recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O atamán Krasnoschekov, segundo Alexei Antropov.
Un **atamán** (variantes: *wataman, vataman, hatman, otaman*; cirílico: атаман (ruso), ватаман (ruso, rexional), отаман (ucraíno) é un termo, posibelmente de orixe turco, adoptado nos idiomas ruso e ucraíno para designar ao xefe das súas comunidades cosacas respectivas, a partir do século X, en territorios das actuais Rusia e Ucraína.

Significado
-----------

Ten dous posíbeis significados:

* **Tradicional e historicamente**:

Entre os cosacos en Rusia e en Ucraína, refiríase ao Comandante en xefe do Exército Cosaco ou dunha unidade militar cosaca en tempos de guerra; en tempos de paz, era a autoridade civil máxima dunha rexión poboada na súa maioría por cosacos de orixe. Elixíase democraticamente (aproximadamente desde o século X) polos integrantes dunha comunidadecosaca por un período dun ano.

Podía ser destituído do seu cargo pola unanimidade dos votos de toda a comunidade en calquera momento por non cumprir coas súas responsabilidades, abuso de poder, crimes e/ou delitos que prexudicaran á comunidade cosaca, así como reelixido por outros períodos indefinidamente. Xuridicamente un atamán non contaba con ningún tipo de impunidade ante o poder lexislativo da comunidade cosaca. Os requisitos eran: ser un cosaco nativo, maior de 18 anos e ter aptitudes, experiencia, respecto e a confianza dunha comunidade cosaca. En relación co anterior, formalmente o rango militar dun elixido para ser atamán non era un factor excluínte.

Tiña atribucións militares (Comandante en xefe) de todas as tropas compostas polos cosacos de orixe en tempos de guerra e/ou en misións militares especiais. En tempos de paz, a súa responsabilidade era velar polo benestar da comunidade, planificación, xestión e relacións administrativas cívicas e políticas externas e internas en representación e en beneficio dunha comunidade cosaca.

* **Interpretación subxectiva**:

Comandante dunha unidade ou dun grupo paramilitar, independente do poder do Estado (nalgunhas interpretacións, xefe dunha banda de asaltantes).

Un atamán famoso
----------------

Retrato de Iván Mazepa nun billete de 10 grivnias ucraínas.
Entre os atamáns da historia destaca a figura de Iván Mazepa (1639-1709), que foi o atamán do Hetmanato cosaco desde 1697 a 1708, e que, na batalla de Poltava, desertou do exército do tsar Pedro I de Rusia, pasándose ao do rei de Carlos XII de Suecia, polo que durante toda a posterior historia de Rusia e da Unión Soviética foi considerado como o arquetipo da traizón.

Porén, os ucraínos considérano un heroe nacional, e a súa efixie represéntase, desde a independencia de Ucraína, nos billetes de 10 grivnias.

Mazepa é o protagnista de ***Mazepa*** (título orixinal en ruso, ***Мазепа***), ópera en tres actos e seis escenas con música de Piotr Ilich Tchaikovski e libreto en ruso de Víktor Burenin sobre o poema *Poltava* de Alexander Pushkin.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Outros artigos

* Hetmanato cosaco

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q727229
* GEC: 0081586

 |
*Atalanta e Hipomenes*, de Guido Reni.
**Atalanta** é unha personaxe da mitoloxía grega. Existen dúas versións sobre a súa historia.

Na versión arcadiana, é filla de Iasos, rei do Peloponeso. Como Iasos desexaba un home, enfureceuse cando soubo que tivera unha filla e decidiu expor a acabada de nacer no bosque Pelión para que morrese. Mais, unha osa apiadouse da criatura e protexeuna até que uns pastores a recolleron para criala. Cos anos, Atalanta chegou a ser unha magnífica cazadora e distinguiuse especialmente na cacería do xabarín de Calidón. Como Artemisa, deusa tamén cazadora, Atalanta fixo voto de virxindade, de modo que polas súas frechas pereceron os centauros Hileo e Reco que intentaran abusar dela. Foi a única muller que formou parte da expedición dos argonautas.

Na versión beocia, Atalanta é filla do rei Xoeneo. O seu pai quería casala, mais ela desexaba permanecer virxe, polo que argallou un plan para evitar o matrimonio: só tomaría como esposo aquel que conseguise vencela nunha carreira pedestre, e os que intentasen a proba e fracasasen serían executados. Así morreron moitos pretendentes. Non obstante, un día apareceu o mozo Hipomenes disposto a conseguir a man da princesa grazas á axuda de Afrodita. A deusa obséquiao coas tres mazás de ouro que Heracles roubara no xardín das Hespérides. Durante a carreira, Atalanta adiantou a Hipomenes en tres ocasións pero, en cada unha delas, o rapaz lanzaba unha das mazás por diante da súa opoñente que, chea de curiosidade, se agachaba para recollelas e era adiantada polo seu rival. Despois deste episodio, os recentemente casados cometeron un sacrilexio no templo de Démeter, que os transformou en leóns e os xunguiu ó seu carro. Son os leóns da fonte da Cibeles en Madrid.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190323
* WorldCat
* VIAF: 25489909
* BMT: 57059
* BNF: 150680183
* CERL: cnp00570676
* GND: 122641124
* LCCN: n2017048121
* SUDOC: 157265536
* Treccani: atalanta

 |
En lingüística, un **dígrafo** ou **digrama** é a unión de dous grafemas (dúas letras nos alfabetos) que representan un fonema único e que se converte nun novo grafema (un **trigrama** para tres grafemas etc. así en francés a secuencia *eau* representa o son /o/). Por exemplo, na palabra *chan*, o digrama *ch* representa o fonema /tʃ/. Pódese dicir que esta palabra contén catro letras e tres grafemas. Para que unha secuencia de letras sexa considerada como digrama, debe estar ben testemuñada no sistema de escrita, ou sexa, ser produtiva. Pódese en galego notar calquera palabra nova que conteña o fonema /tʃ/ con *ch*, o que confirma o seu estatuto de grafema e, xa que logo, de digrama.

A utilización de digramas ou trigramas no alfabeto indica a miúdo que este non é completo pois ten que botar man dun dígrafo para notar un son que lle é propio.

