***The Sopranos*** é unha serie de televisión estadounidense creada e producida por David Chase. A súa estrea nos Estados Unidos foi o 10 de xaneiro de 1999 pola canle de televisión por cable HBO, que a emitiu ininterrompidamente ata o seu desenlace, o 10 de xuño de 2007.

Sinopse
-------

A trama da serie xira en torno ao xa emblemático mafioso de Nova Jersey Tony Soprano (James Gandolfini) e as dificultades coas que se atopa tanto no seu fogar coma na organización criminal que dirixe. Á súa vez, a serie tamén se centra na historia das personaxes achegadas a Tony, especialmente a súa dona Carmela (Edie Falco) e o seu curmán e protexido Christopher Moltisanti (Michael Imperioli).

Historia e características
--------------------------

A serie abrangueu un total de seis tempadas e 86 episodios. Foi producida por HBO, Chase Films e Brad Grey Television. A rodaxe da serie realizouse entre os Silvercup Studios de Nova York e diversos escenarios do estado de Nova Jersey. Os produtores executivos ao longo da súa emisión foron Chase, Brad Grey, Robin Green, Mitchell Burgess, Ilene S. Landress, Terence Winter e Matthew Weiner.

Un éxito crítico e comercial, *The Sopranos* foi a serie por cable economicamente máis exitosa da historia da televisión, e frecuentemente ten sido descrita pola crítica como unha das mellores series de televisión de todos os tempos. A serie destaca polo seu alto nivel de calidade en todos os aspectos de produción e foi especialmente recoñecida polo seu guión e polas excelentes actuacións dos seus actores principais. *The Sopranos* foi acreditada por brindar un gran nivel artístico á televisión media e fender un camiño para o éxito de moitas series de ficción que lle sucederon. Tamén gañou numerosos premios e recoñecementos, entre eles, vinte e un Premios Emmy e cinco Globos de Ouro. No 2009 foi elixida a mellor serie da década 2000 pola publicación *The Hollywood Reporter*.

Elemento básico da cultura popular estadounidense do século XXI, *The Sopranos* foi obxecto de parodias, controversias e análises, e deu lugar a libros, un videoxogo, bandas sonoras de éxito e unha gran cantidade de merchandising. Varios dos actores e membros do equipo de rodaxe eran descoñecidos para o público xeral, pero as súas carreiras experimentaron un grande éxito tras *The Sopranos*.

Produción
---------

### Concepción

Antes de crear *The Sopranos*, David Chase traballara como guionista durante vinte anos Traballou como guionista e produtor en varias series de televisión (incluídas *Kolchak: The Night Stalker*, *The Rockford Files*, *I'll Fly Away* e *Doctor en Alaska* e foi un dos creadores da efémera serie *Almost Grown* no 1988. Antes do seu éxito con *The Sopranos*, Chase gañou dous Premios Emmy: un no 1980 polo guión do telefilme *Off the Minnesota Strip*, e outro no 1978 polo seu traballo en *The Rockford Files*, compartido con outros produtores.

A historia de *The Sopranos* foi inicialmente concibida como unha longametraxe sobre "un mafioso en terapia que ten problemas coa súa nai". Tras algunhas achegas do seu representante, Lloyd Braun, Chase decidiu adaptalo a unha serie de televisión. No 1995, Chase firmou un contrato coa compañía de produción Brillstein-Grey e escribiu o guión orixinal do episodio piloto.

Baseándose en gran medida na súa vida persoal e nas súas experiencias tras medrar en Nova Jersey, Chase asegurou que tratou de "aplicar [a súa propia] dinámica familiar aos mafiosos". Por exemplo, a tormentosa relación entre o protagonista Tony Soprano e a súa nai, Livia, baséase, en gran parte, na relación de Chase coa súa propia nai. Durante esa época, Chase tamén foi a terapia e modelou a personaxe da Dra. Jennifer Melfi a partir do seu propio psiquiatra. Dende ben mozo, Chase xa tiña mostrado interese na mafia despois de medrar con clásicas películas de gánsteres como *O inimigo público* e a serie *Os Intocables*. En gran medida, a historia da serie está inspirada na auténtica Familia criminal DeCavalcante, que se converteu na principal familia do crime organizado de Nova Jersey durante a mocidade de Chase. O nome da serie, por outra parte, provén dun dos seus mellores amigos de instituto. Chase pensaba que o escenario da mafia lle permitiría explorar temas como a identidade italoestadounidense e a natureza da violencia, entre outros. O propio Chase é italoamericano e o seu apelido real é DeCesare.

Chase e o produtor Brad Grey, de Brillstein-Grey, ofreceron *The Sopranos* a varias canles. FOX amosou interese, pero decidiron rexeitar a proposición despois de que Chase lles presentara o episodio piloto. Chase e Grey finalmente ofreceron a serie ao naquel intre director de contidos da HBO, Chris Albrecht, que recoñeceu a orixinalidade e o potencial de *The Sopranos*, e decidiu financiar a rodaxe dun episodio piloto. Albrecht dixo:

> 
> 
> Díxenme, esta serie trata sobre un tipo en torno aos 40 anos. Herdou o negocio do seu pai e está tratando de modernizalo aos nosos días, con todas as responsabilidades que iso implica. Ten unha nai autoritaria da cal aínda trata de escaparse. A pesar de que ama á súa muller, tivo unha aventura. Ten dous fillos adolescentes e está facendo fronte á realidade que iso leva. Está preocupado e deprimido, e comeza a ver unha terapeuta porque está buscando o significado da súa propia vida. Pensei: a única diferenza entre el e toda a xente que coñezo é que el é o *Don* de Nova Jersey.
> 
> 

O episodio piloto —chamado "The Sopranos" no DVD pero referido comunmente como "Piloto"— foi filmado no 1997. Chase, tras dirixir anteriormente episodios de *The Rockford Files* e *Almost Grown*, púxose á fronte do mesmo. Unha vez finalizado o episodio piloto e despois de ensinalo aos directivos da HBO, a serie quedou a expensas, durante un ano, de que HBO finalmente decidira producila e ordenara unha tempada completa de trece episodios. A serie estreouse na HBO o 10 de xaneiro de 1999, co episodio piloto. *The Sopranos* foi a segunda serie de drama dunha hora de duración producida por HBO, que tomou o relevo de *Oz*.

