recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **praia de Llas** é un areal do concello de Foz, en augas do mar Cantábrico. No ano 2009 e no 2010 recibiu a Bandeira Azul.

Características
---------------

Ten 760 metros de lonxitude, cunha anchura media de 30 metros. Está situada ao noroeste do núcleo urbano de Foz, sendo un areal semiurbano pouco urbanizado. Conta cunha zona dunar sobre a que discorre a estrada que a bordea.

Recibe ventos do Cantábrico que provocan ondas moderadas, polo que é apta para a práctica de deportes náuticos. En verán conta con servizo de socorrismo e posto da Cruz Vermella.

Historia
--------

Antes do auxe do turismo na zona da Mariña luguesa, a comezos da década de 1970, as dunas da praia, coñecidas como Os Ceás, eran usadas como cemiterio para os animais de granxa (porcos, cabalos, vacas...) mortos por enfermidade. A falta de control veterinario provocaba que os restos fosen enterrados lonxe das casas para evitar contaxios, e escollíase lugares areosos pola facilidade para cavar. Era tal o seu aproveitamento que as dunas estaban divididas para o seu uso por distintas parroquias.

Co aumento do turismo, o camposanto animal foi trasladado ao vertedoiro dunha antiga fábrica de cerámica, xa desaparecida. Porén, aínda hoxe é relativamente frecuente que aparezan restos de osamenta animal.
**Jacoba Felice**, tamén coñecida como **Jacqueline Félicie**, foi unha médica de orixe alemá[] de comezos do século XIV.

Traxectoria
-----------

O 11 de agosto do ano 1322 foi acusada de exercer pola Facultade de Medicina da Universidade de París, cos seguintes cargos por parte do tribunal: "visitaba os enfermos, examinaba os seus ouriños, tomáballes o pulso e tocaba os seus corpos e membros". O resultado foi a inculpación e a excomuñón. Foi un caso paradigmático polo ben documentado que está, do proceso de separación na Europa cristiá das mulleres do exercicio da medicina, cun certo peso na tradición musulmá e xudía por aquel entón.

A pesar de que testemuñaron ó seu favor moitos dos seus pacientes, incluída unha criada do bispo encargado do caso que xa fora desafiuzada por varios médicos con anterioridade, foi acusada polo xurado, pois, segundo este, "un home pode curar os enfermos moito mellor que calquera muller".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* MONTSERRAT CABRÉ I PAIRET e FERNANDO SALMÓN MUÑIZ, *Poder académico versus autoridad femenina: la Facultad de Medicina de París contra Jacoba Félicié (1322)*, 1998 *(en castelán)*.
* TOVA NAVARRA, *The encyclopedia of complementary and alternative medicine*, páx. 246, 2004, ISBN 0-8160-4997-1 *(en inglés)*.
* A. L. WYMAN, *The Surgeoness: The female practitioner of surgery 1400-1800*, páx. 4, 1984 *(en inglés)*.

### Outros artigos

* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)
**Sami Haapanen**, nado en Espoo o 16 de xaneiro de 1975 é un adestrador de hóckey sobre xeo finlandés, vinculado principalmente ao hóckey sobre xeo feminino, particularmente ao equipo do Kiekko-Espoo.

Haapanen comezou a súa carreira como adestrador xefe do KS Noux de Espoo na tempada 2002-03 da Naisten SM-sarja, equipo que tamén dirixiu na tempada seguinte xa na segunda categoría. Na tempada 2006-07 chegou ao banco das Espoo Blues como adestrador asistente, aínda que na tempada seguinte converteuse no adestrador xefe, co que se proclamou campión de liga.

En 2010, logo de revalidar o título na tempada 2008-09, levou o equipo de Espoo ás finais, mais caeu fronte o Ilves de Tampere. E logo de non conseguir ningunha medalla na tempada 2010-11, deixou o equipo.

Logo do seu regreso ás Blues na tempada 2013-14 mantívose sempre como adestrador xefe do equipo, conseguindo cinco campionatos (2014, 2015, 2019, 2021 e 2022), dúas pratas (2017 e 2023) e un bronce (2016).

Na tempada 2013-14 recibiu o trofeo Hannu Saintula como mellor adestrador da Naisten SM-sarja, repetindo en 2019 e 2022.

Notas
-----

1. 1 2  "Sami Haapanen" (en inglés). eliteprospects.com. Consultado o 6 de maio de 2023.
2. ↑  "Päävalmentaja Sami Haapanen" (en finés). Kiekko Espoo Naiset. Consultado o 6 de maio de 2023.
3. 1 2 3  "Naisten SM:n mitalijoukkueet kautta aikojen" (en finés). Leijonat.fi. Consultado o 6 de maio de 2023.
4. ↑  Mennander, Pasi (13 de abril de 2014). "Parhaan valmentajan Saintula-palkinto Sami Haapaselle - "Kyllä meitä koeteltiinkin"" (en finés). Leijonat.fi. Consultado o 6 de maio de 2023.
5. ↑  Mennander, Pasi (12 de xuño de 2019). "Naisten Liigan kauden 2021–22 palkitut pelaajat ja tähtikentät" (en finés). Leijonat.fi. Consultado o 3 de decembro de 2022.

* Portal:Hóckey sobre xeo
* Portal:Finlandia
**Vicente Díaz Veiga**, coñecido como **Carro de Lídia**, nado en Valdoviño en decembro de 1899, foi un xornalista, escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrante en Cuba, retornou a Galicia coa República. Organizador agrario da zona de Valdoviño, afiliado á CNT, colaborou en *Solidaridad Obrera*, *Brazo y Cerebro* e *Solidaridad*, impulsou *Orientación* e dirixiu *Germinal*. Foi xulgado por inxurias graves a Camilo Estripot Tenreiro en decembro de 1932, e condenado a tres anos, seis meses e vinte e un días de desterro a setenta e cinco quilómetros de Valdoviño. En outubro de 1934 foi novamente denunciado polo avogado Camilo Estripot pola publiación dun artigo en *El Obrero* e foi desterrado á Coruña.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido na Coruña o 5 de agosto de 1936, e tres días despois foi posto en liberdade. Por ser obxecto de vixilancia escapou a Valdoviño onde estivo agochado. O xuíz militar publicou unha requisitoria en xaneiro de 1937. Agachado en Valdoviño, na cova de Ponte Prados, entre as praias de Valdoviño e Pantín, foi detido pola Garda Civil e internado no cárcere de Ferrol o 7 de xuño de 1937. Foi xulgado en Ferrol por rebelión militar, sendo condenado a pena de morte (Causa 805/1937). Conmutaron a sentenza por cadea perpetua. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en decembro de 1940. Cumpriu condena na Prisión Central de Burgos de onde saíu en liberdade condicional en marzo de 1944. Ao saír da prisión actuou como enlace da guerrilla en contacto con militantes da ANFD. Denunciado polo infiltrado Pablo Alejo Mora foi detido a finais de 1947 e xulgado por auxilio á guerrilla en outubro de 1948 (Causa 40/1948). Foi condenado a catro anos de prisión menor. Cumpriu condena na Colonia Penitenciaria del Dueso (Santoña), de onde saíu en liberdade provisional en setembro de 1953. Volveu a Valdoviño e traballou como perito agrícola.

