recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O ***Star Tribune*** é o meirande xornal de Minnesota. Naceu como *Minneapolis Tribune* en 1867 e competindo con *Minneapolis Daily Star* en 1920. Ó longo da década de 1930 e 1940 os principais xornais de Minneapolis estaban asentados, co *Tribune* publicando pola mañá e o *Star* no serán. Fusionáronse en 1982, creando o *Star Tribune*. Despois dun treboento período no que o xornal foi vendido e revendido até 2009, foi mercado polo home de negocios Glen Taylor no ano 2014.

O *Star Tribune* distribúese en Minneapolis e a través da área metropolitana Minneapolis–Saint Paul, no estado de Minnesota e no Upper Midwest. Contén unha mestura de novas nacionais, internacionais e locais, así como deportivas, de negocios e contido sobre estilo de vida. Os xornalistas de *Star Tribune* e os seus predecesores gañaron seis Premios Pulitzer, incluíndo dous en 2013. A sede do xornal atópase en downtown Minneapolis.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Star Tribune Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q862148
* WorldCat
* VIAF: 139626366
* EBID: ID
* ISSN: 0895-2825
* LCCN: n83165122
* OCLC: 43369847
* Rotten Tomatoes: source-648

 |
**Andreas Granqvist,**nado o 16 de abril de 1985 en Helsingborg, é un futbolista sueco con contrato co FK Krasnodar ata o verán de 2018. O 28 de xaneiro de 2018 asinou por tres anos dende o verán co Helsingborgs IF.

Traxectoria
-----------

Nado na localidade de Påarps no concello de Helsingborg, Granqvist comezou a xogar ao fútbol no equipo local, o Påarps GIF. En 1999 entrou nas categorías xuvenís do Helsingborgs IF e en 2004 debutou co primeiro equipo, chegando a ser capitán. Entre xaneiro de 2007 e marzo de 2008 xogou co Wigan Athletic F.C. na Premier League. Xogou 14 partidos dende o inicio da tempada, mais o equipo cedeuno ao Helsingborgs IF en marzo de 2008 ata a fin da tempada inglesa en xuño, e entrou na selección sueca para a Eurocopa de 2008.

En xullo dese ano, adquiriuno o club neerlandés do FC Groningen, xogou regularmente como titular e en 2009 tanto *Voetbal International* como *Goal Com* seleccionárono dentro do equipo do ano con altas puntuacións. En agosto do 2011 mercouno o Genoa CFC e despois de dous anos en Xénova, foi un dos xogadores titulars do club e un dos favoritos dos seareiros locaiss. En 2013 marchou ao equipo ruso do FK Krasnodar. Granqvist recibiu o balón de ouro no ano 2017. O 28 de xaneiro de 2018 presentouse como nova fichaxe do Helsingborgs IF.

### Selección nacional

Granqvist debutou coa selección nacional o 23 de xaneiro de 2006. Seleccionado para a Eurocopa de 2008, non chegou a saír ao campo. O seu primeiro gol marcouno contra San Marino o 7 de setembro de 2010, despois de saír ao campo tras a expulsión de Olof Mellberg. O 18 de xuño de 2018 na súa estrea do Mundial de Rusia, e xogando contra Corea do Sur deulle a vitoria ao seu equipo ao marcar un penalti, rematando o partido 1-0 a favor de Suecia.

Notas
-----

1. ↑  "Andreas Granqvist återvänder till hif" Arquivado 07 de xullo de 2018 en Wayback Machine. hif.se
2. ↑  Uitslag elftal van het seizoen 2008/09 *(en neerlandés)*. *Voetbal Internacional*. Consultado o 25 de maio de 2009.
3. ↑  Goal.com "Special: Eredivisie Team of the Season 2008-09" *(en inglés)*. *Goal.com*, 23 de maio de 2009.
4. ↑  "Officiellt: Granqvist presenterad av HIF - kommer ta över sportchefsrollen", fotbollskanalen.se

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178270
* BRE: 5402971
* As: 17160
* EUfootballInfo: 24941
* FIFA: 214667
* FootballDatabase: 18218
* NFT: 13049
* SoccerBase: 45944
* Soccerway: 5290
* Transfermarkt: 29213
* UEFA: 95669
* Worldfootball: andreas-granqvist

 |
**POPACS**, acrónimo de **Polar Orbiting Passive Atmospheric Calibration Sphere**, foi o nome dunha misión da para estudar a densidade da atmosfera superior.

Características
---------------

POPACS estaba formado por tres esferas de diferentes densidades que viaxaron ao espazo nunha estrutura formada por un cubesat de 3U da que foron liberadas para poder ser seguidas mediante radar e poder medir a taxa de freado causado pola atmosfera superior, do que se deduce a densidade dos restos da atmosfera a esas alturas. As esferas tiñan masas de 1, 1,5 e 2,0 kg e foron lanzadas a bordo dun Falcon 9 o 29 de setembro de 2013. Esperase que permanezan en órbita 10, 12,5 e 15 anos respectivamente desde o momento do lanzamento.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2023). "POPACS" (en inglés). Consultado o 17 de setembro de 2023.
2. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2023). Gunter's Space Page, ed. "POPACS" (en inglés). Consultado o 17 de setembro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Falcon 9
Un **destrutor** é un buque de guerra rápido e manobrable deseñado para escoltar a barcos máis grandes nunha frota, convoi ou grupo de batalla e defendelos de atacantes máis pequenos e potentes. Os destrutores, orixinalmente chamados destrutores torpedeiros en 1982, desenvolvéronse en resposta á ameaza dos torpedeiros. O destrutor torpedeiro apareceu como unha clase diferente de buque de guerra cando o HMS *Havock* e o HMS *Hornet* foron comisionados na Royal Navy en 1894. No tempo da guerra ruso-xaponesa en 1904, os destrutores torpedeiros eran torpedeiros grandes, rápidos e poderosamente armados deseñados para destruír outros torpedeiros. Aínda que o termo destrutor ten sido usado indistintamente co termo destrutor torpedeiro polas mariñas dende 1892, este último xeralmente acurtouse a "destrutor" en case todas as mariñas da primeira guerra mundial.

Antes da segunda guerra mundial os destrutores eran barcos lixeiros con pouca resistencia para operacións oceánicas sen asistencia; normalmente un grupo de destrutores e un barco nutriz operaban xuntos. Despois da guerra, a chegada do mísil guiado permitíulle aos destrutores realizar funcións de combate que anteriormente realizaban os acoirazados e cruceiros. Isto levou a destrutores máis grandes e potentes máis capaces de operacións independentes.

