| Quina |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| (sen clasif.) | Angiosperms |
| (sen clasif.): | Eudicots |
| (sen clasif.): | Asterids |
| Orde: | Gentianales |
| Familia: | Rubiaceae |
| Subfamilia: | Cinchonoideae |
| Tribo: | Cinchoneae |
| Xénero: | *Cinchona* |
| Especie: | ***C. officinalis*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Cinchona officinalis'**L. |

A **quina** ***Cinchona officinalis***, é un arbusto ou unha pequena árbore da familia das Rubiaceas, orixinaria da América do Sur, con propiedades medicinais.

Descrición
----------

O toro acada uns 10 m de altura e 30 cm de diámetro. As follas son ovaladas de 21 a 29 cm de longo e 12 a 13 cm de largo, de cor verde escura, con pecíolo de 3 a 7 cm de lonxitude; inflorescencia terminal, flores avermelladas con corola branca ou rosada e os lóbulos internamente amarelentos, agrupadas en panículas. Os froitos en cápsula, angostos cilíndricos, de 3,5 a 4 cm de longo por 0,7 cm de largo, con 3 a 4 sementes.

Usos
----

A casca da quina contén alcaloides, dos cales a quinina ten propiedades medicinais recoñecidas. A quinina era utilizada para tratar o paludismo. A medicina tradicional atribúelle tamén propiedades como antiséptico, preparada en infusión.

Quinina

Historia
--------

A quina ou *kina-kina* importábase en Europa co nome "casca do Perú". Foi neste país onde os indíxenas descubriron as súas propiedades antimaláricas. Esta casca debe a súa denominación á muller do vicerrei do Perú, a condesa de Chinchón, que sandara co emprego desta casca. Ela facilitou a introdución da droga en España onde levou o nome de "po da condesa". Posteriormente, foi comercializada polos xesuítas, pasando a chamarse de "po dos xesuítas".

Para combater o paludismo que azoutaba os habitantes da rexión de Versailles, Luís XIV importou o produto a Francia. Cando Simon-Auguste Tissot publicou a súa obra "*L'onanisme , essai sur les maladies produites par la masturbation*", que recibiu sesenta e tres edicións entre 1760 e 1905, recomendou entre outras cousas o uso da quina coma mellor remedio para remediar as doenzas causadas polo onanismo.

Outras especies de *Cinchona*, entre elas a quina vermella e a quina amarela, producen tamén quinina.

Taxonomía
---------

*Cinchona ledgeriana* foi descrita por José Celestino Mutis e publicado en *Papel Periodico de Santa Fe 111: 465*, no ano 1793.

Etimoloxía
***Cinchona***: nomeada en 1638 por Carl von Linné en honra de Francisca Enríquez de Rivera, facendo referencia á vila (hoxe cidade) de Chinchón, por ser a segunda esposa do IV Conde de Chinchón, Luis Jerónimo Fernández de Cabrera y Bobadilla, e, segundo a tradición, ser ela a que descubriu ás xentes do Vello Mundo as propiedades medicinais da casca desta planta. Carl von Linné transcribiu o son español 'chi' ao xeito italiano: 'ci', que era frecuente na época.

***ledgeriana***: epíteto latino que significa "con follas en forma de lanza".

Sinonimia
* *Cinchona calisaya* Wedd. 1848
* *Cinchona calisaya* var. ledgeriana Howard 1876
* *Cinchona carabayensis* Wedd. 1848
* *Cinchona officinalis* L. auct. mult.
* *Cinchona calisaya var. vera* Wedd. (1849), nom. inval.
* *Quinquina calisaya* (Wedd.) Kuntze (1891).
* *Cinchona gironensis* Mutis in J.E.Smith (1821)
* *Cinchona amygdalifolia* Wedd. (1848).
* *Cinchona australis* Wedd. (1848).
* *Cinchona carabayensis* Wedd. (1848).
* *Cinchona delondriana* Wedd. (1848).
* *Cinchona scrobiculata var. delondriana* (Wedd.) Wedd. (1849).
* *Cinchona pahudiana* Howard (1862).
* *Cinchona peruviana* Howard (1862).
* *Cinchona peruviana var. vera* Howard (1866).
* *Cinchona calisaya var. boliviana* Wedd. (1869).
* *Cinchona calisaya var. microcarpa* Wedd. (1869).
* *Cinchona carabayensis var. lanceolata* Miq. (1869).
* *Cinchona euneura* Miq. (1869).
* *Cinchona forbesiana* Howard ex Wedd. (1869).
* *Cinchona hasskarliana* Miq. (1869).
* *Cinchona weddelliana* Kuntze (1878).
* *Cinchona weddelliana var. angustifolia* Kuntze (1878).
* *Cinchona weddelliana var. multiscrobiculata* Kuntze (1878).
* *Cinchona weddelliana var. rubrifolia* Kuntze (1878).
* *Cinchona weddelliana var. rubrivenata* Kuntze (1878).
* *Quinquina carabayensis* (Wedd.) Kuntze (1891).
* *Quinquina ledgeriana* (Howard) Kuntze (1891).
* *Cinchona gammiana* King (1894).
* *Cinchona thwaitesii* King (1894).
* *Quinquina carabayensis var. villosa* Kuntze (1898).

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego en *Vocabulario de ciencias naturais*, Santiago de Compostela, Xunta, 1991
2. ↑  *Quina* en Trópicos
3. ↑  En Epítetos Botánicos
4. ↑  Sinónimos en Kew

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. GRIN. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland.  (26 dic 2007)

### Ligazóns externas

* ITIS 501523

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Quina*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Quina*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3091779
* MAG: 2777440241

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 88427
* Ecocrop: 4565
* EOL: 1095779
* EPPO: CIHOF
* GBIF: 2901250
* iNaturalist: 286148
* IPNI: 58723-2
* IRMNG: 11090531
* ITIS: 506063
* NCBI: 273781
* PlantList: tro-27900157
* POWO: ID
* TAXREF: 706049
* Tropicos: 27900157
* PLANTS: CIOF
* WCSPF: 40720

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 3SXM338GIQ

 |