| Uropxios*Uropygi*Rango fósil: carbonífero – actualidade |
| --- |
| *Mastigoproctus giganteus* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Subfilo: | Chelicerata |
| Clase: | Arachnida |
| Orde: | ***Uropygi***Thorell, 1883 |
| Familia: | ***Thelyphonidae***Lucas, 1835 |

 |
| Sinonimia |
| * *Thelyphonida* (O. P-Cambridge, 1872)
 |

A dos **uropixios** (*Uropygi*) é unha orde de arácnidos que inclúe case 150 especies, que se distribúen nas rexións tropicais e subtropicais do globo, onde viven debaixo das rochas e de troncos de árbores.

Todas as especies actuais inclúense na familia dos *Thelyphonidae*.

Apareceron no rexistro fósil no carbonífero.

Características
---------------

Carecen de glándulas velenosas pero teñen glándulas anais coas que expulsan un líquido con cheiro a vinagre, inofensivo para os humanos. 
Miden entre 2 e 15 cm. Son de cor café-avermellada ou escuros e presentan un longo flaxelo multiarticulado ao final do corpo. Teñen hábitos nocturnos e son carnívoros.

Como os demais arácnidos, os uropixios teñen o corpo dividido en dúas rexións ou tagmas, o prosoma (tronco ou cefalotórax) e o opistosoma (abdome).

### Prosoma

Dorsalmente presenta un escudo no que se sitúan un par de ollos simples medios, anteriores, e un grupo de tres ocelos laterais; ventralmente presenta tres placas.

Os quelíceros son pequenos e están compostos de dous artellos, o basal en forma de talo e o distal en forma de uña. Os pedipalpos presentan forma de quela moi basta; presentan ornamentacións chamadas apófises, coas cales o animal tritura o alimento para despois introducilo na boca. Dos catro apéndices ambulatorios (patas), o primeiro é máis longo e de tipo anteniforme, os seguintes tres son locomotores.

### Opistosoma

Está composto por 12 metámeros ou segmentos, o primeiro forma un pedicelo que se une ao prosoma, o segundo corresponde ao xenital cuberto cun opérculo, e lateralmente presenta espiráculos respiratorios, o metámero 12 leva un característico flaxelo multiarticulado, ademais do ano e os orificios das glándulas anais que se abren a cada lado do ano, polos que segregan unha substancia líquida de olor similar ao do vinagre. Este líquido está composto dun 84 % de ácido acético, un 5 % de ácido cáprico e un 11 % de auga; de función tanto defensiva como ofensiva, lánzao contra as súas presas (xeralmente outros artrópodos), que debilita a cutícula facilitando así a súa captura coa axuda dos pedipalpos; este líquido é inofensivo para os seres humanos. O pedicelo permite levantar o opistosoma para dirixir o chorro do líquido. posteriormente as presas son tomadas cos pedipalpos e logo transportadas aos quelíceros. Os uropixios realizan unha predixestión externa (similar á de todos os arácnidos).

O sistema excretor está composto por un par de glándulas coxais que desembocan baixo o último par de apéndices locomotores; ademais teñen tubos de Malpighi e nefrócitos, que se encontran ao redor das filotraqueas.

Hábitat
-------

O maior número de especies de uropixios localízase nas zonas tropicais e subtropicais, onde a humidade ambiental, relativamente abundante, é a adecuada para o perfecto desenvolvemento destas criaturas. Porén, é posíbel encontrar algunhas especies tamén en zonas máis ou menos secas, aínda que neste caso a súa actividade desenvóvese sempre durante as horas nocturnas.

Taxonomía
---------

### Descrición

A orde foi descrita en 1883 polo aracnólogo sueco Tord Tamerlan Teodor Thorell, na súa obra:

Thorell, T. T. (1883): "Descrizione di alcuni Aracnidi inferiori dell'Arcipelago Malese". *Annali del Museo Civico di Storia Naturale di Genova*, vol. 18, pp. 21-69.
### Etimoloxía

O nome científico *Uropygi* deriva do grego antigo οὐροπύγιον *ouropýgion*, voz formada por οὐρά *ourá*, 'cola', e πυγή *pygḗ*, 'traseiro', 'rabadilla', 'ano'. O *-i-* final indica substantivo latino plural. Literalmente: 'os de cola traseira'.

