**Blanca Catalán de Ocón y Gayolá,** nada en Calatayud en 1860 e finada en Vitoria-Gasteiz en 1904, está considerada a primeira botánica española.

 *Saxifraga folderna*, bautizada como *S. blanca* polo botánico HM Willkomm
 Ilustración de *Linaria alba*

Traxectoria
-----------

Catalán de Ocón naceu en 1860 na localidade zaragozana de Calatayud, pero dende pequena viviu coa súa familia en Monreal del Campo, Provincia de Teruel. A súa nai, Loreto de Gayolá, educada en Suíza, animou ás súas fillas a desenvolver os seus intereses pola botánica e a entomoloxía e inculcoulles o amor pola natureza, que gozaban especialmente na casa de "La Campana" en Valdecabriel, na Serra de Albarracín, onde pasaban longos períodos de tempo.  Como a súa irmá Clotilde, tamén cultivou a poesía.

Blanca fixo un pequeno herbario con plantas da zona de Albarracín, algunhas das cales eran especies descoñecidas. O cóengo e botánico de Albarracín Bernardo Zapater púxoa en contacto co botánico alemán Heinrich Moritz Willkomm, que preparaba o seu gran *Prodromus Florae Hispanicae*.  Willkomm inscribiu o nome de Blanca xunto cos principais coleccionistas de plantas no seu traballo sobre a flora española.

Tamén foi recoñecida polo botánico aragonés Francisco Loscos Bernal, o que converteu a Catalán de Ocón na primeira botánica española en inscribir o seu nome na nomenclatura científica universal. Loscos tamén se faría eco daqueles mesmos anos dos traballos da naturalista no seu *Tratado das Plantas de Aragón.*  Tamén estivo relacionado co botánico valenciano Carlos Pau, quen dedicou o nome da especie *Linaria blanca* (rebautizada como *Linaria repens* )  a Blanca Catalán e describiu algunhas das especies que ela lle enviara, como *Serratula albarracinensis* (rebautizada como *Klasea nudicaulis* ). En virtude destas actividades, pouco habituais para unha muller do seu tempo, Willkomm, nunha carta a Zapater en 1879, considerábaa "a primeira botánica de España". 

Consérvanse dous dos seus herbarios: *Recuerdos de la Sierra de Albarracín. Herbario de botánica de plantas raras de Valdecabriel* e *Souvenir des Aigues-Bonnes. Herbier de Botanique des plantes rares de la Vallée d’Ossau.* 

En 2019, a escritora Claudia Casanova publicou a obra de ficción *Historia de una flor*, baseada na vida de Blanca Catalán de Ocón.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Blanca Catalán de Ocón". Consultado o 27 de maio de 2019.
2. ↑  Galdeano, Laura (24 de xaneiro de 2019). "La primera española que dio su nombre a una flor" (en castelán). Consultado o 2 de febrero de 2019.
3. ↑  Loscos Bernal, Francisco (1876-1877). *Tratado de plantas de Aragon*. [s.n.] Consultado o 6 de febreiro de 2019.
4. ↑  "*Linaria repens*". Consultado o 27 de mayo de 2019.
5. ↑  Capsir, Mireia. "Espores - BLANCA CATALÁN, LA PRIMERA BOTÁNICA EN LA NOMENCLATURA CIENTÍFICA" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2019. Consultado o 2 de febreiro de 2019.
6. ↑  "Catalán de Ocón, Blanca - Página de voz - Gran Enciclopedia Aragonesa OnLine". Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2019. Consultado o 2 de febreiro de 2019.
7. ↑  "Blanca Catalán de Ocón, la primera y desconocida botánica española". Arquivado dende o orixinal o 25 de setembro de 2020. Consultado o 27 de maio de 2019.
8. ↑  "Claudia Casanova: 'La rebeldía a veces abre caminos muy interesantes'" (en castelán). Consultado o 2 de febreiro de 2019.
9. ↑  CLAUDIA. CASANOVA, (2019). *HISTORIA DE UNA FLOR/ HISTORY OF A FLOWER.* EDICIONES B. ISBN 8466664645. OCLC 1078891031. Consultado o 13 de febreiro de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q53548339
* WorldCat
* VIAF: 316750429
* BNE: XX4833615
* DBE: blanca-catalan-de-ocon-y-de-gayola
* GEA: 3458

 |