| Folada |
| --- |
| Fragmentos de cuncha de foladas |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Bivalvia |
| Orde: | Myoida |
| Familia: | Pholadidae |
| Xénero: | *Pholas* |
| Especie: | ***P. dactylus*** |

 |
| Nome binomial |
| *Pholas dactylus*Linnaeus, 1758 |
| Sinonimia |
| * *Pholas callosa* Cuvier, 1817
* *Pholas callosa* Lamarck, 1818
* *Pholas dactylina* Locard, 1886
* *Pholas dactylus* var. *decurtata* Jeffreys, 1865
* *Pholas dactylus* var. *gracilis* Jeffreys, 1865
* *Pholas edwardsi* Monterosato, 1878
* *Pholas hians* Lightfoot, 1786
* *Pholas jordani* van Hoepen, 1941
* *Pholas marmoratus* Perry, 1811
* *Pholas muricatus* da Costa, 1778
* *Pholas mytiloides* Bory de Saint-Vincent, 1827
* *Zirphaea julan* H. Adams & A. Adams, 1856
 |

1. Cuncha; a) Pé; b) Sifóns; c) Orificio inhalante; d) Orificio exhalante. 2. Cuncha; e) Protoplax
A **folada**, **broca** ou **mangón** (*Pholas dactylus*, Linneaeus 1758) é un molusco bivalvo mariño pertencente á familia Foládidos (Pholadidae), da orde Myoida. Son quen de perforar as rochas creando galerías nas que se agochan e protexen.

Morfoloxía
----------

A cuncha é fráxil, de valvas iguais pero cunhas prolongacións no umbo , chamadas *protoplax*, que fan que as valvas rematen sendo diferentes. O perfil é elíptico, cunha zona apuntada na marxe anterior. Poden alcanzar medidas de 13–15 cm de lonxitude. As valvas quedan separadas nos extremos da cuncha.

A superficie das valvas mostra unhas 24 costelas concéntricas cruzadas por 40 costelas ou máis radiadas, aparecendo unhas pequenas espiñas nos puntos onde se cruzan unhas e outras.

A cor típica é branca amarelenta ou gris clara, manchada con restos da rocha na que viven. O interior é branco brillante.

Posúe dous sifóns longos que están soldados en case toda a súa lonxitude.

Hábitat e bioloxía
------------------

Vive na zona infralitoral, en augas pouco profundas, distribuído irregularmente por toda a costa europea do Atlántico ata Marrocos, entrando tamén no Mediterráneo e Mar Negro.

Habita en galerías horizontais de ata 10 cm de profundidade que escava nas rochas brandas e nas madeiras somerxidas, coa rexión anterior do corpo no fondo do burato. É grazas a esas espiñas que cobren a cuncha como conseguen furar a rocha, e quizais con algunha secreción corrosiva.

Esta especie é bioluminiscente, propiedade que quizais obedece a razóns defensivas.

A folada en Galicia
-------------------

Ríos Panisse atopou a seguinte sinonimia para designar este molusco: *ameixa brava*, *ameixa de can*, *ameixendra*, *broca*, *cadelucha*, *caíño* ou *mangón*.

Notas
-----

1. ↑  O *umbo* é o vértice onde se unen as dúas valvas dos moluscos bivalvos. Representa o punto inicial do crecemento da cuncha

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Folada*** |

### Bibliografía

* RAMONELL, Rosa: *Guía dos mariscos de Galicia*. Galaxia, Vigo 1985.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. *Anejo* 7 (1977) de *Verba*.

### Outros artigos

* Lista de bivalvos de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3013583
* EBID: ID
* MAG: 2776728130

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* DORIS: 1430
* Dyntaxa: 218302
* EOL: 46470683
* EUNIS: 9515
* Fossilworks: 293621
* GBIF: 2288792
* iNaturalist: 451072
* IRMNG: 10229658
* ITIS: 81812
* NBN: NHMSYS0021054659
* NCBI: 52916
* SeaLifeBase: 48522
* Soortenregister: 178703
* TAXREF: 64754
* WoRMS: 140770
* ZooBank: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1083537

 |