| Gaivina de á branca |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Charadriiformes |
| Familia: | Laridae |
| Xénero: | *Chlidonias* |
| Especie: | ***Chlidonias leucopterus***(Temminck, 1815) |

 |
|  |

A **gaivina de á branca** ou **carrán gaiviña** (***Chlidonias leucopterus*** ou ás veces *Chlidonias leucoptera*), é unha especie de gaivina ou carrán da familia das gaivotas (Laridae) ou, para algúns, da familia Sternidae. É unha especie pequena que se encontra xeralmente en corpos de auga doce ou preto deles de gran parte do mundo, incluíndo Europa, África, Asia e Australia. O nome do xénero procede do nome do antigo grego *khelidonios*, 'similar a unha andoriña', a partir de *khelidon*, 'andoriña', e o nome específico, *leptopterus* procede do grego *leptos*, 'delgado', e *pteros*, 'emplumado', á súa vez procedente de *pteron*, 'á'.

Descrición
----------

O adulto no verán ten unhas curtas patas vermellas e un bico tamén curto negro (pequeno e robusto, que mide de 22 a 25 mm desde as plumas, claramente máis curto que a cabeza), un pescozo negro (e xeralmente coa parte dorsal gris clara) e ventre negro, un dorso gris escuro, con mitra branca e cola gris clara (case branca), que a miúdo parece 'cadrada' nos individuos novos. A face ten tons amarelados. As ás, como o seu nome indica, son principalmente brancas. A parte interna da á é griseira con cobertoiras de puntas marróns. Na plumaxe non reprodutora a maioría do dorso é branco ou gris claro, aínda que poden manter algunhas plumas anegradas, mesturado coas partes inferiores brancas. As cobertoiras baixo as ás teñen bastante negro. A cabeza é negra con fronte branca. O píleo é marrón anegrado manchado de branco, e a parte posterior do píleo é anegrada con algunhas manchas brancas. Estas marcas brancas son máis pronunciadas no adulto en inverno. Hai unha área triangular escura diante dos ollos. O colar é bastante ancho e branco. Nos individuos novos e adultos en muda, a mitra é gris clara, facéndose gris en ambas as fases máis tarde durante o ano. O colar branco nítido e a mitra illan o manto como unha 'sela' marrón escura. As plumas do manto teñen puntas cunha porción estreita de marrón claro, como tamén as terciarias e escapulares.

Hibridación coa gaivina negra
-----------------------------

A hibridación entre esta especie e o seu conxénere *Chlidonias niger* (gaivina negra) observouse en Suecia e nos Países Baixos. Crese que dous exemplares xuvenís no Chew Valley Lake, Inglaterra, detectados en 1978 e 1981, eran tamén híbridos, porque mostraban características mixtas entre as dúas especies, conretamente unha combinación de manto negro (unha característica da especie *leucopterus*) cunhas manchas negras no lateral do peito (unha característica da especie *niger*).

Distribución e hábitat
----------------------

O seu hábitat reprodutor son as marismas de auga doce do sueste de Europa ata o centro de Asia. Xeralmente nidifican en vexetación flotante nunha marisma ou no chan moi próximos á auga, e poñen de 2 a 4 ovos nun niño construído con pequenos talos de xuncos e outra vexetación. En inverno migran a África, sur de Asia e Australia. É unha ave errante escasa en Norteamérica, principalmente na costa atlántica, pero hai algúns rexistros tamén na costa pacífica e en zonas do interior na rexión dos Grandes Lagos. En Galicia tamén se deixa ver ás veces, e é unha ave accidental.

Comportamento
-------------

Como outras especies de *Chlidonias*, e a diferenza dos carráns "brancos" (*Sterna*), estas aves non se mergullan para capturar peixes, senón que voan lentamente sobre a tona da auga para recoller os alimentos que haxa na superficie ou capturar insectos en voo. Comen principalmente insectos e pequenos peixes. En voo, as batidas das ás son pouco profundas e pausadas.

A gaivina de á branca é unha das especies que está incluída no *Acordo para a Conservación de Aves Acuáticas Migratorias Africano-Eurasiático* (AEWA).

Galería
-------

* Na canle de Kazinga, Uganda
* Ovos no Museo de Wiesbaden
* En Polonia

Notas
-----

1. ↑  "*Chlidonias leucopterus*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2013.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. 2012. Consultado o 26 November 2013.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1999). "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada" (PDF). *Chioglossa* (A Coruña) **1**: 121–138. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de marzo de 2016. Consultado o 28 de setembro de 2016.
3. 1 2  Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (setembro de 2004). Guía das aves de Galicia. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5.
4. ↑  Jobling, James A (2010). *The Helm Dictionary of Scientific Bird Names*. London: Christopher Helm. pp. 102, 222. ISBN 978-1-4081-2501-4.
5. ↑  *(en sueco)* Alexandersson, H. (1979) En hybridisering mellan vitvingad tärna *Childonias leucopterus* och svarttärna *Childonias niger* på Öland 1978 *Calidris* 8: 151-53
6. ↑  *(en neerlandés)* Van IJzendoorn, E. J. (1980) Broedgeval van Zwarte *Childonias niger* × Witvleugelstern *C. leucopterus* *Dutch Birding* 2: 62-65
7. ↑  Vinicombe, Keith (1980) Tern showing mixed characters of Black Tern and White-winged Black Tern *British Birds* 73(5): 223-25
8. ↑  Davis, A. H. (1980) Tern showing mixed characters of Black and White-winged Black Tern *British Birds* 75(12): 579-80
9. ↑  Bergquist, Lee (23 May 2016). "White-winged tern — last seen in Wisconsin in 1873 — spotted in Manitowoc". The Milwaukee Journal Sentinel. Consultado o 24 May 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gaivina de á branca*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Gaivina de á branca*** |

### Ligazóns externas

* Whitewinged Tern, *Witvlerkmeerswael*. *The Atlas of Southern African Birds*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241753
* GND: 4189503-4

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Avibase: 43CAAEE3B0D305D9
* BioLib: 8716
* BirdLife: 22694782
* CMS: chlidonias-leucopterus
* Dyntaxa: 103068
* eBird: whwter
* EUNIS: 966
* FE: 96968
* FE-New: ID
* GBIF: 2481120
* GNAB: white-winged-tern
* iNaturalist: 4514
* IRMNG: 10768565
* ITIS: 176958
* IUCN: 22694782
* NBN: NBNSYS0000000373
* NCBI: 297806
* SeaLifeBase: 74905
* Soortenregister: 139308
* TAXREF: 3374
* WoRMS: 137136
* Xeno-canto: Chlidonias-leucopterus

 |