recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Armas do Príncipe Real
**Príncipe Real de Portugal** foi o título oficial atribuído aos herdeiros presuntivos da Coroa de Portugal, durante a Monarquía Constitucional (1822-1910), por oposición aos demais fillos da parella real, que recibían o título de Infante de Portugal. A partir da morte de Manuel II, último Rei de Portugal, o título de **Príncipe Real** pasou a ser o dos pretendentes ao trono e Xefes da Casa Real Portuguesa.

O título de **Príncipe Real** xurdiu cando Xoán VI elevou ao Brasil á categoría de reino en 1815 (extinguíndose así o antigo título de Príncipe do Brasil). O herdeiro do trono pasou a designarse entón **Príncipe Real do Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarves**. O título de **Príncipe Real de Portugal** foi creado tras a independencia do Brasil, substituíndo o anterior, debido á emancipación brasileira e á imposibilidade de recuperar o vello título de Príncipe do Brasil (que ficaba agora asociado á casa imperial brasileira).

Tras a constitución de 1822 e as seguintes constitucións, a asignación deste título pasou a ser regulada polas leis fundamentais do reino, e investido sobre o herdeiro presuntivo do reino como xa era costume. O último Príncipe que usou o título *de feito* foi Afonso Henriques, na calidade de tío e sucesor provisional de Manuel II, despois do asasinato de Carlos I e do Príncipe Lois Filipe en 1908.

Os posuidores deste título tiñan o tratamento de **Alteza Real (S.A.R.)**, e posuían os títulos subsidiarios de Duque de Braganza, Duque de Guimarães e Duque de Barcelos, Marqués de Vila Viçosa, Conde de Arraiolos, Conde de Ourém, Conde de Barcelos, Conde de Faría, Conde de Neiva e Conde de Guimarães.

En honra deste título e do seu fillo Pedro, portador do mesmo, a raíña María II mandou erguer un xardín no espazo da antiga patriarcal de Lisboa, na actualidade en ruínas, e que constituía un excelente agocho para celerados da época. Nacía así o Xardín do Príncipe Real.

lista de Príncipes Reais de Portugal
------------------------------------

1. Pedro (despois Rei de Portugal)
2. Carlos (despois Rei de Portugal)
3. Lois Filipe
4. Afonso Henriques, Duque do Porto (provisoriamente)

Pretendentes ao título
----------------------

Liñaxe Miguelista
1. Maria das Neves
2. Miguel II (como pretendente ao trono)
3. Duarte Nuno (como pretendente ao trono)
4. Duarte Pio (como pretendente ao trono)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Príncipe da Beira
**Ángel Segundo Médici**, nado o 20 de decembro de 1897 en Buenos Aires e finado o 9 de agosto de 1971 foi un futbolista arxentino que xogaba na demarcación de defensa.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar no Club Atlético San Telmo en 1915, de onde partiu en 1918 para fichar polo Club Atlético Atlanta. Recalou definitivamente en Boca Juniors no ano 1922, nesta época tamén comezou a súa participación coa Selección de fútbol da Arxentina.

|  |
| --- |
| **Medallas olímpicas** |
|
| **Prata** | Fútbol | Amsterdam 1928 |

En Boca xogou 8 tempadas, disputando 185 encontros e gañando nove títulos, entre eles catro campionatos nacionais (1923, 1924, 1926 e 1930) sendo os tres primeiros da Argentine Football Association, unha das dúas asociacións de fútbol existentes, e o último da Liga unificada.

Equipo da selección arxentina que obtivo a medalla de prata en 1928
En 1925 participou na xira que o club xeneize realizou por Europa, na que marcou dous goles, e pola que o equipo recibiu o título de Campión de Honra do Campionato Arxentino.

Foi internacional coa Selección de fútbol da Arxentina entre os anos 1922 e 1930, disputando 33 encontros e integrando o equipo que gañou unha medalla de prata nos Xogos Olímpicos de 1928 e o que se proclamou subcampión do Mundial de Fútbol Uruguai 1930.

Retirouse en 1931, ano no que chega o profesionalismo ao fútbol arxentino.

Unha vez fora dos campos de xogo foi director técnico do Club Atlético Barracas Central.

Palmarés
--------

### Campionatos nacionais

| Título | Club | País | Ano |
| --- | --- | --- | --- |
| Primeira División da Arxentina | Boca Juniors | Arxentina | 1923 |
| Copa Ibarguren | Boca Juniors | Arxentina | 1923 |
| Primeira División da Arxentina | Boca Juniors | Arxentina | 1924 |
| Copa Ibarguren | Boca Juniors | Arxentina | 1924 |
| Campión de Honra | Boca Juniors | Arxentina | 1925 |
| Copa Competencia | Boca Juniors | Arxentina | 1925 |
| Primeira División da Arxentina | Boca Juniors | Arxentina | 1926 |
| Copa Estímulo | Boca Juniors | Arxentina | 1926 |
| Primeira División da Arxentina | Boca Juniors | Arxentina | 1930 |
| Primeira División da Arxentina | Boca Juniors | Arxentina | 1926 |

Participación coa Selección Arxentina
-------------------------------------

### Campionatos suramericanos

| Ano | Sede | Resultado |
| --- | --- | --- |
| 1923 | Uruguai Uruguai | Subcampión |
| 1924 | Uruguai Uruguai | Subcampión |
| 1925 |  Arxentina | Campión |
| 1926 | Chile Chile | Subcampión |
| 1927 |  Perú | Campión |

### Xogos Olímpicos

| Ano | Sede | Resultado |
| --- | --- | --- |
| 1928 | Países Baixos Ámsterdan | Subcampión |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Estadísticas do xogador Arquivado 24 de setembro de 2019 en Wayback Machine.
* Traxectoria en Boca
* Segundo Médici[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1032102
* FIFA: 292393
* Sports Reference: angel-segundo-medici-1
* Worldfootball: angel-medici

 |
**Helen Ling** (nada **Yee Chow**) é unha enxeñeira de software que traballou no laboratorio de Propulsión do Chorro de NASA (JPL). Fixo esforzos considerábeis para facer o JPL máis diverso.

