recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Tepoto Norte |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal | Tepoto |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | 44 hab. |
| Superficie | 4 km² |
| Superficie lagoa | km² |
| Nº de illas | 1 |
| Coordenadas | 14°8′S 141°24′O﻿ / ﻿-14.133, -141.400Coordenadas: 14°8′S 141°24′O﻿ / ﻿-14.133, -141.400 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Tepoto** é un atol do grupo das illas da Decepción, no arquipélago das Tuamotu, na Polinesia francesa. Administrativamente é unha comuna asociada á comuna de Napuka. Está situado a 16 km ao noroeste de Napuka.

Xeografía
---------

É un atol coa lagoa seca, de 2,6 km de longo e 800 m de ancho. A superficie total é de 4 km². A vila principal é Tehekega cunha poboación de 44 habitantes no censo de 2007. Chámaselle coa orientación **Norte** para diferencialo de Tepoto Sur, tamén nas Tuamotu nas illas Raevski.

Historia
--------

Foi descuberto polo inglés John Byron en 1765, pero ao ser pequeno e illado tivo poucos contactos co mundo occidental.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q661756
* GeoNames: 4033435

 |
A ***Billboard 200*** é unha lista publicada semanalmente pola revista *Billboard* que amosa os 200 álbums máis vendidos nos Estados Unidos durante a semana en curso. Frecuentemente é usada para ver a popularidade dun artista ou grupo musical segundo a venda dos seus discos.

Desde os anos 50 ata 1983 era chamada *Top Pop Albums* e ese ano cambiou o seu nome a *Billboard*, cambiando novamente en 1992 ao actual *Billboard 200*. A súa publicación iniciouse o 24 de marzo de 1945 amosando os 100 álbums máis vendidos, e no ano 1967 a lista expandiuse a 200. Dende 1991, *Billboard* toma como fontes á compañía Nielsen SoundScan, e as respectivas discográficas de cada artista ou banda. Posto que os resultados publicados na lista son substanciais e con moi bos respaldos, a RIAA (Recording Industry Association of America) tómaos como unha importante referencia, non sendo a única para despois valorar a entrega de discos de ouro (500.000 copias vendidas), platino (1 millón) e ocasionalmente os escasos de diamante (10 millóns) ao respectivo artista nos Estados Unidos.

A lista tamén conta coas súas limitacións, por exemplo na súa publicación omite as vendas que semanalmente vende o artista ou grupo, o que é unha gran desvantaxe xa que non se pode xulgar o desempeño do álbum dunha semana a outra. É tamén imposible determinar o éxito relativo de álbums, por exemplo non hai indicación de se o álbum do número un vendeu millairos máis de copias que o número 50, ou se só ducias máis. Pero para ese problema SoundScan ten unha exclusiva subscrición onde *Billboard* reserva unha lista alterna onde contén datos de vendas do disco.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188819
* MusicBrainz: ID

 |
| Puka Puka |
| --- |
|  |
| Atol |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | 157 hab. |
| Superficie | 4 km² |
| Superficie lagoa | 2´2 km² |
| Nº de illas |  |
| Coordenadas | 14°49′S 138°48′O﻿ / ﻿-14.817, -138.800 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol |
|

**Puka Puka** é un atol das Tuamotu, na Polinesia Francesa. Está situado ao nordés do arquipélago, a 1.190 km de Tahití. A superfecie total é de 4 km²; cunha lagoa pequena e pechada. Ás veces inclúese no grupo das illas da Decepción, pero se atopa a 300 km ao leste e está culturalmente diferenciado. O atol foi poboado desde as illas Marquesas e a lingua local está máis relacionada co marquesano que co paumotu.

Antigamente era coñecido como Mahina. A vila principal é Teonemahina, que quere dicir «a area de Mahina». A poboación é de 175 habitantes no censo de 1996.

Conta cun aeroporto, e debido ao seu illamento, administrativamente forma unha comuna dunha única illa.

Historia
--------

Puka Puka foi a primeira illa descuberta polos europeos na Polinesia. Fernão de Magalhães chegou o 24 de xaneiro de 1521, a vixilia da festividade da Conversión de San Pablo. Defraudado por non atopar auga nin froitos, chamou á illa San Pablo e ao grupo illas Desafortunadas (Infortunate). Durante moitos anos foi practicamente a única illa que aparecía nos mapas no medio do Pacífico. En 1616 foron redescubertas polos neerlandeses Willem Schouten e Jacob Le Maire. Atoparon tres cans de raza española e chamárona illa dos Cans (Honden Eylandt).

A principios do século XX foi colonizado por traballadores de Fakahina para explotar o recurso de guano e plantar cocos para producir copra. En 1950 foi a primeira illa que atopou Thor Heyerdahl logo de cruzar o Pacífico desde Perú coa súa embarcación de construción tradicional Kon-Tiki. O 1996 foi devastado por un tifón.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1471237
* WorldCat
* VIAF: 241541112
* GeoNames: 4030559

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Canto (homónimos).
Harry Belafonte, cantante, en 1954.
O **canto** é a emisión controlada de sons do aparello fonador (voz), seguindo unha composición musical. O canto ten un rol importante dentro da música porque é o único medio musical que pode integrar texto á liña musical. O intérprete denomínase **cantante**, e para certos xéneros musicais **cantor** e **cantaor**.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *canto*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *A Brief History of Singing* *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27939
* AAT: 300264372
* BNCF: 13485
* BNF: 119590947
* BRE: 2710379
* EBID: ID
* GEC: 0087908
* GND: 4020470-4
* JSTOR: singing
* LCCN: sh85122827
* MAG: 44819458
* NKC: ph127679
* PSH: 11859

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D063346
* MeSH: G09.772.585.500
* UMLS: C3494466

 |
| Tepoto Sur |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) |  |
| Superficie | 0´6 km² |
| Superficie lagoa | 2´5 km² |
| Nº de illas | 1 |
| Coordenadas | 16°51′S 144°45′O﻿ / ﻿-16.850, -144.750 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Tepoto** é un dos tres atois das illas Raevski, no arquipélago das Tuamotu na Polinesia francesa. Chámase **Tepoto Sur** para distinguilo de Tepoto Norte situado nas illas da Decepción no mesmo arquipélago. Administrativamente depende de Katiu, comuna asociada á comuna de Makemo.

