Ricardo I de Inglaterra nun retrato do século XVII
**Ricardo I de Inglaterra**, nado en Oxford o 8 de setembro de 1157 e finado o 6 de abril de 1199, foi rei de Inglaterra desde o 6 de xullo de 1189 ata a súa morte. Tamén foi duque de Normandía como Ricardo IV, de Aquitania e de Gascuña, señor de Irlanda e Chipre, conde de Anjou e de Nantes. Foi coñecido como *Ricardo Corazón de León*, grazas á súa boa reputación como líder militar e guerreiro. Os musulmáns referíanse a el como *Melek-Ric' ou* Malek al-Inkitar *(Rei de Inglaterra).*

Traxectoria
-----------

### Infancia e mocidade

Ricardo foi o terceiro fillo home de Henrique II de Inglaterra e Leonor de Aquitania. Aínda que naceu no Palacio de Beaumont, en Oxford (Inglaterra) foi esencialmente francés, ó igual que a maior parte da familia real. Tras a separación dos seus pais permaneceu coa súa nai e recibiu o título de duque de Aquitania en 1168 e conde de Poitiers en 1172. Mentres, o seu irmán Henrique foi coroado como *segundo* rei de Inglaterra, ao servizo do seu pai.

Ricardo foi un home de moi boa educación. Escribiu poesía tanto en francés e occitano. Dicíase del que era moi atractivo, con cabelos rubios e loiros, ollos claros e complexión pálida, aínda que esta descrición debe tomarse con cautela ó non ser contemporánea nin por corresponder coa imaxe da súa efixie en Fontevraud. Aparentemente tiña unha estatura maior ca da media, pero dado que o seu corpo se perdeu durante a Revolución Francesa, non se coñece a súa estatura exacta.

Desde a mocidade pareceu mostrar habilidades políticas e militares destacadas e volveuse notorio póla súa valentía e cabaleirosidade, loitando fortemente para controlar as revoltas dos nobres no seu propio territorio. Como os seus irmáns, Ricardo desafiou á autoridade do seu pai constantemente e o seu sentido da responsabilidade volvíase cuestionable.

### Revoltas contra Henrique II

Ricardo Corazón de León
En 1161, o seu irmán Henrique foi coroado co-rei de Inglaterra xunto co seu pai, sendo ademais designado como Henrique II (1170-1183), pero os historiadores adoitan chamalo Henrique *o Mozo* para non confundilo co seu sobriño do mesmo nome Henrique III. En 1173, xunto cos seus irmáns Henrique e Godofredo, e apoiados polo rei Filipe II de Francia e a súa nai, rebelouse contra o seu pai, planeando destronalo e deixar ó seu irmán Henrique como único rei de Inglaterra. Neste primeiro enfrontamento, Henrique II saíu vitorioso e mandou encerrar a Leonor de Aquitania.

Henrique II invadiu Aquitania en dúas ocasións. Ós dezasete anos, Ricardo foi o último en manterse en contra do seu pai, finalmente negouse a loitar con el fronte a fronte e pediulle perdón. En 1174, Ricardo prestou xuramento de lealdade ó seu pai.

Entre 1181 e 1182, Ricardo enfrontou unha rebelión sobre a sucesión do condado de Angoulême. Os seus opositores foron onde Filipe II de Francia para pedirlle o seu apoio e a loita estendeuse cara Lemosín e Périgord. Ricardo foi acusado de crueldade contra os seus obxectivos. Porén, co apoio do seu pai e de Henrique o Mozo, tivo éxito sobre o vizconde Aimar V de Limoges e o conde Elie de Périgord.