*Nota: as transcricións están en Alfabeto Fonético Internacional.*

Falsos ditongos e antigos ditongos
----------------------------------

Os digramas poden estar compostos de vogais ou de consoantes. Os digramas feitos de vogais son chamados "falsos ditongos" cando as dúas vogais notan unha soa vogal simple. É o caso do francés, onde *ou* = [u], *ai* = [ɛ], *eu* = [œ] ou [ø] etc.). O grego antigo coñéceos tamén: *ου* pode soar [oː] e *ει* [eː]. Igualmente en grego moderno *αι* = [e] ou mesmo *ει*, *οι*, *υι* = [i].

De feito, convén distinguir os falsos ditongos reais dos casos de monotongación: en grego antigo, os fonemas /oː/ e /eː/ do dialecto xónico-ático non podían, en razón da ausencia de signos que lles fosen propios tras a reforma de 403 a.C. seren notados doutro xeito. Son falsos ditongos. En grego moderno e en francés, as notacións actuais explícanse por unha antiga monotongación. Os dous procesos non son idénticos: é un medio de paliar as lagoas dunha escrita no primeiro caso, un arcaísmo debido á evolución secundaria de ditongos antigamente pronunciados como tal no segundo.

Ligadura e digrama
------------------

A diferenza da ligadura, a identidade gráfica dos grafemas fundamentais combinados non está alterada.

O digrama na orde alfabética
----------------------------

Non hai que confundir o *grafema* e a *letra*: todo digrama é un grafema pero non todo digrama se considera unha letra. En efecto, en certas linguas o digrama fica considerado como dúas letras separadas (non se contabiliza na orde alfabética). Ao contrario, noutras, os digramas funcionan como novas letras que teñen o seu propio sitio na clasificación alfabética.

Por exemplo, o digrama *ch* en galego non é unha letra: non se conta no alfabeto e a palabra *chave* debe ir situado nun dicionario, por exemplo, entre palabras en *ce* e en *ci*. En vietnamita, porén, *ch* é un digrama e unha letra. Así, *chiếc* debe ser buscado na letra *ch*, situada tras todas as palabras que comezan por *c*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tipografía
* Escrita
* Ligadura
* Letras suplementarias do alfabeto latino
* Diacrítico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191494
* BRE: 1955178
* GEC: 0229000
* MAG: 2779145032

 |
**Dieudonné Salme,** nado en Glain o 1 de xuño de 1836 e finado en Liexa o 26 de marzo de 1911, foi un escritor belga, autor da primeira novela en lingua valoa, *Li Houlot*.

Traxectoria
-----------

Procedente dunha familia de armeiros, Dieudonné dedicouse primeiro á profesión dos seus devanceiros e logo traballou nos hospicios civís. Comezou a escribir en valón en 1858, difundindo cancións e monólogos en follas volantes. En 1872, Dieudonné Salme fundou e foi o primeiro presidente do Caveau liégeois. A súa poesía recolleuna no volume *Tonires et blouwets* publicado en 1878. Escribiu pezas teatrais, fundamentalmente comedias, como *Quoitte po quoitte* que apareceu en 1879. Pero as súas obras máis recoñecidas foron as dúas novelas que publicou *Li Houlot* (1888), de carácter histórico, e *Pitchete* (1890).

Notas
-----

1. ↑  Integrado no concello de Liexa en 1977
2. ↑  Dieudonné Salme en "Dictionnaire des Wallons"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13212777
* WorldCat
* VIAF: 199504669
* ISNI: 0000 0004 3517 1715
* NTA: 107910799
* SUDOC: 127380787

 |
Caixa chinesa rectangular.A **caixa chinesa** ou **bloque** é un instrumento musical de percusión da familia dos idiófonos, dentro do subgrupo da pequena percusión na orquestra, que, como moito, vai dar dous tons, un alto e outro baixo. Canto máis grande sexa máis se vai notar esta diferenza de sons.

Trátase dun taco de madeira rectangular, con forma similar á dun lingote, duro e plano. Está oco e cunha abertura a un lado, para permitir a resonancia. Percútese cunha baqueta dura.

Existe outro modelo, cilíndrico, que está baleiro no interior e separado, no medio, por dúas rañuras. Este modelo encóntrase en dous tons: alto e baixo. Na orquestra utilízase para os ritmos variados, só ou asociado con outros instrumentos (caixa clara, tomtoms, pratos, campaíñas).

É un instrumento primitivo do que os antigos se servían para marcar o ritmo nas súas danzas. Importado da China e introducido en Europa polas orquestras de jazz (1923).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Caixa chinesa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q957212
* AAT: 300041973
* GEC: 0165602
* LCCN: sh2018002927
* MIMO: 5700
* MusicBrainz: ID

 |
Difusión cultural de Exipto, Grafton Elliot Smith (1929).
En antropoloxía cultural, a **difusión transcultural** é un concepto introducido por Leo Frobenius na súa obra *Der westafrikanische* *Kulturkreis* (1897/98), que se refire á expansión do uso de obxectos, ideas, estilos, relixións, tecnoloxía, linguas, etc. entre persoas de diferentes culturas. É un proceso diferente da difusión de innovacións dentro dunha cultura específica, xa que a difusión transcultural sempre involucra a máis dunha cultura. O fenómeno pode darse por adopción voluntaria, por imitación ou por imposición cultural.

A difusión a través de diferentes culturas é un fenómeno ben testemuñado e, polo tanto, que non é cuestionado. Por exemplo a práctica da agricultura parece terse estendido dende algures no Medio Oriente a toda Eurasia, hai menos de 10 mil anos, sendo adoptadas as prácticas agrícolas por moitas culturas diferentes. Outros exemplos ben estabelecidos de difusión, inclúen o emprego de carro de guerra, o traballo do ferro en tempos prehistóricos ou o uso do automóbil ou a indumentaria occidental de negocios, durante o século XX.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Frobenius, Leo. *Der westafrikanische Kulturkreis. Petermanns Mitteilungen 43/44*, 1897/98
* Kroeber, Alfred L. (1940). "Stimulus diffusion." *American Anthropologist* 42(1), Jan.–Mar. pp. 1–20
* Rogers, Everett (1962) *Diffusion of innovations*. Nova York: Free Press of Glencoe, Macmillan Company
* Sorenson, John L. & Carl L. Johannessen (2006) "Biological Evidence for Pre-Columbian Transoceanic Voyages." In: *Contact and Exchange in the Ancient World*. Ed. Victor H. Mair. University of Hawaii Press, pp. 238–297. ISBN 978-0-8248-2884-4; ISBN 0-8248-2884-4.

