recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Non confundir con Engano.
Unha **fraude** é unha acción ilícita na que unha persoa ou organización engana adrede a outra co obxectivo obter algún tipo de beneficio, normalmente económico. Nela o enganado termina prexudicado. Este termo tamén é usado para referirse a algo de mala calidade. Algúns tipos de fraudes son ilegais, nese caso son chamados fraudes de lei.

Algúns tipos de fraude
----------------------

### Publicidade enganosa

Exemplo simulado de publicidade enganosa. O produto di:" Verdadeiramente asombroso! Funciona en minutos! Garantido!"
*Véxase tamén**:* Publicidade subliminar.
A publicidade enganosa convence ao que a ve de que o seu produto é máis resistente, cómodo, útil, etc. do que é na realidade.

### Corrupción

Índice de corrupción no mundo. As cores máis vermellas indican máis corrupción. Pódese observar que España é un dos países máis corruptos da Unión Europea.

*Artigo principal**:* Corrupción.
A **corrupción** consiste nun abuso de poder para conseguir diñeiro ilegalmente en prexuízo doutros. Os prexudicados son o resto de persoas da organización ou país. Esta acción ten pena de prisión segundo o código penal.

### Falsificación

*Artigo principal**:* Falsificación.
A falsificación consiste en facer unha réplica barata dun obxecto xeralmente de gran valor e vendelo facendo crer que é o orixinal, aínda que nalgúns casos cómpranse estas réplicas sabendo que son falsas e cun prezo máis baixo ca o do obxecto orixinal para presumir.

Diferenza con "engano"
----------------------

Un engano refírese a unha mentira, polo que non ten que afectar ao enganado nin ten que estar relacionado con motivos económicos.

Notas
-----

1. ↑  "Definición de fraude". *Real Academia Galega*. Consultado o 30 de xuño de 2020.
2. ↑  "Definición de fraude". *Digalego*. Consultado o 30 de xuño de 2020.
3. ↑  "Publicidad engañosa". *OCU* (en castelán). Consultado o 30 de xuño de 2020.
4. ↑  "Definición de corrupción". *Digalego*. Consultado o 30 de xuño de 2020.
5. ↑  "Los delitos de corrupción tras la reforma del Código Penal por LO 1/2015". *El Derecho* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 01 de xullo de 2020. Consultado o 30 de xuño de 2020.
6. ↑  "Definición de falsificar". *Digalego*. Consultado o 30 de xuño do 2020.
7. ↑  "Definición de engano". *Digalego*. Consultado o 30 de xuño de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Fraude*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28813
* BNCF: 41485
* BNF: 13319193k
* BRE: 2235360
* EBID: ID
* FAST: 933786
* GEC: 0106147
* GND: 4006249-1
* JSTOR: fraud
* LCCN: sh85051619
* NKC: ph200858
* PSH: 8982

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005607
* MeSH: I01.198.240.300
* UMLS: C0086504

 |
**Claudia Momoni**, nada en Roma o 27 de novembro de 1963, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

Traxectoria
-----------

Logo de se diplomar no Instituto Artístico Estatal en Roma, Claudia Momoni ingresou na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, onde se graduou en 1985.

Logo do seu período formativo comezou a traballar no sector da ourivaría, onde adquiriu experiencia coa estampaxe, o cicelado, a modelaxe en cera, a fundición a cera perdida e o deseño de xoias.

Moeda de 500 liras de 1996 conmemorativa do Instituto Nacional de Estatística italiano.
Logo de participar nun concurso de esbozos en 1993, foi contratada como gravadora no *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato*.

Obra
----

Claudia Momoni é autora dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano e a República de San Marino.

Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de 10 céntimos de euro que reproduce a Venus de Botticelli.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Claudia Momoni". *Mebnet.altervista.org*
2. ↑  Catálogo de moedas deseñadas por Claudia Momoni. *Numista.com*
3. ↑  "10 Euro Cent". *Numista.com*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deseñadores das moedas de euro

* Portal:Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2978412
* WorldCat
* VIAF: 328169084838390310002
* BMT: 147587
* GND: 1296990060

 |
**Luciana de Simoni**, nada en Frascati, Roma Capital, o 24 de marzo de 1957, é unha gravadora, medallista e deseñadora de moedas italiana.

Traxectoria
-----------

Logo do seu ensino secundario, Luciana de Simoni cursou estudos artísticos no Instituto Nacional de Arte Silvio d'Amico, no que se graduou en 1976 na súa sección de Ourivaría. Alí aprendeu as técnicas da estampaxe, a fundición a cera perdida e a elaboración de xoias, que despois perfeccionou nun obradoiro de artesanía.

En 1978 ingresou na Academia de Belas Artes de Roma para cursar estudos de Escultura, baixorrelevo e gravado calcográfico. Nesa mesma época asistiu tamén á Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, onde desenvolveu as súas habelencias de gravado de medallas con buril.

Moeda de 500 liras de 1999, conmemorativa das eleccións ao Parlamento Europeo.
Logo de gañar un concurso en 1982, foi contratada no centro filatélico do *Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato*, e en 1987 pasou á sección de gravado de medalla e moeda, onde comezou a dedicarse profesionalmente a elaborar estes produtos.

Obra
----

De Simoni é autora dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano, a República de San Marino e Tonga.

Entre as súas obras máis populares está o anverso nacional italiano da moeda de 2 céntimos de euro.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Luciana de Simoni Arquivado 28 de setembro de 2022 en Wayback Machine.". Officine Incisorie (*http://www.officineincisorie.it*)
2. 1 2 3 4  "Luciana de Simoni". *Mebnet.altervista.org*
3. ↑  Catálogo de moedas deseñadas por De Simoni. *Numista.com*
4. ↑  "2 Euro Cent". *Numista.com*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Luciana de Simoni Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de deseñadores das moedas de euro

* Portal:Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3265187
* BMT: 147600

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Likud** (en hebreo: *הליכוד‎*, transliterado *HaLikud*, e traducible como "A Consolidación") é un partido de centro dereita israelí.
A orixe do Likud está no sionismo revisionista de Vladimir Jabotinsky que deu orixe ao Herut.  
O Likud formouse coa coalición de La'am e Gahal para as eleccións de 1973, que se consolidou como unha coalición permanente dirixido por Menachem Begin ata que en 1988 o Likud converteuse nun único partido. En 1998 o Likud sufriu unha escisión, Benny Begin e outros membros da dereita do partido crearon un novo partido, Movemento Nacional Herut.  
Nas eleccións para a Knesset o Likud tivo 40 escanos (sobre 120), pero na actualidade só permanecen 25 no partido.  
O 21 de novembro de 2005 o Likud sufriu unha escisión ao crear o ata entón líder do partido, Sharon, un novo partido denominado Kadima. O Likud pasou a estar liderado por Benjamin Netanyahu.

