recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Abu Bakr (ابو بكر الصديق )**, nado no ano 573 na Meca e morto no ano 634 en Medina, foi o primeiro califa tras a morte de Mahoma.

Traxectoria
-----------

Orixinariamente chamado **Abd-el-Kaba** (servo do templo) recibiu o nome de Abu Bakr (O home dos camelos) pola súa actividade comercial.  

Naceu no seo do clan de **Banu Taim** e gañou gran reputación nas súas actividades comerciais, chegando a ser recoñecido como xuíz, intérprete de soños e depositario das tradicións do seu pobo.

Foi un dos primeiros homes adultos convertidos ao islam (o primeiro foi Ali ibn Abi Talib), asumiu o nome de **Abd-Allah** (servo de Deus), e tivo grande éxito en captar novos adeptos.
Na héxira (622) foi el o único que acompañou a Mahoma. Cando volveu a Medina casou súa filla Aixa con Mahoma.

Segundo a tradición sunnita, durante a última enfermidade de Mahoma, este permitiulle dirixir as oracións na súa ausencia, a maioría dos seus seguidores tomaron este feito como o desexo que fora el quen o sucedese, polo que cando morreu Mahoma o 8 de xuño do 632, o pobo aclamouno primeiro califa. A tradición xiíta afirma, pola contra, que Mahoma designara a Alí, seu xenro, como sucesor. Abu Bakr e Uthman intrigaron para impedilo. Esta disputa aínda divide aos chiítas e aos sunnitas.

Abu Bakr asumiu o seu novo cargo baixo o título de **Khalifet-Rasul-Allah** ("sucesor do profeta de Deus"). Tivo que facer fronte con éxito á revolta dalgunhas tribos do Hejaz e Nejd e loitar contra Ibn Habib al-Hanefi, autoproclamado profeta e sucesor de Mahoma, vencéndoo na batalla de Akraba. Unha vez pacificada Arabia dirixiu os seus xenerais cara o exterior, conquistando Iraq e Persia nunha soa campaña, proseguindo axiña coa conquista de Siria.

Algunhas tradicións sobre da orixe do Corán afirman que Abu Bakr foi fundamental na preservación das revelacións de Mahoma. Outras afirman que despois da vitoria sobre al-Hanefi, Omar ibn al-Khattab viu que a maior parte dos musulmáns que memorizaran o Corán dos labios do profeta morreran na batalla, e pediu a Abu Bakr que as recollese por escrito.  

O sartego de Abu Bakr está na mesquita de Masjid al Nabawi en Medina, a carón de Mahoma e Omar ibn al-Khattab.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Abu Bakr*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q334923
* WorldCat
* VIAF: 97606468
* BIBSYS: 97013967
* BNF: 15598577g
* BRE: 661777
* CERL: cnp00401487
* CiNii: DA15318036
* DeutscheBio: 118859323
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000062106
* FAST: 1803225
* GEC: 0000339
* GND: 118859323
* ISNI: 0000000078617829
* LCCN: n50036870
* NLA: 36043810
* NTA: 075113694
* SUDOC: 07814664X
* Treccani: abu-bakr
* WikiTree: Ibn\_Abi\_Quhafah-1
* zbMATH: abu-bakr.

 |
**Illa Oleni** (tamén coñecida como **Oleniy** e **Oleni**) (ruso: *Остров Олений*) é unha illa única no mar de Kara a poucos quilómetros da costa, ao norte da costa dun dos brazos da Península Gydan en Siberia do Norte.
Está cuberta de tundra e pantanos e ten 53 km de longo e o seu largo medio é de 27 km, cunha superficie de 1.197 km².

O mar que rodea a illa de Oleny está cuberto de xeo no inverno e hai numerosos témpanos de xeo ata no verán, polo que a miúdo fusiónase coa península de Gydan na parte continental de Siberia, da que está separada por un estreito de só 2 km de ancho.

A Illa de Oleny pertence ao distrito autónomo de Iamalo-Nenets, que é a parte norte da división administrativa da Federación Rusa. Oleny tamén forma parte da Reserva Natural do Gran Ártico, a reserva natural máis grande de Rusia.

Esta illa non se debe confundir con outras illas chamadas "Oleny" ou "Oleniy" (Ruso: **Ostrov Oleny**), unha das cales atópase no propio mar de Kara, no Grupo Plavnikovyye, mentres que as outros están no Mar de Barents e no Mar Branco.

Illas adxacentes
----------------

* Na punta suroeste da illa Oleny atópanse tres pequenas illas chamadas **Illas Proklyatye** (Проклятые острова; *Proklyatye ostrova*) nos 72°15'N de latitude e 77°05'E de lonxitude.
* **Illa de Rovny** atópase preto da costa continental, a poucos quilómetros ao leste das Illas Proklyatye.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Oleny*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q782973
* GeoNames: 1496217
* OSM: 2433222

 |
A **illa Cameron** é unha das illas árticas canadenses en Nunavut, Canadá. Situada no Océano Ártico, preto da illa Bathurst, ten unha superficie de 1.059 km², ten 43 km. de longo e 38 km. de largo. Illa Vanier atópase inmediatamente ao sur, a través do Estreito de Arnott.

Produción comercial de petróleo
-------------------------------

A illa caracterízase por ser o único sitio que desenvolveuse para a produción comercial de petróleo nas illas do Ártico canadense. De 1985 a 1996, o petrolero de dobre casco MVArctic transportou cru lixeiro desde "Bent Horn", no suroeste da illa, ata Montreal. Producíronse un total de 2´8 millóns de barrís ata que o campo se abandonou en 1996. O descubrimento inicial, en 1974 realizado por *Panarctic Oils Ltd*, reflectía a urxencia de atopar novas fontes de petróleo cru logo da crise do petróleo de 1973. O abandono en 1996 reflectiu as dificultades de explotación do recurso neste duro ambiente, aínda que a licenza de produción actual (en mans da *Canada Southern Petroleum Ltd*) expirou en 2010, podería prorrogarse. Tralo abandono, a limpeza final produciuse en 1999.