### Ligazóns externas

* "Diffusionism and Acculturation" Arquivado 22 de xuño de 2012 en Wayback Machine. por Gail King and Meghan Wright, *Anthropological Theories*, M.D. Murphy (ed.), Department of Anthropology, College of Arts and Sciences, The University of Alabama.
Áureo de Atalarico
**Atalarico**, nado no ano 516 e finado o 2 de outubro de 534, foi rei dos ostrogodos do 526 ao 534, como sucesor do seu avó materno Teodorico o Grande.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Eutarico (morto en 522) e de Amalasunta, quen controlou o reino durante un período cando el era moi novo. Non soportando a rexencia dunha muller, nin a educación romana fornecida ao raparigo, nin o tratamento obsequioso de Amalasunta en relación a Bizancio, así como tampouco o seu espírito conciliador cos romanos, a nobreza gótica decide quitarlle o fillo e educalo segundo os costumes do seu pobo.

O mozo, con todo, non resistiu iso e morreu. Entón Amalasunta, que quería conservar o poder, casou con Teodato, duque de Tuscia e un dos xefes do partido nacional. Este, no entanto, exiliouna a unha illa do lago de Bolsena, onde a asasinou.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Teodorico o Grande** | **Rei dos ostrogodos**526 – 534 | Sucesor:**Teodato** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q110895
* WorldCat
* VIAF: 57002253
* BMT: 167327
* BNF: 171690101
* CERL: cnp00286913
* DBI: ID
* DeutscheBio: 10242232X
* GEC: 0005892
* GND: 10242232X
* ISNI: 0000 0000 0377 0597
* Treccani: atalarico-re-degli-ostrogoti

 |
A **Dinastía de Vasa** (sueco: *Vasaätten*, polaco: *Wazowie*, Lithuanian: *Vaza*) foi unha das primeiras casas reais modernas fundada no ano 1523 en Suecia e que gobernou ese país entre 1523 e 1654, a República das Dúas Nacións entre 1587 e 1668 e o Tsarato ruso de 1610 a 1613. A súa liña agnática extinguíuse coa morte do rei Xoán II Casimiro de Polonia en 1672.

A Dinastía de Vasa descendía dunha familia nobre sueca do século XIV, trazando o parentesco agnático ata Nils Kettilsson (Vasa) (morto en 1378), *fogde* do castelo Tre Kronor en Estocolmo. Varios membros mantiveron cargos importantes durante o século XV. En 1523, tras a abolición da Unión de Kalmar, Gustavo Eriksson converteuse no rei Gustavo I de Suecia fundándose a casa real. O seu reinado ás veces é referido como o comezo do estado moderno de Suecia, que incluíu a ruptura coa Igrexa católica romana durante a reforma protestante e a fundación da Igrexa de Suecia.

Porén, o seu fillo máis vello e sucesor Eric XIV de Suecia foi derrocado polo fillo máis novo de Gustavo, o rei Xoán III de Suecia. Xoán III casou cunha princesa católica polaca, Catarina Xaguiellón, que levou á dinastía a gobernar Polonia.

O seu fillo católica Sixismundo III Vasa, entón gobernante dunha unión sueco-polaca de curta vida, foi usurpado en 1599 polo irmán protestante de Xoán Carlos IX de Suecia na guerra contra Sixismundo. A dinastía dividiuse entre a liña protestante sueca e a católica polaca, que defendeu as coroas en guerras posteriores.

A implicación do famoso xeneral protestante e rei Gustavo Adolfo de Suecia na guerra dos Trinta Anos deu orixe ao dito de que era a encarnación do "León do Norte" (alemán: "Der Löwe von Mitternacht"). Con todo, a súa filla e herdeira a raíña Cristina de Suecia (1632-1654) abdicou en 1654 despois de converterse ao catolicismo e emigrou a Roma. En Polonia, Xoán II Casimiro de Polonia abdicou en 1668. Coa súa morte a familia real de Vasa extinguíuse en 1672, aínda que o actual rei de Suecia, Carlos XVI Gustavo, é descendente de Gustavo I a través da súa bisavoa paterna, Victoria de Baden.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210601
* WorldCat
* VIAF: 305077471
* BMT: 151965
* BRE: 1894059
* EBID: ID
* FAST: 229664
* NKC: osd2017952502

 |
**CFM International** é unha empresa conxunta 50/50 entre GE Aviation, unha división da estadounidense General Electric, e Safran Aircraft Engines (anteriormente coñecida como Snecma), unha división da francesa Safran. Formouse para construír e apoiar a serie de motores turboventiladores CFM56. A compañía é a líder mundial na subministración de motores para avións comerciais, entregando ata a data máis de 37 500 dos seus motores a máis de 570 operadores. En 2019 tiña o 39% da cota de mercado mundial de motores de avións comerciais.

Os nomes de CFM International e da liña de produtos CFM56 derivan das designacións de motores comerciais das dúas compañías nais: CF6 de GE e M56 de Snecma.

No ano 2019 CFM International entrgou máis de 2 100 motores valorados en 30 700 millóns de dólares. Ese ano CFM recibiu pedidos por 2 148 motores, incluídos 180 CFM56 e 1 968 LEAP.

Produtos
--------

* CFM International CFM56
* CFM International LEAP

Notas
-----

1. ↑  "Global aircraft engine market share by manufacturer". *Statista* (en inglés). Consultado o 2022-05-24.
2. ↑  "CFM Logs More Than 2,100 Engine Orders in 2019". *CFM International* (en inglés). Consultado o 2022-05-25.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da compañía
Un fresco do século XIII. O Papa Silvestre I e Constantino I
A **doazón de Constantino** (latín: *Donatio Constantini*) foi un decreto imperial apócrifo atribuído a Constantino I segundo o cal, ao tempo que se recoñecía ao Papa Silvestre I como soberano, se lle doaba a cidade de Roma, así como as provincias de Italia e todo o resto do Imperio Romano de Occidente. A autenticidade do documento foi posta en dúbida xa durante a Idade Media. Pero foi o humanista Lorenzo Valla quen en 1440 puido demostrar definitivamente que se trataba dunha fraude da curia romana: a través da análise lingüística do texto demostrou que non podía estar datado arredor do ano 300.