A comezos do século XXI, os destrutores son os buques de combate máis pesados de uso xeral, con só tres nacións (os Estados Unidos, Rusia e o Perú) operando cruceiros máis pesados e ningunha operando acoirazados ou verdadeiros cruceiros de batalla. Os destrutores modernos son equivalentes en tonelaxe pero moi superiores en potencia de fogo aos cruceiros da segunda guerra mundial, capaces de levar mísiles nucleares.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174736
* AAT: 300212610
* BNCF: 48778
* BNF: 11950685r
* EBID: ID
* FAST: 891435
* GND: 4127755-7
* JSTOR: destroyers
* KulturNav: ID
* LCCN: sh85037249
* NDL: 00567070
* NKC: ph241654

 |
**Lucio Castelio Severo** é unha figura entre o histórico e o mitolóxico que chega a nós como personaxe dos relatos sobre varias santas mártires e virxes da Igrexa Católica que supostamente eran fillas súas.

Figura na lenda
---------------

**Lucio Castelio Severo** é un gobernador romano pagán da Gallaecia e Lusitania residente en Balcagia (a Baiona actual) e casado con *Calsia*. O pouco que se sabe del é que no transcurso dunha campaña militar no ano 119, desprazado lonxe de Balcagia onde deixara a muller, Calsia tivo un parto con nove fillas e asustada porque o marido pensase que tantas fillas só poderían ser froito da infidelidade e promiscuidade decidiu a través da súa criada cristiá *Sila* desfacerse delas botándoas no río Miñor e evitar así a súa vergoña.

*Sila* apiadouse delas e repartiu os naipelos entre diferentes familias cristiás, foron bautizadas polo bispo de Braga Santo Ovidio e as nenas (Xenevra, Liberata, Mariña, Quiteria, Vitoria, Marciana, Basilia, Eufemia, e Xermana) medraron chegando a ser exemplos de santidade. Por este motivo foron perseguidas e martirizadas no ano 139 polo seu propio pai malia a que el mesmo tentara convencelas de que abandonasen a súa fe e vivisen unha vida de luxos como parte da súa familia.
*Nemadactylus douglasii*
*Cheilodactylus zonatus*
Os **Queilodactílidos** (Cheilodactylidae) son unha familia de peixes mariños pertencente á orde Perciformes. O nome débese ó grego *cheilos*, labio, e *daktylos*, dedos, e fai alusión ós labios grosos.

Morfoloxía
----------

Presentan un corpo alargado e comprimido, con tamaños máximos de 1 metro de lonxitude. Boca pequena pero labios grosos. Teñen unha única aleta dorsal aparentemente dividida en dúas partes, unha primeira con 14-22 raios espiñosos e unha segunda con 19-39 raios brandos. A anal ten tres espiñas e 7-19 raios brandos. As pectorais dos exemplares adultos teñen os 4-7 raios inferiores libres e longos.

Hábitat e bioloxía
------------------

A familia distribúese polo hemisferio sur (Atlántico, Pacífico e Índico), e algunhas zonas do hemisferio norte, como o Xapón, a China e Hawai.

Taxonomía
---------

Divídese en 5 xéneros e un número de especies que varía entre 16 e 26, segundo os distintos autores:

* Xénero *Cheilodactylus*, Lacepède 1803
* Xénero *Chirodactylus*, Gill 1862
* Xénero *Dactylophora*
* Xénero *Nemadactylus*
* Xénero *Sciaenoides*, Richardson (ex Solander) 1850 (nome dubidoso)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Queilodactílidos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Queilodactílidos*** |

### Ligazóns externas

* Ficha en Fish Base
* Ficha en World Register of Marine Species

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q675729
* MAG: 2780282723

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 43366
* EOL: 5348
* Fossilworks: 266351
* GBIF: 8519
* iNaturalist: 85302
* IRMNG: 111484
* ITIS: 170252
* NCBI: 76917
* Plazi: ID
* WoRMS: 151477

 |
A **Virxe da Candeloria** é a advocación da Virxe María que é a patroa das Illas Canarias. Coñecida como ***La Morenita***, é unha das sete patroas das comunidades autónomas de España.

Lenda e características
-----------------------

O seu santuario é a Basílica de Nosa Señora da Candelaria, no municipio de Candelaria, ao sueste de Tenerife. A lenda conta que a imaxe da Virxe foi atopada por dous pastores guanches en 1390, antes da conquista das Canarias. Despois de cristianización, a imaxe da Virxe foi movida polos propios guanches á cova de San Blas, situada detrás da basílica actual. Máis tarde, en 1599, o papa Clemente VIII declarouna patroa das Illas Canarias.

A construción do primeiro santuario para a virxe morena foi conducida polo bispo das illas Canarias, Bartolomé García Jiménez en 1668 e rematada en 1672. Era un grande edificio con tres naves e unha torre alta, que desapareceu como resultado dun incendio que tivo lugar o 15 de febreiro de 1789.

O 12 de decembro de 1867, a Virxe foi declarada Patroa Principal das Illas Canarias polo Papa Pío IX. A Virxe da Candelaria foi canonicamente coroada o 13 de outubro de 1889, sendo a quinta imaxe mariana en España en selo.

Finalmente, o 1 de febreiro de 1959 a basílica actual foi consagrada nunha cerimonia relixiosa polo nuncio apostólico en España, Monseñor Hildebrando Antoniutti e polo Bispo de Tenerife, Don Domingo Pérez Cáceres.

Todos os anos, o 2 de febreiro e 15 de agosto, miles de persoas de todas as Illas Canarias e os puntos de España de peregrinacións a Candelaria para celebrar a festa da Virxe.

Notas
-----

1. ↑  Candelaria, a patroa de Canarias Arquivado 28 de setembro de 2007 en Wayback Machine. na web da Conferencia Episcopal
2. ↑  Leyenda de la advocación de Nuestra Señora de la Candelaria

Véxase tamén
------------

* Patroas das comunidades autónomas de España

### Ligazóns externas

* Página web oficial de la Basílica de Nuestra Señora de Candelaria *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15544905
* GND: 122590899X

 |
**Carlos Antonio Fernández Castro**, nado o 9 de xullo de 1956 en Santiago de Compostela, é un político galego. É diplomado en Relacións Laborais pola USC.