Cando Ricardo sufocou a rebelión dos condes, volveu a desafiar o seu pai no trono. Entre 1180 e 1183 creceu a tensión entre Ricardo e o seu pai, como rei, Henrique II mandaba a Ricardo pagarlle homenaxe o seu irmán Henrique o Mozo, pero Ricardo negábase. Finalmente en 1183, Henrique o Mozo e Godofredo, duque da Bretaña, invadiron Aquitania nun intento de someter a Ricardo. O conflito tivo unha breve pausa cando en 1183 finou Henrique o Mozo. Pero Henrique II apresurouse para dar permiso ó seu fillo máis novo Xoán para invadir Aquitania. O finar Henrique o Mozo, Ricardo pasou a ser o herdeiro ó trono de Inglaterra, porén seguiu loitando contra o seu pai.

No 1187, Ricardo alíase con Filipe II de Francia, ó que Ricardo promete concederlle os seus dereitos sobre Normandía e Anjou. En 1188, Henrique II planea darlle Aquitania ó seu fillo Xoán. Un ano máis tarde, Ricardo trata de tomar o trono de Inglaterra para si mesmo. O 4 de xullo de 1189 as forzas de Ricardo e Filipe derrotaron ó exército de Henrique en Ballans.

Henrique, co consentimento de Xoán, acorda nomear a Ricardo como sucesor. O 6 de xullo, Henrique II de Inglaterra finou en Chinon e Ricardo converteuse en rei de Inglaterra, duque de Normandía e conde de Anjou. Roger de Hoveden afirma que o corpo de Henrique sangrou pola nariz en presenza de Ricardo, o que se tomou como un sinal de que Ricardo fóra o que causou a súa morte. Finalmente foi coroado como duque o 20 de xullo e como rei na Abadía de Westminster, en Londres, o 3 de setembro.

### Rei de Inglaterra

Tumba en Fontevraud.
Libre para perseguir os seus propios intereses, Ricardo non permaneceu moito tempo en Inglaterra. Inmediatamente despois da súa subida ao trono comezou a preparar a expedición á Terra Santa, que seria a Terceira Cruzada. Para tal propósito, acudiu ó tesouro do seu pai, cobrou novos impostos, vendeu títulos e cargos por cuantiosas sumas a quen quixese pagar e liberou o rei Guillerme I de Escocia do seus impostos de vasalaxe por 10,000 marcos. O único problema foi a constante ameaza que Filipe II de Francia representaba para os seus territorios continentais, e que Ricardo solucionou convencéndoo para que se unise tamén á cruzada.

A primeira parada dos cruzados foi en Sicilia cara 1190, onde Ricardo e Filipe se inminscuiron na política local, saqueando algunhas cidades do camiño. Foi neste momento cando Ricardo se gañou a inimizade do Sacro Imperio Romano Xermánico e nomeou o seu sobriño Arturo como o seu herdeiro. No 1191, Ricardo e o seu exército desembarcan en Chipre debido a unha tempestade. A presenza de tantos homes foi considerada unha ameaza polo líder bizantino da illa, e en breve xurdiron os conflitos. A resposta de Ricardo foi violenta: non só negouse a partir, senón que masacrou ós habitantes das cidades que se lle resistiran. Despois do cerco de Cantaras, Isaac Comneno abdicou e Ricardo fíxose co poder da illa. Foi tamén neste ano cando casou coa princesa Berenguela de Navarra.

En xuño de 1191, Ricardo chegou á Terra Santa a tempo de aliviar o cerco de Acre imposto por Saladino. Xa sen aliados, a causa dunha serie de problemas con Filipe de Francia e co duque Leopoldo V de Austria. A campaña foi todo un éxito e deulle o *status* de heroe. Mentres, a influencia do seu irmán Xoán en Inglaterra e de Filipe II, demasiado próximo a Aquitania e Normandía, obrigárono a volver a Europa.