Gobernos
--------

O Likud tivo catro primeiros ministros de Israel: Menachem Begin (1977), Yitzhak Shamir (1983), Benjamin Netanyahu (1996) e Ariel Sharon (2001)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187009
* WorldCat
* VIAF: 316750672
* BNF: 14419826p
* CANTIC: a11480567
* EBID: ID
* FAST: 535342
* GEC: 0249629
* GND: 4351655-5
* LCCN: n79086528
* NKC: ko20211123429
* SUDOC: 078608716
* Treccani: likud

 |
O **Partido do Traballo** (en lituano: *Darbo partija*), ou DP, é un novo partido político de Lituania. Foi fundado no 2003 polo millonario ruso Viktor Uspaskich.

Nas primeiras eleccións ás que se presentou, as Eleccións ó Parlamento Europeo do 2004 (Lituania), foi o partido máis exitoso acadando o 30.2% dos votos e conseguindo ter a cinco membros no Parlamento Europeo. Ingresou no grupo da Alianza de Liberais e Demócratas por Europa, concretamente na rama do Partido Demócrata Europeo.
Nas derradeiras eleccións lexistativas de Lituania, o 10 de outubro de 2004, conseguiu o 28.4 % do apoio popular e 39 de 141 escanos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

| * v
* c
* e
Partido Demócrata Europeo |
| --- |
| 
* La Margherita
* Alianza Popular
* *Marian Harkin (independente)*
* Partido do Traballo (Lituania)
* Camiño do Cambio (República Checa)
* Movemento Cidadán polo Cambio (Bélxica)
* Partido Europeo (Chipre)
* Partido Nacionalista Vasco
* Unión pola Democracia Francesa

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1142007
* WorldCat
* VIAF: 5208154260436524480003

 |
**Long Island** é unha illa do estado de Nova York. A superficie da illa é de 3.567 km² (1.377 millas cadradas), e é a máis grande dos Estados Unidos continentais. Long Island alberga dous distritos da Cidade de Nova York, Brooklyn e Queens, na súa parte máis occidental. Na parte oposta están os condados de Nassau e Suffolk.

Xeografía e clima
-----------------

Os condados de Long Island.
A illa está separada dos estados de Connecticut e Rhode Island pola canle de Long Island Sound. Ao sur limita coas baías de Great South Bay, South Oyster Bay, e Xamaica Bay, que son en realidade lagoas, e está protexida do Océano Atlántico por unha barreira de estreitas illas en cadea, a máis notable das cales sexa, posiblemente, Fire Island.

Ao oeste, Brooklyn e Queens están separadas de Manhattan e do Bronx polo East River, e de Staten Island e de Nova Jersey polas augas do Upper New York Bay, unha porción do New York Harbor.

Long Island pódese considerar a fronteira xeográfica entre o Océano Atlántico e Nova Inglaterra.

Long Island ten veráns quentes e húmidos, e invernos fríos. A neve cae cada inverno, e en moitos invernos unha ou máis tormentas intensas, chamadas *Nor'easaters*, producen xistras que traen nevadas de 30-60 centímetros e ventos tempestuosos.

De feito, a illa é algo vulnerable aos furacáns. A illa foi golpeada por dúas tormentas categoría 3 en 1938 (furacán Nova Inglaterra de 1938) e 1944, furacán Donna en 1960, furacán Belle en 1976, furacán Gloria en 1985, furacán Bob en 1991 (que varreu a punta oriental), e furacán Floyd en 1999.

Demografía
----------

Segundo o Censo 2000 dos Estados Unidos, a poboación total dos catro condados de Long Island era de 7 448 618 persoas. A porción correspondente á Cidade de Nova York do censo era de 4 694 705, coa poboación de Brooklyn en 2 465 326 e Queens en 2 229 379 residentes. A poboación combinada dos condados de Nassau e de Suffolk era de 2 753 913 persoas.

Long Island ten unha presenza italoamericana substancial, da orde do 28,8% da poboación de Suffolk e o 23,9% de Nassau en data o censo 2000. 939.316 afroamericanos de Brooklyn explican o 38,1% dos residentes do condado de Kings. No condado de Queens, a poboación afroamericana é de 486.197, o 21,8% da poboación. Mentres que a porcentaxe inferior ao 10% dos residentes de Nassau e de Suffolk, concéntrase en zonas concretas ao longo de todo a área, principalmente en Hempstead, en Roosevelt, Freeport e Uniondale.

Véxase tamén
------------

* Brooklyn
* Queens
* Nova York

Ligazóns externas
-----------------

* LongIsland.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18438
* WorldCat
* VIAF: 241562607
* BRE: 2157292
* EBID: ID
* GEC: 0038408
* GeoNames: 5125123
* GND: 4274560-3
* LCCN: sh85078257
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge129868
* OSM: 3955977
* SUDOC: 028356551

 |
**Fronte de Salvación Nacional** (romanés: *Frontul Salvării Naţionale*, FSN) foi o nome do grupo gobernante de Romanía nas primeiras semanas despois do golpe de estado contra o réxime socialista de Nicolae Ceausescu, que puxo fin á Revolución Romanesa de 1989. Posteriormente, o FSN converteuse en partido político, e é o antecesor de dous dos tres grandes partidos políticos romaneses da actualidade: o Partido Socialdemócrata (PSD) e o Partido Demócrata (PD).

Historia
--------

En marzo de 1989, seis importantes membros do Partido Comunista Romanés (PCR) escribiron unha carta aberta ao ditador Nicolae Ceausescu onde expuñan o seu desacordo con certos abusos de poder e a política económica da República Socialista de Romanía. A chamada *Carta do Seis* circulou en medios de países capitalistas e foi lida en Radio Free Europe, onde foi descrita como o manifesto dunha organización clandestina chamada *Fronte de Salvación Nacional*.

