recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
As **Ruínas de São Miguel das Missões** (Modelo:IPA-pt; Portugués para 'San Miguel das Misións'), tamén coñecido como '**São Miguel Arcanjo'**, e co seu antigo nome  español **Misión de San Miguel Arcángel**, é un sitio  Patrimonio Mundial da Unesco situado no  concello de São Miguel das Missões, na rexión noroeste do estado Río Grande do Sur, no sur do Brasil.

Historia
--------

A misión São Miguel das Missões construíuse entre 1735 e arredor de 1745 como Misión San Miguel Arcángel. São Miguel das Missões foi unha das moitas colonias españolas das vilas dos xesuítas na Arxentina, o Brasil, Paraguai e Bolivia. Os misioneiros xesuítas españois fundaron a misión para a coroa mandada vilas de indios para os indios guaranís, que tiñan o obxectivo de convertelos ao cristianismo e protexer aos veciños dos comerciantes de escravos portugueses coñecidos como os Bandeirantes.

O  Tratado de Madrid en 1750 transferiu a soberanía sobre a zona de España a Portugal. As misións xesuítas españolas recibiron a orde de trasladarse ao territorio español conservado ao oeste do río Uruguai. As tribos guaranís negáronse a cumprir a orde de recolocación das súas terras de orixe, agora considerado "territorio" portugués, o que levou á guerra guaraní. Un exército conxunto portugués-español atacou e derrotou ao guaraní, e a misión destruíuse.

A catedral (*Catedral Angelopolitana*) construída na década de 1920 na próxima cidade de [Santo Ângelo], segue o modelo da igrexa da misión de São Miguel das Missões.

* Fachada de São Miguel das Missões.
* Vista iterior das ruínas de São Miguel das Missões.

Patrimonio da Humanidade
------------------------

 Vella campá da igrexa e arte autóctono no Museo das Misións, São Miguel das Missões.
A Arquitectura colonial española das ruínas e o xacemento arqueolóxico de São Miguel das Missões foi unha parte protexida das UNESCO Misións Xesuítas dos Guaranís Patrimonio da Humanidade, desde 1984. A área protexida abrangue 1229,8 km². Un museo de historia está adxacente.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Practical Instruction to Order One’s Life According to Saintly Precepts: Offered by Father Antonio Garriga of the Society of Jesus. As a Brief Memorial and Memento of the Spiritual Exercises of Saint Ignatius Loyola, Founder of the Society.". World Digital Library. Consultado o 18 de abril de 2013.

Véxase tamén
------------

* *A misión* (1986) - película protagonizada por Robert De Niro e Jeremy Irons, sobre as misións dos xesuítas e a guerra Guaraní. O set de películas representaba o que se sabe da aparición do São Miguel das Missões do século XVIII.
* Guerra guaraní

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ruínas de São Miguel das Missões*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q503828
* WorldCat
* VIAF: 5619150325587510090001
* OSM: 8741905
* WHC: 275-001

 |
**Vegaøyan** ou **Arquipélago Vega** é un grupo de illas no Mar de Noruega correspondentes aproximadamente ao concello de  Vega. Desde 2004, é Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Este cúmulo de ao redor de 6.500 pequenas illas no condado de Nordland, xusto ao sur do círculo polar ártico, rodea a principal illa Vega e está habitada desde a Idade de Pedra. Outras illas do grupo inclúen Igerøya, Ylvingen e Søla.

Descrición
----------

 Praia de Eidem en Vega
As illas testemuñan un estilo de vida frugal distintivo baseado na pesca e a colleita do penuxe do  pato eider nun ambiente inhóspito. Hai vilas mariñeiras, peiraos, casas de eider (construídas para que aniñen os patos eider), terras de cultivo e faros. Hai evidencias de asentamento humano a partir da Idade de Pedra en diante. No século IX, as illas convertéronse nun importante centro para o abastecemento de penuxe, que parece ter representado ao redor dun terzo dos ingresos das illas.

O arquipélago de Vega reflicte o xeito no que as xeracións de pescadores/labregos mantiveron, durante os últimos 1500 anos, unha vida sostible nunha paisaxe mariña inhóspita preto do círculo polar ártico, baseada na práctica agora única de coller penuxe de eider e tamén celebra a contribución feita polas mulleres a producir edredóns.

O acceso ao arquipélago faise en transbordador ou barco rápido desde a cidade de Brønnøysund no municipio de Brønnøy, á que se pode acceder por avión ou por estrada.

### Área importante de aves

O arquipélago identificouse como Área importante de aves por BirdLife International porque soporta poboacións de ganso bravo e ganso sangano, eider común, movella grande, corvo mariño grande, corvo mariño cristado, pigargos, Pilro escuro e arao de á branca.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Vegaøyan -- The Vega Archipelago". UNESCO. Consultado o 2011-11-10.
2. ↑  "Vega archipelago". *Important Bird Areas factsheet*. BirdLife International. 2013. Consultado o 2013-08-22.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vegaøyan Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Breve descrición de Vegaøyan pola UNESCO
* Sitio web oficial Arquivado 09 de decembro de 2013 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q829084
* WHC: 1143

 |
|  |
| --- |
| Artes marciais

Chinesas

Kung fu · Baguazhang · Hsing-I Chuan · Tai Chi Chuan · I-Chuan · Wing Chun · Wushu · Shaolin Quan · Bajiquan · Suai Jiao · Chin-Na · Sanshou

Xaponesas

Aikido · Bujutsu · Ninjutsu · Sumo · Iaido · Iaijutsu · Jiu-Jitsu · Judo · Karate · Kendo · Kenjutsu · Sojutsu · Kyudo · Kempo · Naginata

Tailandesas

Muay Thai · Krabi Krabong

Coreanas

Hapkido · Haidong Gumdo · Taekwondo · Tangsudo

Filipinas

Eskrima

Occidentais

ArtDo · Boxeo · Capoeira · Esgrima · Full Contact · Jeet Kune Do · Xogo do pau · Kombato · Krav Maga · Loita greco-romana · Loita libre · Morganti Ju Jitsu · Sambo · Savate · Shobu-ryu · Wrestling · Vale-tudo

Relacionados

Samurai · Shihan · Catana · Wakizashi · Dan · Hakama · Dojo · Chi Kung · Kata

Listas

Lista de armas de artes marciais
Lista de deportes olímpicos
Lista de deportes
 |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Tai chi chuan** (en chinés: *太極拳*, *Tàijí quán*), ás veces abreviado como Tai Chi, é unha arte marcial interna chinesa. Este estilo de arte marcial é recoñecido tamén como unha forma de meditación en movemento.