Xeografía
---------

É un atol ovalado de 3 km de longo e 2,4 km de ancho, cunha superficie emerxida de 1,8 km², máis 2,7 km² de arrecifes e 1,6 km² da lagoa interior. Datos do Institut de recherche pour lle développement É o atol máis pequeno da Polinesia francesa. Está situado a 20 km ao suroeste de Hitier. A lagoa interior dispón dun paso navegable.

Historia
--------

Foi descuberto, o 1768, por Louis Antoine de Bougainville. En 1820 Bellingshausen chamouno Raevsky, nome que se estendeu ao grupo de tres atois moi próximos. Maurac chamouno *Eliza*, e Wilkes, *Tipotu* ou *Bacon Island*.

Unha lenda conta que o ouro roubado nunha igrexa do Perú enterrouse neste atol.

Notas
-----

1. ↑  Tableau 2, arquivado do orixinal o 28 de xullo de 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2031599
* GeoNames: 4033434

 |
**Comunidade intencional**, tamén coñecida por **asociativismo voluntario**, primeiramente apuntada por Charles Fourier na constitución das comunidades intencionais coñecidas como falansterios, é considerada unha práctica libertaria e por algúns como unha forma de activismo, que procura crear espazos e comunidades autónomas, cuxo obxectivo principal é demostrar a posibilidade do anarquismo en canto práctica cotiá. Sitúanse principalmente fóra dos centros urbanos, aínda que tamén dentro.

Pode ser tamén, simplemente, denominado comunalismo e ten orixes anteriores en comunidades cristiás, que tamén se autodenominan comunistas, aínda que estivesen moi distantes dos conceptos marxistas de inicios do século XXI e moi próximas dos conceptos do anarquismo, practicamente idénticos aos seus, a non ser en relación á crenza relixiosa.

Falansterio
-----------

Falansterio era a denominación das comunidades intencionais idealizadas polo filósofo francés Charles Fourier. Consistían en grandes construcións comunais que reflectirían unha organización harmónica e descentralizada onde cada un traballaría conforme ás súas paixóns e vocacións.

### Orixe

Máis que ningún outro pensador do seu tempo, Charles Fourier tratou de resolver todos os problemas da sociedade a través da elaboración dun complexo sistema de organización social no cal toda persoa, actividade ou cousa ocupaba anticipadamente un lugar ben determinado. Fourier partía da crenza de que o ser humano é intrinsecamente bo, porque é o depositario dunha harmonía natural que reflicte a propia harmonía do universo. O problema residía na sociedade existente, que impedía o desenvolvemento completamente libre das calidades do ser humano.

Nos inicios do século XXI
-------------------------

En outubro de 2015, un censo feito pola "Fellowship for Intentional Community", indicaba a existencia de 2.717 comunidades intencionais en todo o mundo, das cales 463 serían ecoaldeas.

Notas
-----

1. ↑  Ecovilas e Comunidades no Brasil, consultado o 28 de setembro de 2016
2. ↑  Communities by Country, en inglés, consultado o 28 de setembro de 2016

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Covivenda
Os podólogos colexiados dispoñen de identificación.
A palabra **calista** é vulgarmente utilizada para designar a persoa que quita calos.

Non existe no Estado Español ningunha titulación académica nin validación de título estranxeiro que conteña a palabra calista, a titulación oficial é a de podólogo.

Requisitos
----------

Para exercer a podoloxía é necesario estar en posesión da titulación universitaria correspondente.

Todas as persoas que ofrezan tratamentos propios desta profesión sen estar en posesión nin ter obtido a correspondente titulación académica expedida ou recoñecida pola lexislación vixente cometen o delito de intrusismo (art. 403 do Código Penal).

As accións dos intrusos poden afectar a seguridade e a integridade das persoas que por descoñecemento se expoñen a el e constitúe unha mala imaxe da profesión ante a sociedade.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Podoloxía.
* Podólogo.
* Intrusismo profesional.

### Ligazóns externas

* Colexio Oficial de Podólogos de Galicia
* Facultade de enfermaría e podoloxía. UDC
O **capitán James Hook** é un personaxe ficticio de *Peter Pan*, creado por J. M. Barrie. Hook é un capitán pirata, antagonista e némesis de Peter. Dise que traballaba para Barbanegra e era o único home ao que Long John Silver temía. Usa un gancho de metal onde debería estar a súa man dereita, que foi cortada por Peter Pan e comida por un crocodilo; ao crocodilo gustoulle tanto o sabor da súa man que o seguiu polo resto da súa vida coa esperanza de poder probar máis.

No libro de Barrie, o crocodilo atrapa a Hook ao final, e Peter esquécese del rapidamente e atopa un novo rival; pero Hook foi máis popular entre o público, e case todas (se non a maioría) das secuelas tráeno de volta dalgunha ou outra forma.

Presúmese que o capitán Hook foi inspirado polo famoso capitán inglés Christopher Newport. Ambos tiñan cabelo escuro de pasado dubidoso, e aos dous faltáballes a man dereita e portaban un gancho de metal no seu lugar.

Na edición da Editorial Galaxia de 1989, coa tradución de Alberto Avendaño, este personaxe aparece nomeado como Garfo.

Notas
-----

1. ↑  "Peter Pan". *Editorial Galaxia*. Consultado o 2019-04-29.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1035128
* WorldCat
* VIAF: 45150170593600012123
* GiantBomb: 3005-13433
* GND: 132413949
* IMDb: ch0005356
* LCCN: no2017095861

 |
**Conall Gulban**, finado en c. 464 foi un rei irlandés e devanceiro epónimo de *Cenél Conaill*, que fundou o reino de *Tír Chonaill* no século V, o cal abranguía o territorio actual do condado de Donegal en Ulster. Era o fillo de Niall Noígiallach.

