**Diodoro Sículo** ou **de Sicilia** (en grego Διόδωρος Σικελιώτης) foi un historiador grego do século I a.C. nado en Agyrium (hoxe Agira), na provincia romana de Sicilia.

Traxectoria
-----------

Xerome de Estridón (*Chronica*) sitúa a madurez de Diodoro cara ao 49 a.C. o que coincide coas afirmacións do propio autor. A data máis antiga que menciona Diodoro é a súa visita a Exipto na 180ª Olimpíada (entre o 60 e o 56 a.C), que foi recordada por un tumulto en demanda da pena de morte para un cidadán romano que matara accidentalmente un gato, animal sagrado para os antigos exipcios (*Bibliotheca historica* 1.41, 1.83). O último feito recordado por Diodoro é a vinganza de Octavio César Augusto sobre a cidade de Tauromenium (hoxe Taormina), cuxa negativa a axudalo conduciu ao futuro emperador a unha derrota naval no -36 Diodoro non dá mostra de haberse decatado da conversión de Exipto en provincia romana -o que ocorreu no -30-, polo que seguramente publicou a súa obra completa antes desa data. Diodoro afirma que empregou trinta anos na composición da súa *Historia* e que emprendeu varias perigosas viaxes a través de Europa e Asia para completar as súas investigacións históricas; con todo, os críticos modernos advertiron varios erros sorprendentes que unha testemuña ocular non debería cometer.

### Biblioteca histórica

*Bibliotheca historica*, 1746
A súa Historia, á que chamou *Bibliotheca Historica*, consta de 40 volumes, divididos en tres seccións:

* A primeira sección (libros de I a VI) narra a historia por rexións xeográficas: historia e cultura de Exipto (libro I), Mesopotamia, India, Escitia e Arabia (libro II), África do Norte (libro III), así como Grecia e Europa (libros IV a VI).
* Na seguinte sección (libros VII a XVII) conta a Historia do mundo desde a Guerra de Troia ata a morte de Alexandre Magno.
* A última sección (libros XVIII a XL) trata dos acontecementos históricos desde a morte de Alexandre Magno ata o ano -60 ou ata o comezo da Guerra das Galias por Xulio César no -45 (o final está perdido e non está claro se Diodoro chegou ata o comezo desa guerra, como promete non prefacio da súa obra ou se, como suxire a evidencia, vello e canso de escribir, a terminou no -60).

Elixiu o nome de *Bibliotheca* en recoñecemento da multiplicidade de fontes que lle serviron para compoñer a obra. Entre os autores que puideron ser identificados figuran Hecateo de Mileto, Ctesias, Éforo, Teopompo, Xerome de Cardia, Duris de Samos, Diulo, Filisto, Timeo de Tauromenio, Polibio e Posidonio.

O uso liberal que fixo dos historiadores que o precederon articula a crítica negativa que se lle dá na edición de 1911 da *Enciclopedia Británica*:

> 
> 
> Os erros de Diodoro proceden parcialmente da natureza da empresa, e da torpe forma de anais nos que verteu a porción histórica da súa narración. Non mostra ningunha das facultades críticas do historiador, limitándose a xuntar unha chea de detalles inconexos. A narración contén frecuentes repeticións e contradicións, fáltalle viveza e sóbralle monotonía. A mesma linguaxe, que se move entre o ático puro e o grego coloquial do seu tempo, permítenos detectar na narración os fragmentos sen dixerir dos materiais que empregou.
> 
> 

Moito máis comprensivo móstrase outro autor, C.H. Oldfather, quen escribiu na súa introdución á súa tradución de Diodoro:

> 
> 
> Mentres que tales características exclúen a Diodoro de entre os historiadores máis capaces da Antigüidade, hai todas as razóns para crer que utilizou as mellores fontes e as reproduciu fielmente. O seu Primeiro Libro, que trata case exclusivamente de Exipto, é o relato literario máis completo da historia e costumes dese país logo de Heródoto. Os libros II a V cobren un espectro máis amplo, e debido á inclusión de abundante material mitolóxico, teñen un valor moito menor. No período do -480 ao -301, que desenvolve en forma de anais e cuxa fonte principal é a Historia Universal de Éforo, a súa importancia é variábel segundo se é a única fonte dispoñíbel dun período, ou se conservaron fragmentos doutros autores superiores. Ao medio século que vai do -480 ao -430, Tucídides dedícalle pouco máis de 30 capítulos; Diodoro cóbreo de forma máis completa (11.37 - 12.38), e é o único relato literario sen interrupción para a cronoloxía do período... Para os anos -362 - -302, Diodoro é outra vez a única fonte literaria ininterrompida, e ofrece o único relato cronolóxico de período de Filipo e completa aos escritores mencionados e a outras fontes contemporáneas en moitos aspectos. Para o período dos sucesores de Alexandre, -323 - -302 (libros XVIII a XX), é a principal autoridade e a súa historia do período adquire, xa que logo, unha importancia que non alcanza para os demais anos.
> 
> 

Como xa se indicou, a inmensa obra de Diodoro non se conservou intacta: temos os cinco primeiros libros e os numerados do X ao XX. O resto só nos chegou en fragmentos preservados en Focio e os resumos de Constantino Porfiroxénito.