Traxectoria
-----------

Ling naceu na China e sobreviviu aos bombardeos xaponeses de Hong Kong. Estudou no Canton College. Emigrou aos Estados Unidos para asistir á universidade e acabou estudando na Universidade de Notre Dáme. Foi a única muller que se especializou en matemáticas.

### Carreira

O irmán de Ling traballaba no JPL, e ela pensou que o traballo sería perfecto para ela. Ling era supervisora do grupo de computación do JPL. Esforzouse por empregar só a mulleres informáticas a finais dos anos 50 e principios dos 60; o grupo de programación adoitaba chamarse "as mozas de Helen" O grupo de Ling encargábase de realizar cálculos de traxectoria. Ling animou ás mulleres para asistir á escola nocturna e a obter as cualificaciones adecuadas para traballar xunto a ela no JPL. Naquela época, as mulleres do JPL víanse obrigadas a abandonar se quedaban embarazadas. En lugar de perder ao seu talentoso equipo, Ling volveu contratar ás mulleres que regresaban da súa baixa por maternidade. A autora Nathalia Holt cre que "moitas mulleres acabaron converténdose en informáticas e enxeñeiras no JPL grazas á orientación de Helen".

Ling desenvolveu software para o IRAS, o Magalhaes, a nave espacial TOPEX/ Poseidon e o Mars Observer. O seu traballo foi respectado por Charley Kohlhase, o deseñador da misión Voyager, que non quería que ninguén máis desenvolvese o seu software. Ling xubilouse en 1994.

Ling aparece no libro *Rise of the Rocket Girls*, de Nathalia Holt, bióloga e escritora científica.

> "Os homes de entón sempre pensaban que sabían máis que ti", lembra Ling. "Así que se as contratas por baixo de ti, elas senten incómodas e ti tamén. Así que contratei a mulleres recentemente saídas da universidade. Pensei que se non lles dabas unha oportunidade, nunca a terían"
> 
>

Notas
-----

1. ↑  "The Tradition of Successful Women at JPL" (en inglés). 2018-06-26. Consultado o 2019-04-14.
2. ↑  "Which Great American Should Be Immortalized With the Next Big Broadway Musical?" (en inglés). Consultado o 2018-06-22.
3. ↑  Holland, Brynn. "Human Computers: The Women of NASA". *HISTORY* (en inglés). Consultado o 2021-04-13.
4. ↑  Feb 16, Pasadena Weekly Staff |; 2017 | 0 | (2017-02-16). "Mothers of Discovery". *Pasadena Weekly* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 28 de outubro de 2020. Consultado o 2021-04-13.
5. ↑  Baldwin, Catherine (2020-05-29). ""Work Hard and Work Smart": The NASA Career of Vickie Wang". *NASA*. Consultado o 2021-04-13.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mulleres na NASA

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América
**Nordica** é a aeroliña nacional de Estonia. A compañía é propiedade do estado estoniano, ten a súa sede en Talín e está aseada no aeroporto desa cidade.

Historia
--------

A compañía fundouse o 25 de setembro de 2015 por decisión do goberno estoniano co nome de Nordic Aviation, tras a liquidación da anterior aeroliña nacional, Estonian Air. As operacións comezaron o 8 de novembro dese meso ano cun voo entre Talín e Amsterdam.

O 30 de marzo de 2016 anunciouse que o novo nome da aeroliña sería Nordica.

No primeiro ano a aeroliña eslovena Adria Airways operou a meirande parte dos voos de Nordica mentres esta se facía coa súa propia frota e tripulación. Dende o 19 de novembro de 2016 Nordica estableceu unha asociación estratéxica con LOT Polish Airlines, usando a súa plataforma comercial, o seu sistema de billetes e o seu código de voo.

Frota
-----

CRJ900
Nordica está en proceso de facerse coa súa propia frota. En xaneiro de 2017 a súa frota estaba formada polos seguintes avións:


**Frota de Nordica**| Avión | En servizo | Pedidos | Pasaxeiros | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| P | Y | Total |
| Bombardier CRJ700 | 2 | — | 4 | 66 | 70 |  |
| Bombardier CRJ900 | 4 | — | 2 | 88 | 88 |  |
| Total | 6 | — |  |

Notas
-----

1. ↑  Eesti Rahvusringhääling (ed.). "Nordic Aviation Group takes over Estonian Air routes". Consultado o 10 de febreiro de 2017.
2. ↑  Air Transport World (ed.). "Estonia’s Nordic Aviation rebrands as Nordica". Consultado o 10 de febreiro de 2017.
3. ↑  Postimees (ed.). "Nordica: oleme kriitikast üllatunud". Consultado o 10 de febreiro de 2017.
4. ↑  The Baltic Course (ed.). "Estonian Nordica enters into strategic partnership with Polish LOT". Consultado o 10 de febreiro de 2017.
5. ↑  Planespotters (ed.). "Frota de Nordica". Consultado o 10 de febreiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da aeroliña
**Federico Nogueira Pimentel**, nado no Concello de Vilaoudriz en 1879 e finado en Arzúa o 16 de xullo de 1965, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

A súa familia emigrou a Cuba e el mesmo estivo na illa con dezaseis anos. Instalouse en Arzúa e foi dono dun comercio de tecidos na vila. Na ditadura de Primo de Rivera foi depositario recadador municipal dende 1924 até 1925. Foi nomeado alcalde de Arzúa polo gobernador civil a finais de febreiro de 1924, tomando posesión o 24 de febreiro. Cesou no cargo de alcalde o 29 de marzo dese mesmo ano, continuando como concelleiro. Na República foi elixido concelleiro de Arzúa tomando posesión o 31 de maio de 1931. Integrouse en Izquierda Republicana. Logo do triunfo da Fronte popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Arzúa e elixido primeiro tenente de alcalde. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado, foi detido o 17 de xaneiro de 1937 e xulgado en Santiago de Compostela por rebelión con Alfonso Núñez López o 31 de marzo. Foi absolto. Mentres estivo detido embargáronlle o seu comercio de tecidos. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938. Finou en Arzúa o 16 de xullo de 1965 aos 88 anos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Carril Carril** |  **Alcalde de Arzúa** 1924 | Sucesor:**José María Taboada Quintás** |

