recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **Escola de Barbiana** é un proxecto educativo creado por Lorenzo Milani nos anos 50 no barrio de Barbiana, na vila de Vicchio, na provincia italiana de Florencia. A escola creou e motivou debates pedagóxicos nos anos 60.

Historia
--------

Lorenzo Milani foi destinado á igrexa de Barbiana logo dalgunhas desavinzas co cardeal de Florencia. Alí comezou unha experiencia educativa única cos nenos e rapaces da zona que, por razóns xeográficas e socioeconómicas, estaban en clara desvantaxe académica respecto ós seus compañeiros de clase da cidade.

A escola axiña suscitou polémica e críticas tanto desde o mundo da Igrexa Católica (nin Xoán XXIII nin Paulo VI interviñeron ó su favor), como desde o laico. A resposta a estas críticas chegou co libro *Lettera ad una professoressa* (*Carta a unha profesora*), libro escrito por alumnos da escola (como autor aparece a "Scuola di Barbiana"), que explicaba os inicios da Escola ó mesmo tempo que formulaba unha crítica construtiva á escola tradicional italiana, definida como "un ospedale che cura i sani e respinge i malati" (*un hospital que cura ós sans e empeora ós enfermos*). Criticaba a falta de preocupación polos rapaces con dificultades, mentres que se favorecía ós rapaces cunha formación familiar anterior, clase esta personificada en "Pierino del dottore" (un típico rapaz, fillo dun profesional de clase alta, que xa sabía ler ó chegar á escola).

Características
---------------

A innovación da experiencia de Barbiana parte dalgúns presupostos únicos e orixinais, sintetizados no lema en inglés: **I care**.

Deste lema parte o principio de que a escola debe ser pensada como os labores do campo, ocupando os rapaces practicamente todo o día e os sete días da semana. É unha escola aberta, onde a programación é concordada entre os rapaces e onde eles mesmos son os mestres.

As ideas propostas polo mestre foron consideradas revolucionarias e perigosas na súa época.

Notas
-----

1. ↑  Daniel Salgado (11 de febreiro de 2019). "Libros para educar na emancipación". *Sermos Galiza*. Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2019. Consultado o 13 de febreiro de 2019. )

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* páxina oficial *(en italiano)*
* sede en Bolonia do Centro *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1092292
* WorldCat
* VIAF: 168489707
* BNE: XX136103
* BNF: 12582427k
* CiNii: DA07027231
* GND: 4222397-0
* ISNI: 0000 0001 2204 0183
* LCCN: n2013045677
* NDL: 00698145
* SUDOC: 111364132

 |
Campo da feira de Albarón en Santa María de Neda no concello de Neda
Campo da Feira do Trece en Sedes, Narón
O **campo da feira** é o espazo que tradicionalmente se vén reservando nas vilas galegas para levar a cabo transaccións comerciais. Consiste nunha explanada despexada  na que os comerciantes se instalan provisionalmente, xa que non están adicados a albergar instalacións permanentes.

Neles adoitan celebrarse os mercados, así coma feiras temáticas, maioritariamente relacionadas co agro. Así mesmo, tamén poden empregarse para desenvolver actividades culturais ou deportivas , sobre todo as que deben desenvolverse ao aire libre. Por mor da expansión urbana, moitos deses campos convertéronse en soares, pasando así a ser edificables e perdendo polo tanto a súa función orixinaria.

Galería de imaxes
-----------------

* Campo da feira en OrdesCampo da feira en Ordes
* Monólito no campo da feira do PáramoMonólito no campo da feira do Páramo
* Campo da feira na parroquia de Moldes (Boborás)Campo da feira na parroquia de Moldes (Boborás)
* Antigo campo da feira da Feira Nova en Brántega (Agolada)Antigo campo da feira da Feira Nova en Brántega (Agolada)

Notas
-----

1. ↑  "Características do campo da feira de Carballo" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 14 de decembro de 2007. Consultado o 07 de outubro de 2008.
2. ↑  *Carral acoge el domingo un Clínic de Ciclismo en el Campo da Feira*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Campo da festa
O **Club Gel Puigcerdà** é un club catalán de hóckey sobre xeo da localidade de Puigcerdà, en Cerdaña.

Historia
--------

O Club de Gel Puigcerdà naceu no ano 1956 no colexio *Pensionat d'Alta Muntanya* (escolapios) da vila, en crear-se un equip d'hoquei gel, deporte que introducira un ano antes, proveniente de Núria, Pere Dosta Anglada. O 26 de febreiro de 1956, xogouse un partido no estanque conxeado da localidade. O 10 de febreiro de 1957 organizouse un festival de xeo na pista descuberta e sen finalizar do lago. Os días 18 e 19 de xaneiro de 1958 inaugurábase a pista cun festival internacional de xeo. A partir de dito festival, os clubs de hóckey da vila que trocaran as rodas polas coitelas foron integrados na A.E.P (Antics Alumnes de l'Escola Pia), que xogaron varios partidos, tanto con equipos cataláns como estranxeiros ata 1964. Debido á imposibilidade de dispor de xeo estable a causa da meteoroloxía, uns cantos xogadores decidiron ir xogar a Font-Romeu para poder continuar a patinar sobre xeo. Con todo, a efectos federativos, non podían xogar no recentemente creado equipo da Union Sportive Font-Romeu. O CGP é un dos fundadores da Superliga Española de Hóckey Xeo que o club gañou en diversas ocasións. En 1983 inaugurouse en Puigcerdà o actual pavillón de xeo no que o club disputa os seus partidos como local, o Club Poliesportiu Puigcerdà. O 8 de agosto do 2006 o CG Puigcerdà xogou o primeiro partido feminino da súa historia.

Títulos
-------

* **5 Superligas españolas**: 1985-86, 1988-89, 2005-06, 2006-07 e 2007-08.
* **11 Copas do Rei**: 1982-83, 1983-84, 1985-86, 1991-92, 1998-99, 2003-04, 2004-05, 2006-07, 2007-08, 2008-09 e 2009-10.
* **2 Copas Federación**: 2005-06 e 2006-07.
* **6 Copas de Cataluña**: 1984-85, 2002-03, 2003-04, 2005-06, 2007-08 e 2008-09.

