recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Teófilo Forero Castro**, nado en Natagaima, Tolima en 1937 e finado en Bogotá o 27 de febreiro de 1989, foi un obreiro metalúrxico, dirixente sindical e comunista colombiano, fundador da Confederación Sindical de Traballadores de Colombia (CSTC). Foi asasinado en 1989.

Traxectoria
-----------

Naceu en Natagaima, Tolima, nunha familia labrega. Tivo tres fillos. Marchou a Bogotá fuxindo da violencia e converteuse en obreiro, posteriormente dirixente do sindicato de Talleres Centrais.

Militante do Partido Comunista Colombiano (PCC) dende a década de 1950, ingresou durante a ditadura de Gustavo Rojas Pinilla, na cal o Partido actuaba na clandestinidade.

En 1964 foi fundador da Confederación Sindical de Traballadores de Colombia (CSTC) formando parte do seu primeiro comité confederal.

Contribuíu á fundación da Federación Sindical de Traballadores de Cundinamarca (Festrac), da cal foi o seu presidente.

Foi concelleiro de Bogotá durante varios períodos, posición á que o levou o movemento sindical e popular. Tamén exerceu en varias ocasións como deputado da Asemblea Departamental de Cundinamarca.

Morte
-----

Teófilo Forero foi asasinado o 27 de febreiro de 1989 en compaña da súa esposa Leonilde Moura, do dirixente do PCC Antonio Sotelo e do condutor do vehículo no que se desprazaban, José Antonio Toscano.

Trala súa morte foi fundado a Fronte 55 *Teófilo Forero* do Bloque Oriental das FARC-EP.

Notas
-----

1. ↑  "El verdadero Teófilo Forero". Arquivado dende o orixinal o 07 de febreiro de 2019. Consultado o 6 de febreiro de 2019.
2. ↑  Colombia Nunca Más. "Teófilo Forero Castro". Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2010. Consultado o 28 de maio de 2010.

* Portal:Colombia
Mapa esquemático da rede
Tren entre Málaga e Fuengirola.**Proximidades Málaga** é un servizo de trens interurbanos entre Málaga e concellos da provincia de Málaga, que pertencen a Proximidades Renfe. Esta rede comprende 70 km de vías férreas, dúas liñas e 24 estacións en servizo.

O núcleo de proximidades de Málaga é un dos máis importantes desde o punto de vista económico de España polo seu número de viaxeiros. O servizo nestas liñas realízase na C-1 con unidades 446 e Civia; e na C-2 con unidades 440R e 446.

Historia
--------

A liña Málaga-Fuengirola era propiedade da empresa Ferrocarrís de Málaga a Alxeciras e Cádiz, da que só se construíu este tramo que a compañía Ferrocarrís Suburbanos de Málaga explotou ata 1934, pasando máis adiante a ser administrada por FEVE.

Liñas
-----


| Liña | Percorrido | km |
| --- | --- | --- |
|  | **Málaga Centro-Alameda** · Málaga-María Zambrano · Victoria Kent · Guadalhorce · Aeroporto · Plaza Mayor · Los Álamos · La Colina · Torremolinos · Montemar-Alto · El Pinillo · Benalmádena-Arroyo de la Miel · Torremuelle · Carvajal · Torreblanca · Los Boliches · **Fuengirola** | 31 |
|  | **Málaga Centro-Alameda** · Málaga-María Zambrano · Victoria Kent · Los Prados · Campanillas · Cártama · Aljaima · Pizarra · **Álora** | 38 |
**Francisco Javier Vales Faílde**, nado en Fornas (San Salvador de Camba, Rodeiro) o 7 de decembro de 1872 e finado en Madrid o 30 de marzo de 1923, foi un sacerdote e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José María Vales García, por liña paterna era parente do que fora arcebispo de Zaragoza, Manuel García Gil, e por liña materna de José Antonio Rivadeneira, arcebispo de Valladolid. Realizou os seus primeiros estudos en Chantada e Ourense. Licenciado e doutor en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, estudou teoloxía co seu tío Benito Faílde Ribadeneira, deán da catedral de Tui, celebrando a súa primeira misa no pazo materno de Faílde, na parroquia de Santo Estevo do Salto. Trasladouse a Madrid, onde foi nomeado Vicario xeral da diocese en 1899, ocupando a cátedra de Principio de Economía Cristiá do Seminario. Foi nomeado Provisor do bispo de Madrid, Guisasola, en 1903 e en 1914 Xuíz Auditor do Tribunal da Rota. Foi Capelán do Rei Afonso XIII, sacerdote do Real Palacio e confesor da Raíña Vitoria Uxía. Cando se suicidou en 1923, estaba proposto para Bispo de Sión, Vicario xeral castrense e Patriarca das Indias.

### Como escritor

Colaborador de varios xornais católicos galegos, publicou traballos de socioloxía, literatura e dereito canónico. Dende 1907 dirixiu a revista *Galicia*. Interesado polos temas sociais, colaborou na *Revista Social*, e asistiu ao Congreso Internacional para a represión da inmoralidade celebrado en Londres en 1913.

Foi membro da Academia de Ciencias Morais e Políticas, Correspondente da Real Academia de Historia, Vicepresidente da Real Academia de Xurisprudencia e Reitor da Universidade Católica.

Obras
-----

* *Emigración*, 1901.
* *La emigración gallega*, 1902, con prólogo de Antonino Cerviño González.
* *Un sociólogo purpurado*, 1909.
* *Crisis de la familia obrera*, 1910.
* *Rosalía de Castro*.
* *La Rota Española*.
* *Causas canónicas para el divorcio*, 1916.
* *Disolución del matrimonio rato*, 1921.
* *La emperatriz Isabel*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía na web do concello de Rodeiro
* Biografía e Investigación sobre el Capellán Francisco Javier Vales Failde *(en castelán)*
* Vales Failde, el confesor real, artigo en *Faro de Vigo* *(en castelán)*
* O libro *Crisis de la familia obrera*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12390836
* WorldCat
* VIAF: 285197197
* BNE: XX900691
* DBE: francisco-javier-vales-y-failde
* ISNI: 0000 0003 9138 9199
* NTA: 130325252

 |
**Raquel Miragaia Rodríguez**, nada en Tardade (Vilalba) en 1974, é unha escritora galega.

