recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Caetano Veloso
Woody Guthrie
**Cantautor** é un artista que, por norma xeral, adoita escribir e interpretar a letra e a música das súas propias cancións. Nas súas cancións acostuma incorporar temáticas sociais, políticas e filosóficas. Durante un tempo denominouse a este tipo de música canción protesta.

Historia
--------

A canción de autor ten unha gran tradición nos países de cultura mediterránea de Europa e na maior parte de América Latina. É un xénero reivindicativo, que critica as inxustizas sociais e que xera sobre todo, cancións sobre o tema do amor e o desamor. Este tipo de música tivo a súa época dourada nos anos 60 e 70 (ligado aos movementos sociais e políticos que se estaban desenvolvendo nesa época). Nos anos 80 entrará en crise, aínda que iso non significa que non aparecesen novos cantautores durante este período.

Durante os 90 rexurdiu cunha nova fornada de novos autores que revolucionaron a tradicional música de autor; así a todo, moitas veces interpretouse este rexurdimento da canción de autor (de carácter menos reivindicativo ca en décadas anteriores) como unha campaña das discográficas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Categoría:Cantautores

### Ligazóns externas

* Música de autor *(en castelán)*
* O recuncho do cantautor Arquivado 12 de febreiro de 2006 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Cantautores do mundo *(en castelán)*
* Cancioneiro e discografía de cantautores

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q488205
* BNCF: 63
* EBID: ID
* GEA: 3066
* GEC: 0087918
* JSTOR: singer-songwriters
* NKC: ph124874

 |
O **centro histórico de Guimarães** atópase asociado ao nacemento da identidade nacional portuguesa do século XII. Constitúe un exemplo excepcionalmente ben conservado da evolución dunha localidade medieval cara a unha cidade moderna. A variada tipoloxía de edificacións mostra o desenvolvemento da arquitectura portuguesa entre os séculos XV e XIX, co uso continuo de técnicas e materiais de construción tradicionais. Foi declarado Patrimonio da Humanidade pola Unesco no ano 2001.

Arquitectura
------------

### Técnicas de construción

As técnicas constructivas dominantes son coñecidas como *taipa de rodízio* e *taipa de fasquio*. A colocación do xeso constitúe o revestimento final, sobre o cal se aplican pinturas e decoración artesanais. Estas técnicas constructivas, con raíces medievais, continuarán a utilizarse ata os nosos días por ser un proceso constructivo de fácil execución.

#### "A taipa de rodízio"

Vivendas tradicionais na *Praça de S. Tiago*.
A *taipa de rodízio* constitúe unha técnica de construción de paredes exteriores e interiores, soamente utilizada para os andares superiores, xa que o primeiro andar está case sempre construído con granito.

#### "A taipa de fasquio"

A *taipa de fasquio* é tamén unha técnica de construción de paredes exteriores e interiores, soamente utilizada para os andares superiores ao primeiro. Estas paredes compóñense dunha estrutura de táboas de madeira, ligada con cravos a un segundo plano de táboas, dispostas diagonalmente.

Notas
-----

1. ↑  "Centro histórico de Guimaraes". *whc.unesco.org* (en castelán).
O territorio que actualmente ocupa a República Popular da China estivo poboado dende hai miles de anos. Atopáronse restos de homínidos que constitúen os antepasados máis remotos do hombre e os inicios da historia China. De feito, para moitos expertos cada vez está máis claro que este puido ser un dos escenarios, xunto con África, onde xurdiu a civilización humana. Así o demostran os restos atopados pertencentes ao home de Renzidong, de hai máis de dous millóns de anos; o home de Yuanmou de hi un millón setecentos mil anos; o home de Nihewan de hai un millón cincocentos mil anos; o home de Lantian de hai uns seiscentos mil anos; o home de Nanjing de hai medio millón de anos ou o Homo erectus pekinensis, o máis coñecido de todos eles, xa que cando se descubriu en 1929 identificouse como o "elo perdido" da evolución humana.

Posteriormente xurdirían outras culturas, como o home de Dali, que viviu en Yunnan hai entre 230.000 e 180.000 anos; o home de Maba en Cantón; o home de Fujian de hai uns 200.000 anos ou o home de Dingcun, na provincia de Shanxi, de hai uns 100.000 anos.

Cultura de Longshan.
O *Homo sapiens* fixo a súa aparición hai uns 40.000 anos. O hombre da caverna superior, atopado en Zhoukoudian, viviu fai 18.000 anos e revela un grao de evolución de maior complexidade respecto a outras culturas do sur do país. Hai uns 10.000 anos comezouse a cultivar arroz no río Yangzi e pouco despois millo na provincia de Henan.

No VIII milenio a. C. as culturas da zona do val do río Amarelo fixéronse sedentarias. Un milenio despois comezaría a domesticación de animais. É o comezo do que actualmente coñecemos coma civilización chinesa, os primeiros vestixios da civilización han que acabaría asimilando en maior o menor medida as outras culturas xurdidas sur e oeste do país.

Entre o VII milenio a. C. e VI milenio a. C. xorden as primeiras civilizacións neolíticas, Peilikan e Cishan, precursoras da cultura de Yangshao, que se estendería polas actuais provincias de Gansu e Shaanxi, entre o V milenio a. C. e o III milenio a. C. Foi a primeira en abarcar unha grande área. Son característicos os seus obxectos en cerámica pintada, con inscricións que poderían ser o comezo dos caracteres chineses de escritura. Unha cultura semellante é a de majiayao, desenvolta en Gansu e Qinghai.
Museo de Siderurxia de Asturias
**La Felguera** é a parroquia máis grande do concello de Langreu e a quinta localidade asturiana tras Xixón, Oviedo, Avilés e Mieres, cunha poboación de 20.000 habitantes.

La Felguera era un núcleo rural ata a chegada, no século XIX, da industria siderúrxica, que aproveitaba as boas comunicacións (Ferrocarril de Langreu, terceiro ferrocarril español), a auga do río Nalón e o carbón das minas que se explotaban desde o século XVII. "La Felguera" converteuse no centro siderúrxico máis importantes de España, situación que acabou e empeorou coa crise industrial que sufriu Asturias, e máis particularmente as "Cuncas Mineiras" no século XX.

