recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ar Redadeg (2015).
**Ar Redadeg** (en bretón, *A carreira*) é un colectivo que organiza unha carreira homónima reivindicativa por toda Bretaña, co obxectivo de recoller fondos en favor da lingua bretoa. A primeira edición da carreira, o ano 2008, percorreu 600 quilómetros desde o 30 de abril ata o 3 de maio, desde Nantes ata Karaez, pasando polos departamentos de Ille e Vilaine, Loira Atlántico, Morbihan, Finistère e Côtes-d'Armor.

A carreira non ten carácter competitivo, senón que quere promover a revitalización da lingua bretoa: Os participantes (tomando o modelo da Korrika) pagan 100 euros polo dereito a levar un testemuño durante 1 quilómetro. Este testemuño leva no interior unha mensaxe que non se le ata chegar a Karaez, onde coincide coa celebración do aniversario das escolas Diwan.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Correllengua, carreira polo catalán.
* Korrika, polo éuscaro.
* Correlingua, polo galego.
* Rith, polo irlandés.

### Ligazóns externas

* Ar Redadeg: Web oficial
Traiñeira de Orio na bandeira de San Pedro.
Traiñeira de Orio (amarela) xunto á de Laredo (vermella) na bandeira de Plentzia.
O **Orio Arraunketa Elkartea** é un club de remo vasco da localidade guipuscoana de Orio. A pesar de proceder dunha localidade de aproximadamente 5000 habitantes, trátase dun dos clubs de traiñeiras máis laureados do Cantábrico. Tanto a traiñeira como os remeiros compiten vestidos de cor amarela e a súa traiñeira chámase *Mirotza*. A súa traiñeira compite na Liga San Miguel.

Historia
--------

A primeira referencia oficial escrita da participación dunha traeñeira de Orio remóntase ao ano 1879, na primeira edición das Regatas da Concha de San Sebastián, daquela a organización do equipo recaía na Confraría de Pescadores ou nas comisións do concello. Foi no ano 1901, cando conseguiu o seu primeiro triunfo. No período que vai dende 1879 ata 1932 os remeiros oriotarras competiron co nome da localidade, ORIO. Dende 1933 ata 1964 co de Emen Gatoxtik ORIO. É en xuño de 1965, cando se crea o Club de Remo, denominado **Club de Remo Olímpico de Orio**, para desenvolver as actividades de remo olímpico e banco fixo. En 1986 inscribiuse no Rexistro de Asociacións Deportivas de Euskadi co nome en éuscaro Arraunketa Elkartea (abreviado C.R.O. ou Orio A.E.)

Sen desmerecer o gran palmarés nas modalidades inferiores, traineiriña e batel, centrámonos na traiñeira, modalidade raíña e máis importante do banco fixo.

Ao longo da súa historia, o Ario Arraunketa Elkartea gañou en 31 ocasións a Bandeira da Concha, sendo o club máis laureado da regata.

Palmarés
--------

Bandeira da Concha 2016.
* 15 Campionatos de España de Traiñeiras: 1946, 1951, 1952, 1955, 1964, 1971, 1973, 1974, 1975, 1976, 1986, 1993, 1995, 1998 e 1999.
* 11 Campionatos de España de Bateis.
* 8 Campionatos de España de Traineiriñas.
* 1 Campionato de España de Llaut.
* 2 Campionatos do Cantábrico.
* 3 Bandeiras da Liga Vasca de Traiñeiras.
* 6 Campionatos de Traiñeiras de Euskadi: 1995, 1997, 1998, 1999, 2001 e 2002.
* 29 Campionato de Euskadi de Bateis.
* 12 Campionatos de Euskadi de Traineiriñas.
* 8 Campionatos de Guipúscoa de Traiñeiras: 1973, 1980, 1982, 1998, 1999, 2001, 2002 e 2008.
* 44 Campionatos de Guipúscoa de Bateis.
* 18 Campionatos de Guipúscoa de Traineiriñas.
* 31 Bandeiras da Concha: 1901, 1909, 1910, 1916, 1919, 1923, 1925, 1933, 1934, 1939, 1940, 1942, 1944, 1951, 1952, 1953, 1955, 1958, 1964, 1970, 1971, 1972, 1974, 1975, 1983, 1992, 1996, 1997, 1998, 2000 e 2007.
* 4 Bandeiras de Santander: 1946, 1983, 1987 e 1991.
* 1 Bandeira Príncipe de Asturias: 1991.
* 2 Bandeiras Teresa Herrera: 1991 e 1992.
* 1 Copa de Prata da Deputación de Biscaia por gañar tres anos consecutivos as Regatas do Abra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio do club *(en inglés)* *(en castelán)* *(en éuscaro)*
* Información do club no sitio da Liga San Miguel Arquivado 07 de agosto de 2013 en Wayback Machine. *(en galego)*
Gibson, autor ligado ao ciberpunk.
**Ciberpunk**, ou *cyberpunk* no orixinal inglés, é un subxénero da ciencia ficción, coñecido pola súa atención posta na "alta tecnoloxía e o baixo nivel de vida". Así, toma o seu nome da combinación de cibernética e punk. Mestura ciencia avanzada, como as tecnoloxías da información e a cibernética, xunto con algún grao de desintegración ou cambio radical na orde social. De acordo con Lawrence Person:

> 
> 
> *Os personaxes do cyberpunk clásico son seres marxinados, afastados, solitarios, que viven á marxe da sociedade, xeralmente en futuros distópicos onde a vida diaria é impactada polo rápido cambio tecnolóxico, unha atmosfera de información computarizada ubicua e a modificación invasiva do corpo humano.*
> 
>

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* The Cyberpunk Project *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174526
* BNCF: 55660
* EBID: ID
* GND: 4291327-5
* LCCN: sh2012000080
* TESF: cyberpunk

 |
***Ardeola*** é a revista científica oficial da Sociedade Española de Ornitoloxía (SEO/BirdLife) que se publica dende a fundación da Sociedade en 1954.

