As **hormonas liberadoras** e as **hormonas inhibidoras** son hormonas que teñen como principal función controlar a liberación ou a inhibición, respectivamente, doutras hormonas, actuando sobre as propias glándulas endócrinas.

Características
---------------

As hormonas liberadoras denomínanse tamén **liberinas** ou **factores de liberación** (pero non deben confundirse coas proteínas chamadas factores de liberación que interveñen na tradución de proteínas). As hormonas inhibidoras denomínanse tamén **estatinas** (non confundir cos fármacos para baixar o colesterol) ou **factores inhibidores**. Os principais exemplos son as hormonas hipotalámico-hipofisarias, que se poden clasificar atendendo a distintos criterios: son hormonas hipotalámicas (orixinadas no hipotálamo), son hormonas hipofisiotrópicas (que afectan á hipófise ou glándula pituitaria), e son tamén hormonas trópicas (que teñen como diana outras glándulas endócrinas).

Por exemplo, a hormona liberadora da tirotropina (TRH) é segregada no hipotálamo en resposta a niveis baixos de secreción da hormona estimulante da tiroide (TSH) na hipófise. O TSH á súa vez está baixo o control por retroalimentación das hormonas tiroides T4 e T3. Cando os niveis de TSH son demasiado altos, exercen retroalimentación sobre o cerebro para deter a secreción de TRH. A TRH sintética tamén a usan os médicos como unha proba para estimar as reservas de TSH na glándula hipófise, xa que estimula a liberación de TSH e prolactina desa glándula.

As principais hormonas liberadoras son as seguintes:

* O hipotálamo usa a hormona liberadora da tirotropina (TRH) ou tiroliberina) para estimular á hipófise a liberar máis tirotropina.
* O hipotálamo usa a hormona liberadora da corticotropina (CRH ou corticoliberina) para estimlar á hipófise a liberar máis corticotropina.
* O hipotálamo usa a hormona liberadora da gonadotropina (GnRH ou gonadoliberina) para estimular á hipófise a liberar máis gonadotropina.
* O hipotálamo usa a hormona liberadora da hormona do crecemento (GHRH ou somatoliberina) para estimular á hipófise a liberar máis hormona do crecemento (ou somatotropina).

As principais hormonas inhibidoras que inhiben a liberación doutras hormonas son as seguintes:

* O hipotálamo usa a somatostatina para inhibir a liberación na hipófise de hormona do crecemento (somatotropina) e inhibir no tracto gastrointestinal a liberación de varias hormonas gastrointestinais.

Hai outros factores inhibidores que teñen tamén unha actividade de inhibición endócrina tópica. Esta actividade é só unha das moitas funcións que teñen (como a de neurotransmisores e receptores antagonistas), e non sempre se denominan hormonas, aínda que moitos son neuropéptidos ou neuroesteroides. Entre eles están os seguintes:

* O hipotálamo usa a dopamina como unha prolactostatina para indicar á hipófise que inhiba a prolactina; tamén se xera noutras partes do cerebro e no córtex adrenal como un neurotransmisor que afecta a moitos outros sistemas.
* O hipotálamo usa a folistatina para indicar á pituitaria que inhiba a hormona estimulante dos folículos (FSH); tamén ten moitos outros efectos sistémicos.
* Os miocitos usan a miostatina para indicarse uns a outros que inhiban a mioxénese.
* O factor inhibidor dos melanocitos (melanostatina) inhibie a liberación doutros neuropéptidos como a alfa-MSH e tamén ten moitas outras funcións.
* Hai un neuropéptido denominado cortistatina e unha clase de cortistatinas esteroides.

Mecanismo
---------

As hormonas liberadoras incrementan (e os factores inhibidores diminúen) a concentración intracelular de calcio (Ca2+), o que ten como resultado a fusión de vesículas cargadas coas respectivas hormonas primarias.

Para a GnRH, TRH e GHRH o incremento de Ca2+ conséguese polo acoplamento da hormona liberadora e a activación de receptores acoplados á proteína G acoplados á subunidade Gq alfa, activando a vía IP3/DAG para incrementar o Ca2+. Porén, para a GHRH esta é unha vía menor, xa que a principal é a vía dependente do AMPc.

Investigadores notables
-----------------------

Roger Guillemin e Andrew W. Schally recibiron o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina de 1977 pola súa contribución á comprensión "da produción de hormonas peptídicas do cerebro"; estes científicos illaron independentemente por primeira vez a TRH e GnRH e despois identificaron as súas estruturas químicas.

Notas
-----

1. ↑  Costanzo, Linda S. (2007). *Physiology*. Hagerstwon, MD: Lippincott Williams & Wilkins. pp. 237. ISBN 0-7817-7311-3.
2. ↑  Walter F. PhD. Boron (2003). *Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch*. Elsevier/Saunders. p. 1300. ISBN 1-4160-2328-3.
3. ↑  Guillemin R. *Hypothalamic hormones a.k.a. hypothalamic releasing factors.* J Endocrinol 2005;184:11-28. Fulltext Arquivado 13 de novembro de 2010 en Wayback Machine.. doi 10.1677/joe.1.05883 PMID 15642779.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Neuroendocrinoloxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q122784
* MAG: 2778732025

 |