Participacións na Copa de Europa
--------------------------------

| Tempada | Rolda | Adversario | Resultado(s) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1989-90 | 1ª Rolda |  AS Varese SC Berne HC Tirol Innsbruck |  0-18 2-18 3-18 |
| 1998-99 | 1ª Rolda | Espagne CH Jaca Dukla Trenčín SC Energija |  1-6 1-6 0-5 |
| 1999-00 | 1ª Rolda |  Amstel Tijgers Amsterdam Yunost Minsk Lions de Lyon |  4-4 3-8 1-5 |
| 2001-02 | 1ª Rolda |  Liepājas Metalurgs Dragons de Rouen Nijmegen Emperors |  2-11 4-9 1-10 |
| 2006-07 | 1ª Rolda | *exento* |
|  | 2ª Rolda |  Steaua Bucarest Comarch Cracovia Kraków Kazakmys Satpaev |  1-10 2-6 0-12 |
| 2007-08 | 1ª Rolda |  Miercurea-Ciuc Mladost Zagreb Kocaeli BBSK |  2-13 1-9 3-4 |

### Balanzo europeo

| Partidos xogados | Vitorias | Empates | Derrotas | Goles a favor | Goles en contra | Diferenza |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 18 | 0 | 1 | 17 | 31 | 182 | -151 |

Notas
-----

1. ↑  "El Puigcerdà guanya la copa contra el Barça per un clar 6-1 - 29 març 2010". *El Punt Avui* (en catalán). Consultado o 2021-02-09.

Ligazóns
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

* Web oficial do club
* Noticia sobre o 50 aniversario do club

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q923801
* WorldCat
* VIAF: 153621793
* GEC: 0518538

 |
A **Escola Galega de Administración Pública** (**EGAP**) é un centro oficial de docencia e de investigación en todas aquelas materias que foren de interese para o persoal ao servizo da Xunta de Galicia e, de ser o caso, doutras administracións galegas. Ten a súa sede en Santiago de Compostela.

Orixe
-----

A Escola Galega de Administración Pública foi creada de acordo co Decreto 163/1982, do 1 de decembro, como órgano administrativo sen personalidade xurídica propia. Posteriormente, e de acordo coa Lei 4/1987, do 27 de maio (modificada pola Lei 10/1989, do 10 de xullo), a EGAP constitúese nun organismo autónomo de carácter administrativo adscrito á Consellería de Presidencia e Administración Pública, con personalidade xurídica de seu e con plena autonomía funcional para o cumprimento dos seus fins.

Funcións
--------

* **Formación** de directivos e persoal ao servizo da administración pública de Galicia e entes locais da comunidade. Na mesma liña de actuacións leva a termo unha importante tarefa de formación mediante a organización de cursos, presenciais e por vía de Internet.

* **Estudos e investigación**: para o fomento da investigación en materia de Administración Pública e ciencia da administración.
**Celso Pedro Blanco Álvarez**, nado en Vigo o 7 de xullo de 1914, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de centrocampista, máis coñecido como **Blanco**.

Traxectoria
-----------

Fichou polo Celta de Vigo na tempada 1935/36 da Segunda División Española ao igual que os defensas Varela e Ignacio co obxectivo de acadar o ascenso á máxima categoría. O equipo finalmente conseguiu o obxectivo o 19 de abril de 1936 nun encontro contra o Xerez CD que rematou con vitoria céltica por 5-0.

Blanco realizou unha moi boa tempada na que, coa confianza do adestrador Ricardo Comesaña, disputou 22 dos 24 encontros xogados polo equipo. Isto levouno a ser convocado pola Selección de fútbol de España xunto a José Vega para disputar dous encontros amigábeis, contra Checoslovaquia e contra Suíza, porén non chegaría a debutar.

Porén a súa carreira futbolística en ascenso viuse truncada co golpe de estado do exército e co comezo da Guerra Civil Española.

Unha vez finalizada a contenda foi fichado polo Atlético de Madrid (naquel momento Atlético Aviación). Na tempada 1939-40 converteuse nun dos cinco primeiros futbolistas galegos en gañar a liga española, xunto cos seus compañeiros no Atlético Juan Vázquez, Cesáreo Bachiller, Enrique Rubio e Guillermo. Finalmente unha grave lesión foino apartando dos terreos de xogo, disputando o último encontro en Primeira División o 14 de marzo de 1943.

Palmarés
--------

Co Real Club Celta de Vigo: campión da Segunda división de España na tempada 1935/36.

Co Athletic Aviación Club de Madrid: campión da Primeira división española nas tempadas 1939/40 e 1940/41.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10816086
* BDFutbol: 10927

 |
A medida que a cantidade de produción aumenta desde Q até Q2,o custo medio de cada unidade decrece dende C até C1.
En microeconomía, enténdese por **economía de escala** as vantaxes en termos de custos que unha empresa obtén grazas á expansión. Existen factores que fan que o custo medio dun produto por unidade caia a medida que a escala da produción aumenta. O concepto de "economías de escala" serve para o longo prazo e fai referencia ás reducións no custo unitario a medida que o tamaño dunha instalación e os niveis de utilización de *inputs* aumentan. Fronte o concepto anterior, as deseconomías de escala son o contrario.

As fontes habituais de economías de escala son o inventario (compra a grande escala de materiais a través de contratos a longo prazo), de xestión (aumentando a especialización dos xestores), financeira (obtendo custos de xuro menores no financiamento dos bancos), mercadotecnia e tecnolóxicas (beneficiándose dos rendementos de escala na función de produción). Cada un destes factores reduce o custo medio a longo prazo da produción ao desprazar a curva de custo medio a curto prazo abaixo e cara a dereita. As economías de escala tamén se derivan, parcialmente, do proceso de *learning by doing*.

O concepto de economías de escala é útil á hora de explicar fenómenos do mundo real como os padróns de comercio internacional ou o número de empresas nun mercado. As economías de escala tamén xogan un importante rol no "monopolio natural" (empresa que goza de economías de escala para todos os tamaños razoábeis da empresa).

Notas
-----

1. ↑  Termo en galego recomendado polo Servizo de Normalización Lingüística da USC
2. ↑  Sullivan, Arthur; Steven M. Sheffrin (2022). *Economics*. Paramus, New Jersey: Savvas Learning Company. p. 157. ISBN 0-13-063085-3. Arquivado dende o orixinal o 20 de decembro de 2016. Consultado o 04 de xaneiro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5970087
* BNCF: 26064
* BNF: 120983889
* BRE: 4917990
* EBID: ID
* GND: 4268533-3
* JSTOR: economies-of-scale
* LCCN: sh85040877
* MAG: 29321873
* NDL: 00565695

 |
***Faísca. Revista de información municipal*** é unha publicación anual en lingua galega editada polo Concello do Pino, que ofrece información das actividades, proxectos, investimentos e novas producidas no municipio ao longo do ano.