Características
---------------

O seu ámbito de publicación inclúe todos os aspectos da ornitoloxía tanto de España como no resto do mundo, aínda que se centra especialmente nas rexións de clima mediterráneo e no Neotrópico, así como en traballos aplicados sobre conservación de aves e os seus hábitats.

Edítase semestralmente (no mes de xuño e decembro, un volume por ano, con dous números). Os artigos orixinais e notas breves están escritos tanto en castelán como en inglés, recomendándose o emprego deste último. 

O Comité Editorial promove a rápida publicación dos manuscritos sometidos á revisión de ornitólogos expertos. 

*Ardeola* tamén publica a lista oficial de observacións de Aves Raras en España e os nomes en castelán das aves do mundo, así como revisións da maior parte dos libros que chegan á biblioteca de SEO/BirdLife e resumos en castelán de traballos ornitolóxicos realizados en rexións de clima mediterráneo que se publican noutras revistas científicas.

Notas
-----

1. ↑  "ARDEOLA: La revista científica oficial de SEO/BirdLife" (en castelán). Consultado o 2021-05-17.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3668410
* Dialnet: 11757
* ERA: 2827
* ISSN: 0570-7358
* Latindex: 6974
* NLM: 101304248
* UniProt: 2732

 |
Coordenadas: 39°52′38″N 4°18′13″L﻿ / ﻿39.877208, 4.303678

Entrada Principal da illa do Llatzeret, antigo hospital militar.
Vista do lazareto desde Sol do Leste, Villacarlos/É Castell.
A **illa do Llatzeret** (*Lazareto* en galego) é unha illa situada no interior do porto de Maó, Menorca, na que se construíu un lazareto en 1793 por orde do conde de Floridablanca, ministro do rei Carlos III de España.

Historia
--------

O lazareto púxose en marcha en 1817 e un século despois deixou de funcionar para anos máis tarde, ser o que é agora. Actualmente é unha residencia do Ministerio de Sanidade e Consumo, tras certas remodelacións.

O lazareto de Maó era e é obra sólida e magnifica, baixo a dirección do maior dos enxeñeiros chamado don Manuel Pueyo, e empregouse para a súa construción material demolido do castelo de San Felipe. A obra parouse en 1798 e continuouse en 1803, quedando concluídos os tres departamentos de patente sospeitosa en 1807, dirixindo a obra o enxeñeiro don Juan Antonio Casanova.

Unha tapia de 1440 varas circunvalidaba este edificio que tiña oito portas exteriores, unha capela circular no centro do lazareto, con trinta tribunas con locutorios para oír misa os corentenarios, cinco torres para os vixilantes, 141 habitacións, 7 almacéns, 120 poyos, 2 enfermerías ordinarias, e para os contaxiados, 5 zahumerios, 49 cociñas etc.

O custo da obra ascendeu a case 5 700 000 millóns de reais de billón, pero non quedou totalmente arranxado ata 1817 e instalouse por real decreto dese mesmo ano.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Regulamento interino de sanidade para o goberno e dirección do lazareto de Maó*, datado en Madrid en 1817.

### Ligazóns externas

* Illa do Llatzeret en Google Maps
Copa de Hixía.
Medalla (jeton) emitida en 1796 pola Sociedade parisiense de farmacia, onde se emprega por primeira vez o símbolo da copa e a serpe.
A **copa de Hixía** é un dos símbolos máis coñecidos internacionalmente da profesión farmacéutica. Hixía era a deusa grega da sanidade. Trátase dunha serpe enroscada nunha copa ou cáliz.

Simboloxía
----------

Tanto a serpe como o cáliz son símbolos que representan a natureza feminina e fan alusión á "farmacéutica" aplicada por curandeiras e xamáns a base de herbas. A serpe asociábase na mitoloxía á muller pola súa natureza cíclica e á medicina pola súa capacidade de "resucitar" ao cambiar de pel. O cáliz é un símbolo feminino pola súa calidade de contedor (da vida) e á súa vez a farmacéutica por ser contedora (da medicina).

A copa de Hixía utilizouse como un símbolo da farmacia profesional polo menos desde 1796, cando se usou nunha medalla (jeton francés) acuñada pola sociedade parisiense de Farmacia. Desde entón foi adoptada por moitas asociacións farmacéuticas de todo o mundo, tales como a Asociación Americana de Farmacéuticos, a Asociación Canadense de Farmacéuticos, a Sociedade Farmacéutica de Australia, a Sociedade Farmacéutica de Paquistán e a Federación Internacional Farmacéutica.

Notas
-----

1. ↑  "History of the Bowl of Hygeia award". Consultado o 16 de xullo de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Hixía
* Caxato de Asclepio
* Caduceo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Copa de Hixía*** |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ábaco (homónimos).
Ábaco chinés
O **ábaco** é un instrumento de cálculo que consiste nun cadro de madeira, mármore ou pedra calcaria que leva bólas enfiadas en arames. Empregado antes da introdución do sistema numeral árabe, utilizado aínda polas persoas con problemas visuais.

Tipos
-----

### Ábaco romano

O ábaco romano levaba dúas series de oito arames na que enfiaban as bólas, representando de dereita a esquerda as onzas, as unidades, as decena, os os centos, seguindo ata o millón.

### Ábaco chinés

O ábaco chinés (算盤 ou 筭盤, suànpán), antecedente do ábaco moderno, apareceu arredor do 2500 a.C.. En cada arame conten dúas bolas na parte superior e cinco na inferior.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ábaco*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Ábaco*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12806
* AAT: 300263522
* BNCF: 51214
* BNCHL: 000000005
* BNF: 11958604v
* EBID: ID
* GEC: 0073519
* GND: 4000030-8
* JSTOR: abacuses
* LCCN: sh85000041

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **Unión Xeral de Traballadores de Galicia** (UGT-Galicia) é a federación territorial galega da *Unión General de Trabajadores* (UGT), un sindicato cuxo ámbito de actuación abrangue todo o Estado español.