O seu nome Gulban deriva de *Benn Ghulbain* no condado de Sligo, dende onde os fillos de Niall comezaron a súa conquista de Aileach. O rei Conall Gulban foi asasinado polo Masraige en *Magh Slécht* (que se atopa no oeste do actual condado de Cavan) en 464, un venres. Foi enterrado por Caillín en Fenagh, County Leitrim. É importante na historia da Irlanda cristiá por ser o primeiro nobre en ser bautizado por Patricio de Irlanda, o que permitiu a conversión das clases dirixentes de Irlanda.

Aparece como convidado e compañeiro de Caílte mac Rónáin, un dos Fianna principais en *Acallam na Senórach*, que sobreviviu ó cristianismo e relata os contos dos Fianna e significado dos topónimos ó acabado de chegar San Patricio. Caílte fai a mesma función con Conall en Tír Conaill e descobre os tesouros dos Fianna en diversas tumbas megalíticas nas súas viaxes.

Aparentemente era moi achegado a Eógan mac Néill, quen morreu o ano seguinte de pesar pola morte do seu irmán.

Entre os seus fillos están Fergus Cendfota, Dauí (fundadron de *Cenél nDuach*) e Énna Bogaine (fundador de *Cenél mBogaine*).

Notas
-----

1. ↑  Francis J.Byrne, *Irish Kings and High-Kings*, Table 1
2. ↑  Byrne, pg.84
3. ↑  'Flannacán mac Cellaig rí Breg hoc carmen. His poem on the death of some Irish heroes', de Kathleen Mulchrone, en "Journal of Celtic Studies", Vol I (1949-50), pp. 80-93, stanza 22.
4. ↑  *Annals of the Four Masters*, M464.3
5. ↑  *Annals of the Four Masters*, M465.3

* Portal:Irlanda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3685947
* WikiTree: Mac\_Niall-5

 |
Acorde de Fa co índice actuando coma un capo.
Exemplo de capo.
Un **capo** (do italiano *capo tasto*, de *capo*, "cabeza" e *tasto*, "traste") é un dispositivo empregado para acorta-las cordas e, polo tanto, subir o ton de instrumentos de corda tales como a guitarra, o banjo ou a mandolina. O termo foi empregado por vez primeira por G.B. Doni nas súas *Annotazioni* de 1640, aínda que probablemente o uso do capo comezou algo antes, no século XVII.

Os capos empréganse para cambia-la clave e o ton das cordas tocadas ó ar nunha guitarra sen necesidade de afinala de xeito distinto. O ton das cordas pulsadas non resulta modificado, tan só as cordas ó ar.

Dispositivos comerciais
-----------------------

Músico empregando o capo.
Hai diferentes tipos de capo no mercado que empregan distintos tipos de mecanismos, pero a maioría usa unha barra de goma para aperta-las cordas, fixada firmemente mediante un fío elástico ou de nailon; ou ben unha bisagra metálica ou outro dispositivo. O capo ten que se situar tan preto do traste coma sexa posible para un mellor resultado, incluso algúns expertos recomendan situalos capos con bisagra directamente sobre o traste, e non tras el.

Dispositivos caseiros
---------------------

Capo caseiro.
A versión caseira máis sinxela pódese construír cun lapis e unha goma elástica. O lapis (preferiblemente con bordos planos para un mellor resultado) sitúase no traste á altura desexada fíxase coa goma elástica ó mastro.

Distintos usos
--------------

No caso das guitarras de doce cordas é preciso emprega-lo capo para tocar de acordo coa afinación dunha guitarra de seis cordas, xa que os fabricantes recomendan non afina-lo instrumento máis aló dun ton por debaixo das guitarras convencionais, a fin de reduci-la tensión á que se ve sometido o mastro. Non obstante, algunhas guitarras modernas de doce cordas poden ser afinadas deste xeito directamente empregando cordas moi lixeiras en tensión. Aínda así, moitos guitarristas prefiren seguir a emprega-lo método tradicional do capo cando han de interpretar xunto a guitarras ou baixos de seis cordas.

Emprega-lo capo evita ter que aprender unha peza en diferentes claves cando se acompaña a cantantes con diferentes tons de voz. Debido ás distintas técnicas e voces de coro dispoñibles en diferentes claves, a mesma peza pode soar moi diferente se é tocada en Re ou en Do co capo no segundo traste. Adicionalmente, o timbre das cordas dunha guitarra cambia cando se reduce a lonxitude da escala, lembrando outros instrumentos coma a mandolina. Así pois, o uso do capo é un asunto tanto de expresión artística coma de experiencia técnica.

Estilos musicais
----------------

Respecto á guitarra, algúns estilos coma o flamenco e a música folk americana e británica fan uso moi frecuente do capo, mentres que noutros estilos coma a guitarra clásica ou o jazz apenas se emprega.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Capo***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177792
* AAT: 300215215
* GEC: 0168047

 |
A expresión **comunidade internacional** pode referirse a:

* Todos os países representados na Organización das Nacións Unidas (ONU).
* A xente do mundo.
* Aqueles actores do sistema internacional que comparten unha ideoloxía.
* A comunidade internacional regulada polas leis e tratados internacionais.

Usos da expresión
-----------------

O termo é moi ambiguo e impreciso debido ao seu uso retórico principalmente polos Estados Unidos e Gran Bretaña para lexitimar accións unilaterais tomadas por estas nacións no eido internacional para afirmar ou impoñer a súa autoridade, ou para reclamar valores morais superiores. Para este efecto tamén é empregado como referencia ás organizacións nas cales estas nacións desempeñan un papel dominante, independentemente da opinión doutras nacións. Por exemplo, a invasión do Iraq foi descrita como unha acción da comunidade internacional aínda que esta non recibiu o apoio das principais potencias, e nun principio tampouco da ONU.

Igualmente o termo "comunidade internacional" é empregado polos países occidentais (Estados Unidos, ademais da Europa Occidental), como representantes do mundo, mediante diversos organismos igualmente internacionais como a OTAN. Á súa vez, as accións da OTAN descríbense como accións da comunidade internacional malia que os seus membros apenas representan un 10% da poboación mundial.

