Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Teca (homónimos).

| Teca |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Lamiales |
| Familia: | Lamiaceae |
| Xénero: | *Tectona* |
| Especie: | ***T. grandis*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Tectona grandis'**L. |

A **teca** (***Tectona grandis***) é unha árbore frondosa da familia Lamiaceae que acada até 30 m de altura. Chmada a *Raíña das Madeiras*, entre os coñecedores, pois a súa aparencia faise máis fermosa co paso dos anos, tendo a capacidade de non se danar cando entra en contacto con metais, o que a fai moi valiosa para a fabricación de mobles de alto valor e embarcacións luxosas. É nativa da India, Birmania, Laos e Tailandia e ten unha longa historia de ordenación sistemática. Introduciuse en Indonesia (Illa de Xava) hai centos de anos e as máis antigas plantacións de teca en Sri Lanka téñense documentado a finais do século XVII. Os primeiros sistemas intensivos de ordenación dos bosques naturais desenvolvéronse hai uns 150 anos en Myanmar, dende onde a ordenación activa da especie pasou á India e a Tailandia durante un período duns 40 anos. Hoxe en día atopamos tecas en moitos outros países asiáticos, e grandes plantacións en África e América Central e do Sur. É evidente que a explotación dos bosques naturais non pode seguir a responder a demanda de madeira de teca, e a insuficiencia previsíbel deste material avivou o interese polas súas plantacións. 
Moitas veces a madeira vendida en Galiza coma teca é en realidade a madeira da especie africana *Milicia excelsa*, chamada comercialmente de iroko ou orixá.

Madeira
-------

### Aspecto

A madeira de teca é de sámago abrancazado e cerna amarelente ou da cor do bronce. A fibra é xeralmente recta, aínda que en raras ocasións pode presentar fibra ondulada que é habitual da procedente da India. O gran é groso con presenza de taxas de sílice variábeis. Posúe un tacto oleoso e acabada de cortar ten un forte cheiro a coiro vello que desaparece en gran medida ao secar.

### Propiedades

A teca ten unha densidade entre 650 e 750 kg/m³, cunha media de 690 kg/m³ ao 12% de humidade. Considérase unha madeira pesada e de dureza media. Ten unha resistencia media á flexión, pouca rixidez e resistencia ao impacto, unha resistencia alta á comprensión e un grao moderado de dobradura con vapor.

A velocidade de secado da madeira de teca é amodo e varía en función da densidade. Polo xeral, trabállase bastante ben tanto a man como a máquina, aínda que as serraduras e cepilladura da madeira desgasta axiña as ferramentas por mor do seu alto grao en sílice. A coladura presenta dificultades elevadas por mor do seu alto contido en oleorresinas.

### Aplicacións

Aspecto da madeira de teca.
A teca goza de moi boa reputación, ben merecida, pola súa alta resistencia e durabilidade. Presenta unha grande estabilidade en ambientes cambiantes, non se greta, fende, laña, avelloa ou podrece, e resiste á acción dos fungos, xilófagos e incluso a algúns ácidos. Estas características son as que fan posíbel que a madeira de teca estea considerada coma unha das máis valiosas do mundo e goce así de múltiples aplicacións:

* Chapas para recubrimentos decorativos
* Moblaxe e ebanistaría
* Carpintaría interior: chans, faixas, frisos, escadas
* Carpintaría exterior: revestimentos, fiestras
* Construción naval: embarcacións lixeiras
* Pontes: elementos en contacto co chan ou coa auga
* Torneadura: pezas curvadas
* Recipientes resistentes aos ácidos

Orixe
-----

Inicialmente orixinaria das Indias Orientais, especificamente da India, Malaisia e Birmania, entre outras rexións do sueste de Asia; na actualidade existen plantacións en moitos países das Américas coma Costa Rica, O Salvador, México, Nicaragua, Brasil, Colombia, Ecuador, Panamá e o Perú. De acordo co poeta persiano Firdusi, o primeiro taboleiro de xadrez da historia foi construído en parte con madeira de teca e mármore.

Requirimientos
--------------

O seu crecemento pode darse en variadas condicións, mais se se arela unha madeira de alta calidade cómpren as condicións a seguir:

* **Altitude:** entre os 0 e 800 msnm (*metros sobre o nivel do mar*)
* **Solos:** ricos en calcio, chans e cunha boa drenaxe.
* **Na tempada chuviosa:** entre 1.500 a 2.500 mm de precipitación anual.
* **Na tempada seca:** entre 10 e 50 mm de choiva e cunha duración máxima de 3 meses.

Require de climas cunha estación seca ben definida (3 a 5 meses), con temperaturas medias anuais entre 22 e 28 °C, unha precipitación media anual de 1250 a 2500 mm e altitudes entre os 0 e 1000 msnm.

Entre os factores limitantes máis importantes para a especie considéranse os solos pouco profundos, esmagados ou arxilosos, con baixo contido en calcio ou magnesio, con pendente, mala drenaxe e altitudes maiores a 1000 msnm.

Se estas condicións non se cumprisen, obteriamos unha madeira de menor calidade e menor valor comercial. As mellores madeiras de teca proveñen de árbores vellas (por riba dos 20 anos de idade ao seren cortadas).

A teca ten unha alta capacidade para regromar, o que a fai resistente a incendios forestais; pola súa alta densidade e dureza non é atacada pola couza.

Multiplicación
--------------

Na área de América Central, por exemplo, inicia a floración entre os cinco e os oito anos, a partir desta data comeza a producir semente fértil, que xeralmente presenta latencia, polo que require de tratamentos de escarificación.
É unha especie moi resistente a pragas e enfermidades. Pola súa importancia realizáronse múltiples estudos de mellora xenética, para identificar o xermoplasma ideal para cada zona de interese, principalmente en Asia.

Sinónimos
---------

* *Tectona theka* Lour.
* *Theka grandis* (L.f.) Lam.

Notas
-----

1. ↑  "*Tectona grandis*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 17 de novembro de 2009.

Walker, Aidan (2007). *Enciclopedia de la madera : 150 tipos de madera del mundo* (1ª ed.). Barcelona: Blume. ISBN 978-84-9801-137-1. 
Guindeo Casasús, Antonio; García Esteban, Luis; Peraza Sánchez, Fernando (1997). *Especies de maderas para carpintería, construcción y mobiliario*. Madrid: AITM. ISBN 84-87381-12-X.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Teca*** |

* Imaxe dun bosque de teca

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156938
* AAT: 300375360
* BRE: 4191656
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 123408
* BioLib: 210031
* Ecocrop: 2054
* EOL: 579742
* EPPO: TCTGR
* FoC: 200019434
* GBIF: 2925649
* iNaturalist: 62887
* IPNI: 864923-1
* IRMNG: 11028389
* ITIS: 32247
* IUCN: 62019830
* NCBI: 41396
* PlantList: kew-202018
* POWO: ID
* TAXREF: 447682
* Tropicos: 33700544
* PLANTS: TEGR
* WCSPF: 202018

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 0L0OS9IILV

 |