Historia
--------

Ver artigo principal: Historia da UGT.
A UGT foi fundada no ano 1888 en Barcelona polo galego Pablo Iglesias Posse como un sindicato de ideoloxía socialista. Só nove anos antes, o seu promotor fundara o PSOE como vertente política desta ideoloxía.

Após a fundación, a UGT comezou a operar en todo o Estado español, convivindo ou rivalizando con outros modelos sindicais. A sublevación militar de 1936 contra o réxime republicano resolveuse en moi pouco tempo en Galicia a favor dos golpistas, polo que moitos representantes da UGT se viron obrigados a fuxir e o patrimonio sindical foi incautado. Con todo, a UGT continuou a traballar en Galicia desde a clandestinidade durante toda a ditadura, e cando regresa a democracia a UGT contaba xa con 34 unións locais que posteriormente conformarían a UGT-Galicia .

O congreso de constitución da UGT-Galicia tivo lugar os días 13 e 14 de outubro de 1979, en Santiago de Compostela. O primeiro secretario xeral foi Javier Pedrido Fraiz. A Unión Xeral de Traballadores de Galicia, integrada na *Unión General de Trabajadores* de España, declárase como unha «organización autónoma e independente de calquera inxerencia externa, unha organización que se move única e exclusivamente pola vontade dos seus afiliados, tendo como norma máxima de funcionamento a democracia absoluta» .

Dirixentes
----------

O máximo cargo na UGT-Galicia é a Secretaría Xeral. Desde a constitución do sindicato en 1979, os secretarios xerais foron:

* 1979-1980: Javier Pedrido Fraiz
* 1980-2005: Jesús Mosquera Sueiro
* Desde 2005: José Antonio Gómez Gómez

Notas
-----

1. 1 2  Así naceu a UGT-Galicia Arquivado 08 de xullo de 2013 en Wayback Machine.. Consultado o 28 de maio de 2013
2. ↑  Jesús Mosquera, nuevo secretario general de la UGT de Galicia. Consultado o 28 de maio de 2013
3. ↑  José Antonio Gómez Gómez, Secretario xeral de la UGT de Galicia: "Falta democracia laboral: aún hay miedo a militar en un sindicato". Consultado o 28 de maio de 2013
**José María Oleaga Zalvidea,** nado en Bilbao en 1963, máis coñecido como **Txema Oleaga**, é un político vasco pertencente ao Partido Socialista de Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSOE). Foi a cabeza de lista do PSE-EE (PSOE) nas eleccións municipais de 2007 e 2011 polo concello de Bilbao.

Txema Oleaga Zalvidea foi elixido por primeira vez concelleiro no consistorio bilbaíno en 1999. Dende 2004 até 2011 foi o voceiro do Grupo Municipal do PSE-EE en devandito concello. Asumiu a portavocía e a candidatura ó deixar o cargo o seu predecesor, Dimas Sañudo, elixido presidente de FEVE. Nas eleccións de 2007 foi o candidato socialista á alcaldía de Bilbao, obtendo a terceira praza, co 22,08% dos votos e 7 concelleiros (os mesmos que o segundo, o Partido Popular), conseguindo dous concelleiros máis que en anteriores eleccións. Volveu ser candidato á alcaldía nas últimas eleccións municipais de 2011. Nelas sufriu un duro pau perdendo o seu partido máis de 12.000 votos, case 9 puntos respecto das anteriores eleccións, e pasando de 7 concelleiros a 4. Pasou de terceira a cuarta forza. Tras aqueles resultados en outubro de 2011 dimitiu como presidente do grupo socialista no Concello de Bilbao. En decembro do mesmo ano foi nomeado Presidente de Metro Bilbao, cargo no que cesou ao chegar o Partido Nacionalista Vasco ó Goberno Vasco.

É avogado, licenciado en Dereito pola Universidade de Deusto, e experto en Responsabilidade Civil, Dereito do Seguro, Dereito Penal e Dereito da Circulación. Deixou o seu despacho profesional ao converterse no voceiro do seu grupo. Ten unha filla.

Dentro do PSE-EE, Oleaga é membro do comité provincial de Biscaia do PSE-EE e do comité nacional.

Notas
-----

1. ↑  Eleccións Locais 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog de Txema Oleaga Arquivado 18 de novembro de 2016 en Wayback Machine.
Rúa de Felicísimo Pérez na súa vila natal, A Gudiña.
**Felicísimo Pérez Ortega**, nado na Gudiña o 24 de novembro de 1910, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Florinda Ortega Pérez e David Pérez Veleda, comerciantes. Militante de Izquierda Republicana. Logo do triunfo do Fronte Popular foi nomeado alcalde da Gudiña en abril de 1936. Xunto con algúns carabineiros e os obreiros do ferrocarril, conseguiu retardar por uns días o triunfo da sublevación do 18 de xullo de 1936 na zona das Frieiras. Fuxiu a Portugal, colleu un barco e chegou a Marsella e de alí pasouse ao exército republicano onde combateu na Guerra Civil. A súa familia foi sometida a un proceso de expropiación e espoliación, e o establecemento comercial da súa nai, a casa da Viúva, foi asaltada e Florinda Ortega foi levada presa á cadea de mulleres de Bande. Ao rematar a guerra Felicisimo pasou a Francia e exiliouse en Chile. Despois instalouse na Arxentina.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde da Gudiña** 1936 | Sucesor:**?** |

Notas
-----

1. ↑  Xulgado Instrutor Provincial de Responsabilidades Políticas de Ourense (España) (1937/1950). *Expediente de responsabilidades políticas de Florinda Ortega Pérez.* pp. 17; 61. ES.GA.32054.AHPOU/1.1.5.4.1.2.//7186/01.
2. ↑  República Argentina (1954-06-21). *Boletín Oficial de la República Argentina. 1954 2da sección*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Felicísimo Pérez Ortega na páxina web *Nomes e Voces*.
* Santoral laico da bisbarra das Frieiras
* Dilixencias incautatorias instruídas no partido xudicial de Viana do Bolo(1937)
*
A **Sociedad Española de Ornitología** (**SEO**, na actualidade **SEO/BirdLife**) é unha organización non gobernamental de utilidade pública que ten como principais obxectivos a conservación e o estudo das aves e os seus hábitats. Está inscrita como ONGD na AECID. Actualmente conta con máis de 11.000 socios e uns 5.000 voluntarios. Os seus socios máis activos agrúpanse nos denominados Grupos Locais dos que na actualidade existen 32 repartidos por toda España. A sede central está situada en Madrid e ademais existen delegacións en Aragón, Andalucía, Canarias, Cantabria, Cataluña, Estremadura e na Comunidade Valenciana, ademais de oficinas en Doñana e no Delta do Ebro.