Vida persoal
------------

Casou en Pantiñobre con Carmen Pazo Iglesias en 1903, e foi pai de Carmen, Federico, Fernando, Mercedes, Manuel, Dolores e José Nogueira Pazo.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 2-3-1924, p. 3.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 10-6-1938, p. 3.
3. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 17-7-1965, p. 10.
4. ↑  *El Ideal Gallego*, 8-11-1942, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lanero Táboas, Daniel (2006). *Os remendos da memoria. A represión franquista no Concello de Arzúa (1936-1950)*. Arzúa: Concello. ISBN 84-606-4054-X.
* Lanero Táboas, Daniel (2008). "Unha aproximación á conformación dos poderes locais en Galicia. Arzúa entre a II República e a protoinstitucionalización do réxime franquista (1931-1937)" (PDF). En Universidade de Santiago de Compostela. *A patria enteira. Homenaxe a Xosé Ramón Barreiro Fernández*. Santiago de Compostela. pp. 171–194. ISBN 978-84-9887-000-8.

### Ligazóns externas

* Federico Nogueira Pimentel na páxina web *Nomes e Voces*.
Coordenadas: 37°01′30″N 8°59′40″O﻿ / ﻿37.025, -8.9944444444444

Faro do cabo de San Vicente visto dende o oeste.
O **cabo de San Vicente** (en portugués: *Cabo de São Vicente*) é un accidente xeográfico situado no extremo suroeste de Portugal, que marca o límite occidental do golfo de Cádiz. Atópase preto de Sagres, concello de Vila do Bispo. Era coñecido en tempos romanos como *Promontorium Sacrum*, lugar adicado ó deus Saturno.

No cabo hai unha antiga fortaleza visitable e un faro. En Lagos, a 25 quilómetros do cabo cara ó leste, o Infante Henrique, duque de Viseu estabeleceu a súa escola de navegación no século XV, impulsora dos grandes descubrimentos portugueses.

Dende o cabo é posible apreciar o paso de barcos que transitan entre o Mediterráneo e o norte de Europa.

Estrabón (-63 ou-64 – 23) ó describir a península Ibérica, dixo del que «non era o punto máis occidental de Europa, senón de todo o mundo habitado».

Fronte a este cabo produciuse a coñecida como batalla do Cabo de San Vicente o 14 de febreiro de 1797, aínda que outras batallas anteriores tamén recibiron o mesmo nome.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cabo de San Vicente Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Cabo da Roca

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4103
* WorldCat
* VIAF: 170100760
* BNF: 162628050
* DARE: 40797
* GEC: 0060881
* GeoNames: 2263194
* GND: 4306977-0
* LCCN: sh87002710
* Pleiades: 256410

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pombal.

Interior dun pombal en ruínas
Un **pombal** (do latín *palumbalem*, derivado á súa vez de *palumbam*, pomba) é unha construción rural para a cría de pombas. En xeral, é un raro complemento da vivenda rural, xa que por mor do seu custo e escaseza de rendibilidade, só aparece nas leiras pertencentes ós pazos, ás casas reitorais ou ás casas grandes de campesiños acomodados.

É unha construción que pode adoptar diversos xeitos: en Galiza na meirande parte dos casos é un corpo cilíndrico cun raio de preto de dous metros e unha altura aproximadamente igual ó seu diámetro. A súa cuberta pode ser cónica ou chan, a xeito de ferradura, e inclinada a unha auga. Adoita estar construído con cachotería vista ou revocada, con varia entradas para as pombas, unha cornixa para que estas alcen o voo e unha porta de acceso para as persoas. No seu interior dispóñense os niños formando parte do paramento do muro de pedra.

Galería de imaxes
-----------------

* Pombal no Mosteiro de CarboeiroPombal no Mosteiro de Carboeiro
* Santiago de CompostelaSantiago de Compostela
* MelónMelón
* Cabrais, Ribasieira, Porto do SonCabrais, Ribasieira, Porto do Son

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***pombais*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q948878
* GEC: 0091932
* NKC: ph503013

 |
Unha **fronte polar** é unha zona de transición entre unha masa de aire fría procedente dos polos, e unha masa cálida de procedencia subtropical. Sitúase no límite entre a célula polar e a célula de Ferrel en cada hemisferio, onde hai un forte gradiente de temperaturas. No caso do hemisferio norte as dúas masas de aire teñen diferentes propiedades: unha fría que provén do norte, que se produce cando unha masa de aire frío descende a latitudes menores e introdúcese como unha cuña entre o chan e o aire quente; e outra cálida, que se atopa máis ao sur no océano e avanza desprazando a corrente de aire frío.

É de grande extensión e separa ditas masas de aire. Dáse en latitudes medias, entre os 50º e os 60º, aínda que varia bastante a súa posición xa que as masas de aire están en continuo movemento, variando, sobre todo, coas estacións, provocando chuvias no inverno e secas no verán. En primavera desprázase cara ó norte e, en outono volve descender. Cando a fronte polar do hemisferio norte avanza máis ao sur afecta ao clima de Galicia, e trae consigo numerosas borrascas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q393868
* BRE: 3157194
* EBID: ID
* GEC: 0185013
* GND: 4797285-3
* MAG: 83133772
* PSH: 4137

 |
O **balneario da Toxa** é un hotel-balneario situado na illa da Toxa, no concello do Grove. Foi inaugurado en 1907 e reformado en 1945. É un hotel de luxo.

Historia
--------

Os pescadores locais da ría de Arousa decatáranse das augas mornas da illa e camiñaban polas augas medicinais notando na pel as súas calidades. Emilia Pardo Bazán, en 1911, conta a lenda de que tempo despois se abandonou na illa un burro con úlceras e tiña, e tras uns meses o seu dono atopouno san e saltando. O burro bañárase na lama e desapareceran as feridas. A historia axudou á creación do Gran Hotel na Toxa. A explotación turística comezou arredor de 1840.

O hotel inaugurouse en 1907, baseado nos balnearios desa época como o de Marienbad en Alemaña (hoxe na República Checa). Construíronse dous pavillóns, un para os cuartos e outro para o casino, conectados por unha galería, deseñados polo arquitecto Daniel Vázquez-Gulías. A decoración interior tiña frescos nos salóns e escaleiras. O hotel acadou sona entre as clases altas de Galicia e mesmo entre a corte de Madrid.

