| *Damaliscus pygargus*Damalisco de fronte branca |
| --- |
| *Damaliscus pygargus* en Namibia |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Suborde: | Ruminantia |
| Infraorde: | Pecora |
| Familia: | Bovidae |
| Subfamilia: | Alcelaphinae |
| Tribo: | Alcelaphini |
| Xénero: | *Damaliscus* |
| Especie: | ***D. pygargus*** |

 |
| Nome binomial |
| *Damaliscus pygargus*(Pallas, 1767) |
| Subespecies |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| * *Antilope pygargus* Pallas, 1767
* *Damaliscus dorcas* Pallas, 1767
 |

***Damaliscus pygargus***, coñecido vulgarmente na bibliografía como **damalisco de fronte branca** ou polo seu nome inglés *bontebok*, é unha especie de mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos alcelafinos e tribo dos alcelafininos.

É un antílope de tamaño grande estreitamente relacionado co sasabi e co topi, cos que comparte xénero. Na actualidade recoñécense dúas subespecies deste antílope.

Taxonomía
---------

A especie foi descrita por primeira vez en 1767 polo médico, zoólogo e botánico alemán Peter Simon Pallas baixo o nome de *Antilope pygargus*. Ao logo do tempo tamén foi coñecida como *Antilope dorcas*, e foi integrada posteriormente no xénero *Alcelaphus*, e, en 1992, en *Damaliscus* por P. F. Woodall.

O nome válido desta especie é *Damaliscus pygargus*, non *Damaliscus dorcas* que aparece comunmente na literatura.

### Subespecies

Na actualidade recoñécense dúas subespecies ben diferenciadas:.

* *Damaliscus pygargus pygargus* (Pallas, 1767) - (chamado *bontebok* en inglés)
* *Damaliscus pygargus phillipsi* (Harper, 1939) - (chamado *blesbok* en inglés)

As dúas foron consideradas por algúns autores como especies separadas,
son consideradas hoxe como conespecíficas pola maioría dos autores.

Características
---------------

As principais características anatómicas da especie son:

* Antílope grande, aínda que sensibelmente menor que o topi.
* Altura na cruz: de 83 a 99 cm; peso, de 60 a 100 kg.

Femia e cría de *D. pygargus pygargus*.
*D. pygargus phillipsi* no zoo de Praga.
* Coloración xeral parda avermellada cunha tonalidade purpúrea, que se torna parda amarelada rubia cunha tonalidade prateada nos ombros e no dorso.
* Presenta unha rechamante zona branca desde a base dos cornos até o fociño (ao que debe o seu alcume *de fronte branca*), sendo a parte que queda por riba dos ollos máis estreita.
* A parte traseira das ancas é pálida ou de cor branca, así como as partes inferiores. As patas son parcialmente brancas cunha raia escura na parte dianteira das patas anteriores e nunha marca nas posteriores.
* Os cornos, presentes en ambos os sexos, son máis ben pequenos (de 38 a 50,8 cm), fortemente anelados e suavemente curvados cara a atrás e cara a fóra, coas puntas recurvadas cara a arriba.

### Variacións interespecíficas

* *Damaliscus pygargus pygargus* é maior, máis escuro e máis ricamente coloreado; a banda facial branca é usualmente continua desde a base dos cornos até o fociño, máis estreita entre os ollos; a mancha branca nas ancas é grande; a parte inferior das patas é na súa maior parte branca.
* *Damaliscus pygargus phuillipsi* é menor e máis claro; a banda facial branca habitualmente está interrompida por unha banda escura e estreita entre os ollos; a mancha das ancas é parda clara, pouco conspicua, só a base da cola é branca pura; a parte inferior das patas na súa maior parte é escura.

Bioloxía
--------

### Hábitat e distribución

*Damaliscus pygargus*  é unha especie moi característica das pradarías abertas da meseta do *highveld* surafricano, até os 2.000 m de altitude (*D. p. phillipsi*), e da zona costeira do Cabo (*D, p. pygargus*). Ambas a subespecies son case exclusivamente herbívoras, con preferencia polo pasto; a auga é un requirimento esencial do seu hábitat.

