recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Campanario (homónimos).
A Torre de Pisa, campanario exento
Un **campanario** ou **campanil** é un edificio ou torre construída xunto a unha basílica, catedral, igrexa ou capela onde se colocan as campás, coa finalidade de convocar a asistencia dos fregueses ao servizo relixioso.

Ao referirse aos campanarios de igrexas italianas, úsase moitas veces as palabras **campanil** ou **campanile**. O campanil (ou campanario) máis coñecido é probablemente a Torre de Pisa, famosa pola súa inclinación. Tamén é coñecido o campanario da Basílica de San Marcos, en Venecia.

Actualmente moitos campanarios no canto de campá teñen un carrillón, instrumento musical conformado por varias campás.

Outra modalidade esencial dos campanarios atopámola nas espadanas, macizos de pedra, a maioría deles con remates mixtilíneos, onde se colocan unha serie de campás; estes espazos ou aberturas para colocar as campás coñécense como *claros*. Unha espadana pode ter un significativo número de campás de diferentes tamaños.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* O Campanario

| * v
* c
* e
Elementos da arquitectura eclesiástica |
| --- |
| Áreas | Ábsida  ·  Absidiola  ·  Adro  ·  Claustro  ·  Coro  ·  Cruceiro  ·  Deambulatorio  ·  Nártice  ·  Nave  ·  Presbiterio  ·  Sancristía  ·  Transepto |
| Exterior | Arcobotante  ·  Arquitrabe  ·  Arquivolta  ·  Cabeceira  ·  Campanario  ·  Canzorro  ·  Chapitel  ·  Contraforte  ·  Espadana  ·  Fachada  ·  Gárgola  ·  Nicho  ·  Parteluz  ·  Pináculo  ·  Portada  ·  Porta  ·  Tiburio  ·  Tímpano  ·  Xamba |
| Interior | Altar  ·  Arcada  ·  Bóveda  ·  Capitel  ·  Ciborio  ·  Columna  ·  Coxía  ·  Cuncha  ·  Cúpula  ·  Galería  ·  Hemiciclo  ·  Imaxinaría  ·  Mosaico  ·  Pavimento  ·  Piar  ·  Retablo  ·  Rosetón  ·  Tribuna  ·  Triforio  ·  Vidreira |
| Outros | Arco  ·  Baixorrelevo  ·  Cogullo  ·  Florón  ·  Gablete  ·  Lobo  ·  Tramo  ·  Trazaría |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3664270
* GEA: 2949

 |
A ***Blanca Quiroga*** foi a primeira embarcación de salvamento marítimo que operou en España. Leva o nome de Blanca Quiroga, filla de Emilia Pardo Bazán.

Historia
--------

A lancha de salvamento *Blanca Quiroga* na actualidade, no parque de Bens, na Coruña.
O ano 1970 o pesqueiro *La Isla* embarrancou na *pedra do Boi*, a escasos metros da costa da Torre de Hércules, na Coruña, perdendo a vida catorce dos seus quince tripulantes, cuxos berros solicitando axuda non puideron ser atendidos pola falta de equipos de salvamento marítimo.

Ante semellante desgraza, Francisco Dotras Lamberti encabezou un movemento social que permitiu a chegada ao porto da Coruña, un ano despois do sinistro, de dúas embarcacións inglesas deseñadas para o rescate de vidas humanas no mar. Nacía así a primeira base da Cruz Vermella do Mar en España.

No ano 1973, grazas ás doazóns de particulares e institucións coruñesas, chegou á Coruña a lancha *Blanca Quiroga*.

Durante os seus 29 anos de servizos, a *Blanca Quiroga* participou en incontábeis salvamentos, sendo os máis recordados os dos accidentes do *Urquiola* (1976) e mais o do *Mar Exeo* (1992).

Cando a catástrofe do *Prestige* (novembro de 2002) a embarcación estaba xa retirada, no porto de Oza, sometida a traballos de reparación, antes de ser destinada ao seu servizo derradeiro: honrar a memoria da xente do mar.

O 12 de decembro de 2002, a Cruz Vermella entregou o barco á cidade da Coruña, que o instalou no recentemente creado parque de Bens, fronte as costas que tantas veces percorrera.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Cuarenta años salvando vidas. La base de la Cruz Roja del Mar de A Coruña fue la primera de España" *La Voz de Galicia*, 2 de outubro de 2011.
* "La «Blanca Quiroga» ya descansa en su retiro del parque de Bens" *La Voz de Galicia*, 30 de novembro de 2002.
* Cruz Roja Española. Contaminación en las costas de Galicia
**Antonio Bermúdez Leivas**, nado en Riotorto, foi un mariño e político galego.

Traxectoria
-----------

Piloto da mariña civil. Foi elixido alcalde de Riotorto en marzo de 1930. Na Segunda República foi elixido concelleiro en 1931. Militou en Izquierda Republicana e volveu ser alcalde o 24 de xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 20 de agosto. Xulgado en consello de guerra por rebelión na causa 321/37, foi condenado a cadea perpetua e estivo preso na prisión provincial de Lugo. Saíu en liberdade provisional por orde do Ministerio de Xustiza do 31 de maio de 1941.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Eugenio Alonso Ricoa** |  **Alcalde de Riotorto** 1930 - 1931 | Sucesor:**?** |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Riotorto** 1936 | Sucesor:**?** |

Véxase tamén
------------

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-3-1930, p. 7.
2. ↑  *BOE*, 16-6-1941, p. 4368-4371.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Bermúdez Leivas na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
**Antonio Amorín Martínez**, nado en Vilaza (Gondomar), en 1952, é un político galego. Foi o primeiro e único cargo elixido en Galicia nas listas da formación UPyD.

Traxectoria
-----------

Trasladouse a vivir a Baiona, onde desenvolveu a súa carreira política. Nas locais de 1987 presentouse nas listas do Partido Popular ao concello de Baiona, e saíu elixido concelleiro. Integrou o grupo de goberno liderado polo 'popular' Manuel Vilar Márquez e mantívose no goberno durante dúas lexislaturas máis como concelleiro de Vías e Obras e mais de Seguridade, ata que en 1999, uns meses antes das eleccións, deixou o seu posto. Nas municipais de 2011 presentouse encabezando a lista de UPyD, e obtivo unha acta de concelleiro. Foi o primeiro concelleiro, e o primeiro cargo político dese partido elixido en Galicia.

