recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Non confundir con Roberto Bodegas.

**Roberto Fernández**, coñecido como **Róber Bodegas**, nado en Carballo o 23 de xuño de 1982, é un actor e guionista galego.

Traxectoria
-----------

Comezou a estudar Arquitectura na Universidade da Coruña, e despois do primeiro ciclo continuou a súa formación como interiorista. A comezos da década dos 2000 realizou distintas actuacións de monólogos humorísticos, e gañou o *Certame de dramatización de monólogos cómicos* no Festival Internacional Outono de Teatro (Carballo) en 2002. Tamén obtivo o premio da Bienal da caricatura de Ourense en 2004.

Fixo diversos cursos con Leo Bassi ou Jango Edwards, en 2005 montou o seu primeiro espectáculo, titulado *Un día horrible*, e é coautor de *Gazapos*, obra representada por Manicómicos. En 2007 presentouse ao proceso de selección para o programa de monólogos televisivos *El Rey de la Comedia* (TVE), competición na que se impuxo como vencedor da primeira edición. A raíz diso estreou o seu segundo espectáculo, *Vamos a dejarnos de hostias* (2007), e en 2008 o terceiro, *El día en el que empecé a odiar los yogures y otras desgracias*. En 2008 comeza a traballar como guionista e temporalmente como colaborador para o programa *Sé lo que hicisteis...*, de La Sexta.

Tamén ten intervido no *Luar* da Televisión de Galicia, en distintos anuncios publicitarios (entre eles unha campaña para Estrella Galicia) ou na emisora de radio Radio Voz. En 2008 estrea tamén unha comedia teatral, *Contamos contigo*, canda os actores Quico Cadaval, Cándido Pazó e Paula Carballeira.

Notas
-----

1. ↑  Blog persoal, 28/2/2008
2. ↑  Conoce a los 20 finalistas Arquivado 20 de marzo de 2012 en Wayback Machine. *RTVE*, 25/10/2007
3. ↑  Rober Bodegas es el "Rey de la comedia", *20 Minutos*, 9/12/2007
4. ↑  Nuevo colaborador en SLQH Arquivado 06 de agosto de 2008 en Wayback Machine. Web do programa *Sé lo que hicisteis...*, 25/6/2008
5. ↑  Spot Mapie Rober Bodegas, *YouTube*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Róber Bodegas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web persoal
* Blog persoal
* Actuación en *Luar*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11703269
* WorldCat
* VIAF: 107577053
* BNE: XX4913690
* IMDb: nm3086973
* ISNI: 0000000077527354
* TMDb: 2472659

 |
**Retrato de Tenochtitlan** é unha representación gráfica de Tenochtitlan e do Val de México ao redor de 1518, creada en 3D por computadora polo programador neerlandés Thomas Kole. A recreación artística xera imaxes cribles da capital dos mexicas que se sobrepoñen a fotografías da moderna Cidade de México tomadas con drons polo enxeñeiro xeomático mexicano Andrés Semo.

Desenvolvemento
---------------

Kole creou as imaxes utilizando software de código aberto Blender, Gimp e Darktable no seu tempo libre entre 2022 e 2023. Kole baseouse en fontes publicadas e beneficiouse de consellos de expertos.

Lanzamento
----------

As imaxes publicáronse na páxina web do proxecto en setembro de 2023, incluíndo un texto en náhuatl, traducido por Rodrigo Ortega Acoltzi do castelán. Os dereitos liberáronse con atribución obrigatoria baixo licenza Creative Commons BY 4.0.

Recepción
---------

Retrato de Tenochtitlán chamou a atención de National Geographic en castelán e fíxose viral. Na súa primeira visita á Cidade de México de Kole, en febreiro de 2024, presentou o seu traballo xunto con Semo e Ortega no Museo Nacional de Antropoloxía. Unha semana despois presentaron o traballo no Centro Cultural Universitario Tlatelolco.

Galería de imaxes
-----------------
O **Hawker Siddeley HS 121 Trident** (orixinalmente **de Havilland D.H.121** e **Airco DH 121**) foi un avión de pasaxeiros británico de curto e medio alcance. Foi o primeiro avión de pasaxeiros coa cola en T e tres motores na parte traseira da fuselaxe en ser deseñado. Tamén foi o primeiro avión deste tipo en realizar unha aterraxe ás cegas en servizo no ano 1965.

O Trident apareceu como resposta a unha petición da aeroliña estatal British European Airways Corporation (BEA) solicitando un reactor de pasaxeiros para as súas principais rutas no oeste de Europa. O goberno persouadira a BEA para realizar esta petición a pesar da súa falta de vontade para mercar unha gran frota de reactores. Os requirimentos da aeroliña variaron moito na década dos 50 e unha década despois evolucionaron radicalmente lonxe do que o Trident podería ofrecer. A adaptación ás cambiantes especificacións de BEA foi amplamente vista como unha limitación ás solicitudes doutras aeroliñas e atrasou a súa entrada en servizo.

Durante a súa xestación, o Trident estivo tamén envolto nun plan do goberno para racionalizar a industria aeronautica británica. Os movementos corporativos e as intervencións do goberno resultante contribuíron a máis atrasos causando que entrase en servizo dous meses despois que o seu principal competidor, o Boeing 727, facendo que perdese máis vendas potenciais.

Cara ao final do programa en 1978 fabricáranse 117 Trident. O sucesor de BEA, British Airways, retirou os seus Tridents a mediados da década dos 80. O seu servizo rematou na China a principios dos anos 90.

Notas
-----

1. ↑  Kenward, Michael (10 de febreiro de 1972). "Cutting through the fog with autoland". *New Scientist* **10**: 321–323.
2. ↑  Flight International (ed.). "Hawker Siddeley Mergers". Consultado o 23 de decembro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1423689
* GND: 7856708-7
* LCCN: sh2009007167

 |
A **central térmica das Pontes** é unha central térmica de carbón situada no concello das Pontes de García Rodríguez, pertencente á empresa eléctrica Endesa. Construíuse e púxose en funcionamento entre os anos 1972 e 1976. Consta de catro grupos de xeración de enerxía de 350 MW cada un, os cales se agruparon nun só grupo de 1400 MW entre os anos 1976 e 1979.

Orixinalmente deseñada para consumir exclusivamente o lignito local extraído da mina, a central foi adaptada entre os anos 1993 e 1996 para consumir unha mestura de lignito e carbón de importación en proporcións do 50%-50%.

