**John "Jack" Laviolette**, nado o 17 de xullo de 1879 en Belleville (Ontario, Canadá) e finado o 9 de xaneiro de 1960 en Montreal (Quebec, Canadá), foi un xogador profesional de hóckey sobre xeo canadense profesional. Laviolette xogou durante nove tempadas nos Montreal Canadiens, equipo do que foi o seu primeiro capitán, adestrado, e *general manager*. Laviolette foi unha das primeiras estrelas francófonas do hóckey sobre xeo.

Laviolette foi un goleador excepcional dende a posición de defensa. Mais o verdadeiro lugar de Laviolette na historia do hóckey ten menos que ver co seu valor como anotador e máis co seu papel como verdadeiro organizador da fundación dos Canadiens, dos que foi o primeiro xogador, adestrador e *general manager* na súa tempada inaugural en 1910.

Traxectoria
-----------

### Infancia e debut

Jack Laviolette naceu en Belleville (Ontario), fillo de Antoine Rufiange Laviolette e Eliza Hébert, mais criouse en Salaberry-de-Valleyfield (Quebec), a onde se trasladou a súa familia cando tiña 12 anos. Descubriu o hóckey sobre xeo patinando sobre a superficie conxeada das esclusas supervisadas polo pai de Didier Pitre.

Na tempada 1902-1903, Laviolette xogou no Bell AAA, que competía na liga do hockey da cidade de Montreal. Na tempada seguinte, Pitre e el asinaron xuntos para xogar no National de Montréal na nova Federal Amateur Hockey League. No transcurso da tempada de 1904 xogáronse seis partidos, e os xogadores do National clasificáronse en segunda posición por detrás dos Montreal Wanderers. Laviolette, que podía xogar tanto en defensa como en ataque finalizou con oito goles en seis partidos, sendo o sexto máximo goleador da tempada.

### Profesional en América do Norte

A Estación Windsor, dende onde Laviolette e Pitre emprenderon a súa aventura nos Estados Unidos.
Nos Estados Unidos e a principios do século XX, a industria do cobre estaba en plena expansión para satisfacer as demandas crecentes de electricidade. Míchigan posuía numerosas minas e a vila de Houghton é un dos exemplos. O Portage Lakes Hockey Club atraeu multitudes e James R. Dee, o seu propietario, quixo facer un negocio lucrativo e decidiu crear a primeira liga profesional do mundo. Jack « Doc » Gibson, un dentista chegado de Berlin (Ontario) que foi expulsado do hóckey de Ontario despois de ter aceptado moedas de ouro do alcalde de Berlin logo dunha vitoria contra unha cidade vechiña e responsable de recrutar xogadores do Canadá. Cando Gibson regresou ao Canadá e correuse a voz de que en Míchigan se pagaba aos xogadores por xogar ao hóckey, Laviolette foi un dos primeiros xogadores en probar sorte e deixou Montreal.

Laviolette xogou a tempada 1904-05 cos Michigan Soo Indians da LIH, un equipo con base en Sault Sainte-Marie. De volta a Montreal ao final da tempada, convenceu a Pitre, que aínda era xogador do National. Esperaron aos dous xogadores na Estación Windsor, mais Pitre foi retenido polos propietarios do National, ao que lle impediron unirse a Laviolette na estación. Finalmente, conseguiu reunirse co seu amigo, fíxolle asinar un contrato e os dous xogadores agocháronse na estación para coller un tren rápido sen cruzarse cos directivos do National. A aventura nos Estados Unidos non durou máis que tres tempadas en total, xa que os presidentes dos equipos canadenses decidiron dar o paso ao profesionalismo para tentar parar o éxodo dos seus mellores xogadores. A LIH non puido manter aos seus xogadores mentres as ligas profesionais eran creadas en todas partes. Pitre e Laviolette regresaron a Montreal para xogar e a súa elección foron os Montreal Shamrocks da Eastern Canada Amateur Hockey Association para as dúas seguintes tempadas.

