recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Posicións de Baloncesto |
| --- |
| 1. Base |
| 2. Escolta |
| 3. Ala |
| 4. Ala-pivote |
| 5. Pivote |
| Outras posicións |
| Sexto home |
|  |

Wilt Chamberlain
**Pivote** (en inglés: *center*), tamén denominado *centro* nalgunhas zonas de América Latina, ou **5** na terminoloxía empregada polos adestradores, é unha das 5 posicións dun equipo nunha pista de baloncesto. Son, polo xeral, os xogadores máis altos dun equipo, xogando en posicións preto do aro, tanto en ataque coma en defensa. O seu principal rol dentro do equipo é o de rebotear en ambas canastras, e o de intimidación en defensa.

Xogadores históricos
--------------------

### NBA

Pivotes elixidos na lista dos 50 mellores xogadores da historia da NBA:

* Kareem Abdul-Jabbar
* Wilt Chamberlain
* Patrick Ewing
* Jerry Lucas
* Moses Malone
* George Mikan
* Hakeem Olajuwon
* Shaquille O'Neal
* Robert Parish
* Willis Reed
* David Robinson
* Bill Russell
* Wes Unseld

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q222052
* LCCN: sh85021854

 |
Mosaico romano (s. III-IV) procedente das escavacións arqueolóxicas na Praza de San Domingos (Lugo).
Cristo pantocrátor da Igrexa de Santa Sofía
Un **mosaico** é unha composición decorativa ou artística, confeccionada con pequenas pezas de vidro, cerámica, pedra etc. de cores variadas, que van unidas a unha base formando figuras.

Historia e características
--------------------------

Empregouse na cidade asiria chamada Nínive. Púidose ver que decoraban as paredes e as columnas con pequenos anacos de arxilas de cores debuxando formas xeométricas.

Todos os pobos antigos fixeron incursión nesta arte tanto na antigüidade clásica como na de Mesoamérica. Na antigüidade clásica chegou a ser un produto moi elaborado e de grande luxo coa cultura helenística, na que se comezaron a realizar obras máis elaboradas con temas complexos e episodios da vida cotiá e da mitoloxía. Os materiais empregados tamén foron máis ricos (mármore, vidro, ónice). A arte do mosaico adquire a súa difusión na época do Imperio romano.

No mundo europeo foi moi frecuente e dende moi temperán (dende finais do século V a.C.) o pavimento composto por pequenas pedras apañadas nos ríos de tamaños e de cores distintas. Con estas pedras facíanse debuxos sinxelos de temas xeométricos. Nas vilas de Castela e León (en España) seguiron a través dos séculos esta tradición para os patios. É o que chaman *enguijarrado*.

Este sistema de pavimentación púidose ver claramente nas casas de Olinto (*Olynthos*), antiga cidade grega da rexión de Macedonia na península Calcídica, que foi destruída por Filipo II de Macedonia no ano 348 a. dC. e nas cidades de Pella e Corinto. As escenas representadas con estes pelouros adoitan ser do mundo mariño, do repertorio homérico e do culto a Dioniso.

Ao longo da historia da humanidade a arte do mosaico foise desenvolvendo e enriquecéndose, adquirindo o estilo e os materiais axeitados a cada época.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mosaico helenístico
* Mosaico romano

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133067
* AAT: 300015342
* BNCF: 13084
* BNF: 11977798g
* BRE: 2222452
* EBID: ID
* GEC: 0124917
* GND: 4040311-7
* HDS: 011014
* JSTOR: mosaic
* LCCN: sh85087419
* MAG: 110739175
* NDL: 00567880
* NKC: ph123007
* Orthodox Encyclopedia: 2563936
* PSH: 11732
* Treccani: mosaico

 |
**Omar al-Mukhtar**, nado o 20 de agosto de 1858 e finado en Suluq o 16 de setembro de 1931, foi un dirixente relixioso e militar libio que guiou a resistencia anticolonial contra os italianos nos anos dez e vinte do século XX, coñecido cos alcume do *xeque dos mártires* ou *o león do deserto*. Capturado polos italianos executárono en 1931.

Traxectoria
-----------

Nado nun pequeno asentamento da Cirenaica quedou orfo de moi cativo, quedando baixo o coidado do xeque Sharif el-Gariani. Estudou durante oito anos na escola coránica de Jaghbub, onde se integrou na tariqa (confraternidade) sanusi, seguindo despois os seus estudos na madrasa de Janzur. Despois da conquista italiana en 1912 formáronse movementos de resistencia senusi, o máis destacado dirixido por al-Mukhtar, facendo que fóra da zona costeira o poder italiano fose só nominal. En 1923 Idris desígnao xefe da resistencia guerrilleira contra os italianos. En 1927 unha forte presión italiana parecía varrer a resistencia de al-Mukhtar que reforzou o enfrontamento de guerrilas para facer fronte á situación, en 1930 as autoridades italianas deportaron á poboación da zona para illar os focos de resistencia. O 11 de setembro de 1931 os italianos capturárono preto de Slonta.

Notas
-----

1. ↑  Geoffrey Leslie Simons *Libya: the struggle for survival*:Palgrave Macmillan, 1993, páxina 129

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212388
* WorldCat
* VIAF: 813541
* BMT: 192628
* BNF: 15051465t
* FAST: 82795
* GND: 119052830
* ISNI: 0000 0001 1887 6033
* LCCN: n81136760
* NTA: 119717123
* SUDOC: 114435014

 |
A **Organización de Telecomunicaciones Iberoamericanas** (**OTI**), orixinalmente chamada ***Organización de Televisión Iberoamericana***, é unha organización fundada en Cidade de México o 19 de marzo de 1971. Reúne ás empresas televisivas dos países de Iberoamérica, cuxa produción realizar en español ou portugués, e as súas funcións son estimular e reforzar os vínculos entre organizacións e empresas de televisión que operan en devanditas linguas. Neste sentido, pon en xogo todos os medios legais e técnicos que sirvan ao intercambio das distintas áreas que a televisión afecta: cultura, deportes, información e política internacional.

A súa estrutura está composta por unha Asemblea Xeral e un Consello Executivo, onde están representados todos os países que emiten televisión en español e portugués, proporcionalmente á cantidade de televisores por fogar que cada un teña. Entre as actividades públicas da OTI, a máis coñecida foi o Festival OTI da Canción, que celebrou vinte e oito edicións entre 1972 e 2000.

