recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Manuel Aznar Zubigaray**, nado en Etxalar (Navarra) en 1894 e finado en Madrid en 1975, foi un xornalista, político e diplomático español. Foi o avó de José María Aznar.

Traxectoria
-----------

En 1912 comezou a colaborar no xornal integrista *Tradición Navarra*. En 1913 estableceuse en Bilbao e traballou na redacción do xornal nacionalista, *Euzkadi* e na revista cultural *Hermes*. Durante a primeira guerra mundial escribiu crónicas bélicas co alcume de Gudalgai. En 1914 estreou o drama *El jardín del mayorazgo*. En 1916 afiliouse ao Partido Nacionalista Vasco. Foi correspondente en Marrocos, onde fixo amizade con Francisco Franco Bahamonde. En 1918 accedeu á dirección do xornal madrileño El Sol. En 1922 marchou a Cuba, onde dirixiu *El País* e *Diario de la Marina*. Co comezo da Segunda República volveu a Madrid e dirixiu de novo *El Sol*, afiliouse ao Partido Republicano Conservador e dirixiu a súa campaña electoral de 1933.

Tras a sublevación de Franco marchou a París e logo a Burgos e traballou como propagandista e cronista militar. En 1940 publicou *Historia militar de la Guerra de España (1936-1939)* e uns anos despois *Historia de la Cruzada (1943–1944)*.

Dirixiu *Diario Vasco*, a axencia de noticias EFE (1958) e *La Vanguardia* (1960-1964). Fundou a revista *Semana* e foi procurador en Cortes.

Embaixador diante a ONU entre 1964 e 1967, foi tamén embaixador en Marrocos, Arxentina e a República Dominicana e ministro plenipotenciario nos Estados Unidos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* ANASAGASTI, Iñaki ; ERKOREKA, Josu. *Dos familias vascas: Areilza-Aznar*. Madrid: FOCA, 2003. ISBN 84-95440-52-0.

### Ligazóns externas

* El abuelo del presidente: AZNAR FUE DEL PNV

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3040538
* WorldCat
* VIAF: 96930823
* Auñamendi: 17258
* BNE: XX1038704
* BNF: 12772051g
* CANTIC: a10044358
* DBE: manuel-aznar-zubigaray
* FAST: 502088
* GEC: 0006411
* GND: 130180009
* ISNI: 0000 0001 2144 5613
* LCCN: nb90691443
* NKC: mzk2009529261
* NTA: 072318791
* PTBNP: 761935
* SUDOC: 09048343X
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 10460

 |
**Manuel Almunia Rivero**, nado en Pamplona o 19 de maio de 1977, é un exfutbolista español que xogaba na demarcación de gardameta.

Traxectoria
-----------

Formouse no CD Oberena da cidade navarra, que esta vinculado coma filial co Osasuna. Na tempada 1998/99 pasa a ser o porteiro titular do Osasuna Promesas. Ao ano seguinte pasa a ter contrato co primeiro equipo pero sairía cedido, primeiro ao Cartagena FC e ao CE Sabadell FC ao ano seguinte.

Tras o seu bo papel no Sabadell ficha polo Celta de Vigo no verán de 2001 ao rematar o seu contrato co Osasuna. Porén nunca chegaría a debutar co equipo vigués xa que foi cedido durante os tres anos que militou no equipo. Primeiro ao SD Eibar de Segunda División, onde gaña o Trofeo Zamora da categoría, e despois ao Recreativo de Huelva e Albacete Balompié de Primeira. Neste último equipo desbancaría da titularidade a todo un mito como o arxentino Roa.

Esta traxectoria ascendente fixo que no verán de 2004 volvese a Vigo pero só para asinar o seu traspaso ao Arsenal F.C. Inglés por un prezo de 6 millóns de euros.

### Na Premier League

No equipo dirixido por Arsène Wenger comezou como segundo porteiro, por detrás do alemán Jens Lehmann, disputando so os encontros da Copa da Liga e a FA Cup. O ano seguinte seguiu nas mesmas condicións pero chegou a disputar parte da final da Copa de Europa ao ser expulsado Lehmann ante o FC Barcelona, Almunia acabaría encaixando os dous goles que lle darían a vitoria ao equipo catalán.

Na tempada 2007/08 finalmente faise coa titularidade no campionato ligueiro, abríndose o debate incluso da conveniencia de que fose convocado coa Selección de fútbol de Inglaterra tras a súa nacionalización. Defendeu a portería gunner coma titular indiscutíbel ata 2010 cando comezou a perder peso a causa do bo momento do gardameta polaco Wojciech Szczęsny.

O 30 de setembro de 2011 foi cedido ao West Ham United durante dous meses a causa da lesión do porteiro titular do equipo. Tras a súa volta ao Arsenal en outubro dese mesmo ano non volvería disputar ningún encontro co equipo de Arsène Wenger, e rescindiría o seu contrato ao rematar a tempada.

Tras quedar libre fichou polo Watford F.C. no verán de 2012, onde renovou contrato ata 2014.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10711
* GiantBomb: 3005-4451
* BDFutbol: 1827
* FootballDatabase: 4426
* Fussballdaten: almuniamanuel
* L'Équipe: 25000000000000000000020014
* SoccerBase: 33994
* Soccerway: 2953
* Transfermarkt: 16621
* UEFA: 95820
* Worldfootball: manuel-almunia

 |
**María Manuela Oreiro Lema**, chamada despois de casada **Manuela Oreiro Lema de Vega,** nada en Madrid en 1818 e finada en 1854, foi unha cantante de ópera.

Traxectoria
-----------

### Formación

Estudou no Conservatorio María Cristina, tendo como profesor de solfexo a Baltasar Saldoni e de canto a Francesco Piermarini.

### Carreira

Contratada como *prima donna assoluta* polos teatros madrileños na tempada 1836-37, debutou no teatro da Cruz coa ópera *I Capuleti e i Montecchi* de Vicenzo Bellini, producindo un entusiasmo xeral, que posteriormente se reproduciu cando canta *Ana* *Bolena*, *a esule di Roma* e o *Belisario*.

En 1838 casou con Ventura de la Vega, e tras unha breve ausencia da escena, volveu e a súa fama alcanzou o seu punto álxido cando chega a Madrid o famoso cantante Giovanni Battista Rubini, con quen cantaba, entre outras, as óperas *Lucia di Lammermoor* e *La sonnambula*, compartindo as ovacións co gran tenor.

