recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Artigo principal**:* Reino visigodo de Tolosa.
O **reino visigodo** (en gótico: Gutþiuda Þiudinassus) foi unha entidade política que xurdiu no ano 419 tras asinar a paz os visigodos cos romanos que foi concluída cun foedus co rei Walia e o seu establecemento dese pobo bárbaro no territorio da Aquitania secunda con capital en Tolosa.

O rei Eurico (466-484) rompeu o foedus tras a desaparición da familia imperial e agrandou o territorio lanzando unha ofensiva sobre Hispania e sobre a Galia con notable éxito. No ano 475 selou a paz co emperador de Oriente Xulio Nepote e Eurico foi recoñecido como rei dun amplo reino entre o Loira e Xibraltar.

*Artigo principal**:* Reino visigodo de Toledo.
No ano 507 perdeu boa parte do seu territorio ultrapirenaico conquistado por Clodoveo, tras anos de presións sobre o episcopado católico para que traizoase ao seu rei que era ariano, os visigodos só conservaron Septimania e unha parte da Provenza fóra da Península Ibérica e a capital acabou trasladándose oficialmente a Toledo no 554, entrementres o reino visigodo atravesou un período caótico ata a chegada de Leovixildo ao poder. No ano 585 os visigodos conquistan o Reino de Gallaecia e pouco despois con Recaredo convértense ao catolicismo arrenegando do arianismo, no 624 os visigodos toman as posesións bizantinas da Bética, finalmente no ano 711 desapareceu como entidade independente coa entrada dos musulmáns na península.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista dos reis visigodos
* Reino visigodo de Tolosa
* Visigodos
* Moeda visigoda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q126936
* WorldCat
* VIAF: 240809212
* BNF: 41289459j
* BRE: 1910682
* GND: 4079225-0

 |
Coordenadas: 43°01′05″N 5°46′37″O﻿ / ﻿43.01818493, -5.776937

Vista da vila de Payares.
Mapa parroquial de Ḷḷena.
**Payares** é unha parroquia do concello asturiano de Ḷḷena.

Situación
---------

Atópase na aba das montañas da cordilleira Cantábrica, a unha altitude duns 970 metros. Dá nome ao val onde se atopa, ao río que discorre pola vila e ao porto de montaña de Payares (1378 m), que durante séculos foi a principal vía de comunicación enre Asturias e o resto da península. 

Ocupa o extremo suroriental do concello e linda ao sur e ao leste coa provincia de León, ao oeste coas parroquias de Samiguel del Río e Chanos de Somerón e ao norte e nordés coa parroquia de Cabezón. Ten unha extensión de 43,62 km² e unha poboación de 111 habitantes (segundo datos de 2018). A meirande parte deles vive na vila homónima, e os outros repártense entre os lugares de El Brañiḷḷin, La Campa, Floracebos, La Malvea, El Nocíu, La Estación, La Pedrosa, Santa Marina e Viḷḷar. Os seus habitantes reciben o alcume de *bainas*.

Estación de esquí
-----------------

Valgrande-Pajares.

*Artigo principal**:* Valgrande-Pajares.
Destaca nesta parroquia a estación invernal e de montaña **Valgrande-Pajares**, principal motor económico da zona.

A estación de esquí comezou a súa actividade no porto de Payares, xunto ao Parador de turismo do porto, onde Jesús Suárez Valgrande construíu o primeiro telesquí (La Cerra) en 1954, sendo unha das primeiras estacións de esquí españolas. Actualmente, as instalacións deportivas atópanse nas abas de Cueto Negro (1890 m), a un par de quilómetros do porto de Payares, xunto á urbanización de El Brañiḷḷin, onde comezan os dominios da estación de esquí.

Payares na cultura popular
--------------------------

A vila de Payares, pola súa condición de lugar de paso obrigado no camiño que leva a Castela dende o centro de Asturias, é nomeado en multitude de ditos e cantares. Dous que recolle Luciano Castañón son os seguintes:

(Orixinal en lingua asturiana):

* *Cuando las tres Marías* (que son tres estrelas) *van al paliru, salen las de Payares al filandiru.*
* *En Payares non te pares, en la Romía nin de noche nin de día.*

Notas
-----

1. ↑  "Topónimos oficiais do concello de Ḷḷena" (PDF). *sede.asturias.es*. Consultado o 6 de agosto de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VV.AA. *Diccionario geográfico de Asturias*. Oviedo, Editorial Prensa Asturiana, 2000.
* Castañón, Luciano, *Diccionario geográfico popular de Asturias*. Oviedo, Servicio de Publicaciones del Principado de Asturias, 1990.

| * v
* c
* e
Asturias Parroquias de Ḷḷena  |
| --- |
| 
* Cabezón
* Campumanes
* Carabanzo
* Casorvía
* Castieḷḷo
* Columbieḷḷo
* Congostinas
* Chanos de Somerón
* Erías
* Felgueras
* Muñón Cimiru
* Muñón Fondiru
* Parana
* Payares
* Piñera
* La Pola
* Las Puentes
* Samiguel del Río
* Sotieḷḷo
* Teyeo
* Tuíza
* Viḷḷayana
* Xomezana
* Zurea

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3360693
* código INE: 33033130000

 |
Coordenadas: 43°09′33″N 5°49′47″O﻿ / ﻿43.15927913, -5.82960591

Vista da vila
Mapa parroquial de Ḷḷena.
**La Pola** (en castelán: *Pola de Lena*) é a parroquia máis grande do concello de Ḷḷena, no Principado de Asturias, e unha vila da devandita parroquia. A vila é a capital do concello de Ḷḷena. Segundo o INE en 2014 tiña cunha poboación é de 8682 habitantes, polo que é duodécima poboación de Asturias.

A vila foi fundada en 1266 por Afonso X o Sabio, como lugar de paso entre Oviedo e León, e na actualidade posúe, grazas ás súas boas comunicacións con outros núcleos de poboación asturianos, un claro carácter de cidade residencial.

