recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Vox Stellae**, antes coñecido como **Coro de cámara Campus Stellae,** creouse no ano 2002 co gallo dun ciclo de conferencias sobre a música do Arquivo da Catedral de Santiago de Compostela a cargo do musicólogo Xosé López Calo.

Traxectoria
-----------

Ademais dun labor de difusión, o coro realiza concertos abordando outros repertorios, desde o Gregoriano ata o Barroco fundamentalmente, sen descoidar a música do século XX e a creación musical en Galicia. Campus Stellae está incluído no Circuíto Cultural da Deputación Provincial da Coruña e a Axenda de Artistas de Galicia.

Os seus membros formáronse nos Conservatorios de Santiago de Compostela, A Coruña, Vigo, Madrid, Barcelona e A Habana e colaboran habitualmente con formacións de gran prestixio: Coro da OSG, Capela Musical da Catedral de Santiago, Orfeón Terra a Nosa, Europachorakademie Stuttgart, Ludus Tonalis, Coro Eborae Musica, Camerata Ad Libitum, Coro da USC, Collegium Compostelanum, Capela Lauda Sion, Voces de Europa, Coro Filgueira Valverde, Coro da UEM, Coro da COACE…

En decembro de 2005 Campus Stellae actuou no Encuentro Coral Internacional de La Laguna, presentando un programa integramente adicado á música do Arquivo da Catedral de Santiago.

En 2006, entre outras actuacións, participou nos actos de consagración e inauguración da igrexa de Santiago de Arteixo, actuou na entrega das Medallas Castelao, outorgadas pola Xunta de Galicia, acto no que volveu participar en 2007. Actuou para a Comisión Delegada do Consello das Comunidades galegas no exterior.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Coro Vox Stellae
**Xoán VII**, alcumado **o Paleólogo** (en grego Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος), nado en 1370 e finado o 22 de setembro de 1408, foi emperador bizantino durante seis meses en 1390.

Era neto de Xoán V e fillo de Andrónico IV e dunha princesa búlgara. En principio, non estaba na liña sucesoria por mor da revolta do seu pai contra Xoán V, pero trala morte de Andrónico, depuxo a Xoán V en 1390. Coroou ao seu fillo Andrónico V como co-emperador. Poucos meses despois foi deposto por Xoán V co apoio dos turcos otománs e de Venecia.

Trala morte de Xoán V en 1391, o novo emperador Manuel II chegou a un acordo con el para evitar a guerra civil: Xoán VII aceptaba a Manuel como emperador, pero á morte deste, sucederíao o seu fillo Andrónico V.

En 1399, cando os turcos declararon a guerra, Manuel II foise de Constantinopla para pedir axuda en Occidente, e deixou a Xoán VII como rexente. Este defendeu o Imperio durante dous anos, coa única esperanza posta nun milagre, que sucedería en 1402, cando os turcos foron derrotados por Tamerlán na batalla de Ancara. Tras esta derrota, os turcos asinaron a paz e unha alianza co Imperio bizantino. A cambio, Xoán VII recuperou case toda a costa europea do mar de Mármara que fora ocupada polos turcos, coa doazón especial da cidade de Tesalónica no Exeo, que foi entregada a Manuel II ao seu retorno de Occidente, pois este perdeuna anos antes, cando foi o seu gobernador provincial. Á volta de Manuel II, Xoán VII devolveulle o poder, e mantívose como gobernador de Tesalónica ata a súa morte en 1408.

O fillo de Xoán VII, Andrónico V, morreu dez anos antes que o seu pai, e a coroa imperial foi herdada polos fillos de Manuel II.

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Xoán V Paleólogo | **Xoán VII Paleólogo**(1390-1390) | *Precede a:* Xoán V Paleólogo |
| Dinastía Paleólogo |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37074
* WorldCat
* VIAF: 262064096
* CERL: cnp00559134
* EBID: ID
* FAST: 420618
* GEC: 0034611
* GND: 119554135
* ISNI: 0000 0000 6154 8468
* LCCN: n98065311
* NKC: js2015882952
* NTA: 168690101
* Orthodox Encyclopedia: 469764
* WikiTree: Palaiologos-19

 |
**Xaquín García Couso**, nado en Arzúa en 1953, é un político galego que vinculado ao BNG.

Traxectoria
-----------

Estivo emigrado en Barcelona, onde quitou o título de profesor de autoescola. Encabezou a candidatura do BNG en Arzúa nas eleccións municipais de 1995 e de 1999 logrando 2 e 4 concelleiros, respectivamente, e sendo a segunda formación máis votada tralo PPdeG. Nas eleccións municipais de 2003 encabezou de novo a candidatura do BNG, logrando 5 concelleiros, e foi elixido alcalde co apoio dos 2 concelleiros do PSdeG-PSOE cos cales gobernou en coalición ata maio do 2004, gobernando dende entón en minoría. Nas municipais de 2007 volveu encabezar a candidatura do BNG e foi reelixido alcalde con maioría absoluta. Nese mandato pertenceu ó Consello Federal da Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP). Non puido presentarse ás municipais de 2011 porque a Xunta Electoral da Zona de Santiago o declarou "inelixible" ao ser condenado "en sentenza non firme, por un delito contra a Administración pública". polo que foi substituído como candidato nacionalista e posteriormente como alcalde polo seu compañeiro Xosé Luís García López. Tras un progresivo afastamento do seu partido e do seu sucesor (o cal pasou a ser independente), pasou a formar parte de Compromiso por Galicia, encabezando a súa candidatura en Arzúa nas municipais de 2019 (seu irmán fixérao no 2015), logrando 1 concelleiro e formando parte da oposición.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Moscoso López** |  **Alcalde de Arzúa** 2003 - 2011 | Sucesor:**Xosé Luís García López** |

Notas
-----

1. ↑  El alcalde de Arzúa rompe el pacto y destituye a los ediles socialistas. www.abc.es, 21/05/2004. *(en castelán)*
2. ↑  Organigrama Consello Federal Arquivado 21 de xullo de 2011 en Wayback Machine.. www.fegamp.org, sen data.
3. ↑  "O alcalde de Arzúa, declarado inilexible pola Xunta Electoral". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2019. Consultado o 11 de decembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Arzúa

### Ligazóns externas

* Entrevista en *El Correo Gallego*
**Vicente Páramo Losada**, nado en Sarria e finado en Lugo o 3 de setembro de 1936, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Placa aos concelleiros da II República de Sarria.
Coa proclamación da República e a anulación das elección do 12 de abril, o 23 de abril de 1931 foi nomeado vogal da Comisión Xestora que presidiu Camilo González Macía. Militante de ORGA, foi vogal do Centro Republicano de Sarria. Foi un dos fundadores do periódico *Loita*.

Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido en outubro acusado da repartición de follas clandestinas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o día 20 preto de Monforte de Lemos. Xulgado en Lugo, foi condenado a morte. Foi executado en Lugo o 3 de setembro de 1936.

Foi tío de Antonio Páramo Sánchez.

Notas
-----

1. ↑  Penoucos, X. R. "La proclamación en Sarria". *La Voz de Galicia* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 28 de maio de 2019. Consultado o 26 de maio de 2018.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 28-10-1934, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Vicente Páramo na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
**Vicente Varela Radío**, nado en Pontevedra o 18 de novembro de 1883 e finado en Santiago de Compostela o 17 de xullo de 1950, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi presidente do Centro Republicano de Santiago de Compostela antes da proclamación da Segunda República. Militante da ORGA e amigo de Casares Quiroga, foi nomeado nomeado gobernador civil de Pontevedra o 17 de abril de 1931 e o 5 de agosto gobernador civil de Ourense, posto no que permaneceu ata o 21 de xullo de 1932. Ese ano, ao ser nomeado director do Hospital Clínico de Santiago de Compostela abandonou a actividade política, aínda que posteriormente militou en Izquierda Republicana. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído do seu posto de director e sufriu incautación de bens así como varias multas. En xullo de 1937 foi detido e encarcerado por pertenza á Loxa Libredón nº 6 de Santiago de Compostela. En 1942 o Tribunal Especial para a represión da Masonería condenouno a doce anos e un día de reclusión menor, que logo lle foi rebaixada a seis de prisión maior. Cumpriu a pena no penal de Santa María (Cádiz) entre xaneiro e decembro de 1943. Ao saír do cárcere foi confinado en Pontevedra ata 1947.

Vida persoal
------------

Casou con Eugenia Pol Sánchez.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Noche*, 17-7-1950, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Simón Lorda, David (2012). "Recuperando a Memoria (histórica) na sanidade galega (IV): GALENOS de GALICIA: Guerra Civil e represión polo franquismo" (PDF). *Cadernos de Atención Primaria* **18**: 84–90. Consultado o 20 de xaneiro de 2013.
* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 20 de xaneiro de 2013.
**Wichita Recordings** é un selo discográfico independente británico baseado en Londres e fundado en 2000 por Mark Bowen e Dick Green. Entre os seus artistas máis destacados están Bloc Party, The Cribs, Clap Your Hands Say Yeah, Bright Eyes, My Morning Jacket, Yeah Yeah Yeahs, Best Coast, Los Campesinos! e Peter Bjorn and John.

O primeiro lanzamento de Wichita foi o traballo de Bright Eyes *Fevers and Mirrors*, editado no ano 2004.

Wichita Management opera xunto coa etiqueta, e actualmente representa a Gold Panda, Brolin, Shannon and The Clams, Open Mike Eagle, Cloud Nothings, Dan Tombs, Luke Abbott, Frankie & The Heartstrings, Peggy Sue, Sky Larkin, Star Slinger, Dam Mantle, Theo Verney e Veronica Falls.

Notas
-----

1. ↑  Gareth Dobson (2007). Drowned in Sound, ed. "Label Focus #10: Wichita Recordings". Arquivado dende o orixinal o 17 de setembro de 2016. Consultado o 3 de outubro de 2016.
2. ↑  Tom Breihan (2010). Pitchfork, ed. "Yeah Yeah Yeahs, Bright Eyes Help Wichita Celebrate 10th Anniversary". Consultado o 3 de outubro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1810123
* MusicBrainz: ID

 |
**Vicente Pérez Pérez**, nado en Ourense en 1851 e finado en Madrid o 19 de decembro de 1921, foi un político liberal ourensán, líder do Partido Liberal na cidade de Ourense durante os anos da Restauración.

Traxectoria
-----------

Nado en 1851, a súa carreira política comezou como deputado a Cortes polo distrito de Ourense en 1872, escano que mantivo de maneira practicamente ininterrompida ata 1918. Foi Director Xeral de Prisións en 1905 no goberno de Montero Ríos e creou a Escola de Criminoloxía.

En 1910, no goberno de Canalejas, foi Director Xeral dos Rexistros e o Notariado e tamén foi Ministro togado do Tribunal de Contas de 1910 a 1921, cando foi elixido senador pola provincia de Ourense.

En 1880 fundou o periódico *El Eco de Orense* como o seu altofalante político. Logo da ruptura con Valentín Lamas Carvajal pola orientación conservadora que imprimía como director a *El Eco de Orense*, fundou en 1898 o xornal *El Miño*.

Recoñecementos
--------------

Recibiu a Gran Cruz de Isabel la Católica. Na súa honra unha das rúas máis céntricas de Ourense foi nomeada Avenida de Vicente Pérez en agosto de 1894. Esta vía forma parte hoxe da Rúa do Paseo e cubría o tramo que vai das actuais Rúa da Concordia (entón Estrada de Trives) ao Parque de San Lázaro (anteriormente Campo da Feira). En decembro de 1931 o nome da rúa foi cambiado polo de Fermín Galán.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no CongresoArquivado 11 de abril de 2016 en Wayback Machine.
* Ficha no Senado
O **xarampón** ou **sarampelo** é unha doenza infecciosa exantemática como a rubéola ou a varíola, bastante frecuente, especialmente en nenos, causada por un virus, especificamente da familia paramixoviridae (non confundir co xénero paramixovirus ó cal pertencen o virus das papeiras e parainfluenza) do xénero *Morbillivirus.* Caracterízase por típicas manchas na pel de cor vermella (eccemas) (exantema) así como febre e un estado xeral debilitado. Nalgúns casos de complicacións, o xarampón causa inflamación nos pulmóns e o cerebro que ameazan a vida do paciente.

