A **sexta sinfonía de Mahler** foi composta entre os anos 1903 e 1904. A estrea da obra realizouse en maio de 1906 en Essen.

Estrutura
---------

Trátase da sinfonía de Mahler máis escura e cun estilismo musical decididamente tenebroso. Estruturalmente falando segue o esquema dunha sinfonía clásica, por contar con catro movementos. Mais o desenvolvemento e ordenación destes son innovadores.

### *Allegro energico*

Tradicionalmente o primeiro movemento das sinfonías era unha sonata. Mahler emprega tamén unha sonata nesta sinfonía, mais en vez de empregar a estrutura tripartita clásica *A(Exposición)-B(Desenvolvemento)-A'(Conclusión)*, engade unha coda ó final do movemento. Esta coda continúa os temas traballados no desenvolvemento, quedando o esquema final *A-B-A'-B'*. Neste parte desenvólvense e mestúranse ata cinco motivos musicais diferentes:

* **Marcha disfórica**. É un dos elementos máis representativos da música de Mahler. Saca o seu poder expresivo da súa mesma incongruencia: unha marcha militar, que en teoría anima os soldados a avanzar, é musicada de tal xeito que mostra o avance imparable do home nun medio hostil e preso de malos agoiros.
* **Coral pastoral**. Obtense a partir de mesturar dous xéneros contraditorios: a pastoral que reflicte a vida feliz e apracible no medio nunha natureza idealizada, e a coral, canción de orixe litúrxica protestante e que era empregada no romanticismo como sinal de transcendencia.
* **Motivo lírico**. De gran semellanza cunha serenata clásica. Mahler imprímelle un sentido de transcendencia, non necesariamente amoroso ou relixioso.
* **Música distante**. Este motivo musical é marcado polos violíns en modo *pianississimo*. Dalgún xeito representa a fuxida de home cara a outro mundo; tal e como fixeran nas súas obras Verdi e Wagner. Tamén reforza esta sensación a presenza (sorprendente nunha sinfonía) da celesta ou os Chocallos. Estes instrumentos, de acordo con Mahler, son un símbolo doutro mundo, no que o home solitario se atopa coa eternidade.
* **Selo maior-menor**. Mahler emprega este efecto coma un descoloramento dun acorde. Este efecto de selo convértese nun emblema estilístico. Ten unha función dramatúrxica e estrutural, aparece en momentos estratéxicos da narración.

### *Scherzo*

Exemplo de pintura negra de Goya.
A estrutura é A-B-A-B-AA-Coda, onde o A é o scherzo propiamente dito e as B son tríos que complementan o movemento.

Tradicionalmente o scherzo era o terceiro movemento das sinfonías, e o movemento lento (adagio) o segundo. Neste caso Mahler inverte as posicións.

A diferenza dos scherzos clásicos que tiñan aire de broma ou parodia, os scherzos románticos son lúgubres e escuros. Bos exemplos son os scherzos de Brahms ou Chopin. Mahler, seguindo a tendencia da época presenta un scherzo desasosegante. Este desasosego é transmitido por uns acordes que non paran de escoitarse e pola repetición obsesiva dos acordes. Ademais a instrumentación axuda a acadar esta atmosfera; así empréganse trompas e violíns (para imitar berros), os trilos dos instrumentos de madeira (símbolo de burla), o tam-tam (símbolo da morte), os clarinetes (nun *tempo fortississimo* suxerindo ridiculez ou absurdo) e as frautas e as cordas (recreando risos sinistros). Finalmente, a harmonía e irregular e disonante, facendo que o oínte non poida apreciar patróns no desenvolvemento musical. O significado semántico do scherzo parece situarse no terreo metafísico, mostrando unha obsesión coa morte e a relación tensa e complexa entre o autor e o mundo. A este scherzo de Mahler téñenselle atopado similitudes no ton e na intención cos Kindertotenlieder ou, na ambientación, cos augafortes de Goya.

### *Andante moderato*

Extracto da partitura da Sinfonía Nº6.
Pasaxe chea de ambigüidade e ironía. Ten unha estrutura moi semellante á do scherzo: A1-B1-A2-B2-A3. Mais aquí as partes B teñen un carácter desenvolvedor de A. A melodía, ó comezo, é simple, como indicando intimidade. Posteriormente sobe disonantemente interrompido o ritmo de maneira agresiva, desembocando finalmente nuns acordes moi lentos. O *andante* complementa a visión dos movementos anteriores. Ó principio parece triunfar un motivo lírico que asemella asimilar todas as tensión anteriores e transcendelas. Porén, a firmeza do lirismo exposto e os diversos saltos en ritmo e tonalidades parecen mostrar un escepticismo sobre a posibilidade de acadar tal transcendencia.

### *Finale*

É o movemento de maior duración e pecha e condensa todas as partes anteriores. Formalmente trátase dunha sonata clásica, mais Mahler desenvolve todos os temas anteriormente mostrados, combinándoos nun ritmo e desenvolvemento que formalmente non son lóxicos.

Nesta parte introdúcense os martelos, que Mahler coñecía ben do teatro e que el introduce na linguaxe sinfónica. O martelo xa se empregaba na ópera para facer referencia a elementos da narración dramática. Como exemplo pódese citar Das Rheingold (*O ouro do Rhin*) de Wagner, Il trovatore (*O trobador*) de Verdi ou o Benvenuto Cellini (*Benvido Cellini*) de Berlioz. Porén, Mahler emprega os martelos dun xeito metafórico, para simbolizar os golpes do destino sobre o home ou o artista, que finalmente é derrubado.

En xeral o ambiente deste movemento é dunha densidade inabarcable para o oínte. Ademais, son frecuentes os *colapsos*, moi característicos na linguaxe musical de Mahler: momentos nos que o ritmo e os acordes musicais chegan a unha catarse, e derrúbanse creando unha atmosfera pesimista e de mal agoiro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimalt, Joan. *La música de Gustav Mahler: Una guia d'audició*. Editorial Duxelm, 2013. [ISBN 9788493965082] *(en catalán)*.

| * v
* c
* e
Sinfonías de Gustav Mahler |
| --- |
| 
* Nº 1 en Re Maior, "Titan"
* Nº 2 en Do menor, "Auferstehungssinfonie"
* Nº 3 en Re menor
* Nº 4 en Sol Maior
* Nº 5 en Do sostido menor
* Nº 6 en La menor, "Tragische"
* Nº 7 en Mi menor, "Lied der Nacht"
* Nº 8 en Mi bemol Maior, "der Tausend"
* Nº 9 en Re Maior
* Nº 10 en Fa sostido Maior (inacabada)
* *Das Lied von der Erde*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q246487
* WorldCat
* VIAF: 176231141
* BNF: 13915893k
* EBID: ID
* GND: 300098073
* IMSLP: ID
* LCCN: n85205477
* MusicBrainz: ID
* MusicBrainz: ID
* SELIBR: 170054

 |