recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Castelo de Alcoutim.
O **Tratado de Alcoutim**, denominado na súa época como as *Paces de Alcoutim*, foi un tratado de paz que se concertou o 31 de marzo de 1371 na vila arraina de Alcoutim, no Algarve, entre os reis Fernando I de Portugal e Henrique II de Castela, que poñía fin á primeira das guerras fernandinas.

Cláusulas
---------

Polas súas cláusulas, o soberano de Portugal comprometíase a manter boas relacións co rei de Francia.

Ademais da paz na primeira guerra fernandina (1372-1373), estipulábase o casamento do rei portugués con Leonor de Trastámara filla do rei castelán.

O tratado foi confirmado no mesmo ano en Toro, onde o xuraron o rei, e os nobres e prelados de Castela.

No ano seguinte celebrouse un novo acordo (abril de 1372), en Tui (o tratado de Tui), que modificaba as condións propostas en Alcoutim. Especialmente, dispensando o referido compromiso de casamento, e restabelecéndose de novo a fronteira anterior ao Tratado de Alcoutim.

Notas
-----

1. ↑  Olivera Serrano 2005, p. 53-55.
2. ↑  de Oliveira Marques, A. H. R. (1977): *História de Portugal. Volume I*. Queluz de Baixo, Oeiras: Editorial Presença. ISBN 978-97-2232-189-1.
3. ↑  Olivera Serrano 2005, p. 55.
4. ↑  "Convenção de Tui", en José Adelino Maltez (2008): "Crónica do Pensamento Político". Dili, Timor Oriental.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerras fernandinas

### Bibliografía

* Lopes, Fernão (Introdución de Salvador Dias Arnaut) (1966): *Crónica do Senhor Rei Dom Fernando, nono rei destes regnos*. Porto: Livraria Civilização.
* Martins, Armando Alberto (2008): *Guerras fernandinas, 1369-1382*. Porto: QuidNovi Editora. ISBN 978-98-9628-026-0.
* Olivera Serrano, César (2005): *Beatriz de Portugal. La pugna dinástica Avís-Trastámara*. Santiago de Compostela: CSIC. ISBN 84-0008-343-1.

### Ligazóns externas

* Tratado de Alcoutim, en Artigos de apoio Infopédia (en liña). Porto: Porto Editora, 2003-2017. (Consultada o 19-10-2017).
Grupo de Wurundjeri asinando o Tratado de Batman, 1835.
**Tratado de Batman** foi un documento firmado o 6 de xuño de 1835 por John Batman, un gandeiro, empresario e explorador de Australia, e un grupo de anciáns Wurundjeri para a compra de terras nos arredores de Port Phillip, preto da actual cidade de Melbourne.

O documento deuse a coñecer co nome de Tratado de Batman e consíderase significativo xa que representa o primeiro e único acto de negociación das terras entre os colonos europeos e os aborixes australianos, que eran os propietarios orixinais das mesmas. O tratado foi declarado nulo o 26 de agosto de 1835 polo gobernador de Nova Gales do Sur, Richard Bourke, sobre a base de que o pobo Wurundjeri non ten dereito a comerciar coa terra, que foi reclamada como pertencente á Coroa británica.

Notas
-----

1. ↑  Richard Broome, pp10-14, *Aboriginal Victorians: A History Since 1800*, Allen & Unwin, 2005, ISBN 1741145694, ISBN 9781741145694
2. ↑  National Archives of Australia, *Governor Bourke's Proclamation 1835 (UK) Arquivado 25 de xullo de 2008 en Wayback Machine.* Consultado o 3 de novembro de 2008

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Aborixes australianos

### Ligazóns externas

* Imaxes e transcrición do tratado de Batman *(en inglés)*
* Museo Nacional de Australia Arquivado 21 de marzo de 2012 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Transcrición no Museo Nacional de Australia Arquivado 19 de abril de 2012 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Descrición no Museo Nacional de Australia *(en inglés)*
Coordenadas: 43°41′04″N 7°51′16″O﻿ / ﻿43.684465802977, -7.8545379371456

O **Teatro da Beneficencia** é un recinto cultural situado na á leste do convento de San Domingos de Ortigueira. Destacan os seus frescos realizados en 1892 por Vicente Martínez. En 1991 foi reinaugurado trala súa remodelación.

Características
---------------

O teatro ten unhas dimensións de 35 x 6,5 metros, con escena, palco e paraíso.

Historia
--------

O Teatro da Beneficencia está na á leste do edificio conventual de San Domingos de Ortigueira, a sala era empregada antigamente polos monxes para almacenar viño e leña. Un grupo de veciños promoveu no século XIX as obras que converteron estas dependencias nun recinto cultural. Froito desta iniciativa, e grazas ás achegas económicas dos habitantes da vila, inaugurouse en 1850 o Teatro da Beneficencia.

Vinte e cinco anos despois, o Concello asumiu os traballos que lle deron o aspecto que hoxe presenta. Só faltaban daquela o pano do escenario e as pinturas que decoran o teito, realizadas na década final do século XIX, obra de Vicente Martínez Laxe en 1892 -teñen un predominio dos tons claros e dos corpos medio espidos- e Pedro Castiñeiras –panorámica da vila-. Ámbolos dous eran artistas locais.

O Teatro rexuveneceuse seguindo a planificación conxunta de Gerardo Salvador Molezún, Rafael Baltar Tojo, José A. Bartolomé Argüelles e Carlos Almuíña Díaz, e reinaugurouse en 1991.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Teatro da Beneficencia na páxina web do Concello de Ortigueira
* Localización

---

|  |  |
| --- | --- |
| Falta algunha imaxe que ilustre o artigo |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---
**Teanua Dan Kamana**, nado en 1925 en Rarotonga, é un político das Illas Cook.

Traxectoria
-----------

En 1949 comezou a traballar na CITC (Cook Islands Trading Corporation), logrando en 1953 a dirección na sucursal de Penrhyn, estivo catro anos alí e en 1954 obtén a dirección da sucursal de Aitutaki.