Traxectoria
-----------

Estudou Filoloxía Galego-Portuguesa e Filoloxía Hispánica na Universidade de Santiago de Compostela. Profesora de lingua castelá desde o 2000, deu clase no IES número 1 da Estrada, IES Leliadoura de Ribeira, IES Virxe do Mar de Noia e actualmente traballa no I.E. Giner de los Ríos en Lisboa.

Ten participado en revistas e xornais como *Mealibra* (Portugal), *Agália*, *Novas da Galiza* ou *Cuadernos de Pedagogía*.

Obra
----

### Narrativa

* *Diário Comboio*, 2002, AGAL/Laiovento.
* *Em tránsito*, 2007, Difusora.
* *O décimo terceiro mês*, 2010, Ediçons do Trece/Sacaúntos.
* *Tempo Tardade*, 2020, Através Editora.

### Obras colectivas

* *Abadessa, oí dizer. Relatos eróticos de escritoras da Galiza*, 2017, Através Editora.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog da autora
* Ficha da autora na Biblioteca Virtual Galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12398656
* WorldCat
* VIAF: 36877481
* BNE: XX1370369
* ISNI: 0000 0000 5936 5267
* LCCN: nr2005027343

 |
**Manuel Fernández Lourido**, coñecido como **Manuel F. Lourido** ou **Lourido**, nado en Vigo e finado en Buenos Aires o 19 de novembro de 1920, foi un debuxante e ilustrador galego.

Traxectoria
-----------

Aasentado en Vigo, dende 1909 traballou como debuxante en La Metalúrgica, empresa dedicada á estampaión de folladelata. Publicou debuxos en prensa e fixo a portada do libro *O miñato e mais a pomba* de Avelino Rodríguez Elías. Foi vogal da directiva da Asociación General de Cultura. En 1911 fixo unha exposición no Círculo Mercantil que foi un éxito, e en 1912 participou na exposición do Centro Galego de Madrid. Emigrou a Río de Xaneiro en 1911. Despois marchou a Arxentina. Desde Buenos Aires colaborou en *Vida Gallega* e nas revistas arxentinas *Suevia*, *Plus Ultra* e *Caras y Caretas*. Enfermo, finou no Hospital Español de Temperley o 19 de novembro de 1920.

Vida persoal
------------

Casou en Vigo con Eva Montenegro Batista, que finou en Vigo en 1927, e foi pai de Manuel e María Ernestina Fernández Montenegro.

Notas
-----

1. ↑  *Nova Galicia*, 25-11-1920, p. 3.
2. ↑  *Diario de Pontevedra*, 13-6-1912, p. 2.
3. ↑  *Vida Gallega*, 33, 11-1911, p. 15.
4. ↑  *Vida Gallega*, 57, 5-6-1914, p. 41.
5. ↑  *El Correo de Galicia*, 21-11-1920, p. 2.
6. ↑  *El Correo de Galicia*, 21-11-1920, p. 1.
7. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-2-1927, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Martón, Gerardo G. (2-10-1994). "Fernández Lourido, el dibujante que triunfó en Argentina". *La Voz de Galicia*: 42.
Suspensorio: Vista anterior, lateral e posterior
Un **suspensorio** (ou *suspensor*) é un tipo de calzón deseñado para protexer os xenitais masculinos durante unha actividade vigorosa ou deportiva.

Características
---------------

Un suspensorio típico consiste nunha banda elastizada na cintura cunha bolsa de soporte onde poñer os xenitais e dúas tiras, que van desde a base da bolsa unha cara ao lado esquerdo e a outra ao dereito. Nalgunhas variantes do suspensor, a bolsa pode ter un lugar onde poñer unha coquilla para protexer os testículos e/ou o pene.

O seu nome en inglés é *jockstrap* (en referencia á súa orixe deportiva e ás tiras laterais que o caracterizan). A orixe desta peza atópase na indumentaria deportiva, a súa misión principal é manter suxeitos os xenitais para favorecer a comodidade no movemento nalgúns deportes.

Tipos de suspensor
------------------

### De bancha ancha con coquilla

Especialmente usados por xogadores de baseball e rugby, ademais na maioría dos deportes que implican un golpe nos testículos.

### De bancha ancha sen coquilla

É o máis comunmente usado en ximnasio e diariamente. Principalmente por loitadores, xogadores de fútbol americano, ciclistas e nas artes marciais.

Uso do suspensor
----------------

O seu uso é recomendado para calquera actividade física vigorosa nas cales corra risco o aparto xenital masculino, como unha escordadura ou un golpe. Benefícianse con el os deportistas (baseball, fútbol americano, artes marciais, ciclismo e rugby) ou quen fagan actividades que demanden esforzo como obreiros da construción, policías ou leñadores.

Tamén ten un uso medicinal, naqueles homes con hidrocele, varicocele, hematocele, ou espermatocele.

Debido á súa comodidade e lixeireza é que tamén algúns homes úsano por confort.

Como o escroto está separado da coxa, usar un suspensorio prevén o rozamento do escroto e reduce o impacto testicular. Os suspensores conservan menos humidade que as roupas de algodón e polo tanto son máis frescos e menos propensos a cultivar fungos nas rexións húmidas e quentes do órgano reprodutor masculino.

Na actualidade, o suspensorio é unha peza con menor demanda que outras como o tanga, pero que comeza a gañar mercado dentro das pezas de lencería masculina de uso común.

### Como usalo

Ponse como un slip e levántallo ata facer que a banda elástica chegue á altura da cintura e a bolsa levante os xenitais tanto como sexa confortable.

A algúns homes gústalles poñer o seu pene fláccido apuntando directamente cara a arriba, outros cara á esquerda ou dereita, e algúns directamente cara a abaixo, sobre o escroto. Esta última pode ser confortable se se usa coquilla.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25598912
* GEC: 0212307

 |
Un tómbolo en Grecia conectando o sur de Eubea a un illote.
Un **tómbolo** é un accidente xeográfico sedimentario, que forma unha estreita lingua de terra entre unha illa ou unha gran rocha afastada da costa e terra firme, ou entre dúas illas. Polo xeral, fórmanse debido a que as illas producen a difracción das ondas, depositándose area e canto rodado onde as ondas se encontran. As subidas do nivel do mar poden contribuír na sedimentación, posto que o material é empuxado cara a arriba.