Nun plano académico, a Sociedade Internacional é un concepto nado da disciplina "Relacións Internacionais" como ciencia política da análise internacional, este concepto de Sociedade Internacional abrangue non só aos actores básicos da esfera internacional, Estados e Organizacións Internacionais, senón todo un elenco de suxeitos do tráfico internacional como as empresas multinacionais, as frontes de liberación, grupos terroristas... Desta forma, a aproximación á análise e estudo da realidade internacional a través desta Sociedade Internacional é defendida polos politicólogos como superación do clásico concepto de Comunidade Internacional empregado polo Dereito no que se atopan unicamente os Estados e as Organizacións Internacionais como suxeitos plenos, visión rixidamente xurídica que non adoita reflectir a heteroxeneidade das Relacións Internacionais.

Ligazóns externas
-----------------

A Comunidade Internacional: documentos, artigos e prensa do mundo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1774161
* BNCF: 43771
* GEC: 0170544
* JSTOR: international-community
* MAG: 2779872411
* Treccani: comunita-internazionale

 |
**Carmen María Porter Ucha**, nada en Madrid o 23 de agosto de 1974, é unha xornalista española.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias da Información pola Universidade Complutense de Madrid e a Universidade Europea de Madrid. É subdirectora do programa de radio *Milenio 3*, que se emite na Cadena SER e do programa de televisión *Cuarto Milenio* en Cuatro. É colaboradora da revista *Más Allá*.

Foi redactora da revista *Enigmas do home e do universo*, na que se encargou, entre outros temas, dun suplemento en forma de xornal, que contiña noticias do mundo do misterio, ao que denominaban *Enigmas Expreso*. Tamén foi redactora no programa de televisión *El Otro Lado de la Realidad* que se emite en Telemadrid.

### Vida persoal

É a dona do xornalista Iker Jiménez, e colabora con el en numerosos proxectos xornalísticos.

Publicacións
------------

* *Misterios de la Iglesia*. Ed. EDAF, S.A. 2002. ISBN 84-414-1104-2
* *La sábana Santa: ¿Fotografía de Jesucristo?*. Ed. EDAF, S.A. 2003. ISBN 84-414-1241-3
* *La Iglesia y sus demonios*. Ed. EDAF, S.A. 2005. ISBN 84-414-1773-3
* *Milenio 3: El libro*. Aguilar, S.A. de ediciones-Grupo Santillana, 2006. ISBN 84-03-09710-7

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5493168
* WorldCat
* VIAF: 86682639
* BNE: XX1065819
* IMDb: nm2138522
* ISNI: 0000 0000 6106 6805
* TMDb: 1934434

 |
**Calino de Éfeso** (en lingua grega Καλλῖνος), foi un poeta grego clásico da primeira metade do século -VII.

Traxectoria
-----------

Vincúlano á pole de Éfeso, pero nada seguro pode dicirse respecto diso. É un dos máis antigos poetas elexíacos (é dicir, que compuxeron dísticos elexíacos formados por un hexámetro e un pentámetro); da súa biografía coñécese moi pouco e só se conservan da súa obra tres fragmentos de peáns ou poemas guerreiros moi influídos pola epopea no plano do formal, pero novidosos en canto á exhortación cara a un exército hoplítico que loita unido, o maior destes poemas consta duns vinte versos. Viviu na época das guerras que Éfeso, cidade xonia de Asia Menor, mantiña cun pobo invasor que se coñece co escuro nome de cimerios, de estirpe indoirania e que entrou en Asia Menor no século -VII. Unha das súas tribos, os treres, penetrou en Sardes e deu morte ao rei Xixes.

> 
> 
> "*Honroso é en verdade, e glorioso, que un home batalle*
> *contra os inimigos. A morte virá xusto o momento*
> *en que o teñan fiado as Moiras. Que todos avancen*
> *empuñando a espada e acollendo tralo escudo*
> *un corazón valoroso, apenas se trabe combate!*
> *Porque non está no destino dun home escapar*
> *á morte, aínda que veña de deuses a súa liñaxe.*
> *A miúdo foxe algún do combate e do soar dos dardos,*
> *e ponse a cuberto, pero en casa agárdalle, fatal, a morte.*
> *Mais ese non será recordado nin amado polo pobo,*
> *mentres que ao outro, se cae, chórano tanto o grande como o mozo*
> *pois a toda xente afecta a nostalxia dun bravo*
> *que soubo morrer. E, se acaso sobrevive, rivaliza cos heroes,*
> *porque ao seu paso admírano cal se fose unha torre no muro;*
> 
> 
> *fazañas acomete que valen por moitos, sendo el un.*"
> Versos 8 a 21. Fragmento 1 (1D)
> 

Cos seus poemas Calino daba ánimos, como Néstor na *Ilíada*, aos combatentes xonios para expulsar os estranxeiros da patria: "Quen é mortal, camiña cara á morte".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Calino*** |

* Sobre Calino, con índice electrónico, no Proxecto Perseus; texto inglés. Na parte superior dereita, atópanse os rótulos activos "*focus*" (para cambiar ao texto grego) e "*load*" (para o texto bilingüe).
* Calino: *Exhortación á batalla*.Texto inglés no sitio Poetry Archive.
* Calino: *Elexías*.Textos franceses no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).
* Texto inglés no Proxecto Perseus, coas características indicadas antes.
* Calino no sitio da *Bibliotheca Augustana* (Augsburgo).
* Unha elexía de Calino: texto grego.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q334235
* WorldCat
* VIAF: 89796296
* BIBSYS: 95000837
* BNF: 12396389p
* CERL: cnp00394404
* CiNii: DA01503561
* DeutscheBio: 118518496
* EBID: ID
* FAST: 67448
* GND: 118518496
* ISNI: 0000 0000 9242 9728
* LCCN: n81013545
* NTA: 089930762
* OL: OL2756835A
* SUDOC: 072230819
* Treccani: callino
* UNZ: Callinus

 |
Carl Orff.
A roda da fortuna.
Unha representación da obra.
***Carmina Burana*** é unha cantata escénica do século XX composta por Carl Orff entre 1935 e 1936, empregando como texto algúns dos poemas medievais de *Carmina Burana*. Estreouse o 8 de xuño de 1937 na Alte Oper de Frankfurt dirixida por Oskar Wälterlin.

