Imaxe do folio 4 do **Códice Boturini** (tira da Peregrinación): *Huitzilopochtli dilles ós Aztecas que comezarán a chamarse Mexicas.*
Os **mexicas**, eran unha tribo nómade e atlacachichimeca, é dicir, "pescadores e cazadores", que chegaron a Cuenca de México a finais do século XIII.

A civilización mexica
---------------------

Non temos moita información do itinerario que seguiron ata chegaren ás inmediacións da actual San Xoán do Río é a súa chegada ó *Val de México*. Segundo o Códice Boturini ou "Tira da Peregrinación", cando os Aztecas estaban en Coatepec (*Outeiro da serpe* en náhuatl, estaban divididos entre os seguidores de *Huitzilopochtli* e outros que seguían a súa irmá *Coyolxuahqui*, estes últimos querían quedar alí en vez de seguir en busca da terra prometida por *Huitzilopochtli*. O punto de partida foi batalla a que gañaron os partidarios de *Huitzilopochtli* que continuaron polo sur, separáronse dos outros aztecas en *Coatepec*. Por iso cando o deus tutelar *Huitzilopochtli* dilles que se separen e empecen a súa peregrinación cara a un novo asentamento, deixarían de denominarse *aztecas* (tribo procedente de Aztlán, de alí o seu nome). A partir de entón empezarán a chamarse **mexicas**, cousa que fixeron despois de achar os símbolos sagrados segundo a Lenda da fundación do Imperio Azteca: o deus *Huitzilopochtli* ordenáralles que buscasen unha aguia devorando unha serpe, parada sobre un nopal. No lugar onde apareceron eses símbolos fundarían a nova cidade *México-Tenochtitlan*(Tenochtitlan en nahuatl significa "O lugar do catus que pica).

Segundo o Dr. Alejandro Villalobos experto da Cidade de México,di que *Huitzilopochtli* deu o seu nome ós Aztecas xa que tamén era coñecido como Mexi, polo que Mexica tamén significa "Fillo de Mexi ou Huitzilopochtli". Conforme as *crónicas de Mexicayotl*, Mexi é un dos nomes dados a *Huitzilopochtli*.

A cosmogonía Mexica
-------------------

Non só cambiaron o seu nome senón tamén algunhas das súas crenzas. As ideas cosmogónicas dos mexicas explicaban o orixe do mundo e dos homes por medio de *Ometéotl*, deidade dobre integrada por *Ometecuhtli* o señor dous e *Omecíhuatl* a señora dous, parella creadora do universo e do xénero humano que radicaba no *Omeyoca*; xunto a estas deidades houbo outra parella *Tonacatecuhtli* e *Tonacacíhuatl*, señor e señora encargados de alimentar a humanidade; unha terceira parella importante de deuses relacionados coa existencia da humanidade foron *Intonan* e *Intota*, madre e pai dos homes.

Había outras deidades maiores como *Yohualli* e *Enecatl*, o invisible e impalpable; *Moyocoyani* creador de si mesmo; a parella *Tezcatlipoca* e *Tezcatlanextia*, que iluminan e escurecen o ceo; *Huehueteoti* o *Xiuhtecuhtli* o vello señor do fogo e da vexetación. Ademais dalgunhas deidades menores como *Xochipilli* e *Xochiquetzal* deuses do amor, das flores e da primavera; *Centéotl* e *Xilonen*, deuses do millo; *Chalchiutlicue* deusa da auga dos ríos e lagos; *Chicomécoóatl* deusa da fertilidade e a abundancia; así como moitas outras deidades particulares.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* R. BOLAÑOS MARTÍNEZ. *Historia, nuestro pasado: la sociedad y civilización de nuestro tiempo, Volumen 2*. p. 319-320. Editorial Kapelusz Mexicana, 1979.

### Ligazóns externas

* Sala da civilización Mexica do Museo Nacional de Antropoloxía de México  *(en castelán)*.

* Portal:Pobos indíxenas de América