**Catolicismo** (do grego *καθολικός*, *katholikós*, 'universal, que comprende todo') é un termo que fai referencia á principal rama actual do cristianismo, xurdida tralo Cisma de Oriente. Os católicos son fieis á Igrexa católica, como así tamén á teoloxía, doutrina, liturxia, principios éticos e normas de comportamento derivadas, do mesmo xeito que ao conxunto dos seus seguidores como un todo, a quen se lles denomina «católicos». O vocábulo «catolicismo» úsase polo xeral para facer alusión á experiencia relixiosa compartida polas persoas que viven en comuñón coa Igrexa de Roma.

O termo refírese aos cristiáns pertencentes á Igrexa católica, composta por 23 igrexas *sui iuris* que se atopan en completa comuñón co Papa e que en conxunto reúnen a máis de mil millóns de fieis (unha sexta parte da poboación mundial e máis da metade de todos os fieis cristiáns). A principal característica distintiva da Igrexa católica é o recoñecemento da autoridade e primacía do papa, bispo de Roma. Con todo hai varias igrexas que comparten tamén o adxectivo cualificativo de «católicas», como a Igrexa ortodoxa e as Antigas igrexas orientais, a Igrexa asiria do Oriente e as Igrexas que constitúen a Comuñón anglicana

Historia do catolicismo
-----------------------

O nome de *Igrexa católica* (ou *catolicismo*) utilizouse para referirse á "Igrexa universal" desde principios do século II; a primeira referencia que se ten do uso deste termo, é a aparición do mesmo nas cartas de Ignacio de Antioquía (en grego *Ιγνάτιος Αντιοχείας*), quen segundo Xoán Crisóstomo, sería ordenado polo propio Pedro.

En varias situacións durante os tres primeiros séculos do cristianismo, o bispo de Roma, considerado no catolicismo o sucesor do apóstolo Pedro, interviña nas comunidades para axudar a resolver conflitos, exemplos foron os papas Clemente I, Vítor I e Calisto I. Nos primeiros tres séculos da súa historia, a Igrexa organizábase en tres patriarcas, os bispos de Antioquía, con xurisdición sobre Siria, e máis tarde sobre Asia Menor e Grecia, Alexandría da xurisdición de Exipto, e Roma da xurisdición de Occidente. Máis tarde os bispos de Constantinopla e Xerusalén engadíronse os patriarcas, por razóns administrativas. O Primeiro Concilio de Nicea no ano 325, considerou ao bispo de Roma como o "primus" (primeiro) entre os patriarcas, establecéndoo así nos seus cuartos, quintos e sextos canons, "seguindo a tradición antiga", aínda que moitos interpretan que este título como o "primus inter pares" (primeiro entre iguais). Considerouse tamén que o patriarca de Roma posuía unha autoridade especial debido á súa relación con san Pedro, que morrera e fora sepultado nesta cidade.

Igrexa católica apostólica romana
---------------------------------

*Artigo principal**:* Igrexa católica.
A **Igrexa católica apostólica romana** esténdese principalmente en países do suroeste de Europa, Europa central, de América Latina, África central e Filipinas.
Esta é a igrexa cristiá con maior extensión e a máis antiga das confesións cristiás, da cal se derivan outras igrexas autodenominadas católicas. O seu centro actual é a cidade-estado do Vaticano, en Roma (Italia), onde reside o Papa, quen é considerado polos católicos romanos como cabeza do colexio dos bispos, sucesor de San Pedro, Vicario de Cristo e Pastor da Igrexa. A sede papal mudouse a Aviñón, Francia, por un breve período de tempo da Baixa Idade Media.

### Dogmas de Fe

*Artigo principal**:* Dogmas da Igrexa católica.
Os dogmas católicos son as crenzas esenciais que identifican e definen o credo católico fronte a outras confesións cristiás, aínda que algunhas destas crenzas son comúns a outras denominacións cristiás (e.g. Encarnación, Trindade). Para un católico o dogma é unha verdade revelada por Deus e proposta pola Igrexa para a crenza indubitable dos fieis.

Os dogmas católicos baséanse na Biblia e na tradición apostólica. Así como os hebreos tiñan a súa tradición (que foi a base de gran parte dos libros do Antigo Testamento), os católicos cren na tradición apostólica transmitida de xeración en xeración de forma escrita e oral.

Algúns dogmas esenciais do catolicismo son:

* A Trindade de Deus (hai tres persoas divinas, non tres deuses: o Pai, o Fillo e o Espírito Santo, que forman un único Deus).
* A Eucaristía ( o pan e o viño transformados no Corpo e o Sangue de Cristo).
* A Inmaculada Concepción (sostén a crenza en que María, nai de Xesús, a diferenza de todos os demais seres humanos, non foi alcanzada polo pecado orixinal senón que, desde o primeiro instante da súa concepción, é dicir, do seu ser persoal, estivo libre de todo pecado).
* A Maternidade Divina (a Virxe é a nai de Deus).

