O emperador Jahangir (que reinou entre 1605 e 1627) pesando a seu fillo Shah Jahan nunha balanza, polo artista Manohar (ca. 1615, dinastía Mughal, India).
A **metroloxía**, do grego antigo μέτρoν (*métron*, 'medida') e *λόγoς* (*lógos*, 'tratado') é a ciencia da medición ou da medida. (En grego antigo o termo μετρολογία, *metrología*, significaba 'teoría das relacións').

A Oficina internacional de pesos e medidas, OIPM (*International Bureau of Weights and Measures, BIPM*, en inglés) define a *metroloxía* como a ciencia da medida, que inclúe o estudo, mantemento e aplicación do sistema de pesas e medidas, tanto desde o punto de vista experimental como teórico e tamén o nivel de incerteza no campo da ciencia e a tecnoloxía.

Abrangue, ademais, todos os aspectos teóricos e prácticos que aseguran a precisión exixida no proceso produtivo, procurando garantir a calidade de produtos e servizos a través da calibración dos instrumentos de medida, sexan analóxicos ou electrónicos (dixitais), e da realización de ensaios, sendo a base fundamental da competitividade das empresas.

Características
---------------

 Balanza de precisión para pesar prata e ouro que se encontra no Arquivo Histórico e Museo de Minaría de Pachuca, México.
Moderna balanza electrónica de laboratorio.
Cinta métrica do tipo das denominadas flexómetro.
Pé de rei con nonio dixital.
Reloxo de peto.
Cronómetro moderno.
O obxectivo fundamental da metroloxía é a obtención e expresión do valor das magnitudes, garantindo a trazabilidade dos procesos e a consecución da exactitude requirida en cada caso, empregando para iso instrumentos, métodos e medios apropiados.

A Metroloxía actúa tanto nos ámbitos científico, industrial e legal, así como en calquera outro demandado pola sociedade. Ten dúas características moi importantes: o **resultado da medición** e a **incerteza de medida**.

Os científicos e os enxeñeiros utilizan unha gran variedade de instrumentos para levar a cabo as súas medicións. Desde obxectos sinxelos como regras e cronómetros, até potentes microscopios, medidores de láser e incluso avanzadas computadoras moi precisas.

Por outra parte, a metroloxía é parte fundamental do que nos países industrializados se coñece como *Infraestrutura Nacional da Calidade*, composta de actividades como normalización, ensaios, certificación e acreditación, que á súa vez son dependentes das actividades metrolóxicas que aseguran a exactitude das medicións que se efectúan nos ensaios, cuxos resultados son a evidencia para as certificacións.

A metroloxía permite asegurar a comparabilidade internacional das medicións e, por tanto, a intercambiabilidade dos produtos a escala internacional.

No ámbito metrolóxico os termos teñen significados específicos, e estes están recollidos no Vocabulario Internacional de Metroloxía ou VIM (IVM nas súas siglas internacionais en inglés).

### Motivo da súa implantación

A *norma* ISO serie 9000 define explicitamente a relación entre garantía da calidade e a metroloxía, estabelecendo directrices para manter un control sobre os instrumentos de medida das empresas, facendo así necesaria a implantación dun proceso metrolóxico nas empresas que buscas ou posúen unha certificación.

O factor da "globalización dos mercados" tamén pon en práctica un dos seus principais obxectivos, que é traducir a confiabilidade nos sistemas de medición e garantir que as especificacións técnicas, regulamentos e normas existentes, proporcionen as mesmas condicións de perfecta aceptabilidade na montaxe e encaixe de partes de produtos finais, independentemente de onde sexan producidas.

Outro obxectivo, non menos importante, está na melloría do nivel de vida da poboación mediante o consumo de produtos de calidade, da preservación da seguridade, da saúde e do medio ambiente.

### Áreas da metroloxía

Basicamente, a metroloxía divídese en tres grandes áreas:

* A metroloxía científica, que utiliza nos laboratorios instrumentos, investigacións e metodoloxías científicas, que teñen por base padróns de medición nacionais e internacionais, para alcanzar altos niveis de calidade metrolóxica.
* A metroloxía industrial, cuxos sistemas de medición controlan os procesos produtivos industriais e son responsábeis da garantía de calidade dos produtos acabados.
* A metroloxía legal, que controla e fiscaliza todos aqueles instrumentos e medidas que están relacionadas co consumidor.

