***Dende o conflito*** é unha novela en lingua galega de María Reimóndez, editada por Edicións Xerais de Galicia en 2014 logo de gañar o Premio Xerais. Xunto coas obras *A música dos seres vivos* e *En vías de extinción* conforma o «Ciclo dos elementos».

Trama
-----

Saínza Combarro é unha xornalista especializada en información internacional. Nas súas reportaxes busca dar voz ás mulleres, e evitar o cinismo e a resignación. En 1999 cobre o xenocidio de Ruanda para *The Guardian*. Despois comeza a traballar na BBC, e en 2003 cobre a guerra de Iraq, onde vive a morte de José Couso en Bagdad. Nesa etapa fai tamén entrevistas para *The Sunday Times*, reportaxes sobre a prisión de Abu Ghraib e a zona do Kurdistán.

Regresa a Galiza logo duns ataques de ansiedade, e retoma a relación coas súas irmás Ilduara e Saleta (nomeada así por Saleta Goi). Na primavera de 2005 vai a Adís Abeba para cubrir as eleccións en Etiopía, nas que resultou reelixido Meles Zenawi malia as protestas populares polas sospeitas de fraude electoral. Logo dunha etapa de estrés, pídelle permiso á súa xefa para pasar un ano na zona rural de Etiopía para escribir un libro. Pasa ese tempo sobrevivindo con mulleres rurais, e a experiencia dá pé ao libro *En terras de altos cumios*, publicado en 2008.
Durante este tempo perde a relación coa súa amiga Aurora, xornalista que vive en Barcelona, e traballa en *El País* na sección de deportes, e que traballou tamén en *L'Équipe*. Doutra banda, na súa casa Saínza vive a separación da súa nai, farmacéutica en Vilalba, e o seu pai, médico en Santiago de Compostela.

Comeza unha relación con Max, un home de Berlín, e múdase alí para escribir *A semente da guerra. Alemaña 50 anos despois da Segunda Guerra Mundial* (2010). En 2009 vai a Sri Lanka, e despois en Afganistán sofre feridas de metralla por un atentado, que acaba coa vida da súa compañeira Jane, fotógrafa. Cando el, que traballa de enxeñeiro na industria aeronáutica, decide deixar a relación, Saínza vese moi afectada.

En 2010 vai a Léogâne e Porto Príncipe, e alóxase coas tropas brasileiras da misión das Nacións Unidas en Haití. Despois de que Max decidise deixar a relación de parella regresa a Santiago de Compostela, onde se establece. O libro remata en xaneiro de 2013 cun final aberto con Saínza marchando a Malí.

Narración
---------

A obra está narrada en terceira persoa. A trama esténdese aproximadamente ao longo de catorce anos, con varias analepses á infancia e mocidade de Saínza.

Hai citas de Sofía Casanova, Marie Colvin, Jon Swain, Martha Gellhorn, Lara Logan e Bay Fang, e referencias a Emma Goldman e Margaret Mitchell.

A trama da novela entra en relación con outras obras da autora, xa sexa de forma explícita (indícase que un dos personaxes que aparece é a protagonista de *En vías de extinción*) como de forma implícita:

> 
> 
> Dende o conflito lese e goréntase como un libro independente do que representa a produción da escritora ata agora e non resulta difícil conxecturar que ha colmar as expectativas que nela se poidan depositar. Con todo, teño para min que gañará e renderá aínda máis a lectura, en matices e irisacións, de situármola en conexión coas diversas pezas narrativas da autora ata o presente, isto é, se a lectora ou o lector fai memoria, lembra, le ou relé a produción narrativa de María Reimóndez desde aquela estrea que supuxo *Caderno de bitácora* até os máis recentes *A alternativa está aquí*, *Volvo!*, *O regreso de Usha* ou *Presente continuo*. De así facelo ha decatarse de que nese todo latexa un corpus pragado de referencias que se cruzan constituíndo unha rede sutilmente construída que posibilita ir trazando o ronsel singular dunha moi suxestiva proposta creativa.
> Ramón Nicolás, 2014
> 

Boa parte das vivencias da protagonista foron vividas en primeira persoa pola propia autora.

Notas
-----

1. ↑  "«Dende o conflito» de María Reimóndez, premio Xerais de novela 2014". *Edicións Xerais*. 8 de xuño de 2014. Arquivado dende o orixinal o 28 de maio de 2020.
2. ↑  "María Reimóndez conversará na #PrazaDosLibros sobre as tres obras que forman parte do seu Ciclo dos elementos". *María Reimóndez*. 20 de xullo de 2016.
3. ↑  Ramón Nicolás (31 de outubro de 2014). "*Dende o conflito*, de María Reimóndez". *Caderno da crítica*.
4. ↑  César Lorenzo Gil (4 de febreiro de 2015). "*Dende o conflito*: as aventuras da santa viaxeira". *Biosbardia*. Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2019. Consultado o 14 de xaneiro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "*Dende o conflito*". *María Reimóndez*.