recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Iepen Fryske Kampioenskippen Skûtsjesilen** (IFKS) é unha asociación frisoa formada o 19 de decembro de 1981 en Hindeloopen, o seu principal labor é organizar unha competición de skûtsje, unha variedade frisoa do tsjalk. A IFKS xurdiu como consecuencia e en protesta da decisión que tomou en 1979 a Sintrale Kommisje Skûtsjesilen (SKS) de limitar a súa competición a 14 navíos .

Historia
--------

A IFKS organizou de 1982 a 1984 a súa competición nunha soa clase na que loitaban todos os skûtsje participantes. En 1985 introduciuse unha clase B e implantouse un sistema de descenso e promoción que levaba a que os tres últimos participantes na clase A baixasen á clase B e os tres primeiros desta ascenderan á A. En 1993, debido ao aumento dos candidatos a participar, estableceuse unha clase C e en 1995 unha clase especial para os navíos máis pequenos, os dunha lonxitude máxima de 17.1 metros. O gañador da clase B pequena pode pasar á clase A, así o fixo o gañador de 1997, Peter de Koe. En 1999 a clase B dividiuse en clase B1 e B2, o que permitiu aumentar o número de participantes. En 2002 volveuse ao sistema de catro clases (A, B, C e A pequena)

Competición
-----------

A asociación organiza sete regatas organizados por seis comités locais na terceira e última semana da Bouwvakvakantie, período de vacacións nos Países Baixos nos que pechan as industrias da construción, e despois da competición da SKS.

| lugar | día |
| --- | --- |
| Hindeloopen | sábado |
| Starum | luns |
| Heech | martes |
| Sleat | mércores |
| Ychtenbrêge | xoves |
| De Lemmer | venres |
| De Lemmer (final) | sábado |

Gañadores da clase A
--------------------

| **Capitán**  | **Número**  | **Nome do skûtsje**  | **Campión en** |
| --- | --- | --- | --- |
| Nico Hoek |  2  | Lutgerdina Smeltekop | 1982 - 1983 |
| Age Bandstra |  4  | Hoop op Welvaart | 1984 - 1986 - 1991 - 1992 |
| Jan Bakker |  1  | Hollandse Nieuwe | 1985 |
| André Hoek |  1  | Oeral Thús | 1987 |
| Jan de Boer |  1  | Twee Gebroeders | 1988 |
| Eldert Sietesz Meeter |  2  | Vriendschap | 1989 - 1990 |
| Sieb Meijer |  4  | Jonge Jasper | 1993 - 1996 - 1998 - 1999 |
| Jitse Grondsma |  2  | Woeste Oane | 1994 - 1995 |
| Tony Brundel |  4  | Lytse Lies | 1997 - 2005 - 2006 - 2008 |
| Jacob Huisman |  2  | Ut 'e striid | 2000 - 2001 |
| Eelke Dijkstra |  2  | Oude Zeug | 2002 - 2003 |
| Jeroen de Vos |  1  | Eelkje II | 2004 |
| Walter de Vries |  1  | Goede Verwachting | 2007 |
| Jelle Talsma |  1  | De Jonge Jan | 2009 |
| Delmer Los |  1  | Grutte Pier | 2010 |
|

Notas
-----

1. ↑  "Histoire van de IFKS". Arquivado dende o orixinal o 25 de abril de 2010. Consultado o 05 de decembro de 2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sneekweek
* Bontekoerace

### Ligazóns externas

* Web oficial da IFKS *(en neerlandés)*
**Imre Nagy**, nado en Kaposvár (daquela pertencente ao Imperio Austrohúngaro) o 7 de xuño de 1896 e finado en Budapest o 16 de xuño de 1958, foi un político húngaro.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia campesiña. Militou no Partido Socialdemócrata de Hungría para adherirse máis adiante á ideoloxía marxista.

En 1944 tras a derrota dos nazis regresa para formar parte do novo goberno popular en Hungría, despois de 15 anos de exilio na URSS, onde estudou agricultura no Instituto de Moscova. Tamén foi membro activo do Instituto de Ciencia Agrícola.

Na súa etapa como membro do goberno húngaro, Nagy ocupou diversos cargos, como Ministro de Agricultura (1944-1945), Ministro do Interior (1945-1946) e Presidente da Asemblea Nacional (1947) até que en 1949, por mor das duras críticas ao Partido pola súa política agraria, é expulsado do Politburó. En 1951, tras unha renuncia pública das súas críticas, é admitido novamente até chegar a ser o Primeiro Ministro á morte de Stalin.

Cando as tropas do Exército Vermello entraban en Budapest, Nagy refúxiase na embaixada de Iugoslavia, onde lle ofreceron protección. Días despois sae da embaixada e é deportado a Romanía o 23 de novembro. Tras case dous anos de detención e tras procesalo nun xuízo secreto, é condenado á pena máxima e executado o 16 de xuño de 1958.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Imre Nagy Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* "Soviet Archival Documents on the Hungarian Revolution, 24 October – 4 November 1956" Arquivado 18 de agosto de 2011 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177917
* WorldCat
* VIAF: 46834329
* BNF: 11963956x
* BRE: 2244621
* CANTIC: a12359282
* DeutscheBio: 118586319
* Discogs: 1588818
* Dodis: P15329
* EBID: ID
* FAST: 234165
* GEC: 0045284
* GND: 118586319
* ICCU: RMSV929383
* ISNI: 0000 0001 2131 105X
* LCCN: n88652180
* Munzinger: 00000005458
* NDL: 00524684
* NKC: jn20040109026
* NNDB: 000113632
* NTA: 07216039X
* OL: OL857376A
* SELIBR: 265616
* SNAC: w6m04ws0
* SUDOC: 027641368
* Treccani: imre-nagy
* WikiTree: Nagy-823

 |
O **impulso** é unha tensión de reacción descrita cuantitativamente pola terceira lei de Newton. Cando un sistema expele ou acelera masa nunha dirección (*acción*), a masa acelerada causará unha forza igual en dirección contraria (*reacción*).