O *blesbok* historicamente estivo distribuído polo norte da antiga provincia do Cabo, o Estado Libre de Oranxe, o sur o o oeste do Transvaal e polo Natal occidental, e era moi abundante. Cando se colonizaron estas zonas o seu número decreceu de forma considerábel. Porén, desde aquela houbo un rexurdimento das súas poboacións, xa que moitos granxeiros repoboaron as súas propiedades e establecéronse poboacións en moitas reservas. Por isto agora é francamente abundante, e utilízase para a subministración de carne en grande escala.

O *bontebok* nunca foi numeroso dentro da súa área orixinal de distribución, no suroeste da antiga provincia do Cabo. Ademais, a caza diminuíu drasticamente o seu xa escaso número, chegando ao bordo da extinción no século XIX, da que se salvou grazas á protección exercida por algúns granxeiros privados. Actualmente está protexido no *Bontebok National Park* e nalgunhas granxas privadas. Dun mínimo de menos de 20 animais no orixinal P. B. Bontebok (establecido preto de Bredasdorp en 1931) a poboación deste antílope foi recuperándose pouco a pouco. En 1962 a súa poboación total estimábase nunhas 600 cabezas, e en 1981 xa se alcanzaran as 320. Animais sobrantes deste Parque Nacional formaron o núcleo de poboacións reintroducidas noutras áreas protexidas.

O *blesbok* estaba establecido antigamente non oeste de Lesoto, pero foi exterminado antes de 1900. Non hai ningunha evidencia histórica confiábel de que o *blesbok* vivira en Eswatini, pero se introduciu en varias zonas protexidas deste país. Así mesmo se introduciu extensamente en granxas privadas e coutos de caza fóra da súa área de distribución natural en Namibia, Botswana e Cimbabue.

### Costumes

O damalisco pigargo vive en grupos de 6 a 30 individuos, pero ás veces poden reunirse en rabaños de até varios centos de cabezas. Cando son perturbados, o rabaño foxe adoito formando unha *fila india* correndo contra o vento.

Ameazas
-------

*Damaliscus pygargus*, como especie, non parece ter importantes ameazas para a súa supervivencia a longo prazo. Porén, mentres que os efectivos de *bontebok* (*D. p. pygargus*) están recuperándose pouco a pouco, esta subespecie está ameazada por hibridación co *blesbok* (*D. p. phillipsi*), que é moito máis numeroso, e que foi reintroducido amplamente, tamén fóra da súa área de dispersión orixinal. A mestizaxe produciu numerosos híbridos en terreos privados. Utilízase unha técnica estatística baseada na fotografía aérea para diferenciar o verdadeiro *bontebok* dos híbridos *bontebok*/*blesbok*.

Poboación e estado de conservación
----------------------------------

East, en 1999, estimou que a poboación total de *blesbok* (*D. p. phillipsi*) era de entre 235.000 e 240,000 individuos, dos cales o 97 % vivían en granxas privadas e o 3 % restante en zonas protexidas, e duna 2.300 o número de *bontebok* (*D. p. pygargus*) que, ao parecer estaba medrando. Estimacións recentes cifran o seu número en ao redor de 3.500; porén, en base a recontos feitos en 2001, na só uns 1.500 animais vivían na súa orixinal área de dispersión da subespecie. A maior parte da súa poboación está na Reserva Natural de De Hoop, e na zona adxacente de Overberg, cuns 700 espécimes.

O *bontebok* (*D. p. pygargus*) figura no Apéndice II do CITES. Porén, o estrito control do seu comercio parece que este non afecta negativamente á súa poboación, que está medrando.

O valor económico e a popularidade do *blesbok* en terreos privados permitiu a esta subespecie volver a ocupar grandes áreas da súa distribución orixinal; ademais tamén se estableceron poboacións substancias da subespecie en terreos privados fóra dela en Suráfrica e noutros lugares. Porén, a supervivencia dos *bontebok* é máis dependente das áreas protexidas, especialmente o Parque Nacional Bontebok e a Reserva Natural de De Hoop, aínda que algúns espécimes tamén viven en propiedades privadas tanto dentro como fóra da súa área 
anterior.

Por todo isto, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza cualifica na actualidade o status global da especie como *LC* (pouco preocupante).