O período de incubación do xarampón usualmente dura de 4 a 12 días, durante os cales non hai síntomas. As persoas infectadas permanecen contaxiosas dende a aparición dos primeiros síntomas até os 3-5 días despois da aparición das broullas.

A diagnose faise polo cadro clínico e a detección de anticorpos no sangue. Non existe terapia específica para o tratamento da enfermidade, con todo, pódese previr a enfermidade mediante a administración da vacina contra o xarampón. A vacina tripla vírica (tamén coñecida como SPR) reduciu o número de infeccións no pasado. Na maioría dos países, a enfermidade é de declaración obrigatoria ás autoridades de saúde social.

En 1998, a Asemblea Mundial da Saúde estableceu o obxectivo da eliminación do xarampón indíxena da Rexión Europea en 2007, para poder certificar a súa eliminación antes de 2010.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xarampón*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sarampelo*.
3. ↑  De Ory, F. *et al.*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q79793
* BNCF: 42991
* BNF: 12260072w
* BRE: 2100742
* EBID: ID
* FAST: 1013165
* GEC: 0151538
* GND: 4120705-1
* JSTOR: measles
* LCCN: sh85082696
* NDL: 00562991
* NKC: ph520077

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 7890
* DOID: DOID:0050309
* eMedicine: 966220
* GARD: 3434
* KEGG: H00394
* MedlinePlus: 001569
* MeSH: D008457
* MeSH: C01.925.782.580.600.500.500
* NCIt: C96406
* Patientplus: measles-pro
* UMLS: C0025007

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Coordenadas: 8°37′25″N 71°08′39″O﻿ / ﻿8.6236944444444, -71.144111111111

Entrada ao xardín botánico de Mérida.
O **Xardín Botánico de Mérida** é un xardín botánico, fundado en 1991 pola Universidade de Los Andes para a preservación da fauna e da investigación da rexión, está situado na cidade de Mérida, Venezuela. O xardín ocupa unha superficie de 44 hectáreas que foron doadas pola universidade. Para o seu desenvolvemento foi dividido en zonas, dependendo do tipo de flora plantada, a maior das cales está ocupada por unha fraga de piñeiros nativos.

Historia
--------

En 1991, a Facultade de Ciencias da Universidade de Los Andes creou o xardín botánico co fin de dotar á cidade e á universidade dun sitio para o estudo e divulgación da biodiversidade. A universidade dotou para o proxecto un terreo de 44 hectáreas dentro das zonas a carón da mencionada facultade no extremo norte da cidade para o desenvolvemento do miemo.

O 8 de decembro de 2002 o Xardín Botánico abriuse ao público en xeral, manténdose aberto durante todo o ano.

Notas
-----

1. ↑  Xardín Botánico de Mérida. Universidade de Los Andes Arquivado 21 de xaneiro de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*
2. ↑  "Información sobre o xardín". Arquivado dende o orixinal o 24 de xullo de 2011. Consultado o 23 de xaneiro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q153541
* WorldCat
* VIAF: 134147660
* GND: 1086806581
* ISNI: 0000 0000 9166 3950
* LCCN: nr96023654
* NKC: kn20090217002
* SUDOC: 069199434

 |
***The Man Who Never Was*** é unha película de 1956 dirixida por Ronald Neame e baseada no libro homónimo *The Man Who Never Was* (1954) de Ewen Montagu sobre a Operación *Mincemeat*.

Trama
-----

Londres, primavera de 1943. Mentres o desembarco aliado en Sicilia é inminente, os servizos secretos británicos teñen a idea de facer que apareza o cadáver dun oficial, portando documentos falsos, atopado na costa andaluza da España franquista, para facer crer aos alemáns que o desembarco non tería lugar en Sicilia, senón en Grecia.

A idea atopou moitos receos entre os xenerais, pero obtivo a aprobación do primeiro ministro británico e, polo tanto, foi implementada. Utilizan o cadáver dun mozo que morreu de pneumonía, tras obter o consentimento do seu pai. A operación parece ter éxito, pero os servizos secretos alemáns puxéronse mans á obra para verificar a verdadeira fiabilidade do achado.

Distribución e crítica
----------------------

Foi presentado a competición no IX Festival de Cannes.

*Il Morandini* comenta: «é unha película de xénero impecable: artesanía eficiente, coidado co detalle, suspense, humor, antirretórica».

Notas
-----

1. ↑  "All Selections". *Festival-Cannes.fr* (en inglés).
2. ↑  Il Morandini, Luisa, Laura e Morando (2000). *Morandini. Dizionario dei film 2001*. Bologna, Zanichelli. p. 1419. ISBN 88-08-03105-5.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Operación *Mincemeat*
* *Operation Mincemeat* (filme de 2022)
* *The Man Who Never Was* (libro)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1195373
* AFI: 51917
* Allmovie: v101394
* AlloCiné: 125979
* FilmAffinity: 131218
* IMDb: tt0049471
* LUMIERE: 243160
* OFDb: 31970
* OMDB: 54800
* Rotten Tomatoes: man\_who\_never\_was
* Synchronkartei: 30917
* TMDb: 43791
* TVcom: the-man-who-never-was
* TVGuide: 126525

 |
O vello xardineiro (Emile Claus).
Chámase **xardineiro** ou **xardineira** á persoa que ten por ocupación o coidado e mantemento dos xardíns.

Entre as ocupacións dos xardineiros atópanse a conservación de sementes ou bulbos dentro do sementeiro; o cultivo de flores e plantas ata que teñan a idade suficiente para ser transplantadas etc. Estas primeiras actividades adoitan realizarse baixo cuberto, no invernadoiro, pero tamén poden realizarse en terreos habilitados no exterior.

*Der Herbst* (Abel Grimmer 1607).
Os xardineiros tamén se ocupan da preparación e o tratamento da terra na que deben ser colocadas, da poda, os enxertos, a retirada de flores e plantas mortas e a súa substitución por outras, a mestura e preparación de insecticidas e outros produtos para o tratamento de pragas ou fertilizante do xardín. No xardín, plantan as flores e outras plantas segundo o programa establecido atendendo a criterios estéticos. Ademais, preparan os terróns ou a herba artificial que deba ser colocada.

