recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Blacksad** é unha serie de banda deseñada creada polos autores Juan Díaz Canales (escritor) e Juanjo Guarnido, publicada pola editorial francesa Dargaud. Malia que os dous autores son españois, o público principal de Blacksad está no mercado francés e por iso publican tódolos volumes primeiro en francés. A edición española acostuma publicarse un mes máis tarde.

O primeiro volume *Quelque part entre les ombres* (literalmente *Un lugar entre as sombras*) foi publicado en novembro de 2000. O segundo, *Arctic-Nation*, publicouse no 2003 e o terceiro, *Âme Rouge* (*Alma vermella*), no 2005. O cuarto, *L'Enfer, Le silence* (*O inferno, o silencio*), lanzouse en setembro de 2010.

Guarnido e Díaz Canales recibiron numerosos premios por Blacksad, incluíndo tres nomeamentos ós Premios Eisner e un premio Angoulême.

Notas
-----

1. ↑  "Overview of Blacksad". Guiadelcomic.com. Arquivado dende o orixinal o 29 de maio de 2009. Consultado o 16 de novembro de 2011.
2. ↑  "Angoulême International Comics Festival – Prize for Artwork". Toutenbd.com. 20 de febreiro de 2007. Arquivado dende o orixinal o 27 de setembro de 2011. Consultado o 16 de novemebro de 2011.
3. ↑  "Sierre International Comics Festival – Prix de la Découverte". Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2005. Consultado o 22 de novembro de 2006.
4. ↑  Sauriol, Patrick (8 de abril de 2004). "2004 Eisner Award nominees announced". Mania.com. Arquivado dende o orixinal o 22 de novembro de 2007. Consultado o 16 de novemebro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Black en Guía del Cómic Arquivado 11 de xullo de 2013 en Wayback Machine. *(en castelán)*
Mural de banda deseñada en Charleroi, con Johan e Peewit do artista PeyoA **Escola Marcinelle** (en francés: *École de Marcinelle*) é o estilo de banda deseñada do semanario *Spirou* desde a segunda guerra mundial. O nome fai referencia a Marcinelle, lugar onde se atopaba entón a editorial do semanario *Dupuis*. Joseph Gillain (Jijé) adoita ser visto como o fundador do xénero.

Descrición
----------

O estilo da escola de Marcinelle é unha combinación de debuxos estilo *cartoon* e cómics realistas. Adoita considerarse como a contrapartida da *klare lijn* / *ligne claire* (liña clara) da escola de Bruxelas no semanario Tintín, aínda que ambos teñen moito en común e a diferenza ten que ver principalmente co lugar da editorial. A diferenza de estilo está principalmente no debuxo dos movementos: a escola de Marcinelle trata de crear a impresión de movemento (dinámico), mentres que a liña clara funciona de forma máis ben esquemática (estática). Ademais, a Escola Marcinelle caracterízase por figuras máis caricaturais, redondas (estilo nariz grande) e globos de diálogo redondos.

Ilustradores da Escola Marcinelle
---------------------------------

O estilo de debuxo está asociado principalmente a:

* Jijé (*Spirou e Fantasio* e *Blondie e Blinkie* )
* André Franquin (*Spirou e Fantasio* e *Guust Flater*)
* Morris (*Lucky Luke*)
* Peyo (*Les Schtroumpfs "Os Smurfs/Pitufos"*, *Johan e Peewit* e *Steven Strong* )

Outros nomes coñecidos son:

* Berck ( *Sammy* )
* Derib ( *Yakari* )
* Paul Deliège ( *Jaap* )
* Jacques Devos ( *Mr. Kweeniewa e Geniale Olivier* )
* Jean-Claude Fournier (*Spirou e Fantasio* e *Bizu* )
* Francis ( *Bram Jager e o seu veciño* )
* Gos ( *O Katamarom* )
* Hubuc ( *Clorofila* )
* Jidehem ( *Sophie* )
* Willy Lambil ( *As blusas azuis* )
* Raymond Macherot ( *Clorofila* e *Sweetie* )
* Remacle ( *Old Niek &amp; Zwartbeard* e *Hultrasson* )
* Jean Roba ( *Bollie e Billie* )
* Maurice Rosy ( *Jaap* )
* Eddy Ryssack ( Opa, "*avó"* )
* Louis Salverius ( *As blusas azuis* )
* Pierre Seron ( *The Mini People* )
* Maurice Tillieux ( *Guus Slim* e *Caesar e Josientje* )
* François Walthéry ( *Natasha* )
* Will ( *Barba e Calvo* )

Notas
-----

1. ↑  "Jijé". *lambiek.net* (en inglés). Consultado o 2022-02-10.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Escola de Marcinelle*** |

### Outros artigos

* Banda deseñada
* Historia da banda deseñada
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Antonio Iglesias.
**Antonio Iglesias González**, nado en Vigo cara a 1914 e finado en Teis o 3 de abril de 1939, foi un sindicalista e guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Veciño de Lavadores. Ferreiro axustador. Membro do Sindicato Metalúrxico da CNT de Vigo e das Juventudes Libertarias. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia en Teis e Lavadores. Logo fuxiu ao monte integrándose no grupo de César Rosas Bermúdez. O 12 de abril de 1937 as autoridades franquistas organizaron unha batida en San Xoán do Monte na súa procura. Os veciños que os protexían, Jose Niebla García e Ángela Iglesias Rebollar, foron detidos e logo asasinados nas inmediacións do Monte da Guía. O 19 de abril foron localizados por unha delación e asasinados os compoñentes do grupo Olegario Collazo Lago, Leopoldo Comesaña Lorenzo e José López Rivas en San Xoán do Monte. O 3 de abril de 1939 cando estaba refuxiado con César Rosas Bermúdez na casa de Lucía Domínguez Eiroa no Toural, foron acurralados pola Garda Civil e suicidáronse.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. ISBN 84-87783-79-1.
* Abad Gallego, Xoán Carlos (2005). *Héroes o forajidos. "Fuxidos" y guerrilleiros antifranquistas en la comarca de Vigo*. Vigo: Instituto de Estudios Vigueses. ISBN 84-89599-33-5.