Descrición
----------

Naceu en decembro de 2007, durante o mandato do alcalde Manuel Taboada Vigo, co compromiso de saír cunha periodicidade trimestral, aínda que nunca chegou a tal e, tras uns primeiros anos dubitativos, nos que incluso chegou suspenderse a publicación, finalmente acadou desde o 2011 unha frecuencia anual.

A edición é a toda cor, con numerosas fotografías e infografías e cun número de páxinas que xira arredor das 40. A temática é a de información municipal do concello do Pino.

Adoita ser publicado a finais de cada ano cun formato de 297 x 210 mm (DIN A4). Non está integrado no sistema internacional de identificación de publicacións periódicas.

Os números publicados o foron nos anos e co número de páxinas que seguen:


|  |  |
| --- | --- |
| 
* número 1: 2007, 52 páxinas
* número 2: 2011, 64 páxinas
* número 3: 2011, 40 páxinas
* número 4: 2012, 36 páxinas
* número 5: 2013, 32 páxinas
* número 6: 2014, 32 páxinas
* número 7: 2015, 36 páxinas

 | 
* número 8: 2016, 40 páxinas
* número 9: 2017, 40 páxinas
* número 10: 2018, 40 páxinas
* número 11: 2019, 40 páxinas
* número 12: 2020, 40 páxinas
* número 13: 2021, 44 páxinas
* número 14: 2022, 48 páxinas

 |

Notas
-----

1. ↑  "O Pino enviará su primera revista municipal a todos los vecinos en navidades". *El Correo Gallego* (en castelán) (Santiago de Compostela). 8-12-2007. Consultado o 7-9-2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Faísca* na web do Concello do Pino
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Celta (homónimos).
Chámase **celta Q** a un número de linguas célticas faladas na antigüidade e na actualidade que presentan como trazo característico a conservación do fonema indoeuropeo \**kw* como tal (aínda que despois se deron procesos de deslabialización nas linguas particulares):

Así do indoeuropeo \**kwetwor* temos o irlandés antigo *ceth(a)ir*, feminino *cethéoir*.

Así, entre as linguas faladas hoxe, formarían parte deste grupo as linguas goidélicas das linguas célticas insulares: irlandés, gaélico escocés e manx. Entre as linguas xa extintas estarían o celtibérico e o galaico

O feito da conservación do arcaísmo non evidencia unha particular relación entre estas linguas, non sendo polo feito de seren todas elas célticas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* McCone, K. (1996). *Towards a Relative Chronology of Ancient and Medieval Celtic Sound Change*. Maynooth: Department of Old and Middle Irish, St. Patrick's College. ISBN 0-901519-40-5.
* Schmidt, K. H. (1988). "On the reconstruction of Proto-Celtic", in G. W. MacLennan: *Proceedings of the First North American Congress of Celtic Studies, Ottawa 1986*. Ottawa: Chair of Celtic Studies, 231–48. ISBN 0-09-693260-0.

### Outros artigos

* linguas célticas
* celta P
Roland TR-808 (1980)
Unha **caixa de ritmos** é un instrumento musical electrónico que crea sons de percusión, ritmos de batería e xenera patróns musicais, poden imitar baterías ou outros instrumentos de percusión ou producir sons únicos, como sons electrónicos sintetizados. As caixas de ritmos a miúdo teñen ritmos e patróns preprogramados para xéneros e estilos populares, como música pop, música rock e música dance. A maioría das caixas de ritmos modernas fabricadas nos anos 2010 e 2020 tamén permiten aos usuarios programar os seus propios ritmos. As caixas de ritmos poden crear sons usando sintetis analóxica ou reproducir mostras pregravadas.

As caixas de ritmos tiveron un impacto grande na música popular do século XX. O Roland TR-808, presentado en 1980, influíu significativamente no desenvolvemento da música dance, especialmente a música dance electrónica e o hip hop. O seu sucesor, o TR-909, presentado en 1983, influíu moito no techno e na música house. A primeira caixa de ritmos en usar mostras de baterías reais, a Linn LM-1, foi presentada en 1980 e adoptada por artistas de rock e pop, incluíndo Prince e Michael Jackson. A finais da década de 1990, as emulacións de software comezaron a superar a popularidade das caixas de ritmos físicas cun chasis separado de plástico ou metal.

Notas
-----

1. ↑  "The history of the Roland TR-808 in eight iconic tracks". *mixdownmag.com*. Consultado o 2023.
2. ↑  "Prince's Drum Machine: How His Use of the Linn LM-1 Heralded a New Age of Pop Rhythm Creation". *reverb.com*. Consultado o 2023.
3. ↑  "Mixdown's Greatest Drum Machines Of All Time: Part Two". *mixdownmag.com*. Consultado o 2023.

Véxase tamén
------------

### Ourtros artigos

* Secuenciador
* Batería electrónica
* Música hip hop
* Música dance
**Esther Vivas**, nada en Sabadell en 1975, é unha activista catalá autora de diversos libros e publicacións sobre movementos sociais e consumo responsable. Tamén foi a cabeza de lista de Izquierda Anticapitalista nas eleccións europeas de 2009.

Traxectoria
-----------

Participou activamente no movemento antiglobalización e contra a guerra en Barcelona, así como en distintas edicións do Foro Social Mundial, o Foro Social Europeo e mais o Foro Social Catalán. Actualmente traballa en temas de soberanía alimentaria e comercio xusto. Forma parte de Esquerda Anticapitalista e de Revolta Global-Esquerra Anticapitalista en Cataluña. Foi a cabeza de lista de Esquerda Anticapitalista nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2009.

É membro da redacción da revista *Viento Sur* e colabora habitualmente en medios de comunicación convencionais (Público) e alternativos.

Forma parte do Centro de Estudos sobre Movementos Sociais (CEMS) na Universidade Pompeu Fabra, colabora co Instituto de Goberno e Políticas Públicas (IGOP) na Universidade Autónoma de Barcelona. Traballa na Rede de Consumo Solidario.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Esther Vivas: una activista con el espíritu de Seattle*, en *El Mundo* en maio de 2009. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2884029
* WorldCat
* VIAF: 169286503
* BNE: XX1654556
* BNF: 16042529d
* CANTIC: a11643456
* Dialnet: 558450
* GND: 114064761X
* ISNI: 0000 0001 1825 3485
* LCCN: n2003115982
* SUDOC: 133195538

 |
**Eréndira Paz Campos**, nada en Cidade de México en 1961, é unha diplomática mexicana, membro do Servizo Exterior Mexicano. Desde 2016 é embaixadora de México en Venezuela.