O 21 de decembro dese mesmo ano, entre 80 e 100 mil acodes reuníronse nas inmediacións da sede do Comité Central do PCR, acudindo a un chamado do propio Ceausescu. Ante a oposición manifestada polos asistentes á praza, Nicolae Ceaucescu abandonou o lugar -aconsellado polos seus colaboradores militares- e logo foi capturado, xulgado e executado o 25 de decembro panda a súa dona Elena.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2455738
* WorldCat
* VIAF: 126951505
* LCCN: no91016642
* NKC: ko20181013992

 |
Praia da Lanzada
A **xeografía litoral** é unha rama da xeografía que estuda a relación entre a terra e a auga e o clima na zona costeira (ademais doutros factores xeográficos).

Zonas costeiras
---------------

As zonas costeiras son un tipo de espazo con características especiais, porque resultan da intersección de tres factores xeográficos, principalmente, como son o relevo, o clima e o mar, polo que a dinámica destes tipos de paisaxe resulta máis complexa. Esta interacción de factores, que inclúen a presenza ocasional doutros factores (como a presenza de esteiros, urbanizacións, verteduras, actividade humana, xeo, etc), poden facer o estudo aínda máis complexo.

A xeografía litoral estuda as paisaxes costeiras no seu conxunto e, en particular, a súa dinámica.

Costa
-----

Esquema do proceso de erosión costeira
A costa, sendo o punto de encontro entre a terra e a auga, é un ambiente en que ocorren constantemente a erosión (eliminación de material, debida ás ondas e mareas, correntes mariñas e vento) e sedimentación (depósito de material procedente de ríos próximos ou de franxas de litoral). A suma destes procesos é o balance de sedimentos na costa. O impacto deste balance de sedimentos sobre a forma da costa pode ser:

* Se o saldo é negativo e a erosión é predominante, a costa é alta, marcada por cantís e rochedos;
* Se o saldo é positivo, con predominio dos fenómenos de depósito, a costa será baixa. Neste caso poden distinguirse dúas posibilidades: costas abertas, onde hai unha clara separación lineal entre a auga e a costa; ou costas protexidas, cando, despois dunha primeira liña de terra se abren espazos de auga máis ou menos ligadas ao mar (como as lagoas).

### Praia

A parte da costa afectada pola acción das ondas é a praia, comprendida desde a base da praia (que tamén é o límite inferior da costa) ata o máis alto nivel alcanzado polas ondas nas tempestades máis violentas.

A praia pode dividirse en tres zonas:

* Zona emerxida: a porción da praia que é alcanzada pola auga só durante as ondas particularmente violentas, como as producidas nos temporais;
* Zona intermareal: é a parte da praia alternativamente descuberta ou oculta baixo a auga, dependendo da ondada e das mareas. Está delimitada polos límites máximos e mínimos atinxidos pola auga durante as mareas máis altas e máis baixas,
* Zona somerxida: é a parte do conxunto que está sempre cuberta de auga, se ben segue estando afectada pola acción da dinámica litoral.

A diferenza nas condicións de ondas que poden xurdir dunha praia significa que poden ter características físico-xeográficas moi diferentes. Dependendo da forma dunha liña costeira pódese falar de: península, istmo, cabo e golfo. A estrutura do litoral é moi variada e depende da terra, das augas que corren sobre el e da súa exposición a condicións meteorolóxicas diversas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1421309
* GND: 4237628-2
* MAG: 123827110

 |
*Para a illa uruguaia vexa Illa de Lobos, Uruguai*

A **Illa de Lobos** é un illote do océano Atlántico, ao norte de Fuerteventura. Politicamente pertence ao municipio de La Oliva, na provincia das Palmas, Illas Canarias, España.

Descrición
----------

Vista da illa
Praia da Concha na Illa de Lobos
Trátase dun pequeno illote duns 4,5 km² situado ao nordés de Fuerteventura. O brazo de mar que os separa denomínase El Río, no Estreito da Bocaina, cuxa profundidade non excede dos 10 metros. A illa pode ser vista con claridade desde Corralejo.

O seu nome débese a que no pasado habitaban na illa lobos mariños, tamén coñecidos como focas monxe, agora en perigo de extinción. Os pescadores eliminaron a especie, xa que pensaban que a súa voracidade reducía os recursos mariños da zona. Cada un destes animais necesita entre 30 e 40 kg de peixe ao día. Estanse realizando esforzos de reintrodución dos lobos mariños, a pesar da negativa dos pescadores.

Forma parte do Parque Natural das Dunas de Corralejo e Illa de Lobos. Alberga máis de 130 especies vexetais e varias especies de aves, destacando a gaivota arxéntea e a pardela cincenta. Os fondos mariños son área de reserva submarina e conteñen unha gran riqueza ecolóxica.

A súa máxima altura atópase na Caldera, de 127 m.

Poboación e turismo
-------------------

O illote estivo habitado ata 1968 por un fareiro, Antonio Hernández Páez (Antoñito o Fareiro), e a súa familia. O faro foi restaurado e hoxe en día funciona automaticamente.

Actualmente os visitantes do illote son pescadores, turistas, bañistas e mergulladores. Existe un servizo regular de transporte marítimo que enlaza con Corralejo. Hai un restaurante dirixido polos descendentes de Antoñito, así como unha zona de acampada.

En Lobos naceu a escritora española Josefina Pla.

| * v
* c
* e
Illas e provincias das Illas Canarias |
| --- |
| Illas principais | 
* Fuerteventura
* La Graciosa
* Gran Canaria
* La Gomera
* El Hierro
* Lanzarote
* La Palma
* Tenerife

 | Coat-of-arms of the Canary Islands |
| Outras illas | 
* Alegranza
* Lobos
* Montaña Clara
* Roque del Este
* Roque del Oeste

 |
| Provincias | 
* As Palmas
* Santa Cruz de Tenerife

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1051489
* GeoNames: 2514961

 |
Exxon Valdez.
O **Dong Fang Ocean**, anteriormente coñecido como **Exxon Valdez**, **Exxon Mediterranean**, **SeaRiver Mediterranean**, **S/R Mediterranean** e **Mediterranean**, foi un buque petroleiro que cobrou relevancia tras encallar na baía do Príncipe Guillerme, onde verteu 40,900 m³ (257000 barrís) de petróleo na costa de Alasca mentres era propiedade de ExxonMobil. Esta foi a segunda maior vertedura petrolífera da historia de Estados Unidos. Foi, en 1989, a 54 maior vertedura da historia.

