**IIliturgis**, **Illiturgi** ou **Iliturgi** foi unha cidade ibérica e posteriormente da Hispania romana. Atopábase na Oretania, próxima ao sur do río Betis (actual Guadalquivir), na vía de Córdoba a Cástulo, no actual termo municipal de Mengíbar, co poboamento romano na chamada «Encomenda de Maquiz» e o ibero, descuberto en 2017, no cerro da Muela, aínda que durante moito tempo creuse que estaba preto de Andújar, no que terminou por ser identificado como a antiga Isturgi.

Historia
--------

Durante a Segunda guerra púnica, púxose ao lado dos romanos, e foi asediada polos cartaxineses en dúas ocasións, no 214 a.C. e no 211 a.C. mais con todo, levantáronse os asedios. Cando os irmáns Publio e Cneo Cornelio Escipión foron derrotados, Iliturgi e Cástulo pasáronse ao bando dos cartaxineses. Ademais, de acordo coas fontes romanas, dise que os cidadáns de Iliturgi executaran aos romanos que fuxiran á cidade en busca de refuxio durante a guerra. Cando Escipión o Africano tomou por asalto a cidade no ano 206 a.C. fixo executar a todos os seus habitantes e queimar os seus cadáveres.

Foi refundada por Tiberio Sempronio Graco, cando era pretor de Hispania Citerior (181-179 a.C.) e chegou a ser, durante a etapa a etapa imperial, unha cidade considerable que levou o nome de **Forum Julium** e formou parte da provincia da Bética, e medrou en tamaño.

Eufrasio de Iliturgi dise que foi o seu primeiro bispo cristián. No século VII, o rei visigodo Sisebuto construíu unha igrexa sobre o sepulcro de Eufrasio en Iliturgi, pero durante a conquista musulmá da península ibérica no século VIII, as reliquias de Eufrasio foron trasladadas a Galicia, até o Val do Mao en Samos..

Localización
------------

Durante moitos anos pensouse que a cidade de Iliturgi achábase na actual Andújar. Hoxe en día, a hipótese aceptada pola maioría dos arqueólogos e historiadores e a que a identifica coa Encomenda de Maquiz" no termo municipal de Mengíbar. Aínda que, recentemente, uns autores propoñen que podería acharse baixo a actual cidade de Xaén.

Notas
-----

1. 1 2  Roldán & Wulff (2001), p. 124
2. ↑  López, Javier (19-07-2017). "Descubierta en Jaén una ciudad íbera destruida por Escipión durante la Segunda Guerra Púnica". *abc.es* (en castelán). Consultado o 10-12-2019.
3. ↑  "ILLITURGIS". *Perseus Digital Library* (en inglés). Consultado o 10-12-2019.
4. ↑  "DÍA 16 DE MAYO". *sagradafamilia.devigo.es* (en castelán). Archived from the original on 08-04-2012. Consultado o 10-12-2019.
5. ↑  Olaya, Vicente G. (27 de novembro de 2018). "El proyectil que resolvió un enigma". *elpais.com* (en castelán). Consultado o 10 de decembro de 2019.
6. ↑  Muñoz, Raúl (31 de maio de 2019). "Iliturgi, ni Andújar ni Mengíbar". *cadenaser.com* (en castelán). Consultado o 10-12-2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Iliturgis Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Levene, D.S. (2010). *Livy on the Hannibalic War* (en inglés). Nova York: Oxford University Press. ISBN 9780198152958.
* Mangas Manjarrés, Julio (1995). *De Aníbal al emperador Augusto: Hispania durante la República romana*. Madrid: Historia 16. ISBN 84-7679-278-6.
* Roldán Hervás, José Manuel; Wulff Alonso, Fernando (2001). *Citerior y ulterior: las provincias romanas de Hispania en la era republicana*. Serie Historia de España. Colec. Fundamentos nº 177 (en castelán). Madrid: Istmo. ISBN 84-7090-333-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3068185
* DARE: 22232
* Pleiades: 265924

 |