**Juan Yagüe y Blanco**, primeiro marqués de San Leonardo de Yagüe, nado o 19 de novembro de 1891 e finado o 21 de outubro de 1952, foi un oficial do exército español durante a Guerra civil, un dos máis importantes do bando nacionalista. Foi coñecido como *Carnicero de Badajoz*  por ter ordenado a morte de miles de persoas, entre elas homes feridos no hospital.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Fillo de médico, matriculouse moi novo na Academia de Infantaría de Toledo, onde Francisco Franco era cadete. Os dous homes recibiron encargos ao mesmo tempo e serviron xuntos en África, onde Yagüe resultou ferido en varias ocasións e recibiu varias condecoracións.

Yagüe foi ascendido a tenente coronel en 1932. Xunto con Franco e o xeneral López Ochoa, axudou a reprimir unha revolta obreira en Asturias utilizando regulares e lexionarios marroquís en 1934. Foi firme partidario da Falange e amigo íntimo de José António Primo de Rivera .

### Guerra civil

Cando Niceto Alcalá-Zamora foi substituído como presidente da República polo esquerdista Manuel Azaña o 10 de maio de 1936, un grupo de oficiais do exército español, entre eles Yagüe, Emilio Mola, Franco, Gonzalo Queipo de Llano e José Sanjurjo, comezaron a conspirar para derrocar o goberno da Fronte Popular elixido democraticamente. O 17/18 de xullo de 1936 provocaron un levantamento militar que precipitou a Guerra civil española.

As forzas de Yagüe subleváronse en Ceuta antes de cruzar o estreito de Xibraltar para enlazar coas forzas nacionalistas en Sevilla, dirixidas por Queipo de Llano. Yagüe avanzou cara ao norte, atacou primeiro Mérida antes de atacar Badaxoz con 3.000 soldados o 14 de agosto de 1936. Produciuse unha dura pelexa na rúa mentres os nacionalistas avanzaban na cidade. As forzas de Yagüe finalmente conseguiron o control de Badaxoz, e ambos os bandos sufriron fortes baixas.

Baixo a dirección de Yagüe, miles de prisioneiros, tanto militares como civís, foron asasinados ou executados en Badaxoz, durante o Masacre de Badaxoz.   Antes de abandonar a cidade, Yagüe foi preguntado polo xornalista estadounidense John T. Whitaker sobre o motivo polo que matou a todas esas persoas (o 10% da poboación da cidade) e este respondeu: 

> 
> 
> Por supuesto que los matamos. ¿Qué esperaba usted? ¿Que iba a llevar 4000 prisioneros rojos conmigo, teniendo mi columna que avanzar contrarrreloj?¿O iba a soltarlos en la retaguardia y dejar que Badajoz fuera roja otra vez?
> 
> 

Yagüe foi ascendido a coronel e despois avanzou a Madrid, capturando Trujillo, Navalmoral de la Mata e Talavera de la Reina, pero non puido tomar a capital. Participou na ofensiva de Aragón e fíxose co control de Belchite, Caspe e Lleida. Tamén tivo un papel protagonista na vitoria fascista na batalla do Ebro. En maio de 1938, Yagüe foi destituído do seu mando e detido por unhas temerarias declaracións que fixo nun discurso en Burgos, crítico co franquismo. Volveu á fronte en poucas semanas.

 Monumento a **Juan Yagüe** en en San Leonardo de Yagüe.
Dixose del que era o comandante das forzas españolas máis respectado da Lexión Cóndor nazi. Yagüe adaptaba ás circunstancias os plans de batalla cambiantes, porén os nazis odiaban a Mola polo seu enfoque cauteloso.

Posguerra
---------

Tras o colapso da II República Española en 1939, Yagüe foi ascendido a xeneral de división, nomeado Ministro do Exército do Aire por Franco, tenente xeneral en 1942 e comandante en xefe a título póstumo.

Notas
-----

1. ↑  Conde, Jesús (2020-02-08). "Quién era el general Yagüe, el ‘carnicero’ de Badajoz que ha recuperado una calle en Oviedo". *ElDiario.es* (en castelán). Consultado o 2022-08-10.
2. ↑  "Yagüe, "el carnicero de Badajoz", vuelve a tener calle en Oviedo". *www.elsaltodiario.com* (en local). Consultado o 2022-08-10.
3. ↑  Mario Neves (1986) "La matanza de Badajoz. Crónica de un testigo de uno de los episodios más tragicos de la guerra civil de España". Salamanca, Editora Regional de Extremadura.
4. ↑  Jay Allen (30 de gosto, 1935) "Slaughter of 4000 at Badajoz, City of Horrors", Chicago Tribune.
5. ↑  Robert Payne (1962) *The Civil War in Spain, 1936-1939*. Nova York, Puttnam.
6. ↑  John T. Whitaker (1943) "We cannot escape history". Nova Iorque, Macmillan.
7. ↑  Beevor, Antony (2001). *The Spanish Civil War* (en inglés). Penguin Books. ISBN 978-0-14-100148-7.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Yagüe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***España*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Historia*** |

### Outros artigos

* Franquismo
* Nazismo
* Fascismo
* Nacional-catolicismo
* Masacre de Badaxoz
* Batalla do Ebro

### Ligazóns externas

* Recortes de xornais sobre Juan Yagüe nos Arquivos de Prensa do Século XX da Biblioteca Nacional de Economía de Alemaña (ZBW)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q969735
* WorldCat
* VIAF: 8491719
* BNE: XX1520477
* BNF: 16277613g
* CANTIC: a10771943
* DBE: juan-yague-blanco
* FAST: 165967
* GEC: 0072773
* GND: 130365254
* ISNI: 0000000083553639
* LCCN: n85063718
* NTA: 132083868
* SELIBR: 336216
* SUDOC: 146777468
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 121490

 |