Introdución
-----------

O longo proceso de achegamento entre o pontificado e o reino franco que comeza no pontificado do Papa Gregorio Magno (590-604), acada un dos seus puntos culminantes na unción real coa que o Papa Estevo III  constituíu ao mordomo palatino Pipino o Breve como rei dos francos e *patricius romanorum*, dando por extinguida a dinastía merovinxia (752). Deste modo o Papa se arrogaba a capacidade de traspasar a dignidade real dunha dinastía a outra e ao tempo, como contrapartida, concedía ao rei dos francos a capacidade de intervir nos asuntos italianos. De feito, Pipino cruzou os Alpes en dúas ocasións para reconquistar vastas rexións da península italiana de mans dos longobardos e doounas a san Pedro, o Príncipe dos Apóstolos; deste modo constituíronse en pleno século VIII os estados da Igrexa, e o Papa quedou convertido nun monarca temporal.[]

Cando se fixo necesario xustificar semellante innovación xurídica (*de facto,* os pontífices exercían xa unha non ben determinada xurisdición gobernativa desde as invasións bárbaras) recorreuse ao vello método medieval de "inventar" un documento que retrotraese no tempo a situación que se daba no presente. Este foi o nacemento do documento que pasou á historia como a *Donatio Constantini* (ss. VIII-IX).[]

Nota
----

1. ↑  Hai dúbidas sobre a numeración deste papa, pois existiu un papa Estevo de efémero reinado que debería levar o número II, pero hai cómputos de papas que non o teñen en conta, polo que Estevo III pode aparecer como Estevo II

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***Doazón de Constantino*** |

### Outros artigos

* Doazón de Sutri
* *Promissio Carisiaca*

### Ligazóns externas

* Doazón de Constantino na Enciclopedia Católica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q238476
* WorldCat
* VIAF: 186298503
* BNF: 123807414
* BRE: 2091969
* EBID: ID
* FAST: 1356807
* GEC: 0022744
* LAC: 0061A3435
* LCCN: n80123519
* MAG: 2779740529
* Orthodox Encyclopedia: 2057118
* SELIBR: 297892

 |
**Benigno Álvarez González**, nado na vila de Maceda o 11 de marzo de 1900 e finado en Vixueses (Foncuberta, Maceda) o 11 de marzo de 1937, foi veterinario galego e o fundador da organización provincial do PCE en Ourense.

Traxectoria
-----------

Fillo de Demetrio Álvarez, veterinario, que foi alcalde de Maceda entre 1913 e 1919. Estudou na escola pública de Maceda e trasladouse a Ourense para finalizar a ensinanza primaria. Marchou a Santiago de Compostela para facer o bacharelato e despois a carreira de Veterinaria. Unha vez finalizada en 1920, regresou a Maceda para axudar ao seu pai na clínica.

Durante os anos da República afiliouse ao Partido Comunista de España e acadou funcións políticas de gran transcendencia, con intervencións en vilas e cidades de toda Galiza. A súa orientación nacionalista fíxolle manter unhas boas relacións cos galeguistas daqueles anos, constituíndo unha ligazón entre comunistas e galeguistas.

### Asasinato a mans do bando nacional

Dende o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi perseguido ferozmente pola Garda Civil. Foi cando decidiu refuxiarse na serra de San Mamede, onde rematou os seus días horas antes de que o atopasen. Tanto a fuxida como a posterior morte de Benigno Álvarez, espertou un grande interese, até o punto que cando a Garda Civil atopou o seu cadáver o paseou por vilas e aldeas para que a xente vise como lle deran morte a quen chamaban *Fiera Comunista*.

Unha das prazas da súa vila natal leva o seu nome.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Prol, Santiago (2008). *Benigno Álvarez. Un comunista na Galiza dos anos trinta*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 9788483412282.
* *Dicionario biográfico de Galicia*. Vigo: Ir Indo Edicións. 2010-2011.

### Ligazóns externas

* "Biografía de Benigno Álvarez" (PDF) (en castelán). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 14 de marzo de 2012. Consultado o 21 de abril de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395666
* BNE: XX4793975

 |
Publicidade da Caixa Rural ourensá no campo de fútbol Cardeal Quiroga de Maceda.
A **Caixa Rural de Ourense**, fundada como **Caja Rural de Orense**, foi unha entidade bancaria xa desaparecida que operou na provincia de Ourense na segunda metade do século XX.

Historia
--------

A Caixa Rural de Ourense creouse, en paralelo a outras moitas caixa de aforros chamadas rurais, para darlle resposta ás necesidades de financiamento de pequenos empresarios dos sectores da gandería e da agricultura españois, e neste caso aos da provincia de Ourense. O ano da súa creación foi o 1961 e nela participaron entre outros Eulogio Gómez Franqueira, empresario e político local, fundador do grupo de cooperativas agrarias ourensás Coren e de Coalición Galega, e que na década dos setenta ocupou o posto de xerente da entidade bancaria

Na década de 1980 o modelo de caixas rurais entra en crise, e son paulatinamente absorbidas por outras entidades. No caso da Caixa Rural ourensá, os accionistas decidiron en agosto de 1988 ratificar o acordo de compra por parte de Caixa Galicia, daquela a entidade máis importante de Galicia, e que tamén mercara a Caixa Rural de Pontevedra e a Caixa Rural da Coruña.

O seu último director foi Nicolás Diéguez, quen durante tres anos compaxinou o seu cargo tamén co de director xeral de Coren.

Notas
-----

1. ↑  Cronoloxía de Coren Arquivado 06 de setembro de 2011 en Wayback Machine. Web de Coren.
2. ↑  Perfecto Conde Muruais, *Reunión de los ex ministros Fraga, Cabanillas y Robles Píquer*, *El País*, 14/8/1976.
3. ↑  La Caja Rural de Orense... *El País*, 2/8/88.
San Finnian transmitindo a súa bendición aos Doce Apóstolos de Irlanda
Os **Doce Apóstolos de Irlanda** (tamén coñecidos como **Doce Apóstolos de Erin**, Irlandés: *Dhá Aspal Déag na hÉireann*) foron os doce primeiros santos monásticos do século VI, que estudaron baixo a tutela de san Finnian (f. 549) na súa famosa escola monástica da abadía de Clonard en Cluain-Eraird, situada no actual Condado de Meath.