Actualmente acubilla o centro de novas tecnoloxías de **Valnalón** e o **Museo da Siderurxia**. As súas construcións máis importantes son os edificios da antiga fábrica, aproveitados hoxe para novas industrias ou como patrimonio industrial, a *igrexa de San Pedro*, a *capela de Santa Lourdes*, o *Chalet de Enxeñeiros*, o *Chalet Bustelo*, as vivendas na ruela Conde Sizzo, o *Barrio Urquijo*, a estatua de Pedro Duro, o *Mercado*, o edificio da Salle Vella, a *Pinacoteca de Eduardo Úrculo* e tres parques: Dores F Duro, García Lago e Sutu.

Ligazóns externas
-----------------

* Villa de La Felguera
* Museo de la Siderurgia de Asturias Arquivado 06 de febreiro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1018102
* WorldCat
* VIAF: 316430579
* código INE: 33031030000
* GEC: 0026314

 |
Coordenadas: 43°08′32″N 5°49′09″O﻿ / ﻿43.14229446, -5.81914478

Vista da parroquia de Columbieḷḷo, Ḷḷena.
Mapa parroquial de Ḷḷena.
**Columbieḷḷo** é unha parroquia do concello asturiano de Ḷḷena. Atópase na parte noroccidental do concello e linda ao norte coa parroquia de La Pola, ao oeste coa de Castieḷḷo, ao sur coa de Felgueras e ao leste co concello de Ayer. Ten unha extensión de 7,88 km² e atópase na beira dereita do río Ḷḷena. A súa poboación era de 105 habitantes segundo os datos do INE de 2010. Abrangue os seguintes núcleos de poboación: La Cobertoria, Columbieḷḷo, El Piridiiḷḷu, La Puente e El Sotón.

Sinal.

Notas
-----

1. ↑  "Topónimos oficiais do concello de Ḷḷena" (PDF). *sede.asturias.es*. Consultado o 6 de agosto de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VV.AA. *Diccionario geográfico de Asturias*. Oviedo, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

| * v
* c
* e
Asturias Parroquias de Ḷḷena  |
| --- |
| 
* Cabezón
* Campumanes
* Carabanzo
* Casorvía
* Castieḷḷo
* Columbieḷḷo
* Congostinas
* Chanos de Somerón
* Erías
* Felgueras
* Muñón Cimiru
* Muñón Fondiru
* Parana
* Payares
* Piñera
* La Pola
* Las Puentes
* Samiguel del Río
* Sotieḷḷo
* Teyeo
* Tuíza
* Viḷḷayana
* Xomezana
* Zurea

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13146925
* código INE: 33033060000

 |
O **Reino de Toledo** foi o reino cristián que se configurou institucionalmente a partir da conquista da Taifa de Toledo por Afonso VI, un dos episodios centrais da conquista de territorios de *Spania* polos reis de relixión cristiá.

Historia
--------

A cidade de Toledo foi tomada en 1085, o que permitiu asegurar para o reino de Castela o territorio entre o río Douro e o río Texo. Porén, as terras máis ao sur foron obxecto dun prolongado enfrontamento non exento de alternativas, que non se terminou de decantar a favor dos cristiáns até a batalla das Navas de Tolosa en 1212.

O reino cristián de Toledo non foi un reino independente, senón que se incorporou baixo goberno castelán, cuxa prelación na representación nas Cortes de Castela se disputáronse secularmente Burgos, *caput Castellae* -cabeza de Castela-, e a propia cidade de Toledo, antiga capital visigoda. A medida que se foron incorporando outros reinos musulmáns cuxa denominación se conservou e a cuxas capitais (concepto de pouca precisión na época feudal, cando a corte era itinerante como a persoa do rei) se dotaba de voto en cortes (reino de Xaén, reino de Córdoba, reino de Sevilla, reino de Murcia), o reino de Toledo ou Castela a Nova quedou como unha denominación diferenciada de Castela a Vella, sen que ningunha desas denominacións significasen unha entidade xurídica diferenciada, posto que todas elas formaban parte da Coroa de Castela. Englobados dentro desta, todos os reinos castelán-leoneses pasaron a formar parte da posterior Monarquía Hispánica a partir dos Reis Católicos.

A dimensión territorial do Reino de Toledo durante o Antigo Réxime identifícase na práctica coa denominada Castela a Nova, separada de Castela a Vella pola fronteira física do Sistema Central.
Coordenadas: 43°01′25″N 5°50′38″O﻿ / ﻿43.02356437, -5.84383176

Igrexa de Teyeo.
Mapa parroquial de Ḷḷena.
**Teyeo** é unha parroquia do concello asturiano de Ḷḷena. Ocupa boa parte (37,26 km² ) da parte máis meridional do concello e linda ao sur con terras da provincia de León, ao oeste coa parroquia de Tuíza, ao norte coas de Piñera e Xomezana e ao leste coas de Chanos de Somerón e Samiguel del Río. Ten unha poboación de 105 habitantes (segundo datos de 2018) que se reparten entre a vila homónima e os lugares de Armá, Arnón, La Cortina, La Cruz, Ḷḷandicuandia, Los Pontones, Reconcos, Rospaso e Traslacruz.

Notas
-----

1. ↑  "Topónimos oficiais do concello de Ḷḷena" (PDF). *sede.asturias.es*. Consultado o 6 de agosto de 2021.
2. ↑  VV.AA. *Diccionario geográfico de Asturias*. Oviedo, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VV.AA. *Diccionario geográfico de Asturias*. Oviedo, Editorial Prensa Asturiana, 2000.

| * v
* c
* e
Asturias Parroquias de Ḷḷena  |
| --- |
| 
* Cabezón
* Campumanes
* Carabanzo
* Casorvía
* Castieḷḷo
* Columbieḷḷo
* Congostinas
* Chanos de Somerón
* Erías
* Felgueras
* Muñón Cimiru
* Muñón Fondiru
* Parana
* Payares
* Piñera
* La Pola
* Las Puentes
* Samiguel del Río
* Sotieḷḷo
* Teyeo
* Tuíza
* Viḷḷayana
* Xomezana
* Zurea

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9085621
* código INE: 33033200000

 |
A **Casa da Cultura Teodoro Cuesta**de Mieres foi inaugurada o 31 de maio de 1988 e dende entón exerce de catalizador de actividades e proxectos vencellados coas artes escénicas, as artes plásticas, as artes gráficas e a música. Dende o ano 2007 conta cun teatro con capacidade para 400 persoas e un salón de actos con capacidade para 120 persoas.

