| *Francisella tularensis* |
| --- |
| Colonias de *F. tularensis* en placa de ágar. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Proteobacteria |
| Clase: | Gammaproteobacteria |
| Orde: | Thiotrichales |
| Familia: | Francisellaceae |
| Xénero: | *Francisella* |
| Especie: | ***F. tularensis*** |

 |
| Nome binomial |
| *Francisella tularensis*(McCoy and Chapin 1912)Dorofe'ev 1947 |

***Francisella tularensis*** é unha especie de bacterias gramnegativas patóxenas causantes dunha enfermidade chamada tularemia, cuxa forma pneumónica adoita ser letal sen tratamento. É unha bacteria esixente para o seu cultivo, intracelular facultativa, que require cisteína para crecer. A bacteria considérase como un axente perigoso polo seu posible uso no bioterrorismo e foi desenvolvida como arma biolóxica.

Subespecies
-----------

Esta especie descubriuse en esquíos de terra no condado californiano de Tulare en 1911, e denominouse *Bacterium tularense*, illada por George Walter McCoy en San Francisco, do que se informou en 1912. Máis tarde o nome do xénero mudouse a *Francisella* en honor do bacteriólogo Edward Francis, que a asociou coa tularemia. Clasificáronse catro subespecies (biovares) de *F. tularensis*. 

1. O biovar *tularensis* (ou tipo A) atópase fundamentalmente en Norteamérica, é o máis virulento e está asociado con infeccións pulmonares mortais. O biovar inclúe a cepa de laboratorio primaria do tipo A, a SCHUS4.
2. O biovar *palearctica* (tamén chamado *holarctica* ou tipo B) encóntrase predominantemente en Europa e Asia pero raramente provoca doenzas mortais. Obtívose unha vacina viva atenuada da cepa da subespecie *palearctica*, mais non obtivo aínda licenza para o seu uso.
3. Subespecie *novicida* (antes clasificada como *F. novicida*) considérase unha cepa relativamente non virulenta. Xeralmente só afecta a individuos gravemente inmunocomprometidos.
4. Biovar *mediasiatica*, que se encontra principalmente en Asia central e da que se sabe pouco das súas características e da capacidade de infectar a seres humanos.

Patoxénese
----------

Informouse da presenza de *F. tularensis* en aves, réptiles, peixes, invertebrados e mamíferos incluíndo os humanos. Con todo, non se viu ningún caso de tularemia que se iniciase por unha transmisión de humano a humano, polo que se pode dicir que a tularemia se contrae por contacto con animais infectados ou vectores como as carrrachas, mosquitos, e certas moscas *Chrysops*. Entre os hóspedes que fan de reservorio importantes están os lagomorfos, roedores, aves galiformes e cervos.

A infección por *F. tularensis* pode producirse por varias rutas. A máis común é por contacto coa pel, que orixina a forma *ulceroglandular* da doenza. A inhalación da bacteria, especialmente a do biovar *tularensis*, orixina a tularemia pneumónica, que é potencialmente letal. Aínda que as formas pulmonar e ulceroglandular da tularemia son máis comúns, describíronse tamén outras rutas de inoculación, entre as que están a infección *orofarínxea* causada polo consumo de comida contaminada e a infección *conxuntiva* debida á inoculación no ollo.

*F. tularensis* pode sobrevivir fóra do hóspede mamífero durante semanas e foi atopada na auga, praderías, e pacas de feo. Os aerosois que conteñen a bacteria poden xerarse ao mover restos de cadáveres, por exemplo ao segar herba; polo que á turalemia se lle ten chamado a *enfermidade do segador de herba*. Estudos epidemiolóxicos recentes indican unha correlación positiva entre os traballos que implican a mencionada actividade e a infección por *F. tularensis*.

