Coordenadas: 42°50′10″N 1°40′17″O﻿ / ﻿42.83611, -1.67139

**Berriozar** é un municipio navarro, situado na Cuenca de Pamplona e no meiriñado de Pamplona, que forma parte da área metropolitana de Pamplona. Ten 8636 habitantes (2007). Constitúese como tal municipio independente ao segregarse do concello do seu nome o 14 de marzo de 1991. En 2008 tiña 8899 habitantes, sendo o 11º concello navarro en poboación.

Xeografía
---------

Berriozar está situado na Cuenca de Pamplona, a 6 km ao noroeste de Pamplona. O municipio ten unha superficie de 2,7 km e unha altitude sobre o nivel do mar de 428 m. O termo municipal limita ao norte con Ezcabarte, ao noroeste con Berrioplano (Aizoáin), ao leste con Berrioplano (Artica) e ao sur con Pamplona.

A vila aséntase aos pés do monte Ezcaba ou San Cristóbal. Na súa cima existe unha fortaleza militar que leva o nome de Afonso XII agora abandonada; con todo, popularizouse para o forte e para o monte o apelativo de San Cristóbal (en tempos houbo unha ermida dedicada a ese santo).

Historia
--------

A primeira noticia da historia de Berriozar, aparece no Libro de Rediezmo de 1268 cita expresamente a Berriozar con 8 lumes ou casas, é dicir, unhas 40 persoas. Con todo, é posible que antes do século XIII existisen no actual termo de Berriozar algunhas corralizas e algunhas casas de labranza que se utilizarían en períodos de tranquilidade e abandonaríanse en épocas de guerra, xa que a poboación refuxiábase no recinto amurallado da capital. Nun documento de 1205 cítase o topónimo Berrio, sen distinción aínda de Berrio-plano, Berrio-suso ou Berrio-tsar, todos eles formaron xunto con 8 lugares máis parte da Cendea de Ansoáin que se mantivo ata 1991. As malas colleitas fixeron que en 1389 o labradores non podrecían pagar os impostos ao rei Carlos II o malo pasando os seus bens á propiedade de Beltrán de Ezpeleta (Barón de Ezpeleta e Vizconde de Valderro). O último barón de Ezpeleta foi Beltrán. Os títulos de barón de Ezpeleta e Vizconde de Valderro pasaron coas súas posesións á casa de Ablitas, que exerceu a xurisdición sobre Berriozar por medio dun alcalde maior nomeado por eles, e reelixido cada tres anos. Este dereito xurisdicional sobre Berriozar permaneceu ata 1815, ano en que o rei Fernando VII incorporou todas as xurisdicións á súa coroa.

Durante o século XIX os pobos da Comarca de Pamplona sufriron as consecuencias de varias guerras: a Guerra da Independencia (1808-1814), a do Trienio Constitucional (1820-1823), a Primeira Guerra Carlista (1833-1840) e a Terceira Guerra Carlista (1872-1876. Tiveron que abastecer aos bandos contendentes e sufriron as súas represalias. Doutra banda, epidemias de vexigas, cólera e outras enfermidades contaxiosas fixeron diminuír a poboación, o que trouxo como consecuencia un estancamento demográfico.

En contraste co século anterior, o século XX supuxo para Berriozar un cambio total. Durante os anos 60 e 70 do século XX Berriozar foi poboación receptora de emigración, como o resto da Comarca. En 1930 Berriozar tiña 177 habitantes, 305 no ano 1950, 3166 en 1970: e 5019 habitantes en 1981:. O aumento da poboación supuxo tamén un urbanístico coa creación de novos barrios na parte chaira (Casco Novo e Zortzico) e o pobo pasa de ser un pobo agrícola para converterse nunha zona residencial propia do Área metropolitana de Pamplona.

Berriozar foi un dos doce pobos que integrou a Cendea de Antsoain, durante séculos 
Sendo durante tempo a sede do seu concello, ata que se emancipou da mesma en 1991 configurándose como municipio independente.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Berriozar