Notas
-----

1. ↑  "Topónimos oficiais do concello de Ḷḷena" (PDF). *sede.asturias.es*. Consultado o 6 de agosto de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***La Pola, Ḷḷena*** |

| * v
* c
* e
Asturias Parroquias de Ḷḷena  |
| --- |
| 
* Cabezón
* Campumanes
* Carabanzo
* Casorvía
* Castieḷḷo
* Columbieḷḷo
* Congostinas
* Chanos de Somerón
* Erías
* Felgueras
* Muñón Cimiru
* Muñón Fondiru
* Parana
* Payares
* Piñera
* La Pola
* Las Puentes
* Samiguel del Río
* Sotieḷḷo
* Teyeo
* Tuíza
* Viḷḷayana
* Xomezana
* Zurea

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9061362
* WorldCat
* VIAF: 244775497
* código INE: 33033160000

 |
Coordenadas: 9°17′58″N 75°23′45″O﻿ / ﻿9.29944, -75.39583

Localización de Sincelejo no departamento de Sucre.
Bandeira de Sincelejo.
Escudo de Sincelejo.
**Sincelejo** é un municipio de Colombia, a capital e a maior cidade do departamento de Sucre.

Xeografía
---------

Sincelejo está situada ao noroeste do país, na Rexión Caribe colombiana, concretamente na subrrexión das Sabanas, no departamento de Sucre. Coñécese tamén polos nomes de San Francisco de Asís de Sincelejo, La Capital de la Sabana, La Ciudad del Dulce Nombre, La Flor de las Sabanas e La Reina y señora de la Sabana.

A cidade está localizada a 30 km do mar Caribe, e dista 987 km de Bogotá, 459 km de Medellín, 110 km de Montería, 220 km de Barranquilla e 180 km de Cartaxena de Indias. O municipio abarca unha superficie de 278,4 km².

A cidade, situada a unha altitude de 213 msnm, ten unha poboación estimada (2018) de 234 886 habitantes, o que dá unha densidade de 1 042,6 hab/km².

Historia
--------

A cidade de Sincelejo foi fundada, substituíndo un casarío indíxena, o 4 de outubro de 1535, co nome de San Francisco de Asís de Sincelejo. Foi unha encomenda de Alonso Padilla desde 1610 a 1640. En 1776 foi erixida en correxemento polo capitán e enxeñeiro español Antonio de la Torre y Miranda.

En 1812, durante a loita pola independencia, rexistrouse na cidade a chamada "Revolución dos curas" en contra da dominación dos libertadores da nación. En 1897 Sincelejo foi elevada á condición de capital de provincia, e máis tarde do departamento creado e extinguido anos despois. Ao constituírse en 1966 o departamento de Sucre, Sincelejo foi erixida como capital desta nova entidade administrativa.

O seu alcalde é Jacobo Quessep Espinosa (2016-2019).

Notas
-----

1. 1 2 3  "Información general de Sincelejo". Alcaldía del municipio. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 26 de maio de 2018.
2. ↑  "Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005". DANE. Consultado o 26 de maio de 2018.
3. ↑  "Boletín Censo General 2005 - Perfil Sincelejo" (PDF). Departamento Administrativo Nacional de Estadística (DANE). Consultado o 26 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sincelejo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Támara Gómez, Edgardo (1998): *Historia de Sincelejo. De los Zenúes al Packing House*. Bogotá: Editorial Presencia.
* Támara Gómez, Edgardo (2008): "Sincelejo". En *Revista Credencial Historia* nº 225. Bogotá, setembro de 2008. m
* Támara Gómez, Edgardo (2010): *El departamento de Sincelejo. Una microhistoria comparada*. Sincelejo: Editorial Multigráficas.

### Outros artigos

* Departamento de Sucre

### Ligazóns externas

* Sincelejo, indígena y colonial Arquivado 24 de marzo de 2018 en Wayback Machine..

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1043513
* WorldCat
* VIAF: 145404811
* EBID: ID
* GEC: 0267513
* GeoNames: 3667985
* LCCN: n79093148
* OSM: 1324931

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fernando Alonso (homónimos).
**Fernando Alonso Romero**, nado na Coruña o 24 de xuño de 1944, é un historiador e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Fernando Alonso Amat. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Salamanca, onde se licenciou en Linguas Modernas. Foi lector de Español na Universidade de Exeter e profesor de Facultade de Filosofía e Letras da Universidade de Salamanca. É Catedrático de Historia e cultura dos países de fala inglesa na facultade de Filoloxía da Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou en *Zephyrus* e *Faro de Vigo*. En 1974 creou o Grupo de Arqueoloxía Náutica Experimental, co que construíu dúas embarcacións de coiro semellantes ás usadas na Prehistoria para navegar polo Atlántico, "Borna" e "Breogán". Por esta investigación recibiu o premio Honourable Mention de Rolex Awards for Enterprise. En 1977 creou a Sala do Mar do Museo do Pobo Galego.

Obra en galego
--------------

### Ensaio

* *Santos e barcos de pedra. Para unha interpretación da Galicia atlántica*, 1991, Xerais.
* *O Camiño de Fisterra*, 1993.
* *Crenzas e tradicións dos pescadores galegos, británicos e bretóns*, 1996, Xunta de Galicia.

Obra en castelán
----------------

### Ensaio

* *Navegantes, monjes y piratas de las costas atlánticas europeas*, 1997.
* *Historia, leyendas y creencias*, 2002, Briga.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* «Breogán» reflota en A Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533327
* WorldCat
* VIAF: 115504335
* BiTraGa: 3135
* BNE: XX828030
* BNF: 13742128r
* Dialnet: 540096
* GND: 173662951
* ISNI: 0000 0000 8184 0781
* LCCN: n91113359
* SUDOC: 076147371

 |
**A Paicega**  é un lugar da parroquia de Pezós no concello de Pezós que se localiza no occidente de Asturias. 

Situado a 594 metros sobre o nivel do mar, a aldea localízase a 6 km da vila, e capital do concello, de Pezós e en 2021 estaba deshabitado.

Historia
--------

O lugar edificouse a mediados do século XX para acoller os traballadores que construíron o encoro de Salime. As vivendas e outras instalacións están abandonadas logo do remate das obras do encoro en 1955 pero moitas aínda están en pé. Salienta a capela, de gran tamaño, algúns barracones, restos do teleférico e instalacións eléctricas. Na aldea hai un miradoiro dende o que se ve boa parte do curso medio do río Navia.

Notas
-----

1. ↑  Varela Aenlle, Carlos Xesús (2010). *Repertorio toponímico e xentilícico da terra Eo-Navia*. Universidade de Vigo. p. 54.
2. ↑  *Diccionario Geográfico de Asturias*. Editorial Prensa Asturiana. 2000.
3. ↑  "INEbase. Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional". *INE*.
4. ↑  "Lugares de Interés". *pesoz.es*.
O **calendario xuliano** introduciuno Xulio César no ano 46 a. C. despois de consultar con Sosíxenes, astrónomo de Alexandría, e entrou en vigor en 45 a. C..

