Ruínas da abadía de Whitby (Yorkshire norte).
Coordenadas: 54°29′20″N 0°36′29″O﻿ / ﻿54.48889, -0.60806A **abadía de Whitby**, coñecida no período anglosaxón como **Streoneshalh**, é unha abadía bieita en ruínas situada xunto á beira do mar do Norte no cantil oriental por encima de Whitby en Yorkshire do Norte, Inglaterra. Foi abandonada durante a disolución dos mosteiros ordenada polo rei Henrique VIII. É un monumento clasificado de grao I do English Heritage e o seu museo está aloxado en Cholmley House.

Historia
--------

### Período anglosaxón

Localización de Whitby.
O primeiro mosteiro foi fundado no ano 657 polo rei de Northumbria, o anglosaxón Oswiu (Oswy ou Oswio) co nome de Streoneshalch (antigo nome de Whitby). O rei nomeou a dama Hilda, abadesa de Hartlepool e sobriña de Edwin, primeiro rei cristián de Northumbria, como primeira abadesa. O nome Streoneshalh crese que significaba *baía fortificada* ou *baía da torre* en referencia a un suposto asentamento romano que existía previamente no lugar, aínda que nunca se demostrou esta afirmación e propuxéronse teorías alternativas, como que o nome signifique *asentamento de Streona*, en referencia a Eadric Streona, pero é improbable xa que Streona morreu en 1017 e a denominación de Streoneshalh foi moi anterior.

A abadía foi creada como *cohospitae* ou mosteiro dobre, con monxes e monxas de rito celta separados pero baixo o mando dunha única abadesa, como era costume entre os asentamentos celtas. Foi o fogar do gran poeta do reino de Northumbria, Cædmon. Alí, era o vaqueiro da comunidade mais por iniciativa da abadesa Hilda foi educado para se converter en monxe e crear composicións poéticas e cantos sagrados.

En 664 tivo lugar na abadía o sínodo de Whitby, no que rei Oswiu ditaminou que a Igrexa de Northumbria adoptaría o cálculo romano da Pascua e a tonsura monástica romana, no curucho, en lugar da celta, na fronte de orella a orella. Este sínodo marcou o principio do final da influencia da Igrexa celta e da abadía de Iona no reino e, por extensión, en Inglaterra, en favor dos costumes romanos.

Streoneshalch foi atacado por piratas daneses en sucesivas incursións de Ivar Ragnarsson e Ubba entre 867 e 870 e o lugar permaneceu abatido durante máis de 200 anos. A existencia de *Prestebi*, ou morada dos sacerdotes en nórdico antigo, no reconto eclesiástico de Domesday pode sinalar que houbo certa reactivación da vida relixiosa despois da destrución danesa. O antigo mosteiro que posteriormente se daría a Reinfrid estaba composto por unhas 40 ruínas *monasteria vel oratoria*, similares ás ruínas monásticas irlandesas, con numerosas capelas e celas.

### Refundación

Reinfrid, un soldado de Guillermo o conquistador, converteuse en monxe trala conquista normanda de Inglaterra e viaxou a Streoneshalh, que entón era coñecido como Prestebi ou Hwitebi (o "asentamento branco" en nórdico antigo) e pediu a sir William de Percy permiso para habitar as ruínas do mosteiro celta. O barón non só lle outorgou a abadía, senón tamén dous carucatos de terra e medios para a súa reconstrución e manutención. Sir Serlo de Percy, irmán do fundador, uniuse a Reinfrid no novo priorado baixo a advocación de san Pedro e santa Hilda de Whitby, dependente da abadía de Fountains e onde se seguía a regra de san Bieito.

A doazón orixinal de William de Percy non só incluía o mosteiro de San Pedro en Streoneshalch, senón tamén a cidade e o porto de Whitby coa súa igrexa parroquial de Santa María e seis capelas dependentes en Fyling, Hawsker, Sneaton, Ugglebarnby, Dunsley e Aislaby, cinco muíños (entre eles, o de Ruswarp, o lugar de Hackness con dous muíños e a igrexa parroquial de Santa María, ademais da Igrexa de San Pedro en Hackness "onde os nosos monxes serviron a Deus, morreron e foron enterrados" e varios outros agasallos enumerados no *memorial* do libro do abade.

O primeiro prior dende a refundación, Reinfrid, gobernou durante moitos anos e morreu accidentalmente, sendo soterrado en San Pedro en Hackness. Sucedeuno, como prior, Serlo de Percy.

