**A Laracha** é un concello da provincia da Coruña, pertence á comarca de Bergantiños. Segundo o IGE en 2014 tiña 11 443 habitantes (11 367 no 2012, 11 337 no 2011, 11 213 no 2010). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «larachés». Recibe o seu nome da súa capital, a vila da Laracha.

Xeografía
---------

O concello, de 125,95 km², abrangue 13 parroquias, sendo as máis extensas as de Soandres e Montemaior. Caión é a única que ten contacto co mar, no Golfo Ártabro, no límite nordeste da Costa da Morte.

| Parroquias da Laracha |
| --- |
| 

Culleredo

Arteixo

Cerceda

Carballo

Caión

Lendo

Lemaio

Cabovilaño

Vilaño

Montemaior

Soandres

Erboedo

Coiro

Soutullo

Golmar

Torás

Lestón

 |
|  |

### Orografía e hidrografía

A zona sur está marcada pola chaira de Ordes e os montes baixos da serra de Montemaior, co monte Pedrouzo (521 m) e Pena Galluda (552 m). O centro está marcado polo val do río Anllóns, que se abre cara ao oeste e recibe as augas do Acheiro. Cara ao norte está a serra de Santa Leocadia, no límite con Arteixo.

### Clima

Ten un clima oceánico, con temperaturas suaves e escasa oscilación térmica, fortes precipitacións e elevada humidade. A vexetación autóctona foi substituída en boa medida por especies de repoboación como piñeiros e eucaliptos. A zona de monte ocupa un terzo da superficie total do municipio. Porén, quedan carballeiras como a de Santa Margarida, a de San Fins e a da capela de Comiáns.

### Demografía

| Censo total 2014 | 11 443 habitantes |
| --- | --- |
| Menores de 15 anos | 1396 (12,2 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 7245 (63,31 %) |
| Maiores de 65 anos | 2802 (24,48 %) |


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación da Laracha**   Fontes: INE e IGE. |
| **1900** | **1930** | **1950** | **1981** | **2004** | **2009** | **2011** | **2012** | **2013** | **2014** | **2015** | **2016** | **2017** | **2018** | **2019** | **2020** | **2021** | **2022** |
| 7993 | 10 039 | 12 213 | 11 710 | 10 800 | 11 171 | 11 337 | 11 367 | 11 375 | 11 443 |  |  | {{{13}}} | {{{14}}} | {{{15}}} | {{{16}}} | {{{17}}} | {{{18}}} |
| *(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)* |

Historia
--------

Os restos de asentamentos humanos máis antigos conservados no concello son do período megalítico, como o túmulo do Cruceiro (Lendo), mámoa de Fofelle (Lestón), mámoa da Fraga (Lendo), túmulo funerario na Medorra (Coiro), túmulo das Medorras na Ferreira (Montemaior), túmulo megalítico O Forno dos Mouros en Silvoso (Soandres), Pedra Fita do Loureiro ou Pedra do Gicho (Erboedo), medorra do couto de Outeiro (Montemaior), túmulo de Carboeiro en Portela (Erboedo), A Medorra do Codeso en Vilariño (Montemaior) ou o Túmulo das Rebuceiras (Lemaio).

No lugar de Lendo apareceron dúas machetas da idade de bronce. Da cultura castrexa consérvanse 19 poboados castrexos: castro de San Román e castro de Riotorto (ou Os Castros, ou o Petón do Castro, os dous en Cabovilaño); castro da Medoña (Coiro); A Castreira (ou As Castreiras, en Erboedo); castro da Condesa (ou Bico do Castro, en Lemaio); castro de Lestón (ou Os Castros, ou Agra do Castro Lestón), castro de Erboedo (ou Os Castros, ou As Croas), castro do Retorno e castro de Fofelle (Lestón); castro da Pena ou O Petón (Montemaior); castro de Condesuso (ou O Castriño), castro de Santa Baia (ou Croa de Santa Baia), castro de Cerqueira (ou de Refoxo), castro de Revirente, O Castro (ou Os Castros) e castro de Santa Baia (Soandres); castro de Gabenlle (ou Castro das Croas, ou Os Castros, en Torás); castro de Montes Claros (ou Os Castros, no que apareceu numerosa cerámica) e castro Pequeno (ou castro das Motas, ou a Mota, en Vilaño).

Casa do concello.
Durante a romanización de Galicia construíronse diversas vías, pasando por aquí a *Per Loca Marítima*. En 1987 atopouse na igrexa de Vilaño un miliario da época do emperador Magnentio, a mediados do século IV. No mosteiro de Soandres había unha ara votiva (conservada na catedral de Santiago de Compostela) cunha inscrición sobre un antigo templo adicado a Hércules Xónico.

Na igrexa de Lemaio consérvanse uns capiteis prerrómanicos, usados como pía de auga bendita. A igrexa de Soandres ten a súa orixe nun cenobio beneditino, que aparece documentado a finais do século X. Segundo o historiador Carlos Martínez Pereira a finais do s. XIII e principios do XIV na parroquia de Lendo estableceuse unha encomenda da orde do Temple, da que quedan mostras na igrexa parroquial.

