recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Melvin Joe Daniels**, nado o 20 de xullo de 1944 en Detroit (Míchigan) e finado o 30 de outubro de 2015 en Sheridan, Indiana, foi un xogador profesional de baloncesto que xogou na American Basketball Association (ABA) para os Minnesota Muskies, Indiana Pacers e Memphis Sounds, e na National Basketball Association (NBA) para os New York Nets. Daniels foi dúas veces escollido como Mellor Xogador da ABA e sete veces All-Star. Foi incluído no Basketball Hall of Fame en 2012.

Traxectoria
-----------

### Universidade

Xogou durante tres tempadas cos *Lobos* da Universidade de Novo Mexico, nas que fixo unha media de 20,0 puntos e 11,0 rebotes por partido.

### Profesional

Daniels foi elixido na sétima posición do Draft da NBA de 1967 polos Cincinnati Royals e polos Minnesota Muskies no Draft da ABA. Finalmente elixiu xogar na ABA, onde se acobou convertendo nun dos mellores xogadores da historia da competición. No seu primeiro ano foi elixido como o Mellor Rookie, sendo ao ano seguinte traspasado aos Indiana Pacers, actual equipo da NBA que daquelas xogaba na ABA. Foi MVP da ABA nos anos 1969 e 1971, liderando aos Pacers a gañar tres campionatos (1970, 1972, 1973). Daniels xogou sete partidos do All-Star, sendo nomeado MVP do partido en 1971.

No global da súa carreira, Daniels conseguiu grandes récords. É o líder histórico da ABA no total de rebotes (9.494) e na media de rebotes por partido (15,1). Tras a desaparición da competición, xogou brevemente na NBA cos New York Nets. Despois da súa etapa como xogador, Daniels sumouse ao cadro de adestradores da Indiana State. Uns anos máis tarde, tamén sería adestrador na NBA, facéndose cargo do banco dos Indiana Pacers en 1988. Como homenaxe, desde 2012, Daniels forma parte do Naismith Memorial Basketball Hall of Fame, ademais o seu dorsal está retirado polos Pacers.

Notas
-----

1. ↑  "Hall of Famers: Mel Daniels". *Basketball Hall of Fame* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 07 de setembro de 2012. Consultado o 4 de novembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Estadísticas en Basketball Reference Arquivado 02 de abril de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q288853
* EBID: ID
* BasketballHoF: mel-daniels
* Basketball-Reference: danieme01
* NBA: 76502

 |
**Hernán Poza Juncal**, nado en Pontevedra o 6 de xuño de 1903 e finado en Nova York en febreiro de 1967, foi un mestre e pedagogo galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Joaquín Poza Cobas, dirixente republicano de Pontevedra, foi membro activo da Federación Universitaria Española e escribiu na revista compostelá *Universitarios*. Traballou nos centros laicos "Escuela Moderna" e "Escuela Nueva" de Pontevedra. Entre 1924 e 1929 dirixiu en Lalín a Escuela-Hospital-Asilo creada polos emigrados da Sociedad Hijos del Partido de Lalín. Socio do Centro Republicano de Pontevedra, foi profesor da Escola Normal de Mestres de Barcelona e director da Escola de Maxisterio pontevedresa.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou en prisión, de onde conseguiu saír por mediación de amizades. Marcha a Portugal e dende aí a Estados Unidos onde se exiliou. En USA dedicouse a ensinar español na Eastman School of Languages and Business (1940), e despois foi director do Poza Institute of Languages and Business (1941). En 1938 foi xefe de redacción do diario *La Voz* de Nova York e entre 1938 e 1943 foi comentarista de radio. Dende 1943 foi profesor do Brooklyn College en Nova York.

Publicou o libro *Pratical Handbook of Commercial Correspondence in Spanish and English* (*Manual práctico de correspondencia comercial en español e inglés*). Escribía baixo o pseudónimo **Xan Calqueira**.

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Fernández García en 1927.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pereira Martínez, Carlos (2004). "A Familia Poza: Un exemplo de republicanismo e librepensamento en Pontevedra" (PDF). *Anuario Brigantino* (27): 265–312. Consultado o 28 de agosto de 2012.

### Ligazóns externas

* 

* Hernán Poza Juncal na páxina web *Nomes e Voces*.
* O edificio que nunca foi hospital.
* Para todos artigo de Hernán Poza en *España Libre*, 13 de agosto de 1948.
En xenética un **illador** (***insulator*** en inglés) é un elemento que serve de froneira xenética na secuencia de ADN para bloquear a interacción entre os amplificadores (*enhancers*) e os promotores. Por tanto, os illadores determinan o conxunto de xenes que poden ser influídos por un determinado amplificador xenético. A necesidade de que existan illadores deriva de que dous xenes que están adxacentes nun cromosoma teñen patróns de transcrición moi distintos, e é fundamental que os mecanismos de indución e represión dun deles non interfiran cos do outro xene veciño; deste modo poden ser regulados independentemente. Xeran compartimentos do ADN cunha regulación diferente (ou como se di en xenética cunha "paisaxe reguladora" diferente). O illador que está situado entre un amplificador e un xene impide que o amplificador actúe sobre ese xene. Ademais, os illadores impiden a formación dunha zona de heterocromatina nunha parte do ADN onde está un determinado locus, o que o silenciaría. A actividade do illador crese que se realiza fundamentalmente pola estrutura tridimensional do seu ADN mediada por proteínas de unión ao ADN como a proteína CTCF.

Notas
-----

1. ↑  Burgess-Beusse B, Farrell C, Gaszner M, Litt M, Mutskov V, Recillas-Targa F, Simpson M, West A, Felsenfeld G (2002). "The insulation of genes from external enhancers and silencing chromatin". *Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A*. 99 Suppl 4: 16433–7. PMC 139905. PMID 12154228. doi:10.1073/pnas.162342499.
2. ↑  "Genómica aplicada. Instituto Roche". Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2012. Consultado o 08 de agosto de 2013.
3. ↑  Phillips JE, Corces VG (2009). "CTCF: master weaver of the genome". *Cell* **137** (7): 1194–211. PMC 3040116. PMID 19563753. doi:10.1016/j.cell.2009.06.001.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1471601
* MAG: 185813733

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Melisa (homónimos).
Na mitoloxía grega, **Melisa** foi unha das fillas de Meliseo, rei de Creta.

