**Enrique Granados Campiña**, nado o 27 de xullo de 1867 en Lleida e finado no Canal da Mancha o 24 de marzo de 1916, foi un compositor e pianista catalán.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Era fillo dun capitán do exército, de orixe cubana. Viviu dos 3 ós 7 anos en Santa Cruz de Tenerife, onde o pai fora destinado coma gobernador militar.

Estudou piano con Joan Baptista Pujol e composición con Felipe Pedrell en Barcelona. En 1883, con 16 anos, presentouse como pianista virtuoso tocando a Sonata nº2 de Schumann.

### Idade adulta

En 1887 viaxou a Francia, onde coñeceu a Debussy, Ravel e Saint-Saëns en París. O seu primeiro éxito como compositor foi a ópera *"Maria del Carmen"* (1898).

En setembro de 1909 viaxou a Galicia, actuando o día 5 no salón principal da Exposición Rexional de Santiago de Compostela, interpretando pezas de Liszt, Beethoven e Chopin. Ao día seguinte, actuou na Coruña acompañado polo violinista Juan Manén.

A súa maior obra é a suíte para piano *"Goyescas"* (1911), que ten unha forte influencia de Liszt e que fai referencia a algúns cadros de Goya. A súa estrea foi un grande éxito. Debido a isto a ópera de París encargou a adaptación da suite a ópera. O encargo formalizouse no 1914, mais debido á guerra, a estrea en París cancelouse. Posteriormente planificouse a estrea para a tempada 1914-1915 no Gran Teatro do Liceu de Barcelona, mais esta estrea tampouco se chegou a concretar. Finalmente o amigo e músico Ernest Schelling promocionou a estrea no Metropolitan de Nova York, poñendo en contacto a Granados co daquela director Giulio Gatti-Cassaza.

### Viaxe a Nova York

No novembro de 1915, Enrique Granados e a súa muller, Amparo Gal, zarparon no barco *Montevideo* dende Barcelona a Nova York. O motivo principal da viaxe era a estrea da suite Goyescas no Metropolitan Opera House desta cidade, en versión ópera. Adicionalmente o compositor acudiu a diversas recepcións e realizou diversos concertos para piano e violoncello. Algún deles realizado en compañía do seu amigo Pau Casals. Cabe sinalar o recital que realizou na Casa Branca o 7 de marzo diante do presidente Woodrow Wilson. Tamén realizou diversas gravacións dalgunhas das súas obras e compuxo a *Danza de los ojos verdes*. Pensando en realizar a estrea desta obra na mesma cidade e contando coa popular bailarina Antonia Mercé, *A arxentina*. Finalmente a estrea realizouse o 10 de febreiro no teatro *Maxine Elliot*.

O 26 de xaneiro realizouse o ensaio xeral de *Goyescas* e finalmente o 28 de xaneiro de 1916 estreouse a suite no Metropolitan. A recepción por parte do público americano foi pobre, e a obra foi bastante minusvalorada por parte da crítica. Algúns biógrafos coma Antoni Pizà, sinalan que sendo a música impoñente e grandiosa, o libreto, porén, era moi pobre. Ademais hai que ter en conta que no 1916, aínda estaba recente o recordo da guerra de Cuba de 1898 entre os Estados Unidos e España. A pesar disto a prensa catalá e española publicitou a noticia da estrea coma dun grande éxito.

### Morte

O matrimonio Granados embarcou o 11 de marzo de 1916 no *Amsterdam*. Tras unha escala en Londres, partiron cara a Barcelona no barco *Sussex* que foi torpedeado pola armada alemá ás 14:50 do 24 de marzo; no contexto da primeira guerra mundial, mentres atravesaban a canle da Mancha. Ámbolos dous morreron afogados nas augas da canle.

