A **Torre de San Sadurniño** atópase na Illa de Figueira, unha pequena illa con forma de triángulo irregular (San Tomé do Mar) fronte á actual zona urbana de Cambados na provincia de Pontevedra.

Historia
--------

O lugar no que se encontra foi probablemente o núcleo de poboación máis antigo de Cambados, e coñecido antigamente como *Vila Vella* e que despois adoptaría a actual denominación de San Tomé do Mar.

Caamaño Bournacell sinala que a fortificación foi construída na época do bispo compostelán Sisnando, na segunda metade do século X. Con posterioridade a vila e a fortificación foron mercadas polo arcebispo de Santiago Diego Xelmírez no século XII, que ordenou restaurar a fortificación. No século seguinte pasou por aforamento a ser feudo de Pai Gómez Chariño, que reconstruíu a torre e a fortificación.

Finalmente a fortificación foi destruída entre 1466 a 1470 durante as revoltas irmandiñas.

A torre serviu de hospedaxe a ilustres personaxes, como Urraca de León e Castela, nai de Afonso VII. Tamén agardou nela a Infanta de Hungría María Gómez (que fora traída a Galiza por Paio desde a corte de Tamerlán) ó seu amante, Paio Gómez de Soutomaior, que fuxira a Francia. Outras desgraciadas amantes ilustres que moraron nesta torre foron Xoana de Castro, raíña e esposa por un día de Pedro I O Cruel, e María Ulloa, amante do arcebispo Alonso II de Fonseca.

A fortificación estivo vinculada ata o século XVIII á familia Chariño - Soutomaior, ata que o IV Conde de Castronovo, Martín Domingo de Guzmán y Niño, vendeu o señorío e as posesións ó primeiro marqués de Montesacro, Diego de Zárate y Muga, que o conservou ata a desaparición dos señoríos no século XIX.

Características
---------------

Detalle da cheminea.
Vista desde o exterior.
Na pequena illa que ocupaba a antiga fortificación só se conservan uns poucos restos: unha esquina dos muros rexos de cantaría de granito cunha xanela. Ademais atópanse restos dunha lareira no encontro dos muros, que consta dunha cambota de granito sostida por canzorros e unha cheminea formada por un cano tamén de granito.

Ademais da súa función defensiva tamén serviu de torre de vixilancia e de faro. Durante os ataques dos piratas normandos e berberescos formaba parte dun sistema de comunicación polo que, por medio de fogueiras, alertaban á xente da comarca para impedir o asalto á cidade de Compostela. O aviso chegaba desde a fortaleza da Lanzada, e o lume da fortificación de San Sadurniño era visible ata Vilanova de Arousa, e a fogueira desta alertaba ás Torres de Oeste en Catoira, lugar estratéxico fundamental para a defensa de Compostela.

A principios do século XX aínda eran visibles os alicerces da antiga capela do complexo.

Notas
-----

1. ↑  Memorias do arcebispo Jerónimo del Hoyo, que visitou Cambados en 1607.
2. ↑  Segundo Caamaño Bournacell polo menos ata o século XII.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Torre de San Sadurniño*** |

### Bibliografía

* Boga Moscoso, Ramón: *Guía dos castelos medievais de Galicia* (2003), páxs. 44-45.
* IES Francisco Asorey: *Cambados. Cen anos de historia a traves da fotografía* (2005), páxs. 83 e 89.
* Caamaño Bournacell, José: *Cambados a la luz de la historia* (1933)

| * v
* c
* e
Castelos de Galicia |
| --- |
| 
* Altamira
* Amarante
* Andrade
* Aranga
* Barcala
* O Bolo
* Borraxeiros
* Brandufe
* Broño
* Caldaloba
* Candaira
* O Carbedo
* Casón
* Castro de Ouro
* Castromaior
* Castroverde
* Celas de Peiro
* Cillobre
* Cira
* Doiras
* Doncos
* Fornelos
* Torre da Forxa
* Friol
* Frouxeira
* Gondomar
* A Lanzada
* Lobeira
* Lúa
* Luania
* Maceda
* Marce
* Maside
* Mens
* Mesía
* Milmanda
* Moeche
* Monforte de Lemos
* Monte Muralla
* Monte Vilar
* Monterreal
* Monterrei
* Naraío
* Navia
* Nogueira
* Os Novais
* Torres de Oeste
* A Palma
* Pambre
* A Pena
* A Penela
* Peroxa
* Picoña
* Pico Sacro
* Pluma
* Pontedeume
* Ribadavia
* Rocha Forte
* Salvaterra
* San Damián
* San Filipe
* San Paio de Narla
* San Sadurniño
* Sande
* Sandiás
* Santa Cruz
* Santo Antón
* Sarria
* Sobroso
* Soutomaior
* Tebra
* Torre de Teodomiro
* Viana do Bolo
* Vilalba
* Vilamarín
* Vilanova dos Infantes
* Vimianzo
* Vigo
* Vitres

 |