### Nacemento dos Montreal Canadiens

O equipo dos Canadiens na tempada 1912-13.
O 13 de novembro de 1909, a raíz dunha disputa entre os propietarios dos clubs membros da Eastern Canada Amateur Hockey Association e o propietario dos Montreal Wanderers, decidiuse formar unha nova liga, a National Hockey Association of Canada. A raíz da fundacióne por consello de Strachan, Jimmy Gardner, un director dos Wanderers, e John Ambrose O’Brien decidiuse explotar comercialmente a rivalidade entre os anglófonos e os francófonos de Montreal e crear un club de hóckey maioritariamente, senón totalmente, composto por xogadores de fala francesa. Para iso, encargáronlle a Laviolette recrutar xogadores francófonos para poder formar un novo club de hóckey que puidera rivalizar cos Wanderers. Naceu entón un novo equipo co nome de «Canadien» o 4 de decembro de 1909. Laviolette puido entón contar coa axuda financeira de O'Brien para construír o novo equipo. A misión de Laviolette era recrutar novos xogadores, ser director xeral, capitán, adestrador e xogador do equipo. Conseguiu recrutar a Pitre para xogar en defensa con el, Édouard "Newsy" Lalonde como *rover*,, Joseph Cattarinich nos goles do equipo e ataque: Ed Décarie como centro, e Arthur Bernier e Georges Poulin nos postos de aleiros. Algúns destes xogadores que asinaron por ese primeiro equipo pasaron a formar parte posteriormente do Hockey Hall of Fame, como Newsy Lalonde, Didier Pitre e, o posteriormente incorporado Georges Vézina. O equipo que construíu Laviolette converteríase na franquía máis exitosa do hóckey profesional.

Como pola sinatura con Sault Sainte-Marie, a chegada de Pitre ao seo do equipo de Montreal complicouse e non se solucionou ata que se acudiu aos tribunais. O primeiro partido do equipo foi unha vitoria, mais o resultado non se ten en conta porque pouco tempo despois, a Canadian Hockey Association fusionouse coa NHA e os contadores puxéronse a cero. Finalmente, o equipo finalizou na derradeira posición a liga regular con dúas vitorias en 12 encontros. O equipo contou co reforzo de Georges Vézina para a seguinte tempada, cando remataron na segunda posición da clasificación con oito vitorias e outras tantas derrotas.

Lalonde deixou o Club de hockey Canadien antes de comezar a tempada 1911-12 e Pitre tomou o relevo marcando 28 goles na súa conta particular.

Laviolette gañou a Stanley Cup en 1916 cos Canadiens, sendo esta a primeira vez que o club conseguía alzarse co trofeo. No transcurso da súa única tempada nas pistas da NHL (1917-18), rexistrou 18 partidos e 2 goles. O 1 de maio de 1918, o seu coche bateu contra un poste e tiveron que amputarlle o pé dereito, o que puxo fin á súa carreira como xogador. No inverno de 1921 xogouse un partido benéfico para Jack no Aréna Mont-Royal, no que non só foi o invitado de honor, seón que tamén arbitrou o partido.

Morreu o 10 de xaneiro de 1960 en Montreal. O mesmo ano da súa morte, Laviolette foi introducido no Canada's Sports Hall of Fame como xogador de lacrosse, e dous anos despois da súa morte foi introducido no Hockey Hall of Fame.

