recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Conrad Quensel**, nado o 10 de decembro de 1767 en Ausås, Escania, Suecia, e finado o 2 de agosto de 1806 en Carlbergs, Estocolmo, foi un zoólogo, entomólogo e botánico sueco.

Traxectoria
-----------

Entre 1704 a 1710 foi profesor de matemáticas en Pärnu.

E, entre 1712 e 1732, de astronomía na universidade de Lund.

Así mesmo, foi profesor de historia natural no Museo de Estocolmo.

En 1789 fixo unha viaxe a Laponia para observar o clima pero, obre todo, para recolectar bolboretas da rexión para a colección de Gustav von Paykull (1757-1826).

A partir de 1791 foi axudante de Carl Peter Thunberg (1743-1828), que era o conservador das coleccións de Uppsala.

En 1798 foi nomeado conservador da Acadameia Real de Ciencias de Suecia, na que sucede a Anders Sparrman (1748-1820).

No ano 1800 publicou un catálogo de duascentas especies de peixes das coleccións da Academia.

Comezou a traballar nun gran proxecto de zooloxía pero morreu sen poder rematalo. Desta traballo, *Svensk zoologi*, só apatreceron dous volumes, un en 1806, ano da súa morte, e o outro, postumamente, en 1823.

Quensel obtivo, grazas ao apoio dos seus amigos, a salvagarda da rica colección do rei Adolfo Federico (1710-1771) e da súa esposa, a raíña Luisa Ulrica de Prusia (1720-1782), 
que permaneron sen atención despois da morte do soberano. Este conxunto incluía numerosos espécimes que utilizou Carl von Linné (1707-1778) en varias das súas obras, incluíndo o seu famoso *Systema Naturae*.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Quensel** emprégase para recoñecer a Conrad Quensel como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1126977
* WorldCat
* VIAF: 289381984
* BIBSYS: 2025416
* BNF: 103705800
* CERL: cnp00972015
* GND: 1036908275
* LCCN: no2015137271
* NTA: 241819466
* OL: OL7220750A
* SELIBR: 277844
* SUDOC: 16732876X

 |
Soros no envés dun fieito
Envés dunha fronda fértil de *Dicksonia antarctica*. Cada núcleo é un soro individual
Nos fieitos, un **soro** é unha agrupación de esporanxios no bordo ou no envés dunha fronde fértil. En moitas especies, están protexidos por unha cuberta chamada *indusio*.

Os soros fórmanse na xeración de esporófitos, os esporanxios dentro producen medioesporas haploides. Ao madurar os esporanxios, o indusio murcha e as esporas aínda non poden liberarse até que o esporanxio se destrúe.

A forma, disposición, e situación dos soros son valiosos puntos para a taxonomía dos fieitos. Os soros poden ser circulares ou lineais; en filas, paralelos ou oblicuos á marxe, ou aleatoriamente. Tamén a presenza ou ausencia do indusio serve para a taxa.

Nos fungos e liques, un **soro** é unha agrupación de esporanxios rodeados por unha capa externa.

Os cenosoros son conxuntos de soros agrupados

Galería
-------

* Soro dun fieito con esporanxios inmaturosSoro dun fieito con esporanxios inmaturos
* Soros circulares con esporanxios madurosSoros circulares con esporanxios maduros
* Soros lineaisSoros lineais
* Soros con indusios en diferentes momentos do desenvolvementoSoros con indusios en diferentes momentos do desenvolvemento

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Espora.
* Gametófito.

### Ligazóns externas

* DiversityOfLife – Ferramenta de identificación de fieitos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1358407
* BRE: 3637893
* EBID: ID
* MAG: 76034799

 |
Estudante practicando slackline na Universidade de Cambridge
O **slackline** é un deporte de equilibrio no que se utiliza unha fita que se engancha entre dous puntos fixos, normalmente árbores, e ténsase. A diferenza do funambulismo, que esixe que o cable estea totalmente tenso, camíñase sobre unha fita plana de nailon ou poliéster flexible. Na corda frouxa camíñase sobre unha corda sen tensar. No slackline a fita é lixeiramente elástica, o que permite efectuar saltos e movementos máis dinámicos, mesmo posturas de ioga ou acrobáticas, e a tensión da fita pódese axustar segundo o nivel de experiencia do usuario ou a modalidade.

Modalidades
-----------

Existen varias modalidades de slackline, a máis común é o "trickline", coa fita situada a pouca distancia do chan e bastante tensada, nesta modalidade practícanse saltos e trucos. A modalidade "waterlining" realízase sobre a auga. A "slackline Ioga" utiliza posturas e movementos tradicionais do ioga. A modalidade máis extrema é o "highline" con fitas situadas a máis de 20 metros de altura, esta modalidade require un equipo especial e experiencia en seguridade e montaxe. O "urbanlining" practícase en zonas urbanas, como parques ou rúas, e combina os outros tipos de slackline.

Practicando a modalidade "highline" no Parque Nacional de Yosemite

Historia
--------

A súa orixe está nunha parella de escaladores do Val de Yosemite, en California, nos primeiros anos da década de 1980. Adam Grosowsky e Jeff Ellington comezaron a camiñar por cadeas frouxas e cables preto dos aparcadoiros como forma de adestramento. Co tempo empezaron a utilizar o seu propio material de escalada para camiñar sobre el. A práctica fíxose popular entre os escaladores do val, e despois espallouse polo resto do país e o mundo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Federación Mundial de Slackline  *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1354480
* NKC: ph1081134

 |
Mapa dos pobos celtas do sur de Britania (icenos no recuncho superior dereito).
Os **icenos** (en latín: *iceni*) foron unha tribo britana que habitou unha área de Inglaterra que correspondería máis ou menos co que hoxe é o condado de Norfolk, entre os séculos -I e I. Os cenimagnos que se renderon a Xulio César durante a súa segunda expedición a Britania no ano -54, puideron ser unha parte da tribo icena.

Hai probas arqueolóxicas da súa existencia, representadas por torques, pesados colares de ouro, prata ou elektron, que estaban deseñados para ser levados arredor do pescozo e que sinalaban a quen os portaba como pertencentes á nobreza.

