recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fournoi Korseon** (grego: *Φούρνοι Κορσέων* ou grego: *Φούρνοι Ικαρίας* - Fournoi Ikarias), máis comunmente simplemente **Fournoi**, é un complexo ou arquipélago de pequenas illas gregas que se atopan entre Icaria, Samos e Patmos en Icaria (unidade rexional) , na rexión do Exeo Setentrional. As dúas illas máis grandes do arquipélago son, a illa principal de Fournoi 31 km² e a illa de Thymaina 10 km², que están habitadas, así como a illa de Agios Minas 2´3 km² cara ao leste. Na illa principal Fournoi (cidade) é o maior asentamento seguido de Chrysomilia no norte (e o terceiro maior, logo de Thymaina). Fournoi (cidade) é o porto principal para os transbordadores que tamén recalan en Thymaina.

Mirando desde a illa Fourni a Thymaina e Icaria
Moitos dos habitantes son mariñeiros, aínda que durante a tempada de verán a poboación tamén está ocupado en actividades turísticas, na súa maioría alugando habitacións e catering. Na illa principal existen unha serie de praias como Vlychada, Vitsilia, Petrokopio, Elidaki, e Bali.

Clima
-----

O clima é árido e caloroso no verán. Os invernos son bastante suaves, con precipitacións medias, pero no arquipélago prevalecen fortes ventos constantes.

Vista panorámica

Comunicación
------------

A comunicación interrómpese con frecuencia durante o período de inverno (principalmente de novembro a abril) debido ao mal tempo e aos fortes ventos, principalmente. O resto do ano está dispoñible unha comunicación regular por barco coas illas de Ikaria e Samos. Desde o ano 2008 un transbordador de liña entre Samos e Atenas para tamén en Icaria e Paros.

Os asentamentos e as illas
--------------------------

A illa principal de Fournoi ten unha poboación de 1.320 habitantes (censo 2011), máis do 90 por cento da poboación do municipio. As únicas outras illas habitadas son Agios Minas, e Thymaina.

| Vila ou lugar | Poboación | Illa |
| --- | --- | --- |
| Agios Minas | 3 | Agios Minas |
| Alatonisi | 0 | Alatonisi |
| Anthropofas | 0 | Anthropofas |
| Agios Ioannis Thermastis | 1 | Fournoi |
| Bali | 6 | Fournoi |
| Chrysomilea | 104 | Fournoi |
| Dafnolies | 2 | Fournoi |
| Fournoi | 1,120 | Fournoi |
| Kamari | 14 | Fournoi |
| Kampi Fournon | 15 | Fournoi |
| Kampi Chrysomileas | 50 | Fournoi |
| Kerameidou | 7 | Fournoi |
| Plagia | 1 | Fournoi |
| Kisiria | 0 | Kisiria |
| Makronisi | 0 | Makronisi |
| Mikros Anthropofas | 0 | Mikros Anthropofas |
| Petrokaravo | 0 | Petrokaravo |
| Plaka | 0 | Plaka |
| Plakaki | 0 | Plakaki |
| Strongylo | 0 | Strongylo |
| Thymaina | 136 | Thymaina |
| Thymainaki | 0 | Thymainaki |
|

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fournoi Korseon Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de illas de Grecia

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en grego)*.
* Fournoi island at gtp.gr
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q608379
* GeoNames: 262262
* NKC: xx0117936

 |
**Colexio profesional** ou **colexio oficial** é unha organización polo xeral sen ánimo de lucro, de carácter gremial, no que o interese dos seus membros está na súa profesión e no interese público. Intégrana os que exercen as chamadas profesións liberais e está amparada polo Estado. Os seus membros asociados coñécense como colexiados. Cando un ten por obxecto de dedicación as autividades manuais ou artesás chámase segundo a forma tradicional: gremio. O obxectivo dos colexios profesionais é ordenar o exercicio das profesións, representalas en exclusividade e defender os intereses dos colexiados, alén de velar pola boa labor profesional e pola práctica dunha ética de traballo. Un colexio profesional é de interese para os profesionais porque proporciona vantaxes fiscais e protección para a compañía.

Os roles destas asociacións profesionais téñense definido como: "Un grupo de persoas dunha ocupación coñecida a quen se lles encomenda manter o control ou a supervisión da práctica lexítima da súa ocupación;" tamén como un axente activo "para salvagardar o interese público;" organizacións que "representan o interese dos profesionais," e por iso "actúan para manter a súa posición privilexiada e poderosa como organización."

En Europa, teñen implantación principalmente nos estados do Mediterráneo: Francia, España, Italia e Portugal.

Notas
-----

1. ↑  Fletcher, 1A Cyclopedia of the Law of Pirate Corporations §§97, 112.1 (1983).
2. ↑  Harvey, L. (2004). Quality Research International, ed. "Professional body".
3. 1 2  Harvey, L.; Mason, S.; Ward, R. (1995). *Role of Professional Bodies in Higher Education Quality Monitoring*. Birmingham: Quality in Higher Education Project. ISBN 1-85920-108-3.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia
* Colexio Oficial de Médicos de Pontevedra
* Colexio Oficial de Podólogos de Galicia
* Gremio
* Sindicato

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1110684
* EBID: ID
* GND: 4233208-4
* JSTOR: professional-associations

 |
Logo de GameSpot.
**GameSpot** é unha páxina web especializada en videoxogos que achega novas, análises, recensións e informacións relevantes sobre os xogos lanzados no mercado. O sitio web foi creado en maio de 1996 por Pete Deemer, Vince Broady e Jon Epstein. Foi comprado pola ZDNet, unha marca que, tempos despois, foi adquirida pola CNET, a actual dona de GameSpot. O enderezo web de GameSpot.com é un dos sitios web máis consultados do mundo, de acordo co servizo Alexa Internet.

Historia
--------

En xaneiro de 1996, Pete Deemer, Vince Broady e Jon Epstein renunciaron ós seus postos en IDG e founded SpotMedia Communications. SpotMedia lanzou *GameSpot* o 1 de maio de 1996. Orixinalmente, GameSpot só se centrou en videoxogos de ordenador, polo que a páxina irmá VideoGameSpot foi lanzada o 1 de decembro de 1996.

