A **batalla de Deorham** (ou Dyrham) foi un encontro militar decisivo entre os saxóns occidentais e os britanos occidentais en 577. A batalla, que se saldou cunha gran vitoria para as forzas de Wessex dirixidas por Ceawlin e o seu fillo, Cuthwine, levou á captura das cidades britanas de *Glevum* (Gloucester), *Corinium Dobunnorum* (Cirencester) e *Aquae Sulis* (Bath). Tamén provocou a separación cultural e étnica permanente entre Dumnonia (Devon e Cornualla) e Gales.

A *Crónica anglosaxoa* é a fonte única que menciona a batalla. A pesar de que dá poucos detalles, descríbea como un enfrontamento importante. A localización de Deorham é Hinton Hill preto de Dyrham en South Gloucestershire.

Relato
------

A entrada da *Crónica anglosaxoa* para 577 rexistra que aquel ano Ceawlin de Wessex e o seu fillo novo Cuthwine loitaron contra os britanos occidentais "no sitio que é chamado Deorham". Considérase xeralmente que se trata de Dyrham no actual South Gloucestershire, nas pendentes dos Cotswolds a escasa distancia ao norte de Bath. Os saxóns occidentais tiveron o seu día, e tres reis britanos, cuxos nomes se dan como Conmail,  Condidan e Farinmail, morreron. Por mor da batalla, os saxóns tomaron tres cidades importantes, *Glevum*, *Corinium Dobunnorum* e *Aquae Sulis*, representando Gloucestershire e Worcestershire ao leste do Severn, e unha parte pequena de Somerset.

Estratexia e tácticas
---------------------

O val do Severn foi sempre unha das chaves militares de Gran Bretaña, e algunhas das batallas máis decisivas da conquista saxoa tiñan por obxecto o seu control. En 577 Ceawlin avanzou polo val do Támese a través das *Cotswolds* para capturar a área e romper o poder dos britanos no curso baixo do Severn.

Algúns historiadores (como Welbore St Clair Baddeley en 1929) concluíu que os saxóns puideron lanzar un ataque sorpresa e capturar o forte situado en Hinton Hill Camp que controlaba o Val do Avon e interrompeu as comunicacións entre as cidades britano romanas de Bath e Gloucester e Cirencester. Unha vez os saxóns ocuparon o sitio (e comezaron a reforzaren as estruturas defensivas do lugar, que databan da Idade de Ferro) os britanos víronse obrigados a unírsense e a lanzaren un ataque conxunto para os expulsar. O seu intento fracasou e os tres reis britanos pereceron (están nomeados como Commagil de Gloucester, Condidan de Cirencester e Farinmagil de Bath). As súas forzas foron empuxadas ao norte do río Severn e ao sur de Bath onde comezaron a construción do foxo coñecido como *Wansdyke*, nun desesperado intento por evitar perder máis terreo.

O historiador militar Alfred Burne, empregando a súa teoría de 'Probabilidade Militar Inherente' optou por unha explicación máis sinxela. Desde o seu punto de vista Ceawlin avanzaba metodicamente cara ao Severn e as forzas britanas concentráronse para paralo. Burne suxire que formaron ao longo de dúas leves cristas ao longo do camiño que bordeaba o Bosque de Braden, con Hinton Hill Camp ás súas costas como almacén– unha posición similar á adoptada na batalla de Beranburh en 556. Burne sinala que se o ataque saxón rompía a primeira liña britana até a segunda crista, outra retirada deixaría os seus flancos abertos ante un ataque outeiro abaixo. A súa teoría é que os saxóns romperon as liñas britanas e conseguiron rodear ao principal corpo cos tres reis preto do forte, o que explicaría por que ningún deles foi quen de fuxir.

Resultado
---------

A batalla supuxo un golpe demoledor militar, cultural e económico para os britano-romanos porque perderon as cidades de Corinium, capital provincial no período romano (*Cirencester*); *Glevum*, un antigo campamento da lexión (Gloucester); e *Aquae Sulis*, un famoso balneario e centro relixioso pagán (Bath). A investigación arqueolóxica descubriu que moitas das vilas na era posromana estaban aínda ocupadas, o que suxire que a zona estaba controlada por britanos sofisticados e relativamente acomodados. Aínda así, foron finalmente abandonadas ou destruídas a medida que o territorio foi conquistado por Wessex.

Algúns académicos cren que a batalla marcou tamén o comezo da separación entre os idiomas galés e córnico. Os saxóns xermano-parlantes controlaban agora o terreo entre os pobos celtas do suroeste inglés e os que se situaban en Gales e as Midlands, cuxo territorio sería conquistado polos anglos de Mercia no século VIII. Outros sinalan que o contacto por mar era aínda posíbel sen especial complicación, e de feito unha xenealoxía galesa deixa constancia de que descendentes dos reis de Pengwern fundaron unha dinastía en Glastonbury o século VII.

Notas
-----

1. ↑  *The Anglo-Saxon Chronicle*, 577 Arquivado 05 de abril de 2006 en Wayback Machine..
2. ↑  Morris, pp. 5–6, 255–6.
3. ↑  Myres, pp. 162–3, 168.
4. ↑  The Modern Antiquarian
5. ↑  The importance given the towns more likely reflects ninth and tenth-century polities, of the time the *Chronicle* was given its present form, than the de-urbanised sixth century; Simon T. Loseby, "Power and towns in Late Roman Britain and early Anglo-Saxon England" in Gisela Ripoll and Josep M. Gurt, eds. *Sedes regiae (ann. 400–800)*, (Barcelona, 2000), esp. pp 329f (on-line text)
6. ↑  Burne, pp. 16–21.
7. ↑  Morris, pp. 5–6.
8. ↑  Finberg, pp. 22–3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Crónica Anglosaxoa*
* History of War article
* From the *Transactions of the Bristol and Gloucestershire Archaeological Society* "The Battle of Deorham" by T. G. P. Hallett, 1883–84, Vol. 8, 62–73 Arquivado 04 de outubro de 2011 en Wayback Machine.
* From the *Transactions of the Bristol and Gloucestershire Archaeological Society* "The Battle of Dyrham AD 577" by Welbore St Clair Baddeley, 1929, Vol. 51, 95–101 Arquivado 04 de outubro de 2011 en Wayback Machine.
* Everything2 entry for the battle
* Tte-Cor. Alfred H. Burne, *More Battlefields of England*, Londres: Methuen, 1952.
* H. P. R. Finberg, *The Formation of England, 550–1042*, Londres: Hart-Davis, MacGibbon, 1974/Paladin, 1976.
* John Morris, *The Age of Arthur: A History of the British Isles from 350 to 650*, Londres: Weidenfeld & Nicolson, 1973, ISBN 0 297 17601 3.
* J.N.L. Myres, *The Oxford History of England: The English Settlements*, Oxford: Clarendon, 1986, ISBN 0 19 821719 6.
* The Modern Antiquarian