recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cimadevila.

**Cimadevila** é un lugar da parroquia de Castrofeito, no concello coruñés do Pino, na comarca de Arzúa. Segundo o IGE, en 2019 tiña 34 habitantes (15 homes e 19 mulleres).

Xeografía
---------

Este casarío algo disperso encóntrase dividido entre as parroquias de Castrofeito e de Pereira, aínda que o IGE contabiliza a súa propia poboación para esta última parroquia. A división entre unha e outra parroquia ven determinada pola ladeira do monte da Barreira na que se atopa, unha na bacía do río Brandelos (Pereira) e outra na bacía do rego do Amenal (Castrofeito).
Trátase dunha zona rural orientada ao leste cara á plataforma do aeroporto de Santiago-Rosalía de Castro, polo que xusto neste lugar dá comezo unha acusada pendente, e tamén ao carón da N-547, poucos metros despois de ter pasado O Amenal. Como o Camiño Francés a Santiago pasa por esta pequena poboación xusto antes e durante a devandita suba ao aeroporto, tense desenvolvido unha pequena infraestrutura hostaleira neste lugar, especialmente xunto á estrada nacional.

O monte da Barreira de Arriba (que acada os 376 m de altitude), no que as dúas Cimadevilas se estriban na súa cara leste, non só serve de soporte a unha parte fundamental da pista de aterraxe do aeroporto, senón tamén á malograda infraestrutura do Polígono Industrial do Pino, que se ve atravesada polo Camiño tralo seu paso por Cimadevila.

Galería de imaxes
-----------------

* Negocios ao carón da N-547Negocios ao carón da N-547
* Suba ao monte de Barreira de ArribaSuba ao monte de Barreira de Arriba

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Castrofeito

| Lugares da parroquia de Castrofeito no concello do Pino (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| O Amenal | A Baixa | Cimadevila | Figueiroa | A Igrexa | O Pazo | O Pousadoiro | Rial | O Río Pequeno | Samil | Santiso | O Souto | O Tixoliño | Vilabuíl | Vilarrel |

### Parroquias do Pino

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias do Pino |  |
| --- | --- |
| Arca (Santaia) | Budiño (Santa María) | Castrofeito (Santa María) | Cebreiro (San Xiao) | Cerceda (San Miguel) | Ferreiros (San Breixo) | Gonzar (Santa María) | Lardeiros (San Xiao) | Medín (Santo Estevo) | Pastor (San Lourenzo) | Pereira (San Miguel) | O Pino (San Vicenzo) | San Mamede de Ferreiros (San Mamede) |

Notas
-----

1. ↑  Xunta de Galicia (ed.). "Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 23 de abril de 2021.
2. ↑  Centro Nacional de Información Geográfica, ed. (2014). *Mapa Topográfico Nacional de España. MTN25. 95-III (09-14). San Marcos* (Mapa) (3ª ed.). 1:25.000. Madrid.
***As pitas baixo a chuvia*** é un relato de Ricardo Carvalho Calero publicado en 1952 en LAR, Revista da Asociación Galega de Beneficiencia e Mutualidade "Hospital Gallego", nº 224-225, Buenos Aires. Foi reeditado en 1982 en *A gente da Barreira e outras histórias* e en 1984 na *Narrativa completa*. Tamén reeditado en 2008 por Edicións Embora como *As pitas baixo a choiva*. Son só unhas tres páxinas.

Foi levada ao teatro en 2022 pola compañía Ghazafelhos.

Trama
-----

Lembra, trinta e cinco anos antes, aqueles galos de cando neno, eran outra cousa, non como os de agora. 

> 
> 
> Eran unhas aves ergueitas, lanzais, majestosas. Cristas vermellas que pandeaban co pesadume, feros peteiros, ollos acesos, colo tornasolado de lene e fonge plumaje, podentes asas, esporas douradas; e a cola un chafaris de lunes e de sombras, con aquelas longas penas, corvas como cajados, como báculos de pegureiros, de bispos orientáis. Algo de militar, de real, de pontifical habia naqueles galos. Capitáns de Flandres, príncipes idumeus, arquimandritas siríacos.
> 
> 

Moito quería o neno os animais. Pasa tempo véndoas escaravellar, recolle os ovos, ponlles nomes a todas. De súpeto empeza a chover torrencialmente. Non había poleiro no curro, que se metían nun rocho da casa. Ve as galiñas todas molladas e arrimadas aos muros, tenta collelas para metelas dentro, mais elas non se deixan e acaba o rapaz todo mollado. O pai tenta que se recolla e o cativo non está disposto a deixar as galiñas. Acaba saíndo toda a familia con paraugas a recoller as pitas. Só queda o galo, píllao a avoa polo rabo, pero esvara e cae toda mollada. 

> 
> 
> Malia os paraugas estabamos todos mollados coma pitos.
> 
>

Características
---------------

Na edición de 1984 sinálase: 

> 
> 
> O ambiente do relato ("O lar de Clara") é o de "As pitas baixo a chúvia" e, se cadra, "A cegoña", contos de protagonista infantil
> 
> 

Henrique Rabuñal comenta:

> 
> 
> No relato volvemos ao universo do conto anterior ("Os Tumbos") e tamén emerxe a vida familiar. O narrador evoca aquí capítulos da súa biografía estival, os galos e as galiñas daquela casa venerada da nenez e o lecer en que cultivou o amor polos animais. Un narrador que lembra o curro das galiñas bautizadas por el mesmo. Tamén a chuvia estival e como o raparigo non para até meter na casa as pitas e o galo antes de pórse el a cuberto.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Carballo Calero, Ricardo (1984). *A gente da Barreira e outras histórias*. Follas Novas: Santiago. Páxs. 135-139. ISBN 84-85385-26-8
2. ↑  Carballo Calero, Ricardo (1984). *Narrativa completa*. Ediciós do Castro. Páxs. 199-201. ISBN 84-7492-321-2
3. ↑  "'As pitas baixo a choiva', próxima obra no ciclo Domingos do Principal". *Pontevedra Viva*. Consultado o 2022-10-04.
4. ↑  Carballo Calero 1984, p. 199.
5. ↑  Carballo Calero 1984, p. 201.
6. ↑  Carballo Calero 1984, p. 11.
7. ↑  Rabuñal, Henrique (2020). *Ricardo Carvalho Calero. O anxo da terra*. Galaxia. p. 139. ISBN 978-84-9151-436-7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *As pitas baixo a choiva*, proxecto educativo, 2020 Arquivado 26 de maio de 2020 en Wayback Machine.
***Provérbios otomanos "De Selim a Solimám"*** é un relato de Ricardo Carvalho Calero publicado en 1985 no nº 4 da revista *Agália* (páxs. 475-476). Publicouno baixo o pseudónimo Namiq Ziyá.

