A Copa da Coroación no museo do Athletic Club.
A **Copa da Coroación**, coñecida tamén como **Concurso Madrid**, foi unha competición futbolística organizada en 1902 en Madrid como parte dos festexos pola coroación como rei de España de Afonso XIII ao alcanzar a maioría de idade. Foi a primeira competición futbolística a nivel nacional celebrada en España. Debido ao seu éxito decidiuse organizar un torneo de fútbol con periodicidade anual a partir de 1903, torneo ao que se bautizou co nome de Copa do Rei, tamén coñecido como *Campionato de España de Fútbol*.

A Copa da Coroación desenvolveuse entre o 13 e o 16 de maio de 1902 en Madrid e proclamouse campión o **Bizcaya**, un combinado formado por dous equipos bilbaínos de fútbol, o Athletic Club e o Bilbao FC. Ao ano seguinte o Bilbao FC sería absorbido polo Athletic, conservando este último o seu nome orixinal. Por iso, este trofeo atópase actualmente no Museo do Athletic Club, e aínda que oficialmente a Real Federación Española de Fútbol non recoñece a Copa da Coroación no palmarés da Copa do Rei, a miúdo cítase como a primeira edición de devandito torneo, e ata, o propio Athletic Club, reivindícao como o primeiro título de Copa da súa historia.

Organización do torneo
----------------------

Equipo do Bizcaya que se proclamou campión.
En 1902 non existía aínda a Real Federación Española de Fútbol, así que o Torneo foi organizado polo Madrid FC (actual Real Madrid) e máis concretamente por Carlos Padrós, un dos fundadores de devandito club e que uns poucos anos máis tarde converteríase no segundo presidente da entidade branca na súa historia (1904-08) substituíndo ao seu irmán Juan.

O Madrid FC fora fundado en marzo de 1902 e a Carlos Padrós ocorréuselle que sería unha boa idea organizar un campionato (foi chamado *concurso*) en Madrid que atraese aos mellores clubs de fútbol existentes en España e que permitise ao Madrid FC medirse contra estes. A idea que tiña Padrós era crear un torneo que mellorase a Copa Macaya, que se disputaba en Cataluña e o *Concurso de Bandas* que se disputou anteriormente en Madrid.

O motivo da organización de devandito campionato foron os fastos da coroación de Afonso XIII como rei de España. Afonso XIII era rei desde o seu nacemento, pero non accedeu con plenos dereitos ao trono ata cumprir a maioría de idade (no seu caso foi declarado maior de idade con 16 anos). O seu 16º aniversario e a súa coroación íanse a producir o 17 de maio de 1902 e o torneo celebraríase en vésperas de tan sinalada data.

Tras facerse pública a celebración do concurso, varios equipos de toda España anunciaron a súa inscrición no mesmo. De Madrid inscribíronse o organizador, o Madrid FC, e o New FC. De Bilbao anunciaron a súa participación o Athletic Club e o Bilbao FC, aínda que finalmente tomaría parte un combinado de ambos denominado Bizcaya. De Cataluña foron invitados os cinco clubs que ese ano participara na Copa Macaya; finalmente, inscribíronse os barceloneses do FC Barcelona e o Club Español de Football (actual RCD Espanyol). O Club Universitary de Barcelona declinou tomar parte no torneo ao disputarse en vésperas dos exames -o seu persoal estaba formada exclusivamente por estudantes universitarios-, mentres que o Hispania AC e o Catalá SC alegaron non poder afrontar os gastos do desprazamento.

Os irmáns Padrós conseguiron que o Concello de Madrid doase unha copa de prata do ourive italiano Marabini como premio para vencedor. Así mesmo, lograron que o Ministerio de Agricultura e as sociedades de polo e de carreiras cedesen o campo de polo do Hipódromo da Castellana de Madrid para a disputa do Concurso.

O torneo, finalmente, disputouse entre os días 13 e 16 de maio de 1902. As eliminatorias disputáronse a partido único, todas elas no citado Hipódromo da Castellana madrileño. En caso de empate, o regulamento establecía a posibilidade de xogar sucesivas prórrogas de 15 minutos.

Eliminatorias
-------------

### Cuartos de final

Dado que había cinco equipos inscritos no torneo, un sorteo dilucidou quen deberían disputar unha única rolda para pasar á final e quen disputar unha eliminatoria adicional. Os equipos Bizcaya e Club Español de Foot-ball foron os prexudicados polo sorteo e tiveron que abrir o torneo disputando unha eliminatoria previa de cuartos de final.