Principios
----------

Tai Chi con abanico
Os principios filosóficos do Tai Chi Chuan remiten ao Taoísmo e á Alquimia Chinesa. 
A relación de Yin e Yang, os Cinco Elementos, o Ba Gua (Oito Trigramas), o Libro das Mutacións (I Ching) e o Tao Te Ching de Lao Zi son algunhas das principais referencias para a comprensión dos seus fundamentos.

Os textos clásicos escritos polos mestres orientan a:
* Vencer o movemento a través da quietude (Yi Jing Zhi Dong) 以靜制動
* Vencer a dureza a través da suavidade (Yi Rou Ke Gang) 以柔克剛
* Vencer o rápido a través do lento (Yi Man Sheng Kuai) 以慢勝快

A pesar de ter as súas raíces na antiga China, o Tai Chi Chuan é actualmente unha arte practicada en todo o mundo.
É apreciado no occidente especialmente pola súa relación coa meditación e coa promoción da saúde, ofrecendo aos que viven no ritmo veloz das grandes cidades unha referencia de tranquilidade e equilibrio, así como de melloras para diversos problemas da saúde.

Os creadores do Tai Chi Chuan basearon a súa arte na observación da Natureza. Non só na observación dos animais, tamén no estudo dos principios da interacción entre os diversos elementos naturais.

Como somos parte desta natureza, o coñecemento destes principios e de como actúan dentro de nós, estudados pola Medicina Tradicional Chinesa, revelan o Tai Chi como unha fonte efectiva de enerxía que se encontra no noso interior, situada na rexión do corpo nomeada polos chineses de Dantian, e que está situada dous dedos por debaixo do embigo.

Maratón de Tai Chi en Barcelona
Mans no *Dantian*

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167987
* BNCF: 3474
* BNF: 13163075m
* EBID: ID
* GEC: 0276492
* GND: 4054723-1
* JSTOR: taiji
* LCCN: sh85131930
* NDL: 01043294
* NKC: ph126416

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D026302
* MeSH: E02.190.525.890

 |
***Ruído. Relatos de guerra*** é un libro de contos do autor Miguel-Anxo Murado, publicado por vez primeira en 1995 pola editorial Galaxia. No ano 2005 publicouse a 5ª edición. Foi traducido ao castelán polo propio autor en 1997 e ao inglés en 2015 por Carys Evans-Corrales co título de *Soundcheck: Tales from the Balkan Conflict* e publicada en Small Stations Press.

Características
---------------

Inclúe 13 relatos de temática bélica baseados nas experiencias do propio autor na guerra dos Balcáns entre 1991 e 1994, cando traballou na antiga Iugoslavia como correspondente de guerra. Relata tanto as vivencias vividas canda a outros xornalistas de diversa procedencia, como polos propios balcánicos das diferentes orixes: croatas, bosníacos, hercegovinos, serbios...

Notas
-----

1. ↑  Ficha Arquivado 25 de marzo de 2018 en Wayback Machine. en BiTraGa.
2. ↑  "Soundcheck: Tales from the Balkan Conflict". *bibliotraducion.uvigo.es*. Arquivado dende o orixinal o 12 de setembro de 2019. Consultado o 2019-07-10.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do autor Arquivado 23 de xullo de 2008 en Wayback Machine.
* Ficha do libro na editorial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12399324
* BiTraGa: 3795

 |
***Retrato de Diego de Covarrubias y Leiva*** é unha pintura ó óleo sobre táboa do pintor manierista El Greco (1541-1614). Foi pintado en 1600, ten unhas dimensións de 68 cm x 57 cm e está exposto no Museo de El Greco de Toledo.

Características
---------------

A produción de retratos foi unha das achegas máis importantes de El Greco tras a súa aprendizaxe en Venecia e Roma. Destacan os seus retratos de medio corpo ou busto sobre un fondo indefinido.

Posiblemente El Greco non coñecese en persoa o teólogo Diego de Covarrubias, xa que este morreu no mesmo ano en que o pintor chegou a Toledo, mais pintou este retrato seu a partir do realizado ao natural por Alonso Sánchez Coello en 1574.

No cadro destaca a serenidade contida do retratado, que ocupou altos cargos da xerarquía eclesiástica. Na parte central aparece a figura masculina. Leva unha cruz pectoral, suxeita por unha cinta branca á altura do peito. Este pectoral de ouro e esmeraldas, en forma de cruz latina, é un símbolo da dignidade, propio dos bispos.

En 1599-1600, El Greco pintou tamén o retrato do seu irmán Antonio de Covarrubias, sendo o *pendant* deste cadro.

Notas
-----

1. 1 2  Red Digital de Colecciones de Museos de España. "Retrato de Diego de Covarrubias y Leiva". Consultado o 9 de xullo de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Retrato de Diego de Covarrubias y Leiva***  |

### Bibliografía

* Marías, Fernando (2013): *El Greco. Historia de un pintor extravagante*. Ed. Nerea. ISBN 978-84-15042-65-5
* Tsaneva, Maria (2014). *El Greco: 101 Paintings* (ebook)`|format=` require `|url=` (Axuda) (en inglés). Lulu Press. ISBN 1-304-77316-7.
Taiga en Alasca.
A **taiga** (pronunciado /'taɪgə/ ou /taɪ'gə/, do ruso тайга́), tamén coñecida por bosque de coníferas, ou bosque boreal, é un bioma comumente atopado no norte de Alasca, o Canadá, sur de Groenlandia, parte de Noruega, Suecia, Finlandia, Siberia e o Xapón.

No Canadá, emprégase o termo bosque boreal para designar a parte meridional dese bioma, e o termo taiga é usado para designar as áreas menos arboradas ao sur da liña de vexetación arbórea do Ártico.