Segundo Henrique Rabuñal *o relato conta como no reinado de Selim I, sultán dos turcos otomanos e Comendador dos Crentes, entrou no seu harén unha adolescente xeorxiana e cristiá, dona de "encantos arrebatadores" e influencia política no sultán. Esa muller acaba representando unha "proteica capacidade de adaptaçom" e unha probada fidelidade aos seus señores. Coa morte de Selim e a proclamación califal do seu fillo Solimán, este fica engaiolado polos saberes políticos da Bela Xeorxiana quen mantén o seu poder e o seu status así como os seus ministros de confianza. A Bela Xeorxiana pasou do pacifismo de Selim ao belicismo de Solimán*..

Notas
-----

1. ↑  Ziyá, Namiq (1985). "Provérbios otomanos "De Selim a Solimám"". *Agália: Publicaçom internacional da Associaçom Galega da Lingua* (4): 475–476. ISSN 1130-3557.
2. ↑  "Carvalho Calero". *academiagalega.org*. Arquivado dende o orixinal o 06/06/2016. Consultado o 30/01/2020.
3. ↑  Rabuñal, Henrique (2020). *Ricardo Carvalho Calero. O anxo da terra*. Galaxia. p. 143. ISBN 978-84-9151-436-7.
Maqueta do transbordador espacial Buran no parque Gorki, en Moscova.
O **transbordador espacial Buran** foi un transbordador espacial soviético que voou unha única vez e en modo automático, sen tripulación, engalando o 15 de novembro de 1988 e regresando tres horas despois.

Características
---------------

O Buran foi un esforzo soviético para manter o ritmo estratéxico e tecnolóxico dos Estados Unidos no espazo. Tivo as súas orixes nos estudos de 1974 e 1975 de NPO Energia para un novo sistema de acceso ao espazo. Ao mesmo tempo os militares soviéticos, coñecedores de que o programa do transbordador espacial estadounidense planificouse con posibles misións militares en mente, comezou a interesarse por un sistema similar para o acceso ao espazo, reutilizable e tripulado e con potencial militar. O deseño americano foi estudado a fondo polos enxeñeiros soviéticos, que adoptaron algunhas das súas solucións pero rexeitaron outras. En lugar de foguetes aceleradores de propelente sólido, os aceleradores do Buran serían dous foguetes de propelente líquido alimentados por queroseno e osíxeno líquido. A escasa experiencia soviética en motores crioxénicos levou á decisión de non desenvolver un motor crioxénico reutilizable como o dos transbordadores americanos, o que levou á súa vez a poñelos no tanque de propelente principal en lugar da propia nave.

O decreto autorizando o desenvolvemento do vehículo (decreto 132-51) foi emitido o 12 de febreiro de 1976, ao mesmo tempo que as especificacións militares do sistema. Estas últimas incluían a capacidade de levar unha carga de 30 toneladas a unha órbita de 200 km de altura e 50,7º de inclinación orbital seguido por sete días de operacións en órbita e o regreso a terra con 20 toneladas de carga. A forma de vehículo con ás similar ao transbordador estadounidense decidiuse o 11 de xuño de 1976. Construíronse varias maquetas e vehículos de proba para o túnel de vento e para as probas de transporte.

O programa atrasouse durante varios anos ata o lanzamento do 15 de novembro de 1988, que foi á súa vez o final do programa.

Notas
-----

1. ↑  Mark Wade (2011). "Buran" (en inglés). Consultado o 6 de maio de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Transbordador espacial Buran Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2548
* BRE: 1888732
* EBID: ID
* GEC: 0246296

 |
**O Monte** é un lugar da parroquia de Sucira no concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 5 habitantes (2 homes e 3 mulleres).

Nas Quenllas cóntase que alí empezou o primeiro habitante de Sucira, aínda existen unhas paredes da casa. Parece ser que era un tal Bugallo e a súa dona que viñeron a cultivar as terras que pertencían aos monxes de Sobrado. Logo, como consecuencia da desamortización de Mendizábal, parte das terras foron repartidas a xente próxima ao goberno da época, e o lugar das Quenllas e a casa de **Xacinto Bugallo Armas** pasaron a ser propiedade da familia Espinosa, posiblemente castelá. Aínda hoxe existe unha currupeta denominada da Espiñosa que ía da fonte ata a casa de Xacinto Bugallo, este home era canteiro e co seu traballo foi desaforando parte desas terras, rompendo coa a súa tradición familiar de caseiros.[]

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Sucira

| Lugares da parroquia de Sucira no concello de Boqueixón (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Fontebranca | Frenza | O Monte | As Quenllas | Sucira |

### Parroquias de Boqueixón

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Boqueixón |  |
| --- | --- |
| Boqueixón (San Vicente) | Codeso (Santaia) | Donas (San Pedro) | Gastrar (Santa Mariña) | A Granxa (San Lourenzo) | Lamas (Santa María) | Ledesma (San Salvador) | Lestedo (Santa María) | Loureda (San Pedro) | Oural (Santa María) | Pousada (San Lourenzo) | Sergude (San Breixo) | Sucira (Santa Mariña) | Vigo (Santa Baia) |
A **escala de Pauling** é unha clasificación da electronegatividade dos átomos. Débelle o seu nome a Linus Pauling.

Nela, o elemento máis electronegativo (flúor), ten un índice de 4, mentres que o menos electronegativo (francio) leva un valor de 0,7. Os demais átomos levan asignados valores intermedios.