O directorio da OTI está encabezado polo seu presidente desde 1997, Emilio Azcárraga Jean, e o seu secretario xeral, Miguel Diez de Urdanivia. Ten un espazo informativo semanal chamado *Servizos Informativos OTI*, para as cadeas públicas que empezou a emitirse o 10 de xaneiro de 2000.

Esta organización transmitiu os Xogos Olímpicos (inverno e verán), as Copas Mundiais de Fútbol e os Xogos Panamericanos, entre outros eventos.

Membros asociados por país
--------------------------

| País | Canales |
| --- | --- |
|  Arxentina | Telefe - América TV - El Trece - Canal 9 - TyC Sports - TyC Max - Cable Sport - América Sports |
|  Bolivia | Unitel - Red UNO |
|  Brasil | Rede Bandeirantes - Rede Globo - SporTV - BandSports |
|  Chile | Mega - Chilevisión - Canal 13 |
|  Colombia | Caracol Televisión - RCN Televisión |
|  Costa Rica | Repretel - Teletica - Cabletica |
|  Cuba | ICRT |
|  Ecuador | Gama TV - Canal Uno - Teleamazonas - TC Televisión |
|  O Salvador | TCS |
| España España | RTVE |
|  Guatemala | Canal 3 - Televisiete - Canal 11 - Trecevisión - Azteca Guatemala |
|  Honduras | TVC - VTV - Canal 11 |
|  México | Televisa - TV Azteca - Cablevisión - SKY |
|  Nicaragua | Canal 2 - Canal 10 |
|  Panamá | TVN - RPC TV |
|  Paraguai | SNT - Red Guaraní - Telefuturo - Canal 13 - Tigo Sports - Unicanal - One Sports - Personal Sports |
|  Perú | ATV - América TV - Latina |
| Portugal Portugal | RTP |
|  Porto Rico | Telemundo - Televicentro de Puerto Rico |
|  Uruguai | Monte Carlo TV - Canal 10 - Teledoce |
|  Venezuela | Venevisión - Meridiano Televisión - Radio Caracas Televisión |

Véxase tamén
------------

* Unión Europea de Radiodifusión (UER)
* Asociación de Televisión Educativa Iberoamericana (ATEI)
* Festival OTI da Canción

### Ligazóns externas

* Sitio oficial de la OTI
* Juan Buhigas, Legal Committee of OTI organisation
Panadaría nas Illas Feroe no Nadal.
Unha **panadaría** ou **panadería** é o local onde se confeccionan e comercializan pans e tamén pasteis.

Aspectos comerciais
-------------------

Sendo considerada unha actividade comercial, as panadarías actualmente buscan promover a venda de varios produtos. Alén dos pans e bolos, tamén se poden encontrar bebidas, doces, xeados e os produtos máis vendidos nos supermercados. Así, nunha panadaría moderna non se vende só pan, senón unha mestura de produtos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Panadaría Teatro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q274393
* AAT: 300005291
* BNCF: 37463
* BNE: XX534555
* BNF: 12009220s
* GEA: 6870
* GEC: 0129324
* GND: 4264167-6
* HDS: 013994
* JSTOR: bakeries
* LCCN: sh2005006546
* NKC: ph971034
* PSH: 8783

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre gastronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A orixe da **Organización dos Estados Americanos** remóntase a 1826, cando Simón Bolívar convoca en Panamá un primeiro congreso dos novos países independentes polo que se establece o Tratado de Unión Perpetua. A primeira Conferencia Internacional de Estados Americanos tivo lugar en Washington D. C. entre 1889 e 1890 e creou a Unión Internacional de Repúblicas Americanas, cunha oficina comercial permanente.

Durante a IX Conferencia celebrada na cidade de Bogotá o 30 de abril de 1948, vinte e unha nacións asinaron a Carta Fundacional pola que se establecía a Organización dos Estados Americanos.

Idiomas oficiais
----------------

O castelán, francés, inglés e portugués.

Funcionamento
-------------

A Asemblea Xeral reúnese cada ano. Un consello Permanente composto por un representante de cada Estado está presidido polo país ao que lle toque segundo a orde alfabética dos países en español. Existe un Secretariado Xeral para coordinar as accións de tódolos órganos.

Organismos asociados
--------------------

* Instituto Interamericano de Estatística.
* Comisión Interamericana de Enerxía nuclear.
* Consello Interamericano de Defensa.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial da Organización *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q123759
* WorldCat
* VIAF: 144934838
* BNF: 11865218r
* BRE: 5868119
* CiNii: DA08646046
* EBID: ID
* GEC: 0047567
* GND: 37761-2
* GRID: grid.423243.0
* ISNI: 0000 0004 1936 9481
* LCCN: n80121278
* MAG: 1343712763
* NKC: ko2003204577
* OBP: ID
* PTBNP: 13284
* SNAC: w6dz400q
* SUDOC: 026397080
* Treccani: organizzazione-degli-stati-americani

 |
***Pinturas murais da conquista de Mallorca*** (en catalán: *Pintures murals de la conquesta de Mallorca*) están formadas por un conxunto de tres plafóns de frescos que forman parte dun ciclo narrativo sobre a conquista de Mallorca polo rei Xaime I de Aragón. Con estas pinturas decorouse unha sala do Palau Aguilar –anteriormente Palau Caldes e actualmente sede do Museo Picasso–, localizado na cidade de Barcelona. Están datados de entre 1285 e 1290 e foron realizados por un pintor anónimo chamado "mestre da conquista de Mallorca. Estes frescos foron descubertos en 1961 no Palau Aguilar e trasladados o ano seguinte, para a súa conservación, no Museo Nacional de Arte de Cataluña de Barcelona, onde se atopan na actualidade.

Tanto os feitos representados coma as personaxes que participaron, que foron identificadas co rei Xaime I, Guillerme II de Bearn, o conde Nunó Sanç I de Rosselló e Cerdanya ou o bispo Berenguer de Palou de Barcelona, foron extraídos de dous das *Catro grandes crónicas*: o *Llibre dels fets* (ou *Crònica de Jaume I*, 1213-1276) e da *Crònica de Bernat Desclot* (ou *Llibre del rei en Pere e dels seus antecessors passats*, 1283-1288).

Notas
-----

1. ↑  Pagès 1993: p. 202

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pinturas murais da conquista de Mallorca***  |

### Outros artigos

* Museo Nacional de Arte de Cataluña

### Ligazóns externas

* Catálogo do MNAC *(en catalán)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Os Novos.