Carreira política
-----------------

Comezou como concelleiro polo PSdeG-PSOE no concello de Santiago de Compostela entre 1983 e 1987, onde ostentou as delegacións de Persoal, Reforma Administrativa, Seguridade Cidadá e Tráfico, e Normalización Lingüística. Foi deputado provincial da Deputación da Coruña de 1983 a 1990. Nas eleccións de 1987 preséntase, por vez primeira, como candidato á alcaldía do concello de Ames, cargo que non acadará nas sucesivas eleccións ata as eleccións do 2003, cando resulta elixido grazas á suma dos votos do BNG. Nas eleccións do 2007, xa con maioría simple, opta polo goberno en minoría que mantería durante catro anos. A finais de 2010 ten que enfrontarse a unha importante folga de traballadores do lixo e nos comicios de 2011 sae derrotado polo PPdeG, que consegue a maioría absoluta.

Outros cargos
-------------

No sindicato UGT-Galicia destaca o traballo na Secretaría de Organización, entre outros cargos a nivel galego e estatal. Tamén formou parte do Consello Galego de Relacións Laborais na primeira etapa da súa fundación. En novembro de 2007 foi elixido presidente da Fegamp, apoiado polo maior peso de PSdeG e BNG en concellos e deputacións. Porén, logo das municipais de 2011 o PPdeG colleitou a maior parte das alcaldías e tres das catro deputacións, co que a finais de ano Carlos Fernández tivo que deixar a presidencia. Fernández non abandonou a FEGAMP, con todo, e pasou a ocupar un posto executivo interno, abandonando a vida política e renunciando á concellería no concello de Ames.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ames
* Federación Galega de Municipios e Provincias

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xosé Astray Lorenzo** |  **Alcalde de Ames** 2003 - 2011 | Sucesor:**Santiago Amor** |
| Predecesor:**Xosé Crespo** |  **Presidente da Fegamp** 2007 - 2011 | Sucesor:**Xosé Manuel Rey** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535414
* DSBE: 16021\_fernandez-castro-carlos

 |
O **voo 112 de Peruvian Airlines** era un servizo regular doméstico de pasaxeirosentre Lima e Jauja no Perú. O día 28 de marzo de 2017 o avión que operaba a ruta, un Boeing 737-3M8, sufriu o colapso do tren de aterraxe despois de aterrar, incendiándose. Aínda que non houbo vítimas mortais no accidente, 39 das 150 persoas a bordo resultaron feridas.

Avión
-----

O aparello accidentado era un Boeing 737-3M8, con número de serie 25071 e rexistro OB-2036-P. O avión voara por vez primeira en maio de 1991 con Trans European Airways, e despois de operar con varias aeroliñas foi arrendado a Peruvian Airlines en 2013.

Accidente
---------

O avión aterrou en Jauja ás 16:40 hora local (21:40 UTC). Os pasaxeiros informados de "dous fortes impactos" na aterraxe. As tres patas do tren de aterraxe colapsaron e avión esvarou ao longo da pista cara a dereita, chocando a á de estribor contra o valado perimetral do aeroporto. Comezou entón un incendio que esnaquizou o avión. Os 141 pasaxeiros e 9 tripulantes escaparon, dos cales 39 resultaron feridos e foron levados ao hospital. Dúas persoas tiveron ósos rotos, e tres tiveron conmocións cerebrais. O accidente foi gravados por varios pasaxeiros a bordo do aparello.

Notas
-----

1. ↑  "OB-2036-P Peruvian Airlines Boeing 737-300". *Panespotters*. Consultado o 2018-12-25.
2. 1 2  "Peruvian B733 at Jauja on Mar 28th 2017". *The Aviation Herald*. Consultado o 2018-12-25.
3. 1 2  "Comunicado a la opinión pública aeropuerto de Jauja". *CORPAC*. Consultado o 2018-12-25.
4. ↑  "Piloto de Peruvian admite desequilibrio en aeronave incendiada en Jauja". *Portal de turismo*. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2018. Consultado o 2018-12-25.
5. ↑  "Un avión de Peruvian Airlines se incendió en el aeropuerto de Jauja". *RPP*. Consultado o 2018-12-25.
6. ↑  Air Disasters (2017-4-2). *Inside Peruvian Airlines Flight 112 during landing accident at Francisco Carle Airport, Peru* (Twitter).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30632824
* ASN: 20170328-0

 |
**Ieruham "Eitan" Livni** (en hebreo: ירוחם "איתן" לבני‎), nado en Hrodna (Polonia, actualmente Belarús) en 1919 e finado en Israel o 27 de decembro de 1991, foi un activista do revisionismo sionista, membro do Irgún, e político israelí.

Traxectoria
-----------

Livni -cuxo alcume *Eitan* significa "forte" en hebreo- naceu na entón cidade polaca de Grodno, e emigrou a Palestina no 1925, con seis anos de idade. No 1938, cando contaba con 19 anos, uniuse ao entón clandestino Irgún, onde serviu coma axente operativo. Destacou na súa actividade a fuga da prisión de Acre, logo de pasar dous anos dos quince aos que fora condenado polas autoridades británicas.

Logo da creación de Israel, foi membro da Asemblea de Herut, onde apoiou as posturas do logo primeiro ministro Menachem Begin. Posteriormente ingresou no Likud, partido co cal ocupou o cargo de deputado na Knesset durante tres lexislaturas consecutivas, do 1973 ao 85.

O seu matrimonio con Sarah Rosenberg, compañeira do Irgún, foi o primeiro que se celebrou en Israel, casando o 15 de maio de 1948 ao día seguinte da declaración de independencia. Froito desa relación naceu a súa filla Tzipora, que despois do falecemento do seu pai comezou a súa andaina na política, chegando a ser presidenta do Kadima no 2008 e candidata por ese partido ao Goberno de Israel.

Notas
-----

1. ↑  *Tzipi Livni, nos pasos de Golda Meir?*[*Ligazón morta*]; "Sarah e Eitan, ademais, foron a primeira parella en casar no Estado de Israel, o 15 de maio de 1948. O seu matrimonio realizouse durante a Conta do Omer, tempo no que está prohibido realizar este tipo de cerimonias. Porén, a voda realizouse igual co consentimento do Gran Rabino deses anos, que aceptou a solicitude realizada pola nai do noivo, que temía que non podería ver ao seu fillo casar."