En 1959 volve a Rarotonga en 1959 e en 1962 abre a súa propia compañía de taxis, nesta época comeza a participar na política, militando no Partido das Illas Cook. En 1965 entrou no Consello Insular de Rarotonga e nas eleccións xerais de 1968 elixíronno como deputado pola circunscrición de Teauotonga. Na década de 1970 foi ministro no goberno de Albert Royle Henry.

Perdeu o seu escano nas eleccións xerais de 1978 logo dunha decisión xudicial ligada a un escándalo de fraude electoral nesas eleccións. Volve ao parlamento en 1983 tras ser elixido por Tupapa-Maraerenga, continuando nas seguintes lexislaturas ata que se retira en 1993, substituíndoo Tupou Faireka. Nese ano concedéronlle o título de Oficial da Orde do Imperio Británico en recoñecemento polos seus servizos. Kamana leva o título tradicional de Tepuretu Mataiapo (mataiapo do tapere de Tupapa)
**Transcendencia** (do latim *transcēndo, is, di, sum, ĕre*: 'pasar subindo, atravesar, superar, traspor') é un termo que, en filosofía, pode conducir a tres significados distintos - aínda que relacionados - , todos eles orixinarios da raíz latina que significa 'ascender' ou 'indo alén', sendo un significado oriúndo da filosofía antiga; outro, da filosofía medieval, e o último, ligado á filosofía moderna.

Enfoque medieval
----------------

O segundo significado, que vén da filosofía medieval, defende que *transcendental* se encaixa nas categorías de Aristóteles que foron usadas para organizar conceptualmente o concepto de realidade. Os exemplos básicos de transcendental están presentes (*insignia*) nas características designadas *transcendentais* de unidade, verdade, e bondade.

"Transcendencia" na filosofía moderna
-------------------------------------

Na filosofía moderna e actual, Kant deu, a *transcendental*, un novo significado na súa teoría do coñecemento, preocupado coas posibilidades condicionais do propio coñecemento. Para el, "transcendental" significa coñecemento sobre a nosa facultade cognitiva con respecto a como os obxectos son posíbeis *a priori.* Isto é, algo é transcendental se ten un papel no modo como a mente "constitúe" os obxectos e fai posíbel, a nós, probalos como obxectos en primeiro lugar. Normalmente, coñecemento é o saber sobre un obxecto; coñecemento transcendental é o saber sobre como é posíbel, para nós, probarmos estes obxectos como obxectos. Isto baséase no concepto de Kant sobre o argumento de David Hume de que certas características do obxecto (tales como a persistencia, relacións causais) non poden derivar da impresión que temos deles. Kant argumenta que a mente debe contribuír para estas características e tornar posíbel, para nós, probarmos os obxectos como obxectos. Na parte central da súa Crítica da Razón Pura, a "Dedución Transcendental das Categorías", Kant argumenta que hai unha profunda interconexión entre a habilidade de estar autoconsciente e a habilidade de probar o mundo de obxectos. Aínda que, no proceso de síntese, a mente xestiona ambos: a estrutura dos obxectos e a súa propia unidade. Para Kant, a "transcendencia", oponse ao "transcendental", é o que xace alén da nosa capacidade de coñecemento lexitimamente coñecido. A contraargumentación de Hegel a Kant foi que, para coñecer a fronteira e estar consciente de que ela é a fronteira, nós xa a transcendemos.

En fenomenoloxía, o "transcendente" é aquilo que transcende a nosa propia consciencia - aquilo que é obxectivo, máis do que só fenómeno da consciencia.

Ligazóns externas
-----------------

* Sartre
* Huxley
* Autotranscendencia  Arquivado 17 de decembro de 2013 en Wayback Machine.
* 
* Transcendencia na psicoloxía occidental
Os tubos de raios catódicos son un exemplo de transdutores.
Un **transdutor** é un dispositivo ou compoñente electrónico que transforma un tipo de enerxía noutro, utilizando para iso un elemento sensor que recibe os datos e os transforma. Por exemplo, o sensor pode traducir información non eléctrica (velocidade, posición, temperatura, pH...) en información eléctrica (corrente, tensión, resistencia...). Un tipo curioso de transdutor é elaborado a partir de cristais naturais denominados cristais "piezoelétricos". Estes transducen enerxía eléctrica en enerxía mecánica na relación de 1:1 (un sinal eléctrico para un sinal mecánico).

Fálase de transdutores pasivos cando a enerxía de saída provén unicamente (ou case unicamente) da enerxía de entrada, e de transdutores activos cando dispoñen dunha alimentación de enerxía.

Exemplos de transdutores
------------------------

* Alto-falante
* Cápsula fonocaptora
* Célula fotoeléctrica
* Captador
* Dínamo
* Fotocélula
* Xerador
* Lámpada
* Micrófono
* Motores
* Termómetro

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Transdutor*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215928
* AAT: 300264909
* BNCF: 54450
* BNF: 119776490
* EBID: ID
* GEC: 0147382
* GND: 4064541-1
* JSTOR: transducers
* LCCN: sh85136892
* MAG: 56318395
* NDL: 00573298
* Treccani: trasduttore

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D014159

 |
A **transferencia de protóns intramolecular en estado excitado** (nas súas siglas en inglés ESIPT) é un proceso no cal moléculas fotoexcitadas relaxan a súa enerxía por medio de tautomerización por transferencia de protóns. Algúns tipos de moléculas poderían ter diferentes tautómeros de mínima enerxía en distintos estados electrónicos, e se a estrutura molecular do tautómero de mínima enerxía no estado excitado é de xeometría de transferencia de protóns entre átomos veciños, pode ocorrer a transferencia de electróns en estado excitado. A tautomerización adoita ser unha tautomería ceto-enol.