Coa conquista de novos territorios César sentiu a necesidade de uniformar o calendario, o novo calendario pasou a estar composto de doce meses, totalizando 365 días por ano. Cada catro anos instituíuse un ano bisesto de 366 días. Os meses pasaron a ter 30 días (intercalados con meses de 31 días).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Calendario gregoriano.

### Ligazóns externas

* Calendarios a través das eras Arquivado 20 de xuño de 2014 en Wayback Machine. en WebExhibits *(en inglés)*
* Datas romanas *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11184
* AAT: 300404468
* BNCF: 61992
* BNE: XX558693
* BNF: 11952376f
* BRE: 4163808
* EBID: ID
* GND: 4318310-4
* JSTOR: julian-calendar
* LCCN: sh85018840
* NKC: ph909990

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Bieito Rubido Ramonde**, nado en Cedeira en 1958, é un xornalista galego. Foi director de *La Voz de Galicia*, de *Antena 3* en Galicia e do *ABC*. Dende 2021 dirixe o xornal dixital *El Debate*.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid. Foi profesor da Universidade da Coruña, e na actualidade imparte aulas na Universidade Rei Xoán Carlos.

Iniciouse na prensa no *Diario Informaciones* de Madrid a finais da década de 1970. Levou a cabo proxectos de modernización en varias publicacións galegas, e en 1983 pasou á radio a través de Antena 3 Radio, chegando a ser director rexional da emisora. Co nacemento das televisións privadas, en 1995 foi nomeado director de Antena 3 en Galiza, desenvolvendo o primeiro telexornal territorial da cadea.

Foi director de *La Voz de Galicia* entre 2000 e 2006, ao tempo que participou en faladoiros de programas como *Herrera en la Onda*, *Ruedo Ibérico*, *59 segundos* ou *Protagonistas.*

En xaneiro de 2009 foi nomeado director editorial de Medios Rexionais de Vocento. En setembro de 2010 foi nomeado director do periódico *ABC*, substituíndo a Ángel Expósito. Ocupou o cargo durante unha década, ata que foi substituído en 2020 por Julián Quirós.

No ano 2021 púxose á fronte do novo xornal dixital *El Debate*, creado pola Asociación Católica de Propagandistas como herdeiro do antigo xornal católico *El Debate*.

Galardóns e recoñecementos
--------------------------

* Premio Galicia de Xornalismo, na sección de radio (1989).
* Premio Galicia de Xornalismo,na sección de prensa escrita (2002).
* Coruñés do ano, en 1990.
* Mellor xornalista da Coruña, pola Universidade da Coruña, en 1995.
* Antena de Oro, en 1998.

Vida persoal
------------

É irmán dos políticos Leopoldo e Luís Rubido Ramonde.

Notas
-----

1. ↑  "Bieito Rubido, novo director de ABC". *Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia*. Consultado o 2021-05-06.
2. ↑  "Vocento releva a Bieito Rubido al frente de 'ABC' y nombra a Julián Quirós" (en castelán). 1 de setembro de 2020. Consultado o 4 de agosto de 2022.
3. ↑  "Bieito Rubido se pondrá al frente de ‘El Debate’". 20 de setembro de 2021. Consultado o 4 de agosto de 2022.
4. ↑  "Nace 'El Debate', nuevo medio de información y opinión dirigido por Bieito Rubido". *20 minutos* (en castelán). 1 de outubro de 2021. Consultado o 4 de agosto de 2022.
5. ↑  Perfil de Bieito Rubido Ramonde Arquivado 07 de setembro de 2011 en Wayback Machine. en www.academiatv.es *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista con Rubido na ultraconservadora *Periodista Digital* *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5686970
* WorldCat
* VIAF: 86714922
* BNE: XX1078587
* GND: 173733638
* ISNI: 0000 0000 6072 5100

 |
| Athlone *Baile Átha Luain* |
| --- |
|  |
|
| **Provincia** | Leinster |
| **Condado** | Condado de Westmeath |
|
|
| **Poboación** | 16.834 hab. |
| **Densidade** | n/d hab/km² |
| **Altitude** | 56msnm metros |
|
| **Páxina web** | www.athlone.ie |
| 

|  |
| --- |
| Localización de  Athlone na Irlanda53.4333° 00' 00" N 07.9500° 00' 00" O |

 |
| Cidade da República de Irlanda  |

**Athlone** (en inglés) ou **Baile Átha Luain** (lit. *Pantano de Luain*, en gaélico) é unha localidade irlandesa, capital do condado de Westmeath, cunha poboación duns 17.000 habitantes.

Situación
---------

Atópase no centro da illa de Irlanda, no curso do río Shannon xusto despois de pasar o lago Ree, e entre este e o sitio arqueolóxico de Clonmacnoise.

Administrativamente é un enclave entre dous condados (Westmeath e Roscommon), aínda que pertence ao primeiro exceptuando o caso do barrio máis occidental, Monksland, que se atopa fóra de Westmeath e polo tanto fora da provincia de Leinster, polo que tamén é unha localidade entre dúas provincias (Leinster e Connacht).

Tradicionalmente a división vén dada polo río Shannon], pero desta forma a cidade quedaba dividida, quedando por exemplo fóra de Westmeath o castelo ou a catedral, así que decidiuse incluír todo no condado citado, inda que a cidade seguiu medrando.

Curso do río Shannon.

Personalidades
--------------

* O tenor John McCormack.
* O político Thomas Power O´Connor.
* O escritor John Broderick.

Lugares de interese
-------------------

O seu castelo é o edificio máis visitado polos turistas e foi testemuña de varias batallas de gran transcendencia histórica.

Tamén podemos atopar a súa catedral católica en honra a San Pedro e San Paulo, moi preto do castelo.

Cruzando a ponte que está a poucos metros pásase á parte oriental que, inda que menos monumental, alberga a Igrexa de Santa María (onde foi bautizado John McCormack), o porto de recreo e o centro comercial, que atrae xente de moitos pobos de arredor.

Tamén se atopa o pub máis antigo de Irlanda e de Europa que se conserva, que data do século X. O seu nome vén por Luain, que foi quen fundou o citado bar e debido á súa posición preto dun lago. Aos poucos foise formando a poboación e de feito o bar está pegado á base do castelo.