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conflito árabe-israelí

### Ligazóns externas

* Ficha na Knesset
* Biografía na *Biblioteca virtual xudía*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2447659
* WorldCat
* VIAF: 26134470
* FAST: 221196
* ISNI: 0000 0000 6753 063X
* LCCN: n87910295

 |
Na Grecia Antiga un ***Témenos*** (en  grego τέμενος, 'recinto') era un terreo delimitado e consagrado a un deus, excluído dos usos seculares. Moitos santuarios pequenos consistían simplemente nun *Témenos* cun altar e sen  templo. Case sempre había que someterse a unha purificación antes de poder entrar. Por exemplo, as lexións romanas non podían entrar en Roma sen ser antes purificadas polo sangue derramado. O *Témenos* estaba composto de varias partes, como propileos, altar, templo, tesouros, Stoás, etc.

Anterior no tempo é o concepto *Témenos* como a porción de terra asignada a un dominio oficial, especialmente dun rei (*Basileos*) e xefe (*anax*), ou un anaco de terra de uso común dedicada a un deus, un santuario, un bosque sagrado ou un recinto sagrado: as carreiras dos xogos Píticos chamáronse Témenos, o val sagrado do Nilo é o Νείλοιο πῖον τέμενος Κρονίδα, a Acrópole de Atenas é o ἱερὸν τέμενος (de Palas). Esta palabra deriva do verbo grego τέμνω (*temnō*), "cortar"; en plural: τεμένη, *temene*. O primeiro testemuño rexistrado está en grego micénico *te-me-no*, escrito en Lineal B.

O concepto de *Témenos* xurdiu nas culturas mediterráneas clásicos como un espazo reservado para a adoración dos deuses. Algúns autores utilizarono aplicado a un bosque sagrado, illado da vida cotiá, mentres que outros o aplica a zonas de santuarios urbanos.

Carl Gustav Jung relaciona o *Témenos* con fascinante círculo máxico, que actúa como un *espazo caudrado* ou *lugar seguro*, onde poder "traballar" mentalmente.

Notas
-----

1. 1 2  τέμενος Henry George Liddell, Robert Scott, *A Greek-English Lexicon*, en perseus (en inglés)
2. ↑  Palaeolexicon, Word study tool of ancient languages (en inglés)
3. ↑  David S. Whitley, *Reader in Archaeological Theory: Post-processual and Cognitive Approaches*, 1998, Routledge. ISBN 0-415-14160-5
4. ↑  Carla M. Antonaccio. *An Archaeology of Ancestors: Tomb Cult and Hero Cult in Early Greece*. Rowman & Littlefield, 1995. ISBN 0-8476-7942-X
5. ↑  Jung, C.G. (1968). *Psicología y alquimia*, párrafo. 63. Cf. también: II. Simbolos oníricos del proceso de individuación, 3. El simbolismo de los mándalas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Témenos*** |
O **voo 607-E de KLM** era un servizo internacional operado por un Lockheed Super Constellation bautizado *Hugo de Groot* e con rexistro PH-LKM. O día 14 de agosto de 1958 o avión esnafrouse a 180 quilómetros ao oeste de Shannon, Irlanda. Os 91 pasaxeiros e 8 tripulantes morreron no accidente, incluídos seis membros do equipo exipcio de esgrima. O "E" no número de voo representaba a designación de ser un voo de clase extra económica para satisfacer o aumento da demanda estacional de turistas.

O voo 607-E engalou de Shannon ás 3:05 UTC na segunda parte dunha viaxe transatlántica dende Ámsterdam at Nova York con escalas en Shannon e Gander. O contacto de radio co avión perdeuse sobre as 3:40 UTC; iniciouse unha operación de rescate que atopou algúns restos na superficie do océano a uns 180 quilómetros ao oeste de Shannon. Recuperáronse tamén os restos de 34 dos ocupantes do avión.

Debido á falta de probas, os investigadores irlandeses e neerlandeses non puideron indentificar a causa probable do accidente. Examinaron a posibilidade dunha bomba, fallo eléctrico ou erro do piloto, pero creron que foi máis probable un fallo mecánico catastrófico. A causa do accidente crese que foi o mal funcionamento da hélice con exceso de velocidade provocada por partículas metálicas que obstruían as válvulas reguladoras da liña de alimentación de combustible. As partículas puideron formarse por unha engrenaxe que se dañou cando se acelerou o sobrealimentador do motor correspondente. Os fallos de funcionamento no paso da hélice puido provocar unha perturbación de voo e, como consecuencia, a hélice puido terse cortado.

Notas
-----

1. ↑  "Sports tragedies". *The San Diego Union-Tribune*. Archived from the original on 19 de outubro de 2006. Consultado o 2018-12-24.
2. ↑  "Tragedy for Homeward-Bound Vacationers". *Life*. Time Inc. 25 de agosto de 1958

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2289446
* ASN: 19580814-0

 |
Para a baixa por enfermidade véxase: Incapacidade temporal.
Na operación do Desembarco de Normandía producíronse numerosas baixas.
Unha **baixa** é unha persoa vítima dun accidente, lesión ou trauma. A palabra *baixas* utilízase sobre todo nos medios de comunicación para describir as mortes e lesións provocadas por unha guerra ou desastre. O público xeral confunde ás veces o termo *baixa* co de *vítima mortal* (morto), pero as lesións non letais tamén son baixas.

No seu uso militar, as *baixas* teñen ás veces un significado máis específico, e fan referencia a todas as persoas perdidas para o servizo militar, o que inclúe os mortos en combate, mortos por enfermidade, incapacitados por lesións físicas ou mentais, capturados, desertados e desaparecidos. As feridas menos serias que non impiden a unha persoa combater non se adoitan contar como baixas. A suma das baixas coñécese como *conta de baixas*.

Antes da segunda guerra mundial, as mortes por enfermidade adoitaban superar ás mortes en combate. Historicamente, o 20-30% dos alcanzados en combate morrían mentres que o resto sobrevivía. Isto é, a proporción de feridos e mortos era de 3 a 1.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *baixa*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dano colateral
* Baixas civís
* Paciente

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1056901
* AAT: 300343836

 |
Vangelis Meimarakis nunha xuntanza do Partido Popular Europeo en Bruxelas (2015).
**Evangelos** "**Vangelis**" **Meimarakis** (en grego: Ευάγγελος "Βαγγέλης" Μεϊμαράκης), nado en Atenas o 14 de decembro de 1953, é un avogado e político grego. Foi presidente do Parlamento grego desde 2012 a 2015 e ministro de Defensa entre 2006 e 2009.