Leva o nome do que fora o máis coñecido dos escritores en lingua asturiana, Teodoro Cuesta, ademais de músico e compositor.

O Premio Teodoro Cuesta, o meirande galardón de poesía dos que se convocan en Asturias, celébrase na Casa da Cultura. Entre os seus gañadores cóntanse a Berta Piñán, Lourdes Álvarez, Xuan Bello o Antón García.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Premio Teodoro Cuesta

### Ligazóns externas

* Páxina da Casa da Cultura Teodoro Cuesta Arquivado 13 de febreiro de 2017 en Wayback Machine. *(en asturiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13146883
* WorldCat
* VIAF: 132096203

 |
Casa do Concello de Parres
**Les Arriondes** é unha vila asturiana capital do concello de Parres e, ao tempo, da parroquia de Cuadroveña, sita no mesmo municipio. En 2004 contaba cunha poboación de 2.552 habitantes.

Xeografía
---------

Les Arriondes está situada sobre unha curva que fai a confluencia dos ríos Sella e o seu afluente o Piloña. É a localidade máis importante de Parres. Dista 7 km de Cangas de Onís e 65 da capital autonómica, Oviedo.

Economía
--------

Unha das fontes principais de Les Arriondes e do seu concello é o turismo, enfocado ao montañismo. Pero a empresa que na actualidade fornece máis emprego é un centro sanitario: o hospital comarcal ou *Hospital do Oriente de Asturias*.

Festas
------

### Descenso do río Sella

Sen dúbida a festividade máis popular é o Descenso Internacional do Sella, que parte precisamente desde Les Arriondes, e que se celebra o primeiro domingo de agosto.

### Outras festas

* 22 de maio - Santa Rita.
* Derradeiro domingo de xuño - *El Fitu*, grande feira de gando.
* 16 de xullo - A Virxe do Carme.
* Derradeiro domingo de xullo - *Festa do Bollu*.
* Derradeiro luns de xullo - *Festa do Bollín*.

Notas
-----

1. ↑  "Decreto 112/2009, de 2 de setembro, polo que se determinan os topónimos oficiais do concello de Parres" (PDF). *BOPA*. Oviedo. Consultado o 14 de abril de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información sobre Les Arriondes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q624774
* WorldCat
* VIAF: 316735202
* BNE: XX462466
* GeoNames: 3129400

 |
**Urgench** (en uzbeko: ***Urganch*** / ***Урганч***), é unha cidade de Uzbekistán, capital da provincia de Corasmia (*Xorazm Viloyati*), situada, en orixe, preto da desembocadura do Amu Daria, no sur do Mar de Aral.
A actual cidade xorde tras o abandono da vella Urgench (Kunya-Urgench, en persa *Gurgandj*, en árabe *Jurjániya*), a que foi a capital de Corasmia.

En 1220 foi devastada polos mongois de Xenxis Kan. Despois foi abandonada tras o cambio producido no curso do Amu Daria. Estaba localizada no actual Turkmenistán, a uns 150 quilómetros da súa posición actual.

O célebre médico Ibn Sînâ (Avicena) e o sabio enciclopedista al Biruni viviron nesta cidade a finais do século X.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q472925
* WorldCat
* VIAF: 139589368
* EBID: ID
* FAST: 1224388
* GeoNames: 1512473
* GND: 16332948-5
* LCCN: n83030428

 |
Coordenadas: 55°59′56″N 3°53′13″O﻿ / ﻿55.999, -3.887

Barrio de Bonnybridge.
**Bonnybridge** (en escocés **Bonniebrig**) é unha pequena vila de Escocia, pertencente ao concello de Falkirk.

Xeografía
---------

Situado a uns 6,5 km ao oeste da vila de Falkirk en dirección a Edimburgo, entre o río Bonny (que lle dá nome) e o canal do Forth e do Clyde. Ten unha poboación de 6.780 habitantes conforme o censo de 2001, pero que chegan a superar os vinte milleiros na súa zona de influencia. Está situado na liña de camiño de ferro entre Glasgow e Edimburgo.

Historia
--------

Bonnybridge está situada na estrema o límite de máxima expansión do Imperio Romano e a poucos quilómetros do seu núcleo cruza o muro de Antonino, a muralla que sinalaba a fronteira norte de Roma, e do que se gardan algúns dos restos mellor conservados precisamente nas proximidades de Bonnybridge. Polo demais, e como a maior parte dos núcleos da Terra Baixa escocesa, Bonnybridge coñeceu unha grande expansión nos tempos da Revolución Industrial, con muíños de papel, aserradoiros, fábricas de produtos químicos, cerámicas de ladrillos e destilerías de whisky, pero particularmente algunhas fundicións de ferro. O canal do Forth e do Clyde permitía distribuír estes produtos por toda o sur de Escocia, e mais levalos a Glasgow para a súa exportación.

Servizos
--------

Hai tres escolas de primaria en Bonnybridge.

Cultura popular
---------------

A vila industrial de Bonnybridge é coñecida polo gran número de avistamentos de ovni. Situada no que se deu en chamar o triángulo de Falkirk, moita xente sinalou ter visto obxectos luminosos no ceo.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 18 de xuño de 2008. Consultado o 04 de marzo de 2008.
2. ↑  Ministry of Defence releases secret files on UFOs, BBC, 04.03.08

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sociedade de Historia Local de Falkirk

| * v
* c
* e
Concello de Falkirk |
| --- |
| Cidades | 
* Bo'ness
* Bonnybridge
* Denny
* Falkirk
* Grangemouth
* Larbert
* Stenhousemuir

 |  |
| Vilas | 
* Airth
* Bainsford
* Banknock
* Brightons
* Camelon
* Carron
* Carronshore
* Dunipace
* Glen Village
* Laurieston
* Maddiston
* Polmont
* Redding
* Shieldhill
* Slamannan

 |
| Outras vilas | 
* Allandale
* Avonbridge
* Binniehill
* Blackness
* California
* Dennyloanhead
* Dunmore
* Fankerton
* Glensburgh
* Greenhill
* Haggs
* Head of Muir
* High Bonnybridge
* Letham
* Limerigg
* Longcroft
* Muirhouses
* Reddingmuirhead
* Rumford
* Skinflats
* South Alloa
* Standburn
* Stoneywood
* Tamfourhill
* Torwood
* Wallacestone
* Westquarter
* Whitecross

 |



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1014515
* WorldCat
* VIAF: 156374071
* GeoNames: 2655211
* LCCN: nr00029748
* WOEID: 13221

 |
O **IFK Göteborg**, oficialmente **Idrottsföreningen Kamraterna Göteborg** (*Asociación de deportes Os Amigos*), é un equipo de fútbol sueco da cidade de Gotemburgo. Foi fundado en 1904 e xoga na primeira categoría do país, a Allsvenskan. O equipo gañou 18 ligas, 4 títulos de copa e dous Copas da UEFA.