Traxectoria
-----------

Eréndira Paz é licenciada en Relacións Internacionais pola Universidade Nacional Autónoma de México (UNAM) e conta con estudos de Mestría en Administración Militar para a Seguridade e Defensa Nacional.

Foi a primeira xeración de mulleres en obter un doutoramento en Defensa e Seguridade Nacional, polo Centro de Estudos Superiores Navais da Secretaría de Mariña (CESNAV).

Eréndira Paz Campos presentou cartas credenciais ante o presidente de Venezuela, Nicolás Maduro, o 4 de maio de 2016.

Foi chamada a consultas por México o 21 de maio de 2018 como parte das medidas anunciadas polo Grupo de Lima con respecto á lexitimidade do proceso electoral desenvolvido na República Bolivariana de Venezuela o 20 de maio de 2018.

Foi embaixadora de México en Filipinas de 2005 a 2008 e foi titular da Dirección Xeral para Organismos Económicos Rexionais de 2008 a 2010. Así mesmo, ocupou o cargo de Directora Xeral para as Nacións Unidas da Secretaria de Relacións Exteriores de 2003 a 2005 e foi Cónsul de México en McAllen, Texas de 1999 a 2001.

Recoñecementos
--------------

En 2010, recibiu unha condecoración da Secretaria de Relacións Exteriores, por máis de 25 anos como membro de carreira do Servizo Exterior Mexicano.

Notas
-----

1. ↑  "Embajada de México en Venezuela". Arquivado dende o orixinal o 19 de abril de 2021. Consultado o 27 de marzo de 2021.
2. ↑  "El Senado de la República ratifica ocho nombramientos diplomáticos y consulares".
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de xullo de 2014. Consultado o 27 de marzo de 2021.
4. ↑  "Embajada de Venezuela en México".
5. ↑  "México llama a consultas a embajadora en Venezuela".
6. ↑  "Declaración del Grupo de Lima".
7. ↑  "The Senate ratifies eight diplomatic and consular appointments".
O **castelo de Sarracín** ("Castrum Sarracenicum") é unha fortaleza situada sobre un picacho na faldra do monte da Vilela (Villaus), no concello da Veiga de Valcarce (provincia de León). Foi declarada Ben de Interese Cultural o 22 de abril de 1949.

Historia
--------

Existen varias teorías sobre a construción do castelo. Probablemente fose construído durante o Reinado de Ordoño I, polo seu fillo, o Conde Gatón, dándolle o nome do seu fillo Sarracino Gatónez, Señor de Sarracín, Conde do Bierzo e de Astorga, cara ao ano 850. Outra teoría é que fose edificado polo propio Sarracino, o que situaría a súa edificación no intervalo 852-885.

O castelo inicial, ao parecer, foi arrasado polo gobernador do Califato Omeia, Musa no ano 714. A súa reconstrución debeuse de iniciar a finais do século IX. tras a reconquista.

O monte da Vilela aparece mencionado no *Codex Calixtinus*:

> 
> 
> Vilafranca, á entrada da Veiga do Valcarce, Castro Sarracín; despois Villaus, o porto do monte Cebreiro.
> Fragmento do *Codex Calixtinus*
> 

O castelo está a ser restaurado pola Xunta de Castela e León.

Notas
-----

1. ↑  Título herdado do seu pai, Conde Gatón
2. ↑  "La consolidación de la muralla inicia los trabajos de restauración del Castillo de Sarracín esta primavera"
3. ↑  "Cirugía de urgencia para el castillo de Sarracín"

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Castillos de España (volumen II)*. VV.AA. 1997. ISBN 84-402-0244-X (Pxs. 1.022-1.023).

### Ligazóns externas

* Vegadevalcarce.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16796158
* JCyL: 817563
* WHC: 669-1911

 |
Coordenadas: 43°02′52.3″N 9°05′10.9″O﻿ / ﻿43.047861, -9.086361

Casota de Freáns
A **Casota de Freáns**, tamén coñecida como **Casota dos Mouros** ou **Casota de Berdoias** é un dolmen situado na parroquia de Berdoias, concello de Vimianzo, de particulares características dentro do megalitismo galego. Estímase que foi construído entre o 2500 e o 2000 a.C.

É de propiedade pública e está declarada como Ben de Interese Cultural, figurando no Catálogo da Xunta co código GA15092003. Ten camiño de acceso e non está cuberto de maleza nin está afectado por obra algunha. O seu estado de conservación é bo.

Características
---------------

Presenta unha planta rectangular formada por tres chantas verticais e unha tampa monolítica. As súas dimensións son de 1,60 metros de largo na cabeceira, 1,48 metros na entrada, cunha lonxitude de 2,70 metros, e cuberta de 2,40 x 3,50 metros. Dentro, nas súas laxes verticais conserva varias inscricións: coviñas e cruces. Estas últimas seguramente se fixeran para cristianizar un lugar pagán.

Posto que non ten a estrutura típica (con corredor e estrutura tumularia), encaixa dentro das construcións tardías do megalitismo galego, predecesoras das cistas da Idade de Bronce. A lenda conta que estas pedras foron levadas por unha muller (ou a Virxe) na cabeza en canto fiaba nunha roca. Durante anos, esta casota serviu de refuxio para os pastores de Berdoias.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Arceo, Xulio (xullo de 2006). *Arqueoloxía de Galicia. Itinerarios polo pasado*. Nigra Trea. ISBN 84-95364-40-9.
* LEMA SUÁREZ, Xª Mª e VV. AA. (2010),Terra de Soneira, no corazón da Costa da Morte. Xerais, Vigo
* LEMA SUÁREZ, Xª Mª (2006) Polas antas e mámoas da Costa da Morte. Tórculo Edicións Gráficas, Santiago de Compostela

