| Flor do Nadal |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Malpighiales |
| Familia: | Euphorbiaceae |
| Subfamilia: | Euphorbioideae |
| Tribo: | Euphorbieae |
| Subtribo: | Euphorbiinae |
| Xénero: | *Euphorbia* |
| Especie: | *E. pulcherrima* |

 |
| Nome binomial |
| *Euphorbia pulcherrima*Willd. ex Klotzsch, *Allg. Gartenzeitung*, 2, p. 27, 1834 |

A **flor do Nadal** (***Euphorbia pulcherrima***) coñecida tamén cos nomes de **flor de pascua**, **estrela de Nadal** ou **poinsettia**, é unha planta da familia Euphorbiaceae, nativa de Mesoamérica. Nalgúns países é frecuentemente utilizada en xardinaxe como arbusto. Porén en Galiza, e na maioría das rexións temperadas e frías do planeta, é principalmente empregada en floricultura como planta de interior ornamental polo Nadal.

Descrición
----------

Arbusto ou arboriña cuxa altura pode variar entre 0,6 e 3 m, con grandes follas dentadas de cor verde escura (7 a 16 cm) e pequenas inflorescencias amarelas. As rechamangueiras brácteas que forman a parte superior da planta, de cor vermella, rosa, branco verdosa ou branco amarelenta son a miúdo confundidas con flores.

Florea polo inverno. No hemisferio norte florea de novembro a febreiro e é esencial que a planta non reciba luz durante 12 horas, aproximadamente dende outubro até Nadal para que floreza.

Historia
--------

Oriúnda de rexións tropicais de México , especificamente de Taxco e Guerrero. Os antigos pobos mexicanos chamábana, en náhuatl, *cuetlaxóchitl* que provén da unión de dúas verbas, *cuetlaxtli* que significa *coiro* e *xochitl*; ao se unir á primeira perde a súa terminación *tli* polo tanto unha tradución literal podería ser *flor do coiro* por mor da cor vermella viva dos seus pétalos, semellante á pel acabada de desprender. Outra acepción, menos frecuente relaciónase co termo ***cuitlatl***, que significa excremento en náhuatl, dado a que os paxaros ao defecaren as sementes inxeridas espallábana e a planta nacía de entre os seus excrementos. Foi dada a coñecer ao resto do mundo durante a época colonial, na que se enfeitaban as igrexas coas súas follas durante o Nadal.

Cultivo
-------

Detalle da planta
A flor do Nadal adóitase cultivar coma planta de interior no hemisferio norte, por mor da súa época de maior auxe vexetativo durante a tempada achegada ao Nadal. É o principal cultivo da floricultura nos Estados Unidos.

Nos Estados Unidos, Paul Ecke, pertencente á terceira xeración da familia Ecke —emigrantes alemáns establecidos nos Ánxeles en 1900—, foi o responsábel de promover o uso desta planta durante a estación invernal. Ademais de transformar o mercado, utilizando esgallos enviados por avión no canto de plantas maduras expedidas por tren, repartía de balde vasos con plantas ás emisoras de televisión para que aparecesen dende o Día de Acción de Grazas deica o Nadal. Víronse en programas como The Tonight Show e o especial de Nadal de Bob Hope, o que impulsou a especie ao mercado.

Nos Estados Unidos é unha planta que demanda actividades dos floricultores entre agosto e Nadal.

Hoxe en día é unha planta de venda durante todo o ano en moitos países, facendo uso de avanzadas tecnoloxías como a manipulación do fotoperíodo e a temperatura. Mediante investimentos considerábeis pódese facer que floreza durante calquera época do ano. Faise anana mediante reguladores de crecemento para evitar a súa forma arbustiva e mediante a mellora continua. As novas variedades comerciais son permanentemente ofrecidas polos viveiristas aos floricultores.

### Temperatura ideal

20-22 °C. Durante a floración, 18 °C. Non atura ben as correntes de ar e os cambios bruscos de temperatura.