Un exemplo é o caso de Chesil Beach, que conecta á Illa de Portland con Dorset, en Inglaterra, e que constitúe unha liña de pequenos pelouros redondeados paralela, relativamente, á costa. Ou o da Ponte de Adán ou Ponte de Rama, que na antigüidade se atopaba entre a India e Sri Lanka.

Véxase tamén
------------

* Istmo

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q498274
* EBID: ID
* MAG: 34421543
* Treccani: tombolo

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: World Trade Center.

O **World Trade Center 7**, ou **WTC 7**, é un edificio de Nova York situado no complexo do World Trade Center, no Baixo Manhattan. O nome *7 World Trade Center* refírese a dous edificios: a estrutura orixinal, completada en 1987 e destruída o 11 de setembro de 2001, e a estrutura actual, inaugurada en 2006. Os dous edificios construíunos Larry Silverstein, arrendatario do soar, que é propiedade da Autoridade Portuaria de Nova York e Nova Jersey.

O WTC 7 orixinal, de planta trapezoidal e con fachada de granito vermello, tiña unha altura de corenta e sete pisos. Un paso elevado de peóns conectaba o edificio coa praza do World Trade Center. O WTC 7 construíuse sobre unha subestación de enerxía da Consolidated Edison (Con Ed), o cal implicou unha xeira de restriccións infrecuentes no deseño da súa estrutura. Cando finalmente se inaugurou en 1987, Silverstein tivo dificultades para atraer alugueiros. En 1998, Salomon Brothers asinou un alugamento a longo prazo, e converteuse no principal arrendatario do edificio. O 11 de setembro de 2001, o edificio quedou danado polo derrubamento das Torres Xemelgas, e a súa integridade estrutural ficou comprometida polos lumes que se declararon ese mesmo día. O WTC 7 orixinal derrubouse ás 17:20 do 11 de setembro a causa do efecto combinado dos dous factores.

A construción do novo WTC 7 comezou no ano 2002 e rematou no 2006. Ten cincuenta e dúas plantas de altura e continúa sobre a subestación eléctrica de Con Ed, pero agora ocupa unha superficie que ocupaba o edificio orixinal para non interromper o paso de Greenwich Street, que vai de TriBeCa («Triangle Below Canal Street») até Battery Park atravesando a zona do World Trade Center; no espazo que antigamente ocupaba o WTC 7 hoxe tamén hai un pequeno parque. O novo edificio está limitado polas rúas de Greenwich, Vesey, Washington e Barclay. O deseño actual do WTC 7 pon máis énfase na seguridade, cun núcleo de formigón armado, escaleiras máis amplas e uns alicerces de aceiro máis resistentes ó lume.

Notas
-----

1. ↑  Council on Tall Buildings and Urban Habitat (ed.). "7 World Trade Center - The Skyscraper Center". Arquivado dende o orixinal o 05 de agosto de 2014. Consultado o 23 de maio de 2015.
2. ↑  7 World Trade Center, Skidmore, Owings & Merrill
3. ↑  Building Tenants, Silverstein Properties
4. ↑  World Trade Center Tour Arquivado 29 de outubro de 2016 en Wayback Machine. Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH)
5. ↑  "Emprego das siglas WTC". 07-10-2005. Arquivado dende o orixinal o 19-12-2005. Consultado o 30.3.2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***World Trade Center 7 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Atentados do 11 de setembro de 2001

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q270066
* CTBUH: 1117
* Emporis: 170407
* LCCN: sh2017005048
* Structurae: 20009231

 |
Viño de Madeira.
O **viño xeneroso**, ou **fortalecido** ou **fortificado**, é aquel viño que, no seu proceso de elaboración, incorpora procesos especiais para aumentar a súa estabilidade e aumentar a súa graduación alcohólica, sen perder por iso a súa condición de derivado natural da uva. Trátase exactamente dun viño seco, abocado ou doce ao que se lle engadiu alcohol vínico ou viño doce natural, resultando unha graduación alcohólica comprendida entre 14° e 23°.

Este tipo de viños naceu nos séculos XVI e XVII, como resultado da investigación de métodos para preservar o viño contra as condicións prexudiciais que implicaba o seu transporte, dende os países europeos produtores até os consumidores.

A técnica máis común para fortificar o viño consiste en engadir brandy durante ou antes do proceso de fermentación, resultando un viño de maior graduación alcohólica (17 a 25 graos Gay Lussac), de maior textura e sabores máis fortes. Xeralmente, este tipo de viños son máis doces debido aos azucres que non conseguiron fermentarse. Tamén ten maior estabilidade: unha vez aberta unha botella de viño fortificado, esta pode durar varios meses sen perder as súas propiedades ao gusto.

Viños xenerosos coñecidos son o viño de Xerez (España), o viño do Porto, o viño de Madeira (Portugal); ou o de Marsala (Italia).

Notas
-----

1. ↑  [academia.gal/documents/10157/704901/Dicionario+de+alimentacion+e+restauracion.pdf Dicionario de alimentación e restauración]

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Viño licoroso

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Viño xeneroso*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q722338
* BNCF: 10598
* BNF: 11962584t
* EBID: ID
* GND: 4149207-9
* JSTOR: fortified-wines
* LCCN: sh85050983
* MAG: 137765660

 |
**Duran Duran** é unha banda inglesa de New Wave formada en Birmingham en 1978. Foi un dos grupos máis exitosos dos anos 80 e un dos principais da "Segunda invasión británica" dos Estados Unidos, conducida pola MTV. Dende os anos 80 levan colocados 14 sinxelos no *top 10* británico e 21 na lista estadounidense *Billboard Hot 100* e ten vendidos, segundo o *Sunday Mercury*, máis de 100 millóns de discos.

Aínda que se lles considerou normalmente parte da escena New Romantic, xunto con bandas como Spandau Ballet, cando apareceron, posteriormente cambiaron esa imaxe. O grupo traballou con deseñadores de moda para crear unha imaxe distintiva e elegante que lles fixo gañarse o alcume de "os rapaces máis guapos do rock". Os controvertidos vídeos de Duran Duran, que incluían espidos parciais e suxerían sexualidade, fixéronse populares a comezos dos 80 na entón nova canle de vídeos MTV. Duran Duran estivo entre os primeiros grupos en ter vídeos rodados por directores profesionais con cámaras de cine de 35 mm, que lle daban aos seus vídeos unha aparencia moito máis coidada.