Infraestrutura
--------------

A obra de infraestrutura máis sinalábel é o dique que dá calado a boa parte do norte do Río Shannon e, para poder pasalo, tamén se construíron unhas esclusas con capacidade para dous ou tres barcos de recreo á vez.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Irlanda
* Westmeath
* Leinster
* Río Shannon

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q369911
* WorldCat
* VIAF: 236112762
* EBID: ID
* GeoNames: 3313472
* GND: 4548753-4
* MusicBrainz: ID

 |
Bandeira de Anonymous.
**Anonymous** é un pseudónimo baixo o que actúa un grupo social ou movemento nado en Internet. Representa as accións de moitos usuarios dunha comunidade que usan a rede de maneira literalmente anónima. Anonymous é considerado xeralmente como un termo que agrupa membros de certas subculturas de Internet, os cales se centran en obxectivos controvertidos, como o hackeado de páxinas web de empresas, institucións ou persoas que dificultan o libre intercambio da rede.

 "Mensaxe para a ciencioloxía", 21 de xaneiro de 2008

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* The face of Anonymous *(en inglés)*
* Páxina oficial Arquivado 24 de decembro de 2017 en Wayback Machine. *(en inglés)*.
* Documental *(en francés)*, *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10920
* WorldCat
* VIAF: 289364614
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0161884

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Colunga** é un concello asturiano, situado ao noroeste do principado. Limita ao norte co mar Cantábrico, ao sur cos concellos de Parre e Piloña, ao leste co de Caravia e ao oeste co de Villaviciosa.

**Colunga** ten 5.095 habitantes repartidos nunha superficie total de 97 km² (cunha densidade de 52'5 hab./km²). A poboación concéntrase sobre todo nos núcleos de Colunga, Lastres, Gobiendes, Luces, La Isla, Lué, Pivierda, Libardón e Carrandi. A vila capital ten un bo trazado urbano con modernos edificios e recunchos pintorescos.

A mobilidade da topografía do concello sorprende polos seus cambios paisaxísticos: a súa configuración montañosa do interior contrasta coas súas praias.

Política
--------

Concello de Colunga.
  


|  | PSOE | PP | IU-BA | Outros | Total |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **2003** | 4 | 4 | 1 | 2 | **11** |
| **2007** | 6 | 5 | 0 | 0 | **11** |

Cumes
-----

El Sueve e El Fito.

Praias
------

As tres máis importantes son: Lastres, La Griega e La Isla.

Monumentos
----------

Os edificios prerrománicos constitúen seña de identidade do Principado.

Festas
------

Festa patronal da Nosa Señora de Loreto na vila Colunga o Domingo "Dia Grande" e poxa do Ramu, tradición asturiana. O martes seguinte é a "xira" na praia de La Griega cunha unha gran romaría con repartición do "Bollu Preñau" e a botella de viño.

Festas de San Roque na vila pesqueira de Lastres.

Festa da Nosa Señora do Carmen en Lastres con procesión Mariñeira nas embarcacións.

Festa de Espuneres; na Majada de Espuneres(Serra do Sueve)

Festas dos Asturcones.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Colunga en www.pueblos-espana.org *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Asturias Asturias  ·  Concellos de Asturias |
| --- |
| 
* Amieva
* Avilés
* Allande
* Ayer
* Belmonte de Miranda
* Bimenes
* Boal
* Cabrales
* Cabranes
* Candamu
* Cangas del Narcea
* Cangas de Onís
* Caravia
* Carreño
* Castrillón
* Castropol
* Casu
* Coaña
* Colunga
* Corvera
* Cudillero
* Degaña
* Eilao
* El Franco
* Gozón
* Grau
* Grandas de Salime
* Ibias
* Illas
* Langreu
* Llanera
* Llanes
* Llaviana
* Ḷḷena
* Mieres
* Morcín
* Muros
* Nava
* Navia
* Noreña
* Onís
* Oviedo
* Parres
* El Valle Altu de Peñamellera
* El Valle Baḥu de Peñamellera
* Pezós
* Piloña
* Ponga
* Pravia
* Proaza
* Quirós
* Les Regueres
* Ribadeva
* La Ribera
* Ribeseya
* Riosa
* Salas
* San Martín de Ozcos
* Samartín del Rei Aurelio
* Santalla de Ozcos
* Santiso de Abres
* Santo Adriano
* Sariegu
* Siero
* Sobrescobiu
* Somiedo
* Sotu'l Barcu
* Tapia de Casarego
* Taramundi
* Teberga
* Tinéu
* Valdés
* A Veiga
* Vilanova de Ozcos
* Villaión
* Villaviciosa
* Xixón
* Yernes y Tameza

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q578502
* WorldCat
* VIAF: 148188785
* código INE: 33019
* GeoNames: 6359925
* GND: 4085306-8
* LCCN: nr91014524
* MusicBrainz: ID
* OSM: 341600

 |
**O Tribunal Constitucional de Andorra** é o órgano xurisdicional encargado de interpretar a constitución e exercer o control de constitucionalidade do Principado de Andorra. Intégrase por catro maxistrados e a súa sede está en Andorra la Vella.

Competencias
------------

Naceu ao abeiro da aprobación da constitución andorrana de 1993. O título VIII da constitución e a Lei Cualificada do Tribunal Constitucional, aprobada nese mesmo ano polo Consello Xeral, supoñen os seus alicerces xurídicos. Segundo o artigo 98 da carta magna, o Tribunal Constitución é competente para:

* Determinar de inconstitucionalidade das leis, decretos ou do regulamento do Consello Xeral.
* Facer os ditames previos sobre a constitucionalidade das leis e tratados internacionais.
* Amparar os dereitos dos cidadáns.
* Resolver os conflitos de competencia entre os copríncipes, o Consello Xeral, o goberno, o Consello Superior da Xustiza e os municipios (*comuns*, na denominación andorrana).

Composición
-----------

O Tribunal Constitucional de Andorra está conformado por catro maxistrados con mandatos de oitos anos, renovándose un cuarto dos seus membros con frecuencia bianual. Dous destes son nomeados polos copríncipes (cada un, cadanseu maxistrado) e outros dous polo Consello Xeral. É frecuente que as persoas designadas non teñan cidadanía do principado, aínda que a Lei Cualificada do Tribunal Constitucional confírelles o estatuto de nacionalidade durante o exercicio do cargo. A presidencia do tribunal é rotatoria e cada dous anos correspóndelle exercela a un dos maxistrados. Unha vez entra unha causa no tribunal, faise un sorteo para determinar a cal maxistrado lle corresponde facer un relatorio que deberá ser posteriormente presentado ante o plenario para facer a sentenza.