Traxectoria
-----------

Meimarakis foi un dos organizadores, en 1974, das mocidades de Nova Democracia, ONNED, liderándoa entre 1984 e 1987. Entrou no Comité Central de ND na segunda conferencia realizada en 1986. Elixido deputado por Atenas no Parlamento en 1989, revalidou o posto en todas as eleccións posteriores. Foi viceministro de cultura (1992-1993), secretario xeral de ND (2001-2006) e ministro de defensa (2006-2009). Do 29 de xuño de 2012 ao 6 de febreiro de 2015 foi presidente do Parlamento Helénico. Tras a renuncia de Antonis Samaras accedeu ao liderado interino do seu partido o 5 de xullo de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vangelis Meimarakis Mandatos de Vangelis Meimarakis no Parlamento Helénico *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1895909
* WorldCat
* VIAF: 312620729
* GND: 1063048516
* PACE: 2966

 |
*O desertor* de Octav Băncilă, 1906.
Na terminoloxía militar, a **deserción** é o abandono do seu deber nunha declaración de guerra ou en batalla ou o seu posto asignado no momento que se dea a orde de retirada, asedio, invasión, incursión por parte do inimigo, igualmente durante unha emboscada ou *swarming*; tamén cando se comete un *fragging* contra os propios compañeiros de armas ou en ocasións cando hai ocupación militar e parte do inimigo deserta.

O desertor pode ser un militar de calquera rango desde un soldado ata un Xeneral de Exército, o cal é un individuo que forma parte dunhas Forzas Armadas, ostentando un posto xerárquico, (*rango* ou *grao*) dentro das mesmas, e que sen o permiso do seu superior en rango abandona a súa designación.

Cando é un recruta, non é un desertor, senón un prófugo.
Aplícase o Dereito militar –por exemplo, o Código de Xustiza Militar– ao militar que ocasione deserción, e adoita considerarse un delito, e moi grave en tempos de guerra. Nesa situación esíxeselles presentarse ante un Consello de guerra, Corte marcial ou Tribunal de xustiza, sendo en última instancia obxecto dunha sanción penal, que pode chegar ata a pena de morte.

O desertor ten dereito a un avogado para defenderse ante os tribunais, conforme ao Dereito Internacional, Dereito Internacional Humanitario, particularmente os Convenios de Xenebra, e os tratados sobre Dereitos Humanos.
De todos existiron casos en que se indultou, por parte do Poder executivo, aos desertores, sendo así perdoados.

Historia
--------

Nos Estados Unidos, *"era o auxe da rivalidade humana"* durante a Guerra de Iraq iniciada en 2003, militares das súas Forzas Armadas presentaron obxección de conciencia para integrarse ás tropas en Iraq, pois non están de acordo coa invasión, sendo considerados desertores ou obxectores de conciencia por causas relixiosas. Esta situación foi analizada por Amnistía Internacional.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *deserción*.
2. ↑  Definición de deserción no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conscripto
* Contrainsurxencia
* Dano colateral
* Defensa nacional
* Desaparecido en combate
* Deserción escolar
* Exercicio militar
* Fogo amigo
* Operación militar
* Paramilitar
* Prisioneiro de guerra
* Prófugo
* Servizo militar

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q633339
* BNCF: 36056
* BNF: 11967199z
* BRE: 1944297
* EBID: ID
* GND: 4153535-2
* HDS: 008595
* JSTOR: absence-without-leave
* LCCN: sh85037160
* MAG: 2777169198
* NKC: ph296987

 |
Coordenadas: 33°34′00″N 101°52′59″O﻿ / ﻿33.5667, -101.883

Insignia da misión STS-107
A tripulación do STS-107
Monumento na honra da tripulación do Columbia no cemiterio de Arlington.
O **accidente do transbordador espacial *Columbia*** foi un accidente espacial que se produciu o 1 de febreiro de 2003 durante a misión STS-107, provocando a destrución do transbordador e a morte dos sete tripulantes durante a reentrada atmosférica.

A destrución do *Columbia* foi o resultado de danos sufridos polo transbordador durante o lanzamento, cando un anaco de escuma illante da medida dunha pequena maleta se desprendeu do tanque externo (o depósito principal de propergol) da nave espacial por mor das forzas aerodinámicas do lanzamento. Este anaco bateu contra o bordo de ataque da á esquerda, danando o sistema de protección térmica do transbordador espacial (TPS), que protexe o transbordador da calor xerada durante a reentrada á atmosfera. Cando o *Columbia* aínda estaba en órbita, algúns enxeñeiros xa sospeitaran que se produciran danos, pero os directores da NASA limitaron as investigacións, argumentando que aínda que se atopasen problemas, non se podería facer nada.

O comité da NASA encargado da seguridade do transbordador declarou que a escuma do revestimento do tanque externo e outros anacos que impactaron contra o transbordador son problemas de seguridade que terían que terse resolto antes de autorizar un lanzamento, pero que a miúdo daban luz verde a lanzamentos malia que os enxeñeiros detectaran un problema no revestimento de escuma sen achegar unha solución. A maioría de lanzamentos de transbordadores padecían estes desprendementos de escuma e danos nas tellas térmicas, cousa que violaba as normas de seguridade. Durante a reentrada da misión STS-107, a zona danada permitiu ós gases quentes penetrar e destruír axiña a estrutura interna da á, desencadeando a desintegración do vehículo. As buscas sobre un vasto territorio en partes de Texas, Luisiana e Arcansas permitiron recuperar restos dos tripulantes e numerosos anacos do vehículo.

Notas
-----

1. ↑  Space.com (ed.). "Columbia's Problems Began on Left Wing" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 05 de xuño de 2003. Consultado o 26 de febreiro de 2008.
2. ↑  Columbia Accident Investigation Board, ed. (2003). "6.1 A History of Foam Anomalies (page 121)" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2011. Consultado o 3 de agosto de 2007.
3. ↑  The Associated Press (ed.). "Molten Aluminum found Columbia's thermal tiles". Consultado o 13 de agosto de 2007.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Accidente do transbordador espacial Columbia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Accidente do transbordador espacial Challenger
* Apollo 1
* Ilan Ramon

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q580867
* EBID: ID

 |
**Mathieu de Arras**, nado en Arras cara a 1290 e finado en Praga en 1352, foi un arquitecto, escultor e mestre de obras francés. Foi o primeiro arquitecto da Catedral de San Vito de Praga.

