Menelao suxeita o corpo de Patroclo. Copia do orixinal grego, Piazza Della Signoria, Florencia, Italia
**Patroclo** (en grego Πάτροκλος >Pátroklos<, 'fama (*kléos*) do pai' (*páter*)) era o máis *phílos* (amigo, amante) de Aquiles, fillo de Menecio. Figura da Ilíada relevante en primeiro lugar por ser compañeiro de armas (*hetairos*) de Aquiles, recollido, como el mesmo di, por Peleo tras o asasinato infantil que o obrigou a abandonar, coma no caso de tantos heroes gregos, o seu lugar de orixe e buscar hospitalidade na casa dalgún home rico, coma aquí é o caso de Peleo, pai de Aquiles. Así foi coma medrou a intimidade entre ambos.

Traxectoria
-----------

Malia que ó comezo do poema Patroclo permanece como esa figura secundaria, silente, que sempre está ó carón de Aquiles, as liñas da acción dispostas polo poema desde o inicio comportarán que, forzado el mesmo pola penuria aquea, Aquiles envíe a Patroclo (canto 11) á tenda de Néstor coa excusa de saber quen é o ferido que levan fóra do campo de batalla. Aquí é cando comeza a ruína de Patroclo, o principio do seu final. Despois dun rodeo caracteristicamente épico, Patroclo chega no canto 16 de novo xunto a Aquiles, chorando, anguriado pola situación que acaba de ver cos seus propios ollos e portando as palabras de Néstor aínda nos oídos: *é necesario ceder e reinserirse na batalla*. É así como Aquiles cede a medias, e este "a medias" é, á súa vez, a súa propia ruína: Patroclo marchará para morrer á fronte dos mirmidóns. No asunto da morte de Patroclo conflúen os dous arcos de acción que definen a estrutura do poema: por unha banda, na súa morte a "mênis" inicial acada a súa fin, pois con Patroclo morre Aquiles mesmo; por outro lado, é aquí onde comeza o segundo arco, o da reinserción de Aquiles e, así, a decisión dos asuntos fundamentais e dados por suposto do poema. A morte é a escenificación de para onde conduce o camiño do esquecemento dos propios límites: Patroclo non coidou a advertencia de Aquiles e, indo demasiado lonxe, foi golpeado por Apolo. O golpe de Apolo é a exposición do home ó seu destino: Patroclo volve ser un home, é dicir, vulnerable e exposto á morte. Espido, é branco fácil para Heitor, que, iniciando así tamén a súa propia catástrofe, arrebata a Patroclo as armas de Aquiles.

A morte de Patroclo é a catástrofe principal de todo o poema, o núcleo da viraxe, a "metabolé" da acción. A dor que Aquiles experimenta fai que todo o aspirado, pretendido e válido ata o momento perda o seu sentido: Aquiles retorna á loita, e faino para non outra cousa que asumir a súa propia morte. 
Interesante a este respecto é o diálogo que en soños manteñen Aquiles e Patroclo no canto 23:

"*Dormes, e de min esquecícheste, Aquiles. (...)*
¡Sotérrame o máis rápido posible, para que atravese as portas de Hades!
Lonxe apártanme as almas, as imaxes dos que ata a morte se esforzaron. (...)
¡Dáme a túa man! ¡Suplícocho! Pois non
de novo regresarei do Hades...*"*
E tamén, en tanto que expresión da tortura psicolóxica na que Aquiles vive dende a morte de Patroclo, as palabras no canto 18:

"Miña nai, estas cousas o Olímpico levou á súa fin,
no entanto, ¿que pracer hai para min despois de que morrera o compañeiro
propio, Patroclo, a quen eu sobre todos os demais estimaba
igual ca a min mesmo? Perdino..."

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Patroclo*** |

### Bibliografía

* J. LATACZ: Homer. Der erste Dichter des Abendlands, 1985 Düsseldorf.
* K. REINHARDT: Die Ilias und ihre Dichter, 1961 Göttingen.

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión gregas |
| --- |
| Relixións e cultos | 
* Misterios dionisíacos
* Discordianismo
* Misterios eleusinos
* Gaianismo
* Platonismo
* Neoplatonismo
* Orfismo
* Dodecateísmo

 |
| Grupos | 
* Amazonas
* Centauro
* Ctónico
* Ciclope
* Dragóns
* Erinias
* Xigantes
* Harpía
* Hecatonquiros
* Moiras
* Musas
* Ninfas
* Deidades primordiais
* Sátiros
* Deidades do mar
* Titáns
* Ventos

 |
| Deuses olímpicos | 
* Ares
* Afrodita
* Apolo
* Ártemis
* Atenea
* Deméter
* Hefesto
* Hera
* Hermes
* Hestia ou Dioniso
* Poseidón
* Zeus

 |
| Outras deidades maiores | 
* Asclepio
* Cronos
* Dioniso
* Eros
* Helios
* Eos
* Hércules
* Hades
* Hebe
* Hécate
* Pan
* Perséfone
* Selene
* Xea

 |
| Heroes | 
* Aquiles e a Guerra de Troia
* Belerofonte e a Quimera
* Edipo e Tebas
* Heracles e os doce traballos
* Perseo e Medusa
* Teseo e o Minotauro
* Triptólemo
* Ulises e a Odisea
* Xasón e os Argonautas

 |
| Ritos e prácticas | 
* Amfidromia
* Iatromantis
* Libación
* Pharmakos
* Ofrenda votiva
* Oración
* Sacrificio
* Templo

 |
| Lugares sagrados | 
* Delfos
* Delos
* Dodona
* Eleusis
* Monte Olimpo
* Olimpia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186271
* WorldCat
* VIAF: 40174703
* BNF: 119597736
* BRE: 2324339
* EBID: ID
* GEC: 0049441
* GND: 118803271
* SUDOC: 078600677

 |