A *editio princeps* de Diodoro foi unha tradución latina dos cinco primeiros libros, realizada por Poggio Bracciolli en Boloña en 1472. A primeira impresión do orixinal grego (en Basilea en 1535) contiña só os libros XVI a XX, e foi o traballo de Vincentius Opsopoeus. Todos os libros e fragmentos sobreviventes foron publicados só en 1559 por H. Stephanus en Xenebra.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Diodoro Sículo*** |

### Bibliografía

* Diodoro Sículo (1548). *Biblioteca histórica*. Obra completa. Madrid: Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-2292-4.

1. *Volume I: Libros I-III*. Introdución, tradución e notas de Francisco Parreu Alasá, 2001. ISBN 978-84-249-2291-7.
2. *Volume II: Libros IV-VIII*. Tradución de Juan José Torres Esbarranch, 2004. ISBN 978-84-249-2732-5.
3. *Volume III: Libros IX-XII*. Tradución de Juan José Torres Esbarranch, 2006. ISBN 978-84-249-2858-2.
4. *Volume IV: Libros XIII-XIV*. Tradución de Juan José Torres Esbarranch, 2008. ISBN 978-84-249-0264-3.
5. *Volume V: Libros XV-XVII*. Tradución de Juan José Torres Esbarranch, 2012. ISBN 978-84-249-2333-4.
6. *Volume VI: Libros XVIII-XIX-XX*. Tradución de Juan José Torres Esbarranch, 2014. ISBN 978-84-249-2612-0.

### Ligazóns externas

***Biblioteca histórica*:**

* Esquema do contido dos libros, en francés, no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011).
* Textos bilingües grego - francés, con introdución e anotacións en francés, no sitio de Philippe Remacle. Traduccón de Ferdinand Höfer; Hachette, 1865.
	+ Introdución.
	+ Libros
		- **I:** 1 - 41; 42 - 98.
		- **II.**
		- **III:** 1 - 30; 31 - 60.
		- **IV:** 1 - 30; 31 - 60; 61 - 85.
		- **V:** 1 - 30; 31 - 60.
		- **VI** (fragmentos).
		- **VII** (ss.).
		- **VIII** (ss.).
		- **IX** (ss.),
		- **X** (ss.),
		- **XI:** 1 - 30; 31 - 60; 61 - 92.
		- **XII:** 1 - 30, 31 - 60, 61 - 84.
		- **XIII:** 1 - 30; 31 - 60; 61 - 90; 91 - 104.
		- **XIV.**
		- **XV.**
		- **XVII.**
		- **XX.**
		- **XXI** (fragmentos).
		- **XXII** (ss.).
		- **XXIII** (ss.).
		- **XXIV** (ss.).
		- **XXV** (ss.).
		- **XXVI** (ss.).
		- **XXVII** (ss.).
		- **XXVIII** (ss.).
		- **XXIX** (ss.).
		- **XXX** (ss.).
		- **XXXI** (ss.).
		- **XXXII** (ss.).
		- **XXXIII** (ss.).
		- **XXXIV** e **XXXV** (ss.).
		- **XXXVI** (ss.).
		- **XXXVII** (ss.).
		- **XXXVIII** e **XXXIX** (ss.).
		- **XL** (ss.).
* Libro **XVIII:** texto francés no sitio de Philippe Remacle. Trad. de Jean Terrasson (1670 - 1750); París, 1737 - 1744.
* Libro **XIX:** texto francés no mesmo sitio. Trad. de J. Terrasson.
* Libros **I - V:** texto grego, con índice electrónico, no Proxecto Perseus. Empregando o rótulo activo "*load*", que se atopa na parte superior dereita, obtense axuda en inglés co vocabulario grego do texto.
* Libros **IV e V**, e fragmentos do **VI**: texto inglés no sitio Theoi; ed. de 1935 de C. H. Oldfather publicada na Loeb Classical Library.
* Libros **IX - XVII:** texto inglés, con índice electrónico, no Proxecto Perseus. Na parte superior dereita atópanse os rótulos activos "*focus*" (para cambiar ao texto grego) e "*load*" (para o texto bilingüe).
* Libros **XVIII - XX:** texto grego no Proxecto Perseus. Empregando o rótulo activo "*load*", que se atopa na parte superior dereita, obtense axuda en inglés co vocabulario grego do texto.
* En Wikisource:
	+ Texto parcial inglés: **I - V** e **XI - XV.**
	+ Texto parcial francés: **XI - XIV.**
		- Texto parcial grego: **I - XII.**

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q171241
* WorldCat
* VIAF: 56608763
* BAV: ADV10151642
* BIBSYS: 90321794
* BLBNB: 000188563
* BMT: 148154
* BNCHL: 000140990
* BNE: XX1076951
* BNF: 11900233c
* BRE: 1957135
* BVMC: 27451
* CANTIC: a11185818
* CERL: cnp00906246
* CiNii: DA01310863
* DBE: diodoro-siculo
* DeutscheBio: 118679627
* EBID: ID
* FAST: 9546
* GEA: 4691
* GEC: 0022529
* GND: 118679627
* Gutenberg: 44254
* ICCU: CFIV068396
* ISNI: 0000 0004 0156 0974
* LCCN: n50028820
* NDL: 00746934
* NKC: jn19981000658
* NLA: 35763969
* NLG: 17958
* NTA: 06809499X
* OBP: ID
* OL: OL69977A
* openMLOL: 306656
* PTBNP: 72734
* SELIBR: 49277
* SUDOC: 026832682
* Treccani: diodoro-siculo
* UNZ: SiculusDiodorus

 |