O parque de carbóns da central ocupa unha superficie de 10 Ha, o equivalente a 12 campos de fútbol. A súa capacidade de almaceamento é de 250.000 toneladas.

A cheminea da central ten unha altura de 356 m, cun diámetro na base de 36 m e 18 m no pico, sendo unha infraestrutura única no mundo[]. Aparece no Libro Guinness dos Récords como a cheminea de maior volume de todo o mundo, e é a segunda cheminea máis alta de Europa.

A planta de tratamento de efluentes líquidos (*Planta T.E.L.*) depura a auga procedente da mina, do vertedoiro, da central e do parque de carbóns. A planta está deseñada para tratar caudais de auga que poden oscilar entre 0,45 e 30 m3/s.

Actualmente[*cando?*] a central está sufrindo un proceso de adaptación ó maior poder calorífico da hulla debido á fin da extracción do lignito na mina local. 
Atópase en fase de probas outra central térmica de ciclo combinado que usa o gas coma combustible e produce de 800 MW de potencia entre as súas tres turbinas: dúas de gas e unha de vapor. O vapor que utiliza esta última prodúcese aproveitando a calor dos gases de escape das turbinas de gas.

Datos técnicos
--------------

### Xerador de vapor

Torre de refrixeración da central.
* Fabricante: Foster Wheeler Corporation
* Circulación natural, tipo torre
* Combustión tanxencial
* Produción de vapor: 1.091 TM/h
* Presión do calderín: 183 kg/cm²
* Temperatura vapor sobrequentado: 540 °C
* Presión vapor requentado: 40,5 kg/cm²
* Temperatura vapor requentado: 540 °C

### Turbina

* Fabricante: Mitsubishi Heavy Industries
* Potencia: 350 MW
* Velocidade: 3000 r.p.m.
* Presión vapor sobrequentado: 169 kg/cm²
* Presión de escape: 0,069 kg/cm²
* Temperatura vapor sobrequentado: 538 °C
* Temperatura vapor requentado: 538 °C

### Alternador

* Fabricante: Westinghouse
* Potencia nominal: 369 MVA
* Potencia activa nominal: 350 MW
* Intensidade nominal: 11.836 A
* Tensión nominal: 18 kV
* Factor de potencia: 0,95
* Refrixerado por hidróxeno: 4,22 kg/cm²
* Excitatriz: tipo brushless

Galería de imaxes
-----------------

* Cheminea da central de As Pontes. Comparación coa Torre Eiffel de ParísCheminea da central de As Pontes. Comparación coa Torre Eiffel de París
* Central Térmica das PontesCentral Térmica das Pontes
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Central térmica das Pontes Modificar a ligazón no Wikidata*** |
Coordenadas: 41°54′28.8″N 12°28′58.8″L﻿ / ﻿41.908000, -12.483000

Villa Medici en Roma.
A **Villa Medici** é unha vila manerista e un complexo arquitectónico cos xardíns Borghese no Pincio, preto da igrexa Trinità dei Monti en Roma, Italia. A Villa Medici, fundada por Fernando I de Medici e no presente propiedade do estado francés, foi a sede da Academia Francesa en Roma dende 1803. Unha evocación musical dos seus xardíns aparece no poema sinfónico de Ottorino Respighi *Fontane di Roma*.

Historia
--------

Xardín da Villa Medici en Roma pintado por Diego Velázquez.
Na Antigüidade, o terreo onde se ergue a Villa Medici formaba parte dos Xardíns de Lúculo, que pasaron pola mans da familia imperial a través de Mesalina, muller de Claudio, que foi asasinada alí.

En 1564, cando os sobriños do Cardeal Giovanni Ricci de Montepulciano adquiriron a propiedade, esta estaba abandonada á viticultura había moito tempo. A única habitación era o pavillón do Cardeal Marcello Crescenzi, o cal mantiña aquí un viñedo, comezando a facer melloras na vila baixo a dirección do florentino Nanni Lippi. Porén, Lippi finou antes de que as obras tiveran comezado. Os novos propietarios contrataron a Annibale Lippi, fillo do falecido arquitecto, para continuar o traballo. Intervencións de Michelangelo son unha tradición.

En 1576, a propiedade foi adquirida polo Cardeal Fernando de Medici, o cal concluíu a estrutura segundo deseños de Bartolomeo Ammanati. A Villa Medici converteuse na única propiedade dos Medici en Roma. Foi concibida para dar expresión concreta á ascendencia da familia entre os príncipes italianos e afirmar a súa presenza permanente en Roma. Baixo a insistencia do Cardeal, Ammanati incorporou no deseño baixorrelevos e estatuas romanos. Como resultado, as fachadas da Villa Medici convertéronse nun museo virtual ee espazo aberto. Unha serie de grandes xardíns lembraban os xardíns botánicos creados en Pisa e Florencia polo pai do Cardeal, Cosme de Medici, protexidos en plantacións de piñeiros, alciprestes e carballos.

Notas
-----

1. ↑  "Villa Medici - villa, Rome, Italy".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1362663
* WorldCat
* VIAF: 268270415
* EBID: ID
* GeoNames: 8015094
* GND: 4305695-7
* ISNI: 0000000123423522
* LCCN: n80089330
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Romero.

**Manuel Romero González**, nado en Barcia de Mera (Covelo) o 4 de xaneiro de 1904, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Propietario dunha ferretería en Tui. Afiliado a Izquierda Republicana. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité de Defensa de la República que se formou o 20 de xullo. Coa toma de Tui polas tropas rebeldes logrou fuxir ao monte en solitario e puido chegar á casa dos seus pais en Barcia de Mera. A súa ferretería foi asaltada e roubada. Procesado na causa 529/36, o Xulgado militar de Tui citouno para que se presentara a principios de setembro xunto con Eduardo Fernández Miniño, Evaristo Freiría Fernández, Antonio Alonso Ríos, Hermenegildo Losada Loureiro, Guillermo Vicente Santiago, Severiano Castillo Alonso, Ulpiano Benito Piña, José Felipe Muñoz, Jesús González González e José Bernardo Pérez Alonso. Estivo agochado en varios lugares durante máis de dez anos. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941. Finalmente conseguiu pasar a Portugal e de alí embarcou a México en 1947, arribando ao porto de Nuevo Laredo o 29 de marzo de 1948. En México dedicouse os negocios. Retornou a Vigo.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-9-1936, p. 8.
2. ↑  *El Compostelano*, 16-5-1941, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Repertorio biobibliográfico do exilio galego CCG.

