recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Os **Jilin Tonggang Northeast Tigers** (chinés: 吉林通钢东北虎), tamén coñecidos como **Jilin Tonggang** ou **Jilin Northeast Tigers**, son un equipo profesional de baloncesto chinés con sede na cidade de Changchun (Jilin). Os Northeast Tigers compiten na Division Norte da Chinese Basketball Association (CBA), máxima competición do baloncesto chinés. O equipo xoga os seus partidos como local no Pavillón de Changchun, recinto con capacidade para 4.299 espectadores. O patrocinador do club é o Grupo Tonggang, mentres que a súa mascota é o tigre siberiano.

Historia
--------

Os Jilin Tonggang Northeast Tigers foron fundados en 1956. A súa época de maior éxito foron as décadas de 1970 e 1980. En 1984 gañaron o Torneo Nacional de Baloncesto Masculino, acabando na terceira posición nos Xogos Nacionais da China en 1987. No verán de 1998 participou en la CBL, a segunda división chinesa, acabando na terceira posición, vendo frustradas as súas aspiracións de ascenso á Chinese Basketball Association (CBA), mais a renuncia do equipo da Armada chinesa á súa praza fixo que o Jilin se fixese coa mesma.

Xogadores
---------

### Destacados

* República Popular da China Cui Jinmin
* República Popular da China Sun Jun
* República Popular da China Xue Yuyang
* Estados Unidos Denzel Bowles
* Estados Unidos Jabari Brown
* Estados Unidos Bob Donewald, Jr.
* Estados Unidos Roderick Gregoire
* Estados Unidos Marcus Session
* Estados Unidos Dewarick Spencer
* Estados Unidos Malcolm Thomas
* Estados Unidos David Vanterpool
* Estados Unidos Marcus Williams
* Irán Mehdi Kamrani
* Nixeria Josh Akognon
* Porto Rico Peter John Ramos
* Senegal Babacar Camara
* Siria Michel Madanly
* Venezuela Leon Rodgers

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na páxina da CBA
**Kevin Jermaine Ollie**, nado en Dallas (Texas) o 27 de decembro de 1972, é un ex xogador americano de baloncesto profesional. Xogou en once franquías da NBA en trece tempadas. Actualmente é adestrador asistente do equipo de baloncesto masculino dos UConn Huskies da Universidade de Connecticut.

Traxectoria profesional
-----------------------

Ollie foi ao Crenshaw High School nos Ánxeles (California). Despois estivo catro tempadas (1991-95) xogando para a Universidade de Connecticut. Tras rematar o seu período universitario, uniuse aos Connecticut Pride da Continental Basketball Association, onde xogou 2 dúas tempadas (1995-97). Despois diso, dende a tempada 1997-98, pasou 13 tempadas na NBA con 11 equipos diferentes (nalgún deles en varias ocasións).

Na tempada 2005-06, Ollie tivo o rol de titular nos Sixers co adestrador Maurice Cheeks. Os Minnesota Timberwolves fixeron capitán do equipo a Ollie durante a tempada 2008-09. Foi despois fichado polos Oklahoma City Thunder o 1 de agosto de 2009. Tras esa tempada, Ollie retirouse e uniuse aos UConn Huskies coma adestrador asistente.

Notas
-----

1. ↑  "Kevin Ollie #12 Guard Arquivado 23 de decembro de 2008 en Wayback Machine.." *National Basketball Association*. Consultado o 11 de outubro de 2008.
2. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en NBA.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2779315
* Basketball-Reference: ollieke01
* NBA: 1563

 |
**Kevin Roche**, nado o 14 de xuño de 1922, é un arquitecto norteamericano de orixe irlandesa.

Traxectoria
-----------

Naceu en Dublín, aínda que se criou nunha poboación pequena do condado de Cork. Estudou arquitectura na Universidade de Dublín. Cando rematou a carreira, traballou durante tres anos nun despacho de arquitectos, no que colaborou no deseño dos exteriores dun importante proxecto. En 1948 abandonou Dublín e, tras un curto período no que traballou con outros arquitectos, emigrou aos Estados Unidos para estudar con Mies van der Rohe.Rematada esta época de nova formación, permaneceu na América e conseguiu un emprego no despacho de Eero Saarinen. Aos cinco anos converteuse en socio principal de Saarinen e cando este faleceu no 1961, continuou o seu labor, asociándose cun enxeñeiro de estruturas, John Dinkeloo. Xunto con el terminou proxectos tan significativos de Saarinen como a terminal da TWA no aeroporto Kennedy de Nova York ou o arco de St. Louis.

Residente definitivo nos Estados Unidos, Roche adquiriu a nacionalidade norteamericana. Roche deseñou varios edificios que foron catalogados como monumentos nacionais nos Estados Unidos. O seu despacho foi durante algún tempo o preferido polas grandes compañías para deseñar os seus edificios corporativos. Recibiu encargos de todo o mundo para realizar estes edificios. No 1982 Roche gañou o Premio Pritzker de arquitectura, o máximo galardón neste eido, comparábel ao premio Nobel. Só no período de 1962 a 1982 Roche deseñou máis de 50 proxectos.

Está considerado como un dos arquitectos máis creativos no deseño de edificios acristalados. As súas obras son imaxinativas e innovadoras, sen que por iso incorporen elementos innecesarios.

Principais proxectos
--------------------

* Fábrica de Cummins Engine (Columbus, Indiana)
* Edificio corporativo Deere and Co. (Moline, Illinois)
* Edificio corporativo General Foods (Rye, Nova York)
* Ampliación do Museo Metropolitano (Nova York)
* Museo de Oakland (California)
* Edificio da Fundación Ford (Nova York)
* Edificio *Nations Bank Plaza* (Atlanta)
* Sede corporativa de Bouyges (París)
* Hotel Plaza das Nacións Unidas (Nova York)
* *Power Center for the Performing Arts*, Universidade de Míchigan (Chicago)
* Facultade de Belas Artes, Universidade de Massachusetts (Amherst, Boston)
* Banco *Irwin Union and Trust Company Addition*
* Edificio *College Life Insurance* (Indianápolis)
* Edificio *Knights of Columbus* (New Haven, Connecticut)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía e proxectos *(en castelán)*

Modelo:PremiosPritzker

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q332610
* WorldCat
* VIAF: 40170981
* BIBSYS: 90349445
* BNE: XX5146163
* BNF: 16545924c
* BRE: 3516977
* CANTIC: a11123874
* CiNii: DA01607385
* EBID: ID
* FAST: 163527
* GEC: 0248052
* GND: 11860161X
* ISNI: 0000 0000 8375 190X
* LCCN: n85069293
* Munzinger: 00000023671
* NDL: 00454440
* NLA: 35664967
* NTA: 072199830
* openMLOL: 215098
* RKD: 277660
* SELIBR: 350599
* SNAC: w6tx40fx
* SUDOC: 152566732
* ULAN: 500032415

 |
**L'Aube Nouvelle** (A nova alba) é o himno nacional de Benín. Foi escrito e composto por Gilbert Jean Dagnon. Adoptouse dende a independencia en 1960.