Uns meses despois abandonou este partido e permaneceu na corporación como independente.

Notas
-----

1. ↑  El único concejal de UPyD en Galicia deja el partido y le augura un fracaso electoral, *El País*, 24/9/2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Baiona.
**Antonio Arias Prada**, coñecido como **Clavel**, nado en Vilamartín de Valdeorras en 1895 e finado en Ourense 7 de novembro de 1940, foi un político e guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Militante do Partido Galeguista, foi presidente do PG de Vilamartín de Valdeorras. Foi tenente alcalde do concello de Vilamartín de Valdeorras. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia ao golpe e logo fuxiu a Asturias. Combateu no Batallón Galicia do Exercito do Norte acadando a graduación de tenente. Coa caída de Asturias retornou a Valdeorras e organizou un grupo guerrilleiro de sete ou oito membros, o grupo do Corgomo, que operou nas Terras de Valdeorras dende finais de 1937 até finais de 1939. Detido, foi xulgado por rebelión militar e condenado a pena de morte. Foi fusilado en Ourense o 7 de novembro de 1940 con Elías López Delgado.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 8-11-1940, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Nacionalismo e guerrilla: Un capítulo da loita antifranquista na Galiza

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Arias Prada na páxina web *Nomes e Voces*.
* Nacionalismo a man armada
**Andrés de Losada e Prada**, finado en Madrid o 8 de decembro de 1625, foi un político galego. Foi secretario de Estado cos reis de España Filipe III e Filipe IV.

Traxectoria
-----------

Ignórase o exacto lugar de nacemento de Andrés de Losada, pero é posíbel que fose valdeorrés pola súa mai, Francisca de Santalla, irmá de Andrés de Prada e Gómez de Santalla, que foi secretario do rei Filipe II, ou ben quirogués, a xulgar polo lugar onde funda morgadío, orixe que lle viría pola liña paterna (seu pai era un tal Álvaro de Losada y Somoza).

O seu tío conseguiríalle honores dos reis aos que serviu, pois Andrés de Losada sería tesoureiro da Real Casa da Moeda da Coruña e alcaide da fortaleza desa mesma cidade (1611). Nese mesmo ano morría o seu tío, mais antes obtería para el o nomeamento de secretario do rei Filipe III. Os dotes persoais do sobriño non debían ser magros, pois conseguiría ser Secretario de Guerra co mesmo rei, posto que mantivo con Filipe IV, aínda que pouco tempo, pois falecería aos poucos meses da subida ao trono dese monarca.

No seu testamento funda para o seu sobriño Pedro de Monseiro e Losada un morgadío vinculado no Hospital (Quiroga), onde tiña a súa casa e onde foi soterrado. Andrés de Losada foi, ademais, cabaleiro da Orde de San Xoán de Xerusalén e comendador de Fregenal de la Sierra.

Notas
-----

1. ↑  Carlos Cortés (10 de novembro de 2010). "Preparan la restauración de las tumbas medievales de Hospital". *La Voz de Galicia*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Tato, I. (1999). *Vilanova, Outarelo y San Francisco Blanco. Monografía histórica de una parroquia gallega*. O Barco de Valdeorras: Instituto de Estudios Valdeorreses. ISBN 84-930834-2-9.
***Ao pé do abismo*** é un libro da escritora galega Rosa Aneiros publicada no 2007. É un compendio de escritos seus realizados en varios medios e de temáticas moi diferentes.

Contén o conto *A última vaca*, premio Caixanova Francisco Fernández del Riego de Xornalismo.

Contido e características
-------------------------

Hai algúns escritos orixinais e outros xa foran escoitados ou lidos en: *El País*, *Nove Ondas*, revista *Turgalicia*, *Un día por diante* (Radio Galega), *Casa da Gramática*, *Grial*, *Agardando as lagarteiras* en culturagalega.org, revista do Celta, *Revista das Letras* de *El Correo Gallego*, *Faro de Vigo*, revista *Camballón dixital*, *Compostelán*, *La Voz de Galicia*, *As pegadas do camiño* (Acción contra el Hambre), *Fadamorgana*, *O son das buguinas*, *O lagarto pintado*, *El Progreso*, *Cerna* (Adega).

Os distintos relatos ás veces teñen unha intención xornalística de informar e outros son relatos en primeira persoa de acontecementos que poderían ser reais pero que son ficción, mais o abano é moi amplo. Cóntanse historias da súa familia, da condición da muller, fala de persoeiros, filmes, libros, lugares, paisaxes…

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Ao pé do abismo* na Casa das Letras.
|  |
| --- |
| Fundación | 1967 |
| Xénero | Información deportiva |
| País | España España |
| Cidade | Madrid |
| Ámbito | Nacional |
| Lingua | Castelán |
| Periodicidade | Diaria |
| Prezo | 1€ |
|

**As** é un xornal español de información deportiva, de tirada diaria, de pago e con distribución matinal editado polo Grupo PRISA.

Foi fundado en 1967 por Luis Montiel Balanzat, sendo o actualidade o diario deportivo máis lido na Comunidade de Madrid e o segundo diario deportivo de España tanto en tirada como en vendas e distribución. Así mesmo, o seu web *as.com* ocupa a terceira posición por número de visitas na clasificación de diarios nacionais.

Historia
--------

O xornal creouse en 1967 tomando o nome dunha anterior publicación, o *Semanario Gráfico As* que se editou desde 1932 ata 1936. A familia de editores Montiel, encabezada entón por Luís Montiel Balanzat, decidiu aproveitar a nova Lei de Prensa de 1966 para lanzar ao mercado un xornal de carácter diario, chamado *Diario As*, que competise directamente con Diario Marca a nivel nacional. O primeiro número das saíu ao mercado o 6 de decembro de 1967 cunha portada dedicada ao tenista Manuel Santana e ao boxeador "Sombrita", e o seu primeiro director foi Luís González de Linares. Nos anos 90, As converteuse no primeiro diario con todas as súas páxinas a cor e no segundo diario deportivo máis vendido en España.

