Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vicuña (homónimos).

| Vicuña |
| --- |
| Vicuña no sur do Perú, Rexión Arequipa. |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Suborde: | Tylopoda |
| Familia: | Camelidae |
| Tribo: | Lamini |
| Xénero: | *Vicugna* |
| Especie: | ***V. vicugna*** |

 |
| Nome binomial |
| *Vicugna vicugna*Molina, 1782 |
| Distribución da vicuña.Distribución da vicuña. |

A **vicuña**, (***Vicugna vicugna***) é unha especie de mamífero artiodáctilo da familia dos camélidos e do grupo dos camélidos suramericanos que mora no altiplano andino, entre os 3 000 aos 4 600 metros por riba do nivel do mar, no noroeste da Arxentina, o oeste de Bolivia, o nordés de Chile, sectores dos Andes do Ecuador, e nas alturas andinas do Perú, país que posúe a principal poboación da especie. Especificamente pace na puna, unha estepa elevada, desértica e desprovida de árbores, localizada por riba das zonas cultivadas.

A alpaca é unha especie domesticada que deriva da vicuña, con achegas xenéticas menores da llama. É o animal que posúe o menor tamaño dentre os camélidos andinos, chegando, no máximo, a 1,30 metros de altura e podendo pesar até 40 kg. A súa pelaxe é moi fina e ten alto valor comercial; por ese motivo, a vicuña estivo a piques da extinción por mor dos cazadores ilegais. A poboación de vicuñas, que chegou a ter apenas 25 000 exemplares, chega actualmente case a 170 000 (aproximadamente 100 000 viven no Perú) e o número vén crecendo nunha media do 8% por ano.

Etimoloxía
----------

A verba galega vicuña (en portugués: *vicunha*) provén do quechua *huik'uña*, a través do español americano *vicuña*.

Descrición
----------

A vicuña está ben adaptada á vida nese ambiente inhóspito. A súa pelaxe está constituída da la da mellor calidade, que é moi valorada e utilizada polo ser humano desde a era precolombiana. Esta la protéxea do extremo frío e dos fortes ventos da puna e serve como un acolchamento para o corpo cando descansa no chan. En comparación cos camelos do vello mundo, a vicuña posúe cascos máis profundamente bipartidos, permitindo que camiñe e corra con máis xeito nas abas rochosas, penedos e pedras soltas, comúns na puna (Koford, 1957). Outra importante adaptación son os dentes semellantes aos de roedores, que crecen acotío e permiten que a vicuña se alimente de pequenos arbustos herbáceos e gramíneas perennes a rentes do chan. A vicuña é o único ungulado que posúe incisivos de raíz aberta e crecemento continuo.
A vicuña é un dos catro representantes vivos da familia dos camelos que atopamos en América do Sur, sendo os outros tres o guanaco (*Lama guanicoe*), a llama (*Lama glama*) e a alpaca (*Vicugna pacos*). A vicuña e o guanaco son especies salvaxes, mentres que a llama e a alpaca son domesticadas.

Notas
-----

1. ↑  Baldi, R. & Wheeler, J. (2008). "Vicugna vicugna". *Lista Vermella da IUCN de Especies en Perigo* (en inglés). IUCN 2008. Consultado o 3 January 2009.
2. ↑  Nome vulgar galego en *Vocabulario ortográfico da lingua galega*, A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004
3. ↑  Wheeler, J.; Kadwell, M. Fernández, M. Stanley, H. F. Baldi, R. Rosadio, R. & Bruford, M.W. (2001). "Genetic analysis reveals the wild ancestors of the llama and the alpaca". *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* **268** (1485): 2575–2584. doi:10.1098/rspb.2001.1774. Artigo completo, Resumo.
4. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo Dicionário da Língua Portuguesa*. Segunda edición. Río de Xaneiro: Nova Fronteira, 1986. p.1 774
5. ↑  Ecoloxía e Manexo da Vicuña

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Vicuña*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vicuña***  |

### Outros artigos

* Alpaca
* Llama
* Guanaco
* Auquénido
* Taruca

### Bibliografía

* Sahley C.. Torres J. Sánchez J. Cruz A. Umasi M. e Márquez A. 2004. *Gestión Ambiental de la vicuña*. Arequipa, Perú.
* Cruz, A. e Sánchez, M. 2010. *La vicuña peruana*.
* Cruz, A. 2005. *Plan de manejo Multicomunal Picotani*. Puno, Perú.
* Vilá, B.L. 2000. \*Comportamiento y organización social de la vicuña.\* pax. 175-192. En: Manejo Sustentable de la Vicuña. Ed. por Gonzales B. Bas F. Tala C. & Iriarte A. Servicio Agrícola ganadero. Pontificia Universidad Católica de Chile, FIA. SAG. Santiago, Chile. ISBN 956-7987-00-9. pag e ISBN

### Ligazóns externas

* Privaticemos as vicuñas: Como eliminar o perigo de extinción e aproveitar o seu potencial económico, por Enrique Pasquel (en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167797
* AAT: 300386478
* BNCF: 49885
* BRE: 1913784
* EBID: ID
* GEC: 0150630
* GND: 4188298-2
* JSTOR: vicunas

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Vicugna\_vicugna
* CMS: vicugna-vicugna
* EOL: 309016
* Fossilworks: 145836
* GBIF: 5220192
* iNaturalist: 42236
* IRMNG: 10861866
* ITIS: 625031
* IUCN: 22956
* MSW: 14200122
* NBN: NHMSYS0000377321
* NCBI: 9843
* Species+: 3436

 |