**Politikon** anónimo, cuñado en Constantinopla ca. 1328-1354. Billón. Peso: 0,51 g. Anverso: +POLITIKON, cruz. Reverso: muralla da cidade con catro torres.
**Politikon** (termo grego: *πολιτικον*) é a denominación xenérica que se lle atribúe a unha serie de moedas bizantinas de billón emitidas a mediados do século XIV, que teñen en común o feito de exhibir como única inscrición a palabra grega: +ΠΟΛΙΤΙΚΟΝ ("da cidade, cívico").

Caracterización
---------------

A iconografía que caracteriza numerosos exemplares, coa lenda disposta en torno a unha gran cruz ou o busto da Virxe María, segue máis os modelos europeos occidentais que os tradicionais das cuñaxes bizantinas, e a maioría deles non identifican o emperador baixo o quen foron emitidos. No entanto, estas pezas adáptanse ao tipo xeral da moeda tornesa (a partir do diñeiro cuñado en Tours), cun peso de entre 0,6 e 0,8 Gramos, un diámetro de 17 milímetros e un contido de prata de entre 200 e 250 milésimas.

A forma do politikon foi inicialmente cóncava ("scyphate"), coma moitas outras moedas bizantinas, mais as emisións posteriores fixéronse xa sobre discos planos. Aparentemente supoñen a continuación das emisións de torneses bizantinos (coñecidos na área de influencia grega como *tournesion*) do emperador Andrónico II Paleólogo (1282-1328), cos que compartiría a taxa de 96 unidades por cada hyperpyron de ouro. Así e todo, hai algunhas excepcións: o Gabinete de Medallas de París exhibe un exemplar de politikon que pesa 1,4 gramos e ten un contido de prata de 785 milésimas, moi superior ao habitual dos torneses, aínda que por baixo do da principal moeda bizantina de prata, o basilikon.

A explicación da expresión +ΠΟΛΙΤΙΚΟΝ como única inscrición destas moedas foi motivo de debate desde hai tempo. Semella que a lenda pode indicar que estas moedas foron emitidas para pagar algunha necesidade pública específica (como o caso das moedas francesas da mesma época coa inscrición BVRGENSIS), aínda que algúns dos primeiros estudosos, comezando polo numismático francés Gustave Schlumberger, defendían que se terían usado como vales para a compra de pan. Morrisson apunta a posibilidade de que a lenda faga mención á vocación de uso corrente ou popular do politikon (de aí o seu nome), en oposición ao basilikon (*βασιλικόν*: "moeda do emperador").

Datación
--------

De xeito extraordinario, algunhas destas pezas amosan o nome de Andrónico III Paleólogo (1328-1341), polo que poden ser datadas con seguridade na década de 1330, entanto que os exemplares anónimos corresponderían á década de 1340 (marcada por unha guerra civil moi destrutiva), e as derradeiras series, emitidas a nome de Xoán V Paleólogo (1341-1376 e 1379-1391), datarían da década de 1350, momento a partir do cal a existencia do politikon foi moi descontinua.

Procedencia
-----------

Canto ao seu lugar de cuñaxe, a atribución aos obradoiros monetarios de Constantinopla dáse hoxe por segura, aínda que, por mor da súa aparencia occidental, houbo quen suxeriu a procedencia dalgunha ceca instalada na área dos estados francos (Francofracia) do sur de Grecia.

Notas
-----

1. ↑  "Politikon". En *Tipos de monedas bizantinas. www.tesorillo.com*
2. ↑  Grierson (1982). Páxina 313.
3. ↑  Hendy (1985). Páxinas 533-536.
4. ↑  Grierson (1999). Páxinas 193, 197.
5. ↑  Grierson (1999). Páxina 196.
6. ↑  Grierson (1999). Páxinas 193, 195.
7. ↑  Morrisson, C.; Bendall, S. "Monnaies de la fin de l'empire byzantin à Dumbarton Oaks : un catalogue de référence". En *Revue Numismatique*. 2001. 157. Páxina 486.
8. ↑  Grierson (1999). Páxina 197.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Moeda bizantina
* Moeda da Antiga Roma
* Moeda da Antiga Grecia

### Bibliografía

* Grierson, Philip. *Byzantine Coins*. Methuen. Londres. 1982. ISBN 978-0-416-71360-2
* Grierson, Philip. *Catalogue of the Byzantine Coins in the Dumbarton Oaks Collection and in the Whittemore Collection: 1258-1453.* Vol. 5. Dumbarton Oaks. Washington, 1999. ISBN 978-0-88402-261-9.
* Hendy, M. *Studies in the Byzantine Monetary Economy c.300-1450*. Cambridge University Press, 1985. ISBN 0-521-24715-2
* Hendy, M. *The economy, fiscal administration and coinage of Byzantium*. Londres, 1989. ISBN 0860782530
* Kazhdan, Alexander Petrovich, ed. *The Oxford Dictionary of Byzantium*. Oxford University Press, 1991. ISBN 978-0-19-504652-6
* Sabatier, Justin. *Description générale des monnaies byzantines frappées sous les Empereurs d'Orient.* 2 vol. París, 1862

### Ligazóns externas

* "Politikon". Catálogo con imaxes e descricións en *Coin Archives*
* Moedas bizantinas catalogadas por orde cronolóxica de emperadores
* Moedas bizantinas catalogadas segundo a o bran de Sear: *Byzantine Coins & Their Values*
* *Digital Library Numis* Arquivado 05 de xullo de 2018 en Wayback Machine. (bibliografía en liña de numismática bizantina)