Os icenos comezaron a acuñar moeda contra o 10 a. de C. creando unha adaptación especial do deseño galo "cara/cabalo", pero nalgunhas moedas máis antigas, sobre todo da zona preto de Norwich, o cabalo foi substituído por un porco ou xabaril. O primeiro nome rexistrado que aparece nas moedas é o de "Antedios" cara ao -10, seguíndolle nomes abreviados como *AESU* e *SAEMU*.

Notas
-----

1. ↑  Xulio César, *Comentarios á guerra das Galias*, 5.21
2. ↑  Graham Webster (1978), *Boudica: the British Revolt Against Rome AD 60*, pp. 46-48

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Boadicea

### Ligazóns externas

* Iceni en Roman-Britain.co.uk *(en inglés)*
* Icenien Romans in BritainArquivado 02 de novembro de 2005 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211678
* BMT: 93101
* EBID: ID
* Pleiades: 79523

 |
Josefa García Segret e Hipólito Gallego Camarero.
**Josefa García Segret**, nada en Tui en 1900 e finada en Oleiros a principios de setembro de 1986, foi unha mestra e política galega.

Traxectoria
-----------

Mestra en Tomiño. Casou con Hipólito Gallego Camarero. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi detida o 15 de agosto, pasando un calvario de penalidades. Na prisión de Tui puido salvar a vida grazas á axuda do médico forense José Abraldes primeiro e do doutor Darío Álvarez Blázquez que simularon un embarazo de catro meses e logo un aborto sen feto. Xulgada en Vigo por rebelión o 7 de xaneiro de 1937, sendo defendida por José Queizán Hermida, foi condenada a pena de morte. Conmutada a pena por cadea perpetua, e despois novamente a 6 anos e un día en marzo de 1944. Estivo presa no cárcere de Saturrarán de febreiro de 1938 a xaneiro de 1941, en Palma de Mallorca, do 5 de xaneiro de 1941 ao 8 de agosto de 1943, en que foi trasladada novamente a Saturrarán; de onde saíu o 22 de marzo de 1944. Ao abandanar o cárcere, comezou a traballar no grupo de empresas de Regojo e a súa vida transcorreu entre Zamora e Redondela. Logo instalouse en Vigo. Escribiu o libro *Abajo las dictaduras!!* (1982). Foi soterrada en Redondela.

Recoñecementos
--------------

Ten unha rúa adicada no barrio de Pontepedriña, en Santiago de Compostela.

Notas
-----

1. ↑  Garcia Segret, Josefa (1982). *Abajo las dictaduras*. Artes Graficas Galicia. p. pp. 57-9. ISBN 8430063862.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 4-9-1986, p. 32.
3. ↑  Imaxe da portada de *Abajo las dictaduras!!*
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 4-9-1986, p. 18.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* José Ignacio Álvarez-Fernández (2007) *Memoria y trauma en los testimonios de la represion franquista*

### Outros artigos

* Hipólito Gallego Camarero

### Ligazóns externas

* Biografía e proceso e prisión en Galiciasuroeste.info
* Ficha en Nomes e Voces Arquivado 11 de novembro de 2014 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534114
* BNE: XX942350

 |
O **melólogo** (do grego antigo μέλος, mélos = melodía, e λόγος, lógos = palabra) é un xénero teatral que mantén tal equilibrio entre a palabra falada e a música, que a obra sen algunha delas dúas perde o seu sentido. A diferenza doutras formas musicais, no melólogo o texto non se canta senón que se declama, e niso baséase a súa singularidade. Durante a declamación, o personaxe do melólogo realiza pausas que dan paso a interludios musicais nos que o actor se expresa mediante a mímica, poñendo en xogo tódalas súas capacidades expresivas e actorais para chegar a conmover ao público, en estreita relación cos fragmentos musicais que acompañan.

As orixes do melólogo remóntanse ao ano 1770, no que se estrea en Lión a obra *Pygmalion*: nela, por primeira vez, alternáronse drama e música. Fui composta por Jean Jacques Rousseau, con dous números, e o resto polo compositor Horace Coignet. Ao comezo nestas pezas só aparecía un personaxe. Nelas vanse intercalando diferentes interludios, nos que o actor ou actriz realizaba pantomimas. Estes momentos musicais, nos que o actor se expresaba mediante o corpo, eran utilizados para salientar os sentimentos e paixóns que foran reflectidos no texto declamado. Pouco a pouco as pezas foron cada vez máis longas e comezaron a dividirse en actos, á vez que se engadiron máis personaxes á trama, tomando xa o nome de dílogos, trílogos, etc.

En canto ao xénero musical europeo, pode citarse a *Leonora* de Franz Liszt (1858), melólogo para voz recitativa e pianoforte, que presenta evidente afinidade co contemporáneo *Tristan und Isolde* de Richard Wagner. No século XX, encádranse nesta categoría *Anfion* de Arthur Honegger e *Perséfone* de Igor Stravinskii.

O melólogo aparece en España na última década do século XVIII grazas a recoñecidos dramaturgos daquela época como Francisco Luciano Comella, Fermín del Rey, María Rosa Gálvez e José Concha, entre outros. O gaditano Juan Ignacio González del Castillo escribiu o que se coñece como antecedente do xénero, *Hannibal* (1788). Porén, é *Guzmán el Bueno* (1790), do fabulista Tomás de Iriarte, o primeiro melólogo considerado como tal.

Notas
-----

1. 1 2  "El melólogo y otras formas dieciochescas– Ensayos de teatro musical español — Música • Fundación Juan March". *www.march.es*. Consultado o 2019-10-21.
2. ↑  "El melólogo durante la Guerra de la Independencia – Síneris. Revista de Música" (en castelán). Consultado o 21 de outubro de 2019.
3. ↑  "Melólogo. » Enciclonet.com". *www.enciclonet.com*. Consultado o 2019-10-21.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Guijarro Ceballos, Javier (2011). *Anuario de Estudios Filológicos*, Universidade de Estremadura, ed. "El «melólogo», el nombre de un género sin nombre" (PDF). pp. 39–52. ISSN 0210-8178.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q741702
* BNF: 14639581r
* NKC: ph122749

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**C-16** (人造人間16号, *Jinzō'ningen Jūrokugō*?) é un personaxe do anime e manga *Dragon Ball*. Foi o último androide que o Doutor Guero creou. Por unha misteriosa razón tiña unha natureza amábel. Como non quería facer dano á xente, o Doutor Guero considerouno un produto defectuoso e sacouno de circulación. Foi activado por C-17 e C-18, que mataran ó Doutor Guero.

