O **Condado de Trastámara** foi un condado ou tenencia da coroa do Reino de Galiza na Idade Media. O seu nome provén do latín *tra(n)s Tamar(is)*, que significa "máis aló do Tambre", río que atravesa Galiza.

Orixe
-----

Está considerado por xenealoxistas e historiadores como o título nobiliario máis antigo de España, xa que xa aparece no século XI como dominio feudal no norte de Galiza. Era un dos feudos máis importantes do reino, e un dos que proporcionaba maiores ingresos. Asociado orixinalmente á estirpe da Casa de Traba ata o século XIII, cando a dita casa queda extinguida e o título volve ao rei de León. 

Durante un tempo, os reis utilizaron este título e as grandes rendas asociadas para premiar a fidelidade dalgúns nobres, aos que nomearon como Conde de Trastámara de por vida, pero sen que fose hereditario, de tal xeito que o título volvería a ser da coroa ao morrer o conde.

Ao redor de 1340, o rei Afonso XI outorgaría finalmente o título ao seu fillo bastardo Henrique, que sería o fundador da chamada Casa de Trastámara, adoptando o nome do seu título para a Casa Real e creando despois unha liñaxe homónima, xa que o título era herdable, cuxos membros chegarían a ser reis de Castela, Aragón, Navarra, Sicilia e Nápoles.

Durante a primeira guerra civil castelá, o rei Pedro nomeou a Fernán Ruiz de Castro, o seu máis importante partidario en Galicia, Conde de Trastámara, desposuíndo temporalmente deste título ao seu medio irmán Henrique.

Despois da batalla de Montiel, o rei Henrique nomeou ao seu sobriño Pedro Henríques de Castela como Conde de Trastámara. O título permanece na estirpe dos Henríquez ata a súa extinción, en 1430. Hai que ter en conta que, precisamente polo ascenso da Casa de Trastámara á coroa de Castela, producíronse importantes cambios na organización feudal de Galiza que reduciu notablemente os ingresos do condado de Trastámara.

Finalmente, o 4 de febreiro de 1445 en San Martín de Valdeiglesias foi concedida como posesión hereditaria a Pedro Álvarez Osorio por Xoán II de Castela. No documento de concesión dicía:

> *fagoos merced por juro de heredat para siempre jamas de las tierras de Trastámara e Trava, que son del Condado de Trastámara en el dicho reino de Galicia*
> 
> 

Na estirpe de Pedro permanece hoxe o título a través da Casa de Osorio, que pouco despois se uniu á Casa de Altamira dando lugar ao apelido Osorio de Moscoso.

A unión das herdanzas territoriais de Pedro Froilaz e a súa primeira esposa Urraca Froilaz de Traba, conformou o territorio coñecido como Condado de Trastámara.

Condes
------

### Casa de Traba

* Froila Bermúdez de Traba.
* Pedro Fróilaz de Traba, fillo do anterior.
* Fernando Pérez de Traba, fillo do anterior.
* Gonzalo Fernández de Traba, fillo do anterior.
* Fernando González de Traba, fillo do anterior.
* Bermudo Pérez de Traba, fillo de Pedro Fróilaz
* Gómez González de Traba, fillo de Gonzalo Fernández
* Rodrigo Gómez de Traba, fillo do anterior.

### Título non hereditario

* Álvar Núñez Osorio.
* Henrique de Trastámara.
* Fernán Ruiz de Castro.

### Casa de Henríquez

* Pedro Henríquez.
* Fadrique Henríquez.

### Casa de Osorio

* Pedro Álvarez Osorio I.
* Álvaro Pérez Osorio II.
* Pedro Álvarez Osorio III.
* Álvaro Pérez Osorio IV.
* Pedro Álvarez Osorio V.
* Álvar Pérez Osorio VI.
* Antonio Pedro Álvarez Osorio VII.
* Afonso Pérez Osorio Velasco e Herrera VIII.
* Pedro Álvarez Osorio IX.
* Álvar Pérez Osorio X.
* Antonio Pedro Sancho Dávila e Osorio XI.
* Ana Dávila e Osorio XII.
* Melchor de Guzmán e Osorio XIII.
* Ana de Guzmán Osorio e Dávila XIV.
* Ventura Osorio de Moscoso e Guzmán Dávila e Aragón XV.

* Ventura Osorio de Moscoso e Fernández de Córdoba, XVI.
* Vicente Joaquín Osorio de Moscoso e Guzmán, XVII.
* Vicente Isabel Osorio de Moscoso e Álvarez de Toledo, XVIII.
* Vicente Pío Osorio de Moscoso e Ponce de León, XIX.
* José María Osorio de Moscoso e Carvajal-Vargas, XX.
* Francisco de Asís Osorio de Moscoso e Borbón, XXI.
* Francisco de Asís Osorio de Moscoso e Jordán de Urriés, XXII.
* Francisco Javier Osorio de Moscoso e Reynoso, XXIII.
* María del Perpetuo Socorro Osorio de Moscoso e Reynoso, XXIV.
* María de la Blanca Barón e Osorio de Moscoso, XXV.
* Rafael Castellano e Barón, XXVI.
* Jaime Castellano e de la Chica, XXVII.

Notas
-----

1. ↑  Gran Enciclopedia Gallega: *Trastámara, Condado de* Silverio Cañada, 1974

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---