Os **pneumocitos** ou **células alveolares** son células que se encontran no epitelio dos alvéolos e nos septos entre os alvéolos. Os pneumocitos facilitan o intercambio respiratorio de gases entre o aire alveolar e o sangue dos capilares sanguíneos que rodean o alvéolo, contribúen ao mantemento e autorrexeneración do alvéolo e á secreción do surfactante pulmonar. Hai dous tipos de pneumocitos, chamados tipo I e tipo II.

Pneumocito tipo I
-----------------

Os **pneumocitos tipo I** ou **células alveolares tipo I** son células planas, que cobren unha área extensa, e teñen pouco grosor (0,2 μm; máis grosas na zona do núcleo). A súa superficie libre é xeralmente lisa e están unidas unhas a outras por medio de unións herméticas. Son as responsables do intercambio respiratorio de gases nos alvéolos e cobren a maior parte da superficie alveolar (>95%). Son a metade de numerosos cós pneumocitos tipo II, pero como estes últimos son moito máis pequenos e cobren 50 veces menos superficie da luz alveolar, os de tipo I cobren a maior parte da superficie do alvéolo.

Os pneumocitos tipo I non se poden dividir mitoticamente. Poden ser danados por substancias tóxicas do aire. En caso de danos pulmonares, poden orixinarse pneumocitos tipo I a partir da diferenciación de pneumocitos tipo II.

Pneumocito tipo II
------------------

Os **pneumocitos tipo II**, tamén chamados **células alveolares tipo II**, **células alveolares grandes** ou **pneumocitos granulares** son células cuboidais ou arredondadas, pequenas e granulares. A súa superficie libre ten un pequeno número de *microvilli*. A súa superficie basal arredondada sobresae no tecido conxuntivo dos tabiques alveolares. Atópanse tipicamente nos puntos onde se unen os tabiques alveolares. Aínda que en número de células supoñen o 60 % das células que revisten o alvéolo, só cobren o 5 % da superficie do alvéolo, debido ao seu tamaño e forma. Os pneumocitos tipo II son células secretoras, polo que presentan uns gránulos secretores que conteñen os precursores do surfactante cun contido en fosfolípidos entre 3 e 6 veces maior ca en proteína. Os gránulos mostran unha subestrutura laminar moi característica, polo que se chaman corpos lamelares. Descargan o seu contido por exocitose e o surfactante liberado esténdese formando unha capa monomolecular sobre a superficie do alvéolo .

### Desenvolvemento

Os pneumocitos tipo II empezan a formarse na 24ª semana de xestación, e empezan a segregar unha pequena cantidade de surfactante. Porén, as cantidades de surfactante segregadas non son as suficientes para unha adecuada función pulmonar ata a 35ª semana de xestación, e esta é a razón principal pola que aumentan moito os casos de síndrome de distrés respiratorio en nenos nacidos antes da 35ª semana de xestación.

### Funcións

Os pneumocitos de tipo II son responsables da produción e secreción de surfactante pulmonar, unha substancia tensoactiva, que facilita a difusión dos gases ao reducir a tensión superficial alveolar (a maioría do cal é o fosfolípido dipalmitoilfosfatidilcolina). Os fosfolípidos surfactantes almacénanse nos pneumocitos tipo II nos gránulos chamados corpos lamelares, que son vesículas especializadas. A liberación do surfactante dos corpos lamelares ocorre desde as primeiras respiracións do recentemente nado en adiante.

Os pneumocitos tipo II poden dividirse por mitose nos alvéolos e substituír os pneumocitos tipo I danados.

O xene humano MUC1, asociado cos pneumocitos tipo II, foi identificado como un marcador do cáncer de pulmón.

Notas
-----

1. ↑  "Vocabulario de medicina" (PDF). *Universidade de Santiago*. Consultado o 13 de setembro de 2016.
2. ↑  "Histology, A Text and Atlas, Sixth Edition," 2011, by Ross, Michael H, and Pawlina, Wojciech
3. ↑  D. W. Fawcett. Tratado de Histología. Editorial Interamericana-Mc. Graw Hill. 11ª edición. Páxinas 746-751. ISBN 84-7605-361-4
4. ↑  Jarrard JA, Linnoila RI, Lee H, Steinberg SM, Witschi H, Szabo E (1998). "MUC1 is a novel marker for the type II pneumocyte lineage during lung carcinogenesis". *Cancer Res.* **58** (23): 5582–9. PMID 9850098.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Macrófago alveolar
* Célula de Clara
* Célula caliciforme

### Ligazóns externas

* KansasHistology - resp|resp17 Arquivado 05 de febreiro de 2012 en Wayback Machine.
* BUHistology - 13905loa
* Electron micrograph at luc.edu

| * v
* c
* e
Tipos de células humanas derivadas do endoderma |
| --- |
| Intestino anterior | 

|  |  |
| --- | --- |
| Respiratorio | Pneumocito (tipos I e II) ·  Célula de Clara ·  Célula caliciforme |
| Dixestivo | 

|  |  |
| --- | --- |
| Estómago | *enteroendócrinas:* Célula G ·  Célula D ·  Célula ECL
*exócrino:* Célula principal gástrica ·  Célula parietal
Célula foveolar |
| Intestino | *enteroendócrinas:* Célula K  ·  Célula S ·  Célula D ·  Célula I
Célula caliciforme ·  Célula de Paneth
Enterocito  ·  Célula M |
| Fígado | Hepatocito ·  Célula estrelada hepática ·  (Célula de Kupffer do mesoderma) |
| Vesícula biliar | Colecistocito |
| Páncreas exócrino | Célula centroacinar ·  Célula estrelada pancreática |

 |
| Endócrino | *páncreas endócrino* (célula alfa, célula beta, célula delta, célula F (célula PP), célula épsilon) |

 |
| Bolsa farínxea | 

|  |  |
| --- | --- |
| Endócrino | *tiroide* (Célula folicular)  ·  *paratiroide* (Célula principal paratiroide, Célula oxífila paratiroide) |

 |
| Intestino posterior/cloaca | 

|  |  |
| --- | --- |
| Uroxenital | Célula urotelial |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1513812
* JSTOR: pneumocytes
* MAG: 2779854577

 |