Era un xigante tranquilo de poucas palabras, mantívose á marxe dos combates de C-17 e C-18, porque o seu único obxectivo era Son Goku. Amaba a natureza que o rodeaba, e a súa maior paixón era escoitar o canto dos paxaros.

Pero cando descubriu a ameaza de Célula, interveu para impedir a absorción de C-17 por parte de Célula, deixando abraiados ós androides 17 e 18 (e a Ten Shin Han que estaba vendo o combate) xa que demostrou ter unha forza superior ó resto dos androides. O combate estaba algo igualado, pero cando C-16 comezaba a ter vantaxe, nun descoido, o C-17 foi asimilado por Célula, aumentado terriblemente o seu poder, e derrotando dun só golpe ó C-16.

Foi reparado na Capsule Corp polo pai de Bulma, o Doutor Brief, onde lle quitaron a perigosa bomba do seu corpo. Participou nos Xogos de Célula, onde intentou auto-destruírse, pero ó non ter a bomba, non puido e foi destruído por Célula. No seu derradeiro alento díxolle a Son Gohanda que salvara a natureza. Célula destrúeo por completo, sendo iso o motivo que permitiu a Son Gohanda chegar ó estado de Súper Guerreiro 2, e derrotar a Célula.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de personaxes de Dragon Ball

| * v
* c
* e
Personaxes de Dragon Ball |
| --- |
| Guerreiros do espazo | Son Goku · Son Gohanda · Son Goten · Vexeta · Toranks · Pan · Bra · Raditz · Nappa · Barduck · Rei Vexeta · Turles · Brolin |
| Humanos | Bulma · Chichi · Mestre Mutenroi · Krilín · Yamcha · Yajirobe · Chaoz · Lunch · Ten Shin Han · Doutor Guero · Videl · Señor Satán · Oob |
| Namekianos | Piccoro · Kamisama · Piccoro Daimaō · Dende · Nail |
| Aliens | Freezer · Rei Cold · Máxico Boo · Babidi · Bebé |
| Androides | C-16 · C-17 · C-18 · C-19 · C-20 · Célula · Súper C-17 |
| Dragóns | Shenron · Polunga · Shenron vermello · Dragóns escuros |
| Outros | Señor Popo · Karín · Oolong · Puar · Pilaf |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2786040
* MyAnimeList: 2099

 |
**Modesto Prieto Camiña**, nado en Vigo, foi un escritor, xornalista e pintor galego.

Traxectoria
-----------

Foi profesor axudante do Instituto Nacional de Segunda Ensinanza de Vigo e membro da Sociedad de Amigos del Arte. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi depurado, sendo separado do cargo e inhabilitado. Nun intento de escapar das consecuencias do seu pasado político republicano, participou en febreiro de 1937 nun mitin organizado polo SEU no Cine Odeón de Vigo xunto a Jesús Suevos e Ramón González-Alegre. Enrolouse no exército franquista. Colaborou en *Eco de Galicia*,  *Vida Gallega*, *Ideal Gallego*, *La Voz del Agro*, *Las Riberas del Eo*, *Vida Gallega* e *Cultura Gallega*. É autor da zarzuela *La princesa del castillo* estreada en Vigo en 1925 e do drama en dous actos *Rosiña*, con José Bremón Sánchez, estreado en febreiro de 1936. Foi un dos fundadores do Sindicato Nacional de Escritores Españoles. Nos anos cincuenta residía en Madrid.

Notas
-----

1. ↑  *BOE*, 8-12-1937, p. 4716.
2. ↑  No cartel do acto figura como secretario provincial do SEU (*El Pueblo Gallego*, 17-2-1937, p. 4).
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 15-2-1938, p. 3.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-2-1936, p. 6.
5. ↑  *La Noche*, 26-7-1957, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Colaboracións de Modesto Prieto Camiña na prensa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31281420
* Galiciana: 356240

 |
**Avelino Alonso Rivas**, nado na Devesa (Tomonde, Cerdedo-Cotobade) cara a 1901, foi un garda municipal galego.

Traxectoria
-----------

Veciño de Sabucedo. Foi destinado como garda municipal do Concello de Lavadores en abril de 1928. Simpatizante do PSOE. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia ao movemento militar en Lavadores. Xulgado o 27 de xullo de 1936, foi declarado en rebeldía. Andou fuxido durante case dous anos no monte e na casa de Manuel Gil Corbal, en Laxoso, onde, logo da denuncia do falanxista de Cerdedo Francisco Buján, foi detido pola garda civil e falanxistas de Sabucedo en decembro de 1938. Trasladado ao cuartelillo de Cerdedo foi torturado. Xulgado en consello de guerra o 21 de xaneiro de 1939 foi condenado a 12 anos de prisión, que pasou nas cadeas de Vigo e Pontevedra, da que saíu en liberdade condicional en novembro de 1941. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en xullo de 1940. En 1945 seguía en liberdade vixiada. Polas penalidades que soportou, sufriu graves secuelas sicolóxicas. En 1978 afiliouse de novo á Agrupación Socialista de Cerdedo.

Notas
-----

1. ↑  *Galicia Nueva*, 26-4-1928, p, 3.
2. ↑  *El Compostelano*, 4-1-1939, p. 2.
3. ↑  *BOE*, 18-11-1941, p. 9016.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 31-7-1940, p. 2.
5. ↑  *BOE*, 23-6-1943, p. 2296.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-1-1945, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cerdedo (1936-1953)

### Ligazóns externas

* Avelino Alonso Rivas na páxina web *Nomes e Voces*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Jesús Gayoso.

**Jesús Gayoso Rey**, nado en Vilalba o 6 de xullo de 1930 e finado en Santiago de Compostela o 19 de febreiro de 1987, foi un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Fixo estudos de Maxisterio. Propietario dunha fábrica de ladrillos e unha sala de festas. Foi concelleiro polo terzo familiar e alcalde de Vilalba. Foi elixido parlamentario pola provincia de Lugo nas primeiras eleccións autonómicas por Alianza Popular. Volveu ser elixido parlamentario autonómico pola Coalición Popular, nas autonómicas de 1985, escano que ocupou ata o seu falecemento como consecuencia dun accidente de tráfico en Santiago de Compostela o 17 de febreiro de 1987.

Vida persoal
------------

Casou con Concepción Orol Fanego e foi pai de María Jesús, Inmaculada e Alejandro Gayoso Orol.