En 1849 e 1850 participou en obras como *Ildegonda*, e *La conquista de Granada* de Emilio Arrieta; *La Straniera*, de Bellini; *Luisa Miller* de Giuseppe Verdi, outras.

### Vida persoal

En 1838 casou co dramaturgo e tradutor Ventura de la Vega. Foi nai do tamén dramaturgo de éxito Ricardo de la Vega.

### Pasamento

Morreu antes de cumprir os trinta e seis anos. Rubini, o gran tenor, díxolle que nunca atopara ningún compañeiro de escena que tivese a voz, a alma e o canto tan enérxico de Manuela Oreiro.

Notas
-----

1. 1 2  "María Manuela Oreiro Lema | Real Academia de la Historia". Consultado o 2020-09-23.
2. ↑  *Enciclopedia universal ilustrada europeo-americana : etimologías sánscrito, hebreo, griego, latín, árabe, lenguas indígenas americanas, etc.; versiones de la mayoría de las voces en francés, italiano, inglés, alemán, portugués, catalán, esperanto. 40 Or - Paku*. Espasa-Calpe. 1974. ISBN 84-239-4540-5. OCLC 256368379.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
3. ↑  Molina Martínez, José Luis. (2003). *María Manuela Oreiro Lema (1818-1854) en el Diario de José Musso Valiente : la ópera en Madrid en el bienio 1836-1837* (1. ed ed.). Servicio de Publicaciones de la Universidad de Murcia. ISBN 84-8371-369-1. OCLC 52189203. Consultado o 2020-09-23.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Enciclopedia Espasa* Tom no. 40, p. 247. ISBN 84-239-4540-5 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11935038
* WorldCat
* VIAF: 65097382
* BNE: XX1519209
* CERL: cnp00634321
* DBE: maria-manuela-oreiro-lema
* FAST: 387814
* GND: 129842648
* ISNI: 0000 0000 4457 8323
* LCCN: n97017596
* SUDOC: 13764518X

 |
**Manuelito**, tamén coñecido como **Hastiin Chʼil Haajiní**, nado en 1818 e finado en 1893, foi un dos principais xefes do pobo navajo antes, durante e despois do período da Longa marcha.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo do Clan Bitʼahnii, preto de Bear's Ears, no sueste de Utah. Como moitos Navajo, ó longo da súa vida foi coñecido por diferentes nomes dependendo do contexto. No seu pobo, foi coñecido como Ashkii Diyinii (*Neno Santo*), Dahaana Baadaané (*Xenro de texano*), Hastiin Chʼilhaajiní (*Herbas Negras*) e Nabááh Jiłtʼaa (*Guerreiro Xefe*). Os seus inimigos chamárono "Burato de bala".

Manuelito foi un líder destacado que uniu ó seu pobo en contra da opresión do exército dos Estados Unidos. Durante varios anos, liderou un grupo de guerreiros que tentaron resistir os esforzos federais que pretendían mover o pobo navajo á forza ata Bosque Redondo, Novo México. Ese traslado tivo lugar en 1864 e coñécese como a Longa marcha dos navajo. Despois do traslado, Manuelito foi un dos líderes que asinou o tratado de 1868, finalizando así un período no que o seu pobo estivo preso en campos de concentración do goberno, e finalmente puideron establecer unha reserva. Manuelito tamén foi un férreo defensor da educación para os nenos navajo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerras Navajo
* Longa marcha dos navajo
* Narbona
* Nación Navajo

### Ligazóns externas

* Bosque Redondo/Fort Sumner *(en inglés)*
* Historia oral de Manuelito Arquivado 07 de decembro de 2015 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* *Famous Indian Chiefs I Have Known* by Oliver Otis Howard *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q983447
* WorldCat
* VIAF: 25816532
* CERL: cnp01141097
* EBID: ID
* FAST: 1661448
* GND: 134228138
* ISNI: 0000 0000 3527 6307
* LCCN: n2006091456
* SNAC: w65d9b6r
* SUDOC: 15877020X

 |
**Juan Manuel Juncal Rodríguez**, nado en Ferrol o 2 de xuño en 1958, é un político galego do Partido Popular de Galicia, deputado autonómico, alcalde de Ferrol, senador e deputado no Congreso.

Traxectoria
-----------

Papeleta para o Senado das Eleccións xerais de España de abril de 2019.
Foi alcalde de Ferrol dende o ano 2003 ata 2007, polo PPdG, ostentando o cargo de presidente provincial do mesmo partido. Foi elixido deputado pola provincia da Coruña nas Eleccións ao Parlamento de Galicia 1997. Nas Eleccións xerais de 2008 presentouse como senador, e foi elixido co maior número de votos da provincia da Coruña. En 2011 revalidou o mesmo resultado. Presentouse de número 3 ao Congreso dos Deputados nas Eleccións xerais de 2015 e foi elixido. Nas Xerais de novembro de 2019 volveu ser elixido senador.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Eleccións municipais en Ferrol

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado
* Ficha no Congreso dos Deputados Arquivado 26 de novembro de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xaime Bello** |  **alcalde de Ferrol** 2003 - 2007 | Sucesor:**Vicente Irisarri** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391247
* WorldCat
* VIAF: 288760097
* PACE: 7587

 |
**Juan José Gómez del Cura**, nado en Madrid o 26 de abril de 1953, é un exfutbolista que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Comezou a destacar no Algeciras CF,de onde pasou ao Recreativo de Huelva, porén sería fichado polo Celta de Vigo, antes do remate da tempada 1974/75.

Co Celta debutou en Primeira División o 7 de novembro de 1976 ante o Real Madrid, porén o primeiro ano en Vigo transcorrería en Segunda División conseguindo o ascenso ese mesmo ano.

Nas nove tempadas que militou no Celta o equipo cambiou de categoría en todas elas, disputando tres tempadas en Primeira, cinco en Segunda e mesmo unha en Segunda División B. Un dato característico foi que o máximo goleador do equipo na tempada 1976/77 foi o porteiro arxentino Carlos Fenoy con cinco tantos. O seu mellor ano sería a tempada 1981/82 na que xoga 36 encontros e anota 15 goles.

En 1984 deixou o Celta despois de 195 encontros e 43 goles.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16911617
* BDFutbol: 3719
* Transfermarkt: 310903

 |
**Juan José Jayo Legario**, nado en Changuillo (provincia de Nazca) o 20 de xaneiro de 1973, é un exfutbolista peruano que xogaba na demarcación de centrocampista.