Notas
-----



---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30694091
* MAG: 2779352734

 |
|  |
| --- |
| ***The Guardian*** |
|  |
| **Xornal** | The Guardian |
| **Ano fundación** | 1821 |
| **Xénero** | Xeralista |
| **País** | Reino Unido |
| **Cidade onde se edita** | Londres |
| **Ámbito de distribución** |  |
| **Idioma** | Inglés |
| **Periodicidade** | Diario |
| **Empresa editora** | Guardian Media Group |
| **Fundador** |  |
| **Director/a** | Alan Rusbridger |
| **Tirada media** | 350.000 |

***The Guardian*** é un xornal británico propiedade de Guardian Media Group. Publícase de luns a sábado en formato Berliner. Ata 1959 foi chamado ***The Manchester Guardian***, reflectindo as súas orixes locais. O xornal aínda segue sendo coñecido por este nome especialmente en América do Norte, aínda que ten a súa base en Londres desde 1964 (con servizos de imprenta tanto en Manchester como en Londres).

As editorais deste xornal adoitan ser normalmente de tendencias esquerdistas. Unha enquisa feita polo grupo MORI entre abril e xuño do 2000 mostrou que o 80% dos lectores de *The Guardian* eran votantes do partido Laborista. De acordo con outra enquisa feita en 2004, o 44% dos lectores deste xornal votaron ao partido laborista e un 37% aos liberal demócratas

Foi o primeiro xornal británico en imprimir en formato Berliner. En novembro de 2005 *The Guardian* tivo unha media de 378.618 exemplares vendidos, comparado cos 904.955 exemplares de Daily Telegraph, os 692.581 de The Times e 261.193 de The Independent 
O xornal coñécese ás veces como "*The Grauniad*" como resultado de frecuentes erros tipográficos.

Notas
-----

1. ↑  MORI, 2005-03-09. "Voting Intention by Newspaper Readership Arquivado 26 de xaneiro de 2007 en Wayback Machine.".
2. ↑  Audit Bureau of Circulations Ltd.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***The Guardian***  |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial e diario on-line con blogs

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11148
* WorldCat
* VIAF: 220402319
* BMT: 99601
* BNF: 12342909v
* BRE: 2344643
* EBID: ID
* GND: 4158503-3
* ISSN: 0261-3077
* MusicBrainz: ID
* OCLC: 476290235
* SUDOC: 152903445

 |
O **televoto** ( pronunciación (axuda ·  info)) é un proceso propio da televisión que permite á audiencia participar nunha emisión televisiva a través de chamadas telefónicas ou SMS, para escoller entre os candidatos ou artistas, que serán eliminados ou cualificados. Este proceso é o principio do financiamento e explotación da maioría dos programas de telerrealidade, e outros concursos de música, como o Festival da Canción de Eurovisión.

Historia
--------

As primeiras aplicacións do televoto son a partir da primeira metade da década de 1990, e o Festival de Eurovisión foi un dos primeiros concursos de canto en adoptar este sistema de votación para determinar o gañador do concurso, substituíndo o xurado e dende o 2009 cun 50 % de xurado e o outro 50 % de televoto.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre televisión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Telmo Rodríguez Alonso**, nado en Barcela (Arbo) en 1880 e finado en Tenorio (Cerdedo-Cotobade) o 9 de novembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrado en Cuba, foi directivo da sociedade Hijos del Distrito de Arbo. Na República regresou a Arbo. Militante de Izquierda Republicana, foi nomeado concelleiro de Arbo en febreiro de 1936. Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e trasladado á illa de San Simón, de onde o sacaron o 9 de novembro de 1936 xunto a outras dez persoas de Arbo e Lalín, para asasinalo na Volta do Couto, na parroquia de Tenorio (Concello de Cotobade).

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3/3/1927, p. 13.
2. ↑  Palleiro, Verónica (17/12/2016). "Seis asesinados en el 36 salen del olvido". *Faro de Vigo* (en castelán).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Telmo Rodríguez Alonso, concelleiro de "Izquierda Republicana", vilmente asasinado na Volta do Couto, Tenorio, en novembro de 1936
* 

* Telmo Rodríguez Alonso na páxina web *Nomes e Voces*.
Retrato feito no ano 1791
**Tomé de Villanueva**, nado en Fuenllana (actual Cidade Real), en 1488 e finado en Valencia o 9 de setembro de 1555, foi un relixioso católico español.

Traxectoria
-----------

Da súa mocidade cóntanse excentricidades como quedar en varias ocasións espido por terlle entregado todo aos pobres. Fixo estudos de Artes e Teoloxía na Universidade de Alcalá de Henares e ingresou na orde dos agostiños en 1516. En 1518 foi ordenado sacerdote. Dedicou a súa vida á atención, coidado e promoción dos marxinados, doentes e orfos. Carlos V ofreceulle o arcebispado de Granada que el rexeitou. Por obediencia ao superior da súa congregación aceptou o arcebispado de Valencia, dende onde organizou un plan de asistencia e auxilio social. Faleceu dunha anxina de peito aos sesenta e seis anos.

Inimigo da festa dos touros
---------------------------

Predicou contra a festa dos touros que consideraba un espectáculo *duro e cruelísimo*, e denunciaba en nome de Xesucristo aos que consentían ou non prohibían as corridas. Consideraba a estas un pecado mortal e calificaba de homicidas aos que apoiaban expresa ou tacitamente a festa

Significación
-------------

Foi canonizado por Alexandre VII en 1658. É patrón da Universidade de Cidade Real, da Universidade Villanova en Pensilvania. No calendario do catolicismo a súa festa celébrase o 10 de outubro. Francisco de Quevedo escribiu unha biografía súa: *Epítome a la historia de la vida ejemplar y gloriosa muerte del bienaventurado frai Tomás de Villanueva*