### Ligazóns externas

* Ficha en Secretaría de Gobernación de México
* Breve historia de la Guerra Civil en Tuy. Alberto Estévez Piña
**Pedro del Río Caramelo**, nado en Ordes cara a 1894, foi un industrial e político galego.

Traxectoria
-----------

Ferreiro de profesión. Fiscal municipal de Ordes nos anos vinte. Dono dun salón en Ordes, en xaneiro de 1926 abriu o Café y Bar Pedro. En 1929 foi nomeado axente executivo de cédulas persoais do partido de Ordes. Logo do triunfo do Fronte Popular foi nomeado concelleiro de Ordes e elixido 1º tenente alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado por traizón en consello de guerra en Compostela o 22 de decembro na causa 230/36, foi condenado a cadea perpetua. A Comisión Provincial de Incautación de Bens abríulle expediente de responsabilidade civil en abril de 1938. Estivo preso na Prisión Provincial da Coruña da que saíu en liberdade provisional en maio de 1941.

Vida persoal
------------

Casou con Manuela Calviño Fraga en 1922, e foi pai de Gabriel, Paz, José, Manuel e Antonio del Río Calvlño.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 17-1-1926, p. 3.
2. ↑  *El Compostelano*, 24-1-1929, p. 2.
3. ↑  *BOP da Coruña*, 5-4-1938, p. 2.
4. ↑  *BOE*, 31-5-1941, p. 3888.
5. ↑  *El Ideal Gallego*, 7-12-1922, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Pedro del Río Caramelo na páxina web *Nomes e Voces*.
**Galería de imaxes** do concello de Ramirás na provincia de Ourense.

Ramirás
-------

42°11′07.3″N 8°1′31.1″O﻿ / ﻿42.185361, -8.025306﻿ (Ramirás na provincia de Ourense)

* Bandeira oficial.Bandeira oficial.
* Escudo oficial.Escudo oficial.
* Casa do concello.Casa do concello.
* Placa altimétrica.Placa altimétrica.
* Centro de saúde.Centro de saúde.
* Paisaxe.Paisaxe.

Parroquias
----------

### Mosteiro

42°10′05.6″N 8°1′48.2″O﻿ / ﻿42.168222, -8.030056﻿ (Mosteiro no concello de Ramirás)

* IgrexaIgrexa
* Ábsida da igrexaÁbsida da igrexa

### Paizás

42°10′10.0″N 8°0′33.9″O﻿ / ﻿42.169444, -8.009417﻿ (Paizás no concello de Ramirás)

* IgrexaIgrexa
* IgrexaIgrexa

### Penosiños

42°11′3.35″N 8°3′24.7″O﻿ / ﻿42.1842639, -8.056861﻿ (Penosiños no concello de Ramirás)

* IgrexaIgrexa
* O TelladoO Tellado

### Rubiás

42°09′51.9″N 8°1′47.9″O﻿ / ﻿42.164417, -8.029972﻿ (Rubiás no concello de Ramirás)

* Igrexa e cemiterioIgrexa e cemiterio
* Ermida de San Paio dos PitosErmida de San Paio dos Pitos
* Capela de Santa MaríaCapela de Santa María

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galería de imaxes de Galicia
* Lugares de Ramirás
* Eleccións municipais en Ramirás
* Galería de imaxes da comarca da Terra de Celanova
**Sir Victor Alexander Brooke**, 3º barón de Brooke, nado o 5 de xaneiro de 1843 e finado o 27 de novembro de 1891 en Pau, foi un aristócrata anglo-irlandés, coñecido cazador da caza maior e naturalista.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Sir Arthur Brooke, 2º Barón de Brooke, aristócrata do Ulster, do condado de Fermanagh en Irlanda do Norte, a quen sucedeu no título e na propiedade de Colebrooke en 1854.

Estudou en Harrow, Londres, e logo viaxou ao estranxeiro, sendo un deportista entusiasta que gozaba coa caza maior.

Foi maxistrado, tenente adxunto e shériff de Fermanagh.

Cazador apaixonado, especialmente da caza maior, esta afección fixo que se interesara na historia natural. Viaxou moito, e pouco a pouco foi arruinando a fortuna familiar.

Philip Lutley Sclater (1829-1913) e Michael Rogers Oldfield Thomas (1858-1929) publicaron os catro volumes de *The Book of Antelopes* (O libro dos antílopes) desde 1894 até 1900. As láminas estaban a cargo de Victor Brooke, pero a súa prematura morte, a causa dun accidente de caza, detivo este proxecto.

Como naturalista, é coñecido por ser o primeiro descritor, en 1878, da nova especie *Gazella walleri*, antílope do Corno de África da subfamilia dos antilopinos, no traballo publicado en *Proc. Zool. Soc. Lond*. 1878: 929. A especie foi posteriormente reclasificada no xénero *Litocranius*, creado en 1886 por Franz Friedrich Kohl.

Os seus recordos de caza publicáronse postumamente: "Sir Victor Brooke: deportista e naturalista", en 1896.

Vida familiar
-------------

Casou con Alice Sophia Bellingham, filla de Sir Alan Edward Bellingham, 3 Barón de Bellingham, en 1864. Despois de casar, establecéronse na cidade de Pau Francia, onde tiveron polo menos seis fillos. O máis novo foi Alan, máis tarde mariscal de campo e 1º Vizconde de Alanbrooke. Así mesmo, foi o avó do 1º Vizconde de Brookeborough, terceiro primeiro ministro de Irlanda do Norte.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Brooke** emprégase para recoñecer o autor como autoridade na descrición e clasificación taxonómica en zooloxía.