***Os novos*** (título orixinal en inglés: ***The Young Ones***) é unha comedia de situación británica escrita por Rik Mayall, Ben Elton e Lise Mayer, e protagonizada por Adrian Edmondson, Mayall, Nigel Planer, Christopher Ryan e Alexei Sayle, que se emitiu por primeira vez na BBC Two en dúas tempadas en 1982 e 1984. O seu humorismo anárquico e inconformista axudou a desenvolver a comedia alternativa na televisión da década de 1980 e converteu en coñecidos aos seus actores e guionistas. Foi traducida ao galego por Lois Pereiro na súa primeira dobraxe, e por María Alonso na segunda emitida na TVG.

Características
---------------

Os protagonistas principais son catro estudantes que comparten unha casa, un violento fan do metal punk Vyvyan, interpretado por Adrian Edmondso, o fachendoso anarquista Rick (Rik Mayall), o hippie Neil (Nigel Planer) e o sofisticado Mike (Christopher Ryan). Tamén intervén Alexei Sayle, interpretando o caseiro, Jerzy Balowski, e outros membros da familia Balowski. Ambientada no norte de Londres, aínda que a maioría dos exteriores se gravaron en Bristol. Cada episodio incluía un segmento musical no que actuaban na casa ou na rúa grupos convidados.

Na serie combínase o estilo tradicional dunha comedia de situación co *slapstick* violento, o absurdo e o surrealismo mesturados con estereotipos das clases traballadores e baixas británicas.

Capítulos
---------

### Primeira tempada

1. *Demolición*
2. *Petróleo*
3. *Aburrimento*
4. *A bomba*
5. *Interesante*
6. *Asolagamento*

### Segunda tempada

1. *Bambi*
2. *Efectivo*
3. *Noxento*
4. *Tempo*
5. *Doentes*
6. *Vacacións de verán*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49022
* BBC: b00glhzn
* Epguides: YoungOnes
* FilmAffinity: 588552
* IMDb: tt0083505
* LUMIERE: 110299
* Metacritic: the-young-ones
* MusicBrainz: ID
* OFDb: 81920
* Songkick: 607695
* TMDb: 4483
* TVcom: the-young-ones

 |
A historia da panadeira de Alxubarrota en azulexos.
**Brites de Almeida**, a *Panadeira de Alxubarrota*, foi unha heroína portuguesa que loitou contra o exército castelán na batalla de Alxubarrota (1385). O seu sobrenome vén de que, estando traballando nunha panadaría, descubriu uns soldados casteláns agochados no forno e matounos coa pa de retira-los pans.

A lenda
-------

Brites de Almeida naceu en Faro en 1350 no seo dunha familia da pequena burguesía, donos dunha pequena taberna. A lenda popular afirma que era a antítese da muller ideal: alta, forte, peluda e de costumes varonís.

Aos 26 anos perdeu a seus pais, polo que vendeu as súas pertenzas e aproveitando a súa experiencia comercial botouse aos camiños negociando de feira en feira con mercadorías variadas (teas, viño, gando etc). Desta época da súa vida contáronse moitas aventuras, como a fuxida da escravitude dos piratas alxerianos ou que asasinou o seu prometido.

Ao chegar á madurez deixou a vida errante, casou cun labrego e mercou ou construíu unha panadaría no lugar de Alxubarrota, onde se produciu anos máis tarde a batalla entre os exércitos dos reis Xoán I de Portugal e Xoán I de Castela. Brites estivo a loitar na batalla e cando á noite volveu á casa achou a porta pechada. Entrou armada coa pa de panadeira e atopouse cun número indefinido de soldados casteláns agochados no seu forno, que matou mallando neles.

Os historiadores afirman que este episodio é unha lenda popular e que nunca existiu dita muller; porén o imaxinario popular portugués elevouna á categoría de mito nacional (case que á altura de Viriato) por ser a batalla de Alxubarrota un fito na identidade nacional do país fronte ao veciño que a tentaba conquistar.

Notas
-----

1. ↑  *Portugal antigo e moderno diccionário geográphico, estatístico, chorographico, heraldico, archeologico, historico, biographico e etymologico de todas as cidades, villas e freguesias de Portugal e grande número de aldeias*, Augusto Soares d'Almeida Barbosa de Pinho Leal, (obra concluída por Pedro Augusto Ferreira (Abade de Miragaia), Lisboa, Libraria Editora Mattos Moreira & Companhia, (12 vols.), 1873-1890

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Histórias mal-assombradas de Portugal e Espanha*, Adriano Messias, Editora Biruta, 2010.
* *Dicionário Prático Ilustrado Lello*, José Lello e Edgar Lello, ed. Lello & Irmãos, 1964, pág. 1389
* *Cancioneiro Portuguez*, António Francisco Barata de António Francisco, Imprensa litteraria, 1866 (204 páxinas), páx. 43
* *Heroínas de Guerra: Resenha Sucinta Dalgumas Mulheres que Foram Soldados*, João Paulo Freire, J.P. Freire, 1941 (94 páxinas), pág. 26
* *Litteratura, Música e Bellas-artes*, José Maria de Andrade Ferreira, Rolland & Semiond, 1872, páx. 101
* *Carta a respeito da heroina de Aljubarrota: Brites de Almeida, que com a pá …*, F. M. F. Imprensa Académica, 1880
* *Auto novo, e curioso da forneira de Aljubartora, "Brites de Almeida" em que…*, André da Luz, Off. dos herd. de Antonio Pedrozo Galram, 1743

### Ligazóns externas

* Biografia completa
* A lenda
* Monumento a Brites e á súa pá
A **Organización Sionista Mundial** (en hebreo: ההסתדרות הציונית העולמית) foi creada o 3 de setembro de 1897 durante o primeiro Congreso Sionista Mundial que tivo lugar en Basilea (Suíza). Esta organización, que se denominou inicialmente **Organización Sionista**, serviu como paraugas organizativo para o movemento sionista. En 1960 a organización adoptou o nome de «Organización Sionista Mundial». A sede da organización atópase en Xerusalén.

Theodor Herzl, pai do sionismo e organizador daquel congreso de Basilea, escribiu máis tarde: "En Basilea eu fundei o Estado xudeu... quizais en cinco anos, ou quizais en cincuenta, todo o mundo o verá". Cando cincuenta e un anos despois, o 14 de maio de 1948, declarouse o Estado de Israel, unha gran parte das novas institucións administrativas estaban xa postas en marcha, grazas aos congresos que tiveran lugar de forma regular nas décadas anteriores.