### Ligazóns externas

* Rosas Bermúdez, César (1903-1939)
* A primeira guerrilla antifranquista galega (1936-1939): un esforzo malogrado Arquivado 21 de xaneiro de 2022 en Wayback Machine..
* 

* Antonio Iglesias González na páxina web *Nomes e Voces*.
**Camilo Marcelo Catrillanca Marín**, nado en Victoria, Rexión de Araucanía o 13 de setembro de 1994 e finado en Temucuicui, Ercilla o 14 de novembro de 2018 foi un comuneiro mapuche asasinado ó recibir, por detrás, un tiro na súa testa. O proxectil foi disparado polo exsarxento Carlos Alarcón, membro do chamado «comando Xungla» de Carabineros de Chile nun incidente que a xustiza investiga.

Traxectoria
-----------

Camilo Catrillanca era neto do histórico lonco Juan Catrillanca e fillo do presidente da comunidade mapuche «Ignacio Queipul Millanao», Marcelo Catrillanca.

Foi dirixente do movemento estudantil no Liceo de Pailahueque e foi partícipe de actos de recuperación de terras na comuna de Ercilla, Rexión de Araucanía. En 2011 liderou unha toma de estudantes secundarios na Municipalidade de Ercilla, que terminou 13 días despois, tras lograr un acordo da creación dun liceo intercultural e o aumento de bolsas.

No momento da súa morte tiña unha filla de 6 anos, e a súa parella estaba embarazada.

Notas
-----

1. ↑  Rexistro Civil. Circunscrición : Vitoria. Nro. inscrición : 643 Rexistro : Ano : 1995.
2. 1 2  "Camilo Catrillanca, una vida de lucha por el Pueblo Mapuche".
3. ↑  "Quién era Camilo Catrillanca, el comunero mapuche que murió tras ser baleado en la comunidad Temucuicui".

* Portal:Pobos indíxenas de América
**Sinesio Fraga Vila**, nado en Ortigueira o 31 de marzo de 1891, foi un músico, compositor e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Chegou a Cuba sendo mozo e realizou estudos de música na Habana. Formou parte da Banda de Música do Estado Maior de Exército. Militou na Xuntanza Nazonalista Galega d'Habana e foi redactor da revista *Nós* (1921) e dirixiu o periódico *Terra Gallega* xunto con Fuco Gómez. Compuxo pezas musicais de éxito como "Sonatas de Suevia". Colaborou en *Eco de Galicia*, *Galicia*, *España Nueva*, *Cultura Gallega* e *Cultura Hispánica* e mantivo a sección Preludios en *Heraldo de Galicia*.

Obra s
------

* *Teoría Elemental de la Música*, 1930.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Domingo Cuadriello, Jorge (2002). *Los españoles en las letras cubanas durante el siglo XX. Diccionario Bio-Bibliográfico*. Sevilla: Renacimiento. pp. 73–74. ISBN 84-8472-069-1. Consultado o 4 de febreiro de 2014.

### Ligazóns externas

* Sinesio Fraga Vila, gran músico y galleguista *(en castelán)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Alma Gallega.

***Alma Gallega*** foi unha publicación semanal editada na Habana en 1917, escrita integramente en lingua castelá.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Órgano radical de las aspiraciones de la Región*, apareceu o 6 de xaneiro de 1917. Na portada aparece unha alegoría coa figura de Concepción Arenal. Estaba dirixida por Luís E. Rey. Incluía poesía amatoria, temas da emigración e actividades do Centro Gallego. Publicou poemas de Salvador Rueda, Enrique Mal de Vizoso e José María Calveiro e traballos de temática diversa de Abdón Rodríguez Santos, Jesús Peynó Piñeiro, Constantino Horta, Alfonso Camín e Juan Joaquín Otero. A revista foi favorable á acción do Centro Galego, e divulgou as súas actividades. Só saíron uns poucos números.

Notas
-----

1. ↑  Repertorio da prensa galega da emigración Consello da Cultura Galega.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Alma Gallega". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Domingo Cuadriello, J. (2002). *Los españoles en las letras cubanas durante el siglo XX*. Sevilla: Renacimiento. p. 236. ISBN 84-8472-069-1.
* Neira Vilas, Xosé (1985). *A prensa galega de Cuba*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-264-X.
* —————— (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 21 de abril de 2018.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Alma Gallega (A Habana, 1910)
* Alma Gallega (A Habana, 1939)

### Ligazóns externas

* Xornais e revistas de Cuba enciclopediadaemigraciongalega.com
**Jesusa Prado López**, nada en Ourense o 21 de novembro de 1897 e finada na Habana o 15 de abril de 1971, foi unha política galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Ramón Prado, obreiro da industria do calzado que instalou unha pequena peletería en Ourense, en 1910 arribou co seu pai a Cuba, onde se encontrarían posteriormente coa nai e outros dous fillos. A familia era perseguida polas súas ideas socialistas, ata o extremo de que lles queimaron a súa vivenda, incendio no que pereceron dous dos fillos. O pai morreu de cancro e Jesusa comezou a traballar aos 16 anos na tinturería Lindsay, do Cerro, onde coñeceu a dúas irmás de José Martí que cosían para ese negocio. Mais a verdadeira vocación de Jesusa era a escritura.

En 1920 casou con Donato Figueiral Quintas, natural de Solbeira. En 1925 sostivo polémicas con dous intelectuais cubanos Juan Marinello e Gustavo Aldereguía. Cara a 1934 regresou a Ourense coa súa filla Soledad, alí rexentou unha tinturería e ingresou no PCE. Participou na folga xeral revolucionaria de 1934 e foi apresada coa súa filla. Aínda que logo quedou libre da cadea, non puido saír da súa casa ata as eleccións de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 botouse á rúa e arengou o pobo para combater o fascismo, acompañou á manifestación obreira que reclamaba armas nas portas do Goberno Civil. Volveu ser detida e foi recluída no cárcere de Celanova, e aínda que se deu orde de fusilala, finalmente foi trasladada á prisión de Bande e despois á de Ribadavia.

