Karl Marx
**Ditadura do proletariado** é un termo empregado e postulado polo marxismo para referirse ó estado de transición revolucionaria entre o capitalismo e a sociedade comunista. O termo non se refire a unha concentración de poder nun ditador, senón a unha situación na que o proletariado ten o poder e substitúe o sistema político controlado pola burguesía (ditadura da burguesía). Esta etapa de transición é denominada tamén por moitos marxistas como socialismo.

Historia e características
--------------------------

De acordo ao marxismo, a existencia mesma de calquera tipo de estado implica a ditadura dunha clase social sobre outra. De acordo a Karl Marx, no réxime capitalista, ata nas maiores condicións de democracia burguesa, existe unha ditadura da burguesía, en detrimento dos traballadores e do conxunto do pobo.

Marx postula a necesidade dunha revolución na cal o proletariado establézase como clase dominante, para disolverse paulatinamente como tal, na transición cara a unha sociedade sen clases. A ditadura do proletariado sería a etapa inmediatamente posterior á toma do poder por parte da clase obreira, na que se crea un Estado obreiro, o cal, como todo estado, sería unha ditadura dunha clase sobre outra (neste caso, das clases traballadoras sobre a burguesía).

En palabras de Lenin: «Marx puxo de relevo [...] que aos oprimidos se lles autorizase para decidir unha vez cada varios anos ¡que membros da clase opresora han de representalos e esmagalos no parlamento!

Pero, partindo desta democracia capitalista -inevitablemente estreita, que repudia baixo corda aos pobres e que é, xa que logo, unha democracia mentireira- [...] o desenvolvemento cara ao comunismo pasa a través da ditadura do proletariado, e non pode ser doutro xeito, porque o proletariado é o único que pode, e só por este camiño, romper a resistencia dos explotadores capitalistas.

Pero a ditadura do proletariado, é dicir, a organización da vangarda dos oprimidos en clase dominante para esmagar aos opresores, non pode conducir tan só á simple ampliación da democracia. Á vez coa enorme ampliación do democratismo, que por primeira vez convértese en democracia para os pobres, nun democratismo para o pobo, e non un democratismo para os sacos de diñeiro, a ditadura do proletariado implica unha serie de restricións postas á liberdade dos opresores, dos explotadores, dos capitalistas. Debemos reprimir a estes, para liberar a humanidade da escravitude asalariada, hai que vencer pola forza a súa resistencia, e é evidente que alí onde hai represión, onde hai violencia, non hai liberdade nin hai democracia.

Engels expresaba isto na carta a Bebel, ao dicir que "mentres o proletariado *necesite* aínda do Estado, non o necesitará en interese da liberdade, senón para someter aos seus adversarios, e axiña que como poida falarse de liberdade, o Estado como tal deixará de existir."

Democracia para a maioría do pobo e represión pola forza, é dicir, exclusión da democracia, para os explotadores, para os opresores do pobo: velaí a modificación que sufrirá a democracia na 'transición' do capitalismo ao comunismo.»

É importante diferenciar dúas etapas na historia da concepción da ditadura do proletariado. Inicialmente, Marx e Friedrich Engels só falaban da toma do poder estatal por parte da clase traballadora; con todo, tras a experiencia da Comuna de París, concluíron que para exercer a Ditadura do Proletariado, a clase obreira non podía simplemente encher as estruturas estatais existentes, senón que debía proceder a destruír o estado burgués e pór en pé un estado obreiro baseado na organización colectiva (Comunas ou Consellos, en ruso "Soviets") da clase obreira.

Notas
-----

1. ↑  "Entre a sociedade capitalista e a comunista atópase o período da transformación revolucionaria dunha a outra, ao que corresponde tamén un período de transición política, cuxo estado non pode ser máis que a ditadura revolucionaria do proletariado" (Obras Completas de Marx e Engels en alemán, volume XIX, páxina 28, citado en *Vocabulario Básico do Marxismo*, de Gérard Bekerman, Editorial Crítica, Barcelona, 1983, pp. 178-179).
2. ↑  *O Estado e a Revolución*, Cap. 5 *As Bases Económicas da Disolución do Estado*, V.I. Lenin.
3. ↑  *A Guerra Civil en Francia*, Karl Marx, 1871.
4. ↑  Prólogo de 1872 ao *Manifesto Comunista*, Karl Marx e Friedrich Engels, 1872.

| * v
* c
* e
Comunismo |
| --- |
| Conceptos básicos | 
* Filosofía marxista
* Economía marxista
* Materialismo histórico
* Plusvalía
* Modo de produción
* Loita de clases
* Sociedade sen clases
* Internacionalismo proletario
* Antiimperialismo
* Autoxestión
* Revolución mundial

 |  |
| Aspectos | 
* Estado comunista
* Partido Comunista
* Revolución comunista
* Simboloxía comunista
* Historia do comunismo

 |
| Variantes | 
* Marxismo
* Leninismo
* Marxismo-leninismo
* Trotskismo
* Maoísmo
* Socialismo con características chinesas
* Luxemburgismo
* Titismo
* Stalinismo
* Castrismo
* Guevarismo
* Hoxhaismo
* Khrushchevismo
* Comunismo indio
* Đilasismo
* Rankovićismo
* Comunismo de esquerda
* Comunismo concellista
* Comunismo anarquista
* Eurocomunismo
* Comunismo mundial
* Comunismo puro
* Nacionalcomunismo
* Comunismo primitivo
* Comunismo científico
* Sociedade harmoniosa
* Lista de partidos comunistas

 |
| Internacionais | 
* Liga dos Comunistas
* Primeira Internacional
* Segunda Internacional
* Terceira Internacional
* Cuarta Internacional

 |
| Líderes individuais | 
* Gracchus Babeuf
* Karl Marx
* Friedrich Engels
* Piotr Kropotkin
* Rosa Luxemburg
* Karl Liebknecht
* Antonio Gramsci
* Vladimir Lenin
* Lev Trotski
* Iosif Stalin
* Mikhail Gorbachev
* Mao Zedong
* Deng Xiaoping
* Ho Chi Minh
* Josip Broz Tito
* Che Guevara
* Enver Hoxha
* M. N. Roy

 |
| Temas relacionados | 
* Mundo Comunista
* Poscomunismo
* Anticomunismo
* Críticas ao comunismo
* Críticas ao papel do partido comunista
* Anticapitalismo
* Guerra fría
* Centralismo democrático
* Ditadura do proletariado
* Esquerda política
* Nova clase
* Nova esquerda
* Proletarios de todos os países, xuntádevos!

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q118365
* BNCF: 15308
* BNF: 119719183
* EBID: ID
* GEC: 0176308
* GND: 4149921-9
* LCCN: sh85037698
* MAG: 171706843
* NKC: ph202190
* PSH: 8477

 |