O **Patriarca de Alexandría** é o arcebispo de Alexandría, sucesor do apóstolo San Marcos. Historicamente, é detentor tamén do título de Papa, que, segundo a perspectiva ortodoxa, foi entregado primeiramente a este bispado, e máis tarde ao de Roma. Co tempo, o patriarcado sufriu varios cismas e actualmente existen catro líderes de igrexas con este título:

* O **Patriarca Copto Ortodoxo de Alexandría**, líder da Igrexa Ortodoxa Copta. Ostenta o título oficial de *Súa Santidade, Papa de Alexandría e de todo o Exipto, da Nubia, da Etiopía e da Pentápole e Patriarca de todo o mundo evanxelizado por San Marcos* Actualmente o título recae en Shenouda III, cuxa igrexa ten sede no Cairo.
* O **Patriarca Grego Ortodoxo de Alexandría**, líder da Igrexa Ortodoxa de Alexandría, Exipto e toda a África. Actualmente o patriarca é Teodoro II, cuxa igrexa ten sede en Alexandría.
* O **Patriarca Greco-Melquita de Antioquía e de todo o Oriente, Alexandría e Xerusalén**, líder da Igrexa Greco-Católica Melquita. Actualmente, o Patriarca é Gregorio III Laham, cuxa igrexa ten sede no Cairo.
* O **Patriarca Copto Católico de Alexandría**, líder da Igrexa Católica Copta. Antonio Naguib é o actual patriarca, e a súa igrexa ten sede no Cairo.

Cronoloxía histórica
--------------------

A igrexa de Alexandría foi fundada por San Marcos, apóstolo e evanxelista. Este abdicou no ano 61 e foi martirizado o 25 de abril do 63.

O patriarcado de Alexandría desempeñou un papel importante en relación á doutrina de Ario: O Arianismo e súas concepcións en relación á Trindade: o chamado Trinitarismo. O Arianismo fíxose forte e significou a primeira dificultade doutrinal importante na Igrexa Católica, após da adopción do Cristianismo coma relixión oficial do Imperio por Constantino I.

Foille conferido o título de Papa, por primeira vez na historia, ao Patriarca San Héraclas (232-247), no 232 e despois ao Patriarca Teófilo I (385-412), no 390. O IV Sínodo Ecuménico conferiu ao Bispo de Alexandría o título de Papa e Patriarca e deulle o segundo lugar despois do Patriarca de Constantinopla, non obstante o Patriarcado de Alexandría xamais aceptou a supremacía de Constantinopla, o que favorecería o monofisismo.

O Patriarca Teófilo de Alexandría alcanzou o título de "Xuíz Ecuménico" por promover a paz entre o Patriarca Serxio II, de Constantinopla, e o emperador Bizantino Basilio. Este título pasou os seus sucesores no cargo, facultándolles o dereito de usar dúas Mitras e dous "Petrarchiles", durante a Santa Misa.

No 1210, o Papa Inocencio III, buscou unha aproximación co Papa e Patriarca de Alexandría, Nicolau I e, en 1211, solicitou a este a ordenación dun diácono latino, acto que conseguiu. Un par de anos máis tarde solicitou ao patriarca de Alexandría que participase do IV Concilio de Latrán.

Listaxe de Patriarcas ate a ruptura monofisita
----------------------------------------------

### Bispado de Alexandría (até o 325)

01. San Marcos I Evanxelista (43-61) abdicou, martirizado no 63. conmemorado o 25 de abril.

02. Aniano de Alexandría (61-83).

03. Abilio de Alexandría (83-95).

04. Cedrón ou Kedrón de Alexandría (95-106).

05. Primo (106-118).

06. Xusto (118-129).

07. Eumenio (129-142).

08. Marcos II (142-152).

09. Celadio (152-166).

10. San Agripino de Alexandría (167-178) conmemorado o 30 de xaneiro.

11. Xuliano (178-189).

### Arcebispado de Alexandría

12 - San Demetrio de Alexandría (189-232) conmemorado o 9 de novembro.