Estatísticas
------------

### Estatísticas como xogador

|   |   | Liga regular |   | *Play-offs* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tempada | Equipo | Liga | PX | G | A | Pts | PIM | PX | G | A | Pts | PIM |
| 1903–04 | Montreal Le National | FAHL | 6 | 8 | 0 | 8 | — | — | — | — | — | — |
| 1904–05 | Michigan Soo Indians | IHL | 24 | 15 | 0 | 15 | 24 | — | — | — | — | — |
| 1905–06 | Michigan Soo Indians | IHL | 17 | 15 | 0 | 15 | 28 | — | — | — | — | — |
| 1906–07 | Michigan Soo Indians | IHL | 19 | 10 | 7 | 17 | 34 | — | — | — | — | — |
| 1907–08 | Montreal Shamrocks | ECAHA | 6 | 1 | 0 | 1 | 36 | — | — | — | — | — |
| 1908–09 | Montreal Shamrocks | ECHA | 9 | 1 | 0 | 1 | 36 | — | — | — | — | — |
| 1909–10 | Montreal Canadiens | NHA | 12 | 4 | 0 | 4 | 41 | — | — | — | — | — |
| 1910–11 | Montreal Canadiens | NHA | 16 | 0 | 0 | 0 | 24 | — | — | — | — | — |
| 1911–12 | Montreal Canadiens | NHA | 17 | 7 | 0 | 7 | 10 | — | — | — | — | — |
| 1912–13 | Montreal Canadiens | NHA | 20 | 8 | 0 | 8 | 77 | — | — | — | — | — |
| 1913–14 | Montreal Canadiens | NHA | 20 | 7 | 9 | 16 | 30 | 2 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| 1914–15 | Montreal Canadiens | NHA | 18 | 6 | 3 | 9 | 35 | — | — | — | — | — |
| 1915–16 | Montreal Canadiens | NHA | 18 | 8 | 3 | 11 | 62 | — | — | — | — | — |
| 1915–16 | Montreal Canadiens | Stanley Cup | — | — | — | — | — | 4 | 0 | 0 | 0 | 6 |
| 1916–17 | Montreal Canadiens | NHA | 17 | 7 | 3 | 10 | 24 | — | — | — | — | — |
| 1916–17 | Montreal Canadiens | St-Cup | — | — | — | — | — | 4 | 1 | 2 | 3 | 9 |
| 1917–18 | Montreal Canadiens | NHL | 18 | 2 | 1 | 3 | 6 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Totais IHL | 60 | 40 | 7 | 47 | 86 | — | — | — | — | — |
| Totais NHA | 138 | 47 | 18 | 65 | 303 | 4 | 0 | 1 | 1 | 0 |
| Totais St-Cup | — | — | — | — | — | 8 | 1 | 2 | 3 | 15 |

### Estatísticas como adestrador

Laviolette adestrou únha única tempada aos Montreal Canadiens co seguinte registro:

|   |   | Liga regular |   | *Play-offs* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tempada | Equipo | Liga | PA | V | D | E | Pts | PA | V | D | E |
| 1909–10 | Montreal Canadiens | NHA | 12 | 2 | 10 | 0 | — | — | — | — | — |

Premios e logros
----------------

* 1904-05, 06-07 - Primeiro equipo All-Star como á dereita, IPHL
* 1915-16 - Campión da Stanley Cup
* 1960 - Introducido no Canada's Sports Hall of Fame
* 1963 - Introducido on Hockey Hall of Fame

Notas
-----

1. ↑  O *rover* é un posto de xogador sen posición fixa, desaparecido a principios do século XX.