### Papel da metroloxía na organización industrial

A metroloxía garante a calidade do produto final favorecendo as negociacións pola confianza do cliente, sendo un diferenciador tecnolóxico e comercial para as empresas.

Reduce o consumo e o desperdicio de materias primas pola calibración de compoñentes e equipamentos, aumentando a produtividade.

E tamén reduce a posibilidade de rexeitamento do produto, resgardando os principios éticos e morais da empresa na atención das necesidades da sociedade en que está inserida, evitando desgastes que poden comprometer a súa imaxe no mercado.

### Por que calibrar?

*Artigo principal**:* Calibración.
A calibración é a comparación entre os valores indicados por un instrumento de medida e os indicados por un padrón (equipamento de clase superior).

A calibración dos equipos de medición é unha función importante para a calidade do proceso produtivo e debe ser unha actividade normal de produción que proporciona unha serie de vantaxes tales como:

* Garante a rastrexabilidade das medicións.
* Permite a confianza nos resultados medidos.
* Reduce a variación das especificacións técnicas dos produtos.
* Prevén defectos.
* Compatibiliza as medidas.

### Por que ensaiar?

A través dos ensaios é posíbel verificar se os produtos ou procesos de fabricación están de acordo con determinadas normas e especificacións técnicas para que, en casos de fallos, as empresas procedan ás oportunas correccións, que as beneficiará polo aumento da competitividade, e aos consumidores, polo aceso a produtos ou servizos que respondan a padróns mínimos de calidade.

Notas
-----

1. ↑  μετρολογία, Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, Perseus.
2. ↑  Bureau International des Poids et Mesures, BIPM Arquivado 27 de setembro de 2011 en Wayback Machine. *(en francés)*, *(en inglés)*
3. ↑  *Una infraestructura nacional de la calidad* *(en castelán)*
4. ↑  International Vocabulary of Metrology – *Basic and General Concepts and Associated Terms*, VIM, 3rd edition, JCGM 200:2008 *(en inglés)*, *(en francés)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Metroloxía*** |

### Bibliografía

* Fenton, E. N. (1991): *Software Metrics, A Rigourous Approach*. Chapman & Hall.
* Fenton, E. N. e Pfleeger, S. L. (1996): *Softaware Metrics, A Rigourous & Practical Approach*, Segunda edición. Thompson Publishing.
* Habrias H. (1995): *La mesure du logiciel*. Tolosa: Tekenea.
* Hocquet, J-C. (1995): *La métrologie historique*. París: Presses Universitaires de France. Que sais-je?.
* Jedrzejewski, F. (2002): *Histoire universelle de la mesure*. París: Ellipses. ISBN 2-7298-1106-0.

### Outros artigos

* Cifra significativa
* Erro aleatorio
* Erro sistemático
* Escala (xeometría)
* Experimentación científica
* Instrumento de medida
* Magnitude física
* Medida
* Notación científica
* Orde de magnitude
* Precisión
* Sistema Internacional de Unidades
* Sistema métrico decimal
* Sistema CGS
* Unidade de medida

### Ligazóns externas

* Laboratorio Oficial de Metroloxía de Galicia (LOMG).
* Bureau International des Poids et Mesures *(en francés)*.
* International Laboratory Accreditation Cooperation *(en varias linguas)*.
* International Organization of Legal Metrology *(en varias linguas)*.
* World Metrology DayArquivado 12 de setembro de 2019 en Wayback Machine. *(en varias linguas)*.
* ISO *(en varias linguas)*.
* International Electrotechnical Commission *(en inglés)*.
* Real Decreto 2032/2009, de 30 de decembro, polo que se establecen as unidades legais de medida -en España- (BOE nº 18, de 21 de xaneiro de 2010
* Real Decreto 493/2020, de 28 de abril, polo que se modifica o Real Decreto 2032/2009, de 30 de decembro, polo que se establecen as unidades legais de medida -en España-.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q394
* AAT: 300379443
* BNCF: 21000
* BRE: 2209471
* EBID: ID
* GEA: 8774
* GEC: 0123364
* GND: 4169749-2
* JSTOR: metrology
* LCCN: sh2001008470
* MAG: 195766429
* NKC: ph122787
* PSH: 3727

 |