Traxectoria
-----------

Pese a comezar a xogar como dianteiro destacou en 1993 como centrocampista defensivo no Club Alianza Lima. En 1997 gañou o seu primeiro título da liga peruana, estes bos papeis no Alianza fan que fiche polo Unión de Santa Fé en 1999, porén no mercado de inverno de 2001 ficha polo Celta de Vigo. Só xogou no Celta o resto desa tempada, incluíndo a final da Copa do Rei en 2001, encontro que perdería ante o Real Zaragoza.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 2000-01 (final da Copa do Rei) |
| --- |
| Cavallero  ·  Velasco  ·  Cáceres  ·  Berizzo  ·  Juanfran  ·  Jayo  ·  Giovanella  ·  Karpin  ·  Mostovoi  ·  Gustavo López  ·  Catanha  ·  Edú  ·  McCarthy |
| Đorović  ·  Pinto  ·  Vágner  ·  Jesuli  ·  Yago Yao  ·  Doriva  ·  Coira  ·  Tomás  ·  Couñago  ·  Manolo Sánchez  ·  Noguerol  ·  Sergio  ·  Berges |
| Adestrador: Víctor Fernández |

A tempada seguinte xoga no UD Las Palmas pero tampouco permanecería máis dun ano, volvendo ao Perú ao club no que debutou, o Alianza Lima. Militou no club ata o ano 2012 coa excepción do ano 2008 cando xogou no José Gálvez FBC, nestes anos gañou outros tres campionatos peruanos (2003, 2004 e 2006) amais de tres Torneo Apertura (1997, 2003 e 2006) e dous Clausura (1997 e 2003).

Finalmente retirouse o 18 de novembro de 2012.

### Coa selección de fútbol

Entre os anos 1994 e 2008 disputou 97 encontros coa Selección de fútbol do Perú, anotando un gol.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2721700
* BDFutbol: 1656
* FIFA: 170153
* FootballDatabase: 5711
* NFT: 5191
* Transfermarkt: 30572

 |
**Juan Luis López García**, chamado **Juan Luis**, nado en Santiago de Compostela en 1894 e finado en Madrid en 1979, foi un pintor galego.

Traxectoria
-----------

Comezou na actividade pictórica na infancia no taller do pai. Fórmase basicamente nas aulas de pintura de Mariano Tito Vázquez e na Escola de Artes e Oficios da cidade. Obtivo unha bolsa de estudos do Concello de Santiago coa que se desprazou a Madrid. Alí coñeceu, por mediación de Francisco Asorey, a artistas da época como Manuel Bujados ou Julio Romero de Torres.

Ao seu regreso contaba xa cun certo prestixio. Participa na Exposición Rexional da Coruña, en 1917, e obtén grandes gabanzas dos críticos da época. Encargóuselle a restauración do retablo da igrexa de Arcos de Furcos (Cuntis), e alí coñeceu a Xosefa Carballo, coa que casaría en 1918, e tivo ao seu fillo Francisco Luis. Participou en distintas edicións da Exposición Nacional de Belas Artes que se celebraba en Madrid.

En 1926 viaxa como bolseiro a París, onde coñece a Carlos Maside, que o introduciría nos faladoiros artísticos dos cafés de Montmartre e Montparnasse, e no 1930 desprázase de novo como bolseiro da deputación da Coruña a visitar distintos museos e galerías de Italia, Suíza e Francia. Despois da guerra civil ingresa como catedrático na Escola Superior de Belas Artes de Barcelona.

A súa pintura é basicamente de temática costumista, especialmente campesiña. Habería que encadralo na mesma xeración que Castelao, Xesús Corredoyra ou os seus grandes amigos Felipe Bello Piñeiro e Francisco Asorey.

Notas
-----

1. ↑  Cerviño Lago, M.J. *El pintor Juan Luis: apuntes sobre su vida y su obra (catálogo)*, Deputación Provincial da Coruña, A Coruña, 1985

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Areán, C.: *Treinta años de Arte Español*, Madrid, 1972.
* Arte Gallego (catálogo), Santiago de Compostela, 1926.
* *Artistas Galegos: pintores (rexionalismo I)*. "Juan Luis", Nova Galicia Edicións, Vigo, 2002.
* López Vázquez, J.: "Juan Luis", en *Gran Enciclopedia Gallega*, tomo 18, pp. 117–120.
* Mon, Fernando: *La pintura actual en Galicia*, A Coruña, 1972.
* Travieso Mougán, J.: *Juan Luis, un goce de la pintura* (catálogo), Deputación da Coruña, 1984.
* Travieso, J.; Cerviño Lago, J.: *El pintor Juan Luis* (catálogo), Fundación Pedro Barrié de la Maza, A Coruña, 1994.

### Ligazóns externas

* Juan Luis na Colección Afundación.
* imaxe *Exvoto*, ca. 1925, óleo-lenzo, 84x133cm Pinacoteca Francisco Fernández del Riego

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535825
* WorldCat
* VIAF: 12203448
* BNE: XX1005044
* DBE: juan-luis-lopez-garcia
* FAST: 371202
* GND: 101325760X
* ISNI: 0000 0001 2120 7658
* LCCN: nr96008826
* SUDOC: 185375790
* ULAN: 500037421

 |
**Juan Lago Collazo**, coñecido como **Juan da Ferreira**, nado en Paredes (Vilaboa) e finado en París, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Durante a República foi secretario da Sociedade de Oficios Varios de Vilaboa. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e torturado para que entregase os libros do sindicato. Sobreviviu a unha tentativa de paseo no cemiterio de Ponte Sampaio. Enrolouse no exército franquista e pasouse ao bando leal. Participou na batalla do Ebro. Coa derrota da República pasou a Francia e foi internado nun campo de refuxiados. Enrolouse como tenente nun dos batallóns auxiliares do exército francés. Trasladado á fronte de guerra, foi feito prisioneiro polos alemáns e conducido desde Estrasburgo ao campo de concentración de Mauthausen o 13 de decembro de 1940. Para sobrevivir mudou a súa identidade pola dun compañeiro morto, o cubano Alberto Martínez Sánchez. A finais de 1943 foi trasladado a Ebensee, un campo satélite de Mauthausen. Estivo preso en Mauthausen catro anos e medio, até o 5 de maio de 1945. Logo da liberación do campo foi atendido pola Cruz Vermella e trasladado a París. Despois foi trasladado a Fort de Champigny, un cuartel do exército francés preto de París convertido en fogar de convalecencia. Alí coñeceu a Andrés Campos, un emigrante de Murcia, que o acolleu e lle prestou axuda. Coa colaboración de Germaine, a filla de Andrés coa casou finalmente, preparou os exames de mecánica e conseguiu emprego nunha fábrica. Visitou Paredes en varias ocasións nos anos sesenta. Morreu en París, e as súas cinzas foron depositadas polo seu irmán Ramón no cemiterio de Cedeira.