Notas
-----

1. ↑  "Constitució d'Andorra" (PDF). *Conferencia Iberoamericana de Justicia Constitucional* (en catalán). [*Ligazón morta*]
2. ↑  Art. 11, Llei qualificada del Tribunal Constitucional**.** *Butlletí Oficial del Principat d’Andorra* Núm. 51 - any 5 - 28.9.1993

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tribunal Constitucional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20106643
* WorldCat
* VIAF: 147933567
* LCCN: n99036219
* SUDOC: 204167779

 |
O **Rögle BK** (de ***Rögle bandyklubb***) é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Ängelholm (Suecia). Actualmente compite na segunda categoría do hóckey sobre xeo sueco, a Hockeyallsvenskan, e xoga os seus partidos como local no Lindab Arena, un pavillón con capacidade para 5.040 espectadores.

Historia
--------

O Rögle BK foi fundado en 1932 como club de bandy, polo que o club leva as siglas "BK" no seu nome ("BK" como abreviatura de *Bandyklubb*). O equipo de hóckey sobre xeo xogou na máxima categoría sueca deste deporte, naquel momento denominada Allsvenskan, entre 1966 e a tempada 1968–69; e novamente, na renomeada Elitserien, entre as tempadas 1992–93 e 1995–96. Logo doutros doce anos na segunda categoría (Hockeyallsvenskan), o equipo ascendeu de novo á Elitserien logo de rematar segundo no Dvalserien de 2008. O Rögle BK comezou a tempada 2008-2009 da Elitserien sorprendéntemente ben, e logo das primeiras 18 xornadas contaban con 33 puntos (teoricamente o Rögle BK era segundo porque o Linköpings HC tiña mellor diferenza de goles). Así e todo, o equipo rematou na décimo primeira praza ao final da liga regular, polo que tivo que disputar o Kvalserien de 2009 para manter a categoría, onde logo de rematar segundos por segunda vez consecutiva se aseguraron a súa participación un ano máis na máxima categoría. Na tempada 2009-2010 da Elitserien remataron na derradeira posición na liga regular, xogando un ano máis o Kvalserien, onde desta vez non puido conseguir a permanencia, descendendo á HockeyAllsvenskan. Logo de rematar na segunda posición o Kvalserien de 2012, o Rögle BK retornou á Elitserien.

Xogadores
---------

### Números retirados

* **1** Kenth "Swiss" Svensson, 1970–1987
* **9** Lennart Åkesson, 1950-51—1963-64,
* **13** Roger Elvenes, 1984–2000
* **19** Kenny Jönsson, 1991–1995, 2004–2009
* **25** Stefan Elvenes, 1985–1995, 1997–2000

Notas
-----

1. ↑  "Rögle BK". Arquivado dende o orixinal o 08 de setembro de 2011. Consultado o 18 de xuño de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Rögle BK *(en sueco)*

* Portal:Hóckey sobre xeo
* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1466477
* WorldCat
* VIAF: 4464150203822603250004

 |
Paisaxe do condado de Ida-Viru
**Ida-Virumaa** (en estoniano maakond, "Viru oriental") é un dos 15 condados da Estonia, situado na parte nororiental do país, na fronteira con Rusia e de cara ao Golfo de Finlandia. 
Con 175.406 habitantes (xaneiro de 2006) sobre o 13% do total do país, é o segundo condado máis poboado cunha superficie de 3.364 km².
Esta rexión é de todo punto particular e radicalmente diferente do resto do país. Ela coñeceu, a partir da segunda guerra mundial, unha industrialización baseada na explotación dos xacementos de lousa bituminosa, que se acentuou a partir da ocupación soviética, facendo nacer cidades mineiras e marcando para sempre a paisaxe. As minas de uranio de Sillamäe conduciron os soviéticos a estableceren un dos principais centros de investigación atómica da URSS.
A composición étnica é igualmente singular no contexto estoniano, froito da política de desprazamentos de poboación do período estalinista. A rexión conta actualmente cun 71% de rusos, 6% de habitantes doutras repúblicas ex-soviéticas e sobre un 20% de estonianos. Os rusófonos non sempre posúen a nacionalidade estoniana, e a súa situación é un problema recorrente da política interior do país, así como das relacións co seu veciño oriental, Rusia.

Goberno rexional
----------------

O goberno do condado (en estoniano *Maakonnavalitsus*) é dirixido por un gobernador ou *maavanem*, que é nomeado polo goberno de Estonia por un período de cinco anos.

Subdivisións administrativas
----------------------------

O condado de Ida-Viru está dividido en 23 concellos: seis urbanos ( en estoniano *linn*, unha sétima cidade, Jõhvi, que é a capital do condade forma parte dun concello rural) e dezaseis concellos rurais (en estoniano *vald*).

### Concellos urbanos

* Kiviõli
* Kohtla-Järve
* Narva
* Narva-Jõesuu
* Püssi
* Sillamäe

Concellos no condado de Ida-Virumaa
### Concellos rurais

* Alajõe
* Aseri
* Avinurme
* Iisaku
* Illuka
* Jõhvi
* Kohtla
* Kohtla-Nõmme
* Lohusuu
* Lüganuse
* Maidla
* Mäetaguse
* Sonda
* Toila
* Tudulinna
* Vaivara

| * v
* c
* e
Condados de Estonia |
| --- |
| 
* Harju
* Hiiu
* Ida-Viru
* Järva
* Jõgeva
* Lääne
* Lääne-Viru
* Pärnu
* Põlva
* Rapla
* Saare
* Tartu
* Valga
* Viljandi
* Võru

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189963
* GEC: 0500940
* GeoNames: 592075
* GND: 4576410-4
* WorldCat
* LCCN: n93018860
* OSM: 350459

 |
Coordenadas: 34°31′50″N 36°02′45″L﻿ / ﻿34.530555555556, 36.045833333333

**Irqata** foi unha cidade de Amurru, entre Sumur e Ardata, na parte sur da chaira de Akkar, na zona raiana moderna entre Líbano e Siria. Aparece mencionada nas fontes exipcias desde aproximadamente o -1800, pero estaba habitada desde sobre o -5000. Hoxe chámase Tell Arqa, onde se fixo unha escavación arqueolóxica e ten próximas as de Tell Kazel (Sumur) e Tell Jamous, ambas lixeiramente ao norte. A cidade foi destruída por dous incendios (casuais ou máis probabelmente causados por algún conflito) máis ou menos no -2200. Outro incendio é da metade do século –XV con Tuthmosis III e debeu ser abandonada no século seguinte, non sendo repoboada ata comezar o século -IX.

