A **Samoa Americana** (samoano: Amerika Sāmoa, [aˈmɛɾika ˈsaːmʊa], tamén *Amelika Sāmoa* ou *Sāmoa Amelika*) é unha colonia dos Estados Unidos no océano Pacífico sur ao sueste do independente estado de Samoa. Está situada a 7.700 km da costa americana. En realidade o nome fai referencia ao xentilicio dos Estados Unidos, por contraposición á Samoa Alemá tras a repartición entre as potencias coloniais.

A súa localización céntrase en 14°18′S 170°42′O﻿ / ﻿-14.3, -170.7. Está ao leste da Liña de Data Internacional, mentres que Samoa está ao oeste da Liña. A superficie total é de 199 km², algo máis que Washington, D.C. Samoa Americana é o territorio máis austral dos Estados Unidos e un dos dous territorios dos Estados Unidos ao sur do Ecuador, xunto coa deshabitada illa Jarvis. Os produtos derivados do atún son as principais exportacións, e o principal socio comercial é o resto dos Estados Unidos.

Samoa Americana consta de cinco illas principais e dous atois de coral. A illa máis grande e poboada é Tutuila, coas Illas Manua, Atol Rose e Atol Swains tamén incluídas no territorio. Todas as illas, agás a illa Swains, forman parte do Arquipélago de Samoa, ao oeste das Illas Cook, ao norte de Tonga e a úns 500 km. ao sur de Tokelau. Ao oeste están as illas do grupo Wallis e Futuna. En 2021, a poboación de Samoa Americana é de aproximadamente 46.366 persoas.
A maioría dos samoanos americanos son bilingües e poden falar inglés e samoano con fluidez.

Samoa Americana é membro da Comunidade do Pacífico desde 1983. Samoa Americana destaca por ter a taxa de alistamento militar máis alta de calquera estado ou territorio dos Estados Unidos. A partir do 9 de setembro de 2014, o U.S. Army A estación de recrutamento do exército en Pago Pago clasificouse como primeira en produción das 885 estacións e centros de recrutamento do exército baixo o Comando de recrutamento do exército dos Estados Unidos.

Samoa Americana é o único territorio importante dos Estados Unidos no que a cidadanía non se concede ao nacer, e as persoas nacidas alí considéranse "non cidadáns nacionais".

Historia
--------

Habitada desde hai uns 3.000 anos, os exploradores europeos chegaron á illa no século XVIII.

As rivalidades internacionais na última metade do século XIX acougaron cun tratado de 1899 no que Alemaña e os Estados Unidos dividiron o arquipélago samoano. Estados Unidos ocupou formalmente a súa porción -un grupo máis pequeno de illas orientais coa coñecida rada de Pago Pago- ao ano seguinte. As illas occidentais son agora o estado independente de Samoa.

A armada estadounidense construíu unha estación carboeira na baía de Pago Pago para a escuadra do Pacífico, nomeou a un secretario local e asegurou un Documento de Cesión de Tutuila en 1900 e un Documento de Cesión de Manua en 1904. Durante a segunda guerra mundial os infantes de mariña norteamericanos en Samoa Americana, superiores á poboación local, tiveron unha enorme influencia cultural.

Tras a segunda guerra mundial, un intento do Departamento do Interior norteamericano no Congreso por pasar á Acta Orgánica 4500 para a incorporación de Samoa Americana, foi derrotada co esforzo dos xefes samoanos americanos liderados por Tuiasosopo Mariota, e estes esforzos levaron á creación dunha lexislación local, a Fono de Samoa Americana. Á vez que o gobernador naval foi nomeado, foi substituído por un gobernador elixido localmente. Aínda que tecnicamente considerada "desorganizada" en que o Congreso norteamericano non pasou un Acta Orgánica para o territorio, Samoa Americana ten goberno propio baixo unha constitución que se fixo efectiva o 1 de xullo de 1967. O territorio estadounidense de Samoa Americana está na lista de territorios sen goberno propio das Nacións Unidas, unha lista da que o país discrepa.

**Parque Nacional**

En 1988, o Congreso dos Estados Unidos creou o Parque Nacional Samoa Americana para protexer á flora e fauna local.

Xeografía
---------

As illas ocupan unha área total de 199 km² repartida en cinco illas volcánicas de escarpadas montañas e estreitas chairas na costa, e dous atois de coral.

O clima é tropical, moderado polos ventos alisios do sueste. Non hai moita variación estacional de temperatura. A época de choivas é de novembro a abril, con posibilidade de furacáns de decembro a marzo, e a época seca é de maio a outubro.

