***De origine actibusque Getarum*** (en galego: ***Orixe e feitos dos Godos)***, con frecuencia referida polo nome que lle dera Theodor Mommsen no 1882, ***Getica***, foi escrita por Xordanes e publicada polo 551. Foi presentada como un resumo dunha voluminosa obra de Casiodoro sobre a orixe e historia dos godos, o *Libri XII De Rebus Gestis Gothorum*, realizado a petición de Teodorico o Grande e do cal non se coñece ningunha copia.

Datación da autoría
-------------------

Xustiniano I, mosaico de Rávena.Xordanes cóntanos na *Getica* que interrompeu os seus escritos sobre a *Romana* para escribir a *Getica*, e despois remata-la *Romana*. Nesta última obra, afirma que escribiu a *Getica* no ano vinte e catro do emperador Xustiniano, que comezara o 1 de abril do 551. Así mesmo, na *Getica* menciona unha praga acontecida nove anos antes, referíndose probablemente á chamada "Peste de Xustiniano" que comezara en Exipto no 541, e chegou a Constantinopla no 542. 

A Istambul moderna, emprazamento da antiga Constantinopla, capital do Imperio romano de Oriente, onde Xordanes escribiu *Getica*.

Características
---------------

O libro foi achado en Viena en 1442 por un humanista italiano chamado Enea Silvio Piccolomini. A súa *editio princeps* apareceu en 1515 da man de Konrad Peutinger, seguíndolle diversas edicións. No prefacio, Xordanes presentaba o plan da obra:

> 
> 
> «Condensar no meu propio estilo e neste libriño, os doce tomos do Senador sobre a orixe e os feitos dos Xetas (godos) dende a antigüidade ata os nosos días.»
> 
> 

Xordanes recoñeceu ter acceso aos devanditos doce volumes durante tres días nos que memorizou exactamente os seus feitos, aos que tamén engadiu cousas lidas e escoitadas por el mesmo. Por iso, boa parte do libro semella ser unha copia da obra de Casiodoro, aínda que é difícil coñecer os acontecementos que del proceden ou son, pola contra, propios de Xordanes.

A *Getica* destaca por ser a única fonte de información que se coñece sobre a orixe dos godos, quen dominaron por un tempo parte da Europa oriental e foron dispersados polos hunos.

A edición clásica é a escrita por Theodor Mommsen no século XIX (na *Monumenta Germaniae Historica*, auctores antiqui, V. II.), baseada no Manuscrito de Heidelberg, escrito en Heidelberg arredor do século VIII, e que, por desgraza, ardeu no incendio da casa de Mommsen en 1880. Foi escrito nun latín tardío e foi denigrado polos clasicistas por non respectar as regras do latín clásico de Cicerón.Os descubrimentos posteriores —o manuscrito *Panormitanus*— permitiron confirmar o dominio do latín de Xordanes, refutando a visión tradicional dunha lingua bárbara e decadente, resultado do descoñecemento do latín por parte dos copistas nórdicos do manuscrito *Heidelbergensis*.

Sinopse
-------

A obra ten unha compoñente mítica non períodos máis afastados da época na que se escribe que é posta en cuestión por varios historiadores, aínda que si admiten un certo trasfondo histórico. Así, principia cunha descrición xeográfica e etnográfica do Norte, en particular de Scandza (Escandinavia estaba considerada entón como illa). A historia dos godos comeza, nun pasado afastado, coa emigración de Berig con tres barcos dende Scandza a Gothiscandza, rexión que designa a costa báltica da actual Polonia. Nas beiras do Báltico, os godos asentáronse derrotando os vándalos para posteriormente, baixo o mando dun suposto monarca lendario chamado Filimer, emigraron cara a Escitia (as terras próximas ao Mar Negro) que eles denominaron Oium. A seguir, Xordanes (ou Casiodoro), menciona a Zalmoxis, un semideus dos xetas citado por Heródoto, como rei dos godos, e continua co relato de como os godos cruzaron a Asia e saquearon "Troia e Ilión" xque xa se recuperaran da guerra con Agamenón

A parte menos ficticia ou máis propiamente histórica da obra de Jordanes comeza cando os godos se atopan coas forzas militares romanas no século III, rematando o libro coa derrota dos godos polo xeneral bizantino Belisario. A xeito de conclusión, Xordanes, afirmou que escribía para honrar aos que triunfaron sobre os godos despois dunha historia de 2030 anos.

Relevancia histórica
--------------------

Dado que a versión orixinal de Casiodoro da historia dos godos non sobreviviu até hoxe, a obra de Xordanes é unha das fontes de información máis importantes para o período de migración das tribos xermánicas, sobre todo dos ostrogodos e visigodos, especialmente a partir do século III, e para coñece-la súa historia e etnografía durante a antigüidade tardía. O propósito principal da obra orixinal de Casiodoro era darlle un pasado glorioso ás clases dominantes dos godos, comparable ao das familias senatoriais romanas e, a través de Xordanes, é a única fonte que ofrece unha historia completa da orixe e da historia dos godos. Tamén proporciona informacións sobre a historia antiga e os costumes dos eslavos.

Notas
-----

1. ↑  Soto Chica (2020), p. 3
2. ↑  Sánchez Martín (2001)
3. ↑  "IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, 16-24". *thelatinlibrary.com* (en latín). Consultado o 6 de setembro de 2023.
4. ↑  "IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, 25-94". *thelatinlibrary.com* (en latín). Consultado o 6 de setembro de 2023.
5. ↑  Soto Chica (2020), p. 4 afirma que esa migración debeu producirse polo século I a.C.
6. ↑  Soto Chica (2020), pp. 9-10
7. ↑  "IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, 26-27". *thelatinlibrary.com* (en latín). Consultado o 6 de setembro de 2023.
8. ↑  Soto Chica (2020), p. 21
9. ↑  "IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, 39". *thelatinlibrary.com* (en latín). Consultado o 6 de setembro de 2023.
10. ↑  "IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, 108". *thelatinlibrary.com* (en latín). Consultado o 6 de setembro de 2023.
11. ↑  Escher & Lebedynsky (2007), p. 30

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***De origine actibusque Getarum Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Escher, Katalin; Lebedynsky, Iaroslav (2007). *Le dossier Attila* (en francés). París: Actes sud/Errance. ISBN 9782877723640.
* Sánchez Martín, José María, ed. (2001). *Jordanes. Origen y gestas de los godos* (en castelán). Madrid: Cátedra. ISBN 84-376-1887-8.
* Soto Chica, José (2020). *Los visigodos. Hijos de un Dios furioso* (en castelán). Madrid: Ediciones Desperta Ferro. ISBN 978-84-120798-9-0.

### Outros artigos

* Theodor Mommsen

### Ligazóns externas

* *Getica*: textos francés, latino e bilingüe latín - francés, con índice electrónico, introdución e anotacións en francés, no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): ed. de 1869 da casa de Firmin Didot.
* IORDANIS DE ORIGINE ACTIBUSQUE GETARUM, en The Latin Library *(en latín)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1250583
* WorldCat
* VIAF: 177481592
* BNF: 125152546
* EBID: ID
* GND: 4263417-9
* SUDOC: 076460436

 |