Como lugar avanzado de Sumur, foi unha posición forte exipcia e serviu de base para a conquista de Tunip na metade do século –XV, pero despois a cidade perdeu importancia e quedou en mans dun príncipe local, vasalo de Exipto. Os apiru mataron o rei Aduna de Irqata e ocupárona, e foi a súa primeira conquista na rexión e o inicio do seu poder. Sobre o -1340 volveu a Exipto, pero xa non tiña importancia estratéxica e non foi restaurada, e, pouco despois, debeu caer en mans outra vez dos apiru, xa que o -1330 formou parte do Reino de Amurru, vasalo hitita creado coas posesións dos apiru.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Irqata Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q675858
* WorldCat
* VIAF: 235713709
* DARE: 21569
* GeoNames: 278537

 |
**Bernardino Martín Garrido Carrillo**, coñecido como **Xudío**, nado en Malpica de Bergantiños o 12 de xaneiro de 1903 e finado no Perú, foi un político, sindicalista e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Membro do comité local de Izquierda Republicana de Malpica. Afiliado ao Sindicato de Obreros y Profesiones Varias da CNT. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu de Malpica con outros 10 republicanos en xuño de 1937 na lancha de motor Ciudad de Montevideo. As autoridades incautáronlle dúas traiñeras, unha motora e unha lancha. Pasou a Barcelona, e ao remate da guerra foi internado no campo de concentración de Argeles. Foi xulgado en Ferrol por rebelión militar e declarado en rebeldía. Marchou a Chile no Winnipeg e logo a Perú.

Vida persoal
------------

Foi pai de Celestino Garrido Pose.

Notas
-----

1. ↑  Lista de refuxiados do Winnipeg

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valverde Elera, José A. (2015). "Los gallegos en el Perú: La migración de los malpicáns al puerto de Chimbote". *Cuadernos de Estudios Gallegos* **LXII** (128): 249–279.

### Outros artigos

* Evasión do Ciudad de Montevideo

### Ligazóns externas

* Bernardino Garrido Carrillo na páxina web *Nomes e Voces*.
O **Iso** é un río galego da provincia da Coruña, afluente do Ulla pola súa marxe dereita.

Percorrido
----------

O Iso nace a 580 m de altitude, e logo dun percurso de 23 km, no que atravesa os concellos de Boimorto e Arzúa, únese ao Ulla no encoro de Portodemouros, contribuíndo cun caudal de 4,72 m³/s. A súa conca abrangue unha área de 166,5 km². Cara á desembocadura, na parte encorada do seu percorrido, sitúase no medio do río a illa da Altura.

Afluentes
---------

Pola dereita recibe as augas dos regos da Cañota, Carracedo ou de Brandeso. Pola esquerda acolle o rego Rendal, o Ribeiral e, xa no encoro, o río Boente e o rego do Muíño.

Réxime
------

O Iso é un río de réxime pluvial.

Étimo
-----

O nome do Iso semella responder á raíz indoeuropea \**eis*- "correr velozmente", presente en gran número de hidrónimos europeos: Isar, Isère, Ésera etc. En Galiza este étimo tamén está na orixe de Ézaro, o antigo nome do Xallas.

Relevancia histórica
--------------------

Nun diploma da raíña Urraca, expedido o 13 de xuño de 1120, estabeleceuse neste río o límite oriental da Terra de Santiago. Os demais límites quedaban conformados polos ríos Ulla, Tambre e a costa atlántica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5938139
* GeoNames: 3120274

 |



1. ↑  Portela Silva, Ermelindo (2016). *Diego Gelmírez (c. 1065 - 1140): El báculo y la ballesta* (en Castelán). Marcial Pons. p. 61. ISBN 9788416662722.
**Ramón Lafuente Rodríguez**, coñecido como "**Alemán**", nado en Ourense cara 1907, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Militante comunista, organizou as sociedades agrarias da contorna ourensá. En 1936 era Presidente da Casa do Pobo de Ourense e secretario do Comité da Fronte Popular. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 organizou unha partida de resistentes nos montes do concello de Canedo. Logrou fuxir da represión e foi xulgado en rebeldía. En 1937 apareceu en Portugal dirixindo un grupo guerrilleiro con base en Cambedo. Estivo agochado no monte nos arredores de Chantada e recibiu axuda de Luís Soto para pasar a Portugal.

Notas
-----

1. ↑  Cuz, Bento da (2003). Barrosana Em, ed. *Guerrilheiros antifranquistas em Trás-os-Montes*. Montalegre. p. 51.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bazal, Luis; Dasairas Valsa, Xerardo (ed.) (2007). A Nosa Terra, ed. *Memoria e fuga dun mestre anarquista galego*. Vigo. p. 176. ISBN 978-84-8341-199-5.

### Ligazóns externas

* Ramón Lafuente Rodríguez na páxina web *Nomes e Voces*.
O **Condado de Võru** ou ***Võrumaa*** (estoniano *Võru maakond* ou *Võrumaa*), é un dos quince condados (*maakond*) de Estonia.

Xeografía
---------

Suur Munamägi, con 318 m de altitude, é o punto máis alto de Estonia
O condado de Võru atópase no sueste da república de Estonia, fai fronteira cos condados de Valga e Põlva, alén de ser parte sueste da fronteira internacional de Estonia con Letonia e Rusia. O 2,9% do total da poboación de Estonia vive no condado de Võru.
De tódolos lagos rexistrados no país, 191 deles están localizados no condado (ese número só é superado polo veciño condado de Valga). O lago Rõuge Suurjärv (o maior lago do municipio rural de Rõuge) é o lago máis profundo de Estonia (38 metros). O condado de Võru é a fonte hidrográfica para os ríos que seguen en dirección aos lagos Peipus e Pihkva, ao Golfo de Riga e ao lago Võrtsjärv. Deses ríos, o Piusa é o que presenta a maior amplitude de Estonia (208 metros). O río máis longo de Estonia, o Võhandu (162 km), tamén pasa polo condado.
O condado de Võru está todo localizado no planalto de Haanja. Hai 19 montañas con alturas por riba de 280 metros, incluíndo o punto máis alto de Estonia e de toda a rexión Báltica, o Suur Munamägi, a pesar de ter só unha altura de 318 metros por riba do nivel medio do mar.

