| *Albertosaurus*Rango fósil: Cretáceo tardío |
| --- |
| Esqueleto en Woodland Park, Colorado. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Sauropsida |
| Subclase: | Diapsida |
| Superorde: | Dinosauria |
| Orde: | Saurischia |
| Suborde: | Theropoda |
| Infraorde: | Coelurosauria |
| Superfamilia: | Tyrannosauroidea |
| Familia: | Tyrannosauridae |
| Subfamilia: | Albertosaurinae |
| Xénero: | *Albertosaurus*Osborn, 1905 |
| Especie: | *sarcophagus* |

 |
| Especie |
| * ***Albertosaurus sarcophagus*** Osborn, 1905 tipo
 |
| Sinonimia |
| * ***Deinodon sarcophagus*** (Osborn, 1905)
* ***Albertosaurus arctunguis*** Parks, 1928
* ***Deinodon arctunguis*** (Parks, 1928)
 |

***Albertosaurus*** (que quere dicir "lagarto de Alberta") é un xénero de dinosauro terápodo que viviu en Norte América occidental durante o período Cretáceo tardío, hai 70 millóns de anos. A especie tipo, *A. sarcophagus*, estaba aparentemente restrinxida ó que hoxe se coñece como a provincia canadense de Alberta, razón pola cal leva o seu nome. Os científicos non concordan co contido do xénero, recoñecendo algúns deles o *Gorgosaurus libratus* como unha segunda especie.

Como membro da familia Tyrannosauroidea, *Albertosaurus* era un depredador bípede con dúas pequenas mans e unha testa masiva con ducias de dentes longos e afiados. É posible que estivese no máis alto da súa cadea trófica no seu ecosistema. Mentres que o *Albertosaurus* era grande para ser un terápodo, era moito máis pequeno que o famoso *Tyrannosaurus rex*, medindo entre nove e dez metros de longo e pesando algo menos de 2 toneladas.

Dende a primeira descuberta en 1884, recuperáronse máis de 30 exemplares fósiles, o cal achegou ós científicos un coñecemento máis polo miúdo da anatomía do *Albertosaurus* en comparanza con outros tiranosáuridos. O descubrimento de 26 individuos nun único lugar achega evidencias dun comportamento de caza en manda e permitiu estudos de ontoxenia e poboación biolóxica, os cales son imposibles en dinosauros menos coñecidos.

Descrición
----------

Comparación do tamaño cun humano.
*Albertosaurus* era máis cativo ca outros tiranosáuridos, como o *Tarbosaurus* ou o *Tyrannosaurus*. Polo xeral, os adultos de *Albertosaurus* roldaban os 9 metros de longo, mentres que individuos de máis idade podían chegar a medir até 10 metros de longo. Varias estimacións de masa independentes, obtidas a través de diferentes métodos, suxiren que un *Albertosaurus* adulto podía pesar entre 1,3 toneladas e 1,7 toneladas.

*Albertosaurus* compartía unha aparencia de corpo semellante a tódolos demais tiranosáuridos. Como terápodo, *Albertosaurus* era bípede e equilibrada a súa pesada testa e o seu torso cunha longa cola. Porén, as extremidades anteriores dos tiranosáuridos eran extremadamente pequenas en relación ó tamaño do seu corpo e só tiñan dous díxitos. As súas extremidades posteriores eran longas e remataban en pés con catro dedas, das cales o primeiro díxito, chamado *hallux*, era curto e non chegaba a tocar o chan. O terceiro díxito era o máis longo de todos. *Albertosaurus* podía alcanzar velocidades de 14−21 km/hour. É posible que os individuos máis novos puidesen alcanzar maiores velocidades.

Coñécense dúas impresións da pel de *Albertosaurus*, ámbalas dúas amosando escamas. Unha das mostras foi descuberta con algunhas costelas gástricos e a impresión dun óso longo e descoñecido, o que indica que a mostra é do ventre. As escamas son pequenas e medran gradualmente tomando unha forma hexagonal. Tamén se conservan dúas escamas de características máis grandes, colocadas a unha distancia de 4,5 cm. Outra impresión de pel procede dunha parte descoñecida do corpo. As escamas son pequenas, con forma de diamante e dispostas en fila.

Notas
-----

1. ↑  Russell, Dale A. (1970). "Tyrannosaurs from the Late Cretaceous of western Canada". *National Museum of Natural Sciences Publications in Paleontology* **1**: 1–34.
2. 1 2  Holtz, Thomas R. (2004). "Tyrannosauroidea". En Weishampel, David B.; Dodson, Peter; Osmólska, Halszka. *The Dinosauria* (segunda ed.). Berkeley: University of California Press. pp. 111–136. ISBN 978-0-520-24209-8.
3. ↑  Erickson, Gregory M.; Currie, Philip. J.; Inouye, Brian D.; Wynn, Alice A. (2006). "Tyrannosaur life tables: an example of nonavian dinosaur population biology" (PDF). *Science* **313** (5784): 213–217. PMID 16840697. doi:10.1126/science.1125721. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 18 de xullo de 2010. Consultado o 29 de agosto de 2010.
4. ↑  Erickson, Gregory M.; Makovicky, Peter J.; Currie, Philip J.; Norell, Mark A.; Yerby, Scott A.; Brochu, Christopher A. (2004). "Gigantism and comparative life-history parameters of tyrannosaurid dinosaurs" (PDF). *Nature* **430** (7001): 772–775. PMID 15306807. doi:10.1038/nature02699. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de outubro de 2011. Consultado o 29 de agosto de 2010.
5. ↑  Christiansen, Per; Fariña, Richard A. (2004). "Mass prediction in theropod dinosaurs". *Historical Biology* **16** (2–4): 85–92. doi:10.1080/08912960412331284313.
6. ↑  Thulborn, Richard A. (1982). "Speeds and gaits of dinosaurs". *Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology* **38** (3–4): 227–256. doi:10.1016/0031-0182(82)90005-0.
7. ↑  Currie, Philip J. (1998). "Possible evidence of gregarious behaviour in tyrannosaurids" (PDF). *Gaia* **15**: 271–277. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de marzo de 2009. Consultado o 3 de maio de 2009.  (non impreso até 2000)
8. 1 2 3  Bell, Phil; E. Campione, Nicolás; Scott Persons, W; J. Currie, Philip; Larson, Peter; Tanke, Darren; T. Bakker, Robert (1 de xuño de 2017). "Tyrannosauroid integument reveals conflicting patterns of gigantism and feather evolution". *Biology Letters* **13** (6): 20170092. PMC 5493735. PMID 28592520. doi:10.1098/rsbl.2017.0092.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Albertosaurus***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40751
* EBID: ID
* MAG: 2781459663

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 4433625
* Fossilworks: 38607
* GBIF: 4822622
* iNaturalist: 554390

 |