A familia Pardo das Mariñas dominou a xurisdición que ocupou boa parte do concello desde o século XIV. As Torres de Cillobre foron creadas como construción defensiva, sendo reconvertidas en casa señorial. Diego das Mariñas foi o primeiro Capitán xeneral do Reino de Galicia. Outros nobres que habitaron esta casa foron os Bolaño, Ribadeneira, Parragués, Soutomaior e Moscoso.

Economía
--------

O concello ten unha ampla base no sector agrario e forestal. Hai empresas industriais como Cerámica Campo ou Celsa.
O Parque empresarial da Laracha está promovido pola sociedade pública *Suelo Empresarial del Atlántico*. Foi inaugurado en xaneiro de 2011. Ten unha superficie de 825.000 metros cadrados con acceso directo á autoestrada A Coruña-Arteixo-Carballo (AG-55). En 2017 Inditex iniciou as obras para construír alí un dos seus centros loxísticos.

Irmandade
---------

A Laracha está irmandada dende abril de 2010 coa comuna de Olonne sur Mer, do distrito francés de Les Sables-d'Olonne, Países de Loira no departamento Vendée.

* Francia Olonne sur Mer

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes da Laracha.
* CaiónCaión
* Parte do muíño que está en LarachaParte do muíño que está en Laracha
* Igrexa de SoutulloIgrexa de Soutullo
* Praia de CaiónPraia de Caión
* Torre de CillobreTorre de Cillobre
* Santa María de ErboedoSanta María de Erboedo
* Panel informativo sobre o concelloPanel informativo sobre o concello

Parroquias
----------

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias da Laracha |  |
| --- | --- |
| Cabovilaño (San Román) | Caión (Santa María do Socorro) | Coiro (San Xián) | Erboedo (Santa María) | Golmar (San Bieito) | Lemaio (Santa Mariña) | Lendo (San Xián) | Lestón (San Martiño) | Montemaior (Santa María Madanela) | Soandres (San Pedro) | Soutullo (Santa María) | Torás (Santa María) | Vilaño (Santiago) |

Lugares da Laracha
------------------

Para unha lista completa de todos os lugares do concello da Laracha vexa: Lugares da Laracha.

Notas
-----

1. ↑  Véxase no Galizionario.
2. ↑  Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. *(en castelán)*.
3. 1 2  Instituto Galego de Estatística. (2022) "A Laracha".*Información municipal. Sociedade e poboación*. Xunta de Galicia.
4. ↑  Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia
5. ↑  Goberno de España, Ministerio del Interior (ed.). "Elecciones 2023" (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
6. ↑  "El PSdeG gobernará sobre 1,2 millones de gallegos, el PP a 667.000, y el BNG a 360.000". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
7. ↑  Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google
8. ↑  "Nomenclátor - Xunta de Galicia". *www.xunta.gal*. Arquivado dende o orixinal o 04 de maio de 2020. Consultado o 4 de maio de 2020.
9. ↑  Parque Empresarial alaracha.gal

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***A Laracha Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Laracha

  


| * v
* c
* e
Concellos da comarca de Bergantiños |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
Cabana de BergantiñosCabana deBergantiños
 | 
CarballoCarballo
 | 
CoristancoCoristanco
 | 
A LarachaA Laracha
 | 
LaxeLaxe
 | 
Malpica de BergantiñosMalpica deBergantiños
 | 
PontecesoPonteceso
 |

 | Comarca de Bergantiños |

| * v
* c
* e
Galicia Galicia  ·  Concellos da provincia da Coruña |
| --- |
| 
* Abegondo
* Ames
* Aranga
* Ares
* Arteixo
* Arzúa
* A Baña
* Bergondo
* Betanzos
* Boimorto
* Boiro
* Boqueixón
* Brión
* Cabana de Bergantiños
* Cabanas
* Camariñas
* Cambre
* A Capela
* Carballo
* Cariño
* Carnota
* Carral
* Cedeira
* Cee
* Cerceda
* Cerdido
* Coirós
* Corcubión
* Coristanco
* A Coruña
* Culleredo
* Curtis
* Dodro
* Dumbría
* Fene
* Ferrol
* Fisterra
* Frades
* Irixoa
* A Laracha
* Laxe
* Lousame
* Malpica de Bergantiños
* Mañón
* Mazaricos
* Melide
* Mesía
* Miño
* Moeche
* Monfero
* Mugardos
* Muros
* Muxía
* Narón
* Neda
* Negreira
* Noia
* Oleiros
* Ordes
* Oroso
* Ortigueira
* Outes
* Oza-Cesuras
* Paderne
* Padrón
* O Pino
* A Pobra do Caramiñal
* Ponteceso
* Pontedeume
* As Pontes de García Rodríguez
* Porto do Son
* Rianxo
* Ribeira
* Rois
* Sada
* San Sadurniño
* Santa Comba
* Santiago de Compostela
* Santiso
* Sobrado
* As Somozas
* Teo
* Toques
* Tordoia
* Touro
* Trazo
* Val do Dubra
* Valdoviño
* Vedra
* Vilarmaior
* Vilasantar
* Vimianzo
* Zas

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q924043
* WorldCat
* VIAF: 316735985
* código INE: 15041
* GEC: 0265717
* GeoNames: 6357310
* OSM: 341947

 |