Para o seu traballo axúdanse de diferentes ferramentas e maquinaria eléctrica tales como:

* *angazos*, utilizados para preparar o terreo
* *pas*, utilizadas para retirar a terra
* *eixadas*, de diferentes tamaños, serven para remexer a terra
* vasoira *de xardineiro*, úsase para retirar os desperdicios xerados no traballo
* *cortacéspede*, máquina que corta o céspede e almacénao nun recipiente
* *mochilas con tratamentos*

Notas
-----

1. ↑  Descrición do posto de traballo do xardineiro
2. ↑  Ferramentas do xardineiro[*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xardineiro, xardineira Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Xardín
* Xardinaría
* Horticultura
* Plantas
* Flores

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q758780
* AAT: 300025614
* GEC: 0189844
* GND: 4019065-1
* NDL: 00574923
* NKC: ph254461

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Xaponés clásico** (中古日本語, *chūko nihongo*?, Literalmentre xaponés clásico central) refírese á variante da lingua xaponesa utilizada no período Heian ( 794 - 1185). É o sucesor do xaponés antigo.

Antecedentes
------------

Mentres que o xaponés antigo adaptou a escritura chinesa ás particularidades do xaponés, neste perído xurdiron dous sistemas de escritura, o Hiragana e o Katakana (tamén derivados da escritura chinesa). Isto simplificou a escritura e deu lugar á época dourada da literatura xaponesa, con obras como o Genji monogatari, Ise monogatari e outros.

Fonemas
-------

O xaponés clásico reduce as 88 sílabas diferentes do xaponés antigo a 66:

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| a | i | u | e | o |
| ka | ki | ku | ke | ko |
| ga | gi | gu | ge | go |
| sa | si | su | se | so |
| za | zi | zu | ze | zo |
| ta | ti | tu | te | to |
| da | di | du | de | do |
| na | ni | nu | ne | no |
| ha | hi | hu | he | ho |
| ba | bi | bu | be | bo |
| ma | mi | mu | me | mo |
| ya |   | yu |   | yo |
| ra | ri | ru | re | ro |
| wa | wi |   | we |   |

Fonética
--------

### Vogais

* /a/: [a]
* /i/: [i]
* /u/: [u]
* /e/: [je]
* /o/: [wo]

### Consoantes

#### /k, g/

/k, g/: [k, g]

#### /s, z/

Hai diferentes teorías para /s, z/ incluíndo [s, z], [ts, dz], e [ʃ, ʒ].

#### /t, d/

/t, d/: [t, d]

#### /n/

/n/: [n]

#### /h/

/h/ segue a ser realizado como [ɸ] .

#### /m/

/m/: [m]

#### /y/

/y/: [j]

#### /r/

/r/: [r]

#### /w/

/w/: [w]

Sistemas de escrita
-------------------

O xaponés clásico escríbese de tres formas. Na súa primeira forma, no Man'yōgana, Kanjis utilízanse como transcrición fonética igual que en xaponés antigo. Isto deu lugar despois ao hiragana e katakana, silabarios derivados da pronuncia de caracteres chineses.

Notas
-----

1. ↑  Kondō, *Nihongo no Rekishi*, pages 67-71
2. ↑  Yamaguchi, *Nihongo no Rekishi*, pages 43-45
3. ↑  Frellesvig, page 73

Bibliografía
------------

* Yamaguchi Akiho, Hideo Suzuki, Ryūzō Sakanashi, Masayuki Tsukimoto *Nihongo no Rekishi Tōkyō Daigaku Shuppankai 1997 ISBN 4-13-082004-4*
* Kondō Yasuhiro, Masayuki Tsukimoto, Katsumi Sugiura *Nihongo no Rekish*i Hōsō Daigaku Kyōiku Shinkōkai 2005 ISBN 4-595-30547-8
* Ōno Susumu *Susumu Ōno* Nihongo no KeiseiIwanami Shoten 2000 ISBN 4-00-001758-6
* Martin Samuel E. The Japanese Language Through Time Yale University 1987 ISBN 0-300-03729-5
* Shibatani Masayoshi The languages of Japan Cambridge University Press 1990 ISBN 0-521-36918-5
* Frellesvig Bjarke Case Study in Diachronic Phonology: The Japanese Onbin Sound Change Aarhus University Press 1995 ISBN 87-7288-489-4


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182695
* EBID: ID
* LCCN: sh85069645

 |
Moeda de Xoán V Paleólogo
**Xoán V Paleólogo**, nado en 1332 e finado o 16 de febreiro de 1391, foi o fillo de Andrónico III, a quen sucedeu como emperador bizantino en 1341, con nove anos de idade. Xoán VI Cantacuzeno, amigo do seu pai, actuou como o seu rexente e co-emperador (1347-1354). Xoán V viuse obrigado a loitar contra Xoán Cantacuzeno, pois este usurpou o trono durante a súa minoría, e non se fixo co poder ata 1354.

Traxectoria
-----------

O seu reinado estivo marcado pola paulatina disolución do poder imperial, mentres os turcos otománs tomaban Adrianópolis e Filipolis (véxase Suleimán Pachá), conquistaban Serbia e obrigaban ao emperador a pagarlles tributo. Trala conquista de Galípolis polos turcos, a propia Constantinopla viuse ameazada, e Xoán V pediu auxilio a Occidente, propoñendo o final do cisma entre as igrexas bizantina e latina, ao recoñecer a supremacía desta última. Empobrecido pola guerra, foi detido polas súas débedas en Venecia (1369). En 1371 recoñeceu a soberanía do sultán otomán Murad I, que máis tarde o axudaría a recuperar o trono (1379), tras ser deposto polo seu fillo Andrónico IV en 1376. En 1390 o seu neto Xoán VII tamén usurpou o trono durante algún tempo. A Xoán V sucedeuno o seu fillo Manuel II Paleólogo. O seu segundo fillo Teodoro I Paleólogo herdou o Despotado de Morea en 1383.

Cara ao final do seu reinado, en 1390, Xoán mandou reforzar a Porta de Ouro de Constantinopla, e para iso usouse mármore das igrexas abandonadas na cidade. Ao terminar estas obras, Baiaceto I, con ameazas de guerra, esixiu que Xoán desmontase os devanditos reforzos: Xoán V viuse obrigado a obedecer as ordes do seu soberano, pero se di que morreu por mor dos sufrimentos derivados desta humillación.

