Coordenadas: 42°52′13″N 8°31′32″O﻿ / ﻿42.870162, -8.52567

Gallaecia en tempos do emperador Diocleciano.
***Gallaecia Petrea*** é o título da exposición coa que se inaugurou o Museo de Galicia, un dos edificios do complexo da Cidade da Cultura de Galicia. Foi inaugurada o 15 de xuño de 2012 e permaneceu aberta ata o 15 de decembro.

A exposición foi organizada pola Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria e pretende facer un percorrido pola construción da cultura e da propia historia de Galicia, desde a prehistoria ata a actualidade, a través da pedra como fío condutor.

Estrutura
---------

A colección exposta ó público estivo formada por 341 pezas distintas talladas en pedra, procedentes de diferentes lugares do que foi a Gallaecia, de modo que recolle obra dispersa por Galicia, Portugal e outros territorios da Galicia estremeira, cedida por 91 museos, concellos e outras institucións públicas e privadas que conservan hoxe estas pezas, galegos ou de fóra de Galicia. Case todas son pezas orixinais pero tamén se expoñen algunhas reproducións.

Cada peza estivo colocada sobre un entaboado a modo de simples palés de madeira. Buscouse así unha especie de diálogo da pedra coa outra gran materia prima de Galicia, ademais de ser a mellor opción para no danar as obras. Ó pé, unha sinxela etiqueta indicaba o nome da peza, datación e orixe.

A exposición estruturouse en seis áreas temáticas distribuídas ó longo das catro plantas do edificio, correspondendo á xeoloxía galega e a cinco épocas históricas básicas: Prehistoria, Roma, Medieval, Moderna e Contemporánea.

Colección de rochas de Galicia, de Guillermo Schulz (1832-1834), conservada no Museo Xeomineiro (do Instituto Xeolóxico e Mineiro de España, en Madrid).
### Xeoloxía

Esta sección estaba dominada por unha gran fotografía do monte Pindo, cuxa masa granítica foi formada hai 350 millóns de anos. Expúxose, por primeira vez ó público, unha das tres coleccións minerolóxicas reunida por Guillermo Schulz entre 1832 e 1834, así como os cadernos de campo escritos por este xeólogo, base para a súa *Descrición geognóstica del Reino de Galicia* (1835).

Podía verse, tamén, o manuscrito orixinal da tese de doutoramento do químico Isidro Parga Pondal, lida en 1935, e varias mostras de cuarzo, cuarcita, granito etc.

Puntas de frecha.
### Prehistoria

A pedra foi un material amplamente utilizado polos habitantes prehistóricos da Gallaecia, non só con fins utilitarios (na exposición representados por machados e puntas de frecha, muíños de man etc.) senón como soporte ornamental e de variadas manifestacións artísticas. Na exposición podíanse ver petróglifos, unha cista reconstruída e gravados nas lousas que conformaban as mámoas, trísceles e outros elementos da cultura castrexa etc. Entre os petróglifos expostos estaba unha das 70 pequenas pezas de lousa do lugar de Fariseu (no Val de Côa, Portugal), a Lousa do Peixe do castro de Formigueiros ou a Laxe das Picadas, retirada do complexo rupestre da Caeira (Poio) ante o risco de destrución pola urbanización da zona. Tamén cómpre destacar a estela da Pedra Alta, atopada en Castrelo do Val e que representa unha figura antropomorfa decorada con armas e un carro.

Miliario romano da Ponte do Burgo (Pontevedra).
### Roma

A romanización de Galicia estivo presente en estatuas de guerreiros galaicos e a figura feminina da *Venus de Vidago* (procedente de Chaves, Portugal, e posible imaxe dunha deusa da fertilidade), miliarios e columnas, aras e diversos relevos funerarios e votivos. Un destes foi o relevo de Vilarín (atopado en Becerreá), que representa a ofrenda sacrificial dun boi, unha vaca e un becerro.

Foi chamativa a maqueta de Aquis Querquennis, campamento romano levantado en Bande para a construción da Vía Nova, na que se recolle todo o escavado ata o momento.

