Cuarta cromática: lamento baixo baixo en Dm (D–C♯–C(♮)–B–B♭–A). 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Escoitar |
|  |
|  |
| 

---

 |

 |
| *Problemas coa escoita deste ficheiro? Vexa a páxina de axuda.* |

**Cromatismo** é un termo musical que fai referencia ao uso das notas intermedias da escala ou semitóns, que na música diatónica permanecen "fixos" na súa posición: mi-fa, si-do. O cromatismo afecta á estrutura melódica e dá lugar ás chamadas notas alteradas (bemol, sostido), que teñen importancia como efectos expresivos.

Etimoloxía
----------

O termo "cromatismo" vén do latín *chromatĭcus* e este á súa vez do grego *χρωματικός* [kromatikós] e significa literalmente "efecto da cor".

Historia
--------

Os romanos analizaban os xéneros usando poucos termos, entre eles diatónico, enharmónico e cromático, sendo o último coa cor entre os tres outros tipos que foron considerados como modos a cor. O xénero cromático contiña unha terceira menor na parte superior e dous semitóns na inferior creando unha cuarta xusta nos extremos. Con todo, o termo máis próximo usado polos gregos para o noso uso moderno de «cromático» é *pyknon* ou a densidade («condensación») dos xéneros cromáticos ou enharmónicos.

A medida que a tonalidade comezou a expandirse durante a segunda metade do século XIX, con novas combinacións de acordes, tonalidades e harmonías que se empregaban, a escala cromática e o cromatismo comezaron a usarse máis frecuentemente, en especial nas obras de Richard Wagner, tales como a ópera *Tristan und Isolde*. O incremento do cromatismo é a miúdo citado como unha das principais causas ou signos da «creba» da tonalidade, na forma da cada vez maior importancia do uso de:

* Mestura de modos ou intercambio modal.
* Tonicalización de cada nota cromática e outras áreas de tonalidades veciñas (Intro-modulación).

Tal como sucede con outras organizacións xerárquicas do espazo cromático como os de George Perle, a harmonía tonal continuou estendéndose pese ao crebe, a escala cromática seguiu sendo parte da base da música moderna no dodecafonismo, onde unha serie dodecafónica é unha ordenación específica da escala cromática, e do posterior serialismo. Aínda que estes estilos/métodos continúan (re)incorporando a tonalidade ou elementos tonais, a miúdo as tendencias que levaron a estes métodos foron abandonadas, por exemplo a modulación.

Susan McClary argumenta que o cromatismo na narrativa da ópera e a forma sonata pode ser mellor comprendida como o «outro», racial, sexual, socialmente ou outros, do propio diatonismo "masculino". Fose a través da modulación, como a unha área de tonalidade veciña, ou outros medios. Por exemplo, Clement chama ao cromatismo na *Isolde* de Wagner "cheiro feminino". Con todo, McClary tamén anota que as mesmas técnicas usadas na música para representar a tolemia na muller representan historicamente a vangarda na música instrumental, "na sinfonía do século XIX, o atrevido cromatismo da ópera *Salomé* de Richard Strauss é o que distingue unha composición realmente seria da vangarda dun traballo feito de clixés recortados".

Tipos
-----

David Benavente (1994) describe tres formas de cromatismo:

1. Modulación
2. Acordes tomados de tonalidades secundarias (Intercambio modal e tonicalización)
3. Acordes cromáticos tales como acordes de sexta aumentada (véxase Substitución Tritonal)

Lista de acordes cromáticos:

* Acordes de sétima de dominante de tonalidades veciñas, usadas para modular a esas tonalidades (cadencias V7-I).
* Acordes de sexta aumentada.
* Acordes de sexta napolitana como subdominantes cromáticas.
* Acordes de sétima diminuída como VII7 cromáticas.
* Acordes alterados
* Acordes expandidos

Outros asuntos cromáticos:

* O modo menor nas tonalidades maiores (mestura de modos ou intercambio modal )

Notas
-----

1. ↑  Randel, Don Michael: *The Harvard Dictionary of Music*. Harvard University Press, 2003, pp. 175-176.
2. ↑  Pérez Gutiérrez, Mariano: *Diccionario de la música y los músicos*. Akal, 1985, vol. 1 p. 319.
3. ↑  A palabra "cromático" ven do latín *chromatĭcus*, e este do grego *χρωματικός*, «cromático». *Diccionario de la lengua española*; por outra banda "cromatismo" ven do grego *χρωματισμός*, de *χρωματίζειν*, colorar, «cromatismo». *Diccionario de la lengua española*.
4. 1 2  McClary, Susan: *Feminine Endings: Music, Gender, and Sexuality*. University of Minnesota Press, 1991, pp. 185-190.
5. ↑  Clément, Catherine: *Opera, Or, The Undoing of Women*. I.B.Tauris, 1997, pp. 55-58.
6. 1 2  Shir-Cliff, Justine et al.: *Chromatic Harmony*. The Free Press, 1965.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Brown, Matthew: «The Diatonic and the Chromatic in Schenker's 'Theory of Harmonic Relations'». *Journal of Music Theory*, 30 (1):1-33, 1986.
* Shir-Cliff, Justine et al.: *Chromatic Harmony*. The Free Press, 1965.

### Outros artigos

* Cromatismo de terceira
* Alteración musical
* Escala diatónica
* Tetracordo
* Funcións tonais

### Ligazóns externas

* «Passus duriusculus» en Bach-Cantatas.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2458157
* EBID: ID
* GEC: 0173181
* GND: 4147951-8
* JSTOR: chromaticism
* MAG: 49637062

 |