Notas
-----

1. ↑  Wilson & Reeder 2005, p. 120.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. editors (2005): *Mammal Species of the World — A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Ligazóns externas

* Sir Victor Alexander Brooke, 3rd Bt. En thepeerage.com *(en inglés)*.
* The Baronetage of England, Ireland, Nova Scotia, Great Britain and the United Kingdom *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3557201
* WorldCat
* VIAF: 3945156677158833770002
* BIBSYS: 90239782
* GND: 1193099293
* LCCN: n2020055261
* NPG: mp94689
* WikiTree: Brooke-1296

 |
**Julio Otero Mirelis**, nado en Ponte Arnelas (Ribadumia) cara a 1895 e finado en Madrid o 25 de xuño de 1979, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Instalouse como procurador na Coruña en 1924. Na República militou no Partido Republicano Radical e foi nomeado gobernador civil de Pontevedra o 14 de setembro de 1933, pasando o 20 de decembro a ser gobernador de Ourense e o 28 de xuño de 1934 de Zaragoza, posto no que permaneceu ata o 20 de agosto de 1935. Nas eleccións de febreiro de 1936 foi candidato a deputado polo PRR na provincia de Pontevedra, non saíu elixido e foi detido por manexos electorais xunto con Emiliano Iglesias. Desde o cárcere de Pontevedra publicaron unha carta dicindo que *"han sido víctimas de una infame maniobra de sus enemigos políticos […] que engañan descaradamente a la opinión, con la finalidad de lanzar a las masas izquierdistas contra ellos, […] Así que se ven obligados a abandonar Galicia"*. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 pillouno na zona leal e durante a Guerra civil permaneceu nela. Regresou a Galicia ao rematar a guerra, e seguiu exercendo a súa profesión de procurador. Despois foi procurador en Madrid.

Vida persoal
------------

Casou na Coruña con María de los Remedios Pérez Rodríguez en novembro de 1922 e foi pai de Julio Antonio Otero Pérez.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El País*, 29-6-1979, p. 28.
2. ↑  *El Eco de Santiago*, 4-4-1924 , p. 2.
3. ↑  *Faro de Vigo*, 24-2-1936.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-4-1939, p. 5.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-4-1939, p. 2.
6. ↑  *El Progreso*, 17-11-1922, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 22 de xaneiro de 2013.
**Eugenio Driutti**, nado en Tarcento, provincia de Udine, o 14 de xaneiro de 1949, é un gravador, medallista e deseñador de moedas italiano.

Traxectoria
-----------

Eugenio Driutti estudou medallística na Escola de Arte da Medalla Giuseppe Romagnoli, da Casa da Moeda do Estado, en Roma, onde ingresou no curso 1971-1972. Alí formouse con mestres como Pietro Giampaoli e pasou a formar parte da chamada escola friulana de medallistas.

Logo da súa formación en Roma ingresou nun taller en Udine, onde se instruíu nas artes do gravado con cicel, ata que en 1981 se incorporou ao cadro de gravadores da ceca pública italiana.

Obra
----

Reverso da moeda de 200 liras de 1992, conmemorativa da Exposición Filatélica Xénova 92.
Eugenio Drutti é autor dun bo número de moedas, tanto circulantes como conmemorativas, cuñadas non só para Italia senón tamén para a Cidade do Vaticano e para a República de San Marino.

Entre os seus traballos máis salientables están, entre outros, o anverso da moeda dun céntimo de euro de Italia e os reversos das moedas de 200 liras de 1990 e de 1992, conmemorativas do Consello de Estado italiano e da Exposición Filatélica Xénova 92, respectivamente.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Eugenio Driutti". *Mebnet.altervista.org*
2. ↑  Catálogo de moedas deseñadas por Eugenio Driutti. *Numista.com*
3. ↑  "1 Euro Cent". *Numista.com*
4. ↑  "200 Lire Philatelic Exhibition - Genoa'92". *Numista.com*
5. ↑  "200 Lire State Council". *Numista.com*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deseñadores das moedas de euro

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Eugenio Driutti Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Vídeo: *Eugenio Driutti - incisore medaglista*

* Portal:Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3059602
* TePapa: 72338

 |
**Vladimir Culafic Dokic**, nado en Luge o 27 de novembro de 1951, é un exfutbolista serbio que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar na antiga Iugoslavia onde realizou unha ampla traxectoria, xogando no Borac Banja Luka, Buducnost Pec e OFK Belgrado, declarándose campión do campionato de Liga. Tamén foi internacional coa Selección de fútbol de Iugoslavia, coa que debutou en 1983.

En 1979 fichou polo Celta de Vigo, que acababa de descender a Segunda División, debutando a maneira de proba no IX Trofeo Cidade de Vigo. Xogou no Celta dúas tempadas, na primeira das cales foi o máximo anotador do equipo, pero non puido evitar o descenso a Segunda División B. Permaneceu no equipo nesa categoría pero nos últimos meses do campionato foi cedido ao Recreativo de Huelva. Ao rematar a tempada, e co equipo de volta en Segunda División, déuselle a carta de liberdade e fichou polo Cádiz CF, co que só xogou tres encontros pero conseguiu debutar en Primeira División.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20536205
* BDFutbol: 3834
* FootballDatabase: 302874

 |
**Edwin H. McConkey** é un zoólogo estadounidense.

Traxectoria
-----------

McConkey obtivo os títulos de BS (1949) e MS (1951) na Universidade de Florida en Gainesville, e o doutoramento na Universidade de California en Berkeley en 1960, onde o seu interese pola historia natural transformouse pola bioloxía molecular. Fixo un traballo posdoutoral con Jean Brachet en Bélxica, e outro con J. D. Watson en Harvard.  
 Ingresou na Universidade de Colorado en 1966 onde traballou na síntese de proteínas durante moitos anos, despois dos cales a xenética humana dominou a súa docencia e investigación.  
 É autor, entre outras publicacións, dun libro de texto, *Human Genetics: The Molecular Revolution* (Xenética humana: a revolución molecular).  
 Nos últimos anos estivo interesado en estudar a evolución do xenoma humano. A súa investigación céntrase en analizar as rexións do cromosoma humano 18 que estiveron implicadas nunha inversión pericéntrica despois de que a liñaxe humana se separara do último antepasado común cos chimpancés. Tamén estivo activo na organización de esforzos para establecer un proxecto internacional de evolución do xenoma humano.  
Na actualidade (2021) é profesor emérito no Departamento de Bioloxía Molecular, Celular e do Desenvolvemento da Universidade de Colorado en Boulder.

### Contribuciós á taxonomía

Entre as súas contribucións á taxonomía inclúense a descrición orixinal da especie *Anguis incomptus* (=*Ophisaurus incomptus*), e da subespecie *Plestiodon egregius similis*.