Letra
-----

### En francés

Jadis à son appel, nos aïeux sans faiblesse   

Ont su avec courage, ardeur, pleins d'allégresse  

Livrer au prix du sang des combat éclatants.  

Accourez vous aussi, bâtisseurs du présent,  

Plus forts dans l'unité, chaqu'jour à la tâche,  

Pour la postérité, construisez sans relâche.

Retrouso  

Enfants du Bénin, debout!  

La liberté d'un cri sonore  

Chante aux premiers feux de l'aurore;  

Enfants du Bénin, debout!

Quand partout souffle un vent de colère et de haine.  

Béninois, sois fier, et d'une âme sereine,  

Confiant dans l'avenir, regarde ton drapeau!  

Dans le vert tu liras l'espor du renouveau,  

De tes aïeux le rouge évoque le courage;  

Des plus riches trésors le jaune est le présage.

Retrouso

Tes monts ensoleillés, tes palmiers, ta verdure,  

Cher Bénin, partout font ta vive parure.  

Ton sol offre à chacun la richesse des fruits.  

Bénin, désormais que tes fils tous unis  

D'un fraternel élan partagent l'espérance  

De te voir à jamais heureux dans l'abondance.

Retrouso

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Benin: *L'Aube Nouvelle*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q273110
* MusicBrainz: ID

 |
***L'Arminuta*** ("A Retornada" no dialecto abruzo) é unha novela en lingua italiana da escritora Donatella Di Pietrantonio, publicada en 2017 por Giulio Einaudi Editore. Foi vencedora do Premio Campiello nese mesmo ano.

Trama
-----

O título refírese á protagonista, unha rapaza de trece anos sen saber o motivo, volve vivir coa súa familia biolóxica despois de estar toda a súa infancia cunha familia diferente que tomara pola propia. Enfróntase a unha vida dura nun contorno pobre, alleo e hostil. Só establece contacto coa irmá Adriana, pouco faladora, o irmán máis vello Vincenzo e o bebé Giuseppe. Especialmente difícil é o trato coa nai.

Ao cabo dun tempo sabe que fora adoptada por Adalgisa porque esta non fora nai. Máis tarde Adalgisa fica embarazada con outra persoa, e ante a chegada dun bebé, a nena marcha da cidade costeira á aldea coa nai biolóxica.

Ao tempo, a rapaza prosegue os seus estudos na escola, onde destaca polas súas competencias.

Narración
---------

A obra está narrada en primeira persoa, seguindo unha orde cronolóxica en capítulos curtos. A linguaxe é sinxela e expresiva.

Notas
-----

1. 1 2  Roberto Ciuffini (27 de marzo de 2017). "Le due madri di Donatella Di Pietrantonio: intervista alla scrittrice abruzzese diventata un caso editoriale nazionale". *news-town.it* (en italiano). Arquivado dende o orixinal o 01 de abril de 2019. Consultado o 09 de xaneiro de 2019.
2. ↑  "Campiello: vince Donatella Di Pietrantonio con "L'Arminuta"". *la Repubblica* (en italiano). 9 de setembro de 2017.
3. ↑  Eleonora Falci (10 de setembro de 2017). "Campiello, vince l'Abruzzo con L'Arminuta". *ilcapoluogo.it* (en italiano).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Di Pietrantonio, Donatella (2017). *L'Arminuta*. Einaudi. ISBN 978-88-584-2485-8.
|  |
| --- |
| Abecedario |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee |
| Ff | Gg | Hh | Ii | Ll |
| Mm | Nn | Ññ | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu |
| Vv | Xx | Zz |
|  **Non galego:** Çç - Jj - Kk - Ww - Yy  |

O **G** (**gue** ou **ga**) é a sétima letra do alfabeto galego, e representa os fonemas oclusivo velar sonoro /g/ e aproximante velar sonoro /ɰ/, amais do fonema aspirado fricativo velar xordo /x/ existente en zonas con gheada.

Usos
----

A Forza G é a forza centrífuga que experimenta un corpo que se despraza a grandes velocidades, así como ás forzas de aceleración e deceleración. É moi frecuente falar de forza G en aeronáutica e tamén en deportes como a Fórmula 1, onde os pilotos sofren continuas aceleracións e deceleracións ó largo da competencia.

O punto G é unha localización na vaxina que provoca intenso pracer ó ser estimulado.

En bioquímica **G** é a abreviatura da guanina, unha base dos ácidos nucleicos (ADN ou ARN).

Véxase tamén
------------

Entradas da enciclopedia que comezan por G

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***g*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***gue*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***ga*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9739
* EBID: ID

 |
| Ge cirílico |
| --- |
|  |
| Alfabeto cirílico |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | Ё | Є | Ж | Ѕ | З |
| И | І | Ї | Й | Ј | К | Л |
| Љ | М | Н | Њ | О | П | Р |
| С | Т | Ћ | Ќ | У | Ў | Ф |
| Х | Ц | Ч | Џ | Ш | Щ | Ъ |
| Ы | Ь | Э | Ю | Я |
| Letras Arcaicas |
| Ҁ | Ѹ | Ѡ | Ѿ | Ѻ | Ѣ | ІА |
| Ѥ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ | Ѱ |
| Ѳ | Ѵ | Ѷ | Ӏ |   |   |   |

**Ge** ou **He** (Г, г) é unha letra do alfabeto cirílico. Pronúnciase de formas distintas en distintas linguas.

Provén da gamma grega e semella exacta a ela, a Ge maíuscula semella unha gamma maíuscula, mentres que a Ge minúscula semella unha gamma maíuscula pero máis pequena.

En ruso, serbio, búlgaro e macedonio Ge pronúnciase coma un "G" (p.e. coma en *gato*).