Escribiu na República *La pantalla del cristianismo* e *Los nuevos regadíos*, e despois de saír do cárcere *La crucifixión del labrego* (1966).

Recoñecementos
--------------

O concello de Valdoviño púxolle o seu nome a unha rúa do Penso en 2018.

Vida persoal
------------

Casou con Amalia Díaz Lago.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 29-11-1932, p. 5.
2. ↑  Cadernos de 2016
3. ↑  *BOE*, 5-12-1940, p. 5570.
4. ↑  *BOE*, 25-3-1944, p. 246O.
5. ↑  *La Noche*, 21-10-1948, p. 2.
6. ↑  *La Voz de Galicia*, 22-10-1948, p. 2.
7. ↑  *BOE*, 13-11-1953, p. 6718.
8. ↑  Acta sesión ordinaria do pleno da Corporación do Concello de Valdoviño, celebrada en data dezaseis de marzo de dous mil dezaoito.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela: Positivas. pp. 90–91. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Vicente Díaz Veiga na páxina web *Nomes e Voces*.
* Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (D)
**Locaia de Toledo****,** máis coñecida como **santa Locaia,** e coa variante **Leocadia**, foi unha virxe e mártir, venerada como santa pola Igrexa católica.

Locaia é unha das santas de culto máis antigo de España, aparecendo citada xa, por exemplo, nos calendarios mozárabes. A prisión e morte de Leocadia foi narrada nun relato do século VII.

Haxiografía
-----------

Segundo a tradición foi Publio Daciano, prefecto romano de Hispania e gobernador da Bética, quen aplicou en Hispania o decreto de Diocleciano que ordenaba a persecución dos cristiáns.

Ao chegar a Toledo, o pretor Daciano manda encarcerar a Locaia pola confesión pública da súa fe e polo seu rexeitamento á apostasía. Locaia foi encerrada con amarras e nun alxube escuro para que reflexionase sobre os tormentos que a esperaban se non rectificaba. Decatada do martirio de Baia de Mérida e doutros mártires como, entre outros, Vicente, Sabina e Cristeta de Talavera, cos tremendos tormentos que lles foron aplicados con gran crueldade, Locaia morre, talvez tamén de esgotamento, en prisión.

Iconografía
-----------

Represéntase cunha cruz, xa que debuxou unha nunha rocha do cárcere no que estivo, e coa palma do martirio. Tamén ante o pretor, azoutada e en prisión. Noutras ocasións represéntase na súa aparición a santo Ildefonso de Toledo. Por último, represéntase cunha torre, por morrer en prisión. Ten o título de confesora.

Referencias
-----------

1. 1 2  "Guía de nomes galegos". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-09-21.
2. 1 2 3 4 5 6  Rivera Recio, Juan Francisco. "Santa Leocadia, patrona de Toledo (España)". Arquivado dende o orixinal o 3 de febrero de 2017. Consultado o 18 de diciembre de 2015.
3. ↑  Castelló, Gabriel (17 de enero de 2015). "San Vicente mártir y Valencia". Arquivado dende o orixinal o 15 de enero de 2018. Consultado o 16 de noviembre de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Parroquias de Galicia baixo a advocación de santa Locaia
A **igrexa de San Salvador** é un templo de planta románica e fachada gótica do século XII, unha das tres igrexas da parroquia civil de Sarria.

Situación
---------

O templo está situado ao final da Rúa Maior, onde comeza a Rúa do Castelo, no itinerario do Camiño Francés.

Historia
--------

A comezos de 2014 a comunidade de mercedarios que atende o templo decidiu suspender o culto nela, polo mal estado da cuberta e o risco de derrubamento.

En maio de 2015 formalizáronse os contratos de rehabilitación da igrexa, cofinanciados pola Consellería de Cultura e polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional, por valor de 254.000 €. Os traballos se centraron nos elementos exteriores do templo, substituíndo a cuberta da igrexa por unha nova e reparando os danos causados pola filtración de auga na estrutura de madeira do teito.

Arquitectura
------------

O estilo da igrexa encádrase no gótico con trazas tardorrománicas, na ábsida. O templo conta cunha espadana de estilo barroco, engadida en 1860.

Culto
-----

A igrexa é o templo parroquial dunha das tres parroquias nas que está organizada Sarria, xunto coas parroquias de Santa Mariña e do Rosario. A parroquia pertence ao arciprestado de Sarria-Samos. O templo está atendido por unha comunidade de mercedarios.

Notas
-----

1. ↑  "La iglesia de San Salvador se cerró al culto por el mal estado de la cubierta". *El Progreso* (en castelán). 13 de marzo de 2014. Consultado o 13/08/2019.
2. ↑  "Rehabilitación da Igrexa de San Salvador de Sarria". *cultura.gal (Xunta de Galicia)*. 2 de maio de 2015. Consultado o 14/08/2019.
3. ↑  "Parroquias y arciprestazgos". *Diocese de Lugo*. Arquivado dende o orixinal o 11/02/2017. Consultado o 14/08/2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q67185461
* WHC: 669-682

 |
Coordenadas: 42°49′44″N 9°06′21″O﻿ / ﻿42.82889722, -9.10594944

Praia de Carnota
A **praia de Carnota** é un areal localizado no litoral do concello coruñés de Carnota. Cos seus máis de sete quilómetros de lonxitude, está considerada como a máis grande de Galicia. Con baixamar o areal supera os 500 metros de longo nalgúns tramos.

A súa lagoa interior e zona de marismas e dunas dálle acubillo a unha gran variedade de aves migratorias, o que fai especialmente perigoso a deterioración ecolóxica á que vén sendo sometida nos últimos anos -foi unha das afectadas pola marea negra do *Prestige*-.