Vida persoal
------------

Casou en París con Germaine Campos en 1948. Tivo unha filla, Vivianne.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-8-1966, p. 15.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Todas as vidas de Juan Lago Collazo Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine.
* Juan Lago, sobrevivente de Mauthausen
* O Souto
**José Dionisio Valladares Gómez del Río y Rozas**, nado en Graba (Silleda) o 23 de xuño de 1787 e finado o 23 de marzo de 1864, foi un político galego.

Biografía
---------

Igrexa da parroquia de Graba, patria do ilustre Valladares.
Estudou no seminario da cidade de Lugo, onde cursos Latinidade, Lóxica, Metafísica e Filosofía Moral. Tras finalizar os estudos en Lugo, trasladouse á Universidade de Santiago de Compostela, onde faría a carreira de Leis co grao de Bacharel nemine discrepante.

Co estoupido da Guerra xorde na Universidade compostelá un movemento patriótico, que deu como resultado a creación dunha compañía formada por estudantes contra a invasión das tropas francesas, denominado Batallón Literario, composto por ao redor 1.200 homes, entre cadetes e oficiais, encadrados en seis compañías e baixo as ordes do brigadier Don Juan Ignacio Armada Caamaño Ibáñez de Mondragón e Salgado de Sotomayor, marqués de Santa Cruz de Rivadulla. O 18 de xullo o batallón incorpórase no exército mandado polo xeneral Joaquín Blake, onde formaron a vangarda xunto aos voluntarios navarros.

Valladares foi abandeirado no batallón así como un dos primeiros que se alistou.

En outubro de 1817 casou con María de la Concepción Núñez Morciego na capela de don Pedro María de Cisneros, Conde de Ximonde. Ela era filla de José Núñez, avogado de Santiago de Compostela e Vilancosta, e de Teresa Morciego y Población (nada en Rioseco, Valladolid). Xuntos tiveron 10 fillos: Jacoba, Petra, Marcial, Prima, Segunda, Isabel, Avelina, Sergio, Engracia e Luísa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía


| * v
* c
* e
Árbore xenealóxica |
| --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391011
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 117040

 |
Coordenadas: 42°21′46″N 8°40′28″O﻿ / ﻿42.362777777778, -8.6744444444444

Vista aérea no 2014.
A **lagoa de Castiñeiras** é unha lagoa artificial situada no monte de Cotorredondo (entre a comarca do Morrazo e a de Pontevedra), entre os termos municipais de Vilaboa (parroquia de Vilaboa, xunto aos lugares da Graña e Postemirón) e Marín (parroquia de San Xián).

Situación
---------

Ao redor da lagoa sitúase un dos parques forestais máis antigos de Galicia, o Parque da Natureza Lagoa de Castiñeiras, situado en montes comunais e xestionado pola Xunta de Galicia. Está rodeado dunha masa forestal creada a partir dos anos 50 pero que probablemente teña a súa orixe nas primeiras plantacións do plan de reforestación da provincia de Pontevedra, iniciadas o 3 de xaneiro de 1927. Actualmente o parque conta cunhas 70 ha de superficie repoboadas con castiñeiros, bidueiros, carballo americano e outras especies exóticas.

Dentro do parque atópase unha caseta de información e a Aula de Natureza de Cotorredondo, ambas as dúas xestionadas pola cooperativa Teixugo.

No parque atópase un campo de catro mámoas entre as que destaca a Mámoa do Rei.

Accédese pola estrada de Figueirido, dende a N-550, ou ben dende Vilaboa a través de distintos camiños forestais (401, 105).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galería de imaxes de lagos e lagoas de Galicia

### Ligazóns externas

* Parque Lago Castiñeiras
* Teixugo S. Coop.
* Lago na páxina do Concello de Vilaboa
**José Dafonte Varela**, é un empresario e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Emigrante, ao retornar foi madeireiro e despois rexentou unha explotación agrícola. Foi un dos fundadores de Alianza Popular en 1982. Participou sempre nas candidaturas do partido pero non en postos de saída ata que en 2002 a morte do anterior alcalde e a renuncia do número dous colocarano na alcaldía que revalidou nas eleccións municipais de 2003 e nas sucesivas eleccións sempre con maioría absoluta. Foi deputado provincial.

Nas municipais de 2019 renunciou a presentarse e foi substituído por Josefina Suárez López que finalmente foi a que acadou a alcaldía. Nas municipais de 2023 volveu á política encabezando a formación Unión por Trazo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jesús Dubra Rama** |  **Alcalde de Trazo** 2002 - 2019 | Sucesor:**Josefina Suárez López** |

Notas
-----

1. ↑  El PP sigue en la alcaldía de Trazo con el aval del grupo independiente
2. ↑  El exalcalde Dafonte se presentará a las municipales en Trazo como independiente

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Trazo

### Ligazóns externas

* Entrevista en *El Correo Gallego*
A **lingua palauana** (*a tekoi er a Belau*) é unha das dúas linguas oficiais da República de Palau, sendo a outra o inglés. É membro da familia de linguas austronesias, e é unha das dúas linguas indíxenas en Micronesia que non é parte da póla oceánica da familia, sendo a outra o chamorro (véxase Dempwolff 1934, Blust 1977, Jackson 1986 e Zobel 2002). Moitos estudosos concordan que o palauano e o chamorro forman parte das linguas sunda–sulawesi da familia austronesia, malia que algúns consideran que o palauano posiblemente constitúa unha póla independente das linguas malaio-polinesias (Dyen 1965). A lingua palauana é amplamente empregada no día a día en Palau.

Notas
-----

1. ↑  Definición de palauano, -na no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a proba da Wikipedia en  ***Lingua palauana*** |

### Ligazóns externas

* Comisión da Lingua de Palau *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33776
* AAT: 300389049
* BRE: 2703685
* EBID: ID
* Ethnologue: pau
* Glottolog: pala1344
* NDL: 00569046
* WALS: pal

 |
Coordenadas: 43°07′29″N 8°44′39″O﻿ / ﻿43.124861111111, -8.7442222222222

Vista aérea en 2015.