Illa Cameron é un lugar desolado: unha paisaxe de tons escuros de outeiros baixos. A busca de petróleo e o tráfico en superficie concéntrase nos meses de inverno, cando as estradas posúen neve compactada que pode ser utilizada por vehículos pesados a través da tundra. Fixéronse os esforzos apropiados para minimizar o dano a este fráxil ambiente, pero onde danouse a vexetación, producese unha dsconxelación a maior profundidade no verán. Posiblemente a maior preocupación está causada polos sumidoiros dos pozos, nos cales bombeáronse os lodos tóxicos da perforación. Estas concas, sacadas do permafrost, baseábanse no gradual conxelamento do chan para selar os materiais de desecho.

A illa de Cameron chámase así desde 1952 por de Maxwell George Cameron (d.1951), o cartógrafo xefe das investigacións e da cartografía, Departamento de Minas e investigacións Técnicas.

Notas
-----

1. ↑  Russum, Dave. "History of the Canadian Oil Industry (Key Dates)". Geo-Help Inc. Consultado o 2008-05-17.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Cameron*** |

### Ligazóns externas

* Cameron Island in the Atlas of Canada - Toporama; Natural Resources Canada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q718676
* GeoNames: 5913835
* OSM: 5365898

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Litoral.
***Litoral*** é unha revista cultural fundada en Málaga en 1926 por Emilio Prados e Manuel Altolaguirre.

Historia e características
--------------------------

Dedicada en exclusiva á poesía nos seus comezos, o primeiro número apareceu en outono de 1926 con colaboracións de Federico García Lorca, José Bergamín, Jorge Guillén e Gerardo Diego entre outros, configurándose o que se coñece como a Xeración do 27.

No número 2, con portada do pintor Benjamín Palencia, colaboran Luis Cernuda e Ramón Gómez de la Serna. E nos sucesivos números e suplementos, Rafael Alberti, Dámaso Alonso, Vicente Aleixandre, Manuel de Falla, Juan Gris, Pablo Picasso, Salvador Dalí etc.

Interrompida pola Guerra Civil Española, volveu aparecer en Málaga en 1968. Na actualidade edítase en Torremolinos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Litoral

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3256586
* WorldCat
* VIAF: 140111856
* BVPH: 1010578
* Dialnet: 9709
* ISSN: 0212-4378
* OCLC: 915049137

 |
**Jesús Cabeza Sierra**, finado en Pontecesures o 16 de agosto de 1984, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Jesús Cabeza de León e Dolores Sierra. Comerciante. Cando se constituíu o a entidade local menor de Pontecesures en 1925 foi nomeado o seu primeiro presidente, dimitindo en maio dese ano. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Pontecesures o 30 de xullo de 1936. Continuou como alcalde logo da renovación da corporación de marzo de 1938. Cesou no cargo o 11 de novembro de 1938. Foi nomeado xuíz suplente de Pontecesures en setembro de 1938. Finou en Pontecesures o 16 de agosto de 1984.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**non existe** |  **Alcalde de Pontecesures** 1925 | Sucesor:**José Novo Núñez** |
| Predecesor:**Juan Jeremías Montero** |  **Alcalde de Pontecesures** 1931 - 1936 | Sucesor:**Rafael Abalo Seoane** |

Vida persoal
------------

Casou en Cesures con Ramona Sierra Domínguez, filla de Salvador Sierra Trasante, en 1925, e foi pai de Juan Jesús, María del Carmen e María Mercedes Cabeza Sierra.

Notas
-----

1. ↑  *El Heraldo Gallego*, 15-2-925, p. 1.
2. ↑  Renuncia ao cargo de presidente da Entidade Local Menor de Jesús Cabeza Sierra
3. ↑  *Galicia*, 20-5-1925, p. 1.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-3-1938, p. 3.
5. ↑  *La Noche*, 6-9-1958, p. 6.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-12-1938, p. 6.
7. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 13-8-1985, p. 50.
8. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 28-3-1925, p. 3.
**Andoni Iraola Sagarna**, nado en Usurbil (Guipúscoa) o 22 de xuño de 1982, é un exfutbolista e adestrador vasco. Xogaba de defensa lateral dereito e desenvolveu case toda a súa carreira no Athletic de Bilbao, co que disputou máis de 500 partidos. Dende 2020 adestra o Rayo Vallecano.

Traxectoria
-----------

Formouse nas categorías inferiores do Antiguoko donostiarra ata que chegou a Lezama en virtude do convenio entre o Athletic Club e o Antiguoko. No club guipuscoano foi compañeiro de xogadores de talle internacional como Xabi Alonso e Mikel Arteta. En 2003 pasou a formar parte do primeiro persoal do Athletic Club.

Debutou na Primeira división o 30 de agosto de 2003, nun partido contra o FC Barcelona, gañado 0-1 polos culés. Na súa primeira tempada xogou 31 partidos de liga e marcou cinco goles.

En 2005 renovou o seu contrato co Athletic ata o ano 2010, a pesar de ser seguido por equipos como o Valencia CF ou o Liverpool FC. Converteuse en só dúas tempadas nun dos mellores pasadores do equipo xunto a Fran Yeste. Destacaba pola súa capacidade de desprazar a pelota manténdoa moi preto do pé e driblando xogadores contrarios con facilidade.

En total disputou 510 partidos oficiais co equipo bilbaíno e marcou 38 goles.

Selección nacional
------------------

O 20 de agosto de 2008, Vicente del Bosque, no seu primeiro partido como seleccionador de España, fixo debutar a Iraola como absoluto, nun partido amigábel contra Dinamarca. O 11 de outubro de 2008 disputa o seu primeiro partido oficial coa selección, ante Estonia, substituíndo a Sergio Ramos.

Tamén disputou varios partidos internacionais de carácter amigable coa Selección de Euskadi.

Palmarés
--------

### Campionatos nacionais

| Título | Club | País | Ano |
| --- | --- | --- | --- |
| Subcampión da Copa do Rei | Athletic Club | España | 2009 |
| Subcampión da Supercopa de España | Athletic Club | España | 2009 |

Notas
-----

1. ↑  Marca - Del Bosque mantén o rumbo

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha de Iraola en Athletic Club.net
* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Ficha de Iraola coa selección española

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q317216
* Auñamendi: 148767
* As: 14458
* BDFutbol: 147
* EUfootballInfo: 25664
* FootballDatabase: 1841
* NFT: 27259
* Soccerway: 3157
* Transfermarkt: 15804
* Worldfootball: iraola

 |
Representación dunha Tianzhou.
**Tianzhou** é a primeira nave de carga desenvolvida pola República Popular da China para dar servizo ás súas estacións espaciais.

