| *Durián* |
| --- |
| Froito do durián. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Malvales |
| Familia: | Malvaceae |
| Subfamilia: | Helicteroideae |
| Tribo: | Durioneae |
| Xénero: | *Durio*L. |
| Especie: | ***D. zibethinus*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Durio zibethinus'**Murray |

O ***durián*** (*Durio zibethinus*) é unha especie de árbore tropical asiática pertencente á familia Malvaceae, orixinaria do sueste de Asia. Dá un froito comestíbel.

En Galicia non é aínda común o consumo.

Etimoloxía
----------

Froita amplamente coñecida e reverenciada no sueste de Asia e chamda "Rei das froitas", o seu nome provén da verba malaia *duri* (espiña) co sufixo *an*, (usado para crear pronomes), e dando coma resultado "froita espiñenta".

Descrición
----------

É unha árbore duns 25 m de alto, orixinaria do sueste de Asia pertencente á familia Malvaceae, unha enorme familia que inclúe o hibisco, o quiabo ou o cotón. O seu froito, especialmente apreciado polos nativos, é de varias formas, de cadrada a arredondada, dependendo da especie, con até 40 cm de circunferencia. e entre 2 ou 3 kg de peso; ten unha codia de espiñas de cor verde ou café, a casca é entre pálida a vermella, sempre dependendo especie. Ten un gusto intenso e agradábel, unha textura cremosa (como o aguacate) e un cheiro moi forte, que pode desgustar a algunhas persoas. As sementes son comestíbeis unha vez asadas, esmagadas serven para preparar tortas.

As árbores de durián son relativamente altas, entre 25 e 50 metros de altura, dependendo da especie. As follas son perennes, opostas, elípticas e cadradas, de 10 a 18 centímetros de longo. As flores reprodúcense en grupos de 3 a 30, en pólas longas e no toro; cada flor ten un cáliz e 5 (raramente 4 ou 6) pétalos.

As árbores teñen unha ou dúas floración se frutificacións por ano, aínda que o tempo varía dependendo da especie, cultivo e localidade. Unha árbore de durián típica pode soster os froitos de 4 a 5 anos. O froito que pendura de cada póla, madura arredor dos tres meses despois da polinización.

Especies
--------

Hai arredor de 30 especies recoñecidas de árbores *durián*, todas nativas do sueste de Asia e polo menos 9 producen froitos comestíbeis. coma: *D. zibethinus*, *D. dulcis*, *D. grandiflorus*, *D. graveolens*, *D. kutejensis*, *D. lowianus*, *D. macrantha*, *D. oxleyanus* e *D. testudinarum*. Porén, hai moitas especies aínda non estudadas debidamente.

O *Durio zibethinus* é a única especie dispoñíbel no mercado internacional, as outras son vendidas localmente.

Unha planta de *Durio zibethinus*, de oito meses de idade.

Usos
----

É unha especie altamente coñecida polo valor alimentario dos seus froitos. Estes caracterízanse por presentar un mal cheiro (un fedor semellante a unha cebola podre), incluso en moitos hoteis de Malaisia teñen prohibido o seu consumo nos cuartos, dado que o fedor fica no cuarto máis de tres horas. A polpa é dunha cremosidade exquisita polo que é coñecido coma o mellor froito do mundo (Pérez, 1996).

Bärtels (2002), comenta que a polpa de tan exquisito froito contén proteínas, graxas e azucres. Consómese cru, aínda que forma parte de diversos pratos en estado verde, semi maduro e fermentado. En Asia é considerado afrodisíaco. As súas raíces, cascas e follas empréganse en menciñas populares. As sementes frítense ou tórranse en aceite. Emprégase tamén na elaboración de xeados.

É moi comercializado en Tailandia, Indonesia e Malaisia.

Froitos de durián prontos para consumir.

Notas
-----

1. ↑  Ningún dicionario galego recolle polo de agora o nome vulgar da planta nin do froito. O nome proposto coincide coas linguas relacionadas (castelán: *durián*, portugués: *durião*, inglés: *durian*) sendo a solución lóxica para o galego. Poñemos o nome en cursiva mentres non se referencie.
2. ↑  Heaton, Donald D. (2006). *A Consumers Guide on World Fruit*. BookSurge Publishing. pp. 54–56. ISBN 1419639552.
3. ↑  *Oxford English Dictionary*. Oxford University Press. 1897. Via *durion*, the Malay name for the plant.
4. ↑  Huxley, A. (Ed.) (1992). *New RHS Dictionary of Gardening*. Macmillan. ISBN 1-56159-001-0.
5. 1 2 3 4  Brown, Michael J. (1997). *Durio — A Bibliographic Review* (PDF). International Plant Genetic Resources Institute (IPGRI). ISBN 92-9043-318-3. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26-03-2009. Consultado o 14-03-2007.
6. ↑  Morton, J. F. (1987). *Fruits of Warm Climates*. Florida Flair Books. ISBN 0-9610184-1-0.
7. ↑  O'Gara, E. Guest, D. I. and Hassan, N. M. (2004). "8.1 Botany and Production of Durian (*Durio zibethinus*) in Southeast Asia" (PDF). Australian Centre for International Agricultural Research (ACIAR). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 18-03-2006. Consultado o 05-03-2006.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Durián Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Bärtels, A. (2002). *Plantas Tropicales, Ornamentales y Útiles. Guía de Identificación. Tropenpflazen*. Berlín - Alemaña.

* Pérez, E (1996). *Plantas Útiles de Colombia*. Bogotá - Colombia.
* Flora of China Editorial Committee, 2007. Fl. China Vol. 12.

### Ligazóns externas

* Germplasm Resources Information Network: *Durio*
* Brooklyn Botanic Garden: Durian—The real Forbidden Fruit
* Durio zibethinus (Bombacaceae)
* Bats and Durians
* How to Grow Durians
* Durian Palace
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1135236
* EBID: ID
* GEC: 0100083
* LCCN: sh97003546
* NDL: 01072093

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 202273
* Ecocrop: 963
* EOL: 483665
* EPPO: DURZI
* GBIF: 3152230
* iNaturalist: 64443
* IPNI: 559531-1
* IRMNG: 11280097
* ITIS: 506099
* NCBI: 66656
* PlantList: kew-2779470
* POWO: ID
* TAXREF: 447008
* Tropicos: 3900624
* uBio: 476874
* PLANTS: DUZI

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: S18I9G8Y6K

 |