Notas
-----

1. ↑  "GameSpot.com WHOIS, DNS, & Domain Info - DomainTools". *WHOIS*. 2016. Consultado o 15 de febreiro de 2016.
2. ↑  "D.I.C.E. Awards by Video Game Details". Arquivado dende o orixinal o 05 de xuño de 2018. Consultado o 17 de agosto de 2019.
3. ↑  "Course Number: Ba278".
4. 1 2 3  "Research Dream Job: Online Gaming Zine". *Wired*. 6 de febreiro de 1997.
5. ↑  Navarro, Alex (14 de xullo de 2006). "Burning Questions: July 14, 2006". Arquivado dende o orixinal o 30 de setembro de 2007. Consultado o 23 de marzo de 2007.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45836
* Rotten Tomatoes: source-1121

 |
A **cornetada** ou **cencerrada** é unha festa que organizan os veciños dun lugar para burlarse dos vellos ou viúvos que casan de segundas. Tamén recibe os nomes de *chocallada*, *cencerrallada*, *cinzarrada* ou *cornetama*.

Consiste na reunión fronte a casa do vello ou do novo matrimonio para formar balbordo con cornos, cornetas, chocallas, cinzarros, tixolas, latas ou calquera obxecto capaz de provocar sons enxordecedores e desapracibles. Pode realizarse só na véspera da voda ou prolongarse durante os días seguintes; na zona oriental da provincia de Lugo podía durar ata quince días.

Era común complementa-lo ruído de tales instrumentos con coplas burlescas alusivas ós contraentes (ós seus defectos físicos, alcumes ou outras circunstancias da parella):

> 
> 
> *¿Quen casou?*  
> *Bata cagada.*  
> *¿E con quen?*  
> *Con Mexa-na-cama.*  
> *¡Arriba ca cencerrallada!*
> 
> 

Aínda que a causa máis común destas *celebracións* era a voda dun viúvo vello cunha moza máis nova ca el, tamén podían aplicarse contra os viúvos dos que se sospeitaba ou sabía que comezaba a manter relacións cunha moza, especialmente se se lles vía de palique a horas ou en lugares que os conveciños podían considerar sospeitosos.

> 
> 
> *Casáronse hoxe e veñen fuxindo da cencerrada porque ela é unha vella*
> Castelao: *Os dous de sempre*, 371.
> 

A cornetada duraba ata altas horas da noite ou ata que a vítima se resignaba a convidar con viño ós participantes. Este convite a modo de *compensación* recibía o nome de *paga-lo piso*.

Eladio Rodríguez recolle no Ribeiro de Avia e noutras zonas de Ourense o costume de realizar estas cornetadas contra os mozos de fóra que viñan casar cunha moza da parroquia. Os mozos do lugar, que os vían como intrusos no que consideraban territorio propio e que se sentían prexudicados nas súas expectativas matromoniais, mostraban así o rexeitamento contra o foráneo, que se vía obrigado a *paga-lo piso* se quería continuar coas súas relacións coa moza do lugar. Esta fórmula de pago podía consistir nunha merenda, nunhas xarras de viño, paga-los músicos da festa ou outras compensacións similares. Adoitaba rematar cun baile o domingo á tarde, que recibía o nome de *festa dos mozos*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* CASTELAO: *Obras*. Henrique Monteagudo (coord.). Galaxia, Vigo 2000.
* RÁBADE PAREDES, Xesús: "Cornetada", na *Gran Enciclopedia Galega*, Lugo 2003.
* RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Eladio: *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*. Galaxia, Vigo 1958-1961.
**Gemma Gary**, é unha ocultista e artista británica.

Traxectoria
-----------

Especializouse na maxia tradicional europea, escribiu varios libros sobre a súa práctica ritual así como a exploración no Folclore córnico. É observante da maxia popular europea que codificou para vivificala e facela viable proseguindo a tradición individual de prácticas máxicas da xente de Cornualla e Devon.

Ao non sentirse completamente identificada coa Wicca comezou a traballar de maneira instintiva e fixouse na bruxería popular da súa bisbarra, atopándose con xente semellante coa que conxeniou en diferentes aquelarres tradicionais chegando a ser líder do aquelarre "Ros and Bucca" onde traballa coa maxia operativa e mais a espiritual fundando a "Craft Order Kobb Bucca" onde funde o paganismo clásico do "numen local (genis Loci) así como con certas formas de maxia afectada polo cristianismo sen por iso rexeitalo debido á comuñón espiritual común, usando así denominacións católicas nos seus rituais e incluso os Salmos. Por outra banda usa a figura folclórica do "Demo" como unha forza que ela denomina "O Antigo", unha figura psicopompa de desvelamento do oculto no cosmos sen ningún tipo de conexión satanista ou luciferina nin cristiá.

Notas
-----

1. ↑  "Goddess of home" Gemma Gary Uk 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q65275221
* WorldCat
* VIAF: 24153237738629210910
* LCCN: no2018093906

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Localización da comuna de Tureia
**Tureia** é unha comuna da subdivisión Tuamotu-Gambier na Polinesia francesa.

A comuna de Tureia inclúe cinco atois. Á parte de Tureia só esta habitado o atol de Tematangi, Vanavana esta deshabitado, Mururoa e Fangataufa están cedidos para facer probas nucleares. Xeograficamente, a comuna de Tureia atópase xusto nas antípodas da Meca.

| Illas | Capital | Habitantes(2002) | Superficie(km²) | Lagoa(km²) | Coordenadas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tureia | Fakamaru | 261 | 8,3 | 47 | 20°50′S 138°32′O﻿ / ﻿-20.833, -138.533 |
| Fangataufa | – | 0 | 5 | 53 | 22°14′S 138°45′O﻿ / ﻿-22.233, -138.750 |
| Moruroa | – | 0 | 15 | 148 | 21°50′S 138°55′O﻿ / ﻿-21.833, -138.917 |
| Tematangi | Tehakoro | 53 | 7,7 | 61 | 21°41′S 140°38′O﻿ / ﻿-21.683, -140.633 |
| Vanavana | – | 0 | 2 | 3 | 20°47′S 139°08′O﻿ / ﻿-20.783, -139.133 |
| **Comuna de Tureia** | Fakamaru | 314 | 38 | 312 |   |

A poboación total era de 313 habitantes no censo de 2002, uns 1.000 menos que seis anos atrás debido aos efectivos militares que desaloxaron a zona.
**Crates de Tebas**, nado en Tebas no 368 a. C. e finado no 288 a. C. foi un filósofo grego discípulo de Dióxenes de Sinope e seguidor, como el, da escola cínica.

