**Edom** (hebreo: *אֱדוֹם* *ʼĔḏôm*(tiberiano), *Edom*, «Vermello»; en asirio: *Udumi*; en siríaco: ܐܕܘܡ, *ʼedōm*) ou **Idumea** (grego: *Ἰδουμαία*, *Idoumaía*; latín: *Idūmaea*) era unha rexión do Levante mediterráneo, situada ao sur de Xudea e do mar Morto, e habitada tradicionalmente polo pobo semita dos edomitas ou idumeos.

A maior parte da información que se ten sobre este pobo provén da Biblia e a arqueoloxía. Orixinouse durante o Bronce Recente grazas ao cataclismo dos Pobos do Mar. Conta Estrabón que os idumeos eran nabateos segregados por disensións. Esta información tamén se pode deducir da Historia natural de Plinio o Vello.

Etimoloxía
----------

O termo hebreo אֱדוֹם (ʼĔḏôm) significa ‘vermello’, aplícase á cor vermella das lentellas que Xacob lle deu a tomar a Esaú, o seu irmán, a cambio da súa primoxenitura. 
A *Biblia* di ao respecto do nome: conta que Edom era un alcume de Esaú (nome que significa ‘peludo’), ao cal ademais lle preparou un «guiso vermello» ao seu irmán máis novo Xacob a cambio dos seus dereitos de primoxenitura.
Polo devandito pacto Esaú trasladaríase á rexión que pasaría a chamarse Edom, concretamente ao monte Seir (que tamén significa ‘peludo’), para converterse no patriarca de todo o pobo edomita.

Xeografía
---------

Habitualmente se localiza a terra de Edom nas montañas ao leste do Uadi Aravá, na fronteira meridional de Xordania e Israel, estendéndose até o norte da Península de Arabia. Trátase dunha rexión montañosa e abrupta ao sueste do mar Morto.

A súa primeira capital foi Bozrah, aínda que logo Petra (Selah en hebreo) converteríase na principal praza forte. Outras cidades importantes foron Asiongaber e Eilat.

Historia
--------

Mapa do reino de Edom no seu período de máxima extensión, ao redor do 600 a. C. A área en vermello escuro mostra a fronteira aproximada da Idumea de época clásica.
Os edomitas xa constituían algún tipo de pobo durante os séculos XII e XI a. C. época de que se acharon rastros da explotación de cobre e ferro. Desta época atopáronse asentamentos fortificados, que se comunicaban entre si utilizando sinais de lume.

A presenza asiria resultou beneficiosa para Edom tanto económica como politicamente, segundo suxiren as escavacións. Ao parecer, é durante esta época cando os edomitas se organizan como reino centralizado por primeira vez. Os séculos VIII a VI a. C. son unha época de apoxeo e poder, momento no que o reino alcanza a súa maior extensión.

Tras a conquista babilonia de Xudea, os edomitas asentáronse cada vez máis ao norte, desprazados polos nabateos ao sur, que tomaron o control de boa parte do antigo reino de Edom e estableceron a súa capital en Petra. Prosperaron no sur de Canaán ata que foron derrotados por Xudas Macabeo (163 a. C.) e Xoán Hircano (ca. 125 a. C.). Este último obrigounos a adoptar os costumes e relixión dos xudeus. Tras as conquistas de Pompeio incorporáronse á provincia de Xudea, que pasou a estar gobernada pola dinastía idumea dos herodianos. Segundo Flavio Xosefo, uns 20 000 idumeos tomaron partido xunto cos celotes na defensa de Xerusalén durante o asedio romano do ano 70 d. C. Esta é unha das últimas mencións históricas aos idumeos como pobo.

Cultura
-------

### Idioma

O idioma edomita estaba estreitamente relacionado co hebreo bíblico, até o punto de considerarse unha variedade dialectal. O idioma edomita coñécese só por un pequeno corpus, maiormente formado por breves inscricións e ostraca. Escribíase mediante unha variante do alfabeto fenicio até o século VI a. C. cando pasou a escribirse co alfabeto arameo.

### Literatura

Especulouse con que o libro de Xob, o primeiro dos libros sapienciais da Biblia, se escribise ou polo menos que se orixinase na cultura edomita.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Tischler, *All things in the Bible*, páx. 186
2. ↑  Pérez Largacha, Antonio (2003). "El Mediterráneo Oriental ante la llegada de los Pueblos del Mar". *Gerión. Revista de Historia Antigua* (Universidad Autónoma de Madrid) **21** (1): 27. ISSN 1698-2444. Consultado o 7 de agosto de 2017.
3. ↑  Estrabón. *Geografía*. XVI, 2, 34.
4. ↑  Plinio el Viejo. *Historia natural*.
5. ↑  *Xénesis* "25:30". *BibleGateway* (en castelán).
6. ↑  *Xénesis* "36:33". *BibleGateway* (en castelán).
7. 1 2 3 4 5 6  Tischler, *All things in the Bible*, p. 187
8. ↑  *Números* "20:14-21". *BibleGateway* (en castelán).
9. ↑  Finkelstein, Israel; Silberman, Neil Asher (2001). *The Bible Unearthed: Archaeology's New Vision of Ancient Israel and the Origin of Its Sacred Texts* (en inglés). Free Press. p. 46.
10. 1 2 3 4 5  Tischler, *All things in the Bible*, p. 188
11. ↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, ed. (2013). *Edomite*. *Glottolog* (Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology).
12. ↑  Pitard, Wayne T. (2001). "Edom". En Metzger, Bruce M. & Coogan, Michael D. *The Oxford Guide to People & Places of the Bible*. Oxford: Oxford University Press. p. 181.
13. ↑  Cohen, D. ed. (1988). "Les Langues Chamito-semitiques". *Les langues dans le monde ancien et moderne, part 3* (en francés). París: CNRS.
14. ↑  Miller, Madeleine S.; Miller, J. Lane (1961). "Edomites". *Harper's Bible Dictionary*. Nueva York: Harper and Row. p. 149.

Bibliografía
------------

* Tischler, Nancy M. (2006). *All the things in the Bible: An Encyclopedia of the Biblical World* (en inglés). Westport: Greenwood Press.

Véxase tamén
------------

* Herodes I o Grande
* Relixión cananea