A **Nación Navajo** (en navajo: *Naabeehó Bináhásdzo*) é un territorio nativo americano semiautónomo habitado polo pobo navajo. Abrangue 71.000 km2, ocupando anacos do nordeste de Arizona, sueste de Utah e noroeste Novo México. É a meirande área asignada principalmente baixo a xurisdición nativa americana dos Estados Unidos.

Nome
----

En inglés, o nome inicial da zona era "Navajo Indian Reservation" ("Reserva India Navajo"), gobernado dende 1923 polo "Consello tribal Navajo". O 15 de abril de 1969, o nome oficial no escudo utilizado polo goberno foi cambiado a "Navajo Nation" (Nación Navajo), indicando que a partir dese día "toda a correspondencia, inmóbil *[*sic*]*, papel de carta [...] da tribo Navajo utilizaría a denominación Nación Navajo para identificar a tribo". En 1994, unha proposta de cambiar a designación oficial de "Navajo" a "Diné" foi rexeitada polo consello. Eles dixeron que o nome *Diné* representaba o tempo de sufrimento antes da Longa marcha, e o termo *Navajo* é a axeitada designación para o futuro.

En navajo, a entidade xeográfica cos límites fronteirizos delimitados é coñecido como *"Naabeehó Bináhásdzo".* Isto contrasta con *"Diné Bikéyah"* e *"Naabeehó Bikéyah"* para a idea xeral de "Navajoland". Ningunha das designacións debería ser confundida con *"Dinétah",* o termo usado para o fogar tradicional do pobo Navajo, situado na área entre as montañas *Dookʼoʼoosłííd* (San Francisco Peaks), *Dibé Ntsaa* (Hesperus Mountain), *Sisnaajiní* (Blanca Peak) e *Tsoodził* (Mount Taylor).

Historia
--------

*Artigo principal**:* Pobo navajo.
Cambios e expansión das fronteiras da Reserva dos Navajo dende 1868 ata 1934.
Despois da Longa Marcha e o retorno dos navajo dende o seu encarceramento en Bosque Redondo, a "Navajo Indian Reservation" estableceuse no Tratado de 1868. As fronteiras foron definidas polo paralelo 37º polo norte, a liña de Fort Defiance polo sur, Fort Lyon polo leste e meridiano 109° 30′ polo oeste. Malia que o tratado proporcionaba preto de cen millas cadradas no Territorio de Novo México, o tamaño actual do territorio era de 1.346.916 hectáreas—un pouco máis da metade. Esta peza inicial da terra represéntase no deseño da bandeira da Nación Navajo por un rectángulo de cor marrón escuro.

Porén, debido ó feito de que non había límites físicos ou paneis de sinalización fixáronse no seu lugar, moitos navajos ignoraron estes límites formais e volveron ó lugar onde os tiñan en catividade. Unha significativa poboación navajo aínda reside ó longo de Little Colorado e Colorado Rivers así como en Naatsisʼáán (Navajo Mountain), nunca sufriron nos campos de concentración en Hwéeldi (Ft. Sumner).

A primeira expansión do territorio ocorreu o 28 de outubro de 1878, cando o Presidente Rutherford Hayes asinou unha orde executiva aumentando os límites 20 millas cara ao oeste.

Notas
-----

1. ↑  "Entrada navajo en Digalego". Arquivado dende o orixinal o 20 de decembro de 2016. Consultado o 07 de decembro de 2016.
2. ↑  Wilkins, David Eugene. *The Navajo Political Experience.* Diné College Pres. Tsaile/Tséhílį́: 1999. page 3.
3. ↑  "Navajo oppose name change", *Indian Country Today,* 12 de xaneiro de 1994
4. ↑  Young, Robert W & William Morgan, Sr. *The Navajo Language. A Grammar and Colloquial Dictionary.* University of New Mexico Press. Albuquerque, NM: 1987.
5. 1 2 3 4  Iverson, Peter & Monty Roessel. *Diné: A History of the Navajos.* University of New Mexico Press. Albuquerque, NM: 2002. page 68ff.
6. ↑  History. Arquivado 17 de abril de 2021 en Wayback Machine. Government of the Navajo Nation. Consultado o 20 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web da Nación Navajo

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1783171
* WorldCat
* VIAF: 150761353
* FAST: 1715437
* GND: 672951-4
* ISNI: 0000000101276357
* LCCN: no97004282
* OSM: 9795457
* SUDOC: 052631826
* TGN: 7669106

 |