13 - San Heraclas de Alexandría (232-247) conmemorado o 14 de xullo.

14 - San Dionisio de Alexandría ou Dinís O Grande (247-264) conmemorado o 17 de novembro.

15 - Máximo de Alexandría (264-281) conmemorado o 27 de decembro.

16 - San Teonas de Alexandría (281-300) conmemorado o 23 de agosto.

17 - San Pedro I de Alexandría, o mártir (300-311) conmemorado o 26 de novembro.

18 - Aquilas de Alexandría (311-312) conmemorado o 7 de novembro.

19 - San Alexandre I de Alexandría (313-326) conmemorado o 26 de febreiro.

20 - San Atanasio de Alexandría ou Atanasio I o Grande (328-373)

* Pisto (337-339) Deposto. Ariano.
* Arsenio.
* Gregorio (339-345) Deposto. Ariano.
* Xurxo I de Alexandría (357-358 e 361-361). Ariano.
* Lucio (361-361 e 373-378). Ariano.

21 - Pedro II de Alexandría (373-381).

22 - Timoteu (381-385).

### Patriarcas de Alexandría

23 - Teófilo de Alexandría (385-412)

24 - San Cirilo de Alexandría o Grande (412-431 e 431-444)

25 - Dióscoro de Alexandría (444-451) - Deposto - morreu en 487 - Foi o 1º monofisita

26 - San Proterio (451-457) - Calcedoniano ou Ortodoxo - conmemorado en 28/02

27 - Timoteu II Erúleo (457-460 e 475-477) - Monofisita

* Timoteu II ou III Salofaciol (460-475 e 477-482 - Calcedoniano ou Ortodoxo

28 - [[Pedro III Monxe (477-490) - Monofisita

* Xoán I Talaia (482-482) - Calcedoniano ou Ortodoxo

29 - Atanasio II Kélètés (490-496) - Monofisita

30 - Xoán I ou II O Monxe (496-505) - Monofisita

31 - Xoán II ou III Nikiotès o Recluso (505-516 - Monofisita

32 - Dióscoro II O Novo (516-518) - Monofisita

33 - Timoteu III ou IV (518-535) - monofisita

Listaxe de patriarcas da Igrexa Ortodoxa Copta (ex-monofisita)
--------------------------------------------------------------

Cruz Copta.
O Cisma Copto na Igrexa de Alexandría ocorreu no 451. Desde entón existen de dúas ramificacións: esta e a anterior, composta polos conservadores Ortodoxos, os seguidores Melkitas de Constantinopla. Continúa a lista de Patriarcas Coptos, fieis á doutrina monofisita que adoptaron ao rexeitar as resolucións do Concilio de Calcedonia 451, desde a cisma do ano 535 ate o nosos días.

34 - Teodosio I (535-566) - Catolicismo Copta

* Gainas (535-535) - Xulianista
* Elpidio (535-565) - Xulianista
* Doroteu de Alexandría (565-580) - Xulianista

35 - Teodosio I (575-582) - Catolicismo Copta

* Pedro IV (575-578) - monofisita

36 - Damiano ou Damián de Alexandría (578-605) - monofisita

37 - Anastasio de Alexandría (605-619)

38 - Andrónico (619-626)

Foron frustradas as tentativas do Patriarca Kyro, en 643, no sentido de unificar as dúas Igrexas: Ortodoxa e Copta, debido ao seu falecemento. No 662, a Igrexa Copta separouse definitivamente da Igrexa Ortodoxa, con Benxamín I (626-665) que respondía como o Patriarca Católico Copto de Alexandría.

