**Marie Antoine Carême**, nado na *rue du Bac* (París) o 8 de xuño de 1784 e finado na mesma cidade o 12 de xaneiro de 1833, foi un gastrónomo, cociñeiro e arquitecto francés, coñecido por ser o primeiro estudoso europeo das salsas na cociña francesa na súa obra *L'art de la cuisine française* (5 volumes, 1833–34).

Traxectoria
-----------

Carême naceu nunha familia numerosa e pobre de arredor de vinte e cinco irmáns. O seu pai, estibador no río Sena, decidiu abandonalo aos dez anos, explicándolle a difícil situación da familia e animándoo a saír adiante. Durante ese día, o pequeno Antoine vagou polas rúas ata que deu coa taberna "La Fricasé de Lapin", en que o dono sentiu piedade por el e lle ofreceu ser axudante de cociña. En 1799, aos dezaseis anos, abandonou a taberna e entrou a traballar en "Chez Bailly", cuxo propietario, do mesmo nome, era un importante pasteleiro de París.

Ao ver o entusiasmo de Carême pola cociña, Bailly deulle a oportunidade de que, no tempo libre que tivese, se dirixise á Biblioteca Nacional a aprender máis, non só sobre cociña senón tamén sobre arquitectura. O mozo aprendeu a ler no seu esforzo por comprender os libros. Pouco a pouco foise descubrindo outro gran talento: a súa arte para o debuxo. Trasladou entón os seus debuxos de arquitectura aos seus pasteis de azucre, deixando asombrados a todos coas súas invencións. "Chez Bailly" adquiriu gran fama grazas a iso, aparecendo pedidos de todo o mundo polos seus sorprendentes traballos.

Foi cociñeiro de Napoleón I, desenvolveu os friames e as presentacións de mesas de bufete.

En 1815 traballou para o tsar Alexandre I de Rusia, e en 1816 para o que sería rei de Inglaterra, Xurxo IV. En 1821 foi contratado polo príncipe Esterhazy, embaixador austríaco en París, a cuxo servizo permaneceu ata 1823. Nesa data pasou a traballar para o banqueiro Rothschild e a súa familia ata 1829, cando se retirou e deu por rematada a súa carreira, dedicándose completamente á súa obra literaria.

Faleceu na súa casa de París, na *rue Neuve Saint Roche* aos 48 anos, debido á inhalación durante moitos anos dos gases tóxicos do carbón de leña en que cociñaba. É recordado como o fundador do concepto de alta cociña e está enterrado no cemiterio de Montmartre de París.

Obras
-----

Carême escribiu varios libros sobre cociña, especialmente o enciclopédico *L'Art de la Cuisine Française*, que inclúen á parte de centos de receitas, planes de menús e mesas opulentas, unha historia da cociña francesa e instrucións para organizar cociñas. Esta obra consta de 5 volumes. O primeiro está incluído en *Le cuisinier parisien*, o segundo e o terceiro publicáronse en 1833, despois da súa morte, e o cuarto e o quinto, publicados en 1844, foron escritos por Plumerey, baseándose nas notas deixadas por Carême.

As súas obras foron:

* *Le pâtissier pittoresque*. París: imp. de F. Didot, 1815
* *Le pâtissier royal parisien*. París: J.G. Dentu, imp. 1815
* *Projects d'architecture, dédiés à Alexandre 1.er*. París, o autor, 1821
* *Projects d'architecture pour les embellissements de Paris et de Saint-Pétersbourg*. París, o autor, 1821
* *Projects d'architecture pour les embellissements de Paris*. París, o autor, 1821-1826
* *Le maître d'hôtel français*. París: imp. de Firmin-Didot, 1822
* *Le cuisinier parisien*. París: imp. de F. Didot, 1828
* *L'art de la cuisine française au XIXe siècle*. París, o autor, 1833-1844.

Notas
-----

1. ↑  Kelly (2004), capítulo 2.
2. ↑  Lady Morgan English fish soup (Creation of the great French Chef Marie Antoine Careme, 1784–1833)
3. ↑  Kelly, páx. 79, 206
4. ↑  "CAREME Marie Antoine dit Antonin". Arquivado dende o orixinal o 01 de decembro de 2018. Consultado o 30 de novembro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Francia*** |

### Bibliografía

* Metzner, Paul (1998-11-11). *Crescendo of the Virtuoso: Spectacle, Skill, and Self-Promotion in Paris during the Age of Revolution*. Berkeley: University of California Press. ISBN 978-0-520-20684-7. Consultado o 2008-09-23.
* Patrick Rambourg, *Histoire de la cuisine et de la gastronomie françaises*, París, Ed. Perrin (coll. tempus n° 359), 2010, 381 pages. ISBN 978-2-262-03318-7

### Ligazóns externas

* "Carême's career". Arquivado dende o orixinal o 21 de decembro de 2007. Consultado o 2008-09-23.
* "Marie-Antoine Careme". Find a Grave. Consultado o 2008-11-02. \* Kelly, Ian (2004). *Cooking For Kings: The Life of Antoine Carême, the First Celebrity Chef* (en inglés). Walker & Co. ISBN 0-8027-1436-6.
* "Antonin Careme: The First Celebrity Chef: Biography Highlights Career of a 19th-Century Culinary Star". *All Things Considered*, 25 de maio de 2004.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q355751
* WorldCat
* VIAF: 24599074
* BLBNB: 000379187
* BMT: 206796
* BNB: ID
* BNE: XX877898
* BNF: 11895163x
* CANTIC: a11779056
* CERL: cnp00401218
* DeutscheBio: 118834789
* EBID: ID
* FAST: 48566
* GND: 118834789
* ISNI: 0000 0000 8102 8013
* LCCN: n80003970
* NDL: 01024593
* NKC: jo20201090602
* NLA: 36038955
* NLG: 266533
* NTA: 073170771
* OBP: ID
* OL: OL7105054A
* SUDOC: 026766930

 |