Coa súa irmá Amaltea encargouse de agochar e coidar a Zeus meniño, pois a súa nai, Rea, deixouno ó seu coidado para evitar que Cronos o devorase, como xa fixera cos fillos que tivera anteriormente. A tal fin, gardaron ó meniño nunha cova do monte Ida (na illa de Creta) e alimentárono con mel (un epíteto de Melisa é *a abella*) e o leite de Amaltea, representada como unha cabra .

Pero Pseudo-Apolodoro narra este mito doutro xeito e non menciona a existencia de Melisa. Rea dá a luz na cova de Dicte  e confía a Zeus ás ninfas Adrastea e Ida, que o crían co leite de Amaltea (*Biblioteca mitolóxica* I, 1, 6). Hesíodo non recolle o mito.

Posteriormente, Meliseo converteu á súa filla Melisa na primeira sacerdotisa de Rea.

Iconografía
-----------

Melisa non se representou na arte, sendo eclipsada pola súa irmá Amaltea.

Notas
-----

1. ↑  O nome de Amaltea designa, ben unha ninfa, ben unha cabra. Da pel desta cabra fíxose Zeus a "éxida", o escudo co que se protexía nas contendas nas que participaba
2. ↑  Os mitógrafos discrepan sobre o lugar exacto do nacemento de Zeus, que puido ser no monte Exeo (Hesíodo: *Teogonía* 485), no monte Ida (Calímaco e Ovidio) ou en Dicte, como din Pseudo-Apolodoro e Diodoro (Julia García Moreno en nota á *Biblioteca mitolóxica*, px. 45).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3854231
* BMT: 59301

 |
Os **Iisalmen Peli-Karhut**, ou simplemente **IPK**, son un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Iisalmi, na rexión de Savonia do Norte (Finlandia). O equipo foi fundado en 1966 e dende 2016 xoga na segunda liga máis importante de Finlandia, a Mestis. Xoga os seus partidos como local no Kankaan jäähalli, un pavillón con capacidade para 1 326 persoas.

En 2021 o equipo fixo historia ao gañar a medalla de bronce da Mestis por primeira vez na súa historia logo de derrotar no partido polo bronce aos Kiekko-Pojat de Joensuu 0-4.

Personalidades
--------------

### Xogadores

#### Números retirados

O IPK ten retirado os seguintes catro números ao longo da súa historia:

Números retirados de IPK| Número | Nome |
| --- | --- |
| 5 | Pekka Huttunen |
| 24 | Risto Kurkinen |
| 25 | Jarmo Ylisipola |
| 75 | Janne Svensk |

Palmarés
--------

* 1 medalla de bronce como terceiro clasificado dos *play-offs*: 2021

Notas
-----

1. 1 2  "IPK. Historia" (en finés). Mestis.fi. Consultado o 1 de novembro de 2022.
2. ↑  "IPK:LLE MESTIKSEN PRONSSIA!" (en finés). IPK.fi. 21 de abril de 2021. Consultado o 1 de novembro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

* Portal:Hóckey sobre xeo
* Portal:Finlandia
**Miguel Ángel Moratinos Cuyaubé**, nado en Madrid o 8 de xuño de 1951, é un político e diplomático español.

Traxectoria
-----------

Tras estudar no Liceo Francés de Madrid, licenciouse en Dereito e en Ciencias Políticas. Fala español, francés, inglés, ruso e serbio. Ingresou na carreira diplomática, traballando no Ministerio de Asuntos Exteriores desde 1974 a 1979 como Director para Europa do Leste. Despois estivo destinado na Embaixada de España en Iugoslavia ata 1984, desde onde pasou á de Marrocos ata 1987, momento no que foi nomeado Subdirector Xeral para África do Norte. En 1991 dirixe o *Instituto para a Cooperación co Mundo Árabe*, converténdose nun especialista en Oriente Próximo, moi respectado tanto por árabes como por israelís,[] sendo nomeado Director Xeral de Política Exterior para África Subsahariana e Oriente Medio en 1993, e trala chegada do PP, Embaixador en Israel en 1996 ata que ese mesmo ano, a Unión Europea lle confiou a alta representación da mesma no proceso de paz árabe-israelí, cargo que desenvolveu ata 2003.

En 2004 foi elixido Deputado ó Congreso polo PSOE e foi nomeado por José Luis Rodríguez Zapatero, Ministro de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España, sendo unha das súas primeiras misións a retirada española da Guerra de Iraq, o que lle causa suspicacias co goberno dos Estados Unidos de América.[] Cesou do seu posto como ministro en outubro de 2010, ao ser substituído por Trinidad Jiménez.

No 2007 Moratinos foi o Presidente da Organización para a Seguridade e a Cooperación en Europa.

Distincións
-----------

Entre as honras máis destacadas que recibiu encóntranse as de:

* Cabaleiro da Orde do Mérito Civil.
* Oficial da Orde de Isabel a Católica.
* Oficial da Orde de Alaouite Ouissan de Marrocos.
* Varias condecoracións en Israel, Países Baixos e Tunisia polo seu labor á fronte do proceso de paz en Oriente Medio
* Doutor Honoris Causa pola Universidade da Valeta, Malta

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ana Palacio** |  **Ministro de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España** 2004 - 2010 | Sucesor:**Trinidad Jiménez** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q352302
* WorldCat
* VIAF: 86718641
* BNE: XX1079975
* CANTIC: a10369533
* GEC: 0252208
* GND: 1021064734
* ISNI: 0000 0001 1075 5720
* LCCN: nb2011002180
* Munzinger: 00000024878
* NTA: 312656408
* SUDOC: 059638338

 |
*Alleluia in Vigilia Nativitatis.*
**Melisma** en música é a técnica de alterar a nota dunha sílaba dun texto mentres está a ser cantada.

Historia e características
--------------------------

A música cantada neste estilo recibe o nome de *melismática*, que é o contrario de *silábica*, cando cada sílaba de texto corresponde a unha única nota. A música das culturas antigas usaban técnicas melismáticas para acadar un estado hipnótico no ouvinte, útil para ritos místicos de iniciación (*Misterios Eleusinianos*) e cultos relixiosos. Esta calidade aínda é encontrada na música contemporánea hindú e musulmá. Na música occidental, o termo refírese máis comumente ao Canto gregoriano, mais pode ser usado para describir a música de calquera xénero, incluíndo o canto barroco e máis tarde o gospel.