Tras uns anos con perdas no xornal deportivo, en 1996 o Grupo Montiel pon á venda varias publicacións entre as que se inclúe As. De forma paralela, o Grupo PRISA estaba planificando a posta en marcha dun novo diario deportivo, pero a venda das fixo que a empresa envorcase todos os seus esforzos na compra da cabeceira na que tamén estaba interesado o Grupo Zeta. Finalmente, Vicente Montiel vende a PRISA o diario As o 12 de xullo de 1996. A nova empresa mantería o mesmo equipo de traballadores ás ordes do Grupo Montiel, salvo nos cargos directivos nos que Julián García Candau abandonaría para porse no seu lugar Alfredo Relaño. Por outra banda, Vicente Montiel pasaba a ser o presidente do Consello de Administración e nas firmas do diario comezaron a aparecer xornalistas que tamén traballaban en El País, Cadena SER ou Canal+ España.

Actualmente As é o diario deportivo máis lido en Madrid e continúa como segundo diario deportivo de España -por detrás de Marca-, tanto en tirada como en vendas e distribución.

Notas
-----

1. ↑  El País «EL PAÍS afiánzase como líder con máis de 100.000 exemplares sobre o segundo» Consultado o 21 de setembro de 2010
2. ↑  20 minutos «20minutos.es supera ls 3,35 millóns de usuarios e confírmase como o segundo web de información xeral» Consultado o 21 de setembro de 2010

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q719880
* GEC: 0522619

 |
**Arctino de** **Mileto** foi un poeta épico grego de fama lendaria que nacera, segundo a tradición, en tempos da 9ª olimpíada, é dicir entre -744 e o -741.

### Traxectoria

Dicíase que foi discípulo de Homero, aínda que Dionisio de Halicarnaso o consideraba como o poeta coñecido máis antigo. Fanías de Ereso afirmou que fora derrotado por Lesques de Pirra nunha competición. Arctino é un dos chamados «poetas cíclicos» e compuxo a *Etiópida* e o *Saqueo de Troia*, que contribuíron a engrosar o *ciclo troiano.* Tamén lle atribúen a *Titanomaquia*.

Estes poemas perdéronse, aínda que se conservan breves fragmentos, ademais de resumos dos dous primeiros na *Crestomatía* atribuída a Proclo, neoplatónico do século V.

A *Etiópida* (Αιθιοπις), en cinco libros, chámase así por Memnón, o rei etíope que foi aliado dos troianos despois da morte de Héctor. De acordo con Proclo, este poema continúa a serie de narracións con que acaba a *Ilíada*.

A *Etiópida* empeza co anuncio da chegada da amazona Pentesilea para combater en axuda dos troianos e conclúe coa morte e o funeral de Aquiles, e a disputa entre Áiax Telamonio e Odiseo polas súas armas.

O *Saqueo de Troia* (*Iliupersis*) narra os acontecementos do final da guerra concernentes ao Cabalo de Troia, Sinón e Laocoonte, a toma da cidade e a marcha dos gregos provocada polo enfado de Atenea ante o rapto de Casandra a mans de Áiax de Oileo. A *Pequena Ilíada*, normalmente atribuída a Lesques de Pirra, encheu o espazo narrativo entre a *Etiópida* e o *Saqueo de Troia*.

Notas
-----

1. ↑  Dionisio de Halicarnaso, *Historia antigua de Roma* i,68,2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alberto Bernabé Pajares, *Fragmentos de épica griega arcaica*, Madrid: Gredos, 1979, ISBN 84-249-3524-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q554683
* WorldCat
* VIAF: 47152492
* CERL: cnp00283513
* DeutscheBio: 102381216
* GEC: 0004886
* GND: 102381216
* NTA: 069746990
* SUDOC: 190391642

 |
**Apicio**, de nome **Marcus Gavius Apicius**, foi un gastrónomo romano do século I d. C. suposto autor do libro *De re coquinaria*, que constitúe unha fonte esencial para coñecer a gastronomía no mundo romano. Viviu durante os reinados dos emperadores Augusto e Tiberio. Casou a unha das súas fillas con Lucio Elio Sejano.

Traxectoria
-----------

Apicio era coñecido sobre todo polas súas excentricidades e unha enorme fortuna persoal que dilapidou no seu afán por facerse cos máis refinados alimentos, elaborados en complicadas receitas, algunhas atribuídas a el, como o foie gras obtido do fígado de gansos alimentados con figos. O seu desmedido epicureísmo granxeoulle a antipatía dos estoicos contemporáneos seus como Séneca ou Plinio o Vello. Descoñécese con exactitude a data da súa morte, probablemente acaecida nos anos finais do imperio de Tiberio. A tradición di que se suicidou envelenándose ao asumir que o seu tren de vida o arruinou completamente.

Apicio non foi, con todo, o primeiro autor do mundo clásico que dedicou unha especial atención á gastronomía pois sabemos que en Grecia numerosos autores dedicaron a este xénero varios tratados antes que el. A obra *De re coquinaria* que chegou ata os nosos días procede dun manuscrito do século V e está lonxe de ser a obra orixinal escrita por Apicio (se é que foi realmente o seu autor). Numerosas variantes do latín utilizado nos diferentes capítulos, incongruencias cronolóxicas na linguaxe e partes inexistentes (pero que aparecen indicadas no Índice -o *libro VI* é un bo exemplo diso-) fan pensar na recompilación e nos engadidos sucesivos que a obra de Apicio viviu ao longo dos séculos.

Deste xeito, e segundo as análises realizadas, os documentos chegados ata nós poderían datarse a principios do século V de nosa era e son o resultado de engadidos sucesivos. A primeira edición impresa de *De re coquinaria* realizouse en Milán en 1498, edición de Guillaume Lle Signerre (hai unha edición editada por Bernardino de Venecia que carece de data). A esa edición príncipe sucedéronlle numerosas por toda Europa.

