Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cicerón (homónimos).

**Marco Tulio Cicerón** (en latín *Marcus Tullius Cicero*, pronunciado ['mar.kʊs 'tul.liʊs 'ki.ke.ro:]; máis coñecido por **Cicerón**) nado en Arpino o 3 de xaneiro do 106 a. C. e finado en Formia o 7 de decembro do 43 a. C. foi un xurista, político, filósofo, escritor e orador romano. Está considerado coma un dos maiores retóricos e estilistas da prosa en latín da República romana.

Traxectoria
-----------

Clásicos en Galego 14: *Sobre a vellez* e *Sobre a amizade*.
Cicerón naceu nunha antiga familia do Lacio, a quen se lle dera a cidadanía romana soamente en 188 a.C.. O pai proporcionou aos dous fillos, Marco, o máis vello, e Quinto, unha educación moi completa, sendo Marco Tulio entregado aos coidados do célebre senador e xurista romano Mucio Escévola. Viviu nun período especialmente turbulento da historia de Roma. Despois do asasinato de Xulio César, enfronta con Marco Antonio e é degolado cando tenta fuxir para o Oriente.

Cicerón é, con Demóstenes, o mellor expoñente da oratoria clásica. Pola súa voz, postura, xenio, paixón e capacidade de improvisación está dotado para o exercicio da elocuencia. Son famosos os seus discursos contra Verres, en prol da Lei Manilia, contra Catilina (as famosas Catilinarias), en favor de Milón e de Marcelo e contra Marco Antonio. É autor de diversos tratados filosóficos sobre o Estado, o ben, o coñecemento, a vellez, o deber, a amizade etc. que transmiten a tradición do pensamento grego. As súas propias ideas sobre a arte da oratoria, así como unha historia desta, exprésanse en tratados escritos de forma dialogada, como *De Oratore*, *Brutus*, *Orator* etc. Salienta tamén *De officiis*, escrita en forma epistolar. Ata nós chegan case un millar de cartas de Cicerón sobre temas variados que constitúen un valioso conxunto documental. Cícero desenvolve a prosa latina ata a levar á súa perfección, do mesmo modo que Virxilio e Horacio o fan coa poesía.

Cicerón denuncia a conspiración de Catilina no Senado romano, no 63 a.C. Os seus discursos tornáronse referencia filosófica e base gramatical para o latín.

Recoñecido coma un dos máis importante autores da historia romana, é responsable da introdución das máis célebres escolas filosóficas gregas na literatura republicana, así como da creación dun léxico filosófico en latín. Grande orador e reputado letrado, Cicerón centrou toda a súa atención na súa carreira política. Actualmente é recordado polos seus escritos de carácter humanista, filosófico e político. As súas cartas, a maioría enviadas a Ático, gozaron dun gran recoñecemento pola introdución dun estilo epistolar depurado na literatura europea. Cornelio Nepote destacou a riqueza ornamental destas cartas, escritas «*sobre as inclinacións dos xefes, os vicios dos xenerais e as revolucións estatais*», que transportan ó lector a esa época.

Clásicos en Galego 15: *Cartas*.
Coma un dos máximos defensores do sistema republicano tradicional, combateu como puido a ditadura de Xulio César. Porén, durante a súa propia carreira non dubidou en cambiar de postura dependendo do clima político. Atribúese esta indecisión ó seu carácter sensible e impresionable, posto que era propenso a reaccionar de xeito excesivo ante os cambios. O erudito Asinio Polión escribiu del:

> 
> 
> *¡Ogallá puidese soportar a prosperidade con maior autocontrol e a adversidade con maior fortaleza!*
> 
>

Obras
-----

Notas
-----

1. ↑  "Cicerón, Marco Tulio". *Diccionario enciclopédico galego universal* **15**. *La Voz de Galicia*. 2003-2004. p. 124. ISBN 84-7680-429-6.
2. ↑  "Cicerón, Marco Tulio". *Diciopedia do século 21* **1**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 512. ISBN 978-84-8288-942-9.
3. ↑  "Cicerón, Marco Tulio". *Enciclopedia Galega Universal* **5**. Ir Indo Edicións. 1999-2002. p. 341. ISBN 84-7680-288-9.
4. ↑  Rawson, E.: *Cicero, a portrait* (1975) p.303
5. ↑  Haskell, H.J.: *This was Cicero* (1964)p.300-301
6. ↑  A. Ortega Carmona *El humanismo europeo y otros ensayos*
7. ↑  Cornelio Nepote, *Atticus* trad. John Selby Watson.
8. ↑  Haskell, H.J.:"This was Cicero" (1964) p.296
9. ↑  Castren and Pietilä-Castren: "Antiikin käsikirja" /"Handbook of antiquity" (2000) p.237

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cicerón Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Cicerón*** |

### Bibliografía

* "Cicerón, Marco Tulio". *Diciopedia do século 21* **1**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 512. ISBN 978-84-8288-942-9.
* "Marco Tulio Cicerón". *Copia arquivada*. *Enciclopedia Microsoft Encarta* (DVD) (en castelán). Microsoft Corporation. 2009. Arquivado dende o orixinal o 04 de abril de 2009. Consultado o 11 de decembro de 2022.

### Outros artigos

* *Sobre a vellez*
* *Sobre a amizade*
* Clásicos en Galego
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais

### Ligazóns externas

* Obras de Cicerón en latín, en The Latin Library

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1541
* WorldCat
* VIAF: 78769600
* ARLIMA: 5224
* Auñamendi: 30698
* BAV: ADV12232726
* BIBSYS: 90053491
* BiTraGa: 754
* BLBNB: 000500894
* BMT: 57619
* BNA: 000027773
* BNCHL: 000065341
* BNE: XX841248
* BNF: 11885977m
* BRE: 4678423
* BVMC: 4170
* CANTIC: a10491818
* CERL: cnp01466630
* CiNii: DA00596013
* DeutscheBio: 118520814
* Discogs: 2648999
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000083851
* Europeana: ID
* FAST: 32861
* GEC: 0017728
* GND: 118520814
* Gutenberg: 128
* ICCU: CFIV006643
* Isidore: ciceron\_av\_j\_c
* ISNI: 0000 0001 3932 2910
* KulturNav: ID
* LAC: 0007B1100F
* LCCN: n79032166
* LibriVox: 3336
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00436023
* NKC: jn19981000486
* NLA: 35028404
* NLG: 78428
* NNDB: 000087517
* NPG: mp86210
* NTA: 06825878X
* OBP: ID
* OL: OL28743A
* openMLOL: 414408
* PTBNP: 43683
* SELIBR: 46187
* SNAC: w6tb1bsj
* SUDOC: 02665234X
* TESF: cicero
* Treccani: marco-tullio-cicerone
* ULAN: 500242756
* UNZ: CiceroMarcusTullius
* WomenWriters: ID

 |