O cónsul cubano en Vigo recibiu do seu home a cidadanía cubana de Jesusa e así conseguiu liberala. En novembro de 1938 a policía española levouna ata Valença do Minho e entregouna á policía portuguesa, que a trasladou a Lisboa. O cónsul conseguiu sacar a Solita para Portugal e ambas as dúas embarcaron para Cuba no buque Iberia.

Na Habana abriu unha tinturería co nome "El Buen Gusto", na que se ocupaba de repasar a roupa. Foi electa vicepresidenta da Asociación Hijas de Galicia. Co triunfo da Revolución cubana en 1959 cedeu a súa tinturería ao Estado cubano e pasou a traballar nas tendas do Hotel Nacional, na Casa Isabel e outros establecementos. Foi unha das fundadoras dos Comités de Defensa da Revolución (CDR) en 1961 e o comandante Ernesto Che Guevara designouna para actuar como docente nos círculos de estudos do Banco Nacional que el dirixía. O mesmo labor fixo tamén no xornal *Hoy*, do Partido Socialista Popular (PSP). Reuniuse con Dolores Ibárruri, A Pasionaria, cando visitou A Habana e tamén con Santiago Carrillo e Enrique Líster, que a foron visitar durante as súas estadías en Cuba.

Despois de sufrir sete infartos que a obrigaron a se xubilar das súas tarefas políticas en 1967, morreu na Habana o 15 de abril de 1971.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Saraiba, Nydia (2006). *Perfiles. Mujeres de la Guerra Civil Española en Cuba*. Sada: Do Castro.
* Domingo Cuadriello, Jorge (2009). *El exilio republicano español en Cuba*. Madrid: Siglo XXI. pp. 488–489. ISBN 978-84-323-1387-5. Consultado o 17 de xaneiro de 2013.

### Ligazóns externas

* "Jesusa Prado". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
**Xavier Campos López**, nado en Ribadeo en 1978, é un filólogo e político galego do BNG.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filoloxía Galega e posgrao en xestión cultural. Foi técnico de lingua e cultura do Concello de Ribadeo (2003-2006) e xefe de gabinete do IGAEM - AGADIC (2006-2009). É membro da Xunta Directiva da Asociación Galega de Profesionais da Xestión Cultural, da que foi fundador. Foi concelleiro en Ribadeo dende 2011. Pertenceu á Executiva Nacional do BNG até 2016, como Secretario de Alternativas Programáticas. Dende 2017 forma parte de novo da Executiva do BNG, como Coordinador de Comunicación.

Notas
-----

1. ↑  Biografía na web do concello Arquivado 29 de agosto de 2017 en Wayback Machine. *(en castelán)*
2. ↑  "O BNG crea unha coordinadora de política local coa vista posta nas municipais" (en castelán). 3 de abril de 2017. Consultado o 13 de xullo de 2020.
3. ↑  "Executiva Nacional". *BNG - Bloque Nacionalista Galego* (en castelán). Consultado o 13 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha Arquivado 28 de novembro de 2016 en Wayback Machine. en *Terra e Tempo*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Vandal (homónimos).
***Vandal*** é un sitio web galego de videoxogos fundado en 1997. É a máis antiga en lingua castelá xunto a MeriStation, e a primeira especializada en videoconsolas. Ademais dos contidos tradicionais sobre videoxogos, leva anos publicando artigos e noticias sobre hardware, entretemento e deportes electrónicos.

A oficina de Vandal está situada no centro da Coruña, mentres que os editores están repartidos por toda Europa. A maioría dos seus visitantes son españois e mexicanos.

Historia
--------

  

Na súa fase inicial, a web *Vandal.net* era actualizada cada tres semanas, alterando a súa portada e seccións para preservar contidos antigos como arquivos. Porén, tras uns meses, a web comezou a actualizarse de forma regular, acabando por ter actualizacións diarias.

O seu nome, Vandal, deriva do videoxogo de rol *Vandal Hearts*, publicado por Konami. Ao longo do tempo, a plataforma pasou de centrarse exclusivamente en PlayStation e Nintendo 64 a cobrir todas as consolas, PCs e dispositivos móbiles. Ademais, expandiu o seu alcance ao incluír contidos relacionados con hardware, entretemento e deportes electrónicos.

En abril de 2016, Vandal diversificou as súas temáticas, lanzando Vandal Sports, seguido polas seccións Ware (dedicada ao hardware) e Vandal Random (enfocada no mundo do entretemento) en 2017. Nese mesmo ano, Vandal converteuse nunha sección do diario *El Español.*

Nos seus 25 anos de existencia, Vandal mantívose como líder na prensa de videoxogos en español, acumulando máis de 5500 análises rexistradas no agregador Metacritic e formando parte do xurado de votación nos premios The Game Awards desde 2019. 

Destácase tamén pola súa presenza en redes sociais, contando con millóns de seguidores en varias plataformas. Segundo o director Pablo Grandío, a estratexia editorial de Vandal baséase na independencia editorial, o rigor informativo, o respeto ás diferencias e a inclusión de todos os públicos no sector do videoxogo. A ***Revista Vandal***

é socia da Asociación galega de videoxogos e contidos interactivos - videoxogo.gal, e Grandío é vicepresidente da mesma.

 O equipo Vandal no evento Barcelona Games World 2017.

Notas
-----

1. 1 2  "Sobre nosotros - Vandal". *vandal.elespanol.com* (en castelán). Consultado o 2023-07-28.
2. ↑  "A web do mes: vandal.net, portal galego sobre videoxogos". *blogs.xunta.gal ; Xente Dixital*. Consultado o 2023-07-28.
3. ↑  "Vandal Profile - Metacritic". Consultado o 7 de noviembre de 2021.
4. ↑  Brugat, Marc (20 de noviembre de 2019). "The Game Awards anuncia los nominados para la edición de 2019". Consultado o 7 de noviembre de 2021.
5. ↑  "socios". *videoxogo.gal*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Revista Vandal*** |

* Consola
* Museo do Videoxogo (MUVI)
* Videoxogo

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial
* Museo do Videoxogo - MUVI
Mitin de Bildo no Kursaal en 2011.
**Bildu** (*Reunirse* en éuscaro) é unha coalición política cunha ideoloxía nacionalista vasca e situado no chamado polo soberanista e independentista, conformada polos partidos Eusko Alkartasuna, Alternatiba, a plataforma cidadá Herritarron Garaia e outros independentes abertzales e de esquerdas. Os seus integrantes afirmaron a súa vontade de continuar o proxecto de coalición máis alá das eleccións de 2011. Presentaron candidaturas nas eleccións do mes de maio de 2011, como foron as eleccións ao Parlamento de Navarra, as Xuntas Xerais de Araba, de Guipúscoa e de Biscaia, e as eleccións municipais españolas de 2011 en Euskadi, Navarra e no Condado de Treviño (Castela e León).