En Galiza, Portugal e no Brasil, o termo taiga é xeralmente empregado para designar os bosques rusos, en tanto que se usa bosque boreal ou bosque de coníferas para referirse aos bosques dos restantes países.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *taiga*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q69564
* AAT: 300157402
* BRE: 4179428
* EBID: ID
* GEC: 0144773
* GND: 4129546-8
* JSTOR: taigas
* MAG: 87621631
* NKC: ph910969

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D066188
* MeSH: G16.500.275.157.437.750
* UMLS: C3850011

 |
Teatro de Dioniso na Acrópole de Atenas.
O **Teatro de Dioniso** foi o maior teatro da antiga Grecia, situado aos pés da parte sur da Acrópole de Atenas e formando parte do témenos de Dioniso. Dedicado como o seu nome indica ao deus do viño e do teatro, Dioniso, inicialmente representábanse en honor do deus cantos e danzas rituais arredor do altar dos coreutas e os espectadores sentábanse arredor, ata que foi evolucionando ás traxedias clásicas de Esquilo, Sófocles, Eurípides e ás comedias de Aristófanes. Arredor do ano -407 o costume era que despois da representación tráxica se fixese un drama satírico; o tempo das representacións alongábase ata unhas nove horas e a entrada era gratuíta.

Foi construído durante o Século -VI, cunha capacidade para 17.000 espectadores. Os actores estaban colocados nunha plataforma, había unha parte interior onde se cambiaban de indumentaria, e os espectadores colocábanse na pendente da lomba, lugar onde se adoitaba construír os teatros. A finais do Século -V substituíronse as primitivas plataformas de madeira por bancos de pedra. Tiña 64 bancadas divididas en dous niveis por un corredor semicircular. Na parte central das primeiras bancadas había 67 asentos que foron realizados, posteriormente, en mármore decorado e estaban reservados para os sacerdotes e personaxes ilustres. A maioría deles consérvase hoxe en día, entre as ruínas que perduran.

Galería
-------

* Plano do Teatro de Dioniso, na acrópole de Atenas.Plano do Teatro de Dioniso, na acrópole de Atenas.
* Esquema do teatro na época de PericlesEsquema do teatro na época de Pericles
* Reconstrución ideal nun gravado de 1891Reconstrución ideal nun gravado de 1891
* Teatro de Dioniso, nunha foto de 1900Teatro de Dioniso, nunha foto de 1900
* Vista xeralVista xeral

Notas
-----

1. ↑  DD.AA. (1987), Crónica de la Humanidad, Barcelona, Plaza & Janés, p.139, ISBN 84-01-60699-3
2. ↑  Devambez, Pierre, (1972), Dicionario de la civilización griega, Barcelona, Ed. Destino, p. 446, D.L. B.26323-72

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Teatro de Dioniso Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Acrópole de Atenas: Patrimonio da Humanidade |
| --- |
| Acrópole de Atenas |
| 1 Partenón - 2 Antigo templo de Atenea ou Hecatompedón - 3 Erecteion - 4 Estatua de Atenea Prómakhos - 5 Propileos - 6 Templo de Nike Áptera - 7 Eleusinion - 8 Santuario de Artemisa Brauronia - 9 Calcoteca - 10 Pandroseion - 11 Arreforión - 12 Altar de Atenea - 13 Santuario de Zeus Polieo - 14 Santuario de Pandión - 15 Odeón de Herodes Ático - 16 Stoá de Eumenes - 17 Santuario de Asclepio - 18 Teatro de Dioniso - 19 Odeón de Pericles - 20 Témenos de Dioniso - 21 Aglaureion |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1227044
* WorldCat
* VIAF: 255727572
* BAV: ADV10076050
* BNF: 12491329s
* DARE: 24186
* EBID: ID
* GEC: 0022542
* GeoNames: 6947695
* Pleiades: 649966335
* Structurae: 20014512
* SUDOC: 034123431

 |
Talco cristais.
O **talco** ou **esteatita** (do árabe *tal q*) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Mg3Si4O10(OH)2** e que cristaliza no sistema monoclínico. Ráiase facilmente coa unlla, por iso na Escala de Mohs tómase coma patrón da menor dureza posible.

Aspecto
-------

Aínda que a súa cor pode variar pola presenza de impurezas, e típico que o talco apareza coa súa cor branca de forma masiva. Este mineral raras veces aparece en cristais ben formados.

Lugares onde se atopa
---------------------

Fórmase pola metamorfose de silicatos de magnesio como a olivina ou o anfíbole.

Os principais explotadores de talco son Estados Unidos, China e Europa de onde proceden máis de dous terzos da produción mundial.

Usos do talco
-------------

O talco utilízase en diversas aplicacións. En forma de po utilízase como recheo na fabricación do papel e cartolinas, para lacas e pinturas, na industria cerámica (é un bo aditivo de gomas e plásticos) e no mundo da cosmética.

Pola súa resistencia ás elevadas temperaturas utilízase na fabricación de materiais termorresistentes.

Utilízase incluso coma aditivo na industria alimentaria (E553b).

Outros silicatos
----------------

Outros silicatos importantes son:

A olivina, o cuarzo e as micas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134583
* AAT: 300011161
* BNCF: 38735
* BNF: 11981709s
* BRE: 4180703
* EBID: ID
* LCCN: sh85132075
* MAG: 2779979586
* Mindat: 3875
* NDL: 00565136
* PSH: 4713

 |
**Uri Zvi Greenberg** (Lvov, 1896 — 1981), foi un poeta e político israelí.  

Nado no seo dunha familia hasídica, recibiu unha educación relixiosa tradicional. Escribiu os seus primeiros poemas, en hebreo e yiddish, antes dos vinte anos. En 1915 serviu no exército austríaco ata que en 1917 desertou e volveu a Lvov, onde a experiencia dos pogroms de novembro de 1918 marcaríao para o resto da súa vida. Ata 1924 viviu en Varsovia e Berlín e continuou a escribir en yiddish e hebreo, pero nese ano marcha a Israel e escribe unicamente en hebreo.  

Nos primeiros anos en Israel vencellouse ao Partido Laborista e escribiu regularmente en *Davar*, o diario laborista, pero na fin da década achégase ao movemento revisionista, logo dos disturbios en Palestina de 1929 convértese no representante do revisionismo en Polonia.  