Obras
-----

* *De la lección, meditación, oración y contemplación*
* *Comentario al Cantar de los Cantares*
* *Sermón del Amor de Dios*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2166628
* WorldCat
* VIAF: 100217282
* BAV: ADV11402793
* BIBSYS: 13055763
* BMT: 115797
* BNE: XX1137785
* BNF: 130243076
* BVMC: 67396
* CANTIC: a10191446
* Catholic-Hierarchy: vilt
* CERL: cnp00403156
* DBE: santo-tomas-de-villanueva
* DeutscheBio: 11902313X
* FAST: 225513
* GEC: 0066383
* GND: 11902313X
* ICCU: BVEV068547
* ISNI: 0000 0001 1691 7110
* LCCN: n88110510
* NKC: hka2018985357
* NTA: 071123806
* OL: OL4926485A
* openMLOL: 96801
* PTBNP: 56081
* SNAC: w6g17zhg
* SUDOC: 059943424

 |
**Tomás Rodríguez Sabio**, nado na Coruña cara 1901 e finado na mesma cidade o 8 de xullo de 1949, foi un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Membro da Irmandade da Fala da Coruña, participou na Asemblea de Lugo e publicou algúns textos literarios de corte nacionalista. En marzo de 1920 marchou á Habana, onde traballou como interventor na sucursal dun banco, foi un dos membros fundadores da Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana en 1920, e colaborou en *Galicia* e *Nós*. Regresou a Coruña en 1923 e foi representante en Galicia da Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana. En 1923 foi elixido secretario da Irmandade da Fala da Coruña e nomeado secretario de redacción de *A Nosa Terra*. En 1925 instalouse en Vigo como administrador de *El Pueblo Gallego*. A finais de 1926 marchou a Arxentina, onde foi xerente da adega Bodegas y Viñedos Giol. Retornou a Galicia millonario en 1935. Ingresou en Renovación Española. En 1937 foi nomeado presidente do Consello de administración da fábrica de tecidos La Primera Coruñesa, que puxo a disposición dos sublevados.

Vida persoal
------------

Casou con María Sánchez Suárez en 1925, e foi pai de Tomás e Enrique Rodríguez-Sabio Sánchez.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 9-7-1949, p. 2, 5.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 21-3-1920, p. 2, 5.
3. ↑  Emilio Xosé Ínsua e Xurxo Martínez González (2018) *Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte*. Vigo:Xerais, p. 299.
4. ↑  *El Ideal Gallego*, 13-8-1925, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ínsua, Emilio Xosé (2016). *A nosa terra é nosa! A xeira das Irmandades da Fala (1916-1931)*. A Coruña: Baía. ISBN 978-8499951935.
**Tomás Pardo Vidal**, nado o 14 de setembro de 1957 en Alzira, é un ex xogador de rugby internacional 38 veces coa selección española, entre 1976 e 1988. A súa posición no campo era a segunda liña, reservada a xogadores de grande estatura.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira deportiva en 1970 nas categorías inferiores do equipo francés de Vichy. En 1974 debutou co primeiro equipo, e en 1978 mudouse ó equipo de Saint-Jean-de-Luz que competía na máxima categoría do rugby francés. En 1980 volveu a España para xogar no Rugby Club Valencia co cal gañou a liga en 1982/83 e foi subcampión da Copa do Rei en 1985/86. Cofundador do Rugby Club Alzira en 1983, ese equipo da súa cidade natal foi o da súa retirada como xogador en 1992, comezando despois unha carreira como adestrador que inclúe unha participación na Copa do Mundo de Rugby 1999 como axudante do seleccionador Alfonso Feijoo.

Datos persoais
--------------

De profesión bombeiro, os seus fillos Lionel e Yannick son xogadores de rugby profesionais.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivado 18 de setembro de 2019 en Wayback Machine.
*
|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| The Battle Hymm of the Republic |
|  |
| Gravación de 1908 |
| 

---

 |

 |
| *Problemas coa escoita deste ficheiro? Vexa a páxina de axuda.* |

"**The Battle Hymn of the Republic**" é unha canción abolicionista estadounidense composta por Julia Ward Howe en 1861, especialmente famosa durante a guerra civil estadounidense. É a contraposición a Dixie, a canción cantada polos soldados da Confederación.

Letra (inglés)
--------------

Mine eyes have seen the glory of the coming of the Lord:  

He is trampling out the vintage where the grapes of wrath are stored;  

He hath loosed the fateful lightning of His terrible swift sword:  

His truth is marching on.

**(Coro)**  

Glory, glory, hallelujah!  

Glory, glory, hallelujah!  

Glory, glory, hallelujah!  

His truth is marching on.

I have seen Him in the watch-fires of a hundred circling camps,  

They have builded Him an altar in the evening dews and damps;  

I can read His righteous sentence by the dim and flaring lamps:  

His day is marching on.

**(Coro)**

I have read a fiery gospel writ in burnished rows of steel:  

"As ye deal with my contemners, so with you my grace shall deal;  

Let the Hero, born of woman, crush the serpent with his heel,  

Since God is marching on."

**(Coro)**

He has sounded forth the trumpet that shall never call retreat;  

He is sifting out the hearts of men before His judgment-seat:  

Oh, be swift, my soul, to answer Him! be jubilant, my feet!  

Our God is marching on.

**(Coro)**

In the beauty of the lilies Christ was born across the sea,  

With a glory in His bosom that transfigures you and me:  

As He died to make men holy, let us die to make men free,  

While God is marching on.

**(Coro)**

He is coming like the glory of the morning on the wave,  

He is Wisdom to the mighty, He is Succour to the brave,  

So the world shall be His footstool, and the soul of Time His slave,  

Our God is marching on.

**(Coro)**

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q583210
* WorldCat
* VIAF: 184471458
* EBID: ID
* GND: 7723686-5
* LCCN: no00005966
* MusicBrainz: ID

 |
A **xeada** é un fenómeno climático que consiste nun descenso da temperatura ambiente a niveis inferiores ao nivel de conxelación da auga, e fai que a auga que está no aire se conxele, depositándose en forma de xeo nas superficies.

Para que se dea este tipo de meteoro cómpre que a humidade relativa do aire sexa superior á máxima humidade relativa á temperatura da xeada; en caso contrario, non haberá suficiente auga na atmosfera para depositarse nas superficies aínda que exista a sensación de 'frío de xeada'. Se o vento é intenso, o depósito de auga será asemade pequeno.

Tipos
-----

### Xeada por radiación

Xeada por radiación en Braganza, Portugal.
A xeada por radiación débese a un arrefriamento progresivo e intenso do chan, pola radiación do seu calor, producíndose maiormente nas noites de ceo despexado. A humidade atmosférica, que pode ser relativamente cálida e seca, condénsase sobre as superficies sólidas en forma de rosada ou conxelándose, se aquelas se atopan a menos de 0 °C.