O grupo formárono Nick Rhodes, John Taylor e Stephen Duffy, entrando posteriormente Roger Taylor e, despois de numerosos cambios de persoal, Andy Taylor e Simon Le Bon (ningún dos Taylors son parentes, e Roger Taylor non debe confundirse co batería de Queen do mesmo nome). A banda nunca se separou, pero a formación cambiou para incluír ao guitarrista Warren Cuccurullo dende 1989 ata 2001 e ao batería Sterling Campbell dende 1989 ata 1991. A reunión dos cinco membros orixinais a comezos dos anos 2000 creou axitación entre os seareiros e os medios musicais. Andy Taylor deixou o grupo a mediados do ano 2006, e o guitarrista de Londres Dom Brown vén traballando dende entón con Duran Duran como músico de estudio e xira.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Duran Duran* | 1981 | Capitol/EMI |
| *Rio* | 1982 | Capitol/EMI |
| *Seven and the Ragged Tiger* | 1983 | Capitol/EMI |
| *Notorious* | 1986 | Capitol/EMI |
| *Big Thing* | 1988 | Capitol, Parlophone, EMI |
| *Liberty* | 1990 | Capitol, Parlophone, EMI |
| *Duran Duran (The Wedding Album)* | 1993 | Capitol, Parlophone, EMI |
| *Thank You* | 1995 | Capitol, Parlophone, EMI |
| *Medazzaland* | 1997 | Capitol/EMI |
| *Pop Trash* | 2000 | Hollywood |
| *Astronaut* | 2004 | Epic |
| *Red Carpet Massacre* | 2007 | Epic, Sony BMG |
| *All You Need Is Now* | 2010 | Tapemodern |
| *Paper Gods* | 2015 | Warner Bros. Records |
| *Future Past* | 2021 | BMG, Tape Modern |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58381
* WorldCat
* VIAF: 152387888
* AllMusic: mn0000128440
* BIBSYS: 10000776
* BNE: XX106980
* BNF: 13903099r
* Discogs: 10262
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 590099
* Genius: Duran-duran
* GND: 1212683-4
* IBDB: 470384
* IMDb: nm0243686
* ISNI: 0000 0001 0945 500X
* LAC: 0069D5374
* LCCN: n84088439
* MusicBrainz: ID
* NKC: ko2002102302
* NLA: 36208554
* Songkick: 427500
* SUDOC: 02778326X

 |
**Pedro Barrié Pastor**, nado na Coruña o 30 de xullo de 1843 e finado na mesma cidade o 27 de xaneiro de 1919, foi un banqueiro e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Sobriño de José Pastor Horta, dono da compañía "José Pastor y Cía.", empezou a traballar co seu tío e incorporouse como socio. Cando faleceu o seu tío en 1877, a compañía quedou nas súas mans, mantendo o seu nome. Foi presidente da Caja de Ahorros-Monte de Piedad de La Coruña e Comisario Regio de Fomento. Foi concelleiro da Coruña e membro da Junta de Defensa. En 1888 entrou a colaborar na compañía Ricardo Rodríguez Pastor, pasando a chamarse "Sobrinos de José Pastor". En 1915 incorporouse á compañía o fillo de Pedro Barrié Pastor, Pedro Barrié de la Maza, ao regresar da súa formación financeira en Alemaña, Gran Bretaña e Francia. Finou na Coruña o 27 de xaneiro de 1919.

Vida persoal
------------

Casou con Amalia de la Maza Agar, filla de Ramón de la Maza e neta de Pedro de Agar.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 28-1-1919, p. 1.
2. ↑  Necrolóxica en *El Ideal Gallego*, 28-1-1919, p. 5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534528
* DBE: pedro-barrie-pastor

 |
**Tanzila Khan** é unha activista paquistaní polos dereitos das persoas con discapacidade, autora e fundadora de Girlythings, unha aplicación móbil que distribúe toallas sanitarias a mulleres con discapacidades. Khan céntrase en aumentar a conciencia e o acceso á saúde e educación reprodutiva, especialmente para as persoas con discapacidades. Escribiu varios libros sobre o tema así como deu conferencias públicas e seminarios.

Tanzila naceu e medrou en Paquistán. Está discapacitada desde o seu nacemento e está confinada nunha cadeira de rodas. Khan obtivo a súa licenciatura en dereito internacional na Universidade de Londres.

Traballos
---------

Khan publicou o seu primeiro libro con 16 anos, e utilizou as ganancias para financiar proxectos comunitarios na súa área. Escribiu as seguintes obras:

* "A Story of Mexico"
* "The Perfect Situation"

Premios
-------

Khan gañou os seguintes premios polo seu activismo:

* Conector mozo do futuro (Swedish Institute)
* Líder xove (Women Deliver)
* Premio Khadija tul Kubra (premio nacional)
* Campioa xuvenil en Rise Up (Packard Fundation)
* Six-two Changemaker de 2018

Notas
-----

1. 1 2
2. ↑  "About Me – Tanzila Khan" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 14 de maio de 2021. Consultado o 2021-03-11.
3. 1 2
4. ↑
**Eduardo Andicoberry Ruiz**, nado en Erandio (Biscaia) en 1888 e finado en Tetuán o 5 de xaneiro de 1948, foi un xornalista, escritor e político español.

Traxectoria
-----------

Criado e educado entre Sevilla e Cádiz, onde o seu pai xestionaba unha compañía comercial dedicada á exportación, principalmente de viños de Xerez. Pertenceu á Juventud do Partido Republicano Radical en Cádiz e foi redactor de *El Radical Gaditano* en 1908. Traballou en *España Nueva*, *El Radical* de Madrid, *El Mundo*, *Semanario El Momento* e dende 1919 foi redactor de *El Imparcial* até a súa desaparición definitiva en 1933 (do que foi o seu último director).