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Andrónico III Paleólogo | **Xoán V Paleólogo**(1341 / 1379-1376 / 1391) | *Precede a:* Manuel II Paleólogo |
| Dinastía Paleólogo |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37070
* WorldCat
* VIAF: 98866081
* BAV: ADV10925455
* BMT: 93409
* BNE: XX1326899
* BNF: 124481303
* BRE: 2016710
* CERL: cnp00586044
* DeutscheBio: 118712462
* EBID: ID
* FAST: 1827280
* GEC: 0034610
* GND: 118712462
* ISNI: 0000 0001 1483 4119
* LCCN: nr94030636
* NKC: mzk2011620462
* NLG: 45896
* NTA: 120971631
* openMLOL: 47136
* Orthodox Encyclopedia: 469760
* SUDOC: 033633126
* WikiTree: Palaiologos-14

 |
As **Xornadas de Teatro de Pontevedra** tiveron lugar en Pontevedra en 1970, co nome oficial de **Jornadas de Teatro de Pontevedra**.

Nun primeiro momento, os grupos que ían participar nelas eran Tespis da Coruña, Valle Inclán de Ourense, Cope de Vigo, Teatro Popular de Pontevedra, Ditea de Santiago de Compostela e Cantigas e Agarimos de Santiago de Compostela.

Destes grupos dramáticos, os catro primeiros realizaban representacións en lingua española, mentres que as postas en escena dos dous últimos eran en lingua galega. Mais a falta de medios económicos, alén das dificultades administrativas, reduciron o cartel, de xeito que finalmente participaron Cope, Teatro Popular, Tespis e mais o Grupo Teatro Circo, cuxa participación non estaba prevista *a priori*. Este último grupo, dirixido por Manuel Lourenzo, levou á escena *Romería ás Covas do Demo* e *Tres Irmáns Parvas*, ambas as dúas da autoría do director do grupo. O Teatro Circo foi a grande sensación das Xornadas, as cales supuxeron un golpe case definitivo para o teatro de cámara e o afianzamento do teatro independente en Galicia.
**Wibo** é unha marca de roupa deportiva española fundada polo empresario leonés Alain Prada.

Traxectoria
-----------

A empresa Wibo comezou coa idea de facer deseños exclusivos para os seus clientes, non contando con catálogo, de xeito que cada equipo tivese unha imaxe diferente. Nun principio comezou vestindo equipos deportivos de colexios da Cumnidade de Madrid, até acabar sendo a marca de equipos de Liga Endesa como Breogán, Ensino ou Estudiantes. Actualmente realizan equipacións para equipos de baloncesto, balonmán, fútbol e quidditch.

Notas
-----

1. 1 2  "Wibo: la marca del deporte, creada por deportistas, para deportistas" [Wibo: a marca do deporte, creada por deportistas, para deportistas]. *Ileon* (en castelán). 11 de decembro de 2014. Consultado o 15 de xullo de 2021.
2. ↑  "El viaje de Wibo: de los colegios madrileños a la Liga Endesa" [A viaxe de Wibo: das escolas madrileñas á Liga Endesa]. *El Mundo Deportivo* (en castelán). 30 de agosto de 2019. Consultado o 15 de xullo de 2021.
3. ↑  "Wibo. Sports common place". *Wibo* (en castelán). Consultado o 15 de xullo de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*
***Xoguetes para un tempo prohibido*** (orixinalmente ***Xoguetes pra un tempo prohibido***) é unha novela de Carlos Casares publicada en 1975, gañadora do Premio Galaxia de novela que a editorial convocara para celebrar o seu 25 aniversario.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Para Kristina e Håkan* | "|
| —   Dedicatoria |

Trama
-----

Elías Paz é un rapaz do rural da provincia de Ourense que pasa a súa primeira adolescencia nun centro escolar cristián. Alí sofre a represión da moral católica, e decide marchar a Ourense a facer o Bacharelato. Na cidade recupera vellas amizades, bota moza e descobre a sexualidade.

Despois marcha a Santiago de Compostela para iniciar os estudos na Universidade. Ao tempo que segue os estudos e traduce obras literarias doutras linguas, coñece o marxismo, ten relacións amorosas e vive a troula compostelá coas súas amizades.

Narración
---------

A novela é un texto rupturista que supuxo unha renovación na narrativa galega, produto dunha nova sensibilidade social e literaria, afastado do costumismo e nun galego sinxelo. Tamén se considera unha novela xeracional de estrutura lineal sobre a represión da posguerra, en que a mocidade culta e activa, ilusionada pola utopía revolucionaria, acaba embarrancada no escepticismo e a amargura.

A obra ten certos trazos autobiográficos, e inclúe numerosas referencias literarias, musicais e cinematográficas.

Recepción
---------

Foi un éxito de público e viu catro edicións no seu primeiro ano. En 1976 recibiu o Premio da Crítica española. En decembro de 2005 publicouse a décima edición, a primeira na Biblioteca Carlos Casares da Editorial Galaxia.

Notas
-----

1. ↑  Schiele era un dos pintores favoritos de Casares, este detalle dun dos seus cadros empregouse para a edición de 2005 de *Xoguetes para un tempo prohibido*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Calvo, T. (2003). *Carlos Casares. O conto da vida*. La Voz de Galicia. ISBN 84-9757-100-2.  Con limiares de Rey e Rubido.

### Outros artigos

* *Vento ferido*
* *Os escuros soños de Clío*

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina web da editorial.
* Narradores nas súas voces

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402738
* BiTraGa: 1617

 |
**Wikilibros** (***Wikibooks*** en inglés, tamén chamado **Galilibros** na versión en lingua galega) é un proxecto irmán de Wikipedia e parte da Fundación Wikimedia, que empezou o 10 de xullo de 2003. O proxecto é unha colección de libros de texto, manuais e outros textos pedagóxicos de contido libre, que se escriben e editan colaborativamente do mesmo xeito que Wikipedia.

O sitio traballa con tecnoloxía wiki, o que significa que cada usuario pode colaborar na escritura de calquera libro, facendo clic no enlace «Editar» que hai en cada páxina.

O proxecto foi aberto en resposta ao wikipedista Karl Wick, que quería un lugar onde empezar a construír libros de contido aberto, como os de química orgánica e física para reducir o custo de comprar un mesmo materiais de estudo. Foi un dos fundadores do proxecto.