### Sacramentos

*Artigo principal**:* Sacramento (relixión).
Os católicos recoñecen sete sacramentos, os cales, segundo suscitan, foron instituídos polo mesmo Xesucristo:

#### Sacramentos de iniciación cristiá

##### Bautismo

*Artigo principal**:* Bautismo.
Bautismo católico
Nominalmente, a palabra *bautizar* significa «lavar», «mergullar», «introducir dentro da auga»; a inmersión na auga simboliza o acto de sepultar ao catecúmeno na morte de Cristo de onde sae pola resurrección con El (cfr. Rm. 6, 3-4; Col 2, 12) como nova criatura (2 Co. 5, 17; Ga. 6, 15) (*Catecismo*, n. 1214).

Entre os sacramentos, ocupa o primeiro lugar porque é o fundamento de toda a vida cristiá, o pórtico da vida no espírito e a porta que abre o acceso aos outros sacramentos. Segundo o catecismo (n. 1213), polo Bautismo os cristiáns son liberados do pecado e rexenerados como fillos de Deus, chegan a ser membros de Cristo e son incorporados á Igrexa e feitos partícipes da súa misión.

* San Paulo denomínao baño de rexeneración e renovación do Espírito Santo (it. 3, 5);
* San León Magno compara a rexeneración do bautismo co seo virxinal de María;
* Santo Tomé, asemellando a vida espiritual coa vida corporal, ve no bautismo o nacemento á vida sobrenatural.

##### Comuñón

A Sagrada Eucaristía culmina a iniciación cristiá. Os que foron elevados á dignidade do sacerdocio real polo Bautismo e configurados máis profundamente con Cristo pola Confirmación, participan por medio da Eucaristía con toda a comunidade no sacrificio mesmo do Señor.

Cabo mencionar que, para o catolicismo romano, a Eucaristía non representa un símbolo senón que é Xesucristo mesmo co seu corpo, sangue, alma e divindade, presentes na Eucaristía. Debido a isto é chamado O Santísimo Sacramento.

##### Confirmación

Co Bautismo e a Eucaristía, o sacramento da Confirmación constitúe o conxunto dos "sacramentos da iniciación cristiá", cuxa unidade debe ser salvagardada. É preciso, pois, explicar aos fieis que a recepción deste sacramento é necesaria para a plenitude da graza bautismal (cf OCf, Praenotanda 1). En efecto, aos bautizados "o sacramento da confirmación úneos máis intimamente á Igrexa e enriquéceos cunha fortaleza especial do Espírito Santo. Desta forma comprométense moito máis, como auténticas testemuñas de Cristo, a estender e defender a fe coas súas palabras e as súas obras" (LG 11; cf OCf, Praenotanda 2)

#### Sacramentos de curación

##### Penitencia, chamado tamén confesión ou reconciliación

De acordo co catecismo da Igrexa católica: 

* Denomínaselle sacramento de *conversión* porque realiza sacramentalmente a chamada de Xesús á conversión (cf Mc 1,15), a volta ao Pai (cf Lc 15,18) do que o home afastouse polo pecado.
* Denomínase sacramento da *Penitencia* porque consagra un proceso persoal e eclesial de conversión, de arrepentimento e de reparación por parte do cristián pecador.
* É chamado sacramento da *confesión* porque a declaración ou manifestación, a confesión dos pecados ante o sacerdote, é un elemento esencial deste sacramento. Nun sentido profundo este sacramento é tamén unha "confesión", recoñecemento e loanza da santidade de Deus e da súa misericordia coa persoa pecadora.
* Chámaselle sacramento do *perdón* porque, pola absolución sacramental do sacerdote, Deus concede ao penitente "o perdón e a paz" (OP, fórmula da absolución).
* Denomínaselle sacramento de *reconciliación* porque outorga ao pecador o amor de Deus que reconcilia: "Deixádevos reconciliar con Deus" (2 Co 5,20). O que vive do amor misericordioso de Deus está pronto a responder á chamada do Señor: "Vai primeiro a reconciliarche co teu irmán" (Mt 5,24).

##### Unción dos enfermos (antes chamada extrema unción)

Coa sagrada unción dos enfermos e coa oración dos presbíteros, toda a Igrexa enteira encomenda aos enfermos ao Señor sufrinte e é glorificado para que os alivie e sálve. Ata os anima a unirse libremente á paixón e morte de Cristo; e contribuír, así, ao ben do Pobo de Deus" (LG 11).