### Ciclo de vida

*F. tularensis* é unha bacteria intracelular facultativa que pode infectar á maioría dos tipos celulares, pero principalmente aos macrófagos do organismo hóspede. *F. tularensis* entra no macrófago por medio da fagocitose que este realiza, e a bacteria queda secuestrada no interior da célula infectada dentro dun fagosoma. Despois, *F. tularensis* sae do fagosoma e pasa ao citosol e prolifera rapidamente. Finalmente, a célula infectada sofre apoptose, e a proxenie da bacteria liberase para iniciar unha nova rolda de infección.

### Factores de virulencia

Unha lesión provocada pola tularemia na pel da parte dorsal da man dereita.
Os mecanismos de virulencia de *F. tularensis* non están ben caracterizados. Como outras bacterias intracelulares que saen dos compartimentos fagosómicos para replicarse no citosol, as cepas de *F. tularensis* producen diferentes axentes hemolíticos, que poden facilitar a degradación do fagosoma. Identificouse a actividade de hemolisina, denominada NlyA, con reactividade inmunolóxica para o anticorpo anti-HlyA de *Escherichia coli* no biovar *novicida*. A fosfatase ácida AcpA doutras bacterias actúa como hemolisina, pero en *F. tularensis* o seu papel como factor de virulencia é moi debatido.

Aínda que *F. tularensis* non contén os sistemas de secreción de virulencia típicos dalgunhas das bacterias patóxenas máis coñecidas, si contén varias proteínas ABC (*ATP-binding cassette*) transportadoras, que poden estar ligadas á secreción de factores de virulencia. *F. tularensis* utiliza pili de tipo IV para unirse ao exterior da célula hóspede e así ser fagocitada. As cepas mutantes que carecen deses pili mostran unha patoxenicidade moi atenuada.

A expresión da proteína de 23 kD IglC é necesaria para que *F. tularensis* saia dos fagosomas e para a replicación intracelular. Na súa ausencia a *F. tularensis* mutante morre e é degradada polo macrófago. Esta proteína está localizada nunha suposta illa de patoxenicidade regulada polo factor de transcrición MglA.

*F. tularensis*, *in vitro*, regula á baixa a resposta inmunitaria das células infectadas, o que é unha táctica usada por moitos organismos patóxenos para asegurarse que a replicación non é (aínda que sexa por un tempo breve) obstaculizada polo sistema inmunitario do hóspede, ao bloquear os sinais de alarma das células infectadas. Esta regulación á baixa da resposta inmune require a proteína IglC, aínda que unha vez máis non está de todo claro cales son as contribucións a isto da IglC e outros xenes.

Existen outros varios xenes de virulencia supostos pero non se caracterizou a súa función na patoxenicidade de *F. tularensis*.

Xenética
--------

Como moitas outras bacterias, *F. tularensis* divídese asexualmente, dividíndose en dúas células fillas idénticas xeneticamente, polo que as variacións xenéticas deben ser introducidas por mutacións ou transferencia horizontal de xenes.

Secuenciouse o xenoma de *F. tularensis* biovar tularensis cepa SCHU4. Os estudos resultantes desta secuenciación indican que varias rexións codificantes de xenes do xenoma de *F. tularensis* están interrompidas por mutacións e isto crea bloqueos en varias vías metabólicas e sintéticas que cómpren para a supervivencia. Isto indica que *F. tularensis* evolucionou cara a unha dependencia do organismo hóspede para obter certos nutrientes e outros procesos que normalmente estaban a cargo dos xenes inutilizados.

O xenoma de *F. tularensis* contén elementos de tipo transposón infrecuentes, que lembran a outros similares que se encontran en organismos eucarióticos.

### Xenoma

* Francisella Genome Projects (de Genomes OnLine Database)
* Análise comparativa dos xenomas de Francisella (no Sistema de Xenomas Microbianos Integrado do Departamento de Enerxía dos Estados Unidos)

Filoxenética
------------

Moita da diversidade xenética global de *F. tularensis subsp. holarctica* está presente en Suecia. Isto suxire que esta subespecie se orixinou en Escandinavia e espallouse desde alí ao resto de Eurosiberia.