Goberno rexional
----------------

O goberno do condado (en estoniano *Maakonnavalitsus*) é dirixido por un gobernador ou *maavanem*, que é nomeado polo goberno de Estonia por un período de cinco anos.

Subdivisión administrativa
--------------------------

Concellos do condado de Võru
O condado divídese en 13 concellos: un urbano (en estoniano *linn*; outra cidade, Antsla, é parte dun concello rural) e 12 municipios rurais (en estoniano *vald*).

### Concellos urbanos

* Võru

### Concellos rurais

* Antsla
* Haanja
* Lasva
* Meremäe
* Misso
* Mõniste
* Rõuge
* Sõmerpalu
* Urvaste
* Varstu
* Vastseliina
* Võru

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lingua võro

### Ligazóns externas

* Võrumaa

| * v
* c
* e
Condados de Estonia |
| --- |
| 
* Harju
* Hiiu
* Ida-Viru
* Järva
* Jõgeva
* Lääne
* Lääne-Viru
* Pärnu
* Põlva
* Rapla
* Saare
* Tartu
* Valga
* Viljandi
* Võru

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188076
* GeoNames: 587448
* MusicBrainz: ID
* OSM: 353812

 |
Ponte romana sobre o Tinto en Niebla
O **Tinto** é un pequeno río andaluz de España pertencente á vertente atlántica da Península Ibérica. A súa lonxitude é de aproximadamente 98 quilómetros.

Percorrido
----------

Circunscrito á provincia de Huelva, nace na Serra do Padre Caro, un dos cordais da Serra Morena, a 420 metros de altura, cerca de Nerva. Logo de atravesar as comarcas mineiras da provincia, desemboca entre a cidade de Huelva, na beira dereita, e Palos de la Frontera, na esquerda, onde se lle une o río Odiel, que vén pola dereita, conformando entre ambos os dous a denominada ría de Huelva. Próximo ao seu nacemento se sitúa o maior xacemento mineiro a ceo aberto de Europa, **Corta Atalaya**, que se vén explotando desde época romana.

### Afluentes

O afluente máis importante do Tinto é o río Nicoba, que se lle une pola man dereita, no tramo inferior do curso, que baña a poboación de Valverde del Camino.
Entre os tributarios menores do Tinto pódense citar: Jarrama, Domingo Rubio, Corumbel, Casa de Valverde e Candón.

Localidades ás beiras
---------------------

Desde o nacemento á foz, localízanse ás beiras do Tinto as seguintes poboacións de certa importancia: Minas de Río Tinto, Nerva, Niebla, San Juan del Puerto, Moguer, Huelva e Palos de la Frontera. Cerca desta localidade érguese o famoso mosteiro de La Rábida, xunto co inmediatamente anterior, un dos lugares emblemáticos na vida de Cristovo Colón.

A área da conca do Tinto atinxe 793 km2.

Particularidades hídricas
-------------------------

As súas augas vermellas (que xustifican o nome de *tinto*) caracterízanse por un pH de 2.2 [], que evidencia unha elevada acidez, o que unido ao alto contido en metais e á escaseza de osíxeno, indican un medio nada favorábel para o desenvolvemento da vida. Porén, tense descuberto que desde antes da aparición do ser humano, nas súas augas especiais vivían microorganismos que se alimentaban tan só de minerais, adaptándose a condicións tan extremas. Por iso a NASA elixiu o río como un hábitat a investigar polas posíbeis similitudes co ambiente do planeta Marte.[]

Galería
-------

* Rocas piríticas que tinxen o ríoRocas piríticas que tinxen o río
* As augas vermellas do TintoAs augas vermellas do Tinto
* Nacemento do río TintoNacemento do río Tinto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17744
* WorldCat
* VIAF: 215145542720796642030
* BNE: XX462205
* GeoNames: 2510442
* OSM: 2118665

 |
Coordenadas: 59°22′45″N 28°12′02″L﻿ / ﻿59.379166666667, 28.200555555556

**Narva** (en alemán *Narwa*) e unha cidade de Estonia situada na fronteira norte con Rusia. O río Narva flúe dende o lago Peipus, directo á cidade. O 1 de xaneiro do 2004 a cidade tiña unha poboación de 67 355 habitantes nunha área de 84,54 km², cunha densidade de poboación de 796,7 hab./km².

O 93,85 % da poboación de Narva está formada por rusos, a maior parte inmigrantes da antiga Unión Soviética.

Historia
--------

Castelo de Hermann na fronteira entre Estonia e Rusia
Fundado durante o reinado dinamarqués na Estonia setentrional no século XIII, o castelo e a cidade de Narva convertéronse en posesión da orde de Livonia despois de 1347. Capturado brevemente polo exército ruso en 1555, Narva cambiou de mans algunhas veces, e despois de 1581 foi controlada por Suecia. A cidade foi reconquistada por Rusia en 1704 e permaneceu no Imperio ruso ata a independencia estoniana en 1918.

Ó longo do río Narva atópase un forte ruso, o forte de Ivangorod, fundado polo Gran Duque Ivan III de Moscovia en 1492 e chamados ás veces *Conde de Narva*. Durante os tempos Soviéticos Narva e Ivangorod estaban irmandadas, a pesar de pertencer a diversas repúblicas. Antes da segunda guerra mundial, Ivangorod (en estoniano coñecido como Jaanilinn) era parte de Narva.

Poboación
---------

Segundo o censo de 2001, o 93,85% dos habitantes de Narva eran rusófonos (86,41% rusos), principalmente inmigrantes rusos da era soviética e os seus descendentes. Durante a segunda guerra mundial a cidade de Narva foi destruída case na súa totalidade. Trala guerra, as autoridades soviéticas prohibiron a volta dos habitantes da preguerra (estonianos na súa maioría, formando o 64,8% da poboación segundo o censo de 1934), alterando radicalmente a composición étnica da vila.