Catástrofe
----------

O desastre do Exxon Valdez foi unha vertedura de petróleo provocada por este petroleiro logo de encallar o 24 de marzo de 1989, cunha carga de 11 millóns de galóns de cru, en Prince William Sound, Alasca, vertendo 37.000 toneladas de hidrocarburo.

Alasca viviu a peor traxedia ecolóxica da súa historia ao encallar o petroleiro e verter millóns de litros de cru que se expandiron sobre máis de 2.000 quilómetros de costa. Para a limpeza da marea negra utilizáronse aspiradores, mangueiras de auga quente a presión, e trasladouse o cru que aínda contiña o Exxon Valdez a outro petroleiro. Os danos á fauna que se produciron nesta zona aínda se seguen a estudar.

A vertedura conduciu á aprobación dunha nova lexislación ambiental nos Estados Unidos de América (Oil Pollution Act 1990).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 15 anos do desastre *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q335541
* WorldCat
* VIAF: 316431940
* EBID: ID
* FAST: 650729
* GEC: 0281941
* GND: 4303353-2
* IMO: 8414520
* LCCN: no89011182
* MMSI: 356270000

 |
O Guadiana ó seu paso por Mértola (Portugal).
O **río Guadiana** (en castelán **Guadiana**; en portugués **Guadiana** e **Odiana**) é un dos ríos máis importantes da Península Ibérica. O seu curso baixo serve de fronteira entre España e Portugal, desembocando entre Ayamonte (provincia de Huelva) e Vila Real de Santo Antonio (distrito de Faro).

Etimoloxía
----------

Na época do Imperio Romano o curso -que separaba as provincias Baetica e Lusitana- coñecíase como **río Ana**, segundo cita Plinio o Vello en *Naturalis Historia* e nos *Comentarios á guerra civil* de Xulio César, libro I, XXXVIII. O nome actual débese aos poboadores musulmáns, que substituíron o termo "río" en latín (*flumen*) pola palabra relacionada "val" en árabe: وادي (*wādi*), dando orixe ao hidrónimo Guadiana: واديان (*wadi-ana*).

Situación xeográfica
--------------------

Río Guadiana.
Nace en Fuente del Ojuelo (Viveros, Albacete), no tramo do río Pinilla, ata as Lagoas de Ruidera (folla cartográfica: 788), que forman o chamado *Guadiana Vello* ou *Guadiana Alto*. A seguir, atravesa terreos moi permeables, polo que chega a desaparecer e reaparecer nuns pequenos mananciais chamados Ollos do Guadiana, en Villarubia de los Ojos (Cidade Real), no tramo denominado *Guadiana medio*. En realidade, a causa da sobrexplotación do río e dos afluentes, podemos afirmar que volve nacer unha vez pasado os Ollos do Guadiana. Finalmente, percorre a provincia de Cidade Real e as comunidades de Estremadura e Andalucía (Guadiana propiamente dito), para desembocar no Océano Atlántico por Ayamonte (Huelva) (folla cartográfica: 998).

### Afluentes

Ó longo dos seus 744 km de curso recibe auga dos seguintes afluentes:

* Guigüela, Záncara e Riánsares pola dereita ou marxe norte.
* Azuer, Jabalón, Zújar e Matachel pola esquerda ou marxe sur.

### Réxime

Canto ó seu réxime fluvial, o Guadiana é de caudal escaso, uns 70 m3/s en Ayamonte, cun máximo en inverno, coincidindo co período de máis choivas. Inmediatamente despois de entrar en Portugal, construíuse o encoro de Alqueva.

En novembro de 1997 produciuse unha grande inundación, con desbordamentos na provincia de Badaxoz e numerosas perdas humanas e materiais.

Notas
-----

1. ↑  F. Corriente (1991): *Diccionario Árabe-Español*, 3ª edición, Ed. Herder, ISBN 84-254-1763-5
2. ↑  Blázquez, José María (1975). *Topónimos romanos de España y su equivalencia actual*. Ciclos y Temas de Historia de España.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Confederación hidrográfica do Guadiana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14305
* WorldCat
* VIAF: 316734536
* BRE: 2346478
* CDDA: ES4310026
* GEC: 0031290
* GeoNames: 2267506
* GND: 4094187-5
* Natura 2000: ES4310026
* OSM: 289968

 |
Anzol imitando un insecto.
Nasas.
Pesca ao corricán.
Chámase **carnada**, ou **engado**, a calquera alimento ou substancia que o imita utilizados para atraer a unha presa, na pesca e na caza.

O obxecto da carnada é o de atraer a un animal (peixe, crustáceo ou molusco) a a unha trampa (por exemplo, unha nasa) e, nos casos dos peixes, sobre todo a que mordan un anzol. Na caza, o de atraer ao animal ao lugar onde se encontra o cazador, ou a unha trampa.

### A carnada na pesca

O termo utilízase especialmente con respecto á pesca con anzol (corricán, palangre, liña, con cana etc.). A carnada pínchase no anzol de xeito que o peixe poida quedar enganchado nel no momento en que se dispón a comela.

Na pesca deportiva tradicionalmente as miñocas, insectos e peixes máis pequenos utilizábanse adoito para este propósito. Porén, o uso de carnadas naturais foi restrinxido en moitas zonas de España, debido á súa alta eficacia. No seu lugar, os pescadores utilizan carnadas sintéticas, e onxectos como as *cucharillas*.

Ademais das carnadas de plástico os pescadores comezaron a utilizar engados electrónicos para atraeren aos peixes.

Debido ao risco de transmitir enfermidades, a troita e o salmón non deben ser utilizados como ccarnada.

As carnadas naturais poden dividirse en:

* *Simples*.
	+ *Animais*. Adecuados para as especies depredadoras.
	+ *Vexetais*. Recomendados para a pesca en auga doce en ríos con pouca corrente.
* *Compostos*. Son carnadas que requiren algún tipo de preparación, e nas que interveñen diferentes substancias.

Entre as carnadas artificiais encóntranse:

* *Os peixes artificiais*
* *As plumas e os vinilos*
* *As "cucharillas"*

### A carnada na caza

O uso de engados é unha práctica común na caza do leopardo nos safaris. Un pequeno antílope morto (ou unha cabra), colócase na parte alta dunha árbore para enganar ao leopardo. O cazador sitúase, agochado, a unha distancia de tiro e axexa ao animal, xeralmente de noite, para matalo cando vai a coller o engado.