Traxectoria
-----------

Non se sabe moito da súa vida antes de que chegase a Praga. Estivo a traballar na corte papal en Avignon, no Languedoc. Foi alí onde se encontrou co futuro emperador Carlos IV do Sacro Imperio, quen o convidou a ir con el e construír unha nova catedral para o bispado de Praga, que acababa de ser elevado ao rango de arquidiocese. A catedral de San Vito comezou a proxectarse no ano 1341 nun estilo gótico meridional languedociano. O plano básico era moi próximo do da catedral dos santos Xusto e Pastor de Narbona e máis do da catedral de Nosa Señora de Rodez.

Ponte de Carlos, Praga, foto de Andreas Groll en 1856.
A primeira pedra non foi posta até 1344 e, durante os oito anos seguintes, até a súa morte, Mathieu de Arras, tivo tempo de acabar oito arcadas do coro, o deambulatorio e as capelas radiais desta.

Estabeleceu os talleres en Hradčany, preto da canteira principal.

Logo da súa morte, en 1352, foi o mozo Peter Parler quen, en 1356, retomou o traballo no obradoiro e a canteira de Mathieu de Arras modificando ás veces radicalmente.

En 1348 iniciou as obras do castelo de Karlštejn (Karlstein en alemá) para o mesmo Carlos.

Obras
-----

* Catedral de San Vito de Praga
* Ponte de Carlos, Praga
* Plano da Cidade Nova (Nové Město) de Praga
* Igrexa de Nosa Señora de Týn
* Tamén se lle atribúe Karlštejn

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q388362
* WorldCat
* VIAF: 30429789
* AGORHA: 134842
* CERL: cnp00571920
* DeutscheBio: 12284260X
* Europeana: ID
* GND: 12284260X
* NKC: xx0268734

 |
htumbhtumb
Imaxe de San Caetano na igrexa de Quintela (Crecente).
**Caetano de Thiene**, ou en italiano **Gaetano di Thiene**, nado en Vincenza en outubro de 1480 e finado en Nápoles o 7 de agosto de 1547, foi un relixioso italiano, venerado polos católicos como **San Caetano**.

Traxectoria
-----------

Doutorouse en Dereito na Universidade de Padua en 1504 antes de ingresar no clero. Foi chamado a Roma por Xulio II, que o fixo secretario, en 1506. O seu contacto coa curia desencantouno e levouno a ser un dos primeiros reformadores católicos: 

> 
> 
> *Roma un tempo santa, ora è una Babilonia.*
> 
> 

.

Deixou Roma tan pronto como puido e adicouse á caridade e a reforma. Non foi ordenado sacerdote até 1516, pois non se consideraba digno do cargo. Volveu a Roma en 1523 para fundar con Pietro Carafa (que se había converter despois no papa Paulo IV) a primeira congregación de cregos regulares, a dos Teatinos.

O seu nome parece que provén dun tío seu que era nativo de Gaeta, pois xa en época romana se chamaba *Caietani* aos desta vila. Foi canonizado por Clemente X no 1671. A súa festa celébrase o 7 de agosto.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q379914
* WorldCat
* VIAF: 22477916
* BAV: ADV10174549
* BNF: 11968042z
* CANTIC: a10839513
* CERL: cnp01319553
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118702211
* EBID: ID
* FAST: 309479
* GEC: 0028666
* GND: 118702211
* ICCU: CFIV093017
* ISNI: 0000 0001 0878 7299
* LCCN: n92804730
* NTA: 07359251X
* OL: OL4850098A
* Orthodox Encyclopedia: 1683995
* SNAC: w6qz52n7
* SUDOC: 027692744
* ULAN: 500354195

 |
**The Dead Milkmen** é unha banda estadounidense de punk rock formada en 1983 en Filadelfia, Pensilvania. A súa formación orixinal consistía no vocalista e teclista Rodney Linderman ("Rodney Anonymous"), o guitarrista e vocalista Joe Genaro ("Joe Jack Talcum"), o baixista Dave Schulthise ("Dave Blood") e o batería Dean Sabatino ("Dean Clean").

A banda distinguiuse na escena hardcore punk de principios dos 80 polo seu son punk *jangly* e o seu humor sardónico entregado cun forte acento de Filadelfia. O grupo chamou a atención das emisoras de radio universitarias co seu álbum de estrea de 1985, *Big Lizard in My Backyard*, e co tema "Bitchin' Camaro". Longas xiras e máis lanzamentos axudaron á banda a conseguir máis seguidores no underground.

The Dead Milkmen conseguiu éxito internacional coa canción "Punk Rock Girl", un sinxeo do seuálbum de 1988 *Beelzebubba* que foi emitido regularmente na MTV. Despois dunha temporada desafortunada co selo Hollywood Records, de problemas de saúde e frustracións coa industria a raíz do seu éxito a banda separouse en 1995.

O grupo reuniuse en 2008, con Dan Stevens substituíndo ao falecido Dave Schulthise. En 2011 publicaron *The King in Yellow*, o seu primeiro álbum de estudio en 16 anos. Dende entón a banda realiza xiras esporadicamente e publica novo material de cando en vez.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Big Lizard in My Backyard* | 1985 | Restless Records |
| *Eat Your Paisley!* | 1986 | Restless Records |
| *Bucky Fellini* | 1987 | Enigma Records |
| *Beelzebubba* | 1988 | Enigma Records |
| *Metaphysical Graffiti* | 1990 | Enigma Records |
| *Soul Rotation* | 1992 | Hollywood Records |
| *Not Richard, But Dick* | 1993 | Hollywood Records |
| *Stoney's Extra Stout (Pig)* | 1995 | Restless Records |
| *The King in Yellow* | 2011 | autoeditado |
| *Pretty Music for Pretty People* | 2014 | Quid Ergo |