SEO/BirdLife, é a ONG conservacionista máis antiga de España con máis de 50 anos de experiencia na defensa e estudo das aves e dos seus hábitats. Foi fundada o 15 de maio de 1954 no Museo de Ciencias Naturais de Madrid cun núcleo fundador formado por 85 persoas. Desde o seu comezo SEO/BirdLife publicou unha revista científica semestral, *Ardeola*, e en 1957 creou un *Centro de Migración de Aves*. Tamén conta cunha revista trimestral, *La Garcilla* que reciben todos os seus socios. Forma parte de cinco grandes ONG ambentalistas de España xunto con Greenpeace, WWF, *Amigos de la Tierra* e *Ecologistas en Acción*.

A nivel internacional forma parte de BirdLife International, unha federación mundial que agrupa a máis de tres millóns de socios en 111 países, dedicada á conservación da biodiversidade en todo o mundo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de SEO/BirdLife

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1849551
* WorldCat
* VIAF: 129683692
* BNE: XX101661
* BNF: 123342630
* CANTIC: a10158297
* GND: 3013006-2
* ISNI: 0000 0001 1167 1609
* LCCN: n90627726
* PTBNP: 1189380
* SUDOC: 032282796

 |
**¿Por qué tan pocas?** é un documental dirixido por Carlota Coronado, e gañador do Premio Especial do Xurado ‘Afirmando los derechos de las mujeres’ no Festival de Málaga.

Contido
-------

No documental a través de entrevistas a científicas analizase a situación das mulleres no ámbito das carreiras STEM: as súas dificultades, barreiras que hai que romper, prexuízos. Tamén pretende amosar científicas e tecnólogas que poidan ser referentes inspiradores para as novas xeracións.

O documental forma parte do proxecto *¿Por qué tan pocas? Tecnólogas y científicas españolas a la luz* que desexa facer visible o traballo das científicas e tecnólogas no noso país. As impulsoras deste proxecto son as profesoras da UCM: Isabel Tajahuerce, Carlota Coronado, Yanna G. Franco e Elena Ramírez Rico.

Notas
-----

1. ↑  "¿Por qué tan pocas?". *Festival de Málaga*. Arquivado dende o orixinal o 04-11-2020. Consultado o 31-10-2020.
2. ↑  "¿Por qué tan pocas?". *Agencia SINC* (en castelán). Consultado o 2020-10-31.
3. ↑  "¿POR QUÉ TAN POCAS?". *Festival Cine Madrid* (en castelán). Consultado o 2020-10-31.
4. ↑  "¿Por qué tan pocas? Tecnólogas y científicas españolas a la luz". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2019-05-24. Consultado o 2020-10-31.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
* Elena Ojea
* Elena García Armada
* Margarita Salas
* María Blasco

 | 
* Clara Grima
* Susana Marcos Celestino
* Pilar López Sancho

 | 
* María Vallet Regí
* María Josefa Yzuel Giménez
* Concha Monje

 |

### Ligazóns externas

* ¿Por qué tan pocas?
| *Crocosmia × crocosmiiflora* |
| --- |
| *Crocosmia × crocosmiiflora* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Liliopsida |
| Orde: | Asparagales |
| Familia: | Iridaceae |
| Subfamilia: | Crocoideae |
| Tribo: | Ixieae |
| Xénero: | ''***Crocosmia''***Planch. |
| Especie: | '**C. × crocosmiiflora'** |

 |
| Nome binomial |
| '**Crocosmia × crocosmiiflora'**(Lemoine) N.E.Br. |

***Crocosmia × crocosmiiflora*** é unha especie fanerógama do xénero *Crocosmia*, pertencente á familia Iridaceae. 

É unha especie pouco común, naturalizada ao longo de camiños, a unha altitude de 1000–1480 metros; maleza amplamente distribuída en Centroamérica, introducida desde Suráfrica. Este é un híbrido desenvolvido do cruzamento entre *Crocosmia pottsii* (McNab ex Baker) N.E. Br. e *Crocosmia aurea* (Pappe ex Hook. f.) Planch. En Galicia está considerada como especie invasora.

Vista da planta.
Flor.
Detalle.

Descrición
----------

Son plantas que alcanzan un tamaño de 25–50 cm de alto. As follas linear-lanceoladas, de 30–50 cm de longo e 0.8–2 cm de ancho. Talo florífero ramificado, lixeiramente flexuoso, arqueado horizontalmente, espigas varias; brácteas de 6–10 mm de longo, flores alaranxadas, tubo do perianto lixeiramente encorvado, de 10–15 mm de longo; tépalos subiguais, lanceolados, 15–25 mm de longo e 6–9 mm de ancho, patentes; filamentos 15–22 mm de longo, anteras 6–8 mm de ancho. O froito é unha cápsula até 7 mm de longo e 9 mm de ancho; sementes xeralmente non viables.

Taxonomía
---------

O xénero foi descrito por (Lemoine) N.E.Br. e publicado en *Transactions of the Royal Society of South Africa* 20(3): 264. 1932.

Etimoloxía

***Crocosmia***: nome xenérico que deriva das palabras gregas: "*krokos*" que quere dicir azafrán, e "*osme*", que significa "cheirar". O por que do nome explícase cando se mergullan en auga quente follas secas desta planta, xa que estas emiten un forte cheiro similar ao do azafrán.

