| Cegude |
| --- |
| Ilustración da cegude *Conium maculatum* |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Rosidae |
| Orde: | Apiales |
| Familia: | Apiaceae |
| Subfamilia: | Apioideae |
| Tribo: | Apioid superclade incertae sedis |
| Xénero: | *Conium* |
| Especie: | *C. maculatum* |

 |
| Nome binomial |
| *Conium maculatum*L. |

 *Conium maculatum* 
A **cicuta** ou **cegude**, ***Conium maculatum***, é unha especie botánica de planta con flor herbácea da familia das apiáceas. En Galiza tamén recibe os nomes vulgares de **canafrecha**, **pirixel das bruxas**, **pirixel dos sapos** etc.

Atópase en toda Europa e América, en lugares húmidos e frescos, como as beiras dos ríos.

Características
---------------

Esta planta pode acadar entre os 150-250 centímetros de altura. Posúe talo oco e estriado, manchado de cor purpúrea na base e con bastantes pólas na parte superior. Follas brandas, fétidas, verdinegras, triangulares e divididas en gallos elípticos, puntiagudos e dentados de ata 50 cm de longo e 40 cm de ancho. As flores son pequenas, de cor branca, e nacen en umbelas duns 10 a 15 cm de diámetro. A súa semente é pequena e de cor negruzca.

O seu zume é velenoso, pero tamén é usado como menciña. Caracterízase por despedir un desagradable cheiro a ouriña. Ten uns froitos ovalados de cor verde parda e aproximadamente 3 mm de diámetro.

A cegude é semellante ao pirixel ou ao fiúncho, dos que apenas se distingue máis que pola cor escura e o cheiro desagradable das súas follas.

Toxicidade
----------

Toda a planta contén alcaloides, entre os que destacan glicósidos flavónicos e cumarínicos e un aceite esencial, ademais da coniína, unha neurotoxina que inhibe o funcionamento do sistema nervioso central. A súa toxicidade afecta tanto ós humanos como a toda clase de gando. O veleno desta planta pódese equiparar a outros como o do estramonio ou o teixo.

Usos medicinais
---------------

A cegude foi usada polas súas propiedades antiespasmódicas e como sedante para calmar dores persistentes e intratables, como os producidos polo cancro e as neuralxias. Na antigüidade, os médicos árabes e gregos a utilizaban en diversas doenzas, como a artrite. Porén, non era sempre eficaz, xa que a diferenza entre unha dose terapéutica ou tóxica é moi pequena.

A sobredose produce sequidade na boca, dificultade ó tragar, dilatación das pupilas (midríase), náuseas, parálise muscular; paro respiratorio e asfixia, aínda que a vítima permanece lúcida ata o momento da súa morte.  
Hoxe en día úsanse analxésicos máis potentes e seguros, malia que aínda se pode usar respectando as dosificacións.

A intoxicación por cegude foi usada polos gregos para quitar a vida ós condenados a pena de morte, como o caso do filósofo Sócrates.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cicuta*. Consultado o 16-12-2013.
2. ↑  E. Losada, J. Castro e E. Niño, (1992): *Nomenclatura vernácula da flora vascular galega*, Xunta de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cicuta*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q218041
* BNCF: 33026
* BNF: 14618050f
* EBID: ID
* GEC: 0090447
* LCCN: sh2007000033
* MAG: 2780306534

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 26875
* APNI: 75610
* BioLib: 40251
* Dyntaxa: 405
* Ecocrop: 4815
* EOL: 581784
* EPPO: COIMA
* EUNIS: 151410
* FloraBase: 6217
* FoC: 200015502
* GBIF: 3034807
* iNaturalist: 52998
* IPNI: 840668-1
* IRMNG: 10198516
* ISC: 14820
* ITIS: 29473
* NBN: NBNSYS0000003655
* NCBI: 13447
* PlantList: kew-2734165
* POWO: ID
* Soortenregister: 119680
* TAXREF: 92237
* Tela Botanica: 18660
* Tropicos: 1700063
* PLANTS: COMA2
* VASCAN: 2566
* VicFlora: ID
* WoRMS: 425895

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D018652
* MeSH: B01.875.800.575.912.250.075.388
* UMLS: C0242872
* UNII: 79G218ZMB3

 |