39 - Benxamín I (626-665) - Catolicismo Copta

* Menas (634) - Xulianista

40 - Ágato (665-681)

41 - Xoán III (681-689)

42 - Isaac (689-692)

43 - Simón I]] O Sirio (692-700) - Catolicismo Copta

* Teodoro (695) - Xulianista

44 - Alexandre II (704-729)

45 - Come ou Cosmas I (729-730)

46 - Teodosio II (730-742)

47 - Miguel I (743-767)

48 - Menas I (767-775)

49 - Xoán IV (776-799)

50 - Marcos III (799-819)

51 - Santiago (819-830)

52 - Simón II (830-830)

53 - Xosé I]] - 831-849)

54 - Miguel II (849-851)

55 - Cosmas II (851-858)

56 - Chenondi ou [[Sanitio I (859-880)

57 - Miguel III (880-907)

58 - Gabriel I (910-921)

59 - Cosmas III (921-933)

60 - Macario I (933-953)

61 - Teófano (953-956)

62 - Menas II (956-974)

63 - Efrén ou Abraám (975-978)

64 - Filoteo (979-1003)

65 - Zacarías (1004-1032)

* Traslado da sede ao Cairo.

66 - Cristódulo ou Cristófilo (1032-1046)

67 - Sanitio II ou Shenuoda II (1047-1077)

68 - Cirilo II (1078-1092)

69 - Miguel IV (1092-1102)

70 - Macario II (1102-1128)

71 - Gabriel II (1131-1145)

72 - Miguel V (1145-1146)

73 - Xoán V (1146-1166)

74 - Marcos IV (1166-1189)

75 - Xoán VI (1189-1216)

Vacante (1216-1235)

76 - Cirilo III (1235-1243)

Vacante (1243-1250)

77 - Atanasio III (1250-1261)

78 - Xoán VII (1262-1268 e 1271-1293)

79 - Gabriel III (1268-1271) - Deposto

80 - Teodosio II (1294-1300)

81 - Xoán VIII (1300-1320)

82 - Xoán IX (1320-1327)

83 - Benxamín II (1327-1339)

84 - Pedro V (1340-1348)

85 - Marcos V (1348-1363)

86 - Xoán X (1363-1369)

87 - Gabriel IV (1370-1378)

88 - Mateu I (1378-1408)

89 - Gabriel V (1409-1428)

90 - Xoán XI (1428-1453)

91 - Mateu II (1453-1466)

92 - Gabriel VI (1466-1475)

93 - Miguel VI (1475-1477)

Vacante (1477-1480)

94 - Xoán XII (1480-1483)

95 - Xoán XIII (1483-1524)

Vacante (1524-1526)

96 - Gabriel VII (1526-1569)

Vacante (1569-1573)

97 - Xoán XIV (1573-1585)

98 - Gabriel VIII (1585-1601)

Vacante (1601-1610)

99 - Marcos VI (1610-1621)

100 - Xoán XV (1621-1631)

101 - Mateu III (1631-1645)

102 - Marcos VII (1645-1660)

103 - Mateu IV (1660-1676)

104 - Xoán XVI (1676-1718)

105 - Pedro VI (1718-1726)

106 - Xoán XVII (1727-1745)

107 - Marcos VII (1745-1770)

108 - Xoán XVIII (1770-1797)

109 - Marcos VIII (1797-1809)

110 - Pedro VII (1809-1852)

Vacante (1852-1854)

111 - Cirilo IV (1854-1861)

112 - Demetrio II (1861-1870)

Vacante (1870-1874)

113 - Cirilo V (1874-1927)

* Cirilo VI (1899-1908) - Abdicou - Catolicismo Copto

114 - Xoán XIX (1928-1942)

115 - Macario III (1942-1944)

Vacante (1944-1946)

116 - Xosé II (1946-1955)

Vacante (1956-1959)

117 - San Cirilo VI (1959-1971)

118 - Sanitio III ou Shenouda III (1971- hoxe)

* Estevo I Sidarouss (1986) - Catolicismo Copto
* Estevo II Ghettas (1986) - Catolicismo Copto