A **lagoa de Alcaián** é unha lagoa natural situada na Braña Rubia, na parroquia de Seavia (Coristanco). Nos últimos anos o seu estado foise deteriorando por escavacións ilegais e vertedura de refugallo e lixo ás súas augas por mor da deixadez da administración local.[]

Lenda
-----

Conta unha lenda que no lugar existiu unha vila chamada Alcaián, a cal foi somerxida nas profundidades da actual lagoa. Cóntase que unha muller foi desterrada cando Xesús e San Pedro andaban pedindo esmola polas portas. Un día pediron pousada por moitas casas desta vila e ninguén llela quixo dar, entón, soltáronlles os cans. Xesús ofendido pronuncio o seguinte:

Adeus, vila de Alcaián que me encirraches os cans,  
afundiaste e nunca arriba volverás.
Existe tamén estoutra versión:

Afúndete vila e érguete can,  
hoxe es vila e mañá serás braña.
Tamén hai a opinión de que a causa do afundimento foi que un día o santo de Alcaián aborreceuse con todos os veciños e dixo:

Pobo de Alcaián,  
antes eras vila  
e agora queres ser brañal.
Tamén se di que os veciños de Salgueiras e os de Mira escoitan campás, ladridos de cans e mesmo chegan a escoitar galos cantar na Noiteboa e na noite de San Xoán.
**José Corzo Conde**, nado en Rodeiro cara a 1886, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Estivo emigrado en Cuba e Arxentina. Ao seu retorno instalouse como industrial de Arzúa. En 1933 era secretario da Sociedad Agraria Socialista de Arzúa, presidida por Ramón García Regueiro. Logo do triunfo da Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Arzúa e 3º tenente-alcalde. Foi o presidente da primeira Agrupación Socialista de Arzúa constituída o 27 de abril de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu. Foi xulgado en Compostela por rebelión xunto con Juan Manuel Vidal García nun proceso incoado o 25 de agosto e declarado en rebeldía. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1937, que pecharon en 1945 pola súa defunción.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-7-1933, p. 1.
2. ↑  *BOP A Coruña*, 23-3-1934, p. 2.
3. ↑  "El PSOE de Arzúa fija el 27 de abril como día del socialismo local", *La Voz de Galicia*, Santiago, 17-3-2010, p. L12.
4. ↑  *BOP A Coruña*, 10-12-1945, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lanero Táboas, Daniel (2006). *Os remendos da memoria. A represión franquista no Concello de Arzúa (1936-1950)*. Arzúa: Concello. ISBN 84-606-4054-X.

### Ligazóns externas

* 

* José Corzo Conde na páxina web *Nomes e Voces*.
* Concelleiros das corporacións republicanas
**Kufra** (en árabe **كفرة**; en grafía francesa **Koufra**, en inglesa **Kufra**) é un coñecido oasis do deserto de Libia, na rexión de Cirenaica (aproximadamente 23.3°N, 22.9°E), aliviador lugar de descanso das caravanas de mercadores árabes que atravesaban de norte a sur este inferno de area.

Historia
--------

O lugar xogou un certo papel na campaña do Norte de África durante a Seconda Guerra Mundial, na que foi teatro de operacións na batalla de Kufra. O lugar que tornárase un punto estratéxico como escala de avións, unha vez que Suez foi pechado. En febreiro de 1941, despois de dez días de ataques, tropas da Francia Libre e un destacamento británico conseguiron que se rendise a súa gornición de 400 italianos e 800 autóctones.

### Etapa sahariana

Actualmente Kufra é un lugar de paso na ruta dos inmigrantes subsaharianos que atravesan o grande deserto pola súa zona central.

Agricultura en Cufra
--------------------

A inicios dos anos 1970, o estado libio impulsou en Kufra un vasto proxecto agrícola, tentando desenvolver a agricultura no deserto. A auga de irrigación obtense de acuíferos do subsolo, non renovábeles e que son a única fonte de auga na zona. O regadío efectúase por un sistema radial, alcanzando así rego nun diámetro de cerca dun quilómetro. Tal logro pode observase desde o espazo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172114
* WorldCat
* VIAF: 46145602399201361409
* EBID: ID
* GeoNames: 88931
* GND: 4395329-3

 |
Un grupo de maquis en La Trésorerie en 1944. O uso da boina, moi común no medio rural francés desa época e chamada *boina vasca*, é un dos símbolos distintivos dos maquis franceses, empregada tamén para confundirse entre a poboación civil
O **maquis** designa grupos de guerrilleiros que formaban parte da denominada Resistencia francesa, sendo a súa presenza particularmente activa nas zonas montañosas da Bretaña e do sur de Francia onde fustrigaron as forzas do réxime de Vichy e a Wehrmacht do Terceiro Reich.

En España é o nome xenérico adoptado pola historiografía, polo que se coñecen os grupos armados clandestinos que practicaron as técnicas de combate de guerrilla especialmente no medio rural e natural, como bosques ou zonas montañosas, durante a guerra civil española e a posguerra española, provenientes moitos deles do maquis francés.

Etimoloxía
----------

A palabra orixinal deriva dun tipo de ecosistema mediterráneo presente no sueste de Francia, a maquia (en francés *maquis*), cuberto de matogueiras. Este foi, precisamente, o tipo de terreo no que a resistencia armada atopou asilo. Os membros do escuadrón recibían o nome de *maquisards*. Finalmente, o termo converteuse nun honorífico que significaba "combatente de resistencia armada". Os maquis pasaron a simbolizar a resistencia francesa.

Notas
-----

1. ↑  Fonte: Donald I. Grant. Department of National Defence / National Archives of Canada, PA-166396. *The Battle of the Scheldt* en junobeach.org
2. ↑  *Online Etymology Dictionary*. ""Definición de maquis"". Consultado o 14 de decembro de 2007.  por Dictionary.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q701165
* EBID: ID
* GEA: 8420

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Marián Ferreiro.

**María Ángeles Ferreiro Vidarte**, coñecida como **Mariam Ferreiro** e ocasionalmente escrita como **Marián Ferreiro**, nada en Lourenzá en 1951, é unha política do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Profesionalmente, traballa no Centro de Planificación Familiar da Coruña, cidade na que viviu as últimas décadas.

En 1999 figurou na lista do PSdeG-PSOE aos comicios locais na cidade da Coruña, lista que encabezaba Francisco Vázquez, e resultou elixida. Foi concelleira de Infraestruturas na Coruña no equipo de Vázquez ata que foi destituída.