A praia de Carnota forma un espazo natural xunto co Monte Pindo o espazo natural **Carnota - Monte Pindo** catalogado como zona especial de conservación (ZEC) da Rede Natura 2000. O espazo ten unha superficie de 4.629 ha. e abrangue aos concellos de Carnota, Mazaricos, Cee e Dumbría, entre as rías de Corcubión e a de Muros e Noia.

Pola súa riqueza e variedade de ecosistemas, así como pola súa inestimable beleza, a praia de Carnota foi considerada pola revista xermana *Traum Sträde* unha das cen mellores do mundo. Así mesmo algunha sondaxes sitúana entre as tres mellores de Galicia.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes da praia de Carnota.
* 
* Boca do río da praia de CarnotaBoca do río da praia de Carnota
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Carnota, a praia galega máis recomendada no mundo". Arquivado dende o orixinal o 13 de setembro de 2019. Consultado o 28 de setembro de 2008.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sargadelos.

Estatua do marqués situada ás portas do seu Pazo en Ribadeo.
**Antonio Raimundo Ibáñez Gastón de Isaba y Llano Valdés**, nado en Ferreirela de Baxo (Santalla de Ozcos) o 17 de outubro de 1749 e finado en Dompiñor (Ribadeo) o 2 de febreiro de 1809, foi un ilustrado e industrial asturiano. Creou en Sargadelos o primeiro alto forno da industria española e unha fábrica de louza, polo cal foi nomeado tras a súa morte **Marqués de Sargadelos**.

Traxectoria
-----------

Chegou a Ribadeo no 1768, e ó ano seguinte xa era administrador da casa de Guimarán, por encargo do ribadense emigrado ó territorio do Perú Bernardo Rodríguez de Arango y Mon. Impulsou a industrialización da zona, creando primeiro unha ferrería e logo toda unha industria en Sargadelos, na que chegou a fabricar armas e vaixelas finas. Igualmente, impulsou o comercio, que foi a base da súa fortuna persoal, tanto por mar como no interior da península, de liño e alcohol, e xestionou minas. Nos tempos da guerra da Independencia, os seus inimigos políticos e económicos conseguiron o seu linchamento en Dompiñor (Piñeira, Ribadeo) o 2 de febreiro do ano 1809, día no que a turba entrou na súa casa en Ribadeo e saqueouna.

As súas fábricas en Sargadelos continuaron funcionando ata o ano 1875, sendo poxadas no 1878.

O título de Marqués foille outorgado tras a súa morte, seguindo na familia ata a actualidade.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* Pazo do Marqués en SargadelosPazo do Marqués en Sargadelos

Notas
-----

1. ↑  Pangallaica.com (2008). "Santalla de Oscos: Tierra natal del Marqués de Sargadelos". Consultado o 28 de setembro 2008. Don Antonio Raimundo Ibáñez, Marqués de Sargadelos, nació en la aldea de Ferreirela, donde aún quedan restos de su casa natal.
2. 1 2  "Ribadeo en el fulgor y muerte de Antonio R. Ibáñez". *La Voz de Galicia*. 1 de agosto de 2016. Consultado o 6 de agosto de 2016.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, A. (1952). "Ibáñez, Antonio Raimundo". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 229.

### Outros artigos

* Cerámica de Sargadelos
* Grupo Sargadelos

### Ligazóns externas

* Isaac Díaz Pardo (2 de febreiro de 2009). "O asasinato do creador de Sargadelos". *La Voz de Galicia*. Archived from the original on 14 de febreiro de 2009. Consultado o 03 de setembro de 2018.
* Daniel Salgado (30 de xaneiro de 2009). "A imposíbel revolución industrial". *El País*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201625
* WorldCat
* VIAF: 86940537
* BNE: XX1176647
* BNF: 14485047x
* DBE: antonio-raimundo-ibanez
* FAST: 44888
* LCCN: n79124920
* SUDOC: 077176405

 |
**Beatriz Porrúa Refojo**, coñecida artisticamente como **Bea**, nada en Pontecesures o 8 de novembro de 1984, é unha cantante pop galega.

Traxectoria
-----------

Cursou estudos de Xestión e Administración, e de canto. Entre outubro de 2003 e xaneiro de 2004 formou parte da 3ª edición de *Operación Triunfo*, pero unha escordadura provocou que a dirección do programa optara por expulsala. Na repesca foi a 2ª máis votada (32,3%), por detrás de Davinia (34,6%), o que non lle impediu conseguir unha carreira discográfica.

O seu primeiro disco foi publicado en decembro de 2004 en Galicia e en xaneiro de 2005 a nivel nacional. Foi producido por Alejo Estivel e contou don dous temas de Rosana e un de Miki Ferrero.

O seu segundo disco foi publicado o 8 de agosto de 2006 en Galicia e en setembro a nivel nacional.

En 2007, decidiu cambiar momentaneamente o micrófono pola escena e debutar esa fin de semana en Vigo como actriz de teatro formando parte do elenco da obra *Tarará Chis-Pum*, producida polo Centro Dramático Galego e que nos vindeiros meses percorreu boa parte de Galicia, chegando incluso a outros puntos de España coma a cidade asturiana de Xixón.

Discografía
-----------

### Con OT 3

* *Gala 0* (2003)
* *Gala 1* (2003)
* *Gala 2* (2003)
* *Gala 3* (2003)
* *Gala 4* (2003)
* *Gala 5* (2003)
* *Gala 6* (2003)
* *Gala 7* (2003)
* *Gala 8* (2003)
* *El Álbum* (2003)
* *Gala 9* (2003)
* *Gala 10* (2003)

### En solitario

* *Fuego y miel* (2004); Inclúe os temas "Dos almas encendidas", "Fuego y miel", "Caricias a la mar", "A pesar", "Si te pudiera tener", "Mi tierra", "Ayer lloró", "No mires atrás", "Hace tiempo", "Buscándote" e "Miña terra" (en galego).
* *Volver a amanecer* (2006); Inclúe os temas "Mi estrella", "Al anochecer", "Missing", "Lela", "Vuelo hacia el sol", "Como hemos cambiado", "No puedo ser cobarde", "Soledad", "Una oportunidad", "Dime por qué", "I need your love" e "Negra sombra".

