| Catalpa común |
| --- |
| Follas e froitos da catalpa común |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Fanerógama Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Lamiales |
| Familia: | Bignoniaceae |
| Tribo: | Tecomeae |
| Xénero: | ***Catalpa*** |
| Especie: | ***C. bignonioides*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Catalpa bignonioides***Walter, *Fl. Carol.*, 64, 1788 |
|  |

A **catalpa común** (***Catalpa bignonioides***) é unha árbore frondosa de folla caediza orixinaria do sueste dos Estados Unidos de América en Alabama, A Florida, Xeorxia, A Luisiana, e Mississippi. Por este motivo tamén se lle coñece coma catalpa do sur.

É unha común árbore ornamental nas rúas e xardíns urbanos de Galiza.

Froitos aínda inmaturos.
Catalpa común
Follas

Descrición
----------

É unha árbore de follas caedizas 15 a 18 m de altura, cun toro de até 1 m de diámetro, coa casca pardo cinsenta. As follas son grandes, acorazonadas, de 2 a 3 dm de lonxitude e 1,5 a 2 dm de largo. As flores son de 2 a 4 cm, a xeito de trompeta, abrancazadas con tacas amarelas e violetas, en panículas de entre 20 a 40.

O froito é unha vaíña grande e longa (lembra aos legumes) de 2 a 4 dm de longo e 8 a 10 mm de diámetro, que fican nas pólas polo inverno. As vaíñas teñen numerosas sementes pardas achatadas con dúas ás delgadas.

Está emparentada coa *Catalpa speciosa* (Catalpa do norte), que se distingue polas panículas florais, con flores máis miúdas e máis numerosas.

### Cultivo e usos

Úsase moito coma ornamental, tanto en pés illados coma formando fileiras nas rúas e avenidas. Atura a seca mais gusta dos solos húmidos e do sol. Tense naturalizado en todo o mundo. É unha especie que atura ben a polución. Por todos estes motivos é unha especie axeitada coma ornamental en Galiza.

A madeira é moi boa e dura, polo que o seu traballo non é doada; úsase moito para postes e travesas do camiño de ferro.

Propiedades
-----------

* Utilízase en decocción en casos de asma e dispnea.
* A planta é tóxica polo que non é aconsellábel o seu uso por afeccionados.

Principios activos: catalpina, ácido p-oxibenzoico e protocaquético.

Indicacións: febrífugo, lixeiramente narcótico, sedante, asmático. Tense usado coma sucedáneo da quinina para as febres dos pantanos e como colirio para o tracoma e na conxuntivite. As raíces son velenosas. Úsanse a casca e os froitos.

Taxonomía
---------

O xénero foi descrito por Thomas Walter e publicado en *Flora Caroliniana, secundum*. .. 64. 1788.

Etimoloxía
O nome deriva dos catawba americanos nativos dos Estados Unidos de América que a chamaban de **catawba** (o uso de *Catalpa* é un erro de transcrición do botánico Scopoli, que fixo a primeira descrición formal do xénero).

***bignonioides***: epíteto latino composto que significa "semellante a *Bignonia*.

Sinonimia
* *Bignonia catalpa* L. - basiónimo
* *Bignonia spectabilis* Salisb.
* *Catalpa arborea* Baill.
* *Catalpa bignonioides* f. *aurea* Bureau
* *Catalpa bignonioides* f. *koehnei* (Hesse) Dode
* *Catalpa bignonioides* f. *nana* Bureau
* *Catalpa bignonioides* f. *pulverulenta* Bean
* *Catalpa bignonioides* f. *rehderi* Paclt
* *Catalpa bignonioides* f. *variegata* Bureau
* *Catalpa catalpa* (L.) H.Karst. *nom. inval.*
* *Catalpa communis* Dum.Cours.
* *Catalpa cordifolia* Moench
* *Catalpa syringifolia* Sims
* *Catalpa syringifolia* var. *koehnei* Hesse
* *Catalpa ternifolia* Cav.
* *Catalpa umbraculifera* Ugolini
* *Catalpium amena* Raf.

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego en *Termos esenciais de botánica*, Universidade de Santiago de Compostela, 2004
2. 1 2  "en Plantas útiles". Arquivado dende o orixinal o 23 de novembro de 2010. Consultado o 29 de outubro de 2013.
3. ↑  "*Catalpa común*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 4 de setembro de 2013.
4. ↑  Sinónimos en The Plant List
5. ↑  "*Catalpa común*". *World Checklist of Selected Plant Families*. Consultado o 4 de setembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Catalpa* (xénero)

### Bibliografía

* USDA Plants Profile: *Catalpa bignonioides*
* Germplasm Resources Information Network: *Catalpa bignonioides*

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Catalpa común*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Catalpa común*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q163831
* AAT: 300343901

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 48400
* BioLib: 40940
* Dyntaxa: 222385
* Ecocrop: 4349
* EOL: 580329
* EPPO: CTLBI
* GBIF: 3172615
* iNaturalist: 50859
* IPNI: 109142-1
* IRMNG: 10682183
* ITIS: 34313
* IUCN: 61985360
* NBN: NBNSYS0200003452
* NCBI: 85179
* PalDat: Catalpa\_bignonioides
* PlantList: kew-320352
* POWO: ID
* Soortenregister: 120812
* TAXREF: 89323
* Tela Botanica: 14781
* Tropicos: 3701298
* PLANTS: CABI8
* VASCAN: 3729
* WCSPF: 320352

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 56Y0E8OG0Z

 |