Crates foi o discípulo máis notable de Dióxenes de Sinope. O seu alumno máis famoso foi Zenón de Citio, fundador do estoicismo. Por iso considerase o nexo entre a escola cínica e o estoicismo.

Traxectoria
-----------

Naceu en Tebas no ano 368 a. C. De moi novo estableceuse en Atenas, onde coñeceu a Dióxenes. Era un cidadán de clase alta que renunciou a todo (riquezas e posición social) para abrazar ao cinismo. Como conta Dióxenes Laercio, Crates doou á cidade unha grandiosa fortuna e adoptou, xunto a súa esposa Hiparquía, a vida de mendigo que era característica dos cínicos. O seu trato coa xente era moi distinto do do seu mestre, era amable e respectuoso; chamábano "O Filántropo". Defendía os puntos de vista da escola cínica cun estilo menos agresivo que o de Dióxenes. Segundo Dióxenes Laercio, abría as portas das casas para exhortar ao seus moradores, de aí o seu outro sobrenome "O Abreportas". Outros din que era a xente a que o convidaba ás súas casas para dialogar con el e recibir o seu consello. Coa súa palabra e cos seus actos, predicaba a autarquía e a sinxeleza como único camiño para alcanzar unha vida feliz. A sinxeleza implicaba quedar só co mínimo, desprendéndose da familia, da propiedade, dos costumes sociais e mesmo das propias opinións.

Crates tivo un discípulo, o seu cuñado Metrocles.

Segundo a tradición, tivo con Alexandre Magno unha actitude similar á de Dióxenes: cando o emperador lle preguntou se quería que reconstruíran a cidade, respondeu: «Para que reconstruíla?»

Obras
-----

Escribiu numerosas obras literarias, a maioría en verso. Mediante elas, nun ton por momentos humorístico e por momentos serio, buscou difundir o cinismo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Gual, Carlos (2002). *4. Crates, o filántropo. La secta del perro*. Alianza Editorial. pp. 87. ISBN 8420677671.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q317947
* WorldCat
* VIAF: 807154
* BAV: ADV10136918
* BMT: 132173
* BNE: XX5300569
* BNF: 131978711
* CERL: cnp00874345
* DeutscheBio: 118715534
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1814263
* GND: 118715534
* ISNI: 0000 0003 8176 9585
* LCCN: n96104516
* NTA: 069975817
* SUDOC: 034941096
* Treccani: cratete-di-tebe

 |
**Genaro Moreda Martínez**, finado na Coruña o 1 de xullo de 1935, foi un farmacéutico, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Farmacéutico de Fene. Secretario da Delegación da Sociedad de naturales de Fene da Habana. Foi un dos fundadores da Federación Agrícola Ferrol-Pontedeume da que foi presidente en 1913 e secretario en 1915. Presentouse como candidato agrario ás eleccións municipais de 1913 e foi elixido, aínda que non tomou posesión ata 1915 pola presentación de recursos xudiciais por parte das forzas conservadoras. Dirixiu os periódicos *Fene Solidario* e *Cultura Campesina*. Estaba asociado á Irmandade da Fala da Coruña desde os seus inicios. O 17 de febreiro de 1917 causoulle a morte ao mestre Agustín de Burgos Redondo, o autor dun apropósito carnavalesco no que se ridiculizaba a súa figura. Xulgado e condenado por homicidio, despois da súa estancia no cárcere trasladouse á Coruña onde rexentou a farmacia da rúa Castiñeiras de Abaixo dende 1922 ata o seu falecemento en 1935. De 1930 e 1935 ocupou os cargos de secretario e tesoureiro da Xunta de Goberno do Colexio Oficial de Farmacéuticos da provincia da Coruña.

Vida persoal
------------

Casou con Andrea Ríos Veiga e foi pai de Emilio Moreda Ríos.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-7-1935, p. 5 e 7.
2. ↑  Foi defendido por Casares Quiroga e o xuíz aplicou como atenuante o carácter mortificante da obra que se ía representar e foi absolto. "Moreda absuelto" en *Vida Gallega*, 10-5-1919, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Sanfiz, Henrique (1999). "Apuntes verbo da federación agrícola Ferrol-Pontedeume. O agrarismo na comarca" (PDF). *Cátedra* (6): 33–38. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de xuño de 2013. Consultado o 4 de marzo de 2014.
**GalegoLab** foi unha asociación cultural fundada en 2010 co obxectivo de promocionar e normalizar a lingua propia de Galiza, o galego. A organización tiña como principal ferramenta de traballo a súa páxina web, que vén sendo unha rede social de crowdsourcing, onde os usuarios propoñen, cualifican ou denegan a viabilidade dunha idea ou proxecto.

> 
> 
> *GalegoLab ten como obxectivo de sumar esforzos e vontades, coñecementos e contactos, habilidades e aficións en defensa do idioma galego, especialmente centradas nas culturas emerxentes e nos sectores máis novos da sociedade.*
> Presentación na web da organización
> 

Algunhas das 50 caras coñecidas que puxeron a andar o proxecto foron Iago Martínez, María Yáñez, Belén Regueira, Antón Reixa ou Xabier P. DoCampo.

En setembro de 2010 a Secretaría Xeral de Modernización e Innovación Tecnolóxica da Xunta de Galicia premiou a iniciativa GalegoLab dentro da categoría de promoción do Patrimonio, Cultura e Lingua Galegas.