Algunhas publicacións
---------------------

* A Systematic Study of the North American Lizards of the Genus Ophisaurus. University of Florida, 1951.
* "A New Lizard of the Genus *Ophisaurus* from Mexico". *Natural history miscellanea* **145**. Chicago Academy of Sciences, 1955.
* *Protein Synthesis: A Series of Advances*. 2 Vol. M. Dekker, 1971, ISBN 978-0-8247-1459-8.
* *Human Genetics: The Molecular Revolution*. Jones & Bartlett Learning, 1993, ISBN 978-0-8672-0854-2.
* *How the Human Genome Works*. Jones & Bartlett Learning, 2004, ISBN 978-0-6372-3842-3.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **McConkey** emprégase para recoñecer a Edwin H. McConkey como autoridade na desrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. ↑  Edwin H. McConkey en Center for Academic Research and Training in Anthropogeny. Consultada o 28 de maio de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* University of Colorado Boulder. Molecular, Cellular & Developmental Biology.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5346479
* WorldCat
* VIAF: 280427788
* ISNI: 0000000067690131
* LCCN: n92805488
* NKC: mub2010585472
* SNAC: w6198rmf
* SUDOC: 08432032X

 |
A **Unión de Tribunais Islámicos** (UTI) ou **Unión de Cortes Islámicas** (UCI) (en somalí, *Midowga Maxkamadaha Islaamiga*; en árabe, اتحاد المحاكم الإسلامية *Ittihād al-mahākim al-islāmiyya*) son un grupo de tribunais de aplicación da Xaria que se reuniron como oposición ao Goberno Federal de Transición de Somalia (GTS), con Sharif Sheikh Ahmed como líder principal das *UTI* ou *UCI*.

Tamén son coñecidas como **Consello Supremo das Cortes Islámicas** (CSCI), ou **Consello Conservador das Cortes Islâmicas**, como esta milicia fundamentalista islámica se chama a si mesma a partir de xullo de 2006, e que chamaban **Unión das Cortes Islámicas** ou **Unión dos Tribunais Islámicos** até o 24 de xuño de 2006.

Este Consello é un grupo de líderes islamistas reunidos nun sistema de tribunais autoproclamados, sendo o seu líder xeral o Xeque Sharif Sheikh Ahmed. Despois de que a milcia cambiara de nome, Hassan Dahir Aweys foi o novo líder.

Outros nomes son **Consello Islámico das Cortes de Somalia**, **Consello Islámico dos Tribunais de Somalia**, ou **Supremo Consello dos Tribunais de Somalia**, en tanto que en medios occidentais comunmente se nomean como **islamistas de Somalia**.

Avances da UTI.
Até finais de decembro de 2006, controlaron Mogadixo, a capital de Somalia, Jowhar, unha cidade a 90 km ao norte, e moitas das maiores cidades do país, como Kismaayo e Beledweyne.

Tiñan, por tanto, baixo control a maior parte do territorio somalí non pertencente ás autoproclamadas como Repúbicas independentes Puntlandia e Somalilandia, no norte, e o Consello era apoiado por unha vasta maioría da súa poboación. Só as máis afastadas rexións interiores do sur estaban fóra do seu control.

En decembro de 2006 as UCI perderon unha considerábel porción de territorio despois das derrotas nas batallas de Baidoa, Bandiradley e Beledweyne, repegándose para a capital, Mogadixo.

Finalmente abandonaron a capital o 28 de decembro, sen conflito, movéndose cara ao sur, a Kismaayo, e permitindo ao GTS e ás tropas etíopes que o apoiaban, asumir o control da cidade.

Un dos máis destacados membros do Consello é Ahmed Mohamed Islam, tamén coñecido como **Cheikh Ahmed Madobe** ou **Madobe**, que actualmente é o presidente do Estado autónomo de Xubalandia, no sur de Somalia.

Notas
-----

1. ↑  Former Islamist warlord elected president of Somali region Axencia *Reuters*, 15 de naio de 2013. *(en inglés)*. Consultada o 23 de abril de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outrios artigos

* Guerra Civil Somalí
* Xubalandia

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q737040
* WorldCat
* VIAF: 2648156619143428780000

 |
Óso occipital. Vista interior.
***Foramen magnum***, **forame magno** ou **burato occipital**, son os nomes do orificio maior do cranio, situado na súa parte posteroinferior (base do cranio), a través do cal se establece a continuidade do sistema nervioso central, continuando o bulbo raquídeo cara ao raque.

É o burato máis importante das diversas aberturas ovaladas ou circulares da base do cranio (*foramina*), a través do cal o bulbo raquídeo (unha extensión da medula espiñal) entra e se desenvolve no cranio.

Á parte da transmisión do bulbo raquídeo e as súas membranas (meninxes), o burato occipital tamén permite a saída do nervio accesorio (XI), e a entrada das arterias vertebrais, as arterias espiñais (anterior e posterior), a membrana tectoria e os ligamentos alares.

Importancia
-----------

Unha das grandes diferenzas anatómicas do ser humano cos demais homínidos é o ángulo da articulación do atlas co foramen magnum; nos seres humanos, o burato é máis inferior que nos outros homínidos, nos que o atlas articula nun plano oblicuo co foramen magnum, mentres que no home o plano desta articulación é paralela ao chan. Na evolución do home, canto máis abaixo estivera o burarto occipital máis ergueira era a posición da especie, o que implicaba un maior bipedismo.

Así, nos seres humanos, os músculos do colo (incluíndo o músculo occipito-frontal) non necesitan seren tan fortes como para manter a cabeza ergueita. A posición comparativa do burato nos primeiros homínidos é útil para determinar o grao de confort dunha determinada especie, mentres camiñaba sobre dúas extremidades (bipedismo) no canto de facelo sobre as catro (cuadrupedismo).

Galería de imaxes
-----------------

* Ilustración do occipital (cara exterior)Ilustración do occipital (cara exterior)
* Ilustración da base do cranio (cara interior)Ilustración da base do cranio (cara interior)
* Ilustración da base do cranio (cara superior)Ilustración da base do cranio (cara superior)
* Fotografía da base do cranioFotografía da base do cranio
* Foramen magnum*Foramen magnum*

Notas
-----

1. ↑  Arsuaga, J. L. Martinez, I. Lorenzo, C. Gracia, A. Muñoz, A. Alonso, O. e Gallego, J. (1999): "The human cranial remains from Gran Dolina Lower Pleistocene site (Sierra de Atapuerca, Spain)". *Journal of Human Evolution*, **37**: 431-457.
2. ↑  Arsuaga, J. L. e Martínez, I. (1998): *La especie elegida*. Madrid: Ediciones Temas de Hoy. ISBN 978-84-7880-909-7

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cela Conde, Camilo José e Ayala, Francisco, J. (2001): *Senderos de la evolución humana*. Madrid: Alianza Editorial.