O engado tamén se usa, en determinados países, para a caza do oso. Nas zonas de caza pódense encontrar adoito engados á venda nas gasolineiras e os almacéns de artigos de caza. O engado consiste nun pouco de substancia, a miúdo melaza doce, combinada con algunha outra substancia aromática, por exemplo carne ou peixes putrefactos. Colócasde a engado, e o cazador espera baixo cuberto á súa presa.

Notas
-----

1. 1 2  Comida que se emprega para atraer os peixes e animais.Definición de **carnada** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q860571
* EBID: ID
* GEC: 0088798

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Bárcena.
**Manuel Bárcena Andrés-García**, II Conde de Torrecedeira, nado en Vigo en 1877 e finado en Cedeira o 8 de abril de 1927, foi un diplomático e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Primoxénito do matrimonio entre Manuel Bárcena Franco, I Conde de Torrecedeira, e Dolores de Andrés-García López. Estudou en Londres. Foi consignatario de buques, cónsul de Inglaterra en Vigo e primeiro presidente do Celta de Vigo. Herdou o título nobiliario en 1908. Foi promotor do parque las Cabañas.

Casou o 31 de agosto de 1904 en Santo André de Cedeira con Obdulia Castro Montenegro, filla de Felipe Castro e Amparo Montenegro Sierra. Deste matrimonio naceron doce fillos, catro mulleres e oito homes, entre os cales estaban Manuel Bárcena Castro III Conde de Torrecedeira e Felipe Bárcena Castro IV Conde de Torrecedeira.

Finou en Cedeira o 8 de abril de 1927 aos 49 anos.

Notas
-----

1. ↑  "De sociedad" *ABC*, 24/5/1908, p. 9 *(en castelán)*.
2. ↑  Necrolóxica en *El Pueblo Gallego*, 10-4-1927, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. pp. 88–89. ISBN 978-84-8457-448-4.

### Ligazóns externas

* "Nuevos tiempos para la nobleza" *Faro de Vigo*, 22/4/2007 *(en castelán)*.
Vista de satélite da baía de Chimbote
A **Baía de Chimbote**, chamada tamén baía **El Ferrol**, é unha entrada do océano Pacífico na costa norcentral do Perú. Nela aséntase a cidade de Chimbote.

A baía é a maior e segunda máis meridional, tras a baía de Santa, dunha serie de entradas do océano Pacífico na costa das provincias de Provincia de Casma e Santa no Departamento de Ancash.

Conforma unha entrada do mar entre o Cerro de La Juventud ou cerro Chimbote e a península de El Ferrol, cerrada ao norte pola Illa Branca e ao sur polas Illas Ferrol.

A Baía de Chimbote é un sitio importante e tradicional de pesca artesanal, aínda que na última metade do século XX empezou a sufrir de contaminación ambiental por parte da vertedura de produtos industriais das fábricas de fariña de peixe. Na Baía de Chimbote desemboca o río Lacramarca.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* IMARPE - Prospección bioceanográfica en el litoral de la Provincia del Santa: Delimitación de zonas de pesca artesanal, bancos naturales de invertebrados y áreas propuestas para maricultura (07-12 e 14-16 de xuño de 2005).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q853416
* WorldCat
* VIAF: 3294153532506548820005

 |
O bacharel **Pedro de Vitoria** ou de **Victoria**, nado en data descoñecida e finado en 1541 ou 1542, está considerado como o primeiro reitor da Universidade de Santiago de Compostela xa que foi o primeiro catedrático do Estudio Vello, considerado o berce da universidade.

Traxectoria
-----------

Poucos datos hai da súa vida. Polo seu testamento, datado o 13 de outubro de 1535, sábese que era fillo de Diego de Vaztierra e de María López de Letona, ambos os dous naturais de Vitoria; que probabelmente tiña un irmán en Compostela chamado Diego de Vaztierra, a quen aforou uns terreos propiedade do Estudio Vello; e que era clérigo, pois mandou ser soterrado cos seus hábitos sacerdotais. No mesmo testamento fai unha doazón de 500 ducados a outro Pedro de Vitoria, niño, o cal fai pensar que fora fillo seu.

Foi nomeado profesor do Estudio Vello por documento asinado en Salamanca o 22 de xaneiro de 1506 polo bispo de Mondoñedo, Diego de Muros, sendo o único profesor do Estudio e exercendo tamén os labores administrativos deste. Son de destacar as continuas queixas pola falta de cartos para a dotación de aparellos e mobiliario, manifestando en máis dunha ocasión ter que poñer do seu peto os cartos necesarios sen que estes lles fosen reintegrados.

Segundo o Cardeal Sanjurjo, o seu labor docente foi continuado e eficaz, ao tempo que fixo unha administracción moi intensa e proveitosa para o Estudio.

Descoñécese con exactitude a data da súa morte, mais pola análise de documentos da época, semella que debeu de ocorrer a finais de 1541 ou comezos de 1542. Deixou escrito no seu testamento que fora soterrado na Quintana de Palacios.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Cargo novo** |  **Reitor da Univ. de Santiago** 1503 - 1534 | Sucesor:**Lope Sánchez de Ulloa** |

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Cabeza de León 1946, Tomo I, pp. 28-29
2. ↑  Cabeza de León 1946, Tomo I, p. 30

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabeza de León, Salvador (1946). Fernández-Villamil Alegre, Enrique, ed. *Historia de la Universidad de Santiago de Compostela (3 tomos)* (en castelán). Santiago de Compostela: Instituto Padre Sarmiento de Estudos Galegos (Consejo Superior de Investigaciones Científicas).

### Outros artigos

* Universidade de Santiago de Compostela
O río Suriname en Leonsberg
Localización do río Suriname en América do Sur
O **río Suriname** é un río de América do Sur, que percorre o país homónimo, ao que dá nome, durante 480 km e desembocar finalmente no océano Atlántico.

Curso
-----

O Suriname ten as súas fontes nas Montañas da Guaiana na lindes entre as Montañas Wilhelmina e os Montes Eilerts de Haan, zona na que é coñecido como o Gran Río (sic en español). Pasa logo por Brokopondo, Berg en Dal, despois entre ast comunidades trashumantes de Klaaskreek e Nieuw-Lombé, Jodensavanne, Carolina, Ornamibo e Domburg, antes de alcanzar a capital Paramaribo, na beira esquerda, e Meerzorg na beira dereita. En Nieuw Amsterdam xuntaselle o Commewijne, que é o seu afluente máis importante, e moi loguiño, no areal de Braamspunt rende as súas augas no océano Atlántico.

