| *Dendragapus fuliginosus* |
| --- |
| Macho exhibínose na parada nupcial
FemiaFemia |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Galliformes |
| Familia: | Phasianidae |
| Subfamilia: | Tetraoninae |
| Xénero: | *Dendragapus* |
| Especie: | ***D. fuliginosus*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Dendragapus fuliginosus***(Ridgway, 1873) |
| Área de distribución de Dendragapus fuliginosusÁrea de distribución de *Dendragapus fuliginosus*Área de distribución de *Dendragapus fuliginosus* |
| Subespecies |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

***Dendragapus fuliginosus*** é unha especie de ave da orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, unha das dúas que integran o xénero *Dendragapus*.

É un tetraonino de tamaño mediano, propio das rexións próximas á costa do Pacífico desde a Columbia Británica (Canadá) aos Estados Unidos, até California, moi semellante ao seu conxénere *Dendragapus obscurus*.

Características
---------------

Moi semellante e estreitamente relacionado filoxeneticamente con *Dendragapus obscurus*), antigamente ambas as especies foron consideradas como conespecíficas, pero na actualidade recoñécense como especies independentes, e desde 2006 a *American Ornithologists' Union* volveunas considerer como independentes.

A plumaxe dos machos adultos é predominantemente escura, e a súa cola é longa, de forma cuadrangular, e de cor gris na súa porción distal. Os machos presentan unha bolsa de aire amarela na garganta, rodeada de plumas brancas, e unha carúncula amarela sobre o ollo, visíbeis durante a exhibición nupcial. As plumaxe das femias adultas é apencada, con plumas castañas con marcas brancas e castaño escuras nas partes ventrais.

Distribución e hábitat
----------------------

Esta pita do monte ten unha ampla (e estreita) área de distribución, que se estende desde polas rexións montañosas, próximas ao Pacífico, do oeste de América do Norte, desde o sueste de Alasca e o sur de Yukón até California. Encóntrase nunha variedade de hábitats de bosques perennifolios de piñeiros e abetos e mixtos, desde o nivel do mar até os 3 600 m de altitude, cerca do límite das árbores. As súas poboaciónes aparentemente flutúan máis marcadamente que as poboacións, situadas máis ao interior, de *D. fuliginosus*, debido a perturbacións estacionais do seu hábitat.

Bioloxía
--------

Estas aves on residentes permanentes, pero poden desprazarse a curtas distancias camiñando ou con voos curtos cara a áreas con bosques máis densos en inverno, co estraño hábito de moverse cara a altitudes maiores no inverno.

Aliméntanse no solo, ou nas árbores en inverno. Nesta estación comen principalmente acículas de abetos e de *Pseudotsuga taxifolia* (abeto de Douglas) e, ocasionalmente, tamén acículas de *Tsuga* sp. e de *Pinus* sp. En verán son máis importantes outras plantas (*Pteridium*, *Salix*), bagas (*Gaultheria*, *Mahonia*, *Rubus*, *Vaccinium*) e insectos (particularmente formigas, escaravellos e saltóns).

Na época de celo os machos cantan marcando os seus territorios e fan curtos voos batendo as ás para atraeren ás femias. Os niños son simpes escavacións no solo escondidos entre arbustos ou pólas de árbores caídas. As fembras deixan o territorio dos machos despois do apareamento. Os polos aliméntase de exclusivamente de insectos nos primeiros dez días de vida.

Taxonomía
---------

### Descrición

A especie foi descrita en 1873 polo ornitólogo estadounidense, especializado en taxonomía, Robert Ridgway nunha nota ao pé da páxina 14 do traballo *Exped. Rocky Mt. [James]Phila*. 2ª ed. baixo o nome de *Tetrao fuliginosus*.[]

### Etimoloxía

Para a do xénero, véxase *Dendragapus*.

O epíteto específico fai referencia á cor da súa plumaxe.

### Sinónimo

* *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873)

### Subespecies

Recoñécense catro subespecies:

* *Dendragapus fuliginosus fuliginosus* (Ridgway, 1874)
* *Dendragapus fuliginosus sitkensis* Swarth, 1921
* *Dendragapus fuliginosus sierrae* Swarth, 1921
* *Dendragapus fuliginosus howardi* Dickey & van Rossem, 1923

### Controversia taxonómica

Dadas as similitudes entre moitas das especies dos tetraoninos, non hai acordo unánime sobre a taxonomía do xénero *Dengragapus*.

Así, por exemplo, o Sistema Integrado de Información Taxonómica (ITIS), só considera como válida a especie *Dengragapus obscurus*, considerando a *Dendragapus fuliginosus* como unha subespecie desta, *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873), utilizando como fonte a Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource (23-05-2005). Porén, o *Grouse Specialist Group* (Grupo de especialistas en pitas do monte) recoñece a ambas as especes, *Dendragapus obscurus* e *Dendragapus fuliginosus*, como especies independentes.

