O **Embraer EMB 121 Xingu** é un avión utilitario con dous motores turbohélice construído polo fabricante brasileiro Embraer. O aparello está baseado no EMB 110 Bandeirante, usando o mesmo deseño de á e motors cunha fuselaxe completamente nova. O EMB 121 realizou o seu primeiro voo o 10 de outubro de 1976.

Unha variante do EMB 121, o **EMB 121A1 Xingu II**, foi introducida o 4 de setembro de 1981 cun motor máis potente (PT6A-135), un asento máis para pasaxeiros, pasando de 8 a 9, e maior capacidade de combustible.

Antes de que rematase a súa produción en 1987, Embraer fabricara 106 EMB 121, 51 dos cales vendéranse a clientes de fóra do Brasil.

Desenvolvemento e deseño
------------------------

En 1975, Embraer comezou a desenvolver unha familia de tres derivados do seu avión de pasaxeiros Bandeirante, todos eles contando cunha fuselaxe presurizada e unha cola en T. O máis pequeno deles e primeiro en ser lanzado foi o EMB-121 Xingu, deseñado para transportar seis pasaxeiros nunha configuración típica, cun máximo de nove pasaxeiros. O Xingu é un monoplano de á baixa en saínte cun tren de aterraxe retractable en triciclo e unha sección de fuselaxe circular. A súa á está baseada na usada polo Bandeirante, pero con menos envergadura. Ao igual que o EMB 110, está impulsado por dous motores turbohélice Pratt & Whitney Canada PT6A.

O prototipo do Xingu, co rexistro PP-ZXI, voou por vez primeira dende a fábrica de Embraer en São Paulo o 10 de outubro de 1976. As probas levaron a varios cambios para mellorar o rendemento e o manexo, como o incremento da envergadura en 0,4 m, colocando un amortecedor de guiñada e engadindo unha gran aleta ventral. O primeiro avión de produción realizou o seu voo de estrea o 20 de maio de 1977, e foi exposto ese ano no Paris Air Show. O Xingu recibiu a certificación de tipo brasileira en maio de 1977, seguida pola certificación británica en xullo dese ano.

O 26 de xullo de 1980, Embraer voou o prototipo do Xingu modificado, coa fuselaxe alongada tras engadirlle unha sección de 25 cm diante das ás e outra de 64 cm detrás delas, e coa envergadura tamén aumentada 38 cm. A nova versión, deseñada para adptarse mellor ao mercado estadounidense, estaba impulsada por dous motores de 850 shp (630 kW) PT5A-42 e tiña máis capacidade de combustible, incrementanndo o alcance do avión. Foi designado inicialmente Xingu II, pero cando o seu desenvolvemento ralentizouse ao concentrarse Embraer noutros programas (como os Tucano, Brasilia e AMX), decidiuse introducir unha versión mellorada provisional con máis potencia como o EMB-121A1 Xingu II, e a versión alongada converteuse no EMB-121B Xingu III. O desenvolvemento do Xingu III abandonouse en 1984.

O Xingu II, mentres tanto, voou por vez primeira o 4 de setembro de 1981, e estaba equipado con dou motores de 750 shp (560 kW) PT6A-135, dándolle un mellor rendemento. Substituíu a versión orixinal na liña de produción despois de fabricarse 29 unidades. O Xingu I pode modificarse para converterse ao estándar Xingu II, e moitos operadires realizaron a conversión. A fabricación do Xingu continuou ata 1987, cun total de 106 aparellos producidos.

Servizo
-------

Xingu da Forza Aérea Brasileira
As primeiras entregas do Xingu foron principalmente a clientes do Brasil, tanto a operadores civís como a militares, coa Forza Aérea Brasileira recibindo seis exemplares en 1978 para transporte VIP. Os Xingus da forza aérea do Brasil estiveron en servizo ata o ano 2010.

En setembro de 1980 o Xingu foi escollido polo ministerio de defensa de Francia para un avión de adestramento multimotor para a *Armée de l'air* e a *Aéronavale*, xa que tamén sería axeitado para tarefas de enlace para a mariña. O Xingu foi seleccionado por diante dos estadounidenses Beechcraft King Air e Cessna 425. Francia mercou un total de 41 aparellos, 25 para a forza aérea e 16 para a mariña, completándose as entregas a finais de 1983. En Francia o Xingu estivo en servizo ata 2022, quedando 22 na forza aérea e 10 na mariña.

