**Eindhoven** é un municipio e unha cidade situada na provincia do Brabante do Norte, no sur dos Países Baixos. Emprazada orixinariamente na confluencia das canles Dommel e Gender, este último foi desecado despois da segunda guerra mundial. O Dommel aínda discorre pola cidade.

Eindhoven é, con 212.324 habitantes (31 de decembro de 2008), a quinta cidade dos Países Baixos por poboación e a maior do Brabante do Norte, seguida de cerca por Tilburg.

Historia
--------

Vista de Eindhoven
A xente da cidade celebra a entrada das forzas aliadas á cidade durante a segunda guerra mundial.
A historia escrita de Eindhoven comeza en 1232, cando o Duque de Brabante Hendrik I outorgou dereitos de cidade nos Países Baixos a *Endehoven*, entón unha pequena vila na confluencia das canles Dommel e Gender. O nome da cidade significa literalmente "iardas finais", reflectindo a súa posición no extremo sur do *Woensel*. No momento da concesión da carta real, Eindhoven contaba aproximadamente con 170 casas rodeadas por unha muralla defensiva. No exterior do recinto
amurallado había un pequeno castelo. Á cidade concedéuselle tamén o dereito a organizar un mercado semanal, e os granxeiros de poboacións veciñas eran obrigados a ir a Eindhoven a vender os seus produtos. Outro factor importante da súa localización é a súa situación na ruta comercial dos Países Baixos a Liexa.

Cara a 1388, as murallas da cidade foron ampliadas, e entre 1413 e 1420 foi construído un novo castelo, esta vez no interior do recinto amurallado. En 1486, Eindhoven foi saqueada e queimada por tropas de Gueldria. A reconstrución terminouse en 1502, cunha muralla máis forte e un novo castelo. Con todo, en 1543, Eindhoven cae outra vez: as súas obras de defensa abandonáronse debido á escaseza de recursos.

Un grande incendio en 1554 destruíu o 75% das casas. Cara a 1560 foron reconstruídas grazas á axuda de Guillerme I de Orange. Durante a *Revolta Holandesa*, Eindhoven cambiou de mans varias veces entre os neerlandeses e os españois, ata que finalmente en 1583 foi capturada polas tropas españolas e as murallas foron destruídas. Eindhoven non volveu formar parte dos Países Baixos até 1629.

A revolución industrial do século XIX supuxo un gran pulo para a cidade. Construíronse canles, estradas e vías férreas. Eindhoven conectouse fluvialmente á canle *Zuid-Willemsvaart* a través do ramal *Eindhovens Kanaal* en 1843, e mediante vía férrea a Tilburg, 's-Hertogenbosch, Venlo e Bélxica entre 1866 e 1870. A actividade industrial centrouse nun principio en manufacturas de tabaco e téxtiles. Posteriormente, a industria creceu espectacularmente grazas ao xigante da iluminación e a electrónica Philips. Esta compañía foi fundada na cidade en 1891, e comezou a súa actividade fabricando lámpadas incandescentes.

O rápido crecemento da industria na rexión e a posterior necesidade de vivenda dos traballadores provocaron cambios radicais na administración, xa que Eindhoven aínda conservaba os límites da época medieval, debido á existencia dunha canle que rodeaba a cidade. En 1920, os cinco municipios suburbiais de Woensel (ao norte), Tongelre (leste e nordés), Stratum (sueste), Gestel en Blaarthem (suroeste) e Strijp (oeste), os cales sufriron cambios drásticos debido á falta de vivendas, foron incorporados na nova municipalidade de Groot-Eindhoven ("Gran Eindhoven"). Posteriormente, o prefixo "Groot-" foi retirado.

A comezos do século XX, a industria técnica creceu coa chegada da fabricación de automóbiles e camións pola compañía Van Doorne's Automobiel Fabriek, máis coñecida coma DAF; co subseguinte troco cara á electrónica e a enxeñaría; as tradicionais industrias de tabaco e téxtiles entraron en decadencia e finalmente desapareceron nos anos setenta.

Os ataques aéreos a grande escala durante a segunda guerra mundial (incluíndo o bombardeo aliado durante a Operación Market Garden para auxiliar aos paracaidistas a asegurar as pontes dentro e ao redor do pobo) destruíron grandes zonas da cidade. A reconstrución deixou moi poucos elementos históricos; e no período de posguerra estudáronse plans drásticos de renovación a base de rañaceos, algúns dos cales foron implementados. No momento, había pouco aprecio cara ao patrimonio histórico. Nos anos sesenta, construíuse unha nova casa do concello e o edificio precedente neogótico (construído en 1867) foi demolido para dar paso a unha estrada de gran capacidade que finalmente non se construíu.

Durante os anos setenta, oitenta e noventa sucedéronse urbanizacións a grande escala nos distritos de Woensel-Zuid e Woensel-Noord, convertendo Eindhoven na quinta cidade máis grande dos Países Baixos.

Xeografía
---------

Edificio do Admirant, antigas oficinas de Philips
As vilas e a cidade que forman a moderna Eindhoven foron orixinalmente construídos en elevacións areosas entre as canles de Dommel, Gender e Tongelreep. A partir do século XIX, as concas das canles foron utilizados como bases sustentables de vivendas, producindo inundacións ocasionais no centro da cidade. Para reducir os efectos de devanditas inundacións, o arroio Gender, que discorría polo centro da cidade, foi contido por medio dun dique, e enchido despois da Guerra; e o curso do Dommel regulouse. Novos coñecementos ecolóxicos e socio-históricos fixeron que partes do curso do Dommel fosen restauradas aos seus estados orixinais, e que se estudase a posibilidade de que o Gender fluíse polo centro da cidade outra vez. Os desenvolvementos a grande escala do século XX provocaron a construción de áreas residenciais sobre bosques e campos, os cales foran transformados en terras cultivables no século XIX.