Presidentes da Organización Sionista Mundial
--------------------------------------------

* Theodor Herzl : (1897 - 1904)
* David Wolfsohn : (1905 - 1911)
* Otto Warburg : (1911 - 1921)
* Chaim Weizmann (primeira vez) : (1921 - 1931)
* Nahum Sokolow : (1931 - 1935)
* Chaim Weizmann (segunda vez) : (1935 - 1946)
* David Ben-Gurión (interino) : (1946 - 1956)
* Nahum Goldmann : (1956 - 1968)

Presidentes do Executivo da Organización Sionista Mundial ( e da Axencia Xudía)
-------------------------------------------------------------------------------

* Ehud Avriel : (1968 - 1972)
* Louis Arie Pincus : (1968 - outubro de 1973)
* Arie Leon Dulzin (1º vez)  : (outubro de 1973 - 1975)
* Pinhas Sapir : (1975 - 12 de agosto de 1975)
* Arie Leon Dulzin (2º vez ) (a cargo) : (12 de agosto de 1975 - 6 de xaneiro de 1976)
* Joseph Almogi : (6 de xaneiro de 1976 - 1978)
* Arie Leon Dulzin (3º vez ) : (1978 - decembro de 1987)
* Simcha Dinitz : (decembro de 1987 - 14 de febreiro de 1994)
* Yehiel Leket (a cargo) : (febreiro de 1994 - febreiro de 1995)
* Avraham Burg : (febreiro de 1995 - febreiro de 1999)
* Sallai Meridor : (25 de febreiro de 1999 - 2005 )
* Zeev Bielski: (2005 - )

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205386
* WorldCat
* VIAF: 157929237
* BNF: 11866735z
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 1457 2649
* LCCN: n80076281
* NKC: zmp2018986164
* Treccani: wzo

 |
**Olaus Magnus**, nado en outubro de 1490 en Skeninge (Östergötland, Suecia) e finado o 1 de agosto de 1557 en Roma, foi un escritor e eclesiástico sueco. 

*Carta marina* de Olaus Magnus
Naceu no lugar de Skeninge, e era irmán de Johannes Magnus, o derradeiro arcebispo católico de Suecia. Estudou en Rostock, foi cóengo en Uppsala e Linköping e arquicóengo de Strängnäs. Foi enviado en misión a Roma en 1524 por Gustavo I para obter a ordenación do seu irmán como arcebispo de Uppsala, mais o triunfo da Reforma en Suecia mantívoo no exilio, e as propiedades da súa familia foron confiscadas.

Primeiro residiu en Danzing, onde coñeceu ao portugués Damião de Góis, de onde tirou os seus coñecementos dos territorios orientais. Instalouse en Roma en 1537 actuando como secretario de seu irmán e, en 1544 á morte deste, o papa Paulo III nomeouno o seu sucesor no arcebispado de Uppsala, título honorífico por non ser Suecia xa país católico.

Participou no Concilio de Trento (1545-1549). Pasou os seus últimos anos no mosteiro de Santa Bríxida en Roma.

A súa obra principal foi *Historia de Gentibus Septentrionalibus*, editada en 1555 en Roma, unha obra en 22 libros sobre a xeografía, tradicións, costumes, asuntos eclesiásticos e xurídicos dos pobos escandinavos.

Tamén é autor da *Carta marina* (1539), o máis antigo mapa dos países nórdicos que da detalles e nomes de lugares.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q315804
* WorldCat
* VIAF: 12358154
* BAV: ADV10112856
* BIBSYS: 90062296
* BLBNB: 000195767
* BNE: XX1035293
* BNF: 12215403b
* BRE: 2154368
* CANTIC: a11353272
* Catholic-Hierarchy: manssono
* CERL: cnp00395718
* CiNii: DA0267332X
* DeutscheBio: 118576194
* Discogs: 2356055
* EBID: ID
* FAST: 90062
* GEC: 0233816
* GND: 118576194
* ICCU: BVEV038600
* ISNI: 0000 0001 2276 4659
* LCCN: n82047200
* NDL: 00472504
* NKC: ola2004253793
* NLA: 35325319
* NLG: 148192
* NNDB: 000102740
* NTA: 069658595
* OBP: ID
* OL: OL303624A
* openMLOL: 67460
* PTBNP: 241594
* SELIBR: 194462
* SNAC: w6sv59kt
* SUDOC: 030814588
* ULAN: 500122305

 |
**Olaia Naveiras Torres-Quiroga**, nada na Coruña en 1977, é unha científica galega.

Traxectoria
-----------

Ao rematar o bacharelato en 1995, marchou a estudar biomedicina á Phillips Academy Andover de Massachusetts. Ao ano seguinte comezou medicina na Universidade Autónoma de Madrid e iniciou as súas investigacións sobre enfermidades infecciosas como a leishmaniose ou a meninxite. En 2001 recibe unha bolsa do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas para estudar os mecanismos xenéticos da resistencia do linfoma T cutáneo á inmunoterapia. Remata a súa carreira na Universidade Pierre-et-Marie-Curie de París e en 2003 inicia os seus estudos de doutoramento na Universidade Harvard sobre a formación de células nai do sangue a partir de células nai embrionarias.

En 2008 recibiu o premio Hauser que outorga esa universidade.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Referencia na Universidade de Harvard Arquivado 13 de setembro de 2019 en Wayback Machine.
* Web na École polytechnique fédérale de Lausanne

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9051943
* WorldCat
* VIAF: 1620159234662403372292
* AcademiaNet: 1289272
* SUDOC: 243682182

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pita.
A **pita** ou **pita cega** é un xogo popular galego de persecución no que unha persoa (que se di que *leva a pita*, ou que apanda) fai de perseguidora e debe tocar a calquera outra en calquera parte do corpo para perder esa tarefa e encomendarlla á persoa tocada. Cómpre dicir que o posto de perseguidor está estigmatizado e habitualmente ridiculizado. Normalmente, durante o toque dise a palabra *pita!*.