Sinonimia

* *Crocosmia × latifolia* N.E.Br.
* *Montbretia × crocosmiiflora* Lemoine
* *Tritonia × crocosmiiflora* (Lemoine) G.Nicholson

Notas
-----

1. ↑  Flora: Especies invasoras (Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas) [consultada o 28.07.2023]
2. 1 2  "*Crocosmia × crocosmiiflora*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 6 de abril de 2015.
3. ↑  "*Crocosmia × crocosmiiflora*". *The Plant List*. Consultado o 6 de abril de 2015.
4. ↑  "*Crocosmia × crocosmiiflora*". *Royal Botanic Gardens, Kew: World Checklist of Selected Plant Families*. Consultado o 6 de abril de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Crocosmia x crocosmiiflora*** |

### Ligazóns externas

* Ficha en The Plant List *(en inglés)*
* Ficha en IPNI (International Plant Names Index) *(en inglés)*
Coordenadas: 43°13′59″N 24°53′13″L﻿ / ﻿43.232944444444, 24.886861111111

Cova Devetashka.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **cova Devetàshka** (en búlgaro: *Деветашката пещера*) é unha gran cova cárstica a uns 7 km ó leste de Letnitsa e a 15 km ó nordeste de Lovech, preto da vila de Devetaki, na beira leste do río Osam, en Bulgaria. O sitio foi ocupado de xeito continuo por paleohumanos durante milleiros de anos, serviu como refuxio para varias especies de animais e no presente é o fogar de 30 000 morcegos.

Fauna
-----

Vista cara á entrada da cova.
Ademais de importantes descubrimentos arqueolóxicos, a cova Devetashka é o hábitat dunha ampla faunal local. Durante a estación de cría das especies mamíferas, entre comezos de xuño e finais de xullo, a cova está completamente pechada ós visitantes. Na cova habitan doce especies protexidas de anfibios e réptiles, incluíndo o *Zamenis longissimus*, o *Triturus cristatus*, a ra de Santo Antón (*Hyla arborea*), a tartaruga mediterránea (*Testudo hermanni*), oitenta e dúas especies de paxaros, trece das cales están incluídas na Lista Vermella da IUCN. Trinta e catro especies de mamíferos, catro delas na Lista Vermella e quince especies de morcegos poden ser vistos na cova.

Notas
-----

1. ↑  "Bats in Bulgaria - Green Balkans". Greenbalkans.org. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 24 de xaneiro de 2017.
2. ↑  "Are Bulgarian caves protected? - Life". Bnr.bg. Consultado o 24 de xaneiro de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cova Devetashka Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Cova Devetashka

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2756370
* EBID: ID

 |
Coordenadas: 41°36′54″N 24°22′46″L﻿ / ﻿41.6150629, 24.3794667

Entrada da cova dende arriba.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Diavolskoto Geurlo** (en búlgaro: *пещера Дяволското гърло*) é unha cova que se atopa no oeste das Montañas Ródope, preto da vila de Gyovren, en Bulgaria. Está preto da fronteira con Grecia. É unha popular atracción turística da zona.

Gravado na cova do demo.

Mitoloxía
---------

Segundo unha lenda de orixe tracia, a cova é o lugar por onde Orfeo descendeu ó Inferno ou reino de Hades para recuperara a vida da súa amada Eurídice. Existen dúas esculturas no fondo da gran sala da cova que foron talladas para ilustrar esta lenda.

Fauna
-----

A cova conta cunha das colonias de morcegos das covas máis importantes do país.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Diavolskoto Geurlo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina sobre a cova *(en inglés)*
Coordenadas: 21°35′59″N 99°05′56″O﻿ / ﻿21.599722222222, -99.098888888889

Vista dende o interior de Sótano de las Golondrinas.
**Sótano de las Golondrinas** é un abismo natural localizado no poboado de Aquismon pertencente ao estado mexicano de San Luis Potosí. É unha cova de orixe kárstico, formada pola erosión da auga nunha falla impermeable dunha planicie de pedra calcaria, e que ten a característica de ter unha abertura exterior notoriamente máis estreita ca no fondo, dándolle unha forma xeral cónica. A profundidade é duns 376 metros. A abertura superior encóntrase o nivel do chan e ten un diámetro próximo aos 60 metros, mentres que no fondo ten unha abertura máxima duns 300 metros, por 60 na súa parte mais estreita

Descubrimento
-------------

Cotorras de Sótano de las Golondrinas.
Este accidente orográfico foi dado a coñecer en 1976, por un equipo de ornitólogos da universidade de Texas, que estaban realizando un estudo detallado das aves nas fosas da Huasteca potosina. Dave Whitacre, Devi Ukrain, Luis Fernando Villaseñor e César Alejandro Andrade, ambos ornitólogos descubriron nesta fosa un exemplo da importancia que teñen para as poboacións de aves da rexión, ao darlles nas súas escarpadas paredes refuxio contra os predadores.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cuevas - Sótano de las Golondrinas, vídeo en YouTube.
Coordenadas: 38°44′19″N 0°13′00″L﻿ / ﻿38.738609, 0.216672

Vista do cabo desde o miradoiro de Ambolo.
O **cabo da Nau** sitúase no concello valenciano de Xàbia e constitúe o punto máis oriental da provincia de Alacant, marcando o límite sur do Golfo de Valencia.

Características
---------------

Constituído primordialmente por rocha calcaria a súa orografía é agreste, formando unha costa abrupta de forte pendente na que abrollan calas con covas e illotes, como a coñecida cova dels Orguens ou a illa do Descubridor. No alto do cabo, a uns 120 metros sobre o nivel do mar, sitúase un faro que constitúe unha importante axuda para a navegación.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1024914
* DARE: 40785
* GEC: 0045508
* GeoNames: 2513380
* Pleiades: 265833

 |
Coordenadas: 43°34′15″N 5°42′03″O﻿ / ﻿43.57083333, -5.70083333

Vista do cabo desde o faro.
O **cabo de Torres** (en asturiano: *Cabu Torres*) é un cabo situado na costa do mar Cantábrico, máis concretamente na zona occidental do concello de Xixón, no principado de Asturias. Dista uns 7 km da cidade de Xixón e é o saínte costeiro máis importante de todo o concello.