Historia
--------

O IFK Göteborg é o único equipo sueco que gañou unha competición europea, a Copa da UEFA en 1982 e 1987. Foi a época máis exitosa na historia do club, que chegou ademais a disputar as semifinais da Copa de Europa en 1986, nas que caeu na quenda de penaltis fronte ao FC Barcelona logo de partir cunha vantaxe de tres goles na ida, na volta Pichi Alonso fixo un hat-trick que igualou a eliminatoria.

Neste club comezou a exitosa carreira como adestrador de Sven-Göran Eriksson, aínda que adestrara anteriormente a outro equipo, foi no IFK Göteborg onde conseguiu os seus primeiros éxitos (3 ligas consecutivas e 1 Copa da UEFA) ademais de participar durante varios anos consecutivos na UEFA Champions League, a mediados dos anos 1990, con certo éxito.

Especial atención mereceu a Liga de Campións 1994-95, onde o equipo sueco terminou líder do seu grupo, superando ata ao FC Barcelona de Johann Cruyff (gañou no Ullevi 2-1 e logrou un meritorio empate, 1-1, no Camp Nou). Con todo, caeu eliminado en cuartos de final ante o Bayern de Múnic, equipo que pasou a semifinais sen gañar ao IFK na rolda (os dous partidos saldáronse con empates, 0-0 e 2-2, pasando os bávaros polo dobre valor dos tantos logrados fóra de casa). É o maior éxito que cultivou o IFK na UEFA Champions League, xa que só perderon un só partido en toda a competición, o primeiro, en Old Trafford ante o Manchester United.

Palmarés
--------

### Torneos nacionais

* **Campionato Sueco (18)**: 1908, 1910, 1918, 1934-35, 1941-42, 1957-58, 1969, 1982, 1983, 1984, 1987, 1990, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 2007
* **Allsvenskan (13)**: 1934-35, 1941-42, 1957-58, 1969, 1982, 1984, 1990, 1991, 1993, 1994, 1995, 1996, 2007
* **Mästerskapsserien (1)**: 1991
* **Allsvenskan** *play-off* **(5)**: 1982, 1983, 1984, 1987, 1990
* **Svenska Serien (5)**: 1912-13, 1913-14, 1914-15, 1915-16, 1916-17
* **Fyrkantsserien (2)**: 1918, 1919
* **Svenska Mästerskapet (3)**: 1908, 1910, 1918
* **Svenska Cupen (4)**: 1978-79, 1981-82, 1982-83, 1991

### Torneos internacionais

* **Copa da UEFA (2)**: 1981-82, 1986-87
* **Royal League (1)**: 2004-05
* **Copa Intertoto (8)**: 1967, 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1986, 1988

### Torneos amigables

* **Copa Sanwa Bank (1)**: 1996

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en sueco)*
* Sitio oficial de afeccionados *(en sueco)*

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201567
* WorldCat
* VIAF: 124908148

 |
**Xulia Alonso Díaz**, nada na Rúa o 12 de decembro de 1961, é unha escritora galega.

Traxectoria
-----------

A familia do pai e da nai viñan de Quiroga (Bendollo e Carballo), pero ela naceu na Rúa, onde o seu pai traballaba como serranchín. 

Logo de estudar o Bacharelato e o COU na Rúa, en 1978 matriculouse na Universidade de Santiago de Compostela para iniciar os estudos de Psicoloxía. Como relata na súa peza de autoficción *Futuro imperfecto*, en Santiago non chega a facer estudos, vende artesanías e comeza a consumir heroína.

Empezou a traballar como auxiliar administrativo en xaneiro de 1981 na Xunta de Galicia, cargo que ocupou até setembro de 2008, cando colleu baixa por motivos de saúde.

Porén, o consumo de drogas levana a el e o seu home, un mozo vigués a quen coñeceu cara a 1981, a realizar un proceso de desintoxicación, durante o que ela estará primeiro en Oteruelo de Ocón, logo en Biurrun e mesmo durante un tempor en Bélxica. Nos anos oitenta, o consumo de heroína levou por diante a vida de moitos mozos e mozas en Galicia, ben polo consumo en si, ben por apañaren o VIH e desenvolveren a sida, unha enfermidade para a que daquela non había tratamento. Tanto ela como o home saben naquel tempo (febreiro de 1986) que son seropositivos, é dicir, que son portadores do virus.

Despois do proceso de desintoxicación múdanse a vivir a Vigo e teñen unha filla. Porén, ao pouco o home enferma de toxoplasmose, unha infección de protozoos incurable que só afecta de importancia as persoas inmunodeprimidas, ou sexa, persoas que teñen moi debilitado o seu sistema defensivo (ben por enfermidades como a sida, ben como consecuencia de procesos médicos, como un transplante).

No ano 2010 publicou o libro *Futuro imperfecto*, escrito en 2005 para a filla, Lucía. Nel conta a súa vida e maila do seu home, especialmente o proceso de adicción á heroína, desintoxicación e enfermidade, ata o falecemento del o 14 de abril de 1992.

Obras
-----

### Narrativa

* *Futuro imperfecto* (Ed. Galaxia, 2010). Foi traducida ao castelán en 2013.