### Rega

En interior, cómpre ter coidado coa rega xa que o exceso de auga pode podrecer a raíz. Engadir un adobo rico en nitróxeno á auga cada semana, até a época de floración.
Algúns consellos útiles para unha maior duración da planta son:

1. Evitar regas excesivas e demasiada humidade.
2. Cando as follas teñan caído e perda as súas brácteas, cómpre podar a planta deixando talos de entre 5 e 10 cm.
3. Adubar no mes de xullo.

Pódese transplantar de xeito doado por esgallos de punta.
En México cultívase en invernadoiros para a súa comercialización na Noite Boa, especialmente na zona de Morelos, Puebla e Michoacán. Requírense coidados específicos durante a produción como control de temperatura, rega, humidade e pragas.
Existen máis de dez variedades en cores diferentes o que fai da flor do Nadal unha boa opción para a decoración desas datas. Con todo, a cor vermella segue a ser a favorita. En Guatemala, a rexión de Sacatepéquez, nos arrabaldes de Antigua Guatemala, prodúcense todas as variedades e expórtanse máis de 42 millóns de plantas en diferentes tamaños, de acordo coa época.

Propiedades
-----------

En México emprégase por vía oral ou externa para aumentar ou promover a secreción de leite. O látex é aplicado directamente para tratar espullas, erisipela, disipela, quenturas, chagas e infeccións cutáneas e feridas. En inchazos por picadas de vermes, póñense follas moídas. Para as inflamacións, ásanse as follas e se aplican o máis quente que se ature. Para aliviar os golpes férvense as flores, esprémese nelas limón e con elas se envolve a zona danada.

Nalgunhas afeccións respiratorias como anxinas ou tose, úsase a infusión da flor, a que ás veces se combina coa buganvílea (*Bougainvillea spectabilis*) e *Bocconia frutescens*. Finalmente refírese ao seu emprego en casos de orellóns, afeccións do corazón e rabia.

Taxonomía
---------

Planta adulta
*Euphorbia pulcherrima* foi descrita por Willd. ex Klotzsch e publicado en *Allgemeine Gartenzeitung* 2(4): 27–28. 1834.

Etimoloxía
***Euphorbia***: nome xenérico que deriva do médico grego do rei Xuba II daMauritania (52 a 50 a. C. - 23), Euphorbus, na súa honra– ou en alusión ao seu gran bandullo– xa que usaba medicamente *Euphorbia resinifera*. En 1753 Carl von Linné asignou o nome a todo o xénero.

***pulcherrima***: epíteto latino que significa "a máis bonita".
Nos Estados Unidos, e ás veces tamén en Galiza, coñécese co nome ***poinsettia** (pronunciado* ponsetia*), en honra a Joel Roberts Poinsett, primeiro embaixador estadounidense en México que a introduciu nos EUA aló polo 1825. Dende o ano 1991, o 12 de decembro está declarado nos Estados Unidos como* Día Nacional da Poinsettia *en conmemoración da data da súa morte.*

Sinonimia
* *Euphorbia coccinea* Willd. ex Boiss.
* *Euphorbia diversifolia* Willd. ex Boiss.
* *Euphorbia erythrophylla* Bertol.
* *Euphorbia fastuosa* Sessé & Moc.
* *Euphorbia lutea* Alam ex Boiss.
* *Euphorbia poinsettiana* Buist ex Graham
* *Euphorbia pulcherrima* forma *lutea* Standl.
* *Pleuradenia coccinea* Raf.
* *Poinsettia pulcherrima* (Willd. ex Klotzsch) Graham
* *Poinsettia pulcherrima* var. *albida* Maund en Maund & Hensl.

