| Iberolacerta |
| --- |
| *Iberolacerta monticola* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Reptilia |
| Orde: | Squamata |
| Familia: | Lacertidae |
| Xénero: | ***Iberolacerta*** |

 |
| especies |
| 8, *ver texto*. |

***Iberolacerta*** é un xénero de lagartas da familia Lacertidae do que se describiron polo menos 8 especies, que viven principalmente en España e Francia, e hai unha especie centroeuropea. En Galicia poden atoparse dúas especies deste xénero: *I. galani* e *I. monticola*.

Distribución
------------

As especies de *Iberolacerta* son lagartos de montaña europeos esencialmente da Península Ibérica e zona pirenaica de Francia. *I. horvanthi* atópase en países centroeuropeos (Austria, norte de Italia, Eslovenia, Croacia); foi localizada unha vez no sur de Alemaña pero desde entón non volveu ser atopada e podería ser unha introdución feita polo ser humano.

Características
---------------

Son características xerais: cabeza e corpo deprimidos; de 7 a 9 dentes premaxilares; ~26 vértebras presacras (nos machos); costelas inscricionais; rabos de brillantes cores nas crías.

Algunhas das especies deste xénero teñen características específicas como: escamas rostral e frontonasal; unha escama postanal; escamas supranasal e loreal anterior; 36 ou menos macrocromosomas; embrións nos ovos acabados de poñer algo desenvolvidos.

### Tamaño e forma

Pequenas especies de ata ~85 mm de longo, pero en todas as especies as femias son meirandes ca os machos.

* **Cranio**

O cranio ten de 7 a 9 dentes premaxilares, non hai dente pterigoideo, e teñen un proceso nasal delgado. Ademais hai unha separación entre o óso frontal e o postorbital.
* **Esqueleto post-cranial**

*Iberolacerta* presenta vértebras presacras que son distintas segundo o sexo. Os machos presentan de 25 a 26 vértebras presacras, mentres que as femias poden ter de 26 a 29. Ambos os sexos teñen unha media de 6 vértebras presacrais posteriores con costelas relativamente curtas. As vértebras do rabo poden ter o patrón común de tipo A ou o menos común de tipo B.
* **Cor**

A coloración dorsal presenta raias, bandas e manchas preto ou sobre a columna vertebral. Na parte ventral son brancos, amarelo claro, laranxa intenso, ou verdes. Os rabos dos individuos xuvenís son con frecuencia verdes brillantes ou azuis.
* **Cromosomas**

O número diploide (2n) de autosomas é de 36 ou menos. Os cromosomas sexuais poden ser de dous tipos dependendo do número de cromosomas Z, que son específicos de especie, chamados tipo ZW e tipo Z1Z2W. Os cromosomas poden conter un organizador nucleolar nos macrocromosomas grandes, o que se denomina tipo L, ou nos macrocromosomas medianos, o que se denomina tipo M.
* **Reprodución**

Durante a copulación o macho morde e agarra os flancos das femias, para realizar a fertilización dos ovos. Poñen de 3 a 10 ovos. Nos ovos que se acaban de poñer o desenvolvemento do embrión está algo avanzado, e tardan en incubarse, segundo a especie, de 23 a 36 días.
* **Ecoloxía**

Estas lagartas son xeralmente habitantes das rochas da superficie firme pero poden atoparse asociadas con áreas con pequenas pedras soltas.

Especies
--------

* *Iberolacerta aranica*

*I. aranica* está localizada nos Pireneos centrais. As poboacións desta especie viven en hábitats rochosos de tipo alpino. A poboación está en diminución. Imaxe.
* *Iberolacerta aurelioi*

*I. aurelioi* localízase nos Pireneos entre Andorra, España e Francia. Os seus tamaños de poboación van de 10 a 200 individuos. A tendencia é a unha diminución da poboación. Imaxe.
* *Iberolacerta bonnali*

*I. bonnali* está localizada nos Pireneos centrais. As poboacións maiores están nos hábitas máis adecuados e están fragmentadas nos hábitats peores. A tendencia da poboación é estable. Imaxe.
* *Iberolacerta cyreni*

*I. cyreni* localízase nas montañas centrais de España na Serra de Béjar, Serra de Gredos, La Serrota e Serra do Guadarrama. As súas poboacións son abundantes en determinadas áreas. A tendencia da poboación desta especie é á diminución. Imaxe.
* *Iberolacerta galani*