Citas doutros autores sobre Marco G. Apicius
--------------------------------------------

* Séneca: *Consolación a Helvia*, 10, 8-9
* Plinio o Vello: *Naturalis Historia*
* Tertuliano: *De Anima*, 33, 4
* Marcial: *Epigramas*
* Ateneo de Náucratis: *Deipnosofistas (O Banquete dos Sabios)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *De re coquinaria* en Vicifons (versión latina)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q117841
* WorldCat
* VIAF: 191439325
* BIBSYS: 90119022
* BNE: XX1643966
* BNF: 11984598d
* BVMC: 16950
* CANTIC: a10939842
* CERL: cnp00403176
* CiNii: DA01522704
* DeutscheBio: 119024667
* EBID: ID
* FAST: 137814
* GND: 119024667
* ICCU: CFIV055410
* ISNI: 0000 0004 0360 6796
* LCCN: n84238685
* NDL: 00431615
* NKC: xx0224836
* NLG: 68046
* NTA: 069328897
* OL: OL4645453A
* openMLOL: 39660
* PTBNP: 5597
* SELIBR: 174799
* SUDOC: 027904318
* Treccani: apicio

 |
**Arthur Henry "Artie" Beetson**, nado o 21 de xaneiro de 1945, e finado o 1 de decembro de 2011, foi un xogador e adestrador de rugby league australiano. Xogou cos Australian Kangaroos e cos Queensland Maroons dende 1964 até 1981. A súa principal posición era a de prop. Beetson converteuse no primeiro aborixe australiano en capitanear ó seu país en calquera deporte e é considerado un dos mellores xogadores de rugby league na súa posición da historia. Tivo unha ampla carreira como adestrador, que abrangue dende a década de 1970 até a de 1990, adestrando a Australia, Queensland, Sydney Roosters, Redcliffe Dolphins e Cronulla-Sutherland Sharks. O 1 de decembro de 2011, Beetson morreu dun ataque ó corazón con 66 anos.

Traxectoria
-----------

A nai de Beetson foi vítima das xeracións roubadas. Naceu en Roma, Queensland o 21 de xaneiro de 1945.

Notas
-----

1. ↑  "Biography - Arthur Henry (Artie) Beetson - Indigenous Australia".
2. 1 2  Rugby league great Arthur Beetson dead after suffering heart attack while exercising article at dailytelegraph.com.au
3. ↑  Toby Creswell and Samantha Trenoweth (2006). *1001 Australians You Should Know*. Australia: Pluto Press. p. 641. ISBN 978-1-86403-361-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2864988
* WorldCat
* VIAF: 31401821
* FAST: 1609456
* ISNI: 0000 0000 4068 7514
* LCCN: n2005024610
* WikiTree: Beetson-8

 |
| *Aréola* |
| --- |
|  |
| Imaxe dunha aréola arrodeando unha mamila. |
|  |
| Aréola etiquetada co nº 5. |
|
| Latín | *areola mammae* |
|
| Gray's | *pág.1267* |
|
|
|
|
|
|
|
|

En anatomía, a **aréola** (diminutivo do latín *area*, «lugar aberto») é a área circular pequena que rodea a mamila. Tamén é un termo que serve para describir outras áreas circulares como a inflamación que rodea un gran.

Glándulas
---------

A pel da aréola é un pouco máis áspera que o resto e nela atópanse os condutos das glándulas mamarias. Na mamila dunha muller adulta pódense localizar entre 15 e 20 pequenas aberturas (condutos lactíferos) dispostas ó redor e por onde sae o leite durante a lactación. Hai outras aberturas que son as glándulas sebáceas (glándulas de Montgomery), estas producen certa lubricación aceitosa durante esa época.

Cor e tamaño
------------

O tamaño e a cor da areola son moi variables e poden cambiar de muller a muller.
Non todas as areolas teñen a mesma cor senón que vai dende o rosado claro até o marrón escuro, dependendo da cor da pel de cada persoa. Durante o embarazo tende a escurecerse, recuperando o seu antigo ton unha vez que se produciu o nacemento aínda que adoita quedar coa nova cor. O tamaño tamén varía, establecéndose o tamaño medio entre os 15-40 milímetros de diámetro. O tamaño da aréola non vai en consonancia co volume da mama, podéndose dar o caso de grandes volumes con pequenas aréolas e viceversa.

Zona eróxena
------------

A zona que ocupa a mamila e a aréola é unha das cualificadas como *eróxenas*, é moi sensible ós aloumiños e percorrelo coa lingua pode resultar moi estimulante, formando parte dos xogos eróticos previos a unha relación sexual.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *aréola*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q843533
* MAG: 2779238821

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 67796
* TA: A16.0.02.012
* Uberon: 0002032

 |
A **aceiteira** é un xogo tradicional infantil galego.

Características
---------------

Xogábano especialmente as nenas e consistía no seguinte: unha delas escolle o papel de nai mentres outra, a que panda, agacha a cabeza no seu colo sen poder ver onde están o resto das nenas, que se achegan unha por unha cantando *Aceiteira, vinagreira, chascorrás; amarrar, amarrar e non dar, dar sen dó, que morreu meu avó. Dar sen rir nin falar un belisquiño no cu e botar a fuxir* ao tempo que unha lle amordica o cu. Unha vez que se acochan todas a que fai de nai pregunta: *Están os paxariños na gaiola?* ao que o resto das nenas responden: *Están, si, señora* ao que lle contesta a nai *Boto a rede?* retrousándolle as outras nenas: *Alá vostede, bótea se quere*, momento no que a que fai de nai ceiba a nena que estivo ata entón no seu colo e berra *á nai, á nai!* para que as que estaban agachadas corran cara a ela, se a que pandou atrapa algunha esta ocupa o seu posto.

Existe outra variedade do xogo no que a que pandou acusa a unha das nenas de lle dar a beliscada, gañando se acerta.

Con diferentes variedades era tamén un xogo tradicional en Asturias e Aragón

Bibliografía
------------

* António Cabral: *Jogos populares infantis*. Notícias editorial, 1998
* Eladio Rodríguez: *Diccionario enciclopédico gallego-castellano*. Galaxia, 1958-1961

Notas
-----

1. ↑  José Luis García Arias: *Aportaciones al folklore asturiano*. BIDEA 86, 1975
2. ↑  Fernando Maestro: *Del tajo a la replaceta. Juegos y divertimentos del Aragón rura*l. Ediciones 94. Zaragoza, 1996, p.46.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***aceiteira*** |

### Outros artigos

* Xogos populares
A **Axencia Española de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento**, en castelán *Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo* (AECID), é unha Axencia Estatal de España, creada en novembro de 1988 como órgano de xestión da política española de cooperación internacional para o desenvolvemento e dirixida á loita contra a pobreza e o desenvolvemento humano sostible.