### Outros artigos

* Evolución humana

### Ligazóns externas

* Roche Lexicon *(en inglés e alemán)* consultada o 9/3/2012.
* Vista da cara inferior do cranioArquivado 04 de febreiro de 2012 en Wayback Machine. consultada o 9/3/2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q426139
* EBID: ID
* JSTOR: foramen-magnum
* MAG: 2776106272

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 75306
* MeSH: D005539
* MeSH: A02.835.232.781.572.434
* TA: A02.1.04.002
* Uberon: 0003687
* UMLS: C0016519

 |
San **Brandán de Birr**, finado cara ao 573, foi un dos primeiros santos monásticos irlandeses. Foi un monxe e, máis tarde, abade, durante o século VI. É coñecido como "San Brandán o Vello" para distinguilo do seu contemporáneo e amigo de Brandán de Clonfert. Foi un dos Doce Apóstolos de Irlanda, amigo e discípulo de San Columba. A súa festa celébrase o 29 de novembro.

Contexto
--------

Nos primeiros anos da Igrexa en Irlanda a tradición druída entrou en declive pola chegada da nova fe. Floreceu o estudo do latín e a aprendizaxe da teoloxía cristiá nos mosteiros. Brandán foi alumno de san Finnian na escola monástica da abadía de Clonard. Durante o século VI, algúns dos máis importantes nomes da historia cristiá de Irlanda estudaron nesta abadía. Dise que o número medio de estudosos na institución chegaba aos 3 000.

Traxectoria
-----------

Brandán de Birr pertencía a unha familia da nobreza de Munster. Durante a súa estancia en Clonard, Brandán trabou amizade con Ciarán de Saigir e Brandán de Clonfert.

Fundou o mosteiro en Birr no centro de Irlanda cara ao ano 540, servindo como o seu abade. Desde o inicio aparece nos escritos como un home de xenerosa hospitalidade con fama de santidade e a espiritualidade que era un intuitivo xuíz do carácter. Foi considerado un dos principais profetas de Irlanda. Isto evidénciase, tanto no seu título ('Profeta de Irlanda'), e pola súa participación no sínodo de Meltown, no que San Columba foi levado a xuízo polo seu papel na Batalla de Cúl Dreimhne de 561. Brandán falou en nome de Columba, o que levou aos clérigos a condenar a Columba ao exilio, no canto de decretar a súa excomuñón. A súa amizade e apoio con Columba deu lugar a importantes conexións entre as institucións de Birr e o Columba.

Notas
-----

1. 1 2  Duffy.
2. ↑  ""San Brandán o Vello de Birr", Sociedade Histórica de Birr". Arquivado dende o orixinal o 06 de abril de 2018. Consultado o 04 de abril de 2018.
3. ↑  Farmer 1997, p. 72.
4. ↑  Gratton-Flood 1907.
5. ↑  Lanigan.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Duffy, Patrick. "St Brendan of Birr" (en inglés).
* Gratton-Flood, W.H. (1907). Robert Appleton Company, ed. "The Twelve Apostles of Erin" (en inglés). Nova York.
* Farmer, David Hugh (1997). *The Oxford dictionary of saints (4th ed.)*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-280058-2.
* Lanigan, John. *An ecclesiastical history of Ireland* (en inglés).

| * v
* c
* e
Doce Apóstolos de Irlanda |
| --- |
| 
* *Finnian de Clonard*

* Ciarán de Saighir
* Ciarán de Clonmacnoise
* Brandán de Birr
* Brandán de Clonfert
* Columba de Terryglass
* Columba de Iona
* Mobhí Clárainech
* Ruadhán de Lorrha
* Senán mac Geirrcinn
* Ninnidh
* Laisrén mac Nad Froích
* Cainnech de Aghaboe

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q250370
* WorldCat
* VIAF: 10718779
* CERL: cnp00567777
* DeutscheBio: 122061993
* GND: 122061993
* ODNB: 3320

 |
**Verto** foi un grupo independente de música pop, disco e trap galego que comezou en 2019. Estaba composto por Alberto Mira "Berto" e Fernando Peleteiro "Fer". Son considerados un dos grupos pioneiros da música pop en galego, tendo millóns de escoitas na plataforma Spotify.

A partir de 2021 Alberto Mira continuou en solitario co seu proxecto "Berto", e produciu discos como "Acrópole" de Fillas de Cassandra ou "Ardén" de Mondra, consolidándose coma un dos produtores referencia da Galiza.

Traxectoria
-----------

Debutaron en novembro de 2019 cos seus primeiros traballos "Amolecer" e "Rebolando x Ti", xa coa estética pop que caracteriza actualmente ao grupo. 

Máis tarde, en decembro de 2019, saíu o "Pack do nadal", EP conceptual co que simbolizaron os estados emocionais polos que pasa unha ruptura. Un dos temas, "Algo que non sexa", segue a ser na actualidade un tema insignia do seu proxecto.

O 17 de xaneiro de 2020, o grupo participou no *Luar* da TVG co seu tema "Oie Gayego", unha canción trap retranqueira que lles deu gran popularidade.

O 14 de marzo de 2020 lanzaron o seu primeiro EP *Puro Ocio*, composto por sete temas de estética urbana, que acumula máis dun millón de escoitas en Spotify.