### Sinxelos

* "Miña terra" (2004)
* "A pesar" (2005)

Teatro
------

* *Tarará Chis-Pum* (2007)
**Bibiano Adonis Morón Giménez**, máis coñecido como **Bibiano**, nado en Santiago de Compostela o 21 de decembro de 1950 e finado en Vigo o 28 de decembro de 2016, foi un músico e compositor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Adonis Morón Silva. Iniciouse na canción galega comprometida no ano 1970, nos derradeiros tempos de Voces Ceibes. O seu primeiro concerto foi no colexio do Opus Dei "La Estila" de Santiago nese mesmo ano. Incorporouse á nova canción galega nos anos do fin do franquismo.

Foi especialmente famoso o concerto que deu acompañado polo tamén membro de Voces Ceibes Benedicto García Villar o 25 de xuño de 1976 no Pavillón dos Deportes da Coruña. O concerto, en solidariedade co dirixente comunista Santiago Álvarez, preso no penal de Carabanchel, converteuse nun acto de reivindicación galeguista e nun dos fitos culturais máis importantes da transición en Galicia.

A súa achega foi incorporar percusión e instrumentos eléctricos (fundamentalmente a guitarra eléctrica) na canción galega, que até entón só era de voz e guitarra española.

Deu moitos concertos con Vicente Araguas e foi militante moito tempo de CCOO. Máis tarde trasladouse a Vigo, onde rexentou unha discoteca. Gravou varios discos. Nos últimos anos dedicouse á produción de eventos musicais en Vigo e rexentou un céntrico restaurante dende 1990 ata 2009.

Faleceu en Vigo o 28 de decembro de 2016.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Estamos chegando o mar* (1976)
* *Alcabre* (1977)
* *Aluminio* (1979)

### EP

* *Benedicto e Bibiano (Voces Ceibes)* (1992)

Notas
-----

1. ↑  Redacción (28 de decembro de 2018). "Falece Bibiano, o verso máis libre dos Voces Ceibes". *Sermos Galiza*. Arquivado dende o orixinal o 30 de novembro de 2018. Consultado o 30 de novembro de 2018.
2. ↑  ""Fallece Bibiano Morón, el gran productor musical de la Movida de Vigo"". Arquivado dende o orixinal o 28 de decembro de 2016. Consultado o 28 de decembro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bibiano en lafonoteca.net *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12384437
* WorldCat
* VIAF: 90657973
* BNE: XX1040993
* Discogs: 1350656
* MusicBrainz: ID

 |
**Julián Sánchez Bort** nado en Cuenca en 1705 e finado o 31 de agosto de 1781 na Isla de León, Cádiz, foi un militar, enxeñeiro e arquitecto español. Traballou en diversas cidades de Galiza e España. Súa é a fachada da catedral de Lugo e Ferrol. Traballou nos arsenais de Ferrol, Cartaxena e La Carraca, Cádiz, no século XVIII.

Traxectoria
-----------

Concatedral de San Xiao, Ferrol.
Estudou na Universidade de Orihuela e comezou a traballar en Murcia na década de 1740. Percorreu durante case dous anos cidades e portos nos Países Baixos, Francia e Flandres para formarse en enxeñaría hidráulica. Completou formación na Real Academia de Belas Artes de San Fernando.

Desde 1754 participou nas obras da base naval de Ferrol durante case vinte anos. En 1771 marcha a Navarra e, tras percorrer distintos destinos e ocuparse de diferentes obras da Coroa, en 1777 é destinado a La Carraca, Cádiz.

Ferrol adicoulle o seu nome a unha rúa do ensanche.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Vigo Trasancos, Alfredo. (1984-1985). "El Arquitecto – Ingeniero Julián Sánchez Bort: Perfil biográfico y obra en Galicia". *Cuadernos de Estudios Gallegos*, ISSN 0210-847X, T. 35, Nº. 100, pp. 501–525

### Ligazóns externas

* "Julián Sánchez Bort". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5956241
* DBE: julian-sanchez-bort

 |
**Panarea** é a segunda illa máis pequena (logo de Basiluzzo) das oito Illas Eolias, un cadea de illas volcánicas ao norte de Sicilia. Trátase dunha *fracción* da *comuna* de Lipari. Hai ao redor de 280 residentes que viven na illa durante todo o ano, con todo a poboación aumenta considerablemente no verán coa afluencia de turistas. Nos últimos anos, a illa é coñecida internacionalmente polos seus visitantes famosos.

Xeografía
---------

A illa é un volcán inactivo cunha superficie total de tan só 3´4 km². O punto máis alto da illa, Punta del Corvo, de 421 metros sobre o nivel do mar. Hai termas preto da aldea de Punta di Peppe e Maria. O Mergullo é unha excursión popular nesta pequena illa, e ata se pode nadar nun naufraxio entre as rocas da costa de Lisca Bianca e Bottaro.

Historia
--------

Na antigüidade, a illa foi nomeada "Euonymus" (Illa de bos presaxios), debido á rica fauna e flora. O illote próximo de Basiluzzo, administrado desde Panarea, foi nomeado "Hycesia".

Os achados arqueolóxicos demostran que desde ao redor de 1400 aC, as persoas asentadas en Panarea, comerciaban con Sicilia. Marcas de queimaduras indican que foi repentina e probablemente destruída con violencia, logo a illa foi colonizada por Roma.

No século XVI o corsario Turgut Reis (tamén chamado Dragut) atopou varias veces refuxio na costa leste de Panareas.

Nos tempos modernos, Panarea converteuse nun lugar de vacacións de moda. En 2011, foi descrito pola revista *W* como "o epicentro da escena do verán máis chic no Mediterráneo".

Panarea e toda a cadea eólica declarouse Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 2000. En gran parte debido a isto, a construción e o desenvolvemento son estritamente regulados e a comunidade conserva a súa lendaria insularidade. A maioría das residencias admiten só ocupacións temporais, e as poucas casas dispoñibles todo o ano son moi caras e difíciles de obter.

Galería
-------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. 1 2  Chaplin, Julia. "Fantasy Island". **W** (Condé Nast) (August 2011): 66–67. Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2011. Consultado o 9 de outubro de 2011.
2. ↑  "World Heritage Convention: Isole Eolie (Aeolian Islands)". UNESCO World Heritage Centre. 2011. Consultado o 9 de outubro de 2011.