Despois da ocupación alemá de Polonia, Greenberg consegue escapar a Israel, pero o resto da súa familia falece no Holocausto. En Palestina foi membro do Irgun, e logo da creación do Estado de Israel, foi deputado o partido Herut na primeira Knesset

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q162793
* WorldCat
* VIAF: 130128020
* BNB: ID
* BNF: 12546538n
* BRE: 1931223
* CANTIC: a11903077
* DeutscheBio: 119260662
* EBID: ID
* FAST: 49741
* GND: 119260662
* ISNI: 0000 0001 1891 0617
* LCCN: n80013609
* NKC: xx0200320
* NTA: 073568937
* OL: OL142282A
* SNAC: w6033f28
* SUDOC: 027716082

 |
***Urbi et orbi*** é unha locución latina que significa "á cidade de Roma e ao mundo". Era a fórmula habitual coa que comezaban as proclamas do Imperio Romano. Na actualidade é a bendición católica máis solemne que imparte o Papa, e só el, dirixida á cidade de Roma e ao mundo enteiro.

A bendición *Urbi et orbi* impártese durante o ano sempre en dúas datas destacadas: o Domingo de Pascua e o día de Nadal, 25 de decembro. Faise dende o balcón central da Basílica de San Pedro.

Fórmula da bendición papal *Urbi et orbi*
-----------------------------------------

– *Sancti Apostoli Petrus et Paulus, de quorum potestate et auctoritate confidimus, ipsi intercedant pro nobis ad Dominum.*

– Amen.

– Precibus et meritis beatæ Mariæ semper Virginis, beati Michælis Archangeli, beati Ioannis Baptistæ et sanctorum Apostolorum Petri et Pauli et omnium Sanctorum misereatur vestri omnipotens Deus et dimissis omnibus peccatis vestris, perducat vos Jesus Christus ad vitam æternam.

– Amen.

– Indulgentiam, absolutionem et remissionem omnium peccatorum vestrorum, spatium veræ et fructuosæ penitentiæ, cor semper penitens et emendationem vitæ, gratiam et consolationem Sancti Spiritus et finalem perseverantiam in bonis operibus, tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus.

– Amen.

– Et benedictio Dei omnipotentis (Patris et Filiis et Spiritus Sancti) descendat super vos et maneat semper.

– Amen.

### Tradución

"Que os Santos Apóstolos Pedro e Paulo, en cuxo poder e autoridade confiamos, intercedan por nós ante o Señor".

﻿Todos: "Amén".

"Que polas oracións e os méritos de santa María, sempre Virxe, de san Miguel Arcanxo, de san Xoán Bautista, dos santos Apóstolos Pedro e Paulo e de tódolos Santos, Deus todopoderoso teña misericordia de vós e, perdoados tódolos vosos pecados, vos conduza por Xesús Cristo deica a vida eterna".

﻿Todos: "Amén".

"Que o Señor omnipotente e misericordioso vos conceda a indulxencia, a absolución e a remisión de tódolos vosos pecados, tempo para unha verdadeira e proveitosa penitencia, o corazón sempre contrito a emenda de vida, a graza e o consolo do Espírito Santo e a perseveranza derradeira nas boas obras".

﻿Todos: "Amén".

"E a bendición de Deus omnipotente (Padre, Fillo e Espírito Santo) descenda sobre vós e permaneza sempre".

﻿Todos: "Amén".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271897
* GEC: 0149416
* Treccani: urbi-et-orbi

 |
**Saddle Creek Records** é un selo discográfico estadounidense baseado en Omaha, Nebrasca. Comezou como un proxecto sobre o espírito empresarial nunha clase da universidade, e foi fundado por Mike Mogis e Justin Oberst en 1993 (como Lumberjack Records). Ao pouco tempo Mogis deixou o seu lugar na empresa a Robb Nansel. O selo chamouse así pola Saddle Creek Road, unha rúa que atravesa a parte leste do centro da cidade de Omaha. Nos seus inicios contou con Conor Oberst (entón artista en solitario e na actualidade en Bright Eyes, Conor Oberst and the Mystic Valley Band e Monsters of Folk) e Tim Kasher (naquel momento en Dowdown Virginia e agora en Cursive e The Good Life), entre outros. Colectivamente, foron coñecidos como "Creekers". A primeira aparición de Saddle Creek foi no *flyer* dun concerto, ofrecendo "pasar unha tarde con Saddle Creek" (posteriormente ese sería o título dun DVD do selo, *Spend an evening with Saddle Creek*). A súa distribución corre a acargo da Alternative Distribution Alliance, que é parte do Warner Music Group.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1758109
* WorldCat
* VIAF: 197697815
* LCCN: no2011170965
* MusicBrainz: ID

 |
Un dos símbolos do **transfeminismo**.
O **transfeminismo** (etimoloxicamente, de *trans-* e *feminismo*, que estende ou transversaliza o feminismo) é unha corrente do feminismo que amplía os suxeitos do mesmo a outras persoas que tamén están oprimidas polo heteropatriarcado pero que non necesariamente han de ser ou sentirse mulleres.

Encádrase dentro dos denominados *novos feminismos* e ten unha grande influencia do activismo LGTB e a teoría *queer*, especialmente desde a visión transexual, transxénero e intersexual; así como de tendencias antirracistas e postcoloniais, e de movementos políticos que buscan a abolición da segregación social por motivo de pertenza a unha clase social, a unha etnia, a un xénero ou a unha orientación sexual.

O concepto de *transfeminismo* vai máis aló de obter a liberación da muller, senón que entende o propio concepto de xénero como unha construción que se utiliza como ferramenta de opresión. Trátase dun movemento de resistencia que entende o xénero como un sistema de poder que produce, controla e limita os corpos, para adaptalos á orde social establecido, pretendendo modificar, ampliar, alterar e transformar os códigos que rexen todas estas construcións sociais.

