| Fisípedes*Fissipedia* |
| --- |
| Raposo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Suborde: | **Fissipedia**  |

 |
| Familias |
| * *Véxase o texto*
 |

O taxon dos **fisípedes** (*Fissipedia*), unha das subordes nas que hai anos se subdividía á orde dos carnívoros (a outra era a dos palmípedes) reunía a todos os carnívoros cuadrúpedes nos que os pés están rematados en dedos separados, ao que alude a súa etimoloxía.

Esta suborde era parafilética, e polo tanto xa non se utiliza nas clasificacións actuais, baseadas na filoxenia.

Outro gran taxon de mamíferos era o dos solípedes, igualmente parafilético, que agrupaba aos cuadrúpedes nos que os pés estaban formados por un casco continuo, como o cabalo, o asno e as cebras, taxon que acabaria por transformarse na familia dos équidos.

Etimoloxía
----------

O nome *Fissipedia* foi utilizado por primeira vez por Georges-Louis Leclerc de Buffon en 1755 na súa *Histoire naturelle générale et particulière*, como *fissipède* (fisípede, en francés), pero non para referirse aos carnívoros *terrestres*, senón para todos os cuadrúpedes con dedos separados, incluíndo, ademais das especies clasificadas hoxe entre os caniformes (que inclúe aos cánidos, mustélidos, úrsidos etc.) e aos feliformes, senón tamén aos *Anagalida* (que inclúe, entre outros grupos, aos roedores), e aos primates.

O nome é un préstamo do baixo latín *fissipes*,*-pedis*, derivado do latín *fissio*, *-onis*, "acción de fender ou dividir", ou de *fissus*, *-a*, *-um*, participio de *findere* "fender", "separar", "dividir", e de *pes*, *pedis* "pé". Literalmente, "os de pé fendido".

Características
---------------

### Carnívoros

Os **carnívoros** constitúen un importante grupo de mamíferos caracterizados pola dentadura completa, con incisivos pequenos, caninos fortes e molares tipicamente rematados en crista cortante, que se alimentan xeralmente de carne, aínda que hai algúns que son omnnívoros e mesmo algún fitófago. Teñen a clavícula reducida ou carecen delas.

### Fisípedes

Os **fisípedes** son terrestres, con dedos libres provistos de uñas (garras), ás veces retráctiles, con xeramlemte cinco dedos nas extremidades anteriores e catro nas posteriores. Algúns son plantígrados (osos), outros dixitígrados (cánidos, félidos). A fórmula dentaria típica é 3.1.4.3/3.1.4.3 e, en cada maxilar, hai un molar máis robusto (en realidade, un premolar), coñecido como *moa carniceira*; os molares posteriores (os verdadeiros molares) poden estar moi reducidos. Teñen robustos músculos mastigadores. A órbita comunica amplamente coa fosa temporal; a ampola timpánicastá osificada. A miúdo están provistos de glándulas perianais produtoras de fortes cheiros. Na súa maior parte son depredadores.

### Pinnípedes

Os **pinnípedes** son carnívoros acuáticos de cabeza pequena, arredondada, corpo fusiforme, rematado nunha cola curta, e coas extremidades así mesmo curtas, cos pés en forma de aleta, cos dedos unidos por membranas (ao que alude o seu nome)  e coas garras atrofiadas. O corpo está cuberto de pelos lisos e curtos. Teñen os molares uniformes. Aliméntanse principalmente de peixes, pero tamén doutros animais mariños (moluscos, crustáceos). Viven en sociredades ao longo das costas.

Taxonomía (antiga) da orde dos carnívoros
-----------------------------------------

(segundo D'Ancona) 

* **Orde *Carnivora***
	+ **Suborde *Fissipedia***
		- Familia *Canidae*
		- Familia *Ursidae*
		- Familia *Mustelidae*
		- Familia *Felidae*
		- Familia *Viverridae*
		- Familia *Hyaenidae*
	+ **Suborde *Pinnipedia***
		- Familia *Odobenidae*
		- Familia *Otariidae*
		- Familia *Phocidae*

**Notas**  
**1.** Ás familias de fisípedes arriba mencionadas, hoxe hai que engadir:

* Familia *Procyonidae*
* Familia *Mephitidae*
* Familia *Herpestidae*

**2.** Por outra parte cómpre dicir que a especie *Ailuropoda melanoleuca*, o panda xigante ou oso panda, que durante moito tempo estaba icluída na familia dos prociónidos e que, posteriormente foi considerada como familia monotípica, a dos *Ailuropodiadae*, hoxe está clasificada na familia dos úrsidos, na que constutúe a subfamilia dos ailuropodinos (*Ailuropodinae*).

Notas
-----

1. ↑  Hoxe obsoleto.
2. ↑  1755 (Buffon (1755): *Hist. nat. gén. et part.*, t. 5, "Le cochon", p. 100.
3. 1 2 3 4  D'Ancona, H. (1972), pp. 977-980.
4. ↑  Do latín *pinnipes*, *-pedis*; de *pinna* "á", "aleta", e *pes*, -*pedis* "pé".
5. ↑  Hoxe en desuso.
6. ↑  Hoxe en desuso. Hai anos consderouse como unha orde independente da dos carnívoros; hoxe está reclasificada como superfamilia da suborde dos caniformes.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Fisípedes*** |

### Bibliografía

* D'Ancona, H. (1977): *Tratado de zoología*. 2 vols. Barcelona: Editorial Labor.

### Outros artigos

* Carnívoros
* Caniformes
* Pinnípedes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1197437
* EBID: ID
* MAG: 2776894844

 |