Ligazóns externas
-----------------

* panarea.com (en Italiano).
* Panarea illa volcanica, Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q654105
* WorldCat
* VIAF: 315165081
* DARE: 26647
* GeoNames: 2523898
* GND: 4505453-8
* NKC: ge822417
* OSM: 301167187
* SUDOC: 142389943
* VOGRIPA: 182

 |
A **difusión a través de membrana celular** consiste no paso de diversas substancias a través da membrana plasmática. Posúe dúas variantes: a difusión sinxela e a facilitada. A difusión sinxela consiste no paso das substancias directamente, a través de aperturas da membrana ou dos espazos intermoleculares sen que exista interacción con transportadores de membrana. A velocidade á que difunden depende da concentración da substancia, da velocidade de movemento cinético e o número e tamaño das aperturas da membrana.
A difusión facilitada precisa da interacción dunha proteína transportadora, que axuda ao paso das substancias. Non precisa de enerxía.

A difusión sinxela pode ocorrer a través de dúas rutas: a través do intersticio da bicapa lipídica se a substancia é lipófila, ou ben a través de canais acuosos que ocupan todo o espesor da bicapa a través das grandes transportadoras proteicas.

Difusión de substancias liposolubles
------------------------------------

As substancias liposolubles atravesan con facilidade a membrana plasmática. É o caso do osíxeno, nitróxeno ou o anhídrido carbónico, que atravesan velozmente a membrana. Canta maior sexa a liposolubilidade, maior será a velocidade de difusión.
Antiga calzada romana.
A **Igrexa de San Xurxo** (búlgaro: *Ротонда „Свети Георги"*, *Rotonda "Sveti Georgi"*) é unha antiga rotonda de ladrillo vermello da Antigüidade tardía en Sofía, Bulgaria. Construída ao principio do Século IV como unhas termas romanas, converteuse en igrexa dentro das murallas de *Serdica*, capital da antiga Dacia Mediterránea durante o Imperio Romano e o Imperio Bizantino. A igrexa é considerada a edificación máis antiga da Sofía moderna e pertence á Igrexa Ortodoxa Búlgara.

A edificación, formada por unha cúpula cilíndrica sobre unha base cadrada, é coñecida polos frescos dos séculos XII, XIII e IV que contén na cúpula central. Tres capas de frescos foron descubertas, a máis antiga data do século X. Magníficos frescos de 22 profetas foron pintados durante o período Otomán, cando a edificación fóra usada como mesquita, mais descubertos e restaurados no século XX.

Historia e arquitectura
-----------------------

Frescos baixo a cúpula da Igrexa de San Xurxo, Sofía.
A igrexa está localizada no patio entre o Hotel Balkan e o edificio Presidencial, a moi poucos metros das modernas rúas da capital. Considérase o edificio máis antigo da cidade, construída no tempo cando Sofía era residencia dos emperadores Galerio e Constantino I o Grande.

A igrexa forma parte dun complexo arqueolóxico máis grante. Detrás do apse, hai ruínas antigasː unha sección dunha rúa Romana, cimentos dunha basílica grande e algúns edificios máis pequenos.

Interior da igrexa.
Durante o dominio Otomán no século XVI, a igrexa converteuse en mesquita. Na metade do século XIX, a rotonda, xunto coa Igrexa de Santa Sofía e a Mesquita de Sofía (hoxe o Museo Arqueolóxico Nacional) foi abandonada polos musulmáns. Pouco tempo despois, a Igrexa Ortodoxa Búlgara reclamaría o seu uso como igrexa cristiá.

A pesar do seu pequeno tamaño, a igrexa é similar á da Rotonda de Galerio en Tesalónica. Polo seu espírito da Antigüidade tardía e o medievo búlgaro, a igrexa de San Xurxo ten un impacto cultural enorme. 

En ocasións excepcionais, a igrexa é utilizado para cerimonias militares solemnes e concertos de música clásica e ortodoxa.

Notas
=====

1. ↑  "Rotonda de Sveti George en BulgariaTravel". Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2014. Consultado o 15 de xaneiro de 2023.

### Ligazóns externas

* Galería con fotos da igrexa e as ruínas (en búlgaro)
* Galería con fotos dos frescos da igrexa (en búlgaro)
* Богдан Филов, Софийската църква „Св. Георги", София 1933 (преиздадена 2005).
Non confundir con Universidade de Perugia.
A **Universidade para Estranxeiros** de **Perugia** (en italiano : *Università per Stranieri di Perugia* ) é unha universidade pública de Perugia e, xunto coa Universidade de Estranxeiros de Siena, unha das dúas institucións de educación superior en Italia deseñadas para estudantes estranxeiros.

Historia
--------

Sede da **Universidade para Estranxeiros de Perugia**
A Universidade de Perugia para Estranxeiros foi fundada en 1925. É unha universidade independente desde 1992 e ofrece principalmente cursos para e sobre a lingua e a cultura italianas. O actual reitor é Valerio de Cesaris.

### Persoal e alumnado

A Universidade contaba en 2003 con preto de 2.400 estudantes e 150 contratados como persoal académico.

Unha das alumnas máis famosas desta universidade é Amanda Knox, acusada de asasinato en Italia e absolta no outono de 2011, e que despois se converteu en escritora.

Notas
-----

1. ↑  "Las Universidades de Perugia". *ESN PEP Perugia* (en castelán). 2019-09-20. Consultado o 2022-07-22.
2. ↑  Bennett, Jessica (2021-11-01). "Amanda Knox fue exonerada, pero eso no significa que sea libre". *The New York Times* (en castelán). ISSN 0362-4331. Consultado o 2022-07-22.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Universidade para Estranxeiros de Perugia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns web

* Páxina web oficial da Universidade para Estranxeiros de Perugia
Coordenadas: 40°40′02″N 14°05′44″L﻿ / ﻿40.6671, 14.0955

O **Arquipélago Campano**, (italiano: *Arcipelago Campano*), tamén chamado **Arquipélago Napolitano** (*Arcipelago Napoletano*), é un arquipélago no mar Tirreno, no suroeste de Italia. Comprende 5 illas principais: Capri, Ischia, Nisida, Procida, e Vivara. A maior parte do arquipélago pertence á cidade metropolitana de Nápoles (e previamente formaba parte da provincia de Nápoles).

Extensión
---------

Mapa do Arquipégo Campano
As cinco illas principais son todas administradas pola cidade metropolitana de Nápoles:

* Capri e
* As 4 Illas Flégreas:
	+ Ischia e o seu illote complementario, o Castelo Aragonés
	+ Nisida,
	+ Procida, e
	+ Vivara.

Os illotes e escollos próximos tamén inclúense xeralmente no arquipélago:

* As Li Galli e o próximo scoglio Vetara.
* Illa de Gaiola
* Illa Pennata,
* Os *Farallóns* de Capri,
* Isolotto di San Martino, e
* Scoglio di Rovigliano.