Existen variantes onde o perseguidor ou os perseguidos modifican temporalmente os seus papeis:

* na *pita televisión*, o perseguido pode inmunizarse do toque se di un programa de televisión que non fose dito antes;
* na *pita altura*, o perseguido está en terreo salvo se se sitúa a máis altura có perseguidor;
* na *pita repetición*, o tocado ten que quedar parado ata que un amigo o toque, e xa poderá moverse.
* na *pita cega*, o perseguidor leva os ollos cubertos cunha tea e ten que adiviñar a quen toca.

A sinxeleza e a frecuencia deste xogo proceden da súa versatilidade: como o acocho, non precisa de intrumentos para xogarse e pode practicarse en calquera lugar con límites definidos (que deben concretarse ó comezar o xogo).
**Ofelia Uribe Durán**, tamén coñecida como **Ofelia Uribe de Acosta**, nada en Oiba (Santander) o 22 de decembro de 1900 e finada en Bogotá o 4 de agosto de 1988, foi unha xornalista colombiana, mestra, política e feminista sufraxista. Tivo unha destacada participación na loita polos dereitos da muller no seu país, «expoñente dunha xeración de mulleres que interromperon na vida nacional para loitar polo respecto á súa dignidade humana e o recoñecemento dos dereitos civís e políticos das mulleres colombianas».

Traxectoria
-----------

Foi a filla máis vella e única muller nun fogar de cinco irmáns. O seu pai Juan Bautista Uribe Durán e a súa nai Josefa Durán Gómez eran educadores de raizame liberal.

A relación na súa nenez co seu pai e os seus irmáns influíu no seu carácter e posición respecto dos dereitos da muller. Con eles participou de actividades pouco habituais naquela época para as nenas como o tiro ó branco e, sobre todo, a participación en pé de igualdade no mundo intelectual.

Sendo aínda moi pequena, a súa familia trasladouse a vivir ao Socorro (Santander), onde efectuou os seus primeiros estudos nunha escola pública para seguir logo maxisterio na Escola Normal de San Gil.

En 1917 rematou os seus estudos na Normal, e tras algunhas dificultades por razóns políticas obtivo traballo como mestra de primaria en Simacota. Un ano despois abriu un colexio coa súa nai, pero falta de apoio oficial e de recursos propios fixo que pechase. Finalmente, a familia trasladouse primeiro a Chiquinquirá e en 1924 a Miraflores.

Nesa cidade de Boyacá coñeceu ó avogado Guillermo Acosta, fillo de Mílciades Acosta Castelo e de Emilia Acosta Gutiérrez, sobriño do expresidente liberal xeneral Santos Acosta, con quen contraeu matrimonio en 1926.

Notas
-----

1. ↑  Orígenes de la Sección Integrada Arquivado 03 de maio de 2014 en Wayback Machine. del Colegio de Boyacá.
2. ↑  Diario Madrid. "Ofelia Uribe de Acosta, mujer política". Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 15 de marzo de 2018.
3. ↑  Ofelia Uribe de Acosta

* Portal:Feminismo
* Portal:Colombia
**Ofensiva** foi unha banda de hardcore xurdida na cidade de Vigo.

Características
---------------

Fundados con músicos provenientes de bandas como Skacha e Kalashnikov[], esta banda facía un hardcore agresivo que ben se podía encadrar co que practican as bandas do chamado *New York Hardcore* (Terror, Hatebreed).

A banda cantaba as súas cancións en galego e escribían os seus textos na ortografía reintegrada do galego. Após teren dado unha gran cantidade de concertos[], deciden separarse a finais de 2007.

Un ano antes da súa separación, o seu vocalista, Flyn, abandona a banda. No 2006, tocan na primeira edición do Viveiro Resurrection Fest compartindo escenario con bandas como Sick Of It All ou Devil In Me.

O contido das letras era principalmente social, aínda que centrándose na crítica socio-política.

Discografía
-----------

1. *A Última Palavra* (2006)

Integrantes
-----------

* Anxo (Gelucho) (2006-07) - vocalista
* Jacobe - guitarra
* Gontxu - baixo
* David - batería
* Panzas(2006-07) - guitarra

Ex-Integrantes
--------------

* Flyn (2004-06) - vocalista

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MySpace dedicado a Ofensiva
* Site Oficial de Ofensiva
As **murallas do Porto** (en portugués: '**muralhas do Porto'**) son as fortificacións que protexían e arrodeaban a cidade de Porto, Portugal. Dita cidade contou con dúas murallas defensivas. A máis antiga e cativa, a **muralla primitiva**, (*muralha primitiva*), tamén chamada **cerca vella**, (*cerca velha*), **muralla románica**, (*muralha românica*) ou **muralla sueva**, (*muralha sueva*), é de orixe romana do século III. As segundas, chamadas **murallas fernandinas**, (*muralhas fernandinas*), **murallas góticas**, (*muralhas góticas*) ou **cerca nova**, son do século XIV, comezadas a construír polo rei Afonso IV de Portugal e rematadas durante o reinado de Fernando I, de quen toman o nome. Ámbalas murallas forman parte do conxunto do Centro histórico do Porto, declarado pola UNESCO como Patrimonio da Humanidade.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Murallas do Porto***  |

### Ligazóns externas

* Instituto da Habitação e da Reabilitação Urbana. Inventario do Patrimonio Arqueolóxico de Portugal.
* Instituto de Xestión do Patrimonio Arquitectónico e Arqueolóxico. Ministerio de Cultura de Portugal.
Nanopartícula de cobalto
A **nanoquímica** é unha rama da nanociencia relacionada coa produción e reaccións de nanopartículas e os seus compostos.

Está relacionada coas propiedades e características asociadas con ensamblaxes de átomos ou moléculas sobre unha escala que varía de tamaño dos bloques individuais até as do material aglomerado.

O profesor Geoffrey Ozin, da Universidade de Toronto, está considerado como o pai da nanoquímica. O seu visionario artigo "Nanochemistry - Synthesis in Diminishing Dimensions". estimulou a todo un novo campo: propoñía que os principios da química poderían aplicarse á síntese de materiais de "abaixo cara a arriba" "sobre calquera escala de lonxitude" mediante os "principios de construción de bloques xerárquicos", isto é, utilizando bloques de construción de escala nano/molecular "programados" con información química que os autoensamblaría espontaneamente, dunha maneira controlada, en estruturas que abarcan un amplo intervalo de escalas de lonxitude.

A nanoquímica é unha das tantas aproximacións que a nanociencia ten cara ao deseño, caracterización e racionalización das propiedades e estrutura dun material nanoestruturado. 

