recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Club de Mar Ría de Aldán** é un club de piragüismo creado en 1978 por Manuel Marcelino Iglesias.

Historia
--------

As primeiras piraguas foron dúas K-2 e dúas K-1, que foron compradas ao Alondras CF de Cangas por 60.000 pesetas, sendo os primeiros regatistas un grupo de amigos de quince anos, entre eles Modesto Valladares, Pablo Vaqueiro, José Manuel González, Luís A. Valladares e Ramón Marcelino. Estes foron quen comezaron a inculcar a afección entre os rapaces da vila, sumándose axiña un bo número de voluntarios que comezaron a practicar este deporte. Ao ano seguinte o club foi inscrito para competir na Gran Premio Provincial.

Axiña foi necesario facerse cunha K-4, sendo sufragada ó cincuenta por cento entre a Federación Provincial e Marcelino Iglesias. O día 17 de xaneiro de 1981 manteñen unha xuntanza no Tele-Club parroquial os poucos socios cos que contaba o club e de aí sae constituída a primeira directiva.

Transcorrido algo menos dun mes tras a morte Manuel Marcelino Iglesias o 25 de febreiro de 1982, o día 13 de marzo de 1982 convocouse unha Asemblea Extraordinaria de socios no Tele-club, Alfonso Dacosta Canosa foi elixido novo presidente do club.

O día 3 de maio de 1982 pola tarde asinábanse perante notario, en Cangas, os Estatutos de Constitución do Club de Mar Ría de Aldán. Tamén ese mesmo ano foi creada a sección de remo.

A primeira regata: "I Trofeo de piragüismo K4"
----------------------------------------------

A Regata de Aldán naceu pouco despois da creación do Club a principios dos 80. A directiva creu que a realización dunha competición en Aldán sería unha boa maneira de dar a coñecer o Club e o piragüismo na zona.

Pola situación xeográfica e polas características da ría de Aldán, pensouse en crear unha competición deportiva de alto nivel, celebrándose a 1ª regata organizada por este Club, o 29 de xuño de 1983 en horario de maña, puntuable para a Copa Deputación Provincial de Pontevedra: I Trofeo de Piragüismo K4 Memorial Manuel Marcelino Iglesias.

As categorías foron masculina e feminina absoluta. Como clubs convidados estaban os de 1ª e 2ª división das 4 provincias galegas ademais do Universitario de Porto e o Vila do Conde, ambos de Portugal. Como trofeos repartíronse ás tres primeiras embarcacións e clubs un obsequio conmemorativo do evento.

A Regata tivo como saída e chegada a praia de Vilariño, tendo a ciaboga nas rochas da praia de Menduíña (Niño do Corvo)

O Comité Organizador estaba formado por Alfonso Dacosta Canosa, Avelino Gandón Menduiña, Serafín Docampo Menduiña, Maximino A. Portas Fernández, José Cordeiro Bacelar, Jesús Dacosta Rial e Eugenio Docampo Martínez.

Debido ao éxito obtido neste I TROFEO K4 volveuse a repetir ao ano seguinte.
Modelo:Biografia infotaula automatikoa

**Viktor Lvovitch Korchnoi** (en ruso : Ви́ктор Льво́вич Корчно́й, tamén romanizado como **Viktor Korčnoj**), nado en Leningrado o 23 de marzo de 1931 e finado en Wohlen, Suíza, o 6 de xuño de 2016 f,oi un gran mestre de xadrez soviético e internacional. Xunto con Paul Keres e Akiba Rubinstein, considérase o mellor xadrecista que non gañou o Campionato do Mundo de Xadrez. Mantívose na cabeza durante moito tempo e estivo na lista dos 100 mellores xogadores do mundo até 2007 (daquela tiña 75 anos). Pasou os últimos anos da súa vida en Suíza e tiña nacionalidade suíza.

En 1976 escapou da Unión Soviética cara aos Países Baixos. Pouco despois xogou dúas veces no campionato mundial de xadrez, en 1978 e 1981, e perdeu as dúas veces ante Anatoli Karpov. Desde que Kortchnoi abandonara recentemente a URSS, os torneos contra Karpov foron moi tensos e controvertidos.

Títulos
-------

Gañou o campionato de xadrez da URSS catro veces (1961, 1962, 1964 e 1970), gañou a medalla de ouro co equipo de xadrez da URSS na Olimpíada de Xadrez seis veces (1960, 1966, 1968, 1970, 1972 e 1974). -campeonato de xadrez por equipos (1957, 1961, 1965, 1970 e 1973). En 2006 gañou o Campionato do Mundo Senior de Xadrez.

Audiovisual
-----------

O 30 de decembro de 2021 foi estreado o filme Чемпион мира, (romanizado: *Chempion mira*), traducido ao inglés como *Champion of the World* e ao castelán como *El duelo del siglo* sobre a final do mundial de 1978 disputado nas Filipinas entre Karpov e Korshnoi (interpretado por Konstantin Khabensky), escrito e dirixido por Aleksey Sidorov.

Notas
-----

1. ↑  FIDE: 100 jokalari onenen zerrenda; 2007/01
2. ↑  "El duelo del siglo - película: Ver online en español" (en castelán). Consultado o 2024-02-11.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Viktor Korchnoi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* Chessgames

Modelo:Bizialdia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212889
* WorldCat
* VIAF: 85798046
* BIBSYS: 90079967
* BNF: 14047476k
* BRE: 4346412
* DeutscheBio: 118565605
* EBID: ID
* FAST: 37110
* GEC: 0035900
* GND: 118565605
* ISNI: 0000000109218928
* LCCN: n79063395
* Munzinger: 00000015418
* Munzinger: 01000005365
* NKC: xx0076042
* NLA: 35280182
* NTA: 068290063
* SELIBR: 194139
* SUDOC: 027528189
* 365chess: Viktor\_Korchnoi
* ChessGames.com: 15866
* ChessTempo: 108197
* FIDE: 1300016
* OlimpBase: c6ak4qqi

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galicia Nueva.