En ucraíno e belaruso chámase "He" e pronúnciase similar a un "H" inglés suave, mentres que o fonema "G" que representa nas demais linguas represéntase mediante un Ghe.

Códigos
-------

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Codificación de caracteres | Maiúscula/Minúscula | Decimal | Hexadecimal | Octal | Binario |
| Unicode | Maiúscula | 1043 | 0413 | 002023 | 0000010000010011 |
| Minúscula | 1075 | 0433 | 002063 | 0000010000110011 |
| ISO 8859-5 | Maiúscula | 179 | b3 | 263 | 0010110011 |
| Minúscula | 211 | d3 | 323 | 0011010011 |
| KOI 8 | Maiúscula | 231 | e7 | 347 | 0011100111 |
| Minúscula | 199 | c7 | 307 | 0011000111 |
| Windows 1251 | Maiúscula | 195 | c3 | 303 | 0011000011 |
| Minúscula | 227 | e3 | 343 | 0011100011 |

As súas correspondencias en HTML son: &#1043; ou &#x413; para a maíuscula e &#1075; ou &#x433; para a minúscula.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16335
* BRE: 2337900

 |
|  |
| --- |
|  |
| Fíos de entrada de corrente a medir | Resorte de retroceso |

Un **galvanómetro** é un instrumento usado para indicar o paso de corrente eléctrica por un circuíto e para a medida precisa da súa intensidade.

Adoitan estar baseados nos efectos magnéticos ou térmicos causados polo paso da corrente.

No caso dos magnéticos poden ser de **imán móbil** ou de **cadro móbil**.

Nun galvanómetro de **imán móbil** a agulla indicadora está asociada a un imán que se atopa situado no interior dunha bobina pola que circula a corrente que tratamos de medir e que crea un campo magnético que, dependendo do sentido da mesma, produce unha atracción ou repulsión do imán proporcional á intensidade de dita corrente.

No galvanómetro de **cadro móbil** o efecto é similar, diferindo unicamente en que neste caso a agulla indicadora está asociada a unha pequena bobina, pola que circula a corrente a medir e que se atopa no seo do campo magnético producido por un imán fixo.

No diagrama da dereita está representado un galvanómetro de cadro móbil, no que en vermello se aprecia a bobina ou cadro móbil e en verde o resorte que fai que a agulla indicadora volva á posición de repouso unha vez que cesa o paso de corrente.

No caso dos galvanómetros **térmicos**, o que se pon de manifesto é o alargamento producido, ao quentarse polo *Efecto Joule* ao paso da corrente, un fío moi fino enrolado a un cilindro solidario coa agulla indicadora. Loxicamente o maior ou menor alargamento é proporcional á intensidade da corrente.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179472
* AAT: 300197519
* BNCF: 43395
* BNF: 12306061m
* EBID: ID
* GEC: 0111083
* GND: 4155912-5
* JSTOR: galvanometers
* LCCN: sh85052886
* MAG: 29420128
* PSH: 2325

 |
Caricatura dun cadáver galvanizado.
O **galvanismo** é unha teoría neurolóxica desenvolvida por Luigi Galvani, segundo a cal o cerebro dos animais produce electricidade que é transferida polos nervios, acumulada nos músculos e disparada para producir o movemento dos membros. Esta singular teoría percorreu os claustros universitarios europeos entre finais do século XVIII e primeiras décadas do XIX. Os experimentos con animais, e ata con cadáveres humanos, alentaban a secreta esperanza de que, mediante a electricidade, puidesen sanarse enfermidades que provocaban parálises e aínda reanimar un corpo morto. Esas experiencias poden considerarse un remoto antecedente do desfibrilador cardíaco moderno.

En 1818, na universidade de Glasgow, o médico Andrew Ure marabillou un auditorio cheo de xente aplicando corrente ao nervio frénico esquerdo e ao diafragma do cadáver dun axusticiado na forca, co que logrou a reanimación do corpo. Todo terminou nun frenético festival de horror cando se aplicou corrente ao nervio supraorbital e ao talón. A medida que subía a voltaxe, "exhibíronse as muecas máis horribles. Rabia, horror, desesperación, angustia e sorrisos espantosos acompañaron a súa horrible expresión no rostro do asasino", narrou o propio Ure.

Dous anos antes, nun castelo suízo, Mary Shelley concibira a novela *Frankenstein ou o moderno Prometeo*, na que é moi clara a referencia aos experimentos que entón se facían coa electricidade, que apaixonaban ao marido de Mary, o poeta Percy Bysshe Shelley, e ao grupo de intelectuais que a rodeaba. A teoría dun fluído eléctrico nervioso, producido polo cerebro, conducido polos nervios e almacenado nos músculos, foi abandonada polos científicos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Galvanismo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Frankenstein

### Ligazóns externas

* Galvanismo en Corrosion Doctors *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1492797
* GEC: 0111076
* MAG: 2777105127
* NKC: ph395774

 |
**Georges Buchard**, tamén coñecido como **Géo Buchard**, nado en Harfleur o 21 de setembro de 1893 e finado o 22 de xaneiro de 1987, foi un tirador de esgrima francés, gañador de seis medallas olímpicas. Irmán do tamén medallista olímpico Gustave Buchard.

Traxectoria
-----------

Especialista na modalidade de espada, competiu por primeira volta nun campionato de Francia en 1921. participou con trinta anos nos Xogos Olímpicos de 1924 celebrados en París, gañando a medalla de ouro en espada por equipos e finalizando sétimo na proba individual. En 1925 logrou o seu primeiro campionato nacional francés, posición que repetiu en 1927. Nos Xogos Olímpicos de 1928 de Ámsterdan logrou dúas medallas de prata, individual e por equipos, metal que revalidou na proba individual nos Xogos Olímpicos de 1932 dos Ánxeles. Nestes mesmos xogos gañou, así mesmo, a medalla de ouro na proba por equipos. Finalmente, nos Xogos Olímpicos de 1936 de Berlín gañou a medalla de bronce na proba por equipos.