A maior parte destes illotes menores pertencen tamén a Nápoles, excepto Li Galli, que pertence á provincia de Salerno.

Historia
--------

O nome antigo deste arquipélago era **Illas Parthenopaean**, (*Isole Partenopee*, de Parthenope, o nome antigo de Nápoles). Orixinalmente incluíronse as Illas Pontinas, que agora se consideran un arquipélago por dereito propio.

No arquipélago atopábase unha illa, o Isolotto di Megaride, aínda que moi próximo á costa, que alberga o Castel dell'Ovo. Con todo, agora é unha península conectada directamente ao continente.

Galería
-------

* IsquiaIsquia
* CapriCapri
* ProcidaProcida
* VivaraVivara
* NisidaNisida
* Illote do Castelo Aragonés de IsquiaIllote do Castelo Aragonés de Isquia
* MegarideMegaride
* Farallóns de CapriFarallóns de Capri
* Li GalliLi Galli

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arquipélago Campano Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Arquipélago Campano.com[*Ligazón morta*]
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Martín Codax (homónimos).
A **Agrupación Martín Codax** foi unha sociedade cultural radicada en Vigo durante a Segunda República Española.

Historia e características
--------------------------

Fundada polo presbítero Emilio Álvarez Martínez (**o Reisiño**). A súa denominación facía referencia ao trobador medieval Martín Codax. Dedicada principalmente á representación de obras teatrais -en particular de José María Pemán-, coa recadación financiaban outras actividades educativas. Creada cara finais de 1932, a agrupación non se constituíu formalmente como asociación ata 1934.

Vinculada a Acción Católica e á URD, incorporou membros da Falange galega así como un gran número de japistas. En xeral os seus dirixentes abrazaban posicións de extrema dereita, aínda que o proceso de fascistización do grupo non foi completo. Claramente españolista, aceptaba un marco de autonomía para a "rexión galega". Mantiveron o seu primeiro choque violento en agosto de 1933, en Baiona. A agrupación editou a revista homónima, que comezou a publicarse en febreiro de 1935, con José Vázquez Fernández na dirección e con Jesús Villot Vidal como redactor xefe.

Os actores José Signo e José María Seoane pertenceron á asociación antes de pasar ao Teatro Nacional.

Notas
-----

1. ↑  Velasco Martínez 2013, p. 595.
2. ↑  Velasco Martínez 2013, p. 599.
3. 1 2 3  Fernández González 2005, p. 324.
4. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 593-594.
5. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 593, 597.
6. ↑  Velasco Martínez 2013, p. 601.
7. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 599-601.
8. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 603-605.
9. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 604-605.
10. ↑  Velasco Martínez 2013, pp. 594-595.
11. ↑  "José María Seoane, actor". *El País*. 11 de xullo de 1989.
12. ↑  "José María Seoane triunfó en el cine y el teatro en España". *La Voz de Galicia*. 9 de decembro de 2006.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández González, Manuel (2005). *La dinámica sociopolítica en Vigo durante la Segunda República* (PDF). (Tese dirixida por Justo Beramendi González). Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.
* Velasco Martínez, Luis (2013). En: Miguel Angel Ruiz Carnicer (coord.). "El Movimiento antes del movimiento: De las asociaciones católicas a FET de las JONS. El caso de Vigo" (PDF). *Falange, las culturas políticas del fascismo en la España de Franco (1936-1975)* (Zaragoza: Institución Fernando el Católico). ISBN 978-84-9911-216-9.
O **Curtiss P-40 Warhawk** foi un caza e avión de ataque monopraza estadounidense da segunda guerra mundial. Foi basicamente un P-36 reformado para equipar un motor lineal, reducindo así o tempo de desenvolvemento. O seu prototipo voou por primeira vez en outubro de 1938. Usouse sobre todo en misións de ataque ao chan e foi tamén empregado polos británicos, neozelandeses, canadenses e australianos cos nomes Tomahawk e Kittyhawk.

A falta dun compresor de dúas etapas no P-40 converteuno nun modelo inferior aos cazas da *Luftwaffe* como o Messerschmitt Bf 109 e o Focke-Wulf Fw 190 a grande altitude e raramente foi usado en operacións de combate en Europa occidental. Porén, entre 1941 e 1944 xogou un papel moi importante no norte de África, no pacífico e na China. Tamén foi significante o seu traballo en Oriente Medio, o sueste asiático, o leste de Europa, Alasca e Italia.

O rendemento do P-40 a grande altitude non era tan importante neses teatros, onde servía como caza de superioridade aérea, escolta de bombardeiros e cazabombardeiro. Aínda que gañou unha reputación na posguerra como un deseño mediocre, axeitado tan só para apoio aéreo próximo, estudos máis recentes que inclúen o escrutinio dos rexistros de escuadróns aliados indican que non foi así: o P-40 desempeñouse sorprendentemente como caza de superioridade aérea, sufrindo por momentos grandes perdas, pero tamén causando un gran número de baixas entre os avións inimigos. Baseado en afirmacións de vitoria en tempos de guerra, máis de 200 pilotos de caza aliados (do Reino Unido, Australia, Nova Zelandia, Canadá, Suráfrica, os Estados Unidos e a Unión Soviética) convertéronse en ases voando o P-40. Entre eles houbo polo menos 20 dobres ases, a meirande parte combatindo no Norte de África, a China, Birmania e a India, o suroeste do Pacífico e o leste de Europa. O P-40 ofrecía as vantaxes adicionais de baixo custe e durabilidade, que o mantiveron en fabricación como avión de ataque a terra moito tempo despois de que quedase obsoleto como caza.

Notas
-----

1. ↑  "P-40 and Zero". *www.chuckhawks.com*. Consultado o 2022-01-29.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206409
* BNF: 14534406b
* FAST: 1049799
* GND: 7697779-1
* LCCN: sh85096398
* NKC: ph116976

 |
A **praia de Rodiles** é unha praia do litoral oriental de Asturias pertencente ao concello de Villaviciosa e forma parte Reserva Natural Parcial da Ría de Villaviciosa. Atópase na marxe oriental da desembocadura da ría de Villaviciosa. O extremo occidental da praia comunica coa praia de Misiego, situada no delta da ría. No outro lado da desembocadura está a praia de El Puntal. 

Rodiles conta con varios servizos, como aseos, aparcadoiro, duchas, teléfono, papeleiras, servizo de limpeza, pasarelas de acceso e servizo de salvamento. É unha praia apta para a práctica de varios deportes, principalmente o surf. Conta tamén cun amplo merendeiro. 