***Galicia Nueva*** foi un periódico editado en Vilagarcía de Arousa entre 1907 e 1938.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico regional. Primer diario de Villagarcía*, apareceu o 15 de marzo de 1907. Dirixírono sucesivamente Francisco Cano e Juan Gándara Rivas. A partir de 1918 pasou a ser propiedade de José Benito Fernández Peón, quen tamén exerceu como director. No período 1923-1929 foi dirixido por Delfín Mein Estévez. En febreiro de 1929 pasou a dirixilo Manuel del Río Candamo que se mantivo no posto até xullo dese ano cando renunciou e foi substituído polo propietario José Benito Fernández. Tamén exerceu un tempo como director Modesto Bará Álvarez. Foi unha publicación liberal que actuou como portavoz de Acción Gallega, con crónicas de Basilio Álvarez. Ademais da información xeral, incluíu artigos históricos, textos literarios e poemas. Malia que as súas vendas descenderon dende 1918, coa chegada da Segunda República colleu certo pulo apoiando o proxecto do Estatuto de autonomía. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 converteuse en voceiro franquista. Cesou a súa publicación en 1938.

No seu prelo imprimiuse o xornal *Roteiro*, de Vilagarcía de Arousa.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-2-1929, p. 13.
2. ↑  *El Progreso*, 1-8-1929, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Galicia Nueva". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Durán, José Antonio (2005). "Galicia Nueva". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. p. 414. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12389891
* Galiciana: 3902

 |
**O Brasil holandés** (en holandés: *Nederlands-Brazilië* ), tamén coñecido como **Nova Holanda** (en holandés: *Nieuw-Holland* ), foi unha colonia da República Holandesa na parte nordeste do actual Brasil, controlada entre 1630 e 1654 durante a colonización holandesa das Américas. As principais cidades da colonia foron a capital Mauritsstad (hoxe parte de Recife), Frederikstadt (João Pessoa), Nieuw Amsterdam (Natal), Saint Louis (São Luís), São Cristóvão, Fort Schoonenborch (Fortaleza), Sirinhaém e Olinda.

A partir de 1630, a República Holandesa conquistou case a metade da zona europea asentada do Brasil nese momento, coa súa capital en Recife. A Compañía Holandesa das Indias Occidentais (GWC) estableceu a súa sede en Recife. O gobernador, John Maurice de Nassau, invitou a artistas e científicos á colonia para axudar a promover o Brasil e aumentar a inmigración. Non obstante, a marea virou contra os holandeses cando os portugueses lograron unha importante vitoria na Segunda Batalla de Guararapes en 1649. O 26 de xaneiro de 1654, os holandeses rendíronse e asinaron a capitulación, pero só como un pacto provisional. En maio de 1654, a República Holandesa esixiu que Nova Holanda fose devolta. O 6 de agosto de 1661, Nova Holanda foi cedida formalmente a Portugal mediante o Tratado da Haia.

Aínda que só tivo unha importancia transitoria para os holandeses, este período tivo unha importancia considerable na historia do Brasil. Este período tamén precipitou un declive na industria do azucre de Brasil, xa que o conflito entre holandeses e portugueses interrompeu a produción de azucre brasileira, no medio da crecente competencia das plantacións británicas, francesas e holandesas no Caribe.

Notas
-----

1. ↑  Lockhart, James; B. Schwartz, Stuart (1983). *Early Latin America: A History of Colonial Spanish America and Brazil*. Cambridge University Press. ISBN 9780521299299. ISSN 0068-6689.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q221357
* GND: 7538272-6
* LCCN: sh85016555

 |
**Independientes por Vimianzo** foi un partido político local fundado en 2011 polo daquela entón alcalde socialista de Vimianzo Alejandro Rodríguez Lema. Formalmente foi inscrito o 31 de xaneiro de 2011 no rexistro de partidos do Ministerio do Interior de España.

Xurdiu como unha escisión do PSdeG-PSOE vimiancés en torno ao alcalde Rodríguez Lema, expulsado en novembro de 2009 por mor das súas críticas á política de pactos do seu partido a nivel autonómico co BNG, partido que exercía unha dura oposición contra el en Vimianzo e que incluso chegou a negociar en 2007 un pacto de goberno co PPdeG para afastalo da alcaldía. Alejandro Rodríguez Lema encabezou as listas nas eleccións municipais de 2011 co obxectivo de anovar na alcaldía unha lexislatura máis.

Finalmente foi derrotado polo BNG, sendo elixido alcalde o nacionalista Manuel Antelo Pazos co apoio do PSdeG-PSOE. Rodríguez Lema non chegou a tomar posesión da súa acta como concelleiro, sendo a portavoz do grupo a súa sobriña Mónica Rodríguez Ordóñez. En marzo de 2013, e habéndose rachado o acordo entre nacionalistas e socialistas en outubro de 2011, impulsarían unha moción de censura contra o alcalde xunto co Partido Popular e dous edís tránsfugas do PSdeG-PSOE, sendo un destes últimos quen a encabezaba. Porén dita iniciativa non sairía adiante tras ser anulada polos tribunais por irregularidades na súa tramitación.

De cara ás eleccións municipais de 2015 Mónica Rodríguez Ordóñez foi a candidata a alcaldía. Os resultados foron peores cós dos anteriores comicios xa que, pese a que **IxVimianzo** se converteu no principal partido da oposición, perderon case dez puntos porcentuais e un edil, renovando Manuel Antelo a alcaldía, desta volta xa con maioría absoluta.

En xullo de 2018 os membros de IxVimianzo volveron ao PSdeG-PSOE, sendo Mónica Rodríguez cabeza de lista para as municipais do 2019, nas cales logrou a vitoria e foi elixida alcaldesa.