Globalmente pode dicirse que a electronegatividade aumenta de esquerda a dereita na táboa periódica dos elementos e que decae cara abaixo. Deste xeito os elementos de forte electronegatividade están na esquina superior dereita da táboa.

Táboa
-----

Táboa periódica da electronegatividade usando a escala de Pauling.


| -> Raio atómico diminúe -> Enerxía de ionización aumenta -> Electronegatividade aumenta -> |
| --- |
| **Grupo** | **1** | **2** | **3** | **4** | **5** | **6** | **7** | **8** | **9** | **10** | **11** | **12** | **13** | **14** | **15** | **16** | **17** | **18** |
| **Período** |  |
| **1** | H2,1 |  | He  |
| **2** | Li1,0 | Be1,5 |  | B2,0 | C2,5 | N3,0 | O3,5 | F4,0 | Ne  |
| **3** | Na0,9 | Mg1,2 |  | Al1,5 | Si1,8 | P2,1 | S2,5 | Cl3,0 | Ar  |
| **4** | K0,8 | Ca1,0 | Sc1,3 | Ti1,5 | V1,6 | Cr1,6 | Mn1,5 | Fe1,8 | Co1,9 | Ni1,8 | Cu1,9 | Zn1,6 | Ga1,6 | Ge1,8 | As2,0 | Se2,4 | Br2,8 | Kr  |
| **5** | Rb0,8 | Sr1,0 | Y1,2 | Zr1,4 | Nb1,6 | Mo1,8 | Tc1,9 | Ru2,2 | Rh2,2 | Pd2,2 | Ag1,9 | Cd1,7 | In1,7 | Sn1,8 | Sb1,9 | Te2,1 | I2,5 | Xe  |
| **6** | Cs0,7 | Ba0,9 | Lu | Hf1,3 | Ta1,5 | W1.7 | Re1,9 | Os2,2 | Ir2,2 | Pt2,2 | Au2,4 | Hg1,9 | Tl1,8 | Pb1,9 | Bi1,9 | Po2,0 | At2,2 | Rn  |
| **7** | Fr0,7 | Ra0,9 | Lr  | Rf  | Db  | Sg  | Bh  | Hs  | Mt  | Ds  | Rg  | Cn  | Nh  | Fl  | Mc  | Lv  | Ts  | Og  |
|  |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Leboreiro.

**Leboreiro** é un lugar da parroquia de Seoane Vello, pertencente ó concello ourensán de Montederramo na comarca da Terra de Caldelas. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2015 tiña trece habitantes (sete homes e seis mulleres).

Xeografía
---------

Pertence ao partido xudicial da Pobra de Trives. Dista 38 km de Ourense, 6 km de Montederramo, 12 km de Castro Caldelas e 34 km da Pobra de Trives. Pódese acceder a Leboreiro pola OU-536 desde Montederramo e desde Celeiros capital do concello de Chandrexa de Queixa.
No río Mao está o encoro de Leboreiro, e do outro lado do encoro está Vilariño Frío. Na aldea hai un castro sen escavar.

A economía de Leboreiro baséase na gandería e na agricultura.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Seoane Vello

| Lugares da parroquia de Seoane Vello no concello de Montederramo (Ourense) |  |
| --- | --- |
| A Caseta | A Castiñeira | A Graña de Seoane | Leboreiro | Praducelos |

### Parroquias de Montederramo

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Montederramo |  |
| --- | --- |
| Os Abeledos (San Vicente) | As Chás (San Xoán) | Covas (San Xoán) | Gabín (San Pedro) | Marrubio (Santo André) | A Medorra (Santiago) | Montederramo (Santa María) | Nogueira (Santa María) | Paredes (Santa María) | San Cosme de Montederramo (San Cosme) | Sas do Monte (San Pedro) | Seoane Vello (San Xoán) | Vilariño Frío (Santa María) |

Notas
-----

1. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia" (en galego). Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 25 de abril de 2021.
**Karl Jakob Göran Linus Björkman**, nado na parroquia de Hargs (Östhammar) o 14 de agosto de 1860 e finado en Estocolmo o 22 de decembro de 1923, foi un tradutor sueco.

Traxectoria
-----------

Björkman converteuse en doutor en filosofía en 1894 e en primeiro actuario do Kommerskollegium (Xunta Nacional de Comercio sueca) en 1912. No ano 1913 converteuse en secretario da Samfundet De Nio (Academia dos Nove) e ocupou ese cargo ata a súa morte.

Björkman traduciu obras do francés, galego, catalán, castelán, italiano, portugués e alemán, entre elas *Ekon från Portugals parnass* (1899) e *Italiensk lyrik* (1906). A súa tese doutoral coa universidade de Uppsala en 1894 trataba do poeta portugués Antero de Quental.

Na súa obra *Genljud från Hesperien* (1896) Björkman traduce ao sueco dous poemas de Uxío Carré Aldao, dous de Rosalía de Castro e dous de Eduardo Pondal.

Vida persoal
------------

Göran Björkman pertence á familia Björkman (de Hille). Foi fillo de Knut Fredrik Linus Björkman, que foi alguacil en Alunda, e a súa primeira muller, Laura Petronella Valborg Sundeman. Casou en 1899 con Ebba Johanna Maria Frey (1865-1939).

Notas
-----

1. ↑  "563-564 (Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 3. Bergsvalan - Branstad)". *runeberg.org* (en sueco). 1905. Consultado o 2022-06-09.
2. ↑  "1357-1358 (Nordisk familjebok / Uggleupplagan. 38. Supplement. Riksdagens bibliotek - Öyen. Tillägg)". *runeberg.org* (en sueco). 1926. Consultado o 2022-06-09.
3. 1 2  "Genljud fran Hesperien (1896)". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-06-16.
4. ↑  Svenska Släktkalendern 1976, p 96

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5577867
* WorldCat
* VIAF: 58681992
* BNE: XX1448296
* GND: 1254656774
* ISNI: 0000 0000 6780 221X
* LCCN: no97019294
* PTBNP: 129895
* SELIBR: 223777
* SUDOC: 249458241

 |
A **batería militar de Baredo**, tamén coñecida como **batería de costa J4 de Cabo Silleiro**, foi unha instalación militar situada nas inmediacións do cabo Silleiro, moi preto do faro de Silleiro, na parroquia de Baredo, no concello de Baiona. Atópase na actualidade en ruínas.