Notas
-----

1. ↑  Jesús Gayoso Rey, parlamentario gallego
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-2-1987, p. 58.
3. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 21-2-1987, p. 58.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Porteiro, Mª Xosé; Perozo, Xosé A. (1981). *Quen é quen no primeiro Parlamento Galego*. Vigo: Xerais. pp. 172–174. ISBN 84-7507-044-2.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Filiberto Álvarez Marín** |  **Alcalde de Vilalba** 1970 - 1973 | Sucesor:**Vicente Vázquez Peña** |
**Ralph Lee Sampson, Jr.**, nado o 7 de xullo de 1960 en Harrisonburg, Virxinia, é un ex xogador profesional de baloncesto estadounidense que xogou durante 9 temporadas cos Houston Rockets, Golden State Warriors, Sacramento Kings e Washington Bullets da National Basketball Association (NBA). Cunha altura de 2,24 m, foi escollido no primeiro lugar no Draft da NBA de 1983. Nos seus tres primeiros anos na competición fixo unha media de 20,7 puntos e 10,9 rebotes por partido, o que lle valeu ser nomeado Rookie do Ano. Porén, as lesión cortaron a súa progresión, provocando a súa perda de protagonismo cos anos. Desde 2012 é membro do Salón da Fama do Baloncesto.

Traxectoria
-----------

Elixido no primeiro posto do Draft da NBA polos Houston Rockets, na súa primeira temporada na competición fixo unha media de 21,0 puntos e 11,1 rebotes por partido, o que lle valeu para ser nomeado Rookie do Ano. Tras manter a súa achega durante tres anos, na temporada 1985−86 guiou xunto a Hakeem Olajuwon aos Rockets ás Finais da NBA, eliminando nas finais de conferencia a Los Angeles Lakers de Magic Johnson, James Worthy e Kareem Abdul-Jabbar. No quinto encontro desa eliminatoria, Sampson deu a vitoria ao seu equipo cunha canastra sobre a bucina.

A partir de aí, a súa carreira comezou a deteriorarse debido aos seus problemas de xeonllo. En 1988 foi traspasado aos Golden State Warriors, onde as lesións limitaron moito o seu xogo. En 1989 foise aos Sacramento Kings para xogar as temporadas 1989−90 e 1990−91, facendo unha media de 4,2 e 3 puntos respectivamente. Finalizou a súa carreira na NBA cos Washington Bullets en 1991−92, facendo unha media de 2 puntos por encontro. Antes de retirarse, xogou oito partidos no Unicaja Málaga da Liga ACB. O 2 de abril de 2012, anuniouse a súa incorporación ao Naismith Memorial Basketball Hall of Fame.

Notas
-----

1. ↑  "Naismith Memorial Basketball Hall of Fame Announces Class of 2012" (Nota de prensa). Naismith Memorial Basketball Hall of Fame. 2 de abril de 2012. Arquivado dende o orixinal o 05 de abril de 2012. Consultado o 2 de abril de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Estadísticas en Basketball Reference Arquivado 29 de maio de 2012 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q594137
* WorldCat
* VIAF: 67856701
* FAST: 126992
* IMDb: nm3949409
* LCCN: n84008691
* NNDB: 000109622
* SNAC: w6v129t5
* ACB: 20201120
* BasketballHoF: ralph-sampson
* Basketball-Reference: sampsra01
* NBA: 78055

 |
O **terremoto de Isla Cristina** de 2009 foi un sismo rexistrado o día 18 de decembro ás 2:37:18 hora local con epicentro en Isla Cristina, na provincia de Huelva, que afectou a toda Andalucía. Tivo unha magnitude de 6,2 graos na escala de Richter.

O sismo provocou caos na poboación, que fuxiu por temor a un tsunami, que foi descartado de maneira tallante inmediatamente despois do tremor. O sismo ademais provocou enormes estragos en distintas vivendas.

Foi un dos tremores máis fortes no país dende 1755, cando un terremoto de 8,5 graos con epicentro en Lisboa fundou Isla Cristina e provocou un gran tsunami que chegou mesmo ás costas do Brasil. Ademais en abril de 2010 un sismo de igual magnitude, 6,2 na escala de Richter, sacudiu Andalucía.

Notas
-----

1. 1 2  ABC, ed. (18 de decembro de 2009). "Un terremoto provoca escenas de medo na costa de Huelva ao temer un tsunami". Arquivado dende o orixinal o 08-03-2015. Consultado o 05-03-2015.
2. ↑  El Mundo, ed. (17 de decembro de 2009). "Os veciños de Isla Cristina marchan ante o temor a un maremoto como o de 1755".

Véxase tamén
------------

* Terremoto de Lisboa de 1755
**Nieves Fariza Alonso**, nada en Cambados o 17 de xaneiro de 1911 e finada en Vigo o 28 de setembro de 1975, foi unha mestra e sindicalista galega.

Traxectoria
-----------

Filla do sarxento da garda civil Emilio Fariza San Román e de Teodora Alonso Ríos, irmá de Antón Alonso Ríos. Bacharelato Universitario en Santiago de Compostela en 1929. Creou e dirixiu a academia "Escuela Moderna" na Estrada en 1933. Foi mestra da escola privada do Sindicato de Guimarei que abriu o 5 de abril de 1934. Foi mestra en Xacebáns (Quintela de Leirado), onde amosou a súa oposición á Igrexa católica negándose a impartir clases de relixión.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 conseguiu escapar ao seu seguro asasinato. Agochouse en diferentes faiados da Estrada. Foi sancionada en 1940 con suspensión de emprego e soldo durante dous anos e traslado fora da provincia. Foi destinada a Solduengo (Burgos). Ao rematar o castigo destinárona a Arcucelos (Laza). O seu marido Carlos Martínez, traballador do ferrocarril, morreu de silicose en 1947. Enfrontouse cos empresarios de MZOV para esixirlles o pago de pensións ás viúvas dos carrilanos afectados pola silicose que carecían de seguridade social, polo que foi coñecida por «A desenterramortos». Tamén defendeu aos operarios do ferrocarril conseguindo a mellora das súas condicións salariais ao lograr que se lles aboase o desprazamento ata os seus postos de traballo, gañando o sobrenome de «A dos quilómetros». Foi denunciada por exercer de laboralista sen estar en posesión do título e condenada a prisión. Defendeuna o avogado ourensán Luís Pérez Colemán. Cando saíu en liberdade matriculouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, obtivo o título de Graduado Social en 1953 e abriu o consultorio social Adelante na rúa do Paseo de Ourense co que fora o seu avogado. O bufete tivo continuidade cando remataron as obras do ferrocarril nas sucursais que abriron noutros puntos de Galicia e na conca mineira asturleonesa. Despois foi mestra en Domecelle (San Xoán de Río), Corvelle (Bande) e Aciveiro (Forcarei).