Resultados electorais
---------------------

| Ano | Votos | Porcentaxe | Concelleiros | Candidato/a |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2011 | 1427 | 24,26 % | 3 | Alejandro Rodríguez Lema |
| 2015 | 818 | 15,98 % | 2 | Mónica Rodríguez Ordóñez |

Notas
-----

1. ↑  "Registro de Partidos Políticos". *Ministerio del Interior del Gobierno de España*. Arquivado dende o orixinal o 30-09-2017. Consultado o 27-06-2016.
2. ↑  Coruña, La Opinión de A. "El alcalde de Vimianzo lidera un partido independiente para ´seguir al mando´". Consultado o 2016-06-27.
3. ↑  PP y BNG de Vimianzo iniciaron sus contactos y Mouzo ve posible un pacto en Corcubión
4. ↑  "O alcalde ao que lle medraron os ananos - Praza Pública". *Praza Pública*. Consultado o 2016-06-27.
5. ↑  Cerqueiro, Redacción QPC, Ubaldo (2015-05-07). "Eleccións #24M: 6 listas na procura da estabilidade en Vimianzo". Arquivado dende o orixinal o 07 de agosto de 2016. Consultado o 2016-06-27.
6. ↑  "O PSOE e IxVimianzo unen forzas con Mónica Rodríguez como candidata". *Que pasa na costa*. 2018-07-14. Consultado o 2018-07-15.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Bulma** (ブルマ, *Buruma*?) é un personaxe da serie de manga e anime *Dragon Ball*. É unha rapaza que inicia a busca das Bólas do Dragón no primeiro capítulo da serie xa que desexa atopar un mozo. O seu nome provén dunha deformación do inglés *Bloomers* (ブルマー, *burūmā*?, braga). É a representación do personaxe *Xuanzang* da lenda chinesa *Viaxe ó Oeste*.

Ana Lemos ponlle voz na dobraxe galega da serie.

Características
---------------

Bulma é o primeiro personaxe de *Dragon Ball* co que ten contacto Son Goku na súa procura das sete *Bólas do Dragón* para pedir un desexo. A súa aparencia é a dunha rapaza con cabelo celeste (cor lila no manga), que ó comezo da serie ten 16 anos, é filla do Doutor Brief, un científico de sona mundial fundador da *Capsule Corporation* e creador das famosas *cápsulas Hoi-Poi*. Vai na procura das bólas do dragón provista de todo tipo de vehículos e aparellos tecnolóxicos sumamente útiles. Aínda que carece de habilidade para a loita, a súa intelixencia é moi superior a dun ser humano normal, sendo ela a creadora de moitos inventos, como por exemplo o *Radar* que indica con precisión, a localización das bólas do dragón

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de personaxes de Dragon Ball

| * v
* c
* e
Personaxes de Dragon Ball |
| --- |
| Guerreiros do espazo | Son Goku · Son Gohanda · Son Goten · Vexeta · Toranks · Pan · Bra · Raditz · Nappa · Barduck · Rei Vexeta · Turles · Brolin |
| Humanos | Bulma · Chichi · Mestre Mutenroi · Krilín · Yamcha · Yajirobe · Chaoz · Lunch · Ten Shin Han · Doutor Guero · Videl · Señor Satán · Oob |
| Namekianos | Piccoro · Kamisama · Piccoro Daimaō · Dende · Nail |
| Aliens | Freezer · Rei Cold · Máxico Boo · Babidi · Bebé |
| Androides | C-16 · C-17 · C-18 · C-19 · C-20 · Célula · Súper C-17 |
| Dragóns | Shenron · Polunga · Shenron vermello · Dragóns escuros |
| Outros | Señor Popo · Karín · Oolong · Puar · Pilaf |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1614785
* MyAnimeList: 678

 |
**Emma Pilar Valcarce Pestaña**, nada en Lugo en 1927, é unha farmacéutica e política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela, estudou tamén maxisterio e exerceu como mestra no Courel. Dende 1968 rexentou unha farmacia en Mondoñedo. Foi profesora do Instituto de Mondoñedo. Nas eleccións municipais de 1987 encabezou a candidatura de Alianza Popular que obtivo cinco concelleiros e foi elixida alcaldesa de Mondoñedo. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG e foi elixida alcaldesa con maioría absoluta. Formou parte da Asociación Amigos de la Ciudad de Mondoñedo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Armando González Álvarez** |  **Alcaldesa de Mondoñedo** 1987 - 1995 | Sucesor:**Javier Loira Rúa** |

Vida persoal
------------

Casou con Hermes Rego Martínez e foi nai de seis fillos, Hermes, Emma Pilar, José Ramón, María Isabel, María Fernanda e Luís Rego Valcarce.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 27-2-2014, p. L6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alvarellos, Enrique (1993). *Mulleres destacadas de Galicia*. Alvarellos Editora. p. 311. ISBN 84-85311-96-5.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Mondoñedo
Un **meiriño** (do latín *maiorinus*) era un cargo da administración de xustiza durante a Idade Media e a Idade Moderna que se podía referir a dúas funcións ben distintas.

Características
---------------

**Meiriño** ou **oficial de xustiza** (tamén chamado *sagio* ou *saión*, en castelán *sayón*): tiña atribucións diversas; entre outras, era o encargado de prender, citar, peñorar e cumprir calquera mandado xudicial. A figura corresponde ao actual "oficial de xustiza" do dereito español, denominación que tamén se dá no dereito portugués (aínda se utiliza no Brasil), que conserva a denominación tradicional común ao galego.

Meiriño mor (en castelán *merino mayor*) referíase aos corrixidores ou adiantados que eran os delegados do rei nun territorio denominado meiriñado (e nomeados por el), na que fiscalizaban a administración da xustiza.

Segundo a *Historia do Dereito Portugués*:

> 
> 
> De três categorias eram os meirinhos: O meirinho-mor, o meirinho que andava na côrte em lugar 
> do   
> meirinho-mor e o meirinho das cadeias. O meirinho- mor era homem de grande sangue e muito principal,   
> fazia as coisas de muita importância quando lhe por El-Rei fossem mandadas ou por sua justiça   
> requeridas. A seu ofício pertencia prender pessoas de Estado, quando por El-Rei mandado; e assim   
> grandes fidalgos e tais que as outras justiças não pudessem bem prender"
> 
> 

A diferenza entre os dous postos vén de antigo, pois xa está presente nas Partidas de Afonso X:

> 
> 
> Merino es nombre antiguo de España: que quiere tanto decir, como hombre que tiene mayoria para facer justicia sobre algún lugar señalado, asi como villa, o tierra. E estos son en dos maneras. Ca unos hay que pone el Rey de su mano, en lugar de adelantado, a que llaman merino mayor. E este tiene tan gran poder como el adelantado: e otros hay que son puestos por mano del adelandado o de los merinos mayores. Pero estos tales no puden facer justicia, sino sobre cosas señaladas".
> 
> 

**Partidas, 2 , 9, 23.**

Como se ve, o meiriño mor "fai xustiza", isto é, xulga. O meiriño-saión só fai que se cumpran estas decisións (aínda que non só ás ordes dun meiriño-mor, se non de calquera administrador de xustiza: xuíces, ouvidores, vigairos...).