Rodiles é un tramo do litoral da Costa do Xurásico Asturiana, área de grande interese arqueolóxico por mor do achado de numerosos xacementos do período xurásico formados por rochas nas que se atopan impresas pegadas de dinosauros.

Notas
-----

1. ↑  "Playa de Rodiles". *surfglassy.com*. Archived from the original on 12 de abril de 2008. Consultado o 18 de novembro de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Praia de Rodiles Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Fotos e vídeo da praia
**Secundino García Casal**, nado en San Sadurniño en 1965, é un político galego do BNG.

Traxectoria
-----------

Traballador da industria madeireira local (Intasa). Encabezou a candidatura do BNG en San Sadurniño dende as eleccións municipais de 1991. Na primeira ocasión non acabou representación, pero posteriormente acadaría 1 concelleiro en 1995, 2 en 1999 (sendo a segunda forza) e 3 en 2003. Nas municipais de 2007 logrou 5 concelleiros e empatou co PPdeG, logrando que este perdese a maioría absoluta que ostentaba dende 1995, polo foi elixido alcalde logo de que acadase un pacto de gobernabilidade co único concelleiro electo do PSdeG-PSOE. En 2011 revalidou de novo a alcaldía, desta vez con maioría absoluta. Os mesmos resultados -BNG 7 concelleiros/as, PP 3 e PSdeG-PSOE 1- repetiríanse nos comicios de 2015, co que Secundino García volveu encabezar a formación de goberno en San Sadurniño. Nas eleccións municipais de 2019 acadou de novo a alcaldía con maioría absoluta, en novembro dese mesmo ano ocupa unha das vicepresidencias da FEGAMP.

En 2023 foi reelixido alcalde por quinta vez consecutiva.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Constantino Bedoya Vázquez** |  **Alcalde de San Sadurniño** 2007 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Concello de San Sadurniño na FEGAMP
2. ↑  "Secundino García, reelixido alcalde por quinta vez consecutiva". *Concello de San Sadurniño*. 2023-06-17. Consultado o 2023-07-19.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en San Sadurniño
O **Pallacanestro Brescia**, actualmente coñecido como **Germani Brescia** por motivos de patrocinio, é un equipo de baloncesto profesional italiano da localidade de Brescia, Lombardía. O Basket Brescia foi fundado en 2009 e, desde a temporada 2016−17, compite na LBA, máxima categoría do baloncesto transalpino. O equipo conseguiu o ascenso á máxima categoría despois de vencer no quinto partido do play-off final ao Fortitudo Bologna.

Historia
--------

O Basket Brescia Leonessa nace un 2 de xullo de 2009, comezando a competir na Serie A Dilettanti, terceira categoría do baloncesto italiano, grazas á compra dos dereitos deportivos da Juvi Cremona Basket, a cal se fusionaría co Vanoli Cremona, levando de volta ao baloncesto á cidade lombarda despois de trece anos de ausencia. O primeiro director xeral do club foi Ario Costa. Na súa primeira temporada na competición, o club finaliza na quinta posición do seu grupo, sendo eliminado da primeira rolda dos play-offs de ascenso.

Ao ano seguinte, o Brescia finaliza na segunda posición do seu grupo, conseguindo, esta vez si, o éxito procurado. Tras permanecer durante catro anos na segunda categoría, na temporada 2015−16 o club consegue ao ascenso á Serie A, máxima categoría do baloncesto italiano, tras derrotar no quinto partido do play-off final ao histórico Fortitudo Bologna.

### Patrocinadores

Por motivo de patrocinio, o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:

* **Basket Brescia Leonessa** (2009−2011)
* **Centrale del Latte Brescia** (2011−2016)
* **Germani Basket Brescia** (2016−presente)

Notas
-----

1. ↑  Bernardini, Roberto (29 de xuño de 2009). "Dopo ben 13 anni Brescia ritrova il basket che conta". *Pineta Basket*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial Arquivado 24 de xuño de 2017 en Wayback Machine.
**Alberto Burri**, nado en Cittá di Castello (Perugia) o 12 de marzo de 1915 e finado en Niza (Francia) o 13 de febreiro de 1995, foi un artista plástico italiano. Traballou tanto a pintura como a escultura e a súa creación abranguiu varios estilos, arte povera, land art e fluxus entre outros.

Traxectoria
-----------

Entre 1934 e 1939 estudou medicina, titulouse en 1940 na Universidade de Perugia e foi médico militar durante catro anos na Segunda guerra mundial. Despois de que a súa unidade fora capturada no Norte de África, foi internado en 1944 nun campo de prisioneiros en Hereford, Texas, onde vai pasar 18 meses de catividade e onde tamén comezou a pintar. Despois da súa liberación en 1946, trasladouse a Roma e adicouse en exclusiva á pintura; a súa primeira exposición individual tivo lugar na Galería La Margherita en 1947. Despois expuxo na Galería Marlborough de Nova York e na galería de France de París.

En 1951, xunto con outros artistas coma Giuseppe Capogrossi o Ettore Colla, fundou en Roma o "Gruppo Origine". Posteriormente marchou ós Estados Unidos, onde impartiu aulas de arte dende 1953 ata 1960. Participou na Documenta 2, 3 e 7 de Kassel. Volveu traballar a Roma a partir de 1960. A súa primeira exposición retrospectiva celebrouse na Bienal de Venecia de 1960; en 1972 celebráronse retrospectivas en Turín e París.

Recibiu a Orde o mérito italiano en 1994. Città di Castello lémbrao cun gran museo permanente das obras.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q461740
* WorldCat
* VIAF: 71412837
* BAV: ADV12122527
* BIBSYS: 90789863
* BMT: 153139
* BNE: XX869498
* BNF: 12065445z
* CiNii: DA12968261
* DBI: ID
* DeutscheBio: 119106914
* Discogs: 4000864
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 41825
* FNA: ID
* GEC: 0223683
* GND: 119106914
* ICCU: CFIV016202
* ISNI: 0000 0001 2138 7097
* LCCN: n79099084
* Munzinger: 00000021088
* NDL: 00464045
* NKC: ola2002158021
* NLG: 63907
* NTA: 070360111
* OL: OL343808A
* openMLOL: 216057
* Pinakothek: alberto-burri
* RKD: 14324
* SNAC: w6sj2cxw
* SUDOC: 028917995
* Tate: 838
* Treccani: alberto-burri
* ULAN: 500015319

 |
A ***Vitas sanctorum patrum emeretensium***(*Vidas dos santos pais da Igrexa de Mérida*) é un texto haxiográfico da Alta Idade Media escrito en lingua latina. Narra as vidas de cinco bispos que gobernaron a sé de Mérida na segunda metade do século VI e primeira metade do VII: Paulo, Fidel, Masona, Inocencio e Renovatio.