A versión de Orff constitúe, xunto con *Catulli Carmina* e *Trionfo di Afrodite*, a triloxía *Trionfi*. Orff subtitulou a composición: *Cantiones profanæ cantoribus et choris cantandæ comitantibus instrumentis atque imaginibus magicis* (en galego: «Cancións laicas para cantantes e coreutas para ser cantadas xunto a instrumentos e imaxes máxicas»). O primeiro e último movementos da peza chámanse *Fortuna Imperatrix Mundi* ("Fortuna, Emperatriz do Mundo") e comeza co famoso "O Fortuna".

Estrutura e contido
-------------------

A obra, unha escolma musicada de textos dos *Carmina Burana*, estrutúrase arredor de tres grandes temas: primavera, a taberna, o amor. Abre e pecha co *Fortuna, emperadora do mundo*, que resume a visión da vida presente en toda a obra.

### Contido

**Fortuna Imperatrix Mundi (Fortune, Emperadora do Mundo)**

1. O Fortuna

2. Fortune plango vulnera

**I. Primo vere (Na primavera)**

3. Veris leta facies

4. Omnia sol temperat

5. Ecce gratum

**Uf dem anger (No prado)**

6. Tanz

7. Floret silva nobilis

8. Chramer, gip die varwe mir (alemán)

9. Reie (alemán)

10. Were diu werlt alle min (alemán)

**II. In Taberna (Na taberna)**

11. Estuans interius

12. Olim lacus colueram

13. Ego sum abbas

14. In taberna quando sumus

**III. Cour d'amours (O tribunal do Amor)**

15. Amor volat undique

16. Dies, nox et omnia

17. Stetit puella

18. Circa mea pectora

19. Si puer cum puellula

20. Veni, veni, venias

21. In truitina

22. Tempus est iocundum

23. Dulcissime

**Blanziflor et Helena**

24. Ave formosissima

**Fortuna Imperatrix Mundi**

25. O Fortuna

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Classical.net *(en inglés)*
* Libreto con traducións a catalán e castelán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q253716
* WorldCat
* VIAF: 174990202
* AllMusic: mc0002658519
* BNF: 139167628
* EBID: ID
* GND: 300115946
* LCCN: n81149804
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 140321330

 |
A banda en Venezuela en 2009.
**Calle 13** é unha banda de música urbana de Porto Rico encabezada por René Pérez Joglar, alcumado Residente, e o seu medio irmán Eduardo Cabra que se fai chamar Visitante.

Traxectoria
-----------

René é cantante e compositor, e Eduardo canta os coros e é compositor, multiinstrumentista (piano, melódica, guitarras eléctricas etc.); a súa irmá Ileana Cabra, chamada PG-13, participa nalgunhas cancións como voz feminina. A banda gañou dez Premios Grammy Latinos e dous Premios Grammy, sendo así na música urbana os máximos gañadores do Grammy. En pouco tempo de traxectoria, o dúo popularizouse en América Latina. A banda foi fortemente influenciada por artistas como Vico C, Tego Calderón e Julio Voltio.

A banda caracterízase polo seu estilo musical ecléctico, a miúdo utilizando instrumentos non convencionais na súa música e a súa capacidade de abordar distintos temas. A banda tamén é coñecida polas súas letras satíricas, así como un comentario social sobre temas latinoamericanos e de cultura.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Calle 13*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1027200
* WorldCat
* VIAF: 155149103
* AllMusic: mn0000286439
* Discogs: 810896
* EBID: ID
* Genius: Calle-13
* IMDb: nm2840673
* ISNI: 0000 0001 1544 6900
* LCCN: no2007072353
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 553669

 |
Cancioneiro Colocci-Brancuti
O **Cancioneiro da Biblioteca Nacional** ou **Cancioneiro Colocci-Brancuti**, coñecido coa sigla B (ou CB), é unha das tres colectáneas de lirismo trobadoresco galaico-portugués (cantigas de amigo, de amor e de escarnio e maldicir). Denomínase **Cancioneiro da Biblioteca Nacional** de Lisboa, xa que desde 1924 permanece na Biblioteca Nacional de Portugal.

Descrición
----------

A compilación deste cancioneiro fíxose en Italia no final do século XV ou inicios do século XVI por encargo do humanista Angelo Colocci. Foi descuberto por Costantino Corvisieri e por Enrico Molteni na biblioteca familiar do conde Brancuti de Cagli; adquirido por Ernesto Monaci, foi cedido polos seus herdeiros ao goberno portugués, que o conserva na Biblioteca Nacional de Lisboa (1924).

Este cancioneiro é un manuscrito cartáceo formado por 355 folios (numerados por Molteni) dun tamaño de 280 por 210 mm con diversas lagoas. Son en total seis transcritores (incluído Colocci) quen traballarían no manuscrito; tradicionalmente supúñase que foran tres, mais os últimos estudos de Anna Ferrari indican que non foi así. Colocci transcribiu da súa propia man moitas rúbricas e apostilas marxinais, tamén algunhas *razós* esquecidas polos copistas, ademais de numerar progresivamente os textos, ou ben reproducir unha numeración precedente, presentando numerosas lagoas e duplicacións. Foi copiado en Italia por amanuenses ibéricos e italianos e compilado por Colocci a partir doutro(s) manuscrito(s) que non se conservan. Os modelos dos apógrafos italianos puideron chegar a Italia na embaixada enviada por Manuel I de Portugal ao papa León X (1514) en que figuraba Garcia de Resende. Alí serían copiados dende o orixinal ou os orixinais por Colocci e o seu equipo, creando os volumes que se conservan.

Trátase do cancioneiro máis abundante no número de composicións, pois contén 1567 cantigas dos tres grandes xéneros duns 150 autores Ademais, contén fragmentos dun tratado de poética trobadoresca, a Arte de trovar, e cinco lais narrativos.