Cadaquén na súa época, Barbara Strozzi ou Aretha Franklin son consideradas algunhas das mellores empregadoras desta técnica.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Melisma *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q248255
* BRE: 2202602
* EBID: ID
* GEC: 0193664
* MAG: 60579805

 |
**Intranet** é unha rede de ordenadores privada que utiliza os protocolos TCP/IP. Pode ter saída a Internet ou non. No caso de ter saída a Internet, o enderezamento IP permite que os host con enderezos IP privados poidan saír a Internet pero impide o acceso dos host internos a Internet. Dentro dunha Intranet pódense configurar todos os servizos típicos de Internet (web, correo, mensaxaría instantánea,etc) mediante a instalación dos correspondentes servidores. As intranets son como unha Internet en miniatura, ou o que é o mesmo, Internet é unha intranet pública xigantesca.

Algúns dos beneficios do uso dunha **intranet** nunha empresa son: a produtividade, a mellora da comunicación interna, a optimización dos procesos e a xestión da información corporativa. A mellora da produtividade débese a que os empregados poden acceder a todas as ferramentas e información que precisan para realizar de forma eficaz as súas tarefas. Moitas empresas, para optimizar procesos, utilizan intranets para automatizar calquera cousa a partir de procesos sinxelos como avaliacións de empregados a procesos sofisticados como CRM e xestión de proxectos. A intranet serve como un lugar centralizado para capturar información corporativa importante. As ferramentas como a busca aseguran que os empregados da rede da empresa poidan atopar só a información que precisan para realizar os seus traballos .

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

Notas
-----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q483426
* AAT: 300263358
* BNCF: 55759
* BNF: 125266375
* EBID: ID
* GND: 4435933-0
* JSTOR: intranets
* LCCN: sh96007215
* MAG: 149859251
* NDL: 00865280
* NKC: ph121163
* PSH: 12358

 |
Coordenadas: 55°47′33.25″N 12°31′39.3″L﻿ / ﻿55.7925694, -12.527583

**Hempel** é unha empresa dinamarquesa de pinturas mariñas fundada en 1915. Foi a primeira empresa que vedeu a mesma cor cada vez que se mercaban os seus produtos.

Historia
--------

A empresa *Hempel’s Marine Paints* foi fundada en 1915 por Jørgen Christian Hempel por entón con 21 anos de idade como distribuidor de pintura en Dinamarca. Daquela as mesturas da pintura facíaas cun vello muíño de café e o produto era distribuído pola costa de Copenhague.
En 1917, traballou co Instituto Tecnolóxico Danés (DTI) para facer o primeiro revestimento antiincrustante do mundo para os cascos dos buques. Ata entón os cascos de madeira eran forrados de chapas de chumbo ou cobre. Hempel é hoxe a empresa líder mundial en pintura antiincrustante mariña.
En 1948 creouse a fundación Hempel para continuar cos obxectivos da empresa e actual propietaria.

Hempel opera en 80 países e ten 21 fábricas, 47 oficinas técnicas e 150 distribuidores. A empresa ten tres centros de investigación con laboratorios en Singapur, Dinamarca e España.

Hempel en España
----------------

Hempel empezou a vender en España en 1917. En 1929 participou na exposición internacional de Barcelona. Abriu a súa fábrica en España en 1964 na localidade catalá de Polinyà onde traballan 198 persoas. Ten unha capacidade de produción de 16.000 toneladas e unha superficie de 31.000 metros cadrados.

Dende 1980 en Polinyà ten Hempel un laboratorio de I+D.

A empresa ten certificacións:

* UNE-EN ISO 9001: 2008
* UNE-EN ISO 14001
* OHSAS 18001

Notas
-----

1. ↑  HEMPEL AMPLÍA SU CENTRO DE I+D EN ESPAÑA
2. ↑  Acerca de Hempel
3. ↑  "Historia de Hempel". Arquivado dende o orixinal o 11 de abril de 2013. Consultado o 11 de febreiro de 2013.
4. ↑  "Pinturas Hempel, s.a.u.". Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2012. Consultado o 11 de febreiro de 2013.
5. ↑  "Hempel amplía su centro de I+D". Arquivado dende o orixinal o 23 de xullo de 2012. Consultado o 11 de febreiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Hempel *(en varias linguas)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181554
* EUFP: 996339963
* ISNI: 0000 0004 0620 5779
* MAG: 930273567
* OpenCorporates: 59946013

 |
Unha **invasión** é unha acción militar que consiste na entrada das forzas armadas dunha entidade xeopolítica no territorio controlado por outra entidade semellante, normalmente co obxectivo de conquistar o territorio ou cambiar o goberno estabelecido. Unha invasión pode ser a causa dunha guerra, pode usarse como parte dunha estratexia maior para terminar unha guerra ou pode constituír unha guerra completa en si mesma.

O termo adoita connotar un esforzo estratéxico de considerable magnitude. Xa que os obxectivos dunha invasión adoitan ser a grande escala e a longo prazo, necesítanse moitas forzas para manter un territorio e protexer os intereses da entidade invasora. En xeral, as infiltracións tácticas máis pequenas non se consideran invasións e normalmente clasifícanse como escaramuzas, saídas, asasinatos selectivos ou recoñecementos ofensivos. Por definición, unha invasión é un ataque levado a cabo por forzas externas. Por tanto, as rebelións, guerras civís, golpes de estado, democidios ou outros actos de opresión non se consideran invasións.

Invasión como agresión
----------------------

Tras a segunda guerra mundial, reuniuse un tribunal de Núremberg para procesar aos oficiais da Alemaña nazi por crimes de guerra. Nese contexto, o concepto de «invasión» abstraeuse en principio como «agresión», para facer referencia á propia hostilidade como violación dos principios do civismo ou da lei internacional. Alemaña empezara unha campaña de ofensivas que incluía a invasión de case todos os países veciños de Europa, incluíndo a Polonia, Francia e a Unión Soviética. De acordo co tribunal, unha agresión é:

> 
> 
> o crime internacional supremo, distinto a outros crimes de guerra só en que contén dentro de si a maldade acumulada do conxunto.
> 
> 

Faise referencia a este principio nos Principios de Núremberg que, en paralelo coas Convencións de Xenebra, están incluídos na Carta das Nacións Unidas.