Galardóns e nomeamentos
-----------------------

### Premios Mestre Mateo

| Ano | Categoría | Receptor | Resultado |
| --- | --- | --- | --- |
| 2010 | Mellor obra interactiva | GalegoLab | Gañador |

Notas
-----

1. ↑  A comezos de ano, malia que a súa web non foi posta a disposición dos usuarios até o 20 de maio do 2010.
2. ↑  GalegoLab nace para renovar a loita polo galego Arquivado 15 de xuño de 2010 en Wayback Machine. nova n'*A Nosa Terra*.
3. ↑  "Modernización premia 6 proxectos para desenvolver contidos en internet orientados á promoción cultural e á integración de colectivos con dificultades de acceso á sociedade da información" Arquivado 17 de setembro de 2010 en Wayback Machine. artigo na web da IMIT, 14 de setembro de 2010

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* A Navalla Suíza

### Ligazóns externas

* Páxina web de GalegoLabarquivado dende o orixinal o 22 de febreiro de 2014.
O **crecemento natural** ou **crecemento vexetativo** é a diferenza entre o número de nados e o número de falecidos.

Características
---------------

Se o número de nados é superior ao número de mortos dise que a taxa de natalidade é maior á de mortalidade, é dicir a poboación aumenta; cando as defuncións superan aos nacementos a poboación diminúe. O crecemento natural calcúlase restándolle aos nacidos os mortos. A taxa de crecemento vexetativo considérase alta se supera o 2%, moderada se se atopa entre o 1% e o 2%, e baixa se é inferior ao 1%. Para determinar o crecemento da poboación, os demógrafos e outros especialistas utilizaron as taxas de mortalidade e de natalidade é dicir o número de nacementos e de defunción por cada mil habitantes durante un ano. Ambos os dous indicadores constitúen o que se coñece como crecemento natural.

Tipos
-----

Os tipos de crecemento natural son: 

* **Crecemento natural positivo**: Xérase cando hai máis nacidos que mortos.
* **Crecemento natural negativo**: Xérase cando hai maior cantidade de mortos que de nados.
* **Crecemento natural neutro**: Xérase cando hai a mesma cantidade de nados que de mortos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2822899
* EBID: ID
* GEA: 4382
* MAG: 2778104349

 |
**Gemma Nierga Barris**, nada en Xirona en 1965, é unha xornalista catalá.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias da Información pola Universidade Autónoma de Barcelona. Deuse a coñecer en 1984 como presentadora dun programa de cine en Radio Vilassar de Dalt. En 1985 pasa á Cadena 13 de Barcelona, tralo cal se incorpora a TV3 para presentar o espazo *Dit i fet* entre 1987 e 1989.

En 1987, ficha pola Cadena SER. Comezou como reporteira nun programa matinal, e máis tarde pasou ó horario nocturno onde se fixo cargo do coñecido programa *Hablar por hablar*, que nos seus comezos se emitía para as emisoras de Cataluña e, desde 1994 (e ata a actualidade con distintas presentadoras), para toda España. Tamén fixo na Cadena SER espazos culturais, de sucesos e de entrevistas, sobre todo dentro do programa informativo *Hora 25*.

Naquela época, 1993, seguiu presentando en TV3 en diferentes programas, como *Tres senyores i un senyor*, *Pares i fills* e *Tothom per tothom*. Ademais, en 1995, presentou, en TVE, o programa *El destino en tus manos* e, en 1997, *Hablando con Gemma* en Telemadrid, Euskal Telebista e Canal Sur.

Gañou o Premio Ondas 1997 polo programa *Hablar por hablar*. Ademais é autora do libro do mesmo título, no que recolle experiencias vividas ó longo do espazo co que Nierga conseguiu facerse co liderado de audiencia na franxa de madrugada.

En 1997, trala saída de Javier Sardà fíxose cargo do programa *La Ventana* da Cadena SER, líder de audiencia na súa franxa horaria. Con este programa conseguiu o Premio Ondas Internacional de radio 2000 pola tertulia de nenos.

### Asasinato de Lluch

A raíz do asasinato do seu contertulio e amigo Ernest Lluch o 21 de novembro de 2000, pola banda terrorista ETA, foi obxecto dunha gran polémica cando na manifestación en repulsa polo crime fixo as seguintes declaracións:

> 
> 
> *Estou convencida de que Ernest, mesmo coa persoa que o matou intentaría dialogar: vostedes, que poden, dialoguen por favor*.
> 
>

Vida persoal
------------

En xullo de 2004, casou con José Antonio Cabanillas, tenente de alcalde por Izquierda Unida (IU) na cidade de Córdoba, onde residen. É nai dun neno, Pau, que naceu o 28 de setembro de 2005.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394883
* WorldCat
* VIAF: 100916102
* BNE: XX1175581
* BNF: 167368265
* CANTIC: a11059485
* GEC: 0522442
* GND: 1196645566
* IMDb: nm1203684
* ISNI: 0000 0000 7824 1454
* LCCN: n96080450
* SUDOC: 250158671

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Crecente (homónimos).

**San Pedro de Crecente** é unha parroquia que se localiza no sur do concello pontevedrés de Crecente na comarca da Paradanta. Segundo o IGE en 2009 tiña 475 habitantes (259 mulleres e 216 homes), distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 537 habitantes.

Patrimonio
----------

**Igrexa de San Pedro de Crecente**, de transición románico-gótico. Consta de ampla nave rectangular con cuberta alintelada de madeira e presbiterio cuberto a base de bóveda apuntada. Nun dos arcos, con decoración de inspiración románica, ábrese un espazo que acubillou o sepulcro de Inés de Castro, agora depositado no museo arqueolóxico de Pontevedra. Conserva unha variada colección de canzorros, un escudo e unha fiestra no centro do testeiro absidal que consta de arco apuntado, arquivolta en aresta viva e chambrana lisa. A igrexa posúe unha reliquia da Veracruz coa bula de autenticidade expedida en Roma.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Crecente.
* Crecente.Crecente.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Crecente

| Lugares da parroquia de Crecente no concello de Crecente (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Abelán | O Castro | A Costa | O Coto | Crecente | Currás | Os Fernández | Os Gorrións | O Lameiro | Lobariñas | Montecelo | Os Piñas | Os Piñeiros | Rego de Auga | A Rubia | A Serra | Valeixe |

### Parroquias de Crecente

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Crecente |  |
| --- | --- |
| Albeos (San Xoán) | A Ameixeira (San Bernabeu) | Angudes (San Xoán) | Crecente (San Pedro) | Filgueira (San Pedro) | O Freixo (San Roque) | Quintela (San Caetano) | Rebordechán (Santa María) | Ribeira (Santa Mariña) | Sendelle (Santa Cruz) | Vilar (San Xorxe) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Crecente

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12386715
* código INE: 36014040000

 |
**María Delia Osorio Otero**, nada en Barra, Castro Canedo o 29 de novembro de 1891, foi unha mestra galega.

