> 
> 
> Tendo en conta que o sitio ten un valor excepcional. É unha das cidades máis antigas de Europa, cuxo tecido urbano contemporáneo conserva os elementos da súa longa e axitada historia. A súa situación na baía de Nápoles confírelle un valor universal excepcional que tivo unha profunda influencia en moitas partes de Europa e máis aló. — Motivación da UNESCO
> 
> 

O **centro histórico de Nápoles** representa o primeiro núcleo histórico da cidade. Contén 27 séculos de historia.

Na súa maioría declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1995 (unhas 1021 hectáreas), incluíuse na relación de bens a protexer, a súa particular singularidade reside na *conservación e uso case total* do trazado viario da antiga Grecia.

Historia
--------

O centro histórico de Nápoles testemuña a evolución histórica e artística da cidade, desde o seu primeiro asentamento grego no século VIII a.C. ao longo da zona con vistas ao mar, a refundación da mesma cidade nun ámbito máis interno, constituíndo o "centro antigo", ata a cidade barroca española que viu a apertura cara ao oeste do núcleo urbano e a ese centro da elite cultural decimonónica, co florecemento na cidade de numerosas vilas nobres e burguesas que caracterizan toda a zona de Posillipo e Vomero.

A área considerada patrimonio da UNESCO ocupa aproximadamente 1021 hectáreas e contén os seguintes barrios: Avvocata, Montecalvario, San Giuseppe, Porto, Pendino, Mercato (Municipalità I), Stella, San Carlo all'Arena, (Municipalità III), Chiaia, San Ferdinando, San Lorenzo, Vicarìa e parte dos outeiros de Vomero e Posillipo.

O terremoto de Irpinia de 1980 danou parte do centro histórico e sacou á luz problemas estruturais e sociais (mesmo antigos) aos que se decidiu reparar tamén urbanisticamente coa promulgación da lei n. 219 de 1981, pola que se establecen disposicións para a ordenación e control da actividade edificatoria, sancionando, recuperando e rehabilitando as edificacións ilegais. Actualmente, gran parte do centro histórico da cidade atópase en malas condicións e apto para a súa conservación, de feito, moitas estruturas, ademais das xa mencionadas igrexas de arte (fontes, pazos, arquitectura antiga, santuarios sagrados etc.) atópanse en condicións de extremo abandono, para facer fronte a esta emerxencia, diversas organizacións e comités cidadáns tratan de que a UNESCO interveña.

Un acordo asinado entre a rexión de Campania, o municipio e o Ministerio de Patrimonio Cultural, supuxo que a Unión Europea destinase 100 millóns de euros en xuño de 2012 para realizar traballos de restauración sobre os monumentos do centro histórico máis en risco.

Barrios que forman parte do Patrimonio Mundial
### O Centro Antigo

O centro antico di Napoli, correspondente á zona dos decumani
A cidade ten dous núcleos antigos verdadeiros e orixinais: o primeiro é o outeiro de Pizzofalcone no que naceu a cidade de Partenope, mentres que o segundo é a zona do decumano de Nápoles onde naceu ***Neapolis***. Neste último espazo, en concreto, concentráronse todas as edificacións ao longo dos séculos ata o século XVI, coa apertura cara ao oeste da cidade a instancias do vicerrei español don Pedro de Toledo.

Neste lugar atópanse un número especialmente elevado de recursos culturais e artísticos: obeliscos, mosteiros, claustros, museos, as famosas rúas dos beléns, catacumbas, escavacións arqueolóxicas ao aire libre e subterráneas con restos romanos e gregos, incluíndo o teatro romano, estatuas e baixorrelevos, frisos monumentais, así como columnas medievais que sosteñen edificios históricos antigos e moito máis.

A mesa Strozzi. No século XV, destaca unha Nápoles pechada na zona antiga
Só o centro antigo, que incorpora os distritos de San Giuseppe, Porto, Pendino, Mercato, San Lorenzo e Vicarìa que, máis concretamente, corresponden case á zona dos decumanos de Nápoles, ve a existencia de máis de 200 igrexas históricas ao que se vincula a actividade de famosos expoñentes da arte italiana. Entre os principais artistas están: Giotto, Caravaggio, Donatello, Giuseppe Sanmartino, Luca Giordano, Cosimo Fanzago, Luigi Vanvitelli, José de Ribera, Domenichino, Guido Reni, Tino di Camaino, Marco dal Pino, Simone Martini, Mattia Preti e moitos outros.