Historia
--------

A evidencia arqueolóxica indica que as invasións foron frecuentes desde a prehistoria. Na antigüidade, antes das comunicacións por radio e o transporte rápido, a única maneira de asegurarse uns reforzos suficientes era mover os exércitos como unha única forza masiva. Isto, pola súa propia natureza, conduciu ata a estratexia da invasión. Coas invasións viron os intercambios culturais no goberno, a relixión, a filosofía e a tecnoloxía, que moldearon o desenvolvemento de gran parte do mundo antigo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *invasión*.
2. ↑  Definición de invasión no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
3. ↑  Bagnall, Nigel (1990). *The Punic Wars : Rome, Carthage, and the Struggle for the Mediterranean* (Thomas Dunne Books ed.). ISBN 0-312-34214-4.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Agresión
* Combate
* Conflito
* Fortificación
* Ocupación militar
* Soberanía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q467011
* AAT: 300343835
* BNCF: 26766
* GEC: 0189491
* JSTOR: invasion
* TESF: invasion

 |
**María del Rosario Espinoza**, nada en La Brecha o 27 de novembro de 1987 é unha deportista mexicana que compite en taekwondo. Campioa olímpica en Pequín 2008.

Traxectoria
-----------

O 23 de agosto de 2008 obtivo a medalla de ouro nos Xogos Olímpicos de Pequín, vencendo á norueguesa Nina Solheim por marcador de 3-1, proclamándose campioa de taekwondo na modalidade de +67 kg, no Ximnasio da Universidade de Ciencia e Tecnoloxía de Pequín. sendo a segunda muller mexicana en conquistar unha medalla de ouro nos Xogos Olímpicos despois da levantadora de pesas Soraya Jiménez que xa o conseguira nos Xogos Olímpicos de 2000.

Nos Xogos Olímpicos de 2012, consegue a medalla de bronce perante a cubana Glenhis Hernández, converténdose así en dobre medallista olímpica na categoría +67 kg e posteriormente gañou a medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 2016, converténdose na primeira mexicana en gañar medalla en tres edicións dos Xogos. É a segunda deportista mexicana, despois de Ernesto Canto, que gaña todas as competencias do denominado *ciclo olímpico*, só que a diferenza do primeiro, Espinoza non o realizou no mesmo período.

Ao longo da súa carreira gañou tres medallas no Campionato Mundial de Taekwondo entre os anos 2007 e 2019, e catro medallas no Campionato Panamericano de Taekwondo entre os anos 2010 e 2018. Nos Xogos Panamericanos conseguiu dúas medallas nos anos 2007 e 2015.

Tamén obtivo dúas medallas de ouro nos Xogos Centroamericanos e do Caribe nos anos 2010 e 2014.

Notas
-----

1. 1 2  «María del Rosario Espinoza» Arquivado 07 de xaneiro de 2009 en Wayback Machine.. Sports-Reference.com. Consultado o 21 de decembro de 2014 (SR/Olympic Sports) *(en inglés)*.
2. ↑  «María del Rosario, con gran autoridad» Arquivado 06 de setembro de 2014 en Wayback Machine.. El Universal. Consultado o 24 de agosto de 2008 *(en castelán)*.
3. ↑  «Conquista María Espinoza segundo oro para México» Arquivado 19 de agosto de 2014 en Wayback Machine.. El Universal. Consultado o 23 de agosto de 2008 *(en castelán)*.
4. ↑  «¡Medalla olímpica en tres Juegos!». Sportspedia México. Consultado o 20 de agosto de 2016 *(en castelán)*.
5. ↑  «María del Rosario Espinoza». Taekwondo Data. Consultado o 21 de decembro de 2014 *(en inglés)*.
6. ↑  «Taekwondo Biografía y Resultados Espinoza María». Mayagüez 2010 - XXI Juegos Centroamericanos y del Caribe. Consultado o 21 de decembro de 2014 *(en castelán)*.
7. ↑  "María Espinosa vence a la Glenhis Hernández en la gran pelea de los Juegos". *Yahoo! Deportes* (Veracruz, México). EFE. Arquivado dende o orixinal o 29 de novembro de 2014. Consultado o 6 de agosto de 2015.  Consultado o 6 de agosto de 2015 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q257472
* Sports Reference: maria-espinoza-1
* TaekwondoData: maria-del-rosario-espinoza.a9qe

 |
A **illa Kent do Norte** (inglés: *North Kent Island*) é unha das illas deshabitadas do arquipélago ártico canadense situada na rexión de Qikiqtaaluk no territorio de Nunavut, ao norte do Canadá. Atópase no estreito de Cardigan, entre a península Devon da illa Colin Archer e a península Simmons da illa de Ellesmere.

Xeografía
---------

Con 577 km² e a illa 64ª do paíspor superficie e a 45ª de Nunavut a illa é maiormente plana e cuberta de xeo, con abruptos cantils.

Fauna
-----

A illa Kent do Norte é unha Área protexida de Aves no Canadá (# NU052), e un sitio do Programa Biolóxico Internacional. Ademais existen outros animais como Morsas, focas barbadas, focas anilladas, entre outros, que frecuentan a zona.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 12 de xuño de 2011. Consultado o 12 de xuño de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Kent do Norte*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q473494
* GeoNames: 6090179
* OSM: 1657345

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Masa crítica.
Chámaselle **masa crítica** á mínima cantidade de masa necesaria para crear un estado inestable de fisión nuclear.

A masa crítica dunha substancia fisible depende das súas propiedades físicas (da densidade en concreto) e nucleares (o seu enriquecemento e sección eficaz de fisión), da súa xeometría (a súa forma) e da súa pureza, ademais de se está rodeado ou non por un reflector de neutróns (onde resultaría menor a súa masa crítica). No caso dunha esfera rodeada por un reflector de neutróns, a masa crítica é duns cincuenta e dous quilogramos para o uranio 235 e de dez quilogramos para o plutonio 239.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208470
* EBID: ID
* JSTOR: critical-mass
* MAG: 6621399

 |
A **Illa Kuiu** é unha illa no arquipélago Alexander no sueste de Alasca. Atópase entre a illa Kupreanof, ao seu leste, e a illa Baranof, ao seu oeste. A illa ten 105 km de longo, e de 10 a 23 km de largo. Está case cortado en dous pola canle Affleck. Ten 1.936´16 km² de superficie terrestre, converténdoa na 15ª illa máis grande dos Estados Unidos. A illa enteira forma parte do bosque nacional de Tongass. A poboación era 10 persoas no censo do 2.000 dos Estados Unidos. Está separada da illa Baranof polo estreito de Chatham.