Traxectoria
-----------

En 1909 matriculouse por libre na Escola Normal de Ourense. Ao rematar o primeiro curso trasladouse á Escola Normal de León. Rematou os estudos de maxisterio na Escola Normal de Pontevedra en 1913. Aprobou as oposicións e foi nomeada mestra de Prada (A Veiga) en 1919, e despois trasladouse ao Castro de Beiro. Pertenceu á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense, da que era vogal 2ª do Consello directivo provincial en 1936, e colaborou na súa revista *Escuela del Trabajo*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituída a principios de agosto. Abríronlle expediente de depuración en 1937, co resultado de separación definitiva do servizo e baixa na escala en abril de 1940.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestras de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*, p. 90.
2. ↑  *El Progreso*, 2-10-1913, p. 2.
3. ↑  *La Región*, 23-4-1919, p. 2.
4. ↑  *La Región*, 9-8-1936, p. 1.
5. ↑  *La Región*, 5-8-1936, p. 4.
6. ↑  *La Región*, 27-6-1937, p. 4.
7. ↑  *La Región*, 8-5-1940, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Delia Osorio Otero
**Gema Buitrón Cortiñas**, nada nas Pontes o 19 de xullo de 1989, é unha arqueira galega. A súa especialidade é o arco recurvo.

Traxectoria
-----------

Comezou a practicar o tiro na súa vila natal, As Pontes, baixo a disciplina do Sílex, club no que milita aínda na actualidade. En 2002, na súa primeira participación, consegue o campionato de Galicia da súa categoría, que iría revalidando ano a ano, en todas as categorías polas que pasou, ata conseguir o campionato galego absoluto en 2006.

En 2007 participa por primeira vez nun campionato do mundo absoluto de tiro con arco, en Leipzig. Nese verán trasládase a Madrid para comezar a adestrar no centro de alto rendemento deportivo Joaquín Blume. En 2008 queda campioa de España de categoría universitaria e campioa de España absoluta por equipos, a canda as outras arqueiras galegas Iria Grandal e Margarita Beltrán. Nese ano tamén acada o bronce no campionato do mundo de categoría universitaria (parellas mixtas).

En febreiro de 2009 consegue en Alacant o seu primeiro campionato de España de tiro con arco na categoría individual absoluta (pista cuberta), así como a medalla de bronce por equipos. Nos campionatos de España ao aire libre, celebrados en Zaragoza repite a medalla de ouro así como a prata por equipos coa selección galega. Nese mesmo ano, nos mundiais de pista cuberta de 2009 celebrados en Rzeszow (Polonia) cae en dezaseisavos de final en categoría individual e en cuartos por equipos. Nos mundiais ao aire libre, celebrados en Ulsan (Corea do Sur), cae en trintaedousavos de final.

Vida persoal
------------

Estudante de Publicidade, participou como actriz na rodaxe dun spot para unha campaña internacional da Wii Sports.

Notas
-----

1. ↑  Resultados do LX Cto. España absoluto Arquivado 23 de agosto de 2009 en Wayback Machine. Federación Española de Tiro con arco, .pdf consultado o 23.9.2009
2. ↑  La arquera de As Pontes Gema Buitrón protagoniza la campaña publicitaria de «Wii Sports», *La Voz de Galicia*, 21.9.2009, consultado o 23.9.2009
| *Gemella* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Bacteria |
| Filo: | Firmicutes |
| Clase: | Bacilli |
| Orde: | Bacillales |
| Xénero: | ***Gemella***Berger 1960 |

 |
| Especies |
| *G. bergeri*
*G. cuniculi*
*G. haemolysans*
*G. morbillorum*
*G. palaticanis*
*G. sanguinis* |

***Gemella*** é un xénero de bacterias grampositivas que vive mellor con presións parciais altas de CO2.

Descrición
----------

Son bacterias anaerobias facultativas e dan negativo nas probas da oxidase e catalase. Son obrigadamente fermentadoras, e producen unha mestura de ácido acético e ácido láctico ou unha mestura de ácido acético e CO2. Por exemplo, *G. haemolysans* fermenta a glicosa formando unha mestura de ácido acético e láctico en ausencia de oxíxeno, pero en presenza de oxíxeno produce ácido acético e CO2.

Importancia clínica
-------------------

As bacterias do xénero *Gemella* encóntranse principalmente nas membranas mucosas humanas e doutros animais, especialmente na cavidade oral e tracto dixestivo superior. A especie *Gemella haemolysans* está implicada en exacerbacións pulmonares en pacientes con fibrose quística.

Notas
-----

1. ↑  Euzéby, J. P. "List of Prokaryotic Names with Standing in Nomenclature". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2010. Consultado o 2008-12-16.
2. ↑  Stackebrandt, E. B. Wittek, E. Seewaldt, and K. H. Schleifer (1982). "Physiological, biochemical and phylogenetic studies on *Gemella haemolysans*". *FEMS Microbiology Letters* **13** (4): 361–365. doi:10.1111/j.1574-6968.1982.tb08288.x.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3209512
* MAG: 2776024284

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 98099
* GBIF: 3227646
* IRMNG: 1298108
* ITIS: 957235
* NCBI: 1378

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D058834

 |
A **comunicación oral** é o xeito de comunicación humana, que se dá mediante unha lingua natural (xa sexa esta oral ou signada) e que está caracterizada pola inmediatez temporal. Na comunicación directa a produción da mensaxe por parte do emisor e a compresión do mesmo por parte do receptor é simultánea e prodúcese mediante a relación interpersoal. Esas condicións danlle ás mensaxes unha estrutura discursiva especial que se contrapón a outras formas de comunicación humanas coma a comunicación escrita ou a comunicación non verbal.