Galerías
--------

### *Bontebok* (*Damaliscus pygargus pygargus*)

* Femia preñadaFemia preñada
* Femia e os seu becerroFemia e os seu becerro
* Pequeno rabañoPequeno rabaño
* Macho adultoMacho adulto

### *Blesbok* (*Damaliscus pygargus phillipsi*)

* Becerros Becerros
* Femia e a súa cría Femia e a súa cría
* Femia preñada Femia preñada
* Femia e o seu becerro Femia e o seu becerro

Notas
-----

1. 1 2 3  Wilson, Don E. & Reeder, DeeAnn M. eds. (2005): *Damaliscus pygargus* en *Mammal Species of the World*.
2. ↑  *Damaliscus dorcas* Pallas 1766 (bontebok) Arquivado 04 de novembro de 2014 en Wayback Machine. en Fossilworks.
3. ↑  P. F. Woodall (1992): "Relative heart weights of some African antelope". *Journal of Zoology* **228**: 666-669.
4. ↑  Groves, Colin & Peter Grubb (2011): 'Tribe Alcelaphini' in Wallace, 1876 en *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
5. ↑  Grubb, P. (1999): "Types and type localities of ungulates named from southern Africa". *Koedoe* **42**: 13-45.
6. ↑  Grubb, P. (2005): "Artiodactyla". En: D. E. Wilson and D. M. Reeder (eds), *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*, 3rd ed, pp. 637-722. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8  Lloyd, P. & David, J. (2008): *Damaliscus pygargus* na *Lista Vermella da IUCN. Versión 2014.2*
8. ↑  Allen, G. M. (1939): "A checklist of African mammals". *Bulletin of the Museum of Comparative Zoology* **83**: 1-763.
9. ↑  Essop, M. F. Harley, E. H. Lloyd, P. H. & van Hensbergen, H. J. (1991): "Estimation of the genetic distance between bontebok and blesbok using mitochondrial DNA". *South African Journal of Science* '*87*: 271-273.
10. 1 2 3 4 5  Dorst, J. & Dandelot, P. (1973), pp. 230-232.
11. 1 2  East, R. (1999): *African Antelope Database 1999*. IUCN, Gland, Switzerland and Cambridge, UK.
12. ↑  Lynch, C. D. (1994): "The mammals of Lesotho". *Navorsinge van die Nasionale Museum Bloemfontein* **10** (4): 177-241.
13. ↑  Fabricius, C. Van Hensbergen, H. J. and Zucchini, W. (1989): "A discriminant function for identifying hybrid bontebok x blesbok populations". *South African Journal of Wildlife Research* **19**: 61-66.
14. ↑  Friedmann, Y. and Daly, B. (2004): *Red Data Book of the Mammals of South Africa: A Conservation Assessment*. Conservation Breeding Specialist Group (SSC/IUCN) and Endangered Wildlife Trust, Parkview, South Africa.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Damaliscus pygargus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Damaliscus pygargus*** |

### Bibliografía

* Dorst, J. & Dandelot, P. (1973): *Guía de campo de los mamíferos salvajes de África*, Barcelona: Ediciones Omega, S. A.
* Groves, Colin & Peter Grubb (2011): 'Tribe Alcelaphini in Wallace, 1876 en *Ungulate Taxonomy*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0093-8.
* Haltenorth, T. & Diller, H. (1986): *A Field Guide of the Mammals of Africa including Madagascar*. Londres: William Collins Sons & Co Ltd. ISBN 0-00-219778-2.
* Rodríguez de la Fuente, F. (1970): *Enciclopedia Salvat de la fauna*. Tomo I. África (Región etiópica). Pamplona: Salvat, pp. 104–114.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors) (2005): *Mammal Species of the World — A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Bóvidos
* Antílope
* Antilopinos
* Alcelafinos
* *Damaliscus*

### Ligazóns externas

* *Damaliscus pygargus* Arquivado 06 de novembro de 2014 en Wayback Machine. en Tree of Life
* *Damaliscus pygargus* en ADW
* *Damaliscus pygargus* no SIIT
* *Damaliscus pygargus* no NCBI

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1009881
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Damaliscus\_pygargus
* EOL: 308532
* Fossilworks: 234379
* GBIF: 2441042
* iNaturalist: 42275
* IRMNG: 11317008
* ITIS: 625080
* IUCN: 30208
* MSW: 14200522
* NCBI: 9931

 |