O faro do cabo Decision está situada na illa de Kuiu. Tamén na illa atópanse o Kuiu Wilderness e as áreas Tebenkof Bay Wilderness.

Historia
--------

A illa cartografiouse por primeira vez por Joseph Whidbey e James Johnstone, dous dos homes de George Vancouver durante a súa expedición 1791-95 en 1793-94. Este último, Johnstone, demostrou a súa insularidade.

Notas
-----

1. ↑  Vancouver, George, and John Vancouver (1801). *A voyage of discovery to the North Pacific ocean, and round the world*. London: J. Stockdale.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Kuiu*** |

### Outros artigos

* Arquipélago Alexander
* Illa Kupreanof
* Baranof

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q138030
* WorldCat
* VIAF: 315527209
* GeoNames: 5554752
* GNIS: 1423175
* LCCN: sh89001534
* OSM: 3956678

 |
**Milorad Ratkovic**, nado en Zenica, (Bosnia e Hercegovina), o 15 de outubro de 1964 foi un futbolista Iugoslavo que xogaba na demarcación de extremo esquerdo.

Traxectoria
-----------

Formouse como futbolista nas categorías inferiores do Estrela Vermella de Belgrado subindo ao primeiro equipo no ano 1987. Despois dunha breve aventura dun ano no Borac volve a Belgrado, nese ano o Estrela Vermella gaña a Copa Intercontinental de Fútbol cun equipo formado por xogadores como Savicevic, Jugovic, Mihailovic, Pancev, Belodedici, Stosic ou o propio Ratkovic.

Esa boa tempada no equipo serbio fixo que moitos equipos occidentais se fixaran nel, recalando no verán de 1992 no Celta de Vigo, onde permanecería seis tempadas. Nestes anos chegaría a disputar a final da Copa do Rei ante o Real Zaragoza no ano 1994 e a clasificarse para disputar a Copa da UEFA

O 10 de maio de 1998 disputa o seu último partido co Celta, marchando camiño ao Sevilla FC de Segunda División pero non remataría o ano, abandonando o equipo nervionense para liberar unha praza de extracomunitario e volvendo á súa terra natal.

Despois de abandonar o fútbol Milorad volveu a Vigo onde colaborou nas categorías inferiores do Celta chegando a ser o seu coordinador.

Equipos
-------

| Ano | Club | Encontros/goles |
| --- | --- | --- |
| 1983-1987 | NK Čelik Zenica |  |
| 1987-1990 | Estrela Vermella de Belgrado |  |
| 1990-1991 | FK Borac Banja Luka |  |
| 1991-1992 | Estrela Vermella de Belgrado |  |
| 1992-1998 | Celta de Vigo | 134/15 |
| 1998-1999 | Sevilla FC | 11/0 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2778101
* Transfermarkt: 180262
* UEFA: 11470

 |
**Manuel Fernández Munín**, nado en Boqueixón, é un economista e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Economista, ten unha xestoría en Santiago de Compostela. Foi presidente dunha asociación de pais de alumnos. Foi de número dous na candidatura do PPdeG en Boqueixón para as eleccións municipais de 2015 e foi elixido concelleiro e primeiro tenente de alcalde. A finais do 2016, logo da renuncia á alcaldía de Ovidio Rodeiro Tato para pasar a ser Delegado Territorial da Xunta de Galicia na provincia da Coruña, foi elixido alcalde. Nas eleccións municipais de 2019 volveu a acadar a alcaldía logrando maioría absoluta. 

Renunciou a presentarse como candidato á reelección nas eleccións municipais de 2023, sendo substituído como cabeza de lista polo seu antecesor Ovidio Rodeiro Tato, o cal regresou á alcaldía con maioría absoluta.

Notas
-----

1. ↑   (2016-12-08). "Munín pide colaboración y anuncia consenso como alcalde de Boqueixón". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-06-24.
2. ↑   (2023-01-30). "Ovidio Rodeiro vuelve a la política local como candidato del PP de Boqueixón". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-06-24.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Boqueixón

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ovidio Rodeiro** |  **Alcalde de Boqueixón** 2016 - 2023 | Sucesor:**Ovidio Rodeiro** |
**Jean-François Lamour**, nado en París o 2 de febreiro de 1956, é un tirador de esgrima retirado e un político francés, gañador de cinco medallas olímpicas.

Actividade deportiva
--------------------

Participou con 24 anos nos Xogos Olímpicos de 1980 celebrados en Moscova, rematando vinte e un na proba individual de sabre. Nos Xogos Olímpicos de 1984 dos Ánxeles gañou a medalla de ouro na proba de sabre individual e a medalla de prata por equipos. Catro anos despois nos Xogos Olímpicos de 1988 de Seúl revalidou o seu título olímpico na proba individual, se ben por equipos unicamente puido gañar un diploma olímpico ao finalizar cuarto. Nos Xogos Olímpicos de 1992 de Barcelona gañou senllas medallas de bronce na proba individual e por equipos.

Ao longo da súa carreira gañou catro medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, unha delas de ouro; trece veces o título nacional de sabre individual e gañou unha medalla de ouro nos Xogos do Mediterráneo.

Actividade política
-------------------

Membro da Unión por un Movemento Popular (UMP), o ano 1993 o alcalde de París designouno conselleiro técnico para a mocidade e o deporte e no ano 1995 deixou o posto para converterse en conselleiro técnico desas funcións no Secretariado Xeral da Presidencia da República Francesa. Desde o ano 1997 é académico da Académie des Sports

En maio de 2002 o primeiro ministro Dominique de Villepin elixiuno como o seu ministro de deportes, posto que ocupou ata marzo de 2004, momento no que pasou a ser titular do Ministerio de Mocidade, Deportes e Vida Asociativa no goberno de Jean-Pierre Raffarin, ocupando o cargo ata maio de 2007. En xuño de 2007 elixírono deputado na Asemblea Nacional e desde 2008 compatibiliza ese posto co de concelleiro de París, e presidente do grupo UMP no concello parisiense, e desde febreiro de 2013 co de vicepresidente da UMP

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Jean-François Lamour*** |

* *(en inglés)* www.olympic.org - Jean-François Lamour
* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Jean-François Lamour

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q956428
* WorldCat
* VIAF: 12561482
* BNF: 14633677b
* ISNI: 0000 0000 0292 0119
* Munzinger: 01000002730
* SUDOC: 073766437
* OCID: jean-francois-lamour
* Sports Reference: jean-francois-lamour-1

 |
A **illa James Ross** é unha illa grande no lado sueste e cerca do extremo nordés da península Antártica, da cal está separada pola canle do Príncipe Gustav.

