A **Rutenia subcarpática** ou **Rutenia transcarpática**, coñecida tamén como *Rutenia carpática*, *Ucraína carpática*, *Ucraína transcarpática*, *Zakarpattia*, *Rusinko*, *Rus subcarpática* ou *Subcarpacia* (rusino e ucraíno: Карпатська Русь, romanizado: *Karpats’ka Rus’*; ruso: Карпатская Русь, romanizado: *Karpatskaya Rus’*; eslovaco e checo: *Podkarpatská Rus*; húngaro *Kárpátalja*; romanés *Transcarpatia*; polaco *Zakarpacie*; yidiss קאַרפַּאטן רוּס) é unha pequena rexión da Europa central que hoxe en día, na súa maior parte, constitúe óblast de Zakarpatia na Ucraína suroccidental (en ucraíno: *Zakarpats’ka oblast’*), así como unha pequena parte do extremo oriental de Eslovaquia (principalmente os kraj de Prešov e de Košice), Lemkovyna de Polonia e Maramureş en Romanía.

En canto á diversidade étnica, está habitada por ucraínos, rusinos, lemkos (que son de orixe polaca), húngaros, eslovacos, romaneses, búlgaros e rusos. Ademais, ten pequenas minorías de bogomilos, hutsul, xudeus, xitanos e zekler ou csango (etnicamente maxiares dunha igrexa ortodoxa).

Nomenclatura
------------

A nomenclatura da rexión depende da perspectiva xeográfica e do punto de vista dos pobos que a compoñen. Así, desde unha perspectiva húngara, eslovaca ou checa descríbese a rexión como Subcarpatia, (baixo os Cárpatos) mentres que desde unha perspectiva de ucraína e rusa coñécese como Transcarpatia (ao outro lado dos Cárpatos).

Durante o período no que a rexión estivo administrada polo Reino de Hungría, durante aproximadamente mil anos, denominouse oficialmente polos húngaros como Subcarpatia (húngaro: *Kárpátalja*) ou *Alta Hungría nororiental*.

Rutenia subcarpática (extremo oriental) dentro de Checoslovaquia, (1928-1938).
Despois do Tratado de Trianón de 1920 e a desintegración de Austria-Hungría, a rexión pasou a formar parte de Checoslovaquia baixo o goberno de Gregory Zatkovich. Até 1938-1939 denominouse *Rusinsko* ou *Karpatske Rusinsko*, e despois *Rus Subcarpática* (checo e eslovaco: *Podkarpatská Rus*) ou *Ucraína Subcarpática* (checo e eslovaco: *Podkarpatská Ukrajina*), e desde 1927 como a *Rexión Subcarpática* (checo: *Země podkarpatoruská*, eslovaco: *Krajina podkarpatoruská*).

Os nomes non oficiais alternativos utilizados en Checoslovaquia antes da Segunda guerra mundial inclúen *Subcarpatia* (checo e eslovaco: *Podkarpatsko*), *Transcarpatia* (checo e eslovaco: *Zakarpatsko*), *Ucraína transcarpática* (checo e eslovaco: *Zakarpatská Ukrajina*), *Rus/Rutenia Carpatiana* (checo e eslovaco: *Karpatská Rus*) e, rara vez, *Rus/Rutenia húngara* (checo: *Uherská Rus*, eslovaco: *Uhorská Rus*).

A rexión declarou a súa efémera independencia en 1939 como *Cárpato-Ucraína*, antes de ser anexionada polo Reino de Hungría (1920-1945).

**Mapa étnico de de Zakarpatia en 2001**.  
En rosa, ucraínos (incluíndo os rusinos).  
En verde, húngaros  
En amarelo, romaneses  
En azul, mestura de ucraínos e rusos.  
Nota: Os romanís non están representados no mapa.

Notas
-----

1. ↑  "Subcarpathian Rus’/Podkarpats’ka Rus’". Arquivado dende o orixinal o 24 de xullo de 2008. Consultado o 10 de xuño de 2007.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Rutenia subcarpática*** |

### Bibliografía

* Magocsi, Paul R. (1978): *The Shaping of a National Identity. Subcarpathian Rus, 1848-1948*. Cambridge, Massachusetts (USA) / Londres. ISBN 0-674-80579-8.
* Nemec, Frantisek & Vladimir Moudry (1980): *The Soviet Seizure of Subcarpathian Ruthenia*. Toronto: Hyperion Press. ISBN 0-8305-0085-5.
* Shandor, Vincent (1997): *Carpatho-Ukraine in the Twentieth Century. A Political and Legal History*. Cambridge, Mass. Harvard U.P. for the Ukrainian Research Institute, Harvard University. ISBN 0-916458-86-5.
* Subtelny, Orest (2000): *Ukraine: A History*. Toronto: University of Toronto Press. ISBN 0-8020-8390-0.
* Wilson, Andrew (2002): *The Ukrainians: Unexpected Nation*, Yale University Press. ISBN 0-300-09309-8.

### Outros artigos

* Rutenia
* Cárpato-Ucraína
* Checoslovaquia
* Hungría
* Historia de Ucraína
* Óblast de Zakarpatia

### Ligazóns externas

* The Carpatho-Rusyn knowledge base *(en inglés)*
* Carpatho-Rusyns por Paul R. Magocsi, Carpatho-Rusyns, brochure published by The Carpatho-Rusyn Research Center, 1995. *(en inglés)*
* THE CARPATHO-RUSSIANS: A BRIEF HISTORY *(en inglés)*
* Carpatho-Ukraine (*Karpatska Ukraina*) en Internet Encyclopedia of Ukraine. *(en inglés)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12141429
* WorldCat
* VIAF: 144266274
* BRE: 3149778
* EBID: ID

 |