Data de composición
-------------------

A primeira impresión da obra fíxose en Madrid en 1633. Consérvanse media ducia de manuscritos e algúns fragmentos. 

Non hai consenso sobre a data de composición. Con todo, parece que a maior parte das vidas foron compostas na primeira metade do século VII. O prefacio e os tres primeiros capítulos puideron engadirse a finais de século. Tamén hai quen[*quen?*] atrasa a composición da obra ao século IX.

Javier Arce pensa que foi escrita durante o episcopado de Estevo (633-638) e finalmente compilada e corrixida durante o episcopado de Festo (672-680). Na súa opinión, o traballo foi escrito por un diácono de Mérida, de quen non se sabe o nome. O diácono Paulo sería o responsábel da recompilación final.

Importancia histórica
---------------------

A *Vitas Patrum Emeritensium* é unha fonte de importancia capital para o estudo do Reino visigótico de Toledo. Contén moitas indicacións sobre a vida diaria na Hispania dos séculos VI e VII: alimentación, educación, roupa… 

É tamén importante para o coñecemento sobre a organización das Igrexas católica e ariana e o camiño que levou á conversión do pobo visigodo ao catolicismo. Así, a vida do bispo Masona narra o exilio deste bispo nos primeiros anos do reinado de Leovixildo a causa das maquinacións tramadas contra el polo bispo ariano Sunna. Finalmente, xa no goberno de Recaredo, Masona será un dos actores fundamentais na conversión do rei.

Notas
-----

1. ↑  Maya Sánchez, A. (1990). *Vitas sanctorum patrum emeretensium. Introducción, edición crítica y traducción*. Universidad de Sevilla.
2. 1 2  Francis Clark, *The Pseudo-Gregorian Dialogues*, Brill, 1997, pp. 131-135
3. ↑  *Vitas sanctorum patrum Emeretensium*. Paul, of Mérida, deacon of Mérida, active 7th century. Maya Sánchez, A. Turnholti [Turnhout, Belgium]: Brepols. 1992. ISBN 2503011616. OCLC 26115418.
4. ↑  Kulikowski, Michael (2004-08-30). *Late Roman Spain and Its Cities*. p. 389. ISBN 9780801879784.
5. ↑  Arce, Javier (2013). *Esperando a los árabes: Los visigodos en Hispania (507-711)*. Marcial Pons. p. 203. ISBN 978-8416662241.
Hvalfjörður
Vista do Botnsdalur desde o Hvalfjörður
Vista desde o Botnsdalur do Hvalfjörður
**Hvalfjörður** (en islandés, "Fiorde das baleas") está situado no oeste de Islandia entre Mosfellsbær e Akranes. O fiorde ten uns 30 km de longo e uns 5 km de ancho.

Historia
--------

O nome de Hvalfjörður provén do gran número de baleas que se podían atopar e capturar aquí. Ata a década de 1980, unha das maiores baleeiras de Islandia estivo neste fiorde. Antigamente este fiorde tamén tiña abondosas pesquerías de arenques.

Durante a segunda guerra mundial, unha base naval das armadas británica e norteamericana estivo situada neste fiorde. Un dos peiraos construído pola armada dos Estados Unidos foi posteriormente usado pola compañía baleeira Hvalur, ata que a caza comercial de baleas foi suspendida na década de 1980.

Ata finais da década de 1990, aqueles que viaxaban en coche tiñan que facer un longo rodeo de 62 km bordeando o fiorde pola hringvegur (estrada nº 1), para poder chegar á cidade de Borgarnes desde Reiquiavik. En 1998 o túnel de Hvalfjörður ou Hvalfjarðargöngin, que acurta a viaxe considerablemente, foi aberto ao transito. O túnel ten aproximadamente 5.762 m de lonxitude, e aforra unha hora de viaxe en coche a respecto de bordear o fiorde. O túnel discorre a unha profundidade de 165 m baixo do nivel do mar.

Pola contra, os viaxeiros que usen o túnel perderán unha bonita vista de Islandia, a parte interior do fiorde mostra unha interesante mestura de montañas volcánicas e vexetación verde no verán. En *Botnsá* por exemplo vense Lupinus, diversas clases doutras flores e visgos, así como pequenos bosques de bidueiros e coníferas. A área constitúe un bo exemplo de reforestación, un proxecto no que está Islandia desde hai bastantes anos.

Unha rota de sendeirismo a Glymur, a fervenza de Islandia máis alta, comeza no fondo do fiorde.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fotos 1
* Fotos 2

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q593040
* WorldCat
* VIAF: 315135439
* GeoNames: 3415843
* OSM: 8353314

 |
Coordenadas: 40°47′19″N 4°00′13″O﻿ / ﻿40.788623, -4.003674

Vista do porto dende o sur.
Porto de Navacerrada dende a *Bola del Mundo*.
O **Porto de Navacerrada** é un porto de montaña situado a 1.858 metros de altitude, na Serra de Guadarrama (Sistema Central), na fronteira entre as provincias de Madrid e Segovia. Na parte superior atópase a estación de esquí do mesmo nome, provista de varios hoteis, apartamentos e restaurantes.

Estrada
-------

Este porto e o paso natural entre os montes de Siete Picos (ó oeste) e Bola del Mundo (ó leste), e está atravesado por unha estrada autonómica que recibe a denominación M-601 na vertente madrileña e CL-601 na vertente segoviana. Esta estrada comunica o concello de Collado Villalba co de Segovia.

O Porto de Navacerrada é empregado con frecuencia como paso montañoso pola organización da Vuelta a España. Trátase dun dos destinos clásicos desta carreira ciclista.

Estación de esquí
-----------------

A estación de esquí é unha das máis visitadas en España, contando cunha estación de ferrocarril propia, da liña C-9 de Cercanías Madrid.

As súas 14 pistas divídense en:

* Pistas Verdes = 2
* Pistas Azuis = 7
* Pistas Vermellas = 3
* Pistas Negras = 2

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Porto de Navacerrada*** |

* Páxina web oficial da estación de esquí *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q547949
* GeoNames: 3115703

 |