Matematicamente isto significa que a forza total experimentada por un sistema de masa *m* é igual e oposta a *m* veces a aceleración *a*, experimentada pola masa:

{\displaystyle {\vec {F}}=m{\vec {a}}}

Exemplos
--------

Forzas sobre un perfil alar.
Un avión xera impulso cara a adiante cando a hélice que xira empurra o aire, ou expulsa os gases expansivos do reactor, cara a atrás do avión. O impulso cara a adiante é proporcional á masa do aire multiplicada pola velocidade media do fluxo de aire.

Similarmente, un barco xera impulso cara a adiante (ou cara a atrás) cando a hélice empurra auga cara a atrás (ou cara a adiante). O impulso resultante empurra ao barco en dirección contraria á suma do cambio de momento da auga que flúe a través da hélice.

Un foguete (e toda a masa unida a el) é propulsado cara a adiante por un impulso igual e en dirección oposta á masa multiplicada pola súa velocidade respecto ao foguete.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q533668
* EBID: ID
* GEC: 0178180
* GND: 4188738-4
* MAG: 79420006

 |
**Håkan Hellström**, nado en Västra Frölunda (Gotemburgo) o 2 de abril de 1974, é un músico sueco.

Traxectoria
-----------

Comezou súa carreira musical na banda de indie pop Broder Daniel, onde tocou a batería entre 1988 e 1994. Nese ano deixou o grupo e uniuse á banda de rock alternativo Honey is Cool, na que apenas estivo para volver a tocar cos Broder Daniel en 1997, pero como baixista, ata que en 2003 a volveu abandonar para iniciar súa carreira en solitario.

Este abandono da banda debeuse ó éxito da súa canción "Kann ingen sorg för mig Göteborg" (non chores por min Gotemburgo) no ano 2000, cinco anos despois sacou seu primeiro álbum en solitario *Nåt gammalt, nåt nytt, nåt lånat, nåt blått* ("Algo vello, algo novo, algo prestado, algo azul") onde xuntou material anterior que non publicara. Debido ó nacemento de seu fillo en 2006 abandonou as xiras e gravacións, porén seguiu dando pequenos concertos, publicando mais tarde seu traballo *För sent för Edelweiss* (tarde de máis para Edelweiss). Algúns destes traballos teñen certas liñas e melodías collidas doutros artistas, polo que xerou algunhas controversias seu traballo respecto da orixinalidade e os dereitos de autor, sendo acusado de plaxio nun dos seus sinxelos, que sacou do mercado.

Discografía
-----------

* *Känn ingen sorg för mig Göteborg* (2000)
* *Det är så jag säger det* (2002)
* *Ett kolikbarns bekännelser* (2005)
* *Nåt gammalt, nåt nytt, nåt lånat, nåt blått* (2006)
* *För sent för Edelweiss* (2008)
* *Två steg från paradise* (2010)
* *Det kommer aldrig va över för mig* (2013)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Håkan Hellström Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q964028
* WorldCat
* VIAF: 46005072
* AllMusic: mn0000516868
* BIBSYS: 90779765
* Discogs: 187088
* Europeana: ID
* Genius: Hakan-hellstrom
* GND: 144004658
* IMDb: nm1398080
* ISNI: 0000 0000 3591 812X
* LCCN: n95013757
* MusicBrainz: ID
* SELIBR: 307662
* Songkick: 1257019
* TMDb: 1083970

 |
Un **insulto** é unha palabra que se utiliza polo emisor coa intención de magoar ou ofender a outro individuo como tal. Que constitúe ou non un insulto é difícil de determinar con precisión, xa que se acha suxeito a convencionalismos sociais e culturais. Antropoloxicamente, que constitúe ou non un insulto soamente pode ser definido no nivel émico das ciencias sociais. Tamén, dentro da pragmática, e concretamente da teoría dos actos de fala, pode exporse que constitúe ou non un insulto.

Xeralmente o insulto é unha práctica social desaprobada e rexeitada. Con frecuencia o insulto refírese á sexualidade, aos proxenitores, aparencia, discapacidades físicas ou ás capacidades mentais da persoa a quen se dirixe o insulto; en resumo, calquera cousa que poida ofender ou molestar a aquel ao que vai dirixido.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *insulto*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Insulto*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Insulto Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Escandell, María Victoria (2006): *Introducción a la pragmática*, Anthropos: Madrid, 1996, e 2.ª ed. Barcelona: Ariel, 2006. ISBN 978-84-344-8267-8.
* Bertuccelli, M. (1993). *Qué es la pragmática*. Barcelona: Paidós, 1995.
* Reyes, G. *La pragmática lingüística*. Barcelona: Montesinos, 1990.
* Reyes, G. *El abecé de la pragmática*. Madrid: Arco Libros, 1995.

### Outros artigos

* Disfemismo
* Charnego
* Maqueto

### Ligazóns externas

* Insultos e o seu significado *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q571571
* JSTOR: insults
* MAG: 2780358164

 |
Un par de castañolas.
Unha caixa.
Un **instrumento de percusión** é un instrumento musical que produce son mediante golpes contra unha superficie ou impactando unha peza contra outra, así mesmo como tamén por axitación ou raspado, con ou sen o auxilio de baquetas. Das formas de clasificación de instrumentos musicais, esta é a menos precisa e a que posúe a maior variedade de instrumentos, a maior parte dos cales posúen altura indeterminada (ou sexa, non poden ser precisamente afinados), que son utilizados primordialmente con función rítmica, como é o caso da maior parte dos tambores, os ferriños e os pratos. Os instrumentos de percusión de altura definida, como son os xilófonos, poden ser empregados con función melódica e harmónica.

Historia
--------

Os instrumentos de percusión son os máis antigos que existen. En moitos sitios arqueolóxicos encontráronse representacións de persoas danzando arredor dun tambor. Tamén se encontraron moitos obxectos musicais como toros de árbores fosilizadas, posiblemente usados como tambores primitivos, ou diversas versións de litófonos, rochas de diversos tamaños que eran dispostas sobre un tronco ou buraco no chan, usadas para producir música melódica por percusión.