### Disolución e historia posterior

O segundo mosteiro durou ata que foi destruído por mandato de Henrique VIII de Inglaterra en 1540, durante a disolución dos mosteiros. En 1914, a abadía de Whitby foi bombardeada polos cruceiros alemáns *Von der Tann* e *Derfflinger*, co obxectivo de destruír o posto de sinais de gardacostas sito no extremo do cabo. Scarborough e Hartlepool tamén foron atacados. A abadía sufriu danos considerables durante o ataque, que durou dez minutos.

### Influencias literarias

Os edificios da abadía quedaron en ruínas e serviron como fonte de pedra, pero seguiu sendo un fito importante para os navegantes e axudou a inspirar o escenario da abadía de Whitby no libro *Drácula* de Bram Stoker (1897), que se desenvolve nos arredores de Whitby, entre outros lugares. As ruínas son agora propiedade do English Heritage, que é tamén o estamento encargado do seu mantemento.

Na novela *Absolution By Murder*, de Peter Berresford Ellis e ambientada durante o sínodo de Whitby, a abadía, aínda baixo rito celta, é o escenario dun crime.

Enterramentos notables
----------------------

* Oswiu de Northumbria, rei de Bernicia.
* Edwin de Deira, rei de Deria e Bernicia e venerado como santo.
* Eahlfleda, viúva de Oswiu e abadesa de Whitby.
* Ælflæd, filla de Oswiu e Eahlfrith, tamén abadesa de Whitby.
* Sir William de Percy, primeiro Barón Percy (d.c. 1096), barón normando e cruzado.
* Sir Richard de Percy, quinto Barón Percy (1166-1243), signatario da Carta Magna.

Galería de imaxes
-----------------

* A abadía desde un promontorio veciño.
* Arco de ósos de balea nas ruínas.
* Vista das ruínas.
* Restos da abadía desde o noroeste.
* Abadía de Whitby (gravado)
* Restos da abadía sobre o outeiro, e casas do pobo na base.

Notas
-----

1. ↑  Higham, N.J. (2006). *(Re-)Reading Bede: The Ecclesiastical History in context.* Abingdon: Routledge. p. 46. ISBN 0-415-35368-8.
2. ↑  Jamieson, John. «A History of the Culdees Arquivado 03 de xullo de 2017 en Wayback Machine.» (en inglés) p. 252. The Christian Identity Forum, 1890. [Consulta: 21-08-2017].
3. ↑  Young, George (1817). *A history of Streonshalh and Whitby Abbey* (pdf/epub). Clark and Medd. p. 146.
4. ↑  "Whitby Abbey". *whitby-yorkshire.co.uk*. Consultado o 21-08-2017.
5. ↑  Wade Labarge, Margaret (2003). *La mujer en la Edad Media* (en tapa dura 1ª ed.). San Sebastián: Nerea. p. 27. ISBN 84-89569-88-6.
6. ↑  'Parishes: Whitby', in *A History of the County of York North Riding: Volume 2*, ed. William Page (London, 1923), pp. 506-528. *British History Online* http://www.british-history.ac.uk/vch/yorks/north/vol2/pp506-528 [accessed 19 August 2017].
7. 1 2 3 4  'Houses of Benedictine monks: Abbey of Whitby', in *A History of the County of York: Volume 3*, ed. William Page (London, 1974), pp. 101-105. *British History Online*http://www.british-history.ac.uk/vch/yorks/vol3/pp101-105 [accessed 19 August 2017].
8. ↑  'Houses of Benedictine monks: Abbey of Whitby', in *A History of the County of York: Volume 3*, ed. William Page (London, 1974), pp. 101-105. *British History Online*http://www.british-history.ac.uk/vch/yorks/vol3/pp101-105 [accessed 21 August 2017].
9. ↑  Scheer, Reinhard (1920). *Germany's High Seas Fleet in the World War*. Londres, Nova York [etc.]: Cassell and Company, ltd. p. 68. ASIN B002WU7M48.
10. ↑  Hore, Peter (2006). *Battleships of World War I*. Londres: Southwater Books. ISBN 978-1-84476-377-1.
11. ↑  Stoker, Bram (2015). *Drácula* (epub). Fénix. ISBN 978-1515398097. Arquivado dende o orixinal o 21 de agosto de 2017. Consultado o 21 de agosto de 2017.
12. ↑  Barnett, David. "Dracula's birthplace: how Whitby is celebrating the count's anniversary". *theguardian.com*. Consultado o 21-08-2017.
13. ↑  "Absolución por un asesinato: el primer caso de sor Fidelma". *casadellibro.com*. Consultado o 21-08-2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Abadía de Whitby***  |

### Ligazóns externas

* Información sobre a Abadía de Whitby
* Historia da Abadía de Whitby
* Historia de Whitby

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1469493
* WorldCat
* VIAF: 258918407
* GeoNames: 6941806

 |