### Casting

Ao igual que as personaxes que interpretan na serie, moitos dos actores de *The Sopranos* son italoestadounidenses. Incluso, moitos dos actores do elenco da serie xa apareceran xuntos en películas e series de televisión antes de incorporarse a *The Sopranos*. Na serie coincidiron un total de 27 actores da película de Martin Scorsese *Un dos nosos*, de 1990, incluídos as personaxes principais de Lorraine Bracco, Michael Imperioli e Tony Sirico. Tamén, oito dos actores de *The Sopranos* apareceron na comedia de 1999 *Mickey ollos azuis*.

A elección do elenco principal para a serie realizouse mediante un proceso de audicións e lecturas, no que os actores, normalmente, non sabían se as súas actuacións convencían, ou non, a Chase. Michael Imperioli, que superou a varios actores polo papel de Christopher Moltisanti, asegurou que Chase tiña "unha cara de póker, así que pensei que [o papel] non sería para min, pero continuou corrixíndome e facendo que o intentara de novo, o que normalmente é unha sinal de que non o estás facendo ben. Así que pensei que non o ía lograr. Entón dixo, 'Grazas', e marchei. Non esperaba que me volveran chamar, pero chamaron". James Gandolfini foi invitado á audición para o papel de Tony Soprano despois de que a directora de casting, Susan Fitzgerald, vira un pequeno fragmento da súa actuación na película *True Romance*, de 1993. Nun principio, a intención era que Lorraine Bracco, que anteriormente desempeñara o papel de Karen Hill —a dona do mafioso Henry Hill (Ray Liotta)— en *Goodfellas*, interpretara o papel de Carmela Soprano. Non obstante, Bracco preferiu o papel da Dra. Jennifer Melfi porque quería probar algo diferente e considerou que interpretar a culta Dra. Melfi sería máis que un desafío para ela.

> 
> 
> "Primeiro falamos de Carmela, pero tería sido máis do mesmo para min se o chego a aceptar... Xa fixera ese papel en Goodfellas e o tivera feito moi ben, e volvelo facer non era adecuado. Díxenlles que me encantaba o guión e que me encantaría interpretar á Dr. Melfi. E mo deron."
> 
> 

 Tony Sirico, do cal o seu pasado está relacionado coa mafia, firmou o papel de Paulie Gualtieri coa condición de que a súa personaxe non fora unha "rata" (confidente do FBI).

Chase convidou ao músico "Little Steven" Van Zandt (coñecido por ser o guitarrista da E Street Band de Bruce Springsteen) a unha audición para participar na súa serie despois de velo en directo na cerimonia do Rock & Roll Hall of Fame de 1997 e quedar impresionado co seu aspecto e aparencia. Van Zandt, que nunca antes actuara, aceptou a personaxe do *consigliere* Silvio Dante e a súa esposa real, Maureen Van Zandt, foi escollida para interpretar o papel de Gabriella, a muller de Dante.

A excepción de Bracco, proposta ao Óscar por *Goodfellas*, Dominic Chianese (*El Padrino II*) e a gañadora do Emmy Nancy Marchand (*Lou Grant*), o elenco da primeira tempada da serie compúñano, en gran parte, actores descoñecidos. Con éxito de *The Sopranos*, moitos dos actores destacaron pola súa habilidade interpretativa e comezaron a lograr notoriedade polas súas actuacións. Nas seguintes tempadas incorporáronse algúns actores coñecidos como Joe Pantoliano,Robert Loggia, Steve Buscemi e Frank Vincent, uníndose ao elenco xunto a distinguidos actores en pequenos papeis, como Peter Bogdanovich, John Heard, Robert Patrick, Peter Riegert,Annabella Sciorra, e David Strathairn.Outros actores famosos apareceron nun só episodio, como Charles S. Dutton, Ken Leung, Ben Kingsley, Lauren Bacall, Daniel Baldwin, Tim Kang, Elias Koteas, Annette Bening, Sydney Pollack e Burt Young.

Notas
-----

1. ↑  O'Donnell, Victoria (2016). *Television Criticism* (en inglés). SAGE Publications. p. 92. ISBN 9781483377698. Arquivado dende o orixinal o 13 de novembro de 2020. Consultado o 2 de xaneiro de 2019.

* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23628
* WorldCat
* VIAF: 179000186
* Allmovie: v186627
* AlloCiné: 75
* BNF: 144425828
* EBID: ID
* Epguides: Sopranos
* FilmAffinity: 402150
* GND: 4731244-0
* IMDb: tt0141842
* LUMIERE: 113320
* Metacritic: the-sopranos
* NKC: unn2009507009
* OFDb: 11803
* OMDB: 13194
* Rotten Tomatoes: the-sopranos
* TMDb: 1398
* TVcom: the-sopranos
* TVGuide: 100522

 |