Clasificación
-------------

Aínda colectivamente chamados instrumentos de percusión, esta categoría pode ser subdividida por diversos criterios. As formas máis comúns de clasificación dividen os instrumentos de percusión por definición do son (se poden producir notas afinadas ou non), polo método de execución (percusión, axitación ou raspado) ou polo elemento produtor do son (idiófonos, membranófonos e cordas percutidas). Mais ningunha destas formas de clasificación é cerrada, e en xeral, combínanse entre elas. Así podemos dicir que un xilófono é un idiófono percutido de altura definida e que un taiko é un membranófono percutido de altura indefinida.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Instrumento de percusión*** |

### Outros artigos

* Instrumento de vento
* Instrumento de corda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133163
* AAT: 300041726
* BNCF: 1552
* BNE: XX527362
* BNF: 119389226
* BRE: 4215566
* EBID: ID
* GEC: 0200423
* GND: 4137283-9
* LCCN: sh85099761
* MIMO: 2370
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00561188
* NKC: ph118874

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O ***Institut du Monde Arabe*** (IMA) ou o **Instituto do Mundo Árabe**, en galego, fundouse ano 1980 en París, cando 18 países árabes chegaron a un acordo con Francia para crear o Instituto e diseminar así información sobre o mundo árabe e mais para pór en marcha unha detallada investigación sobre os valores espirituais e culturais da cultura árabe. O Instituto tamén reclama e propón unha forte cooperación, así como un intercambio cultural entre Francia e o mundo árabe, especialmente nos eidos científico e tecnolóxico, contribuíndo dese xeito ao desenvolvemento das relacións entre o mundo árabe e Europa.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Instituto do Mundo Árabe***  |

### Ligazóns externas

* Institut du Monde Arabe *(en francés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q860166
* WorldCat
* VIAF: 124265140
* BNF: 118620890
* EBID: ID
* GeoNames: 6955498
* GND: 672511-9
* ISNI: 0000 0001 2107 1551
* LCCN: n84178616
* MusicBrainz: ID
* NKC: ko2002149159
* OL: OL269107A
* OpenCorporates: 320607922
* Structurae: 20001201
* SUDOC: 026357313

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Iolanda Veloso Ríos**, nada na Coruña en 1972, é unha filóloga e política galega do BNG.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Tradución e Interpretación pola Universidade de Vigo. É tradutora e intérprete de francés e profesora asociada da Facultade de Tradución e Interpretación da Universidade de Vigo. Conta cun máster en Dirección de Negocios Internacionais na Escola Caixanova.

Reside en Vigo. Nas eleccións municipais de 2007 presentouse como número 4 na lista do BNG para a alcaldía de Vigo, foi elixida concelleira e nomeada concelleira de Igualdade, Normalización Lingüística e Mocidade (2007-2011). Nas municipais de 2011 volveu ser elixida concelleira e foi protavoz municipal logo da renuncia de Santi Domínguez en 2013. Foi elixida membro do Consello Nacional do BNG na Asemblea Extraordinaria de 2009.

Notas
-----

1. ↑  Consello Nacional: UPG (23); Aymerich (18); "irmandiños" (7); e Máis Alá (2)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Knez**, **Kniaz**  ou **Knyaz** é unha palabra das linguas eslavas que se refire a un título de nobreza. Xeralmente tradúcese ao galego como Príncipe e, ás veces, como Duque, aínda que estas tradución non sexan exactas.

A orixe deste termo quizais estea directamente relacionada coa da palabra rei (*King* en inglés, *König* en alemán ou *Konung*en escxandinavo). Ou ben esta pode que estea rtelacionada con *Cnéz*, ou *Cneaz*, *Knez*, *Kenéz*, *Kniaz*  ou *Knyaz*, termo de orixe eslava que designaba a un xefe local.

Cómpre ter en conta que a tradución como príncipe ou duque non é fiel e, de facelo, isto pode provocar inexactitude tanto no mesmo título nobiliario, como nas palabras que se derivan del.

Por iso, o que podemos entender por príncipe (ou por duque) na Rusia ou na Serbia medievais, pode facer alusión a un rei, e o territorio que dito rei protexe ou dirixe que, en lugar de principado, podería referirse a un reino. Por exemplo, o ruso Княжество Московское, *Kniázhestvo Mascóvscaie* adoita interpretarse como *Principado de Moscova* ou *Gran Ducado de Moscova*, pero podería tratarse de *Reino de Moscova*. Este foi o nome do estado ruso que existiu desde os século XIV até o XVI, que foi o sucesor do Rus de Kíiv (tamén coñecido como *Principado de Kiev*) nos seus territorios setentrionais e o predecesor do Tsarato ruso (en ruso, Царство Русское, *Tsárstv Rúskaie*) que á súa vez precedeu ao Imperio ruso.

De calquera maneira *Knez* non designa forzosamente o título máis elevado (por exemplo, o título de Tsar, que vén do latín *Caesar*). O único título oficial do Xefe do Estado ruso, até Iván o Terríbel foi o de *Veliki Kniaz*, é dicir, Gran Príncipe ou Gran Duque.

Hoxe en día **Knez** ou **Кнез** é un apelido común en Croacia, Serbia, Montenegro e Eslovenia.

Véxase tamén
------------

* Título nobiliario

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273613
* BRE: 2075607
* EBID: ID

 |
**Ione Dorronsoro Ceberio**, nada en Ataun, Guipúscoa, 1939, é unha activista vasca, irmá de Unai Dorronsoro e esposa de Xabier Izko de la Iglesia. Estudou música e militou en ETA coma o seu irmán e marido. Detida en 1969, foi condenado a 50 anos de prisión no Proceso de Burgos. Foi encarcerada en Alcalá de Henares, onde participou en varias folgas de fame e foi internada dúas veces no hospital psiquiátrico. En 1977, foi amnistiada e expulsada a Noruega co seu marido e irmán. Máis tarde, foi unha militante en Euskadiko Mugimendu Komunista (EMK), onde foi candidata ó Consello da Deputación Foral de Guipúscoa.

Notas
-----

1. ↑  "Confirmada la libertad de los cinco del consejo de guerra de 1970". *El País*. 8 de abril de 1977. Consultado o 28 de maio de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |

### Ligazóns externas

* Proceso de Burgos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11926834
* Auñamendi: 45351

 |
***JCVD*** é unha película de comedia e drama de 2008, dirixida por Mabrouk El Mechri e protagonizada por Jean-Claude Van Damme.