Notas
-----

1. ↑  Staff, Billboard (2004-03-11). "Dead Milkmen’s Dave Blood Dies". *Billboard* (en inglés). Consultado o 2023-03-07.
2. ↑  "The Dead Milkmen to Release First New Album in 16 Years". *Verbicide* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 07 de marzo de 2023. Consultado o 2023-03-07.
3. ↑  "The Dead Milkmen". *Discogs* (en inglés). Consultado o 2023-03-07.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da banda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3309104
* WorldCat
* VIAF: 151870603
* AllMusic: mn0000140891
* Discogs: 116901
* GND: 10302362-8
* ISNI: 0000 0001 0192 9469
* LCCN: n91116536
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 125935

 |
Coordenadas: 42°52′50″N 9°11′08″O﻿ / ﻿42.880616, -9.185478

|  |
| --- |
|  |
| Datos xerais |
| **Localización xeográfica** | Illas Lobeiras |
| Faro das Ilas Lobeiras en A CoruñaFaro das Ilas LobeirasFaro das Ilas Lobeiras |
| **Localización municipal** | Carnota, provincia da Coruña |
| **Construción** | 1909 |
| Datos técnicos |
| **Código internacional** | 03920 D-1756 |
| **Descrición** | Torre octogonal branca, casa |
| **Altura sobre o nivel do mar** | 15,78 metros |
| **Altura sobre o terreo** | 7,78 metros |
| **Características** | GpD (5) B 15 s |
| **Período** | 5 + 1,5 + 0,5 + 1,5 + 0,5 + 10,5 = 15 s |
| **Alcance** | 9 millas náuticas |
|

O **faro das illas Lobeiras**, tamén coñecido coma **faro de Corcubión**, é un faro galego situado no concello de Carnota, na provincia da Coruña. Está situado nas illas Lobeiras, un conxunto de illotes de forma trapezoidal de 250 metros e longo e 75 de largo.

Historia
--------

En 1904 apróbase o proxecto do enxeñeiro Antonio Herbella para a construción dun faro na Lobeira Grande, adxudicándose os traballos ao contratista José Mª Parga na cantidade de 50 680 pesetas.

As obras comezan en 1906, nun principio o proxecto contemplaba unha torre metálica, pero despois decidiuse substituíla por outra de pedra para evitar a corrosión. Inaugurouse o 15 de setembro de 1909.

Características
---------------

O faro caracterízase por ter unha planta rectangular que posúe dous niveis, un superior e outro inferior. O nivel inferior está constituído por varios muros inclinados para ofrecer maior resistencia aos temporais. 

O faro ten unha altitude 16 metros, e na súa parte máis elevada atópase a lanterna, cun aparello de 4º orde e 250 mm de distancia focal. O seu alcance é de nove millas. Construído directamente sobre as rochas, os muros da primeira planta inclínanse con derramo cara aos alicerces e opoñen á forza das augas unha anchura de 1,10 m. Os muros da segunda planta son verticais e forman un ángulo que protexe a entrada. 

A torre troncopiramidal de sección octogonal é de cantería e remata nun torreón cilíndrico de chapa. Mira cara ao norte, en dirección ao faro de Fisterra, do que depende. A súa lanterna é de montantes verticais e cristais curvos. Emite un grupo de fulgores brancos cada catorce segundos. 

Ao principio estaba ao seu coidado un torreiro, que obrigatoriamente tiña que residir na illa. Pero ante o perigo do lugar decidiuse suprimir esta residencia obrigada, montando unha nova instalación o 10 de agosto de 1924.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pazos, Lino (2003). *Faros de Galicia*. Guías Galaxia. Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-636-3.
* Sánchez García, Jesús Ángel (2004). *Faros de Galicia* (en castelán). Fundación Caixa Galicia. ISBN 84-95491-38-9.

### Outros artigos

* Lista de faros de Galicia

### Ligazóns externas

* Mapa dos faros e balizas da Autoridade Portuaria de A Coruña
* Listaxe de balizamentos das costas atlánticas españolas *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388278
* ARLHS: SPA168

 |
Grandes campos de millo en Illinois, Estados Unidos.
Un **latifundio** é unha explotación agrícola de grandes dimensións, caracterizada ademais por un uso ineficiente dos recursos dispoñibles. A extensión necesaria para considerar unha explotación latifundista depende do contexto: en Europa un latifundio pode ter algúns centos de hectáreas. En América Latina pode superar facilmente as dez mil.

Á parte da extensión, existen outros elementos característicos: baixos rendementos unitarios, subutilización da terra, baixa capitalización, baixo nivel tecnolóxico, man de obra empregada en condicións precarias e, en consecuencia, con baixo nivel de vida. O latifundismo foi tradicionalmente unha fonte de inestabilidade social, asociada á existencia de grandes masas de campesiños sen terras. Para solucionar os problemas orixinados polos latifundios, probáronse diversas fórmulas, dependentes do tipo de goberno no que se atopaban: desde o cambio de estrutura da propiedade (reforma agraria), con expropiacións incluídas, ata a modernización da explotación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q428382
* AAT: 300000235
* EBID: ID
* GEC: 0118956
* GND: 4166880-7
* LCCN: sh85074876

 |
**Cardhu**, anteriormente coñecido como **Cardow**, é unha destilería de whisky escocés, situada na área xeográfica de Speyside. O whisky producido, de carácter monovarietal, comercialízase baixo a marca homónima.

Datos técnicos
--------------

Fundada en 1824, a destilería pertence na actualidade á multinacional inglesa Diageo, a maior empresa de distribución de bebidas alcólicas do planeta. Está localizada na aldea de Cardow, preto de Archiestown, no concello escocés de Moray, sobre a ribeira do río Spey, que lle dá nome a unha das zonas de maior produción desta bebida no mundo. A vila de Cardow deulle o nome ao whisky ata que se mudou provisionalmente (1893-1908) a Cardhu e definitivamente dende 1981.

A auga empregada é recollida de dous regatos próximos.

A parte máis importante das súas vendas diríxese ao mercado español, baixo a marca Cardhu cun whisky monovarietal, dun so malte. Tamén produce whisky para a marca Johnnie Walker, que o usa mesturado con outros maltes. A produción anual total é de 2 300 000 litros de whisky.

Historia
--------

A destilería foi fundada por John Cumming, que anteriormente fora un produtor ilegal de whisky, en 1824. Comezado o negocio como industria familiar, a produción era de carácter estacional, xusto despois de cada colleita, e as vendas eran irregulares. En 1885, xa coa empresa nas mans da súa nora Elizabeth Cumming, múdase a outra localización próxima, e os edificios antigos son mercados polo empresario William Grant para fundar Glenfiddich. A nova localización permítelles triplicar a produción, e destinan case todo o seu whisky á firma Johnnie Walker, que o merca para facer whisky polivarietal.

En 1893, este proceso de compra da produción continúase pola compra das instalacións e Johnnie Walker faise coa propiedade, se ben deixa que a familia Cumming siga xestionando o negocio. O negocio continúa ata os nosos días, se ben tivo que sufrir paradas durante a segunda guerra mundial. En 2003 deixou Cardhu de producir o seu tradicional whisky monovarietal, e substituíuno por unha mestura, para facer fronte á demanda de produción. En 2006 recuperou o produto monovarietal.

