As **linguas inuit** son un grupo de linguas faladas polos inuit (esquimós). Estes idiomas pertencen á familia lingüística esquimó-aleutiana.

Variedades
----------

O *inuktitut* é o dialecto dos Inuit do Ártico oriental canadense. Tamén se usa o termo para referirse ao idioma no seu conxunto [], aínda que é máis un contínuum dialectal que unha única lingua; este contínuum pódese dividir, aproximadamente, en dezaseis variedades de catro grupos:

* Inupiaq (Alasca setentrional).
* Inuinnaqtun (Ártico occidental canadense).
* Inuktitut (Ártico oriental canadense).
* Kalaallisut ou groenlandés (Groenlandia).

Entre todas as variedades, o número de falantes de inuktitut é duns 80.000. O número de falantes de inuktitut, entendido como dialecto é duns 20.000.

O dialecto inuktitut pódese dividir en tres subdialectos principais e máis diversos subgrupos: 

* **Keewatin** - Falado na costa occidental da baía de Hudson.
* **Baffin** - Falado nas illas setentrionais da baía de Hudson, especialmente, e máis como o propio nome suxire, na Illa de Baffin.
* **Nunavik/Labrador** - Falado a oeste da Baía de Hudson, e, como o nome indica, en Nunavik, no norte do Quebec e no Labrador.

O keewatin tende a ser máis conservador, mantendo a maior parte dos grupos consonánticos, mentres que os dialectos nunavik son máis radicais (por exemplo - o keewatin *Inuktitut* é en nunavik *Inuttitut*).

Lingüística
-----------

Están relacionados coa lingua aleuta e, xunto con ela, forman a familia esquimó-aleutiana. Non se logrou demostrar ningún parentesco distante con outras linguas, aínda que hai quen cre que o *inuktitut* podería ter relación coas linguas indoeuropeas.

Vocabulario
-----------

O inuktitut, como outros idiomas esquimó-aleutianos, representa un tipo particular de lingua aglutinante, denominado idioma polisintético: sintetiza un radical e varios morfemas gramaticais para crear longas palabras co significado de oracións. Un aspecto interesante é a antroponimia. Algúns dos nomes son: 'Ujaraq' (rocha), 'Nasak' (gorro ou caparucha), 'Tupiq' (tenda), 'Qajaq' (kaiak) etc. Tamén existen antropónimos que son nomes de animal: 'Nanuq' (oso polar), 'Uqalik' (lebre ártica) etc. Un terceiro grupo está formado por nomes de persoas que se refiren a unha peculiaridade anatómica, mais que non describe a persoa que leva o antropónimo senón que deriva dunha longa sucesión de persoas que teñen a mesma ánima. Entre os exemplos disto temos: 'Itigaituk' (sen pés), 'Usuiituk' (sen pene), 'Tulimak' (costela) etc.

### Fonoloxía

O inuktitut ten quince consoantes e tres vogais (que poden ser longas ou curtas). As consoantes pronúncianse en cinco puntos de articulación -bilabial, alveolar, palatal, velar e uvular- e tres modos de articulación. Isto dá lugar ás seguintes consoantes:

* **p**, **t**,**k** — non aspiradas.
* **q** .
* **v**, **l**.
* **j** .
* **g** — .
* **r** .
* **m**, **n**.
* **ng**.
* **s**.
* **ł**. (*kl*) .

e as vogais:

* **a** .
* **i** .
* **u** .

A duplicación da vogal indica o alongamento do son.

#### Palabras para "neve"

Existe unha crenza popular segundo a cal o inuktitut ten un gran número de palabras para designar a neve. Isto non é exacto e resulta dun malentendido a respecto da natureza das linguas polisintéticas. De feito, o inuktitut ten tan só unhas poucas raíces léxicas para "neve": 'qanik', quere dicir "folerpas de neve no aire", e 'aput', "a neve no chan". Con elas forman palabras máis longas, mercé o uso de afixos que describen calidades da neve, do mesmo xeito que en galego se utilizan adxectivos ou preposicións: "branca-neve" "neve-derretida" ou "neve-callada".

### O silabario canadense

Silabario canadense
O silabario inuktitut que se utiliza no Canadá baséase no silabario cree, que, á súa vez, está baseado no ojibwa. Ambos os dous foron creados polo misioneiro James Evans. O silabario dos inuktitut canadenses foi adoptado polo Instituto Cultural Inuit do Canadá (*Inuit Cultural Institute in Canada*) nos anos 70. Os inupiaq de Alasca e Groenlandia utilizan o alfabeto latino e os inuit de Siberia o alfabeto cirílico.

Status legal
------------

O inuit é idioma oficial nas seguintes áreas:

* Groenlandia - (groenlandés, xunto co danés).
* Nunavut (Canadá) - (Inuktitut e inuinnaqtun, xunto co inglés e o francés)
* Territorios do Noroeste (Canadá) - (Inuktitut, inuinnaqtun e inuvialuktun, xunto co chipewyan, o cree, o inglés e o francés, gwich'in, eslave e tli cho).

Tamén no Quebec (Canadá), o inuktitut é a lingua oficial de instrución nos distritos escolares inuit de Nunavik (norte do Quebec).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Esquimó
* Pobos inuit
* Pobos iupik

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Existe unha versión da Wikipedia en  ***Linguas inuit*** |

* Dicionario inuktitut - inglés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27796
* AAT: 300388465
* BNF: 125001864
* EBID: ID
* LCCN: sh90002797
* NKC: ph391061
* SUDOC: 034223975

 |