Historia
--------

A abadía de Clonard, situada na beira do río Boyne no moderno condado de Meath foi unha das principais escolas monásticas da primitiva Igrexia en Irlanda. Durante o século VI, algún dos representantes máis significativos da historia do cristianismo en Irlanda estudaron alí. Segundo se cre, a media de estudantes na abadía foi de 3 000 persoas, das cales os doce que estiveron baixo a tutela de san Finnian de Clonard foron coñecidos como os "Doce Apóstolos de Irlanda".

Os doce santos agrupáronse deste xeito no texto irlandés *Dá apstol décc na hÉrenn* (en irlandés moderno *Dhá Aspal Déag na hÉireann*). Este texto conservouse nun manuscrito pertencente a Michael O'Clery, datado en 1629. Segundo este manuscrito forman parte do grupo:

* San Brandán de Birr
* San Brandán de Clonfert
* San Cainnech de Aghaboe
* San Ciarán de Saighir (nalgunhas tradicións, substituído polo propio san Finnian de Clonard)
* San Ciarán de Clonmacnoise
* San Columba de Terryglass
* San Columba de Iona
* San Laisrén mac Nad Froích
* San Mobhí Clárainech
* San Ninnidh
* San Ruadhán de Lorrha
* San Senán mac Geirrcinn

Notas
-----

1. 1 2  Gratton-Flood 1907.
2. ↑  Van den Gheyn 1905, p. 384-389.
3. ↑  Stokes 1905, p. 168-169.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gratton-Flood, W.H. (1907). Robert Appleton Company, ed. "The Twelve Apostles of Erin" (en inglés). Nova York.
* Van den Gheyn, Joseph (1905). Catalogue des manuscrits de la Bibliothèque Royale de Belgique *vol. 5:* Histoire — hagiographie, Brussels. Lambertin.
* Stokes, Whitley (1905). *The Martyrology of Oengus the Culdee*. Londres: Henry Bradshaw Society.

| * v
* c
* e
Doce Apóstolos de Irlanda |
| --- |
| 
* *Finnian de Clonard*

* Ciarán de Saighir
* Ciarán de Clonmacnoise
* Brandán de Birr
* Brandán de Clonfert
* Columba de Terryglass
* Columba de Iona
* Mobhí Clárainech
* Ruadhán de Lorrha
* Senán mac Geirrcinn
* Ninnidh
* Laisrén mac Nad Froích
* Cainnech de Aghaboe

 |
| *Dorcadion seoanei* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Coleoptera |
| Suborde: | Polyphaga |
| Infraorde: | CucujiformiaClado: Phytophaga |
| Superfamilia: | Chrysomeloidea |
| Familia: | Cerambycidae |
| Subfamilia: | Lamiinae |
| Xénero: | *Dorcadion* |
| Especie: | ***D. seoanei*** |

 |
| Nome binomial |
| *Dorcadion seoanei*Graells, 1858 |
| Sinonimia |
| * *Iberodorcadion seoanei* (Graells, 1858)
 |

***Dorcadion seoanei*** é unha especie de insecto coleóptero da familia dos cerambícidos.

É un escaravello de cor negra mate e cun tamaño de 15 mm nas femias, máis grandes e repoludas que os machos, que so alcanzan os 12 mm de lonxitude.

A especie foi descrita en 1858 polo médico e naturalista Mariano de la Paz Graells en:

Graells, M. (1858): "Insectos nuevos de España descubiertos y descritos por el Dr. D. Mariano de la Paz Graells". En: Luján (Ed.), *Mem. Com. Mapa Geol. España*: 93-95.
a partir de exemplares recollidos por Víctor López Seoane no porto do Manzanal.

> 
> 
> *Habitat in Puerto Manzanal non procul ab oppido Manzanal in provincia de Leon, ubi cl. Seoane delexit et nobis comunicavit: mense Junio invenitur*
> Parágrafo final da descrición da especie.
> 

Graells dedicoulle a especie ao seu colega e amigo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Iberodorcadion seoanei (Graells, 1858) en Comunidad Virtual de Entomología *(en castelán)*.
* Mariano de la Paz Graells Agüera. A conexión con Galicia dun grande naturalista na Árbore da ciencia. CCG.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 173297
* GBIF: 6264191
* iNaturalist: 882245

 |
**Benito Casasnovas Rodríguez**, nado en Ribadavia o 6 de maio de 1886 e finado en Ponteareas o 1 de setembro de 1972, foi un político socialista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrado en América, retornou nos anos dez do século XX. Foi presidente da Sociedade Agraria de Ribadavia (1916) e da Federación de Sociedades Agrarias do Partido de Ribadavia en 1920. Trasladado a Ponteareas, fundou a Agrupación Socialista de Ponteareas da que foi elixido o seu primeiro presidente en 1924 e asistiu ao XVI congreso de UGT de 1928 como delegado de dous sindicatos de Ponteareas. 

Durante a República foi elixido concelleiro polo PSOE e despois nomeado deputado provincial. Dirixiu o voceiro socialista *Renovación*. Foi elixido alcalde de Ponteareas o 11 de maio de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse en casas de amigos, despois pasou á casa dun irmán en Ribadavia, logo a Santiago de Ribarteme na casa dun crego coñecido da familia onde pasou un ano escondido. No entanto foi xulgado en Vigo por rebelión e declarado en rebeldía. Logo, amparado polos edictos do gobernador que chamou a presentarse aos fuxidos sen delitos de sangue, regresou a Ponteareas, e pasou unha tempada en Vigo. 

Finalmente saíu do país por Salvaterra de Miño e pasou a Portugal, onde permaneceu un ano, embarcando finalmente para Nova York en 1940, grazas a axuda da JARE que abonou o importe da pasaxe, de onde marchou a México arribando a Nuevo Laredo o 17 de xullo de 1941. En México DF formou parte do Grupo Galego da UGT e da Agrupación de Refugiados Socialistas Gallegos do PSOE. Traballou nunha farmacia e despois nunha empresa de obras públicas que construía a estrada Panamericana no istmo de Tehuantepec en Oaxaca. Tamén foi xerente do hotel Diligencias de Veracruz. En 1955 trasladouse a vivir co seu fillo a Oaxaca. 

Visitou Ponteareas a finais da década dos cincuenta, e regresou definitivamente a Galicia en 1967. Viviu entre Vigo e Ponteareas, onde morreu en 1972.