Notas
-----

1. ↑  *Transfeminismos. Epistemes, fricciones y flujos* (en español). Txalaparta. 2013. ISBN 978-84-1531366-3.
2. ↑  "Movimiento en las Bases: Transfeminismos, feminismos queer, despatologización y discursos no binarios.". Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2017. Consultado o 02 de setembro de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Diversidade sexual*** |

### Outros artigos

* Capitalismo rosa
* Interseccionalidade
* Heteropatriarcado
* Teoría cuir
* Heteronormatividade
* Homonormatividade
* Identidade sexual

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3308597
* BNCF: 72541

 |
| *Retináculo extensor da man* |
| --- |
|  |
| Retináculo extensor |
|
|
| Latín | *retinaculum musculorum extensorum manus* |
|
| Gray's | *pág.458* |
|
|
|
|
|
|
|
|

O **retináculo extensor da man** ou **ligamento carpal dorsal** é un ligamento derivado da fascia antebraquial que mantén unidos os tendóns dos músculos extensores. Está situado na parte posterior do antebrazo, moi preto da man. Continúase a través do ligamento carpal palmar, que está situado no compartimento anterior do antebrazo. É unha banda moi fibrosa, que ocupa a parte posterior do pulso, reforzado por febras transversais.

Insírese na superficie lateral do óso radio. Por dentro insírese no carpo, no óso piramidal e no óso pisiforme. Tamén emite febras de inserción na superficie dorsal radial.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en inglés)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1425589
* MAG: 2780323407

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 39987
* TA: A04.6.03.010

 |
O transbordador Columbia engalando.
O **transbordador espacial Columbia**, designación **OV-102** (*Orbital Vehicle*) foi un transbordador espacial que pertenceu á frota de transbordadores espaciais da NASA. Foi o primeiro transbordador da frota e quedou destruído o 1 de febreiro de 2003 ao regreso da misión STS-107, durante a reentrada atmosférica.

Características
---------------

O Columbia foi o primeiro transbordador en ser construído e estar operativo da frota de transbordares estadounidenses. Foi nomeado así polo primeiro veleiro americano en dar a volta ao mundo.

O voo inaugural do Columbia tivo lugar en 1981. Foi o único transbordador que non visitou a Estación Espacial Internacional ao ser demasiado pesado para chegar a ela de maneira eficiente. Despois de 26 voos foi sometido a unha revisión e renovación completas, en 1999. O segundo voo despois da renovación, a misión STS-107, rematou coa nave destruída durante a reentrada atmosférica.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2011). "Columbia" (en inglés). Consultado o 18 de maio de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Transbordador espacial Columbia*** |

### Outros artigos

* Transbordador espacial Challenger
* Transbordador espacial Discovery
* Transbordador espacial Atlantis
* Transbordador espacial Endeavour
* Transbordador espacial Enterprise

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54383
* BNF: 11947052m
* EBID: ID
* GEC: 0242457
* GND: 4719748-1
* WorldCat
* LCCN: n81116268
* SNAC: w6zh7g78

 |
Bosquexo de trompa.
A **trompa**, en arquitectura, defínese como unha bóveda semicónica de intersección que voa fóra do muro. Ten o vértice no ángulo entre dúas paredes e a parte máis ancha sae cara a fóra. A súa función é a de ser un elemento sustentante que permite transformar, desde abaixo, dúas estruturas de diferente trazado xeométrico como, por exemplo, pasar dunha planta de base cadrada a outra octogonal. Emprégase para realizar ciborios e cúpulas, sobre todo na arte románica e na gótica. Parece unha rolda semi-cónica co vértice no ángulo entre dúas paredes e parte amplo.

Ás veces, confúndese coa *pendente*, posto que teñen unha función semellante.

Construción
-----------

Sistema de transición a partir dun cadrado para un octogonal
Como se pode ver na imaxe, se se quere transformar a planta cadrada IJKL nunha octogonal ABCDEFGH hai que unir, entre outros, os vértices, HA.

Historia
--------

Foi usada por vez primeira na arquitectura islámica, probablemente en Irán, na arquitectura sasánida do século III ou Mesopotamia, Posteriormente propagáronse na arquitectura bizantina e na arte románica. Aínda que hai autores que matizan que aquelas serían bóvedas nervadas en ladrillo, mentres que o uso en pedra comezaría en Ifriqiya (norte de África) de onde pasarían a Al-Andalus. En España, están presentes a partir da arquitectura musulmá sobre todo nas salas da Alhambra.

Galería
-------

* Bosquexo de cúpula sobre trompasBosquexo de cúpula sobre trompas
* Trompas de mocárabes na Sala das dúas irmás (Alhambra)Trompas de mocárabes na Sala das dúas irmás (Alhambra)
* Cúpula sobre trompas de mocárabes na Sala das dúas irmás (Alhambra)Cúpula sobre trompas de mocárabes na Sala das dúas irmás (Alhambra)
* Trompa de mocárabes na Sala dos Abencerraxes (Alhambra)Trompa de mocárabes na Sala dos Abencerraxes (Alhambra)
* Trompas na Colexiata de Santa Cruz en Castañeda (Cantabria)Trompas na Colexiata de Santa Cruz en Castañeda (Cantabria)
* Cúpula sobre trompas en San Giovanni degli Eremiti (Palermo)Cúpula sobre trompas en San Giovanni degli Eremiti (Palermo)
* Cúpula sobre trompas na basílica de Odzun (Armenia)Cúpula sobre trompas na basílica de Odzun (Armenia)
* Trompas na mesquita de Qila-i-Huhna (A India)Trompas na mesquita de Qila-i-Huhna (A India)

Notas
-----

1. 1 2  Lajo Pérez, Rosina. *Léxico de arte*. Madrid: Akal. p. 205. ISBN 978-84-460-0924-5.
2. ↑  Utrero Agudo, Mª de los Ángeles (2006). *Iglesias tardoantiguas y altomedievales en la península ibérica: análisis arqueológico y sistemas de abovedamiento*. Madrid: CSIC. p. 101. ISBN 978-84-00-08510-0.
3. ↑  Pavón Maldonado, Basilio (2009). *Tratado de arquitectura hispanomusulmana*. IV (Mezquitas). Consejo Superior de Investigaciones Científicas. p. 350. ISBN 978-84-00-08746-3.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Trompa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1431515
* AAT: 300001322
* EBID: ID
* LCCN: sh2020005833
* MAG: 156163368

 |
Denomínase **televisión local** ou de proximidade a aquela que emite nun único núcleo urbano ou zona.

Historia das televisións locais en España
-----------------------------------------

A primeira televisión local de España foi a Televisión de Cardedeu (Barcelona). A súa primeira emisión foi o sábado 7 de xuño de 1980. Aquel día, o teatro parroquial Esbarjo de Cardedeu converteuse no primeiro plató de televisión non gobernamental de España. A primeira emisión foi un debate e un fragmento do "Tartufo" de Moliére.