Coa proclamación da Segunda República foi candidato do Partido Radical pola provincia de Xaén nas eleccións a deputados de 1931, non resultando elixido. En 1932 foi nomeado secretario do Comité Nacional do Partido Radical. Logo do triunfo da coalición antimarxista, na que estaba integrado o PRR nas eleccións de decembro de 1933, foi nomeado gobernador civil de Lugo o 20 de decembro de 1933, permanecendo no cargo até o 28 de xuño de 1934, cando foi cesado por diferenzas co seu partido. Abandonou a política, o xornalismo e a literatura. En 1936 traballaba como operario nunha fábrica de gasosas.

Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 foi detido en Madrid e posto a disposición dos Tribunales Populares de Urgencia por presunta desafección á República. Pasou un tempo na prisión de Porlier e foi finalmente posto en liberdade grazas ás testemuñas exculpatorias de significados dirixentes republicanos. No franquismo foi xefe de redacción na Xefatura de prensa do Protectorado Español de Marrocos.

Obras
-----

* *Lo que queda*.
* *Más que hembras*, 1913.
* *La felicidad*, 1915.
* *No son tan complejas*, 1916.
* *El horror del silencio*, 1916.
* *Tragedia sin sangre*, 1917.
* *El crimen de ser padre*, 1918.
* *La verdad de las cosas*, 1923.
* *Tartarín en Madrid*, 1930.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 5 de outubro de 2014.

### Ligazóns externas

* Biografía de Eduardo Andicoberry Ruiz *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533669
* WorldCat
* VIAF: 86948682
* BNE: XX1182136
* GND: 1224495454

 |
A ***Sagrada Familia con Rafael, Tobías e San Xerome***, coñecida como ***Virxe do peixe***, é unha pintura ó óleo sobre táboa de Rafael Sanzio realizada entre 1513 e 1514. Consérvase no Museo do Prado de Madrid.

Trátase dunha sacra conversación, é dicir, un cadro en que aparecen a Virxe e o Neno Xesús relacionados con santos. Nel aparece María entronizada sostén a Xesús sentada. Á dereita sitúase San Xerome con roupaxes cardinalicias e botando unha ollada á versión latina da Biblia que este erudito estableceu ou Vulgata. O león ós seus pés é o que, segundo a tradición, curou e domou. Á esquerda figura o arcanxo San Rafael, quen presenta ó Xesús neno a Tobías, que sostén o peixe que lle serviu para curar ó seu pai da cegueira. O peixe é tamén símbolo de Cristo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Virxe do peixe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Ficha no museo do Prado
* Audioguía do museo do Prado
**Eugenio González Fernández**, coñecido como **Chepas**, nado en Lavadores (Vigo) cara a 1904, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Carpinteiro en Lavadores. Afiliado ao Ateneo Libertario de Lavadores. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 enfrontouse aos sublevados e despois fuxiu ao monte. Finalmente foi detido. Xulgado en Pontevedra por rebelión militar o 10 de marzo de 1941 na causa 952/1939 xunto con Vicente Guillén Biel, foi condenado a reclusión perpétua. Cumpliu condena na Prisión de Pontevedra. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en setembro de 1941, e foi condenado polo Xulgado de Responsabilidades Políticas ao pago de 100 pesetas de multa en 1943.

Vida persoal
------------

Casou con Remedios Campos Román.

Notas
-----

1. ↑  *El Compostelano*, 12-9-1941, p. 2.
2. ↑  *BOE*, 5-11-1943, p. 3882 .

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Expediente de responsabilidades políticas contra Vicente Guillén Biel e Eugenio González Fernández
* Eugenio González Fernández na páxina web *Nomes e Voces*.
**Guillermo Vicente Santiago**, nado no Brasil en 1896 e finado en Pintán (A Guarda) o 10 de xaneiro de 1940, foi un industrial, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Empregado no Banco Nacional da Arxentina, logo na Guarda traballou na corresponsalía de banca da familia Nandín e máis tarde trasladouse a Tui. Era o propietario e director da imprenta onde se editaba *La Integridad* e os semanarios *Tierra* (1932) e *Tribuna* (1933), que dirixiu. Tamén foi colaborador e correspondente dos semanarios *Heraldo Guardés* e *Nuevo Heraldo*.

Militou en Acción Republicana, e despois en Izquierda Republicana da que foi presidente do grupo de Tui. Foi elixido alcalde de Tui o 16 de xullo de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 presidiu o Comité de Defensa da República. Cando caeu a resistencia, botouse ao monte con Antón Alonso Ríos. Tras vagar varios días por distintos lugares, déronlles acollida nunha casa en Torroña, onde permaneceron agochados dende o 31 de xullo até o día 11 de agosto. Polo perigo de seren atopados, decidiron marchar varios días para volver outra vez o 14 de agosto, permanecendo até o 19 de agosto. Alí chegaron a saber que andaban na súa procura. Guillermo debido a problemas pulmonares non puido seguir no monte e decidiu agocharse no domicilio familiar en Pintán, onde permaneceu nun zulo en tan malas condicións que a enfermidade agravouse a pesar das medicinas receitadas polo médico Darío Álvarez Blázquez. Faleceu a causa de tuberculose o 1 de maio de 1940.

Notas
-----

1. ↑  *Tribuna*, 6-8-1933, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Añoveros Trías de Bes, Xabier; Martínez Gamallo, Loli (2007). *Los alcaldes de Tui del siglo XX. Historia de la ciudad a través de los plenos municipales*. Pontevedra: Deputación. ISBN 978-84-612-2481-4.

### Ligazóns externas

* Biografía e imaxes
* Guillermo Vicente na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Benito Pérez Álvarez** |  **Alcalde de Tui** 16/7/1936 - 26/7/1936 | Sucesor:**José Peñarredonda Fernández** |
| Pyrgus armoricanus |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Familia: | Hesperiidae |
| Subfamilia: | Pyrginae |
| Xénero: | *Pyrgus* |
| Especie: | ***P. armoricanus*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Pyrgus armoricanus'**(Oberthür, 1910) |

A ***Pyrgus armoricanus*** é unha especie de lepidóptero da familia Hesperiidae, da subfamilia Pyrginae e do xénero *Pyrgus* .

Taxonomía
---------

*Pyrgus armoricanus* foi descrita por Charles Oberthür en 1910  .

### Subespecies

* *Pyrgus armoricus maroccanus* Picard, 1950; presente en Alxeria e Marrocos.
* *Pyrgus armoricus persicus* (Reverdin, 1913).