Variantes
---------

Cabina do Xingu
EMB 121A Xingu I
Versión inicial de produción, impulsada por dous motores de 680 shp (510 kW) Pratt & Whitney Canada PT6A-28.
EMB 121A1 Xingu II
Versión de produción revisada, impulsada por dous motores de 750 shp (560 kW) Pratt & Whitney Canada PT6A-135.
EMB 121B Xingu III
Proxecto de versión alongada. Converteuse un único prototipo, pero non entrou en produción. Equipado con dou motores de 850 shp (630 kW) Pratt & Whitney Canada PT6A-42.
EMB 123 Tapajós
Derivado proposto de 10 asentos con novas ás e motores de 1 120 shp (840 kW) Pratt & Whitney Canada PT6A-45. Foi abandonado en favor do máis sinxelo Xingu III.
EMB 120 Araguaia
Versión de 20-24 asentos, coas mesmas ás e motores que o EMB 123, pero cunha fuselaxe máis longa. Posteriormente desenvolvido como o máis grande Embraer EMB 120 Brasilia de 30 asentos, con moitas menos cousas en común co EMB-121 do inicialmente previsto.
VU-9
Designación da Forza Aérea Brasileira.

Especificacións (EMB 121A1 Xingu II)
------------------------------------

*Datos de* Jane's All the World's Aircraft 1984-85

### Características xerais

* **Tripulación:** 1/2
* **Capacidade:** 9 pasaxeiros ou 770 kg de carga cun piloto
* **Lonxitude:** 12,25 m
* **Envergadura:** 14,05 m
* **Altura:** 4,84 m
* **Superficie alar:** 27,5 m2
* **Relación de aspecto:** 7.18
* **Peso baleiro:** 3 710 kg
* **Peso máximo na engalaxe:** 5 670 kg
* **Capacidade de combustible:** 1 308 kg
* **Planta de potencia:** 2 motores turbohélice Pratt & Whitney Canada PT6A-135 de 559 kW (750 hp) cada un
* **Hélices:** 2 hélices metálicas de catro pasl Hartzell HC-B4TN-3C/T9212B, 2.36 m de diámetro, de velocidade constante con revestimento automático e paso inverso total

### Rendemento

* **Velocidade máxina:** 467 km/h
* **Velocidade de cruceiro:** 380 km/h a 3 050 m
* **Velocidade de perda:** 141 km/h sen potencia e cos flaps baixados
* **Alcance:** 1 230 km a 6 100 m co máximo combustible con 45 minutos de reserva
* **Teito de servizo:** 8 500 m
* **Velocidade de ascenso:** 9,1 m/s
* **Carga alar:** 206,2 kg/m2
* **Consumo de combustible:** 0,52 kg/km: 110 kg/h por motor a 433 km/h
* **Potencia/masa:** 0,197 kW/kg

Notas
-----

1. ↑  Michell 1994, p.9
2. 1 2 3  "Xingu - EMB-121". *www2.fab.mil.br*. Consultado o 2023-07-23.
3. ↑  *Air International*, setembro de 1983, pp. 111, 113-114
4. 1 2  *Air International*, setembro de 1983, p. 122
5. 1 2  Taylor 1984, pp. 14-15
6. 1 2 3 4  *Air International*, setembro de 1983, p. 114
7. 1 2  *Air International*, setembro de 1983, pp. 114, 121
8. 1 2  Taylor 1984, p. 15
9. 1 2  *Air International*, setembro de 1983, p. 121
10. 1 2 3  Simpson 1995, p. 178
11. ↑  *Air International*, setembro de 1983, pp. 121-122
12. ↑  Hoyle 2022, p. 18
13. 1 2 3  Taylor 1976, p. 123
14. 1 2 3  *Air International*, setembro de 1983, p. 113

Bibliografía
------------

* Hoyle, Craig (2022). "World Air Forces 2023". *Flight International*. Consultado o 18 June 2023.

* Michell, Simon, ed. (1994). *Jane's Civil and Military Aircraft Updates 1994-95*. Coulsdon, Surrey, UK: Jane's Information Group. ISBN 0-7106-1208-7.

* Simpson, E. W. (1995). *Airlife's General Aviation* (Second ed.). Shrewsbury, UK: Airlife Publishing Ltd. ISBN 1-85310-577-5.

* Taylor, John W. R. ed. (1977). *Jane's All the World's Aircraft 1976-77*. London: Jane's Yearbooks. ISBN 0-354-00538-3.

* Taylor, John W. R. ed. (1984). *Jane's All the World's Aircraft 1984-85*. London: Jane's Publishing Company. ISBN 0-7106-0801-2.

| * v
* c
* e
Embraer |
| --- |
| Avións civís | 
* EMB 110 Bandeirante
* EMB 120 Brasilia
* EMB 121 Xingú
* CBA 123 Vector
* ERJ 145
* Embraer E-Jets

 |
| Executivos | 
* Lineage 1000
* Legacy 600
* Phenom 100
* Phenom 300

 |
| Avións militares | 
* EMB 312 Tucano
* EMB 314 Super Tucano
* AMX International AMX
* Embraer KC-390
* Embraer 145 AEW&C

 |
| Outros | 
* EMB 202 Ipanema

 |