Ao longo da súa carreira gañou seis medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, cinco delas de ouro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* www.olympic.org - Georges Bruchard
* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Georges Bruchard

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1369056
* WorldCat
* VIAF: 9007151838001620520002
* BNF: 177071009
* ISNI: 0000 0004 6429 3076
* OCID: georges-buchard
* Sports Reference: geo-buchard-1

 |
George o Solitario.
**George o Solitario** foi o nome dado ao último espécime coñecido da subespecie *Geochelone nigra abingdonii* (ou *Chelonoidis nigra abingdonii* ou, co status de especie, *Chelonoidis abingdonii*), unha das once subespecies da tartaruga das Galápagos, nativa das Illas Galápagos. Finou o 24 de xuño de 2012, extinguíndose así a subespecie.

Historia e características
--------------------------

Xurxo foi atopado na illa Pinta en 1971 por uns cazadores de cabras. O seu nome deriva de que se cre que é o último da súa subespecie, e posibelmente en honra do actor cómico estadounidense George Gobel (*Lonesome George* en inglés). Foi acollido no Centro de Investigación Charles Darwin das illas. Calculábase que tiña sobre 100 anos de vida, nunhas especies que poden vivir ata entre 120 e 200 anos.

Aínda que non está descartada a posibilidade de que haxa algún outro exemplar na illa de Pinta desta subespecie, nos últimos corenta anos non foi avistado ningún, e xa cando se atopou a Xurxo críase que as tartarugas desa illa estaban extintas. Con todo, Xurxo foi pechado xunto con dúas femias de *Geochelone nigra becki* da illa Wolf, unha subespecie similar (tamén chamada *Chelonoidis nigra becki* ou, co status de especie, *Chelonoidis becki*), coa esperanza de que os seus xenes se conservasen na descendencia, pero estes experimentos de reprodución en catividade non tiveron éxito.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Nicholls, H. (2006) *Lonesome George: The Life and Loves of a Conservation Icon*, Macmillan Science, Londres, 2006.
* Tortoise & Freshwater Turtle Specialist Group 1996. *Geochelone nigra ssp. abingdoni*. In: IUCN 2006. *2006 IUCN Red List of Threatened Species*. <www.iucnredlist.org>. Descargado o 20 de maio de 2006.
* *Lonesome George: The Life and Loves of a Conservation Icon* (ISBN 1-4039-4576-4) by Henry Nicholls.

### Ligazóns externas

* O solitario Xurxo na web da Charles Darwin Foundation *(en inglés)*
* Lonesome George Dies *(en inglés)*
**Georges Antoine Rochegrosse** (Francés: [ʒɔʁʒ ɑ̃twan ʁɔʃɡʁɔs]) nado o 2 de agosto de 1859 e finado o 7 de novembro de 1938, foi un pintor histórico e decorativo francés.

Traxectoria
-----------

Naceu en Versalles e estudou en París con Jules Joseph Lefebvre e Gustave Clarence Rodolphe Boulanger. Os seus temas son xeralmente históricos, e tratounos a unha escala colosal e nun estilo emotivo e naturalista, cun especial deleite arredor de temas e detalles ásperos e horribles.

### Carreira

Debutou no Salón de París en 1882 con *Vitellis traîné dans les rues de Rome par la populace (Vitellius arrastrado polas rúas de Roma polo pobo)* (1882; Sens). Seguiulle ao ano seguinte con *Andromaque* (1882–83; Musée des Beaux-Arts de Rouen ), que gañou o prestixioso Prix du Salon dese ano. Seguiron *La Jacquerie* (1885), *Le mort de Babylone (A caída de Babilonia)* (1891), *A morte do emperador Xeta* (1899; Musée de Picardie, Amiens) e *Os embaixadores bárbaros na corte de Xustiniano* (1907), todos os cales exemplifican a súa pintura forte e animada pero sensacional e moitas veces brutal. Noutro estilo e de fermosas cores é o seu *Le Chevalier aux Fleurs (O cabaleiro das flores)* (1894; Musée d'Orsay, París ; RF 898).

Foi elixido Oficial da Lexión de Honra en 1892 e recibiu a Medalla de Honra en 1906 por *The Red Delight*. Rochegrosse tamén ilustrou varios libros. Algúns dos debuxos destas ilustracións están no Departamento de Estampas e Debuxos do Museo Británico de Londres. Viviu os seus últimos anos en Alxeria, pero volveu a París onde morreu e está enterrado no cemiterio de Montparnasse. A súa esposa, Marie Rochegrosse (de soltera Leblond), morrera en 1920.

Escolma de obras
----------------

**Pinturas**

* O Rei das FloresO Rei das Flores
* Marie Rochegrosse no comedorMarie Rochegrosse no comedor
* Retrato de Sarah Bernhardt disfrazadaRetrato de Sarah Bernhardt disfrazada
* Vitelio arrastrado polo pobo polas rúas de RomaVitelio arrastrado polo pobo polas rúas de Roma

**Carteis**

* Poster para Louise (1900) de Gustave CharpentierPoster para *Louise* (1900) de Gustave Charpentier
* Reprodución fototípica da arte de Rochegrosse utilizada no cartel da estrea de Pelléas et Mélisande (1902) de Claude Debussy e Maurice MaeterlinckReprodución fototípica da arte de Rochegrosse utilizada no cartel da estrea de *Pelléas et Mélisande* (1902) de Claude Debussy e Maurice Maeterlinck
* Cartel para Don Quichotte (1910) de Jules MassenetCartel para *Don Quichotte* (1910) de Jules Massenet
* Cartel para a estrea de Pénélope (1913) en ParísCartel para a estrea de *Pénélope* (1913) en París

Notas
-----

1. ↑  Waller, S. (ed.), *Foreign Artists and Communities in Modern Paris, 1870–1914: Strangers in Paradise,* Routledge, 2017, p. 119.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Georges Rochegrosse Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Gilman, D. C.; Peck, H. T.; Colby, F. M. eds. (1905). "Rochegrosse". *New International Encyclopedia* (1ª ed.). a York: Mead Dodd
**Adi** **Finau Tamari Tabakaucoro** é unha ex política de Fidxi, que traballou como Axudante do Ministerio para Mulleres, Cultura e Benestar Social no gabinete interino formado por Laisenia Qarase a raíz do golpe de Fidxi de 2000. Ocupou o cargo ata que un goberno electo tomou poder en setembro de 2001. Presentouse como candidata independente na circunscrición aberta de Tailevu South Lomaiviti nas eleccións de 2001, pero non tivo éxito.

Tabakaucoro é membro do clan Tui Kaba, a familia real de Tailevu e da Confederación Kubuna. Foi franca nos seus chamamentos para que o próximo Vunivalu de Bau (xeralmente recoñecido como o título principal máis alto de Fidxi) sexa elixido por todo o clan Tui Kaba, en lugar de ser designado por uns poucos anciáns.

