| xénero *Pyracantha* |
| --- |
| Póla de *Pyracantha* cos seus froitos tipo pomo semellantes a bagas. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| (sen clasif.) | Angiospermae |
| (sen clasif.): | Eudicots |
| (sen clasif.): | Rosids |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | Rosaceae |
| Subfamilia: | Amygdaloideae |
| Tribo: | Maleae |
| Subtribo: | Malinae |
| Xénero: | ***Pyracantha***M.Roem. |

 |
| Species |
| Véxase no texto |

***Pyracantha*** é un xénero de arbustos espiñentos perennes da familia Rosaceae, cuxa denominación galega é **espiños coraleiros** (e, na zona oriental, **espíns coraleiros**), alén do cultismo **piracantos**. Son nativos dunha área que abrangue dende o sueste de Europa até o sueste de Asia. Aseméllanse, e están relacionados cos *Cotoneaster*, mais diferéncianse destes polos bordos serrados das follas e polos numerosos espiños (os *Cotoneaster* non teñen espiños). Coraleiro fai referencia ao coral, é dicir, que lembran o aspecto do coral, polos espiños e pola cor vermella intensa dos froitos. En Galiza é común a especie *Pyracantha coccinea* coma planta ornamental en xardíns privados ou aliñadas nas bermas e xardíns das autoestradas.

Os espiños coraleiros acadan os 6 m de alto. As sete especies teñen flores abrancazadas e bagas arrubiadas ou amarelas (botanicamente son pomos. Florean a finais da primavera e comezos do verán, os froitos desenvólvense a finais do verán, ficando ben chegandos cando remata o outono.

Especies
--------

* *Pyracantha angustifolia*. Suroeste da China.
* *Pyracantha atalantioides*. Suroeste da China.
* *Pyracantha coccinea* (Espiño coraleiro, espín coraleiro, piracanto). Mediterráneo até o Irán.
* *Pyracantha crenatoserrata*. Centro da China.
* *Pyracantha crenulata*. Himalaia.
* *Pyracantha koidzumii*. Taiwán.
* *Pyracantha rogersiana*. Yunnan (China).

Híbridos e cultivares
---------------------

A seguir os híbridos e cultivares seleccionados (as grafadas en letra grosa gañaron o premio *Award of Garden Merit* da *Royal Horticultural Society* británica):

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * 'America'
* 'Firelight'
* '**Golden Charmer'**
* 'Golden Dome'
* 'Lalandei'
 | * 'Mohave'
* 'Navajo'
* '**Orange Glow'**
* 'Rosy Mantle'
* 'Santa Cruz'
 | * 'Soleil d'Or'
* '**Teton'**
* 'Watereri'
 |

Usos
----

Flores
Os espiños coraleiros son de gran valor ornamental. Cultívanse en xardíns polas súas flores e pólas densamente cargadas de froitos rechamangueiros. Ademais, a súa estrutura espiñenta fai deste espiño unha planta particularmente valiosa cando se quere crear unha barreira impenetrábel, polo que é ideal para crear sebes para choer propiedades e leiras, sendo unha boa alternativa aos valados ou muros convencionais.

Tamén é un bo arbusto para a vida salvaxe do xardín, fornecendo acubillo para o repouso e niñada de paxaros, flores para as abellas, e unha abundante fonte de bagas. As bagas dos *Pyracantha* non son velenosas, como normalmente se cre, son agres, mais comestíbeis unha vez cociñadas. Úsanse tamén para elaborar marmeladas. No Reino Unido e Irlanda *Pyracantha* e o xénero irmán *Cotoneaster* son unha fonte valiosa de néctar cando as abellas teñen poucas alternativas no que se coñece coma *carencia de xuño*.

Notas
-----

1. ↑  Potter, D.; Eriksson, T.; Evans, R. C.; Oh, S.; Smedmark, J. E. E.; Morgan, D. R.; Kerr, M.; Robertson, K. R.; Arsenault, M.; et al. (2007). "Phylogeny and classification of Rosaceae". *Plant Systematics and Evolution* **266** (1–2): 5–43. doi:10.1007/s00606-007-0539-9.  [Referring to the subfamily by the name "Spiraeoideae"]
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de setembro de 2019. Consultado o 20 de marzo de 2013.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de setembro de 2019. Consultado o 20 de marzo de 2013.
4. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 15 de setembro de 2019. Consultado o 20 de marzo de 2013.
5. ↑  Questions about *Pyracantha* answered by Dr Jerry Parsons of the Texas Cooperative Extension (hosted by Texas A&M University)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Espiño coraleiro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157748
* EBID: ID
* GEC: 0132051
* MAG: 2778304352

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 116173
* Dyntaxa: 1006577
* EOL: 30796
* EPPO: 1PYEG
* FoC: 127748
* GBIF: 2988161
* iNaturalist: 54052
* IPNI: 30154448-2
* IRMNG: 1319466
* ITIS: 25291
* NBN: NHMSYS0000462183
* NCBI: 144561
* POWO: ID
* Soortenregister: 179195
* Tela Botanica: 82988
* Tropicos: 40021246
* PLANTS: PYRAC
* VASCAN: 1923
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D031991

 |