Notas
-----

1. ↑  The Distilliries of Scotland

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de Discovering Distilleries sobre Cardhu

* Portal:Escocia
Os **Learjet Model 35** e **Model 36** son unha serie de reactores executivos e transportes militares multirrol estadounidenses fabricados por Learjet. Os avións usados pola Forza Aérea dos Estados Unidos reciben a designación **C-21A**.

O avión está impulsado por dous motores turboventilador Garrett TFE731-2. A súa cabina pode arranxarse para transportar de seis a oito pasaxeiros. O Model 36 de maior alcance ten menos espazo para a pasaxe, ocupado na parte traseira por tanques de combustible.

Os motores están montados en góndolas nos laterais da fuselaxe traseira. As ás están equipadas con flaps dunha única rañura. Os tnques de combustible das puntas das ás distinguen a este deseño doutros avións con funcións semellantes.

Desenvolvemento
---------------

O concepto que se converteu no LJ35 comezou como o Learjet 25BGF (co GF referíndose a "Garrett Fan"), un Learjet 25 cun novo turboventilador TFE731 montado no lado esquerdo no lugar do turborreactor General Electric CJ610 do 25. Este avión, que actuou como banco de probas, voou por vez primeira en maio de 1971. Como resultado do incremento de potencia e do reducido ruído do novo motor, Learjet mellorou aínda máis o deseño, e en vez de ser sinxelamente unha variante do 25, converteuse nun novo modelo, o 35.

Notas
-----

1. ↑  "Learjet 31/35/36". *Airliners.net*. Consultado o 2022-05-16.
O **Jiloca** é un río de Aragón, afluente principal do río Jalón, que desemboca no Ebro. O seu curso transcorre polas provincias de Teruel e Zaragoza e polas comarcas de Comunidade de Teruel, Jiloca, Campo de Daroca e Comunidade de Calatayud. Ten unha unha lonxitude de 126 km e drena unha cunca de 2.957 km². O seu caudal en Calatayud é de 293 hm³/ano, pero, dada a súa localización, é moi irregular cunha estiaxe moi marcada e máximos no outono e primavera.

Xeografía
---------

### Nacemento

Ojos de Monreal, no nacemento do río.
O río Jiloca nace na paraxe dos Ojos de Monreal del Campo. Tradicionalmente fixouse o seu nacemento no pozo artesiano da Fonte de Cella, aos pés da serra de Albarracín; pero demostrouse que este tramo ata Monreal é, en realidade, unha canle construída no século XVIII, cando se desecaron a Lagoa do Cañizar de Villarquemado e a lagoa do Cañizar de Alba.
Este nacemento leva a auga pertencente a un acuífero. As súas augas están debaixo do río e polos arredores, tendo grazas a este un gran número de pozos de onde se extrae a auga para o rego dos cultivos da zona.

### Curso

Desde o nacemento toma dirección norte. Preto de Luco de Jiloca recibe o seu único afluente, o río Pancrudo, que nace 46 quilómetros antes na serra da Costera. A súa cunca hidrográfica é estreita e está formada por ramblas ou torrentes por onde só circula a auga dun modo ocasional. A partir da unión co Pancrudo a canle encáixase ata Daroca, onde abre un pequeno val que se aproveita para o regadío.

### Desembocadura

O Jiloca desemboca no río Jalón á altura de Calatayud (Zaragoza).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información sobre o río Jiloca en Turismo de ZaragozaArquivado 30 de xuño de 2010 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23122
* WorldCat
* VIAF: 316431172
* BNE: XX462202
* GEA: 7348
* GeoNames: 3120135
* LCCN: sh85070538
* TGN: 1125188

 |
O **Premio Franz Kafka** é un premio literario de ámbito internacional que se entrega anualmente na honra ao novelista checo en lingua alemá Franz Kafka.

Historia e características
--------------------------

Foi outorgado por vez primeira en 2001. A organización corre a cargo da Sociedade Franz Kafka e o concello da cidade de Praga; está patrocinado polo Presidente do Senado checo e mais polo alcalde de Praga. Preséntase cada ano contra finais do mes de outubro, coincidindo co Día da Independencia da República Checa. O galardoado recibe 10.000 dólares estadounidenses, un diploma e unha estatua de bronce, que é unha reprodución en miniatura do monumento a Franz Kafka en Praga.

O xurado internacional está formado por Marcel Reich-Ranicki e Demetz Pedro, entre outros. Entre os criterios que debe cumprir a obra para gañar o premio, figuran "o carácter humanista e a súa contribución á tolerancia cultural, nacional, lingüística e relixiosa, o seu carácter existencial, intemporal, a súa validez humana e a súa capacidade para testemuñar o tempo presente."

O galardón non está relacionado co Premio Janet Heidinger Kafka, que outorga a Universidade de Rochester nos Estados Unidos de América.

Gañadores
---------

| Ano | nome | Nacionalidade |
| --- | --- | --- |
| 2020 | Milan Kundera |  Francia/República Checa República Checa |
| 2019 | Pierre Michon |  Francia |
| 2018 | Ivan Wernisch | República Checa República Checa |
| 2017 | Margaret Atwood |  Canadá |
| 2016 | Claudio Magris | Italia Italia |
| 2015 | Eduardo Mendoza | España |
| 2014 | Yan Lianke | China |
| 2013 | Amos Oz | Israel |
| 2012 | Daniela Hodrová | República Checa |
| 2011 | John Banville | Irlanda |
| 2010 | Václav Havel | República Checa |
| 2009 | Peter Handke | Austria |
| 2008< | Arnošt Lustig | República Checa |
| 2007 | Yves Bonnefoy | Francia |
| 2006 | Haruki Murakami | Xapón |
| 2005 | Harold Pinter | Reino Unido |
| 2004 | Elfriede Jelinek | Austria |
| 2003 | Péter Nádas | Hungría |
| 2002 | Ivan Klíma | República Checa |
| 2001 | Philip Roth | Estados Unidos |
|

Notas
-----

1. ↑  Premio Franz Kafka
2. ↑  The laureate of the Franz Kafka Prize 2015 is the Spanish writer Eduardo Mendoza Arquivado 03 de xuño de 2015 en Wayback Machine. noticia do 2 de xuño de 2015

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19362
* WorldCat
* VIAF: 158773536
* NKC: pna2008478914

 |