Coordenadas: 37°58′19″N 23°43′36″L﻿ / ﻿37.972083333333, 23.726527777778

O **Erecteion** (en grego: Έρέχθειον **Erechtheion**) é un templo grego erixido no lado norte da Acrópole de Atenas na honra aos deuses Atenea *Poliás*, Poseidón e Erecteo, rei mítico da cidade. De orde xónica, áptero, é un dos máis fermosos monumentos arquitectónicos gregos. A súa construción atribúese ao arquitecto Mnesicles, autor tamén dos Propileos. O Erecteion está feito de mármore do Pentélico. A súa construción iniciouse no -421 e rematouse no -406. O seu nome, que significa «o que sacode a Terra », designa o alcume ático de Poseidón.

O Erecteion substituíu ao templo arcaico de Atenea Poliás que se atopaba entre o Partenón e o lugar actual, que fora destruído polos persas no -480 no tempo das Guerras médicas.

De planta irregular, polo declive do terreo, consta de tres pórticos. Un deles, a cara sur, é a famosa tribuna das Cariátides, que indicaba a tumba do mítico rei Cécrope. Consta de seis columnas con figura de muller de 2,3 metros de altura, que sosteñen o entaboamento. As que se atopan *in situ* son copias exactas das orixinais, das que 5 se atopan no Museo da Acrópole, e a sexta no Museo Británico de Londres. A tribuna contaba con decoración policromada.

O templo atópase na localización da Acrópole primitiva e agrupaba algunhas das reliquias máis antigas e máis sacras dos atenienses; é neste lugar onde tivo lugar a disputa entre Atenea e Poseidón, podéndose ver a marca do seu tridente sobre unha rocha. Áchase alí tamén o Paladio, unha estatua de Atenea, consagrada por Cécrope, o rei mítico do Ática, e onde se cre que ela caera do ceo; as tumbas de Cécrope e de Erecteo; no sur, unha capela dedicada a Pándroso, a filla de Cécrope; un pozo de auga salgada e a oliveira sacra, que Atenea deu á poboación trala súa disputa con Poseidón.

Historia
--------

Erecteion, pórtico norte
A construción do templo, tal e como é visible hoxe, foi comezada durante a guerra do Peloponeso. Comezou cando a tregua da Paz de Nicias no -421 e foi rematado entre o -409 e o -405, probablemente no -406. Pouco tempo despois, no ano -403, Atenas tivo que capitular fronte a Esparta, entrou na liga do Peloponeso e viu a súa democracia substituída pola tiranía dos Trinta.

O templo foi modificado e danado en varias ocasións, de xeito que o seu acondicionamento interior orixinal está suxeito a controversia. Foi primeiro danado por un incendio durante o período clásico, se cadra ata antes de ser rematado, e foi restaurado. A *cella* oeste foi modificada no -377 e no -27.

No século VII, o Erecteion foi transformado en igrexa bizantina; os muros interiores foron destruídos e outros foron edificados. Durante o período otomán, o templo sufriu outros danos. En 1463, foi transformado para aloxar ao harén do comandante turco da Acrópole e o pórtico norte foi tapiado. Máis adiante foi empregado como polvoreira. 

A fin do edificio orixinal tivo lugar cando os Venecianos combateron aos otománs, estourando a polvoreira, destruíndose o teito e danando outros monumentos atopados preto do templo.

Máis tarde, Thomas Bruce, sétimo conde de Elgin e embaixador británico en Constantinopla, fixo quitar unha das cariátides así como numerosas esculturas do Partenón e vendeunas ao goberno británico. Esta estatua áchase actualmente no Museo Británico. O edificio foi reconstruído no século XIX.

As outras cinco cariátides áchanse na actualidade no Museo da Acrópole, protexidas da corrosión e da polución. As seis estatuas que se atopan no sitio son réplicas exactas das orixinais.

Arquitectura
------------

Erecteion, detalleO Erecteion dende o suroeste
Pericles, nos seus plans de acondicionamento da Acrópole e despois do Partenón, para render homenaxe á tradición, decidiu a construción dun edificio novo destinado a reagrupar as antigas reliquias dos fundadores míticos da cidade e a lembrar as divindades que disputaron para conseguir o seu padroado.