Economía
--------

Eindhoven pasou de ser unha pequena poboación en 1232 a unha das máis grandes cidades dos Países Baixos. Na actualidade conta con 212.324 habitantes en 2005. Gran parte deste crecemento é debido a Philips e a DAF Trucks.

En 1891, os irmáns Gerard e Anton Philips fundaron unha pequena fabrica de lámpadas, que crecería até converterse nunha das grandes firmas da industria electrónica do mundo. A presenza de Philips é probabelmente a causa do gran crecemento de Eindhoven durante o século XX. A presenza da firma holandesa atraeu a moitas compañías especializadas en altas tecnoloxías, convertendo a cidade nun lugar de referencia neste ámbito. En 2005, máis da terceira parte do investimento total en investigación de Holanda realizouse na zona. Unha cuarta parte dos postos de traballo da rexión están relacionados coa tecnoloxía e infraestruturas de telecomunicacións, con compañías como NXP Semiconductores, ASML, Toolex, Simac, Neways, Atos Origin e as anteriormente mencionadas Philips e DAF. Recentemente coa construción do High-Tech Campus de Eindhoven, onde se sitúan instalacións de I+D empregadas por NXP, Philips, IBM, Praza,...etc. converten a esta cidade nun dos referentes mundiais en investigación e desenvolvemento de novas tecnoloxías.

Algúns exemplos da herdanza industrial en Eindhoven son o renovado complexo de Witte Dáme ("A dama Branca"), unha antiga fábrica de lámpadas de Philips, e o edificio do Admirant (informalmente coñecido como Bruine Heer ou "Cabaleiro Marrón" en referencia á Witte Dáme á outra beira rúa) antigas oficinas de Philips. A Witte Dáme alberga a biblioteca municipal, a Design Academy Eindhoven (academia de deseño), e varias tendas. O Almirante foi reconvertido nun edificio de oficinas para pequenas empresas. Cruzando a rúa dende a Witte Dáme e xunto ao Admirant esta a primeira fabrica de lámpadas de Philips. O pequeno edificio é agora sede do museo da compañía.

Demografía
----------

En 2006, a poboación de Eindhoven era de 209.179 habitantes. Deles, o 26,5%, arredor de 55.400 persoas eran de descendencia. As persoas son clasificadas como descendencia foránea se eles ou polo menos un dos seus pais naceron fóra dos Países Baixos.

As maiores minorías da cidade son:

* Turcos (9.420) (4,50%)
* Morroquies (5.161) (2,47%)
* Surinameses (3.610) (1,73%)
* Antilláns/Arubanos (2.325) (1,11%)

Outros grupos minoritarios destacados son os alemáns e os indonesios.

Vista panorámica da cidade

Administración e poboación
--------------------------

Estatua a Frits Philips, fundador da empresa Philips
En 1920 cinco concellos convertéronse en distritos da municipalidade de Eindhoven: Gestel, Stratum, Strijp, Tongelre e Woensel, sendo o propio centro de Eindhoven o sexto distrito. Dende entón, un sétimo distrito foi creado dividindo o distrito de Woensel (o maior dos seis) en dous: Woensel-Zuid e Woensel-Noord.

Coincidindo coa entrada do século XX, comezouse a urbanizar en terreos do antigo aeroporto de Welschap, ao oeste da cidade. O aeroporto, agora chamado Aeroporto de Eindhoven, foi anteriormente trasladado a outra localización, permitindo a construción do novo e necesitado barrio de Meerhoven. Agora forma parte do distrito de Strijp.

De tódolos distritos de Eindhoven, o centro histórico é o menor en tamaño e poboación, contando con 5.419 habitantes en 2006. De acordo co concello de Eindhoven, a cidade alcanzará a súa máxima poboación no ano 2025, cando contará con ao redor de 230.000 habitantes. A poboación en cada distrito, ordenados por tamaño segundo datos de 1 de xaneiro de 2006 é:

1. Woensel-Noord (64.575)
2. Woensel-Zuid (35.361)
3. Stratum (31.782)
4. Gestel (26.694)
5. Strijp (24.783)
6. Tongelre (19.565)
7. Centrum (5.419)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Páxina web oficial internacional da cidade
* Guía turística da cidade
* Fotografías antigas
* Visita virtual da cidade

| * v
* c
* e
Cidades de Brabante do Norte |
| --- |
| Bandeira de Brabante do Norte | 
* Baarle-Nassau
* Bergen op Zoom
* Bernheze
* Best
* Boxmeer
* Boxtel
* Breda
* Den Bosch
* Dongen
* Eindhoven
* Grave
* Helmond
* Oss
* Oosterhout
* Roosendaal -  Son en Breugel
* Tilburg
* Waalwijk

 | Escudo de Brabante do Norte |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9832
* WorldCat
* VIAF: 155923341
* EBID: ID
* EUFP: 993619889
* GEC: 0023620
* GeoNames: 2756252
* GND: 4013831-8
* GRID: grid.424941.e
* LCCN: n79023006
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge260683
* OSM: 296014
* TGN: 7240193
* WOEID: 729028

 |