### Outros artigos

* Dolmen
* Megálito
* Megalitismo en Galicia
* Lista de megálitos de Galicia

### Ligazóns externas

* 

* Casota de Freáns na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
Chámase **Escala menor** a escala diatónicana que o seu intervalo entre a primeira nota (tónica) e a terceira é dun ton e medio (terceira menor). Evolucionou a partir do modo eolio da música grega e as súas notas son, en Do:

```
La-Si-Do-Re-Mi-Fa-Sol,
```

e os seus intervalos:

```
**T-S-T-T-T-S-T**
```

De cada Escala maior pódese obter unha escala menor a partir da súa sexta nota, estas son as chamadas **escalas menores naturais**, mais axiña se viu que o intervalo dun semitón entre a sétima e a tónica tiña pouca forza resolutiva e diminuise, pasando así á **escala menor harmónica**:

```
**T-S-T-T-S-TS-S**
```

Esta é a escala que se utiliza para formar acordes en ton menor, pero o intervalo dun ton e medio resulta estraño e pouco práctico á hora de elaborar melodías, polo que se eliminou, obténdose a **escala menor melódica**:

```
**T-S-T-T-T-T-S**
```

Aínda que tamén existen modos das escalas menores, non se usan normalmente e de feito non teñen nome.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184567
* BRE: 2216233
* EBID: ID
* JSTOR: minor-scales

 |
**Martha Beatriz Merino Lucero**, nada o 15 de novembro de 1947 en Lima, é unha avogada e política peruana.

Traxectoria
-----------

Entre 1990 e o 1992 foi Senadora da República e Congresista da República do Perú de 1995 a 2000, formando parte da oposición parlamentaria ao goberno de Alberto Fujimori. Entre os anos 2001 e 2003 ocupou o cargo de Superintendenta Nacional de Aduanas e de Administración Tributaria. En 2003, foi designada como Primeira ministra do Perú baixo a presidencia de Alejandro Toledo, converténdose na primeira muller en desempeñar o devandito cargo no Perú e en América Latina. Foi tamén a primeira muller en ser designada como Defensora do Pobo en 2005, cargo que ocupou ata 2011.

Posteriormente, Merino foi a presidenta da Asociación de Administradoras de Fondos de Pensións de 2011 a 2012 e presidenta da Asociación Peruana de Hidrocarburos de 2013 a 2015. Dende 2016 é a presidenta executiva da Universidade César Vallejo.

Notas
-----

1. ↑  En 1973, a vicepresidenta arxentina María Estela Martínez (1931-) foi nomeada presidenta da República pola morte do presidente Juan Domingo Perón (1895-1974).
2. ↑  "Beatriz Merino renunció a la Asociación de AFP". *El Comercio* (en castelán). 9 de xaneiro de 2012. Consultado o 15 de marzo de de 2020.
3. ↑  "Beatriz Merino: Garbo y Figura". *www2.caretas.pe*. Arquivado dende o orixinal o 09 de abril de 2017. Consultado o 16 de marzo de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q463539
* WorldCat
* VIAF: 313043016
* GND: 1078375224
* ISNI: 0000 0004 4428 720X
* LCCN: n2001084247
* NTA: 382710959

 |
Coñécense como **capitalismo cognitivo** as prácticas económicas sobre as producións de coñecemento enmarcadas no capitalismo globalizado de finais do século XX e comezos do XXI. Xunto ao capitalismo relacional e o capitalismo dos afectos, é un dos tres puntais do capitalismo sobre bens inmateriais.

Capitalismo cognitivo e propiedade intelectual
----------------------------------------------

O seu nacemento está profundamente ligado á xustificación da expresión propiedade intelectual, onde a produción de coñecemento e bens inmateriais están suxeitos á lóxica da escaseza artificial. Esta xustificación conséguese equiparando os bens materiais nos que xa se interiorizou o concepto de propiedade privada baseada na antagonía ("se eu teño un material entón ti non o tes") e a exclusividade ("se é meu, entón eu decido que ti non o podes desfrutar") cos inmaterais onde até entón se relacionaban coa creatividade, a orixinalidade e que cobraban valor por si mesmos no acto directo do comunicado público.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Blondeau, O. Dyer N. Vercellone, C. Kyrou, A. Corsani, A. Rullani E. et al. (2004) *Capitalismo cognitivo, propiedad intelectual y creación colectiva*, Madrid: Traficantes de sueños *(en castelán)*.
* Castells, M. (1999) *La sociedad red*, Madrid: Alianza Editorial *(en castelán)*.

### Outros artigos

* Capitalismo.
* Sociedade do coñecemento.

### Ligazóns externas

* *Propiedad intelectual y software libre*, presentación de Jorge Cortell na Universitat de Alacant, 19 de xullo de 2005.
* Santana, Al Cano (2010). "La liberación de subjetividades y de relaciones entre sujetos a través de mecanismos tecnológicos, culturales y organizativos". *Crisis analógica, futuro digital: actas del IV Congreso Online del Observatorio para la Cibersociedad, celebrado del 12 al 29 de noviembre de 2009, 2010, ISBN 978-84-613-7299-7*: 202. ISBN 9788461372997.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3718680
* MAG: 2776373967

 |
**Elizabeth Jane Weston** (en latín *Elisabetha Joanna Westonia* e en checo *Alžběta Johana Vestonie*), nada en Chipping Norton (Oxfordshire) o 2 de novembro de 1581 e finada en Praga o 13 de novembro de 1612, foi unha poetisa inglesa, coñecida pola súa poesía neolatina. Tivo unha distinción infrecuente para unha muller á hora de publicarse a súa poesía. A súa obra completa, publicada en dous volumes en 1608, foi titulada *Parthenica*. A temática variada entre soños idílicos, odas a Rodolfo II (orixinalmente enviadas ao emperador coa intención de convencelo para que lle deixara cartos), odas a si mesma, e diatribas antisemitas.

Traxectoria
-----------

Non se sabe nada de seu pai, mais o seu padrastro, Edward Kelley, foi un alquimista de renome. Kelley, xunto con John Dee, foi contratado na corte de Rodolfo II, polo que a súa familia se trasladou a Praga. Foi moi salientable o seu dominio das linguas, tendo coñecementos de cinco linguas: checo, inglés, alemán, italiano e latín.

En 1603 coasou cun avogado , Johnnes Leo, con quen tivo sete fillos antes de que morrera durante un parto en 1612. Está enterrada na Igrexa de Santo Tomás en Malá Strana (Praga).