Notas
-----

1. ↑  Toivo U. Raun, *Estonia and the Estonians*, Hoover Institution Press, Stanford University, 2001, ISBN 0817928529, p131

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Narva Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Ingria

### Ligazóns externas

* Narva – Sitio web
* Narva In Your Pocket Guía da Cidade
* Mapa de alta resolución de Narva, vía Google Maps.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102158
* WorldCat
* VIAF: 136049295
* BRE: 2248966
* EBID: ID
* GEC: 0045448
* GeoNames: 590031
* GND: 4102367-5
* LCCN: n81035878
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge764759
* OSM: 2832959
* SUDOC: 056536984
* WOEID: 844210

 |
Campos de xeo Sur vistos dende o glaciar Grey, Chile.
Lago Grimsvötn no glaciar Vatnajökull, Islandia.
**Campos de xeo** (tamén **capa de xeo**) é o nome que reciben diversas masas de xeos continentais. Os campos de xeo son extensas áreas mesetosas rochosas cubertas por un manto de xeo, as súas marxes forman ventisqueiros que desembocan, a través de fiordes e canles, ao mar ou algún lago. Os campos de xeo sitúanse principalmente nas zonas polares e patagónicas e cobren diversos accidentes xeográficos, como lagos ou enormes cordóns montañosos.

Os xeógrafos falan de *campos de xeo* cando a extensión cuberta por xeos e neves supera ou rolda os 50.000 km² e de inlandsis (ou *xeo continental* propiamente dito), cando as cubertas glaciares superan o millón de quilómetros cadrados (na actualidade existen dous inlandsis, o antártico e o groenlandés).

Segundo estudos xeolóxicos e glaciolóxicos, os campos de xeo serían restos de áreas englaciadas de moito maior tamaño formadas durante a última glaciación. Estes campos de xeo son as principais reservas de auga potable do mundo, polo que teñen un gran valor estratéxico. Na actualidade, a superficie ocupada polo xeo de xeito permanente acada os 15 millóns de km2, un 10% da superficie da Terra.

Principais campos de xeo
------------------------

Os principais campos de xeos son: 

* Campo de xeo Patagónico Sur (Chile e a Arxentina), 16.800 km²
* Vatnajökull (Islandia), 8.100 km²
* Austfonna (Svalbard, Noruega)
* Penny Ice Cap (Illa de Baffin, Canadá)
* Campo de xeo Columbia, Alberta, Canadá
* Campo de xeo Patagónico Norte (Chile)
* Campos de Tierra del Fuego (Chile)

Notas
-----

1. ↑  Melendez, Bermudo; Fuster, Jose María (1978). *Geología* (en castelán) (4ª ed.). Madrid: Paraninfo. p. 141. ISBN 84-283-0956-6.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  Coenraads, Robert R.; Koivula, John I. (2008). Margaret Olds, ed. *Geológica, las fuerzas dinámicas de la Tierra* (en castelán). Alemaña: H.F. Ullmann. ISBN 9783833143793.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Inlandsis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q878077
* AAT: 300266566
* EBID: ID
* GND: 4329735-3
* JSTOR: ice-caps
* LCCN: sh85063979

 |
O río Prut en Vorokhta, Ucraína
O **Prut** (en ucraíno: Прут) é un río da Europa orienta, tributario do Danubio. O seu curso esténdese por uns 910 km, que bañan a Ucraína, Moldavia e Romanía.

Percorrido
----------

O Prut nace nos Cárpatos orientais, no monte Howerla, no suroeste da Ucraína, na rexión de Iwano Frankiwsk). Toma unha dirección cara sueste, e despois de 240 km en territorio ucraíno, pasa a formar a fronteira entre Moldavia e Romanía durante 711 km, para entrar por último neste último país e unirse ao Danubio, preto de Reni, ao leste da cidade de Galati (Romanía). O seu caudal medio é de 160 m³/s na xunta co Danubio.

### Afluentes

Son numerosos, mais na súa maioría de moi curto percorrido. A salientar:

* Pola esquerda: Racovăţ, con 67 km de curso.
* Pola dereita: Volovăţ, de 43 km; Başeu, 118 km; Corogea, 32 km ; Jijia, sen dúbida o máis importante dos tributarios, cun curso de 275 km e unha bacía de 5.757 km2 ; e o Elan, de 73 km.

A súa conca ocupa unha área de 27.500 km² (10.990 km² na Romanía)

Navegabilidade
--------------

O Prut é navegábel desde a cidade romanesa de Iaşi, nuns 300 km, até a desembocadura no Danubio.

Localidades ás beiras
---------------------

Destacan Chernivtsi en Ucraína, Ungheni, en Moldavia e Iaşi na Romanía.

Historia
--------

Na antigüidade era coñecido como río de *Porata* o de Pyretus, de onde deriva o seu nome actual. 
Antes da ocupación por parte soviética da rexión de Besarabia e máis da Bukovina setentrional, en 1940, o río descorría case enteiramente por territorio romanés.

Ten notoriedade histórica a Paz do Prut, que o tsar Pedro I o Grande se viu obrigado a asinar no 23 de xullo de 1711, logo de que as súas tropas se viron cercadas polos turcos na pequena cidade de Huşi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Prut*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182445
* BRE: 3170391
* EBID: ID
* GEC: 0052912
* GeoNames: 696120
* GND: 4224359-2
* LCCN: sh86003886
* NKC: ge769294
* OSM: 1566139

 |
***A chamada do Brindo*** é unha novela fantástica escrita por Xesús Manuel Marcos, e que forma parte da triloxía *O Brindo de ouro*, sendo esta a primeira parte da triloxía. Publicada no ano 2004 por Edicións Xerais, resultou gañadora ese mesmo ano do certame de literatura xuvenil, o Premio Merlín, organizado pola mesma editorial. A novela está situada nunhas terras míticas, cuxos xentilicios e topónimos son sacados de lugares do Courel, terra natal do autor.

A obra
------

O protagonista, Selmo, é o fillo do gardián da tribo dos arxinas. Esta tribo, xunto cos broncedos, formarán os habitantes das Terras Outas. O protagonista atópase un día coa súa aldea, Cido, asolada e queimada por parte dos broncedos, sendo el o único supervivente. Deberá emprender unha aventura para recuperar o Brindo, un corno máxico feito de ouro co cal o seu pai avisaba á aldea cando se aveciñaba algún tipo de perigo.

No seu camiño atoparase con dous personaxes heroicos, Toimil e Oulego, que xunto co seu lobo albino Lombán, axudaranlle no seu obxectivo.

O libro conseguiu o premio Merlín no ano 2004 e o premio The White Ravens no 2005.

Traducións
----------

* Ao castelán por Ánxela Gracián co título de *El Brindo de oro* publicado en 2008 por Editorial Anaya.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de marzo de 2018. Consultado o 14 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xesús Manuel Marcos
* Premio Merlín
* O Brindo de ouro

### Ligazóns externas

* Información xeral sobre o libro
* Ficha en Ed. Xerais Arquivado 08 de xuño de 2008 en Wayback Machine.