Vida persoal
------------

Casou con María Camba Fernández, que logo do golpe de Estado foi detida e estivo presa en Ponteareas.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 8-9-1920, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Candeira Mosquera, Francisco (1999). *O Condado na IIª República (1931-1939)*. Ponteareas: Egasur. ISBN 84-930739-0-3.
* Rodríguez Gallardo, Ángel (2006). *O ruído da morte. A represión franquista en Ponteareas (1936-1939)*. Sada: Do Castro. pp. 132–133. ISBN 84-8485-236-9.

### Ligazóns externas

* Ficha no Departamento de Migración de México

* Benito Casasnovas na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Emilio Garra Castellanzuelo** |  **Alcalde de Ponteareas** 1936 | Sucesor:**Mauricio Troncoso Penedo** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535946
* DSBE: 3768\_casasnovas-rodriguez-benito

 |
**Dores André Rodríguez**, nada en Vigo, é unha bailarina de ballet galega. Dende o ano 2015 é *prima ballerina* no Ballet de San Francisco.

Traxectoria
-----------

Cando tiña 11 anos comezou a practicar ballet nun estudio de Vigo. Tan só dous anos máis tarde, a mestra de ballet María de Ávila descubriuna nunha competición e recrutouna na súa escola de Zaragoza. Con 17 anos ía competir no Premio de Lausana, pero tivo que retirarse por unha lesión na perna. Após iso, considerou estudar na universidade, pero finalmente escolleu continuar a súa carreira no ballet.

Durante un curto período de tempo bailou para unha compañía de Florencia, en Italia, pero despois participou nas audicións do Ballet de San Francisco. Pasou a formar parte da compañía en 2004, solista en 2012 e bailarina principal en 2015. Ao longo da súa traxectoria foi o papel principal na *Cinsenta*, Myrtha en *Giselle*, Xulieta en *Romeo e Xulieta* e Olga en *Onegin*. Tamén participou en *Bound To* de Christopher Wheeldon e *Hurry Up, We’re Dreaming* de Justin Peck. En 2018 volveu bailar nunha gala en Zaragoza, onde se formou.

Como deseñadora, André deseñou traxes para o Ballet Nacional de Estonia e o Ballet Idaho. En xuño de 2020 estaba a traballar nos traxes para *A Bela Dormente* do Ballet Real de Nova Zelandia.

Notas
-----

1. 1 2  "Dores André". *San Francisco Ballet*. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2022. Consultado o 19 de agosto de 2020.
2. 1 2  "Dores André: The Spanish Ballerina Pirouetting Her Way to Stardom". *Brit + Co*. 12 de xullo de 2017.
3. ↑  "Dores André – Principal, San Francisco Ballet". *Dancetabs*. 2 de setembro de 2015.
4. ↑  "Dores André". *Zarely*. Consultado o 19 de agosto de 2020.
5. ↑  "San Francisco Ballet Principal Dores André Moonlights as a Costume Designer". *Dance Magazine*. 29 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Dores André Arquivado 30 de decembro de 2022 en Wayback Machine. - Perfil no Ballet de San Francisco. *(en inglés)*
* Dores André e Joseph Walsh en *Coppélia*
* Dores André e Wei Wang en Bluebird Pas de Deux
**Einion ap Madog ap Rhahawd** (fl. 1237) foi un poeta cortesán galés que cantou no segundo cuarto do século XIII. Foi o poeta da corte na época de Llywelyn Fawr, rei de Gwynedd.

Traxectoria
-----------

Sábese pouco sobre a vida persoal de Einion. Descendía da familia de avogados galeses que se coñecen como *Llwyth Cilmin Droetu*, que estaba en conexión con Llanddyfnan en Môn pero que eran orixinarios da zona do *cwmwd* de Uwch Gwyrfai en Arfon. Era familiar en cuarto grao do bardo tardío Gruffudd ab yr Ynad Coch, e cantou unha famosa elexía ao príncipe Llywelyn ap Gruffudd. Cítase o pai de Einion, Madog ap Rhahawd, no texto xenealóxico *Bonedd Gwŷr Arfon* que rexistra *leito (terra familiar) de Gwyrion Rhahawd* na zona de Dinas Dinlle, Uwch Gwyrfai, a principios do século XIV.

Obra
----

Só se conserva un poema da obra de Einion ap Madog ap Rhahawd. Aparece no Manuscrito Hendregadredd e seis manuscritos posteriores que derivan daquel. É unha breve *awdl* de loanza a Gruffudd ap Llywelyn Fawr. Tomou a súa forma despois de Gruffudd liberarse do confinamento en 1234 e antes do seu encarceramento en 1239, época na que Gruffudd gobernaba na súa terra herdada en Llŷn e Eifionydd e parte do reino de Powys, baixo a autoridade de seu pai, coa súa corte en Castell Cricieth moi probabelmente.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gruffydd Aled Williams (ed.), 'Gwaith Einion ap Madog ap Rhahawd', en, *Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg* (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'. *(en galés)*

| * v
* c
* e
Bardos dos Príncipes (1100 - 1290) |
| --- |
|  Bleddyn Fardd · Cynddelw Brydydd Mawr · Dafydd Benfras · Daniel ap Llosgwrn Mew · Einion ap Gwalchmai · Einion ap Gwgon · Einion ap Madog ap Rhahawd · Einion Wan · Elidir Sais · Goronwy Foel · Gruffudd ab yr Ynad Coch · Gruffudd ap Gwrgenau · Gwalchmai ap Meilyr · Gwernen ap Clyddno · Gwgon Brydydd · Gwilym Rhyfel · Gwynfardd Brycheiniog · Hywel ab Owain Gwynedd · Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel · Iorwerth Fychan · Llygad Gŵr · Llywarch ap Llywelyn · Llywarch Llaety · Llywarch y Nam · Llywelyn Fardd I · Llywelyn Fardd II · Madog ap Gwallter · Meilyr ap Gwalchmai · Meilyr Brydydd · Owain Cyfeiliog · Peryf ap Cedifor · Y Prydydd Bychan · Phylip Brydydd · Seisyll Bryffwrch
 | Y Ddraig Goch |
**Benigno Quiroga Fernández**, nado en Punxín, e finado en Iquique (Chile) o 22 de maio de 1916, foi un empresario e filántropo galego, benfeitor do concello de Punxín.