En 1945 foron derrubadas as torres e reformouse o edificio case totalmente. Consérvase a escaleira e as xanelas teñen reminiscencias dos tempos anteriores. Os cuartos foron renovados, mais hai mobles antigos. Desa época tamén existen columnas, mais o resto é novo.

Notas
-----

1. ↑  Laredo Verdejo, Xosé Luis (1981). *Galicia enteira 3. Rías Baixas do Salnés*. Edición Xerais. p. 108.
2. ↑  Hotusa explotará el Gran Hotel de La Toja y el Hotel Balneario
3. ↑  Gran hotel La Toja.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Balnearios de Galicia

### Ligazóns externas

* Balneario La Toja
***A filla do ladrón de bicicletas*** é unha novela de Teresa González Costa. Foi publicada por Edicións Xerais en outubro de 2010, logo de acadar o Premio Merlín de literatura infantil e xuvenil dese ano.

Trama
-----

Serafina é unha rapariga dunha vila costeira. Vive coa súa tía, dona Perfecta, coa que non se leva nada ben. Os seus amigos son Milo, un rapaz da súa idade, e Elías, un señor maior inventor e mecánico.

Serafina ten unha bicicleta, á que chama Celerífera, e o seu desexo é ser equilibrista. Malia que a súa tía fai correr unha alburgada por toda a vila dicindo que a súa sobriña é unha ladroa e facéndolle desaparecer a bicicleta, coa axuda dos seus amigos logra saír adiante e lograr o seu soño.

Notas
-----

Teresa González Costa, nunha presentación do libro

1. ↑  "Iolanda Zúñiga faise co premio Xerais cunha historia da periferia" Arquivado 16 de xuño de 2010 en Wayback Machine. artigo en *Xornal de Galicia*, 15 de xuño de 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web da editorial.
Coordenadas: 41°10′00″N 3°26′00″O﻿ / ﻿41.16667, -3.43333

Cordal principal dende a Tejera Negra
A **serra de Ayllón** ou **macizo de Ayllón** é unha cadea montañosa da península Ibérica, pertencente ao Sistema Central, do que constitúe un dos seus contrafortes máis orientais. Está situada entre as provincias españolas de Guadalaxara, Segovia e Madrid.

Linda ao oeste coas serras de Somosierra e do Rincón, ao leste coas de Pela e Alto Rey, ao norte coa meseta Norte e ao sur coa Campiña de Guadalaxara.

Das súas montañas nacen os ríos Jarama e Sorbe, así como outros menores como o Jaramilla, Berbellido, Sonsaz ou do Ermito. Nos seus vales crecen as faias máis meridionais de Europa (Tejera Negra, La Pedrosa e Montejo), sen faltar na súa flora o carballo e o piñeiro silvestre. Entre a súa fauna atópanse lobos, voitres e pequenos mamíferos. A parte da serra na provincia de Guadalaxara atópase dentro do parque natural da Serra Norte de Guadalaxara e en boa parte do seu territorio esténdese a Reserva de Caza de Sonsaz.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Serra de Ayllón Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Rutas sendeiristas pola serra de Ayllón e outras do Sistema Central — Excursiones y senderismo
* Rutas sendeiristas pola serra de Ayllón e outras do Sistema Central — Sistema Central

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3751950
* BNE: XX452910
* GEC: 0006356
* GeoNames: 3129105
* LCCN: sh96008282
* TGN: 7346324

 |
Coordenadas: 52°22′00″N 4°54′28″L﻿ / ﻿52.3668, 4.9079

Entrada do xardín botánico de Ámsterdam.
O **Xardín Botánico de Ámsterdam** (en neerlandés: *Hortus Botanicus Amsterdam*) é un xardín botánico de 1,2 hectáreas de extensión, de administración privada sen ánimo de lucro, en Ámsterdam, nos Países Baixos.

É membro do BGCI. O seu código de identificación internacional como institución botánica, así como as siglas da súa herbario é **AMD**.

Localización
------------

*Hortus Botanicus Amsterdam* Plantage Middenlaan 2A, Amsterdam, Noord-Holland NL-1018 DD Holland-Holanda.

Está aberto todos os días e págase unha tarifa de entrada.

Historia
--------

Este xardín botánico é un dos máis antigos do mundo, foi fundado en 1638 polo consistorio da cidade para que servise como xardín de herbas para os remedios de médicos e boticarios. Contén máis de seis mil árbores e plantas tropicais e indíxenas.

A colección inicial do Hortus Botanicus, foi reunida durante o século XVII con sementes e plantas que trouxeron os comerciantes da Compañía das Indias Orientais (VOC) polo seu uso en medicina e polas posibilidades para o comercio. Unha soa planta de café, *Coffea arabica*, na colección do Hortus serviu como planta parental para a totalidade das plantas de cultivo de café de Centroamérica e Suramérica.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xardín Botánico de Ámsterdam Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* D. O. Wijnands, E. J. A. Zevenhuizen, J. Heniger *Een sieraad voor de stad: de Amsterdamse Hortus Botanicus: 1638-1993*. Amsterdam University Press (1994); ISBN 90-5356-048-3
* Ko van Gemert *De Hortus: Een Wandeling door de Hortus Botanicus in de Amsterdamse Plantage*. Fontaine Uitgevers (2006); ISBN 90-5956-153-8

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en neerlandés)*

* Portal:Países Baixos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1576733
* WorldCat
* VIAF: 268017380
* BNF: 13337514g
* GeoNames: 6950971
* GND: 4415373-9
* LCCN: n96015117
* SUDOC: 035801476

 |
Xogadores de equipos galegos no Campionato Ibérico de 2014.
O **Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico** é a competición rexional de fútbol gaélico que agrupa os equipos da península ibérica. Dende 2006 é considerado polo Comité Europeo de Deportes Gaélicos un campionato rexional que puntúa para o campionato europeo e unha das súas roldas coincide cunha rolda de dito campionato.

