Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Constante (homónimos).
A **constante da gravitación universal** e unha constante da natureza que determina a intensidade da forza de atracción gravitatoria entre os corpos. Denótase **G** e aparece tanto na Lei da gravitación universal de Newton como na Teoría xeral da relatividade de Einstein.
Tamén se pode sinalar como a lei que trata das masas dos corpos físicos no universo e as súas relacións de forzas.

Teoría da gravitación de Newton
-------------------------------

F e {\displaystyle -F} son as forzas de atracción,G a constante gravitacional, M e m as masas de cada obxecto,r é a distancia entre os centros de gravidade.
A constante da gravitación que aparece na teoría newtoniana da gravitación pode calcularse medindo a forza de atracción entre dous obxectos dun quilogramo cada un separados por un metro de distancia.

Newton (1642-1727) formulou a seguinte lei, coñecida como **lei da gravitación universal**: "a interacción gravitatoria entre dous corpos pódese expresar mediante unha forza directamente proporcional as masas dos corpos e inversamente proporcional ao cadrado da distancia que os separa."

{\displaystyle F=G{\frac {m\_{1}m\_{2}}{r^{2}}}}
Que pode ser expresada vectorialmente da forma:

{\displaystyle {\vec {F}}=G{\frac {m\_{1}m\_{2}}{|{\vec {r}}|^{2}}}\cdot {\frac {\vec {r}}{|{\vec {r}}|}}}
onde G é a constante de gravitación universal, con valor:

{\displaystyle G=(6{,}67428\pm 0{,}00067)\cdot 10^{-11}~\mathrm {\frac {m^{3}}{kg\cdot s^{2}}} }
Só se sabe con certeza que son correctas as tres primeiras cifras decimais: trátase dunha das constantes físicas determinadas con menor precisión. Isto ocasiona dificultades a hora de medir con precisión a masa dos diferentes corpos do Sistema Solar, como o Sol ou a Terra.

A primeira medición de seu valor foi atribuída en moitos libros de texto erroneamente a Henry Cavendish, polo experimento da balanza de torsión descrito nas *Philosophical Transactions* de 1798, publicadas pola Royal Society. Nel descríbese o seu propósito, isto é, medir a densidade da Terra, que resultou "ser 5,48 veces a da agua". O artigo remata sen ningunha referencia á constante G nin tan sequera a Newton, aínda que si aplica a lei proposta por el para comparar forzas gravitatorias entre masas diferentes. O certo é que, coñecida tal densidade, facilmente obtense G.

*G*, a constante de gravitación universal, no debe ser confundida con *g*, letra que representa a intensidade de campo gravitatorio da terra sobre a superficie terrestre.

Teoría da gravitación de Einstein
---------------------------------

Na teoría da relatividade aparece outra constante chamada **constante da gravitación de Einstein** que ven dada por:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle G\_{E}={\frac {8\pi G}{c^{2}}}}
> 
> 
> 

Esta constante e o factor de proporcionalidade entre o tensor da curvatura de Einstein (que é unha medida da intensidade do campo gravitatorio) e o tensor enerxía-impulso da materia que provoca o campo:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle G\_{ik}=R\_{ik}-\left({\frac {g\_{ik}R}{2}}\right)+\Lambda g\_{ik}=G\_{E}T\_{ik}}
> 
> 
> 

O equivalente clásico desta última ecuación e a ecuación de Poisson para o potencial gravitatorio:

> 
> 
>   
> 
> {\displaystyle \Delta \Phi =4\pi G\rho \,\!}
> 
> 
>

Medición recente
----------------

No número do 5 de xaneiro de 2007 da revista Science, na páxina 74, hai un informe chamado *Atom Interferometer Measurement of the Newtonian Constant of Gravity* (*Medición da Constante Gravitacional Newtoniana por un Interferómetro Atómico*) de J. B. Fixler, G. T. Foster, J. M. McGuirk, e M. A. Kasevich, no que aparece unha descrición dunha nova forma de medición de *G*. No extracto, eles din:  *"Aquí, calculamos un valor de G = 6,693 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado, con un erro estándar do ±0,027 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado, e un erro sistemático de ±0,021 x 10 –11 metros cúbicos sobre quilogramo por segundo cadrado."*

Notas
-----

1. ↑  "Pesar la Tierra: Test newtoniano y origen de un anacronismo. Moreno González, Antonio. ENSEÑANZA DE LAS CIENCIAS, 2000, 18 (2), 319-332". Arquivado dende o orixinal o 23 de xuño de 2008. Consultado o 18 de marzo de 2010.
2. ↑  J. B. Fixler;G. T. Foster;J. M. McGuirk;M. A. Kasevich "Atom Interferometer Measurement of the Newtonian Constant of Gravity"  Data 5/01/2007, volume 315, issue=5808, pax.74–77, doi. 10.1126, science.1135459

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gravidade

### Ligazóns externas

* Medida da constante G da Gravitación Universal, en sc.ehu.es (ac. 04-04-09)
* Revista Science 5 de xaneiro de 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18373
* BRE: 2374649
* EBID: ID
* GND: 4593074-0
* JSTOR: gravitational-constant
* MAG: 86294171

 |