Galería de imaxes
-----------------

* En vaso como planta ornamentalEn vaso como planta ornamental
* IlustraciónIlustración
* Detalle das follasDetalle das follas
* Plantas á vendaPlantas á venda

Notas
-----

1. ↑  Anton, Mike (23 de decembro de 2008). "The bloom is off the poinsettia business". Los Angeles Times. Consultado o 28-12-2008.
2. ↑  "En Medicina Tradicional Mexicana". Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2013. Consultado o 27 de novembro de 2013.
3. ↑  "*Flor do Nadal*". *Tropicos.org. Jardín Botánico de Missouri*. Consultado o 5 de febreiro de 2013.
4. ↑  (Spec. Pl. [ed. 1]: 450)
5. ↑  en Epítetos Botánicos
6. ↑  "Euphorbia pulcherrima Willd. ex Klotzsch". *www.catalogueoflife.org*. Consultado o 2022-02-06.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Flor do Nadal*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Flor do Nadal*** |

### Bibliografía

1. CONABIO. 2009. Catálogo taxonómico de especies de México. 1. In Capital Nat. México. CONABIO, Mexico City.
2. Correa A. M. D. C. Galdames & M. N. S. Stapf. 2004. Cat. Pl. Vasc. Panamá 1–599. Smithsonian Tropical Research Institute, Panama.
3. Flora of China Editorial Committee. 1988-2013. Fl. China Unpaginated. Science Press & Missouri Botanical Garden Press, Beijing & St. Louis.
4. González Ramírez, J. 2010. Euphorbiaceae. En: Manual de Plantas de Costa Rica. Vol. 5. B.E. Hammel, M.H. Grayum, C. Herrera & N. Zamora (eds.). Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 119: 290–394.
5. Idárraga-Piedrahita, A. R. D. C. Ortiz, R. Callejas Posada & M. Merello. (eds.) 2011. Fl. Antioquia: Cat. 2: 9–939. Universidad de Antioquia, Medellín.
6. Jørgensen, P. M. & S. León-Yánez. (eds.) 1999. Catalogue of the vascular plants of Ecuador. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 75: i–viii, 1–1181.
7. Lawesson, J. E. H. Adsersen & P. Bentley. 1987. An updated and annotated check list of the vascular plants of the Galapagos Islands. Rep. Bot. Inst. Univ. Aarhus 16: 1–74.
8. Martínez Salas, E. M. M. Sousa Sánchez & C. H. Ramos Álvarez. 2001. Región de Calakmul, Campeche. Listados Floríst. México 22: 1–55.
9. Molina Rosito, A. 1975. Enumeración de las plantas de Honduras. Ceiba 19(1): 1–118.
10. Nasir, E. & S. I. Ali (eds). 1980-2005. Fl. Pakistan Univ. of Karachi, Karachi.
11. ORSTOM. 1988. List Vasc. Pl. Gabon Herbier National du Gabon, Yaounde.
12. Standley, P. C. & J. A. Steyermark. 1949. Euphorbiaceae. In: P. C. Standley & J. A. Steyermark (eds.), Flora of Guatemala---Part VI. Fieldiana, Bot. 24(6): 25–170.

### Outros artigos

* *Euphorbia* (xénero)

### Ligazóns externas

* Información sobre a flor do nadal en infojardín (en castelán)
* DFinitivo Cuetlaxochitl; A flor da Noite Boa (en náhuatl e castelán)
* Poinsetias na cultura americana[*Ligazón morta*] (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208253
* BNCF: 72422
* EBID: ID
* GND: 4189437-6
* MAG: 2776260412

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 106259
* APNI: 196245
* EOL: 1144084
* EPPO: EPHPU
* FoC: 200012573
* GBIF: 3066465
* iNaturalist: 162845
* IPNI: 347947-1
* IRMNG: 10604080
* ITIS: 502548
* IUCN: 150008228
* NCBI: 37495
* PalDat: Euphorbia\_pulcherrima
* PlantList: kew-81761
* POWO: ID
* TAXREF: 445632
* Tela Botanica: 102268
* Tropicos: 12800046
* PLANTS: EUPU9
* WCSPF: 81761

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 9H61JQS255

 |