Está adscrita ao Ministerio de Asuntos Exteriores e de Cooperación de España a través da Secretaría de Estado de Cooperación Internacional y para Iberoamérica y el Caribe (SECIPIC).

A estrutura externa da AECID está formada por Oficinas de Cooperación Técnica (OTC), Centros Culturais (CC) e Centros de Formación (CF), situados nos países onde desenvolve as súas actividades. En total, a Axencia ten máis de mil traballadores, tanto na sede como nos seus centros no estranxeiro e está presente en 33 países.

Notas
-----

1. ↑  "Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo". *cooperacionespanola.es* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 29/09/2018. Consultado o 15/9/2016.
2. ↑  "Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo (AECID)". *www.exteriores.gob.es*. Arquivado dende o orixinal o 25/07/2018. Consultado o 15/9/2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web da Axencia Arquivado 01 de xullo de 2011 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8191327
* WorldCat
* VIAF: 131223979
* BNE: XX4680204
* CANTIC: a11113212
* GND: 16004058-9
* GRID: grid.453178.c
* ISNI: 0000 0001 2097 402X
* LCCN: no2008111999
* NKC: kn20100309007
* NLA: 54783491

 |
| Agathonisi - Αγαθονήσι |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital | Megalo Chorio |
| País | Grecia |
| Localización | Mar Mediterráneo |
| Arquipélago | Dodecaneso |
| Linguas | Grego |
| Poboación (2001) | 158 hab. |
| Superficie | 14´5 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 37°30′N 26°58′L﻿ / ﻿37.500, -26.967Coordenadas: 37°30′N 26°58′L﻿ / ﻿37.500, -26.967 |
| Maior Altura | 98 m. |
|  |
| Localización |
| Localización da illa de Agathonisi nº26 |
|

**Agathonisi** (grego: Αγαθονήσι) é unha pequena illa grega e unha comunidade (Κοινότητα Αγαθονησίου) situada no punto máis setentrional da prefectura do Dodecaneso en Grecia. 
Está rodeado por moitas illas máis pequenas e é o fogar de dúas vilas, ámbolas dúas no interior; Megalo Chorio ( "Gran Aldea"), e Mikro Chorio ( "Pequena Aldea"). O único porto da illa é Agios Georgios (San Xurxo), que consiste nun par de hoteis. A illa tamén é coñecida localmente como *Gaidaro*, ou polo seu antigo nome *Tragea*.

O punto máis alto da illa é de 209 metros sobre o nivel do mar. Este pico atópase preto de Mikro Chorio. A illa ten unha superficie de 13´5 km².

O censo da illa en 1981 mostrou que estaba poboada por 133 persoas. En 1991, outro censo mostrou que a poboación descendera a 112. No censo de 2001 aumentara de novo a 158 residentes, 144 dos cales vivían en Megalo Chorio, e só 14 en Mikro Chorio. A **Comunidade de Agathonisi**, que inclúe os illotes deshabitados de Glaros, Kounéli, Nera, e Psathonísio, ten unha superficie combinada de 14´500 km ².

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Agathonisi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina Web da illa de Agathonisi (en inglés e alemán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q391543
* WorldCat
* VIAF: 311771099
* DARE: 41147
* FAST: 1286522
* GeoNames: 265633
* GND: 4819855-9
* LCCN: n2014075377
* NLG: 46171
* OSM: 532284
* Pleiades: 599986
* TGN: 7011345

 |
**Agustín Carrascosa Carbonell**, nado en Alacant en 1897, foi un comerciante e político español.

Traxectoria
-----------

Na República militou no Partido Republicano Radical Socialista do que foi secretario da Xunta Provincial de Alacant. Despois ingresou en Unión Republicana e foi nomeado gobernador civil de Ourense o 28 de febreiro de 1936, permanecendo no posto até o 7 de xuño; o 14 de xuño foi nomeado gobernador civil de Huesca.

Ante a sublevación do 18 de xullo de 1936 mantivo unha actitude ambigua. O 19 de xullo resignou o mando. Sufriu arresto domiciliario. Marchou a Zaragoza e despois a Burgos onde foi controlado, pero non o molestaron por orde do xeneral con mando na praza. O 22 de xaneiro de 1937 foi detido acusado de dar armas e vehículos en Huesca, e ingresou en prisión ao día seguinte. Foi condenado a trinta anos de cárcere dos que cumpriu pouco máis de tres.

Vida persoal
------------

Casou con Isabel Moltó Villalobos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 6 de outubro de 2014.

### Ligazóns externas

* Sobre a súa actuación como Gobernador civil de Huesca Arquivado 13 de xuño de 2013 en Wayback Machine.
**Agustín Fernández Gallego**, nado en 1959 en Caracas, é un político galego, que en 2012 chegou á alcaldía de Ourense.

Traxectoria
-----------

Profesionalmente é funcionario do corpo de inspectores de Facenda, e preparador de oposicións. Nas eleccións de 2007 foi elixido concelleiro, ao figurar como independente nas listas do PSdeG. A partir dese momento, sendo alcalde Francisco Rodríguez, ocupa a carteira de Economía e Facenda. En 2009 afíliase ao PSdeG, e entra a formar parte da súa executiva, na área de Economía.

Nos comicios locais de 2011 volveu saír elixido. Mantense na carteira de Facenda ata que en outubro do 2012, logo da imputación por prevaricación do alcalde no marco da operación Pokémon, pasou a ocupar o cargo de alcalde grazas aos votos dos socialistas e do BNG.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Marga Martín** |  **Alcalde de Ourense** 2012 - 2015 | Sucesor:**Xesús Vázquez Abad** |

Notas
-----

1. ↑  "El «sheriff» al que le gusta bailar y el senderismo", *La Voz de Galicia*, 4/10/2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ourense
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Agulla.
Agulla (*Belone belone*)
Varios exemplares pescados
Agulla.
A **agulla** ou **corcito** (*Belone belone* Linnaeus 1761) é un peixe mariño da familia *Belonidae*, longo e estreito e coas mandíbulas moi afiadas, todo o que lle dá un aspecto de agulla.