Notas
-----

1. ↑  Gara, ed. (4 de abril de 2011). "Bildu acude a las elecciones con un proyecto a largo plazo" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 25 de agosto de 2012. Consultado o 01 de xuño de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Euskal Herria Bildu

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q611548
* BNE: XX5334791

 |
**Mynyddog Mwynfawr**  foi, segundo a tradición galesa que se basea no vello poema en galés medieval coñecido como *Y Gododdin*, atribuído a Aneirin, un líder britano do reino de Gododdin no Hen Ogledd (sur de Escocia).

A interpretación tradicional de *Y Gododdin*, aceptada pola maioría dos estudosos, é que Mynyddog é rei de Gododdin, cuxa corte se cadra estaba en Din Eidyn, a moderna Edimburgo. Aparece como o líder da famosa banda guerreira que loitou na batalla de Catraeth no antigo poema galés.

O nome
------

O nome Mynyddog Mwynfawr, traducido como un nome persoal, significaría Mynyddog o Poderoso. O nome *Mynyddog* é a forma adxectiva de *mynydd* "montaña" (i.e. "montañoso"). John T. Koch considera que Mynyddog Mwynfawr é un lugar (que significaría aproximadamente "Montaña Poderosa"). Koch afirma que Mynyddog Mwynfawr é unha "kenning" ou personificación que representa Din Eidyn, Gododdin, ou se cadra todo o Vello Norte, e que Gwlyget, descrito como o axudante de Mynyddog, é o gobernante de Gododdin.

Posteridade
-----------

O popular poeta galés Richard Davies (1833–1877) adoptou o nome *Mynyddog* como o seu pseudónimo. O emprego de pseudónimos en galés era habitual entre os poetas galeses da súa época.

Bibliografía
------------

* Rachel Bromwich (ed.), *Trioedd Ynys Prydein* (University of Wales Press, 1978; nova edición, 1991)
* Chris Lowe, *Angels, Fools and Tyrants: Britons and Saxons in Southern Scotland* (Canongate Books and Historic Scotland, 1999)
* Ifor Williams (ed.), *Canu Aneirin* (University of Wales Press, 1958). A edición standard de *Y Gododdin*.

Notas
-----

1. ↑  entre as variacións ortográficas deste nome temos: en galés antigo *Mynydawc Mwynvawr*; en galés medio; *Mynyddawg Mwynfawr*

| * v
* c
* e
Hen Ogledd |
| --- |
| Reinos | Alt Clut • Bryneich • Efrog/Ebrauc • Elmet • Gododdin • Rheged  |
| Rexións | Arfderydd • Calchfynydd • Carlisle • Catraeth • Coed Celyddon • Dumbarton Rock • Ynys Metcaud |
| Persoas | Aneirin • Coel Hen • Cunedda • San Kentigern • Elffin ap Gwyddno • Gwallog ap Llaennog • Gwenddolau • Llywarch Hen • Morcant Bulc • Myrddin Wyllt • Owain mab Urien • Rhydderch Hael • Taliesin • Urien |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2519781
* EBID: ID
* ODNB: 51402

 |
**Manuel Bulnes Prieto**, nado en Concepción o 25 de decembro de 1799 e finado en Santiago de Chile o 18 de outubro de 1866, foi un militar e político chileno, presidente do seu país entre 1841 e 1851.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Manuel Bulnes Quevedo e María Carmen Prieto Viaria. Casou cunha das figuras femininas máis representativas da aristocracia chilena, Enriqueta Pinto Garmendia, filla do presidente Francisco Antonio Pinto e irmá do Presidente Aníbal Pinto. A Enriqueta denominábana *A Gran de Dama da Presidencia* por ser filla, irmá e esposa de Presidentes da República. 

Bulnes tomo parte na guerra para independizarse de España, loitando mesmo contra o seu pai, que estaba no bando realista. Posteriormente participou en campañas militares contra os irmáns Pincheira e contra indios pehuenches.

Participou en 1829 nunha revolución en contra do goberno liberal, e posteriormente na guerra contra a Confederación Perú-Boliviana, vencendo ás tropas de Andrés de Santa Cruz na batalla de Yungay o 20 de xaneiro de 1839, tras o cal foi recibido en Chile como heroe.

Foi nomeado ministro polo seu tío, o presidente José Joaquín Prieto Vial, e logo foi o candidato do goberno nas eleccións de 1841.

| Presidente de Chile |
| --- |
| *Segue a:* José Joaquín Prieto Vial | **Manuel Bulnes Prieto**(1841-1851) | *Precede a:* Manuel Montt Torres |
| *Partido Conservador* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1329
* WorldCat
* VIAF: 26090786
* BNCHL: 000040548
* BRE: 1888288
* DBE: manuel-bulnes-prieto
* EBID: ID
* FAST: 200204
* GEC: 0012798
* GND: 1222997401
* ISNI: 0000 0000 2856 2495
* LCCN: n86121993
* OL: OL7196306A
* SNAC: w6cg1xcj
* SUDOC: 097728284
* WikiTree: Bulnes\_Prieto-1

 |
***Hamaca paraguaya*** é un filme paraguaio dramático de 2006 escrito e dirixido por Paz Encina. Gañou o Premio Fipresci na sección Un certain regard do Festival de Cannes de 2006. Esta coproducida por Paraguai, xunto con Francia, os Países Baixos, Austria, Alemaña, a Arxentina, e foi rodada integramente en Paraguai. Completamente falada en guaraní, o filme transcorre durante as últimas horas da guerra do Chaco, que se librou entre Paraguai e Bolivia. Foi estreado o 2 de novembro de 2006.