Labor pedagóxica
----------------

Á marxe da súa carreira concertística e compositora, Granados entregouse ó mundo da pedagoxía. En 1901 fundou a academia Granados, que de seguido acadou sona internacional. Desta escola saíron concertistas coma Anna March, Ferran Via, Frank Marshall, Juli Pous ou Baltasar Samper. Trala súa morte, a academia pasou a mans do seu fillo Eduardo e de Frank Marshall. Posteriormente, este último asumiu a plena responsabilidade, cambiando o seu nome a Academia Granados-Marshall. Dita academia segue a súa labor a día de hoxe.

Obra
----

### Para piano

* *Capricho español*, 1890
* *Danzas españolas*, 1890
* *Valses poéticos*, 1895
* *Allegro de concierto*, 1903

### Para voz e piano

* *Suite Goyescas*, 1911
* *Colección de tonadillas escritas en estilo antiguo*, 1910
* *Canciones amatorias*, 1914-1915

### Música para teatro

* *La miel de la Alcarria*, 1895, obra de Josep Feliu i Codina
* *Blancaflor*, 1899, obra de Adrià Gual
* *Petrarca*, nunca chegou a estrearse, obra de Apel·les Mestres
* *Picarol*, 1901, obra de Apel·les Mestres
* *Poemas de Gaziel e Liliana*, 1906-1907, obra de Apel·les Mestres

### Música para orquestra

* *Intermezzo* para a Suite *Goyescas*
* Poema sinfónico Dante
* *La nit del mort*
* *Llegenda de la fada*
* Concerto para cello e orquestra

### Música de cámara

* Sonata para violín e piano
* Sonata para violoncello e piano
* Trío para violín, cello e piano
* Cuarteto para cordas
* Quinteto para piano e cordas

### Óperas

* *María del Carmen*, sobre un libreto de Josep Feliu i Codina
* *Follet*, sobre un libreto de Apel·les Mestres. De acordo ó musicólogo John W. Milton é a primeira ópera escrita en catalán

### Arranxos e instrumentacións

* Arranxos das 26 sonatas inéditas de Domenico Scarlatti
* Concerto en fa menor de Chopin

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Martí i Fabra, Jordi (Abril-Maio 2016). "Granados i Vilassar, a l'ombra dels tarongers". *440 Clàssica & Jazz* (29).
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  J.M.F. (Abril-Maio 2016). "Granados i Nova York. Aventura Final". *440Clàssica & Jazz* (en cat) (29): 34–37.
3. ↑  "Web da Academia Granados-Marshall". Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2017. Consultado o 25 de outubro de 2017.
4. 1 2  Pérez Treviño, Oriol (Abril-Maio 2016). "Desconegut i polièdric". *440 Clássica & Jazz* (29).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Enrique Granados Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Web da Asociación Musical Granados-Marshall *(en castelán)*
* Biografía de Enrique Granados *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q294225
* WorldCat
* VIAF: 59269676
* AllMusic: mn0000189898
* ARAE: granados-campina-enrique-1867-1916
* BIBSYS: 1018957
* BNA: 000030512
* BNB: ID
* BNE: XX1024061
* BNF: 13894655q
* BRE: 2376019
* BVMC: 12633
* CANTIC: a10448615
* CiNii: DA07329751
* DBE: enrique-granados-y-campina
* DeutscheBio: 118639315
* Discogs: 392717
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 50284
* GEC: 0030802
* GND: 118639315
* ICCU: SBLV088928
* IMDb: nm0334637
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000000116521263
* LCCN: n80017865
* LOC-Jukebox: 3161
* MusicBrainz: ID
* Musopen: enrique-granados
* NDL: 00441499
* NKC: jn19990002832
* NLA: 36173430
* NNDB: 000093315
* NTA: 07035328X
* OL: OL4784439A
* openMLOL: 49987
* PTBNP: 1510519
* SELIBR: 267169
* SNAC: w6pc333j
* Songkick: 393928
* SUDOC: 067019285
* WikiTree: Granados-125

 |