A película estreouse o 4 de xuño de 2008 en Bélxica e Francia.

Sinopse
-------

Van Damme interprétase a si mesmo, un actor estrela do cine de acción en declive, nunha racha de mala sorte. Anda mal de cartos, o seu axente non lle atopa unha produción digna, e o xuíz do preito pola custodia da súa filla está disposto a concederlla á súa exmuller. Regresa á súa casa da infancia en Bruxelas, capital de Bélxica, onde viven seus pais e aínda se considera unha icona nacional. Pero no momento de ir a unha oficina de correos para recibir unha transferencia bancaria, atópase atrapado en medio dun atraco. Debido a un erro, a policía pensa que Van Damme é un dos atracadores en vez dun dos reféns. Os acontecementos vanse vendo desde diferentes perspectivas, e Van Damme aparece actuando coma heroe para protexer os reféns, coma un negociador, e coma o autor do atraco.

Recepción
---------

As críticas de *JCVD* son xeralmente positivas, sendo o máis eloxiado o extenso monólogo de Van Damme onde expresa unha ampla gama de emocións. Boa parte da crítica recoñeceu as capacidades como actor de Van Damme na súa lingua natal, a francesa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1416896
* Allmovie: v434082
* AlloCiné: 111414
* Box Office Mojo: jcvd
* FilmAffinity: 445713
* IMDb: tt1130988
* LUMIERE: 30157
* Metacritic: jcvd
* OFDb: 150086
* OMDB: 15714
* Rotten Tomatoes: jcvd
* Synchronkartei: 15383
* TheNumbers: JCVD
* TMDb: 13672
* TVcom: jcvd

 |
**Isaac Fernández Vila**, nado en Vigo o 28 de maio de 1979, é un exfutbolista galego, que ocupou a posición de centrocampista.

Traxectoria
-----------

Deuse a coñecer no xuvenil do Celta de Vigo. Na tempada 1999-2000 estivo a prestamo no Racing Club de Ferrol, pero apenas contou para o adestrador, e volveu ao filial do Celta, no que se converteu nunha peza indispensable do equipo que quedou campión de 3ª División na tempada 2000-01, e ascendeu a 2ª División B, e do equipo que quedou campión da Copa Federación. En agosto de 2004 ascendeu definitivamente ao primeiro equipo do Celta, e fixo o seu debut no partido da primeira xornada de liga contra o Almería. Esa tempada xogou un total de 10 partidos, terminando a tempada como subcampión de 2ª División e ascendendo a primeira.

Comeza a tempada 05/06 co primeiro equipo do Celta, pero por non ter minutos de xogo, no mercado de inverno decide volver cedido ó Racing de Ferrol, que se atopa na categoría de prata, onde disputou tan só 4 partidos. Ao finalizar a tempada decide retirarse, debido a lesións.

Palmarés
--------

* **Campión da Copa Federación (1)**: 2002
* **Campión de Terceira División**: 2000/01

Ligazóns externas
-----------------

* Ficha do xogador

| * v
* c
* e
**Selección galega** - **Galicia–Uruguai (2005)** |
| --- |
| 
* Diego López
* Otero (c.)
* Dacosta
* Rubén
* Capi
* Viqueira
* Borja
* Julio Álvarez
* Pablo Álvarez
* Nano
* Losada
* Dani Mallo
* Roberto
* Míchel Salgado
* Isaac
* Fran (c.)
* Jonathan Aspas
* Noguerol
* Iago Bouzón
* Cabrejo
* Cabanas
* Trashorras
* Deus
* Corredoira
* Juanito
* Seleccionadores: Arsenio Iglesias e Fernando Vázquez

 |  |
**Isaac Barrow**, nado en Londres en 1630 e finado en 1677, foi un teólogo e matemático inglés, cuxo papel no desenvolvemento do cálculo moderno historicamente recibiu un mérito secundario, en concreto, no seu traballo respecto da tanxente. Barrow é famoso por ser o primeiro en calcular as tanxentes da *curva kappa*. 

Isaac Newton foi discípulo de Barrow.

Traxectoria
-----------

Estudou no Trinity College de Cambridge, destacou en matemáticas e no estudo dos clásicos, graduouse en 1648 e conseguiu un posto de investigación en 1649. En 1655 optou a un posto de grego en Cambridge, pero as súas posturas políticas (realista) e relixiosas (anglicano), impedíronlle acceder ao posto. Pasou os seguintes catro anos viaxando por Francia, Italia e mesmo chegou a Constantinopla. Regresou a Inglaterra en 1659 e ao ano seguinte ordenouse ministro e accedeu ao posto de profesor de grego de Cambridge. En 1662 nomeárono profesor de xeometría no Gresham College e en 1663 accedeu á cátedra lucasiana de matemáticas, á que renunciou en 1669 en favor do seu discípulo Isaac Newton, nomeado capelán de Carlos II e vicerreitor do Trinity College deixou o estudo das matemáticas.  

A súa primeira obra foi unha edición completa dos Elementos de Euclides, que apareceu en 1655 en latín e en 1660 en inglés. Editou as súas clases maxistrais de 1664, 1665 e 1666 no volume *Lectiones Mathematicae*. En 1669 sae do prelo *Lectiones Opticae et Geometricae*, revisada por Isaac Newton. Barrow foi un dos que prepararon a aplicación do cálculo diferencial á xeometría e foi o primeiro en recoñecer que a integración e a diferenciación son operacións inversas.

