| TerápsidosRango fósil: Permiano – actualidade |
| --- |
| Ilustración de *Pristerognathus*, un terápsido terocéfalo |
| Estado de conservación |
| FO |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Orde: | **Therapsida**Broom, 1905 |

 |
| Clados |
| * Suborde Biarmosuchia \*
* Suborde Dinocephalia
* Suborde Anomodontia \*
	+ Infraorde Dicynodontia
* (sen rango) Theriodontia \*
	+ Suborde Gorgonopsia
	+ Suborde Therocephalia
	+ Suborde Cynodontia \*
 |

**Therapsida** ou **terápsidos**, coñecidos tamén como réptiles mamaliformes, forman unha orde da clase Synapsida (sinápsidos) que atopamos en estado fósil. Os terápsidos son devanceiros dos mamíferos.

Xorden no período permiano, no final da Era Paleozoica, sendo descendentes dos réptiles pelicosauros (Pelycosauria). Moitas especies desapareceran no evento de extinción en masa acontecido no fin do período permiano, pero as especies superviventes conseguiron adaptarse e acadaron o seu apoxeo no período Triásico, xa na Era Mesozoica, cando dominaron o ambiente terrestre e se espallaron pola Panxea, ocupando moitos nichos ecolóxicos e dando orixe a moitas novas especies. Con todo, ao final do Triásico, houbo outra grande extinción e os terápsidos practicamente desapareceron e foron substituídos como grupo dominante polos emerxentes dinosauros (con quen non tiñan parentesco directo). Unhas poucas especies perduraron ata o final do período Cretáceo, cando finalmente desapareceron.

Características
---------------

Os terápsidos posuían características similares aos mamíferos. Entre elas destacan a heterodontia (variacións no formato dos dentes); mecanismos de regulación da temperatura (homeotermia) e, nalgunhas especies máis evolucionadas, presenza de pelos. Os mamíferos xurdiron a partir de especies da suborde Cynodontia, no período Triásico.

De postura cuadrúpeda e alimentación carnívora e herbívora, segundo as especies, proliferaron durante as eras Paleozoica sendo dominantes durante o Permiano e Mesozoico (entre 250 e 190 millóns de anos atrás).

Ao contrario dos dinosauros, os terápsidos son pouco coñecidos polo público en xeral, mesmo sendo os devanceiros directos dos mamíferos e tendo un rexistro paleontolóxico bastante completo.

Clasificación
-------------

Os terápsidos clasifícanse en dinocéfalos, anomodontes (herbívoros) e biarmosuquianos (carnívoros).

```
      ,______________________ *Dicynodontia* +
  ____|   
      |     ,________________ *Cynodontia* +
      |_____| 
            |________________ *Mammalia*
```

### Taxonomía

* **Clase Synapsida**
* **ORDE THERAPSIDA** \*
	+ **Suborde Biarmosuchia** \*
		- Familia Biarmosuchidae
			* *Biarmosuchus*
		- Familia Eotitanosuchidae
			* *Eotitanosuchus*
	+ **Eutherapsida**
		- **Suborde Dinocephalia**
			* Familia Estemmenosuchidae
				+ *Estemmenosuchus*
			* **Anteosauria**
				+ Familia Syodontidae
				+ Familia Brithopodidae
				+ Familia Anteosauridae
			* **Tapinocephalia**
				+ Familia Titanosuchidae
				+ Familia Tapinocephalidae
		- **Neotherapsida**
			* **Suborde Anomodontia** \*
				+ Superfamilia Venyukoviamorpha
					- Familia Venyukoviidae
						* *Suminia*
				+ **Infraorde Dicynodonta**
			* **Theriodontia** \*
				+ **Suborde Gorgonopsia**
					- Familia Gorgonopsidae
				+ **Eutheriodontia**
					- **Suborde Therocephalia**
					- **Suborde Cynodontia** \*
						* **Superorde Mammaliformes** \*
* **Clase Mammalia**

### Filoxenia

```
Synapsida
  |
Sphenacodontia
  |-Sphenacodontidae 
  `-**Therapsida**
    |-?*Tetraceratops*
    `-+-Biarmosuchia
      |    |-Eotitanosuchidae
      |    `-?Phthinosuchidae
      `-**Eutherapsida**
           |-Dinocephalia
           |    |-Anteosauria
           |    `-Tapinocephalia
           `-**Neotherapsida**
              |-Anomodontia
              |   |-Dromasauria 
              |   `-Dicynodontia
              `-Theriodontia
                 |-Gorgonopsia
                 |  |-*Lycaenops*
                 |  `-*Inostrancevia*
                 `-**Eutheriodontia**
                   |-Therocephalia
                   |  `-Eutherocephalia
                   |     `-*Bauria*
                   `-Cynodontia
                       `-Mammalia
```

Galería de imaxes
-----------------

* Estemmenosuchus, Dinocéfalo*Estemmenosuchus*, Dinocéfalo
* Anteosaurus, Anteosaurio*Anteosaurus*, Anteosaurio
* Inostrancevia, Gorgonópsido*Inostrancevia*, Gorgonópsido
* Bauria, Terocefalio*Bauria*, Terocefalio
* PhtinosuchusPhtinosuchus
* Oligokyphus, Cynodonto*Oligokyphus*, Cynodonto

Véxase tamén
------------

* Réptil
* Dinosauro

Ligazóns exernas
----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Terápsidos*** |

### En inglés

* "Therapsida: Mammals and extinct relatives Arquivado 21 de setembro de 2011 en Wayback Machine.". *Tree of Life*.
* "Therapsida: overview". *Palaeos*.
* "Therapsids in Detail Arquivado 29 de abril de 2008 en Wayback Machine.". Stephen Priestley - Illustrator

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q322241
* BRE: 4188457
* EBID: ID
* GND: 4397012-6
* MAG: 2779396427

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 18764
* EOL: 4522847
* Fossilworks: 145256
* IRMNG: 11523
* Tree of Life: Therapsida

 |