Este tipo é frecuente en terras mornas e subtropicais.

### Xeada por advección

A xeada por advección é ocasionada pola invasión dunha corrente ou masa de aire frío con temperatura inferior a 0 °C. A acción do aire frío, xeralmente procedente das rexións polares, pode ser continua e durar por varios días.

### Xeada por evaporación

Unha rosa con carazo durante o transcurso dunha xeada.
A xeada por evaporación é debida ao transporte de aire húmido sobre unha superficie cuxa temperatura está a 0 °C ou menos. É un tipo bastante raro de xeada.

Xeada acristalada.
En relación ós cultivos, obsérvanse dous tipos de xeadas:

* **Xeada negra**: efectúase un arrefriado xeral na atmosfera que ataca, pola súa amplitude de acción, ata especies vexetais "resistentes", como parrales; é por iso que o fume e a rega que se pon en práctica desde a madrugada pode dar bos resultados para combatela.
* **Xeada branca**: dado o estado de floración da planta imponse introducir unha boa poda, ou convén que o agricultor a practique dentro de catro a oito días e non postergala máis aló de vinte, de modo que se desenvolvan as xemas latentes que existan nos brazos e os troncos. Este labor debe ser axudado pola rega inmediata e traballos superficiais que ao manter abrandado o terreo impidan a perda de humidade, o desenvolvemento de malas herbas e a produción de costra. Ademais a aplicación de nitratos reforzan o sistema vexetativo danado. Convén tamén a aplicación de caloríficos distribuídos en forma adecuada.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xeada*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Xeada*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q889517
* GEA: 6730
* GND: 4146144-7
* MAG: 146494362

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa** (en árabe: *سلمان بن حمد آل خليفة*, nado o 21 de outubro de 1969, é o príncipe herdeiro da dinastía Al Khalifa e do emirato de Bahrain, así como o primeiro ministro de Bahrain dende 2020.. Ocupará o décimo terceiro lugar na lista de emires de Bahrain.

Traxectoria
-----------

É fillo de Hamad ibn Isa Al Khalifa e da súa esposa Sabika bint Ibrahim Al Khalifa.

É licenciado en ciencias políticas pola American University, nos Estados Unidos, en 1992 e ten un máster en Historia e Filosofía pola Universidade de Cambridge, Inglaterra, en 1994. Fala correctamente árabe e inglés.

Foi nomeado vicepresidente do consello de administración do Centro Bahrainí de Estudos e Desenvolvemento (BCSR) en 1992, logo ocupou o cargo de presidente a partir de 1995. Nese mesmo ano, foi tamén nomeado subsecretario de Defensa. En 1999 foi coroado príncipe.

O 11 de novembro de 2020 foi nomeado primeiro ministro de Bahrain despois da morte do anterior primeiro ministro, o seu tío avó Khalifa bin Salman, que levaba preto de medio século no cargo.

Notas
-----

1. ↑  "Muere el primer ministro de Bahréin, en el poder desde 1971" (en castelán). 11 de novembro de 2020. Consultado o 16 de xuño de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Salman bin Hamad bin Isa Al Khalifa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58140
* EBID: ID

 |
**Santa María de Samieira** é unha parroquia do concello de Poio. Segundo o IGE, en 2022 tiña 1.094 habitantes (539 homes e 555 mulleres) distribuídos en 12 núcleos de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 1.063 habitantes.

Xeografía
---------

Situada na parte setentrional da ría de Pontevedra. O territorio da parroquia esténdese dende o mar até o monte, limitando ao norte coas parroquias de Simes (Meaño), A Armenteira (Meis) e Dorrón (Sanxenxo); ao sur co mar; ao leste coa parroquia de Combarro e ao oeste coa parroquia de Raxó.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial foi construída na segunda metade do século XVIII, con fachada de estilo neoclásico. A lenda máis coñecida e divulgada do lugar explica como se orixinou a crenza popular de que a campá de Samieira é a que mellor resoa de entre todas as igrexas dos arredores:

> 
> 
> *Hai moitos séculos, os mouros que habitaban nos montes adoitaban tramar maldades contra os cristiáns. Unha delas foi roubar a campá da Catedral de Santiago de Compostela, que estivo desaparecida durante moito tempo, tendo que facer outra nova para colocar no seu lugar. Un día, un veciño de Samieira que se atopaba vixiando as vacas que estaban a pastar, deuse conta de que unha delas estaba a tirar dunha ramallada e que cada vez que o facía, sentía o repenicar dunha campá na beira do río. Seguindo a rama o home descubriu a campá escondida baixo terra. A campá foi devolta á catedral e como recompensa, a nova campá que foi construída para substituír a roubada entregouse como agasallo á parroquia.*
> 
>

Galería de imaxes
-----------------

* Outeiro da Tartaruga.Outeiro da Tartaruga.
* Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.
* Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.
* Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.Petróglifo do Outeiro da Tartaruga.
* Depósito de Samieira.Depósito de Samieira.
* Samieira no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.Samieira no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Samieira

| Lugares da parroquia de Samieira no concello pontevedrés de Poio |  |
| --- | --- |
| Arén | Cova da Laxe | O Covelo | A Igrexa | As Laxes | Pedreisón | Publicada | O Pumar | Riodama | Seimorzáns | Tarrío | Teinogueira |

### Parroquias de Poio

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Poio |  |
| --- | --- |
| Combarro (San Roque) | Poio (San Salvador) | Poio (San Xoán) | Raxó (San Gregorio) | Samieira (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 26 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Poio

### Ligazóns externas

* Samieira Dixital. Espazo dixital de información de Samieira.
* Samieira en Imaxes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3396209
* código INE: 36041050000

 |
***Same Place the Fly Got Smashed*** é o cuarto álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Guided by Voices, publicado o 21 de febreiro de 1990 a través do selo Rocket #9. O líder do grupo Robert Pollard describe o disco como "un álbum conceptual cunha historia lineal" sobre un alcohólico que comete un asasinato e finalmente é executado polo seu crime. *Same Place the Fly Got Smashed* marca o inicio da era lo-fi da banda, cun valor de produción notablemente menos nítido e claro que o dos seus anteriores traballos.