Características
---------------

Os cargueiros Tianzhou teñen unha masa de case 13 toneladas, forma cilíndrica e un par de paneis solares para producir energxía. A súa estrutura deriva da primeira estación chinesa, Tiangong 1, e o primeiro Tianzhou deu servizo á estación Tiangong 2. Os cargueiros son lanzados mediante foguetes CZ-7 desde o Centro de Lanzamento de Satélites de Wenchang.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| Tianzhou 1 | 20 de abril de 2017 | CZ-7 | Éxito |
| Tianzhou 2 | 29 de maio de 2021 | CZ-7 | Éxito |
| Tianzhou 3 | 20 de setembro de 2021 | CZ-7 | Éxito |
| Tianzhou 4 | 9 de maio de 2022 | CZ-7 | Éxito |
| Tianzhou 5 | 12 de novembro de 2022 | CZ-7 | Éxito |
| Tianzhou 6 | 10 de maio de 2023 | CZ-7 | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2022). "Tianzhou" (en inglés). Consultado o 13 de febreiro de 2022.
2. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2022). Gunter's Space Page, ed. "Tianzhou 1, 2, 3, 4 (TZ 1, 2, 3, 4)" (en inglés). Consultado o 13 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tianzhou Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* CZ-7
* Tiangong 1
***La Gacetilla de Santiago*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela entre 1872 e 1873.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario de noticias y anuncios*, apareceu en 1872. O seu fundador e director foi Manuel Bibiano Fernández. Aínda que nun principio se declarou independente, co tempo converteuse en republicano. Tiña obradoiros tipográficos propios. Editábase nunha soa folla tamaño folio e contiña as seccións: Gacetilla de las familias, Efemérides, Noticias generales, Crónica local, Espectáculos e Telegrama. O último número editado é do 5 de xullo de 1873. A partir desa data cambiou o seu título por *El Diario de Santiago* e transformouse en órgano oficioso do Centro de Iniciativa para la Nueva Organización de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares de *La Gacetilla de Santiago* en Galiciana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391394
* Galiciana: 3896

 |
Coordenadas: 29°06′N 0°00′L﻿ / ﻿29.1, -0﻿ (Luna 2)

Luna 2.
**Luna 2**, coñecida ás veces como **Lunik 2**, foi a segunda nave espacial do programa *Luna* da Unión Soviética, a cal foi lanzada en dirección á Lúa, e foi o primeiro enxeño humano que conseuguiu aluar, ou alcanzar a súa superficie.

Características
---------------

Esta sonda, de 390 kg de peso e un diámetro de 0,9 m, estaba destinada a estrelarse coa Lúa, obxectivo acadado na posición 29.1º N 0º O, correspondente á rexión denominada Palus Putredinis, o 13 de setembro de 1959, ás 21:02h, dous días despois do seu lanzamento mediante un foguete Vostok.

Foi a primeira misión lunar exitosa. A *Luna 2* no deseño era similar á Luna 1, unha nave espacial esférica con antenas sobresaíntes. A instrumentación tamén era semellante, incluíndo os mostradores de escintileo, os contadores Geiger, o magnetómetro, os detectores Cherenkov, e os detectores de micrometeorito. Non había ningún sistema de propulsión na Luna 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Zarya - Luna 2 Cronoloxía do lanzamento Arquivado 18 de febreiro de 2019 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1159927
* NSSDC ID: 1959-014A
* SCN: 00114

 |
**Adelchis** era fillo de Radelchis I, Príncipe de Benevento, e sucesor do seu irmán Radelgardo en 854.

Traxectoria
-----------

Adelchis deu preservado o antigo principado e a súa independencia fronte a repetidos ataques dos sarracenos desde o sur, o emperador Luís II desde o norte, e a Langobardia bizantina polo leste. Ao comezo non tivo éxito nas súas guerras contra os musulmáns. Foi vencido en Bari en 860 e forzado a facer unha tregua co emir e pagar un tributo. En episodios posteriores, forzárono a reclamar a axuda do Emperador. En 866, o emperador venceu os sarracenos e, en 871, caeu a mesma Bari. Luís tentou entón establecer un meirande control sobre todo o sur con gornicións súas nas fortalezas beneventinas.

A resposta de Adelchis a esta acción foi mandar ao emperador á cadea e roubalo mentres estaba no palacio do príncipe en Benevento en agosto. Un mes máis tarde, os sarracenos dirixiron unha nova forza invasora e Adelchis liberou a Luís para que guiase os exércitos contra ela. Adelchis forzou a Luís a prometer que nunca había volver a Benevento cun exército ou vingarse pola súa detención. Luís foi a Roma en 872 e foi liberado do seu xuramento polo papa Hadrián II o 28 de maio. Tentou castigar a Adelchis, pero non tivo demasiado éxito. Adelchis volveuse aos bizantinos. Foi asasinado en maio de 878.

Cómpre subliñar que foi o último dirixente longobardo en revisar o *Edictum Rothari*.

| Principado de Benevento |
| --- |
| *Segue a:* Radelgardo de Benevento | **Adelchis de Benevento**(854-878) | *Precede a:* Gaiferos de Benevento |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2423059
* WorldCat
* VIAF: 59476559
* BMT: 197316
* DBI: ID
* DeutscheBio: 102418667
* GND: 102418667
* WikiTree: Benevento-16

 |
| Batalla de Bassée |
| --- |
| **Conflito**: primeira guerra mundial,parte da carreira cara ao mar |
| **Data**:19 de setembro - 10 de outubro de ao 2 de novembro de 1914 |
| **Lugar**: La Bassée, Francia |
| **Resultado**: Inconclusa. |
| Combatentes |
|  Imperio Británico |  Imperio Alemán |
| Comandantes |
|  Sir John French |  Rupprecht de Baviera |
| Forzas en combate |
|  Segunda brigada de cabalería, Terceira División Lahore |  IV e VI Exército alemán |
| Baixas |
| Descoñecidas | Descoñecidas |
|  |
| Carreira cara ao mar (setembro-outubro de 1914) | Primeira batalla de Picardy – Batalla de Flirey – Batalla de Albert – Primeira batalla de Artois – **Batalla de Bassée** – Batalla de Messines – Batalla de Armentières – Batalla de Yser – Primeira batalla de Ypres – Primeira batalla de Champagne |

A **batalla de Bassée** foi unha batalla da Primeira guerra mundial, que forma parte da campaña da carreira cara ao mar, que enfrontou no norte de Francia a tropas alemás e británicas.