Unha colección da súa poesía, editada e traducida por Donald Cheney e Brenda M. Hosington, foi publicada por University of Toronto Press en 2000.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista cun experto na poetisa en Radio Praha
* Biografía
* Escritos de Elizabeth Jane Weston
* *Parthenica*Arquivado 15 de febreiro de 2009 en Wayback Machine. (en CAMENA)
* A obra Rodolfo II Arquivado 02 de marzo de 2012 en Wayback Machine. por Edward Einhorn, conta con Elizabeth Jane Weston como personaxe
* O terceiro acto da obra Burn Your Bookes, por Richard Byrne, trata a relación entre Elizabeth Jane Weston e Edward Kelley


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2563872
* WorldCat
* VIAF: 18052286
* BMT: 132964
* CERL: cnp00415181
* DeutscheBio: 120398567
* FAST: 356856
* GND: 120398567
* ISNI: 0000 0000 8361 477X
* LCCN: n95054559
* NKC: jn20000720316
* NTA: 153328274
* ODNB: 29120
* OL: OL33312A
* SUDOC: 136877494

 |
A **escala sismolóxica de magnitude de momento (MW)** é unha escala logarítmica usada para medir e comparar sismos. Está baseada na medición da enerxía total que se libera nun terremoto. Foi introducida en 1979 por Thomas C. Hanks e Hiroo Kanamori como a sucesora da escala de Richter.

Unha vantaxe da escala de magnitude de momento é que non se satura preto de valores altos. É dicir, a diferenza doutras escalas, esta non ten un valor por encima do cal todos os terremotos máis grandes reflictan magnitudes moi similares.

Outra vantaxe que posúe esta escala é que coincide e continúa cos parámetros da escala de Richter.

Por estas razóns, a escala de magnitude de momento é a máis usada por sismólogos para medir e comparar terremotos de grandes proporcións. O Centro Nacional de Información Sísmica (National Earthquake Information Center) dos Estados Unidos, dependente do Servizo Xeolóxico dos Estados Unidos (USGS) usa esta escala para a medición de terremotos dunha magnitude superior a 3,5.

A pesar do anterior, a escala de Richter é a que goza de máis popularidade na prensa. Logo, é común que a prensa comunique a magnitude dun terremoto en escala de Richter cando este foi en realidade medido coa escala de magnitude de momento. Nalgúns casos isto non constitúe un erro, dada a coincidencia de parámetros de ambas as escalas, aínda que se recomenda indicar simplemente «magnitude» e evitar o texto «escala de Richter» para evitar erros.

Notas
-----

1. ↑  Geological Society - Off the Scale! Arquivado 09 de outubro de 2007 en Wayback Machine..

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201605
* EBID: ID
* MAG: 90987359

 |
**Elizabeth Fulhame**, nada en Escocia no século XVIII, foi unha química escocesa dunha familia culta, membro honorario da Philadelphia Chemical Society. Inventou o concepto de catálise, descubriu os mecanismos da fotorredución.

Traxectoria
-----------

Portada de *An essay on combustion : with a view to a new art of dying and painting. Wherein the phlogistic and antiphlogistic hypotheses are proven erroneous,* de Elizabeth Fulhame, impreso en Londres en 1794
Entre as súas obras destaca *An essay on combustion: with a view to a new art of dying and painting. Wherein the phlogistic and antiphlogistic hypotheses are proven erroneous* (1794), cuxo propósito era atopar aplicacións prácticas nos seus experimentos. Porén, dedicou a súa vida á química teórica. Fullhame rexeitou en parte a teoría da combustión de Lavoisier e a teoría do floxisto. O seu libro foi reimpreso en 1810.

Reimpresos en Alemaña e nos Estados Unidos, os experimentos de Fulhame foron revisados en varias revistas británicas, e foron comentados positivamente por Benjamin Thompson, Conde de Rumford e John Herschel.

Fulhame publicou nun libro os seus experimentos sobre reducións onde usara auga con metais para non ser "plaxiada". Tamén dixo que o seu libro posiblemente podería servir como "un faro para as futuras navegantes" (por exemplo, mulleres) nas investigacións científicas. Lamentablemente, Antoine Lavoisier morreu seis meses antes da publicación do seu libro e, polo tanto, non puido responder á súa teoría. O químico irlandés William Higgins queixouse de que ignorara o seu traballo sobre a implicación da auga na oxidación do ferro, pero concluíu magnanimemente: "Lin o teu libro con gran pracer, e desexo sinceramente que se siga o teu loable exemplo".

Notas
-----

1. ↑  MistWeaver80 (2020-11-24). "Elizabeth Fulhame invented the concept of catalysis & discovered photoreduction. Her work on silver chemistry is considered to be a landmark in the birth and early history of photography.". *r/LadiesofScience*. Consultado o 2021-12-19.
2. 1 2  Ogilvie 1986, p. 29-31.
3. ↑  "Elizabeth Fulhame". The Human Touch of Chemistry. Arquivado dende o orixinal o 3 de marzo de 2016. Consultado o 5 de abril de 2016.
4. ↑  Batchen (1997), pp. 28
5. ↑  Rayner-Canham, Marelene; Rayner-Canham, Geoffrey (2001). Chemical Heritage Foundation, ed. *Women in chemistry : their changing roles from alchemical times to the mid-twentieth century*. Philadelphia. pp. 28–31. ISBN 978-0941901277. Consultado o 5 de abril de 2016.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Batchen, Geoffrey (1997). *Burning with Desire: The Conception of Photography* (en inglés). Cambridge, MA: MIT Press. ISBN 0-262-02427-6.
* Ogilvie, Marilyn Bailey (1986). *Women in Science: Antiquity through the Nineteenth Century*. Cambridge, Mass: MIT Press. ISBN 978-0-262-65038-0.

### Ligazóns externas

* Elizabeth Fulhame: Un ‘espectro’ que marcó un hito en la química moderna no blog mujeres con ciencia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7478
* WorldCat
* VIAF: 20873244
* CERL: cnp01127264
* GND: 133428567
* ISNI: 0000 0000 2252 7728
* LCCN: nr90018053
* ODNB: 39778

 |
As espiñas son o esqueleto dos peixes óseos.
As **espiñas de peixe** é a denominación popular que se lle dá ao esqueleto (xeralmente aletas e costelas) dos diversos peixes (*Osteichthyes*). A anatomía das espiñas de peixe diferenza claramente entre o esqueleto e a cartilaxe. Existen diversos tipos de espiñas de peixe: Epineuralia, Epicentralia, Epipleuralia e Myorhabdoi. No dominio da gastronomía, as espiñas adoitan ser retiradas mentres se comen os peixes (xeralmente cun coitelo de peixe), algúns pratos adoitan prepararse coas espiñas e forman parte dos seus ingredientes como son os caldos de peixe cos que se elaboran sopas e diversas preparacións con arroces. As espiñas do peixe tiveron, nas sociedades preindustriais, unha función similar á das agullas.