No libro de James Greer, *Guided by Voices: A Brief History: Twenty-One Years of Hunting Accidents in the Forests of Rock and Roll*, Pollard di que este é o seu álbum favorito a nivel lírico citando a letra de "Pendulum" como "a miña letra favorita de todas as que escribín".

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Jim Pollard e Robert Pollard agás onde se indique. 

| Cara A |
| --- |
| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| 1. | "Airshow '88"   |   | 2:12 |
| 2. | "Order for the New Slave Trade"   | R. Pollard | 3:09 |
| 3. | "The Hard Way"   |   | 2:53 |
| 4. | "Drinker's Peace"   | R. Pollard | 1:52 |
| 5. | "Mammoth Cave"   |   | 2:17 |
| 6. | "When She Turns 50"   | R. Pollard | 2:07 |
| 7. | "Club Molluska"   |   | 1:35 |

| Cara B |
| --- |
| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| 1. | "Pendulum"   |   | 1:49 |
| 2. | "Ambergris"   |   | 0:52 |
| 3. | "Local Mix-Up"   | R. Pollard | 4:40 |
| 4. | "Murder Charge"   |   | 2:12 |
| 5. | "Starboy"   | Greg Demos, R. Pollard | 1:10 |
| 6. | "Blatant Doom Trip"   |   | 3:59 |
| 7. | "How Loft I Am?"   | R. Pollard | 1:05 |
| Sequoias (Sequoioideae) |
| --- |
| *Sequoia sempervirens* |
| Estado de conservación |
| En perigo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pinophyta |
| Clase: | Pinopsida |
| Orde: | Pinales |
| Familia: | Cupressaceae |
| Subfamilia: | **Sequoioideae**Saxton |

 |
| Xéneros |
| * *Sequoia*
* *Sequoiadendron*
* *Metasequoia*
 |

As **sequoias** (***Sequoioideae***) forman unha subfamilia pertencente á familia Cupressaceae. Esta subfamilia contén unha das árbores máis altas do mundo. Malia seren enormes no tamaño, as súas sementes resultan ser moi miúdas, non sendo máis grandes cás sementes da tomateira. Estas árbores tamén poden vivir até unha idade moi avanzada. Algúns viven durante centos e incluso milleiros de anos. Esta subfamilia está en perigo de extinción por mor á talla e a perda de hábitat.

Galiza
------

En Galiza plántanse coma ornamental en arboredos e pazos dende hai anos. Algúns exemplares de sequoias figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia:

* Sequoias do Xardín botánico de Padrón, en Padrón (A Coruña);
* Sequoia do Castelo de Soutomaior, en Soutomaior (Pontevedra);
* Sequoia vermella do Pazo de Lourizán, en Pontevedra.
* Sequoia xigante do Pazo do Casal, en Bergondo (A Coruña).

Tamaño e peso
-------------

*Sequoia* e *Sequoiadendron* son árbores moi masivas. O máis pequeno da subfamilia é *Metasequoia*. As árbores de Sequoioideae teñen a marca das maiores e máis altas árbores do mundo. A árbore máis alta do mundo, Hyperion, é unha sequoia de California. A árbore máis grande do mundo, a árbore General Sherman,é unha sequoia xigante.

Rango e conservación
--------------------

*Sequoiadendron* só medra nas abas de California nas montañas de Serra Nevada. As sequoias sobreviven no norte de California. *Metasequoia* é tan raro que se pensaba que estaba extinguido até que foi redescuberto por un enxeñeiro forestal da China. *Metasequoias* pódense atopar nalgunhas partes da China e, debido a un grupo de conservación, nunha zona con forma de media lúa nos Estados Unidos. A sequoia xigante é vulnerábel segundo a lista vermella IUCN. Isto fai que toda a subfamilia se encontre en perigo de extinción.

Notas
-----

1. ↑

* Arquivado 28 de febreiro de 2010 en Wayback Machine.."About the trees".Olmsted, Fredrick.2009.Dawson, John. consultado 2 Apr 2010)
* Crawford, Marcy."Calaveras Big Trees Association".Goldrush World Access.2010. Apr 2010)
* ."Crescent Ridge Dawn Redwood Preserve".Hanks, Doug.2005.Hanks, Doug. consultado 2 Apr 2010)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Sequoioideae*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q149335
* EBID: ID
* GND: 4168747-4
* LCCN: sh00003487
* MAG: 2779896832

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* IPNI: 1158313-2

 |
**The Upsetters** foi un grupo musical do produtor xamaicano de reggae Lee "Scratch" Perry. O nome provén do alcume de Perry, pola súa canción "I Am The Upsetter", unha despedida musical do seu ex-xefe Coxsone Dodd.

Historia
--------

The Upsetters eran orixinalmente Gladdy's All-Stars, liderados polo pianista Gladstone Anderson, e foron estes os que gravaron os éxitos internacionais "Live Injection" e "Return of Django". O dobre cara A lanzado de "Return of Django" / "Dollar in the Teeth", acadou o #5 na UK Singles Chart en novembro de 1969. Cando outros compromisos impediron que All Stars participase na xira polo Reino Unido, outra banda chamada The Hippy Boys foi recrutada para facela. Esta aliñación que quedou é a que máis se asocia co nome do grupo, que logo formou The Wailers, que acompañou a Bob Marley.

O banda incluía o guitarrista Alva Lewis, o organista Glen Adams e os irmáns Aston "Family Man" Barrett e Carlton Barrett, no baixo e batería respectivamente.

En 1972 os irmáns Barrett uníronse a The Wailers e Scratch trouxo outros músicos no seu lugar. Os principais dos Upsetters de Black Ark foron Boris Gardiner (baixo), Mikey Richards, Sly Dunbar, Benbow Creary (batería), Earl "Chinna" Smith (guitarra), Winston Wright (teclados) e Keith Sterling (teclados).

