**Rosa María de las Nieves Ruiz de Castro y Centurión**, nada en Madrid o 29 de agosto de 1691 e finada o 14 de marzo de 1772, foi unha nobre española, XII condesa de Lemos.

Traxectoria
-----------

Era filla de Salvador Ruiz de Castro, irmán do conde de Lemos, e de Francisca Josefa Centurión, marquesa de Armunia. En 1713 casou con Pedro de Montcada, marqués de Leiva, un matrimonio curto debido á morte do seu marido en 1716, e co que tivo unha filla, María Catalina, que morreu nena. Pouco despois casou de novo con Guillem Ramón de Montcada, marqués de Aitona, de quen enviuvou en 1727. Esta morte permitiu gozar do usufruto dos bens do marqués porque o matrimonio fora concertado de acordo coa lei aragonesa.

Como membro da alta aristocracia, a partir de 1735 ingresou no palacio como "camareira" da princesa, e máis tarde raíña, Bárbara de Bragança, esposa de Fernando VI. Á súa morte continuou servindo a María Amalia de Saxonia, esposa de Carlos III, ata a súa morte en 1760. Despois, por orde de Carlos III, continuou o seu traballo no palacio e quedou á fronte do seu goberno.

Mentres, en 1741 Castro herdou oficialmente do seu tío Ginés os títulos e estados da súa familia e converteuse na cabeza visible da casa de Lemos. A partir dese momento, ademais do seu traballo no palacio, mantivo contactos cos administradores encargados da xestión dos estados da comarca de Lemos. A pesar da idea dunha nobreza ausente, Castro procurou conseguir melloras e reformas para Monforte e os seus arredores, en consonancia co pensamento ilustrado da época, como a renovación do Colexio da Nosa Señora da Antiga, que fora paralizado pola expulsión da Compañía de Xesús.

Segundo algunhas fontes influenciada pola creación das academias da lingua (1714) e da historia (1738) por parte de Filipe V, entre 1749 e 1751 abriu un salón ou tertulia literaria denominado *Academia del Buen Gusto,* pero outras fontes atribúen esta presidencia a Josefa de Zúñiga y Castro. Neste salón participaron numerosas personalidades como Agustín de Montiano, o 17 de xuño de 1738, Ignacio de Luzán, Blas Nasarre, o marqués de Valdeflores, o conde de Torrepalma, os duques de Béjar e Medina-Sidonia, entre moitos outros, entre os que destacan moitas damas nobres como a marquesa de San Esteban, a duquesa de Arcos, a marquesa de Estepa, entre outros, que demostrou boas condicións literarias e artísticas. Tamén formou parte do primeiro grupo de socias da Junta de Damas de Honor y Mérito da Real Sociedad Económica Matritense.

Morreu na parroquia madrileña de Santiago de Madrid o 14 de marzo de 1772, aos 86 anos. Foi soterrada austeramente na igrexa de Loreto. Ao non ter descendencia, logo de varias disputas familiares, e de acordo coa súa disposición testamentaria, herdou os títulos e estados ao seu sobriño, Joaquín Diego López de Zúñiga-Sotomayor y Castro.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Ballesteros Robles, Luis (1912). *Diccionario biográfico matritense* (en castelán). Madrid: Concello de Madrid. p. 566.
2. ↑  Rosa María de Castro y Portugal XII Condesa de Lemos Arquivado 04 de xaneiro de 2022 en Wayback Machine.. Fundación Ducal Casa de Medinaceli
3. ↑  Salcedo, Juan Miguel Soler (2020-04-24). *Nobleza Española. Grandezas Inmemoriales 2ª edición* (en castelán). Vision Libros. ISBN 978-84-17755-62-1.
4. ↑  "Rosa María de Castro y Centurión | Álbum de mulleres | culturagalega.org". *culturagalega.gal*. Consultado o 2022-01-04.
5. 1 2 3  Pérez Cantó, Pilar; Mó Romero, Esperanza (2005-06). "Las mujeres en los espacios ilustrados". *Signos históricos* (en castelán) **7** (13): 42–69. ISSN 1665-4420.
6. 1 2  Calderón España, María Consolación; Corts Giner, Mª Isabel (2006). "Proyección educativa de las Reales Sociedades Económicas en Andalucía". *Estudios de historia de la educación andaluza*. Sevilla: Universitade de Sevilla. p. 19.
7. ↑  Peruga, Mónica Bolufer (2008). "Las mujeres en la cultura de la Ilustración". *Ilustración, ciencia y técnica en el siglo XVIII español, 2008, ISBN 978-84-370-7150-3, págs. 209-232* (Servei de Publicacions): 209–232. ISBN 978-84-370-7150-3.
8. ↑  Ferrandiz, Vicenta Marquez Plata Y. (2019). "Doña Josefa de Zúñiga y Castro. Condesa de Lemos (1718-1771): dama ilustrada". *Hidalgos: la revista de la Real Asociación de Hidalgos de España* (559): 5–8. ISSN 2529-9212.
9. ↑  Trueba Mira, Virginia (2005). *El claroscuro de las luces: escritoras de la Ilustración española* (en castelán). Vilassar de Dalt: Montesinos. p. 32.
10. ↑  Salas Merino, Vicente (2014). *Tenencia, señoría y condado de Lemos*. Madrid: Visión Libros. p. 75-76.
11. ↑  Soler Salcedo, Juan Miguel (2020). *Nobleza Española. Grandezas Inmemoriales*. Madrid: Visión Libros. p. 308.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Rosa María de Castro y Centurión". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.