Algunhas características da comunicación oral directa
-----------------------------------------------------

A comunicación oral admite retrousos, a redundancia, reiteracións, saltos dun tema a outro, onomatopeas, e frases feitas, oracións inconclusas, omisións, desorde nos elementos da oración etc. En forma complementaria, apóiase nos códigos non verbais coma os acenos, posición do corpo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1322198
* AAT: 300411991
* GND: 4020717-1
* JSTOR: spoken-communication
* MAG: 2776230583

 |
***Geldgeschichtliche Nachrichten*** (en galego: "Noticias de Historia Monetaria") é unha revista de edición bimensual (os meses impares) publicada desde 1965 pola Sociedade de Historia Monetaria Internacional (*Gesellschaft für Internationale Geldgeschichte* –GIG–).

Os artigos publicados nesta revista refiren a todas as áreas da historia da moeda, do diñeiro e da medalla. O período que abrangue é desde o inicio das emisións monetarias, no século VII a. de C. ata os nosos días.

Na súa sección de actualidade, fanse públicas as datas de celebración de exposicións, conferencias, feiras e poxas de moedas, así como cursos universitarios acerca da historia monetaria, e publícanse tamén recensións das novidades editoriais nese ámbito.

A pertenza á GIG implica directamente a subscrición á revista *Geldgeschichtliche Nachrichten*, que ten unha tiraxe de arredor de 1.000 exemplares e se distribúe en 30 países.

A súa redactora xefa desde 2017 é Alexa Küter.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Geldgeschichtliche Nachrichten Arquivado 18 de febreiro de 2021 en Wayback Machine.". Sitio web da GIG.
2. ↑  "Die Redaktion Arquivado 21 de setembro de 2017 en Wayback Machine.". Sitio web da GIG.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sociedade de Historia Monetaria Internacional
Captura de pantalla do sistema GND
O **Ficheiro Integrado de Autoridades** (alemán: *Gemeinsame Normdatei*) ou **GND** é un ficheiro de autoridades internacional para a organización de nomes persoais, títulos temáticos e entidades corporativas para catálogos. Emprégase principalmente para a documentación en bibliotecas e en museos e arquivos. A entidade responsable do GND é a Biblioteca Nacional Alemá, en cooperación con diversas redes de bibliotecas rexionais na Europa de fala alemá. O sistema GND está baixo a licenza Creative Commons Zero (CC0).

A especificación GND fornece unha xerarquía de entidades de alto nivel e subclases, útiles nas clasificacións das bibliotecas, e un sistema para a identificación sen ambigüidades de elementos únicos.

Tornouse operacional en abril do ano 2012, e integra o contido doutros ficheiros de autoridades que dende entón xa non están en uso:

* *Personennamendatei* (PND)
* *Gemeinsame Körperschaftsdatei* (GKD)
* *Schlagwortnormdatei* (SWD)
* *Einheitssachtitel-Datei des Deutschen Musikarchivs* (DMA-EST)

Notas
-----

1. ↑  "Integrated Authority File (GND)". Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 22 de xaneiro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikidata ten a propiedade:  ***GND (P227)*** *(Ver os seus usos)* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q36578
* WorldCat
* VIAF: 188136221
* BARTOC: 698
* GND: 7749153-1
* MAG: 2778511625

 |
**Compromís-Podemos-EUPV: A la valenciana** (siglas: **Podemos-Compromís-EUPV**) é unha coalición electoral formada por Coalició Compromís, Podemos del País Valencià e Esquerra Unida del País Valencià, que se estableceu en maio de 2016 para concorrer ás eleccións xerais españolas de 2016 no País Valenciano. A alianza é a sucesora da coalición És el moment, que concorreu ás eleccións xerais españolas de 2015.

O nome da alianza, *A la Valenciana*, fai referencia ao tipo de coalición de goberno que Podemos e Compromís propuxeron ao PSOE tras as eleccións xerais de 2015. Esta proposta baseábase no acordo logrado no País Valenciano entre o Partit Socialista del País Valencià e Compromís tras as eleccións autonómicas valencianas de 2015, que permitiu que os seus respectivos líderes, Ximo Puig e Mònica Oltra, se convertesen no presidente e a vicepresidenta desa comunidade autónoma.

Notas
-----

1. ↑  "´A la valenciana´ será o nome da coalición entre Compromís, Podem e EU". *Levante EMV*. 13 de maio de 2016. Consultado o 13 de maio de 2016.
2. ↑  "Podemos, Compromís e IU pechan o acordo de confluencia no País Valencià". *eldiario.es*. 13 de maio de 2016. Consultado o 13 de maio de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
**Gelria** é un grupo de música galega creado no ano 2014. Está formado por Elena Tarrats (voz), Federico Mosquera (piano) e Mario G. Cortizo (percusión). O trío leva en funcionamento dende comezos do 2014 e ten tocado en Holanda e Barcelona. En Galicia a súa presentación tivo lugar na compostelá Casa das Crechas dentro do Festival Feito a Man 2015, seguido doutros concertos pola xeografía galega.

Recibe o nome do buque holandés no que o poeta rianxeiro Manuel Antonio estivo embarcado nas súas viaxes a América.

*Cantos de Poeta*
-----------------

Foto da gravación de *Cantos de Poeta.*
*Cantos de Poeta* (2016) é o primeiro traballo discográfico de Gelria. Consiste nunha antoloxía con catorce poemas da lírica galega de todos os tempos postos en música por Mosquera e Cortizo, dende o Rexurdimento de Curros Enríquez e Rosalía de Castro até autores actuais como Xosé Luís Méndez Ferrín ou Chus Pato. Editado en formato libro disco, conta cun prólogo de Xosé Lois Romero e ven acompañado de ilustracións e fotografías, cos textos en inglés, castelán e portugués traducidos por Erín Moure, Mª Rosario Soto e Carlos Quiroga. *Cantos de Poeta* é un disco de produción propia gravado integramente en directo co equipamento da Radio Galega baixo a dirección de Pablo Barreiro.