Premios
-------

* Premio Antón Losada Diéguez á creación literaria no 2011, por *Futuro Imperfecto*
* Premio Arcebispo San Clemente no 2011, por *Futuro imperfecto*.
* Premio Frei Martín Sarmiento no 2012, por *Futuro imperfecto*.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  "Futuro imperfecto". *bibliotraducion.uvigo.es*. Arquivado dende o orixinal o 27 de maio de 2020. Consultado o 2019-10-22.
2. 1 2  "Xulia Alonso". *Mar maior* (en castelán). Consultado o 2023-11-02.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web de Galaxia.
* Conferencia impartida por Xulia Alonso na Universidade de Vigo (26 de marzo de 2013), onde recoñece a pegada de Virgina Woolf e do seu libro *Un cuarto de seu*, como a faísca que a levou a crear na madureza.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402931
* WorldCat
* VIAF: 48145424472286830400
* BiTraGa: 4231
* GND: 1081791446
* LCCN: nb2013016729

 |
**Gala González**, nada na Coruña o 16 de marzo de 1986, é unha deseñadora de moda, modelo e blogueira galega.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia relacionada co mundo da moda en Galicia. O seu tío é o deseñador Adolfo Domínguez, e o seu pai tamén traballou na empresa do tío en postos directivos.

En 2003 marchou a Londres a estudar moda na Universidade de Artes de Londres, no *college* Central Saint Martins. Comezou a traballar para Adolfo Domínguez como directora creativa da súa liña xuvenil (Liña U) ao rematar os estudos, en 2007, pero a sona da súa traxectoria profesional veu da man da comunicación. En 2005 abriu un fotolog de moda e en 2007 comezou co seu propio blog. En 2014 tiña 340.000 seareiros na súa conta de Instagram.

En 2009 presentaba a súa primeira colección de moda de seu, *Music Collection*, para Adolfo Domínguez. En xuño de 2010 foi modelo para a colección de Loewe, e despois diso viñeron outras firmas como H&M, Mango, Corello, Guerreiro ou AG, así como a marca de produtos de depilación Veet.

González apareceu en diversas publicacións, como *Vogue*, *Elle* ou *Marie Claire*.

Notas
-----

1. ↑  Guiomar Roglán (3 de agosto de 2016). "La vida de una bloguera: 4.000 euros por una foto en Instagram". *El Mundo* (en castelán). Consultado o 5 de marzo de 2018.
2. ↑  VÍDEO: Dos horas con Gala González (y sin WiFi), *El País*, 8 de xaneiro de 2005
3. ↑  U de Gala, *El Mundo*.
4. ↑  Vídeo de campaña en YouTube.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Am-Lul, a páxina web oficial da blogueira. *(en inglés)* *(en castelán)*
* Gala González, la única española entre las blogueras más influyentes. *S Moda*, (15 de marzo de 2016). *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5517756
* Europeana: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Anshan.
Coordenadas: 41°07′N 122°59′L﻿ / ﻿41.117, -122.983

Localización de Anshan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Anshan** ( **鞍山** en chinés) é unha cidade da provincia de Liaoning, China. Ten 2 800 000 habitantes.

Economía
--------

Anshan basea a súa economía na industria siderúrxica, a cidade é unha das principais cidades industriais da China.

Historia
--------

Fundada en 1387 comezou a medra no século XVI. Durante a Rebelión dos Boxers (1900) e a Guerra Ruso-Xaponesa (1904-1905) a cidade resultou moi afectada. En 1918 aparecen as primeiras industrias, converténdose en cidade industrial coa ocupación xaponesa de Manchuria (1931). Durante a Segunda Guerra Chino-Xaponesa (1937-1945), Anshan resultou novamente destruída. A partir de 1950 construíronse modernas plantas industriais.

Cidades irmás
-------------

* Amagasaki
* Ansan
* Sheffield

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q74957
* WorldCat
* VIAF: 157151214
* BRE: 702834
* EBID: ID
* GEC: 0004262
* GeoNames: 2038632
* GND: 5020994-2
* LCCN: n84015572
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00629934
* OSM: 2769683

 |
Coordenadas: 45°47′00″N 6°58′00″L﻿ / ﻿45.783333333333, 6.9666666666667

**Courmayeur** (en arpitano, *Croméyeui*) é un concello italiano da rexión autónoma do Val de Aosta. Está localizado aos pés do Mont Blanc, a montaña máis alta de Europa Occidental, na sección dos Alpes Graios, e cruzado polo río Dora Baltea. Courmayeur comparte o cume do Mont Blanc cos seus veciños da comuna de Chamonix en Francia e posúe o título de concello máis alto de Italia.

Turismo
-------

Vista de Courmayeur
O pintoresco e saudable escenario montañés que presenta Courmayeur, converten a esta localidade italiana nun atractivo turístico. O inverno converte a este destino nun dos máis elixidos polos europeos para realizar esquí. Courmayeur é tamén elixido como destino turístico en verán, para simple relaxación e polos seus atractivos naturais, como a rexión do Mont Blanc ou o Parque Nacional do Gran Paradiso. Son, por tanto, frecuentes a presenza de alpinistas e excursionistas en verán. Por Courmayeur pasa o famoso Tour do Mont Blanc, que en varias etapas rodea completamente o macizo pasando por Francia, Italia e Suíza.

Transporte
----------

Courmayeur atópase moi ben conectado co noroeste de Italia (220 km de Milán). O túnel do Mont Blanc conecta a rexión con Francia. Lión está a 240 km e pode ser alcanzada nunhas horas, e Xenebra, Suíza, está só a 100 km.

Dolonne, cidade irmá de Courmayeur, conta con varias áreas residenciais e hoteis, e tamén é un centro de deportes de inverno. Está conectada a Courmayeur mediante unha ponte.

Cidades irmás
-------------

* Francia Chamonix

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Courmayeur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do concello

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34993
* WorldCat
* VIAF: 124409918
* BNF: 11962935q
* BRE: 2125681
* GeoNames: 6540318
* GND: 4494735-5
* MusicBrainz: ID
* OSM: 46039
* TGN: 1044418

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 52°01′17″N 4°22′41″L﻿ / ﻿52.0214, 4.3781

O **Delftse Hout** (en galego: "Bosque de Delft") é un pequeno distrito do noroeste da vila de Delft, na Holanda Meridional, composto principalmente por unha lagoa, superficie boscosa e diversos espazos verdes, ademais dunha área residencial de arredor de 100 habitantes. A área natural é unha das precursoras da rede ecolóxica provincial dos Países Baixos.