Virxe da Esperanza de Santo Estevo de Budiño (Salceda de Caselas).
### Medieval

A Idade Media, grazas ó fenómeno do Camiño de Santiago e á escola xerada polo mestre Mateu en torno ás obras na Catedral e, concretamente, no Pórtico da Gloria, deu lugar á conversión de Santiago nun centro artístico que se difundiu por todo o territorio. A época estivo amplamente representada na exposición mediante lápidas, columnas e, sobre todo, imaxinería relixiosa: tímpanos, cruceiros, pías e esculturas de virxes e santos.

Entre as pías, a chamada Hidria de Xerusalén, peza do século XII conservada na igrexa de Santa María de Cambre. Entre os tímpanos expostos estivo o de San Xoán de Palmou (1150-1160), espoliado e recuperado nunha casa de poxas en Italia. Entre as Virxes, unha *Virxe do Leite* (principios do XIV) procedente do antigo hospital de San Xoán de Deus, en Pontevedra. Ambas pezas forman parte dos fondos do Museo de Pontevedra.

### Moderna

Diversas pezas, esculturas e relevos, representan a creación artística da idade moderna. Expúxose un lintel dun baldaquino (procedente da igrexa de San Pedro de Vilalonga (Sanxenxo), un tímpano coa entrada de Xesús en Xerusalén ou o altar pétreo da igrexa de San Salvador de Vilar de Donas (en Palas de Rei). Entre as esculturas, un grupo de alegorías que a Universidade de Coímbra lle encargou a Claude Laprade, en 1702.

A Catedral de Santiago estivo presente a través do debuxo realizado por Juan Esmorís García en 1867. Tamén se expuxo unha maqueta do que tivo que ser o coro pétreo do mestre Mateu.

### Contemporánea

A escultura contemporánea tamén estivo presente na exposición, con obras que van desde os primeiros anos do século XX, co *Busto de Beluca Varela*, de Asorey, ou o *Guerrero celta*, de Narciso Pérez Rey, ata os últimos escultores contemporáneos sobre pedra como son Manolo Paz, Paco Leiro ou Silverio Rivas.

O comisario de *Gallaecia Petrea*, Fernández Cid, explicou que a idea era establecer un criterio de perdurabilidade, "*como se esta exposición se fixera dentro de 50 anos*".

Galería de imaxes
-----------------

* Tímpano procedente da igrexa de San Xoán de Palmou (Lalín).Tímpano procedente da igrexa de San Xoán de Palmou (Lalín).
* Relevo do altar de Santiago de Saamasas (Lugo).Relevo do altar de Santiago de Saamasas (Lugo).
* Relevo de Vilarín (Becerreá).Relevo de Vilarín (Becerreá).
* Baldaquino de San Pedro de Vilalonga (Sanxenxo).Baldaquino de San Pedro de Vilalonga (Sanxenxo).
* Lápida fundacional do mosteiro de San Pedro de Rocas. Esgos.Lápida fundacional do mosteiro de San Pedro de Rocas. Esgos.
* Hidria de Xerusalén, conservada na igrexa de Santa María de CambreHidria de Xerusalén, conservada na igrexa de Santa María de Cambre

Comisarios
----------

O comisario xefe da exposición foi Miguel Fernández Cid, pero cada unha das áreas contou co seu propio comisario: Juan Ramón Vidal Romaní na área de xeoloxía; Xosé Ignacio Vilaseco Vázquez, na de prehistoria; Antonio Rodríguez Colmenero, na de Roma; Carlos Valle Pérez, na medieval; Ana Goy Diz, na moderna; e o propio Miguel Fernández Cid na da época contemporánea.

Notas
-----

1. ↑  Copia do orixinal que debuxara Fernando de Casas Novoa en 1738 e que conserva, en pésimo estado, o Museo da Catedral compostelá.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gallaecia Petrea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* *Galicia no tempo*
* *100 Galicia cen. Obxectos para contar unha cultura*
* *Galicia, un relato no mundo*

### Ligazóns externas

* Vídeo da montaxe da Exposición
* Cidade da Cultura
* "Gallaecia Petrea, unha exposición para percorrer a historia de Galicia" Arquivado 30 de maio de 2020 en Wayback Machine. (*El Correo Gallego*, 13.06.2012)
* "La piedra contra Eisenman" (*El País*, 15.06.2012)
* "Diez joyas para quedarse de piedra" (*Faro de Vigo*, 17.06.2012)