O VI Exército alemán conquistou Lille en outubro de 1914, mentres que o IV Exército atacou ás tropas británicas en Ypres. Os británicos tiveron que retirarse, mentres que os alemáns avanzaron sobre La Bassée e Neuve Chapelle. O 15 de outubro, os británicos contraatacaron, recuperando a posición de Givenchy. Non puideron volver a tomar La Bassée. Os días seguintes, as tropas xermanas recibiron reforzos e retomaron a iniciativa. Os británicos foron quen de manter a súa posición tras ser reforzados por tropas indias. Nos seguintes días e semanas, os británicos resistiron a ofensiva alemá. Finalmente, non se produciron máis cambios territoriais. Outra batalla, a primeira batalla de Ypres, eclipsou estes combates.

Véxanse tamén
-------------

### Ligazóns externas

* Rickard, J. (25 de agosto de 2007), "Battle of La Bassée, 10 October-2 November 1914", en *History of War* *(en inglés)*.
**Thomas Bach**, nado en Baviera o 29 de decembro de 1953, é un ex-campión olímpico alemán de esgrima e actual presidente do Comité Olímpico Internacional, cargo para o que foi elixido durante a 125ª Sesión do COI, en Buenos Aires, en 2013.

Campión olímpico de esgrima (florete) por equipos en Montreal 1976 representando a Alemaña Occidental, campión mundial o ano seguinte en Bos Aires, expresidente do Comité Olímpico Alemán e membro do Comité Executivo do COI, foi elixido como 9º presidente do COI en 10 de setembro de 2013, sucedendo ao belga Jacques Rogge.

Foi elixido para un período de oito anos, coa posibilidade doutro máis de catro anos tralo final do primeiro mandato. Derrotou outros catro candidatos, o ucraíno Sergey Bubka, o portorriqueño Richard Carrión, o suízo Denis Oswald, o singapurés Ser Miang Ng e o taiwanés Ching-Kuo Wu, obtendo un total de 49 votos na segunda rolda de votación.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Thomas Bach Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Thomas Bach, novo presidente do Comité Olímpico Internacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q72245
* WorldCat
* VIAF: 59968632
* BIBSYS: 90068582
* BNF: 178121594
* BRE: 3264634
* DeutscheBio: 122548515
* Discogs: 2736619
* GEC: 21139320
* GND: 122548515
* IMDb: nm2855507
* ISNI: 0000000012453956
* Munzinger: 00000022891
* Munzinger: 01000001542
* SUDOC: 204764475
* TMDb: 1596440
* OCID: thomas-bach
* Sports Reference: thomas-bach-1

 |
**Xosé Manuel Soutullo España**, nado en Vigo o 4 de febreiro de 1956, é un editor galego.

Traxectoria
-----------

Vinculado coa Editorial Galaxia durante máis de corenta anos, coordinou equipos de correctores, lingüistas, maquetación, probas e deseño. Tamén traballou en Mar Maior (Galaxia, en castelán e portugués brasileiro), Merlín Comunicación (outros produtos de Galaxia).

Coordinou exposicións como a de Fermín Penzol, *Unha obra para un país,* de 2013; Francisco Fernández del Riego, *Cos ollos do seu espírito*, de 2013 ou *60 obras para 60 anos* polo aniversario da Fundación Penzol en 2023. Desde 1989 foi secretario de dirección do Consello de Redacción de *Grial, Revista Galega de Cultura*, ata 2019. Tamén formou parte do seu Consello Asesor, e desde o 17 de xuño de 2022 tamén do Consello de Administración. En 2023 tamén era director da Fundación Penzol e conselleiro de Galaxia.

En outubro de 2023 o Consello de Administración da Editorial Galaxia nomeouno Director Xeral da editora, substituíndo no cargo a Francisco Castro.

Notas
-----

1. 1 2  "Xosé Manuel Soutullo, novo director xeral da Editorial Galaxia após a saída de Francisco Castro". *Nós Diario*. 2023-10-20. Consultado o 2023-10-20.
2. 1 2  "Galaxia elixe a un home da casa para dirixir a editorial". *Galicia Confidencial*. Consultado o 2023-10-20.
3. ↑  "Xosé Manuel Soutullo, novo director xeral da editorial Galaxia". *Diario de Pontevedra*. 2023-10-20. Consultado o 2023-10-20.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vídeo-entrevista en 2022, *Atlántico*.

* Entrevista en 2023, TeleVigo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q123138869
* BNE: XX1598805
* Dialnet: 1690583
* LinkedIn: xosé-manuel-soutullo-55093a88

 |
***La Escoba*** foi un periódico publicado en Soutomaior entre 1887 e 1888.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 17 de xullo de 1887 co subtitulo *Barre todos los domingos*, e no seu segundo ano cambiou o subtítulo por *Barre una vez por semana*. A pesar de publicarse en Soutomaior, dedicaba gran cantidade de espazo a Redondela. Fai pública demostración de republicanismo, vinculándose ao Partido Demócrata Progresista de Manuel Ruiz Zorrilla. Puido ser o seu director Antonio Orellana Pereira, aínda que non existe seguridade. Entre os seus colaboradores figuraron Agustín Iribarren, Jaime Martí Miquel, Manuel Matoses, Eduardo de Palacio e Juan Pérez Zúñiga.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Amoedo López, Gonzalo; Gil Moure, Roberto (2001). *A prensa en Redondela. Aproximación histórica 1883-1933*. Redondela: Concello. pp. 21–24. ISBN 84-8302-720-8.

* "Escoba, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
Coordenadas: 12°10′49.11″S 61°10′1.64″L﻿ / ﻿-12.1803083, -61.1671222

 **Mauricia**, situada no océano Índico .
**Mauricia** é un pequeno continente prehistórico científicos de diferentes universidades do mundo indican que foi ser cuberto no océano Índico, atópase baixo Mauricio e as Illas Reunión. É un "microcontinente" prehistórico escondido baixo unha espesa capa de lava que ten miles de metros de profundidade no océano Índico. Teríase desmembrado hai uns 60 millóns de anos de Madagascar ao derivar na formación do subcontinente da India actual.

