Estatua de Sansón derrubando as columnas do templo (en Ashdod, Israel).
**Sansón** foi un persoeiro do Antigo Testamento, de forza extraordinaria, que simboliza a loita dos israelitas contra os filisteos. A lenda de Sansón está recollida no Libro dos Xuíces (13-16). Represéntase con longa cabeleira ou cunha columna crebada.

O seu nome procede do hebreo *shamash*, sol, co significado de *fillo do sol*.

Feitos de Sansón
----------------

A tradición di que a forza de Sansón residía no seu longo cabelo, e nesta característica baséanse os feitos que se contan del, como o de que venceu a todo un exército de filisteos armado só coa queixada dun burro, ou o de que matou un león coas mans, desartellándolle as mandíbulas. Este segundo feito relaciona as figuras de Sansón e de Hércules: tamén este deu morte a un león esganándoo coas mans

O caso foi que Sansón atopou no lugar de Tímnnah unha muller filistea e gustoulle. Convenceu ós país para que arranxasen o casamento, aínda que estes preferían unha muller da aldea e non filistea. Cando foi a Tímnah para coñecer á moza, saiulle ó paso un león e Sansón esgazouno coas mans. Pero a moza traizoouno e el rexeitou casar con ela .

Casou con Dalila, tamén de orixe filistea, que lle descobre o segredo da súa forza, o que significou a súa perda: Dalila, aproveitando que durmía, cortoulle o pelo e entregouno ós filisteos. Capturado e vencido o seu principal inimigo, os filisteos celebraron unha festa no templo, con Sansón encadeado ás columnas que o sostiñan. No último momento, Sansón derrubou as columnas e con elas caeu o templo, matando os filisteos todos que nel estaban, o que representou a súa última vitoria e que se lle considere suicida.

Sansón e mailo león
-------------------

Santiago de Taboada, Silleda.
Na imaxinería relixiosa represéntase nos tres momentos citados: xunto a Dalila, que lle corta o pelo, derrubando as columnas ou loitando co león.

Na escultura románica, a escena de Sansón e o león quedou reflectida nos tímpanos de, polo menos, sete igrexas galegas:

* Igrexa de San Martiño de Moldes (Melide)
* Igrexa de San Xoán de Palmou (Lalín)
* Igrexa de Santiago de Taboada (Silleda)
* Igrexa de San Miguel de Oleiros (Silleda)
* Igrexa de Santa Baia de Beiro (Ourense)
* Igrexa de Santa María de Taboada dos Freires (Taboada)
* Igrexa de Pazos de San Clodio (San Cibrao das Viñas)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| San Martiño de Moldes (Melide). |
| San Martiño de Moldes (Melide).  |

|  |
| --- |
| San Xoán de Palmou (Lalín). |
| San Xoán de Palmou (Lalín).  |

|  |
| --- |
| Oleiros (Silleda). |
| Oleiros (Silleda).  |

|  |
| --- |
| Santa Baia de Beiro (Ourense). |
| Santa Baia de Beiro (Ourense).  |

|  |
| --- |
| Taboada dos Freires (Lugo). |
| Taboada dos Freires (Lugo).  |

|  |
| --- |
| Pazos de San Clodio (San Cibrao das Viñas). |
| Pazos de San Clodio (San Cibrao das Viñas).  |

 |

Hai outros autores, como Hipólito de Sá, que discuten a interpretación dalgúns destes tímpanos e ven a imaxe de Santiago Apóstolo a cabalo. De feito, nalgún caso a imaxe do animal lembra máis un cabalo ca un león.

Só un, o de Taboada dos Freires, está datado, nunha inscrición que rodea a imaxe e remata na cara inferior da pedra, na que se especifica o nome do escultor, un tal *Pelagius*, e a data de 1228 (1190 na nosa cronoloxía). Xosé Ramón Fernández-Oxea, que estudou seis destes sete tímpanos , supón que o de Palmou é inmediatamente anterior a 1170, mentres que Yzquierdo Perrín dátao entre 1150 e 1160. O máis moderno de todos eles, o de Beiro, pode datarse ó redor de 1200.

A mesma imaxe aparece profusamente en tímpanos, relevos ou capiteis do resto de España, así como en Francia e Italia.

Notas
-----

1. ↑  "Xuíces, 14, 1-9". .
2. ↑  Hoxe no Museo de Pontevedra.
3. ↑  Actualmente nunha casa particular de Turei, lugar da mesma parroquia.
4. ↑  *Rutas del románico en la provincia de Pontevedra*, 1978, 617-619; na descrición da igrexa de Santiago de Taboada (Silleda).
5. ↑  Non tiña información do de San Miguel de Oleiros, dado a coñecer en 1971.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ferro Ruibal, Xesús (dir.) e outros: *Diccionario dos nomes galegos*. Ir Indo, Vigo 1992.
* Sastre Vázquez, Carlos: "Os sete tímpanos galegos coa loita de Sansón e o león. A propósito da posible recuperación dunha peza do noso patrimonio", en *Anuario Brigantino* nº 26, 2003, 321-338.

### Ligazóns externas

* Enciclopedia Católica: Sansón
* Catálogo de imaxes de Sansón e o león

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214648
* WorldCat
* VIAF: 156690359
* BRE: 3531376
* CERL: cnp00564918
* DeutscheBio: 118605283
* EBID: ID
* FAST: 53376
* GEC: 0058461
* GND: 118605283
* LCCN: n80045116
* NKC: ola2010548256
* Treccani: sansone

 |