En 1923 constrúese o faro, que foi recentemente rehabilitado ao pasar a formar parte do denominado Parque Arqueolóxico Natural da Campa Torres, e no que se creou unha biblioteca arqueolóxica sobre a historia do mesmo e dos demais faros da costa asturiana.

Desde o mesmo pódense contemplar unhas fermosas vistas de toda a cidade de Xixón, así como da costa occidental (praias de Xivares, Perlora, Candás) e oriental asturiana.

Nunha ampla chaira que existe no mesmo atopáronse os restos dun antigo asentamento ástur-romano, o Castro de Noega.

* Faro do cabo TorresFaro do cabo Torres

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8254540
* GeoNames: 3107731

 |
Coordenadas: 43°14′35″N 25°02′00″L﻿ / ﻿43.243056, 25.033333

Fervenzas de Krushuna.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

As **fervenzas de Krushuna** (en búlgaro: *Крушунски водопади*) son unha serie de fervenzas no norte de Bulgaria, preto da aldea de Krushuna, no concello de Letnitsa, a 34 km da cidade de Lovech. Son famosas pola súa paisaxe pintoresca e están formadas por moitos travertinos.

É un espazo turístico cun camiño que leva á cova onde nace o río. Existen outras dúas fervenzas máis cativas na área, unha delas chamadas Malkata Maara. Algunhas outras covas atópanse nas zonas dos arredores - Urushka Maara, Gornik, cova de Devetashka.

Os resto do mosteiro de Hesychast, do século XIII-XIV, que se atopan na área, pertence á época do Segundo Imperio Búlgaro.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  Цветанов, Момчил. *Българските планини*. Domino. p. 290. ISBN 9789546512499.
Coordenadas: 59°26′38″N 27°20′07″L﻿ / ﻿59.443888888889, 27.335277777778

Fervenza de Valaste.
A **fervenza de Valaste** (en estoniano: *Valaste juga*) é unha fervenza que se atopa no norte de Estonia. Con 30,5 metros é a fervenza artificial máis alta dos países bálticos. Está situada entre as aldeas de Ontika e Valaste, no concello de Kohtla, no Condado de Ida-Viru. A fervenza fórmase cando as augas do regato Valaste se precipitan polos cantís que forman o Klint Báltico, a escasos metros da fervenza o regato desemboca no golfo de Finlandia. Atópase a 7 km ó nordés de Kohtla-Jarve.

A fervenza apareceu da década de 1970 como resultado dunhas obras de drenaxe. A auga aínda segue erosionando a base da fervenza polo que esta é cada vez máis alta. Até as últimas medicións realizadas en 2003 a altura estabelecida era de 25,6 metros. O maior caudal alcánzase na primavera co desxeo, e no outono. No verán diminúe considerablemente. En 1996 a Academia de Ciencias de Estonia declarou a fervenza patrimonio natural e símbolo nacional. O lugar é un popular destino turístico que é visitado sobre todo no inverno cando as augas conxeladas forman unha paisaxe de témpanos de xeo. Xusto enfronte da fervenza levantouse un miradoiro ó que se accede por unhas escaleiras de caracol metálicas construídas en 1999.

Notas
-----

1. ↑  "North Estonian Klint Regional Site". Arquivado dende o orixinal o 12 de novembro de 2009. Consultado o 17 de xuño de 2009.
2. ↑  Waterfalls. "Waterfalls in North Estonia". Arquivado dende o orixinal o 20 de novembro de 2008. Consultado o 30 de decembro de 2008.
3. ↑  Condado de Ida-Viru. "Valaste waterfalls". Arquivado dende o orixinal o 13 de xuño de 2011. Consultado o 30 de decembro de 2008.
4. ↑  Sightseeing in Estonia. "Valaste Waterfall in Ontika". Consultado o 30 de decembro de 2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fervenza de Valaste Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina de Valaste na páxina do concello de Kohtla *(en estoniano)*
* Fotos de Valaste en inverno *(en inglés)*
O **formigón armado** é un material de construción formado por unha matriz de formigón reforzada con ferrallas.

O formigón, como todos os materias cerámicos, ten tendencia á formación de fendas e polo tanto unha limitada resistencia á tracción, polo que se reforza con barras de aceiro que teñen unha elevada resistencia a este tipo de esforzos e obtense unha solución de excelentes prestacións e baixo custo.

O formigón é unha mestura compacta de:

* agregados graúdos: pedras britadas, seixos rolados etc.
* agregados miúdos: area.
* aglomerantes: cemento ou cal.
* auga
* aditivos: corantes, acelerantes, frebas etc.

Aplicacións
-----------

O formigón armado ten numerosas aplicacións: estruturas, pavimentos, paredes, cimentos, encoros.

Véxase tamén
------------

* Armadura
* Formigón pretensado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184190
* AAT: 300010775
* BNCF: 3123
* BNF: 119310419
* BRE: 2625093
* EBID: ID
* GEC: 0229296
* GiantBomb: 3055-6938
* GND: 4056840-4
* JSTOR: reinforced-concrete
* LCCN: sh85112446
* NDL: 00572797
* NKC: ph127956
* PSH: 14044

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Consola.
Super Nintendo
Unha **consola** é un aparello electrónico capaz de executar xogos electrónicos (que poden estar contidos en cartuchos, na propia memoria do aparello ou, actualmente, en CD e DVD etc.), en que se é posible interactuar a través de comandos dados mediante un controlador de xogo.
As informacións dos xogos son procesadas no interior do aparello e mostradas ós xogadores co auxilio dunha interface gráfica, representada nalgún dispositivo de vídeo (televisión, monitor etc.). No inicio do século XXI, a industria do videoxogo tornouse notoriamente lucrativa, atraíndo o interese de varios investidores e chegando a superar incluso o movemento financeiro xerado pola industria do cine. O videoxogo comezou a súa historia con estudantes universitarios utilizando os computadores das facultades e facendo programacións específicas para a súa diversión.