Notas
-----

1. ↑  Segundo o *Indice Fundamental do Direito*: Não se confundia com o meirinho-mor, funcionário de alto nível nomeado pelo rei, com atribuições de importância maior, sendo dotado de jurisdição, exercida no seu meirinhado. Arquivado 27 de setembro de 2007 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Funcións do *merino* no *Fuero viejo de Castilla* *(en castelán)*
* No foro de Puebla de Sanabria*(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395751
* GEA: 8751

 |
**Helena Anxelina Ducaina** (na súa lingua materna, Ελένη Αγγελίνα Κομνηνή Δούκαινα) tamén coñecida como **Helena de Epiro,** nada en 1242 e finada en Nocera Inferiore en 1271, foi a segunda esposa e raíña consorte de Manfredo de Sicilia.

Traxectoria
-----------

### Familia

Filla de Miguel II Ducas, gobernante do Despotado de Epiro, e de Teodora Petralifaina. Nalgunhas fontes o seu pai aparece designado como Miguel Angelo. Foi irmá de Nicéforo I Ducas, que sucedeu a seu pai no Despotado do Epiro, e media irmá por parte de pai de Xoán I Ducas, gobernante de Tesalia. O seu avó paterno foi Miguel I Ducas, fillo ilexítimo de Xoán Ducas, quen foi o fillo máis vello de Constantino, o sétimo fillo do emperador bizantino Alessio I Comneno e Irene Ducas.

### Matrimonio

Despotado de Épiro entre 1252 e 1315Despotado de Epiro entre 1252 e 1315
Con dezasete anos, por mor duns acordos diplomáticos de seu pai, casou con Manfredo tras a morte da súa primeira esposa Beatriz de Savoia en 1257, subindo ao trono o 10 de agosto de 1258.

Manfredo era rexente do Reino de Sicilia desde 1254, reinando en nome do seu sobriño Conradino. Miguel II perdera a cidade de Durrës ante Teodoro II Láscaris do Imperio de Nicea en 1256. Manfredo reconquistou a cidade e os seus arredores dous anos máis tarde. Miguel II tiña aínda unha demanda territorial na cidade pero preparábase daquela para cercar Tesalónica.

A súa unión foi pensada para manter paz entre Epiro e Sicilia posto que Miguel II e Manfredo tiñan outras preocupacións máis perentorias. O seu dote incluíu todos os dereitos sobre Durrës (conquistada en 1256) e os seus arredores, xunto coa illa de Corfú. Corfú foi o único aumento territorial real para Manfredo. Non se tratou tan só dunha unión dinástica senón dunha alianza entre os dous reinos

Helena e Manfredo tiveron cinco fillos: 

* Beatriz de Sicilia (1258 - antes de 1307).
* Federico de Sicilia (1259 - última mención en vida en 1312).
* Henrique de Sicilia (1260 - 31 de outubro de 1318).
* Enzio de Sicilia (1261 - 1301).
* Flordelis de Sicilia (1266 - última mención en vida en 1297).

O 26 de febreiro de 1266 Manfredo morreu na batalla de Benevento mentres loitaba contra o seu rival e sucesor Carlos de Anjou. Helena, xunto cos seus fillos e a súa cuñada Constanza Augusta, foron capturados e encarcerados por orde de Carlos pois nunha reuniñon habida, en xullo e agosto de 1266, co rei de Nápoles, este pretendía saber onde se atopaba a amante de Conrado IV, Antoinette de Marrone e o fillo bastardo do Emperador, mais Helena non respondeu. Daquela, foi encarcerada no castelo do Parque de Nuceria Christianorum, hoxe Nocera Inferiore, onde morreu tras cinco anos de cativerio.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The* *Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991.
* John V.A. Fine Jr. *The Latexa Medieval Balkans*, Ann Arbor, 1987.
* D.I. Polemis, *The Doukai*, Londres, 1968.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q269904
* DBI: ID
* WikiTree: Αγγελίνα\_Δούκαινα-1

 |

1. ↑  Xoán adoptara o apelido da súa avóa materna.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Verdad.

***La Verdad*** foi un bisemanal publicado en Vigo en 1881.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 30 de marzo de 1881, bisemanal, publicábase os martes e venres. Estaba dirixido por Ramón Pimentel Méndez e Federico Rodríguez Arosa e entre os seus colaboradores figuraban Benito Crespo e Nazario Lence. Foi portavoz do mais extremo republicanismo, que apoiaba a loita do proletariado galego. Caracterizouse polas duras polémicas co *Faro de Vigo*. Cesou a súa publicación aos cinco meses, publicáronse uns corenta números.

Nas súas páxinas comezou o traballo xornalístico Ricardo Mella, que foi denunciado por inxurias por José Elduayen por un artigo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Verdad, La". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Álvarez Blázquez, José Mª (1980). "La prensa periódica viguesa en el siglo XIX". *Vigo en su historia* (en castelán). Caja de Ahorros Municipal de Vigo. pp. 524–527. ISBN 84-7231-494-4.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
Escudo dos salesianos.
A **Pía Sociedade de San Francisco de Sales**, **Sociedade de Francisco de Sales** ou **Pía Sociedade Salesiana** (en latín: *Societas Sancti Francisci Salesii*), cuxos membros son coñecidos como **Salesianos de Don Bosco** ou simplemente **Salesianos**, é unha congregación relixiosa católica fundada por san Xoán Bosco cuxa sede principal se encontra na cidade de Turín.

