Val do Bibei en Viana do Bolo.
O **río Bibei** é un afluente do Sil pola esquerda da súa marxe, que á súa vez é un afluente do Miño pola súa marxe esquerda. O seu percorrido de 97 km transcorre polas provincias de Zamora, Ourense e Lugo. A superficie da súa cunca hidrográfica abrangue un total de 1.561 km².

Topografía
----------

### Fontes

O Bibei nace no concello de Porto, a partir da xuntura de dous arroios da ladera setentrional do Moncalvo (2.044 m) co regato de Piatorta, a 1.590 m de altitude. Este regato provén dunha golada entre o alto do Torno (Serra Segundeira) e os contrafortes meridionais de Pena Trevinca (Serra do Eixe), na cal se sitúan as pequenas lagoas de Piatorta ou Piornais. Esta paraxe, a 1.870 m, separa a vertente do Bibei (cara ao oeste, que forma parte da conca do Sil-Miño) e a vertente do Tera (cara ao leste, na conca do Esla-Douro).

### Percorrido

O río Bibei ao seu paso polas Ermidas, O Bolo.
Baña inicialmente parte da comarca zamorana da Seabra, onde atravesa a localidade de Porto. Logo de marcar un sentido N-S, pouco despois desta última localidade vira cara ao norte, formando unha ampla elipse. Cruza partes das comarcas ourensás do Bolo e Trives, ata unirse ao Sil, pola esquerda, case en fronte de Montefurado, xa na provincia de Lugo. Así o Bibei percorre os municipios de Porto, Viana do Bolo, O Bolo, Manzaneda, A Pobra de Trives, todas en Ourense, e Ribas de Sil e Quiroga en Lugo.

No seu tramo final serve de linde entre os concellos de Ribas de Sil e Quiroga.

### Afluentes

Os afluentes máis importantes, pola esquerda, son o Camba, que se lle xunta en Viana do Bolo, o Conso, o San Miguel e o Navea. O Xares é o máis importante pola dereita. Todos eles dentro da Galiza.

### Réxime hídrico

O Bibei é o maior do ríos galegos que mostra un réxime de tipo pluvio-nival. Isto é debido ao carácter montuoso da súa cunca, que atinxe o punto máis alto na Pena Trevinca, con 2.127 msnm, onde nace o río Xares.

Historia
--------

Ponte do Bibei.
A Vía Nova, ou Vía XVIII, a calzada romana que unía Braga con Astorga, atravesa o Bibei no linde entre os concellos de Trives e Quiroga. Nese punto construíuse a denominada Ponte do Bibei, unha ponte romana erguida en época de Traxano, que constitúe un dos mellores exemplares de enxeñería viaria antiga conservado na Galiza.

Natureza
--------

### Topografía

Dado o tipo de relevo que atravesa, que inclúe na cunca as cimas máis elevadas da Galiza, o Bibei flúe encaixado profundamente na maior parte do seu percurso, só no val do Bolo se abre algo.

### Flora

A situación xeral da cunca englóbase entre o límite da rexión Eurosiberiana e a Mediterránea. Na zona máis oriental o bosque predominante é o dominio das quercíneas, como as aciñeiras (*Quercus ilex*), os acivros (*Ilex aquifolium*) ou as sobreiras (*Quercus suber*), aos que acompañan outras especies como érbedos (*Arbutus unedo*) e os cancereixos (*Sorbus aucuparia*), con relictos de carballos e rebolos (*Quercus robur*, *Quercus pyrenaica*), loureiros (*Laurus nobilis*) e acerollos (*Prunus lusitanica*).

As quercíneas alternan con paisaxes influídos antropicamente non vales baixos, aparecendo mesturados con castiñeiros (*Castanea sativa*) ou formando estas concentracións maiores ou menores. A degradación das quercíneas evoluciona nas zonas medio altas formando extensas áreas de uces (*Ulex, Calluna*), xestas e codesos (*Cytisus*). Nas zonas baixas poden aparecer plantas odoríferas como a estepas (*Cistus ladaniferus*), a lavanda (*Lavandula stoechas*) ou o cantroxo.

Hai ademais unha serie de endemismos, ás veces propios de altura, como o piorno espiñento (*Genista sanabrensis*) ou a xanzá (*Gentiana lutea*).

### Fauna

A fauna propiamente fluvial é dominio da troita (*Salmo trutta*). Hai tamén mamíferos acuáticos, dos que deben destacarse os musgaños acuáticos (*Glamys pyrenaica*) e as lontras (*Lutra lutra*).

Nos terreos da cunca subsisten aínda grandes mamíferos, como o corzo (*Capreolus capreolus*), o xabaril (*Sus scrofa*), o raposo (*Vulpes vulpes*) e o lobo (*Canis lupus*).

Das aves, a máis emblemática é a aguia real (*Aquila chrysaetos*), en perigo de extinción, e a perdiz charra (*Perdix perdix*), que só aparece en grande altura.

Intervención humana
-------------------

### Construcións

A actuación agrícola deixou a súa pegada nas ladeiras do Bibei nos concellos do Bolo e Trives. As abas do val foron modificadas coa edificación de socalcos, para aterrazar as pendentes, onde se cultivan videiras.

### Aproveitamento

Encoro do Vao.
A cunca do Bibei é unha das máis explotadas electricamente. En 1944 a empresa Minero Siderúrgica de Ponferrada adquiriu as concesións hidráulicas do río, e en 1945 traspasoullas á empresa Saltos del Sil. Sobre o propio río hai cinco encoros: o de San Sebastián, o de Pías, o de Santo Agostiño, o do Vao/Ponte Bibei e o de Montefurado. Nos seus afluentes hai outros once: os de Prada e Santalla/Santiago no río Xares; o das Portas no río Camba e o de Soutelo no seu afluente o río Cenza; o de Hedrada no río Conso; os de Cernado e San Miguel no río San Miguel; e os de Chandrexa, Guístolas, San Cristovo e Pontenova no río Navea.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Bibei Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Otero Pedrayo, Ramón (1977). *Os ríos galegos*. Vigo: Castrelos. pp. 30–31, 62.

### Outros artigos

* Ríos de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9071680
* GeoNames: 3128048
* TGN: 7341900

 |