Equipos
-------

Ártabros de Oleiros vs. Madrid Harps, 2015.
En Galicia: Fillos de Breogán (A Coruña), Ártabros de Oleiros, Irmandinhos A Estrada, Bráithreachas (A Estrada), Mecos FG Ogrobe, Pontevedra FG, Estrela Vermelha FG de (Santiago de Compostela), Keltoi GAC (Vigo), Auriense FG (Ourense) e Dorna FG (A Illa de Arousa).
No resto de España: Barcelona Gaels, Madrid Harps, Madrid O'Donnells, Sant Vicent GAA (Valencia), Costa Gaels (Marbella), Eire Og (Sevilla), Granada Gaels, Sitges Eagles e Tres Cantos.

No resto da península: Xibraltar.

Os clubs adoitan estar formados por xogadores irlandeses e unha nutrida representación de xogadores locais, que oscila sobre a metade do cadro de xogadores (exceptuando os equipos galegos, compostos case na súa totalidade por xogadores locais).

O actual campión (2019) do Campionato Ibérico de Fútbol Gaélico masculino é o Madrid Harps, e na competición feminina o Filhas de Breogán, da Coruña.

Palmarés masculino
------------------

9 Madrid Harps:  2005,  2008,  2010, 2012,  2014,  2015,  2016,  2017,  2018

3 Barcelona Gaels:  2007,  2009,  2013

1 Marbella-Costa del Sol GAA:  2011

1 Sant Vicent Valencia GAA:  2006

| Ano | Gañador |
| --- | --- |
| 2005 | Madrid Harps |
| 2006 | Marbella-Costa del Sol GAA |
| 2007 | Barcelona Gaels |
| 2008 | Madrid Harps |
| 2009 | Barcelona Gaels |
| 2010 | Madrid Harps |
| 2011 | Sant Vicent Valencia GAA |
| 2012 | Madrid Harps |
| 2013 | Barcelona Gaels |
| 2014 | Madrid Harps |
| 2015 | Madrid Harps |
| 2016 | Madrid Harps |
| 2017 | Madrid Harps |
| 2018 | Madrid Harps |
| 2019 | Madrid Harps |
| 2022 (Valencia) |  |

Palmarés feminino
-----------------

6 Madrid Harpettes:  2009,  2010,  2011, 2012,  2014  2015

3 A Coruña Fillas de Breogán:  2016,  2017,  2018

2 Barcelona Gaelettes:  2008,  2013

| Ano | Gañador |
| --- | --- |
| 2008 | Barcelona Gaelettes |
| 2009 | Madrid Harpettes |
| 2010 | Madrid Harpettes |
| 2011 | Madrid Harpettes |
| 2012 | Madrid Harpettes |
| 2013 | Barcelona Gaelettes |
| 2014 | Madrid Harpettes |
| 2015 | Madrid Harpettes |
| 2016 | A Coruña Fillas de Breogán |
| 2017 | A Coruña Fillas de Breogán |
| 2018 | A Coruña Fillas de Breogán |
| 2019 |  |
| 2022 (Valencia) |  |

Notas
-----

1. 1 2  "Madrid Harps revalida el campeonato Ibérico de Fútbol Gaélico". *Furia Roja*. 2015.
2. 1 2  "Fillas de Breogán fai historia". *Galicia Confidencial*. 5 de xuño de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fútbol gaélico
* GAA
* Asociación Galega de Fútbol Gaélico
**Don Giovanni Records** é un selo discográfico independente especializado orixinalmente no punk rock da escena musical de New Brunswick, Nova Jersey, aínda que no presente traballa con artistas de distintos xéneros. 

A discográfica é coñecida por desenvolver as carreiras de artistas como Screaming Females, Mitski, Waxahatchee, Laura Stevenson, e Moor Mother, así como por fomentar unha comunidade xeograficamente diversa de artistas, como Mal Blum, o músico nativo americano Keith Secola, o fundador de Holy Modal Rounders Peter Stampfel, Lavender Country, Swamp Dogg, Alice Bag, e o cómico Chris Gethard.

Historia
--------

Don Giovanni Records foi fundado por Joe Steinhardt e Zach Gajewski no ano 2004 mentres vivían en Boston. Steinhardt e Gajewski iniciaron o selo mentres tocaban en bandas e estudaban na Universidade de Boston onde se coñeceron. Tras graduarse trasladáronse a New Brunswick, de onde era Steinhardt, para poder dedicarse a tempo completo á empresa.

Notas
-----

1. ↑  "Joe Steinhardt". *Westphal College of Media Arts & Design* (en inglés). 2022-12-22. Consultado o 2023-02-27.
2. ↑  "Perfect 10: The Don Giovanni Story: Nothing Jersey Shore About It". *Myspace*. 2016-03-07. Archived from the original on 07 de marzo de 2016. Consultado o 2023-02-26.
3. ↑  "‘If I'm able continue to release records the way I want to, I am succeeding’". *The Independent Music Insider* (en inglés). Consultado o 2023-02-27.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5292678
* Discogs: 123626
* MusicBrainz: ID

 |
Vista esquemática do Acueduto de les Ferreres.
O **Acueduto de les Ferreres** (en catalán: *Aqüeducte de les Ferreres*), en ocasións denominado tamén de **Pont del Diable** (*Ponte do Diaño*), é unha arcada romana que forma parte do acueduto que fernecía auga dende o río Francolí á cidade de Tarraco (Tarragona), dende unha distancia de 25 quilómetros. A arcada está situada nos arredores da cidade de Tarragona, (Cataluña, España) que foi designada «Patrimonio da Humanidade» pola Unesco, grazas a que é un dos monumentos da época romana que se conservan en extraordinario bo estado.

Historia
--------

O acueduto foi construído no século I a.C. por Augusto e fornecía auga dende o río Francolí á cidade de Tarraco, capital da provincia romana Hispania Citerior Tarraconensis que abarcaba, na súa época de máximo esplendor, dúas terceiras partes da península ibérica (incluíndo nalgunhas épocas á Gallaecia). Utilizouse até ben entrado o século XVIII.