O primeiro encontro xogouse o 13 de maio, ás 9 da mañá, e foi arbitrado por Mr Morris. Foi un futbolista do Español, Àngel Ponz Junyent, quen tivo a honra de marcar o primeiro gol do torneo pero, finalmente, os vascos do Bizcaya impuxéronse sen problemas por 5-1. Os españolistas contaban co *hándicap* de non poder reforzarse con xogadores estranxeiros xa que os seus estatutos prohibíanllo expresamente (de aí a súa denominación de Español) mentres que o Bizcaya si contaba con xogadores ingleses.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Equipo 1 | Resultado | Equipo 2 |
| **Bizcaya** | **5-1** | Español |

### Semifinais

O mesmo día 13 de maio, dúas horas despois do partido Bizcaya-Español, xogouse o encontro entre o FC Barcelona e o Madrid FC, no que venceron os cataláns por 3-1. O partido tivo unha asistencia de 2.000 espectadores. Este partido foi o primeiro enfrontamento Madrid-Barça da historia.

Ao día seguinte, o 14 de maio, o Bizcaya xogou contra o New FC de Madrid. Os biscaíños venceron de forma inapelable por 8-1 aos madrileños.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Equipo 1 | Resultado | Equipo 2 |
| **FC Barcelona** | **3-1** | Madrid |
| **Bizcaya** | **8-1** | New FC |

### Final

A final que enfrontou ao FC Barcelona e Bizcaya disputouse no Hipódromo da Castellana de Madrid, o 15 de maio de 1902. A final foi arbitrada polo organizador do torneo e futuro presidente do Madrid FC, o señor Carlos Padrós.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Equipo 1 | Resultado | Equipo 2 |
| **Bizcaya** | **2-1** | FC Barcelona |

O Bizcaya obtivo a vitoria ao gañar por 2-1 con goles de Astorquia e Cazeaux. Polos cataláns marcaría Steinberg (algunhas fontes citan a Parsons como o autor do gol barcelonista).

A aliñación do Bizcaya campión estaba formada por L.Arana; Careaga, Larrañaga; L.Silva, Goiri, Arana; Cazeaux, Astorquia, Dyer, R.Silva e Evans.

O FC Barcelona xogou con S.Morris; Maier, Puelles; Morris, Witty, Valdés; Parsons, Gamper, Steinberg, Albéniz e E.Morris.

### Trofeo de consolación

O 16 de maio disputouse un trofeo de consolación denominado **Copa Gran Peña**, para aqueles equipos que non alcanzara o título. O New FC e o FC Barcelona renunciaron a participar, polo que finalmente o trofeo de consolación enfrontou ao Madrid FC co Club Español de Football, con vitoria para os primeiros por 3-2.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Equipo 1 | Resultado | Equipo 2 |
| **Madrid** | **3-2** | Español |

Notas
-----

1. ↑  A FEF non recoñecerá ao Barça a Liga do ano 37

Bibliografía
------------

* Martínez Calatrava, Vicente (2001). *Historia y estadística del fúbol español*. ISBN 978-84-607-5701-6
* Arnaiz, Luis (2002). *100 finales de Copa. Historia del Campeonato de España*. Ed. Interviú.

Véxase tamén
------------

* Copa do Rei de fútbol

| * v
* c
* e
Edicións da Copa do Rei de fútbol |
| --- |
| Copa da Coroación | 1902 |  |
| Copa do Rei | 
* 1903
* 1904
* 1905
* 1906
* 1907
* 1908
* 1909
* 1910
* 1911
* 1912
* 1913
* 1914
* 1915
* 1916
* 1917
* 1918
* 1919
* 1920
* 1921
* 1922
* 1923
* 1924
* 1925
* 1926
* 1927
* 1928
* 1929
* 1929–30
* 1930–31

 |
| Trofeo Presidente da República | 
* 1931–32
* 1932–33
* 1933–34
* 1934–35
* 1935–36

 |
| Copa da España Libre | 
* 1937

 |
| Copa do Xeneralísimo | 
* 1939
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944
* 1944–45
* 1946
* 1947
* 1947–48
* 1948–49
* 1949–50
* 1951
* 1952
* 1952–53
* 1954
* 1955
* 1956
* 1957
* 1958
* 1958–59
* 1959–60
* 1960–61
* 1961–62
* 1962–63
* 1963–64
* 1964–65
* 1965–66
* 1966–67
* 1967–68
* 1968–69
* 1969–70
* 1970–71
* 1971–72
* 1972–73
* 1973–74
* 1974–75
* 1975–76
* 1976–77

 |
| Copa do Rei | 
* 1977–78
* 1978–79
* 1979–80
* 1980–81
* 1981–82
* 1982–83
* 1983–84
* 1984–85
* 1985–86
* 1986–87
* 1987–88
* 1988–89
* 1989–90
* 1990–91
* 1991–92
* 1992–93
* 1993–94
* 1994–95
* 1995–96
* 1996–97
* 1997–98
* 1998–99
* 1999–00
* 2000–01
* 2001–02
* 2002–03
* 2003–04
* 2004–05
* 2005–06
* 2006–07
* 2007–08
* 2008–09
* 2009–10
* 2010–11
* 2011–12
* 2012–13
* 2013–14
* 2014–15
* 2015–16
* 2016–17
* 2017–18
* 2018–19
* 2019–20
* 2020–21
* *2021–22*

 |