Algúns dos primeiros libros foron creados e outros empezaron a ser copiados doutras fontes de libros de contido aberto en Internet. 

Todo o contido do sitio está baixo a Licenza Creative Commons Atribución/Compartir-Igual. Debido a iso, do mesmo xeito que en Wikipedia, o contido pódese redistribuír mantendo a licenza e a atribución aos autores orixinais.

Nome
----

*Artigo principal**:* Galipedia#Historia.
Oficialmente o proxecto chámase Wikilibros; mais, na versión galega, chamámolo Galilibros (igual que con Galipedia e os proxectos similares). No dominio aparece "wikibooks" porque os dominios das páxinas de Wikimedia non se traducen.

Alcance
-------

A comunidade de Galilibros traballa en moitos libros de texto en diferentes linguas e a distintos niveis educativos, desde primaria até niveis universitarios. No 2020, Galilibros conta con 1150 páxinas de contido. 

Galilibros está dispoñible en múltiples idiomas. No 2011, todos os idiomas acumulaban 141 000 páxinas.

Proxectos relacionados
----------------------

Wikiversidad foi inicialmente un subproxecto de Galilibros, pero agora é un proxecto independente co seu propio dominio, dedicado a proxectos de aprendizaxe e materiais de estudo.

Wikisource tamén é un repositorio de libros, pero almacena copias exactas de libros de distribución libre (por exemplo, libros clásicos que xa están no dominio público ou libros actuais liberados mediante licenza Commons). A diferenza de Wikisource, os libros en Galilibros son unicamente libros pedagóxicos e estanse editando e actualizando constantemente.

Notas
-----

1. ↑  "Definición de Wiki na RAG". *Real Academia Galega*.
2. ↑  "Harl Wick". *Wikidata* (en inglés).
3. ↑  "Lista de Wikibooks de Wikimedia". *Meta* (en inglés).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | O Galilibros ten un manual sobre:  ***Wikilibros*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Wikilibros*** |

### Ligazóns externas

* Portada de Galilibros
* Portal políglota (plurilingüe) de Wikibooks
***Virxe dos Consellers*** (en catalán: *Mare de Déu dels Consellers*) é unha táboa pintada ó óleo polo artista Lluís Dalmau en 1445 e que se atopa no Museo Nacional de Arte de Cataluña en Barcelona. Amosa os cinco concellers do goberno municipal de Barcelona arredor da Virxe entronizada co Neno Xesús e presentados por santa Eulalia e santo André. Representa unha devota homenaxe dos conselleiros da Virxe como se se tratase dunha *sacra conversazione*. O uso da técnica do oli de llinosa, a capacidade retratista e a incorporación da paisaxe como un fonde son unha manifestación da inspiración na pintura flamenga de Jan van Eyck, de quen Dalmau é considerado un discípulo, especialmente da *Virxe do canónigo Van der Paele*.
Está considerada como unha das primeiras obras que introducen o concepto do retrato, tal como especificaba o contrato da obra, e é tamén innovadora en Cataluña na aplicación da técnica do aceite facendo servir o retablo como soporte.

Notas
-----

1. ↑  Molina, p. 193
2. ↑  Manote i Ruiz, p.110

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Virxe dos Consellers***  |

### Outros artigos

* Museo Nacional de Arte de Cataluña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q607598
* GEC: 0019489

 |
*Este artigo é sobre a rexión da Anatolia. Para o conxunto de illas ao oeste de Grecia, ver* Illas Xónicas*.*
**Xonia**, tamén **Ionia**, (grego antigo: *Ἰωνία*, latín: *Ionia*; xentilicio *Ἴων* i *Ἰωνικός*) foi unha rexión na Asia Menor correspondente á costa suroeste de Anatolia, na actual Turquía. Fica entre as cidades de Mileto e Focia e está bañada polo mar Exeo (e non polo mar Xónico, como se podería pensar).

Localización da Xonia
Mapa de Xonia e as súas cidades.
Segundo a tradición da Grecia antiga, as cidades da Xonia foron fundadas por inmigrantes dóricos. Había doce cidades que se proclamaban xónicas:

* Samos,
* Quíos,
* Mileto,
* Éfeso,
* Colofón,
* Mionte,
* Priente,
* Lebedos,
* Teos,
* Clazomenes,
* Eritrea e
* Focia.

Posteriormente, caro o 700 a. C. Esmirna que até ese momento pertencera á área eolia, paosu a formar a décimo terceira cidade xónica.

Na Grecia antiga foi a rexión de orixe dun grupo de pensadores coñecidos como presocráticos.

A Xonia é a rexión onde ficaba a cidade de Troia, e tamén onde a tradición afirma que foi o lugar de nacemento de Homero.

| * v
* c
* e
Historia de Anatolia |
| --- |
|  |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xonia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Dorios
* Eolios
* Aqueos
* República de Xonia

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q620874
* WorldCat
* VIAF: 172601768
* EBID: ID
* GEC: 0034771
* GND: 4072919-9
* LCCN: sh2013001532
* Pleiades: 550597
* SUDOC: 027294420

 |
***Winky Dink and You*** foi un programa infantil da televisión norteamericana que emitiu a CBS entre 1953 e 1957 presentado por Jack Barry e que protagonizaba un debuxo animado de nome **Winky Dink** (ao que puña voz Mae Questel) e o seu can Woofer.

Desenvolvemento
---------------

No programa Jack Barry e o seu incompetente compañeiro Mr. Bungle, interpretado por Dayton Allen, presentaban as aventuras de Winky Dink, caracterizado pola súa roupa a cadros, pelo crecho e grandes ollos, cada episodio animado duraba uns dez minutos. O programa foi o primeiro precedente da televisión interactiva, para poder interactuar co programa vendíase por correo un estoxo por 50 céntimos que contiña varios lapis de cera e un plástico de vinilo que se pegaba ao televisor grazas á electricidade estática deste, unha versión de luxo vendíase nas tendas por 2.95$. En determinados momentos do programa, Winky Dink pedía axuda e os espectadores na casa podían completar o debuxo semellando que o facían na pantalla, por exemplo podía pedir cruzar un río e así había que debuxar unha ponte. Tamén se utilizaba para descodificar mensaxes completando partes das letras. O programa foi un éxito, vendéronse uns 2 millóns de estoxos pero rematou ao deixalo Jack Barry que se quería centrar nos concursos.