Outros consideran a especie *Dendragapus falcipennis*, que a maioría clasifican como *Falcipennis falcipennis*.

Finalmente, outros consideran a *Dendragapus canadensis*, especie definida por Linneo como *Tetrao canadensis* Linnaeus, 1758, que a maioría dos autores clasifican tamén dentro do xénero *Falcipennis*, como *Falcipennis canadensis*.

Notas
-----

1. 1 2  BirdLife International (2016): *Dendragapus fuliginosus* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2018-2. Consultada o 25 de febreiro de 2019.
2. 1 2 3 4  del Hoyo, J. *et al.* 1994, pp. 401-402.
3. 1 2 3  Sibley, D. (2000). *The Sibley Guide to Birds*. New York: Alfred A. Knopf. pp. 143. ISBN 0-679-45122-6.
4. ↑  Banks, R. C.; Cicero, C.; Dunn, J. L.; Kratter, A. W.; Rasmussen, P. C.; Remsen, J. V. Jr.; Rising, J. D.; Stotz, D. F. (2006). "Forty-seventh Supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds" (PDF). *The Auk* **123** (3): 926–936. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de febreiro de 2015. Consultado o 22 de febreiro de 2019.
5. 1 2  Schroeder, M. A. 2004, pp. 4-6.
6. ↑  Banks, R. C.; Cicero, C.; Dunn, J. L.; Kratter, A. W.; Rasmussen, P. C.; Remsen, J. V. Jr.; Rising, J. D. & Stotz, D. F. (2006): "Forty-seventh Supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds" (PDF). *The Auk* **123** (3): 926–936.
7. ↑  del Hoyo, J. Elliott, A. & Sargatal, J. eds. (1994). *Handbook of the Birds of the World* 2: 401-402. Lynx Edicions, Barcelona ISBN 84-87334-15-6.
8. ↑  *Dendragapus fuliginosus* en Wikispecies.
9. ↑  *Dendragapus fuliginosus* (Ridgway, 1873) en Avibase.
10. ↑  *Dendragapus fuliginosus* (Ridgway 1873) na EOL.
11. ↑  *Dendragapus* Elliot, 1864 no ITIS.
12. ↑  *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873) no ITIS.
13. ↑  del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie D. A. & de Juana E. coords. *Handbook of the Birds of the World Alive*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 978-84-8733-415-3.
14. ↑  BirdLife International (2017): Siberian Grouse. *Falcipennis falcipennis* na *Lista vermella* da UICN.
15. ↑  Gallo siberiano. *Falcipennis falcipennis* (Hartlaub, 1855) en Avibase.
16. ↑  BirdLife International (2016): Spruce Grouse. *Falcipennis canadensis* na *Lista vermella* da UICN.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dendragapus fuliginosus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Dendragapus fuliginosus*** |

### Bibliografía

* de Juana, E. (1994): "Family Tetraonidae (Grouse)". En: del Hoyo, J.; Elliott, A. & Sargatal, J. *Handbook of the Birds of the World, Vol. 2. New World Vultures to Guineafowl*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-415-6, pp. 376–411.
* del Hoyo, J. Collar, N. J. Christie, D. A. Elliott, A. & Fishpool, L. D. C. (2014): *HBW and BirdLife International Illustrated Checklist of the Birds of the World. Volume 1: Non-passerines*. Barcelona, Spain / Cambridge, UK.: Lynx Edicions / BirdLife International. ISBN 978-84-9655-394-1.
* Dickinson, E. C. ed. (2003): The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 3nd ed. Londres: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-6536-9.
* Madge, S. & McGowan, P. (2002): *Pheasants, partridges and grouse: including buttonquails, sandgrouse and allies*. Londres: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-3966-7.
* Schroeder, M. A. (2004): "Blue grouse *Dendragapus obscurus* are now considered to be two species: dusky grouse *Dendragapus obscurus* and sooty grouse *Dendragapus fuliginosus*". *Newsletter of Grouse Specialist Group*, 32: 4-6.

### Outros artigos

* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos
* *Dendragapus*

### Ligazóns externas

* *Dendragapus fuliginosus* (Ridgway, 1873) en Avibase.
* *Dendragapus fuliginosus* (Ridgway 1873) na EOL.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Avibase: E4A5B66A6CE57851
* BirdLife: 22734695
* eBird: soogro1
* Fossilworks: 369178
* GBIF: 7340146
* GNAB: sooty-grouse
* iNaturalist: 72797
* ITIS: 175776
* IUCN: 22734695
* NCBI: 420184
* Xeno-canto: Dendragapus-fuliginosus

 |