Descrición
----------

A *Pyrgus armoricanus* é unha pequena bolboreta cunha envergadura de 24 a 30 mm, de cor que varía entre caqui ou marrón, cunha franxa branca intercalada, unha sufusión branca e na parte frontal unha ornamentación de pequenas manchas brancas.

O reverso é de cor gris verdosa máis clara con manchas brancas cunha característica mancha ovalada  .

Bioloxía
--------

### Período de voo e invernada

A *Pyrgus armoricanus* voa en dúas xeracións en maio-xuño e logo en agosto-setembro, pero nunha soa xeración en xuño-xullo no norte da súa área de distribución  .

### Plantas hóspedes

As plantas hóspedes da súa eiruga son do xénero *Potentilla* : *Potentilla arenaria*, *Potentilla gelida*, *Potentilla pedata*, *Potentilla reptans*, *Potentilla tabernaemontani* e *Potentilla vesca* ; *Fragaria vesca* e *Helianthemum nummularium.*

Ecoloxía e distribución
-----------------------

A *Pyrgus armoricanus* está presente no norte de África, en Europa (pero ausente de Irlanda, Inglaterra, o bordo da Canle desde Francia ata Dinamarca e todo o norte de Europa) e está presente en Oriente Medio ata Irán  .

### Biotopo

A *Pyrgus armoricanus* reside en lugares secos, rochosos e herbosos  .

Notas
-----

1. 1 2 3  funet
2. ↑  P-Ch Nature le genre Pyrgus
3. 1 2 3  Tom Tolman e Richard Lewington (1997). *Guide des papillons d'Europe et d'Afrique du Nord (trad. do inglés)*. París: Delachaux et Niestlé. ISBN 978-2-603-01649-7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Tom Tolman e Richard Lewington (1997). *Guide des papillons d'Europe et d'Afrique du Nord (trad. do inglés)*. París: Delachaux et Niestlé. ISBN 978-2-603-01649-7.

### Ligazóns externas

* *(en alemán)* Lepiforum
* *(en inglés)* euroButterflies
* *(en inglés)* butterfly guide
* *(en inglés)* Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* *(en francés)* Lépi'Net
* *(en francés)* Papillons de Poitou-Charentes

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51252
* Dyntaxa: 101689
* EPPO: PYRGAR
* EUNIS: 90353
* FE: 440759
* FE-New: ID
* GBIF: 1949784
* iNaturalist: 332693
* IRMNG: 11394699
* LepIndex: 187286
* NBN: NHMSYS0000504012
* NCBI: 876069
* Soortenregister: 168382
* TAXREF: 53236
* Vlindernet: 1008

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C3062590

 |
**Juan González Martínez**, coñecido como **Perucho** e **Pinocho**, nado en Pontedeume en 1919 e finado en Monfero en 1949, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Electricista dos estaleiros de Ferrol e militante comunista. Reorganizou o PCE baixo a Unión Nacional Española (UNE) en Ferrol. Logo da redada que desmantelou o PCE en febreiro de 1946 botouse ao monte e uniuse á IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia. Da súa morte en 1949 hai dúas versións: unha afirma que morreu nun enfrontamento coa Garda Civil, e segundo outra foi acusado de traizón e executado pola guerrilla na zona de Pazos (Monfero).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Máiz, Bernardo (1988). *Galicia na II República e baixo o franquismo*. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-320-4.

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 80. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
| Pyrgus onopordi |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Familia: | Hesperiidae |
| Subfamilia: | Pyrginae |
| Xénero: | *Pyrgus* |
| Especie: | ***P. onopordi*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Pyrgus onopordi'**(Rambur, 1839) |

A ***Pyrgus onopordi*** é unha especie de lepidóptero da familia Hesperiidae, da subfamilia Pyrginae e do xénero *Pyrgus* .

Taxonomía
---------

*Pyrgus onopordi* foi descrita por Pierre Rambur en 1839 baixo o nome de *Hesperia onopordi*  .

Descrición
----------

A *Pyrgus onopordi* é unha pequena bolboreta cunha envergadura de 22 a 28 mm, dunha cor que varía de caqui a marrón, cunha franxa branca intercalada, cunha ornamentación de manchas brancas moi marcadas na parte dianteira e na traseira.

O reverso é verdoso máis claro con manchas brancas cunha característica mancha branca de engra nos cuartos traseiros.

Bioloxía
--------

### Período de voo e invernada

A *Pyrgus onopordi* voa en dúas ou tres xeracións entre abril e outubro  .

### Plantas hóspedes

As plantas hóspedes da súa eiruga son *Malope malacoides* e *Malva neglecta*  ,  .

Ecoloxía e distribución
-----------------------

A *Pyrgus onopordi* está presente no norte de África ( Alxeria e Marrocos ) no suroeste de Europa en Portugal, España, Francia e Italia  ,  .

### Biotopo

A *Pyrgus onopordi* atópase en prados floridos  .

Notas
-----

1. 1 2 3  funet
2. 1 2 3 4  (Tolman & Lewington 1997)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *(en alemán)* Lepiforum
* *(en inglés)* euroButterflies
* *(en inglés)* Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* *(en inglés)* butterfly guide
* *(en francés)* Lépi'Net
* *(en francés)* Papillons de Poitou-Charentes

### Bibliografía

* Tom Tolman e Richard Lewington (1997). *Guide des papillons d'Europe et d'Afrique du Nord (trad. do inglés)*. París: Delachaux et Niestlé. ISBN 978-2-603-01649-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51248
* EUNIS: 90348
* FE: 440754
* FE-New: ID
* GBIF: 1949954
* iNaturalist: 362089
* IRMNG: 10279204
* LepIndex: 187520
* NCBI: 1107716
* Soortenregister: 168384
* TAXREF: 53251

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C3902791

 |
**Alfonso Mandado Vázquez**, nado en Gondomar en 1952, doutor enxeñeiro industrial e profesor de organización de empresas na Universidade de Vigo, é un antigo xogador afeccionado de fútbol, balonmán e rugby que salientou como directivo deportivo presidindo a Federación Española de Rugby entre 2001 e 2012, ocupando a vicepresidencia do Comité Olímpico Español e a vicepresidencia do consello de administración da *Fédération Internationale de Rugby Amateur*. Dende 2009 preside o Club Baloncesto Baiona e dende 2014 tamén o Gondomar Club de Fútbol.