Notas
-----

1. ↑  Tavani, G. (1998): *A poesía lírica galego-portuguesa*, 2ª ed. Ed. Galaxia, páxina 52.
2. ↑  Monteagudo, H. et al. (1998): *Tres poetas medievais da ría de Vigo*. Ed. Galaxia, páxina 50
3. ↑  Pena, X. R. (2002): *Historia da literatura medieval galego-portuguesa*. Sotelo Blanco, p. 105-106.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cancioneiro da Biblioteca Nacional Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Cancioneiro da Biblioteca Nacional (Colocci-Brancuti) Cód. 10991*. Lisboa, Biblioteca Nacional / Imprensa Nacional - Casa da Moeda, 1982 (edición facsímile).

### Outros artigos

* Arte de trovar
* Cancioneiro da Ajuda
* Cancioneiro da Biblioteca Vaticana

### Ligazóns externas

* Cancioneiro da Biblioteca Nacional, no catálogo da BNP *(en portugués)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2536710
* EBID: ID

 |
V 438: *Sedia-m'eu na ermida de San Simión e cercaron-mi as ondas, que grandes son…*
O **Cancioneiro da Biblioteca Vaticana** (códice Vat. Lat. 4803), tamén coñecido como **V**, é unha colectánea de 1200 cantigas medievais escritas en galego-portugués (cantigas de amigo, de amor e de escarnio e maldicir), que se conserva na Biblioteca Apostólica Vaticana de Roma.

Características
---------------

*Cancioneiro portuguez da Vaticana*, Teófilo Braga, 1878.
É un manuscrito cartáceo copiado conxuntamente co Colocci-Brancuti por orde de Angelo Colocci no final do século XV ou ben nos primeiros anos do XVI. Está composto por 228 folios de 300 por 220 mm. numerados do 1 ao 10 e despois novamente de 1 a 200, e tamén de 18 folios sen numerar, con frecuentes lagoas. A escritura é cursiva e irregular, parece que foi feita pola man dun amanuense non profesional que empregou unha tinta especialmente corrosiva, encontramos aínda unha outra man á que debemos as rúbricas atributivas e as postilas -menos numerosas que no Cancioneiro da Biblioteca Nacional (B)- identificábel coa de Colocci. Hai indicios de que entre B e V mediou un outro manuscrito cuxa elaboración sería tamén dirixida polo humanista.

Notas
-----

1. ↑  Tavani, Giuseppe, *A poesía lírica galego-portuguesa*, 2ª ed. Ed. Galaxia, 1988, p. 56.
2. ↑  Monteagudo, Henrique et al. *Tres poetas medievais da ría de Vigo*. Galaxia. 1998, p. 51.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cancioneiro da Biblioteca Vaticana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Pena, X. R. (2002). *Historia da literatura medieval galego-portuguesa*. Santiago de Compostela: Sotelo Blanco. pp. 107 e 112–121.

### Outros artigos

* Arte de trovar
* Cancioneiro da Ajuda
* Cancioneiro da Biblioteca Nacional
* Trobadorismo

### Ligazóns externas

* Brea, Mercedes (1997). "Las anotaciones de Angelo Colocci en el Cancionero de la Biblioteca Vaticana". *Revista de Filología Románica* (en castelán) (UCM) **1** (14): 515–519.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q980058
* EBID: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cubo (homónimos).
Representación dun cubo.
En xeometría, un **cubo** ou **hexaedro regular** é un obxecto sólido e tridimensional formado por seis caras cadradas, con tres que se xuntan en cada un dos vértices. O cubo forma parte dos cinco sólidos platónicos, é dual co octaedro e posúe simetría cúbica (ou simetría octaédrica). O hexaedro regular está formado por seis caras, oito vértices e doce arestas.

Coordenadas cartesianas
-----------------------

Proxeccións ortogonais|  |  |

Para un cubo con centro na orixe de coordenadas, con arestas paralelas aos eixes e cunha lonxitude de 2, as coordenadas cartesianas dos vértices son

(±1, ±1, ±1)
mentres que o interior está formado por todos os puntos (*x*0, *x*1, *x*2) con −1 < *x**i* < 1.

Fórmulas
--------

Para un cubo de lonxitude *a* de aresta:

|  |  |
| --- | --- |
| área da superficie | {\displaystyle 6a^{2}} |
| volume | {\displaystyle a^{3}} |
| diagonal da cara | {\displaystyle {\sqrt {2}}a} |
| diagonal espacial | {\displaystyle {\sqrt {3}}a} |
| raio da esfera circunscrita | {\displaystyle {\frac {\sqrt {3}}{2}}a} |
| raio da esfera tanxente coas arestas | {\displaystyle {\frac {a}{\sqrt {2}}}} |
| raio da esfera inscrita | {\displaystyle {\frac {a}{2}}} |
| ángulos entre as caras (en radiáns) | {\displaystyle {\frac {\pi }{2}}} |

Dado que o volume dun cubo é a terceira potencia dos seus lados, *a* × *a* × *a*, a esta terceira potencia chámaselle tamén cubo, por analoxía co cadrado, que é a segunda potencia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cubo*** |

### Outros artigos

* Cubo de Rubik
* Cubo OLAP

### Ligazóns externas

* "Cube" por Eric W. Weisstein de MathWorld *(en inglés)*
**Antonio Xosé Murado López**, nado en Lugo en 1964, é un pintor galego.

Traxectoria profesional
-----------------------

Licenciouse en Belas Artes na Universidade de Salamanca en 1988. Comezou a expor en mostras colectivas en 1985, e realizou a súa primeira exposición individual en 1987 en Santiago de Compostela. Consegue unha bolsa para o taller de arte actual Juan Navarro Baldeweg, do Círculo de Belas Artes de Madrid, e a bolsa premio Manuel Colmeiro, instituída pola Xunta de Galicia, ao facer os vinte anos.

