Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Banato.

A **República do Banato** ( en romanés *Republica Bănăţeană*, en alemán *Banater Republik*, en serbio *Banatska republika* / Банатска република, en húngaro *Bánáti Köztársaság*) foi un efémero estado proclamado en Timişoara o 1 de novembro de 1918, o día despois da disolución do Imperio Austro-Húngaro. Recoñecida só por Hungría, a República foi invadida polo exército da veciña Serbia o 15 de novembro. O ano seguinte, o seu territorio foi dividido, nun principio, entre o Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos e o Reino de Romanía.

Orixes
------

O Banato é unha rexión xeográfica natural na chaira panónica. Desde 1552, foi unha provincia do Imperio otomán denomianda Vilaiato de Temeşvar. Despois de 1718, a raíz do Tratado de Passarowitz, a rexión pasou a ser unha provincia da monarquía dos Habsburgo co nome de Banato de Temesvar, que foi suprimida en 1778. Entre 1849 e 1860, a rexión do Banato, xunto coa Bačka e Srem, foi parte dunha nova provincia austrohúngara, o Voivodato de Serbia e Tamiš Banat. A capital de todas estras provincias foi Timişoara.

Historia
--------

Mapa da **República do Banato**. 1918.
A **República de Banatia**, proposta polos alemáns de Banato en 1920.
O 31 de outubro de 1918, os grupos étnicos que vivían na rexión do Banato(romaneses, húngaros, alemáns, xudeus e serbios) estableceron consellos militares. Nunha reunión, o Dr. Otto Roth, membro do Partido Socialdemócrata, propuxo a creación dun Consello Popular do Banato autónomo, con representantes de cada grupo étnico, pero os oficiais romaneses discreparon deste obxectivo e non houbo ningunha resolución ao respecto.

Os principais membros do Partido Socialdemócrata decidiron porén a proclamación da República o día despois, e o 1 de novembro de 1918, Roth proclamou a República do Banato desde o balcón do Consello local de Timişoara. O presidente da República foi o Dr. Roth, mentres que o comandante militar foi Albert Barta. O Goberno de Hungría recoñeceu a independencia da República.

O mesmo día tivo lugar a reunión fundacional do Consello Popular do Banato, con 20 membros do Consello da cidade, 60 membros dos Consellos Militares nacionais, 40 representantes dos 
Consellos dos Traballores e 70 dos partidos burgueses. Foi elixido un Comité Executivo de 20 membros.

Porén, os romaneses, o maior grupo étnico, non querían a autonomía, senón máis ben a unificación con Romanía.

O 4 de novembro o Consello Nacional do Banato organizou escuadróns militares e unha garda civil, para establecer o control sobre o territorio do Banato. Porén, o 15 de novembro, as tropas serbias entraron no Banato e puxeron fin á República.

Os Consellos Nacionais foron disolvidos pola nova administración serbo-croata-eslovena o 1 de febreiro de 1919. Uns meses máis tarde, tras a resolución de Alba Iulia e a Grande Asemblea do Pobo en Novi Sad, a rexión do Banat foi dividida principalmente entre o Reino de Romanía e o Reino dos Serbios, Croatas e Eslovenos.

O 16 de abril de 1920, a minoría alemá do Banato enviou unha petición á Conferencia de paz de París solicitando o restablecemento da República, como *República de Banatia*, que incluíra non só o Banato, senón tamén a rexión veciña de Bačka. A República dividiríase en cantóns, cada un administrado polo grupo étnico maioritariko, ou polo conxunto dos grupos étnicos. Porén, esta proposta foi rexeitada, e polo Tratado de Trianon o Banato dividuise entre Romanía, Serbia e Hungría.

Poboación
---------

A rexión do Banato, dividida entre Romanía (azul claro), Servia (amarelo claro) e Hungría (rosa), no Tratado de Trianon (1920).
A poboación da República era de 1.582.133 habitantes, sos cales

* 592.049 (37,42 %) eran romaneses,
* 387.545 (24,50 %) alemáns (suabos do Banato),
* 284.329 (17,97 %) serbios,
* 242.152 (15,31 %) húngaros,
* e o resto, integrantes de pequenas minorías étnicas (eslovacos, croatas, búlgaros e rutenos).[]

A composicioón relixiosa era a seguinte:

* 855.852 (54,10 %) eran cristiáns ortodoxos,
* 591.447 (37,38 %) eran católicos,
* e pequenos gupos doutras relixións, como calvinistas, luteráns e xudeus.[]

Notas
-----

1. ↑  Richard Weber, *Die Turbulenzen der Jahre 1918–1919 in Temeschburg* *(en alemán)* Consultada o 11/1/2012.
2. ↑  Milojko Brusin, *Naša razgraničenja sa susedima 1919-1920*, Novi Sad, 1998.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Leber, Reinhard (1996): *Politische Kultur und Systemtransformation in Rumänien: Lokalstudie zu der Stadt Temeswar, Band 280 von Europäische Hochschulschriften* P. Lang. ISBN 3-631-48568-9
* Wildmann, Georg (2010): *Donauschwäbische Geschichte. Band III 1918–1944*. Munchen: Donauschwäbische Kulturstiftung. ISBN 978-3-926276-73-5, S. 807.

### Outros artigos

* Banato (rexión histórica)
* Tratado de Trianon
* Tratado de Versalles

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***República do Banato*** |

* Richard Weber, *Die Turbulenzen der Jahre 1918-1919 in Temeschburg* *(en alemán)* Consultada o 11/1/2012.