Traxectoria
-----------

Escolas da Fundación Benigno Quiroga, 1924.
Emigrou novo a Chile, instalándose na rexión de Iquique. Alí traballou no sector da explotación e comercialización de salitre e enriqueceuse. Foi propietario das salitreiras Iris e Diana, na provincia de Jarapaca, e da sociedade mercantil Astoreca y Quiroga. No seu testamento deixou un legado importante para Punxín: o 15% dos seus bens debían servir para crear e manter un grupo escolar laico en Punxín. Logo da súa morte, a súa viúva Leona Urruticoechea Bilbao creou unha fundación co nome do seu home e un padroado que se ocupou dos trámites. O edificio foi inaugurado en 1923 cun parque de recreo.

Recoñecementos
--------------

Recibiu a Gran Cruz de Beneficencia outorgada polo goberno de Afonso XIII. A súa fundación foi declarada de interese benéfico-docente.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Benigno Quiroga Fernández, As Escolas da Emigración.
***Dambo*** é unha palabra usada para designar unha clase de complexo de terras húmidas de augas pouco profundas na África central, meridional e oriental, especialmente en Zambia e Cimbabue.

Encóntranse xeralmente en zonas de mesetas chas que sofren grandes precipitacións e nas que se forman unha especie de pequenos ríos ramificados que poden ser non moi grandes, pero bastante numerosos, que se unen entre si nunha ampla zona. Por exemplo, calcúlase que os *dambos* constitúen o 12,5 % da superficie de Zambia.

Palabras africanas con significados similares son *mbuga* (comunmente empregada en África oriental), *matoro* (Mashonaland), *viei* (Suráfrica), *fadama* (Nixeria) e *bolis* (Serra Leoa). O termo francés *bas-fond* e o alemán *Spültal* tamén se suxeriron para referirse ás zonas húmidas herbáceoa similares. Estas palabras teñen, por tanto, significados parecidos aos da galega **braña**.

Notas
-----

1. ↑  Chidumayo, E. N.: "The utilisation and status of dambos in southern Africa: a Zambian case study". En: Matiza, T. & Chabwela, H. N. (eds.) *Wetlands conservation conference for southern Africa* (pp. 105-108). International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, Gland, 1992.
2. ↑  Andrew S. Goudie, "The Geomorphology of the Seasonal Tropics". En William M. Adams *et al.* (editors), *The Physical geography of Africa* (Oxford: University Press, 1996), p. 152.
3. ↑  **braña** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
**Benito Blanco-Rajoy Espada**, nado na Coruña o 12 de abril de 1891 e finado na mesma cidade o 29 de setembro de 1968,, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Candidatura dereitista da provincia da Coruña para as eleccións de febreiro de 1936.
Fillo do senador e deputado Ramón Blanco-Rajoy Poyán. Licenciouse en dereito en 1911 na Universidade de Santiago de Compostela, e doutorouse en 1913 na Universidade de Madrid. Ingresou nese mesmo 1913 no Corpo de Avogados do Estado por oposición. Iniciou en 1919 a súa carreira política ao ser elixido deputado polo distrito de Corcubión coa etiqueta do Partido Conservador datista, resultando reelixido en 1920 e 1923, aínda que xa adscrito ao maurismo. Nas Cortes Españolas destacou pola súa participación no debate da reforma do Código de Comercio. En 1921 asumiu o posto de director xeral dos Rexistros e do Notariado.

Durante a Segunda República Española continuou coa súa actividade política, foi deputado independente nas Cortes de 1931 e pola CEDA nas de 1933 e 1936. Foi decano honorario do Colexio Provincial de Avogados da Coruña de 1930 a 1959.

Galardóns
---------

* Gran Cruz de San Raimundo de Peñafort (1955).

Notas
-----

1. ↑  "BLANCO RAJOY Y ESPADA, BENITO". *congreso.es*. Consultado o 03-09-2017.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 1-10-1968, p. 14.
3. ↑  "Decanos". Arquivado dende o orixinal o 04 de xullo de 2011. Consultado o 28 de decembro de 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3341385
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 15490

 |
Basmala en caligrafía de estilo persa
A ***basmala*** (en árabe, **بسملة**) é unha fórmula ritual islámica coa que se inician as suras ou capítulos do Corán e que os musulmáns tamén utilizan para iniciar distintos tipos de documentos ou accións, así como motivo ornamental.

A basmala di: بسم الله الرحمن الرحيم *bismi-llāhi r-raḥmāni r-raḥīm*, que se pode traducir como "No nome de Alá, o Clemente, o Misericordioso". Como todos os contidos do Corán, pronúnciase sempre en árabe, lingua litúrxica do islam. A verba *basmala* está formada polas catro primeiras consoantes da expresión máis a letra chamada *ta marbuta* como terminación de xénero feminino. Outra forma de abreviación sería **bismillah**, simplemente "no nome de Alá".

A basmala encabeza 113 das 114 suras do Corán, aínda que non é considerada como aleya ou versículo salvo no caso da *Fatiha*, a primeira sura; e a sura da "Formiga" (aleya trinta). Está ausente na sura 9, probablemente porque esta formaba en orixe un todo coa 8 ou porque a azora 9 constitúe unha azora cargada de advertencias. Encabeza ademais en moitos lugares os textos oficiais, as cartas, escríbese na parte superior dos encerados nos centros de ensinanza e incluso pode encontrarse na primeira plana de xornais. Moitos musulmáns pronúnciana ao iniciar diversas accións, completa ou de forma abreviada: *bismi llāh*, "no nome de Deus".

É tamén a frase máis utilizada na caligrafía árabe ornamental: a maior parte das figuras e composicións realizadas polos calígrafos conteñen a basmala. Estas composicións caligráficas colgan con frecuencia das paredes dos fogares musulmáns ou dos comercios e centros de traballo, nun uso análogo ao que se fai nos países católicos do crucifixo ou outras imaxes.

En numeroloxía, a suma dos valores numéricos asignados ás letras que compoñen a basmala dá como resultado a cifra 786. Por esta razón, nalgúns lugares e especialmente na India e Paquistán, este número substitúe ás veces á basmala. Esta é non obstante unha práctica non recoñecida pola maioría dos musulmáns.

Os árabes utilizan tamén en ocasións a palabra basmala para referirse á fórmula "no nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo" (en árabe, باسم الآب والابن والروح القدس *bismi l-āb, wa-l-ibn, wa-r-rūḥ al-quds*).