Participa en bienais provinciais e en certames nos que logra galardóns, como o *primeiro premio no V Concurso de pintura de Outono* L'Oreal, na Casa de Velázquez madrileña; *premio adquisición en Murcia*; *accésit* no de Caixa Postal en Madrid e *premio Constitución en Mérida*, no frutífero ano de 1989. En 1995 foi bolseiro de Unión Fenosa. A súa obra mostrouse en galerías e certames en Viena. O seu prestixio confirmouse na exposición individual que realiza na Casa da Parra, de Santiago, auspiciada pola Xunta.

As súas figuras ou escenas en siluetas son por completo neutras, ante unha paisaxe no ámbito da Galicia rural. Ás veces acode a inscricións sobre fondos. Na súa faceta escultórica abondan obxectos de base estritamente xeométrica con armazóns do que constituiría material de refugallo, acadando o cotián expresión plástica.

Vida persoal
------------

Vive e traballa en Nova York. É irmán do escritor e xornalista Miguel Anxo Murado e ilustrou os seus libros *Bestiario dos descontentos* e *De soños e derribos*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VV.AA. (1990): *Antonio Murado*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia.
* González-Alegre, A. (1994): *Áreas de silencio*. Deputación de Pontevedra.

### Ligazóns externas

* Antonio Murado na Colección Afundación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201524
* WorldCat
* VIAF: 16442550
* BNE: XX950634
* FAST: 327031
* GND: 119488825
* ISNI: 0000 0000 7827 9188
* LCCN: n93081248
* SUDOC: 069538700
* ULAN: 500347202

 |
O óso **cuboide** (*os Cuboideum*) é un óso do pé, curto, par, de forma cúbica irregular, con seis caras: superior e inferior, laterais e anterior e posterior, das cales tres son articulares.

Encóntrase na parte externa da segunda fila do tarso.

Articúlase co calcáneo, escafoide, 3º cuneiforme e cos metatarsianos 4º e 5º, sendo estas articulacións do tipo artrodias.

Caras
-----

Cara posterior
Cara en forma de sela de montar para o calcáneo. 

Cara anterior
Caras interna e externa para o cuarto e quinto metatarsianos. 

Cara inferior
Suco oblicuo carfa a adiante e cara a dentro ocupado en ocasións polo tendón do peroneo lateral longo, o ligamento plantar longo se insire nos labios deste suco; cara a atrás presenta unha superficie aplanada que é a tuberosidade do cuboide, onde se sitúa o tendón do peroneo lateral longo. 

Cara interna
Articúlase co cuneiforme e ás veces co escafoide.

Véxase tamén
------------

* Lista de ósos no esqueleto humano

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q658424
* MAG: 2780957166

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 24527
* MeSH: Cuboid+Bone
* NCIt: C32414
* TA: A02.5.16.001
* Uberon: 0001455

 |
**Brancellao** ou **brancello** (apúntase a súa orixe a partir da suposta forma latina \**brancea* ‘ramallada’) é unha variedade de videira e de uva tinta, doce e saborosa, que se cultiva no Ribeiro e outras comarcas de Galicia. Por extensión coñécese con este nome o viño que se obtén desta uva. É autóctona de Galicia. Coñécese tamén co nome de **albarello**. É unha planta resistente ás enfermidades e de boa calidade, porén a súa produtividade é moi baixa, polo que se trata dunha vide escasa que pode desaparecer. Os acios son de tamaño grande e pouco compactos. As bagas son de tamaño mediano, forma elíptica e cor vermella-violácea. Úsase xunta outras variedades para mesturas, mais tamén poden facerse viños varietais. Segundo a Orde APA/1819/2007, do 13 de xuño (BOE do día 21), brancellao ou brancello é unha variedade de vide destinada á produción de viño recomendada en Galicia. Cultívase na Denominación de Orixe Rías Baixas, Ribeira Sacra e Denominación de Orixe Valdeorras. A Denominación de Orixe Ribeiro tamén utiliza esta variedade, con excelentes tintos. Tamén se cultiva en Portugal.

Notas
-----

1. ↑  Etimoloxía no Portal das Palabras para *brancellao*. Consultado o 19 de setembro de 2016.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *brancellao*.
**Branca Vilela Fernández**, nada na Coruña o 6 de agosto de 1964, é unha poeta galega.

Traxectoria
-----------

Realizou estudos de Xestión Empresarial. Foi armadora dunha empresa francesa e outra española. Despois foi empresaria de restauración e agora traballa na organización de congresos e recitais.

Escritora dende moi nova, gañou algúns premios literarios. O seu primeiro poemario *Anclas varadas en la memoria* (en castelán) apareceu en 2004. Co poemario *A faciana das augas* (2005) participou nun estudo da Universidade de Dakota do Norte e recibiu a mención de honra ao mellor poemario escrito en lingua romance o que a levou a facer unha xira por diferentes estados dos Estados Unidos. En 2008 foi finalista do II Premio Internacional Rubén Darío co libro *Préstame tu voz*. Premio Escriduende o conxunto da súa obra (2016).

É membro da Asociación de Escritores en Lingua Galega, socia fundadora do Pen Club España e pertence a comisión de mulleres escritoras do Pen Club Internacional. Foi codirectora das Xornadas Literarias: Fisterra Patrimonio Cultural Europeo, I Encontro Cabana de Bergantiños, I Encontro e organizadora do I Recital Poético Solidario.

Obra en galego
--------------

### Poesía

* *A faciana das augas*, 2005, Toxosoutos.
* *Déixame a túa voz*, 2008. Edición bilingüe galego-castelán. Editorial Sial
* *A forza do poema*, 2012, Lastura.
* *No silencio dos lapis*, 2017, Pigmalión Edypro.
* *Costa da Morte, Territorio Literario (Antoloxía)*, 2017, Pigmalión Edypro.
* *Adeus espido do mar*, 2019, Trifolium.
* *Pesadelo da creación*, 2022, Medulia.

### Obras colectivas

* *Erato bajo la piel del deseo*, 2010, Sial Ediciones. Edición bilingüe galego-castelán.
* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015, libro electrónico).
* *La voz y la escritura*. Sial.
* *Guia viva de heterodoxos*. Sial.
* *La primera vez que perdí el alma, encontré el sexo*. Sial.

