**Portugués** da ceca de Lisboa cuñado ca. 1499-1502 por Manuel I (anverso).
O **portugués** foi unha antiga moeda portuguesa de ouro, introducida por Manuel I no século XVI. Era a moeda de maior valor da Europa do seu tempo e foi moi imitada en diferentes estados do continente.

Historia
--------

A súa creación débese ao rei de Portugal Manuel I (1495-1521), que a concibiu como un medio para conmemorar as descubertas portuguesas e a constitución do Imperio Portugués. A primeira vez que se cuñou foi pouco antes da viaxe de Vasco da Gama, que xa levou algunhas destas moedas na súa expedición á India en 1497.

Tratábase dunha emisión de prestixio para se utilizar en grandes transaccións comerciais, non na circulación cotiá, sinaladamente na adquisición de especias en Asia.

O fillo de Manuel I, Xoán III (1521-1557), fixo as dúas derradeiras emisións do portugués, unha delas en 1525 na ceca de Lisboa e a outra ca. 1537-1538 na ceca do Porto. Estímase que se cuñaron arredor de 400.000 portugueses de ouro entre 1500 e 1538, equivalentes a 14,2 toneladas de ouro.

En novembro de 2011, a Imprensa Nacional-Casa da Moeda cuñou en cuproníquel unha tiraxe de 150.000 exemplares dunha réplica conmemorativa do portugués, co valor facial de 7,50 euros.

Caracterización
---------------

**Portugués** da ceca de Lisboa cuñado por Xoán III (reverso).
Estes son os trazos definitorios do portugués de ouro de Manuel I e de Xoán III:

* **Valor**: 1 portugués = 10 cruzados = 4.000 reis.
* **Peso**: 35,5 g.
* **Diámetro**: 35 mm.
* **Aliaxe**: ouro de 989 milésimas.
* **Anverso**: armas de Portugal e lenda en dúas liñas: I:EMANVEL:R:PORTVGALIE:AL:C:VL:IN:A:D:GVINI / C.N:C.ETIIIOPIE'ARABIE'PERSIE INDE ("Manuel I, rei de Portugal e o Algarve, deste lado e alén do mar, señor da Guinea en África, señor da conquista, a navegación e o comercio de Etiopía, Arabia, Persia e a India").
* **Reverso**: cruz da Orde de Cristo e lenda: +IN:HOC:SIGNO:VINCES ("con este sinal vencerás").

O *portugalöser*
----------------

**Portugalöser** dos Países Baixos do século XVII.
O portugués de ouro acadou tal prestixio internacional, sinaladamente nas ricas cidades comerciais da Liga Hanseática, que moitos reinos e cidades do norte de Europa comezaron a cuñar as súas propias versións da moeda, coa denominación de *portugalöser* ou *portugaleser*, dotadas de diferentes valores, desde os 2,5 aos 10 ducados. Con frecuencia, estas imitacións do portugués mantiñan como trazo característico a cruz de Cristo dos reversos.

Moito despois do cesamento da cuñaxe do portugués en Portugal, a emisión dos *portugalöser* continuou en Alemaña, nos Países Baixos, en Polonia, en Suecia e en Dinamarca durante o século XVII. Nos Países Baixos, as cidades de Deventer e de Zwolle producíronos entre 1640 e 1641 para o comercio do azucre que se cultivaba no Brasil holandés.

A cidade de Hamburgo en particular emitiu un amplo número destas moedas entre 1553 e 1560, e a partir de 1667 cuñounas a modo de medallas conmemorativas, unha tradición que aínda se mantén, como recoñecemento aos seus cidadáns polos méritos e os seus servizos destacados á cidade.

Notas
-----

1. ↑  "Português". En *Dicionário Estraviz*.
2. ↑  "Portuguez". En Frey, A. R. (1916). Páxina 189.
3. 1 2  "Portogallese, Portugalöser, Portugais, Portuguez, Portoghese Arquivado 20 de setembro de 2020 en Wayback Machine.". En Martinori, E. (1915).
4. 1 2  "Moeda rara: Português". *Numisma Leiloões*.
5. 1 2  "Português - Manuel I". *Numista.com*
6. 1 2 3 4 5  Trigueiros, A. M. (2016). Páxina 48.
7. ↑  Portugueses a nome de Xoán III: Lisboa (1525) e Porto (1537-1538). *Numista.com*
8. ↑  "Monetary emissions of the reign of D. João III". En Lobo Vieira, R. M. (2000). Páxina 162.
9. ↑  "Português de D. Manuel (normal)". *Imprensa Nacional-Casa da Moeda*.
10. ↑  "7½ Euro Numismatic Treasures - D. Manuel I of Portugal". *Numista.com*
11. ↑  "Monetary emissions of the reign of D. Manuel I". En Lobo Vieira, R. M. (2000). Páxina 130.
12. 1 2 3  "Portuguez". En Frey, A. R. (1916). Páxinas 188-189.
13. ↑  "Portugalöser" e "Portuguez". En Hazlitt, W. C. (1893). *The Coinage of the European Continent: With an Introduction and Catalogues of Mints Denominations and Rulers.* Vol. 1. Swan Sonnenschein. Páxina 225.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50.
* Lobo Vieira, R. M. (2000). *Moedas Portuguesas da Época dos Descobrimentos na Colecção do Museu Histórico Nacional 1383-1583*. Museu Histórico Nacional, Lisboa.
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale Arquivado 20 de setembro de 2020 en Wayback Machine.*. Roma. Istituto italiano di numismatica. Páxina 400.
* Trigueiros, A. M. (2016). "The Portugalöser in the Netherlands and Dutch Brazil". En *The Numismatist*. Vol. 129. Nº 4. American Numismatic Society.

* Portal:Historia
* Portal:Portugal