### Encoros

O Suriname ten varios rápidos e cachoeiras, así como algúns encoros, o maior dos cales é o Afobakadam.

### División en dous brazos

O curso do río é interrompido polo Brokopondo Reservoir, que divide o río en dúas seccións. A corrente superior flúe case enteiramente só polo distrito de Sipaliwini, mentres que a inferior constitúe o curso principal e atravesa os distritos de Brokopondo, Para, Commewijne, Wanica e por último o de Paramaribo.

Navegación fluvial
------------------

O Suriname é unha vía de transporte vital para o país. Os barcos poden entrar desde o Atlántico en Braamspunt, para descargar ou cargar no porto de Paramaribo (xusto no sur do centro da cidade), a 15 km da foz do río, ou ben seguir río arriba até os portos de Smalkalden e Paranam - a uns 30 km de Paramaribo -, que son puntos vitais para a indistria de aluminio.

Pontes
------

Hai dúa pontes principais sobre a corrente do Suriname. No ano 2000, foi inaugurada a ponte Jules Wijdenbosch en Paramaribo, que permite comunicar a capital coa zona oriental do país. 
En Carolina, a uns 50 km ao sur de Paramaribo, existe unha ponte de madeira sobre o río.
**Manuel Zapico Terente**, coñecido como **Asturiano**, nado en La Fresnosa (Langreu) o 10 de xaneiro de 1926 e finado en París o 28 de agosto de 2004, foi un guerrilleiro antifranquista asturiano.

Traxectoria
-----------

O seu pai, militante da CNT e excombatente en Asturias, ao rematar a guerra civil uniuse á resistencia francesa e foi capturado pola Gestapo, desaparecendo en 1942. Manuel foi criado polos avós e entrou a traballar na mina con dezaseis anos. Contactou coa guerrilla asturiana. Descuberto pola policía en outubro de 1946, trasladouse ao Bierzo. Incorporouse á guerrilla de Evaristo González Pérez "Rocesvinto" e Guillermo Morán García. Permaneceu no grupo ata a primavera de 1949, cando logo dos combates de Chavaga e Villasinde regresou ao Bierzo con Silverio Yebra Granja "Atravesado", Pedro Juan Méndez "Jalisco", Augusto Diéguez Yáñez "Rubio", Silvestre García López "Chimeneas", Roberto López Rodríguez "Virnes" e Odilo Fernández Rodríguez "Blas". Despois foron cara A Cabrera para integrarse no grupo de Manuel Girón Bazán. Permaneceu alí ata o asasinato de Girón a mans dun infiltrado en 1951. Despois, con "Jalisco", "Atravesado" e Francisco Martínez López "Quico", emprenderon a fuxida cara a Francia. Logrou saír de España en setembro de 1951, conseguiu asilo político en Francia, onde traballou como albanel e chegou a crear a súa propia empresa. Casou cunha francesa, e instalouse en Bourré, cerca de Montrichard, no departamento de Loir e Cher. Desprazouse moitas veces a España, onde participou activamente na rehabilitación do movemento guerrilleiro

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-9-2004, p. 7

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez, Santiago (1991). "Testemuño de Manuel Zapico Terente". *Memoria da guerrilla*. Vigo: Xerais. pp. 47–107. ISBN 84-7507-535-5.
* Bouzas, Pemón (2022). *Cando os lobos escoitaban a radio*. Vigo: Xerais. ISBN 978-84-1110-091-5.

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 143. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Manuel Zapico Terente "Asturiano"

* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3286951
* WorldCat
* VIAF: 188488768
* BNE: XX5645695
* SUDOC: 08047697X

 |
O **escudo de armas do Amazonas** é un dos símbolos oficiais do departamento colombiano dende o 2 de marzo de 1995. O escudo do Amazonas tamén aparece como carga no centro da banda superior da bandeira do Amazonas.

O escudo foi deseñado por Rodrigo Gómez Claros, gañador do Premio Nacional de Deseño Gráfico en 1994 por esta obra.

Deseño
------

A forma do escudo é un círculo rodeado por unha coroa de plumas. Foi deseñado dun xeito sinxelo e moderno para facilitar a súa identificación e uso. O elemento principal do círculo é a súa forma, que se asemella á da vitoria rexia, que é moi difícil identificar a primeira vista; arriba e abaixo ten dous ocos, e a súa cor verde tamén simboliza a selva amazónica.

Na parte media desta figura están as correntes do río Amazonas, que dá nome ao departamento e que é a parte máis importante da comarca. Representa a vida en todas as súas formas e ambas representan a flora e a fauna da rexión.

A coroa exterior é de cores cálidas e baséase nas coroas de plumas que usan os indíxenas da rexión nas súas cerimonias e rituais, o que tamén é un símbolo de coñecemento e xerarquía. A coroa de plumas rodea todo o escudo, xa que tamén representa o Sol como fonte de vida e enerxía, outro elemento importante da cultura autóctona.

Elementos do escudo de armas do Amazonas* Un tocado de plumas amazónicas.Un tocado de plumas amazónicas.
* A folla de vitoria rexia.A folla de vitoria rexia.
* O sinuoso río Amazonas.O sinuoso río Amazonas.

Notas
-----

1. 1 2  Gobernación do Amazonas. "Escudo del Amazonas". *amazonas.gov.co*. Consultado o 8 de marzo de 2022.
2. ↑  "Photograph of Amazonas Governor Glorio Osobio Rodríguez" (en castelán). Leticia: Gobernación do Amazonas; arquivado por Flags of the World. Arquivado dende o orixinal o 2014-02-21. Consultado o 2009-12-20.
3. ↑  Enciclopedia Colombiana. "Escudo del Departamento del Amazonas". Arquivado dende o orixinal o 13 de decembro de 2011. Consultado o 1 de maio de 2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bandeira do Amazonas (Colombia)
**Mordecai Menahem Kaplan**, nado o 11 de xuño de 1881 e finado o 8 de novembro de 1983, foi un rabino, ensaísta e educador xudeu e o co-fundador do xudaísmo reconstrucionista xunto co seu xenro Ira Eisenstein.