O arquitecto foi se cadra Filocles, quen conseguiu conciliar nun único edificio as necesidades dos diversos ritos, así como os problemas impostos por un terreo irregular, que a tradición non permitía nivelar; é máis, xustamente xogando con tales irregularidades, realizou unha das construcións máis orixinais da arte clásica. O templo está construído sobre unha pendente, de xeito que os lados norte e oeste atópanse ao redor de 3 metros máis baixos que os lados sur e leste.

Outras fontes citan a Calícrates ou Mnesicles como autores do proxecto. Mais os gustos evolucionaran e a armadura moral da cidade cambiou chegando o triunfo da orde xónica. A necesidade de preservar os sitios sacros, explica probablemente a complexidade da concepción. 

### Descrición

O templo non está dedicado a unha divindade en particular, senón que está constituído de varios santuarios.

Tres destes santuarios están dedicados a Atenea, Poseidón e Zeus. Suponse que os outros dous santuarios están dedicados a Cécrope e Erecteo, dous famosos reis atenienses. O Erecteion componse dun corpo principal, dous pórticos norte e sur e de varios corpos engadidos. O corpo principal consiste en catro partes que non representan máis que a metade dun proxecto inicial que non foi xamais rematado.

As Cariátides
O Erecteion preséntase como un gran templo xónico con dúas cellas, unha dedicada a Atenea con pronaos hexástilo mirando ao leste, e a outra consagrada a Poseidón-Erecteo, á que se accede a través dun amplo vestíbulo polo lado setentrional do templo, con catro columnas na fronte e unha a cada lado.

O máis grande, ao leste, é unha *cella* cun pórtico xónico. O pórtico ademais, dá acceso ao Pandroseion, o santuario de Pándrosa, a quen Atenea confiara a Erictonio cando este era neno; neste lugar atopábase a oliveira sacra da deusa.

No lado norte, hai outro gran pórtico con columnas e ao sur atópase o famoso pórtico das Cariátides, onde seis estatuas de mulleres novas drapeadas serven de columnas soportando o entaboamento.

Estas mulleres representan cidadás da cidade de Cariátide (cidade do Peloponeso). Por haber colaborado a cidade co invasor persa, os atenienses declaráronlles a guerra e venderon ás súas mulleres como escravas. Para que servise de exemplo, estas estatuas foron esculpidas en mármore para lembrar a sorte dos que colaboraron.

O Erecteion intacto foi descrito extensamente por Pausanias.

| * v
* c
* e
Acrópole de Atenas: Patrimonio da Humanidade |
| --- |
| Acrópole de Atenas |
| 1 Partenón - 2 Antigo templo de Atenea ou Hecatompedón - 3 Erecteion - 4 Estatua de Atenea Prómakhos - 5 Propileos - 6 Templo de Nike Áptera - 7 Eleusinion - 8 Santuario de Artemisa Brauronia - 9 Calcoteca - 10 Pandroseion - 11 Arreforión - 12 Altar de Atenea - 13 Santuario de Zeus Polieo - 14 Santuario de Pandión - 15 Odeón de Herodes Ático - 16 Stoá de Eumenes - 17 Santuario de Asclepio - 18 Teatro de Dioniso - 19 Odeón de Pericles - 20 Témenos de Dioniso - 21 Aglaureion |

Notas
-----

1. ↑  Lefèvre (1876), pp. 87-88
2. ↑  Alonso (2005), p. 64

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Erecteion*** |

### Bibliografía

* Alonso Pereira, José Antonio (2005). *Introducción a la historia de la arquitectura: de los orígenes al siglo XXI*. Barcelona: Ed. Reverté. ISBN 84-291-2108-0.
* Lefèvre, André (1867). *Las maravillas de la arquitectura*. (traducido por M. Soriano Fuertes). París: Libreria de L. Hacchette y cía.

### Outros artigos

* Acrópole de Atenas
* Partenón
* Pandroseion

### Ligazóns externas

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Arquivado 01 de febreiro de 2008 en Wayback Machine.
* 1-Gigapixel, zoomable image of the Erechteum[*Ligazón morta*]
* Erecteion
* Erecteion
* Hellas.net, Erecteion: Visitas virtuais 360º & fotografías panorámicas[*Ligazón morta*] **(ingles)**
* O Erecteion

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q242741
* WorldCat
* VIAF: 312587641
* DARE: 25116
* EBID: ID
* GEC: 0024308
* GeoNames: 8354433
* GND: 4228687-6
* Pleiades: 750203268
* Structurae: 20013129
* Treccani: eretteo
* WHC: 404-004

 |