| *Lagenorhynchus cruciger* |
| --- |
| 
Compatación do tamaño co dun humanoCompatación do tamaño co dun humano |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Eutheria |
| Orde: | Cetacea |
| Suborde: | Odontoceti |
| Familia: | Delphinidae |
| Subfamilia: | Delphininae |
| Xénero: | *Lagenorhynchus* |
| Especie: | ***L. cruciger*** |

 |
| Nome binomial |
| *Lagenorhynchus cruciger*Qouy e Galmard, 1824 |
| Distribución de Lagenorhynchus crucigerDistribución de *Lagenorhynchus cruciger*Distribución de *Lagenorhynchus cruciger* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

***Lagenorhynchus cruciger*** é unha especie de cetáceo odontoceto da familia dos delfínidos. Trátase dun pequeno golfiño que habita en augas antárticas e subantárticas.

Historicamente foi avistado moi raras veces. Identificouse por primeira vez como nova especie por Qouy e Galmard en 1824 a partir dun debuxo realizado no Pacífico Sur en 1820.

A pesar de décadas de cacería de cetáceos no Océano Austral, até 1960 só se capturaran tres espécimes para estudos científicos. Incluso hoxe en día cóntase con só 6 exemplares completos e 14 parciais.

Descrición
----------

De cor branca e negra. En cada flanco hai unha mancha branca na parte cranial, por encima do fociño, os ollos e a aleta pectoral, e unha segunda mancha ou *parche* na parte caudal do corpo. Estas dúas zonas están conectadas por unha delgada franxa de cor branca, que fai que as manchas recorden vagamente a forma dun reloxo de area.

Os adultos poden medir ao redor de 1,8 m, e pesar de 90 a 120 kg.

Comportamento
-------------

Estes golfiños adoitan moverse en grupos de 5 a 10 individuos. Un estudo da Comisión Baleeira Internacional ten rexistrado un grupo de 60. Encontráronse grupos (sen confirmar) de até 100 exemplares.

Comparten zonas de alimentación con outros cetáceos, como o rorcuais, cadeiróns, toniñas e golfiños do xénero *Lissodelphis*. Baleeiros que andaban á caza destes animais moito maiores adoitaban dicir que os *Lagenorhynchus cruciger* eran como "vixías" que os axudaban na busca das súas presas.

Exames dos contidos estomacais dos poucos espácimes estudados indican que comen varios tipos de luras e pequenos peixes.

Distribución e poboación
------------------------

Habitan cerca da rexión antártica, até uns 45° S, o que fai desta especie o golfiño máis meridional. Hai avistamentos confirmados nos 36° S no océano Atlántico e nos 33° S, cerca de Valparaíso, Chile, no Pacífico.

Recentes estudos estiman unha poboación de polo menos uns 140.000 exemplares.

Estado de conservación
----------------------

A UICN cualificou en 2008 o estado de conservación desta especie como *"LC"* (pouco preocupante), mantendo na actualidade dita cualificación.

Por outra parte, segundo o *Memorando de entendemenro para a conservación dos cetáceos e os seus sus hábitats na rexión das illas do Pacífico* (*MoU*, nas súa siglas en inglés), aínda que non se estudou extensamente a situación da especie, para estes conservacionistas é de *preocupación menor*.

Taxonomía
---------

Cruz de Malta.
Dous anos máis tarde, estes autores cambiáronlle o nome específico *albigena* ("de meixelas brancas") por *cruciger* ("que leva unha cruz"). Isto probabelmente debido á combinación das zonas de negras e brancas do corpo, que, visto desde arriba, vagamente semella unha cruz de Malta. 

Lámina de *Lagenorhynchus cruciger*.  
En: Alcide Dessalines d'Orbigny (1847): *Voyage dans l'Amérique méridionale*.
A especie foi descrita por Qouy e Galmard en 1824, na súa obra *Voyage au tour du monde fait par ordre du roi, sur les corvettes de S. M: l’Uranie et la Physicienne pendant les années 1817, 1818, 1819 et 1820*. Histoire edicine s. Zoologie. Langlois, París. Atlas. 96 pls (Pls 86, 87). 
adxudicándolle o nome de *Delphinus albigena* e situándoa dentro do xénero *Delphinus*.

O cetólogo estadoiunidense Frederick W. True, en 1889, reclasificouna dentro do xénero *Lagenorhynchus*, que fora descrito en 1846 por Gray, aínda que co nome *L. latifrons*.

Ao longo do tempo foi coñecida por diversos sinonimos:

* *Delphinus bivittatus* Lesson & Garnot, 1826
* *Delphinus cruciger* d'Orbigny & Gervais, 1847 (basónimo)
* *Delphinus cruciger* Quoy & Gaimard, 1824 (basónimo)
* *Electra clancula* Gray, 1868
* *Electra cruciger* Gray, 1870
* *Lagenorhynchus latifrons* True, 1889
* *Lagenorhynchus wilsoni* Lille, 1915
* *Phocaena crucigera* Philippi, 1893
* *Phocaena d'orbignyi* Philippi, 1893

### Taxonomía discutida

*Artigo principal**:* Lagenorhynchus.
A pesar de que tradicionalmente a especie se coloca no xénero *Lagenorhynchus*, as últimas análises de ADN indican que está bastante relacionado coas especies do xénero *Cephalorhynchus*.