A formación dos continentes adoita asociarse con columnas volcánicas eruptivas, polo que durante o proceso (deriva continental) se foron perdendo algunhas partes destas masas.

Descubrimento
-------------

Unha praia en Mauricio.
O continente, que científicos principalmente da Universidade de Oslo, liderados polo xeólogo Trond H. Torsvik, xunto con outros da Universidade de Witwatersrand e da Universidade de Liverpool, afirman ter descuberto no océano Índico.

Calculan que nos últimos 65,5 millóns de anos se formaron mesetas a partir dunha serie de cadeas volcánicas. Observando a invesión da gravidade, descubriuse que o chan do continente é anormalmente espeso.

Os científicos analizaron a area das praias de Mauricio, onde atoparon pequenos cristais de silicato de circonio, formados hai millóns de anos, moito antes de que existise calquera outra rocha na illa tras varios estudos sobre unha masa terrestre que chamaron Mauritia.

Localización
------------

Segundo indican nos seus estudos, Mauritia ocupa a zona onde se erguen agora as Illas Mascareñas e a meseta adxacente, ao leste de Madagascar e ao suroeste do océano Índico, e, hoxe, esténdese nun arco ao norte das Seychelles, colocando os restos do vello continente desgarrado en baixo de Mauricio e na Illa da Reunión.

Formación
---------

 Deriva dos continentes de Panxea. Na zona da dereita pódese ver o movemento da masa que máis tarde formaría a India.
Propoñen que o pequeno continente se fragmentou despois da ruptura de Madagascar, formando unha liña de dorsal no medio do océano Índico. Durante o período de 83,5 e 61 millóns de anos, que resultou na apertura da conca ceada nas illas Mascareñas, que fixo que ao final se desprendese do territorio que hoxe é Madagascar.

Foi afundido aproximadamente ao mesmo tempo que a masa terrestre coñecida agora como subcontinente iindio comezou a moverse ao norte / nordés de Madagascar. Indican que a reconstrución do movemento das placas e da gravidade atopada no terreo apoian a súa teoría, tendo en conta que as Seychelles son un fragmento supervivente do continente perdido.

Notas
-----

1. ↑  Pesquisadores descobrem um Microcontinente denominado Mauritia Oficinadanet.com.br
2. ↑  Um Microcontinente Submerso no Oceano Índico Veja.abril.com.br
3. ↑  Antigo Microcontinente encontrado no Oceano Índico Ciencia-online.net

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Océano Índico
* Seychelles
* Mauricio
* Reunión
**Florentino Pérez Rivas**, nado en Llaviana o 14 de decembro de 1916 e finado no mesmo concello en 2007, foi un guerrilleiro antifranquista asturiano.

Traxectoria
-----------

Albanel veciño de Canzana. Membro da UGT e afiliado á Agrupación Socialista de Canzana dende 1934. O seu irmán Jesús morreu aos 22 anos na folga xeral revolucionaria de 1934. Logo da caída de Asturias en outubro de 1937 foi detido. Xulgado consello de guerra o 21 de xuño de 1938, foi condenado a 30 anos de reclusión. Abríronlle expediente de responsabilidade civil en 1938. Estivo internado no campo de concentración de Camposancos, na prisión de Figueirido dende o 12 de agosto de 1938 ata o 16 de xaneiro de 1942, en que foi trasladado ao Destacamento Penal das Minas de Silleda, do que saíu en liberdade condicional en 1942, incorporándose á guerrilla. Escapou da salvaxe represión do Pozo Funeres en 1948.

Formou parte do grupo de 29 guerrilleiros socialistas que o 23 de outubro de 1948 foron evacuados desde o porto de Luanco (Gozón) a Francia nun barco fretado por Indalecio Prieto desde Saint-Jean-de-Luz. Estableceuse en Belfort (Territorio de Belfort). Traballou como albanel e pertenceu ás seccións da UGT e do PSOE de Belfort. Foi tesoureiro do Grupo Departamental do PSOE de Territorio de Belfort onde residiu ata finais da década dos noventa. Regresou a Llaviana, onde morreu en 2007.

Notas
-----

1. ↑  *Boletín Oficial de la Provincia de Oviedo*, 7-12-1938, p. 3.
2. ↑  *BOE*, 24-6-1942, p. 4451.
3. ↑  *La Nueva España*, 11-4-2007.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Acto homenaje a los hermanos Suso y Florentino Pérez Rivas el 5 de octubre a las 12
* Los socialistas homenajearon a Florentino Pérez, un guerrillero exiliado en 1948
* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31283469
* DSBE: 10278\_perez-rivas-florentino

 |
Localización dos acantilados de Moher.
Cantís de Moher
Aillte an Mhothair (o seu nome en gaélico)
cantís de Moher
Os **cantís de Moher** (en inglés *Cliffs of Moher*, en gaélico irlandés *Aillte an Mhothair*, literalmente "cantís da ruína") encóntranse no límite suroccidental da rexión do An Bhoireann, cerca de Doolin, no condado de Clare da República de Irlanda.

Os cantís elévanse 120 m sobre o océano Atlántico no punto chamado *Hag's Head* e esténdense ao longo de 8 quilómetros até alcanzar unha altura de 214 m.

O torre de O'Brien (*O'Brien's Tower*) é unha torre circular de pedra que se atopa aproximadamente na metade dos acantilados. Foi construída por Sir Cornellius O'Brien en 1835 como miradoiro para os centos de turistas que acudían ao lugar. Desde o alto da atalaia pódense ver as Oileáin Árann e a baía de Galway, e ao fondo as montañas Maumturk en Connemara.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cantís de Moher*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

### Ligazóns externas

* Fotos dos cantís de Moher

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q239477
* WorldCat
* VIAF: 201144782744909037901
* GeoNames: 2962572

 |
**San Xillao de Ferreiravella** é unha parroquia do concello de Riotorto, diocese de Mondoñedo. Segundo o IGE, en 2020 tiña 69 habitantes (31 homes e 38 mulleres), distribuídos nos barrios de Ferreira, Soutelo, O Mazo, A Granxa, As Chairas e O Rego de Baixo. Ferreira comprende os lugares da Ribadiña e do Pouxaneiro. Soutelo comprende Soutelo de Riba e Soutelo de Baixo.