A teoloxía de Kaplan
--------------------

A teoloxía de Kaplan sostivo que á luz dos avances na filosofía, a ciencia e a historia, que sería imposible para os xudeus modernos para continuar a adherirse a moitas das afirmacións teolóxicas tradicionais do xudaísmo. Teoloxía naturalista de Kaplan viuse como unha variante da filosofía de John Dewey. O naturalismo de Dewey mestura o ateísmo coa terminoloxía relixiosa co fin de construír unha filosofía relixiosa satisfactorio para os que perderan a fe na relixión tradicional. Kaplan tamén foi influenciado polo argumento de Émile Durkheim que a nosa experiencia do sacro é unha función da solidariedade social. Matthew Arnold e Hermann Cohen estaban entre os seus outras influencias. 

De acordo con prominentes pensadores xudeus medievais incluídos Maimónides, Kaplan afirmou que Divos non é persoal, e que todas as descricións antropomórficas de Deus son, no mellor, metáforas imperfectas. A teoloxía de Kaplan foi máis aló ao afirmar que Deus é a suma de todos os procesos naturais que permiten que o home se converta en autocumprida.

Crer en Deus significa aceptar a vida no caso de que abriga as condicións no mundo exterior e as unidades no espírito humano que en conxunto impulsan ao home para transcenderse a si mesmo. Crer en Deus significa dar por sentado que é o destino do home para elevarse por encima do bruto e para eliminar todas as formas de violencia e explotación da sociedade humana. En resumo, Deus é o Poder no cosmos que lle dá a vida humana o sentido de que permite ao ser humano para reflectir a imaxe de Deus. 

Non todos os escritos de Kaplan sobre o tema foron consistentes; a súa posición evolucionou pouco cos anos, e dúas teoloxías distintas pódese discernir cunha lectura coidadosa. A visión máis popularmente asociada con Kaplan é naturalismo estrito, á Dewey, que foi criticada. Como o uso da terminoloxía relixiosa para enmascarar un non teísta (se non directamente atea) posición. Unha segunda liña da teoloxía Kaplanian existe, o que deixa claro que Deus ten realidade ontológica, unha real e absoluta existencia independente das crenzas humanas, á vez que rexeita o teísmo clásico e calquera crenza nos milagres. En 1973 foi un dos asinantes de Manifesto Humanista II.

Notas
-----

1. ↑  Rabbi Scheinerman (2008). "Rabbi Mordecai Kaplan (1881–1983)". Consultado o 17 de setembro de 2008.
2. ↑  "Humanist Manifesto II". American Humanist Association. Arquivado dende o orixinal o 20 de outubro de 2012. Consultado o 14 de outubro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q555541
* WorldCat
* VIAF: 59148472
* BAV: ADV10879173
* BIBSYS: 90543442
* BNF: 12297767j
* BRE: 2043304
* CiNii: DA13954819
* DeutscheBio: 118924907
* EBID: ID
* FAST: 1435004
* GND: 118924907
* ISNI: 0000000109056340
* LCCN: n50044994
* NKC: kup19940000046586
* NLA: 35259563
* NTA: 069411301
* OL: OL128199A
* SELIBR: 241581
* SNAC: w6fs0p3d
* SUDOC: 086222953

 |
**Demetrio Vázquez Mosquera**, nado en Ferrol en 1896 e finado na Coruña o 16 de agosto de 1971, foi un empresario, político e pintor galego.

Traxectoria
-----------

Caixeiro da Compañía General de Carbones, foi contador do Pósito de Marineros de Corcubión (1925). Na II República foi elixido concelleiro de Corcubión. Foi deputado provincial polo distrito de Negreira-Corcubión. Cesou como deputado provincial en abril de 1932. En xaneiro de 1933 foi nomeado alcalde de Corcubión. No franquismo foi director da Compañía General de Carbones (1957). Pintor afeccionado, residente na Coruña dedicouse á pintura e foi presidente da Asociación de Artistas da Coruña de 1957 ata a súa morte en 1971.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Romero Castro** |  **Alcalde de Corcubión** 1933 - 1934 | Sucesor:**?** |

Vida persoal
------------

Casou en Pontevedra con María del Pilar Cabrinetti Fernández en 1922.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 18-8-1971, p. 7.
2. ↑  *El Orzán*, 6-5-1931, p. 1.
3. ↑  *El Eco de Santiago*, 22-3-1932, p. 1.
4. ↑  *El Compostelano*, 14-1-1933, p. 2.
5. ↑  *La Noche*, 15-3-1957, p. 4.
6. ↑  *Galicia. Diario de Vigo*, 25-8-1922, p. 2.
Shabtai Zevi.
**Shabtai Zevi** ou **Sabbatai Zevi**, nado en Esmirna o 1 de agosto de 1626 e finado en Ulcinj (actual Montenegro) cara ao 17 de setembro de 1676, foi un mesías e cabalista xudeu, coñecido como **Amirah** polos seus seguidores.

Traxectoria
-----------

Fundou a seita dönmeh, que floreceu no Imperio Otomán, no que confluían elementos do xudaísmo, cristianismo e islamismo.

En 1648 proclamouse mesías, expulsado de Esmirna en 1651 ou 1654 buscou refuxio en Tesalónica (Grecia), en 1665 uníuselle Nathan de Gaza e conseguiu apoio entre os xudeus de Palestina e entre a diáspora. Tras varios anos de prudencia nesa cidade, desencadeou un novo escándalo ao pronunciar nun banquete solemne celebrado no patio da sinagoga Shalom o *tetragrammaton*, inefable para o xudaísmo, e presentarse como o *machia'h ben David*, é dicir, o mesías fillo de David. O consello rabínico federal expulsouno da cidade, e Shabtai Zevi partiu a predicar a súa doutrina noutras cidades do mundo sefardí. A súa predicación dividiu á comunidade xudía, tanto en Salónica como noutras cidades, e causou tales desordes que Shabtai Zevi foi arrestado e logo levado a Adrianópolis ante a presenza do sultán. Alí, intimidado a demostrar os seus poderes sobrenaturais rexeitando as frechas con que se lle ameazaba, terminou por abxurar da súa fe e converterse ao islam. Este golpe de efecto foi diversamente interpretado polos seus adeptos. Algúns viron un sinal e convertéronse ao islam; outros rexeitaron a súa doutrina e retornaron ao xudaísmo ortodoxo; e houbo quen, aínda permanecendo externamente fieis ao xudaísmo, continuaron seguindo en segredo os ensinos de Shabtai Zevi.

