O **Santuario de Santa María da Cruz** (en italiano: *Santuario di Santa Maria della Croce*) é unha basílica menor que se encontra en Crema, comuna de Italia localizada na provincia de Cremona.

Situada na Diocese de Crema, atópase a un quilómetro do centro da cidade, na *Strada Statale 591*, no camiño para Bérgamo.

Historia
--------

O 13 de febreiro de 1489, Caterina degli Uberti, dunha familia tradicional de Crema, casou con Bartolomeo Pederbelli, tamén coñecido como Contaglio, malfeitor de Bérgamo e bandido da súa terra, que ocultou o seu pasado criminal á súa esposa.

Ó ano seguinte, a relación coa familia da noiva non foi doada, pois el nunca pagou o dote.

O 2 de abril de 1490, Contaglio convenceu (ou mesmo obrigou) a Caterina a seguilo na súa viaxe de regreso a Bérgamo, para a casa da familia del. Logo, fóra da cidade de Crema, en vez de coller o camiño para Bérgamo (a actual Vía Mulini), o home dirixiuse a un pequeno bosque chamado *Novelletto.* Alí, atacou con espada e coitelo á súa esposa, cortándolle a man dereita e unha parte do brazo. De tanta violencia, a espada quebrouse, e el fuxiu coa equipaxe da muller e catro aneis de ouro. Despois dese crime, non se soubo máis nada del.

Caterina pediu socorro á Nosa Señora para recibir os sacramentos; foi naquel momento que apareceu unha muller vestida con roupa pobre que lle dixo: "*Eu son aquela á que chamaches*..." e as feridas pararon de sangrar; mais, como as portas da cidade estaban xa pechadas, a muller deixou a Caterina descansando na casa dun campesiño. Á mañá seguinte, consultaron un médico e despois Caterina foi interrogada polo *Juíz do Malefício* (maxistrado veneto), e axiña un sacerdote chamado Filippo, da parroquia de San Bento, administroulle os sacramentos. Foi naquel momento no que as feridas recomezaron e Caterina faleceu.

### Os primeiros milagres

No lugar onde Caterina foi atacada foi colocada unha Cruz, e un mes despois, o 3 de maio, un rapaz con graves problemas nun pé que non lle permitían camiñar, foi levado ao *Novelletto.* Despois das oracións, comezou a camiñar el só: foi o primeiro milagre e as crónicas din que o mesmo día aconteceron outros 40.

O 4 de maio, fíxose unha procesión solemne ao barrio *Novelletto*, e construíuse un pequeno altar onde foi colocada a *Madonna col Bambino*, doada polo milanés Gianfranco Cotta. O 5 de maio, moitos viron a Virxe chorar e aquel día sucederon cerca de 80 curas milagrosas. O *Consello da Cidade* decretou a construción dun edificio no lugar onde aparecera a Nosa Señora. As crónicas relatan outras curas milagrosas o 18 de maio e 2 de xuño.

### O círculo luminoso

O *podestà veneto* de Crema, Nicolò Priuli, nunca confiou nos milagres e temía problemas de orde pública. O 18 de xuño foi ao *Novelletto* persoalmente e asistiu ao milagre do *círculo luminoso*: ao redor do Sol apareceu un círculo que parecía caer na terra por tres veces. Desde aquel momento, o *podestà* tornouse nun dos promotores da construción do santuario.

Arquitectura
------------

Caterina degli Ubaldi, ferida e socorrida pola Nosa Señora. Grupo en cerámica na cripta (scurólo) do santuario.
Para a construción foi chamado o arquitecto lodigiano Giovanni Battagio, discípulo de Donato Bramante, que deseñou un edificio en estilo moderno a partir dun plano de cruz grega: un corpo central de cerca de 35 metros, circular e octogonal dentro e fóra, ao cal se xuntan catro pequenos corpos laterais de cerca de 15 metros de altura. Todo o edificio está en ladrillos á vista.

### Altar e cripta

O corpo oriental está organizado en dous niveis: no superior encóntrase o altar maior, que chegou do duomo de Crema: pódese chegar subindo dúas escaleiras de mármore vermello de Verona. O tabernáculo é en bronce dourado.

Por enriba da parede encóntrase a gran pintura da *Asunción* de Benedetto Rusconi, nun cadro de Giacomo de Marchi e dourada por Nicolò Salserio Bianchi, Tommaso e Vincenzo Civerchio. O cume en madeira foi pintado polo mesmo Benedetto Rusconi e representa a Deus Pai.

Na decoración xeral do presbiterio ten catro bustos dos Doutores da Igrexa (Santo Ambrosio, San Xerome, Santo Agostiño e San Gregorio), probablemente de Agostino de Fondulis.

Sepultura de Xesús, de Bernardino Campi.
No nivel inferior, encóntrase a pequena cripta (ou *scurolo*), retangular, con voltas pintadas cos apóstolos. O altar é do paduano Pietro Danieletti e é de 1750. No fondo ten unha Edícula representando o milagre: Nosa Señora aparece e socorre a Caterina, no centro a man amputada da muller e a copia da espada do marido.

Sepultura
---------

Nun altar lateral merece consideración a sepultura e a Adoración dos Magos de Bernardino Campi.

Galería de imaxes
-----------------

* O santuario, nun deseño do século XIX.O santuario, nun deseño do século XIX.
* O altar central, durante unha adoración eucarística.O altar central, durante unha adoración eucarística.
* O santuario do lado de Vía Battagio.O santuario do lado de Vía Battagio.
* Vista parcial do tambor.Vista parcial do tambor.
* A entrada occidental.A entrada occidental.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Silvio della Noce, *Sul prodigioso movimento degli occhi dell’Immagine Ave Regina Cœlorum posta nel Santuario di S. Maria della Croce presso Crema*, Milano, Tip. Osservatore Cattolico, 1870
* Angelo Zavaglio, *Terre Nostre*, Arti Grafiche di Crema, Crema, 1980
* Tommaso Ronna, *Storia della Chiesa di Santa Maria della Croce eretta fuori della R. Città di Crema*, Milano, 1825, Ristampa anastatica della Editrice Turris di Cremona, 1987
* AA.VV. *Itinerari di fede tra Adda, Oglio e Po*, Arti Grafiche Rossi, Soresina, 1994, Scheda del santuario ad opera di Cesare Alpini
* Fabrizio Loffi, *S. Maria, il restauro compie cent'anni*, en La Cronaca, 26 outubro de 2003
* Giorgio Zucchelli, *S. Maria della Croce*, editrice Il Nuovo Torrazzo, Crema, 2003
* Gruppo Antropologico Cremasco, *I campanili della Diocesi di Crema*, Leva Artigrafiche, Crema, 2009

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do Santuario *(en italiano)*