Sinopse
-------

A historia, contada cinematograficamente cuns poucos planos fixos e con diálogos en off, desenvólvese durante un único día, o 14 de xuño de 1935. O lugar, unha paraxe selvática illada en terras paraguaias. Os protagonistas: Cándida e Ramón, un matrimonio ancián de campesiños. O seu fillo, Maximiliano Ramón Caballero, marchou para combater na guerra do Chaco, e ambos os pais esperan o seu regreso. O pai faino con optimismo, confiando en que volverá ver o seu fillo con vida; a nai, porén, vese embargada polos máis funestos presentimentos.

Ámbolos dous agardan baixo un ceo encapotado que non acaba de romper en choiva, entre unha calor e o molesto ladrar da cadela que o seu fillo lles deixou para que coidasen durante a súa ausencia. Finalmente, un carteiro chega coa resposta esperada referente ó fillo.

Personaxes
----------

* Georgina Genes como Cándida
* Ramón del Río como Ramón
* Jorge López como voz do fillo
* Benjamín Blanco como voz do emisario
* Domiciano Figueredo como voz do veterinario

Notas
-----

1. ↑  festival-cannes.com (ed.). "Festival de Cannes: Paraguayan Hammock". Arquivado dende o orixinal o 11 de outubro de 2012. Consultado o 15 de decembro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Hamaca paraguaya* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7134697
* Allmovie: v350359
* AlloCiné: 111321
* IMDb: tt0482987
* LUMIERE: 26019
* TMDb: 129933

 |
**Julio César García-Luengo Pérez**, nado en 1969, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

É fillo de Julio César García-Luengo Montero, que foi alcalde de Crecente. Licenciado en Ciencias Políticas. Foi concelleiro en Crecente dende 1995, foi deputado provincial e tenente de alcalde entre 2003 e 2007. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Crecente e foi elixido alcalde con maioría absoluta, sucedendo ao seu pai Julio César García-Luengo Montero. Destituíu ao seu pai como como tenente de alcalde e membro da xunta de Goberno local en outubro de 2010, logo de anunciar o pai que pretendía dimitir para encabezar unha lista independente en Arbo nas eleccións locais de 2011 e despois presentarse como candidato en Crecente polo CDS, aínda que finalmente desistiu. Nas municipais de 2011 volveu ser o candidato do PPdeG e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Foi condenado pola Audiencia de Pontevedra a un ano de inhabilitación por un delito de desobediencia, ao non cumprir unha orde xudicial para derrubar unha nave dunha empresa construída sen licenza. O 15 de xaneiro de 2014 deixou a alcaldía, e foi proposto para substituílo Servando Rodríguez Carpintero, aínda que finalmente accedeu á alcaldía Marisol Gómez Domínguez.

En 2015, xa cumprida a condena por inhabilitación, volveu presentarse ao posto de alcalde encabezando a candidatura do PP, mentres que a alcaldesa, Marisol Gómez, ía de número dous. Obtivo a maioría absoluta e foi elixido alcalde.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Julio César García-Luengo Montero** |  **Alcalde de Crecente** 2007 - 2014 | Sucesor:**Marisol Gómez Domínguez** |
| Predecesor:**Marisol Gómez Domínguez** |  **Alcalde de Crecente** 2015 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Segundo esta páxina.
2. ↑  Crecente se queda sin papá
3. ↑  Servando Rodríguez sustituirá a García-Luengo al frente de la Alcaldía de Crecente

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Crecente

### Ligazóns externas

* García-Luengo echa a García-Luengo
* Entrevista Arquivado 11 de setembro de 2019 en Wayback Machine. en *Faro de Vigo*
**Fe Rodríguez Rocha**, nada en Barreiros en 1946, é unha política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Con 17 anos obtivo o título de profesora de corte e confección. Despois fixo o bacharelato nun instituto da Coruña. En 1970 fixou a súa residencia en Lourenzá onde foi presidenta da xunta local de Alianza Popular. Nas municipais de 1983 foi elixida concelleira e nomeada primeira tenenta de alcalde. Cando o alcalde José María López Noceda foi elixido parlamentario, Fe foi elixida alcaldesa. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG e foi elixida alcaldesa con maioría absoluta. Nas municipais de 1995 volveu obter maioría absoluta. Foi deputada provincial dende 1999 desempeñando a área de servizos sociais e dende 2003 percibiu dedicación exclusiva. En 2011 abandonou a política activa.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José María López Noceda** |  **Alcaldesa de Lourenzá** 1989 - 1999 | Sucesor:**Vidal Martínez-Sierra López** |

Notas
-----

1. ↑  La popular Fe Rodríguez Rocha cobrará por su dedicación exclusiva en la Diputación
2. ↑  Fe Rodríguez deja la política tras 28 años y va de forma testimonial en la lista del PP

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alvarellos, Enrique (1993). *Mulleres destacadas de Galicia*. Alvarellos Editora. p. 276. ISBN 84-85311-96-5.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Lourenzá
A **economía do Perú** é un reflexo da súa variada xeografía - un litoral árido, a Cordilleira dos Andes máis ao interior, e a selva Amazónica que se estende ata a fronteira con Colombia e o Brasil. O país ten abundantes recursos mineraIs nas rexións de montaña, e o seu litoral é rico en peixe. Tradicionalmente, o país baseouse tradicionalmente na explotación, procesamento e exportación de recursos naturais, principalmente mineiros, agrícolas e pesqueiros. No entanto, nos últimos anos obsérvase unha moi importante diversificación e un notable crecemento en sectores como agroindustria, servizos e industrias lixeiras, con importante valor agregado.

A maioría dos peruanos vivían da explotación, transformación e exportación dos recursos naturais, da agricultura e dos servizos. As políticas de industrialización realizados nos 50, 60 e sobre todo os 70, baseados na substitución de importacións, tiveron un efecto pouco notable. A forte crise económica de finais dos 80, agudizou aínda máis os problemas, ata a aplicación dunha drástica política de apertura neoliberal e corrección das contas fiscais nos 90, o cal permitiu o crecemento económico do país.