#### Sacramentos de servizo á comunidade

##### Matrimonio

"A alianza matrimonial, pola que o home e a muller constitúen entre si un consorcio de toda a vida, ordenado pola súa mesma índole natural ao ben dos cónxuxes e á xeración e educación dos nenos, foi elevada por Cristo, o Señor á dignidade de sacramento entre bautizados "(CIC, ca. 1.055,1)

##### Orde sagrada

A orde é o sacramento grazas a como a misión que Cristo confía nos seus apóstolos segue sendo exercida na Igrexa ata o final dos tempos. É, polo tanto, o sacramento do ministerio apostólico. Inclúe tres grados: o episcopado, o presbiterado e o diaconado.

Notas
-----

1. ↑  A Igrexa católica recoñece ao papa como o seu líder universal, con todo as distintas Igrexas "católicas" teñen como cabeza a outras figuras e non recoñecen a autoridade papal. Exemplos son a Igrexa ortodoxa que recoñece ao patriarca de Constantinopla, e a Comuñón anglicana, que ten como cabeza ao monarca británico.
2. ↑  É importante notar que estas Igrexas, aínda que chamadas católicas, son denominacións completamente independentes da Igrexa católica de Roma, cada unha habendo seguido un paso evolutivo distinto, e con dogmas e crenzas distintos aos da Igrexa de Roma.

Referencias

1. ↑  McBrien, Richard P. (1994). *Catholicism*. HarperCollins Publishers. pp. 3–19. ISBN 978-0-060-65405-4.
2. ↑  Rausch, Thomas P.; Catherine E. Clifford (2003). *Catholicism in the Third Millennium*. Collegeville, MN, EE. UU.: Liturgical Press. ISBN 978-0-8146-5899-4. , xii.
3. ↑  O *Annuarium Statisticum Ecclesiae* (ISBN 978-88-209-7928-7) indica 1,114,966,000 como número total de fieis no último día de 2005.
4. ↑  "Number of catholics increases worldwide. 2010 "Annuario" shows growth in Asia and Africa". 2010 Annuario Pontificio. Zenit News Agency. 21 de febreiro de 2010. Arquivado dende o orixinal o 15 de xaneiro de 2013. Consultado o 22 de novembro do 2015.
5. ↑  Marty, Martin E. Chadwick, Henry, Pelikan, Jaroslav Jan (2000). *"Christianity" in the Encyclopædia Britannica Millennium Edition*. Encyclopædia Britannica Inc. The Roman Catholics in the world outnumber all other Christians combined.
6. ↑  Gros, Jeffrey; Eamon McManus, Ann Riggs (1998). *Introduction to Ecumenism.* Paulist Press. pp. 154–155. ISBN 978-0-8091-3794-7.
7. ↑  Ray, Stephen. Upon this Rock. San Francisco, CA: Ignatius Press, 1999. p.119. Pode consultarse en Google Books.
8. ↑  Woodhead, Linda (2004). "An Introduction to Christianity" (en inglés). Cambridge University Press. Consultado o 19 de decembro do 2015. .
9. ↑  As primeiras listas dos Papas din que o Papa que sucedeu ao Apóstolo San Pedro foi San Lino. Eamon Duffy, *Saints and Sinners: A History of the Popes* (Yale Nota Bene, 2002) Apéndice A.
10. ↑  Fr. Nicholas Afanassieff: *"The Primacy of Peter"* Ch. 4, páxs. 126-127 (c. 1992)
11. ↑  "Patriarch and Patriarchate" (en inglés). Consultado o 19 de decembro do 2015.
12. ↑  Congar, Yves. Elgisé et papauté. Les Éditions du Cerf. 1994. ISBN 2-204-05090-3
13. ↑  Radeck, Francisco; Dominic Radecki (2004). Tumultuous Times. St. Joseph's Media. p. 79. ISBN 978-0-9715061-0-7.
14. ↑  Enciclopedia católica online *(en castelán)*
15. ↑  Catecismo de la Iglesia Católica, 1322-1419
16. ↑  Catecismo de la Iglesia Católica, 1285-1321
17. ↑  Catecismo de la Iglesia Católica, 1422-1498
18. ↑  Catecismo da Igrexa católica, 1499-1532
19. ↑  Catecismo da Igrexa católica 1601-1666
20. ↑  Catecismo da Igrexa católica, 1536-1600

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catolicismo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Cristianismo
* Igrexa católica
* Anglicanismo
* Gran Cisma

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1841
* AAT: 300073730
* BRE: 3454009
* EBID: ID
* GND: 4030027-4
* HDS: 016505
* JSTOR: catholicism
* NKC: ph121523
* Orthodox Encyclopedia: 1683907
* PSH: 7803

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002410

 |