Finou en Vigo o 28 de setembro de 1975.

Vida persoal
------------

Casou con Carlos Martínez e foi nai de María Elisa, Carlos e José Emilio Martínez Fariza.

Notas
-----

1. ↑  *El Eco de Santiago*, 29-4-1929, p. 2.
2. ↑  *El Emigrado*, 7-2-1933, p. 4.
3. ↑  *El Emigrado*, 7-4-1934, p. 3.
4. ↑  *La Región*, 12-7-1952, p. 4.
5. ↑  *La Región*, 3-7-1957, p. 2.
6. ↑  Necrolóxica en *Hoja Oficial del Lunes*, 29-9-1975, p. 6, 16.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cid, Rafael (2006). *Carrilanos. Os túneles dun tempo*. Vigo: Xerais. ISBN 84-9782-389-3.

* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas [Das orixes a 1975]*. Edicións A Nosa Terra. pp. 153–154. ISBN 978-84-8341-146-9.

### Ligazóns externas

* 

* "Nieves Fariza". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
* Nieves Fariza e as "viúvas da vía"
**Enrique Paisal Rego**, nado en Palmeira (Ribeira) en 1938, é un acordeonista e pianista galego. Foi membro fundador d'Os tamara así como director do Conservatorio de Ribeira.

Traxectoria
-----------

Aos oito anos comezou a estudar solfexo e acordeón co seu pai, Enrique Paisal Pérez. Aos dez anos trasladouse a Santiago de Compostela onde seguiu estudos de solfexo e piano no Conservatorio. Tamén asistiu a cursos de solfexo con Ana María Navarrete e de piano con Manuel Carra e Vázquez Sebastián. Ademais da carreira superior de piano, fixo até 5º de violín.

Foi membro d'Os Tamara até 1975 en que abandonou o grupo para dar clases no conservatorio de Compostela, para facerse cargo despois da Escola de música de Porto do Son. Seguiu traballando activamente no mundo da música e sacou dous discos en Solitario.

Discografía
-----------

* *La vida es una sola* 2000
* *Enrique Paisal, amigas y amigos* 2002

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8776201
* BNE: XX1430042

 |
**Lourdes Ucha Varela**, nada en Simes (Meaño) en 1969, é unha política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Diplomouse en Maxisterio, aínda que non chegou a exercer, comezando a súa carreira política con 26 anos, ao ser elixida como edil na corporación municipal de Meaño en 1995, dentro da candidatura de Independientes de Meaño do alcalde Jorge Domínguez Rosal. A partir de 1999 pasou a formar parte da comisión de goberno. Trala integración de Domínguez no PPdeG en decembro do 2001 pasou a formar parte desta formación. A partir de 2003 pasou a ocupalo cargo de tenente de alcalde, sendo ademais responsable das áreas social e educativa do goberno municipal.

Tras o falecemento en novembro de 2012 de Jorge Domínguez, perfilouse coma a nova alcaldesa de Meaño, sendo elixida o 29 de novembro. En 2015 encabezou a candidatura do PPdeG e foi reelixida alcaldesa con maioría absoluta, se ben pasou de 10 a 7 concelleiros. En decembro de 2018, tras diversos problemas internos no seo do partido, anunciou que non concorrería á reelección nos comicios de 2019. Desta forma foi substituída á fronte da formacióm, e posteriormente da alcaldía, por Carlos Viéitez Fernández.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jorge Domínguez Rosal** |  **Alcaldesa de Meaño** 2012 - 2019 | Sucesor:**Carlos Viéitez Fernández** |

Notas
-----

1. ↑  "Jorge Domínguez me pidió que estuviera a su lado tras descubrir su enfermedad", artigo en *Faro de Vigo, 23 de novembro de 2012.*
2. ↑  "Lourdes Ucha será a alcaldesa de Meaño en substitución de Jorge Domínguez", artigo en *La Voz de Galicia*, 22 de novembro de 2012.
3. ↑  *Lourdes Ucha recibe el "bastón" de Domínguez gracias al voto exclusivo de los 9 ediles del PP*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Meaño
**Miguel Rodríguez Vidal**, nado en Redondela o 29 de abril de 2003, é un futbolista galego. Xoga como dianteiro no Real Club Celta de Vigo na Primeira División. 

Comezou a súa carreira futbolística nas categorías inferiores do CD Choco e do Celta B. Na tempada 2022/23, Miguel Rodríguez pasou a integrar a primeiro equipo.

A nivel de seleccións, Miguel Rodríguez foi convocado internacionalmente pola Selección de fútbol de España Sub-18, Sub-17, Sub-16 e Sub-15.

Traxectoria
-----------

Miguel Rodríguez comezou nas categorías inferiores do Celta de vigo.

En 2018 comezou a xogar no Xuvenil A. Esa mesma tempada foi convocado pola Selección española sub-18, coa que xogou 3 partidos e anotou un gol.

O 4 de outubro de 2020 debutou co primeiro equipo, directamente convocado desde o xuvenil e sen xogar ningún partido co Celta B, na Primeira División. Nun encontro fronte a Osasuna, substituíu a Nolito no minuto 82 e rematou con derrota celeste por 0 a 2.

Clubs
-----

| Club | País | Ano |
| --- | --- | --- |
| Real Club Celta de Vigo B | Galicia Galicia | 2020-2022 |
| Real Club Celta de Vigo | Galicia Galicia | 2022-Actualidade |

Notas
-----

1. ↑  "El canterano Miguel Rodríguez se estrena en Primera a los 17 años.". *La Voz de Galicia*. 5 de outubro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Celta de Vigo B

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q100144493
* BDFutbol: 27601
* Soccerway: 576516
* Transfermarkt: 634427
* UEFA: 250126918
* Worldfootball: miguel-rodriguez\_6

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Morteiro.
Morteiro «recibido» entre os ladrillos enchendo as «xuntas».
O **morteiro** é unha mestura de aglutinantes inorgánicos, engadidos finos e auga, e posibles aditivos que serven para aparellar elementos de construción tales como ladrillos, pedras, bloques de formigón, etc. Ademais, úsase para encher os espazos que quedan entre os bloques e para o revestimento de paredes. Os conglomerantes máis comúns na actualidade son os de cemento aínda que historicamente foron o cal, a terra e o xeso os máis utilizados. A palabra «morteiro» provén do francés antigo *mortier*, 'morteiro de construción, xeso; tazón para mesturar'. (13c.).