Esta ciencia emprega metodoloxías da síntese química e a química de materiais para obter nanomateriais con tamaños, formas, propiedades superficiais, defectos e propiedades autoensamblantes específicos, deseñados para cumprir con usos e funcións específicas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Brechignac, C.; Houdy P. & Lahmani M. Eds. (2007): *Nanomaterials and Nanochemistry*. Berlín: Springer. ISBN 978-3-5407-2993-8.
* Klabunde, Kenneth J.; Ryan M. Richards, eds. (2009). *Nanoscale Materials in Chemistry* (2nd ed.). Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-22270-6.
* Ozin G. Arsenault A .C. & Cademartiri L. (2008): *Nanochemistry: A Chemical Approach to Nanomaterials* 2nd Ed. Londres: Royal Society of Chemistry. ISBN 978-1-8475-5895-4.
* Steed, J. W.; D .R. Turner & K. Wallace (2007): *Core Concepts in Supramolecular Chemistry and Nanochemistry*. Hoboken, Nova Jersey: John Wiley & Sons. ISBN 978-0-4708-5867-7.
* Watarai, H.; N. Teramae & T. Sawada (2005): *Interfacial Nanochemistry: Molecular Science and Engineering at Liquid-Liquid Interfaces* (Nanostructure Science and Technology). Nova York: Kluwer Academic/Plenum Publishers. ISBN 978-0-3872-7541-3.

Notas
-----

1. ↑  Geoffrey A. Ozin (1992): "Nanochemistry: Synthesis in diminishing dimensions". *Advanced Materials* **4** (10): 612-649.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1443081
* MAG: 180238147
* NKC: ph502994

 |
Apolo matando a Pitón, gravado por Virgin Solis, do primeiro libro das *Metamorfoses* de Ovidio.
Na mitoloxía grega, **Pitón** era unha serpe xigantesca, ás veces representada como un dragón, que vivía no centro da terra, que os antigos gregos situaban en Delfos (orixinalmente chamado *Pytho*). Crese que naceu do lodo despois do gran Dioivo e que exterminaba homes e animais da contorna.

Pitón, ás veces escrito *Phython*, moraba en Delfos. Os gregos consideraban que o lugar era o centro da terra, representado por unha pedra, o *Omphalos* ou o embigo.

O relato mitolóxico sostén que Zeus deitouse coa deusa Leto, coa que tivo dous fillos xemelgos: Artemisa e Apolo. Ao sabelo Hera -a esposa de Zeus- da xestación de Leto, e celosa como coas outras infidelidades do deus, enviou a Pitón a perseguir a Leto por todas as terras para que non puidese dar a luz en ningún lugar iluminado polo sol. 

Cando Apolo creceu, quixo vingar a difícil situación da súa nai e perseguiu a Pitón, dirixíndose directamente ao monte Parnaso onde moraba a serpe, ata o oráculo de Gaia en Delfos. Outra versión conta que Apolo, na súa xuventude , quixo apropiarse do oráculo de Delfos, custodiado por Pitón, polo que matou a serpe. En todo caso, entrou no recinto sagrado e matou a Pitón coas súas frechas, xunto á fendedura da roca onde a sacerdotisa se sentaba no seu trípode; desde entón, foi coñecido como *Apolo Pitio*. Suponse que desa fendedura saían os vapores que permitían á sacerdotisa emitir os seus oráculos. Higinio recolleu a lenda de que un oráculo vaticinara que pitón morrería a mans dun fillo de Leto.

Tras matar a serpe, gardou as súas cinzas nun sarcófago, que enterrou baixo o *ónfalo* do templo de Delfos. Despois, para aplacar a opinión local en Delfos, ou ben para evitar ser castigado por matar a Pitón (que, ó cabo, era fillo de Gaia, a Terra), Apolo instituíu uns xogos fúnebres regulares en honor de Piton, coñecidos como Xogos Píticos. Ovidio explícao como a forma de que o tempo nunca puidese borrar a memoria da súa fazaña .

Bibliografía
------------

* Grimal, Pierre: *Diccionario de Mitología griega y romana*. Paidós, 1ª ed. 7ª reimpresión.
* Ovidio: *Metamorfosis*. Alianza Editorial, 2017, 3ª ed. 2ª reimpresión.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15721
* WorldCat
* VIAF: 54944536
* BMT: 142341
* BRE: 3142092
* EBID: ID
* GEC: 0051199
* GiantBomb: 3005-21592
* GND: 118793772
* SUDOC: 164184724
* Theoi: DrakainaPython

 |

1. ↑  Zeus convenceu a Posidón de que a ocultara e este levouna á illa Ortigia, daquela cuberta polas augas, onde puido parir ó abrigo dos raios do sol.
2. ↑  Segundo Grimal, cando Apolo tiña tres días.
3. ↑  Ovidio, *Metamorfosis*, Libro I, 434-452.
Pita con carne de año, e toros de tomate e cogombro.
O **pita** é unha peza de pan mol, tradicional da cociña árabe, de forma plana e arredondada, magra e oca polo seu interior, que adoita reencherse de ingredientes diversos. Áchase levemente levedado e adoita facerse de fariña triga. Consómese no Mediterráneo oriental, especialmente no Oriente Próximo. Ocasionalmente cócese nas paredes do forno, lembrando ás codias da pizza.

O pita turco, *pide*, case sempre leva por riba sementes de sésamo ou de *Nigella* e non é "oco" como moitos pans planos, senón que ten miolo.

Etimoloxicamente, o nome *pita* deriva da palabra grega moderna πίτα, usada para designar pastel ou pan.

Nas vodas búlgaras entrégase aos noivos, acompañado de mel e sal, e cunha serie de rituais que significan igualdade e a dozura da vida de casados.

Ingredientes
------------

Os ingredientes son fariña triga, auga, sal, fermento e aceite.

Preparación
-----------

Fornada de pita en Nazaret
A maioría de pitas enfórnanse a altas temperaturas (232 °C), facendo que a masa en forma de círculos aplanados inche de xeito espectacular. Cando se tiran do forno, as camadas de masa enfornada fican separadas dentro de pita desinflada, o que permite que o pan se abra para formar un peto. Con todo, a pita ás veces cócese sen "petos" e chámase "pita sen peto".

Existe a pita para microondas, que se prepara humedecéndoa e quecéndoa 30 segundos no microondas ou torrador.