Ríos Panisse (1977) recolleu para esta especie o nome de *agulla* e mailas variantes *agulla de terra*, *peixe agulla*, *aghillón* e *aghulla* en 46 dos 56 portos galegos nos que fixo a enquisa; tamén recolleu os nomes de *alcrique*, *chandarme/chandarma* e *alpabarda* (nomes que se aplican con máis frecuencia a outro peixe semellante, *Scomberesox saurus*) e, para os exemplares pequenos, os nomes de *corcito/corsito*, *pataguillón*, *furón* ou *rato*.

Descrición
----------

Adoita presentar tamaños de 40–45 cm, aínda que se describiron máximos de 93 cm, e pesos máximos de 1,3 kg. A pel é verde, con brillos prateados no lombo, aclarando no ventre. Ten unha aleta dorsal e outra anal moi atrasadas, a anal un pouco máis longa cá dorsal (19-23 radios aquela fronte a 16-20 radios esta).

A mandíbula inferior é máis longa cá superior, e mostra numerosos dentes puntiagudos, relativamente grandes e espazados.

Hábitat e distribución
----------------------

Vive en augas abertas e cerca da superficie, onde abundan os peixes máis pequenos, xoubiñas e pións, nos que preda. Distribúese por augas temperadas da costa leste do océano Atlántico, entre os paralelos 14º e 65º N, mar do Norte e mar Mediterráneo.

Describíronse catro subespecies:

* *Belone belone belone* (Linnaeus, 1761) (Atlántico nordeste);
* *Belone belone euxini* (Günther, 1866) (Mar Negro e mar de Azov)
* *Belone belone acus* (Risso, 1827) (mar Mediterráneo e partes adxacentes do océano Atlántico, Madeira, Canarias, Azores e sur de Cabo Verde)
* *Belone belone gracilis* (Lowe, 1839) (desde Francia ás illas Canarias, incluíndo o Mediterráneo)

Aproveitamento
--------------

Captúrase con artes de cerco e ó corricán, así como na modalidade de pesca deportiva.

Dada a cor verdosa que ten nas espiñas e a carne dura e seca que posúe, é unha especie pouco apreciada para o seu consumo en fresco. Pode elaborarse de distintas formas, entre as que son apreciadas a afumadura, en empanada ou en caldeirada.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Agulla*** |

### Bibliografía

* DIRECCIÓN XERAL DE FORMACIÓN PESQUEIRA: *Guía do consumidor de peixe fresco*. Xunta de Galicia 1999.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. Anejo 7 de *Verba*, 1977.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q643373
* EBID: ID
* GEC: 0075946

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Belone\_belone
* BioLib: 125290
* DORIS: 1031
* Dyntaxa: 206070
* EPPO: BELGBE
* FishBase: 47
* GBIF: 2369178
* iNaturalist: 118597
* IRMNG: 10155185
* ITIS: 165594
* IUCN: 198573
* NBN: NBNSYS0000174113
* NCBI: 129037
* Plazi: ID
* Soortenregister: 138708
* TAXREF: 68776
* uBio: 6888725
* WoRMS: 126375
* ZooBank: ID

 |
O Apple I
O **Apple I** foi un dos primeiros ordenadores persoais e un dos primeiros en combinar un microprocesador cunha conexión para teclado e monitor. 
Foi o primeiro produto de Apple Computer e foi exposto en abril de 1976 no Homebrew Computer Club de Palo Alto, California.

Traxectoria
-----------

### Deseño

O Apple I foi deseñado e montado por Steve Wozniak orixinalmente para uso persoal. Mentres que foi idea de Steve Jobs o vender o aparello.

### Comercialización

O Apple I saíu á venda en xullo de 1976 por 666,66$  porque a Wozniak lle gustaban os díxitos repetidos e porque orixinalmente o venderon a unha tenda local por 500$ e engadiron un terzo de marxe de beneficio. Producironse preto de 200 unidades do Apple I e a diferenza doutras computadoras para afeccionados, que foron vendidas como kits, o Apple I consistía nun taboleiro de circuítos completamente ensamblado que contiña arredor de 60 chips. Porén, para facer unha computadora funcional, os usuarios tiñan que engadirlle unha carcasa, un transformador para a corrente, o interruptor de acendido, un teclado ASCII e unha pantalla de vídeo composto. Unha tarxeta opcional proporcionaba unha interface para casetes de almacenamento que foi comercializada máis adiante ao prezo de 75$.

Isto fixo do Apple I unha máquina innovadora no seu momento, a pesar da carencia de gráficos ou de capacidades de son. En abril de 1977 o prezo baixou a $475. A súa comercialización continuou ata agosto de 1977, a pesar da introdución do Apple II en abril de 1977, que comezou a venderse en xuño dese ano. Apple sacara o Apple I da súa lista de prezos antes de outubro de 1977, descontinuándoa oficialmente.

Na actualidade
--------------

En 2008 estimouse que aínda quedaban de 30 a 50 Apple I, converténdose nun raro artigo de colección. Nunha poxa en 1999 un Apple I acadou as cifras de $50.000. No ano 2010 foi vendido un ao prezo de $213.600.
Afírmase que Steve Jobs e Steve Wozniak son os pais da era da computadora persoal co seu produto o Apple I acreditándolle como o primeiro computador persoal que se vendía completamente ensamblado, non obstante, algúns din que o honor lexítimo pertence a outras máquinas, como o Datapoint 2200.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑  Wozniak, Steven: "iWoz", page 180. W. W. Norton, 2006. ISBN 978-0-393-06143-7
3. ↑  April 1977 Price List | Applefritter
4. ↑  Bill of Sale | Applefritter
5. ↑  October 1977 Price List | Applefritter

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Apple
Apiario tradicional bávaro.
Apiario de cortizos no Monte Pindo.
Un **apiario** (tamén chamado de alvariza), é o conxunto agrupado de colmeas de abellas.

