***Estirpe*** é un libro de poesía escrito por Xosé Luís Méndez Ferrín en lingua galega, e publicado por Edicións Xerais en 1994 acompañado de debuxos de Gonzalo Araúxo. Gañou o Premio da Crítica de poesía galega en 1994 e mailo Premio Losada Diéguez de creación poética de 1995.

Características
---------------

O libro é unha volta ás orixes de Méndez Ferrín, como *Onde o mundo se chama Celanova* para Celso Emilio Ferreiro, pois como dicía Rainer Maria Rilke, "a segunda patria é a infancia". Así, o título axuda a comprender que vimos do pasado, e Méndez Ferrín evoca os espazos vitais por onde discorreu a súa vida, con catro lugares fundamentais:  
Dunha banda, Ourense e Vilanova dos Infantes durante a infancia como contraposición dun mesmo período: Vilanova como espazo máxico e Ourense como lugar das certezas, con sotanas e camisas azuis. Doutra banda, Santiago de Compostela como cidade enigmática, chea de segredos por descubrir, e coa experiencia da aprendizaxe xunto a Otero Pedrayo, e Vigo como cidade proletaria e fronteiriza.  
Pero ademais da experiencia vital, o termo *Estirpe* serve para referirse á historia dunha nación e aos problemas coetáneos.

### Estrutura

O libro iníciase co poema "Adicatoria", unha dedicatoria inicial en verso en inglés, francés, castelán e galego, para Seamus Heaney, Derek Walcott e Antonio Gamoneda.

*Estirpe* inclúe os poemas "Escrito na pedra", "Concheiro", "Serpe", "Illas", "Cervo", "Cabalos", "Espada", "Labirinto" e "Disidencia e fin". Despois seguen "Jerry Lee Lewis", *"Quai des Brumes"* (11 poemas co mar como nexo), "Testamento do Ghebo", "Despedida ao Crasto Laboreiro", "Pontevedra" (adicado a Gonzalo Adrio Barreiro, onde fala da represión acontecida en 1936 tralo alzamento nacional), "Buscalque", "En las orillas del Sar", "Sorga" (en referencia ao río Sorga), "Homenaxe a Fidel Castro", "Dume", "Acougo", "A gorda que Desata", "Don García, Rei", "O Cambedo" (en referencia á batalla de Cambedo), "Perceval", "Seitura", "Curro de Morgadáns", "Miña casiña, meu lar", "Prisciliano", "Irlanda" e "Colofón".

Cinco destes poemas (*"Quai des Brumes"*, "Despedida a Crasto Laboreiro", "Buscalque", "En las orillas del Sar" e "Sorga") apareceran xa publicados en 1992.

### Estilo

O libro alterna poemas con estrofa libre e outros con estrofas clásicas. Respecto á rima, é libre e polirrítmica, con versos de arte maior na maior parte.  
Entre os recursos estilísticos empregados aparecen a enumeración, os encabalgamentos, a anadiplose, a aliteración ('vista vidrada') e o refrán.

### Linguaxe

Ao longo da súa obra, o autor adoita obviar nos seus escritos a normativa oficial do galego. Malia que na data da publicación estaban vixentes as *Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego* (acordadas en 1982 entre a RAG e o ILG), son comúns as desavinzas no vocabulario empregado. Ao tempo, aparecen numerosos estranxeirismos ('sports') e cultismos. Tamén aparecen castelanismos, como o 'ai Dios Mio!' repetido como refrán en "Miña casiña, meu lar".

### Temática

Hai temas recorrentes das orixes prehistóricas de Galiza, como as representacións dos petróglifos con figuras como as serpes, cervos (figura estudada por Ferrín no estudo *Cancioneiro de Pero Meogo*, publicado en 1968), espadas e labirintos. Homenaxéase a autores clásicos da poesía da literatura galega, como Rosalía de Castro, Eduardo Pondal, Manuel Antonio, Ramón Cabanillas ou Álvaro Cunqueiro.

A temática política está tamén presente, criticando duramente a represión sufrida en Galiza en diversos momentos históricos. Tamén hai lugar para a política internacional, con mencións ao réxime comunista en Cuba. A historia de Galiza aparece reflectida con personaxes como Prisciliano, o rei Don García. Amais, faise mención decote á xeografía de Galiza, tanto urbana como rural. Mención especial merecen os lugares nos que viviu Ferrín, como Ourense, Vilanova dos Infantes ou barrios de Vigo como O Berbés ou Teis.

O mar é o protagonista dos once poemas de *"Quai des Brumes"*, facendo mención a clásicos da literatura universal como Victor Hugo ou Daniel Defoe, a persoeiros galegos como Benito Soto ou Urbano Lugrís, e a lugares como Lisboa, Londres, as illas Ons e Cíes, Aldán ou A Moureira.

### Ilustracións

Os textos aparecen acompañadas de numerosos debuxos de Gonzalo Araúxo, con técnicas como a pintura e o gravado. A maioría usan a cor negra en diferentes escalas, se ben hai algunha ilustración policromada.

Notas
-----

1. ↑  *Boletín galego de literatura* nº 7 (maio de 1992), pp. 149-154.
2. ↑  Salgado, X. M. (2006): "Cando a poesía é vida. En las orillas del Sar de X. L. Méndez Ferrín". *Madrygal. Revista de Estudios Gallegos*: 9, 115-120.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ventura, J. (1995): "Xosé Luís Méndez Ferrín. Estirpe". *Anuario de Estudios Literarios Galegos*: 1994, pp. 219–223.
* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-365-8.