Secuelas
--------

Entre 1969 e 1973 realizáronse 64 novos segmentos de cinco minutos dos debuxos animados que se venderon ás canles en sindicación e tamén se produciu un estoxo semellante ao de 1953. Pero diversos grupos de consumidores protestaron por considerar malo que os nenos estiveran tan preto do televisor e o programa rematou.

Notas
-----

1. ↑  James W. Roman *From Daytime to Primetime: The History of American Television Programs*, p. 222
2. ↑  Billy Ingram *Winky Dink & You*
3. ↑  *Winky Dink & You*, 3ª parte

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8025510
* IMDb: tt0045456
* TMDb: 14927

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xuvencos.

**Santa María de Xuvencos** é unha parroquia do concello ourensán de Boborás, onde se localiza a cabeceira municipal. Segundo o IGE en 2011 tiña 366 habitantes (169 homes e 197 mulleres).

Xeografía
---------

A parroquia está atravesada pola estrada N-541 que une Ourense e Pontevedra. A súa actividade principal é a agricultura, xunto cos servizos derivados da capitalidade –centro de saúde, farmacia, dependencias municipais, bancarias...– e unha certa actividade comercial e de hostalería, cunha casa de turismo rural.

Patrimonio
----------

No lugar da Torre, preto do lugar do Penedo de Xuvencos, existiu un castelo, derrubado en 1467 no marco da Gran Guerra Irmandiña.

O templo parroquial, de estilo románico, consta dunha soa nave rectangular modificada na espadana e na ábsida no século XIX. Contén un retablo barroco excepcional así como o cruceiro do Bispo que se atopa á entrada do templo.

A **Festa das Mudaciós** celébrase o segundo e o terceiro domingo do mes de maio. Consiste na mudanza e intercambio das imaxes da Virxe de Xuvencos e a Santa Sabela que se garda na capela de, que durante unha semana intercambian os seus puntos de domicilio. Cada catro anos báilase nesta festa a danza de Xuvencos. Catro parellas de homes e mulleres solteiros da parroquia celebran o paseo, tres muiñeiras, tres paleados e o entrenzado que se fai arredor dun pau que ten na súa punta a figura dun boneco ó que se lle chama popularmente Xigante. Este danza está vinculada á poderosa Confraría da Virxe que existiu na parroquia e mais á do Rosario de Cameixa, pois ata o céculo XIX a mudación se facía entre Xuvencos e Cameixa.

Galería de imaxes
-----------------

* Cruceiro do Bispo.Cruceiro do Bispo.
* Igrexa de Santa María de Xuvencos.Igrexa de Santa María de Xuvencos.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Xuvencos

| Lugares da parroquia de Xuvencos no concello ourensán de Boborás |  |
| --- | --- |
| A Almuzara | Bergazos | Boborás | Franza | O Igrexario | A Lama | O Penedo de Xuvencos | As Quintás | Rodas | Sande | Xesteira |

### Parroquias de Boborás

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Boborás |  |
| --- | --- |
| Albarellos (San Miguel) | Astureses (San Xulián) | Brués (San Fiz) | Cameixa (San Martiño) | Cardelle (San Silvestre) | Feás (Santo Antón) | Laxas (San Xoán) | Moldes (San Mamede) | Moreiras (Santa Mariña) | Pazos de Arenteiro (San Salvador) | O Regueiro (San Pedro) | Xendive (San Mamede) | Xurenzás (San Pedro) | Xuvencos (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.
2. ↑  Sobrado, Xosé Luis (1996). *Xuvencos. Historia e tradición*. Concello de Boborás.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Sobrado, Xosé Luis (1996). Concello de Boborás, ed. *Xuvencos. Historia e Tradición*.

### Outros artigos

* Lugares de Boborás

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402976
* código INE: 32013090000

 |
**Thomas Mathews** (1676-1751), foi un almirante británico.

Mathews naceu en Llandaff, era fillo do coronel Edward Mathews e neto por parte de nai de Thomas Armstrong (1624-1684) (executado en 1684 por traizón debido á súa participación no Complot de Rye House). Mathews entrou na armada e promocionou a tenente en 1699 e a capitán en 1703.

Durante a Guerra da Cuádrupla Alianza (1718-20) comandou o *Kent* na frota de George Byng, participou na Batalla de Cape Passaro en 1718, e entre 1722 e 1724 estivo ó mando dunha pequena escuadra encargado de expulsar os piratas da costa de Malabar.

Volveu ó servizo activo en marzo de 1741, ó recibir o mando da frota do Mediterráneo e plenipotenciario diante o rei de Sardeña e doutras cortes italianas. Mathews non tiña experiencia diplomática e levábase mal co segundo ó mando, Richard Lestock. En 1742 Mathews enviou unha pequena escuadra a Nápoles para asegurarse a neutralidade de Carlos III, futuro rei de España, comandábaa o comodoro, William Martin, este rexeitou negociar e deulle ó rei media hora para lle enviar unha resposta.

En xuño dese ano destruíu unha escuadra de galegóns españois, que se refuxiara na baía de Saint Tropez. En febreiro de 1744 tivo lugar a Batalla de Toulon, 30 navíos británicos ás ordes de Mathews atacaron unha frota hispanofrancesa, que concluíu nunha derrota británica, Mathews quedou apartado do servizo e no xuízo que se celebrou en 1746 quedou definitivamente apartado do mando por fallar en perseguir o inimigo e levar á súa frota á acción dun xeito confuso.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q278125
* WorldCat
* VIAF: 3901216
* BPN: 63119325
* CERL: cnp01419568
* DeutscheBio: 1018773347
* FAST: 167268
* GND: 1018773347
* ISNI: 0000 0000 6357 036X
* LCCN: n85089620
* NPG: mp57313
* NTA: 339699094
* ODNB: 18332
* OL: OL553311A
* WikiTree: Mathews-6471

 |
Os tres últimos secretarios xerais das XSG, José Manuel Lage, Alfredo Rodríguez e Dolores Rodríguez reunidos co gallo dos cen anos das Juventudes Socialistas de España.
**Xuventudes Socialistas de Galicia (XSG)** é unha organización política xuvenil, galeguista e socialista. Aínda que é unha organización independente, relaciónase a nivel do Estado Español, e de xeito federal, coas Juventudes Socialistas de España (JSE) e son o referente na mocidade do Partido dos Socialistas de Galicia (PSdeG).