O 9 de abril de 2021 sacaron a luz o seu primeiro LP *Embora*, composto por catorce temas pop con ritmos disco e techno que acumulan máis de tres millón de escoitas en Spotify.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Puro ocio* (2020)
* *Embora* (2021)

### Sinxelos

* "Amolecer" (2019)
* "Rebolando x ti" (2019)
* "Pack do nadal" (2019)
* "Oie Gayego" (2020)
* "Pegadiño a ti" (2020)
* "Ambiente" con Rhome (2020)
* "Comando Sabor" con LORA (2020)
* "Muinheira de Chantada" (2021)

Notas
-----

1. ↑  ""Haberá quen pense que somos un par de 'gilipollas' e quen pense que o que facemos é bo para a normalización"". *Praza Pública*. 2021-09-24. Consultado o 2021-09-27.
2. ↑  "Catro Ventos Editora A lingua en futuro: a mocidade imaxina o 2050". *Catro Ventos Editora*. Consultado o 2023-06-08.
3. ↑  crtvg.es, ed. (18 de xaneiro de 2020). "O ritmo e as letras de Verto sacaron bailar canta persoa había no Luar". Consultado o 29 de xaneiro de 2020.
4. ↑  Eiras, Celia (26 de marzo de 2020). "Verto fan "Puro Ocio", pero teñen potencial para facer moito máis". *balea.gal*. Arquivado dende o orixinal o 05 de xuño de 2020. Consultado o 29 de maio de 2020.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q97219041
* MusicBrainz: ID

 |
O **Vättern** é o segundo lago máis grande de Suecia, despois do Vänern, e o sexto máis grande de Europa. É un corpo de auga alongado no centro da parte sur do país que apunta cara a punta de Escandinavia.

Xeografía
---------

A superficie total do lago e de 1 912 km², cunha conca de drenaxe un pouco maior do dobre desa cantidade, duns 4 503 km². O seu punto máis profundo, situado no sur da illa de Visingsö, ten 128 metros, mentres que a profundidade media é de 41 metros. O lago ten un perímetro duns 642 quilómetros. O seu volume é de 77,0 km3.

Situado en Götaland, o lago é drenado polo Motala ström, que comeza en Motala, e flúe finalmente a través dunha canle controlada cara ao mar Báltico. O lago contén a pintoresca illa de Visingsö, situada en fronte de Gränna. Outras cidades que se atopan nas ribeiras do lago son Vadstena, Jönköping, Hjo, Askersund, Åmmeberg e Karlsborg. Limita coas provincias de Västergötland, Närke, Östergötland e Småland.

No norte hai un fiorde interior peculiar pero non montañoso chamado Alsen. Ao redor do 62% da conca de drenaxe está cuberta de abetos, piñeiros e bosque caducifolio. Un 26,7% está dedicada ao agro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188195
* WorldCat
* VIAF: 316748191
* BRE: 1911272
* EBID: ID
* GEC: 0069730
* GeoNames: 2663591
* OSM: 253599
* SELIBR: 162954
* TGN: 1118546

 |
**Xacobe Sanz**, máis coñecido como **mago Xacobe**, nado en Santiago de Compostela o 14 de xullo de 1983, é un mago galego.

Iniciouse no mundo da maxia en 1994. A súa primeira intervención televisiva produciuse no programa *Pasarela de estrelas* en 1995 e, en 1999, acudiu ás *Tardes con Ana* (TVG).

Comezou a traballar profesionalmente na televisión en 2001, primeiro en Localia de Santiago de Compostela, onde conducía un programa semanal de maxia, e logo colaborando esporadicamente en espazos da TVG. Desde 2003 participa en producións de entretemento como *Supermartes* ou *Luar* combinando esta faceta coa interpretación en curtametraxes.

Realiza colaboracións con diferentes medios galegos, como *El Correo Gallego*, *La Voz de Galicia* e *Radio Obradoiro*. Comezou estudos de interpretación en Madrid no ano 2001, acudindo á escola Karpas Teatro, dirixida por Manuel Carcedo e Julio Pascual. Como mago realizou máis de 500 actuacións por toda España e, como actor, é protagonista de dúas curtametraxes.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

www.magoxacobe.com
Masía en Xirona
Unha **masía** (en catalán: *masia* ou *mas*, en aragonés: *pardina*) é un tipo de construción rural, propia especialmente dos territorios da antiga Coroa de Aragón, que ten a súa orixe nas vilas romanas. Son construcións illadas, ligadas a unha explotación agrícola e gandeira de tipo familiar.

Co paso do tempo, os materiais utilizados para construír masías foron variando, condicionados, en boa parte, pola súa localización. En zonas montañosas, utilizábase a pedra sen puír, excepto para os arcos de portas e fiestras, onde se empregaba a pedra picada. Durante a Idade Media, utilizábase o barro como morteiro, material que foi substituído despois por cal ou cemento. Nos lugares nos que non abundaba a pedra, utilizábase o adobe para a construción das masías.

A maioría das masías teñen a súa fachada principal orientada cara ao sur. As construcións anteriores ao século XVI teñen unha porta de entrada de doela, mentres as construídas ata o século XVIII son de lintel. A súa altura non adoitaba superar os 5 metros e a cobertura realizábase cun conxunto de vigas de madeira colocado de forma perpendicular á fachada. Nos Pireneos e outras zonas montañosas, a cubrición adoitaba ser de lousa. O tellado tiña normalmente dúas vertentes.

A construción adoitaba ter dúas plantas, coa planta baixa reservada para as tarefas propias do campo e o piso superior destinado a vivenda. Se había outro piso por enriba deste, era utilizado habitualmente como celeiro.

Numerosas masías transformáronse en casas adaptadas para o turismo rural e a hostalaría.

Galería de imaxes
-----------------

* La Masia de Can Planes, do FC BarcelonaLa Masia de Can Planes, do FC Barcelona
* A masía Can Taxonera en Arenys de MarA masía *Can Taxonera* en Arenys de Mar
* A reitoría de Premià de Dalt, do século XVIIA reitoría de Premià de Dalt, do século XVII
* O Mas Fabregas del Bosc en L'Ametlla del VallèsO *Mas Fabregas del Bosc* en L'Ametlla del Vallès
* Mas Dorca en L'Ametlla del Vallès*Mas Dorca* en L'Ametlla del Vallès
* Can Mora, en Sant Vicenç de Montalt*Can Mora*, en Sant Vicenç de Montalt
* Masia de la Teijería, en Olocau del Rey*Masia de la Teijería*, en Olocau del Rey
* Can Pages Vell en L'Ametlla del Vallès*Can Pages Vell* en L'Ametlla del Vallès
* Can Masdeu, na serra de Collserola*Can Masdeu*, na serra de Collserola
* Masía en XàbiaMasía en Xàbia

Bibliografía
------------

* Varios autores; *Gran enciclopèdia catalana*, Ed. Enciclopèdia catalana, Barcelona, ISBN 84-85194-81-0
* Soldevila, Ferran et alt; *Història de Catalunya*, Selecta-Catalònia, Barcelona, 1989 ISBN 84-7667-045-1

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A masía catalana: variedade e tradición *(en castelán)*
Coordenadas: 43°27′44″N 7°49′28″O﻿ / ﻿43.462304511846, -7.8245206720157

Encoro da Ribeira
O **encoro da Ribeira** é o máis pequeno dos dous encoros que se achan no río Eume. A súa construción rematou en 1965. Ten unha lonxitude duns cinco quilómetros e unha capacidade de 33 hectómetros cúbicos.