A zona boscosa á beira da lagoa de Delftse Hout
A lagoa creouse nos anos 60 a partir da extracción de area para a construción de novas áreas residenciais nas proximidades. Arredor dela hai unha zona de lecer, unha granxa didáctica para nenos e un recinto para animais, ademais dunha praia e unha área de acampada.

Esta zona limita polo oeste coa autoestrada A13 (que vai da Haia a Rotterdam) entre as saídas 8 e 9, e polo leste coa veciña localidade de Dobbeplas, que pertence ao concello de Pijnacker-Nootdorp.

O 22 de novembro de 2006 tivo lugar un referendo acerca dun plan municipal para a ampliación da zona de acampada, que levaría aparellada a redución da área pública de recreo e a corta de 112 árbores protexidas, que serían substituídas por outras novas en cantidade semellante. O resultado do referendo foi o rexeitamento do plan.

Praia nudista
-------------

A partir de 2013, o concello abriu unha praia para a práctica do nudismo, aínda que diversas sentenzas xudiciais impediron que esta consideración teña rango oficial. No entanto, a Federación Naturista dos Países Baixos segue a considerala como praia nudista.

Accesibilidade
--------------

Durante todo o ano, mesmo en horario nocturno, a liña 81 da compañía Veolia leva ata Delftse Hout, na parada do cruzamento de Korftlaan coa autoestrada A13. 

Ademais, o autobús 60 da mesma compañía ten unha parada na confluencia entre Tweemolentjeskade e Miereveltkade.

No verán, tamén está dispoñible a liña 80 de Veolia.

Notas
-----

1. ↑  Delftse Hout no sitio web oficial do Concello de Delft. *(En neerlandés)*
2. ↑  Información sobre Delftse Hout Arquivado 12 de xullo de 2017 en Wayback Machine. na web da Federación Naturista dos Países Baixos. *(En neerlandés)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Delft
* Parque de Guillermina

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Delftse Hout *(en neerlandés, inglés, francés e alemán)*
* Sitio web oficial do Concello de Delft *(en neerlandés e en inglés)*
* Nudist beach Delftse Hout *(en inglés, francés e alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1184152
* WorldCat
* VIAF: 315146989
* GeoNames: 2757341
* LCCN: sh93002798

 |
Coordenadas: 36°40′N 116°59′L﻿ / ﻿36.667, -116.983


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Jinan** (en chinés: 济南市) é unha importante cidade do leste da China, capital da provincia de Shandong. Situada na ribeira do río Amarelo no seu curso inferior, ascenden ao sur da urbe as estfibacións do sagrado Monte Tai. Conta cunha poboación de 6 814 000 habitantes (2010 censo prov.) para unha área municipal de 8177 km².

Na actualidade un centro industrial e de transportes, ten unha longa historia que afunde as súas orixes nalgunha das culturas que conformaron a civilización chinesa (a neolítica cultura de Longshan). Coñecida dende o século VIII aC como Li-hsia, importante vila do estado de Chi, foi un senlleiro centro relixioso budista entre os séculos IV e VII da nosa era, mantendo despois (dinastías Sui, Tang, Song e Ming) un constante crecemento coma destacada capital comercial e administrativa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170247
* WorldCat
* VIAF: 146588607
* BNF: 120459588
* EBID: ID
* GEC: 0034530
* GeoNames: 1805753
* GND: 4078443-5
* LCCN: n81042102
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00634906
* NKC: ge769187
* OSM: 3486449
* SUDOC: 109907914
* Treccani: jinan

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
***Tres segundos de memoria*** é unha novela de Diego Ameixeiras, publicada por Edicións Xerais en outubro de 2006. Ese mesmo ano gañou o Premio Xerais de Novela.

Trama
-----

A obra está protagonizada por un rapaz desempregado de trinta anos, que en pequenos relatos narra o seu quefacer diario.

Desde unha visión que el mesmo denomina "post-fracaso", vive o día a día nun contexto urbano, sen maiores pretensións que facer vida social (e ter relacións sexuais satisfactorias) e ir subsistindo co traballo precario. O seu grupo social máis achegado está conformado polo seu compañeiro de piso (que apenas pasa por alí, xa que adoita facer vida no piso da súa moza), o seu amigo Mario, e algunhas ex-mozas e ligues. Todos eles novos e cunhas características comúns: intereses culturais (adoitan ir a concertos e discutir de música, cinema e literatura) e precariedade laboral.

Ao final da novela, como contraposición, regresa a vivir á casa materna, deixando un final aberto e esperanzador a nivel persoal.

O título está tomado da canción "Dos besugos", do grupo Sr. Chinarro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha de xerais
Coordenadas: 23°21′N 116°40′L﻿ / ﻿23.350, -116.667

**Shantou** é unha cidade da China, no extremo sueste do país e da provincia de Guandong á que pertence. Situada nun enclave portuario privilexiado, ao abrigo da baía do seu nome, que é a vez fouce do delta do río Han, que vén do norte, e amplo esteiro do Rong, que flúe dende o oeste, desembocando ambos no Mar do Sur da China.

Esta situación predestinou a pequena vila de pescadores a ser a partir de 1858 o segundo porto na rexión tralo da capital provincial, Cantón, cando a China tivo que abrirse comercialmente a occidente. En 1922 un tifón taponouno, mais en 1979 foi elixida coma unha das Zonas Económicas Especiais, o que significou a súa recuperación como importante porto e obxectivo de investimentos estranxeiros. Todo isto fixo incrementar enormemente a súa poboación (1.167.430 habitantes, no censo de 2000) e que se convertese en centro dunha grande área metropolitana (4.320.000 habitantes en 2001).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Shantou Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Historia urbana de Shantou

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59100
* WorldCat
* VIAF: 158745016
* BNF: 15958061k
* EBID: ID
* FAST: 1328733
* GeoNames: 6301364
* GND: 4316541-2
* LCCN: nr2004009712
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00648251
* OSM: 3282750
* SUDOC: 233515453
* TGN: 8619780

 |
Coordenadas: 28°00′N 120°42′L﻿ / ﻿28.000, -120.700

Estatua dos Cinco Cabalos de Wenzhou.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Wenzhou** (chinés simplificado: 温州市; chinés tradicional: 溫州市; pinyin: Wēnzhōu Shì) é unha cidade da China a carón do Mar de Leste da China no sur da provincia de Zhejiang.