### Clasificación

*Mastigoproctus giganteus* na man dun home, para apreciar o seu tamaño.
Detalle do flaxelo terminal do opistosoma de *Mastigoproctus giganteus*.
Primeiro plano dun *Thelyphonus*, onde se aprecian os pedipalpos.
Segundo o ITIS a clasificación da orde é a seguinte:

**Orde *Uropygi*** Thorell 

* Superfamilia *Thelyphonoidea* Lucas, 1835
	+ Familia *Thelyphonidae* Lucas, 1835
		- Subfamilia *Thelyphononinae* Pocock, 1899
			* Xénero *Ravilops* Víquez & Armas, 2005
			* Xénero *Valeriophonus* Víquez & Armas, 2005
		- Subfamilia *Hypoctoninae* Pocock, 1899
			* Xénero *Etienneus* Heurtault, 1984
			* Xénero *Hypoctonus* Thorell, 1888
			* Xénero *Labochirus* Pocock, 1894
			* Xénero *Thelyphonellus* Pocock, 1894
		- Subfamilia *Mastigoproctinae* Speijer, 1933
			* Xénero *Mastigoproctus* Pocock, 1894
			* Xénero *Mayacentrum* Víquez & Armas, 2006
			* Xénero *Mimoscorpius* Pocock, 1894
			* Xénero *Uroproctus* Pocock, 1894
		- Subfamilia *Thelyphoninae* Lucas, 1835
			* Xénero *Abaliella* Strand, 1928
			* Xénero *Chajnus* Speijer, 1936
			* Xénero *Ginosigma* Speijer, 1936
			* Xénero *Glyptogluteus* Rowland, 1973
			* Xénero *Minbosius* Speijer, 1933
			* Xénero *Tetrabalius* Thorell, 1888
			* Xénero *Thelyphonus* Latreille, 1802
		- Subfamilia *Typopeltinae* Rowland & Cooke, 1973
			* Xénero *Typopeltis* Pocock, 1894

Galería de imaxes
-----------------

* Hypoctonus formosus*Hypoctonus formosus*
* Hypoctonus sp*Hypoctonus* sp
* Mastigoproctus baracoensis*Mastigoproctus baracoensis*
* Mastigoproctus giganteus femia, cunha bolsa de ovos*Mastigoproctus giganteus* femia, cunha bolsa de ovos
* Thelyphonus sepiaris*Thelyphonus sepiaris*
* Typopeltis sp*Typopeltis* sp

Notas
-----

1. ↑  Chapman, A. D. (2009): *Numbers of Living Species in Australia and the World*, 2nd edition. Australian Biodiversity Information Services ISBN (online) 9780642568618.
2. 1 2  Thelyphonidae Lucas, 1835 no ITIS.
3. ↑  Thelyphonida Arquivado 30 de marzo de 2017 en Wayback Machine. en Fossilworks.
4. ↑  Célula especializada, especialmente nos artrópodos, cuxa función consiste na acumulación ou formación de produtos residuais ou excretorios.
5. 1 2  Uropygi Thorell, 1883 no ITIS.
6. ↑  Uropygi en EngYes.
7. ↑  *Hypoctoninae* Pocock, 1899 no ITIS.
8. ↑  *Mastigoproctinae* Speijer, 1933 no ITIS.
9. ↑  *Thelyphoninae* Lucas, 1835 no ITIS.
10. ↑  *Typopeltinae* Rowland & Cooke, 1973 no ITIS.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Uropixios Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Uropixios*** |

### Bibliografía

* Dunlop, Jason A. & Horrocks, Carl A. (1996): "A new Upper Carboniferous whip scorpion (Arachnida: Uropygi: Thelyphonida) with a revision of the British Carboniferous Uropygi". *Zoologischer Anzeiger*, **234**: 293–306.
* Rowland, J. Mark & Cooke, John A. L. (1973): "Systematic of the Arachnid Order Uropygida (= Thelyphonida)". *Journal of Arachnology, **1**: 55-71.* *PDF*

### Outros artigos

* Arácnidos

### Ligazóns externas

* Uropygi Thorell, 1883Arquivado 15 de decembro de 2017 en Wayback Machine. no ITIS.
* Uropygi na EOL.
* Thelyphonida Arquivado 30 de marzo de 2017 en Wayback Machine. en Fossilworks.
* Uropygi en Fauna Europaea.
* Uropygi no NCBI.
* Uropygi en BoldSystems *(en inglés)*.
* Uropygi en BugGuide *(en inglés)*.
* Uropygi no GBIF *(en alemán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19135
* BRE: 4186433
* GEC: 0149511
* MAG: 2777947831
* NKC: ph499485

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Uropygi
* BioLib: 400873
* BugGuide: 29746
* EOL: 8599
* FE: 12272
* FE-New: ID
* Fossilworks: 272176
* GBIF: 1498
* iNaturalist: 48900
* IRMNG: 11910
* ITIS: 82710
* NCBI: 58151
* uBio: 514201

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1020633

 |