Logo de máis de 15 anos de aplicación de devanditas medidas económicas, e fronte a unha economía mundial en expansión, empezaron a aparecer resultados positivos apoiados pola conxuntura internacional, pero tamén por un adecuado ordenamento nas contas internas: a economía creceu máis de 4% ao ano entre o 2002 e o 2006, cunha taxa de cambio estable e unha baixa inflación. O crecemento saltou para 9% ao ano entre o 2007 e 2008, axudado por álzaa dos prezos internacionais dos metais e as agresivas políticas de liberalización. As exportacións fixérono en máis de 27% chegando a US$31,500 millóns, o investimento privado e pública alcanzou o 21% do PIB, as reservas internacionais netas (incluído o ouro) chegaron aos US$35,131 millóns, os ingresos do Estado por recadación de impostos aumentaron en 33%, a débeda respecto ao PIB reduciuse fortemente do 50% o 2000 ao 24% o 2008, e o orzamento nacional creceu en 50% nos últimos cinco anos, ata chegar aos US$32,500 millóns. Con todo, o 2009 houbo unha caída do crecemento para 1%, como resultado da recesión mundial. O rápido crecemento do país axudou a reducir en 15% a pobreza desde o 2002, a pesar do desemprego permanecer alto.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  "The World Factbook". Arquivado dende o orixinal o 05 de novembro de 2016. Consultado o 27 de abril de 2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).

* Portal:Perú
Barco pesqueiro tradicional de Mozambique.
O 1975, ano da súa independencia, Mozambique era un dos países máis pobres do mundo. Problemas de xestión dunha economía socialista e unha guerra civil entre o 1977 e o 1992 empeoraron a situación.

O 1987 o goberno comezou unha serie de reformas macroeconómicas con fins de estabilizar a economía, coñecidas como o Programa de Rehabilitación Económica e Social, e cuxo obxectivo era introducir a economía de mercado no país. Estas reformas, adoptadas con axuda internacional e combinadas con eleccións libres o 1994, resultaron na mellora das taxas de crecemento. As reformas monetarias reduciron a inflación e as reformas fiscais conduciron a unha mellora da recadación. O goberno tamén buscou reestruturar o sector empresarial estatal, coa privatización de varias empresas.

A agricultura de subsistencia segue sendo a principal fonte de renda da maioría da poboación. Accións de ampliación rural, para a mellora de técnicas de conservación após a colleita e o aumento do período de seguranza alimentaria doméstica son medidas primarias para o desenvolvemento do mercado rural de Mozambique. A expansión da estrutura está facilitando o comercio de cereais e outras culturas aos mercados consumidores.

As áreas de comunicacións e transportes tamén están recibindo investimentos do goberno, coa execución de programas de recuperación de estradas para conectar as diferentes rexións. No sector industrial hai o desenvolvemento nas áreas de procesamento de produtos agrícolas, visando a substitución de importacións, e colocando a produción no mercado externo. Para iso, o goberno está reactivando o Fondo de Apoio á Rehabilitación da Economía (FARE), condicionando apoio á creación do empresariado nacional. A concesión de créditos en boas condicións aos pequenos empresarios da agricultura, pesca e pequena industria e o financiamento das cantinas rurais están entre as medidas tomadas polo Estado.

A débeda externa aínda é un gran problema para Mozambique, que encontra dificultades para saldar os compromisos cos acredores. Con esta situación, hai contactos coa comunidade internacional para que a débeda sexa reducida e as condizcións de pagamento sexan máis favorábeis. O país segue dependendo da asistencia internacional para case a metade do seu orzamento anual, e a maioría da poboación segue baixo o limiar da pobreza.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  CIA. "The World Factbook". Arquivado dende o orixinal o 31/08/2020. Consultado o 6/5/2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
**Ramón Marcote Miñarzo**, nado en Sardiñeiro de Abaixo (Fisterra) o 31 de marzo de 1880 e finado na Habana o 6 de xullo de 1955, foi un escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba en 1898. Durante os primeiros sete anos na emigración traballou nunha tenda de víveres e compaxinou o traballo coa asistencia ás clases do Plantel Concepción Arenal do Centro Galego. En 1905 converteuse en bibliotecario do Centro Galego da Habana, desempeñou o posto durante máis de 50 anos. Foi membro fundador da sociedade Hijos del Partido de Corcubión da Habana.

Vinculado ás Irmandades da Fala, en 1920 publicou unha serie de artigos na revista *Galicia*, agrupados despois no libro *Colón pontevedrés*. Tamén publicou en 1925 unha *Historia de Galicia (Compendio)*. A súa obra *Contra España, no (mito no, y si realidad)* foi premiada na Exposición Iberoamericana celebrada en Sevilla en 1929. Foi presidente do Comité Pro Colón Español da Habana, correspondente en Cuba de *El Ideal Gallego*, e colaborou en *Cultura Gallega* e *Vida Gallega*.

Notas
-----

1. ↑  Rei Lema, Xosé Mª (31 de outubro de 2015). "Ramón Marcote Miñarzo, o bibliotecario fisterrán do Centro Galego da Habana". *No herbal azur do ceo*.
2. ↑  Lamela García, Luis (9 de novembro de 2019). "Ramón Marcote Miñarzo, el autor víctima del olvido cutre". *La Voz de Galicia* (en castelán).
3. ↑  Esteban Meruéndano, Eduardo. "1929, España y América conciertan el origen hispano de Colón". *CIEIA 18. I Congreso Internacional sobre la Exposición Iberoamericana de 1929. Sevilla 9-11 de mayo de 2018* (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 3 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Lamela, Luis (8 de xaneiro de 2014). "Ramón Marcote Miñarzo, uno de los muchos fisterráns olvidados". *La Voz de Galicia* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42908604
* BNE: XX1354890

 |
O método de **covarianza de vórtices turbulentos** ou ***Eddy Covariance*** (EC) proporciona unha medida directa do intercambio neto, é dicir, a cantidade absorbida ou emitida de dióxido de carbono (CO 2 ), vapor de auga e calor entre unha superficie vexetal e o atmosfera. Baséase no principio de que o fluxo vertical dunha magnitude (escalar ou vectorial) na capa superficial é proporcional á covarianza da velocidade vertical do vento e á concentración da magnitude.