Historia
--------

Aínda que xa existira dende 1923 unha base, non foi ata despois da Guerra Civil cando se construíu definitivamente coa finalidade de defender a entrada da ría de Vigo. Os terreos onde se asentou pertencían á veciñanza de Baredo, sen que recibisen ningunha compensación. Foi utilizada entre 1940 e 1969, aínda que os soldados do último retén abandonaron as instalacións en 1998.

Formaba parte do sistema defensivo conformado polas baterías do Grove (J1), Cabo Udra (J2), Monteferro (J3) e A Guía (J6).

En 2021, o concello de Baiona comprou os terreos ao Ministerio de Defensa.

Instalacións
------------

Atópase na falda do monte de Silleiro. Accédese a el mediante unha estrada, presidida por un arco. No recinto atopábase unha cantina, os servizos, os barracóns e a casa do sarxento. Existía unha rede de túneles que comunicaban os catro canóns e o búnker de telemetría.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. 1 2 3  Máxica, Galicia (2016-03-03). "Ruinas del cuartel militar de Cabo Silleiro - Baterías J4-J5". *Galicia Máxica* (en castelán). Consultado o 2023-10-16.
2. 1 2  "La Batería Militar J4 de Cabo Silleiro". *Guíate Galicia* (en castelán). 2019-08-30. Consultado o 2023-10-16.
3. ↑  Redacción (2017-09-16). "Más de 300 personas muestran su rechazo al campo de golf de Baredo". *ValmiñorTV* (en castelán). Consultado o 2023-10-16.
4. 1 2  "La batalla más dura de la batería militar de Cabo Silleiro". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2014-02-26. Consultado o 2023-10-16.
5. ↑  Redacción (2021-05-08). "La Batería de Costa de Cabo Silleiro, otro puntal turístico". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2023-10-16.
6. ↑  "Baiona compra la batería militar de Cabo Silleiro por 370.000 euros". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2021-03-25. Consultado o 2023-10-16.
7. ↑  "La Batería Militar J4 de Cabo Silleiro". *Guíate Galicia* (en castelán). 2019-08-30. Consultado o 2023-10-16.
O Arco de Constantino, construído en Roma no ano 315.
Un **arco de triunfo** é un monumento construído para conmemorar unha vitoria militar, aínda que, en realidade, se usou para festexar a un gobernante. Os primeiros arcos de triunfo foron levantados polos romanos na Antigüidade e cada un estaba dedicado a un xeneral vitorioso. O arco de triunfo clásico é unha estrutura autónoma, bastante separada das portas ou murallas da cidade.

Na súa forma máis simple, un arco de triunfo consiste en dúas pilastras macizas unidas por un arco, rematadas por unha superestrutura plana ou ático na que pode estar unha estatua ou pode presentar inscricións conmemorativas. A estrutura debía estar decorada con tallas, destacadamente con figuras aladas femininas da vitoria (moi parecidas a anxos), un par das cales tipicamente ocupan os triángulos curvados á beira da parte superior da curva do arco. Arcos de triunfo máis elaborados teñen outros arcos secundarios flanqueándoo, tipicamente un par.

O motivo rítmico ABA, dun van central en forma de arco flanqueado por outros máis pequenos, foi adaptado na arquitectura clásica, particularmente a partir do Renacemento, para articular os muros das estruturas. Os vans poden tomar a forma dunha fornela ou estar «cegos», cunha cachotaría continua detrás deles.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre arquitectura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arco de triunfo***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q143912
* AAT: 300007003
* BNCF: 15752
* BNE: XX534096
* BNF: 11977585k
* EBID: ID
* GEC: 0080196
* GND: 4186247-8
* LCCN: sh85006535

 |
O **Circo romano de Mérida** é un Circo romano en ruínas en Mérida, España. Usado para as carreiras de carros, foi o modelo do Circo Máximo de Roma e outros edificios de circo en todo o imperio. Con máis de 400 m de lonxitude e 30 m de ancho, é un dos exemplos mellor conservados do Circo romano. Podería albergar ata 30.000 espectadores.

Historia
--------

Non hai consenso sobre a datación do circo, xa que se construíu e se utilizou durante varios anos antes da súa inauguración oficial. Parece que se construíu arredor do ano 20 a.C. e inaugurado uns 30 anos despois. Estaba situado fóra das murallas da cidade, pero preto da estrada que unía a cidade con Toledo e Córdoba.

Despois da caída do Imperio Romano de Occidente, e do auxe do cristianismo en España, o circo viu máis uso que as outras estruturas romanas de Mérida, xa que as carreiras eran consideradas menos pecaminosas que os espectáculos representados no teatro e anfiteatro.

Estado actual
-------------

O circo de Mérida segue moi ben conservado. Como ocorre co Circo Máximo, a maioría das estruturas dos circos destruíronse co paso do tempo xa que a área ocupada por eles era grande e moitas veces en terreos moi chairos preto das súas respectivas cidades. No entanto, o circo de Mérida conservou numerosas estruturas, incluíndo a *Porta Pompae* ("entrada principal"), a *Porta Triumphalis* ("porta do triunfo"), a *spina* (a parede lonxitudinal), o *tribunal iudicium* ("tribuna dos xuíces").

Un museo dedicado ao circo atópase agora preto do bordo medio do recinto do circo e permite o acceso á zona cercada ao redor dos restos do circo.

