| < | Eón Fanerozoico |   |
| --- |
| 

---

 |
| **Paleozoico*** Cámbrico
* Ordovícico
* Silúrico
* Devoniano
* Carbonífero
* Permiano

**Mesozoico*** Triásico
* Xurásico
* Cretáceo

**Cenozoico*** Paleoxeno
* Neoxeno
 |

No escala de tempo xeolóxico, o **Cretáceo** é o período da era Mesozoica do eón Fanerozoico que está comprendido entre 145 millóns e 500 mil e 65 millóns e 500 mil anos atrás, aproximadamente. O período Cretáceo sucede o período Xurásico da súa era e precede o período Paleoxeno da era Cenozoica do seu eón. 

Divídese nas épocas Cretáceo Inferior e Cretáceo Superior, da máis antiga para a máis recente.

Durante o Cretáceo, os dinosauros alcanzan a seu cumio, mais ao fin do período acaba ocorrendo a extinción dos dinosauros. É no mesmo período cando xorden os mamíferos placentarios primitivos.

Cambios xeográficos e climáticos
--------------------------------

Mapapundi do **Cretáceo** Superior.Ao longo do Cretáceo, a configuración dos continentes continuou o seu proceso de fragmentación a partir do supercontinente Panxea. Isto levou a un aumento da diversidade de hábitats e a unha maior separación entre as poboacións de especies, impulsando a especiación. O clima do Cretáceo caracterizouse pola súa calidez, cunha notable diminución dos casquetes polares, o que permitiu unha ampla distribución das especies tanto en latitudes altas como baixas.

Biodiversidade do Cretáceo
--------------------------

Ademais dos dinosauros, que dominaban os ecosistemas terrestres, o Cretáceo foi testemuña da expansión das anxiospermas (plantas con flor), que revolucionaron as cadeas alimentarias e proporcionaron novos nichos ecolóxicos. Nos mares e océanos, os invertebrados, como os amonites e os belemnites, proliferaban, mentres que un grupo de dinosauros emplumados comezaban a diversificarse en especies que son as antepasadas das primeiras aves modernas.

Luis Walter Alvarez (esquerda) e o seu fillo Walter Alvarez (dereita) no límite K-T en Bottaccione Gorge, Italia, onde investigaron as concentracións anómalas de iridio que contribuíron á hipótese do impacto de asteroides como causa da extinción masiva do Cretáceo-Paleoxeno.

Extinción no Cretáceo-Terciario
-------------------------------

*Artigo principal**:* Extinción dos dinosauros.A fin do Cretáceo marcouse por unha extinción masiva, na que desapareceron moitas especies, incluídos todos os dinosauros non aviarios. A causa principal críase que foi o impacto dun grande meteorito na rexión que hoxe é a península de Iucatán, o que provocou cambios climáticos catastróficos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cretáceo*.
2. ↑  Monroe, James S. (James Stewart) (2001). *The changing earth : exploring geology and evolution*. Pacific Grove, CA : Brooks/Cole-Thomson Learning. ISBN 978-0-534-38468-5.
3. ↑  Benton, M. J. (Michael J. ) (2015). *When life nearly died : the greatest mass extinction of all time*. London : Thames & Hudson. ISBN 978-0-500-29193-1.
4. ↑  Benton, Michael J.; Wilf, Peter; Sauquet, Hervé (2022-03). "The Angiosperm Terrestrial Revolution and the origins of modern biodiversity". *New Phytologist* (en inglés) **233** (5): 2017–2035. ISSN 0028-646X. doi:10.1111/nph.17822.
5. ↑  D. B. Weishampel, *Dinosaurs, the Encyclopedia*, McFarland & Company, Inc. 1996.
6. ↑  ThriftBooks. "The Dinosaur Papers: 1676-1906 book by D.b. Weishampel". *ThriftBooks* (en inglés). Consultado o 2024-03-25.
7. ↑  Schulte, Peter; Alegret, Laia; Arenillas, Ignacio; Arz, José A.; Barton, Penny J.; Bown, Paul R.; Bralower, Timothy J.; Christeson, Gail L.; Claeys, Philippe (2010-03-05). "The Chicxulub Asteroid Impact and Mass Extinction at the Cretaceous-Paleogene Boundary". *Science* (en inglés) **327** (5970): 1214–1218. ISSN 0036-8075. doi:10.1126/science.1177265.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cretáceo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Cráter de Chicxulub
* Paleoarte
* Paleontoloxía
* Xeoloxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44626
* AAT: 300391260
* BNCF: 30512
* BNF: 11975339c
* BRE: 2202966
* EBID: ID
* GEA: 4396
* GEC: 0020605
* GND: 4135819-3
* LCCN: sh85097127
* MAG: 12294951
* NDL: 00562851
* NKC: ph124941
* PSH: 4623

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeoloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---