Historia das televisión locais en Galicia
-----------------------------------------

As primeiras televisións locais apareceron en Galicia a finais dos anos oitenta da man do Canal 29-Televisión de Narón, que iniciou as súas emisións en 1987. Entre 1986 e 1987 fixeron o propio as emisoras municipais de Ponteareas e Cerceda.

Na actualidade emiten en Galicia máis de trinta canles locais entre eles están *Canal 31*, *Correo TV* ou as emisoras galegas da extinta rede de *Localia*.

Televisións locais de Galicia
-----------------------------

**Televisións locais de Galicia organizada por provincias**| **A Coruña*** Localia Coruña
* Localia Santiago
* Televisión Ferrol Canal 31
* Correo TV
* Televisión de Cerceda
* Televisión de As Pontes
* 7 Canal Rías Baixas
 | **Lugo*** Telelugo
* Televinte
* Telemiño
* TV7 Monforte
 | **Pontevedra*** Localia Vigo
* DEZTV
* 7 Canal Rías Baixas
* Televigo
* Telecíes
* Correo TV
* VIA tv
 | **Ourense*** Telemiño
 |

Notas
-----

1. ↑  Ràdio Televisió Cardedeu: La primera televisió en català de la història i la primera televisió local de l'estat espanyol.
**Tomás Pérez do Porto**, coñecido como **Asorey**, nado en Caraña de Arriba (Tiobre, Betanzos) o 27 de febreiro de 1915 e finado en Betanzos o 30 de decembro de 2000, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Familiar de Ramón Beade Méndez. Dependente de comercio. En 1931 participou na creación da Asociación de Empleados de Comercio da UGT de Betanzos. Afiliado á Agrupación Socialista de Betanzos desde outubro de 1934, en maio de 1936 foi elixido secretario xeral da Agrupación. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba facendo o servizo militar destinado no cuartel da Mariña en Ferrol e pasou case toda a querra embarcado. En 1941 estableceu a ferretería El Martillo na Praza do Campo de Betanzos. Militou na organización socialista clandestina de Betanzos que dirixía desde o seu agocho Ramón Beade e formou parte do Comité Pro-presos creado pola organización o 8 de setembro de 1945 para recoller axuda económica para os compañeiros presos e as súas familias, xunto con Ricardo Lagares e os irmáns Germán e Manuel Castro Naveira. A organización foi desarticulada pola policía o 10 de maio de 1946, e os seus compoñentes foron detidos e torturados. Tomás eludiu a detención permaneciendo agochado ata que se entreou en xaneiro de 1947 ante o acoso da policía e a gardia civil á súa familia. Xulgado o 27 de febreiro dese ano, a súa causa foi sobresida, coa obriga de presentarse todos os luns no cuartel da Garda Civil de Betanzos. Seguiu desenvolvendo unha actividade clandestina, aínda que mínima, de contacto e reunións, porén participou nas reivindicacións sociais como na creación da Comisión Pro-Cierre Dominical de Betanzos en 1964. Foi un dos reorganizadores da Agrupación Socialista de Betanzos en 1976, sendo elixido secretario xeral ata 1979, que abandonou o cargo. Encabezou a candidatura do PSOE de Betanzos nas primeiras eleccións democráticas e foi elixido concelleiro, pero dimitiu sen chegar a tomar posesión. Finou en Betanzos o 30 de decembro de 2000.

Vida persoal
------------

Casou con María Aurora Gómez Medín e foi pai de Tomás e Carlos Pérez Gómez.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 11-4-1979, p. 30.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 31-12-2000, p. 57.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Tomás Pérez do Porto, del P.S.O.E.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q108540061
* DSBE: perez-do-porto-asorey-tomas

 |
***The Grapes of Wrath*** é unha novela do escritor estadounidense John Steinbeck publicada en 1939, pola cal recibiu o premio Pulitzer en 1940. O autor recibiu, ademais, o Premio Nobel de Literatura en 1962.

Steinbeck exalta os valores da xustiza, dignidade e solidariedade nun momento de forte crise. O título é unha referencia á canción "The Battle Hymn of the Republic" da Guerra Civil Americana.

Trama
-----

Relata a historia dunha familia pobre do estado de Oklahoma, que durante a Gran Depresión de 1929 se ve obrigada a abandonar as terras que ocupaba desde décadas atrás por mor do progreso (chegada de tractores e máquinas) e dun novo réxime de propiedade. Este factor volveu obsoleto o traballo manual de arado e sementado da terra, forzándoos a emigrar cara a California.

A personaxe principal, Tom Joad, regresa a casa logo de tres anos na cadea, e atopa a súa familia lista para marchar despois dun ano de malas colleitas e da presión por parte dos donos da terra para botalos. Cos poucos cartos que lles quedan, logo de vender a maioría das súas propiedades, mercan unha vella camioneta, enchéndoa cos seus colchóns e útiles de uso diario. De camiño cara ao oeste, crúzanse con outras familias que camiñan na mesma dirección e co mesmo propósito, seducidos por promesas de traballo e de bos salarios.

Porén, tales expectativas saen frustradas, pois á chegada decátanse de que hai pouco traballo e está mal remunerado, o que obriga á maioría dos emigrantes a vivir en campamentos temporais ao longo da estrada, sempre atentos á aparición de traballos nos que se precise man de obra barata.

Influencia
----------

No momento da súa publicación causou unha forte polémica.

Foi levada ao cine en 1940 por John Ford co título homónimo de *The Grapes of Wrath*, se ben o final da película é diferente do da novela. Conta con Henry Fonda e Jane Darwell como protagonistas, e John Ford acadou o Premio Oscar ao mellor director por esta adaptación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215983
* WorldCat
* VIAF: 178502508
* BNE: XX2043346
* BNF: 119421113
* EBID: ID
* FAST: 1356072
* GND: 4305432-8
* LAC: 0053E2830
* LCCN: no2008156136
* LibraryThing: 8488
* NLA: 35522193
* OL: OL23205W
* SUDOC: 02736304X
* Theatricalia: 5p8

 |
**The Go-Betweens** foi unha banda de indie rock formada en Brisbane, Australia en 1977 polos cantantes, compositores e guitarristas Robert Forster e Grant McLennan. Posteriormente uníronselles Lindy Morrison na batería, Robert Vickers no baixo e Amanda Brown no violín, óboe, guitarra e coros, antes de separarse a finais de 1989. Forster e McLennan reformaron a banda no ano 2000 cunha nova formación. McLennan morrería o 6 de maio do 2006 dun ataque ao corazón e The Go-Betweens desfaríase novamente.