Notas
-----

1. ↑   [*Ligazón morta*]
2. ↑  "Roman Circus of Merida.". *Spanisharts.com*. Arquivado dende o orixinal o 26 de setembro de 2012. Consultado o 12 de agosto de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Circo romano de Mérida Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Mérida
* Teatro romano de Mérida
* Anfiteatro de Mérida
* Circo romano
* Circo Máximo

### Ligazóns externas

* Consorcio Ciudad Monumental de Mérida. Circo romano.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1984155
* WorldCat
* VIAF: 316428702
* DARE: 24029
* Pleiades: 723991750
* WHC: 664-010

 |
Coordenadas: 42°24′07″N 8°29′22″O﻿ / ﻿42.4019355, -8.4895718

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Laxoso.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Arriba.

**Laxoso de Arriba** é un lugar da parroquia de Ponte Caldelas no concello pontevedrés de Ponte Caldelas, na comarca de Pontevedra. Segundo o IGE, en 2022 tiña 62 habitantes (31 homes e 31 mulleres).

Etimoloxía
----------

O nome desta pequena identidade local provén da grande abundancia de laxes (pedras) que existen no seu terreo. Un dos seus maiores atractivos son as vistas que ofrece cara ao alto do Pé da Múa.

Xeografía
---------

Limita ao norte con Aguasantas pertencente ao concello Cerdedo-Cotobade e cara ao leste co concello da Lama. Pódese chegar pola estrada PO-534 (Ponte Caldelas-Aguasantas) e sitúase a 3 km de Ponte Caldelas, capital do concello.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ponte Caldelas

| Lugares da parroquia de Ponte Caldelas no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Caldelas | Ponte Caldelas | Laxoso de Arriba | Laxoso de Abaixo | Cuñas | Pazos | Gradín | Parada | Paradela | Sorreira |

### Parroquias de Ponte Caldelas

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Ponte Caldelas |  |
| --- | --- |
| Anceu (Santo André) | Caritel (Santa María) | Castro Barbudo (Santa María) | Forzáns (San Fiz) | A Insua (Santa Mariña) | Ponte Caldelas (Santa Eulalia) | Taboadelo (Santiago) | Tourón (Santa María) | Xustáns (San Martiño) |

Notas
-----

1. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 26 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ponte Caldelas
Representación artística dun orbitador Viking soltando o aterrizador, encerrado nun aeroescudo. Ilustración por Don Davis.
Un **aeroescudo** é un escudo térmico ríxido que protexe ó vehículo da presión e a calor producidos polo arrastre durante a entrada atmosférica, freándoo, e podendo protexelo de impactos de obxectos durante o voo espacial. Dentro de aeroescudo vai aloxado a carga útil xunto con equipamento como paracaídas, motores foguete e electrónica de control, como as unidades de medición inercial, que monitoriza a orientación do escudo durante o descenso en paracaídas.

Os aeroescudos son compoñentes clave nas misións espaciais interplanetarias. Foron usados durante o programa Apollo á Lúa na década dos anos 1960 e 1970, no programa Viking a Marte (1975), na misión Mars Pathfinder de 1997, nas misións dos Mars Exploration Rover do 2003 e noutras moitas misións.

Notas
-----

* "Lockheed Martin To Design Mars Science Lab Aeroshell". *Mars Daily*. 30 de marzo de 2006. Consultado o 1 de febreiro de 2010.
* "For Fuel Conservation in Space, NASA Engineers Prescribe Aerocapture". *NASA*. 17 de agosto de 2006. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2021. Consultado o 29 de xaneiro de 2021.
* Space travel guide
* Early Reentry Vehicles: Blunt Bodies and Ablatives

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Aeroescudo de baixa masa do Cornerstone Research Group *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16350
* MAG: 2776497996

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Peneira (homónimos).
Peneira tradicional de fariña.
Uso da peneira no Antigo Exipto
Unha **peneira** é un instrumento formado tradicionalmente por unha caixa de madeira, con fondo de coiro con furados ou ben cunha rede de metal de malla máis ou menos fina, que se emprega para separar as partículas de distinto grosor que constitúen certas materias, como a fariña, a area etc. En galego tamén recibe os nomes de baruto, bortel ou xirgo. O termo **cribo**, **criba** ou **zaranda** refírese a un tipo de peneira que se emprega soamente para zarandear certas sementes, como trigo, chícharos, millo etc. limpándoas daquelas partículas máis grosas que interesa separar.

No caso da fariña adóitase separar o óleo (fariña miúda) do farelo

Componse dun aro ancho e delgado de madeira e dun fondo furado de diferente material segundo a operación e o tipo de gran a peneirar. A tea acostuma ser de serda, arame, lenzo ou seda. O cilindro pode tamén estar feito de lata furada ou de arames de ferro postos circularmente uns xunto a outros.

Nas panadarías importantes botaban a fariña saída das moas nun cuarto que estaba enriba da peneira. Abrían un buraco no chan onde colocaban unha canle de táboas ou de lenzo por onde caía a fariña nunha moega ou canoura. Despois de caer a fariña na moega, pasaba ao cilindro que se achaba en plano inclinado e entón se lle daba voltas co cegoñal e a pendente facía que a fariña pasase da tea máis fina á máis mesta, até que o farelo caía pola abertura. Algunhas veces había unha quinta división ou caixón máis grande que os demais para recibilo ou se abeiraba un costeiro a esta abertura para o recoller.

Na actualidade existen diferentes tipos de cribos e peneiras, moi empregadas de xeito indutrial, coma as peneiras de vento.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

*Diccionario universal de agricultura*, Juan Álvarez Guerra, 1799 (en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q961751
* MAG: 9396515

 |
**Juan Antonio Alonso Santodomingo**, nado en Vigo en 1844 e finado o 10 de febreiro de 1917, foi un empresario galego do sector da conserva, fundador da empresa Palacio de Oriente.

Traxectoria
-----------

En 1862 emigrou á Habana, daquela colonia española, onde permaneceu traballando ata 1881 como intermediario comercial entre a illa e a metrópole. Alí casou con Eloísa Giménez-Cuenca, filla dun importante militar de Matanzas. Á volta a Vigo inviste en propiedades inmobiliarias. Alí establece contacto coa industria conserveira e en 1886 comeza pola súa propia iniciativa, ao primeiro coa axuda do socio Benito Albela e a partir de 1890 xa en solitario.