Características
---------------

Situado a 4 quilómetros ao norte da cidade.
Mide 217 metros de longo e 27 metros de altura máxima. Ten dous niveis con arcos superpostos e construído en obra de perpiaños unidos en seco. Distan 40 centímetros de desnivel desde a súa parte norte á parte sur, o que facilitaba o discorrer da auga até a vila.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Arco de Berà
* Muralla de Tarragona
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Acueduto de les Ferreres*** |

* Páxina web do Concello de Tarragona
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación Romana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q623448
* WorldCat
* VIAF: 316735562
* DARE: 22475
* GEC: 0026820
* Structurae: 20007081
* WHC: 875-009

 |
**José Antonio de Mendoza Caamaño y Sotomayor**, nado en Vegas de Matute (provincia de Segovia) o 13 de marzo de 1667 e finado preto de Cabo de Fornos o 15 de decembro de 1746, foi o terceiro Marqués de Vilagarcía de Arousa, Cabaleiro de Santiago, embaixador en Venecia e Vicerrei de Cataluña en 1705.

Traxectoria
-----------

Estivo casado con Clara de Monroy de quen non tivo descendencia. En 1735, con preto de setenta anos, xa ancián e viúvo, foi nomeado Vicerrei do Perú por Filipe V, viaxando con el os famosos mariños Jorge Juan e Antonio de Ulloa que formaban parte da expedición científica de Charles Marie de la Condamine para medir a liña do Ecuador. Entre 1735 e 1745, tempo no que permaneceu á fronte do vicerreinado peruano, ocupouse especialmente de mellorar a facenda e a produción mineira. Reprimiu as sublevación de 1739 e 1742 e a partir de entón intentou controlar a corrupción que, xunto coa escravitude á que na práctica estaba sometida a poboación indíxena polo sistema da mita e o incumprimento das ordenanzas reais, provocaran as ditas rebelión.

Doutra banda, Caamaño e Sotomayor, tendo en conta o conflito bélico existente con Inglaterra, tivo que enfrontar numerosos problemas defensivos pola presenza activa dos navíos comandados polo almirante Anson nas costas do vicerreinado e do almirante Vernon na área do Caribe, que chegaron a producir o saqueo de Payta e a caída de Portobelo. Tamén nas fronteiras terrestres tivo que enfrontar algúns conflitos cos portugueses do Brasil. Logo de solicitar a súa substitución, faleceu durante a navegación da súa viaxe de regreso a España deixando impresión de bo gobernante no territorio da súa xurisdición.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sucesos durante a súa administración

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2556578
* WorldCat
* VIAF: 87171491
* BNE: XX1412554
* BNF: 16606565f
* CERL: cnp01420272
* DBE: antonio-jose-de-mendoza-caamano-y-sotomayor
* FAST: 1529746
* GND: 1019050837
* ISNI: 0000000060754948
* LCCN: n96094643
* NKC: jo20191027837
* OL: OL7029612A
* SUDOC: 155625977

 |
Hipoxeo no anfiteatro de Beaumont Bonelli Bellacicco.
O **hipoxeo** (do grego ὑπόγαιον, *hypogaios*, a partir de *hypo* (baixo) e *gaia* (terra), cámara subterránea) é a escavación ou construción subterránea, especialmente a destinada a sepulcro principalmente no período precristián. Teñen sido empregadas ao longo do tempo por innumerábeis sociedades: durante o Calcolítico da Península Ibérica; no Antigo Exipto; ou polos fenicios.

Baixo a estrutura do antigo coliseo, por exemplo, un hipoxeo axudaba nos espectáculos sanguentos. Gaiolas e animais ficaban gardados na estrutura até que os xogos comezaban, entón abríase unha trapela e do hipoxeo saían gaiolas e animais para completar o espectáculo violento. No Antigo Exipto usábanse como tumbas e facíanse de pedra, pitábase e decorábase con estatuas.

Notas
-----

1. ↑  Nome galego en *Vocabulario ortográfico da lingua galega*, A Coruña, Real Academia Galega / Instituto da Lingua Galega, 2004
2. ↑  Lajo Pérez, Rosina (1990). *Léxico de arte*. Madrid - España: Akal. p. 102. ISBN 978-84-460-0924-5.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *hipoxeo*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sauna castrexa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q665247
* AAT: 300005931
* BNCF: 30445
* GEC: 0187609
* GND: 4266684-3

 |
Mapa das tribos ástures.
Os **zoelas** eran unha antiga tribo celta de Gallaecia, un pobo ástur que viviu no norte do actual Portugal, na rexión de Tras os Montes, e na fronteira con Zamora, configurando un dos *populi* de maior extensión territorial coñecidos da península Ibérica. O seu territorio sitúase entre as montañas de Serra da Nogueira e as montañas de Mogadouro. A súa principal cidade chamábase Curunda, nome que se repite na onomástica da provincia de Zamora, en Villalazán, *Curundae Balaesi*.

Os zoelas tamén son mencionados en altares atopares en Braganza, concretamente no castro de Avelãs. Este pobo deixou estelas funerarias decoradas con símbolos circulares, simbolizando o sol e con deseños animais como o porco e o cervo. Os zoelas son de orixe descoñecida. Moitos autores considéranos unha das etnias máis antigas da península Ibérica. 

O liño cultivado polos zoelas, foi nomeado por Plinio e chegou a ter sona en Roma.

Táboa de Astorga
----------------

*Táboa dos zoelas* ou *Táboa de Astorga* é un texto xurídico realizado sobre unha placa de bronce (32x24 cm) de forma cuadrangular e coroada por un frontón triangular en cuxo interior aparece a data consular. Atópase no Staatliche Museen de Berlín.
No Museo de Berlín consérvase a chamada *Táboa de Astorga* ou *Táboa dos zoelas*. A táboa recolle un pacto de hospitalidade de data non precisada e as súas posteriores renovacións nos anos 27 e 152 entre dous grupos tribais dos zoelas, os desoncos e os tridiavos.

Notas
-----

1. ↑  Definición de Zoelas no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  *(en castelán)* *LA ORGANIZACIÓN SOCIO-POLÍTICA DE LOS POPULI DEL NOROESTE DE LA PENÍNSULA IBÉRICA* - Marco V. García Quintela Arquivado 08 de abril de 2010 en Wayback Machine.
3. ↑  Mountain, Harry (1998). *The Celtic Encyclopedia, Vol. 1*. Universal-Publisher. p. 1361. ISBN 9781581128895.
4. ↑  Alberro (1999), p. 60: "Zoelae".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alberro, Manuel (1999). "Los pueblos celtas del Noroeste de la Península Ibérica" (PDF). *Anuario brigantino* (Betanzos: Concello de Betanzos) (22): 49–70. ISSN 1130-7625.