Discografía
-----------

Álbums
* *Return of Django* (1969)
* *Clint Eastwood* (1970)
* *Many Moods of the Upsetters* (1970)
* *Scratch the Upsetter Again* (1970)
* *The Good, the Bad and the Upsetters* (1970)
* *Eastwood Rides Again* (1970)
* *Upsetters 14 Dub Blackboard Jungle* (1973)
* *Double Seven* (1974)
* *Musical Bones* (1975)
* *Return of Wax* (1975)
* *Revolution Dub* (1975) [acreditado como de "Lee Perry & the Upsetters"]
* *Super Ape* (1976)
* *Return of the Super Ape* (1978)
* *Battle of Armagideon (Millionaire Liquidator)* (1986) [acreditado como de "Mr. Lee 'Scratch' Perry and the Upsetters"]

Contribucións
* *The Rough Guide to Dub* (2005, World Music Network)
* Junior Murvin: *Police and Thieves* (1977)
* Max Romeo & The Upsetters: *War ina Babylon* (1976)
* The Heptones: *Party Time* (1977)
* Dave Barker con The Upsetters: *Prisoner of Love* (1970)
* Full Experience: *Full Experience* (1990)

Notas
-----

1. ↑  Roberts, David (2006). *British Hit Singles & Albums* (19th ed.). Londres: Guinness World Records Limited. p. 576. ISBN 1-904994-10-5.
2. ↑  "The Upsetters at Discogs.com". Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2013. Consultado o 01 de setembro de 2015.

Véxase tamén
------------

* The Upsetters en Allmusic

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q286596
* WorldCat
* VIAF: 134479379
* AllMusic: mn0000479548
* Discogs: 64735
* Europeana: ID
* IMDb: nm3684636
* ISNI: 0000 0001 2181 7421
* LCCN: n88606785
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0175083
* Songkick: 563315

 |
**Solaris** é un sistema operativo da empresa Sun Microsystems baseado inicialmente no sistema UNIX BSD da Universidade de Berkeley, da cal un dos fundadores da compañía foi programador nos seus tempos universitarios. Máis adiante incorporou funcionalidades do System V, converténdose practicamente nun sistema operativo baseado totalmente en System V. Quizais sexa un dos UNIX comerciais máis usados, principalmente no contorno Internet.

Historia
--------

Realmente Solaris é unha evolución do anterior sistema da compañía SunOS, aínda que a transición non foi dunha versión para outra. No 1992 saíu a segunda versión de Solaris, que incorporou as funcionalidades do System V, polo que SunOS só tería sentido a partir dese momento como núcleo deste novo contorno operativo Solaris. Desta forma Solaris 2 contiña SunOS 5.0. Desde ese momento distínguese entre o núcleo do sistema operativo (SunOS), e o contorno operativo en xeral (Solaris), engadindolle outros paquetes como Apache ou DTrace. Como exemplo desta función, Solaris 8 contén SunOS 5.8.

Solaris funciona principalmente sobre a arquitectura SPARC en 32 e 64 bits (esta última coñecida como UltraSparc) da mesma compañía e sobre a arquitectura Intel, aínda que nesta última adoita usarse con fins didácticos, e escasamente en contornos de produción.

Proporcionou desde os primeiros momentos un excelente soporte para aplicacións de rede en protocolos IP, e foi o primeiro contorno onde se desenvolveu o sistema Java, onde segue tendo un excelente rendemento.

### Funcionalidades

Proporciona practicamente todas as funcionalidades típicas dos sistemas UNIX en contorno servidor, como Sockets, Multitarefa, Threads, contorno de escritorio baseado en X-Window no que se inclúe diferentes escritorios como Open Look CDE ou máis recentemente Sun Java Desktop System, baseado en GNOME.

Nos últimos tempos a compañía puxo en marcha unha clara estratexia de achegamento entre Solaris e Linux desenvolvendo incluso produtos que permiten executar programas de Linux en Solaris.

Desde a versión 10 de Solaris, este distribúese de balde, baixo licenza CDDL aprobada pola OSI. E Sun fundou a comunidade OpenSolaris.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Solaris Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Sun Microsystems
* Unix

### Ligazóns externas

* Solaris 10 - Páxina oficial de *Solaris*. *(en inglés)*
* Solaris x86 - Páxina sobre Solaris en plataformas x86. *(en inglés)*
* Open Solaris - Comunidade de Solaris *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14646
* DistroWatch: solaris
* GEC: 0518781
* PSH: 12508

 |
Sinaturas do Tratado Angloirlandés
O **Tratado Angloirlandés** do 1921 supuxo, dunha parte, a fin da guerra de independencia irlandesa, e por outra a división da illa de Irlanda entre a Irlanda do Norte e o Estado Libre de Irlanda.

O 11 de xullo do 1921 declarouse definitivamente unha tregua entre o IRA e o goberno británico. Houbera un total de 1.500 mortes. En agosto convócase unha reunión entre Éamon de Valera, cabeza do Sinn Féin por parte irlandesa e David Lloyd George por parte británica. De Valera, porén, non aceptou ir e enviou no seu lugar Michael Collins, Arthur Griffith, Robert Barton, Eamon Duggan e George Gavan Duffy, que se reuniron con Lloyd George, Winston Churchill e Birkenhead.

Os británicos ameazaron á delegación irlandesa coa guerra total se non o aceptaban, e Collins máis que ninguén era consciente de que o IRA non estaba preparado para gañar esta guerra. De feito, a oposición ao tratado non era tanto pola partición (que consideraban como inviable a longo prazo) senón polo feito de xurar lealdade ao rei inglés.

Os delegados irlandeses sometéronse finalmente ás presións británicas:

* Xuramento á coroa británica
* Formación dunha Comisión Fronteiriza que decidise como se partiría o país.

O tratado foi asinado o 5 de decembro de 1921. O 7 de xaneiro do 1922 presentaron o proxecto ao Dáil Eireann, que o aceptou despois dunha axitada votación por 64 a favor e 57 en contra. De Valera, que estaba en contra, dimitiu e foi substituído por Arthur Griffith.