A **Figura 1** mostra as medicións realizadas co método *Eddy Covariance* para o fluxo de CO2, durante 24 horas, nunha rexión forestal. Obsérvase que durante as horas nocturnas o fluxo de CO2 é positivo, grazas á respiración da biomasa e á non aparición da fotosíntese. Durante o día, porén, o fluxo é negativo debido principalmente á realización da fotosíntese polas árbores.

**Figura 1** : Fluxo de CO 2 durante un período de 24 horas, medicións obtidas polo método EC.
As primeiras medicións mediante este método realizáronse hai aproximadamente 40 anos, pero só recentemente os avances tecnolóxicos permitiron utilizalo para medicións continuas, que nos últimos anos proporcionaron unha valiosa información sobre o balance de carbono (C), ata o punto de ser capaz de estimar o secuestro ou as emisións anuais de moitos ecosistemas.

A **figura 2** amosa un ecosistema forestal e algúns instrumentos que posibilitaron o uso da técnica EC.

**Figura 2** : O uso do método EC nun ecosistema.
O sistema de medida **EC** debe estar composto por un anemómetro sónico, un analizador de gases CO2 /H2O de ciclo aberto e un sistema de adquisición, gravación e procesamento de datos (un conversor/controlador analóxico/dixital e un ordenador portátil)

Cando se sitúa o equipo de medición nunha torre micrometeorolóxica, o método **EC** ofrece varias vantaxes: non altera o medio ambiente, fornece unha medida media do fluxo para unha área que pode chegar ata 800 m dependendo de varios factores e permite un rexistro continuo a longo prazo dos fluxos. Este método aporta datos importantes sobre os procesos que controlan a troca de CO2 e vapor de auga e sobre como o ecosistema responde ás variacións climáticas. Porén, hai dificultades a resolver, como a non concreción completa do balanço enerxético, incluso en condicións ideais de medición, o que pode levar a subestimacións dos fluxos de CO2.

Notas
-----

1. ↑  "Eddy Covariance". *www.atm.helsinki.fi*. Consultado o 2023-07-30.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5336709
* MAG: 35187779

 |

Véxase tamén
------------

* Ecoloxía de ecosistemas
A **aglutinación** ou **amálgama** (raramente emprégase tamén o galicismo ***mot-valise***), é un termo en lingüística que se refire a unha palabra ou morfema resultante da fusión de dúas palabras, normalmente unha perdendo a parte final e o outros perdendo a parte inicial (composición por aglutinación). Moitas veces estas palabras son neoloxismos.

Por exemplo, *augardente* amalgama auga + ardente

* A aglutinación difire da composición, outro proceso de formación de palabras, na medida en que a composición combina palabras completas sen modificar as súas formas, mentres que a aglutinación implica a perda de partes das palabras que se combinan.

Noutras linguas
---------------

Noutras linguas, a aglutinación é moito máis común. Por exemplo, no alemán, é frecuente a formación de palabras longas a través da aglutinación, como *"Donaudampfschiffahrtsgesellschaft"*, que combina varias palabras para referirse unha "compañía de navegación de vapores do Danubio".

Llanfair Pwllgwyngyll unha vila da illa de Anglesey, en Gales, foi chamada por motivos publicitarios Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch , facendo uso da amálgama.

Do mesmo xeito,Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu é o topónimo maorí dun outeiro de Nova Zelandia, normalmente abreviado "Taumata". A tradución é: *O cumio do outeiro, onde Tamatea, o home cos xeonllos grandes, coñecido como o comedor de terra, baixou, subiu e enguliu as montañas, mentres tocaba a frauta para a súa amada*.

En galego hai amálgamas provenientes do inglés e doutras linguas, como *bit* - *(binary* + *digit* ou *Spanglish.*

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-07-31.
2. ↑  "amálgama". *Dicionario Real Academia Galega*. Consultado o 2023-07-31.
3. ↑  "amálgama". *aplicacions.usc.es; bUSCatermos*. Consultado o 2023-07-31.
4. ↑  C.R. (15/05/2006). "Os conceitos de siglonimização e "mot-valise"". Consultado o 10/05/2011.

Véxase tamén
------------

* Acrónimo
* Contracción
* Crase
* Palabra composta
* Palabra derivada
* Flexión (lingüística)
* Infinitivo flexionado

Ligazóns externas
-----------------

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208674
* EBID: ID
* MAG: 45079736

 |
Ao se producir unha baixada da tensión arterial e da frecuencia cardíaca, prodúcese a síncope.
A **proba de basculación**, tamén coñecida coma **Tilt Test**, é proba diagnóstica empregada en cardioloxía para diagnosticar o síncope vasovagal. Outros nomes que recibe esta proba son a **proba da padiola inclinada** ou o **test de inclinación ortostática**. Foi empregado por vez primeira no ano 1886.

O test de Tilt ten coma obxectivo a provocación, de xeito controlado e nunha padiola, do desmaio do paciente mediante unha reacción vasovagal. Ten como finalidade pescudar se ditos desmaios que sofre o doente son froito dunha baixada de súpeto da tensión arterial, ou se se trata doutra causa e, xa que logo, é preciso proseguir co estudo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Tilt Test*** |

* Síncope vasovagal
* Cardioloxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1742390
* MAG: 2776146683

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* eMedicine: 1839773
* MeSH: D018667
* UMLS: C0242880

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**María Soledad Piñeiro Martínez**, nada en Carnota o 1 de outubro de 1968, é unha mestra e política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Diplomada en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi mestra de educación de adultos. Foi coordinadora de iniciativas comunitarias de creación de emprego no Instituto de Desenvolvemento Comunitario de Galicia. Foi concelleira do PP en Carnota de 1999 a 2007 e en 2007 foi tenenta de alcalde. Pertence á Xunta Directiva do PP da Coruña. Foi deputada no Parlamento de Galicia en 2009 substituíndo a Diego Calvo Pouso e volveu ser deputada en 2012 substituíndo a Álvaro Pérez López. Procesada en decembro de 2015 polo TSXG por un presunto delito de prevaricación pola contratación irregular dunha traballadora no Concello de Carnota cando era tenenta de alcalde, dimitiu como deputada.