É recoñecida como unha organización internacional de carácter relixioso católico cuxo obxectivo é axudar e apoiar a xuventude. É a segunda comunidade relixiosa masculina máis numerosa da Igrexa católica, por detrás da Compañía de Xesús (xesuítas).

Os membros deste instituto pospoñen aos seus nomes a sigla **S.D.B.**, e son coñecidos entre outros aspectos, pola súa devoción á advocación mariana de María Auxiliadora.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223659
* WorldCat
* VIAF: 303765039
* BAV: ADV10274604
* BNE: XX144528
* Catholic-Hierarchy: qsdb
* EBID: ID
* GND: 1011894-9
* HDS: 011726
* ISNI: 0000000417589907
* LCCN: n78097053
* NKC: ko2002148879
* NLA: 35790152
* ODIS: OR\_59025

 |
**Santa María de Lieiro** é unha parroquia que se localiza no concello de Cervo. Segundo o padrón municipal de 2004 tiña 2.670 habitantes (1.359 mulleres e 1.311 homes), distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 2.713 habitantes. Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 2.362 habitantes, sendo 1.167 homes e 1.195 mulleres. Onda o lugar de San Cibrao está situada unha importante factoría de Alumina-Aluminio, actualmente Alcoa.

Lugares de interese
-------------------

Igrexa de Santa María e a súa reitoral en Lieiro, capela do Guioncho, capela de Santo Andrés e de San Cibrao, pazo de Pedrosa, ponte romana, antigas fábricas de salgadura e Museo do Mar en San Cibrao. Praia do Torno, praia da Caosa, praia de Cubelas e praia de Lieiro.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Lieiro

| Lugares da parroquia de Lieiro no concello de Cervo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Castelo | Gondrás | O Guioncho | Lieiro | Pedrosa | San Cibrao | A Venda |

### Parroquias de Cervo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Cervo |  |
| --- | --- |
| Castelo (San Xiao) | Cervo (Santa María) | Lieiro (Santa María) | Rúa (Santa María) | San Román de Vilaestrofe (San Román) | Sargadelos (Santiago) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Festa da Maruxaina
* Lugares de Cervo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391822
* código INE: 27013040000

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rogelio Martínez.

**Rogelio Martínez González**, nado na Arnoia en 1956, é un político galego.

Traxectoria
-----------

En abril de 1979 foi elixido alcalde da Arnoia con maioría absoluta, sendo naquel momento o alcalde máis novo de España.. Continuou como alcalde da Arnoia con maioría absoluta á fronte de Alianza Popular (logo Partido Popular) durante 30 anos. Chegou a ser presidente da Mancomunidade de Concellos do Ribeiro, portavoz do PPdeG na Deputación de Ourense e vicepresidente primeiro de Xosé Luis Baltar. En maio de 2009 foi nomeado Delegado da Xunta de Galicia na provincia de Ourense, polo que abandonou a alcaldía e os seus cargos na Deputación. Mantívose como Delegado ata o 8 de outubro de 2015, cando o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, o cesou.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rafael Bangueses Bangueses** |  **Alcalde da Arnoia** 1979 - 2009 | Sucesor:**José Camilo Fariñas** |

Notas
-----

1. ↑  Rogelio Martínez es el superdelegado de la Xunta de Galicia en Ourense. www.ourensedixital.com, 14/12/2009. *(en castelán)*
2. ↑  Feijóo coloca a una abogada afín a Baltar en la Delegación de la Xunta. *(en castelán)*
3. ↑  Feijóo cesa a Rogelio Martínez como delegado territorial.*(en castelán)*
4. ↑  "Feijóo suelta lastre de imputados". Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2016. Consultado o 05 de maio de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Arnoia
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Viceversa.

***Viceversa*** é unha revista galega de ámbito universitario que recolle e analiza traballos sobre a tradución en Galicia.

Historia
--------

Publícase dende 1995, poucos anos despois da creación dunha licenciatura de Tradución e Interpretación na Universidade de Vigo.

Canto aos contidos, salientar que recolle a produción científica dos dita licenciatura, así como traballos de personalidades da tradución e outros documentos de interese para os estudantes de Tradución e tamén de Filoloxía Galega.

No organigrama figura unha dirección, unha secretaría, un consello de redacción e mais un comité asesor.

A edición e publicación corre a cargo da Asociación de Tradutores Galegos e o Departamento de Filoloxía Galega e Latina da universidade viguesa.

Puntualmente colabora a Consellaría de Innovación, Industria e Comercio da Xunta de Galicia.

En 2014 o director da revista era Alberto Álvarez Lugrís.

### Estrutura

Consta de cinco apartados ou seccións:

* Historia e teoría da tradución
* Instrumenta
* Traducións xustificadas
* Críticas e recensións
* Informacións

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Páxina web de Viceversa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20545685
* Dialnet: 6779
* ISSN: 1135-8920
* Latindex: 6557

 |
***Vivero en Cuba*** foi unha revista editada na Habana entre 1911 e 1957.

Historia e características
--------------------------

Publicación mensual da Sociedad de Instrucción indiana, Vivero y su comarca, presidida por Justo Taladrid Catá. Na cabeceira incluía os lemas: "Cada escuela que se abre es una cárcel que se cierra", de Concepción Arenal, e "El primer deber de un ciudadano es instruirse; el segundo es trabajar", J. N. Aramburu.

Fundada e dirixida por Jesús Peynó Piñeiro e despois por José del Valle Moré, contaba como redactores con Tomás Ramos Riguera, Amador Fernández, Vicente Otero Cao e Isidro García; entre os seus colaboradores figuraron Roberto Blanco Torres, Eduardo Núñez Martínez, Manuel Gómez Cordido, Constantino Horta e Modesto Grandío Parapar.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lage-Seara, A. (21 de decembro de 2021). "Vivero y Cuba, sinónimo de amistad". *Mundiario*.
* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 978-84-453-5020-1.
* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: CCG. ISBN 84-87172-30-X.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: San Claro.