Despois dun tempo apartada da primeira fila política, en 2012 figurou de número sete na candidatura do PSdeG-PSOE ás eleccións galegas, e aínda que non resultou elixida, as sucesivas dimisións de persoas que a precedían na lista fixeron que a finais de 2015, con menos dun ano de lexislatura por diante, se convertese en deputada no Hórreo en substitución de Beatriz Sestayo.

En 2012 tamén foi elixida secretaria de Emigración e Inmigración na Comisión Executiva do PSdeG, no seu congreso de Santiago de Compostela, pero non continuou no posto en subseguintes executivas.
**Manizha Bakhtari** (Persa: منیژه باختری) é unha diplomática, autora e xornalista afgá. Actualmente serve como embaixadora afgá en Austria. Foi a anterior embaixadora afgá nos Países nórdicos (Noruega, Suecia, Dinamarca, Islandia, e Finlandia). Bakhtari anteriormente serviu como Xefa de Gabinete do Ministerio afgán de Asuntos Exteriores e como conferenciante a tempo parcial na Universidade de Cabul.

Traxectoria
-----------

Bakhtari é a filla do poeta afgán Wasef Bakhtari. Bakhtari ten un B.A. en xornalismo e unha mestría en Literatura e Lingua persas da Universidade de Cabul. En 2002 foi acreditada como conferenciante na Facultade de Xornalismo da Universidade de Cabul.

Con anterioridade aos seus postos diplomáticos, Bakhtari traballou co Centro de Cooperación para Afganistán (CCA), unha organización non gobernamental. É a autora de dous libros xornalísticos: *The interesting World of News* e *Ethics e Law in Journalism*, os cales son actualmente utilizados como libros de texto na Facultade de Xornalismo da Universidade de Cabul. É a autora de *Angabin Neshkhand wa Sharang Noshkhand*, un libro sobre a historia contemporánea do xénero satírico en Afganistán. Publicou unha colección de historias titulada *Three Angels*, que destaca os desafíos das mulleres afgás. Foi editora en xefe de *Parnian Magazine* (unha revista trimestral de cultura e literatura).

Bakhtari está casada con Naser Hotaki, un empresario e executivo deportivo afgán. Teñen catro fillos xuntos: Mariam Hotaki, Mustafa Hotaki, Nosheen Hotaki e Parnian Hotaki.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2016. Consultado o 21 de marzo de 2021.
2. ↑  Adamec, Ludwig W. (2012). *Historical Dictionary of Afghanistan*. Scarecrow Press. pp. 74–. ISBN 9780810878150. Consultado o 14 de maio de 2014.
Coordenadas: 43°09′30″N 7°28′41″O﻿ / ﻿43.158305555556, -7.4780833333333

| Lagoa de Caque |
| --- |
|  |
|
|
| **Figura de Protección:** |  |
|
| **Ano de constitución:** | Recuperación parcial en 1988[] |
| **Superficie:** | 19 ha. (no verán unhas 6 ha.) |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Lugo |
|
| **Concellos:** | Castro de Rei |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Lagoa situada na localidade de Ribeiras de Lea |
| **Teléfonos:** |  |
|

A **lagoa de Caque** ou **lagoa de Bardancos** é unha zona húmida situada na parroquia de Ribeiras de Lea, no concello de Castro de Rei. Cunha superficie de 19 hectáreas, é a zona húmida máis grande da comarca da Terra Chá. Está situada nas proximidades de Xustás e a unha distancia duns 20 km da capital provincial, Lugo.

Orixinouse debido ao substrato xeolóxico e á topografía da Terra Chá e constitúe unha das grandes zonas húmidas superviventes das campañas de desecamento. Como ecosistema de gran valor ecolóxico polas súas reservas de flora e fauna, é espazo natural protexido.

Características
---------------

Esta lagoa, a diferenza da Lagoa de Cospeito, non está alimentada por ningún río. Nesta lagoa, de maior extensión, a evaporación da auga nos meses de verán vese compensada pola acumulación de auga baixo terra, que aínda no verán se mantén cunhas 6 ha. de auga. A lagoa de Caque foi recuperada parcialmente en 1988.

Flora e fauna
-------------

Vista aérea no 2014.
A flora constitúena especies como o piñeiro de Monterrei, o piñeiro bravo, o abeneiro, o carballo, o bidueiro, o salgueiro, o toxo ou o xunco.

É un importante refuxio para as aves, sobre todo no inverno, xa que é unha das principais zonas de hibernación para a avifauna proveniente do norte. Durante unha boa parte do ano (e algunhas especies incluso todo o ano) pode verse unha gran variedade de aves que conviven con outras especies como poden ser anfibios e réptiles diversos, e incluso coa lontra.

Entre as aves predominantes na lagoa destacamos unha gran variedade de parrulos, o lavanco, a cerceta e tamén a garza real ou a pita de río. Dentro das aves rapaces destacamos o azor, o gabián, o miñato común, o falcón pequeno, o miñato queimado ou o lagarteiro, ademais dunha gran variedade de aves pertencentes ao xénero *Circus*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lagoa de Cospeito
* Galería de imaxes de lagos e lagoas de Galicia

### Ligazóns externas

*
**Mariano Rodríguez Dios** nado en Rianxo e finado o 12 de novembro de 1932, foi un político galego pai de Castelao.

Traxectoria
-----------

Daniel, Joaquina Castelao, Mariano Rodríguez, e as nenas, Josefina e Teresa, en Buenos Aires, días antes de retornar a Galicia.
Mariñeiro dedicado a facer velas para barcos. En 1886 emigrou a Arxentina, onde instalou con éxito un almacén de venda (*pulpería*) en Cruz Colorada (dentro do actual concello de Bernasconi). En 1900 regresou a Rianxo, aínda que volveu a Arxentina máis adiante, para regresar definitivamente en 1903 e, cos ingresos que acumulou, mellorou a situación económica da familia e dedicouse á política, liderando o Partido Conservador local enfrontado ao liberal dirixido por Manuel Viturro Posse. Foi alcalde de Rianxo en 1907 e novamente durante a ditadura de Primo de Rivera.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Varela Abades** |  **Alcalde de Rianxo** 1907 - 1909 | Sucesor:**Manuel Pérez García** |
| Predecesor:**Eugenio Bermúdez González** |  **Alcalde de Rianxo** 1924 - 1930 | Sucesor:**José Ramón Rivela Rial** |

Vida persoal
------------

Casou con Joaquina Castelao Genme e foi pai de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Josefina e Teresa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Comoxo, Xosé; Santos, Xesús (2006). *Saúde e República (Rianxo 1930-1936) Política e sociedade*. Concello de Rianxo.
**Mariano Arregui Canela**, nado o 3 de setembro de 1937 en Ricla (Aragón) e finado o 18 de agosto de 2010 en Tarragona (Cataluña), foi un importante cantante de xota aragonesa.