Notas
-----

1. ↑  "Piñeiro abandona o Parlamento tralo seu procesamento polo TSXG". Arquivado dende o orixinal o 08 de decembro de 2015. Consultado o 03 de decembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento de Galicia
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cristino Álvarez.
**Cristino Álvarez Hernández**, nado na Coruña o 24 de xullo de 1908 e finado na mesma cidade o 15 de agosto de 1998, foi un farmacéutico e político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela (1929). Proclamada a República, afiliouse á Unión Regional de Derechas e en 1937 pasou a militar en FET y de las JONS ata a súa disolución. En 1943 foi nomeado Xefe do Sindicato Local de Industrias Químicas e logo Xefe Provincial do mesmo. Foi concelleiro da Coruña (1946) e primeiro tenente de alcalde ata o seu cesamento en 1958. Foi presidente do Colexio Oficial de Farmacéuticos da provincia da Coruña (1937-1968) e vicepresidente do Consejo General de Colegios Oficiales de Farmaceúticos de España (1959-1966).

Foi redactor deportivo de Radio La Coruña e Radio Nacional de España e colaborou en *La Voz de Galicia*, *El Ideal Gallego*, *Farmacia Nueva* e *Revista del Instituto de Estudios Coruñeses José Cornide*. Foi nomeado Presidente da Federación Galega de Atletismo (1947-1957) e en 1959 da Federación Galega de Fútbol. En 1946, sendo concelleiro, foi fundador do Trofeo Teresa Herrera, o decano dos torneos de fútbol de verán. En 1953 creou a Asociación Amigos de la Ópera, que presidiu ata a súa morte.

Vida persoal
------------

Foi pai do xornalista gastronómico Cristino Álvarez Herrera.

Notas
-----

1. ↑  "Don Cristino Álvarez Hernández, nuevo presidente de la Federación Gallega de Fútbol". *La Noche* (en castelán) (11763). 26 de maio de 1959. p. 5. Consultado o 22 de decembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
A **lingua kott** (**kot**) (en ruso: *Коттский язык*) é unha lingua ieniseiana extinta que era empregada na Siberia central a beiras do río Mana, un afluente do río Ienisei, no sur do krai de Krasnoiarsk. Extinguiuse nos anos 1850s. Esta lingua está estreitamente relacionada coa ket, aínda falada ao longo do norte do río Yenisei. O assan, outra lingua próxima, é ás veces considerada un dialecto do kott.

En 1858, Matthias Castrén publicou un dicionario e unha gramática (*Versuch einer jenissei-ostjakischen und kottischen Sprachlehre*), que inclúe material do kott e do ket. Tamén existe un libro feito por G.K. Verner sobre a lingua kott.

Casos en kott segundo Castrén
Kott está influenciado polas linguas turcas, das que teñen algunhas palabras. Por exemplo, en kott *baktîr-* ‘loar’ vén do prototúrquico *\*paktïr* ou *kolá* ‘cobre, latón’ vén do prototúrquico *\*kola*.
Así mesmo, os lingüistas tratan de relacionar as linguas ieniseianas cun grupo máis grande, conectándoas coas linguas na-dené, unha familia de linguas nativas americanas empregadas en Alasca, no oeste do Canadá e polo suroeste dos Estados Unidos, no que serían as linguas dené-ieniseianas.

Notas
-----

1. ↑  Werner, Heinrich (1997). *Abriß der kottischen Grammatik* [*Esquema da gramática kott*] (en alemán). Wiesbaden: Harrassowitz. pp. 5–6. ISBN 3-447-03971-X.
2. ↑  Verner, G. K. (Г. К. Вернер) (1990). *Kottsky yazyk* Коттский язык [*Lingua kott*] (en ruso). Rostov-na-Donu: Izdatel'stvo rostovskogo universiteta. ISBN 5-7507-0357-6.
3. ↑  Khabtagaeva, Bayarma (2015). "Some Remarks on Turkic Elements of Mongolic Origin in Yeniseian". *Studia Etymologica Cracoviensia* (en inglés) **20** (2): 111–126. doi:10.4467/20843836SE.15.008.2794.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Kott basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34163
* BRE: 2104056
* EBID: ID
* Glottolog: kott1239
* WALS: ktt

 |
***O fin xustifica os medios*** ou ***os fins xustifican os medios*** é unha frase pronunciada polo poeta romano Ovidio na súa obra *Heroides*. Esta frase é frecuentemente atribuída erroneamente a Niccolò Maquiavelo.  

Significa que os gobernantes deben elevarse por riba da ética dominante para manter ou aumentar o seu poder. Popularmente tamén se emprega a frase para xustificar o uso de medios deshonestos ou violentos para conseguir un fin determinado, supostamente lexítimo.

Na súa obra *O príncipe*, Maquiavelo crea un verdadeiro "Manual de Política", sendo interpretado de varias maneiras, principalmente de forma inxusta e pexorativa. O autor e a súa obra pasaron a ser vistos como perniciosos, e forxouse aí a idea de que a expresión "o fin xustifica os medios" se atopa na súa obra. Aínda que a expresión non se atopa no texto orixinal, converteuse nunha interpretación popular do "pensamento maquiavélico", que é unha expresión con prexuízos para referirse ao pensamento de Maquiavelo. O que afirma, en *O Príncipe*, é que o gobernante debe actuar conforme á ética sempre que sexa posible, partindo do concepto de razón de Estado, necesario para o mantemento do poder como un ben ético.

Notas
-----

1. ↑  Sterbenz, Christina. "12 Famous Quotes That Always Get Misattributed". *Business Insider* (en inglés). Consultado o 2023-07-22.
2. ↑  "Os fins justificam os meios: significado da frase, Maquiavel, O príncipe". *Cultura Genial* (en portugués). Consultado o 2023-07-22.
3. ↑  "Os meios determinarão os fins". *epoca.globo.com*. Consultado o 2023-07-22.
4. ↑  Os fins justificam os meios Arquivado 29 de setembro de 2017 en Wayback Machine.. Por Renato Janine Ribeiro (adaptação de Caroline Svitras). *Filosofia, Ciência & Vida*, 15 de marzo de 2017.