| Piñeiro rubio |
| --- |
| Exemplares de piñeiro rubio no Parque Natural do Invernadeiro, Ourense |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pinophyta |
| Clase: | Pinopsida |
| Orde: | Pinales |
| Familia: | Pinaceae |
| Xénero: | *Pinus* |
| Subxénero: | *Pinus* |
| Especie: | *P. sylvestris* |

 |
| Nome binomial |
| *Pinus sylvestris*L. |
| Mapa de distribución do piñeiro rubio.Mapa de distribución do piñeiro rubio.Mapa de distribución do piñeiro rubio. |

O **piñeiro rubio** ou **piñeiro silvestre** (***Pinus sylvestris*** L.) é unha árbore ximnosperma da familia das pináceas, de folla perenne. As acículas son moi curtas en comparación co piñeiro bravo (de 4 a 6 cm. de lonxitude), ao igual que as piñas (de 5 a 6 centímetros). Os piñóns raramente pasan os 5 mm. e a súa á abrangue entre os 12 e 17 mm. Recibe o seu nome común da cor encarnada da súa casca na parte superior do tronco (nas partes máis baixas ten tonalidade parda), a súa principal característica distintiva.

Especie clímax en Galiza no Cuaternario, na actualidade só se atopa nas zonas máis altas grazas a labores de repoboación. A súa madeira é de boa calidade.

Distribución e hábitat
----------------------

Árbore moi común no Hemisferio Norte, estendéndose por Eurasia en rexións relativamente frías. Vai dende Escocia (tamén chamado piñeiro de Escocia) e a Península Ibérica polo oeste até Siberia e as montañas do Cáucaso polo leste, e dende Laponia polo norte até Serra Nevada polo sur. No norte da súa distribución espállase dende o nivel do mar até os 1.000 m, mentres que no sur se desenvolve nas montañas en altitudes comprendidas entre os 800 e os 2.400 msnm. Atópase cultivado amplamente en Nova Zelandia e en moitas das rexións máis frías de América do Norte. Atópase catalogado como unha "especie invasora" nalgunhas zonas norteamericanas, nas que se inclúe Ontario e Wisconsin.

As follas do piñeiro rubio fican helicoidalmente tortas e van unidas en parellas por unha vaíña.
A casca do *Pinus sylvestris* é arroibada na parte alta do toro.
Monte alto de piñeiro rubio na chaira padana, no norte de Italia. Aí o piñeiro rubio medra en terreos pobres e bastante secos, mentres que en terreos fértiles e frescos hai carballeiras.

Descrición
----------

Conos maduros abertos e sementes.
O piñeiro rubio pode acadar os 30 m de altura por uns 5 metros de circunferencia, chegando a crecer 6 metros de alto en 10 anos. A súa copa é de forma cónica de novo para despois de adulto pasar a ser irregular, larga e deprimida, de novo presenta un tronco vestido que de adulto pasa a ser espido.

As follas son simples, agrupadas de dúas en dúas, aciculares, rexas, punzantes, curtas, de 3 a 7 cm de lonxitude, de sección semicircular, arredondadas no dorso, finalmente dentadas. As flores ou estróbilos femininos son conos de forma oblonga, de cor castaña, apófise pouco saínte, desprovista de umbo espiñento, pequenos, de 3 a 6 cm de longo, reunidos en grupos de 2 a 3, caedizos, xa que apenas maduran. Os piñóns, que son as sementes, son miúdos, dotadas dunha á.

Atura o pleno sol, non así coa sombra; adáptase a todo tipo de solo agás os asolagados mais si os húmidos, mellor canto máis fértiles e profundos que garantes un bo desenvolvemento, resiste a seca. Non atura a polución e non vive moito tempo en competencia con outras especies que o superen en altura. Resiste invernos moi fríos.

Taxonomía
---------

*Pinus sylvestris* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 1000. 1753.

Etimoloxía
O seu nome xenérico procede do latín *pinus* (piñeiro). O nome específico ***sylvestris***: epíteto latino que significa "dos bosques, silvestre, bravo".

Sinonimia
* *Pinus binatofolio* Gilib.
* *Pinus borealis* Salisb.
* *Pinus cretacea* Kalen.
* *Pinus ericetorum* Thore
* *Pinus erzeroomica* Calvert ex Gordon
* *Pinus fominii* Kondr.
* *Pinus frieseana* Wich.
* *Pinus genevensis* Carrière
* *Pinus genovensis* Garsault
* *Pinus hagenaviensis* K.Koch
* *Pinus krylovii* Serg. & Kondr.
* *Pinus lapponica* (Hartm.) Mayr
* *Pinus montana* Hoffm.
* *Pinus mughus* Jacq.
* *Pinus resinosa* Savi
* *Pinus rigensis* Loudon
* *Pinus rubra* Mill.
* *Pinus scariosa* Lodd. ex Loudon
* *Pinus tartarica* Mill.

Galería de imaxes
-----------------

* Exemplar de piñeiro rubioExemplar de piñeiro rubio
* Piñeiro rubio sobre ucesPiñeiro rubio sobre uces
* Piñas de piñeiro rubioPiñas de piñeiro rubio

Notas
-----

1. ↑  Conifer Specialist Group (1998). "*Pinus sylvestris*". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza.
2. ↑  *Vocabulario forestal (galego-español-inglés)'*, p. 164 (USC, 2012). Recolle como sinónimos **piñeiro rubio** e **piñeiro silvestre**.
3. ↑  "*Piñeiro rubio*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 11 de abril de 2013.
4. ↑  En Epítetos Botánicos
5. ↑  "*Piñeiro rubio*". *World Checklist of Selected Plant Families*. Consultado o 11 de abril de 2013.
6. ↑  *Piñeiro rubio* en PlantList

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VV.AA. (2006). *Árbores de Galiza*, Edicións A Nosa Terra.
* García, Xosé Ramón (2008). *Guía das plantas de Galicia*, Edicións Xerais de Galicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133128
* AAT: 300343781
* BNCF: 55185
* BNF: 12254537h
* EBID: ID
* GND: 4188986-1
* LCCN: sh85118798
* MAG: 2779128174
* NKC: ph202627

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 2312
* Dyntaxa: 222163
* Ecocrop: 8658
* EOL: 1059929
* EPPO: PIUSI
* EUNIS: 150624
* FNA: 200005358
* FoC: 200005358
* GBIF: 5285637
* iNaturalist: 5872289
* IPNI: 263353-1
* IRMNG: 10586133
* ITIS: 183389
* IUCN: 42418
* NBN: NBNSYS0000004629
* NCBI: 3349
* PalDat: Pinus\_sylvestris
* Plantarium: 28416
* PlantList: kew-2562297
* POWO: ID
* PPoE: ID
* Soortenregister: 119442
* TAXREF: 113703
* Tela Botanica: 49702
* Tropicos: 24900220
* PLANTS: PISY
* VASCAN: 7196
* WCSPF: 380126

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D041605
* MeSH: B01.875.800.575.912.625.875.777.744
* UMLS: C0996613
* UNII: VP00HZL9IC

 |