Uso culinario
-------------

A pita pódese usar para servir mollos como hummus e *taramosalata*, za'atar e aceite; para envolver kebabs, *gyros* ou faláfel ou en forma de sándwichs e burritos; tamén con ovos e moitos outros guisados como calquera outro pan. Tamén se pode cortar e enfornar a xeito de *chips* crocantes de pita.

Pita con faláfel, mollo tahini e ensalada.

Notas
-----

1. ↑  Definición en VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

*Pide* turco.
### Outros artigos

* Torta (pan)
* *Khachapuri*
* Burrito
* Taco (alimento)
* *Dürüm*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211340
* EBID: ID
* GEC: 0281122
* LCCN: sh86003078

 |
Os **pituicitos** son un tipo de células gliais que se encontran na neurohipófise. A súa principal función é axudar ao almacenamento e liberación de hormonas neurohipofisarias.

Estrutura
---------

Os pituicitos están localizados na pars nervosa da neurohipófise entremesturados cos axóns non mielinizados e os corpos de Herring. Xeralmente tínguense de púrpura escuro coa tinguidura de hematoxilina-eosina e están entre as estruturas máis doadamente identificables desa rexión. Os pituicitos teñen unha forma irregular e ramificada que lembra a doutro tipo de células gliais: os astrocitos. Igual que os astrocitos, o seu citoplasma presenta filamentos intermedios específicos constituídos pola proteína ácida fibrilar glial.

Función
-------

Os pituicitos son similares aos astrocitos. A súa principal función é axudaren ao almacenamento de hormonas neurohipofisarias. Os pituicitos rodean os teminais axónicos e regulan a secreción de hormonas ao liberaren os seus procesos nestas terminacións.

Importancia clínica
-------------------

Os pituicitomas son tumores raros que se orixinan a partir dos pituicitos. Poden confundirse co moito máis común adenoma de pituitaria e tamén co craniofarinxioma e o meninxioma. Os síntomas do efecto de masa (debido ao volume que pode adquirir) do tumor xeralmente inclúen trastornos da visión e menos frecuentemente dores de cabeza, hipopituitarismo (diminución da función da glándula pituitaria ou hipófise), fatiga e diminución da libido.

Notas
-----

1. 1 2  Hatton, GI (September 1988). "Pituicytes, glia and control of terminal secretion." (PDF). *The Journal of Experimental Biology* **139**: 67–79. PMID 3062122.
2. ↑  Histology image: 38\_08 no Health Sciences Centre da Universidade de Oklahoma
3. ↑  Imaxe de Histoloxía:14003loa de Vaughan, Deborah (2002). *A Learning System in Histology: CD-ROM and Guide*. Oxford University Press. ISBN 978-0195151732.
4. ↑  Ross M, Pawlina W (2011). *Histology: A Text and Atlas* (6th ed.). Lippincott Williams & Wilkins. p. 751. ISBN 978-0-7817-7200-6.
5. ↑  Wei, XY; Zhao, CH; Liu, YY; Wang, YZ; Ju, G (2009). "Immuohistochemical markers for pituicyte.". *Neuroscience Letters* **465** (1): 27–30. PMID 19559073. doi:10.1016/j.neulet.2009.06.059.
6. ↑  Covington, MF; Chin, SS; Osborn, AG (December 2011). "Pituicytoma, spindle cell oncocytoma, and granular cell tumor: clarification and meta-analysis of the world literature since 1893.". *American Journal of Neuroradiology* **32** (11): 2067–2072. PMID 21960498. doi:10.3174/ajnr.A2717.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* NIF Search - Pituicyte Arquivado 17 de decembro de 2014 en Wayback Machine. a través da Neuroscience Information Framework

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2231040
* MAG: 2778961256

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 83503
* NeuroLex: sao1004082033

 |
**Panagiotis Lafazanis** (en grego:Παναγιώτης Λαφαζάνης), nado en Elefsina o 19 de novembro de 1951, é un político grego, dirixente do partido político Unidade Popular.

Traxectoria
-----------

Lafazanis estudou matemáticas na Universidade de Atenas mais non chegou a graduarse, militou no Partido Comunista de Grecia ata a formación do Synaspismos en 1992, onde serviu como membro do seu Secretariado Político. Entrou por vez primeira no parlamento no ano 2000, reelixido en 2004 e como membro de Syriza en 2009, reelixido en 2012 e 2015. Foi o voceiro de Syriza no parlamento entre 2012 e 2014. Trala vitoria de Syriza en 2016 foi ministro de Reconstrución Produtiva, Medio Ambiente e Enerxía no goberno de Alexis Tsipras entre o 27 de xaneiro e o 17 de xullo de 2015.

Lafazanis foi dirixente da corrente esquerda de Syriza, distanciándose da liña máis moderada do líder do partido Alexis Tsipras, opoñéndose á Troika, ao neoliberalismo e ao mesmo capitalismo, así como á continuidade de Grecia no euro, describindo á Unión Europea como totalitaria. O 11 de xullo de 2015 mostrou a súa discnformidade co goberno de coalición de Syriza e Gregos Independentes, absténdose na votación sobre as novas medidas de austeridade para un novo rescate financeiro da Eurozona. Pouco despois cesou no goberno e algo despois a corrente esquerda pasou a converterse nun novo partido, Unidade Popular

Notas
-----

1. ↑  Yardley, Jim (21 de agosto de 2015). The New York Times, ed. "In a Twist, Europe May Find Itself Relying on Success of Alexis Tsipras of Greece".
2. 1 2  Parlamento Helénico] (ed.). "Panagiotis Lafazanis". Consultado o 27 de xaneiro de 2015.
3. ↑  "SYRIZA: Tsipras – Left Platform rift continues to grow". *To Vima*. 17 de abril de 2014.
4. ↑  Spiegel Online, ed. (5 de xaneiro de 2015). "Greek Roulette: What Would Syriza's Victory Mean for Europe?".
5. ↑  ""Euro or Drachma" dilemma splits SYRIZA once again". *Proto Thema*. 14 de abril de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mandatos de Panagiotis Lafazanis no Parlamento Helénico (inglés)
Imaxe artística do New Horizons preto de Plutón.
A misión ***New Horizons*** (do inglés: *Novos Horizontes*) é unha misión espacial non tripulada da axencia espacial estadounidense (NASA) coa fin de explorar Plutón, os seus satélites e probablemente o Cinto de Kuiper. A sonda lanzouse dende a estación da Forza Aérea dos Estados Unidos de América do Cabo Cañaveral o 19 de xaneiro de 2006. New Horizons viaxou primeiro ata Xúpiter, onde chegou en febreiro-marzo de 2007. Ao seu paso por Xúpiter aproveitou a asistencia gravitatoria do planeta para incrementar a súa velocidade. Chegou ao punto mais próximo a Plutón o 14 de xullo de 2015, ás 11:49:04 UTC. Tras deixar atrás Plutón, sobrevoou o 1 de xaneiro de 2019 un obxecto do Cinto de Kuiper,  486958 Arrokoth, ('ceo' na lingua algonquina), chamado así a raíz dun concurso de ideas para nomealo.

