**Cláudio Filipe de Oliveira Basto**, nado en Viana do Castelo o 13 de agosto de 1886 e finado en Carcavelos o 2 de maio de 1945, foi un etnógrafo e filólogo portugués.

Traxectoria
-----------

Fixo os estudos de ensino secundario en Viana do Castelo, o curso xeral, e en Braga os estudos complementarios. Fixo o curso médico cirúrxico na Facultade de medicina do Porto, defendendo a tese *Alma doente (a génese da psicastenia)*. Participou na folga académica de 1907, sendo un dos organizadores no Porto, e está entre os alumnos que rexeitaron ser exculpados, non presentándose ós exames. Nesa época fundou xunto con Leonardo Coimbra, Jaime Cortesão e Álvaro Pinto a revista *Nova Silva*, da que se desligou cando no segundo número se fixo crítica de Afonso Costa. Concluíu os estudos no 1911, amante da súa terra e de espírito eminentemente pedagóxico, practicamente non vai exercer en medicina.

Casou no 1917 en Lisboa, coa súa colega de profesión Hermínia Costa de Oliveira Basto, con quen tivo un fillo. A actividade principal foi a docencia; no instituto de Viana do Castelo, onde estudara, impartiu as disciplinas de Letras e de Ciencias, tamén impartiu clases de ensino secundario, ensino superior e clases de ensino técnico. Exerceu durante algúns anos funcións de médico escolar; do 1911 ó 1926. En 1944 afastouse da actividade docente por motivos de saúde.

Exerceu durante a súa etapa de profesorado actividade relacionadas coa investigación e divulgación científica, centrando o seu interese na etnografía e na filoloxía, dedicando parte fundamental da súa obra ó estudo da cultura tradicional do Alto Minho.

Foi fundador ou co-fundador das revistas *Límia*, *Lusa* e *Portucale* entre outras, deixando numerosos artigos breves sobre a lingua portuguesa nas revistas que dirixía ou nas que colaborou. Hai un busto de Cláudio Basto creado por Manuel Rocha en Viana do Castelo.

Obra
----

### Estudos etnográficos na *Revista Lusitana*

Portada de Revista Lusitana nº 31 (1933).
O seu primeiro traballo filolóxico de certa extensión, «*Falas e tradições do distrito de Viana do Castelo*», foi publicado na Revista Lusitana (nº 13, 1910), que fundara José Leite de Vasconcelos no 1889.

En «*Nomes das "agulhas" sêcas*», Revista Lusitana (nº 19, 1916) describe os nomes para denominar á folla do piñeiro no norte de Portugal, indicando os lugares onde se emprega cada termo.

Fai un coidadoso estudo acerca da «*"Saudade" en Português e Galego*», publicado na Revista Lusitana (nº 17, 1914), e despois en separata o ano seguinte, un ensaio en sete páxinas sobre as diferentes formas de "saudade". E sobre o tema apunta Cáudio Basto varios exemplos de formas recollidas principalmente no libro *Follas Novas* de Rosalía de Castro.

> 
> 
> *Non topo, en verdade, estudo máis grato que o do vocábulo saudade, o cal vivindo na lingua dos dous pobos, xunguíndoos a dozura dos co-dialectos e os temperamentos iguais, é sen dúbida un dos máis agarimosos e expresivos vencellos de consanguinidade, ou mellor, de unidade*.
> Cláudio Basto
> 

### Outros traballos etnográficos

En 1930 publicou *Traje à Vianesa*, iniciada en 1923 coma un breve ensaio titulado «*Do Traje "à vianesa" em geral e do traje de Alfife em especial*», configurando os estudos relativos ó traxe popular.

Cláudio Basto ocupouse con frecuencia de asuntos que até ese momento non suscitaran interese nos filólogos: «*A linguagem dos gestos em Portugal (esbôço etnográfico)*», na Revista Lusitana (nº 36, 1938); «*Formação popular de "nomes-de-unidade"*», en Miscelânea de estudos em honra de D. Carolina Michaëlis de Vasconcellos (1933), onde recompila palabras coa terminación –eiro, que no canto de colectivo, fan referencia a obxectos individuais, polo menos entre a xente do norte de Portugal; «*Formas de tratamento, em português*», Revista Lusitana (29, 1931).

Nas revistas que dirixiu ou nas que colaborou, lémbrese que foi fundador ou co-fundador de varias revistas, deixou numerosos artigos breves sobre a lingua portuguesa, resaltando o uso popular pándego, etimoloxías inesperadas ou algunha explicación de ortografía.

### Labor enciclopédica

Tamén cabe sinalar seu labor de recensión; como a serie de «*Nótulas ao Novo Dicionário*», publicadas na Fôlha de Viana (1913-1916) sobre a obra de Cândido de Figueiredo. Escribiu algunhas noticias biográficas de filólogos; sobre Gonçalves Viana, na Revista Lusitana (nº 17, 1914), de Teófilo Braga, Revista Lusitana (nº 28, 1930), de Mário Barreto, en Portucale (nº 4, 1931). Fai para a Enciclopédia Portuguesa e Brasileira (1943) algúns artigos, merece resaltar o referido a «*Dialectos portugueses*», onde o filólogo vianés fai unha revisión bastante completa da dialectografía portuguesa.

### Estudos literarios

Realizou algúns traballos que teñen certo interese no referente ós estudos literarios: *A linguagem de Camilo* (1927), sobre Camilo Castelo Branco; *A linguagem de Fialho* (1917), sobre Fialho de Almeida; *Foi Eça de Queirós um plagiador?* (1924), sobre Eça de Queirós. Preparou a edición anotada de *Os Lusíadas* (1930), escribindo amais outros artigos de camonoloxía.

### Obra literaria propia

Ten ademais obra de cronista, novelista e poeta: *Ironia Galante* (1912); *Flores do frio* (1922); *O Doutor Diabo* (1928).

Notas
-----

1. 1 2 3  História da Língua Portuguesa em linha. Biografías: Cláudio Filipe de Oliveira Basto Arquivado 20 de agosto de 2012 en Wayback Machine.. Instituto Camões, en portugués.
2. 1 2  MatrizPCI: Basto, Cláudio Filipe de Oliveira Arquivado 16 de decembro de 2014 en Wayback Machine. en portugués.
3. ↑  e-médico+ Cláudio Basto Arquivado 16 de decembro de 2014 en Wayback Machine. en portugués.
4. ↑  Busto a Cláudio Basto. "Por iniciativa de Viana do Castelo erixiuse este busto a Cláudio Filipe de Oliveira Basto".
5. ↑  Actas do Congreso internacional de estudios sobre Rosalía de Castro e o seu tempo (1986), Universidade de Santiago de Compostela.
6. ↑  Sebastián Martínez-Risco (1979): *O mar e a saudade*; Biblioteca Virtual Galega. Universidade da Coruña.
7. ↑  Fraguas, A. (15 de novembro de 1931). "Basto, Claudio. Traje a Vianesa". *Nós* (95): 218.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nomes da folla do piñeiro en Galicia

### Bibliografía

* Hermínia Basto, como organizadora: *Miscelânea de Estudos à Memória de Cláudio Basto*, contando coa colaboración de corenta escritores e amigos que conviviran con el. Porto (1948).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19363527
* WorldCat
* VIAF: 8196098
* BIBSYS: 10068749
* GND: 11936221X
* ISNI: 0000 0000 6674 9015
* LCCN: n92014549
* NTA: 130538140
* OL: OL368603A
* PTBNP: 13516
* SUDOC: 254463681

 |