| Prociónidos*Procyonidae* |
| --- |
| *Procyon lotor* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Suborde: | Caniformia |
| Familia: | **Procyonidae**Gray, 1825  |

 |
| Xéneros |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| Referencia:* *Bassaricyonidae* Coues, 1887
* *Bassaridae* Gray, 1869
* *Bassariscidae* Gray, 1869
* *Cercoleptidae* Bonaparte, 1838
* *Nasuidae* Gray, 1869
* *Potidae* Degland, 1854
* *Potosinae* Trouessart, 1904
 |

*Bassaricyon gabbii*.
*Bassariscus astutus.*
*Nasua nasua*.
*Potos flavus.*
A dos **prociónidos** (*Procyonidae*) é unha familia de mamíferos da orde dos carnívoros que inclúe os mapaches e os coatís, entre outros. No presente distribúense polo continente americano, desde o sur do Canadá até o norte da Arxentina, sendo por tanto a familia un representante exclusivo do Novo Mundo. Son os parentes máis achegados aos mustélidos.

O grupo está constituído por aproximadamente 19 xéneros, dos que só 6 teñen representantes vivos na actualidade.

Características
---------------

Son animais de tamaño mediano ou pequeno que están ben adaptados para agatuñar, polo que presentan un estilo de vida arbóreo.

Os seus membros son pentadáctilos. Son plantígrados ou semiplantígrados, e os seus dedos están separados en diferentes graos, sendo o terceiro máis longo que os outros.

As gadoupas usualmente non son retráctiles, e son curtas e curvadas. Porén, as de *Bassariscus astutus* son semiretráctiles nas patas dianteiras.

A forma xeral do cranio é variábel (nalgunhas especies a rexión facial é alongada, noutras o cranio é curto e arredondado). Porén, a maioría dos neurocranios son relativamente voluminosos.

Na maioría das especies o canal aliesfenoide (canal a través do óso aliesfenoide que dá paso ao quinto nervio cranial) non está desenvolvido, e o canal da arteria carótide está localizado no lado interior da bulla auditiva e separada do forame rasgado medio.

Os molares destes animais adoitan seren anchos, e non presentan os bordos agudos de corte característicos dos cánidos e félidos.

Historia evolutiva
------------------

Os prociónidos apareceron por primeira vez no oligoceno tardío de Europa (aínda que hoxe están extinguidos neste continente).

O seu primeiro rexistro en Norteamérica data do 
mioceno temperán, e pronto se converteron nun grupo predominante, alcanzando rapidamente unha ampla distribución.

En Suramérica a aparición do grupo tivo lugar entre o mioceno tardío e o plioceno, en dúas épocas distintas.

Clasificación
-------------

Na actualidade a familia dos procióndios comprende os seguintes xéneros:

**Familia *Procyonidae***

* Xénero *Bassaricyon* J. A. Allen, 1876 - olingos
* Xénero *Bassariscus* Coues, 1887
* Xénero *Nasua* Storr, 1780 - coatís
* Xénero *Nasuella* Hollister, 1915
* Xénero *Potos* É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. G. Cuvier, 1795 - poto
* Xénero *Procyon* Storr, 1780 - mapaches

Ademais, coñécense os seguintes xéneros fósiles:

* *Amphinasua* †
* *Angustictis* †
* *Arctonasua* †
* *Bassaricynoides* †
* *Chapalmalania* †
* *Cyonasua* †
* *Edaphocyon* †
* *Paranasua* †
* *Parapotos* †
* *Probassariscus* †
* *Protoprocyon* †

### Unha clasificación controvertida

Houbo numerosos debates sobre a posición filoxenética dos pandas (o maior e o menor) e os mapaches, desde situalos a todos na familia dos **prociónidos**, até situar o xénero *Ailuropoda* nunha familia propia, a dos ailuropódidos.

Porén, recentes análises xenéticas mostran que o panda xigante é un parente moi próximo dos osos, polo que a maioría dos autores o sitúan dentro da familia dos **úrsidos** como único representante actual da subfamilia dos ailuropodinos, mentres que a clasificación do panda menor (*Ailurus fulgens*) aínda se discute, e moitos autores, como Hollister (1915), Gregory (1936) e Thenius (1979) inclúena, como subfamilia *Aiulurinae* dentro da familia dos prociónidos.

Notas
-----

1. 1 2  *Procyonidae* Gray, 1825 no SIIT.
2. 1 2  *Procyonidade* en Wilson & Reeder (eds.) (2005)
3. ↑  McKenna, M. C. & Bell, S. K. (eds.) (1997): *Classification of mammals above the species level*. New York: Columbia University Press.
4. ↑  *Ailuropodoidae* en The Free Dictyonary.
5. ↑  *Ailuropodinae* Arquivado 10 de novembro de 2013 en Wayback Machine. en Paleobiology Database.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Prociónidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Prociónidos*** |

### Bibliografía

* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Carnívoros
* Ailúridos
* Mustélidos
* Úrsidos

### Ligazóns externas

* *Procyonidae* en ADW *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q147114
* AAT: 300310342
* BNCF: 67611
* BNE: XX542117
* BNF: 121635704
* EBID: ID
* GND: 7750986-9
* LCCN: sh85107178
* MAG: 2776699263
* SELIBR: 147503

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Procyonidae
* BioLib: 1781
* Dyntaxa: 6003380
* EOL: 7665
* EPPO: 1PROYF
* FE: 12637
* FE-New: ID
* Fossilworks: 41249
* GBIF: 5311
* iNaturalist: 41660
* IRMNG: 103178
* ITIS: 180573
* MSW: 14001595
* NCBI: 9647
* Soortenregister: 139009
* uBio: 105734
* WoRMS: 1451678

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D045988

 |