A elevación máxima é de 1.630 m, ten forma irregular e unhas 64 km. de norte a sur. Foi cartografiada en outubro de 1903 pola Expedición Sueca á Antártida baixo a dirección de Otto Nordenskjöld. El chamouna así en honra a Sir James Clark Ross, o líder da expedición británica a esta área en 1842, quen descubriu e fixo unha trazado aproximado da costa leste da illa. O nome da *illa James Ross* é usado para evitar a confusión coa illa Ross do estreito de McMurdo.

A primeira Base Polar Checa da Antártida está localizada na illa.

Ósos conxelados
---------------

O primeiro dinosauro descuberto na Antártida era o *Antarctopelta oliveroi*, é un Ankylosauria de tamaño mediano atopado sobre a **illa James Ross** polos xeólogos arxentinos Eduardo Olivero e Roberto Scasso en 1986. O dinosauro foi recuperado do Campaniano, unha época do Cretáceo superior na Formación Santa Maria, aproximadamente a 2 km ao sur da enseada Santa Marta, sobre a parte norte da illa. O ankylosaur formalmente non foi chamado así ata o 2006.

En decembro de 2003, o paleontólogo estadounidense Judd Case do Colexio Santa María de California e o xeólogo estadounidense James Martin da Escola de Minas e Tecnoloxía de Dakota do Sur descubriron os ósos dun Theropoda na illa. Alcumado **Naze** logo de ser atopado no norte da península Naze, na cal foi atopado. Os restos son do Cretáceo superior, inclúen unha mandíbula superior e dentes, e a maior parte das pernas inferiores e pés. Está dispoñible pouca información, pero a forma da perna e os pés indican era un corredor, e o tamaño indica que probablemente media 1'8 m de alto cun peso aproximado de 135 quilogramos. Este é o segundo Theropoda Antártico descuberto, despois do Cryolophosaurus.

Reclamacións territoriais
-------------------------

A Arxentina inclúe á illa no Departamento Antártida Arxentina dentro da Provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur; para Chile forma parte da Comuna Antártica da Provincia da Antártica Chilena dentro da Rexión de Magallanes e da Antártica Chilena; e para o Reino Unido integra o Territorio Antártico Británico. As tres reclamacións están suxeitas ás disposicións do Tratado Antártico.

Nomenclatura dos países reclamantes: 

* Arxentina: *isla James Ross*
* Chile: *isla Ross*
* Reino Unido: *James Ross Island*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1022143
* WorldCat
* VIAF: 236112237
* GEC: 0501030
* GeoNames: 6620713
* GND: 4544016-5
* LCCN: sh92005876
* NKC: ge581654
* OSM: 2968185
* SUDOC: 171612140
* TGN: 1007532
* VOGRIPA: 2821

 |
**Italo Balbo**, nado en Quartesana en 1896 e finado en Tobruk en 1940, foi un piloto e político italiano.

Traxectoria
-----------

Durante a primeira guerra mundial serviu nas tropas alpinas, chegando ao rango de capitán, logo da guerra estudou en ciencias sociais en Florencia, ao remate volta á súa cidade para traballar como empregado de banca.

Únese ao fascismo e convértese no secretario da sección local, organiza a súa propia escuadra de fascistas co nome de *Celibano* co que creba folgas por orde dos terratenentes locais e ataca a comunistas e socialistas en Portomaggiore, Rávena, Modena e Boloña.

En 1922, na época da marcha sobre Roma, era un dos principais xefes fascistas, en 1923 acusado da morte de Giuseppe Minzoni, crego antifascista, en Agrenta, Balbo establécese en Roma onde se converte en comandante en xefe das milicias fascistas e subsecretario de economía en 1925.

En 1926 convértese en secretario de estado de aviación, logo dun curso acelerado de aviación comeza a formar a Regia Aeronautica, as forzas aéreas italianas. Dende o 19 de agosto de 1928 é o mariscal da forza aérea e dende o 12 de setembro de 1929 ministro do aire, con 33 anos era o ministro europeo máis novo.

Balbo comandou dous voos transatlánticos, ao Brasil en 1930 e aos Estados Unidos en 1933. Gobernador Xeral de Libia dende 1934, onde tratou de atraer aos musulmáns á causa fascista e de impulsar o establecemento de colonos italianos.

Despois da invasión alemá de Polonia, Balbo trasladouse a Roma para manifestar o seu desagrado polo apoio de Mussolini a Hitler, el consideraba que Italia debía estar no mesmo bando que o Reino Unido.

O 28 de xuño de 1940 o avión que pilota durante un voo de vixilancia foi derrubado polo fogo antiaéreo dun cruceiro italiano, o goberno italiano afirmou que foi un accidente, pero a viúva de Balbo cría que fora un asasinato por orde de Mussolini

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1056
* WorldCat
* VIAF: 22151496
* BAV: ADV10110780
* BIBSYS: 90354253
* BLBNB: 000740708
* BMT: 198674
* BNCHL: 000142614
* BNE: XX1190528
* BNF: 11992804s
* BRE: 1848143
* CiNii: DA1412166X
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118885871
* Dodis: P19470
* EBID: ID
* FAST: 62697
* GEC: 0006952
* GND: 118885871
* ICCU: RAVV064726
* ISNI: 0000 0001 1022 4030
* LCCN: n80137703
* NKC: jx20120127002
* NLG: 150300
* NTA: 073392693
* OL: OL935442A
* PTBNP: 268347
* SNAC: w6j67p34
* SUDOC: 02800552X
* Treccani: italo-balbo

 |
A **illa de Kupreanof** é unha das principais illas do arquipélago Alexander, pertencente á Área Censal de Petersburgo, na rexión sueste do estado de Alasca, nos Estados Unidos. Ten unha superficie de 2.802´8 km².