### Illas

As illas, de oeste a leste, son: 

* Tutuila, a máis grande, co porto natural de Pago Pago, a capital.
	+ Aunu'u, illote preto de Tutuila.
* Illas Manua, grupo de illas:
	+ Ofu
	+ Olosega
	+ Ta'u (illa Manua)
* Atol Rose
* Swains, atol situado ao norte, xeograficamente no arquipélago de Tokelau.

Mapa da Samoa AmericanaMapa da Samoa Americana
### Poboación

A poboación é de 57.902 habitantes (xullo 2004). Étnicamente un 89% son polinesios samoanos, 4% Tonganos e 2% de orixe europea.

A maioría da xente é bilingüe en inglés e samoano.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Listaxe de países participantes en Rio2016, ordenados por continente" (PDF). *Portal das Palabras*. Consultado o 16 de agosto de 2016.
2. 1 2  "American Samoa". *The World Factbook*. CIA. Consultado o 30 de agosto de 2019.
3. ↑  "U.S. nationals born in American Samoa sue for citizenship". *NBC News*. Associated Press. 28 de marzo de 2018. Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2018. Consultado o 1 de outubro de 2018.
4. ↑  2010 American Samoa Demographic Profile Data, U.S. Census Bureau.
5. ↑  "Local US Army recruiting station ranked #1 in the world – Samoa News". Arquivado dende o orixinal o 2 de abril de 2015. Consultado o 10 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Samoa Americana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* AmericanSamoa.gov – páxina oficial do goberno
* Samoan Bios Arquivado 22 de maio de 2019 en Wayback Machine.
* Samoa Americana en Curlie *(en inglés)*
* Wikimedia Atlas de American Samoa.
* NOAA's National Weather Service – American Samoa

| * v
* c
* e
Divisións políticas dos Estados Unidos |
| --- |
| Estados | 
* Alabama Alabama
* Alasca Alasca
* Arizona Arizona
* Arcansas Arcansas
* California California
* Carolina do Norte Carolina do Norte
* Carolina do Sur Carolina do Sur
* Colorado Colorado
* Connecticut Connecticut
* Dacota do Norte Dacota do Norte
* Dacota do Sur Dacota do Sur
* Delaware Delaware
* Florida Florida
* Hawai Hawai
* Idaho Idaho
* Illinois Illinois
* Indiana Indiana
* Iowa Iowa
* Kansas Kansas
* Kentucky Kentucky
* Luisiana Luisiana
* Maine Maine
* Maryland Maryland
* Massachusetts Massachusetts
* Michigan Míchigan
* Minnesota Minnesota
* Mississippi Mississippi
* Missouri Missouri
* Montana Montana
* Nebrasca Nebrasca
* Nevada Nevada
* Nova Hampshire Nova Hampshire
* Nova Jersey Nova Jersey
* Nova York Nova York
* Novo México Novo México
* Ohio Ohio
* Oklahoma Oklahoma
* Oregon Oregón
* Pensilvania Pensilvania
* Rhode Island Rhode Island
* Tennessee Tennessee
* Texas Texas
* Utah Utah
* Vermont Vermont
* Virxinia Virxinia
* Virxinia Occidental Virxinia Occidental
* Washington Washington
* Wisconsin Wisconsin
* Wyoming Wyoming
* Xeorxia, Estados Unidos de América Xeorxia

 |  |
| Distrito Federal | 
* Washington, D.C. Washington, D.C.

 |
| Áreas insulares | 
* Guam Guam
* Illas Marianas do Norte
* Porto Rico
* Samoa Americana Samoa Americana
* Illas Virxes Estadounidenses

 |
| Illas exteriores | 
* Illa Baker
* Illa Howland
* Illa Jarvis
* Johnston Atoll
* Kingman Reef
* Atol de Midway
* Illa Navassa
* Atol Palmyra
* Illa Wake

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16641
* WorldCat
* VIAF: 149435299
* BRE: 1817938
* EBID: ID
* FAST: 1207148
* GEC: 0058439
* GeoNames: 5880801
* GND: 4085684-7
* GNIS: 1802701
* ISNI: 0000000404229726
* LCCN: n79145002
* MAG: 2910968566
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge295648
* OSM: 2177187
* SUDOC: 027848361
* TGN: 7005667

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D018948
* MeSH: Z01.639.760.815.800.100
* UMLS: C0242536

 |