Valor nutricional
-----------------

As espiñas dos peixes considéranse desde o punto de vista nutricional como unha fonte de calcio. Adoitan prepararse sacadas do subproduto da industria pesqueira e reducirse a suplementos alimentarios.

Notas
-----

1. 1 2  Vazhiyil Venugopal, (2008), *Marine Products for Healthcare: Functional and Bioactive Nutraceutical Compounds from the Ocean* , CRC Press, ISBN 1420052640
2. ↑  Alwyne Wheeler, Andrew K. G. Jones, (1989), *Fishes*, Cambridge University Press, ISBN 0521304075

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Espiña de peixe*** |

### Outros artigos

* Opus spicatum
* Sopa de aleta de tiburón
* Brais de Sebaste

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11801583
* MAG: 2777606882

 |
Os cinco boroughs que forman a cidade de Nova Yorkː

**1ː Manhattan**
**2ː Brooklyn**
**3ː Queens**
**4ː The Bronx**
**5ː Staten Island**
A cidade de Nova York componse de cinco ***boroughs*** (literalmente *burgos*, traducido como *distritos*); cada un ten case as mesmas atribucións que un condado, pero os seus gobernos desapareceron cando se consolidou a cidade en 1898.

O termo *borough* adoptouse para describir unha única forma de administración gobernamental para cada unha das cinco partes constituíntes da recentemente creada cidade. Tecnicamente, segundo a Lei do Estado de Nova York, un *borough* é unha corporación municipal que se crea cando un condado pasa a formar parte dunha cidade. Isto difire significativamente das definicións típicas de *borough* utilizadas en Connecticut, Nova Jersey, Pensilvania e Alasca, entre outros.

Á cidade de Nova York tamén se lle coñece en inglés como *the five boroughs*. Esta frase é usada para referirse a Nova York como cidade e evitar confusións coa área metropolitana de Nova York. Ademais, é utilizada frecuentemente polos políticos para facer énfase na existencia de cinco divisións e evitar o centralismo de Manhattan.

Os cinco boroughs
-----------------

Cada *borough* corresponde a un condado do Estado de Nova York:

| Xurisdición | Poboación | Área |
| --- | --- | --- |
| *Borough* | *Condado* | *a 1 de xaneiro de 2013*
*(estimado)* | *mi²* | *km²* |
| **The Bronx** | Bronx | 1.418.733 | 42 | 109 |
| **Brooklyn** | Kings | 2.592.149 | 71 | 183 |
| **Manhattan** | Nova York | 1.626.159 | 23 | 59 |
| **Queens** | Queens | 2.296.175 | 109 | 283 |
| **Staten Island** | Richmond | 472.621 | 58 | 151 |
| Cidade de Nova York | 8.405.837 | 303 | 786 |
| Estado de Nova York | 19.651.127 | 47.214 | 122.248 |

Notas
-----

1. ↑  "County and City Data Book:2007 (U.S. Census Bureau), Table B-1, Area and Population". *factfinder.census.gov* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 21 de maio de 2015.
**San Xoán de Borneiro** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello coruñés de Cabana de Bergantiños na comarca de Bergantiños. Segundo o Instituto Nacional de Estadística no 2018 tiña 332 habitantes (163 homes e 169 mulleres), 138 menos que no padrón municipal de 2004 cando tiña 470 habitantes (242 homes e 228 mulleres), distribuídos en 8 entidades de poboación. En 1999 tiña 514 habitantes.

Xeografía
---------

Borneiro é atravesado polo rego dos Muíños, que desemboca no río Anllóns na parroquia de Canduas sendo antigamente aproveitado o seu curso por numerosos muíños que lle deron o nome, e dos que hoxe en día aínda se conservan algúns e restos doutros.

Patrimonio
----------

Na parroquia sitúase o dolmen de Dombate (monumento megalítico) e o castro de Borneiro (poboado castrexo).

A capela das Virtudes e do Carme, é un templo do século XVI. Atópase no lugar de Briño, nunha carballeira centenaria.

O cruceiro da carballeira de Briño, a carón da capela anteriormente mencionada, está datado como un dos cruceiros galegos máis antigos, sendo construído segundo a inscrición en 1622. No pedestal ten a inscrición *Se retocó, trasladó y pintó siendo cura párroco Francisco Lema Martínez natural de esta parroquia. Año 1899*, o que testemuña o costume de mover e policromar os cruceiros.

Festas
------

Nesta parroquia celebrase a romaría do Carme do Briño o 18 de xullo e os 24 de xuño réndeselle honor o santo patrón que é San Xoán.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Borneiro, Cabana de Bergantiños.
* Dolmen de Dombate.Dolmen de Dombate.
* Castro de Borneiro.Castro de Borneiro.
* Capela das Virtudes e do Carme.Capela das Virtudes e do Carme.
* Fachada da capela das Virtudes e do Carme.Fachada da capela das Virtudes e do Carme.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Borneiro

|  |  |
| --- | --- |
| Lugares da parroquia de Borneiro no concello coruñés de Cabana de Bergantiños |  |
| Borneiro | O Briño | Dombate | A Fontefría | A Gándara | A Regueira | Vilaseco | Vista Alegre |

### Parroquias de Cabana de Bergantiños

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Cabana de Bergantiños |  |
| --- | --- |
| Anos (Santo Estevo) | Borneiro (San Xoán) | Canduas (San Martiño) | Cesullas (Santo Estevo) | Corcoesto (San Pedro) | Cundíns (San Paio) | O Esto (San Xoán Bautista) | Nantón (San Pedro) | Riobó (San Martiño) | A Silvarredonda (San Pedro) |

Notas
-----

1. 1 2 3  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Ruta polas parroquias cabanesas de Borneiro, Canduas e Cesullas*. Andando por Bergantiños. Instituto de Estudos Bergantiñáns. 2013.

### Outros artigos

* Lugares de Cabana de Bergantiños
O efecto da espiral de Ekman: 1) Vento; 2) Forza aplicada dende enriba; 3) Dirección efectiva da corrente; 4) Efecto Coriolis.
A **espiral de Ekman** é un perfil de velocidades vertical que xeralmente aparece onde o vento (lonxe do ecuador terrestre) sopra continuamente sobre unha superficie de auga extensa. No rango de profundidades da espiral de Ekman, e medido en conxunto, ten lugar un transporte de auga na dirección transversal ao vento. Isto é fundamental para a comprensión da circulación impulsada polo vento.