Primeiro comeza a exportar a Francia, coma outros empresarios conserveiros galegos, pero axiña proba novos mercados como Montevideo, México, Porto Rico e Cuba, especialmente este porque gardara amizades e contactos da súa época como emigrante. Diversifica a conserva, integrando verduras, e tamén o proceso pesqueiro, construíndo dous buques para a pesca de ollomol con destino á venda de fresco e escabeche. Con todo, o seu primeiro produto era a sardiña en aceite.

A partir da década dos 90 comeza tamén a súa expansión no mercado complementario da folla de lata, e participa como accionista no lanzamento dunha empresa vasca, a Basconia, que lle faga a competencia a Goitia, monopolizadora do mercado. Xa con parte da dirección da empresa conserveira compartida cos seus fillos, viviu a primeira crise da sardiña, de 1909, da que Palacio de Oriente saíu reforzada polos seus movementos para conseguir sardiña en Huelva. Ao seu falecemento os seus fillos continuarían a saga familiar.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Giráldez Lomba, Antonio (2010). *200 memorias de Vigo* (en castelán). *Faro de Vigo*. p. 14. VG 955-2010.

### Outros artigos

* Eduardo Martínez Alonso (neto)

### Ligazóns externas

* Fernando Torres Carbajo: "Una de las grandes conserveras gallegas"Arquivado 19 de abril de 2019 en Wayback Machine. 7/8/2015 *(en castelán)*.
***World Cup Italia '90*** é un videoxogo de fútbol de Sega para Mega Drive e Master System publicado en 1990. Trátase do primeiro xogo dun mundial de fútbol en levar a licenza oficial da FIFA, amosando o logo oficial e a mascota. O xogo trae os grupos oficiais, equipos e os horarios reais do campionato.

Foi portado por U.S. Gold para DOS, Amiga, Atari ST, Commodore 64 e ZX Spectrum. Despois do Mundial, o xogo foi publicado como *World Championship Soccer* e despois renomeado a *Sega Soccer* no cartucho de recompilación *Mega 6* de Mega Drive, eliminando os créditos de Virgin Mastertronic. No Brasil foi publicado co nome *Super Futebol II*.

O xogo
------

O xogo presenta unha visión de arriba cara abaixo e unha versión simple de fútbol (non hai faltas, substitucións, ou estratexias). Os xogadores deben driblar e pasa-lo balón cara a un extremo do campo e tratar de marcar un gol ao equipo contrario. Cando o equipo do xogador ten a pelota, el ou ela pode conducir o balón polo campo, patea-la pelota cara a meta, pasa-lo balón polo aire a outro membro do equipo, ou patea-lo balón cara a adiante na dirección que o xogador afronta actualmente. Cando o equipo contrario ten o balón, o xogador pode cambiar entre os diferentes membros do equipo no campo, ou atacar ao seu opoñente para saca-lo balón do seu control.

Países xogables
---------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Estados Unidos
* México
* Perú
* Brasil
* Arxentina
* Uruguai Uruguai
 | * Marrocos
* Alxeria Alxeria
* Inglaterra Inglaterra
* Escocia Escocia
* Italia Italia
* Francia Francia
 | * España España
* Países Baixos Países Baixos
* Dinamarca Dinamarca
* Bélxica Bélxica
* Hungría Hungría
* Iugoslavia Iugoslavia
 | * Polonia Polonia
* Unión Soviética Unión Soviética
* Alemaña Alemaña do Oeste
* República Popular da China China
* Xapón
* Corea do Sur
 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do xogo en mobygames.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3091076
* Atari Legend: 3193
* Gamebase64: 8701
* GameRankings: 570194
* Gaming-History: 81884
* GiantBomb: 3030-2934
* Guardiana: 3087
* Hall of Light Amiga: 1755
* IGDB: world-championship-soccer--1
* KLOV: 18853
* Lemon Amiga: 2479
* Lemon 64: 3374
* MobyGames: world-championship-soccer
* Ready64: 3262
* World of Spectrum: 0005726

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Chorente.

**Chorente** é un lugar da parroquia de Taragoña no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 145 habitantes (68 homes e 77 mulleres).

Patrimonio
----------

O **cruceiro de Brañas** ten plataforma e pedestal cuadrangular, rematado en roda con bocel e con paramentos recadrados. O seu fuste é cuadrangular con paramentos recadrados na base. O capitel cuadrangular co ábaco de lados curvos e vértices chafranados, decorado con follas e con cabeza de anxo con ás. A cruz basta cuadrangular. O seu Cristo crucificado, mans abertas e coroa de espiñas. A Virxe atópase orando sobre nubes con dedos das mans entrelazados.

No verán do ano 2006 o cruceiro quedou desfeito por mor dun accidente de tráfico, mais restaurouse no verán de 2007.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Taragoña

| Lugares da parroquia de Taragoña no concello de Rianxo (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Burata | O Burato | O Campo da Feira | Campos de Pazos | Cartomil | O Castriño | Chorente | Corques | A Coviña | O Cruceiro | A Cruz | Cuvide | Dorna | Fachán | Fonte Susán | A Igrexa | Iñobre | A Laxe | O Monte de Dorna | O Moroso | Ourille | Ourolo | Outeiro | Paradela | Pastoriza | As Pedriñas | A Senra | Té |

### Parroquias de Rianxo

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo |  |
| --- | --- |
| O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador) |

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* PXOM de Rianxo 2014.


1. ↑  Cruceiro das Brañas na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
Anunciación, de artista descoñecido, c. 1420, Museo Nacional de Arte de Cataluña, Barcelona
*A Anunciación* por El Greco, c.  1590-1603, Museo de Arte de Ohara , Kurashiki, Xapón
A **Anunciación** (do latín *annuntiatio*), tamén coñecida como a **Anunciación para a benaventurada Virxe María**, a **Anunciación da Nosa Señora**, ou a **Anunciación do Señor**, é a celebración cristiá do anuncio do anxo Gabriel á Virxe María, en Nazaret, segundo a cal ía concibir e ser a nai de Xesús, o Fillo de Deus, na súa Encarnación. Gabriel dixo a María que o nome do seu fillo sería Yeshua, que significa "YHWH é a salvación".