Notas
-----

1. ↑  "Isaac Barrow". *Enciclopedia Británica 1911* (en inglés). Consultado o 23 de decembro do 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Isaac Barrow Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207718
* WorldCat
* VIAF: 56682703
* BAV: ADV10058076
* BIBSYS: 90896575
* BMT: 83788
* BNE: XX848106
* BNF: 12340135q
* CERL: cnp01338801
* CiNii: DA02563412
* DeutscheBio: 118963066
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 92625
* GEC: 0007968
* GND: 118963066
* Gutenberg: 3430
* ICCU: SBLV137247
* ISNI: 0000 0000 8343 8438
* LCCN: n82070072
* MGP: 67643
* MR: 31725
* NKC: ola2008452298
* NLA: 35014453
* NLG: 172665
* NPG: mp06289
* NTA: 088012972
* OBP: ID
* ODNB: 1541
* OL: OL1820237A
* openMLOL: 113346
* PTBNP: 1730494
* SELIBR: 313700
* SNAC: w6t72k7m
* SUDOC: 032355858
* WikiTree: Barrow-2188
* zbMATH: barrow.isaac

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Isidoro Millán Mariño**, nado en Pontevedra en 1890 e finado na mesma cidade o 31 de agosto de 1983, foi un avogado, político e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito pola USC. Membro de «Helenes nº 7», o seu nome simbólico era Urco e só acadou o grao 1º (aprendiz). Colaborou en *La Correspondencia Gallega*, que dirixía o seu pai José Millán e *Faro de Vigo*. Participou no Pacto de Barrantes (1930) e liderou o Partido Liberal Demócrata en Pontevedra. Foi elixido deputado pola provincia de Pontevedra polo Partido Republicano Liberal Demócrata nas eleccións xerais de 1933, e ocupou o cargo de Director Xeral de Xustiza durante o bienio cedista. En 1935 entrevistouse con José Calvo Sotelo en Cuntis, defendendo a unión das forzas de centro e dereita para opoñerse ás esquerdas. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi afervoado defensor do golpe militar nos primeiros momentos. Posteriormente foi detido o 4 de maio de 1939 "por celebrar reuniones de carácter político", encarcerado e confinado tres meses a unha vila de Cáceres. Volveu ser detido o 17 de xaneiro de 1940 por ser autor de folletos sen pé de imprenta. Foi procesado en 1945 acusado de ser masón e condenado polo delito de masonería o 7 de xullo de 1951. Despois permaneceu afastado da actividade política, dedicándose á súa profesión. Finou en Pontevedra o 31 de agosto de 1983.

Publicou *A la sombra del Apóstol (Once siglos de vida compostelana)* en 1938. Aparece como figurante na película *Miss Ledyia* (1916).

Vida persoal
------------

Casou en Cambados con Encarnación González-Pardo Fraga en xuño de 1918, e foi pai de María Encarnación, María Jesús, Isidoro, Francisco José, Pedro e Ramón Millán González-Pardo.

Notas
-----

1. ↑  Masonería en Pontevedra (III): o caso Isidoro Millán.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-9-1983, p. 55.
3. ↑  *Galicia Nueva*, 25-6-1918, p. 2, 3..

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pereira Martínez, Carlos (2004). "A Familia Poza: Un exemplo de republicanismo e librepensamento en Pontevedra" (PDF). *Anuario Brigantino* (27): 265–312. Consultado o 28 de agosto de 2012.
* "Millán Mariño, Isidoro". *Dicionario biográfico de Galicia* **2**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 308.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Bibliófilos Gallegos. p. 421.

### Ligazóns externas

* Masonería en Pontevedra (III): o caso Isidoro Millán.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11926906
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 73320

 |
**Isidoro Asensio Amor**, nado en Sevilla o 15 de outubro de 1915 e finado en Madrid o 6 de maio de 2001, foi un xeólogo e investigador español.

Traxectoria
-----------

Licenciouse e doutorouse en Farmacia, na rama de Sedimentoloxía, obtendo despois o doutoramento en Xeoloxía e tamén en Xeografía (respectivamente polas universidades Complutense de Madrid, de Estrasburgo e de Leiden). Foi investigador principal no Instituto Lucas Mallada, do CSIC, sendo asemade membro correspondente da Real Academia Española de Farmacia. Boa parte da súa vida tivo relación coa Universidade Complutense de Madrid (1944-1984), dende os seus estudos ata a dirección de teses mesmo despois da súa xubilación.

Foi distinguido coa Medalla Santiago Ramón y Cajal do CSIC.

Estivo sempre vinculado a Galicia, primeiro, a raíz da súa familia materna, e logo, co seu casamento coa ribadense Elena Nistal. Estudou diversos temas relacionados coa xeoloxía, en particular da rasa cantábrica, e a ría de Ribadeo. Os artigos sobre este espazo están dispoñibles na biblioteca pública de Ribadeo.

Notas
-----

1. 1 2  "Fallece en Madrid a los 85 años el profesor Isidoro Asensio Amor". *La Voz de Galicia*. 7 de maio de 2001. Consultado o 25 de xaneiro de 2022.
2. ↑  "Isidoro Asensio Amor. Académico de Número. Seccion: 6ª - Farmacia". *radoctores.es*. Consultado o 25 de xaneiro de 2022.
3. ↑  "Isidoro Asensio Amor en Dialnet". *dialnet.unirioja.es*. Consultado o 25 de xaneiro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12390749
* WorldCat
* VIAF: 316757410
* BNE: XX1197978
* Dialnet: 7054
* GND: 1159362793

 |
**Isidoro Rodríguez Pérez**, nado no barrio de Magoi (Lugo) en 1958, Enfermeiro de profesión, profesor universitario e un especialista en folclore galego.

Traxectoria
-----------

A súa infancia transcorreu entre Lugo e Portomarín onde ten a súa casa petrucial. Trala Diplomatura en Enfermaría, licenciouse en Humanidades pola Universidade de Santiago de Compostela, onde posteriormente realizou a súa tese de doutoramento "Os modelos culturais de enfermaría:unha alternativa ao exercicio da profesión". É profesor na Escola Universitaria de Enfermaría de Lugo.

Dende 1975 forma parte da Agrupación Cantigas e Flores de Lugo. Así mesmo, foi un dos membros fundadores e o presidente da Asociación de Profesores de Baile Tradicional Galego e membro fundador da Agrupación Folclórico Cultural Reviravolta. Tamén preside o Colectivo Cultural María Castaña de Lugo. 

En 2013, foi un dos membros fundadores da *Academia de Enfermaría de Galicia*, institución que preside dende o ano 2018.

Obra
----

* *Método de baile galego I (iniciación)* (Ophiusa, 1995) (en colaboración)
* *A etnografía e o folclore galego na educación artística* (2004).