Na gravación do disco colaboraron Xosé Lois Romero (acordeón e percusión), Pablo Pérez (contrabaixo), Rubén Fernández (voz), Mariana Montero, María Montero e Alejandra Montero (voz e pandeireta, membros de Lilaina), Benxamín Otero (óboe e corno inglés), Cibrán Seixo (violín), Paula Santos (viola), Rosalía Vázquez (violoncello), Roberto Bao (percusión), Isabel Diego (percusión) e Ana Gayoso (percusión).

Notas
-----

1. ↑  "Gelria, o navío de Manuel Antonio navega de novo como grupo musical". *Sermos Galiza*. Arquivado dende o orixinal o 07 de febreiro de 2016. Consultado o 6 de febreiro de 2016.
2. ↑  "Gelria no Pazo de Liñares". *La Voz de Galicia*. Consultado o 6 de febreiro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Gelria en Youtube
***Geheimes Kuba*** é unha serie documental alemá que retrata a historia de Cuba dende tempos coloniais até o presente. Componse de oito episodios e estreouse a través de Netflix o 11 de decembro de 2015.

En *Geheimes Kuba*, máis de 50 testemuñas e expertos internacionais sobre Cuba foron entrevistados no documental, abranguendo tanto partidarios como detractores de Fidel Castro e o seu predecesor Fulgencio Batista. Entre eles están o ex xefe de intelixencia de Cuba Juan Antonio Rodríguez Menier e o xefe da KGB para América Latina Nikolai Leonov, o compañeiro de Che Guevara Dariel Alarcón e o axente da CIA Félix Rodríguez, a antiga amante de Fidel Castro Marita Lorenz e o seu antigo gardacostas Carlos Calvo, a fillastra do xefe da mafia Meyer Lansky, o famoso novelista cubano Leonardo Padura e o último Xefe de Estado da RDA e amigo persoal dos irmáns Castro, Egon Krenz.

Notas
-----

1. ↑  "The Cuba Libre Story". *Netflix Media Center*. Consultado o 24 de xullo de 2019.
2. ↑  "‘The Cuba Libre Story’ Leaving Netflix in December 2021". *What's on Netflix*. 8 de novembro de 2021.
3. ↑  "The Cuba Libre Story". *LOOKSfilm*. Consultado o 24 de xullo de 2019.

* Portal:Historia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28003795
* IMDb: tt5319838
* LUMIERE: 146863
* TMDb: 65867

 |
Localización dos Guanartematos con respecto ós municipios actuais (Verde escuro-Guanartemato de Gáldar)
**Guanarteme** (de *wan,* "home", e *Artemi,* "fillo de soberano") era o termo que recibían os reis aborixes na illa de Gran Canaria antes da conquista castelá. Posto que a illa estaba dividida en diversos territorios máis ou menos autónomos, existían varios **guanartemes**. No momento da conquista había dous: o Guanartemato de Telde e o Guanartemato de Gáldar.

Os **guanartemes** axudábanse dun consello de nobres para tomar as súas decisións, ademais de contar co sacerdote ou faycán, quen en ocasións podía ter máis relevancia social e política que o propio **guanarteme**. Tamén se menciona a existencia dun consello de carácter militar: o **sabor**, onde se reunían os guayres ou capitáns.

A palabra Guanarteme, significa literalmente "Fillo de Arteme", que se refire a **Tagohorcer Semidán** (coñecido como Arteme ou Artemi Semidán) rexente de Gran Canaria 4 ou 5 xeracións antes da invasión castelá, que foi gobernante do Reino de Canaria tras ser unificados os 10 cantóns que existían na Illa no tempo dos seus pais: Gumidafe e Atindamana

Na illa de Tenerife, estes monarcas recibían o nome de Menceyes.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tenesor Semidán
O cacique **Guaicaipuro** é un xefe indíxena lendario de Venezuela que liderou as tribos dos teques e dos caracas. Aínda que hoxe é coñecido como *Guaicaipuro*, en documentos históricos o seu nome foi escrito Guacaipuro. Foi mencionado polo escritor José de Oviedo y Baños, e segundo a obra *Historia de conquista y población de la provincia de Venezuela*, este personaxe naceu nun asentamento indíxena na rexión de Los Teques, Venezuela, por volta do ano 1530, e morreu en 1568. A obra de Oviedo y Baños di que o personaxe foi un nativo que liderou varias tribos caribes, co título *Guapotori*, "Xefe de xefes", nunha loita polo control das minas de ouro de Los Teques.

Ao contrario doutros personaxes documentados como Guaicamacuto e outros "Guaica" (palabra que significa "Maior dos" ou "Xefe dos"), non existen documentos ou rexistros históricos que comproben ou dean indicios de que existise Guaicaipuro ou alguén con ese título. Guaicaipuro forma parte das figuras centrais do espiritismo venezolano, xunto con María Lionza.

Traxectoria
-----------

Guaicaipuro foi un cacique e xefe guerreiro, de orixe taima. Foi criado polo cacique Catuche da tribo dos teques. Tiña dúas irmás chamadas Tiaora e Caycape. Ao morrer Catuche, Guaicaipuro pasou a liderar a tribo con 20 anos de idade. Casou con Urquía, e o seu lugar de residencia e cuartel situouno en Suruapo, preto de Paracotos. Tivo tres fillos, entre ellos Baruta, quen recibiu de mans da súa nai o penacho con plumas vermellas tras morrer en combate o seu pai.

Guaicaipuro venceu a xefes militares españois, como o coronel Juan Rodríguez Suárez, o almirante Diego García de Paredes, o capitán Luis Narváez e Francisco Fajardo. Formou unha coalición de grande alcance con diversas agrupacións da rexión central do país, especialmente no val de Caracas, para facer fronte á conquista española do territorio da actual Venezuela. Alí adquiriu o título de "Xefe de xefes" ou "Guapotori" e dirixiu aos caciques Tiuna, Naiguatá, Guaicamacuto, Chacao, Terepaima, Catia, Aramaipuro, Paramaconi e ao seu propio fillo Baruta, entre outros. No presente, Guacaipuro é un dos caciques máis famosos de Venezuela, onde é un símbolo da resistencia indíxena.