### Outros artigos

* Lista de tribos celtas

| * v
* c
* e
Pobos galaicos e ástures |
| --- |
| Galaicos bracarenses | Anfílocos · · Avobriguenses · Bibalos · Brácaros · Callaecos · Coelernos · Equaesos · Grovios · Helenos · Interamnicos · Leunos · Límicos · Luancos · Lubenos · Nebisocos · Narbasos · Nemetatos · Quarquernos · Seurbos · Tamaganos · Turodos |  |
| Galaicos lucenses | Albións · Arróns · Ártabros (Brigantinos · Lapatiancos) · Baeduos · Cibarcos · Cilenos · Caporos · Egobarros · Iadovos · Lemavos · Nerios · Poemanos · Praestamarcos · Seurros · Supertamarcos |
| Ástures | Amacos · Bedunienses · Brigaecinos · Guigurros · Lancienses · Lougueos · Lugones · Orniacos · Pésicos · Saelinos · Superatios · Tiburos · Zoelas |
| Outros | Oestrimnios · Saefes |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9300150
* DARE: 22498
* Pleiades: 236724

 |
Acio de espadeiro
**Espadeiro** é unha variedade de uva tinta *(Vitis vinifera)* característica do noroeste da península Ibérica, especialmente presente na denominación de orixe Rías Baixas (Galicia) e máis na rexión do Minho (Portugal). Ten acios de tamaño medio con uvas de cor vermella azulada intensa. En Galicia recibe tamén as denominacións de areal, espadal, espadeiro da tinta, padeiro de basto, padeira de basto, tinta pobres e torneiro. 

É unha planta cunha presenza escasa no cultivo por mor do seu baixo rendemento e a esixencia de solos de características arxilosas. Porén, no val do Salnés (unha das subzonas da D. O. Rías Baixas) era a caste tinta maioritaria até que chegou a praga da filoxera, a comezos do século XX, momento a partir do cal se introduciron castes híbridas que proporcionan moita máis uva. Actualmente está a recuperarse a súa produción. 

Até hai poucos anos, por mor da súa escasa presenza e baixa rendibilidade, empregouse para mesturar con outra uvas, pero hoxe en día tamén se fan viños monovarietais. Produce viños con corpo, aromáticos, ácidos e de cor cereixa escura, xeralmente novos ou cun lixeiro paso por barricas de carballo.

En Portugal diferenciáronse xeneticamente dúas variedades, a espadeiro tinto e a espadeiro mole.

Notas
-----

1. ↑  Robinson, Jancis. (2003). *Jancis Robinson's wine course : a guide to the world of wine.* (3rd ed. completely rev. and expanded ed ed.). New York: Abbeville Press Publishers. ISBN 978-0-7892-0883-5. OCLC 231436765.
2. ↑  "Espadeiro". *Museo do Viño de Galicia*. Consultado o 2022-08-10.
3. ↑  "ESPADEIRO". *www.bedri.es*. Consultado o 2020-07-16.
4. ↑  "Espadeiro tinto". *web.archive.org*. Archived from the original on 22 de abril de 2012. Consultado o 2020-07-16.
5. ↑  "Espadeiro mole". *web.archive.org*. Archived from the original on 22 de abril de 2012. Consultado o 2020-07-16.
**Aleixo II Comneno**, nado en Constantinopla o 10 de setembro de 1169 e finado na mesma cidade o 24 de setembro de 1183, foi emperador bizantino entre 1180 e 1183.

Traxectoria
-----------

Era fillo do emperador Manuel I Comneno e de María de Antioquía, filla de Raimundo, príncipe de Antioquía.

Á morte de Manuel en 1180, María, que fora enclaustrada nun convento co nome de Xene, proclamouse a si mesma rexente e deixou ao seu fillo en mans dos seus conselleiros, que fomentaron nel todo tipo de vicios, mentres que ela apoiaba o goberno do *protosebastos* Aleixo (un curmán de Aleixo II), que era abertamente o amante de María. O novo emperador e os seus amigos intentaron formar un partido contra a emperatriz nai e o *protosebastos*, e así, a súa irmá María, esposa do *césar* Xoán (Renier de Montferrato) incitou varias revoltas nas rúas da capital.

O partido do novo emperador foi derrotado (2 de maio de 1182), pero Andrónico Comneno aproveitouse das desordes para facerse coa coroa, e así entrou en Constantinopla, onde foi recibido con honores case divinos, e depuxo aos rexentes. A súa chegada foi celebrada cun masacre de latinos na capital, sobre todo de mercadores venecianos, que Andrónico non fixo nada por evitar. Permitiu que Aleixo fose coroado, pero o obrigou a aceptar que fosen condenados a morte todos os seus amigos, ademais da súa nai, a súa irmá e o *césar*, e non lle permitiu que expresase a máis mínima opinión nos asuntos de Estado.

O compromiso en 1180 entre Aleixo e Inés de Francia, que entón só tiña nove anos de idade, filla de Luís VII de Francia e a súa terceira muller Adela de Champaña, foi anulado. Andrónico proclamouse entón formalmente coemperador, e pouco despois, co pretexto de que un goberno dividido resultaba deshonroso para o Imperio, ordenou matar a Aleixo (outubro de 1183).

| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Manuel I Comneno | **Aleixo II Comneno**(1180-1183) | *Precede a:* Andrónico I Comneno |
| Dinastía Ducas-Comneno |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41849
* WorldCat
* VIAF: 261271826
* BNE: XX1381736
* BRE: 1811662
* CERL: cnp00577774
* DeutscheBio: 118648063
* EBID: ID
* GEC: 0002208
* GND: 118648063
* ISNI: 0000 0003 8147 754X
* LCCN: nb2010010174
* Orthodox Encyclopedia: 130482
* SUDOC: 18763503X
* WikiTree: Komnenos-16

 |
**Comgall mac Domangairt** foi rei de Dalriada a comezos do século VI. Era fillo de Domangart mac Fergusa e neto de Fergus Mòr Mac Earca. Os *Anais de Úlster* estabelecen a súa morte no anos 538, 542 e 545, e nos *Anais de Tigernach* en 537.

