Representación de Atenea Promakhos, fragmento de enócoe, c. -410 (Museo da Ágora de Atenas)
**Atenea Promakhos** foi unha estatua de bronce realizada por Fidias na Acrópole de Atenas. *Promakhos* significa *que combate en primeira liña de batalla*. Calcúlase que medía uns 15 metros de altura, en base ao pedestal onde estaba situada esta estatua e que aínda se conserva entre en Erecteion e o Partenón. Outros autores atribúenlle só sete metros de altura. Calcúlase que se necesitaron aproximadamente tres toneladas de bronce para a súa realización e uns 180 traballadores.

Historia e características
--------------------------

Ilustración de Atenea Parthenos de *Harper's Weekly*, 1892 
Esta estatua foi realizada para conmemorar a vitoria dos atenienses sobre o exército persa, pois Pausanias, o xeógrafo grego di sobre ela que foi realizada co décimo do botín dos Medos de Maratón, e que no seu escudo se labrou entre outras cousas, a loita de Centauro e Lapitas, deseñada polo pintor Parrasio e realizada polo gravador Mis. A seguir engade 

> 
> 
> A punta (dourada) da súa lanza e a crista do seu helmo é o primeiro que ven os mariñeiros ao se achegar desde Sunion. Pausanias, *Descrición de Grecia*, ii, 28, 2.
> 
> 

Fidias realizouna probabelmente despois da Atenea Lemnia e con anterioridade á Atenea Parthenos de marfil e ouro. En 465 a estatua foi trasladada a Constantinopla e foi situada no foro de Constantino.

Nicetas Coniates, historiador bizantino do século XIII, é o único testemuño que dá detalles sobre ela: 

> 
> 
> A roupaxe caíalle ata os pés. Levaba un cinto que lle cinguía o talle. Cubría os seus peitos unha coiraza coa cabeza da Gorgona. O seu pescozo, descuberto e longo, causaba pracer sen límite ao contemplalo. Tiña marcadas as súas veas e as súas formas eran áxiles e ben articuladas. Sobre a cabeza levaba unha cimeira de pelo de cabalo que infundía pavor. O seu cabelo estaba atado por detrás nun recollido, mentres que os bucles que se escoaban por debaixo do casco eran festa para os ollos, porque o cabelo non estaba enteiramente retido polo helmo senón que este permitía ver un pouco das súas trenzas.
> 
> 

En 1203 foi destruída por unha multitude que cría que servía para lles facer sinais aos cruzados que atacaban a cidade. Non se conserva na actualidade ningunha copia segura dela aínda que si algunhas representacións en moedas e vasos, de onde se deduce que cunha man sostiña o escudo e probabelmente coa outra suxeitaba a lanza como para protexer a cidade dun ataque ou talvez sostiña un bufo.

Ás veces relaciónase á chamada Atenea Médicis, unha estatua localizada hoxe no museo do Louvre, París, coa Atenea Promakhos.

Notas
-----

1. ↑  Birte Lundgreen, *A Methodological Enquiry: The Great Bronze Athena by Pheidias*, en "The Journal of Hellenic Studies Nº. 117", 1997, p. 190.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pijoán, José. *Fidias*. Historia general del arte, colección Summa Artis. Tomo IV, El arte griego hasta la toma de Corinto por los romanos. Editorial Espasa Calpe S.A.
* Boardman, John. Escultura griega. Ediciones Destino, 1999.
* Stefania Ratto. Grecia. Colección *Los diccionarios de las civilizaciones*. Editorial Mondadori-Electa. Milán, 2006.

| * v
* c
* e
Acrópole de Atenas: Patrimonio da Humanidade |
| --- |
| Acrópole de Atenas |
| 1 Partenón - 2 Antigo templo de Atenea ou Hecatompedón - 3 Erecteion - 4 Estatua de Atenea Prómakhos - 5 Propileos - 6 Templo de Nike Áptera - 7 Eleusinion - 8 Santuario de Artemisa Brauronia - 9 Calcoteca - 10 Pandroseion - 11 Arreforión - 12 Altar de Atenea - 13 Santuario de Zeus Polieo - 14 Santuario de Pandión - 15 Odeón de Herodes Ático - 16 Stoá de Eumenes - 17 Santuario de Asclepio - 18 Teatro de Dioniso - 19 Odeón de Pericles - 20 Témenos de Dioniso - 21 Aglaureion |