*I. galani* está locaizado en España, na zona de León e algunhas poden detectarse nos límites da provincia de Ourense, concentrándose na Serra Segundera, Serra da Cabrera, Serra do Eje ou Pena Trevinca e Serra do Teleno. As poboacións son moi abondosas. A tendencia desta poboación non se coñece. Imaxe.
* *Iberolacerta horvathi*

*I. horvathi* localizouse nas montañas do sur de Austria, nordeste de Italia, oeste de Eslovenia, e oeste de Croacia. As poboacións desta especie son abondosas localmente. A tendencia da poboación é estable. Imaxe.
* *Iberolacerta martinezricai*

*I. martinezricai* localízase en España na rexión de Serra Segundera, Salamanca. As poboacións son moi raras, xa que a maioría están localizadas no pico das montañas. A tendencia é á súa diminución. Imaxe.
* *Iberolacerta monticola*

*I. monticola* localízase en España na zona Cantábrica e en Galicia, e tamén en Portugal na Serra da Estrela. As poboacións destas especies aparecen nos hábitats máis axeitados, pero están moi localizadas. A tendencia das poboacións desta especie é á diminucuión. Imaxe.

Evolución
---------

Crese que houbo moita especiación no xénero *Iberolacerta* debido aos ciclos glaciais do Plistoceno e á fragmentación do hábitat no Holoceno, no que moitas poboacións quedaron illadas en zonas montañosas. Por exemplo, *I. monticola* foi estudada para determinar a causa da súa especiación. Analizáronse as secuencias dos ADNs mitocondriais de 17 poboacións de *I. monticola* nunha rexión de control e nos loci do citocromo b, de todo o cuadrante noroeste da Península Ibérica. Os resultados levaron á conclusión que se correlacionaban co modelo "refuxios dentro de refuxios", xa que as análises filoxeográficas comparativas mostraron patróns de subdivisións xenéticas consistentes. Isto suxire que o illamento en cadeas montañosas podería ser a causa da formación de especies en *Iberolacerta*.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  13. Arnold, E. N. O. Arribas, and S. Carranza (March 2007). "Systematics of the Palaearctic and Oriental lizard tribe Lacertini (Squamata: Lacertidae: Lacertinae), with descriptions of eight new genera". Zootaxa 1430: 44-66. ISBN 978-1-86977-097-6 (paperback). ISBN 978-1-86977-098-3
2. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Patrick Haffner 2009. Iberolacerta aranica. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014
3. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Iñigo Martínez-Solano 2009. Iberolacerta aurelioi. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014
4. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Iñigo Martínez-Solano 2009. Iberolacerta bonnali. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
5. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Iñigo Martínez-Solano 2009. Iberolacerta cyreni. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
6. 1 2 3  Arribas 2009. Iberolacerta galani. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
7. 1 2 3  Milan Vogrin, Wolfgang Böhme, Pierre-André Crochet, Hans Konrad Nettmann, Roberto Sindaco, Antonio Romano 2009. Iberolacerta horvathi. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
8. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Iñigo Martínez-Solano 2009. Iberolacerta martinezricai. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
9. 1 2 3  Valentin Pérez-Mellado, Marc Cheylan, Iñigo Martínez-Solano 2009. Iberolacerta monticola. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.3. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 23 November 2014.
10. ↑  Crochet PA, Chaline O, Surget-Groba Y, Debain C, Cheylan M (2004) "Speciation in mountains: phylogeography and phylogeny of the rock lizards genus Iberolacerta (Reptilia: Lacertidae)". Mol Phylogenet Evol 30: 860–866
11. 1 2 3  Remon, N. P. Galan, M. Villa, O. Arribas and H. Naveira (June 2013). "Causes and evolutionary consequences of population subdivision of an Iberian mountain lizard, Iberolacerta monticola". PLoS One 8 (6): 1-15. DOI: 10.1371/journal.pone.0066034. PMCID: PMC3676366.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ****Iberolacerta**** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ****Iberolacerta**** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q137706
* MAG: 2780484775

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Iberolacerta
* EOL: 35970
* FE: 214638
* FE-New: ID
* GBIF: 2469778
* iNaturalist: 35963
* IRMNG: 1256460
* ITIS: 1155166
* NBN: NHMSYS0020930187
* NCBI: 176665
* uBio: 4615277

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1202467

 |