Está situada a 5 km das Rodrigas, seguindo a estrada local que comunica a capital do concello co Marco Baixo (A Pastoriza). Limita ó norte coas parroquias de Espasande de Baixo, ó sur coa Órrea, ó leste con Xudán (parroquia do concello da Pontenova) e ó oeste con Aldurfe. Ocupa unha extensión de 5,59 km².

Xeografía
---------

As terras da parroquia de Ferreiravella están regadas polo río do mesmo nome, que corre dende o nacemento no Marco ata chegar á confluencia co río Torto, afluente do río Eo. Nos seus 7 km recibe as augas de varios regos, entre eles o do Roldín, o das Chairas e o da Casanova. Noutro tempo o seu caudal movía numerosas moas, muíños e tres mazos.

O relevo é montañoso, cun val estreito formado polo río que corre entre dous cordais. Salvo O Mazo, que se encontra no fondo do val, o resto das entidades poboacionais que o compoñen sitúanse nas lombas dos pronunciados montes que configuran o curso do río. As Toxeiras ó leste, o Corno e As Leivas ó oeste e as Penas do Vilar ó sur constitúen as maiores elevacións a unha altitude de entre 550 e 650 metros.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ferreiravella

| Lugares da parroquia de Ferreiravella no concello de Riotorto (Lugo) |  |
| --- | --- |
| As Chairas | A Granxa | O Mazo | O Pouxaneiro | A Ribadiña | Soutelo |

### Parroquias de Riotorto

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Riotorto |  |
| --- | --- |
| Aldurfe (San Pedro) | Espasande de Baixo (Santa María) | Ferreiravella (San Xillao) | Galegos (Santa María) | A Muxueira (San Lourenzo) | A Órrea (Santa Comba) | Riotorto (San Pedro) | Santa Marta de Meilán (Santa Marta) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia" (en galego). Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 24 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Riotorto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388439
* código INE: 27054030000

 |
**Eduardo Puente Carracedo**, coñecido como **Nécoras**, nado en Santiago de Compostela en 1887 e finado na mesma cidade o 28 de xuño de 1937, foi un sindicalista e librepensador galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Antonio Puente Arrochena, dunha familia de panadeiros. Foi un dos fundadores da Juventud Liberal e participou nun mitin en lembranza de Ferrer i Guardia en 1910. Emigrou a Arxentina e destacou en Tierra de Fuego como un dos alicerces da Federación Obrera de Magallanes, pasou un ano na prisión de Ushuaia e foi deportado en 1921. Retornou a Santiago de Compostela e foi asesor do Sindicato de Panaderos La Espiga da CNT. A mediados dos anos 20 dirixiu o negocio familiar afastándose da organización obreira. Na República fíxose célebre por rexentar unha taberna no Pombal denominada El Infierno e polas súas actitudes anticlericais. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 buscou refuxio nos restos do Castelo da Rocha Forte, pero foi capturado, estivo preso e foi asasinado na ponte da Rocha, no lugar da Amañecida, en Compostela.

A súa vida serviu de inspiración para a novela *Home sen nome* de Suso de Toro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela: Positivas. p. 205. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Eduardo Puente Carracedo na páxina web *Nomes e Voces*.
**Germán Fernández Gracia**, nado en Vigo cara a 1911 e finado en Pontevedra o 28 de decembro de 1936, foi un xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi aprendiz de artilleiro na Escola de Tiro Naval en 1930. Quiosqueiro da estación de Pontevedra. Fundou un grupo denominado Vanguardia Izquierdista Anticlerical en 1932, do que foi secretario xeral. Afiliado a Izquierda Republicana, foi promotor do semanario *Clarín*, do que chegou a ser director. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 25 de xullo e xulgado por rebelión militar na causa 1119/36. Condenado a pena de morte en consello de guerra o 10 de decembro de 1936, foi executado en Pontevedra o 28 de decembro.

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Abuin Díaz en abril de 1933.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-12-1936, p. 9.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-4-1933, p. 14.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Contra o esquecemento: Germán Fernández Gracia (1)

* Contra o esquecemento: Germán Fernández Gracia (2)

### Ligazóns externas

* Germán Fernández Gracia na páxina web *Nomes e Voces*.
**Flavius Claudius Constantinus**, foi emperador romano entre os anos 337 ao 340. Fillo terceiro de Constantino o Grande e mais a súa esposa Fausta, naceu en Arelate, a actual Arlés, na provincia da Galia no ano 316.

Traxectoria
-----------

Sendo un bebé, no 317, foi nomeado César, e no 323, con sete anos de idade xa participa co seu pai nunha campaña contra os sármatas. Aos dez anos foi nomeado comandante en xefe das tropas da Galia, a morte do seu medio irmán Crispo, e unha inscrición atopada na Galia o nomea *alamaricus*, polo que é probábel que os seus xenerais tiveran gañado algunha batalla contra os alamáns no ano 330. A súa carreira militar continuou co nomeamento por parte do seu pai coma xefe da campaña contra os godos no 332, que invadiran a Tracia e a Moesia, derrotándoos e collendo como refén o fillo máis vello do rei godo Alarico.

A morte do seu pai, Constantino o Grande, reúnese cos seus irmáns en Sirmium, no territorio da Panonia, sendo nomeado Augustus baixo o nome de Constantino II, e na división do Imperio, correspóndelle gobernar as provincias da Galia, Hispania e Britania. Sendo seu irmán Constante moi cativo, noméase a Constantino II o seu titor e coidador das terras de Italia, África e Iliria que lle corresponderan a Constante.

Veuse envolto nas loitas das dúas correntes do cristianismo. O trinitarismo era a dominante en Occidente, mentres o arianismo érao en Oriente. Constantino II liberou a Atanasio, bispo de Alexandría e autorizouno a volver á cidade, acción que o indispuxo co seu irmán Constancio II que era adepto o arianismo.

