**Acrotiri e Dhekelia** (*Akrotiri and Dhekelia*, en inglés; Ακρωτήρι και Δεκέλεια, en grego) son dúas bases soberanas do Reino Unido en Chipre, antiga colonia da Coroa Británica. As dúas áreas conteñen bases militares habitadas por británicos, zonas residenciais onde viven na súa maioría cidadáns chipriotas, e terreos cultivables.

Acrotiri atópase ao sur da illa, preto da cidade de Limasol. Chámase tamén *"Base Soberana Occidental"* (*Western Sovereign Base Area* en inglés). Máis de 3.500 efectivos da Real Forza Aérea e a Mariña Real están destinados na base; as súas tarefas inclúen a colaboración cos Cascos Azuis da Organización das Nacións Unidas no mantemento do proceso de paz.

Dhekelia ou *Base Soberana Oriental* (*Eastern Sovereign Base Area* en inglés) atópase no sueste, preto de Larnaca, do límite coa autoproclamada República Turca do Norte de Chipre e da cidade de Famagusta, xunto á zona libre administrada por Nacións Unidas.

Historia
--------

Situación de Acrotiri (no sur) e Dhekelia (no leste)
As Bases Soberanas foron establecidas en 1960 polo Tratado de Garantía (*Treaty of Guarantee*), cando Chipre, colonia por aquel entón do Imperio Británico, concedéuselle a independencia. O Reino Unido quixo conservar a soberanía sobre estes territorios, posto que así se lles garantía o uso das bases militares británicas na illa, incluíndo a *RAF Akrotiri*, e unha guarnición do Exército Británico. A importancia para os británicos de conservar as bases consiste na posición estratéxica de Chipre, no Mediterráneo oriental, preto de canle de Suez e da zona de Oriente Medio; a RAF utiliza estas bases para a reposición da súa aviación militar, e tamén para adestramentos sobre obxectivos.

En 1974 Turquía invadiu o norte de Chipre, acto que conduciu á formación da República Turca do Norte de Chipre. Con todo, este feito non afectou á situación das bases, e os británicos non se implicaron neste conflito. Con todo, o Reino Unido permitiu aos grecochipriotas que fuxisen dos invasores turcos pola base de Dhekelia, e ofreceron axuda humanitaria.

O avance turco foi detido cando alcanzaron os límites da base soberana dhekeliana, principalmente para evitar a entrada de Gran Bretaña na guerra. A zona de Ayia Napa mantívose así en mans gregas.

A República de Chipre ocasionalmente esixiu a anexión de Acrotiri e Dhekelia, apelando que as bases constitúen un extenso territorio que podería ser utilizado para o desenvolvemento comunitario. 
Durante 4 anos logo da independencia chipriota, o Goberno Británico pagou á República de Chipre unha contía de diñeiro por alugar as bases. Despois do conflito intercomunal de 1963-1964 o Reino Unido deixou de subvencionar a Chipre, denunciando que non había garantía de que ambas as comunidades beneficiaríanse igualmente daquel diñeiro. O Goberno Chipriota aínda reclama as contribucións británicas desde 1964 ata a actualidade, consideradas unha débeda de máis de mil millóns de euros.

Helicóptero do Corpo de Marines dos Estados Unidos na base militar de *RAF Akrotiri*
En xullo de 2001 producíronse violentas protestas en por parte de chipriotas locais, indignados tras coñecer os plans británicos de construír varias antenas de radio nas bases, como parte dunha mellora sobre as comunicacións militares británicas en todo o mundo. Os veciños manifestaran que as antenas porían en perigo as súas vidas e causar cancro, así como o impacto negativo que produciría sobre a fauna da área. O Goberno do nº10 de Downing Street negou estas acusacións.

O Reino Unido non mostrou ningunha intención de ceder as bases, aínda que ofrecese 117 km² de terras cultivables como parte do Proxecto Annan para Chipre, que foi rexeitado. Actualmente, preto de 3.000 soldados das *British Forces Cyprus* teñen a súa base en Acrotiri e Dhekelia. Ayios Nikolaos, a Base Soberana Oriental, é considerada unha estación de espionaxe da ECHELON.

Goberno e política
------------------

A diferenza da maioría dos Territorios Británicos de Ultramar, Acrotiri e Dhekelia non están administradas por un gobernador, senón por un administrador, elixido pola Raíña, que depende do Ministerio de Defensa.

Mapa de Acrotiri
Mapa de Dhekelia
O administrador ten todo o poder executivo e lexislativo dun gobernador nun Territorio de Ultramar. É designado un oficial principal, responsable do administrador do día a día do goberno civil. Ningunhas eleccións son celebradas nas bases, aínda que normalmente déaselles o dereito aos cidadáns británicos para votar en eleccións do Reino Unido (como Forzas Británicas ou electores de ultramar).

Xeografía
---------

Acrotiri e Dhekelia representan o 3% do total do territorio chipriota, preto de 98 millas cadradas (47.5 en Acrotiri e 50.5 en Dhekelia). O 60% do terreo é de propiedade privada, pertencente a cidadáns británicos ou chipriotas. O outro 40% está suxeito ao Ministerio de Defensa, ou se organiza como territorio da Coroa. Ademais de Acrotiri e Dhekelia, o Tratado de Establecemento tamén prevé o emprego continuado polo Goberno Británico de certas instalacións dentro de Chipre, coñecidas como "Sitios Conservados" (*Retained Sites*).