Consolas
--------

### Domésticas

* Magnavox Odyssey 100
* Fairchild Channel F
* Atari 2600
* Odyssey2
* Nintendo Entertainment System, NES
* Master System
* Mega Drive
* Super Nintendo, SNES
* NeoGeo CD
* Sega Saturn
* 3DO
* Jaguar
* PlayStation
* Nintendo 64
* Dreamcast
* PlayStation 2
* GameCube
* XBOX
* XBOX 360
* PlayStation 3
* Wii

Game Boy.
### Portátiles

* Game Boy
* Lynx
* Game Gear
* Nomad
* Virtual Boy
* Neo Geo Pocket
* Game Boy Advance
* Gizmondo
* GP32
* N-Gage
* Nintendo DS
* Sony PSP

### Compañías de Videoconsolas

* Microsoft
* Nintendo
* Sega
* Sony

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *consola*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8076
* GND: 4509575-9
* MusicBrainz: ID
* NKC: ph455366
* PSH: 12334

 |
Tàssies (2019)
**Josep Antoni Tàssies Penella,** nado o 13 de novembro de 1963 en Barbastro, Huesca, é un debuxante e autor e ilustrador catalán. Entre os galardóns que recibiu destacan o Premio Internacional de Ilustración da Feira do Libro Infantil de Boloña (2008) e o Gran Premio da Bienal de Ilustración de Bratislava (2009).

Traxectoria
-----------

**Tàssies** licenciouse en Ciencias da Información e Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1987. En 1991 obtivo o máster en edición pola mesma universidade. Os seus primeiros debuxos foron impresos en 1983. As ilustracións de Tàssies, como retratos para suplementos literarios, viñetas e caricaturas sobre temas socio-políticos, apareceron en El País, La Vanguardia ou El Periódico de Catalunya, entre outros. Impartiu seminarios de ilustración de xornal na *Escola de la dona - Diputació de Barcelona*. Tàssies vive coa súa familia en Brunyola.

Notas
-----

1. ↑  "Tàssies". *international literature festival berlin* (en inglés). Consultado o 2023-08-08.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Cataluña*** |

### Ligazóns web

* Páxina web de Tàssies

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6154439
* WorldCat
* VIAF: 63690821
* BIBSYS: 1498562806567
* BNE: XX1026290
* CiNii: DA17335579
* GND: 1037464257
* ISNI: 0000 0001 1028 1422
* LCCN: no2003014792
* NDL: 01229403
* SUDOC: 092110916

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Á (homónimos).
Animación do movemento das ás dun insecto. 
**Lenda**
a:ás  

b:unións  

c:músculos dorsoventrais  

d:músculos lonxitudinais
Unha **á** ou **ala** é un órgano superior ou apéndice de determinados animais morfoloxicamente adaptado para o voo independente. Téñenas as aves, os insectos e os quirópteros e tivéronas os xa extintos pterosauros.

Algunhas aves, como os pingüíns e as avestruces, teñen as ás pouco desenvolvidas e non son capaces de se manter no aire. Algúns insectos perden as ás no transcurso da metamorfose, carecendo delas en estado adulto, coma os piollos.

Gaivotas choronas utilizando as súas ás

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ala*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Á*** |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre aves é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 36°50′24″N 2°26′07″O﻿ / ﻿36.84, -2.435278

O **Estadio de los Juegos Mediterráneos**, tamén chamado **Power Horse Stadium** por motivos de patrocinio, foi a instalación deportiva máis coñecida dos XV Xogos Mediterráneos Almería 2005 celebrados en Almería, no verán de 2005. É un estadio moderno, dunha capacidade de 22.000 espectadores, onde actualmente disputa os seus partidos o club de fútbol máis importante da cidade, a Unión Deportiva Almería.

Historia e características
--------------------------

A UD Almería dispón de varias instalacións deportivas para o seu uso, tanto para adestrar como para disputar os seus partidos oficiais. O principal punto de referencia neste sentido é o Estadio dos Xogos Mediterráneos, unha instalación moderna e funcional, que conta con todas as comodidades tanto para o propio equipo como para os afeccionados.

Cun investimento de 21 millóns de euros, realizada para os XV Xogos Mediterráneos Almería 2005, o recinto é xestionado polo Concello. A UD Almería é o seu principal usuario e dispón do campo principal para adestramentos e partidos, así como do anexo, de idénticas características, para a preparación do conxunto branquivermello.

O Estadio dos Xogos Mediterráneos dispón dunha salga vip que dá acceso directo ao palco de autoridades, ademais doutros palcos destinados para empresas ou institucións. O aforamento inicialmente era de 15.000 espectadores, actualmente ampliado a 22.000 coa colocación de bancadas supletorias.

Á marxe diso, o Concello da cidade cede para os seus adestramentos ao Almería o Campo Municipal Juan Rojas, onde ademais disputa os seus partidos oficiais o Almería B, que milita no grupo noveno de Terceira División. O club dispón, de igual forma, dun campo de fútbol na *Vega de Acá*, de xestión propia e de propiedade Municipal, para os adestramentos.

Partidos da Selección Española
------------------------------

En febreiro de 2005 a selección de fútbol de España disputou un partido oficial de clasificación para o mundial de Alemaña 2006, fronte á selección nacional de San Marino, que terminou co resultado de 5-0.

Outros acontecementos
---------------------

En devandito estadio, durante os Xogos Mediterráneos celebráronse as cerimonias de inauguración (23 de xuño) como de clausura (3 de xullo) rexistrando un cheo completo. 
Posúe pistas de atletismo, polo que ademais pode ser utilizado para campionatos de atletismo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Visita virtual ó estadio no sitio oficial do Almería *(en castelán)*
* O estadio en Google Maps

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1130617
* GeoNames: 10280768

 |
**Ángel Fernández González**, máis coñecido como **Angelito Vernet**, nado en San Pedro da Ramallosa, Nigrán, o 6 de abril de 1910 e finado o 2 de novembro de 1981 en Sabarís, Baiona, foi un canteiro e escultor galego.