Historia e características
--------------------------

As primeiras agrupacións locais das XSG xorden nas principais cidades galegas entre 1903 e 1904. Autodefínense coma unha organización que ten os seguintes obxectivos: a liberdade, a igualdade e a solidariedade, o galeguismo, a tolerancia, a participación, o desenvolvemento sostible, o pacifismo, o republicanismo e o federalismo.

### Obxectivos

Os seus obxectivos son:

* Ser o referente da mocidade galega na loita polo socialismo, entendido este como a construción dunha sociedade de cidadáns/ás libres e iguais en dereitos, cunha economía ó servizo da sociedade na que non exista ningunha clase de explotación ou discriminación por razón de nacemento, sexo, raza, opinión ou relixión.
* Traballar por unha sociedade democrática, libre, solidaria e tolerante.
* Fomentar entre a mocidade galega valores e actitudes baseados nas ideas de igualdade, socialismo, galeguismo, participación social, pacifismo e desenvolvemento sostible.
* Loitar contra todo tipo de explotación.
* A defensa dos intereses de Galicia, da súa cultura, da súa lingua, da súa identidade nacional e da súa transformación nunha sociedade de constante progreso.
* A plena emancipación da mocidade galega.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Socialismo

### Ligazóns de Interese

* Páxina de web das Xuventudes Socialistas de Galicia Arquivado 15 de xullo de 2014 en Wayback Machine.
* Páxina de web do PSdeG-PSOE
**Thomas Myhre**, nado o 16 de outubro de 1973 en Sarpsborg, é un ex-futbolista noruegués, porteiro da selección nacional ata 2007.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira no Moss, firmando co primeiro equipo en 1991 e tivo a oportunidade de entrar tamén en 1991 na selección norueguesa sub-21. En 1993 fichou polo Viking. Unha grave lesión no xeonllo fixo que perdese toda a tempada 1996, volveu co seu club a tempada seguinte e en 1997 entrou na Premier League da man do Everton. Myhre fixo un gran traballo como porteiro do Everton, e o seleccionador nacional convocouno por primeira volta no equipo absoluto nun amigable contra Dinamarca en abril de 1998. Foi tamén porteiro reserva no Mundial de Fútbol Francia 1998. Xogou toda a liga co Everton na tempada 1998/99 pero por mor dunha lesión ao principio da seguinte tempada perdeu a titularidade e xogou cedido no Birmingham, Tranmere, así como no equipo escocés dos Rangers e no F.C. København, co que logrou o título de liga en 2000/01. Tamén foi o porteiro de Noruega na Eurocopa 2000.

No verán de 2001 mercouno o Beşiktaş, pero logo dunha soa tempada en Turquía volveu a Inglaterra fichado polo Sunderland, nas dúas primeiras tempadas xogou como reserva pero tras unha lesión do titular Mart Poom, ao empezar a tempada 2004-05, quedou como porteiro titular, e a tempada rematou co ascenso á Premier League. Malia iso o club non renovou o seu contrato en 2005 e Myhre volveu ao seu país onde xogou co Fredrikstad, antes de volver, unha vez máis, a Inglaterra en 2013, esta volta co Charlton. Firmou en agosto de 2005 e parmaneceu ata 2010 ao mercalo o Viking. Pero en febreiro de 2010 tras discordar co club marchou.

Foi un integrante estable da selección nacional, con máis de 50 participacións. Pero logo de dous erros contra Bosnia e Hercegovina e Turquía que foron trascendentais para Noruega non se clasificar na Eurocopa, o seleccionador decidiu substituílo por Håkon Opdal.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q353623
* IMDb: nm2198160
* EUfootballInfo: 14707
* FIFA: 167305
* FootballDatabase: 6151
* NFT: 4941
* SoccerBase: 13521
* Transfermarkt: 3566

 |
Músculos da perna dun cabalo. Co número 6, o xarrete.
O **xarrete** é a parte carnosa da perna dun animal cuadrúpede situada debaixo da sofraxe, ou sexa, a parte superior das polpas.

Etimoloxía
----------

Xarrete deriva do francés *jarret*, e este do francés dialectal *jarre* e do provenzal antigo *garra*, e ambos os termos do galo *\*garra* (en galés, *garr*; en bretón *gâr*).

Gastronomía
-----------

Desde un punto de vista gastronómico, o xarrete de tenreira é un corte de carne moi apreciado en Galicia, tradicionalmente como ingrediente dos cocidos. A dicir de Álvaro Cunqueiro, o xarrete e a faldra son as mellores carnes de vitela para un cocido. E para outro sibarita, Jorge Víctor Sueiro, o xarrete de tenreira é o primeiro dos ingredientes do seu cocido preferido.

A día de hoxe tamén é unha peza moi solicitada para estufar ou guisar, e como tal aparece nas cartas dos mellores restaurantes e nas mesas de moitos galegos.

Sueiro achega unha receita para o xarrete guisado tomada da *Casa Vilas*, restaurante lendario de Santiago, na que se pon o xarrete en adobo con viño branco, allo e sal entre 6 e 8 horas. Despois dóuranse nunha ola, cun pouco de aceite, a carne e unhas cebolas pequenas. Unha vez que están douradas, engádese o adobo, tápase e déixase ferver lentamente. Cando está medio feita a carne, engádenselle patacas cortadas en anacos e métese a ola no forno até que as patacas estean feitas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xarrete*.
2. ↑  **jarrete** no DRAE.
3. ↑  Cunqueiro, A. (1973), p. 41.
4. ↑  Sueiro, Jorge-Víctor (1981), p. 151.
5. ↑  Sueiro, Jorge-Víctor (1981), pp. 237-238.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cunqueiro, Álvaro (1973): *A cociña galega*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-181-5.
* Sueiro, J.-V. (1981): *Comer en Galicia*. Madrid: Penthalon Ediciones. ISBN 84-8533-732-8.

### Outros artigos

* Cocido
* Estufado
* Guiso