En Galicia o apiario tradicional, chamado **albariza ou abellariza** consiste en colmeas dentro dun alto muro circular, por veces tamén cuadrangular, para protexelas dos animais que se alimentan do mel como os osos e dos ventos fríos, ademais recibe a luz desde o alborexar ó estar orientados ó nacente. Estes apiarios tradicionais, antigamente presentes en todo o territorio galego, na actualidade vense en zonas montañosas como os Ancares, o Courel ou a Serra do Suído.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *apiario*.

Véxase tamén
------------

Mapa alvarizas fundación oso pardo

### Outros artigos

* Abellariza
* Colmea
* Favo
* Editorial Apiario

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q857628
* AAT: 300004966
* BRE: 2322717
* MAG: 154901010

 |
Un ***applet*** é un compoñente dunha *aplicación* que se executa no contexto doutro programa, por exemplo un navegador web. O *applet* debe executarse nun *contedor*, que o proporciona un programa anfitrión, mediante un *plugin,* ou en aplicacións como teléfonos móbiles que soportan o modelo de programación por *applets*.

A diferenza dun *programa*, un *applet* non pode executarse de maneira independente, ofrece información gráfica e ás veces interactúa co usuario, tipicamente carece de sesión e ten privilexios de seguridade restrinxidos. Un *applet* normalmente leva a cabo unha función moi específica que carece de uso independente. O termo foi introducido en AppleScript en 1993.

Exemplos comúns de *applets* son as Java applets e as animacións Flash. Outro exemplo é o Windows Media Player utilizado para despregar arquivos de vídeo incrustados nos navegadores como o Internet Explorer. Outros plugins permiten mostrar modelos 3D que funcionan cun *applet*.

Un Java applet é un código Java que carece dun método *main*, por iso utilízase principalmente para o traballo de páxinas web, xa que é un pequeno programa que é utilizado nunha páxina HTML e representado por unha pequena pantalla gráfica dentro desta.

Por outra banda, a diferenza entre unha aplicación Java e un applet radica en como se executan. Para cargar unha aplicación Java utilízase o intérprete de Java (pcGRASP de Auburn University, Visual J++ de Microsoft, Forte de Sun de Visual Café). En cambio, un *applet* pódese cargar e executar desde calquera explorador que soporte Java (Netscape, Mozilla Firefox, Google Chrome...).
| *Arteria toracoacromial* |
| --- |
|  |
| Arterias ao redor da cintura escapular. |
|
|
|
|
| Gray's | *pág.588* |
|
|
|
|
|
|
|
|

A **arteria toracoacromial** é unha arteria do membro superior humano pertencente á axila. É unha rama colateral da arteria axilar, que sae xusto por detrás do bordo medial do músculo pectoral menor. Rodea pola parte superior a este músculo e fura a fascia clavipectoral. Despois de furala divídese en catro ramas: pectoral, deltoidea, clavicular e acromial, que abastecen de sangue a parte anterior da axila e as rexións achegadas.

A rama pectoral contribúe á irrigación da mama, e a rama deltoide pasa polo triángulo clavipectoral, onde acompaña á vea cefálica e abastece ás rexións adxacentes.

Bibliografía
------------

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en inglés)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q493410
* MAG: 2775875004

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 22671
* TA: A12.2.09.005
* Uberon: 0001395

 |
O termo **aglomeración** ou **ateigamento** utilízase frecuentemente para facer referencia á acumulación de individuos ou de animais nun mesmo lugar, o cal non se acha fisicamente preparado para albergalos de tal maneira que, esas persoas ou animais que se achan vivindo nesa situación se verán afectadas non unicamente pola incomodidade de ter que compartir un espazo mínimo con outros, senón tamén que por mor diso será practicamente imposíbel que o lugar observe unha hixiene e seguridade satisfactoria, afectando a saúde das persoas, e mesmo, naquelas situacións máis extremas até pode existir risco para a vida.

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario; aglomeración". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-03-25.
2. ↑  "Dicionario; ateigamento". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-03-25.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ateigamento*** |

### Outros artigos

* Aglomeración urbana
* Aglomeración macromolecular

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7113614
* AAT: 300055416
* EBID: ID
* JSTOR: overcrowding
* MAG: 2778872837
* SUDOC: 040688070

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D003441
* MeSH: F01.145.875.281

 |
A **ataxia sensorial** é unha síndrome neurolóxica e un signo médico. É unha forma de ataxia, isto é, perda da coordinación, que non está causada por un dano no cerebelo, senón por unha perda da percepción sensorial que regula o movemento. A ataxia sensorial diferénciase da ataxia cerebelosa en que, entanto que o equilibrio é bastante próximo á normalidade cos ollos pechados, cando o paciente abre os ollos a perda de equilibrio é manifesta. En pacientes con ataxia sensorial o signo de Romberg adoita ser positivo.

Causas
------

A ataxia sensorial prodúcese como consecuencia de trastornos que afectan á vía propioceptiva consciente a nivel de:

* Nervio periférico
* Raíces posteriores
* Cordóns posteriores
* Lemnisco medial no tronco encefálico
* En raras ocasións, por lesións talámicas ou parietais, pode producirse unha hemiataxia sensitiva contralateral.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ataxia
* Ataxia cerebelosa

### Ligazóns externas

* Tipos de ataxias Arquivado 31 de xaneiro de 2013 en Wayback Machine.

### Notas

1. ↑  Farreras-Rozman: Medicina Interna, 16ª Edición. Elselvier, 2009.
2. ↑  Ataxia sensorial Dicionario médico
3. ↑  Portal de medicina

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4416286
* MAG: 2776211890

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0240991

 |
**Francisco Alfonso Fandiño Ricart**, nado en Santiago de Compostela cara 1908 e finado na Coruña o 17 de setembro de 1991, foi un militante anarcosindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Pintor de profesión e militante anarcosindicalista como os seus irmáns Antonio e Manuel, cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 era secretario da Federación Local de Sindicatos de Santiago de Compostela integrada na CNT. Artellou a expedición proletaria que saíu en axuda dos obreiros coruñeses. Fracasada a resistencia, fuxiu dende Muros nun bou cara a Francia. Dende alí volveu a Asturias e foi un dos animadores e secretario da Agrupación Confederal Galaica de Asturias e xa en Valencia da Federación de Agrupaciones de Gallegos Libertarios. Coa derrota da República, marchou ao exilio en Francia []. Regresou á Coruña nos anos sesenta e defendeu a volta da CNT á legalidade previo pacto cos xerarcas falanxistas da CNS. Cando caeu o franquismo, militou na CNT. Finou na Coruña o 17 de setembro de 1991.