En 1988, "Streets of Your Town", o primeiro sinxelo do álbum *16 Lovers Lane*, converteríase no maior éxito da banda nas listas australianas e británicas. O seguinte sinxelo, "Was There Anything I Could Do?", sería número 16 na *Billboard Modern Rock Tracks* estadounidense. En maio do 2001, "Cattle and Cane", do álbum de 1983 *Before Hollywood*, foi escollida pola Australasian Performing Right Association (APRA) como unha das 30 mellores cancións australianas de todos os tempos.

Discografía
-----------

* *Send Me a Lullaby* - 1982 (Missing Link)
* *Before Hollywood* - 1983 (Stunn)
* *Spring Hill Fair* - 1984 (Sire)
* *Liberty Belle and the Black Diamond Express* - 1986 (True Tone Records)
* *Tallulah* - 1987 (True Tone Records)
* *16 Lovers Lane* (Mushroom 1988
* *The Friends of Rachel Worth* - 2000 (W. Minc/Circus/Clearspot/Jetset)
* *Bright Yellow Bright Orange* - 2003 (Trifekta/Circus/Clearspot/JetsetWonderground)
* *Oceans Apart* - 2005 (LO-MAX Records/EMI)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1891138
* WorldCat
* VIAF: 137332545
* AllMusic: mn0000766361
* Discogs: 83077
* GND: 3069188-6
* ISNI: 0000 0001 1519 8388
* LCCN: nr97016143
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 86584

 |
Modelo do isótopo tritio.
O **tricio** ou **tritio**, terceiro isótopo do hidróxeno, é o menos común. O seu núcleo consta dun protón e dous neutróns. É un isótopo radioactivo que ten unha vida media de 12,3 anos.

Características
---------------

O ter no seu núcleo tres nucleóns que participan na interacción forte, e só un protón cargado electricamente, co tritio pódese realizar fusión nuclear máis facilmente que co isótopo máis común do hidróxeno.

O tritio(Hidróxeno-3) é un isótopo de gas hidróxeno. Pode ser feito polo ser humano, pero tamén é unha substancia que se produce naturalmente pola acción de raios cósmicos e a degradación do núclido radioactivo natural en rochas e na terra. É un gas incoloro e inodoro, máis livián que o aire. Está presente no aire e na auga en todo o mundo e é habitualmente inxerido e respirado por todos. Todos os seres humanos temos trazas de tritio así como outros isótopos radioactivos que ocorren naturalmente.

Moitos isótopos son estables e reteñen a súa estrutura indefinidamente. Porén, algúns isótopos, incluído o tritio, non son estables e dise que son radioactivos. A medida que o núcleo do tritio se degrada, emite un electrón, causando unha liberación de enerxía en forma de radiación beta. Formase entón un novo núcleo con dous protóns e un neutrón, de forma tal que se converte nunha forma non radioactiva de helio.

As emisións de tritio beta son moi febles. Non se emite ningunha outra radiación primaria. En efecto, o tritio emite o nivel máis baixo de enerxía por radiación beta que todos os isótopos. As partículas beta son facilmente detidas por finas capas de calquera material sólido.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *tricio*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *tritio*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tricio*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54389
* BRE: 4204400
* EBID: ID
* GEC: 0148090
* GND: 4186243-0
* JSTOR: tritium
* LCCN: sh85137936
* MAG: 62538594
* NDL: 00573323

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 10028-17-8
* MeSH: D014316
* UMLS: C0041119

 |
**Robert Wilson Hoge**, nado en Wilmington, Delaware, o 1 de maio de 1947, é un numismático, conservador e director de museo estadounidense.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos e formación

Nado en Delaware, a familia de Robert W. Hoge trasladouse a Colorado cando o seu pai causou baixa no exército dos Estados Unidos. Na súa infancia comezou a amosar interese pola historia, a arqueoloxía e o coleccionismo, inicialmente de obxectos militares e despois tamén de moedas.

Hoge cursou os seus estudos superiores de Antropoloxía, Historia, Xeografía e Educación na Universidade de Colorado, onde se graduou en 1969. Posteriormente realizou estudos de posgrao nesa mesma institución académica e na Universidade de Chicago.

### Carreira profesional

A súa actividade profesional transcorreu en diversos postos como profesor universitario, director de museo e conservador. Entre 1976 e 1981 asumiu a dirección do *Sanford Museum and Planetarium* en Cherokee, Iowa.

No ámbito numismático foi conservador no museo da *American Numismatic Association* (ANA), en Colorado Springs, entre agosto de 1981 e agosto de 2001. Ese último ano trasladouse a Nova York para desempeñar o mesmo posto na *American Numismatic Society* (ANS) ata a súa xubilación en abril de 2013.

Hoge foi presidente do *Buena Vista Coin Club*, de Storm Lake, Iowa, entre 1980 e 1981. Así mesmo, foi xuíz principal da *American Numismatic Association* en 1982.

Hoge foi colaborador habitual na sección "Curator's Comer" da revista *The Numismatist* a partir de 1983. Tamén escribiu varios capítulos de libros e numerosos artigos na *ANS Magazine*, sinaladamente na súa sección "Current Cabinet Activities".

Robert W. Hoge é membro da *Rittenhouse Society*.

En 2012 foi nomeado pola *US Mint* membro do Comité Consultivo Cidadán sobre a Moeda dos Estados Unidos.

Vida persoal
------------

En decembro de 2012 Hoge casou coa historiadora Inmaculada Socias i Batet, profesora da Universidade de Barcelona.

Recoñecementos
--------------

* (2012): Premio Burnett Anderson Memorial, da ANA, a ANS e o *Numismatic Literary Guild* (NLG).