Traxectoria
-----------

Tabakaucoro naceu en Savusavu, Cakaudrove e criouse na vila de Nagigi. Ela foi a segunda de catro fillos. O seu pai, Ratu Josefa Tabakaucoro (1900-1993), era de Bau, Tailevu. Durante a nenez de Tabakaucoro vendía copra para axudar ás finanzas familiares. A súa nai Eka (1919-1992) era ama de casa. 

Tabakaucoro asistiu á escola do distrito de Navatu en Nasinu, a escola Draiba Fijian, a escola Adi Cakobau e a escola secundaria Suva. Estudou historia na Universidade de Vitoria en Wellington de 1964-1967. Para complementar a súa bolsa do goberno, tivo varios traballos a tempo parcial. Traballaba como aia e camareira. Tamén traballaba nunha tenda de velas e nunha fábrica de costura de panos e fundas de almofada. Despois de graduarse, realizou unha formación docente en Epsom Secondary Teachers College.

Finau Tabakaucoro ten un fillo chamado Ratu Silivenusi Robin Waqausa.

Golpe de estado de 2006
-----------------------

A medida que a tensión entre o goberno de Fidxi e as Forzas Armadas intensificábase cara a finais de 2006, Tabakaucoro pediu ao goberno de Laisenia Qarase que renunciase. Fiji Live citouna o 3 de decembro pedindo o nomeamento dun goberno interino que aplicaría as demandas do Comandante Militar, Comodoro Frank Bainimarama. O goberno rexeitou dimitir, e, despois de que as Forzas Armadas tomasen o poder o 5 de decembro, culpou ao goberno de non ceder. O Fiji Times cítaa dicindo que o golpe ía suceder de todos os xeitos, xa que o goberno e as Forzas Armadas estiveran tratando de comunicarse en liñas paralelas que nunca se atoparían. Ela escusou o derrocamento do seu parente próximo, o vicepresidente Ratu Joni Madraiwiwi, e o seu desaloxo da súa residencia oficial por parte dos militares, dicindo que se resistiu ás demandas dos militares e defendía unha interpretación literal da lei.

Notas
-----

1. ↑  "Adi Finau Tabakaucoro: Profile". *The Fiji Times*. 1 de xuño de 2008. Arquivado dende o orixinal o 05 de setembro de 2012. Consultado o 26 de decembro de 2010.
**José Gil Gordillo**, nado en Sanlúcar de Barrameda (Cádiz) o 9 de outubro de 1960, é un exfutbolista español. Xogaba de centrocampista.

Traxectoria
-----------

Saído da canteira do FC Barcelona, debutou co Barcelona Atlètic en Segunda División na tempada 1982–83, permanecendo na entidade até a campaña 1984–85. Na súa estadía no *Barça B* participou en 71 partidos e anotou 5 goles. Non chegou a debutar no primeiro equipo.

Na tempada 1985–86 fichou polo Deportivo da Coruña, naquel entón en Segunda División, co que conseguiu o ascenso a Primeira na campaña 1990–91.

Ao ano seguinte deixou o club branquiazul para recalar no Celta de Vigo, co que subiría tamén a Primeira División. Na campaña 1992–93, Gil debutou finalmente na máxima categoría, xogando 32 partidos. Nos catro anos cos vigueses en Primeira, o andaluz foi titular indiscutible no club galego, aínda que na última campaña, a 1995–96, xogou só 29 encontros. En total, sumou 137 partidos e 5 goles na máxima categoría do fútbol español.

No verán de 1996 deixou o Celta e fichou polo Rácing de Ferrol, retirándose pouco tempo despois.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Deportivo da Coruña – Tempada 1990–91 |
| --- |
| *8.º ascenso a Primeira División* |
| 
* 1 Yosu
* 2 Sabin Bilbao
* 3 Antonio Doncel
* 4 Albistegi
* 5 Lasarte
* 6 Fran
* 7 Gil
* 8 Aspiazu
* 9 Kanatlarovski
* 10 Joaquín Villa
* 11 Uralde
* 12 Jorge
* 13 José Ramón
* 14 Stojadinović
* 15 Albis
* 16 Mujika
* 17 Ares
* 18 Đukić
* 19 Molinos
* 20 Manuel
* 21 Gustavo
* 22 Modesto
* 23 Santi Francés
* 24 Busto
* 25 Arturo Patiño
* 26 Juanito
* Adestrador: Arsenio

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393067
* BDFutbol: 1363
* Worldfootball: gil\_4

 |
Galletas dixestivas.
Unha **galleta dixestiva** é unha galleta semidoce, cuxo nome procede da crenza de que tiña propiedades antiácidas debido ao uso de bicarbonato sódico nas receitas orixinais. Son coñecidas dende polo menos o ano 1876, cando apareceron en anuncios publicitarios de Huntley & Palmers, aparecendo unha receita no *New Universal Cookery Book* de Cassell (1894).

Ingredientes
------------

A típica galleta dixestiva contén fariña integral grosa de trigo (o que lle dá a súa característica textura e sabor), azucre, aceite vexetal, gasificantes (normalmente bicarbonato sódico, ácido tartárico e acído málico) e sal. Tamén poden engadirse nalgunhas variedades soro de leite seco, fariña de avena, leite desnatada e emulxentes como o E472e. As galletas dixestivas poden non ser adecuadas para os alérxicos aos froitos secos ou a soia debido aos seus peculiares métodos de produción.

Debido a que se elaboran con fariña de trigo conteñen glute, polo cal están contraindicadas para os celíacos e alérxicos ao mesmo. 

En Estados Unidos inclúen, como outros moitos alimentos, xarope de millo rico en frutosa. Non sucede así noutros países, onde se emprega máis azucre natural, como é o caso de Nova Zelandia ou o Reino Unido.

Unha galleta ten de media 70 kcal, aínda que isto varía segundo a forma concreta de produción.

Consumo
-------

As galletas dixestivas adoitan tomarse con té, café, leite ou cacao. Ás veces móllanse e cómense rápido pola súa tendencia a desintegrarse cando se empapan.

Só no Reino Unido as vendas de galletas dixestivas de chocolate ascenden a uns 35 millóns de libras anuais, uns 71 millóns de paquetes, consumíndose 52 galletas por segundo. Son tamén populares en repostaría, para elaborar as bases das tortas de queixo e outras sobremesas parecidas.

