***No desterro*** é un libro de poemas escrito por Ramón Cabanillas, publicado en 1913. Inclúe textos publicados anteriormente na revista *Suevia* e outros escritos expresamente para a súa publicación.

Descrición e temática
---------------------

Cabanillas en 1913.
A obra pertence á primeira etapa da obra poética de Cabanillas. Mestura varios temas, desde a reflexión íntima ou o fresco paisaxístico e de costumes ata denuncias de tipo social, de carácter agrarista e anticaciquil, que continúa a temática cívica de Curros Enríquez. Aparece a idea de Galicia como unidade colectiva e unha chamada á rebelión.

É complexo un xuízo válido para un libro que, na realidade, diverxe estruturalmente -non tanto no que respecta ao contido- entre 1913 e 1926. A primeira versión do poemario vai encabezado por un texto, "Camiño adiante", que pode servir como abertura e como autopoética para dar paso a un conxunto dividido en partes: Lexanías, na que se mesturan o persoal, o patriótico e o lendario; O que non morréu, que inclúe unha soa alegoría histórico-política titulada "A Cadea"; Paisaxes, unha serie de escenas bañadas nun agudo realismo de resonancia currosiá; Follas soltas, o capítulo máis reivindicativo. Finalmente, Rimas ofrece íntimas reflexións sobre a morte ou o paso do tempo.

A edición de 1926 contén catro divisións, a primeira composta por pezas intimistas e saudosas, expresando os sentimentos da infancia e a mocidade, con exaltación do medio rural e descrición paisaxística. A segunda parte, co título de Madrí, ten un ritmo narrativo máis acelerado que reflicte a vertixe da metrópole. Nestas pezas expresa a súa etapa en Madrid, onde contou co apoio do deputado Leonardo Rodríguez e desde a distancia de Enrique Peinador. Manifesta o seu sentimento de estranxeiro, coa incomprensión das preocupacións da Corte e a saudade polo afastamento da terra. A terceira parte, co título Apuntes, inclúe na opinión dalgúns estudos elementos da estética modernista, aínda que a presenza de trazos de modernismo (na acepción hispana) en Cabanillas e, en xeral, na poesía galega, é moi cuestionado. Os poemas que a 2ª edición presenta reunidos e baixo o subtítulo O cravo no corazón son composicións tardorrománticas.

Malia certas rupturas do metro que xa anticipara no XIX Rosalía de Castro, formalmente Cabanillas abala nesta obra entre a estrofa clásica (preferentemente o soneto) e a popularizante (romance, versos de muiñeira...).

Edicións
--------

Foi publicado por primeira vez co título completo ***No desterro. Visións gallegas*** o 10 de febreiro de 1913 na imprenta La Universal da Habana, con prólogo de Basilio Álvarez e epílogo de Abdón Rodríguez Santos. A segunda edición de *No desterro*, como mostramos arriba, contén bastantes diferenzas respecto da anterior (suprímense composicións, engádense outras, reordénase o conxunto). Viu a luz o 30 de marzo de 1926 a través da editorial Lar.

En 2009, co gallo do 50 aniversario da morte do autor, apareceu unha edición crítica a cargo de Xosé Ramón Pena, tirada por Edicións Xerais de Galicia na Biblioteca das Letras Galegas.

Notas
-----

1. ↑  VV.AA. Dolores Vilavedra coord. (1995). *Diccionario da literatura galega - I - Autores*. Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-019-5.
2. ↑  Carballo Calero, Ricardo (1975). *Historia da literatura galega contemporánea* (2ª ed.). Galaxia. pp. 575 e ss. ISBN 84-7154-227-7.
3. ↑  Méndez Ferrín, Xosé Luís (1984). *De Pondal a Novoneyra*. Xerais. ISBN 978-84-7507-460-3.
4. ↑  Cabanillas, Ramón (1979). Alonso Montero, X. ed. *Ramón Cabanillas. Obras Completas, I*. Akal. ISBN 84-7339-434-8.
5. ↑  Ficha na páxina web de Xerais.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *No desterro*, análise de Xabier Iglesias no blog *Os libros de Ánxel Casal*, 21 de outubro de 2012.