| Cogomelo de pé aveludado |
| --- |
| Cogomelo de pé aveludado (*Flammulina velutipes*) cultivado |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| División: | Basidiomycota |
| Clase: | Agaricomycetes |
| Orde: | Agaricales |
| Familia: | Physalacriaceae |
| Xénero: | ***Flammulina***P. Karst. |

 |
| Especie tipo |
| '**Flammulina velutipes'**(Curtis) Singer |
| Especie |
| *Flammulina callistosporioides*
*Flammulina elastica*
*Flammulina fennae*
*Flammulina ferrugineolutea*
*Flammulina mediterranea*
*Flammulina mexicana*
*Flammulina ononidis*
*Flammulina populicola*
*Flammulina rossica*
*Flammulina similis*
*Flammulina stratosa*
*Flammulina velutipes* |

O **cogomelo de pé aveludado** (***Flammulina velutipes***), tamén coñecido cos nomes orientais de ***enoki*** (エノキ en xaponés) ou *cogomelo de agulla de ouro* (金針菇 en chinés é un fungo que forma parte dunha familia de cogomelos brancos alongados e finos populares en varias gastronomías asiáticas (tales como a chinesa, xaponesa e coreana). Estes cogomelos pertencen ao xénero ***Flammulina***. Variantes bravas distínguense na cor, textura e grosor e se lles denomina tamén "cogomelo do inverno" ou "talo aveludado".

O cogomelo pódese adquirir natural ou enlatado. Adóitase empregar na preparación de sopas, aínda que tamén se poden atopar en ensaladas e outros pratos. Teñen unha textura crocante e se poden conservar no frío até unha semana. Os expertos recomendan *enokis* frescos de chapeu firme branco e brillante, e cómpre evitarmos aqueles cun pé mucoso ou marrón.

Características
---------------

O cogomelo adoita medrar nos toros do lodoeiro chinés (*Celtis sinensis*), denominado *enoki* no Xapón, aínda que tamén poden atoparse noutras árbores coma as moreiras ou os caquiceiros. A diferenza na aparencia dos cogomelos salvaxes e cultivadas é notoria. Os cogomelos cultivados non están expostos á luz, resultando nunha cor abrancazada, mentres que os bravos adoitan ter unha cor acastañada escura. Os cogomelos cultivados medran nunha contorna de alta concentración de CO2 para produciren pés magros e alongados, mentres que os bravos teñen os pés máis curtos e grosos.

A variedade que se atopa nos supermercados é sempre a cultivada, normalmente nunha botella de plástico ou nunha saqueta de vinilo durante 30 días a 15 °C e unha humidade do 70%, nun substrato de serraduras ou mazaroca de millo, ademais doutros ingredientes. Máis tarde, o cogomelo medra durante outros trinta días nunha contorna máis frío pero máis húmida. O crecemento está restrinxido a un papel de forma cónica para obrigar ao cogomelo a medrar de xeito magro e alongado. Os cogomelos dos supermercados a miúdo teñen mostras da botella arredor da base.

O cogomelo é moi sinxelo de cultivar e ten crecido no Xapón durante máis de 300 anos, ao comezo en madeira e despois en botellas. Pódense mercar tamén os *kits* para o seu cultivo.

En América do Norte pódese atopar unha segunda especie, *Flammulina populicola*, que tamén se cultiva.

Denominacións vernáculas
------------------------

O termo *enokitake* （en xaponés：榎茸、エノキタケ）, *enokidake* （xaponés：榎茸、エノキダケ）, ou *enoki* （en xaponés：榎、エノキ） deriva do xaponés. En chinés, o cogomelo denomínase *jīnzhēngū* (金針菇) ou *jīngū* (金菇). En coreano chámase de *paengi beoseot* (팽이버섯) e en vietnamita *kim châm* ou *trâm vàng*.

Propiedades medicinais do *enokitake*
-------------------------------------

Os cogomelos *enokitake* posúen antioxidantes ao igual que a ergothioneine.

Estudos da Universidade Nacional de Singapur publicados por vez primeira en 2005 confirmaron que o pé deste cogomelo contén unha gran cantidade de proteínas, denominadas *five*, que axudan a regular o sistema de inmunidade. Ensaios en animais indicaron posíbeis usos en vacinas e inmunoloxía de tumores.
Tamén contén flammutoxín, unha proteína citólica e cardiotóxica que posibelmente apenas pode absorberse de xeito oral.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego en *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, VV. AA. (2012), Termigal, Xunta de Galicia, Real Academia Galega
2. ↑  Enokitake Dictionary.com
3. ↑  "Purchasing and Preparing Enoki Mushrooms". Arquivado dende o orixinal o 26 de marzo de 2009. Consultado o 19 de setembro de 2014.
4. ↑  "Cultivo de *Flammulina velutipes*" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 31 de agosto de 2016. Consultado o 19 de setembro de 2014.
5. ↑  Bao HN, Ushio H, Ohshima T (2009). "Antioxidative activities of mushroom (Flammulina velutipes) extract added to bigeye tuna meat: dose-dependent efficacy and comparison with other biological antioxidants". *Journal of Food Science* **74** (2): C162–9. PMID 19323731. doi:10.1111/j.1750-3841.2009.01069.x.
6. 1 2  Bao HN, Ushio H, Ohshima T (2008). "Antioxidative activity and antidiscoloration efficacy of ergothioneine in mushroom (Flammulina velutipes) extract added to beef and fish meats". *Journal of Agricultural and Food Chemistry* **56** (21): 10032–40. PMID 18841979. doi:10.1021/jf8017063.
7. ↑  New look at two wonder mushrooms, National University of Singapore, 2005.
8. ↑  Tomita T, Ishikawa D, Noguchi T, Katayama E, Hashimoto Y (1998). "Assembly of flammutoxin, a cytolytic protein from the edible mushroom Flammulina velutipes, into a pore-forming ring-shaped oligomer on the target cell". *The Biochemical Journal* **333** (1): 129–37. PMC 1219565. PMID 9639572.
9. ↑  Lin JY, Wu HL, Shi GY (1975). "Toxicity of the cardiotoxic protein flammutoxin, isolate from edible mushroom Flammulina velutipes". *Toxicon* **13** (5): 323–31. PMID 54950. doi:10.1016/0041-0101(75)90191-9.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cogomelo de pé aveludado Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Fungo comestible
* Gastronomía do Xapón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372893
* BRE: 2879035
* MAG: 2779072783
* NDL: 00561999

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 157043
* BioLib: 60330
* Dyntaxa: 4137
* EOL: 8619964
* EPPO: FLMUVE
* Fungorum: 330940
* GBIF: 3341441
* iNaturalist: 67594
* IRMNG: 11330831
* IUCN: 122090512
* MycoBank: 330940
* NBN: NHMSYS0001482329
* NCBI: 38945
* Soortenregister: 124216
* TAXREF: 30705

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 4ASK54MM6D

 |