As profundas divisións entre os partidarios e contrarios ao tratado provocaron a Guerra Civil Irlandesa (Xuño de 1922 - abril de 1923).

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q541191
* EBID: ID
* WorldCat
* LCCN: n86096926

 |
O transbordador Discovery na rampla de lanzamento.
O **transbordador espacial Discovery**, designación **OV-103** (*Orbital Vehicle 103*) foi un transbordador espacial que pertenceu á frota de transbordadores espaciais da NASA. Foi o terceiro transbordador da frota e fixo 39 misións nos seus 27 anos de servizo. Fixo a súa primeira misión (STS-41-D) o 30 de agosto de 1984, e a última o 24 de febreiro de 2011 (STS-133).

Historia
--------

O transbordador recibiu o seu nome por un dos buques usados por James Cook durante a súa exploración do océano Pacífico durante a década de 1770. Durante a súa construción empregáronse as leccións aprendidas durante a montaxe dos seus predecesores, o transbordador de probas Enterprise e as naves operativas Columbia e Challenger. Á saída da liña de montaxe o Discovery era 3115 kg máis lixeiro que o Columbia. Xunto co Challenger, o Discovery tiña a particularidade de que foi reacondicionado para poder transportar foguetes Centaur na bodega de carga para o lanzamento de satélites. Despois do accidente do transbordador espacial Challenger decidiuse que, por seguridade, ningún transbordador levaría foguetes Centaur como carga.

O contrato para a fabricación do orbitador foi firmado o 29 de xaneiro de 1979. A nave quedou finalizada o 12 de agosto de 1983, co seu primeiro voo o 30 de agosto do ano seguinte. A primeira revisión en profundidade do Discovery tivo lugar en febreiro de 1992, inspeccionándose completamente a súa estrutura e realizándose 78 modificacións. A segunda tivo lugar entre setembro de 1995 e xuño de 1996, e nela instalouse o sistema de acoplamento coa Estación Espacial Internacional, mellorouse a iluminación da baía de carga e fixéronse varias decenas de melloras e arranxos.

Características
---------------

* Tripulación máxima: 8
* Lonxitude: 37,24 m
* Envergadura: 23,79 m
* Carga útil: 24.990 kg
* Pulo: 53,47 kN
* Masa cheo: 116.884 kg
* Masa baleiro: 104.472 kg
* Impulso específico: 316 s
* Tempo máxima en órbita: 30 días
* Volume habitable: 71,5 m3

Notas
-----

* Mark Wade (2011). "Discovery" (en inglés). Consultado o 14 de xullo de 2012.
* Gunter Dirk Krebs (2019). Gunter's Space Page, ed. "Shuttle" (en inglés). Consultado o 9 de novembro de 2019.
* NASA, ed. (2019). "Space Shuttle Overview: Discovery (OV-103)" (en inglés). Consultado o 9 de novembro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Transbordador espacial Discovery*** |

### Outros artigos

* Transbordador espacial Enterprise
* Transbordador espacial Columbia
* Transbordador espacial Challenger
* Transbordador espacial Atlantis
* Transbordador espacial Endeavour
* Transbordador espacial Enterprise

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54384
* EBID: ID
* GEC: 0246506
* GND: 4467628-1
* WorldCat
* LCCN: no89003749
* SNAC: w6vh9tfx

 |
Lanzamento do *Transbordador espacial Discovery*, misión STS-120.
O **transbordador espacial** ou **lanzadeira espacial** da NASA, oficialmente chamado «Space Transportation System» (**STS** ou *Sistema de Transporte Espacial* en galego), foi a astronave empregada durante 30 anos polo goberno dos Estados Unidos de América para as súas misións tripuladas no espazo, que foi retirado de servizo no 2011. A plataforma de lanzamento componse dun gran tanque externo (ET), de cor vermella, dous foguetes aceleradores sólidos (SRB), de cor branca, e un avión espacial, o cal é o transbordador espacial propiamente dito. O transbordador mesmo conta cos seus propios motores principais (SSME).

A lanzadeira transportou astronautas e carga útil (tal como satélites ou partes da estación espacial) até a órbita baixa terrestre, na parte superior da atmosfera terrestre (ou termosfera). Polo xeral, a súa tripulación estivo composta por cinco ou sete persoas. A capacidade de carga útil foi de 22 700 kg. Cando a misión do transbordador rematou, foron accionados ps propulsores da «Orbital Maneuvering System» (OMS ou *Sistema de Manobra Orbital*) e reentrou na baixa atmosfera. Durante o descenso, o orbitador desacelera a súa velocidade hipersónica principalmente a través da aerofreada, e despois, polo proceso de aterraxe, actuou como un planador, aterrando totalmente sen a axuda dos motores («deadstick»).

Notas
-----

1. ↑  Joaquim Elcacho (25 de xaneiro de 2011). Avui+, ed. "Prova final per al ‘Discovery'". Consultado o 5 de marzo de 2011.
2. ↑  NASA (1995). National Aeronautics and Space Administration, ed. "Earth's Atmosphere" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 13 de outubro de 2007. Consultado o 25 de outubro de 2007.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Transbordador espacial Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Transbordador espacial Columbia
* Transbordador espacial Challenger
* Transbordador espacial Discovery
* Transbordador espacial Atlantis
* Transbordador espacial Endeavour

### Ligazóns externas

* Manual de referencia NSTS (1988) *(en inglés)*
* Como funciona a lanzadeira espacial *(en inglés)*
* NASA Human Spaceflight - ShuttleArquivado 06 de novembro de 2005 en Wayback Machine. (status actual de misións de lanzadeiras) *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48806
* AAT: 300222202
* BNF: 11959506h
* BRE: 4246565
* EBID: ID
* FAST: 1127852
* GEC: 0063871
* GND: 4420719-0
* JSTOR: space-shuttles
* LCCN: sh85125956
* MAG: 106125477
* NDL: 01072797
* SUDOC: 027587002

 |