Notas
-----

1. ↑  Perfil do docente na páxina web da USC.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Isidoro Rodríguez Pérez, na páxina web Lugo Patrimonio.
* Isidoro Rodríguez Pérez en Galegos Galiciadixital
**Isidro Liarte Lausín**, nado en Arándiga (Provincia de Zaragoza) en 1892 e finado en Oviedo o 26 de decembro de 1936, foi un político español.

Traxectoria
-----------

Membro de Alianza Republicana. Na Segunda República foi nomeado gobernador civil de Almería o 12 de xuño de 1932, permanecendo no cargo até novembro, cando foi nomeado gobernador de Xaén o 6 de novembro, permanecendo no cargo até o 19 de febreiro de 1933 cando foi nomeado gobernador de Toledo até o 13 de setembro en que foi nomeado gobernador de Valladolid. Despois foi gobernador de Pontevedra o 13 de outubro de 1933, permanecendo no cargo até o 12 de decembro dese ano. Afiliado a Izquierda Republicana, foi nomeado gobernador de Baleares o 22 de febreiro de 1936 permanecendo no cargo até o 5 de xullo, cando foi nomeado gobernador de Asturias. Foi asasinado o 26 de decembro de 1936.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 4 de outubro de 2014.

### Ligazóns externas

* Isidro Liarte Lausín, gobernador civil de Asturias diez días de Julio de 1936 Arquivado 06 de outubro de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*
**Jacinto Méndez Esporrín**, coñecido como **Vigatá**, nado en Vic en 1905 e finado en Arteixo o 22 de setembro de 1936, foi un xornalista e sindicalista catalán residente en Galicia.

Traxectoria
-----------

Ferroviario. Foi con Francisco Llerena un dos fundadores do Sindicato ferroviario da Coruña integrado na CNT. Membro do Comité da Confederación Rexional Galaica e directivo do Centro de Estudios Sociales Germinal, do que foi presidente (1933-1935). Colaborou en *Solidaridad Obrera* e *Solidaridad*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 representou á FAI na conformación do Comité de Defensa da República da Coruña. Foi detido e encadeado na Prisión Provincial. Foi asasinado sen agardar á formación de causa, o seu cadáver apareceu en Barranqueiras, na parroquia de Pastoriza (Arteixo).

Notas
-----

1. ↑  Nalgunhas fontes o segundo apelido aparece como **Esporín**.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. p. 174. ISBN 84-87783-79-1.
* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (M)

### Ligazóns externas

* 

* Jacinto Méndez na páxina web *Nomes e Voces*.
Coñécese como **industrialización** o proceso polo que un Estado ou comunidade territorial pasa dunha economía baseada na agricultura, a unha fundamentada no desenvolvemento industrial, e no que este representa: o sostén fundamental do Produto Interior Bruto e a oferta de traballo á maioría da poboación.

En cada Estado os procesos de industrialización se deron en momentos diferentes. A clave a nivel global en Europa e América encóntrase a finais do século XVIII e o XIX, nos que a primeira revolución industrial, coa incorporación de novas tecnoloxías á explotación agrícola e a superación dos traballos artesanais para a industria mediante produción en masa, cambiaron drasticamente o modo económico e social.

* As características fundamentais da industrialización son:

1. Abandono do medio rural por amplas capas de poboación en busca de traballo ás cidades.
2. Expansión e crecemento das urbes en torno ás cales se instalan as grandes empresas industriais.
3. Emerxencia da burguesía como clase social detentadora dos medios de produción e que defenderá o liberalismo na creación de empresas e o comercio.
4. Aparición da cultura do proletariado e, con ela, do movemento obreiro que encontra a súa expresión sociolóxica e filosófica no marxismo.
5. Progresiva desaparición dos modos ilustrados e da nobreza como detentadores da titularidade dos recursos económicos e do poder político.

Por extensión fálase de industrialización para referirse a calquera modo de sociedade moi desenvolvida, se ben dende a década dos 50 do século XX. As sociedades con maior poder económico son aquelas que posúen uns altos niveis de desenvolvemento tecnolóxico.

Localización das áreas industriais máis importantes

Véxase tamén
------------

* Revolución Industrial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202398
* AAT: 300055459
* BNCF: 13265
* BNF: 11950230c
* BRE: 2011147
* EBID: ID
* GEA: 7085
* GEC: 0188704
* GND: 4026776-3
* HDS: 013824
* JSTOR: industrialization
* LCCN: sh85065956
* MAG: 41866144
* NDL: 00566180
* PSH: 9609
* Treccani: industrializzazione

 |
A **magnetita** é un mineral da clase dos óxidos cuxa fórmula química é **Fe3O4** (31% de FeO e 69% Fe2O3).

Aspecto
-------

A magnetita cristaliza normalmente en forma de octaedros e tamén en dodecaedros (aínda que é moito máis raro). Pode aparecer tamén formando masas ou en forma de area. A súa cor e negra e o seu brillo metálico.

Lugares onde se atopa
---------------------

Por ser un mineral de xénese moi variada, a magnetita pódese atopar en diversos ambientes.

Aparece en abundancia en Kirunia (Suecia) e en forma de area nas rías galegas de Vigo e de Pontevedra.

Usos da magnetita
-----------------

A magnetita é unha importante fonte de ferro.

Propiedades
-----------

Os momentos magnéticos dos diferentes catións de ferro do sistema encóntranse fortemente acoplados por interaccións antiferromagnéticas, pero de forma que en cada cela unidade o resultado é un momento magnético non compensado. A suma destes momentos magnéticos non compensados, fortemente acoplados entre eles, é a responsable de que a magnetita teña propiedades magnéticas e se comporte coma un imán.

Outros óxidos
-------------

O rútilo e a casiterita son outros óxidos importantes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181395
* AAT: 300011110
* BNCF: 34886
* BNF: 12243305w
* BRE: 2152333
* EBID: ID
* GND: 4114488-0
* JSTOR: magnetite
* LCCN: sh85079771
* MAG: 2777781897
* Mindat: 30087
* NDL: 00574881

 |
***Lusco e Fusco*** é o primeiro disco do grupo Fanny + Alexander, publicado no 2006. Está dispoñible en formato mp3, descargable de balde na páxina do selo, e en formato CD. Está editado baixo licenza Creative Commons 2.0.