Segundo o Evanxeo de Lucas  a Anunciación ocorreu "no sexto mes" do embarazo de Isabel con Xoán Bautista. Moitos cristiáns observan este evento coa Festa da Anunciación, o 25 de marzo.

A Anunciación é un tema clave na arte cristiá en xeral, particularmente durante a Idade Media e o Renacemento. Unha obra de arte que representa a Anunciación é ás veces chamada unha **Anunciación**.

Notas
-----

1. ↑  *O nacemento de Xesús Cristo foi así: María, a súa nai, estaba prometida a Xosé; e antes de viviren xuntos apareceu ela embarazada por obra do Espírito Santo.**Mateo* "1-5". *A Biblia Galega*.
2. ↑  *Lucas* "1-5". *A Biblia Galega*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anunciación Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Xesús de Nazaret
* Virxe María
* Arcanxo Gabriel

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q154326
* BNCF: 10631
* BRE: 1872539
* EBID: ID
* GEC: 0221050
* LCCN: sh85081693
* NKC: ph934756
* Orthodox Encyclopedia: 149269

 |
Escudo do país.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **emblema nacional de Arabia Saudita** (en árabe: شعار السعودية‎) foi adoptado en 1950. De acordo coa constitución saudita, consiste en dúas espadas cruzadas cunha palmeira aberta entre elas. As dúas espadas representa as dúas áreas, Hiyaz e Nejd, que foron unidas por Ibn Saud en 1926.

Descrición
----------

Está composto por dous espadas cruzadas con fíos de cor prata e empuñaduras de cor ouro, ambas as coas súas puntas colocadas cara a abaixo e situadas baixo unha palmeira de cor sinople (verde). Este emblema foi adoptado en 1950, aínda que as dúas espadas cruzadas figuraron con anterioridade en antigas bandeiras sauditas. A palmeira e as dúas espadas cruzadas aparecen representadas, entre outras insignias do país, nun dos cuadrantes superiores do estandarte do monarca saudita.

Notas
-----

1. ↑  Saudi Basic Law of Government, Article 4

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Arabia Saudita
* Bandeira de Arabia Saudita
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Leborín.

**Leborín** é un lugar da parroquia de Barxa no concello ourensán de Celanova na comarca da Terra de Celanova. Tiña 32 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Galego de Estatística, dos cales 14 eran homes e 18 mulleres.

Características
---------------

Sitúase a 1,4 km da OU-540 e a 1,2 km da autovía AG-31, que o comunica con Ourense. A construción da autovía provocou impactos no medio natural, como a substitución dos camiños cara aos muíños do río Ourille por pontes sobre a estrada. O curso fluvial baixa encaixado entre esas dúas vías de comunicación.

A primeira mención documental de Leborín é do ano 997, onde se fala do lugar de *Leporin*. O 17 de xaneiro celébrase a Festa do Santo Antón. Lugares da aldea son Gandarela, Cástal, Pedreira, Illó, Escola, Praza, As Cabanas ou A Capela.

No poemario *Aires da miña terra* de Manuel Curros Enríquez (1880), no poema "Cartas Perdidas", Gregoria de Leborín escribe a Marcos da Portela cunha temática costumista, intimista e de denuncia social (anticlericalismo).

Neste lugar agochouse Benito Cancela Rodríguez -alcalde de Celanova pola Fronte Popular logo das eleccións xerais de 1936-, logo de que a Garda Civil asaltase a Casa Consistorial o 20 de xullo de 1936, logo do Alzamento Nacional.

Véxase tamén
------------

### Lugares de Barxa

| Lugares da parroquia de Barxa no concello de Celanova (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Amedo | Barxa | A Barxiña | Fonte Cuberta | A Lampaza | Leborín | San Pedro |

### Parroquias de Celanova

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Celanova |  |
| --- | --- |
| Acevedo do Río (San Xurxo) | Alcázar de Milmanda (Santa María) | Amoroce (Santiago) | 
Ansemil (Santa María) | Barxa (San Tomé) | Bobadela (Santa María) | Cañón (San Lourenzo) | Casardeita (Santiago) |Castromao (Santa María) | Celanova (San Rosendo) | Fechas (Santa María) | Freixo (Santa Cristina) | Milmanda (Santa Eufemia) | Mourillós (San Pedro) | Orga (San Miguel) | Rabal (San Salvador) | A Veiga (San Paio) | Vilanova dos Infantes (San Salvador) | Viveiro (San Xoán) |
**Eugene Francis "Gene" Kranz**, nado o 17 de agosto de 1933 en Toledo, Ohio, é un enxeñeiro aeroespacial Estados Unidos que traballou para a NASA.

Traxectoria
-----------

Gene Cranz graduouse en enxeñería aeronáutica na Universidade de Saint Louis en 1954. Entrou como tenente segundo na reserva da Forza Aérea dos Estados Unidos, completando o seu adestramento como piloto na Base Lackland da Forza Aérea en Texas en 1955. Pouco despois de recibir as súas ás casou con Marta Cadena, de orixe mexicano. Kranz participou na Guerra de Corea, despois do cal deixou a Forza Aérea para traballar para a McDonnell Aircraft Corporation e máis tarde para a NASA, onde traballo de 1960 a 1964 para a sección de Operacións de Control de voo, desenvolvendo as reglas a usar polos directores de voo durante as misións espaciais tripuladas. Foi director de voo no programa Gemini, entre 1964 e 1968, mentres que entre 1969 e 1973 foi xefe da División de Control de Voo, director de voo dos programas Apollo e Skylab. Kranz foi director de voo durante a misión Apollo 11 e tamén durante a Apollo 13. Despois da finalización do programa Skylab foi ascendido a director adxunto de Operacións de Voo e en 1983a director de Operacións de Misión. En 1994 retirouse da NASA.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2022). "Kranz, Eugene Francis "Gene"" (en inglés). Consultado o 7 de xuño de 2023.
2. 1 2  NASA, ed. (2023). "Gene Kranz A Blast from The Past" (PDF) (en inglés). Consultado o 7 de xuño de 2023.
3. 1 2  NASA (ed.). "Eugene F. KRANZ" (en inglés). Consultado o 7 de xuño de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* NASA
* Skylab
* Proxecto Apollo
* Programa Gemini