Listaxe dos patriarcas Melkita (ex-Calcedoniano ou Ortodoxos gregos)
--------------------------------------------------------------------

34 - Paulo de Tabenne (537-540)

35 - Zoilo (540-551) - Deposto

36 - Apolinario (551-570)

37 - Xoán II ou IV (570-580)

38 - San Euloxio I (580-607) - conmemorado en 03/07

39 - Teodoro Scribon (607-609)

40 - San Xoán III ou V O Esmoleiro (610-619) - conmemorado en 23/01

41 - Xurxo I ou II (620-631)

42 - Ciro (631-640 e 641-642) - Monotelismo

43 - Pedro III ou IV (642-651) - Monotelismo

* de 651 a 742 Non houbo patriarcas

44 - Come ou Cosmas I (742-768)

45 - Policiano (768-813)

46 - Eustaquio (813-817)

47 - Cristóforo I (817-848)

48 - Sofronio I (848-860)

49 - Miguel I (860-870)

50 - Miguel II (870-903)

51 - Cristódulo (907-932)

52 - Eutiquio (933-940)

53 - Sofronio II (940-941)

54 - Isaac (941-954)

55 - Xó (954-960)

56 - Elías I (963-1000)

57 - Arsenio (1000-1010)

58 - Teófilo II (1010-1020)

59 - Teodosio (1020-1020)

60 - Xurxo II ou III (1020-1052)

61 - Leoncio (1052-1059)

62 - Alexandre II (1059-1062)

63 - Xoán IV ou VI (1062-1100)

64 - Euloxio II (1110)

65 - Sabas (1117))

66 - Cirilo II (1117)

67 - Teodosio II

68 - Sofronio III (?-1171)

69 - Elías II (1171-1175)

70 - Eleuterio (1175-1180)

71 - Marcos III (1180-1210)

72 - Nicolau I (1210-1243)

73 - Gregorio I (1243-1263)

74 - Nicolau II (1263-1276)

75 - Atanasio III (1276-1316)

76 - Gregorio II (1316-1354)

77 - Gregorio III (1354-1366)

78 - Nifón (1366-1385)

79 - Marcos IV (1385-1389)

80 - Nicolau III (1389-1398)

81 - Gregorio IV (1398-1412)

82 - Nicolau IV (1412-1417)

83 - Atanasio IV (1417-1425)

84 - Marcos V (1425-1435)

85 - Filoteo (1435-1459)

86 - Marcos VI (1459-1484)

87 - Gregorio V (1484-1486)

88 - Xoaquín (1486-1567)

89 - Silvestre (1567-1590)

90 - Melecio I (1590-1601)

91 - Cirilo III Lucaris (1601-1620)

92 - Xerásimo I (1620-1636)

93 - Metrófanes (1636-1639)

94 - Nicéforo (1639-1645)

95 - Xoanicio (1645-1657)

96 - Paíso (1657-1678) - Abdicou, morto en 1681
97 - Partenio I (1678-1688)

98 - Xerásimo II (1688-1710) - Abdicou, Morto en 1714

99 - Samuel (1710-1712 e 1714-1723

100 - Cosmas II (1712-1714 e 1723-1736)

101 - Cosmas III (1737-1746)

102 - Mateus (1746-1766) - Abdicou, Morto en 1775

103 - Cipriano (1766-1783)

104 - Xerásimo III (1783-1788)

105 - Partenio II (1788-1805)

106 - Teófilo III (1805-1825)

### División entre Melkita Ortodoxa e Catolicismo Melkita

#### Melkita Ortodoxa

107 - Herotio I (1825-1845)

108 - Artenio (1845-1847) - Abdicou, Morto en 1852

109 - Herotio II (1847-1858)

110 - Calínico (1858-1861) - Abdicou, Morto en 1889

111 - Santiago (1861-1865)

112 - Nicanor (1866-1869)

113 - Sofronio IV](1870-1899)

114 - Focio (1900-1925)

115 - Melecio II (1926-1935)

116 - Nicolau V (1936-1939)

117 - Cristóforo II (1939-1966) - Abdicou, Morto en 1967

118 - Nicolau VI (1968-1986)

119 - Partenio III (1987-1996)

120 - Pedro VII (1997-2004)

121 - Teodoro II (2004- )

#### Catolicismo Melkita

Patriarca Greco Católico Melquita Gregorio III Laham.