Consta de 8 temas. Os catro primeiros son *Lusco EP*, e os catro últimos *Fusco EP*. Sete deles están cantados en galego, incluíndo textos de Manuel Antonio, Mon G. Buhigas, Bernardino Graña e Darío Xohán Cabana, e un deles en inglés. Tamén usan un sampler con texto da película *Sempre Xonxa*.

Desde a base da música electrónica, experimenta mesturando campos diversos como melodías pop con ritmos tradicionais galegos, e introducindo desde orquestracións barrocas a rimas hip-hopeiras ou guitarras espaciais.

Lista de cancións
-----------------

*Lusco EP*
1. "Lene"
2. "Sós/S.O.S." (letra de Manuel Antonio)
3. "Mil anacos"
4. "Rebumbio"

*Fusco EP*
1. "Tree to hide"
2. "Tebras entre as mans"
3. "Hora da morte"
4. "Soños"

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* páxina do selo
* Páxina web oficial
* Disco en Archive.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392492
* MusicBrainz: ID

 |
**Jamsa**, tamén chamado "A Man de Fátima", "Hamsa" ou "Khamsa", que é unha palabra árabe que significa "cinco". Cinco porque se considera como o número de sorte para os musulmáns e correspondente aos cinco dedos que ten a man. Atópase en culturas árabes e xudías.

A Man de Fátima

Orixe
=====

O profeta Mahoma, o fundador do Islam, tiña unha filla, a fermosa e virtuosa Fátima, a quen os musulmáns veneran con gran devoción. A historia di que unha vez que Fátima estaba ocupada na cociña preparando comida cando o seu marido Alí chegou inesperadamente. Ao oilo Fátima deixou ás súas tarefas e foi o seu encontro. Con todo, lamentase tristemente de ver que o seu marido chega cunha fermosa concubina.

Prudente, Fátima gardou silencio e, atormentada polos celos, regresou á cociña. Pero, inmersa en escuros e tristes pensamentos, non prestou atención ao que estaba a facer: tiña unha pota ao lume con caldo fervendo e, máis atenta á súa tristeza que ao seu traballo, meteu a man dentro e empezou a remover o caldo.

Tan absorta estaba que non sentiu dor, pero Alí viu o que estaba a facer e, arrepiado, abalanzouse sobre ela, gritando. Foi entón cando Fátima se deu conta de que se estaba queimando a man e sacouna da pota.

Dende entón *A Man de Fátima* converteuse nun símbolo importante no mundo musulmán.

Significados
============

Tanto para **musulmáns** como para **xudeus** ten un significado relixioso, representa os cinco alicerces do islam, para os primeiros, e o pentateuco para os segundos. Trae boa sorte e dota das virtudes de paciencia, fidelidade e fertilidade, ademais do seu poder de protección, especialmente ás embarazadas, pola súa protección da matriz.

Dise que os cinco dedos representan os mandamentos da lei islámica:

* Oración cinco veces ao día.
* Décimo ou esmola aos pobres.
* Crenza en Alá, os profetas, o corán e o xuízo final.
* Xaxún no mes de ramadán.
* Peregrinación á Meca.

Para os **cristiáns** converteuse nun amuleto ou talismán protector, semellante á Cruz de Caravaca, que protexía contra o mal de ollo, os celos e a envexa. O seu uso estaba moi xeneralizado pero Carlos V chegou a prohibila.

Descrición
==========

Aparece frecuentemente en forma estilizada, como unha man con tres dedos levantados, e algunhas veces con dous pulgares dispostos simétricamente e cun ollo na parte central da palma. Os dedos poden apuntar cara arriba ou cara abaixo, dependendo o significado.

Referencias
===========


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15268353
* EBID: ID
* GND: 4814268-2
* LCCN: sh2004014830

 |

1. ↑  "Significado del amuleto Mano de Fátima o hamsa". *Blog de PANDORA* (en castelán). 2014-12-04. Arquivado dende o orixinal o 15 de xaneiro de 2018. Consultado o 2017-10-11.
2. ↑  "Significado de la Mano de Fátima o Jamsa ✔️ PPS MIL". *PPSMIL.COM* (en castelán). Consultado o 2017-10-11.
***Manual do Guerreiro da Luz*** é un libro do escritor brasileiro Paulo Coelho publicado en 1997. Foi reeditado en 2017 polo selo Paralela da brasileira Companhia das Letras. O libro aborda temas universais, entre outros, as conquistas e as derrotas, as escollas, o destino, a paixón, a esperanza ou a amizade.

Agás o prólogo e o epílogo, os contidos do libro xa foron publicados anteriormente en "Maktub", nome dunha columna que formou parte do xornal *Folha de São Paulo* e en diversos xornais brasileiros e estranxeiros entre 1993 e 1996.

Sinopse
-------

As mensaxes que o Guerreiro da Luz deixa neste libro poden ser lidas en calquera situación, en especial cando cómpre encontrar forza para afrontar os desafíos cotiáns.

Nalgúns momentos, o Guerreiro observa o que pasa ao seu redor como simple espectador e deixa que as cousas se resolvan de xeito natural. Noutras, procura lembrar que o Universo sempre conspira no seu favor e torna reais os seus desexos máis ocultos. Por iso, el ten tino con pensamentos que poden agochar sentimentos negativos, como a culpa, o medo, a traizón, a rabia ou a autodestrución. Porén, no canto de evitalos, alíase con eles na busca dunha vida máis pura.

O Guerreiro da Luz, en definitiva, fala da decisión de ollar a vida dende unha perspectiva realista, mais con esperanza e dozura.

Notas
-----

1. ↑  "Manual do Guerreiro da Luz". *Companhia das Letras*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Coelho, P. (2006). *Manual do Guerreiro da Luz*. São Paulo: Planeta. p. 160. ISBN 85-7665-190-4.
* Coelho, P. (2017). *Manual do Guerreiro da Luz*. São Paulo: Planeta. p. 160. ISBN 978-85-8439-072-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2344494
* EBID: ID

 |
Botellas de Jameson whisky.
**Jameson** é unha destilería de whisky irandés mesturado. Actualmente é destilado na cidade de Cork, aínda que orixinalmente, en 1780, era destilado en Dublín, onde se segue a realizar a mestura. As súas vendas anuais superan os 22 millóns de botellas, facendo de Jameson o whisky irlandés máis vendido do mundo.