Descrición
----------

O vento tira da auga a través da fricción. O movemento da auga é á súa vez desviado debido á forza de Coriolis, no hemisferio norte seguindo a regra da man dereita en dirección á profundidade. Na auga, cada capa horizontal é arrastrada pola súa respectiva capa superior e freada pola capa inmediatamente inferior. As diferentes direccións e intensidades das forzas de fricción compensan exactamente a forza de Coriolis en cada capa. Desta condición resulta o feito que canto máis profundas son as capas máis lentamente se moven e máis discrepa a dirección do seu movemento da dirección do vento. Máis exactamente, os vectores de velocidade forman unha espiral logarítmica:

{\displaystyle |v|=e^{-\alpha }}
Onde

* e é o número de Euler e
* {\displaystyle \alpha } o ángulo de rotación en radiáns.

Tras dar media volta o valor {\displaystyle |v|} da velocidade diminúe dunha fracción {\displaystyle e^{-\pi }\approx 1/23}.

A extensión en profundidade da espiral depende da viscosidade, da densidade da auga e da compoñente vertical da velocidade de rotación. A unha profundidade chamada **profundidade de Ekman** (en latitudes medias correspondendo a uns 50 metros) a auga flúe en sentido contrario ao vento. Esta profundidade é considerada o límite de influencia da fricción do vento na auga.

A dirección da corrente de auga superficial desviase de 45° con respecto á dirección do vento e ten unha velocidade de aproximadamente un 3% da velocidade do vento.

Igual que acontece na auga superficial, tamén se forman espirais de Ekman no aire enriba das superficies de auga ou terrestres, ou na auga en contacto co leito oceánico en presenza de fluxos mariños. Esta última ten un sentido de rotación oposto: a velocidade resultante rota cara a esquerda en dirección ao leito oceánico (oposto á regra da man dereita, no hemisferio norte). En augas pouco profundas ambas espirais sobrepóñense. Se a auga é dabondo pouco profunda a corrente superficial resultante segue a dirección do vento.

Referencias
-----------

* Ekman, V.W. 1905. On the influence of the earth's rotation on ocean currents. Arch. Math. Astron. Phys. 2, No. 11 (en inglés).
* Schudlich, R. R. Price, J. F. 1998. Observations of Seasonal Variation in the Ekman Layer. J. Phys. Oceanogr. (Jahrgang) 28, 6, p1187–1204 (en inglés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q607421
* EBID: ID
* MAG: 200088442

 |
Campo da festa de Loira, Valdoviño
Campo da festa da Capela de Santo Antón de Vilariño.
O **campo da festa** é o espazo que tradicionalmente se reserva nas aldeas e vilas galegas para desenvolver nel as festividades propias do lugar. A súa tipoloxía é unha explanada despexada.

Xeralmente situados a carón dunha igrexa ou capela, ou ben nas aforas da poboación, constituía e aínda constitúe un punto de encontro para a poboación da bisbarra. Neste sentido, os campos da festa constituían un foro de socialización de primeira orde no rural, e continúan ata a actualidade cumprindo esta función en gran parte da xeografía galega. Moitos deles tiñan e teñen un palco onde as orquestras ou bandas actuaban e actúan.

Galería de imaxes
-----------------

* Verbena no campo da festa en Brión (2014)
* Campo da festa de Doniños (Ferrol)
* Campo da festa de Santa Comba (Agolada)
* Campo da festa de Vilarello (Dozón)
* Mesas no campo da festa de Larazo (Vila de Cruces)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Campo da feira
*Este artigo trata sobre o tipo de uva, para a poboación francesa véxase Chardonnay, Saona e Loira*.

Cor dourada característica dun viño elaborado con uva *Chardonnay*.
Botella de viño *Chardonnay*.
Bagos de chardonnay logo da vendima.
***Chardonnay*** (pronunciado en galego coma: *xardoné*) é unha caste de uva branca da especie *Vitis vinifera* (a videira) a partir da que se fabrica viño de alta calidade. Orixinalmente producida na rexión de Borgoña. Investigadores da universidade peruana de *San Ignacio de Loyola* analizaron a súa pegada xenética, concluíndo que ten a súa orixe nas cepas *Gouais Blanc* e *Pinoccio*.

Orixe e etimoloxía
------------------

A cepa *Chardonnay* é orixinaria do viñedo de Borgoña, e máis precisamente dos arredores da vila de Chardonnay onde xa se menciona o cultivo da vide no século X. Se o nome romano da vila era Cardonacum (un lugar onde mendran cardos, *chardon* en francés), este evolucionou a Chardonay e a cepa coñecíase coma Chardenet, Chaudenet ou Chardenay até que o Congreso de Ampelografía de Chalon-sur-Saône de 1896 fixou o nome actual. Uns estudos científicos recentes permitiron establecer a xenética do Chardonnay como o resultado do cruzamento por polinización entre o Pinot noir e o xa desparecido *Gouais blanc*, unhas cepas máis antigas que existían en Borgoña antes do Chardonnay.

Outra versión da orixe deste viño di que este veu de Xerusalén, de rexións de solos calcarios e arxilosos. O nome viría pois do hebraico e non do francés. Os primeiros en levar o viño branco a Francia foron os cruzados de Palestina, que levaron tanto viño coma sementes da variedade cuxo nome orixinal en francés é "Porte de Dieu", que significa "Porta de Deus", tradución do nome hebraico "Shaar-adonay", que simboliza a cidade Santa de Xerusalén, arrodeada de portas cara Deus.

Características
---------------

O gran do bago é pequeno, redondo e colle un ton melón cando fermenta. O resultado da súa maduración produce un mosto suave e aromático, chamado *frutoso* no eido da enoloxía, característica pola que é incluída na elaboración de champaña.

Cando é fermentado ou criado en barricas adquire unhas cualidades de sabor e aroma que o distinguen e fano moi apreciado entre os seus consumidores. Só algunhas variedades moi específicas aceptan a súa garda, polo que xeralmente se recomenda bebelo de produción recente.

Notas
-----

1. 1 2  Nonain, Emmanuel (2004). *(Chardonnay, monographie historique Xe-XVIIe siécle)* (en francés). Presses Universitaires de Lyon. p. 81-85. ISBN 2-7297-0741-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213332
* EBID: ID
* LCCN: sh91004422
* VIVC: 2455

 |