Variedades
----------

O lado de chocolate dunha galleta dixestiva con chocolate con leite.
Tamén se comercializan galletas dixestivas de chocolate, coa base cuberta de chocolate con leite, negro ou branco. Producidas orixinalmente por McVitie's en 1925 baixo a marca Chocolate Homewheat Digestive, outras variedades recentes inclúen a galleta básica con chocolate rallado dentro (na masa), ou unha capa de caramelo, chocolate con menta ou chocolate con laranxa. O escritor de libros de viaxe estadounidense Bill Bryson describiu a galleta dixestiva de chocolate como unha «obra mestra británica».

Notas
-----

1. ↑  *Oxford English Dictionary*.
2. ↑  "Griffins Digestives". Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2010. Consultado o 15 de maio de 2021.
3. ↑  "McVities Digestives". Arquivado dende o orixinal o 05 de decembro de 2010. Consultado o 15 de maio de 2021.
4. ↑  "McVitie's Brand History". Arquivado dende o orixinal o 21 de xullo de 2011. Consultado o 15 de maio de 2021.
5. ↑  "Waitrose: Banoffee Pie". Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2007. Consultado o 15 de maio de 2021.
6. ↑  Bryson, Bill (1996). *Notes from a Small Island*. William Morrow. ISBN 0688147259.
**Georges Prêtre**, nado en Waziers, Departamento de Norte o 14 de agosto de 1924 e finado en Navès, Mediodía-Pireneos o 4 de xaneiro de 2017 foi un director de orquestra francés.

Traxectoria
-----------

Estudou harmonía con Maurice Duruflé e dirección con André Cluytens, entre outros, no Conservatorio de París. Despois de graduarse, dirixiu en varias compañías de ópera menores en Francia (ás veces baixo o *nom de plume* de **Georges Dherain**) antes de realizar o seu debut en París na Opéra-Comique con *Capriccio* de Richard Strauss. O seu debut na Royal Opera House, Covent Garden chegou en 1961, coas súas primeiras aparicións na Metropolitan Opera, Nova York, e o Teatro alla Scala, Milán, a fins dos anos 1960. Traballou con Maria Calas en varias ocasións, e realizou gravacións de *Carmen* e *Tosca* con ela, sendo o seu director musical favorito. Por un tempo foi director musical da Ópera de París.

Ademais da ópera, Prêtre foi moi coñecido polas súas interpretacións de música francesa. Estivo especialmente asociado con Francis Poulenc, estreando a súa ópera *La voix humaine* na Opéra-Comique en 1959, nas súas *Sept répons des ténèbres* en 1963. En 1999 deu unha serie de concertos en París para celebrar o centenario do nacemento de Poulenc. 
En 2008, á idade de 83 anos, converteuse no primeiro director francés e o máis lonxevo en dirixir o Concerto de Aninovo da Wiener Philharmoniker, coñecido mundialmente e seguido por millóns de persoas, marca que bateu el mesmo en 2010 ao dirixilo con 85 anos.

Georges Prêtre faleceu o 4 de xaneiro de 2017 aos 92 anos de idade por causas naturais.

Distincións
-----------

Esta é unha listaxe incompleta das súas condecoracións e distincións:

* Oficial da Orde Nacional da Lexión de Honor (2009)
* Europa Prize (1982)
* Victoire de la Musique (ao mellor director, 1997)
* Austrian Cross of Honour for Science and Art, 1st class (2004)

Notas
-----

1. ↑  "«Falleció el director de orquesta francés Georges Prêtre a los 92 años»". Arquivado dende o orixinal o 05 de xaneiro de 2017. Consultado o 05 de xaneiro de 2017.
2. 1 2  "Mort du grand chef d’orchestre français Georges Prêtre". 4 January 2017. Consultado o 4 January 2017 – vía Le Monde.
3. ↑  "Georges Prêtre". Consultado o 4 January 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q342381
* WorldCat
* VIAF: 112687781
* AllMusic: mn0000496112
* BLBNB: 000521355
* BNE: XX1169143
* BNF: 13898661m
* CiNii: DA0674612X
* DeutscheBio: 124169546
* Discogs: 868929
* FAST: 1451752
* GEC: 0052693
* GND: 124169546
* IMDb: nm0699571
* Isidore: pretre\_georges\_direction\_d\_orchestre
* ISNI: 0000 0003 6858 9264
* LCCN: n82025147
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000028127
* NKC: pna2005262046
* NTA: 070242445
* SNAC: w6sx7500
* SUDOC: 066845130
* TMDb: 226499

 |
Gravado que representa o intre en que Richmann e o seu axudante se electrocutan en plena realización do experimento.
**George Wilhelm Richmann**, nado en Pernau (hoxe Pärnu, Estonia) o 11 de xullo de 1711 e finado en San Petersburgo, Rusia, o 26 de xuño de 1753, foi un físico alemán que traballou en Rusia.

Traxectoria
-----------

Realizou os seus estudos primario e secundario en Reval (hoxe Tallinn, capital de Estonia). Sendo aínda novo, logra presentar un ensaio sobre Física na Academia das Ciencias de San Petersburgo. Logra así entrar no seu departamento de física, conseguindo un posto de profesor no 1740 e publicando 19 artigos sobre termometría e calorimetría, intercambio de calor e evaporación de líquidos, aire de características elásticas, electricidade, magnetismo e cartografía. No 1744 consegue o posto de xefe do departamento.

Faleceu en 1753 cando realizaba un experimento semellante ao levado a cabo dous anos antes por Benjamin Franklin e que puxo de manifesto a relación existente entre as treboadas e a electricidade. Un raio en forma de bola chocou coa súa cabeza mentres intentaba cuantificar a resposta dunha barra recuberta por un material illante a unha treboada eléctrica.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Russia Info Centre *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q63217
* WorldCat
* VIAF: 311226692
* BNF: 16500872x
* BRE: 3511094
* CERL: cnp01175431
* DeutscheBio: 13833403X
* FAST: 151663
* GND: 13833403X
* ISNI: 0000 0001 1878 7663
* LCCN: n85809069
* NKC: js20031006001
* OL: OL2293970A
* SUDOC: 241497191

 |
**Final Fantasy X**, frecuentemente abreviado como **FFX**, foi desenvolvido por Squaresoft en 2001 para o sistema Playstation 2, chegando a Europa no 2002. FFX é a décima entrega da serie Final Fantasy (FF) e foi a primeira en aparecer para Playstation 2.