En efecto, aínda que antigamente o xénero estaba considerado como monofilético, na actualidade estudos e análises xenéticas do citocromo *b* mitocondrial indican que as especies de *Lagenorhynchis* non constitúen un grupo natural, senón que é parafilético.

May-Collado e Agnarsson (2006) consideran a *L. cruciger* e *L. australis* como situados filoxeneticamente entre as especies de *Cephalorhynchus* e suxiren que estas dúas especies deben transferirse a dito xénero. Algúns datos morfolóxicos e acústicos apoian este arranxo. Ambas as especies comparten coas de *Cephalorhynchus* un tipo distinto de sinal de ecolocalización coñecido como sinal de banda estreita, de alta frecuencia.

Este sinal é compartido coas toniñas (*Phocoenidae*) e polo cachalote pigmeo (*Kogiidae*), pero non se encontra entre outros grupos de golfiños. Segundo Schevill e Watkins (1971), *L. australis* e as especies de *Cephalorhynchus* son os únicos golfiñoa que non asubían.

Presumibelmente isto é tamén o caso de *L. cruciger*. Por outra parte, *L. australis* tamén comparte con varias especies de *Cephalorhynchus* o ter dunha cor branca distinto a "axila" marcada detrás da aleta pectoral.

Por outra parte, LeDouc propuxo *Sagmatias* como un novo xénero para *Lagenorhynchus obliquidens*, *L. autralis*, *L. cruciger* e *L. obscurus*.

Notas
-----

1. ↑  Hammond, P.S. Bearzi, G. Bjørge, A. Forney, K. Karczmarski, L. Kasuya, T. Perrin, W.F. Scott, M.D. Wang, J.Y. Wells, R.S. y Wilson, B. "{{{taxon}}}". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza.
2. ↑  *Lagenorhynchus cruciger* en Wilson & Reeder (2005). Consultada o 15 de agosto de 2014.
3. 1 2 3  Hammond, P. S. Bearzi, G. Bjørge, A. Forney, K. Karczmarski, L. Kasuya, T. Perrin, W. F. Scott, M. D. Wang, J. Y. Wells, R. S. & Wilson, B. (2008): *Lagenorhynchus cruciger*. *Lista Vermella de especies ameazadas*. Versión 2014.2. Consultada o 15 de agosto de 2014.
4. ↑  *Memorandum of Understanding for the Conservation of Cetaceans and their Habitats in the Pacific Islands Region*. Consultada o 15 de agosto de 2014.
5. 1 2  *Lagenorhynchus cruciger* (Quoy & Gaimard, 1824) no WoRMS.
6. ↑  En: *Contributions to the natural history of the cetaceans. A review of the family Delphinidae*. Washington: Smithsonian Institution.
7. ↑  May-Collado, Laura & Agnarsson, Ingi (2006): "Cytochrome *b* and Bayesian inference of whale phylogeny". *Molecular Phylogenetics and Evolution*, **38**: 344–354. Ler en PDF.
8. ↑  Kyhn, L. A.; Jensen, F. H.; Beedholm, F. H.; Tougaard, J.; Hansen, M. & Madsen, P. T. (2010): "Echolocation in sympatric Peale's dolphins (*Lagenorhynchus australis*) and Commerson's dolphins (*Cephalorhynchus commersonii*) producing narrow-band high-frequency clicks". *Journal of Experimental Biology*, **213** (11). Resumo.
9. ↑  Schevill, W. E. & Watkins, W. A. (1971): "Pulsed sounds of the porpoise Lagenorhynchus australis". *Breviora* '*366*: 1–10.
10. ↑  LeDuc, R. G.; Perrin, W. F. e Dizon, A. E. (1999): "Phylogenetic relationships among the delphinid cetaceans based on full cytochrome *b* sequences", en *Marine Mammal Science* **15**: 619–648. Resumo

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lagenorhynchus cruciger Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Perrin, William F. Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Odontocetos
* Delfínidos
* *Lagenorhynchus*

### Ligazóns externas

* *Lagenorhynchus cruciger* en Animal Diversity Web. *(en inglés)*
* *Lagenorhynchus cruciger* en CITES. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Lagenorhynchus\_cruciger
* CMS: lagenorhynchus-cruciger
* Fossilworks: 63811
* GBIF: 5220066
* iNaturalist: 41512
* IRMNG: 10913687
* ITIS: 180447
* IUCN: 11144
* MSW: 14300063
* NCBI: 103587
* SeaLifeBase: 69388
* Species+: 7504
* TAXREF: 535444
* WoRMS: 383563

 |