Coa maioría de idade de Constante, este solicita a liberación da súa porción do Imperio que lle tocara na división feita en setembro do 327 en Sirmium, ao que se nega Constantino II. O seu carácter autoritario supoñía que seu irmán se ía pregar, pero rebelouse contra esta imposición, o que obrigou a Constantino a ir contra Italia e o seu irmán, e as tropas atopáronse en Aquileia, sendo derrotado e morto Constantino II e o seu corpo foi guindado ó río Alsa en abril do 340. Posteriormente foi recuperado e soterrado en Constantinopla con honores imperiais, ficando Constante coa porción do Imperio do seu irmán.

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Licinio | **Constantino II**(337-340) | *Precede a:* Constante |
| Constantina |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q46734
* WorldCat
* VIAF: 82697127
* BAV: ADV10924571
* BMT: 140662
* BNE: XX6106648
* BNF: 162783058
* CANTIC: a11113984
* CERL: cnp00555718
* DBE: constantino-ii
* DeutscheBio: 118565192
* EBID: ID
* FAST: 1943681
* GEC: 0019562
* GND: 118565192
* ICCU: CFIV169366
* ISNI: 0000000116798502
* LCCN: n2013075203
* SUDOC: 174464908
* TePapa: 68678
* Treccani: costantino-ii-imperatore
* ULAN: 500355675

 |
**Luis García Mosquera**, nado en Viveiro o 13 de maio de 1946 e finado o 12 de xaneiro de 2024, foi un futbolista galego, que xogaba de defensa.

Traxectoria
-----------

Naceu en Viveiro e aos 14 anos trasladouse á rúa Vizcaya da Coruña. Alí ingresou no Liceo de Monelos, onde xogou primeiro como xuvenil e logo dous anos na categoría de modestos. En novembro de 1964, Vizoso levouno para o Fabril, no que xogou durante catro campañas ata que no verán de 1968 pasou ao Deportivo da Coruña.

Na tempada 1968–69 debutou co Deportivo en Primeira División, na primeira xornada de liga contra o CD Málaga a domicilio que rematou con derrota deportivista (3–1). Nesa campaña participou en 27 partidos, formando parte da defensa habitual no esquema de Cheché Martín, acompañado por José Domínguez, José Manuel Sertucha e Antonio Benlloch.

Xogou un total de oito tempadas no Deportivo, disputando máis de 200 partidos e vivindo tres descensos e dous ascensos. En 1976 fichou polo Getafe Deportivo de Segunda División, no que militou durante unha tempada antes de retirarse e volver á Coruña.

Notas
-----

1. ↑  "Mal partido en Riazor con victoria del Fabril sobre el Europa por 4-1". *La Voz de Galicia* (en castelán). 20 de novembro de 1964. p. 4.
2. ↑  "Luis pasó al Deportivo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 11 de xullo de 1968. p. 8.
3. ↑  "Luis". *La Voz de Galicia* (en castelán). de xuño de 1994. p. 95.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
A **guerra convencional** é un tipo de guerra que se realiza utilizando teorías, medios, estratexias e tácticas tradicionais, no contexto dun conflito armado entre dous ou máis estados abertamente hostís. As forzas de ambos bandos quedan ben definidas, adoitan combater en campos de batalla definidos e loitan con armamento cuxo obxectivo primordial é o exército inimigo e as súas infraestruturas. Normalmente, o termo *guerra convencional* exclúe o uso de armas de destrución masiva e especificamente o uso de armas nucleares.

En xeral, o propósito da guerra convencional é debilitar ou destruír as forzas militares do inimigo, para negarlle a posibilidade de seguir combatendo e obrigar á súa dirixencia política a renderse. Con todo, pode darse que algún dos bandos utilice tácticas non convencionais para forzar a capitulación. Este feito, e o enorme poder dalgunhas armas convencionais contemporáneas, fan que o límite entre guerra convencional e outros tipos de guerra poida ser difuso.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerra acoirazada
* Guerra aérea
* Defensa antiaérea
* Guerra
* Guerra de trincheiras
* Guerra de guerrillas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q429245
* JSTOR: conventional-warfare
* MAG: 2781157960

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Nosa Terra.
***A Nosa Terra*** foi unha publicación editada en Buenos Aires de 1942 a 1972.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico galego*, apareceu o 28 de xuño de 1942, co número 425. Editado pola Irmandade Galega de Buenos Aires. Publicación política nacionalista que retoma o título da publicación do Partido Galeguista, da que se considera continuadora. Tivo unha periodicidade irregular e informaba dos propositos e actividades dos grupos nacionalistas de Buenos Aires e América. Alfonso Daniel Rodríguez Castelao actuou como director e editorialista ata o seu falecemento. Foron despois directores Bieito Cupeiro, Alfonso Fernández Prol e Manuel Pedreira. Entre os seus colaboradores figuraron Eduardo Blanco Amor, Xosé Núñez Búa, Antón Alonso Ríos, Avelino Díaz e José Rodríguez Vázquez. Cesou a súa publicación o 1 de decembro de 1972.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Monteagudo, Henrique (editor) (1996). *De viva voz. Castelao. Conferencias e discursos*. Santiago de Compostela: Fundación Castelao. ISBN 84-922417-0-5. OCLC 0431589260.
* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: CCG. pp. 163–164. ISBN 84-87172-30-X.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 338-339. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Repertorio da prensa da emigración galega Consello da Cultura Galega.
* "Resistencia cultural e silencio político (1950-1963)" Asociación Socio-Pedagóxica Galega.
O **voo 612 de Air West** era un servizo doméstico regular de pasaxeiros entre Khartún e Al-Fashir, no Sudán. O día 24 de xaneiro de 2007 o Boeing 737 que operaba a ruta, con 103 persoas a bordo, foi secuestrado pouco despois da engalaxe por un único home. O avión aterrou sen problemas en Xamena, Chad, onde o secuestrador se rendeu.

Secuestro
---------

O día do secuestro os ocupantes do avión eran todos sudaneses coa excepción dun cidadán británico e dun agregado militar italiano. Mohamed Abdu Altif, un home de 26 anos de Al-Fashir, entrou armado na cabina de mando do avión ás 09:00 hora local, unha media hora despois de engalar do aeroporto de Khartún. Ordenou ao piloto voar a Roma e despois a Londres. Inicialmente informouse que a súa arma era un fusil de asalto AK-47, pero realmente era unha pistola.