Polo xeral, utilízanse para obras de albanelaría, como material de agarre, revestimento de paredes, etc. O morteiro de cemento vólvese duro cando cura, o que resulta nunha estrutura ríxida de árido; porén, o morteiro funciona como un compoñente máis débil que os bloques de construción e serve como elemento de sacrificio na cachotaría, porque o morteiro é máis fácil e menos custoso de reparar que os bloques de construción. Os albaneis adoitan facer morteiros usando unha mestura de area, un aglutinante e auga. O aglutinante máis común dende comezos do século é o cemento Portland, pero o aglutinante antigo morteiro de cal aínda se usa nalgunhas construcións novas especializadas. O cal, o morteiro de cal e o xeso en forma de xeso de París utilízanse particularmente na reparación e rexuntado de edificios e estruturas históricas, de maneira que os materiais de reparación serán semellantes en rendemento e aparencia aos materiais orixinais. Existen varios tipos de morteiros de cemento e aditivos.

Notas
-----

1. ↑  "tuckpointing masonry". Arquivado dende o orixinal o 2018-01-14. Consultado o 2009-08-12.
2. ↑  "mortar n.1" entry, OED.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Morteiro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Formigón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189566
* AAT: 300014741
* BNE: XX544843
* BNF: 11932532z
* EBID: ID
* FAST: 1026537
* GND: 4131237-5
* LCCN: sh85087378
* NDL: 00567859
* NKC: ph280620
* SUDOC: 027239888

 |
O **Festival do Castro** organízase dende o 28 de xullo de 1979 no castro que coroa a vila de Ferreira de Pantón (Lugo). Aquel Primeiro Festival Galego do Castro estivo organizado pola comisión de festas. Actualmente é a Asociación Cultural O Castro a que organiza o festival.

Historia
--------

Nas súas primeiras edicións o festival estivo organizado pola comisión de festas da aldea. Nun inicio fixéronse seis edicións. Tres delas nos anos 1980 e outras tres nos anos 1990. Despois de varios anos da súa desaparición a Asociación Cultural e Xuvenil O Castro formada por xente de Pantón e mozos dos veciños concellos de Sober, O Saviñao e A Pobra do Brollón fixéronse cargo da organización e recuperárono en 2006. O Festival dura todo o día: hai actividades para os máis novos, xantar popular, acampada, artesanía e música de diversos estilos.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Festival do Castro Arquivado 28 de agosto de 2013 en Wayback Machine.
Mater Matuta (Altes Museum, Berlin)
**Mater Matuta**, na mitoloxía romana era a deusa da Mañá ou da Aurora.
Máis tarde foi asociada á deusa grega Ino e aínda a Aurora (Eos).

Historia
--------

Tiña un templo no Foro Boario, preto do porto fluvial de Roma, consagrado por Rómulo, destruído no ano 506 a.C. foi reconstruído no 396 a.C. por Marco Furio Camilo, na actual área de Sant'Omobono. r

A súa festa (*Matrialia*) celebrábase o 11 de xuño. A este culto só eran admitidas as mulleres esposadas unha única vez e das que o seu marido estaba aínda vivo, mentres que as mulleres escravas estaban excluídas de maneira tallante.

Como mai de Portunus protexía os portos e os mariñeiros. O seu animal favorito era a víbora. Ás veces era representada cunha espada na man ou ben cun neno no colo e sentada.

Notas
-----

1. ↑  Cicerón, *De natura Deorum*, III,48
2. ↑  Tito Livio, *Ab Urbe condita libri*, V,14.
3. ↑  Plutarco, *Quaestiones Romanae*, 16.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1479084
* WorldCat
* VIAF: 40176498
* BNF: 14500286p
* CERL: cnp00541402
* EBID: ID
* GND: 118887785
* LCCN: no2017053075
* SUDOC: 078604303
* Treccani: mater-matuta

 |
**Sergio Carreira Vilariño**, nado en Vigo o 13 de outubro de 2000, é un futbolista galego do Real Club Celta de Vigo. A súa posición é defensa lateral dereito.

Traxectoria
-----------

Sergio Carreira comezou a súa carreira deportiva na súa cidade natal, nas categorías inferiores do Celta de Vigo. Na tempada 2019-20 debutou no Celta de Vigo B, xogando o seu primeiro encontro o 25 de novembro de 2018, ao entrar coma substituto de Dani Vega no minuto 53, nun partido fóra da casa contra o Internacional de Madrid perdido por 0 a 3.

Carreira realizou o seu debut co primeiro equipo o 19 de decembro de 2019, nun partido da Copa do Rei contra o Peña Azagresa, entrando no minuto 52 por mor da lesión de Jorge Saénz. O seu debut en liga produciuse perante o Club Atlético de Madrid.

Na tempada 2021-22 pasou a ter ficha do primeiro equipo. No mes de xullo renovou o seu contrato co primeiro equipo até 2025 e foi cedido ao CD Mirandés.

Clubs
-----

| Club | País | Ano |
| --- | --- | --- |
| Celta de Vigo B | Galicia Galicia | 2018-2021 |
| Celta de Vigo | Galicia Galicia | 2021-act. |
| CD Mirandés (cedido) | España España | 2021-2022 |
| Villarreal CF B (cedido) | España España | 2022-2023 |

Notas
-----

1. ↑  "Sergio Carreira debutou con 20 anos e catro días.". *La Voz de Galicia*. Consultado o 3 de agosto de 2022.
2. ↑  "El Celta amplía su contrato y cede a Sergio Carreira al Mirandés.". *MARCA*. Consultado o 2 de agosto de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Real Club Celta de Vigo B
* CD Mirandés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q100529585
* BDFutbol: 21620
* Soccerway: 516934
* Transfermarkt: 545647
* Worldfootball: sergio-carreira

 |
Bikova nun selo de Iugoslavia de 2001
**Elisaveta Ivanovna Bikova** (en ruso: Елизаве́та Ива́новна Бы́кова), nada o 4 de novembro de 1913 e finada o 8 de marzo de 1989, foi unha xadrecista soviética, dúas veces Campioa Mundial de Xadrez Feminino, de 1953 a 1956 e de 1958 a 1962. Recibiu os títulos de Mestra Internacional Feminina en 1950, Mestre Internacional en 1953 e Gran Mestra Feminina en 1976. En 2013 foi incluída no Salón Mundial da Fama do Xadrez.

