O **parque empresarial de Agrela** é unha zona industrial e de uso terciario-mixto situada no concello da Coruña, promovida polos antecesores da SEPES. Foi creado en 1961, o que o converte no máis antigo de Galicia, e conta cunha superficie de 1 421 818 metros cadrados. Leva o nome das localidades próximas da Grela e Bens.

Nel están instaladas máis de 550 empresas, que xeran máis de 20 000 empregos directos, algunhas de grande relevancia a nivel autonómico como Alcoa, Comar, Hijos de Rivera, R, Alba Conde, Cafés Siboney, Dielectro Industrial, Kina Fernández, Eulen, Ipasa, Repsol, SGL Carbon, Vodafone, Marineda City ou Voz Audiovisual. No polígono teñen sede os concesionarios de Toyota, Opel, Fiat, Ford e Nissan.

Historia
--------

O polígono de Agrela inaugurouse o 9 de setembro de 1961 nunha visita que realizou Franco á Coruña e Ferrol. Nese momento estaban instaladas a fábrica de aluminio, a fábrica de grafitos eléctricos e a subestación eléctrica (posteriormente terreos que ocuparía Marineda City). Inicialmente tiña 218 parcelas (887 677 m2), mais algunhas de gran superficie foron subdivididas con posterioridade. Agrela eran os terreos que quedaban baleiros entre a cidade da Coruña e a refinaría. Non se podía construír a menos de tres quilómetros da refinaría por motivos de seguridade. Esta zona pasou de ser leiras estar ocupada por empresas.

En novembro de 1972 trasladouse dende Catro Camiños a fábrica de cervexas de Estrella Galicia.

En 2004 inaugurouse un busto en homenaxe a Eduardo Diz, fundador da empresa de frío industrial Frigo Diz e promotor do polígono, na rotonda onde conflúen a estrada de Baños de Arteixo, a avenida de Enrique Salgado Torres, a rúa Severo Ochoa e a avenida de Arteixo. Desde aquela, a glorieta leva tamén o nome do industrial coruñés.

Superficies comerciais
----------------------

A comezos do século XXI, grazas aos cambios das normativas municipais, comezaron a se instalar no polígono cadeas de supermercados como Lidl, Eroski ou Día e se chegaron a construír até tres centros comerciais: Comcor (coas galegas Bricoking e Pórtico como grandes motores), Dolce Vita en 2008 e finalmente IKEA con Marineda City en 2010 e 2011 respectivamente.

Instalacións públicas
---------------------

Campo de fútbol Arsenio Iglesias
Igrexario de Agrela, convertido no Centro Municipal de Empresas
Ademais de empresas privadas do serctor industrial e servizos no polígono tamén se teñen construído unha serie de infraestruturas públicas de especial importancia a nivel municipal como son os campos de fútbol Arsenio Iglesias Pardo e Rodrigo García Vizoso, o parque de bombeiros, un grande almacén de mobiliario urbano, o matadoiro e o mercado municipal de froitas e verduras, un punto de recollida selectiva de lixo, o Centro Municipal de Empresas nun antigo igrexario. Tamén existiu un parque automobilístico do Exército de Terra de España, que pertenceu ao que hoxe se coñece como a BRILAT, e que foi parcialmente derrubado tras levar anos pechado para a construción da Ronda do Real Club Deportivo de La Coruña.

Museos
------

Na rotonda Eduardo Diz érguese o Museo de Arte Contemporánea Gas Natural Fenosa, e na rúa José María Rivera está o Museo Estrella Galicia, dedicado á produción cervexeira de Estrella Galicia. A Fundación María José Jove, que conta cunha importante colección de arte, tamén ten a súa sede no corazón do polígono.

Accesos
-------

### Ferroviarios

Orixinariamente o polígono contaba -na rúa Severo Ochoa- cun cargadeiro que formaba parte do ramal ferroviario que conecta a Refinería da Coruña directamente coa Estación de San Cristovo, na actualidade en desuso.

### Estradas e autoestradas

* AG-55 e AC-552. Ámbalas dúas vías parten xuntas ao seu paso polo polígono baixo o nome Avenida de Baños de Arteixo.
* V-1.4 (Ronda do Real Club Deportivo de La Coruña). Que o conecta co aeroporto e a A-6 mediante a AC-14.
* AC-415 (Avenida de Fisterra). Marca o límite do polígono polo norte e o conecta co centro urbano da cidade e co barrio de Meicende.
* Avenida Enrique Salgado Torres - AC-10. Conecta o polígono co porto interior.

### Portuarios

Un oleoduto que cruza o polígono en dirección leste - oeste conecta directamente os peiraos petroleiros coa refinería.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista da refinería de RepsolVista da refinería de Repsol
* Instalacións técnicas de R.Instalacións técnicas de R.
* Novas instalacións de cocemento de Estrella Galicia.Novas instalacións de cocemento de Estrella Galicia.
* Construción do museo de Estrella GaliciaConstrución do museo de Estrella Galicia
* Fachada do Museo de Arte Contemporánea Gas Natural Unión FenosaFachada do Museo de Arte Contemporánea Gas Natural Unión Fenosa
* Praza central do complexo comercial Marineda CityPraza central do complexo comercial Marineda City

Notas
-----

1. ↑  "El parque empresarial de Agrela, en A Coruña, contará con un plan propio de autoprotección". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2022-04-08. Consultado o 2023-10-20.
2. ↑  "La asociación inauguró su nueva sede en el edificio Work Center". *web.archive.org*. 2013-10-30. Archived from the original on 30/10/2013. Consultado o 2023-10-20.
3. ↑  "PLAN SECTORIAL DE ORDENACIÓN DE ÁREAS EMPRESARIAIS NA COMUNIDADE AUTÓNOMA DE GALICIA" (PDF). *Instituto Galego de Vivenda e Solo*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 04-10-2017. Consultado o 04-05-2017.
4. ↑  La Voz de Galicia, 10 de setembro de 1961. Páx. 1
5. ↑  Diario de acontecimientos referidos a España durante los meses de septiembre, octubre y noviembre de 1961
6. ↑  Homenaje al comercio tradicional
7. ↑  "El empresario Eduardo Diz falleció ayer a los 94 años". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2011-05-24. Consultado o 2017-04-26.
8. ↑  La Opinión de A Coruña. "El Ayuntamiento deposita la estatua de Millán Astray en su almacén de A Grela - A Coruña - La Opinión A Coruña". *www.laopinioncoruna.es*. Consultado o 2017-04-26.
9. ↑  "Amigosdelamili.com Encuentra a tus amigos de la mili". *www.amigosdelamili.com* (en Spanish). Arquivado dende o orixinal o 27 de abril de 2017. Consultado o 2017-04-26.
10. ↑  La Opinión de A Coruña. "110 aniversario de Hijos de Rivera: Estrella Galicia estrenará un museo en su sede de A Grela". Consultado o 2017-04-26.
11. ↑  "Visita guiada a la Colección de Arte- Día Internacional de los Museos. Fundación María José Jove". *www.fundacionmariajosejove.org* (en castelán). Consultado o 2017-04-29.
12. ↑  La Voz de Galicia. "Tres trenes diarios con 250 toneladas de butano y propano, al lado de los andenes llenos de viajeros". *www.lavozdegalicia.es* (en castelán). Consultado o 2017-04-26.
13. ↑  La Opinión de A Coruña. "Un río de oro negro bajo la ciudad". Consultado o 2017-04-26.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***A Coruña*** |

### Ligazóns externas

* Web da asociación de empresarios Agrela