Con só 7 anos gaña o seu primeiro premio de xota en L'Almunia de Donya Godina, feito que fixo que decidise trasladase a Zaragoza para recibir clases de Pascuala Perié. No ano 1948 gaña o seu primeiro premio de *Radio Zaragoza*.

Co cambio de voz queda algúns anos sen moita actividade, pero no ano 1960 gaña o primeiro premio do concurso que organiza a Agrupación Artística Aragonesa en lembranza de Pilar Gascón. Catro anos despois, en 1964, obtén o 2º premio do certame de xota do Concello de Zaragoza, e no ano seguinte o 1º premio.

En 1969, proclamouse por primeira vez campión de Aragón de xota no Teatro Principal de Zaragoza. No ano 1975 obteu o primeiro premio nun concurso nacional de xota organizado na vila de Epila, ademais de gañar por segunda volta o campionato de Aragón.

En 1976, volveu gañar en Epila e por terceira vez, no escenario do Teatro Principal, o campionato de Aragón. En 1977, ademais de volver gañar en Epila a Deputación Provincial de Zaragoza concédelle o prestixioso *Premio Santa Isabel*.

En 1979, gañará o cuarto campionato de Aragón e en 1980 queda segundo no concurso en homenaxe a Demetrio Galán Bergua, gañando tamén ese mesmo ano o 4 concurso de misas aragonesas patrocinado polo Cabido do Pilar de Zaragoza e a Deputación Xeral de Aragón. En 1981, nunha homenaxe na súa vila natal, Ricla, déuselle a unha praza o seu nome.

En outubro de 1984 fai historia, logrando o quinto campionato de Aragón de xota, converténdose no cantante que máis veces se fixo con este premio.

Morreu o día 18 de agosto de 2010 no *Hospital Joan XXIII* de Tarragona despois de sufrir un derramo cerebral o día 16 de agosto, mentres pasaba as vacacións de verán coa súa familia en Salou.

Notas
-----

1. ↑  "Fallece el jotero aragonés Mariano Arregui a los 73 años". *El Periódico de Aragón* (en castelán). 19 de agosto de 20110. Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2013. Consultado o 03 de febreiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información na páxina de Ricla *(en castelán)*
* Información en www.zaragoza-ciudad.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20604120
* WorldCat
* VIAF: 870151535357602890007

 |
**Mariano Casas Gil**, nado en Madrid en 1971, é un artista galego.

Traxectoria
-----------

Despois de estudar en Barcelona, licenciouse en Belas Artes por Pontevedra (Universidade de Vigo). Mariano Casas é pintor, debuxante de banda deseñada, realizador de curtametraxes e profesor de Educación Plástica e Visual no CPI de Touro dende o 2002-2003. Vive en Santiago de Compostela, onde posúe un estudio aberto ao público.

Ten acadado diversos premios en concursos de pintura, carteis etc. No ano 2008 acadou o prestixioso Premio Castelao de banda deseñada. Tamén practica o audiovisual, con numerosas curtas, algunhas animacións, e o documental *15.000 horas*

Mariano Casas é un dos tres fundadores do Movemento Hartista.

Notas
-----

1. ↑  Historial de persoas gañadoras

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía en www.galegos.info
* Blog sobre o seu estudio e últimos traballos artísticos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535936
* WorldCat
* VIAF: 169023333
* BNE: XX4883140

 |
**Mariano Ordóñez García**, nado en Madrid o 8 de marzo de 1874 e finado na mesma cidade o 3 de xuño de 1938, foi un avogado e político español, foi ministro de Graza e Xustiza, ministro de Facenda e ministro de Mariña durante o reinado de Afonso XIII de España.

Traxectoria
-----------

Fillo de Ezequiel Ordóñez González, casou coa filla de Francisco Romero Robledo. Membro del Partido Conservador, iniciou a súa carreira política nas eleccións de 1903 nas que foi elixido deputado ao Congreso polo distrito de Tui, escano que volvería obter nos sucesivos comicios electorais celebrados ata a ditadura de Primo de Rivera.

Foi ministro de Graza e Xustiza en dúas ocasións: entre o 1 de setembro de 1920 e o 13 de marzo de 1921 no goberno que presidiu Eduardo Dato, e entre o 1 de abril e o 4 de decembro de 1922 nun gabinete presidido por Sánchez Guerra. Tamén foi ministro de Facenda entre o 7 de xullo e o 14 de agosto de 1921 nun goberno Allendesalazar, e ministro de Mariña entre o 8 de marzo e o 1 de abril de 1922 no goberno Sánchez Guerra.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Gabino Bugallal AraújoJosé Bertrán Musitu** |  **Ministro de Graza e Xustiza** 1920 - 19211922 | Sucesor:**Vicente de Piniés PíoCarlos Cañal** |
| Predecesor:**Manuel Argüelles Argüelles** |  **Ministro de Facenda** 1921 | Sucesor:**Francesc Cambó** |
| Predecesor:**José Gómez Acebo** |  **Ministro de Mariña** 1922 | Sucesor:**José Rivera Álvarez-Camero** |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mariano Ordóñez García Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9029014
* DBE: mariano-ordonez-garcia
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 82340

 |
**María Josefa Francisca González y Suárez**, máis coñecida como **Marica Andallón**, nada en Oviedo o 8 de xaneiro de 1764 e finada ibídem o 2 de xaneiro de 1848, foi unha heroína da Guerra de Independencia española.

Traxectoria
-----------

María naceu en Oviedo nunha familia proveniente de Andallón, concello de Les Regueres, de aí o seu alcume. A curta idade queda orfa, empezando a traballar máis tarde como criada.

O 9 de maio de 1808, unha vez coñecidos os acontecementos do levantamento do 2 de maio en Madrid, xunto con Joaquina Bobela e un grupo de partidarios impediu ó secretario do xeneral francés Murat a publicación dun bando.

O 25 de maio de 1808 tomou parte no levantamento en cuxos preparativos axudou.

Durante a guerra de independencia participou na fundación dun corpo sanitario que auxiliou ós contendentes feridos de ámbolos dous bandos, obtendo produtos sanitarios, trasladándoos ós hospitais de campaña de Santa Clara e San Francisco. 