San **Claro de Vienne**, tamén coñecido como **Claro do Delfinado** (en francés: *Clair de Vienne, Clair du Dauphiné*), nado en data descoñecida en Saint-Clair-du-Rhône (Reino de Borgoña) e finado arredor de 660 en Vienne, foi un relixioso e abade cristián, venerado como santo na Igrexa católica.

Biografía
---------

Nado no actual Saint-Clair-du-Rhône en data descoñecida, e finado arredor de 660. Claro foi abade do mosteiro de San Marcelo de Vienne, no Reino de Borgoña. No *Martiroloxio Romano* é lembrado deste xeito:

> 
> 
> En Vienne, de Borgoña (hoxe Francia), san Claro, abade do mosteiro de San Marcelo, que deixou aos seus monxes un exemplo de perfección relixiosa (660/670).
> 
> 

A *Vita sancti Clari* recolle a súa traxectoria.

Culto
-----

O culto ao santo ten moita vitalidade na rexión de Vienne, onde está presente dende o século VIII, poucas décadas logo da morte do santo. A confirmación do culto veu por parte do papa Pío X en 1903. Levan a súa advocación dez parroquias da rexión do Delfinado, e varios lugares levan o seu nome. As súas reliquias están en Aix-les-Bains.

A súa memoria é o 1 de xaneiro; porén, na diocese de Viviers se traslada ao día seguinte. Nas dioceses de Annecy, Chambéry, Grenoble e Lión ten rango de festividade, e celébrase tamén o 2 de xaneiro.

Notas
-----

1. ↑  *Martirologio Romano* (en castelán). En Vienne, de Borgoña (hoy Francia), san Claro, abad del monasterio de San Marcelo, que dejó a sus monjes un ejemplo de perfección religiosa (660/670)
2. ↑  Hen, Yitzhak; Meens, Rob, eds. (2004). *The Bobbio Missal: Liturgy and Religious Culture in Merovingian Gaul*. Cambridge University Press. p. 40. ISBN 9780521823937.
3. ↑  Barbé, Jean-Maurice (1994). *Tous les prénoms* (en francés). Editions Jean-Paul Gisserot. p. 94. ISBN 9782877471589.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en santiebeati.it *(en italiano)*
***Un chien andalou*** é unha curtametraxe surrealista muda dirixida por Luis Buñuel en 1929, baseada nun guión do propio Buñuel e de Salvador Dalí.

Sinopse
-------

A película comeza co rótulo «Era unha vez». Un home (Luis Buñuel) afía unha navalla de afeitar mentres mira como unha nube atravesa a lúa. Da mesma forma, o home corta un ollo dunha muller.

«Oito anos despois». Un ciclista pedalea pola rúa. A muller deixa caer o libro que estaba a ler e o ciclista cae. No cuarto coloca a roupa do ciclista na cama mentres da man do home xorden formigas.

«Cara ás tres da madrugada». Un home castiga a outro contra a parede con libros na man. A muller entra no cuarto e ve unha bolboreta *Acherontia atropos*.

«En primavera». Nunha paisaxe deserta o home e a muller están enterrados ata o peito, segundo o guión orixinal: «cegos, cos vestidos esgazados, devorados polos raios do sol e un enxame de insectos».

Personaxes
----------

* Simone Mareuil como Moza
* Pierre Batcheff como Home

Os actores non acreditados son:

* Luis Buñuel
* Salvador Dalí
* Robert Hommet
* Marval
* Fano Messan
* Jaume Miravitlles

Música
------

En 1960 Buñuel engadiu unha banda sonora composta por unha peza de *Tristan und Isolde*, de Richard Wagner e dous tangos arxentinos.

Influencia posterior
--------------------

Alfred Hitchcock incluíu no seu filme *Spellbound* (1945) unha escena onírica creada por Dalí na que se homenaxeaba a este filme cun ollo pintado nunhas cortinas. David Bowie tamén proxectaba esta escena na súa xira de 1976. O título é referenciado na canción "Debaser" de Pixies.

No cartel da película *O silencio dos cordeiros* (1991), de Jonathan Demme, utilizouse a imaxe de *Un chien andalou* da bolboreta *Acherontia atropos*, cuxo tórax aseméllase a unha caveira humana.

Notas
-----

1. ↑  Sánchez Vidal, Agustín (1993). *El mundo de Luis Buñuel* (en castelán). ISBN 84-88305-09-5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na IMDb *(en inglés)*
* Ficha en filmaffinity *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190575
* Allmovie: v51646
* AlloCiné: 1996
* CineRessources: 47197
* EBID: ID
* FilmAffinity: 517983
* Filmportal: ID
* IMDb: tt0020530
* LUMIERE: 27297
* OFDb: 4855
* OMDB: 626
* Rotten Tomatoes: un\_chien\_andalou
* TMDb: 626
* TVcom: un-chien-andalou
* TVGuide: 132183

 |
**Abraham Cupeiro**, nado en Sarria en 1980, é un músico e musicólogo galego, coñecido por recuperar e reconstruír instrumentos da antigüidade.

Traxectoria
-----------

Estudou trompeta no Real Conservatorio Superior de Música de Madrid e fixo un máster de Interpretación da Música Antiga na Universidade Autónoma de Barcelona.

No ano 2006, construíu unha trompeta barroca con técnicas do século XVIII. Tamén reconstruíu un carnyx, unha trompeta celta da Idade de Ferro, guiándose pola imaxe dunha moeda romana. Recuperou un instrumento desaparecido da tradición galega, a corna, que tocaba o seu avó. Conta cunha colección de máis de 200 instrumentos de todo o mundo e de diferentes épocas. Dende 2006 leva a cabo o espectáculo "Resoando no pasado", un concerto-monólogo no que dá a coñecer instrumentos de vento de diferentes épocas e lugares, moitos deles construídos por el mesmo.

Entre as súas colaboracións salientan diferentes agrupacións historicistas, a do acordeonista belaruso Vadzim Yukhnevich, así como co grupo musical galego Grupo 1500, onde tocaba a corneta, frautas e a gaita.

En outubro de 2017, lanzou con Warner Classics un disco coa Real Filharmonía de Galicia, *Os sons esquecidos*, no que interpreta diferentes instrumentos ancestrais.