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q711493
* WorldCat
* VIAF: 50451431
* BIBSYS: 1052185
* FAST: 444710
* ISNI: 0000 0000 2141 3059
* LCCN: n00003118
* NTA: 267554621

 |
**Justo Fernández Suárez**, coñecido como **Galochía**, nado en Vilaronte (Foz) cara a 1910 e finado en Ribadeo o 23 de xullo de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José María Fernández Couto. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 con outros veciños da Veiga marcharon a Ribadeo cando souberon que a columna militar sublevada avanzaba desde Lugo para tomar a vila. Justo ía á cabeza da expedición conducindo un coche e xa en Ribadeo, na curva de Covelas, el e os seus acompañantes encontráronse coas tropas que viñan desde Lourenzá. Tres gardas civís que ían diante en moto pararon o vehículo, mandaron baixar aos ocupantes e mataron a Justo por facer o ademán de sacar unha arma. Foi soterrado nunha fosa común do cemiterio de Ribadeo. Os seus restos, xunto cos de Manuel Mon Miranda, foron exhumados pola Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) da foxa común do cemiterio de Ribadeo en 2023.

Notas
-----

1. ↑  Nalgunhas fontes aparece como **Justo Fernández Couto** por confusión cos apelidos do pai.
2. ↑  Cristina L. Felipe (1/6/2023). "Memoria Histórica exhumará a dos asesinados en Ribadeo en julio del 36". *El Progreso* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Justo Fernández Suárez, «Galochía»

### Ligazóns externas

* Justo Fernández Suárez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
O **espazo** concíbese comunmente como o escenario onde se sitúan os obxectos físicos, e onde transcorre a realidade.

Física
------

Na física, o espazo está constituído por variábeis matemáticas que caracterizan a posición de calquera obxecto nun sistema de coordenadas, baixo un principio de relatividade dado.

Deste xeito, o concepto de espazo vai presentar diferenzas clave en función da teoría na que se defina, sexa na física aristotélica, na física newtoniana ou tamén chamada física clásica, na física relativista ou noutras teorías recentes e aínda en discusión.

En calquera caso, a concepción actual do espazo na física confórmase con base á teoría da Relatividade e á mecánica cuántica; e neste contexto resulta máis adecuado falar de espazo-tempo que de espazo e tempo de xeito separado, como resultaba natural facer na física clásica.

Matemática
----------

Na matemática o espazo é un conxunto, xeralmente con algunha estrutura adicional.

Na xeometría euclidiana e na física clásica, o Espazo euclidiano defínese como o conxunto de posicións que se pode describir atribuíndo a cada posición tres coordenadas, respectadas dúas condicións: i) valla o teorema de Pitágoras e ii) respecte a norma euclidiana. A física relativista considera o espazo cuatridimensional (pois considera tamén o tempo).

Astronomía
----------

Decorrente da definición matemática, a astronomía usa a palabra espazo para se referir á porción baleira do universo (espazo sideral) onde existe apenas o vacuo, alén das atmosferas dos planetas. (Úsase o termo "espazo exterior", "espazo externo" ou "espazo sideral" para distinguilo do espazo con ar e o espazo na Terra).

Filosofía
---------

Entre as cuestións filosóficas relacionadas co espazo inclúense: é o espazo absoluto ou relativo? O espazo ten unha xeometría correcta, ou a xeometría espacial é puramente convencional? Algúns teóricos posicionáronse a respecto desas cuestións: para Isaac Newton o espazo é absoluto, en canto que para Gottfried Leibniz o espazo é relativo; Henri Poincaré considera que a xeometría espacial sexa apenas unha convención.

Informática
-----------

Nos computadores o espazo de memoria defínese como a cantidade de células de memoria dispoñíbeis para rexistro de dados.

Tipografía
----------

Na tipografía e na ortografía o espazo é unha área en branco que separa dúas palabras.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *espazo*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107
* BNCF: 1221
* EBID: ID
* PSH: 2920

 |
**José María Montenegro Soto**, nado en Mondoñedo en 1868 e finado en Lugo o 7 de xullo de 1934, foi un avogado, político e propietario agrario galego. A súa familia era propietaria de terras en Abadín.

Traxectoria
-----------

Estudou cos xesuítas no Colexio da Pasaxe, Camposancos alcanzando o grao de bacharel en 1884. Nas eleccións a Cortes de 1918 presentou a súa candidatura como maurista polo distrito da Fonsagrada, fronte a Manuel Portela Valladares, pero foi derrotado. Na ditadura de Primo de Rivera foi elixido presidente da Deputación de Lugo o 20 de xaneiro de 1924, renunciando ao cargo o 1 de abril de 1925. Nas eleccións xerais de 1933 foi elixido deputado pola provincia de Lugo, por Renovación Española. Foi membro correspondente da Real Academia Galega, da Real Academia da Historia e padrón da fundación benéfica docente denominada "Institución de la Sagrada Familia, Fundación Pardo Montenegro", creada por Julia Pardo Montenegro, en Mondoñedo.

A súa residencia en Lugo estaba situada fronte a fachada principal da Catedral, e pegada á rampla que dá acceso á Muralla. Actualmente este edificio alberga o Vicereitorado da Universidade de Santiago e no terreo adxunto apareceron importantes restos arqueolóxicos da época romana.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Benito Pardo Rodríguez** |  **Presidente da Deputación de Lugo** 1924 - 1925 | Sucesor:**Victoriano Sánchez Latas** |

Notas
-----

1. ↑  Historia do colexio dos Jesuitas da Pasaxe (1) Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)* Consultada o 21/1/2012.
2. ↑  *El Progreso*, 24-2-1918, p. 1.
3. ↑  RAG. Membros correspondentes

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do Congreso dos Deputados
* Expediente como membro da Academia Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine.
* Alumnos do Colexio dos Xesuítas de Pasaxe Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11929169
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 74880

 |