| *Cyanocorax caeruleus* |
| --- |
| No Parque Nacional de Aparados da Serra(Rio Grande do Sul e Santa Catarina) |
| Estado de conservación |
| Case ameazada (NT)Case ameazada |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Passeriformes |
| Familia: | Corvidae |
| Xénero: | *Cyanocorax* |
| Especie: | ***C. caeruleus*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Cyanocorax caeruleus***(Vieillot, 1818) |
| Área de distribución de Cyanocorax caeruleusÁrea de distribución de ***Cyanocorax caeruleus***Área de distribución de ***Cyanocorax caeruleus*** |

En voo
Gralha-azul, ave símbolo do Paraná
***Cyanocorax caeruleus*** é unha especie de ave paseriforme da familia dos córvidos, unha das 17 comprendidas no xénero *Cyanocorax*.

Encóntrase no suroeste do Brasil (desde o estado de São Paulo até o de Rio Grande do Sul), chegando ao leste de Paraguai e o nordeste da Arxentina, en bosques da chamada Mata Atlántica, especialmente nos que abunda a especie *Araucaria angustifolia*. 

É a ave símbolo do estado do Paraná.

Taxonomía
---------

### Descrición

A especie foi descrita en 1818 polo ornitólogo francés Louis Jean Pierre Vieillot, baixo o nome de *Pica coerulea*, no vixésimo sexto tomo da súa obra *Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle*, dun espécime que encontrou no Paraguai.

### Etimoloxías

Para a do xénero ver *Cyanocorax*.

O epíteto específico, *caeruleus*, deriva do nominativo singular do adxectivo latino *cæruleus, -a, um*, "azulado".

### Sinónimo

Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polo sinónimo:

* *Pica coerulea* Vieillot, 1818 (protónimo)

Características
---------------

*Cyanocorax caeruleus* ten unha lonxitude total de aproximadamente 40 cm, e pesa uns 270 g, e é o córvido máis grande de América do Sur. A súa plumaxe é de cor azul intenso coa cabeza e a parte superior do peito de cor negra contrastante. Os machos e as femias son semellantes, aínda que as femias normalmente son máis pequenas.

Bioloxía
--------

### Nutrición

Aliméntase en gran medida de sementes, como as noces de *Araucaria angustifolia*, pero non se limita estritamente a isto, xa que tamén consome insectos e froitas. 

### Costumes

Ao igual que outros córvidos, é moi intelixente. A súa comunicación é complexa, e consta de polo menos de 14 distintas vocalizacións. Forma grupos de 4 a 15 individuos que están ben organizados en xerarquías. Estes grupos mantéñense estábeis até polo menos dúas xeracións.

### Reprodución

A súa época de cría é de outubro a xaneiro. Este paxaro é un criador social. As femias poñen de 2 a 4 ovos no niño, que está feito con paus, e situado entre os 10 e os 20 m sobre o chan nunha árbore do xénero *Araucaria*.

Estado de conservación
----------------------

A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais, considerando que é probábel que esta especie, que habita nos bosques, estea diminuíndo con moderada rapidez en toda a súa área de distribución como resultado da destrución do seu hábitat, cualifica o seu status como *NT* (case ameazada).

Folclore e cultura
------------------

Cóntase que unha gralla negra estaba enriba dunha araucaria, cando se asustou polo son dun home que intentaba derrubar a árbore cunha machada. Entristecido pola destrución do seu fogar, o corvo voou ao ceo, cando escoitou unha voz que dicía que sería pintada coa cor do ceo e que sería gardián das árbores. E como gardián das araucarias, até as armas negarían o fogo cara a ela.

Este folclore baséase sobre todo no hábito que ten esta ave de enterrar sementes de araucaria para consumir posteriormente, favorecendo a propagación da árbore por toda a comarca, e sendo considerada a maior difusora da especie.

Pero, por riba, amosa a importancia que teñen para os habitantes de Paraná a araucaria e a gralla azul. Como quedou dito, é o símbolo oficial do estado de Paraná, dá nome ao máximo premio das artes teatrais de Paraná (*Troféu Gralha Azu*), e é a mascota do equipo de fútbol *Paraná Clube*, e figura no escudo deste equipo.

Tamén inspirou ao superheroe de cómics O *Gralha* (O *Gralla*), un superheroe creado por artistas de Curitiba.[]

Notas
-----

1. 1 2  BirdLife International (2017): *Cyanocorax coeruleus* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2021-3. Consultada o 23 de febreiro de 2022.
2. ↑  Anderson Gonçalves (5 de outubro de 2011). *Gazeta do Povo*, ed. "Confira dez dos animais mais famosos da fauna paranaense". Consultado o 23 de febreiro de 2022.
3. ↑  *Cyanocorax caeruleus* (Vieillot, 1818) no GBIF. Consultado o 23 de febreiro de 2022.
4. 1 2  en/taxon/id27498/ *Cyanocorax caeruleus* (Vieillot, 1818) no BioLib. Consultado o 23 de febreiro de 2022.
5. ↑  Zotta, A. R. (1940): "Lista sistemática de las aves argentinas". *El Hornero. Revista de orninología neotropical* **7** (3): 447-472. Consultado o 23 de febreiro de 2022.
6. 1 2  A Lenda da Gralha Azul Arquivado 02 de xaneiro de 2006 en Wayback Machine..
7. ↑  Bem Vindo ao Troféu Gralha Azul Arquivado 17 de febreiro de 2019 en Wayback Machine.. Fundação Teatro Guaira.
8. ↑  Pedro Melo (27 de xullo de 2015). Banda B, ed. "Em nova ação de marketing, mascote do Paraná desfaz mandinga na Vila Capanema". Consultado o 23 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cyanocorax caeruleus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Cyanocorax caeruleus*** |

### Bibliografía

* Chebez, J. C. (1994): *Los que se van: especies argentinas en peligro*. Buenos Aires: Albatros. ISBN 978-95-0240-623-7.
* Dinerstein, E.; Olson, D. M.; Graham, D. J.; Webster, A. L.; Primm, S. A.; Bookbinder, M. P. e Ledec, G. (1995). *A conservation assesssment of the terrestrial ecoregions of Latin America and the Caribbean*. Washington, D.C.: World Bank. ISBN 978-0-8213-3295-5.
* Fearnside, P. (1996): "Brazil". En: Harcourt, C. S. & Sayer, J. A. (eds.) *The conservation atlas of tropical forests: the Americas*. New York, London. etc.: Simon & Schuster. pp. 229-248.

### Outros artigos

* Córvidos
* *Cyanocorax*

### Ligazóns externas

* Gralha-azul en *wikiaves.com.br* *(en portugués)*.
* *Cyanocorax caeruleus*. Azure jay Arquivado 11 de marzo de 2007 en Wayback Machine. en ZMA. *(en inglés)*.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cyanocorax\_caeruleus
* Avibase: D435058AA6A8A8B4
* eBird: azujay1
* GBIF: 2482560
* iNaturalist: 8481
* IRMNG: 11058274
* ITIS: 559621
* NCBI: 703281
* Species+: 4955
* Xeno-canto: Cyanocorax-caeruleus

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0326410

 |