Despois da Rosetta, que viaxou a uns 108 000 Km/h entre novembro de 2009 e agosto de 2014, grazas ás asistencias gravitacionais da Terra (tres veces) e de Marte (unha), e da Voyager 1 é a sonda espacial con maior velocidade, alcanzando respecto ao Sol unha diferenza máxima entre as velocidades inicial e final de 15,1 km/s. (54 000 km/h aproximadamente).

Notas
-----

1. ↑  Talbert, Tricia (2018-03-13). "New Horizons Chooses Nickname for ‘Ultimate’ Flyby Target". *NASA*. Consultado o 2019-01-01.
2. ↑  Talbert, Tricia (2017-11-06). "Help Nickname New Horizons’ Next Flyby Target". *NASA*. Consultado o 2019-01-02.
3. ↑  NASA, ed. (12 de novembro de 2019). "Far, Far Away in the Sky: New Horizons Kuiper Belt Flyby Object Officially Named 'Arrokoth'". p. . Consultado o 9 de xaneiro 2020.
4. ↑  "Spacecraft escaping the Solar System". *Heavens Above* (en inglés).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***New Horizons*** |

### Ligazóns externas

* Portada da NASA

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48461
* BRE: 3990590
* EBID: ID
* GEC: 0522917
* WorldCat
* LCCN: n2014061514
* NSSDC ID: 2006-001A
* SCN: 28928

 |
Coordenadas: 43°13′35″N 27°42′24″L﻿ / ﻿43.22639, -27.70667

Pobiti Kamani.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Pobiti Kamani** (en búlgaro: *Побити камъни*; traducido á galego como *Bosque de pedra*) é un conxunto de formacións rochosas situadas na Provincia de Varna, en Bulgaria.

O conxunto comprende unha serie de grupos de formacións de pedra natural que abranguen unha superficie de 70 km². Estas formacións son columnas de diferentes alturas, podendo chegar até os 5 e 7 metros e cun espesor de entre 0,3 e 3 metros.

En 1937 foi declarado monumento natural.

Orixe
-----

Existen unha serie de teorías que tentan explicar a orixe do fenómeno, pero estas teorías pódense dividir en dous grupos, a orixe mineral ou a orixe orgánica. Segundo a primeira, as formacións son o resultado da actividade da coral, mentres que a segunda explica o fenómeno de erosión das rocas prismáticas, a formación da area e as concrecións de pedra calcaria

Baseándose en observacións de campo e un estudo petrográfico e xeoquímica de isótopos estables, existen evidencias de que estas estruturas representan un excepcional exemplo de sistema de filtración de paleo-hidrocarburos (moi reducido de firmas de isótopos de carbono baixo o cemento de magnesio de calcita).

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Dimitrov, Lyubomir. "Pobiti Kamani" (en búlgaro). Varna-bg.com. Arquivado dende o orixinal o 17 de maio de 2007. Consultado o 2 de agosto de 2006.
* de Boever E. Birgel D. Thiel V. Muchez P. Peckmann J. Dimitrov L. Swennen R. 2009. The formation of giant tubular concretions triggered by anaerobic oxidation of methane as revealed by archaeal molecular fossils (Lower Eocene, Varna, Bulgaria. *Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology* 280, 23-36.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2062471
* GeoNames: 728184
* WDPA: 176938

 |
Unha **oxidase** é un encima que cataliza unha reacción de oxidorredución que implica ao oxíxeno molecular (O2) como aceptor de electróns. Nestas reaccións, o oxíxeno redúcese a auga (H2O) ou peróxido de hidróxeno (H2O2).

As oxidases son unha subclase de encimas oxidorredutases.

Exemplos
--------

Un importante exemplo é a citocromo c oxidase, que é un encima clave para que o corpo poida utilizar o oxíxeno na xeración de enerxía na cadea de transporte de electróns. Outros exemplos son:

* glicosa oxidase
* monoamino oxidase
* citocromo P450 oxidase
* NADPH oxidase
* xantina oxidase
* L-gulonolactona oxidase
* laccase
* lisil oxidase

Proba da oxidase
----------------

*Artigo principal**:* Proba da oxidase.
En microbioloxía, a proba ou *test* da oxidase é moi utilizada como unha característica fenotípica para a identificación de especies e cepas de bacterias. A proba determina se unha bacteria dada produce citocromo oxidases, e, por tanto, utiliza o oxíxeno nunha cadea de transporte de electróns.

Notas
-----

1. ↑  The Free dictionary Oxidase

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Probas da catalase e a oxidase vídeo
* Oxidase *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1983069
* EBID: ID
* GEC: 0128747
* JSTOR: oxidases
* NDL: 00570152

 |
Coordenadas: 41°25′6.74″N 002°07′26.43″L﻿ / ﻿41.4185389, -2.1240083

O **Observatorio Fabra** é un observatorio astronómico situado en Barcelona, sobre un contraforte da montaña do Tibidabo, encarado ao sur, a 415 metros de altitude. É propiedade da Real Academia de Ciencias e Artes de Barcelona (en catalán: *Reial Acadèmia de Ciències i Arts de Barcelona*) e debe o seu nome ao mecenas que fixo posible a súa construción, o industrial Camilo Fabra.

O telescopio refractor Mailhat de 38 cm de diámetro (1904).
A súa actividade científica céntrase na actualidade no estudo de asteroides e cometas, de feito, foi neste observatorio onde Josep Comas Solà descubriu o cometa 32P/Comas Solà. Inaugurado en 1904, é o cuarto observatorio máis antigo do mundo que segue en activo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Observatorio Fabra*** |

* Sitio web oficial
* Observatorio Fabra
* Web oficial do observatorio robótico Fabra-Montsec no que residirá a cámara Baker-Nunn.
* Información sobre o asteroide Obsfabra.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1373728
* GEC: 0046759

 |