Na viaxe de volta, Ricardo encontrouse con Leopoldo V de Austria, que aínda non lle perdoara os insultos recibidos en Chipre, foi feito prisioneiro e entregado ó emperador Henrique IV. O seu cativerio en Dürnstein, Austria, non foi moi duro e durante os catorce meses que estivo retido (de decembro de 1192 a febreiro de 1194) Ricardo continuou tendo acceso ós privilexios que determinaban a súa condición de rei. O seu rescate custou uns 150,000 marcos pagados do tesouro de Inglaterra, suma que dobraba ó dobre da renda anual da coroa, e que colocou ó país na bancarrota. Como proba de agradecemento a Deus pola súa liberación, Ricardo arrepentiuse publicamente dos seus pecados e foi coroado por segunda vez. A pesar dos esforzos de Inglaterra por liberalo, Ricardo abandonou de novo o país para combater por problemas fronteirizos con Francia para xa non volver máis.

Ricardo finou, cando atacaba o castelo de Châlus-Chabrol, a consecuencia das feridas provocadas por unha frecha que o acadou no abdome en abril de 1199. De ter usado unha armadura ese día, non tería morto. O seu corpo foi sepultado na Abadía de Fontevraud, a carón de Henrique II e de Leonor de Aquitania.

Notas
-----

1. ↑  Meseguer, p. 100
2. ↑  "Turner & Heiser 71"
3. ↑  'Maalouf'. Les Croisades vues par les Arabes. Editorial: J'ai lu. Autor: Amin Maalouf. Idioma: Francés. Ano: 1984. Páxinas 318. ISBN 2-290-11916-4. Parte: V. Número: XI. Capítulo: L'impossible rencontre
4. ↑  Meseguer, p. 96

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ricardo I de Inglaterra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Meseguer, Enrique. "La muerte de Ricardo Corazón de León". *Historia. National Geographic* (172): 88–103. ISSN 1696-7755.

### Ligazóns externas

* Richard I, Ja nuls om pres non dirá sa razón (Occitan version of lyric)
* Richard I, Ja nus hons pris ne dirá sa reson (French version of lyric, with English translation by James H. Donalson)Arquivado 02 de setembro de 2020 en Wayback Machine.
* English Monarchs Biografía ilustrada de Ricardo I

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Henrique II de Inglaterra** |   **Rei de Inglaterra e Señor de Irlanda** 1189 - 1199 | Sucesor:**Xoán I de Inglaterra** |

| * v
* c
* e
Duques de Normandía |
| --- |
| 
* Rollón o Camiñante 911-927.
* Guillerme I Longa Espada 927-942.
* Ricardo I Sen Medo 942-996.
* Ricardo II o Bo 996-1027.
* Ricardo III 1027-1028.
* Roberto I o Magnífico 1028-1035.
* Guillerme II o Conquistador 1035-1087.
* Roberto II Courtheuse 1087-1106.
* Henrique I Beauclerc 1106-1135.
* Estevo de Blois 1135-1144.
* Godofredo de Anjou 1144-1150.
* Henrique II 1150-1189.
* Ricardo IV Corazón de León 1189-1199.
* Xoán Sen Terra 1199-1216.
* Henrique III 1216-1259

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42305
* WorldCat
* VIAF: 64016139
* ARLIMA: 5495
* BAV: ADV10293136
* BIBSYS: 90657762
* BLBNB: 000332956
* BNCHL: 000195959
* BNE: XX1079144
* BNF: 120083366
* BRE: 3511255
* CANTIC: a11348008
* CERL: cnp00950002
* CiNii: DA0840032X
* DeutscheBio: 118641972
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000681585
* FAST: 19300
* GEC: 0055456
* GND: 118641972
* ISNI: 0000 0001 2280 9060
* LCCN: n50074520
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00991115
* NKC: jn20000701505
* NLA: 65960324
* NLG: 133939
* NNDB: 000093147
* NPG: mp55694
* NTA: 071087826
* ODNB: 23498
* RSL: 000080593
* SELIBR: 212132
* SNAC: w67m0qfq
* SUDOC: 02744175X
* ULAN: 500404078
* WikiTree: Plantagenet-248

 |