Acrotiri está localizada no sur da illa, preto da cidade de Limasol. Dhekelia está no sueste, preto de Larnaca. Ambas as áreas inclúen bases militares, así como terreos cultivables e algunhas zonas residenciais. Acrotiri está rodeada polo territorio controlado pola República de Chipre, pero Dhekelia tamén limita coa zona de amortecemento administrada pola ONU, e a parte ocupada polos turcos da illa.

Ayia Napa está ao nordés de Dhekelia. As localidades de Xylotymvou e Ormidhia, tamén na República de Chipre, son enclaves rodeados por Dhekelia. A Central Eléctrica de Dhekelia, dividida por unha estrada británica en dous partes, tamén pertence a Chipre. A parte do norte é un enclave, como as dúas localidades, mentres que a parte do sur está localizada na costa, e polo tanto non é un enclave, aínda que non teña ningunhas augas territoriais propias.

Economía
--------

Non hai ningunha estatística económica unificada para Acrotiri e Dhekelia. As actividades principais económicas son a provisión de servizos aos militares, así como a agricultura limitada.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Akrotiri". *The World Factbook*. Central Intelligence Agency. Consultado o 5 de xaneiro de 2021.
2. ↑  Palacián de Inza, Blanca. "ACROTIRI Y DHEKELIA: BASES SOBERANAS BRITÁNICAS EN CHIPRE" (PDF). *Instituto Español de Estudios Estratégicos* (en Castelán). p. 1. Consultado o 14/02/2021.
3. ↑  "Fichas de Páises: Chipre" (PDF). *Ministerio de Relaciones Exteriores de España* (en Castelán). Consultado o 14/02/2021.
4. ↑  "Civil Administration (Area Offices)". *SBAA* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 19/03/2020. Consultado o 14/02/2021.
5. 1 2 3  Palacián de Inza, Blanca. "ACROTIRI Y DHEKELIA: BASES SOBERANAS BRITÁNICAS EN CHIPRE" (PDF). *Instituto Español de Estudios Estratégicos* (en Castelán). p. 4. Consultado o 14/02/2021.
6. 1 2  *Guía del Mundo. El Mundo visto desde el sur.* (en Castelán). Instituto del Tercer Mundo. 2005. pp. 185–186. ISBN 9974-574-43-9.
7. ↑  Soto, Álvaro (2013). "Gibraltar y ... 13 más". *Hoy* (en Castelán). Consultado o 14/02/2021.
8. 1 2 3 4 5 6  Palacián de Inza, Blanca. "ACROTIRI Y DHEKELIA: BASES SOBERANAS BRITÁNICAS EN CHIPRE" (PDF). *Instituto Español de Estudios Estratégicos* (en Castelán). pp. 2–6. Consultado o 14/02/2021.
9. ↑  "Cyprus protesters clash at UK base". *BBC News* (en inglés). Consultado o 14/02/2021.
10. ↑  "El Reino Unido considera sus bases en Chipre "mas importantes que nunca"". *La Vanguardia* (en Castelán). Consultado o 14/02/2021.
11. ↑  "Informe sobre la existencia de un sistema mundial de interceptación de comunicaciones privadas y económicas (sistema de interceptación ECHELON) (2001/2098(INI))". *Parlamento Europeo* (en Castelán). Consultado o 14/02/2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Akrotiri e Dhekelia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* Wikimedia Atlas de Akrotiri e Dhekelia.
* Sovereign Base Areas Administration web-pages
* BBC News – "UK offers to cede Cyprus land"
* BBC News – "Cyprus protesters clash at UK base"
* Cyprus Mail, Nathan Morley – "Mystery of Dhekelia Cemetery"
* Cyprus Mail, Nathan Morley – "Dhekelia at 60"
* Akrotiri. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* Dhekelia. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.
* The Princess Mary's Hospital RAF Akrotiri
* Cyprus Independence Agreement – Hansard Official UK Parliament Record Arquivado 08 de setembro de 2022 en Wayback Machine.
* James Rogers and Luis Simón. The Status and Location of the Military Installations of the Member States of the European Union and Their Potential Role for the European Security and Defence Policy (ESDP). Brussels: European Parliament, 2009. 25 pp.

| * v
* c
* e
Países e territorios do Mediterráneo |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Estados soberáns | Estados con recoñecemento limitado |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
* Albania
* Alxeria
* Bosnia e Hercegovina Bosnia e Hercegovina
* Chipre Chipre
* Croacia Croacia
* Eslovenia Eslovenia

 | 
* España España
* Exipto Exipto
* Francia
* Grecia Grecia
* Israel
* Italia Italia

 | 
* Líbano Líbano
* Libia Libia
* Malta Malta
* Marrocos Marrocos
* Mónaco Mónaco
* Montenegro Montenegro

 | 
* Siria
* Tunisia Tunisia
* Turquía Turquía

 |

 |

 | 
* Palestina
* República Turca do Norte de Chipre República Turca do Norte de Chipre

|  |
| --- |
| **Estados dependentes e outros territorios** |
| 
* Akrotiri e Dhekelia (RU)
* Xibraltar Xibraltar (RU)

 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37362
* WorldCat
* VIAF: 137483113
* Google Maps: 5221078976339040153
* LCCN: no89008166
* OSM: 3263728

 |