Xeografía
---------

Situada á beira do río Ou na súa foz, é un importante porto de entrada e saída do interior montañoso da provincia (moitos emigrantes chineses en occidente proceden desta zona).
A municipalidade conta con 9.122.100 habitantes (censo de 2010) en 11.784 km², sendo 3.039.500 da urbe de seu. Xunto as próximas Rui'an e Yueqing conforman unha aglomeración de máis de cinco millóns de habitantes.

Coñecida dende a antigüidade pola súa cerámica, recibiu o seu nome actual no 675. Foi un dos poucos portos baixo control chinés durante a ocupación xaponesa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42635
* WorldCat
* VIAF: 242206862
* BRE: 2380615
* EBID: ID
* GeoNames: 1791388
* GND: 4269760-8
* MusicBrainz: ID
* OSM: 3289341

 |
**Maria João Pires**, nada en Lisboa o 23 de xullo de 1944, é unha pianista portuguesa.

Traxectoria
-----------

Sendo moi noviña aprendeu a tocar o piano. Aos cinco anos deu o seu primeiro recital e aos sete tocou publicamente concertos de Mozart. Con nove anos recibiu o premio da Xuventude Musical Portuguesa. Entre 1953 e 1960 estudou co Profesor Campos Coelho no Conservatorio de Lisboa. Proseguiu os estudos musicais na Alemaña, primeiro na Musikakademie na cidade de Múnic con Rosl Schmid e despois en Hannover con Karl Engel.

Maria João Pires foi recoñecida internacionalmente ao vencer o concurso internacional do bicentenario de Beethoven en 1970, que se realizou na cidade de Bruxelas (Bélxica).

Ao longo da súa carreira realizou numerosas digresións onde interpretou obras de Bach, Beethoven, Schumann, Schubert, Mozart, Brahms, Chopin e moitos outros compositores dos períodos clásico e romántico. Maria João Pires foi convidada con regularidade polas grandes orquestras mundiais para tocar nas mellores salas de concerto de Europa, Canadá, Xapón, Israel e dos Estados Unidos.

A pianista ten realizado actuacións tanto a nivel individual (recitais, concertos, gravacións) como en música de cámara: dos numerosos éxitos discográficos, destacan as gravacións "Moonlight", con Sonatas de Beethoven; "Le Voyage Magnifique", integral dos Impromptus de Schubert; Nocturnos e outras obras de Chopin; Sonatas de Grieg; e os Tríos de Mozart con Augustin Dumay (violín) e Jiang Wang (violoncello).

É a fundadora e dirixente do *Centro de Belgais para o Estudo das Artes*, no concello de Castelo Branco, de cariz pedagóxico, cultural e social.

Foi distinguida co Premio Pessoa no ano 1989.

No ano 2006 a pianista mudouse ao Brasil tendo declarado que sufriu moito en Portugal debido ao seu proxecto, o *Centro de Belgais para o Estudo das Artes*. No Brasil adquiriu unha casa nos arredores da cidade de Salvador, capital do estado da Baía.

Notas
-----

1. ↑  Jean-Pierre Thiollet, *88 notes pour piano solo*, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha da artista no IMDb *(en inglés)*.
* Maria João Pires troca Belgais pelo Brasil *(en portugués)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q235650
* WorldCat
* VIAF: 113931950
* AllMusic: mn0000494112
* BIBSYS: 1070805
* BNE: XX1072051
* BNF: 13898517v
* CiNii: DA08510645
* Discogs: 834395
* Europeana: ID
* FAST: 1437729
* FemBio: 22100
* GEC: 0246814
* GND: 124927521
* IMDb: nm0685137
* ISNI: 0000 0001 0937 4314
* LCCN: n78045366
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000022340
* NKC: xx0198406
* NLA: 36578135
* NTA: 070775729
* PTBNP: 118332
* SNAC: w6dz17bz
* Songkick: 40857
* SUDOC: 085914487
* TMDb: 1475142

 |
| Taenga |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | 96 hab. |
| Superficie | 20 km² |
| Superficie lagoa | 140 km² |
| Nº de illas |  |
| Coordenadas | 16°22′S 143°07′O﻿ / ﻿-16.367, -143.117 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Taenga**, tamén denominado **Taunga-hara** , é un atol de Tuamotu, na Polinesia francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Makemo. Está situado a 27 km ao noroeste de Nihiru e a 670 km ao nordés de Tahití.

Xeografía
---------

Ten unha superficie emerxida de 20 km². A lagoa interior, de 140 km², ten un paso navegable chamado Tiritepakau.

A vila principal é Henuparea. A poboación total é de 96 habitantes (censo do 2007), que viven principalmente da piscicultura. Tamén hai algunhas granxas de perlas. Non dispón de case ningunha infraestrutura.

Historia
--------

Foi descuberto polos ingleses John Buyers e John Turnbull do *Margaret*, no 1803. Chamárono *Holt*. En 1820, Bellingshausen chamábao *Yermaloff*.

Notas
-----

1. ↑  Nome oficial: Géographie de la Polynésie française (Définitions et nomenclatures) Arquivado 18 de outubro de 2009 en Wayback Machine.
2. ↑  *Names of the Paumotu Islands, with the Old Names So Far As They Are Known* por J.L. Young en *The Journal of the Polynesian Society*, Volume 8, No. 4, December 1899, p.264-

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2300550
* GEC: 0511412
* GeoNames: 4033665

 |
Coordenadas: 42°23′26″N 7°10′24″O﻿ / ﻿42.390469444444, -7.1732888888889

O **encoro de San Martiño** é unha presa artificial creado no río Sil, situado entre os concellos valdeorreses da Rúa e de Petín, e unha pequena parte en Quiroga, na banda oriental da provincia de Ourense. Debe o seu nome á aldea de San Martiño de Alvaredos (Montefurado, Quiroga]]).

Construción
-----------

Foi construído en 1956 pola empresa Dragados y Construcciones S.A. O seu propietario actual é a compañía Iberdrola.

Características técnicas
------------------------

A altura da presa é de 25 m de altura, ocupando unha lonxitude de 125 m. Retén unha capacidade media de 10 hm³. No lugar a altura é de 290 msnm. A cola do encoro ten unha lonxitude de 1,7 km e un ancho máximo de 600 m.