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Orzano, M. (2013).
2. 1 2 3 4 5 6  Smith, P. (2012).
3. ↑  "Mint appoints CCAC members". En *Numismatic News*. 12 de abril de 2012.
4. ↑  "American Numismatic Association Past Award Recipients". *American Numismatic Association*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Orzano, M. (2013). "Hoge retirement from American Numismatic Society". En *Coin World*. 30 de outubro.
* Smith, P. (2012). "Hoge, Robert W(ilson)". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 208.

### Ligazóns externas

* Vídeo: conferencia de Hoge sobre coleccionismo numismático (*en castelán*).
* Vídeo: conferencia de Hoge sobre a colección numismática de A. M. Huntington *(en castelán)*.
**Robert de Boron** (tamén escrito "Bouron" e "Beron"), nado na aldea de Boron, na veciñanza de Montbéliard, foi un poeta francés dos séculos XII e XIII.

Traxectoria
-----------

Sobreviven dous poemas que Boron escribiu en versos octosilábicos: *Joseph d'Arimathe* ("Xosé de Arimatea"), e *Merlin*. Deste último consérvanse soamente algúns fragmentos e interpretacions posteriores en prosa. Crese que os poemas eran parte dunha obra de tres ou catro traballos, que destacaban as aventuras do rei Artur e a súa relación co Santo Graal. Posibelmente o terceiro era un poema dedicado a Perceval, e o cuarto á morte do rei Artur, co título *Mort Artu*.

Robert de Boron foi o primeiro autor que lle deu ao mito do Graal unha dimensión explicitamente cristiá. De acordo con Boron, Xosé de Arimatea usou a copa da última cea para recoller as gotas de sangue que Xesús de Nazaret derramou na cruz, e levou a copa a Ávalon (identificado con Glastonbury, en Inglaterra), onde o Graal estivo oculto até a chegada do rei Artur e o seu cabaleiro Perceval.

O que se sabe da vida de Boron deduciuse a través dos seus escritos. En *Xosé de Arimatea*, Boron refírese a si mesmo algunhas veces como cabaleiro (*messires*), e menciona que estaba ao servizo de *Gautier de "Mont Belyal"*. Pierre Le Gentil cre que este personaxe era Gautier de Montbéliard, quen en 1202 participou na Cuarta Cruzada, e morreu en Palestina en 1212.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pierre Le Gentil, "Chapter 19: The Work of Robert de Boron and the *Didot Perceval*", *Arthurian Literature in the Middle Ages, A Collaborative History*, (ed. R.S. Loomis). Oxford: Clarendon Press, 1959.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5380
* WorldCat
* VIAF: 39383501
* ARLIMA: 113
* BAV: ADV11276112
* BIBSYS: 90877303
* BNE: XX1049656
* BNF: 11922160w
* CERL: cnp00400335
* CiNii: DA01890490
* DeutscheBio: 118789031
* EBID: ID
* FAST: 1844197
* GEC: 0056033
* GND: 118789031
* ICCU: MILV038008
* IMDb: nm1628391
* ISNI: 0000 0001 1567 4946
* LCCN: n81104354
* NDL: 001206631
* NKC: mub2015873443
* NTA: 068901046
* openMLOL: 175204
* SELIBR: 197708
* SUDOC: 027102904

 |
Tribo de tobas, preto do río Pilcomaio, 1892
Unha **tribo** é un conxunto de persoas que proceden xeralmente dunha familia ou da asociación de varias familias, que habitan un poboado ou aldea nun territorio xeográfico definido, que están dirixidas polas persoas maiores (xefes ou patriarcas). Os humanos que compoñen unha tribo adoitan ser da mesma raza, crenzas e costumes. As tribos xorden no neolítico e tras a asociación das primeiras tribos nas cidades xorden as civilizacións.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *tribo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tribo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133311
* AAT: 300049946
* BNCF: 17459
* BNF: 13318495v
* BRE: 3144998
* EBID: ID
* GND: 4138634-6
* JSTOR: tribal-societies
* LCCN: sh85137422
* MAG: 2779121571
* NKC: ph171120
* PSH: 64
* Treccani: tribu

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Safari.
Elefante avistado nun safari en Botsuana.
Un **safari** (/səˈfɑːri/) é unha viaxe terrestre para observar ou cazar animais salvaxes, especialmente no leste e no sur de África.

Os chamados "Cinco Grandes" animais de África (león, leopardo, rinoceronte, elefante africano e búfalo africano) forman particularmente unha parte importante do mercado de safaris, tanto para a observación da vida salvaxe como para a caza maior.

Etimoloxía
----------

A palabra *safari* significa "viaxe" en suahili, a lingua franca de África centro-oriental. A súa raíz é a voz árabe *safar* (سفر) de significado equivalente, que en suahili queda substantivada á terminación en *i*, como é característico daquela lingua. Foi asimilada por todas as linguas adxacentes e comunmente estendido o seu significado en gran parte do mundo.

Turismo
-------

Modelo Toyota Hilux D4-D utilizado en safaris no parque nacional Kruger, Suráfrica.
Países como Kenya, Tanzania, Suráfrica, Namibia, Botsuana, Zambia, Zimbabue ou Mozambique son os preferidos polos turistas para ver en vivo grandes animais. Grazas á sú privilexiada situación, dispoñen dun gran número de Reservas Naturais e Parques Nacionais que permiten ao visitante ver elefantes, leóns, xirafas, búfalos africanos, leopardos, guepardos, rinocerontes, cebras, gacelas, antílopes, flamengos e un incríbel número de animais que viven en liberdade, que moita xente só logra coñecer nos zoolóxicos das grandes ciades.

Os safaris en Kenya adoitan facerse en dúas modalidades: unha moi económica, en tendas de campaña e con vehículos de oito persoas e outras máis custosas: en *lodges*, que son aloxamentos en medio dos Parques con comodidades comparábeis a hoteis de 5 estrelas, e con grandes vehículos todo terreo. Os prezos fluctúan entre os 60 dólares o día e os outros unhas dez veces máis.

Notas
-----

1. ↑  safari no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  Robinson, Peter; Lück, Michael & Smith, Stephen (2020): *Tourism* (2nd ed.). Boston, MA: CABI. ISBN 978-1-7892-4151-8, p. 9.
3. ↑  Online Etymology Dictionary

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Safari*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q849944
* BNCF: 35051
* BNF: 119720552
* EBID: ID
* GND: 4051276-9
* JSTOR: safaris
* LCCN: sh85116434

 |