Sufraxio feminino
Manifestación de sufraxistas na cidade de Nova York, 1912.
Antisufraxistas nos Estados Unidos.
O movemento internacional polo **sufraxio feminino**, levado a cabo polas sufraxistas, foi un movemento reformista social, económico e político que promovía a extensión do sufraxio (isto é, o dereito a votar) ás mulleres, avogando polo «sufraxio igual» (abolición da diferenza de capacidade de votación por xénero) en lugar do «sufraxio universal» (abolición da discriminación debida principalmente á raza), xa que este último era considerado demasiado revolucionario.

Liña temporal
-------------

O sufraxio feminino foi aprobado (e revogado) varias veces en distintos países do mundo. Nalgúns países como Estados Unidos ou Suráfrica o sufraxio feminino autorizouse antes que o sufraxio universal; así, unha vez concedido este ós homes e mulleres brancos, aínda se lles seguía negando o dereito a votar a homes e mulleres doutras razas. Porén, na maioría de países o sufraxio feminino foi o que levou ao universal. 

En 1776 en Nova Jersey autorizouse accidentalmente o primeiro sufraxio feminino (empregouse accidentalmente a palabra «persoas» no canto de «homes»), aínda que se aboliu en 1807.

En 1838 aprobouse o sufraxio feminino (coa mesmas características propias que o masculino) nas illas Pitcairn.

En 1853 aprobouse o sufraxio feminino na provincia de Vélez (no actual departamento colombiano de Santander). Foi o primeiro caso nun país independente; non obstante foi revogado no ano 1857 e restablecido o 25 de agosto de 1954 pero, como o país vivía a ditadura de Gustavo Rojas Pinilla, só puido poñerse en práctica a partir de 1957.

Na segunda metade do século XIX, varios países e estados recoñeceron un tipo de sufraxio feminino restrinxido comezando por Australia do Sur en 1861.

En 1869, o Territorio de Wyoming converteuse no primeiro estado dos EUA onde se instaurou o «sufraxio igual» (sen diferenzas de xénero) aínda que non era sufraxio universal, xa que non podían votar os homes e mulleres de pel negra.

En 1893 aprobouse en Nova Zelandia o primeiro sufraxio feminino sen restrinxir, grazas ao movemento liderado por Kate Sheppard. De tódolos xeitos, ás mulleres só se lles permitía votar sen poder presentarse ás eleccións. Só puideron presentarse a partir de 1919 a ser elixidas para un cargo político.

O primeiro país en ofrecer o sufraxio universal (e tamén permitir ás mulleres presentarse ás eleccións para o parlamento) foi Australia do Sur en 1902 (segundo outros en 1894) e Tasmania en 1903.

Lista comparativa de países con sufraxio feminino (por orde de aprobación)
--------------------------------------------------------------------------