Características bioxeográficas
------------------------------

O encoro creou unha zona húmida interesante desde o punto de vista ecolóxico. Na beira dereita, correspondente ao concello da Rúa, a compañía eléctrica creou un bosque de chopos, para o que plantou varios miles de exemplares, a fin de protexer esa marxe das inundacións. Constitúe na actualidade unha área de recreo para a poboación da localidade.

Dadas as características climáticas do val, enclavado en zona de clima oceánico de influencia mediterránea, con temperaturas que oscilan entre os -5 °C en inverno e superan os 40 °C no verán, cunha pluviosidade media anual de 654 mm, o encoro, ás veces denominado tamén *lagoa de San Martiño*, atrae gran número de aves singulares, especialmente anátidos, capaces de aniñar aquí. Nos anos 1980 esta zona xunto con outras zonas húmidas da mesma comarca, foi cualificada como unha das máis interesantes de España, polo gran número de anátidos censados, con máis de 1.800 exemplares, cando só había vinte puntos españois que superasen os 1.500 exemplares. Ademais, entre outras, censábanse cegoñas, martiños peixeiros etc. Debe indicarse tamén a existencia dun bo número de réptiles e batracios, polo que hai anos se solicitara unha protección especial para o sitio.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Granda.
Granda a vista de paxaro.
**Granda** é unha parroquia do concello asturiano de Xixón, en España.

Demografía
----------

En 2008 tiña unha poboación de 626 habitantes e en 2018 chegaba aos 643.

Localización
------------

Os seus límites son:

* **Norte:** Barrio de Ceares traspasando a autoestrada do Cantábrico.
* **Leste:** Parroquia de Castiello de Bernueces
* **Oeste:** Barrio de Nuevo Roces mediante a AS-I
* **Sur:** Parroquias de Leorio, Huerces e Vega

Xeografía
---------

Pola parroquia discorre o río Piles, xerando un espazo de natureza fluvial transitable pola Senda Fluvial do río Piles, que mide 19 km e se conecta coa Vía verde da Camocha.

Transportes
-----------

Granda é vertebrada pola AS-377, que une Pola de Siero con Xixón. Por Granda discorre a Liña 16 de EMTUSA que conecta a estación de Xixón con Veiga e o autobús nocturno B-4, que enlaza Vega con Viesques, La Arena e El Humedal.

Historia
--------

Granda pertencera aos feudos do Señorío de Noreña dende uns privilexios outorgados polo rei Xoán I en 1383. A principios do século a parroquia aparece como exclusivo lugar de residencia para as clases altas antillanas, como é exemplo a leira Solavieya, de 1918. En 1924 chégase a conceder unha ostentosa festa ao Príncipe de Asturias Juan de Borbón.

Sitios de interese
------------------

Fachada principal de Solavieya
Fachada principal da igrexa parroquial
### Solavieya

Casa de indianos deseñada por Manuel do Busto con gran xardín.

### Igrexa de Santo Tomás

Igrexa parroquial referenciada por primeira vez no ano 933 como igrexa de Santo Tomás de Vaones, sendo unha das igrexas máis antigas de Xixón. A mediados do século  a igrexa derrúbase e constrúese unha nova na localización actual. Con todo, esta igrexa tamén se destrúe polo seu mal estado en favor dunha nova igrexa inaugurada en 1908 baixo o amparo de José Antonio García Sol, promotor tamén de Solavieya. Durante a Guerra Civil este templo sofre o mesmo destino que as súas predecesoras, construíndose a nova igrexa en 1947.

### Matadoiro de Xixón

Granda alberga a planta do Matadoiro de Xixón.

Lugares
-------

* Vaones
* Granda de Baxo
* Granda de Riba
* La Barniella
* La Belga
* La Carbayera
* La Folguera
* El Foru
* La Perdiz

Notas
-----

1. ↑  Ayuntamiento de Gijón. "Padrón De Habitantes Actual. Población Barrios Y Parroquias Por Sexo".
2. ↑  Ayuntamiento de Gijón. "Senda Fluvial del Río Piles".
3. ↑  EMTUSA. "Línea 16" (PDF).
4. ↑  EMTUSA. "Búho 4" (PDF).
5. 1 2  Asociación de Vecinos Granda. "Historia Granda" (en castelán). Consultado o 2022-07-20.
6. ↑  "Matadero de Gijón".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "INEbase / Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales". Arquivado dende o orixinal o 4 de marzo de 2016. Consultado o 26 de novembro de 2022.

* "Nomenclátor de entidades de población de Asturias 2008". Consultado o 26 de novembro de 2022.

* RECTIFICACIÓN de erros habidos no Decreto 105/2006, de 20 de setembro, polo que se determinan os topónimos oficiais do concello de Xixón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5195014
* código INE: 33024100000

 |
O río Ixim en Astaná, xeado

  

O **río Ixim** ou **Esil** (en ruso *Ишим*, en casaco *Есіл/Esil*) é un afluente do Irtich pola súa beira esquerda. No seu curso de 2.450 km atravesa Casaquistán e o sur de Siberia occidental, xa en Rusia.

Percorrido
----------

O Ixim ten a súa fonte en Casaquistán, na estepa entre Astana e Karaganda. Daquela denomínase *Esil* (o seu nome casaco), e pasa pola capital casaca, Astana, e máis polas cidades de Atbasar e de Esil, primeiro, e logo por Petropavlosk, antes de atravesar a fronteira e entrar na Federación Rusa. Recibe entón o nome de Ixim, e pasa pola cidade homónima, para máis tarde desaugar no Irtich, case na altura da cidade de Ust-Ixim, converténdose nun subafluente do río Obi.

### Afluentes

Entre os seus afluentes destaca o Tersakam, pola esquerda, con 334 km de lonxitude.

Caudal
------

As súas augas proceden sobre todo da fusión de neves. As augas do río conxélanse a comezos de novembro, e fican nese estado até o mes de abril ou maio, segundo o ano. En maio e xuño ten lugar a medra das augas. O seu caudal é, pois, moi variábel, oscilando entre os 56 m³/s e os 686 m³/s.

Navegabilidade
--------------

En parte o río é navegabel.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Ixim*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191524
* WorldCat
* VIAF: 240522428
* BRE: 2028519
* EBID: ID
* GEC: 0034027
* GeoNames: 1505452
* GND: 4422135-6

 |