O 19 de xuño de 1808, as tropas populares de Oviedo unidas ás do rexemento de Castropol detiveron a Meléndez Valdés, La Llave, Ladrón de Guevara e Fitz-Gerald para axustizalos sumariamente por afrancesados. María, ó decatarse, informou ó cabido de Oviedo organizando unha procesión encabezada pola Cruz da Vitoria para salvar a vida dos presos, feito que finalmente logrou.

Fernando VII, tras unha recepción real, concedeulle unha pensión vitalicia polos seus méritos na guerra.

Unha rúa do casco urbano de Oviedo, peonil en parte, leva o nome de *María Andallón*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Diccionario Enciclopédico del Principado de Asturias*, Tomo 1. Ediciones Nobel, Oviedo 2005 *(en castelán)*.
* Álvarez Valdés, Ramón (1889). *Memorias del levantamiento de Asturias en 1808*, Oviedo, Hospicio, pp. 9-16 *(en castelán)*.
* Canella Secades, Fermín (1908). *Memorias asturianas del año ocho*, Oviedo, Flórez, pp. 95-110 *(en castelán)*.
* Tolivar Faes, José Ramón (1985). *Nombres y cosas de las calles de Oviedo*, Oviedo, La Carpeta, pp. 101-104 e 245-248 *(en castelán)*.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5998088
* DBE: maria-josefa-francisca-gonzalez-y-suarez

 |
**Maquinaria y Elementos de Transporte** foi un fabricante español de automóbiles con sede en Barcelona, tamén coñecida como **Maquitrans** ou pola abreviatura **MT**.

Historia da Compañía
--------------------

Durante os anos 1940 constituíuse esta empresa, filial de Tranvías de Barcelona, cuxa principal dedicación era a de adaptar antigos autobuses para o seu uso como trolebúses, para esquivar a escaseza de combustibles trala Guerra Civil Española. A empresa Maquinaria y Elementos de Transporte, coñecida como MT, localizábase na rúa Luchana en Barcelona, a principios dos anos 1950, cando empezou a fabricar scooters e uns motocarros vendidos como *motriciclos*. En 1957 comezou coa produción de automóbiles, pero no mesmo ano detivo a produción, polo que tan só producíronse uns poucos exemplares. 

O único modelo de automóbil foi un triciclo motorizado baseado no mesmo chasis que os motocarros, pero ao que se lle substituíu o guiador por un volante. A carrozaría estaba aberta e provía de espazo suficiente para dúas persoas. Montaba un motor traseiro de fabricación propia dun só cilindro de 175 cc e 6´9 cv a 4500 rpm. con arranque eléctrico, o motor se montaba diante da única roda traseira cun deseño de motor central. Tiña rodas de 3´50 x 10, freos hidráulicos diante e mecánico atrás. Alcanzaba os 67 Km/hora.

Un primeiro prototipo conservouse ata os nosos días, o que se pode ver na imaxe do artigo. Foi tomado como base para o modelo definitivo, tras engadir un carenado completo na zona traseira do motor, quedando toda a mecánica oculta. Do modelo definitivo fabricáronse unhas 20 unidades, das que só se ten constancia que sobreviva un.

Notas
-----

1. ↑  "MT (Maquitrans) (1954 - 1957)" (en castelán). Consultado o 9 de xaneirode 2014.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Walter Zeichner: *Kleinwagen International*, Motorbuch-Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-613-01959-0

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Maquinaria y Elementos de Transporte Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Marian Suski**, nado en Kielce o 2 de novembro de 1905 e finado en Wrocław o 25 de decembro de 1993, foi un militar, enxeñeiro de comunicacións, profesor e tirador de esgrima polaco, gañador dunha medalla olímpica.

Traxectoria
-----------

Estudou na Academia de Cadetes de Modlin (1920-1924) e despois na Academia Militar de Enxeñería de Varsovia , promovido a subtenente en 1926 do corpo de oficiais de transmisións. Ascendido a tenente en 1928, tras graduarse serviu no Rexemento de Radiotelegrafía de Varsovia. En 1929-1930 estudou na École Supérieure d'Electricité de París. En 1932 serviu no Instituto Militar de Investigación Técnica e desde 1934 levou o rango de capitán. No curso 1937/1938 pediu a dispensa no exército para completar os seus estudos en enxeñería eléctrica na Universidade Politécnica de Varsovia e realizar a súa tese baixo dirección do profesor Janusz Groszkowski sobre a modulación UHF.

Durante a defensa de Polonia que deu inicio á segunda guerra mundial estivo ao mando das comunicacións no durante o Sitio de Varsovia, polo que foi condecorado coa Cruz ao Valor. Despois da capituación foi enviado a un campo de prisioneiros de guerra, primeiro en Polonia e despois en Alemaña, realizando entre os oficiais prisioneiros cursos básicos de radiotelecomunicación, logrando construír clandestinamente un aparello de radio. Tras a súa liberación polos aliados serviu como xefe do obradoiro de reparación de radio en Italia no 2º Corpo do exército polaco leal ao goberno no exilio. Despois da guerra estableceuse en Dzierżoniów traballando na Fábrica Nacional de Radios, chegando a ser por algún tempo o seu director. En 1947 comezou a dar clases en Wrocław como profesor asociado no departamento de física na Universidade e na Politécnica e ao ano seguinte no departamento de radiotecnoloxía da Facultade de Enxeñería Mecánica e desde 1951 no recentemente creado departamento de comunicacións e desde 1954 foi catedrático de telecomunicacións. Durante as protestas de marzo de 1968 participou canda outros compañeiros como Zbigniew Żyszkowski nas manifestacións dos estudantes. Recibiu a medalla *Pro Ecclesia et Pontifice* de Xoán Paulo II.

Carreira deportiva
------------------

Na década de 1930 foi un grandes tiradores polacos de espada e sabre. Participou nos Xogos Olímpicos de 1932 logrando a medalla de bronce en sabre por equipos, foi campión nacional de sabre en 1934 e espada 1938 e medallista de bronce nos Campionatos de Europa de 1934. Nos Xogos Olímpicos de 1936 estivo co equipo de sabre, quedando en cuarto lugar. Tras a guerra volveu á competición, logrando o campionato nacional en sabre en 1950 e foi xuíz internacional.

Bibliografía
------------

* Polski Słownik Biograficzny ISBN 978-83-86301-01-0, t. XLVI/1, str. 63-66
* *Pryzmat*, nr 140

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na Web do Comité Olímpico Polaco *(en polaco)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2359874
* WorldCat
* VIAF: 301403641
* ISNI: 0000 0004 0870 0597
* Sports Reference: marian-suski-1

 |