En política, foi concelleiro en Baiona e tamén en Gondomar. O seu pai, Alfonso Mandado Robles, foi alcalde de Baiona entre 1972 e 1974.

Traxectoria no deporte
----------------------

Alfonso Mandado comezou a súa traxectoria deportiva xogando no Gondomar CF da súa localidade natal. Daquela o club acadou o seu primeiro ascenso á Terceira División. Por mor dos seus estudos residiu en Santiago de Compostela e en Bilbao. En Santiago xogou na SD Compostela e en Bilbao xogou a balonmán e comezou a practicar rugby. Rematou os seus estudos en Madrid onde defendeu as cores do Club de Rugby Cisneros, equipo de referencia nacional nos anos 70 e 80. Xa de volta en Galicia xogou no CDU Santiago e volveu ó seu club de fútbol que mesmo adestrou, até que foi chamado por Antonio Moreno Romo de Arce para que houbese un directivo galego na FER baixo a súa presidencia. Ocupou o cargo de director da selección sub-23 dende 1996 e despois da selección absoluta. Foi membro da directiva tamén baixo a presidencia de Alberto Pico Marín até o seu falecemento en 2001. Entón Alfonso Mandado presentou a súa candidatura para presidir a federación e foi elixido, ocupando o cargo de presidente durante tres lexislaturas.

Notas
-----

1. ↑  Rafael Olmedo, Alfonso Mandado y Antonio Goce distinciones especiales en la "Gala do Deporte de Baiona" Arquivado 25 de setembro de 2019 en Wayback Machine. *(en castelán)*
2. ↑  Alfonso Mandado recibe la Orden Olímpica de Plata Arquivado 25 de setembro de 2019 en Wayback Machine. *(en castelán)*
3. ↑  Entrevista a Alfonso Mandado, presidente do Gondomar CF *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Federación Española de Rugby
* Gondomar Club de Fútbol
* Club de Rugby Cisneros
***El asombroso mundo de Borjamari y Pocholo*** é un filme cómico que protagonizan Santiago Segura e Javier Gutiérrez e que foi estreado no ano 2004.

Argumento
---------

Trátase de dous irmáns que quedaron estancados nos anos 1980 e levan unha existencia patética no Madrid actual, onde viven na casa dos seus pais.

Borjamari (Santiago Segura) leva polos de Lacoste mentres que Pocholo (Javier Gutiérrez) é partidario das camisas de Ralph Lauren. Adoitan discutir entre eles para saber quen gañaría nun duelo entre o crocodilo de Lacoste e o xinete de Ralph Lauren. Ambos levan zapatos náuticos de Sebago e seguen indo en Vespino á discoteca onde ían de mozos, o Aguacates. Son seareiros do Real Madrid

As aventuras destes dous irmáns desprégase en torno a unha vella relación co seu curmán Pelayo -interpretado por Guillermo Toledo- o cal para vingarse de como o trataban na infancia, failles crer que o grupo Mecano vai reunirse nun concerto sorpresa no Parque Warner de San Martín de la Vega. Borjamari e Pocholo saen de viaxe acompañados de Paloma (Pilar Castro) nun Mazda RX-8, unha odisea durante a cal os tres descobren que teñen mundo interior.

A culminación da película é unha viaxe lisérxica durante a que Borjamari e Pocholo cren presenciar a reaparición de Mecano cantando *Aire*. Aínda que a experiencia foi produto da súa imaxinación, proporciónalle a felicidade. Finalmente reencóntranse na zapatería Farrutx da rúa Serrano con Paloma, a cal pola súa parte, madurou.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3310984
* FilmAffinity: 798466
* IMDb: tt0425758
* LUMIERE: 22519
* OFDb: 67980
* Rotten Tomatoes: el-asombroso-mundo-de-borjamari-y-pocholo
* TMDb: 135696

 |
**Juan Manuel Espada Montaos**, nado en Vilaza (Monterrei) o 17 de outubro de 1843 e finado en Verín o 15 de novembro de 1913, foi un médico militar galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato no Instituto de Ourense. Matriculouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, que deixou para seguir a carreira de Medicina e Cirurxía, conseguindo a licenciatura e o doutoramento na Universidade Central de Madrid. Ingresou por oposición no Corpo de Sanidade da Armada e marchou a Cuba en 1869, onde residiu durante doce anos, alcanzando o grao de capitán-médico. Opositou á cátedra de Medicina, ocupando o primeiro posto na terna, pero o ministro non firmou o nomeamento. Foi un dos principais valedores da cultura gallega en Cuba, propulsor, con Waldo Álvarez Ínsua (1879), do Centro Galego da Habana, e redactor da súa primeira carta orgánica. Con el creou *El Eco de Galicia* (1878), colaborando cos seus artigos, e tamén en *La Ilustración Gallega y Asturiana*, *Revista Gallega* da Coruña, *Eco de Galicia* de Buenos Aires, e *Nuevo Támega* de Verín. O 27 de xuño de 1881, licenciado total, retirouse á súa casa de Vilaza, exercendo como médico no Balneario de Vilaza e en Verín, onde finou o 15 novembro de 1913.

Artigos
-------

* "Del Regionalismo gallego en Cuba", *Galicia. Revista Regional*, 8 (1888).
* "Los gallegos fuera de Galicia", *Revista Gallega*, 579 (1906).
* "Del modo de desterrar el caciquismo en Galicia", *Revista Gallega*, 589 (1906).
* "Algo sobre el gallego", *Revista Gallega*, 625 (1907).

Recoñecementos
--------------

Tomou parte no desembarco de Cinco Villas en 1877, polo que recibiu a Cruz Vermella de Primeira Clase ao Mérito Naval. Concedéronlle varia condecoracións militares e civis.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 20-11-1913, p. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q87655500
* DBE: juan-manuel-espada-montaos

 |
***A crise carnívora*** (en castelán: *La crisis carnívora*) é un filme de animación español dirixido por Pedro Rivero e protagonizado por Enrique San Francisco, que foi estreado no 2008. É unha produción de Continental Animación, Abrakam Estudio, Dream e Semprecinema que conta axuda da Consellería de Cultura e Deporte da Xunta de Galicia, ICAA e a participación de TVG, TV3 e ETB.