| * v
* c
* e
Navarra Navarra  ·  Concellos de Navarra |
| --- |
| 
* Abáigar
* Abartzuza
* Abaurregaina
* Abaurrepea
* Aberin
* Ablitas
* Adiós
* Agoitz
* Aguilar de Codés
* Aibar
* Aiegi
* Allín
* Allo
* Altsasu
* Améscoa Baja
* Ancín
* Andosilla
* Antsoain
* Anue
* Añorbe
* Araitz
* Arakil
* Aranarache
* Aranguren
* Arano
* Arantza
* Aras
* Arbizu
* Arce
* Los Arcos
* Arellano
* Areso
* Arguedas
* Aria
* Aribe
* Armañanzas
* Arruazu
* Arróniz
* Artajona
* Artazu
* Atarrabia
* Atez
* Auritz
* Azagra
* Azuelo
* Bakaiku
* Barañáin
* Barásoain
* Barbarin
* Bargota
* Barillas
* Basaburua
* Baztan
* Beintza-Labaien
* Beire
* Belascoáin
* Bera
* Berbinzana
* Beriáin
* Berriobeiti
* Berriozar
* Bertizarana
* Betelu
* Bidankoze
* Bidaurreta
* Biurrun-Olcoz
* Buñuel
* Burgui
* Burlada
* El Busto
* Cabanillas
* Cabredo
* Cadreita
* Caparroso
* Cárcar
* Carcastillo
* Cascante
* Cáseda
* Castejón
* Castillonuevo
* Cintruénigo
* Cirauqui
* Cizur
* Corella
* Cortes
* Desojo
* Dicastillo
* Donamaria
* Doneztebe
* Egüés
* Elgorriaga
* Enériz
* Eratsun
* Ergoiena
* Erro
* Erronkari
* Eslava
* Espartza Zaraitzu
* Espronceda
* Esteribar
* Etayo
* Etxalar
* Etxarri
* Etxarri-Aranatz
* Etxauri
* Eulate
* Ezcabarte
* Ezkaroze
* Ezkurra
* Ezprogui
* Falces
* Fitero
* Fontellas
* Funes
* Fustiñana
* Galar
* Gallipienzo
* Gallués
* Garaioa
* Garde
* Garralda
* Garínoain
* Genevilla
* Goizueta
* Goñi
* Gorza
* Guesálaz
* Guirguillano
* Hiriberri
* Ibargoiti
* Igantzi
* Igúzquiza
* Imotz
* Irañeta
* Irurtzun
* Isaba
* Ituren
* Iturmendi
* Itza
* Izagaondoa
* Itzaltzu
* Jaitz
* Jaurrieta
* Javier
* Juslapeña
* Lakuntza
* Lana
* Lantz
* Lapoblación
* Larraga
* Larraona
* Larraun
* Lazagurría
* Leache
* Legarda
* Legaria
* Leitza
* Lekunberri
* Leoz
* Lerga
* Lerín
* Lesaka
* Lezáun
* Liédena
* Lizarra
* Lizoáin
* Lodosa
* Lónguida
* Lumbier
* Luquin
* Marañón
* Marcilla
* Mañeru
* Mélida
* Mendavia
* Mendaza
* Mendigorría
* Metauten
* Milagro
* Mirafuentes
* Miranda de Arga
* Monreal
* Monteagudo
* Morentin
* Mues
* Murchante
* Murieta
* Murillo el Cuende
* Murillo el Fruto
* Muruzábal
* Navascués
* Nazar
* Noáin
* Obanos
* Oco
* Odieta
* Oitz
* Olaibar
* Olazti
* Olejua
* Olite
* Ollo
* Olza
* Olóriz
* Orbaitzeta
* Orbara
* Orcoyen
* Orontze
* Orotz-Betelu
* Orísoain
* Oteiza
* Otsagabia
* Pamplona
* Peralta
* Petilla de Aragón
* Piedramillera
* Pitillas
* Puente la Reina
* Pueyo
* Ribaforada
* Romanzado
* Roncesvales
* Sada
* Saldías
* San Adrián
* San Martín de Unx
* Sangüesa
* Sansol
* Santacara
* Sarriés
* Sartaguda
* Sesma
* Sorlada
* Sunbilla
* Tafalla
* Tiebas-Muruarte de Reta
* Tirapu
* Torralba del Río
* Torres del Río
* Tudela
* Tulebras
* Ucar
* Uharte
* Uharte-Arakil
* Ujué
* Ultzama
* Unciti
* Unzué
* Urdax
* Urdiain
* Urraul Alto
* Urraul Bajo
* Urrotz
* Urroz
* Urzainki
* Uterga
* Uztárroz
* Valcarlos
* Valtierra
* Viana
* Villafranca
* Villamayor de Monjardín
* Villatuerta
* Yerri
* Yesa
* Zabalza
* Ziordia
* Ziritza
* Zizur Nagusia
* Zubieta
* Zugarramurdi
* Zúñiga

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1645776
* WorldCat
* VIAF: 316732829
* código INE: 31903
* GeoNames: 6359815
* MusicBrainz: ID
* OSM: 339677

 |