Notas
-----

1. 1 2  "Algumas Provas Científicas das Revelações Alcoránicas!". Arquivado dende o orixinal o 10 de abril de 2008. Consultado o 28 de marzo de 2009.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Basmala Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273639
* EBID: ID
* FAST: 828309
* GND: 4489164-7
* LCCN: sh85012131

 |
O **bUSCatermos** é un buscador de terminoloxía desenvolvido polo Servizo de Normalización Lingüística da Universidade de Santiago de Compostela.

Descrición
----------

É un banco de terminoloxía multilingüe accesíbel a través de Internet.

Nun inicio naceu como un buscador de terminoloxía para a comunidade universitaria, mais, en 2012, abriuse ao libre acceso. Nese momento tiña información sobre 150000 conceptos con máis de 450000 entradas. Desde 2013, é posíbel consultalo desde teléfonos intelixentes e tabletas tanto no sistema operativo Android como no iOS.

Notas
-----

1. ↑  "O bUSCatermos xa se pode consultar aberto en liña". *Xornal da USC*. 2 de outubro de 2012. Arquivado dende o orixinal o 15 de febreiro de 2019. Consultado o 15 de febreiro de 2019.
2. ↑  "O bUSCatermos, a gran base terminolóxica do galego, xa se pode consultar aberto en liña". *CTNL*. 2 de outubro de 2012. Consultado o 15 de febreiro de 2019.
3. ↑  "O bUSCatermos será accesible tamén dende unha aplicación para dispositivos móbiles". *Xornal da USC*. 17 de abril de 2013. Arquivado dende o orixinal o 15 de febreiro de 2019. Consultado o 15 de febreiro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web do bUSCatermos
Fenómeno aerodinámico que consiste na diminución máis ou menos súbita da forza normal que produce a corrente incidente sobre calquera perfil aerodinámico. Prodúcese cando a proporción do contorno do perfil onde a capa límite está desprendida se volve significativamente ampla, debido a que a presión do aire é notablemente menor cando a capa límite está desprendida ca cando está adherida á superficie.

En particular, emprégase o termo aplicado a un avión cando a súa á entra en perda. Se isto sucede en servizo o piloto debe recuperar a sustentación perdida e xa que logo o control do avión facendo que este pique (é dicir, facendo que o morro baixe respecto da cola).

Causas
------

A causa máis coñecida que produce a entrada en perda dun perfil é o aumento do ángulo de ataque da corrente incidente, xa que ao incrementarse o mesmo a parte do contorno do perfil onde a corrente está desprendida se ensancha. Ao aumentar o ángulo de ataque progresivamente, chégase a obter unha forza normal máxima a partir da cal esta comeza a diminuír. Esta diminución pode ser máis ou menos brusca en función do deseño do perfil aerodinámico.

Nun avión en voo o anterior pode suceder por diminuír a velocidade excesivamente, por baixo da velocidade de perda.

Outras causas que poden producir a perda son a interacción con ronseis provenientes doutras superficies aerodinámicas, o efecto de turbulencias atmosféricas, efectos aerodinámicos non estacionarios, efectos tridimensionais debidos á forma da á etc.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752034
* EBID: ID
* LCCN: sh85127283
* MAG: 5804382

 |
O **Basque Korsarioak** ('Corsarios Vascos' en éuscara) é a franquía de rugby que representa na Liga Superibérica a Euskadi (País Vasco, Navarra e o Iparralde). A sede principal do equipo é Donostia, xogando os seus partidos como local no Miniestadio de Anoeta, que é amplamente empregado para a práctica do rugby na capital donostiarra.

Historia
--------

O equipo foi fundado en 2009, e nace aglutinando a varios dos equipos de maior categoría do rugby vasco: o Bera Bera R.T. e o Getxo Artea R.T. que participaron esta tempada na División de Honra, de División de Honra B, tamén participan xogadores do Hernani C.R.E. e da **Primeira División Nacional** (terceira categoría do rugby español) participan xogadores do Zarautz K.E. e do Eibar R.T. (que acadou o ascenso a División de Honra B este ano). Tamén participan outros equipos, coma o equipo francés do Top 14, Aviron Bayonnais, cede aos seus xogadores suplentes; así como xogadores do equipo de **Fédérale 2** (cuarta división francesa), Stade Hendayais.

A marca deportiva Canterbury of New Zealand vestirá a esta franquía, ao igual que ás outras cinco participantes.

Nome e Imaxe
------------

O nome da franquía, Korsarioak (*corsarios*), inspírase na historia do pobo vasco. Durante moitos séculos, os armadores e navegantes vascos recibiron a patente de corso dos reis rexentes nas distintas épocas para realizar accións de piratería nas zonas próximas á costa contra os barcos inimigos nos conflitos nos que se vira inmersa a coroa nese momento. Estas patentes ofreceron unha grande achega á economía vasca dos séculos XVI e XVIII, e é por iso polo que os encargados da franquía consideraron axeitado este nome para o equipo.

A imaxe da franquía é un corsario en branco e negro sobreimpreso por riba dunha bandeira vermella cun *K* branco, e baixo eles o nome da franquía en vermello e negro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web do club

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Basque Korsarioak*** |

* Portal:País Vasco
* Portal:Rugby
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Blame!*** (en xaponés: ブラム!, Hepburn: *Buramu!*?) é unha serie manga xaponesa de acción e ciencia ficción escrita e debuxada por Tsutomu Nihei. A historia transcorre nunha realidade distópica, futurista e escura na que o ser humano é desprazado por unha tecnoloxía hostil á vida natural. O universo de *Blame!*, relacionado co concepto da Esfera de Dyson, é pechado e puramente artificial e tecnolóxico; trátase dunha enguedellada estrutura de niveis e camiños labirínticos que os conectan. Só existen seres humanos e robots de diversas clases.

A primeira aparición do manga foi na revista *Afternoon*. Despois realizouse unha nova edición da serie, *Blame! Master Edition*. Un filme anime homónimo de Polygon Pictures foi estreado a través de Netflix en maio de 2017.

Notas
-----

1. ↑  "Vertical Licenses Blame!, Dissolving Classroom, Immortal Hounds Manga". *Anime News Network*. 13 de febreiro de 2016. Consultado o 13 de febreiro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en AnimeNewsNetwork *(en inglés)*