* Cirilo VI Tanas (1724-1759)
* Atanasio IV Jawhar (1759-1760)
* Máximos II Hakim (1760-1761)
* Teodosio V Dahan (1761-1788)
	+ Atanasio IV Jawhar (1765-1768), restaurado por primeira vez *(antipatriarca)*
	+ Atanasio IV Jawhar (1788-1794), restaurado por segunda vez
* Cirilo VII Siaj (1794-1796)
* Agapio II Matar (1796-1812)
* Inácio IV Sarruf (1812)
* Atanasio V Matar (1813-1814)
* Macario IV Tawil (1814-1815)
* Ignacio V Qattan (1816-1833)
* Máximos III Mazlum (1833-1855)
* Clemente Bahouth (1856-1864)
* Gregorio II Yusuf|Gregory II Youssef-Sayur (1864-1897)
* Pedro IV Jaraijiry (1898-1902)
* Cirilo VIII Jaha (1902-1916)
	+ *vacante* (1916-1919)
* Enetrio I Qadi (1919-1925)
* Cirilo IX Moghabghab (1925-1947)
* Máximos IV Cardeal Saïgh (1947-1967)
* Máximos V Hakim (1967-2000)
* Gregorio III Laham (2000-2017)
* Youssef I Absi (2017-presente)

Patriarcas latinos de Alexandría
--------------------------------

* Atanasio de Clenent (1219)
* Gilles de Ferrare (1310)
* Odón de Sala (1323)
* Xoán I de Aragón (1328)
* Guillerme de Chanac (1342)
* Humberto de Vienne (1351)
* Arnaldo Bernardo du Pouget (1361)
* Xoán de Cardaillac (1371)
* Pedro Amiel de Brenac (1386)
* Simón de Cramaud (1391)
* Leonardo Delfino (1401)
* Hugo de Robertis (1402))
* Pedro-Amauri de Lordat (1409)
* Xoán Vitelleschi (1435)
* Marcos Condolmer (1445)
* Xoán d'Harcourt (1451)
* Bernardino Caraffa (1505)
* Afonso de Fonseca (1506)
* Cristovo del Monte (1550)
* Fernando de Loazes (1566)
* Alexandre Riario (1570)
* Henrique Cajétan (1585)
* Miguel Bonelli (1587)
* Séraphon-Olivier Razalio (1602)
* Frederico Borromée (1655)
* Alexandre Crescenzi (1675)
* Antonio Carlos Mezzabarba (1719)
* Xerónimo Crispi (1740)
* Xosé Antonio Davanzati (1746)
* Paulo Augusto Foscolo (1847-1867)
* Paulo Ballerini (1867-1898)
* Domingos Marinaugeli (1898-?)

O Patriarcado Latino foi suprimido en 1964

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información completa da Patriarquía[*Ligazón morta*]

#### Da Igrexa Copta

* Papa Shenouda III Sitio oficial
* Historia da Igrexa Copta *(en castelán)*

#### Da Patriarquía Greco-Ortodoxa de Alexandría, Exipto e toda a África

* Páxina con información do Ortodoxos gregos en xeral
* Páxina oficial de Patriarcado Grego Ortodoxo de Alexandría e toda África[*Ligazón morta*] *(en inglés)*
* Listaxe de patriarcas con breves biografías[*Ligazón morta*]

#### Igrexa Greco-Católica Melkita

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q622216
* GEC: 0002391

 |