| Países | Dereito masculino ao voto en eleccións nacionais | Voto das mulleres en igualdade cos homes |
| --- | --- | --- |
| Nova Zelandia Nova Zelandia | 1879 | 1893 |
| Australia Australia | 1901 | 1902 |
| Finlandia Finlandia | 1906 | 1906 |
| Noruega Noruega | 1898 | 1913 |
| Dinamarca Dinamarca | 1920 | 1915 (dende 1908 podían votar as mulleres de máis de 25 anos e que pagasen impostos) |
|  Uruguai | 1830 | 1917 (votan por primeira vez o 3 de xullo de 1927) |
| Irlanda Irlanda |  ? | 1918 |
| Polonia Polonia |  ? | 1918 |
| Xeorxia Xeorxia |  ? | 1918 |
| Rusia Rusia | 1918 | 1918 |
| Islandia Islandia |  ? | 1919 |
| Luxemburgo Luxemburgo |  ? | 1919 |
| Alemaña Alemaña | 1867 | 1919 |
| Suecia Suecia | 1909 | 1919 |
| Países Baixos Países Baixos | 1917 | 1919 |
| Austria Austria |  ? | 1920 |
| Hungría Hungría |  ? | 1920 |
| Checoslovaquia Checoslovaquia | 1920 | 1920 |
| Reino Unido Reino Unido | 1918 | 1928 (dende 1918 podían votar as mulleres maiores de 30 anos) |
|  Ecuador |  ? | 1929 |
| España España | 1869 | 1931 |
|  Cuba |  ? | 1934 |
| Turquía Turquía | 1924 | 1934 |
|  Filipinas | 1936 | 1937 (gañado en 1935 cun referendo, 95% a favor) |
|  O Salvador |  ? | 1939 |
|  Canadá | 1920 | 1940 (en Quebéc. De 1916 a 1922 no resto do país) |
|  República Dominicana |  ? | 1942 |
| Xamaica Xamaica |  ? | 1944 |
|  Francia | 1848 | 1944 |
|  Guatemala |  ? | 1945 |
|  Panamá |  ? | 1945 |
| Italia Italia | 1919 | 1945 |
|  Trinidad e Tobago |  ? | 1946 |
|  Albania |  ? | 1946 |
|  Xapón | 1925 | 1946 |
| Bulgaria Bulgaria |  ? | 1947 |
| Iugoslavia Iugoslavia |  ? | 1947 |
|  Arxentina | 1912 | 1947 |
|  Venezuela | 1946 | 1947 |
|  Suriname |  ? | 1948 |
| Romanía Romanía |  ? | 1948 |
| Bélxica Bélxica | 1919 | 1948 (dende 1920 as mulleres podían votar nas eleccións comunais) |
|  Chile | 1935 | 1949 (dende 1935 as mulleres podían votar en eleccións municipais) |
|  Costa Rica |  ? | 1949 |
|  Barbados |  ? | 1950 |
|  Haití |  ? | 1950 |
|  Antiga e Barbuda |  ? | 1951 |
|  Dominica |  ? | 1951 |
|  Granada |  ? | 1951 |
|  San Vicente e as Granadinas |  ? | 1951 |
|  Santa Lucía |  ? | 1951 |
|  Bolivia |  ? | 1952 |
| Grecia Grecia |  ? | 1952 |
|  Saint Kitts e Nevis |  ? | 1952 |
| India  India | 1950 | 1950 |
|  Güiana |  ? | 1953 |
|  México | 1909 | 17 de outubro de 1953 (dende 1947 en eleccións municipais) |
|  Paquistán |  ? | 1954 |
|  Siria |  ? | 1954 |
|  Honduras |  ? | 1955 |
|  Nicaragua |  ? | 1955 |
|  Perú |  ? | 1955 |
| Costa do Marfil Costa do Marfil  |  ? | 1955 |
|  Vietnam |  ? | 1955 |
| Exipto Exipto |  ? | 1955 |
| Tunisia Tunisia |  ? | 1956 |
|  Colombia |  | 1957 (dende 1853, na provincia de Vélez -Santander-, podían votar. En 1857 perderon o dereito ao voto ao formarse o Estado de Santander. Recuperándoo de novo o 25 de agosto de 1954 e poñéndoo en práctica dende 1957). |
|  Paraguai |  ? | 1961 |
|  Brasil | 1889 | 1961 |
|  Bahamas |  ? | 1962 |
| Mónaco Mónaco |  ? | 1962 |
|  Irán |  ? | 1963 |
| Quenia Kenya |  ? | 1963 |
|  Belize |  ? | 1964 |
| Estados Unidos de América Estados Unidos | 1870 | 1965 (dende 1920 podían votar só as mulleres de pel branca) |
| Suíza Suíza | 1848 | 1971 |
| Portugal Portugal |  ? | 1971 (dende 1931 podían votar as mulleres coa escola secundaria completa) |
| Liechtenstein Liechtenstein |  ? | 1984 |
| República Centroafricana República Centroafricana |  ? | 1986 |
| Djibuti Djibuti |  ? | 1986 |
| Samoa Samoa |  ? | 1990 |
| Sudáfrica Suráfrica | 1994 | 1994 (dende 1930 podían votar só as mulleres de pel branca) |
|  Afganistán |  ? | 2003 |
| Kuwait Kuwait |  ? | 2005 |

Listaxe de países sen sufraxio feminino
---------------------------------------

Na actualidade, algúns países non recoñecen o sufraxio ás mulleres. E se o recoñecen (como no Líbano), fano dun xeito diferente ós homes.
A seguinte listaxe non inclúe os países que non permiten o sufraxio nin a homes nin a mulleres:

* Arabia Saudita
* Brunei Darussalam
* Emiratos Árabes Unidos
* Líbano: De 1952 a 1957, as mulleres requiren unha proba educativa, os homes non. O voto era obrigatorio para os homes e opcional para as mulleres durante estes cinco anos.

Sufraxistas
-----------

Os e as sufraxistas foron a miúdo membros de diferentes asociacións co mesmo obxectivo, aínda que usando diferentes tácticas. Por exemplo, as sufraxistas británicas caracterizábanse por un tipo de defensa máis combativa. Noutros países o sufraxio feminino logrouse dende as institucións do estado mediante leis que foron impulsadas directamente por mulleres na política como o caso de España con Clara Campoamor ou Arxentina con Eva Perón.

Os primeiros obxectivos do movemento feminista seguiron sendo os mesmos: a incorporación da muller ao traballo durante a I Guerra Mundial, o dereito de voto, a mellora da educación, a capacitación profesional, a apertura de novos horizontes laborais, a equiparación de sexos na familia como medio de evitar a subordinación da muller e a dobre moral sexual. A gran novidade viu da ampla mobilización colectiva que soubo dirixir o movemento sufraxista en determinados países.

Notas
-----

1. ↑  Dieter Nohlen; Florian Grotz; Christof Hartmann (15 November 2001). *Elections in Asia and the Pacific: A Data Handbook : Volume I: Middle East, Central Asia, and South Asia: Volume I: Middle East, Central Asia, and South Asia* (en francés). OUP Oxford. pp. 174–. ISBN 978-0-19-153041-8.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Democracia
* Electorado
* Sufraxio
* Sufraxio universal

### Ligazóns externas

* Sufraxio Universal, Fraude da Esquerda. Artigo de Inés Maldonado en Debate 21
* Sufraxio feminino en Alemaña Arquivado 18 de setembro de 2019 en Wayback Machine. - 19 de xaneiro 1919 - primeiro sufraxio feminino en Alemaña.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205204
* BNF: 119711882
* EBID: ID
* GEC: 0212048
* GND: 4071434-2
* LCCN: sh85147346
* MAG: 2781212760
* NDL: 00563831

 |