Estreouse en galego nalgúns cines de Galicia (Filmax da Coruña, Termas de Lugo, Área Central de Santiago e Gran Vía de Vigo) o 16 de maio de 2008. Foi o primeiro filme realizado en animación flash. A animación foi feita por Nikodemo, os responsables da serie de éxito de Internet Cálico Electrónico. Antes da proxección do filme proxectouse un capítulo inédito de devandita serie.

Sinopse
-------

Grazas ó Pacto Vexetariano, tódolos animais conviven en paz e harmonía. Todos menos un: a hiena Crevel, que vive coa angustiosa sensación de non volver a probala carne. Decidido a calmalo seu bandullo, unha noite Crevel acode ó cemiterio disposto a devoralos cadáveres, pero non pode facelo, porque non hai ningún. O león Pérsicus e o seu consigliere, o tigre Altaicus, organizaron toda unha rede alimenticia cos defuntos para manter os seus hábitos carnívoros. Ó ser descubertos, acusan a Crevel da brutal profanación, obrigándoo a fuxir da ira dos herbívoros. Pero Crevel regresará do exilio cun plan para derrocar ós felinos. Oculto baixo un disfrace do xabarín Willy, propón ós herbívoros unha grande alianza para tomalo poder, valéndose do recordo dun heroe lendario que se enfrontou no seu día ó consigliere Altaicus: o lobo Wolfeimer.

Galardóns e nomeamentos
-----------------------

### Premios Mestre Mateo

| Ano | Categoría | Receptor | Resultado |
| --- | --- | --- | --- |
| 2008 | Mellor filme de animación | Continental Producciones | Nomeado |

Notas
-----

1. ↑  Estrease 'A crise carnívora', a primeira longametraxe española en Flash
2. ↑  "PRESÉNTASE NA CORUÑA A PELÍCULA EN FLASH "A CRISE CARNIVORA"". *Academiagalegaudiovisual.com*. 14 de maio de 2008. Consultado o 4 de marzo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na IMDb *(en inglés)*
* Ficha en Filmaffinity *(en castelán)*
* Web Oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5396171
* FilmAffinity: 976745
* IMDb: tt0820054
* LUMIERE: 31950
* TMDb: 56752

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Carballo (homónimos) e Torto.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Carballotorto.
Coordenadas: 43°12′26″N 8°01′45″O﻿ / ﻿43.2071, -8.0293

**Carballo Torto** é un lugar da parroquia de Vilarraso no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2009 tiña 62 habitantes (35 homes e 27 mulleres).

Historia
--------

Cartel de acceso a Carballo Torto.
Carballo Torto aparece citado na sentenza de 1385 do xuíz real polo preito dos veciños contra o señorío de Sobrado dos Monxes polos abusos que sufrían:

> 
> 
> E otrosí en razon de las mujeres que eran tenudas de ir servir duas vezes en el año al granjero de carballo tuerto en la manera que dicha es fallo que tal servicio é tal fuero que non es onesto e por mal e desonestidad que se podría ende seguir mando que tal fuero que non se faga. 
> 
> 

Os abusos do dereito de pernada ligan coas ulteriores revoltas dos irmandiños no século XIV, ao se queixaren por escrito de numerosas violacións, non só por parte do seu señor, senón tamén por parte dos seus comandados: 

> 
> 
> Testimonia un clérigo que el Duque derrocó la fortaleza de Marceo por dous abades que lle durmian con las damas e acolléronse a la fortaleza.
> 
>

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Vilarraso

| Lugares da parroquia de Vilarraso no concello coruñés de Aranga |  |
| --- | --- |
| O Apeadeiro de Orosa | A Carballeira | Carballo Torto | Os Carneiros | A Castellana | Castrobó | Os Ferreiros | Orosa | Penas do Porto | Santiso | Vilarraso | Vilourís |

### Parroquias de Aranga

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Aranga |  |
| --- | --- |
| Aranga (San Paio) | Cambás (San Pedro) | Feás (San Pedro) | Muniferral (San Cristovo) | San Vicente de Fervenzas (San Vicente) | Vilarraso (San Lourenzo) |

Notas
-----

1. ↑  Nomenclátor da Xunta de Galicia
2. ↑  Vicetto, Benito. *Historia de Galicia*, VI, Ferrol, 1872, p.62. Citado en:Barros, Carlos (1993). "Rito y violación: derecho de pernada en la Baja Edad Media.". *Historia Social* (16): 4–5. ISSN 0214-2570.
3. ↑  Boletín del Museo Arqueológico de Orense, VI, 1950-1, p. 118. Citado en Barros, Carlos (28-29 de agosto de 1991). *Rito y violación: derecho de pernada en la Baja Edad Media*. Primeras Jornadas de Historia de las Mujeres, Luján (Argentina). *h-debate.com*. Archived from the original on 18 de novembro de 2012. Consultado o 12 de xuño de 2019.
Coordenadas: 42°32′33″N 7°29′42″O﻿ / ﻿42.54250, -7.49500

O **porto seco de Monforte de Lemos** é unha plataforma loxística para a distribución de mercadorías situada no concello de Monforte de Lemos, na provincia de Lugo.

Situación e accesos
-------------------

Atópase ao nordés da vila de Monforte de Lemos, xunto á liña ferroviaria León-A Coruña, uns metros ao norte da estación de Monforte de Lemos.

Descrición
----------

Foi inaugurado o 28 de febreiro de 2014 polo presidente da Xunta de Galicia Alberto Núñez Feijoo e o alcalde de Monforte Severino Rodríguez Díaz, despois de trece anos de obras e con seis de atraso sobre os prazos inicialmente previstos. Conta cunha superficie de 146.000 metros cadrados urbanizados nesta primeira fase.

Anos despois da súa inauguración aínda non se instalou ningunha empresa no porto seco.

Notas
-----

1. ↑  "Monforte xa ten porto seco, seis anos despois do previsto". *La Voz de Galicia*. 1 de marzo de 2014. Consultado o 10 de maio de 2020.
2. ↑  "O porto seco non arranca e Bóveda proxecta ampliar o seu polígono". *La Voz de Galicia*. 16 de febreiro de 2019. Consultado o 10 de maio de 2020.