Notas
-----

1. ↑  Scholem, Sabbatai Sevi: *The Mystical Messiah: 1626–1676*, pp. 103–106.
2. 1 2  Veinstein, Gilles: *Salonique 1850-1918, la "ville des Juifs" et le réveil des Balkans*, p.58-62 (en francés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q299215
* WorldCat
* VIAF: 3267035
* BAV: ADV11425376
* BLBNB: 000183371
* BMT: 142821
* BNE: XX1777760
* BNF: 11940520p
* BPN: 89900885
* BRE: 3526553
* CERL: cnp01318947
* CiNii: DA13962544
* DeutscheBio: 118793926
* EBID: ID
* FAST: 32083
* GEC: 0057547
* GND: 118793926
* ISNI: 0000000083515229
* LCCN: n79023181
* LibraryThing: sevisabbatai
* NDL: 01183249
* NKC: zmp2014820720
* NLG: 324929
* NTA: 100285244
* openMLOL: 304329
* SELIBR: 212210
* SNAC: w66w9ghk
* SUDOC: 027342425
* WikiTree: Zvi-1

 |
**Xosé Otero Abelleira**, nado en Vilapouca (Cereixo, A Estrada) o 7 de marzo de 1892 e finado na Estrada o 22 de febreiro de 1979, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Con 12 anos morreu o seu pai e Xosé emigrou con súa nai a Cuba. Traballou como recadeiro nunha tenda de zapatos, asistiu a clases no Centro Galego e entrou en contacto co galeguismo e o agrarismo. Regresou a Galicia en 1908 e foi correspondente e colaborador da revista *Galicia* da Habana, e tamén en *Eco de La Estrada*. Foi elixido directivo da Unión de Agricultores de Vinseiro. En 1912 comezou a traballar como mestre, labor que tivo que interromper entre 1914 e 1915 para facer o servizo militar en Santiago de Compostela. En 1916 participou no Congreso Agrario na Estrada, onde falou sobre o perigo das mulleres emigrantes de caeren na trata de brancas. O ano seguinte formou parte da directiva da Federación de Sociedades Agrarias da Estrada.

Foi un dos fundadores de *El Emigrado* en 1920, periódico que dirixiu ata 1932. En 1924 foi nomeado concelleiro da Estrada. En 1928 fíxose cargo da imprenta "La Artística". Cando en 1931 se creou o Centro Republicano, Otero figura na directiva. A finais de 1932 o Centro Republicano estradense incorporouse ao Partido Republicano Gallego e Otero aparece como tesoureiro da directiva. En 1934 enfermou, detectáronlle uremia, e comezou o progresivo abandono da actividade pública e política; a pesar diso ese ano aínda formou parte da directiva de Acción Republicana.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 decidiu agocharse na súa casa e agardar os acontecementos. Volveu dirixir *El Emigrado* cando o director, Manuel Durán Durán, fuxiu a Portugal para axudar á muller deste. En xaneiro de 1939 foi detido coa escusa duns cromos do escaparate da súa libraría e pasou máis dun mes no cárcere da Estrada. Despois dedicouse ao traballo e a familia. En 1953 deixou a imprenta e continuou coa libraría La Artística. Finou na Estrada o 22 de febreiro de 1979.

Vida persoal
------------

Casou con Generosa Villanueva Nodar e foi pai de Josefina e María del Carmen Otero Villanueva.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 23-2-1979, p. 56.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Iglesias Cortizo, Clara (2014). *Xosé Otero Abelleira*. A Estrada: Asociación Cultural Vagalumes.
As primeiras **eleccións á Asemblea de Estremadura** tiveron lugar o 8 de maio de 1983, coincidindo coas eleccións aos parlamentos de todas as comunidades autónomas salvo Andalucía, Cataluña, Galicia e País Vasco. Presentáronse sete candidaturas en total: PSOE, a coalición AP-PDP-UL, CDS (só por Cáceres), PCE, Extremadura Unida, Bloque Popular de Extremadura (só por Cáceres) e a coalición entre PCEU e PCOE (só por Badaxoz). Esta primeira Asemblea tería que elixir o primeiro presidente da Xunta de Estremadura. A presidencia da Xunta preautonómica era ostentada polo socialista Juan Carlos Rodríguez Ibarra.

Cun censo de 786.200 electores, os votantes foron 565.244 (71,9%) e 220.956 as abstencións (28,1%).

Resultados
----------

O PSOE obtivo maioría absoluta, e conseguiu o nomeamento do seu candidato, Juan Carlos Rodríguez Ibarra, como presidente da Xunta. Ademais do PSOE, só a coalición AP-PDP-UL, Extremadura Unida e o PCE obtiveron representación. Contabilizáronse 2.622 (0,5%) votos en branco.

Resultados
----------

|  |
| --- |
| **Eleccións á Asemblea de Estremadura de 1983** → |
| Presidente e goberno | Partido | Candidato | Votos |  % | Escanos | +/- |
| * Presidente: Juan Carlos Rodríguez Ibarra
* Goberno: PSOE
* Censo: 786.200
	+ Votantes: 565.244 (71,9%)
	+ Abstención: 220.956 (28,1%)
		- Válidos: 560.091
			* A candidatura: 557.469 (99,5%)
 | **Partido Socialista Obrero Español (PSOE)** | Juan Carlos Rodríguez Ibarra | 296.939 | 53,27 | **35** |  |
| **AP-PDP-UL** | Adolfo Díaz-Ambrona | 168.606 | 30,24 | **20** |  |
| **Extremadura Unida (EU)** | Pedro Cañada | 47.504 | 8,52 | **6** |  |
| **Partido Comunista de España (PCE)** | Manuel Pareja | 36.294 | 6,51 | **4** |  |
| Centro Democrático y Social (CDS) |  | 4.414 | 0,79 | **0** |  |
| Bloque Popular de Extremadura (BPEX) |  | 2.249 | 0,40 | **0** |  |
| Partido Comunista Obrero Español-Partido Comunista de España Unificado (PCOE-PCEU) |  | 569 | 0,06 | **0** |  |
| **En branco** | N/A | 2.622 | 0,5 | N/A | N/A |
| **Nulos** | N/A |  |  | N/A | N/A |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Resultados das eleccións á Asemblea de Estremadura de 1983.
* Grupos parlamentarios da Primeira Lexislatura da Asemblea de Estremadura