Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A gaita gallega.

***A gaita gallega tocada polo gaiteiro, ou sea Carta de Cristus para ir deprendendo a ler, escribir e falar ben a lengua gallega e aínda máis*** é un libro escrito por Xoán Manuel Pintos publicado en 1853. É a obra máis importante deste precursor do Rexurdimento. Está escrito alternando verso e prosa.

Antecedentes
------------

Hai algúns textos anteriores á *gaita gallega* que se poden considerar os seus antecedentes:

* As sete foliadas publicadas en 1853 nun xornal pontevedrés. Algúns destes textos aparecerán n' *A gaita gallega*.
* Textos anteriores a 1852, como algúns dos publicados no xornal *Los misterios de Pontevedra*, que tamén foron incluídos n' *A gaita gallega*.

Personaxes
----------

A unidade da obra reside nos seus dous personaxes principais, que fan dela todo un manual dos costumes e a lingua de Galiza. Estes personaxes son:

* Cristus, gaiteiro que explicará cuestións referentes á lingua e os costumes.
* Pedro Luces, tamborileiro non galego destinatario das explicacións de Cristus.

Temática
--------

Dedicatoria manuscrita de Pintos a Antonio de la Iglesia, na páxina da cita inicial (do Marqués de Santillana) nun exemplar de *A gaita gallega*.
A temática da obra é moi variada, pero esencialmente é un manual da lingua do noroeste peninsular. E non só iso, senón que tamén se fai unha defensa da lingua galega, un feito de gran transcendencia tendo en conta que o autor é de clase social elevada.

Inclúe unha transcrición na "Foliada 4ª" da obra *Carmen patrium sive Pontevedra* do relixioso pontevedrés Hermenegildo Amoedo Carballo, que foi publicada en Boloña en 1787 e está escrita orixinalmente en latín en romance con 429 versos hendecasílabos, así como unha tradución libre ao galego na "Foliada 6" co título "Canto a miña terra ou sea Pontevedra".

Transcendencia
--------------

É a obra máis importante do século XIX antes da publicación de *Cantares gallegos* de Rosalía de Castro, xa que combina composicións de contido social ("O achadizo") con composicións costumistas ("¡Viva Galicia!").

Edicións
--------

O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia, na Biblioteca de Autores Galegos de *Diario 16 de Galicia* e na Biblioteca Galega 120 de *La Voz de Galicia*.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Placa en homenaxe ao autor en Pontevedra. |
| Placa en homenaxe ao autor en Pontevedra.  |

|  |
| --- |
| Placa na súa casa natal cun texto da obra. |
| Placa na súa casa natal cun texto da obra.  |

|  |
| --- |
| *A gaita gallega* é o n.º 3 da Biblioteca Galega 120. |
| *A gaita gallega* é o n.º 3 da Biblioteca Galega 120.  |

 |

Notas
-----

1. ↑  Vista previa dunha edición facsímile en Google Books.
2. ↑  Biblioteca Virtual Galega
3. ↑  A transcrición do orixinal en latín ocupa as páxinas 106-122
4. ↑  A tradución libre ao galego está nas páxinas 177-199

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***A gaita gallega (libro)*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***A gaita gallega*** |

### Bibliografía

* Dobarro Paz, Xosé María: "Pintos Villar, Xoán Manuel" en *Gran Enciclopedia Gallega*, 2005, en DVD.
* Vilavedra, D. coord. (1995): *Diccionario da literatura galega* I, pp. 466–469, Galaxia, ISBN 84-8288-019-5.

### Outros artigos

* Historia da lingua galega
* Literatura galega do Prerrexurdimento

### Ligazóns externas

* *A Gaita Gallega* na Biblioteca Virtual Galega.