Xeografía
---------

A illa de Kupreanof está localizada na parte nororiental do arquipélago Alexander. Está separada do continente, polo seu lado leste, polas augas do Pasaxe Interior; polo norte, polas augas do estreito Frederik, que a separan da illa do Almirantado; ao oeste, o estreito de Keku sepáraa da illa Kuiu; e ao sur, o estreito Sumner sepáraa da Illa Príncipe de Gales; ao sueste, os estreitos de Wrangell (Wrangell Narrows) sepárana das illas de Woewodski e Mitkof.

A illa ten 84 km de longo e 32 km de ancho. A península de Lindenberg, no lado sueste da illa considérase parte da illa. A península está separada do resto da illa por un estreito chamado canle Duncan. A poboación da illa era de 785 hab. no censo de 2000.

O maior asentamento da illa é Kake, no lado noroeste da illa. A outra cidade é Kupreanof, no lado oriental, no estreito Wrangell, fronte á cidade de Petersburgo na próxima illa de Mitkof. A illa atópase dentro dos límites do bosque nacional Tongass no Distrito Ranger de Petersburgo.

Historia
--------

A illa leva o nome do Baron Ivan Antonovich Kupreianov (1800-57), un dos xefes da Compañía Ruso-americana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1633928
* WorldCat
* VIAF: 315528800
* GeoNames: 5554772
* GNIS: 1405067
* LCCN: sh2001004803
* TGN: 1007755

 |
Os **montes Saian** (en ruso: *Саяны* *Saianii*; en mongol: *Соёны нуруу*, *Soyonï nurû*; en túrquico antigo 𐰚𐰇𐰏𐰢𐰤, *Kögmen* durante o período dos Göktürks) é unha cordilleira no sur de Siberia, Rusia (concretamente na república dos Tuva) e o norte de Mongolia. No pasado, serviu como fronteira entre Mongolia e Rusia.

Os altos cumios e lagos fríos dos Saian dan altura aos ríos que chegan a un dos principais ríos de Siberia, o Ienisei, que flúe cara ao norte durante 3400 km ata o océano Ártico. É unha área protexida e illada, que se mantivo pechada pola Unión Soviética dende 1944.

Características
---------------

A «Pedra colgante», nos Saian occidentais, montes Ergaki
Orograficamente son o bordo norte da meseta situada ao noroeste de Mongolia, que a separa de Siberia. Coñécese pouco sobre a súa xeoloxía.

Mentres que a elevación xeral da área está entre os 2100 e os 2700 m de altura, algúns picos individuais, formados sobre todo por granito e lousas metamórficas, acadan máis de 3000 metros. Os principais pasos entre montañas están a alturas de 1800 e 2300 m sobre o nivel do mar, como Muztagh, a 2280 m; o paso mongol, a 1981 m; Tenghyz, a 2280 m e Obo-sarym a 1860 m.

Aos 92º E, o sistema está cortado polo río Bel-Kem, o alto Ienisei, e aos 106º, no seu extremo oriental, remata na depresión do Selenga-Orkhon. Dende o altiplano de Mongolia, o ascenso ás montañas é doado, mais dende as chairas de Siberia é máis escarpado, a pesar de que dende ese lado a cordilleira queda disfrazada por un cinto de serras subsidiarias de estilo alpino, como as Usinsk, Oia, Tunka, Kitoi e Bielaia.

Entre a abertura do Ienisei e o lago Kosso-gol, o sistema recibe o nome de Erghik-taiga.

A flora é en xeral pobre, aínda que nas rexións altas posúe importante bosques de lárices, piñeiros, xenebreiros e bidueiros, con rododendros e especies de *Barberis* e *Ribes*. As penas distribuídas na parte alta están cubertas de liques e musgos.

Ciencia
-------

O obstervatorio solar de Saian está situado nestes montes (51°37′18″N 100°55′07″L﻿ / ﻿51.62167, -100.91861) a unha altitude de 2000 metros.

Notas
-----

1. ↑  Bartold, V. V. (1935) *12 Vorlesungen uber die Geschichte der Turken Mittelasiens* Deutsche Gesellschaft für Islamkunde, Berlin, p. 46, OCLC 3673071
2. ↑  "Sayan Mountains". Consultado o 25-12-2006.
3. ↑  "Tuva and Sayan Mountains". Geographic Bureau - Siberia and Pacific. Arquivado dende o orixinal o 26-11-2015. Consultado o 26-10-2006.
4. ↑  "Sayan Solar Observatory". Institute of Solar-Terrestrial Physics, Academia Rusa das Ciencias - rama siberiana. Consultado o 03-12-2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Montes Saian Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* Tuva -Sayan Mountains
* Photo of Sayan Mountains

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203239
* WorldCat
* VIAF: 315526632
* BRE: 3539088
* EBID: ID
* GEC: 0061232
* GeoNames: 1492894
* LCCN: sh85117880
* NKC: ge421775
* TGN: 1109597
* Treccani: monti-saiani

 |
**Manuel Fraga Fentanes**, nado en San Xurxo de Sacos (concello de Cotobade) o 26 de novembro de 1889 e finado no mesmo concello o 11 de agosto de 1936, foi un xastre e agrarista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Arxentina e instalouse en Buenos Aires como xastre. De volta a Galicia, pertenceu á Sociedade de Oficios Varios de San Xurxo de Sacos e foi tesoureiro da Sociedade de agricultores de San Xurxo de Sacos. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 marchou a unha casa-panadería dun amigo en Seixo (Marín) e permanece alí uns días ata que o seu fillo máis novo foi buscalo. Retornou a San Xurxo e foi citado ao cuartel da Garda Civil onde o obrigaron a asinar un papel en branco. A noite do 10 ao 11 de agosto catorce gardas cívicos irromperon na súa casa, rexistrárona na busca do estandarte da Sociedade de Agricultores que non atoparon, e levaron detido a Manuel. Asasinado, despois de escachizalo, botárano por un terraplén de máis de tres metros de altura. O seu cadáver apareceu preto da Ponte da Rocha. Foi soterrado en Tenorio porque non lle permitiron á familia levalo para o cemiterio de San Xurxo. Á súa muller Balbina rápanlle o pelo e prohíbenlle chorar en público. En 1948 permítenlle trasladar os restos de Manuel do cemiterio de Tenorio ao panteón de San Xurxo.