Traxectoria
-----------

Bikova naceu no seo dunha familia campesiña. Con doce anos mudáronse a Moscova, onde empezou a xogar ao xadrez co seu irmán. O seu talento fíxose evidente en 1927, cando gañou o campionato de xadrez da súa escola.

En 1938 gañou o campionato feminino de Moscova e despois da segunda guerra mundial foi tres veces gañadora do Campionato Soviético Feminino de Xadrez (1946, 1947 e 1950).

En 1952 gañou o torneo feminino de Candidatos en Moscova. En 1953 derrotou en Leningrado a entón campioa mundial Liudmila Rudenko con sete vitorias, cinco derrotas e dúas táboas. Perdeu o título ante Olga Rubtsova en 1956, mais gañouno de novo dous anos despois, co que se converteu na primeira muller en facelo.

En 1960 defendeu con éxito o título ante Kira Zvorikina (+6 -2 =5), mais en 1962 perdeuno ante a moza Nona Gaprindashvili, de 21 anos (+0 -7 =4).

Traballou de enxeñeira nunha destacada imprenta de Moscova, e foi tamén autora e columnista sobre xadrez na URSS. Apaixonada polo xadrez feminino, Bikova escribiu tres libros sobre Vera Menchik, xadrecistas soviéticas e o Campionato Mundial Feminino. Tamén promoveu o xadrez a través de conferencias e da organización de torneos.

Notas
-----

1. ↑  Sunnucks, Anne (1970). *The Encyclopaedia of Chess* (en inglés). St. Martin's Press. ISBN 9780709146971.
2. 1 2  "Elizaveta (Elizabeth) Bykova". *World Chess Hall of Fame*.
3. ↑  "Fifth Bykova Memorial – the glamour tournament of the year". *Chessbase* (en inglés). 1 de novembro de 2008.

Ligazóns externas
-----------------

* 

* Elisaveta Bikova en ChessGames.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q253772
* WorldCat
* VIAF: 121308404
* BNF: 17795899h
* BRE: 1892394
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0000 7919 1065
* LibraryThing: 2438486142
* NKC: mzk2010576838
* NTA: 161633315
* 365chess: Elisaveta\_I\_Bykova
* ChessGames.com: 72242
* ChessTempo: 237982

 |
**Jesús María de Leizaola Sánchez**, nado en Donostia o 7 de setembro de 1896 e finado o 16 de marzo de 1989, foi un político vasco, lehendakari do Goberno Vasco no exilio entre 1960 e 1979.

Traxectoria
-----------

Iniciou a súa andaina política como deputado do PNV no Congreso dos Deputados durante a Segunda República. Trala guerra civil foi membro do goberno do lehendakari José Antonio Aguirre como Conselleiro de Xustiza e Cultura. Foi nomeado Lehendakari en 1960, logo do pasamento de Aguirre.

O Lehendakari Leizaola desenvolveu o seu labor no exilio, fixando a súa residencia en París, dende onde se dedicou a denunciar a ditadura. En 1979, logo de 43 anos de exilio, volveu ao País Vasco, que nese momento iniciaba a recuperación da democracia e o autogoberno. Compaxinou o seu labor político con inquietudes literarias e intelectuais. Foi autor de literatura vasca e de estudos de poesía.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Antonio Aguirre** |  **Lehendakari** 1960 - 1979 | Sucesor:**Carlos Garaikoetxea** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q644465
* WorldCat
* VIAF: 21108986
* Auñamendi: 80213
* BNE: XX1104381
* BNF: 156121403
* DBE: jesus-maria-de-leizaola-sanchez
* FAST: 148588
* GEC: 0036871
* GND: 1146951957
* ISNI: 0000 0000 5923 2667
* LCCN: n85082978
* Persée: 10672
* SUDOC: 09396904X
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 60170

 |
**Brooks Sales**, nado o 15 de febreiro de 1980 en Bloomfield, Connecticut, é un ex-xogador profesional de baloncesto estadounidense. Formado na Universidade de Villanova, xogou nas principais ligas de Europa, así como na Euroliga e a ULEB Cup. Xogaba na posición de pivota cunha altura de 2,08 metros. É irmán de Nykesha Sales , unha coñecida xogadora de baloncesto.

Traxectoria
-----------

Brooks Sales formouse na universidade de Villanova, o último ano ás ordes do adestrador Jay Wright. Ao rematar a súa andaina na NCAA xogaría o campus de verano da NBA cos Indiana Pacers e os Memphis Grizzlies. Posteriormente comezaría a súa andaina en asinando contrato co Pallacanestro Biella da Lega Basket Serie A, máxima categoría do baloncesto italiano, con medias durante dous anos de 11 puntos e 7 rebotes por encontro.

En 2004 volvería a xogar nas ligas de verán da NBA, esta vez con Orlando Magic e San Antonio Spurs, e posteriormente co campus de veteráns do Houston Rockets Ao ano seguinte asinaría co Teramo Basket da mesma competición, onde melloraría os seus números até ser o cuarto mellor xogador da liga en valoración e o segundo máximo reboteador. O seu bo rendemento en Italia o ano anterior serviríalle para asinar en 2005 co Pau Orthez da LNB francesa, co que xogaría tamén na Euroliga, competición na que fixo preto de 10 puntos e 6 rebotes por encontro.

Ao ano seguinte continuaría a xogar en competicións europeas, esta vez da man do turco Beşiktaş. Ao rematar a liga turca, xogaría o final da liga e os playoffs da liga portuguesa co Benfica. Posteriormente regresaría de novo a Italia, esta vez ao Udine, para posteriormente marchar á Ligat ha'Al, principal competición do baloncesto israelí. Alí xogaría un primeiro ano co Maccabi Haifa e o segundo co Ironi Ashkelon. Na tempada 2010-11 xogaría co Atomerőmű de Hungría, onde fixo unha media de 18,5 puntos e 10 rebotes. En 2011 converteríase na última fichaxe do Club Baloncesto Breogán para pechar o seu cadro de xogadores 2011−2012. Tras finalizar a temporada, Sales retirouse do baloncesto como xogador.