Traxectoria
-----------

Escultura conmemorativa da chegada da carabela Pinta.
Foi un dos catro fillos de Manuel Fernández Carneiro, canteiro portugués, e de Esperanza González Alonso.

Coñecérono máis polo primeiro apelido da súa muller, a baionesa Carmen Vernet Fernández, que polo seu propio.

Canteiro dende novo, tamén andou embarcado, tocaba o clarinete e foi directivo do Erizana Club de Fútbol.

Atropelouno un autobús na recta de Sabarís, cando ía acompañado dun dos seus netos, o neno Ángel Alfonso Giráldez Fernández, de dous anos de idade, falecendo ámbolos dous. Ao coñecer o sucedido, Carmen, a súa muller, sufriu un infarto e finou tamén.

Recoñecementos
--------------

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Escudo na fachada do Parador Nacional Conde de Gondomar. |
| Escudo na fachada do Parador Nacional Conde de Gondomar.  |

 |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*. 3/11/1981, 4/11/2021 e 5/11/1981.
2. ↑  "Baiona reivindica a su orfebre de la piedra Ángel "Vernet"". *Atlántico Diario* (en castelán). 1/3/2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ángel Vernet Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Antonio de Mauricio (pseudónimo de Antonio Vilar Montero) (2001). *Historia de Bayona* (en castelán). Alén Miño. pp. 293–299.
* Rey Lama, Luis Alberto (2015). *Por la Baiona de antes* (en castelán). pp. 96–170.

### Ligazóns externas

* ""Vernet" cinceló la historia de Baiona". *Faro de Vigo* (en castelán). 1/3/2015.
**Ángel Álvarez Durán**, coñecido como **Geluco**, nado en 1931 e finado en Vigo o 24 de marzo de 1998, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Ángel Álvarez Pérez. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura da UCD á alcaldía de Tui e foi elixido alcalde. Nas municipais de 1983 encabezou a candidatura do Partido Galeguista e volveu ser elixido alcalde grazas a un pacto de goberno. Nas municipais de 1987 encabezou a candidatura de Independentes de Galicia, perdendo a alcaldía en favor de Juan Manuel Diz Guedes, de Unión Tudense. Mántivose como concelleiro de Converxencia Nacionalista Galega tralas eleccións de 1991 e 1995, chegando a apoiar a moción de censura de febreiro de 1998 que descabalgou a Miguel Ángel Capón Rey en favor Antonio Fernández Rocha, se ben non entrou a formar parte do seu goberno e se mantivo na oposición ata o seu falecemento.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alejo Núñez Pascual** |  **Alcalde de Tui** 1979 - 1987 | Sucesor:**Juan Miguel Diz Guedes** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 25-3-1998, p. 52.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Añoveros Trías de Bes, Xabier; Martínez Gamallo, Loli (2007). Deputación, ed. *Los alcaldes de Tui del siglo XX. Historia de la ciudad a través de los plenos municipales*. Pontevedra. ISBN 978-84-612-2481-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Tui
**Ángel Zabala Ozamiz** "Kondaño", nado en Gautegiz Arteaga o 27 de maio de 1866 e finado en Madrid, 1940, foi un político de ideoloxía nacionalista vasca e dirixente e Deputado provincial de Biscaia do Partido Nacionalista Vasco (PNV)

Biografía
---------

Ángel Zabala naceu en Gautegiz Arteaga o 27 de maio de 1866. A súa familia residía en Gernika, onde a compañía naal do seu pai tiña as súas oficinas. Estudou no Colexio das Xesuítas de Orduña, onde seguramente coincidiu cos irmáns Sabino e Luis Arana. Despois, cursou a carreira de Dereito, licenciándose en Salamanca. Foi un dos primeiros membros do Partido Nacionalista Vasco, participando na súa fundación en 1895. Un ano máis tarde resultou elixido ademais para formar parte do seu BBB. A partir de 1897 comezou a colaborar na prensa nacionalista vasca, preferentemente sobre temas relacionados coa historia e o dereito. A finais de 1898, foi encarcerado, pasando un mes na prisión de Larrinaga, por dar unha ikurriña a uns albaneis para que coroasen unha construción en Arteaga. En 1902, estando preso Sabino Arana no mesmo cárcere, delegou temporalmente as súas funcións como presidente do BBB en Zabala. Este resulto elixido ós anos seguinte, xunto a Pedro Chalbaud, deputado provincial de Biscaia polo PNV.

Presidente do PNV
-----------------

En setembro, estando xa moi avanzada a súa enfermidade, Sabino Arana delegou nel definitivamente, polo que á súa morte, o 25 de novembro de 1903, Ángel Zabala era o seu principal dirixente. Nesta difícil situación, Zabala reorganizou a estrutura interna do PNV para que fose máis acorde coa dun partido moderno que a existente até entón. Cumprido este labor dimitiu, retirándose da vida política activa.

Fin de vida política e morte
----------------------------

Dende entón dedicouse ó estudo da historia de Biscaia, aínda que continuou sendo un importante referente para todos os nacionalistas vascos até a súa morte, que tivo lugar en Madrid en 1940.

Obras
-----

* *Historia de Bizcaya*. 1793 - 1807, Bilbao, 1909
* *Historia de Bermeo*. Tomo I, Bermeo, 1928. Tomo II, Bermeo, 1931.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Sabino Arana** |  **2º Presidente do Euskadi Buru Batzar** 1903– 1906 | Sucesor:**Santiago Alda, Alipio Larrauri, Antonio Arroyo, Vicente Larrinaga e Eduardo Arriaga** |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Enciclopedia Auñamendi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11705532
* WorldCat
* VIAF: 70138681
* Auñamendi: 144703
* BNE: XX1720822
* GND: 134115295
* ISNI: 0000 0001 2028 0810
* LCCN: nb2009020824
* NTA: 314739831
* SUDOC: 20164813X

 |