Notas
-----

1. ↑  Malia ser coñecido hoxe como Guaicaipuro, nos documentos do tempo o seu nome foi escrito como «Guacaipuro II»
2. ↑  La Torre Berbeci, Pedro Simón (1997). *Caciques* (en castelán). Caracas: M.A.
3. ↑  OVIEDO Y BAÑOS, JOSÉ DE. *HISTORIA DE LA CONQUISTA Y POBLACIÓN DE LA PROVINCIA DE VENEZUELA* (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 27 de abril de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cacique

* Portal:Pobos indíxenas de América
Un **código lingüístico** é un sistema de sinais ou de símbolos que, por convención previa, pode ser usado para enviar unha mensaxe. Exemplos de códigos son as linguas naturais, o código Morse, o braille ou a lingua de sinais.

Este termo foi importado da *teoría da comunicación* polo lingüista romanés Roman Jakobson. Neste modelo, o código permite representar e transmitir a información entre a fonte dos sinais (emisor) e o destino (receptor) a través dun canal e nun contexto dado. Nun proceso de comunicación, o emisor **codifica** a información e esta é **decodificada** polo destinatario ou receptor.

O código pode estar formado de sinais de natureza diferente: sons (código lingüístico), signos escritos (código gráfico), sinais xestuais (como levar o índice erguido aos beizos), cores (semáforos) etc. Os sinais que forman un código son un conxunto reducido e convencional que só varía co acordo dos usuarios dese código.

As linguas naturais teñen a forma dun sistema de signos chamado código lingüístico que está formado por un grupo reducido de signos vocais (fonemas) para cada lingua, cuxas regras de combinación permiten a formación de signos lingüísticos dun nível superior, os morfemas.
. Reserva Nacional de Paracas, Perú.
Illas guaneras en Chincha, Perú. 21.2.1863
Guano de morcego nun hotel abandonado en Cacahuamilpa, México.
**Guano** (quechua: wanu) é o nome que se lle dá aos excrementos de morcegos e aves mariñas cando estes se acumulan. Para iso requírese tamén dun clima árido ou de escasa humidade.[]

Está composto de amoníaco, ácido úrico, fosfórico, oxálico e ácidos carbónicos, sales e impurezas da terra. Ten cor avermellada cando provén dos xacementos do plioceno e o plistoceno, e é amarelado cando é de formación recente.

Pode ser utilizado como un fertilizante efectivo debido aos seus altos niveis de nitróxeno e fósforo. A partir da concentración de devanditos compoñentes tamén se pode elaborar o superfosfato. []

O guano colléitase de varias illas e illotes do océano Pacífico, particularmente do Perú e noutros océanos (por exemplo a illa Juan de Nova). Estas illas foron o fogar de colonias de aves mariñas por séculos, e o guano acumulado ten moitos metros de profundidade.[]

O **guano das illas**, particularmente o das illas Chincha no Perú, foi explotado no século XIX e principios do século XX e foi o seu gran produto de exportación durante moito tempo.[]

A partir do ano 1845 comezouse a explotarse, e polas súas propiedades como fertilizante era importado por países como Inglaterra e os Estados Unidos.

O guano peruano segue tendo gran demanda por ser un fertilizante natural e pola tendencia a efectuar "boas prácticas agrícolas", ao ir eliminando da agricultura moderna, pesticidas e fertilizante sintéticos e substituílos por outros biodegradables, dentro dos cales está o guano das illas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170185
* AAT: 300011808
* BRE: 1933951
* EBID: ID
* GEC: 0113143
* MAG: 157655426

 |
Un **coactivador** é unha proteína que incrementa a expresión xénica ao unirse a un activador (ou factor de transcrición), que contén un dominio para a unión ao ADN. O coactivador non pode unirse ao ADN por si mesmo.

O coactivador pode potenciar a iniciación da transcrición ao estabilizar a formación do holoencima ARN polimerase. Os coactivadores poden controlar moitos outros pasos da transcrición, como a elongación, o splicing do ARN, e a terminación e degradación do complexo coactivador-activador.

Algúns coactivadores posúen unha actividade intrínseca de histona acetiltransferase (HAT), que acetila as histonas e causa que a cromatina se relaxe nunha rexión limitada, o que facilita o acceso ao ADN. O CBP e o p300 son exemplos de coactivadores con actividade HAT. Informouse doutras moitas actividades encimáticas nos máis de 300 coactivadores coñecidos para os receptores nucleares. Os mellor coñecidos destes son o SRC-1, SRC-2, e SRC-3. Os coactivadores funcionan en complexos de alto peso molecular de 6-10 coactivadores e proteínas asociadas a coactivadores (denominadas co-coactivadores).

Nos humanos coñécense de varias ducias a varios centos de coactivadores, dependendo do nivel de confianza co cal se pode facer a caracterización dunha proteína como coactivador.

Notas
-----

1. ↑  Näär AM, Lemon BD, Tjian R (2001). "Transcriptional coactivator complexes". *Annu. Rev. Biochem.* **70**: 475–501. PMID 11395415. doi:10.1146/annurev.biochem.70.1.475.
2. ↑  McKenna NJ, O'Malley BW (2002). "Minireview: nuclear receptor coactivators--an update". *Endocrinology* **143** (7): 2461–5. PMID 12072374. doi:10.1210/en.143.7.2461.
3. ↑  Xu W (2005). "Nuclear receptor coactivators: the key to unlock chromatin". *Biochem. Cell Biol.* **83** (4): 418–28. PMID 16094445. doi:10.1139/o05-057.
4. ↑  "Nuclear Receptor Signalling Atlas". Consultado o 2007-08-10.
5. ↑  Schaefer U, Schmeier S, Bajic VB (2011). "TcoF-DB: dragon database for human transcription co-factors and transcription factor interacting proteins". *Nucleic Acids Res.* **39** (Database issue): D106–10. PMC 3013796. PMID 20965969. doi:10.1093/nar/gkq945.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Corregulador da transcrición
* Activador (xenética)

### Ligazóns externas

* Nuclear Receptor Signalling Atlas (NIH-funded research consortium and database; includes open-access PubMed-indexed journal, *Nuclear Receptor Signaling*)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q637488
* MAG: 77445288

 |