A **oceanografía** (tamén chamada **oceanoloxía** ou **ciencias do mar**) é a ciencia que estuda os océanos, procurando comprender, describir e prever os procesos que ocorren neste ambiente. A oceanografía ten carácter multidisciplinar e estuda os océanos baixo catro aspectos principais: físico, químico, biolóxico, xeolóxico.

Historia
--------

A primeira vez en que se utilizou a palabra oceanografía foi no ano de 1584, do francés *océanographie*, mais tivo vida curta. Moito despois, no ano 1880 retorna ao alemán na forma *Oceanographie*. Nesa mesma época xorde ao mesmo tempo noutras linguas, *oceanography*, en inglés; *oceanografía*, en español. Na lingua portuguesa, a palabra *oceanografía* aparece tamén no final do século XIX.

A formación desta palabra baseouse no vocábulo *xeografía*. Sobre o modelo da palabra xeoloxía atópase oceanoloxía, rexistrada pola primeira vez na lingua inglesa - *oceanology* - en 1864. Hai algúns que defenden a definición máis completa de *oceanoloxía*, por significar o estudo dos océanos ou ciencia dos océanos, pero a forma que gañou máis popularidade foi oceanografía que, na verdade é a representación dos océanos.

O comezo da oceanografía como unha ciencia propiamente dita comeza de feito en 1872, cando C. W. Thomson e John Murray (oceanógrafo) fixeron a expedición *Challenger* (1872-76). Foi por volta desta época que varias nacións concluíran (vendo o océano como rota comercial) que elas deberían investir no estudo dos océanos. Varias nacións enviaron expedicións (así como algúns individuos e institucións privadas), e institutos dedicados ao estudo da oceanografía criaronse. Os dous institutos máis coñecidos nos Estados Unidos son o *Scripps Institution of Oceanography* e o *Woods Hole Oceanographic Institution*. Na Gran Bretaña, unha grande e nova institución de investigación é a *Southamptom Oceanography Centre*. No Brasil, a institución de oceanografía máis antiga e tradicional é o Insituto Oceanográfico, da Universidade de São Paulo (USP). O primeiro curso de graduación en Oceanografía no Brasil implantouse en 1971 na Fundación Universidade Federal de Río Grande ().

Oceanografía física
-------------------

A oceanografía física é o ramo da oceanografía que estuda os procesos físicos nos océanos e as súas relacións coa atmosfera. A oceanografía física ocúpase das características das masas de auga oceánicas e investigación fenómenos como: correntes mariñas, mareas, ondas, vórtices etc. A oceanografía física usa coñecementos da mecánica dos fluídos para comprender e prever o comportamento da circulación oceánica, a través de modelos hidrodinámicos. (Teoría do Tchutz, Oceanógrafro Alemán)

Un dos fenómenos máis importantes é a **resurxencia** pola súa importancia para a vida dos organismos mariños. A resurxencia consiste na subida de augas profundas para rexións menos profundas do océano.

A oceanografía física xuntamente coa meteoroloxía fornece moitas informacións sobre o funcionamento da dinámica climática mundial, buscando comprender fenómenos como a Oscilación Sur de El Niño (OSEN, ou ENSO, en inglés - *El Niño Southern Oscillation*).

Oceanografía química
--------------------

A oceanografía química é un ramo menor na oceanografía que estuda a química dos océanos como un todo, visando asuntos como a composición química, concentracción de compostos na auga e a xeoquímica dos océanos.

Oceanografía biolóxica
----------------------

A oceanografía biolóxica estuda a biota e a ecoloxía dos océanos, buscando comprender os mecanismos biolóxicos que funcionan nos océanos. A oceanografía biolóxica difire da bioloxía mariña por estudar os organismos mariños cun enfoque máis ecolóxico, relacionado coa física, a química e a xeoloxía do océano.

Na oceanografía biolóxica se dividen os organismos mariños en tres categorías: plancto, nécton e bentos. O **plancto** fórmase polos organismos que viven na columna de auga sen conseguiren nadar contra as correntes mariñas. O necton é constituído polos organismos que ten boa capacidade natatoria, non dependendo de correntes para moverense. O bentos fórmase polos organismos que viven no substrato, fixados ou non.

Oceanografía xeolóxica
----------------------

A oceanografía xeolóxica é o ramo da oceanografía que se vale da xeoloxía para estudar os procesos xeolóxicos que se dan no océano. A oceanografía xeolóxica estuda tópicos como: xenese dos océanos, sedimentación mariña, xeomorfoloxía, formación de feicións xeolóxicas, entre outros. A oceanografía xeolóxica ten grande aplicabilidade na exploración do petróleo e de recursos minerais mariños.

Consulte informacións sobre os océanos:

* Océano Pacífico
* Océano Atlántico
* Océano Índico
* Océano Ártico
* Océano Antártico

Ciencias relacionadas:

* Física
* Xeoloxía
* Bioloxía
* Ecoloxía
* Xeografía
* Química

Principais oceanógrafos
-----------------------

* Harald Sverdrup
* V. Walfrid Ekman
* Jacques Yves Cousteau: malia non ser oceanógrafo no sentido literal, Cousteau foi o principal popularizador da oceanografía a través dos seus coñecidos documentais de televisión.
* Charles David Keeling

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Vento
* Climatoloxía
* Ictioloxía
* Prestige

| * v
* c
* e
Organismos mariños |
| --- |
| 
* Bentos
* Plancto
* Necto
* Neusto
* Pleusto
* Sesto

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43518
* AAT: 300054553
* BNCF: 12864
* BNE: XX524697
* BNF: 11932882b
* BRE: 2686536
* EBID: ID
* GEC: 0127216
* GND: 4074685-9
* JSTOR: oceanography
* LCCN: sh85093944
* MAG: 111368507
* NDL: 00564673
* NKC: ph115548
* PSH: 4356

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009791

 |