Vida persoal
------------

Casou con Mercedes Búa Tajes.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 19-9-1991, p. 65.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela: Positivas. p. 104. ISBN 84-87783-79-1.
* Pereira, Dionisio (1998). *Sindicalistas e rebeldes. Anacos da historia do movemento obreiro na Galiza*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 84-89976-29-5.

### Ligazóns externas

* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
A Ópera de Sydney
O posmodernismo en sentido artístico abrangue un gran número de correntes dende os anos 1950 ata a actualidade; é difícil precisar en xeral os límites entre as realizacións máis arriscadas do modernismo e as primeiras obras posmodernas, inda que algunhas artes; entre as que destaca a arquitectura; gozaron dun movemento posmoderno programático e organizado dende moi cedo. Os trazos máis notables da arte posmoderna son a valoración das formas industriais e populares, o debilitamento das barreiras entre xéneros e o uso deliberado e insistente da *intertextualidade*, expresada frecuentemente mediante a *colaxe'*.

Arquitectura posmoderna
-----------------------

Probablemente o primeiro desenvolvemento artístico deliberadamente posmoderno tivo lugar na arquitectura[]. Os arquitectos vangardistas da primeira metade do século XX; a Bauhaus de Ludwig Mies van der Rohe e Walter Gropius, e os seus sucesores do chamado *movemento internacional*, Frank Lloyd Wright, Alvar Aalto ou Le Corbusier; buscaran deliberadamente rachar coas súas obras a estrutura do tecido urbano en que se inserían, preferindo salientar a funcionalidade, sinxeleza e pureza de liñas do edificio. O compromiso coa renovación das formas de vida na evolución da sociedade levaba ós modernistas a intervir radicalmente no mesmo concepto da vivenda, famosamente definida por Le Corbusier como "máquina para vivir", buscando o potencial emancipatorio da arquitectura na innovación. O posmodernismo arquitectónico dos anos 50 e 60 resentiuse destas intervencións; algunhas das cales tiveran resultados desastrosos; e intentou temperar os trazos de practicidade e as melloras estruturais e de materiais do modernismo co retorno a formas máis convencionais e familiares. O estilo resultante; unha *colaxe* de distintas tradicións, pero sobre todo un compromiso cos gustos populares e co establecido que resultase inaceptable para os rigorosos modernistas; foi vigorosamente defendido contra a estratexia modernista, e produciu obras de moito fuste, sobre todo nos Estados Unidos de América.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Posmodernismo.
* Filosofía posmoderna.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3318563
* JSTOR: postmodern-art
* MAG: 529934853
* NKC: ph124411

 |

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *post-*.
**Alfonso Feijoo García**, nado en Donostia o 5 de xaneiro de 1953, é un xogador de rugby retirado, seleccionador español entre 1997 e 1999, e presidente da Federación Española de Rugby dende 2014.

Traxectoria
-----------

Na súa etapa de xogador defendeu as cores do Club Atlético San Sebastián, do Club de Rugby Cisneros e novamente do Club Atlético San Sebastián, acadando os títulos de liga nos anos 1970, 1976 e 1979. Tamén foi internacional 23 veces coa selección española. No campo ocupaba as posicións de apertura (10) ou primeiro centro (12).

Como seleccionador nacional acadou o obxectivo de clasificar á selección de rugby de España para a Copa do Mundo de Rugby 1999, a única na que ten participado España. Tamén adestrou ó Bera Bera Rugby Taldea co cal acadou o ascenso á máxima categoría e gañou a Copa do Rei de Rugby en 2004.

En 2014 foi elixido para ocupar a presidencia da Federación Española de Rugby nunha situación de profunda crise motivada polas débedas económicas herdadas da anterior xestión de Javier González Cancho, sendo reelixido en 2016 e 2020.

Datos persoais
--------------

O seu fillo é Pablo Feijoo Ugalde.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alfonso Feijóo, nuevo presidente de la Federación Española, artigo de Marca. *(en castelán)*
* Dos cuñados y un destino, artigo de El Diario Vasco. *(en castelán)*
**Armando Peñamaría Álvarez**, nado na Fonsagrada en 1870 e finado na mesma vila o 1 de febreiro de 1955, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como médico titular e forense da Fonsagrada ata a proclamación da Segunda República. Home de confianza de Manuel Portela Valladares, dirixiu o periódico *O Tío Pepe* e foi presidente do Sindicato Agrícola da Fonsagrada nos anos vinte. Próximo ao Partido Republicano Progresista o 30 de decembro de 1931 foi nomeado gobernador civil de Murcia. Portela Valladares nomeouno gobernador civil de Pontevedra o 21 de decembro de 1935. Foi elixido deputado centrista nas eleccións xerais de 1936 pola provincia de Lugo. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido sen mediar proceso, ingresando na Prisión de Lugo o 22 de setembro e encarcerado no castelo de Ferrol. Salvou a vida grazas a intervención do capitán do penal, antigo compañeiro de estudos. Foi procesado por coacción electoral en 1939.

Vida persoal
------------

Casou na Fonsagrada con María Pasarín Neira en 1921.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 3-2-1955, p. 5.
2. ↑  *El Progreso*, 9-6-1920, p. 1.
3. ↑  Gobernadores civís durante a II República
4. ↑  "Peñamaría, una vida de leyenda". Arquivado dende o orixinal o 21 de decembro de 2016. Consultado o 09 de decembro de 2016.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 23-11-1939, p. 5.
6. ↑  *El Eco de Santiago*, 4-5-1921, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Un ejército de arqueólogos en busca del Comandante Moreno en *El País*
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* 

* Armando Peñamaría Álvarez na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11906574
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 86910

 |