Discografía
-----------

* *Os sons esquecidos* (2017) coa Real Filharmonía de Galicia.
* *Pangea* (2020) coa Royal Philharmonic Orchestra.
* *Mythos* (2024) coa Royal Philharmonic Orchestra.

Abraham Cupeiro co seu carnyx tralo concerto "Resoando no pasado" en Vigo.

Notas
-----

1. ↑  "El músico gallego Abraham Cupeiro actúa en la iglesia de San Salvador de Soutomaior". *Faro de Vigo*. 25 de xaneiro de 2024. Consultado o 28 de xaneiro de 2024.
2. ↑  "O Goberno da Deputación leva os sons ancestrais de Abraham Cupeiro a 16 Concellos da provincia". *Deputación Lugo*. 8 de abril de 2018. Consultado o 9 de maio de 2018.
3. ↑  "Abraham Cupeiro". *aine.gal*. Consultado o 28 de xaneiro de 2024.
4. ↑  "Abraham Cupeiro e a Banda de Música Municipal de Santiago". *mare.gal*. Consultado o 28 de xaneiro de 2024.
5. ↑  "La Diputación de Lugo llevará los sonidos ancestrales de Abraham Cupeiro a 16 municipios de la provincia". *Galicia Press*. 8 de abril de 2018. Consultado o 9 de maio de 2018.
6. ↑  "Resoando no pasado". *abrahamcupeiro.com*. Consultado o 28 de xaneiro de 2024.
7. ↑  Abraham Cupeiro.com (ed.). "Novo disco: Os sons esquecidos". Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2018. Consultado o 8 de maio de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q52913334
* MusicBrainz: ID

 |
*Briseida raptada por Aquiles*, cuarto estilo de pintura mural pompeiana, do adro da Casa do Poeta Tráxico
***Aquiles e Briseida*** é unha pintura romana antiga do século I d.C. que representa cadros da *Ilíada* relacionados co agasallo de Briseida a Aquiles atopado na Casa do Poeta Tráxico Pompeia, Italia. A imaxe está pintada en distemper, semellante ao branqueamento de coreado e intermediario entre o fresco e a pintura. No seu momento foi trasladado ao Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles.

Agostino Carracci realizou un gravado a partir del, que foi incluído na súa colección de poses eróticas, *I Modi*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aquiles e Briseis*** |

### Bibliografía

* Wheeler, William A. e Charles G. Wheeler. *Alusions familiares Un manual de información diversa*. Boston e Nova York: Houghton, Mifflin, and Company The Riverside Press, Cambridge, 1881. Impresión.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4673755
* EBID: ID

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras tifinagh. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **bandeira dos bérberes** (en lingua bérber: ⴰⴾⴻⵏⵢⴰⵍ ⴰⵎⴰⵣⵉⵗ; *Akenyal Amaziɣ*) é unha bandeira étnica que representa aos bérberes, creada para representar a súa nación así como á diáspora, manifestacións culturais e políticas. No presente, é empregada por organización políticas e culturais bérberes de 10 países do norte de África, incluíndo Marrocos, Alxeria, Tunisia, Libia, Mauritania, Malí, Níxer, Burkina Faso, Exipto e as Illas Canarias (España).

A bandeira foi izada orixinalmente en Wadya, unha vila de Cabilia, en Alxeria, polo veterán cabilo alxeriano Youcef Medkour.

Notas
-----

1. ↑  Yahia ARKAT (10 de xaneiro de 2019). "Aux origines de l'emblème amazigh" (en francés). Arquivado dende o orixinal o 12 de novembro de 2020. Consultado o 04 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nacionalismo bérber
* Alfabeto tifinagh

### Ligazóns externas

* 

* Bandeira dos bérberes en Flags of the World *(en inglés)*
A **bandeira de Fidxi** foi adoptada o 10 de outubro de 1970. É un pano de cor azul celeste no que figura a *Union Jack*, que é a bandeira do Reino Unido, no cantón e, na súa parte esquerda o escudo propiamente dito do país (sen as figuras dos soportes, o burelete, a cimeira, nin o lema nacional). O escudo é practicamente idéntico ao que se usou durante o domino colonial británico. A bandeira de Fidxi está inspirada no Pavillón Azul que é unha bandeira de cor azul escura que incorpora a bandeira británica no seu cuadrante superior dereito e que usan como emblema numerosas institucións gobernamentais británicas, colonias e nalgúns casos, como Australia e Nova Zelandia, mantívose como bandeira nacional de antigas colonias hoxe independentes.

O escudo e a bandeira de Fidxi non se alteraron cando o país se converteu en república en 1987. A bandeira colonial era moi semellante á actual pero, seguindo o esquema do Pavillón Azul, de cor azul escura. Actualmente[*cando?*] esta bandeira é a bandeira do goberno de Fidxi e úsana algunhas institucións e departamentos de carácter gobernamental.

Outras bandeiras
----------------

* Bandeira da Mariña mercante. Bandeira da Mariña mercante.
* Bandeira gobernamental. Bandeira gobernamental.
* Bandeira naval. Bandeira naval.
* Bandeira da Aviación Civil.Bandeira da Aviación Civil.

Bandeiras históricas
--------------------

* Bandeira das Tribos Unidas de Fidxi (1865 – 1867)Bandeira das Tribos Unidas de Fidxi (1865 – 1867)
* Bandeira das Tribos Unidas de Fidxi (1867 - 1869)Bandeira das Tribos Unidas de Fidxi (1867 - 1869)
* Bandeira do Reino de Lau (1869 – 1871)Bandeira do Reino de Lau (1869 – 1871)
* Bandeira Persoal do Rei de Lau (1869 -1871)Bandeira Persoal do Rei de Lau (1869 -1871)
* Bandeira do Reino Unido de Fidxi (1871 – 1874)Bandeira do Reino Unido de Fidxi (1871 – 1874)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bandeira de Fidxi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* 