Historia
--------

Pote histórico de fabricación de whisky no complexo de destilado de Jameson en Midleton, Cork.
A compañía foi fundada polo escocés John Jameson, emparentado coa familia Haig, destiladores de Whisky escocés. O seu fillo emparentouse coa familia Stein, un dos maiores destiladores de Escocia e propietarios da destilería de Bow Street, en Dublín. Os Haig tamén estaban emparentados cos Stein por medio dun matrimonio anterior. John Jameson adquiriu a destilería de Bow Street en 1780, producindo 30.000 gallons anuais. Contra o século XIX xa era o segundo produtor de whisky en Irlanda e un dos maiores produtores do mundo, con 1 000 000 de galóns anuais. Dublín converteuse no epicentro da produción de whisky a nivel mundial. En 1805 converteuse no maior produtor mundial.

A compañía Cork Distillers uniu forzas cos seus rivais John Jameson e John Powers para formar o Irish Distillers Group en 1966. A nova Midleton Distillery, construída por Irish Distillers, produce actualmente a meirande parte do whisky irlandés que se vende en Irlanda. As novas instalacións lindan coas antigas, convertidas na actualidade nunha atracción turística.

A marca Jameson foi adquirida polo grupo francés Pernod Ricard en 1998, cando os franceses mercaron Irish Distillers.

Variedades de whisky
--------------------

Ademais do Jameson Original, as reservas de Jameson inclúen:

* Jameson 12 Year Old Special Reserve (antigamente coñecido como Jameson 1780)
* Jameson 12 Year Old Distillery Reserve exclusivo na Old Jameson Distillery en Smithfield, Dublin e na Jameson Single Distillery de Midleton, en Cork.
* Jameson Gold Reserve (a única variedade de Jameson que emprega o carballo americano).
* Jameson 18 Year Old Limited Reserve.
* Jameson Rarest Vintage Reserve
* Jameson Signature Reserve (exclusivo nos Travel Retail & Duty Free de todo o mundo)
* Jameson Crested Ten Year Old

Notas
-----

1. ↑  "Irish Distillers". Arquivado dende o orixinal o 18 de novembro de 2007. Consultado o 22 de xuño de 2011.
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 20 de marzo de 2009. Consultado o 22 de xuño de 2011.
3. ↑  Jameson Visitor Center

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jameson*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Jameson *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2482
* WorldCat
* VIAF: 315643661
* MusicBrainz: ID

 |
Altar de mármore coa representación da cova Lupercal.
**Luperco** (en latín **Lupercus**, derivado de *lupus*, "lobo") é un antigo deus da mitoloxía romana invocado na protección da fertilidade e os rabaños. Inicialmente identificóuselle co lobo sacro de Marte, posteriormente, como un epíteto de Fauno (Faunus lupercus, Fauno Luperco) e finalmente, asimilado ao deus Pan.

Culto
-----

Na Antiga Roma, ao deus Luperco dedicóuselle un santuario ou cova sacra ao pé da ladeira noroeste do outeiro do Palatino, chamada Lupercal (do latín: lupercal, sagrado de Luperco), a mesma cova onde a lenda sinala que Fáustulo atopou aos xemelgos Rómulo e Remo.

Os seus sacerdotes, os lupercos (do latín: *lupercalis*, de Luperco), estaban divididos en dous sodalidades coñecidas como Lupercos Quintili e Lupercos Fabiani, que segundo a tradición, procedían respectivamente, dos compañeiros de Rómulo e Remo. O día sacro dedicado a Luperco era o 15 de febreiro e na Lupercal celebrábanse as festas Lupercais (en latín: Lupercalia), que consistían en ritos de purificación durante os que se lle ofrecían sacrificios dunha cabra e un can, ao que seguía a segunda parte do rito, onde dous mozos "Lupercos" espidos iniciábanse co rostro bañado de sangue dos animais inmolados e apenas vestidos coas peles dos animais sacrificados, corrían ao redor do Palatino, golpeando a calquera que se atopasen, particularmente ás mulleres, con látegos feitos coas peles dos animais sacrificados. As mulleres buscaban os lategazos pois se cría que se volvían fecundas.

Notas
-----

1. 1 2 3  Luigi Castiglioni; Scevola Mariotti. Piergiorgio Parroni, ed. *IL - Vocabolario della lingua latina* (4 ed.). Loescher. ISBN 978-88-201-6660-1.
2. 1 2  "Luperco". Istituto dell'Enciclopedia Italiana.
3. ↑  "Lupèrci". De Agostini Editore.
4. ↑  "Lupercalia". Encyclopædia Britannica.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bayet, Jean (1984). La*La Religión romana*. Cristiandad. 1984. ISBN 84-7057-363-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2713122
* Treccani: luperco

 |
**La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento** foi unha institución cultural fundada en 1896 na Coruña.

Historia e características
--------------------------

Constituíuse a finais de 1896 e xurdiu coa finalidade de "favorecer el desarrollo de las ideas librepensadoras, difundiendo la instrucción integral y laica". Foi impulsada por elementos republicanos como Eduardo López Budén e José Arias Díaz e simpatizantes anarquistas. Sostivo unha escola laica vencellada á figura do mestre racionalista Constancio Romeo de 1898 a 1922. A escola foi pechada en 1909 por mor da Semana Tráxica de Barcelona, mais abriu pouco despois co nome de Colexio Laico Froebel.

Na II República tiveron moito eco os actos anticlericais e a prol da incautación dos bens das Ordes relixiosas organizados conxuntamente co Centro de Estudios Sociales Germinal.

Notas
-----

1. ↑  Reiriz Rey, Jesús María; Alfeirán Rodríguez, Xosé (2004). *Tiempos republicanos*. A Coruña: Ateneo Republicano de Galicia. ISBN 84-933103-2-8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. p. 30. ISBN 84-87783-79-1.