Referencias

1. ↑  "Rexistro parroquial de St. Michael the Archangel, Belleville" (en inglés). familysearch.org. Consultado o 21 de novembro de 2015.
2. 1 2  (Normand & Bruneau 2008, p. 712)
3. ↑  "Généalogie Elise Hebert" (en inglés). Généalogie du Québec et française d'Amérique. Consultado o 7 de decembro de 2015.
4. 1 2  "Jack Laviolette". *Legends of Hockey* (en inglés). Hockey Hall of Fame. Consultado o 7 de decembro de 2015.
5. 1 2  (Normand & Bruneau 2008, p. 39)
6. 1 2  (Diamond 1998, p. 1786)
7. ↑  (Diamond 1998, p. 13)
8. ↑  Diamond 1998, p. 744
9. ↑  (McKinley 2006, p. 43)
10. ↑  (McKinley 2006, p. 42)
11. 1 2  (McKinley 2006, p. 48)
12. 1 2  (McKinley 2000, p. 63)
13. ↑  (McKinley 2006, p. 73)
14. ↑  (Strachan 2000, p. 18-19)
15. ↑  (McKinley 2006, p. 74)
16. ↑  "Saison 1909-1910". *Notre Histoire* (en francés). Montreal Canadiens. Arquivado dende o orixinal o 10 de maio de 2010. Consultado o 12 de xaneiro de 2016.
17. ↑  "Saison 1910-1911". *Notre Histoire* (en francés). Montreal Canadiens. Arquivado dende o orixinal o 19 de xaneiro de 2016. Consultado o 12 de xaneiro de 2016.
18. ↑  "Jack Laviolette". *Notre Histoire* (en francés). Montreal Canadiens. Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 12 de xaneiro de 2016.
19. ↑  (Normand & Bruneau 2008, p. 76)
20. 1 2  "Jack Laviolette. Biography". *Legends of Hockey* (en inglés). Hockey Hall of Fame. Consultado o 12 de xaneiro de 2016.
21. ↑  "Jack Laviolette" (en inglés). Canada's Sports Hall of Fame. Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2016. Consultado o 12 de xaneiro de 2016.
22. ↑  "Entraîneurs. Jack Laviolette (1909-1910)". *Notre Histoire* (en francés). Montreal Canadiens. Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2015. Consultado o 9 de decembro de 2015.
23. ↑  (Hockey Hall of Fame 2003, p. 56)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

### Bibliografía

* Diamond, Dan (1998). *Total Hockey: The Official Encyclopedia of the National Hockey League* (en inglés). Total Sports. pp. 1879. ISBN 978-0836271140.
* Hockey Hall of Fame (2003). *Honoured Members: Hockey Hall of Fame*. Bolton, Ontario: Fenn Publishing. ISBN 1-55168-239-7.
* Mason, Daniel S. (1998). *The International Hockey League and the Professionalization of Ice Hockey, 1904-1907* (PDF). *Journal of Sport History* (en inglés) **25**. p. 17. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 07 de agosto de 2010. Consultado o 20 de novembro de 2015.
* McKinley, Michael (2000). *Putting a Roof on Winter: Hockey's Rise from Sport to Spectacle* (en inglés). Vancouver, Columbia Británica: Greystone Books. p. 320. ISBN 1-55054-798-4.
* McKinley, Michael (2006). *Hockey: A People's History* (en inglés). McClelland & Stewart. p. 384. ISBN 0-7710-5769-5.
* Normand, Léandre; Bruneau, Pierre (2008). *La glorieuse histoire des Canadiens* (en francés). Montreal: Éditions de l'Homme. p. 823. ISBN 2-7619-1860-6.
* Strachan, Al (2000). *Cent ans de hockey* (en francés). Hurtubise HMH ltée. ISBN 2-89428-439-X.
* Zeisler, Laurel (2012). *Historical Dictionary of Ice Hockey*. Scarecrow Press. p. 450. ISBN 0810878631.

### Ligazóns externas

* Jack Laviolette en Legends of Hockey *(en inglés)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Creación do posto** | **Adestrador dos Montreal Canadiens**1910–11 | Sucesor:**Adolphe Lecours** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Creación do posto** | **Capitán dos Montreal Canadiens**1910 | Sucesor:**Newsy Lalonde** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Newsy Lalonde** | **Capitán dos Montreal Canadiens**1911–12 | Sucesor:**Newsy Lalonde** |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Creación do posto** | ***General Manager* dos Montreal Canadiens**1909–10 con Joseph Cattarinich | Sucesor:**George Kennedy** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q446167
* WikiTree: Laviolette-202
* EliteProspects: 84676
* Hockeydb: 158921
* HockeyReference: lavioja01
* NHL: 8447348

 |