* Fidxi en Flags of the World *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Bandeiras dos estados de Oceanía |
| --- |
| 
* Australia
* Fidxi
* Illas Marshall
* Illas Salomón
* Indonesia
* Kiribati
* Micronesia
* Nauru
* Nova Zelandia
* Papúa Nova Guinea
* Palau
* Samoa
* Timor Leste
* Tonga
* Tuvalu
* Vanuatu

 |
| 
* Bandeiras de estados libres asociados

 |
| 
* Illas Cook
* Niue

 |
| 
* Bandeiras de dependencias e outros territorios

 |
| 
* Illas Cocos
* Guam
* Hawai
* Illas Marianas do Norte
* Illa de Nadal
* Illa Norfolk
* Nova Caledonia
* Illa de Pascua
* Illas Pitcairn
* Polinesia Francesa
* Samoa Americana
* Tokelau
* Wallis e Futuna

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182514
* EBID: ID

 |
A **revolta agrícola europea**, tamén coñecida como **protestas agrícolas en Europa**, son unha serie de protestas que están a ocorrer desde decembro de 2023. O motivo das protestas remóntase á práctica de políticas ambientais e económicas restritivas europeas, debido a que, segundo algúns agricultores, estas mesmas políticas dedicáronse durante anos a beneficiar exclusivamente a grandes explotacións sen apenas valorar o traballo, achega e dedicación dos traballadores agrícolas.

Estas políticas favorecen á produción en masa e importacións desde países non desenvolvidos ou en vías de crecemento como o son Ucraína, zonas de América do Sur e África, ou desde coalicións económicas como o Mercosur.​ Tamén se puxeron en práctica medidas que a base de restricións e sancións deterioran o traballo de campo tradicional optando por unha produción agrícola baseada noutros conceptos sostibles e progresistas.4​ Isto desembocou nunha gran serie de revoltas das cales aínda se espera unha resposta por parte dos comités encargados do ámbito agrícola europeos e os gobernos nacionais que xestionaron as nomeadas medidas.

Notas
-----

1. ↑  Castro, Irene (2024-01-26). "Las protestas agrarias recorren Europa ante el temor de que se conviertan en un catalizador de la extrema derecha". *elDiario.es*. Consultado o 2024-01-27.
2. ↑  "Contexto sobre las protestas agrícolas en Europa y sus demandas: la PAC, Mercosur y Ucrania · Maldita.es - Periodismo para que no te la cuelen". *Maldita.es — Periodismo para que no te la cuelen* (en castelán). 2024-02-05. Consultado o 2024-02-08.
3. ↑  "Suspenden las protestas en la frontera entre Polonia y Ucrania". *euronews* (en castelán). 2024-01-07. Consultado o 2024-02-08.
***El Primitivo*** foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1905 e 1911.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Revista mensual. Propiedad del Orfeón Gallego Primitivo*, apareceu o 1 de decembro de 1905. Publicación editada polo Orfeón Gallego Primitivo, estaba dirixido por A. Estrach e N. Rodríguez. Pretendía achegar a realidade de Galicia aos seus asociados e facer unha defensa dos seus intereses. Polemizou sobre o galeguismo e o nacionalismo catalán. O número 30 é un extraordinario dedicado a conmemorar o centenario do 2 de maio de 1808.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Primitivo, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. p. 171. ISBN 84-87172-30-X.

### Outros artigos

* Publicacións impresas da diáspora galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25508869
* Galiciana: 7694

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Seda (homónimos).

A **seda** é unha fibra natural formada por proteínas. Aínda que é producida por varios grupos de insectos, na actualidade só a seda dos casulos feitos polas larvas de *Bombyx mori* (verme da seda) se emprega para a fabricación industrial téxtil. Houbo algunhas investigacións en procura doutros tipos de sedas con distintas propiedades, que se diferencian no nivel molecular. Estas sedas son producidas principalmente polas larvas de insectos antes de que estas completen a súa metamorfose, pero tamén hai casos de sedas producidas por exemplares adultos. A secreción de seda é especialmente común nos artrópodos da orde Hymenoptera (abellas e formigas), e ás veces utilízase na construción de niños. Outros tipos de artrópodos tamén producen seda, en particular diversos arácnidos, como as arañas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Serie de mapas describindo o comercio global da seda *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37681
* AAT: 300014072
* BNCF: 25624
* BNE: XX533940
* BNF: 11941507q
* BRE: 4693554
* EBID: ID
* GEC: 0209906
* GND: 4054289-0
* HDS: 013965
* JSTOR: silk
* KulturNav: ID
* LCCN: sh85122543
* NKC: ph120662

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D047011
* MeSH: D05.750.078.875
* Uberon: 0012245
* UNII: 6LK42KUV6W

 |
*Este artigo trata sobre o tecido, para o artigo sobre a nota musical véxase La, e para o do elemento químico de símbolo La véxase Lantano. Para outros significados véxase **La (homónimos)**.*
Imaxe dun feixe de la.
A **la** (do latín *lana*) obtense da extracción do pelo ondulado da ovella ou doutros animais. Da la obtéñense moitos produtos téxtiles, como sacas, luvas ou pezas de roupa.

O seu uso é maior nas zonas máis frías, xa que este produto ten propiedades illantes. A la era amplamente usada ata o espallamento do uso do algodón, máis barato de producir (xa que vén dunha planta), e máis doado de fiar nas máquinas tecedoras a partir da revolución industrial.

Obtención
---------

As las mais valiosas son as que proceden de ovellas de tres a seis anos. Unha ovella produce ao ano dun a tres quilos de la fina ou de dous a seis quilos de la grosa, segundo se trate dunha raza ou outra.

As partes illadas do vélaro mostran grandes diferenzas en canto a finura e estado de limpeza, segundo a parte do corpo de que procedan. A clasificación do vélaro ten a súa importancia, se se aspira a lograr certa uniformidade no fiado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42329
* AAT: 300014074
* BNCF: 21325
* BNF: 119353831
* EBID: ID
* GEA: 7667
* GEC: 0119767
* GND: 4066895-2
* HDS: 013960
* JSTOR: wool
* LCCN: sh85148044
* MAG: 2775951321
* NDL: 00574306
* NKC: ph127135
* Treccani: lana

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D014935
* Uberon: 0013196

 |