Despois de que o piloto lle explicase de que non había suficiente combustible para chegar a Londres accedeu a voar ata Chad. Non fixo ameazas ou comunicacións aos pasaxeiros, ningún dos cales se decatou de que o avión fora secuestrado. Cando o avión entrou no espazo aéreo do Chad foi interceptado por cazas franceses Mirage F-1 estacionados en Xamena, que escoltaron ao 737 ata que aterrou no aeroporto de Xamena, onde foi rodeado por tropas do Chad. Tras 20 minutos de negociacións o secuestrador liberou aos ocupantes do avión antes de rendirse.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Sudanese hijack ends, hijacker seized in Chad - World - News Brief - Newsgd". *www.newsgd.com*. Consultado o 2019-01-19.
2. 1 2  "Troops seize hijacker of Sudan plane in Chad". *France 24*. Archived from the original on 30 de setembro de 2007. Consultado o 2019-01-19.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4698264
* ASN: 20070124-0

 |
Parroquias de Galicia.
Estados Unidos: Santa Fe Railway, mapa de ruta das concesionarias de 1891, *Grain Dealers and Shippers Gazetteer*.
Un **nomenclátor** ou **índice de topónimos** é un catálogo de nomes xeográficos, o cal, en conxunto cun mapa, constitúe unha importante referencia sobre lugares e os seus nomes.

Nomenclátor en España
---------------------

Este termo en España refírese á relación de todas as unidades de poboación de cada un dos municipios. Esta listaxe detallada contén as entidades de poboación (tanto singulares como colectivas), núcleos e superficie de cada un dos municipios, permitindo coñecer de que xeito se asenta a poboación nos mesmos. Contén, para cada unha destas unidades, tanto a poboación como datos de carácter xeográfico.

### En Galiza

Esta sección é un extracto de Nomenclátor de Galicia.[editar]

O *Nomenclátor de Galicia* é un corpus toponímico desenvolvido pola Xunta de Galicia que regula os topónimos oficiais dos lugares, parroquias e concellos de Galiza. Publicouse en 2003.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *nomenclátor*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Toponimia

* Nomenclátor de Galicia

### Ligazóns externas

* Nomenclátor de Galicia
* Toponimia das 3091 freguesías (parroquias), 308 municipios (concellos) e 29 distritos (provincias) de Portugal da Carta Administrativa Oficial de Portugal PDF (741 KB)
* Datos descargables para Portugal (formatos SHP/DBF, KML e XLS comprimidos en RAR)
* Datos actualizados ata 2016 para Portugal (formatos SHP/DBF comprimidos en RAR)
* Orixe dos topónimos asturianos
* Toponimia de Castela e León
* Nomenclátor de España, polo Instituto Nacional de Estadística
* Nomenclátor General Básico de España e Nomenclátor Geográfico de Municipios y Entidades de Población (s.v. *Información Geográfica de Referencia*) (formatos ACCDB e ODB/MDB)
* Geonames.org estruturado ontoloxicamente e baixo licenza CC, con wiki e bases de datos descargables

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1006160
* AAT: 300026202
* EBID: ID
* GND: 4067870-2
* JSTOR: gazetteers
* LCCN: sh85053596

 |
| Roma |
| --- |
| **Monarquía** |
| **República** |
| **Imperio** |
| **Principado** | **Dominado** |
| **Imperio de Occidente** | **Imperio de Oriente** |
| **Maxistrados Ordinarios:** |
| * Cónsul
* Pretor
* Cuestor
* Promaxistrado
 | * Edil
* Tribuno da plebe
* Censor
* Gobernador
 |
| **Maxistrados Extraordinarios:** |
| * Ditador
* Magister equitum
 | * Triumvirato
* Decénviro
 |
| **Oficiais e Títulos:**  |
| * Pontífice Máximo
* Legatus
* Dux
* Officium
* Praefectus
* Vicarius
* Vigintisexviri
 | * Magister militum
* Imperator
* Princeps Senatus
* Emperador
* Augusto
* César
* Tetrarquía
 |
| **Institucións e normas**: |
| * Asembleas romanas
* Senado romano
* Constitución republicana
 | * Dereito romano
* Cursus honorum
* Colexiatura
 |

O **censor** era un maxistrado da Roma antiga que se encargaba de manter o censo, supervisar a moral pública e supervisar certos aspectos das finanzas do goberno. O poder do censor era absoluto: ningún maxistrado podía opoñerse ás súas decisións, e só outro censor que o sucedese podía anular esas decisións. A regulación do censor da moral pública é a orixe do significado moderno das palabra "censura".

Deberes
-------

Os deberes dos censores pódense dividir en tres clases, todas elas estreitamente relacionadas entre si:

* O *Census*, ou rexistro dos cidadáns e dos seus bens, no que se incluía a lectura das listas do Senado (*lectio senatus*) e o recoñecemento de quen tiña a condición de équite ou de clase ecuestre (*recognitio equitum*);
* O *Regimen Morum*, ou mantemento da moral pública; e
* A administración das finanzas do estado, baixo a cal se clasificaba a superintendencia dos edificios públicos e a construción de todas as novas obras públicas.

As competencias orixinais do censor foron, ao principio, moito máis limitadas, e restrinxíronse case enteiramente a facer o censo, pero a posesión deste cargo trouxo gradualmente consigo novos poderes e novos deberes. Unha visión xeral destes deberes exprésase brevemente no seguinte paso de Cicerón:

> *Os censores deben determinar as xeracións, orixes, familias e propiedades das persoas; deben (vixiar/protexer) os templos da cidade, as estradas, as augas, o tesouro e os impostos; deben dividir o pobo en tres partes; a continuación, deben (permitir/aprobar) as propiedades, xeracións e rangos [do pobo]; deben describir a descendencia de cabaleiros e soldados a pé; deben prohibir ser solteiros; son para guiar o comportamento do pobo; non deben pasar por alto os abusos no Senado.*
> 
>

Notas
-----

1. 1 2  Suolahti, Jaakko (1963). *The Roman censors : a study on social structure*. Suomalainen tiedeakatemia. OCLC 460457839.
2. ↑  "censorship". *etymonline.com*. Consultado o 2023.
3. ↑  Tullius Cicero, Marcus. *De Legibus*.