Durante a época medieval, a cidade estaba dividida en barrios. Estes foron: Capuana, Montagna, Nido, Porto, Portanova e Forcella. Neste contexto a cidade estaba pechada polas súas murallas máis aló das cales había unha prohibición absoluta de construír. A característica que distinguiu o centro antigo de Nápoles, de feito, é a case exclusión do desenvolvemento en extensión da cidade, favorecendo así o crecemento "en altura". A circunstancia de que a cidade se apoia sobre solo de tufa calcaria favoreceu prácticas de levantamento de edificacións existentes, extraendo o material das canteiras subterráneas xa utilizadas dende o primeiro nacemento da cidade.

Porén, o traslado do poder político ao Maschio Angioino foi un primeiro impulso para que a aristocracia local arrastrase as súas residencias nobres cara á parte occidental da cidade.

### A apertura ao oeste co vicerreinado español

Don Pedro de Toledo
A expansión da cidade cara ao oeste, que tivo lugar no século XVI con don Pedro de Toledo, supón o nacemento do actual centro histórico. Así naceron os Quartieri Spagnoli ("barrios españois"), con Via Toledo, Largo di Palazzo, Via Medina ata a zona de Pizzofalcone e Chiaia.

O pazo real, concretamente, foi o motivo dun auténtico acaparamento por parte dos aristócratas napolitanos e estranxeiros dos espazos baleiros que se alzaban ao longo da estrada que ía directamente á residencia do vicerrei, é dicir, vía Toledo.

Estas reformas determinaron na cidade a "reconquista" do mar que dende a chegada de Partenope e ata entón non se utilizaba.

### Os grandes edificios da época borbónica

Nápoles no primeiro cuarto do século XVIII
Co paso do vicerreinado español ao reino borbónico prodúcese o salto cultural definitivo da cidade, que se converteu no destino extremo do *Grand Tour europeo*.

Nápoles madura a súa propia conciencia ilustrada confirmándose como a gran capital europea. En apenas vinte anos (de 1730 a 1750) construíronse impresionantes edificios, símbolo do nivel cultural alcanzado: a reggia di Capodimonte, o real Albergo dei Poveri e o Teatro di San Carlo.

Coa chegada do neoclasicismo de principios do século XIX (e tamén do eclecticismo de finais de século), o centro histórico amplíase tamén á zona de Posillipo e Vomero, explotando estes "novos" espazos caracterizados por paisaxes de particular beleza e por un amplo espazo natural circundante. Así nacen a Villa Floridiana, Villa Rosebery e moitas outras importantes vilas napolitanas.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Centro histórico de Nápoles". UNESCO. Consultado o 2018 -09-05.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mazzoleni.
3. ↑  Patrimonionellascuola.it
4. ↑  Os fondos mencionados tamén se destinaron a outras obras estratéxicas como as obras do novo subterráneo e a reordenación da zona Oltremare.
5. ↑  "Al via riqualificazione centro storico di Napoli". Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2017. Consultado o 29 de agosto de 2012.
6. ↑  "Napoli: Centro storico, 100 mln fondi Ue per grande museo all'aperto". Arquivado dende o orixinal o 04 de xullo de 2019. Consultado o 29 de agosto de 2012.
7. ↑  "Chiesa di Napoli - Sito ufficiale" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24 de xaneiro de 2011. Consultado o 5 de setembro de 2012.
8. ↑  Carlo Knight, *Hamilton a Napoli. Cultura, svaghi, civiltà di una grande capitale europea*, Napoli Electa 2003

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centro histórico de Nápoles*** |

### Bibliografía

* Franco Strazzullo (1968). *Edilizia e Urbanistica a Napoli dal '500 al '700*. Naples: Arturo Berisio Editore. IT\ICCU\NAP\0091570.
* Donatella Mazzoleni; Mark E. Smith (2007). *I palazzi di Napoli*. Venice: Arsenale Editrice. ISBN 88-7743-269-1.

### Outros artigos

* Nápoles

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do Concello de Nápoles *(en italiano)* *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q832957
* WHC: 726

 |