-Kra
* Proto-Kam-Sui
* Proto-Tai
* Proto-Hlai

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34778
* EBID: ID
* Ethnologue: aho
* Glottolog: ahom1240

 |