A **metáfora** (do grego μεταφορά *translación*, de μετά *ao outro lado* e φέρω *levar*) é un dos tropos con máis efectos expresivos e estéticos na lingua literaria. Consiste en trasladar o sentido propio dun termo real (TR) a outro co que mantén unha relación de semellanza (termo imaxinario, TI). A súa forma máis perfecta é a *metáfora pura* ou *metáfora in absentia*, na que só figura o TI e na que ten que deducirse o TR. Por outra banda, aquela na que se expresan os dous termos, a chamada *metáfora impura* ou *metáfora in praesentia*, resulta menos escura e permite máis alardes imaxinativos accesibles para o lector. Non se debe confundir a metáfora co símil, xa que a primeira non leva nexo de comparación; ademais, a relación que a metáfora indica non é comparativa, senón de identificación.

Exemplos
--------

* Moitas palabras adquiriron o seu sentido actual por seren empregadas nalgunha época como metáforas.

 → TESTA 'maceta' > testa.

 → GEMMA 'gromo' > xema (do dedo)

 → PĚRNA 'pata de animal' > perna.

* Do poema Souben amar (no poemario *Códice Calixtino* de Luz Pozo Garza):

*Foron rúas escuras coma bosques de cedros*
*que non volven.*
*No fondal dos recordos pasaba o vento escuro.*
Estes versos constitúen conxuntamente unha metáfora que nos refire os días idos poboados de dúbidas e da ausencia de declarada correspondencia amorosa.

* En "Un repoludo gaiteiro" (Cantares Gallegos, de Rosalía de Castro). As "palomas" (pombas) identifícase co concepto de 'doncela'. A "luz", símbolo de vida e destrución, identifícase co gaiteiro.

*pobres **palomas**, buscaban*
*a **luz** que as ía queimar*

Tipos de metáfora
-----------------

### Metáfora antropomórfica

Metáfora que se une á prosopopea, polo que atribúe capacidades ou características humanas a outros seres vivos e a obxectos.

### Metáfora aposicional

Aquela que leva expresos os seus dous termos e que se constrúe igual que unha aposición.

### Metáfora atributiva, metáfora impura ou imaxe

Metáfora que leva expresos os seus dous termos, entrelazados por un nexo atributivo.

### Metáfora cinestésica

A que atribúe sensacións ou capacidades sensoriais a algo que non as ten, o que podería causar a impresión dunha incongruencia semántica.

### Metáfora hiperbólica

Metáfora que se une a unha hipérbole. En realidade, no fondo de toda metáfora sempre se esconde unha maior ou menor esaxeración, pero denomínase *metáfora hiperbólica* a aquela na que a desmesura está moi clara.

### Metáfora impresionista ou descritiva

Aquela que conta con varios termos imaxinarios xustapostos.

### Metáfora léxica ou lingüística

Vocábulo metafórico de uso común na lingua, coma pode ser *folla de papel*, ou *pluma estilográfica*.

### Metáfora pura

Metáfora na que só se expresa o termo imaxinario (TI); o termo real (TR) debe ser deducido a partir do contexto.

### Metáfora de segundo grao

A que presupón outra metáfora anterior, sen a cal a de segundo grao non tería sentido.

### Metáfora sinestésica

Aquela que se une a unha sinestesia.

### Metáfora surrealista, alucinante, onírica ou visionaria

Metáfora cuxo termo imaxinario é irracional, ilóxico, sen relación de semellanza evidente coa realidade, aínda que si a teña para o seu creador. O seu valor expresivo é moi forte, pretendendo provocar no lector unha determinada emoción. Este tipo de metáforas, nadas tras a profunda renovación poética que as creacións de Charles Baudelaire supuxeron, non son só propias do Surrealismo, aínda que con el acadan o seu máximo desenvolvemento.

### Metáfora zoomórfica ou animalizadora

Aquela que identifica con animais ou capacidades e calidades de animais aos seres humanos.

### Metáfora TI + de + TR

Metáfora formada por un sintagma preposicional; o TI anticipa ao TR.

### Metáfora TR + de + TI

Metáfora formada por un sintagma preposicional; o TR anticipa ao TI.

Véxase tamén
------------

* Figura estilística

| * v
* c
* e
Semántica |
| --- |
| Subdisciplinas | 
* Semántica léxica
* Semántica gramatical
* Onomasioloxía
* Semasioloxía

 |
| Métodos | Análise sémica |
| Unidades | 
* Significado
* Acepción
* Sema
* Semema
* Arquisemema
* Clasema
* Campo semántico

 |
| Relacións | 
* Monosemia
* Polisemia
* Homonimia
* Sinonimia
* Relación de inclusión
* Antonimia
* Meronimia
* Holonimia

 |
| Perspectiva cognitiva | 
* Categorización
* Metáfora
* Metonimia

 |
| Temas relacionados | 
* Denotación
* Connotación
* Virtuema
* Lexema
* Lexicoloxía
* Lexicografía
* Dicionario

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18534
* AAT: 300055901
* BNCF: 7866
* BNE: XX531063
* BNF: 11932492j
* BRE: 2208483
* EBID: ID
* GEC: 0123154
* GND: 4038935-2
* JSTOR: mixed-metaphors
* LCCN: sh85084283
* MAG: 2778311575
* NKC: ph122767

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019365
* UMLS: C0302829

 |