Uso como arma biolóxica
-----------------------

Ao finalizar o programa de guerra biolóxica dos EEUU en 1969, unha das sete armas biolóxicas estandarizadas que se desenvolveron foi *F. tularensis*.

Debido á súa baixa dose infecciosa, á súa facilidade de espallarse en forma de aerosol e a que ten unha alta virulencia, *F. tularensis* clasifícase como axente de bioterrorismo do tipo Axente Selectivo de clase A polo goberno dos Estados Unidos (a mesma categoría que *Yersinia pestis*, e os virus da varíola e Ebola).

Notas
-----

1. ↑  Ryan KJ; Ray CG (editors) (2004). *Sherris Medical Microbiology* (4th ed.). McGraw Hill. pp. 488–90. ISBN 0-8385-8529-9.
2. ↑  A. Tärnvik1 and L. Berglund, *Tularaemia*. Eur Respir J 2003; 21:361-373.
3. ↑  McCoy GW, Chapin CW. Bacterium tularense, the cause of a plaguelike disease of rodents. Public Health Bull 1912;53:17–23.
4. ↑  "Jeanette Barry, *Notable Contributions to Medical Research by Public Health Service Scientists*. National Institute of Health, Public Health Service Publication No. 752, 1960, p. 36." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de maio de 2019. Consultado o 23 de novembro de 2013.
5. ↑  Sjöstedt AB. *Genus I. Francisella Dorofe'ev 1947, 176AL*. 2 (The Proteobacteria), part B (The Gammaproteobacteria). Bergey's Manual of Systematic Bacteriology (2nd ed.). New York: Springer. pp. 200–210.
6. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal o 07 de marzo de 2020. Consultado o 23 de novembro de 2013.
7. ↑
8. ↑  Atkins H, Dassa E, Walker N, Griffin K, Harland D, Taylor R, Duffield M, Titball R (2006). "The identification and evaluation of ATP binding cassette systems in the intracellular bacterium *Francisella tularensis*". *Res Microbiol* **157** (6): 593–604. PMID 16503121. doi:10.1016/j.resmic.2005.12.004.
9. ↑  Larsson P; Oyston P; Chain P; et al. (2005). "The complete genome sequence of *Francisella tularensis*, the causative agent of tularemia". *Nat Genet* **37** (2): 153–9. PMID 15640799. doi:10.1038/ng1499.
10. ↑  Karlsson E, Svensson K, Lindgren P, Byström M, Sjödin A, Forsman M, Johansson A (2012) The phylogeographic pattern of Francisella tularensis in Sweden indicates a Scandinavian origin of Eurosiberian tularaemia. Environ Microbiol doi: 10.1111/1462-2920.12052
11. ↑  Croddy, Eric C. and Hart, C. Perez-Armendariz J. *Chemical and Biological Warfare*, (Google Books), Springer, 2002, pp. 30-31, (ISBN 0-387-95076-1), accessed October 24, 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tularemia

### Ligazóns externas

* *Francisella tularensis* information from the CDC/National Center for Infectious Diesase:
* BioHealthBase centro de recursos bioinformáticos do NIAID. Xenoma, proteínas e caracterísitcas de *F. tularensis*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1003460
* BNCF: 40228
* BNF: 12504416r
* EBID: ID
* GND: 4676244-9
* JSTOR: francisella-tularensis
* LCCN: sh88023260
* MAG: 2780467176
* NKC: ph903841

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BacDive: 141470
* EOL: 6976120
* EPPO: FRNSTU
* GBIF: 3222996
* IRMNG: 10915756
* ISC: 82952
* ITIS: 958578
* NCBI: 263

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005604
* MeSH: B03.440.400.425.340.590
* UMLS: C0016677
* UNII: NNR1301B0H

 |