### Equipos

* NCAA Villanova Wildcats (NCAA, 1999−2002)
* Serie A Pallacanestro Biella (Lega, 2002−2004)
* Serie A Teramo Basket (Lega, 2004−2005)
* LNB Pau Orthez (LNB, 2005−2006)
* TBL Beşiktaş Cola Turka (TBL, 2006−2007)
* LPB Benfica (LPB, 2007)
* Serie A Snaidero Udine (Lega, 2007−2008)
* Ligat ha'Al Maccabi Haifa (Ha'Al, 2008−2009)
* Ligat ha'Al Ironi Ashkelon (Ha'Al, 2009−2010)
* NBI/A Atomerőmű (NBI/A, 2010−2011)
* LEB Leite Río Breogán (LEB, 2011−2012)

Notas
-----

1. ↑  "Brooks Sales, centímetros y experiencia al servicio de Breogán". *Solobasket* (en castelán). Consultado o 2022-02-07.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na web da Euroliga *(en inglés)*
* Estatística da súa etapa na NCAA *(en inglés)*
* Novas na web oficial do Breogán de Lugo *(en castelán)*
Ovos revoltos con touciño entrefebrado (*bacon*) - prato típico de almorzo, nos Estados Unidos de América.
Revolto de cogomelos.
Os **ovos revoltos** son ovos batidos que se remexen mentres se cociña para desprendelos do fondo da tixola a medida que vai callando, e ao que se lle pode engadir outros ingredientes (**revolto**).

A tixola quente, usualmente é untada con graxa (aceite ou manteiga) e reméxese cun utensilio de cociña de pau, até que estes comecen a callar..

É un prato coñecido e preparado no mundo enteiro. Nos Estados Unidos, os ovos revoltos forman parte do típico almorzo, podendo acompañárense de *bacon* frixido.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  FoodMayhem.com, Vídeo Demostración de ovos revoltos ao vapor
3. ↑  Livestrong.com. "Is Scrambled Eggs for Breakfast Healthy?". Consultado o 2012.10.17.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ovo frixido
* Ovo duro
* Tortilla francesa
**José Portela Fuentes**, coñecido como **Pucho Portela**, nado na Coruña a principios do século XX e finado na mesma cidade o 28 de decembro de 1997, foi un cantante e violinista coruñés.

Traxectoria
-----------

Cantante e violinista, nado na rúa da Barreira na cidade de A Coruña. Foi fillo do fotógrafo Rogelio Portela dunha liñaxe de recoñecidos fotógrafos localizados na Coruña comezando por Antonio Portela Paradela. Traballou en distintas orquestras galegas, comenzando a súa andaina na Orquestra Mallo. Posteriormente fundaría o Quinteto Savoy co que inauguraría o Playa Club de A Coruña. Formou un dúo co pianista barcelonés Federico Masmitjá facendo xira por toda a xeografía española.

Foi violinista durante moitos anos da Orquestra Filarmónica Coruñesa. Presidiu o Club do Mar San Amaro da Coruña.

Obra
----

* Estival cha-cha-chá (1962)

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 29-12-1997, p. 37.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 11-1-1998, p. 35.
3. ↑  Pucho Portela, violinista Coruñés. "Pucho Portela".
4. ↑  Club San Amaro da Coruña. "Presidente Clube San Amaro da Coruña". Arquivado dende o orixinal o 06 de decembro de 2017. Consultado o 05 de decembro de 2017.
5. ↑  Estival Cha cha cha, Pucho Portela. "Biblioteca Nacional de España".
O **Campus de Serantes** é un espazo da Universidade da Coruña situado no barrio de Serantes de Ferrol, no que o único centro docente desta Universidade é a Escola Universitaria Politécnica. Canda o campus de Esteiro, constiúen o chamado Campus de Ferrol da UDC.

Historia
--------

A Escola Universitaria Politécnica de Ferrol xorde en 1972 para acoller os estudos de Enxeñaría Técnica Naval, estudos creados por Orde do Ministerio de Educación Nacional de decembro de 1963, e inica a súa andaina no curso académico 1972-73 no Instituto Concepción Arenal da cidade por non contar con instalacións propias. Na sécada de 1980 ten lugar a transformación da Escola de Enxeñeiros Técnicos Navais en Escola Universitaria Politécnica (EUP), coa incorporación dos estudos de Enxeñaría Técnica Industrial. A EUP creouse pola Xunta de Goberno en novembro de 1987, recibiu o informe favorábel do Consello de Universidades en abril de 1988, e a creación da EUP pola Xunta de Galicia foi publicada no DOG do 19 de agosto de 1988. No curso 1988-89 iniciáronse os estudos de 1º curso de Enxeñaría Técnica Industrial en Electricidade, especialidades de Automática e Electrónica. Posteriormente, a Xunta de Escola de xuño de 1989 solicitou a especialidade de Centrais e Redes. En xaneiro do ano 1990 a Escola foi transferida por Decreto da Xunta de Galicia á Universidade da Coruña, converténdose munha das Escolas máis antigas desta Universidade. O Goberno da Xunta aprobou a especialidade de Centrais e Redes en marzo de 1990.

### Novas titulacións

En conformidade co disposto no apartado 2 do artigo 10 do Real Decreto 1497/1987 de 27 de novembro, a Escola comezou no ano 1996 a renovación dos Plans de Estudo para os adaptar ás novas titulacións e, así ao longo do ano 1998, fóronse publicando os acordos do Consello de Universidades homologando os Plans de Estudo conducentes ás titulacións oficiais de Enxeñeiro Técnico Industrial en Electricidade, Enxeñeiro Técnico Industrial en Electrónica, Enxeñeiro Técnico Naval en Estruturas Mariñas e Enxeñeiro Técnico Naval en Propulsión e Servizos.

Notas
-----

1. ↑  Campus de Ferrol na páxina web da UDC.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Campus de Serantes Páxina web da UDC.

### Outros artigos

* Campus de Esteiro
* Campus da Universidade da Coruña
* Universidade da Coruña