**Ndabaningi Sithole**, nado en Nyamandhovu o 31 de xullo de 1920 e finado en Filadelfia o 12 de decembro de 2000, foi un escritor, pastor congregacionalista e político cimbaués, foi un dos fundadores o 1 de xullo de 1963 da Unión Nacional Africana de Cimbaue(ZANU), organización que se opuxo ao goberno de Rodesia e pasou en prisión dez anos tras o goberno prohibir o ZANU.

Traxectoria
-----------

Educouse en misións cristiáns e grazas a unha bolsa estudou maxisterio no Waddilove Training Institute (1939-1941) e traballou como profesor en escolas e institutos de Rodesia. En 1948 realizou estudos bíblicos na Tegwani Training Institution, converténdose en predicador metodista, primeiro da Igrexa Metodista de Gran Bretaña e a partir de 1950 da Igrexa Metodista Unida e profesor na Misión Americana Metodista, que o enviou aos Estados Unidos para estudar teoloxía entre 1955 e 1958 en Newton Theological College e ordenouse ministro da Igrexa Unida de Cristo á súa volta a Rodesia en 1958 . A publicación do seu libro *African Nationalism*  e a súa prohibición inmediata polo goberno de minoría branca motivou a súa entrada na política, primeiro na organización de Joshua Nkomo, o Partido Demócrata Nacional.

ZANU
----

Fundou a Unión Nacional Africana de Cimbabue en agosto de 1963 canda Herbert Chitepo, Robert Mugabe e Edgar Tekere. O congreso do partido que se celebrou en Gwelo en 1964 elixiu a Sithole como o seu presidente e a Robert Mugabe o seu secretario xeral. Ao pouco o goberno de Ian Smith prohibiu o ZANU e logo do seu arresto o 22 de xuño de 1964, Sithole pasou dez anos en prisión xunto con Mugabe, Tekere, Nyagumbo e Takawira polas súas actividades políticas. Mentres estivo na cadea autorizou especificamente a Chitepo para continuar a loita no estranxeiro como representante da ZANU. A condena de Sithole foi por tramar o asasinato de Ian Smith e saíu do cárcere en 1974 e marchou ao exilio en Tanzania.

O 18 de marzo de 1975 asasinaron a Chitepo en Lusaca cun coche bomba. En Mozambique, Mugabe asumiu unilateralmente o control do ZANU. A finais dese ano procuciuse unha escisión no ZANU, unha facción, principalmente formada polos ndebele, seguía a Joshua Nkomo. Sithole fundou o moderado ZANU-Ndonga que renunciou á loita armada mentres o ZANU dirixido por Mugabe, denominado agora ZANU PF e controlado principalmente por shonas, seguía unha axenda máis militante.

Sithole uniuse a un goberno de transición de brancos e negros o 31 de xullo de 1979. Máis tarde en setembro de 1979 estivo presente no acordo de Lancaster House, presidido por Lord Carrington, que abría o camiño para a celebración de eleccións, mais os guerrilleiros do ZANLA de Mugabe atacaron a zona de influencia do ZANU-Ndonga e non logrou deputado ningún nesas eleccións.

Exilio e regreso
----------------

Declarando que a súa vida estaba en perigo por motivos políticos, Sithole autoexiliouse ao Reino Unido en 1980 e logo en Silver Spring nos Estados Unidos en 1984. Volveu a Cimbaue en 1992. Nas eleccións de 1995 saíu elixido pola circunscrición de Chipinge e presentou a súa candidatura ás eleccóns presidenciais de 1996 así e todo retirouna pouco antes da votación afirmando que o ZANU PF de Mugabe lle impedía facer campaña. En decembro de 1997 un tribunal condenouno por conspiración para asasinar a Mugabe e o goberno inhabilitouno para acudir ao parlamento. Non obstante Sithole volveu gañar o escano nas eleccións en Chipinge nas eleccións de xuño de 2000

Obra
----

Sithole é autor da primeira novela en nbedele *Umvukela WamaNdebele* publicada en 1956 pola Oficina de Literatura de Rodesia do Sur co título de *Amandebele kaMzilikazi*. Tamén o autor The Polygamist, unha novela publicada en 1972 por The Third Press/Joseph Okpaku Publishing en Nova York.

Notas
-----

1. ↑  Veenhoven, Willem Adriaan, Ewing e Winifred Crum. *Case Studies on Human Rights and Fundamental Freedoms: A World Survey*, 1975, p. 326
2. ↑  "Ndabaningi Sithole". *Encyclopedia Britannica* (en inglés). Consultado o 2020-04-06.
3. ↑  Vesta Sithole (2006) *My Life With An Unsung Hero*, p. 8
4. ↑  Necrolóxica *The Guradian*, 15 de decembro de 2000
5. ↑  "Rhodesia Seizes a Foe of Regime - Sithole, Rival of Nkomo, to Face Charges Soon - Article - NYTimes.com", 23 de xuño de 1964
6. ↑  "R.W. Johnson · How Mugabe came to power: Wilfred Mhanda · LRB 22 de febreiro de 2001".
7. ↑  "Black Opposition Leader in Rhodesia Ends Boycott" *New York Times*, 1 de agosto de 1979.
8. ↑  Michael Cowen e Liisa Laakso. *Multi-party Elections in Africa*, 2002, p. 339
9. ↑  "Zimbabwe President's Last Rival Withdraws From Election", *New York Times*, 16 de marzo de 1996
10. ↑  Emmanuel Chiwome e Zifikile Mguni(2012) *Zimbabwean Literature in African Languages: Crossing Language Boundarie*. African Books Collective, p. 40

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1538373
* WorldCat
* VIAF: 111697149
* BNB: ID
* BNE: XX1421139
* BNF: 12175804v
* BRE: 3666827
* Dodis: P42724
* EBID: ID
* FAST: 1759860
* GND: 1199325112
* ISNI: 0000 0000 8178 3991
* LCCN: n50048477
* Munzinger: 00000014194
* NKC: xx0008866
* NTA: 071240926
* SNAC: w6pv7md4
* SUDOC: 030317363

 |