Vida persoal
------------

Casou con Balbina Vilán Quinteiro e tivo tres fillos: Evangelina, Manuel e José Fraga Vilán.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Memoria histórica de Balbina e Manuel

### Ligazóns externas

* Balbina Vilán Quinteiro
* 

* Manuel Fraga Fentanes na páxina web *Nomes e Voces*.
Un **isótopo estable** é aquel isótopo que non é radioactivo. So esta definición atópanse 256 isótopos estables coñecidos dos elementos químicos.

Un elemento químico ten un ou varios isótopos, dos cales todos, algúns, ou ningún, poden ser isótopos estables. Os isótopos que non son estables, a diferenza dos estables, desintégranse para daren lugar a outros núclidos emitindo partículas ou radiación electromagnética.

Por exemplo, o tecnecio non ten ningún isótopo estable mentres que o estaño ten dez isótopos estables.

Coñécense uns 2500 núclidos, dos cales son estables menos de 300. A representación do número de neutróns (N) fronte ao número de protóns (número atómico, Z) indicándose os isótopos estables denomínase carta de Segrè (deseñada polo físico Emilio Segrè).

A rexión de estabilidade definida por esta gráfica é estreita, cumpríndose que para números de masa (A) pequenos o número de protóns e de neutróns é similar, mentres que conforme aumenta A, a relación N/Z tamén aumenta (ata un valor de aproximadamente 1,6).

Os núclidos que están á dereita desta franxa de estabilidade son núclidos con demasiados protóns para os neutróns que ten, e os núcleos rómpense por repulsión.

Os núclidos que están á esquerda son núclidos con demasiados neutróns para os protóns que teñen, e prodúcese un proceso de decaemento convertendo neutróns en protóns.

Atópase que para Z=43, Z=61 ou Z>83 non hai ningún núclido estable.

A forza nuclear forte é a encarregada de manter unido o núcleo atómico, a pesar de que a forza electromagnética faga que os elementos co mesmo signo de carga eléctrica (os protóns, que teñen todos unha carga positiva) se repelan. Porén, a forza nuclear forte ten un radio de acción moi pequeno, o que explica que non se atopen núcleos estables para Z>83, xa que, ao aumentar o número de protóns, aumenta o tamaño do núcleo, polo que a forza nuclear forte se ve superada pola forza electromagnética, que logra chegar a expulsar algún protón.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q878130
* BNCF: 64811
* BNF: 12115471n
* EBID: ID
* GND: 4124245-2
* LCCN: sh85127195
* MAG: 180586826

 |
**Manuel Fernández Lamela**, nado en 1927 e finado en Muros o 29 de xullo de 2008, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Mestre. Nas primeiras eleccións democráticas encabezou a candidatura da UCD á alcaldía de Muros e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Tan só un mes despois de acceder á alcaldía presentou a súa dimisión xunto con outros 7 concelleiros de UCD, debido a incumprimentos do partido con Muros e discrepancias ideolóxicas dalgúns edís. Finou en Muros o 29 de xullo de 2008. O 30 de outubro de 2008 foi nomeado de maneira póstuma fillo predilecto de Muros xunto a Paulino Lago Chouza.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José María Monteagudo Romaní** |  **Alcalde de Muros** 1979 | Sucesor:**Paulino Lago Chouza** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 26-5-1979, p. 57.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 30-5-1979, p. 35.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, Barbanza, 31-7-2008, L3.
4. ↑  "Lamela y Lago Chouza serán Fillos Predilectos". *El Correo Gallego*. 30 de outubro de 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Muros
Os **montes Pónticos** ou **Alpes Pónticos** (en turco: *Kuzey Anadolu Dağları*, que significa **Montes de Anatolia do Norte**) forman unha cordilleira no norte de Anatolia, Turquía. Son coñecidos como **Montes Parhar** nas linguas locais turca e grego póntico. O vocábulo *Parhar* procede dunha palabra hitita que significa "alto" ou "cumio". En grego antigo os montes coñecíanse como os Paryadres ou montañas Parihedri.

Xeografía
---------

Vista panorámica dos montes Pónticos en 2007
O cordal vai de leste a oeste, paralelo á próxima costa do mar Negro. Esténdese polo nordés ata Xeorxia e polo oeste ata o mar de Mármara, co contraforte ao noroeste dos montes Küre (e a súa extensión occidental, os montes Akçakoca) e dos montes Bolu, seguindo a costa. O pico máis alto da cordilleira é o Kaçkar Dağı, que alcanza os 3937 m. As fallas de Anatolia Norte e de Anatolia Nordés, de leste a oeste, corren ao longo do cordal.

Ecoloxía
--------

Os montes están en xeral cubertos por bosques densos, predominantemente de confíeras. Estes bosques forman unha ecorrexión que cobre a maioría da cordilleira, mentres que os bosques mixtos do Cáucaso se estenden pola parte máis oriental do cordal, coñecido como montes Kaçkar. A rexión é o fogar de moita fauna euroasiática como o gabián, a aguia real, a *Aquila heliaca*, a aguia pomerana, o *Lyrurus mlokosiewiczi*, o *Serinus pusillus* e o gabeador vermello. A estreita faixa costeira entre os montes e o mar Negro, coñecida como Ponto é o fogar dos bosques de frondosas de Ponto Euxido-Cólquida que contén algúns dos poucos bosques temperados húmidos do mundo. A meseta de Anatolia, ao sur do cordal, ten un clima continental considerabelmente máis seco que a húmida costa.

Notas
-----

1. ↑  "Karadeniz Ansiklopedik Sözlük". Arquivado dende o orixinal o 13 de maio de 2008. Consultado o 12 de agosto de 2020.
2. ↑  Estrabón (1923). "XI". *Geography*. p. xii.4.
3. ↑  Pliny, the Elder (77-79). "VI". *Natural History*. p. iix.25.
4. ↑  Couzens, Dominic (2008). *Top 100 Birding Sites of the World*. University of California Press. pp. 73–75. ISBN 978-0-520-25932-4.
5. ↑  "Pontic Mountains and highlands". Arquivado dende o orixinal o 26 de febreiro de 2014. Consultado o 12 de agosto de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q519263
* WorldCat
* VIAF: 236845148
* EBID: ID
* GeoNames: 747963

 |