Historia
--------

"Listen to my story, this may be our last chance" ("Escoiten a miña historia, poida que sexa a nosa última oportunidade") Tidus é unha nova estrela do Blitzball. Xoga no equipo dos Zanarkand Abes, o equipo da súa cidade. Un día, durante un partido, un estraño ser ataca a cidade onde Tidus vive. Auron, un misterioso personaxe que coñecía ao pai de Tidus, Jecht (unha estrela do Blitzball), axúdalle a escapar introducíndose na esfera que trouxera aos seres que devastaran a cidade de Tidus. A esfera, que é a maior ameaza coñecida, chámase Sinh, como Auron informa a Tidus. E é que Auron parece saber moito máis do que está pasando do que conta... Tidus espértase nun lugar descoñecido para el. Canso e famento busca refuxio dentro dunhas ruínas, onde é atacado por unha besta (fiend). Na calor da batalla, é auxiliado por unha misteriosa rapariga chamada Rikku, que aparece de improviso. Ela lévao consigo e dálle para comer. Logo, Tidus decatarase de que Zanarkand fora destruída 1000 anos atrás... E aquí é onde verdadeiramente empeza a aventura. Encarnando a Tidus deberemos descubrir que é o que nos pasou e como poderemos volver a Zanarkand, o noso fogar. Pero parece que para iso deberemos descubrir cal é a relación entre a nosa viaxe e Sinh. Coñeceremos a moitos personaxes nunha intricada historia que nos revelasen aos poucos verdade detrás de Sinh (pecado en galego) e o mundo de Tidus que parecese existir noutro tempo, entre estes personaxes coñeceremos unha das protagonistas: Yuna que xunto a Tidus embárcase nunha grande aventura para librar de Sinh a Spira e regresar a Tidus ao seu propio tempo. Os protagonistas da décima parte da eterna historia de amor, odio, maxia e fantasía de Square-Enix son os máis carismáticos dos últimos xogos da saga. As diferentes motivacións de cada un deles fan que as personalidades dos principais personaxes sexan claramente distinguibles, o que engade un compoñente de imprevisibilidade ao argumento que é moi de agradecer nun xogo cuxa trama podería converter ao guión en algo moi previsible.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223381
* AllMusic: mc0002577594
* BNF: 16576448v
* GameRankings: 197344
* GameSpot: final-fantasy-x
* GiantBomb: 3030-11237
* HowLongToBeat: 3525
* IGDB: final-fantasy-x
* IGN: final-fantasy-x
* IMDb: tt0284110
* MobyGames: final-fantasy-x
* MusicBrainz: ID
* Redump: 2427

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Going Postal (homónimos).

***Going Postal*** é o título da 33ª novela da saga de Discworld de Terry Pratchett, publicada en 2004. Esta é a primeira novela que ten a Moist von Lipwig como protagonista. Estivo nomeada para o Premio Nébula á mellor novela no ano 2005.

Argumento
---------

Moist von Lipwig é un estafador moi dotado para o seu traballo, pero ó momento de inicia-la novela atópase nunha cela na cidade de Ankh-Morpork, baixo o pseudónimo de Alfred Spangler, esperando a súa quenda para a forca, por ter roubado AM$150.000. Despois de ser colgado, atópase no Despacho Oblongo, a oficina de Lord Vetinari, o cal lle ofrece unha elección, pode irse pola porta, ou tomar o posto como xefe da Oficina Postal de Ankh-Morpork.

Moist supón que a saída fácil, leva a unha vida que pode non durar demasiado, así que acepta o ofrecemento de Vetinari, asumindo que máis tarde pode fuxir. Cando acepta, dinlle que debe encontrarse co Sr Pump, o seu oficial de liberdade condicional. A través dunha *Firma Karmica* o Sr Pump é capaz de saber onde se atopa Moist en calquera momento, evitando o primeiro escape deste (un minuto despois de saír da oficina de Vetinari), e alí descobre que o Sr Pump é un gólem, e que o seu antigo nome é Pump 19 (en inglés Bomba hidráulica 19).

Con certa renuncia, Moist asume as tarefas do seu cargo, e a súa capacidade de manexar á xente, consegue primeiro coloca-la xente do correo do seu lado, e lentamente, a toda a cidade. Desde este posto introduce o concepto de selo. Para isto conta coa axuda dos dous estraños empregados do Correo, o ancián Carteiro Junior Groat, e o mozo Stanley, un coleccionista de alfinetes. Para a entrega do correo, inicialmente contrata golems, e aquí coñece a Adora Belle Dearheart, unha rapaza a cargo do Fondo Común de Golems, unha forza de traballo de golems libertos.

Antes de darse de conta, o correo está funcionando tan ben, que está competindo coa compañía de Clacks *Grand Trunk* no mercado local e dos Planos de Sto. O presidente do *Grand Trunk* é unha persoa sen escrúpulos chamado Reacher Gilt, a quen Moist rapidamente recoñece como un grande estafador, e xa que logo, comeza unha batalla para ver quen se queda co control das comunicacións na cidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q595128
* ISFDB: 153324
* LibraryThing: 1045339
* MusicBrainz: ID
* OL: OL453952W

 |
Teatro das Figuras (Faro, Portugal), de Gonçalo Byrne (2005)
**Gonçalo Byrne**, nado en Alcobaça en 1941, é un arquitecto portugués.

Traxectoria
-----------

Gonçalo Sousa Byrne diplomouse en Arquitectura na Escola Superior de Belas Artes de Lisboa en 1968. Foi profesor convidado en Italia, Austria, España, Suíza, Estados Unidos e Portugal. Dende 1992 é Profesor Catedrático convidado no Departamento de Arquitectura da Facultade de Ciencias e Tecnoloxía da Universidade de Coímbra.

Do seu vasto currículo, constan decenas de obras, en Portugal e no estranxeiro, incluíndo renovacións e equipamentos urbanos, laboratorios e universidades.

Recibiu o Premio Nacional de Arquitectura en 1988 e 1993, a Medalla de Ouro 2000 da Academia de Arquitectura de Francia e o *Premio Valmor 2000*

Autor dunha importante obra, varias veces premiada a nivel nacional e internacional. A súa produción ten mostrado particular relevo nos planos patrimonial e cultural.