Traxectoria
-----------

Non se coñece nada da vida de Comgall agás sobre a súa morte, mais é salientable polo feito de levar o epónimo fundador do *Cenél Comgaill*, un dos parentescos de Dalriada, segundo o *Senchus fer n-Alban*. De feito, esta obra fala do *Crich Comgaill*, pero os *Anais de Úlster* empregan o termo cenél nun escrito de 710.

O *Senchus* narra que Comgall tivo un só fillo, Conall, que tivo sete fillos máis, dos cales se coñece o nome de seis: Loingsech, Nechtan, Artan, Tuatan, Tutio e Coirpre. Podería ser que Coripre fose un engadido posterior, xa que o *Senchus* fala dun pobo de Coirpre, diferente dos fillos de Erc.

O Cenél Comgaill
----------------

Os anaiss irlandeses falan relativamente pouco do *Cenél Comgaill*. Porén, novas interpretacións suxiren que este grupo de parentesco podería ter sido importante na gaelización dos pictos, xa que un tal Dargart mac Finguine do Cenél Comgaill casou coa princesa picta Der-Ilei, e os reis pictos Bridei IV e Nechtan mac Der-Ilei foron produto deste casamento.

Cóidase que o Cenél Comgaill se atopaba en Cowal, no oeste das Highlands, unha zona cuxo nome deriva de Comgall ou Comgaill, e na illa de Bute. Se cadra tamén controlaron dende a illa de Arran cara ó sur. Os centros reiais do seu reino non se coñecen, malia que Dunoon podería ter sido de grande importancia. Contra finais do século VI e comezos do VII asociouse Saint Blane con Bute, pero algúns investigadores actuais non están certos de que esta tradición sexa correcta. O mosteiro de Kingart, asociado con Saint Blane, noméase nos anais. Atópase preto da fortaleza de Dunagoil, que plausiblemente podería ter sido o centro real do estado, mais non é seguro que estivese ocupado durante ese período.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bannerman, John (1974). Scottish Academic Press, ed. "Studies in the History of Dalriada". Edimburgo. ISBN 0-7011-2040-1.
* Broun, Dauvit (1999). Boydell, ed. "The Irish Identity of the Kingdom of the Scots in the Twelfth and Thirteenth Centuries". Woodbridge,. ISBN 0-85115-375-5.
* Fraser, James E. (2005). "Strangers on the Clyde: Cenél Comgaill, Clyde Rock and the bishops of Kingarth". *The Innes Review* **56** (2): 102–120. ISSN 0020-157X. doi:10.3366/inr.2005.56.2.102.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q878696
* ODNB: 6065
* WikiTree: Mac\_Domangart-1

 |
| *Satyrium esculi* |
| --- |
| *Satyrium esculi* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Familia: | Lycaenidae |
| Xénero: | '**Satyrium'** |
| Especie: | ***Satyrium esculi***Hübner, 1804 |

 |

***Satyrium esculi*** é unha especie de insecto lepidóptero da familia Lycaenidae, subfamilia Theclinae e xénero *Satyrium*.

Denominación
------------

*Satyrium esculi* foi descuberta por Jakob Hübner en 1804.

Sinónimo: *Thecla esculi* Hübner, 1804.

Descrición
----------

É unha pequena bolboreta coa parte superior de cor marrón, cunha cola nas ás posteriores, e a femia posúe unha discreta marca cor cobriza nas ás anteriores. Na femia de *Satyrium esculi f*. *powelli* e de *Satyrium esculi f. ilioides* a á anterior é cobre bordeada de marrón e a á posterior posúe unha liña submarxinale de manchas cor laranxa.

Bioloxía
--------

As eirugas son atendidas polas formigas *Crematogaster cruentatus*

### Período de voo e hibernación

Voltinismo - Voa nunha xeración entre maio e agosto, dependendo da súa latitude.

Plantas hospedeiras
-------------------

As súas plantas hóspedes son Quercus (*Quercus ilex* e *Quercus* coccifera).

Ecoloxía e distribución
-----------------------

Está presente en África do Norte (Tunes, Alxeria e Marrocos), na península ibérica, no sur de Francia e nas illas Baleares, en Eivisa e Mallorca.

### Biotopo

É un lepidóptero que habita entre maleza con flores e bosques caducifolios ou mixtos.

Notas
-----

1. ↑   Satyrium esculi
2. ↑  *(en inglés)* funet
3. ↑   Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. Datos taxonómicos
4. 1 2  ISBN 978-2-603-01649-7
5. ↑  Guía de las mariposas de Europa y de África de Norte, Delachaux y Niestlé, Tom Tolman, Richard Lewington, ISBN 978-2-603-01649-7 - páxinas 68-69.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bolboretas de Europa *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51403
* EOL: 4051066
* EUNIS: 90426
* FE-New: ID
* GBIF: 7552387
* iNaturalist: 199980
* NCBI: 282319
* TAXREF: 219759

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1687576

 |
**Muiredach mac Ainbcellaig** foi rei dos Cenél Loairn, e de Dalriada dende 733 até 736.

Era o fillo de Ainbcellach mac Ferchair. A súa chegada ó poder está rexistrada no ano 733, mais non está necesariamente ligada á morte do seu predecesor Eochaid mac Echdach, rei de Dalriada, segundo os Anais irlandeses. Non está claro quen precedeu a Muiredach como rei de Cenél Loairn, pero puido ter sido o seu curmán Dúngal mac Selbaig. Muiredach é un dos reis irlandeses nomeados no poema do século XI *Duan Albanach*.

Crese que o seu reinado rematou como resultado da derrota a mans dos pictos de Fortriu, liderados por Talorgan mac Fergusa, irmán de Óengus I, en "Cnoc Cairpri in Calathros at Etarlinde". A batalla está rexistrada nos *Anais do Ulster*, pero non así a morte de Muiredach.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Anais do Ulster en CELT (translated)
* Anais de Tigernach at CELT
* *Duan Albanach* en CELT (translated) *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2613772
* ODNB: 55327
* WikiTree: MacAinbcellaig-1

 |