O encoro alimenta unha minicentral hidroeléctrica cunha potencia de 5940 Kw. A empresa concesionaria da súa explotación é ENDESA.

O encoro está, na súa totalidade, no concello das Pontes. A súa situación río arriba, a pouca distancia da vila das Pontes, fai que abasteza de auga a esta vila e á súa central térmica. O club local de piragüismo, Grupo Xuvenil Piragüismo As Pontes, úsao como zona de adestramento.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista do muro e centralVista do muro e central
* Vista superiorVista superior

Notas
-----

1. ↑  Análise da situación do río Eume da asociación Ríos con Vida Arquivado 02 de setembro de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
2. ↑  Minicentrais hidroeléctricas galegas:Listado do Inega Arquivado 16 de setembro de 2011 en Wayback Machine.
3. ↑  Páxina web do Club Grupo Xuvenil Piragüismo As Pontes.
O **mundo islámico** xurdiu a comezos do século VII na península Arábiga, que era lugar de paso das máis importantes rutas de comercio da época. A pesar dos desertos que cubrían gran parte desa península, nos litorais había zonas de gran fertilidade agrícola, berce das primeiras civilizacións semitas. As tribos eran fundamentalmente politeístas mais existían tamén zonas monoteístas.

Mahoma naceu na Meca e, a partir do ano 611, tivo visións nas que o arcanxo Gabriel o sinalaba como profeta escollido por Deus, e xa no 614, como mensaxeiro. Comezou entón a predicar entre os seus familiares e máis tarde na Meca, feito que levou a persecucións por parte dos mercadores e este tivo que fuxir a Yatrib, a futura Medina.

O ano 622 considérase o inicio da expansión do Islam. Mahoma converteu as tribos árabes, formando un réxime teocrático. Recuperou o monoteísmo do pobo árabe e desenvolveu o Islam (relixión que regula toda a vida do musulmán).

A prohibición da representación humana na arte islámica é un feito fundamental, xa que non se prohibe a representación de figuras no Corán, pero é coñecido que se adoptaron medidas intransixentes contra a representación primeiro de Deus, e logo de calquera figura. A razón foi o temor das autoridades relixiosas a que o pobo volvese ó paganismo idólatra do que proviña. A pesar da citada prohibición, sempre sorprendeu a aparición de obras artísticas figuradas musulmás, polo que é indispensable facer a distinción entre arte sagrada e arte profana.

É evidente que nas mesquitas, a partir dunha determinada data, a decoración se basea estritamente en motivos xeométricos ou vexetais (a incorporación da caligrafía ás producións gráficas é un dos seus trazos máis característicos); pero non ocorre o mesmo no contexto da arte non relixiosa. Un exemplo de representacións humanas na arte do Islam en España, son as pinturas da *Sala de Los Reyes* da Alhambra, onde, entre outros motivos, aparecen pintados os primeiros dez reis da *dinastía nazarí*.

Para lograr o efecto de profundidade, utilizábase unha perspectiva que combinaba o debuxo e a cor, xa que na súa maioría a pintura islámica era bastante plana ou carente de perspectiva, pero isto contrasta coas vivas cores que axudan a atraer a atención do observador.

A pintura de cabalete non existiu na arte islámica, que se concentrou na ilustración de libros. As primeiras mostras conservadas son miniaturas de manuscritos científicos gregos traducidos ó árabe, as *Fábulas de Bidpai* e o *Magamat de al-Hariri* (1054 – 1122), narración das aventuras dun viaxeiro. As ilustracións científicas son debuxos lineais baseados nos modelos clásicos, mentres que as coloristas pinturas laicas son dunha inxenuidade encantadora, con só dúas ou tres figuras monumentais e paisaxes como elementos decorativos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pintura islámica Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* www.arteguias.com
* www.arte.idoneos.com
* www.arteuniversal2.blogspot.com.es
**Enric Arredondo**, nado en Barcelona o 5 de abril de 1940 e finado na mesma cidade en decembro de 2006, foi un actor catalán.

Traxectoria
-----------

Tivo unha importante e extensa traxectoria tanto en cine coma en teatro e televisión, sen esquecer a súa faceta de actor de dobraxe.

Protagonista de *Estudo 1* para TVE e de numerosas obras teatrais, acadou gran fama a raíz do seu papel na serie *Periodistas* onde durante catro anos (entre 1998 e 2002) interpretou o director do ficticio xornal *Crónica Universal*.

En cine participou en películas como *No respires: El amor está en el aire* (1999), de Joan Potau; *Asunto interno* (1996), de Carlos Balagué; *Sombras paralelas* (1994), de Gerardo Gormezano ou *La fiebre del oro* (1993) de Gonzalo Herralde entre outras.

En teatro cabe salientar traballos seus coma *La bohèmia*, *Molt soroll per a no res*, *Ivanov*, *La fundación*, *Los domingos, bacana*, *El knack*, *El criat de dos amos*, *Oncle Vània*, *Via Gagarin*, *Serebriakov* ou *Morte accidental dun anarquista*. Tamén interpretou un texto escrito por el mesmo con matices autobiográficos, *La bohemia*.

Nos últimos anos da súa vida colaborou episodicamente en *Hospital Central* (en 2004) e *El Comisario* (en 2002). Deixou unha película, *Dos billetes*, de Javier Serrano, pendente de estrea no momento do seu falecemento e que supuxo o seu último traballo interpretativo.

En 1993 recibiu o Premio Nacional de Cinematografía da Generalitat de Cataluña.

En 1997 estivo máis de tres meses en coma, espertando finalmente e retomando o seu traballo como actor. Nos últimos anos da súa vida viñera padecendo unha enfermidade ósea dexenerativa que lle levou a realizar os seus últimos traballos en cadeira de rodas.

Estivo casado coa tamén actriz Carmen Fortuny.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* IMDb
* El País: noticia do falecemento *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395212
* WorldCat
* VIAF: 1057145857941423020686
* BNE: XX5577341
* GEC: 0516933
* IMDb: nm0037188
* ISNI: 0000000132723543
* TMDb: 30356

 |