Profesor catedrático, convidado en Portugal e no estranxeiro, no ano 2005 recibiu o título Honoris Causa pola Facultade de Arquitectura da Universidade Técnica de Lisboa, e foi condecorado polo Presidente da Républica coa Grande Ordem de Santiago da Espada.

Da súa obra, diversificada en termos de escala, de tema e de programa, destácanse como exemplo a recente intervención no Mosteiro de Alcobaça e área envolvente, o edificio da Sede do Goberno da Provincia do Brabante Flamengo en Lovaina ([[Bélxica])], a torre de control de Tráfico Marítimo da APL en Lisboa, Teatro de Faro (*Teatro das Figuras*), no Algarve, e o Museo Nacional Machado de Castro, en Coímbra.

Na área do planeamento urbano realiza, entre outros, os Planos de Pormenor para a área envolvente ao Palacio Nacional da Ajuda, en Lisboa, para a Alta Universitaria, en Coímbra, para a Cava de Viriato, no eido do Programa Polis, en Viseu, así como o Plano da Vila de Trancoso, no eido do Programa das Aldeias Históricas de Portugal.

### Últimos anos

Desenvolve actualmente proxectos significativos tales como o da Pousada de Estoi, no Algarve, a Pousada de Viseu, Complexo Imobiliario Estoril-Sol, Complexo Imobiliario "Jade" en Lisboa, Novo Laboratorio Central da EPAL, en Lisboa, e diversas moradias no Resort Bom Sucesso en Óbidos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Gonçalo Byrne Arquitectos (site)
* Exposición en Bruxelas *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2535925
* WorldCat
* VIAF: 99100049
* BNF: 16175640q
* CANTIC: a11401436
* FAST: 388450
* GND: 122401921
* ICCU: VEAV039639
* ISNI: 0000 0000 7852 2619
* LCCN: nr97008322
* PTBNP: 1320635
* RKD: 247748
* SUDOC: 158066685
* ULAN: 500073121

 |
Janjaweed dacabalo.
***Janjawid*** (جنجويد, en árabe; *janjaweed*, en inglés) é un termo xenérico para designar unha milicia que opera en Darfur, Sudán. Conforme a definición das Nacións Unidas, os *janjawid* son criminais que se presentan como árabes, aínda que sexan en xeral provenientes de tribos africanas nómades de fala árabe. Desde 2003, tiveron papel central no sanguento conflito de Darfur, que enfronta a poboación árabe musulmá do Sudán aos musulmáns non árabes da rexión por cuestións de distribución de terras e recursos.

Etimoloxía
----------

Considérase que o termo *janjawid* provén dun dialecto do Sudán occidental. En árabe coloquial, significa "hordas".

A palabra parece ter a súa orixe nunha variante de dos termos persa, *jang*, "guerra", e *jangawi*, "guerreiro".

O conflito
----------

De acordo cunha investigación dos crimes de guerra en Darfur realizada pola ONU na segunda metade do 2005, había probas de estupro amplo e sistemático en dous anos de conflito. Nun dos incidentes relatados, unha muller en Wadi Tina foi violada 14 veces por homes diferentes en xaneiro de 2003. Xa en marzo do ano seguinte, 150 soldados e *janjawid* secuestraron e violaron a 16 rapazas na cidade de Kutum, segundo a mesma investigación. Na cidade de Kailek, dixeron que os milicianos chegaron a violar nenas de ata 10 anos.[]

Outro problema encarado polas tribos sudanesas é o feito de que o bebé proveniente dos estupros sexa chamados polas propias nais de *janjawid*, un insulto que en lingua local significa algo como "diabo montado a cabalo". Por teren a pel xeralmente máis clara, eles son branco de prexuízos e facilmente identificados como descendentes de árabes, sufrindo moitas dificultades de aceptación e integración na tribo ao longo das súas vidas.[]

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conflito de Darfur

### Ligazóns externas

* Reportaxe sobre o conflito de Darfur

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178328
* EBID: ID

 |
**José González-Sama García**, nado en Sama (Langreu) o 5 de abril de 1916 e finado en Madrid o 16 de febreiro de 1986, foi un avogado e político asturiano.

Traxectoria
-----------

Na Guerra civil uniuse á Columna galega que participou na liberación de Oviedo. Traballou na Vicesecretaría de Organización Social, foi Xefe de Servizos Provinciais de Abastecimentos, Secretario Asesor Sección Social do Sindicato Nacional de Industrias Químicas e Secretario Nacional de Información de FET y de las JONS. Foi procurador en Cortes pola Organización Sindical (1946-1967), gobernador civil de Tarragona (1951-1961), Pontevedra (1961-1964) e Zaragoza (1964-1969). Despois foi presidente da Xunta directiva da Federación Española Sindical de Armadores de Buques de Pesca.

Vida persoal
------------

Casou con Isabel Asenjo Escosura.

Notas
-----

1. ↑  Biografía en *ABC*
2. ↑  Necrolóxica en *ABC*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535053
* WorldCat
* VIAF: 303029519
* BNE: XX1279436
* ISNI: 0000 0004 0930 4975
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 50740

 |
**Glottolog** é un proxecto da base de datos bibliográfica das linguas do mundo, en particular, das menos coñecidas. Creado polo Instituto Max Planck de Leipzig, Alemaña, é un intento de acadar unha fonte bibliográfica completa para as linguas do mundo (95% da diversidade lingüística do mundo) e para achegar unha forte base empírica para as definicións de linguas e as clasificacións da linguaxe. Está composto dun catálogo de linguas e familias de linguas do mundo chamado "Languoid" e a súa bibliografía "Langdoc ". Asígnase un identificador único e estable, o Glottocode, a todas as familias, linguas e dialectos, chamado "langoids ", que se identifican. Estes son organizadas a través dunha clasificación xenealóxica (a árbore Glottolog), que está baseada nas máis recentes investigacións dispoñibles. Ofrece acceso a máis de 180 000 referencias de traballos descritivos, tales como gramáticas, dicionarios, listaxes de palabras e textos.

Notas
-----

1. ↑  Nordhoff 2012, p. 191.
2. ↑  Nordhoff 2011.
3. ↑  Nordhoff & Hammarström 2012, p. 3289-3294.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ethnologue

### Ligazóns externas

* Versión web de *Glottolog* (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17165062
* BARTOC: 1678
* MAG: 2778729604

 |