Obra en castelán
----------------

### Poesía

* *Anclas varadas en la memoria*, 2004, Sial.
* *Me diste la tierra*, 2013. Sial Pygmalion.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Branca Vilela na páxina web da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12384624
* WorldCat
* VIAF: 19111152
* AELG: 295
* BNE: XX1681552
* ISNI: 0000 0000 4833 318X
* LCCN: n2006055243
* OL: OL6188944A

 |
**DS-K-40** foi o nome dun modelo de satélites artificiais soviético adicado á experimentación con sistema de comunicación no espazo para desenvolve-los sistemas necesarios para os futuros satélites de comunicacións Tselina.

Intentáronse lanzar dous satélites do modelo DS-K-40: o primeiro o 28 de decembro de 1965 e o segundo o 21 de febreiro de 1966, ámbolos dous a bordo de foguetes Kosmos 2. Os dous intentos fracasaron debido a problemas coa primeira etapa do foguete. Non houbo máis intentos de lanzamento de satélites DS-K-40.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Data | Rampla de lanzamento | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 28 de decembro de 1965 | Kapustin Yar | DS-K-40 Nº1 | Fallo | Fallo da primeira etapa. |
| 21 de febreiro de 1966 | Kapustin Yar | DS-K-40 Nº2 | Fallo | Fallo da primeira etapa. |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Mark Wade (2011). "DS-K-40" (en inglés). Consultado o 17 de xullo de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "DS-K-40" (en inglés). Consultado o 17 de xullo de 2012.
Sir John Franklin (1786–1847), capitán inglés e explorador do Ártico.
Co nome de **capitán** denomínase á persoa que está á fronte, encabeza, dirixe, goberna ou representa un grupo. Etimoloxicamente, o termo parece provir do latín *capitanus*, 'xefe', que derivaría, á súa vez, do tamén termo latino *caput*, 'cabeza', e este do indoeuropeo *kaput*, con igual significado. Existe a figura de capitán en contextos diversos e con características bastante diferenciadas.

Nos diferentes corpos militares, un capitán é o maior oficial de rango intermedio. O grao de capitán é inmediatamente inferior ao de maior e inmediatamente superior ao tenente, normalmente están ao mando de compañías militares (70-250 soldados). Nos corpos de Mariña, nalgúns países, o rango equivalente a capitán é o de tenente de navío, mentres que o de capitán de navío é equivalente ao de coronel nos exércitos de terra ou aire.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *capitán*.
2. ↑  Definición de capitán, -tá no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Capitán dos terzos españois

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19100
* EBID: ID
* GND: 7698002-9

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
Tipos de brisa.
Chámase **brisa** a unha circulación de ar (vento) de feble a moderada intensidade próxima á superficie. Tal circulación afecta a unha capa rasa da atmosfera (ata arredor de 200 metros de altitude) e os ventos locais asociados son extremamente influenciados (na dirección) por obstáculos naturais e (na intensidade) pola rugosidade da superficie. A súa dirección e intensidade, ben como o xurdimento e a disipación, dependen tamén da actuación ou non de efectos globais (de maior escala), tales como os sistemas frontais e mesmo outros fenómenos de mesoescala. Cando os ventos globais son febles, os ventos locais poden dominar. É o caso das brisas marítima/terrestre.

Brisa marítima/terrestre
------------------------

Como as masas de terra son quecidas polo sol máis rapidamente do que o océano, o ar enriba delas ascende e crea unha baixa de presión no chan que atrae o ar máis fresco do mar: o que se chama unha brisa marítima. Ao caer da noite, hai moitas veces un período de calma durante o cal a temperatura na terra e no mar son iguais. De noite, como o océano arrefría máis lentamente, a brisa sopra da terra, na dirección oposta, mais é xeralmente máis feble porque a diferenza de temperaturas é menor. Os monzóns do sueste asiático son brisas marítimas de grande escala. Varían a súa dirección entre as estacións porque as masas de terra son quecidas ou arrefriadas máis rapidamente que o mar:

* Monzóns de verán: do mar cara á terra (quecida).
* Monzóns de inverno: da terra (máis fría) cara ao mar.

A brisa marítima é o desprazamento do ar frí­o que vén dos océanos en dirección ao ambiente terrestre.

A brisa terrestre é o desprazamento do ar frío que vén da terra en dirección ao mar.

Brisas de val/montaña
---------------------

Existen tamén as circulacións de brisa de val/montaña. No comezo do dí­a, o quecemento do ar do fondo do val (que estaba máis denso e pesado) fai que comece a fluí­r ao longo das costas coa forma de ventos de vales. Á noite, o proceso invértese e o ar frío e denso comeza a se acumular no fondo dos vales. É a brisa da montaña.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sea and Land Breezes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81242
* BRE: 1883681
* EBID: ID
* GEC: 0100919
* JSTOR: sea-breezes
* MAG: 63974104

 |
**DS-U2-GKA** foi o nome dun modelo de satélites artificiais francosoviético adicado a facer estudos da magnetosfera terrestre, incluíndo a observación de auroras polares e outros fenómenos da atmosfera superior.

En total lanzáronse dous satélites da serie DS-U2-GKA: o Oreol 1 (tamén coñecido como **Aureole 1** e **Arkad 1**) o 27 de decembro de 1971, e o Oreol 2 (tamén coñecido como **Aureole 2** e **Arkad 2**) o 26 de decembro de 1973. Ámbolos dous satélites foron lanzados desde o cosmódromo de Plesetsk con éxito mediante foguetes Kosmos 3M.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Data | Rampla de lanzamento | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 27 de decembro de 1971, 19:00 GMT | Cosmódromo de Plesetsk | Oreol 1 | Éxito | Primeiro voo dun DS-U2-GKA. |
| 13 de xuño de 1970, 4:59 GMT | Cosmódromo de Plesetsk | Oreol 2 | Éxito | Último voo dun DS-U2-GKA. |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Mark Wade (2011). "DS-U2-GKA" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "DS-U2-GKA" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2012.