| *Shigella dysenteriae* |
| --- |
| Imaxe de microscopía de campo escuro na que se onservan bacterias *Shigella dysenteriae*. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Bacteria |
| Filo: | Proteobacteria |
| Clase: | Gammaproteobacteria |
| Orde: | Enterobacteriales |
| Familia: | Enterobacteriaceae |
| Xénero: | *Shigella* |
| Especie: | ***S. dysenteriae*** |

 |
| Nome binomial |
| *Shigella dysenteriae*(Shiga 1897)Castellani & Chalmers 1919 |

***Shigella dysenteriae*** é unha especie de bacterias de forma bacilar do xénero *Shigella*. Especies de *Shigella* poden causar shigelose (tamén chamada disentería bacilar). Son bacterias gramnegativas, non formadoras de esporas, anaerobias facltativas. *S. dysenteriae* ten a capacidade de invadir e replicarse en varias especies de células epiteliais e enterocitos.

Epidemioloxía
-------------

As infeccións por *Shigella* poden contraerse por falta de control da auga potable ou da calidade dos alimentos, cociñar en condicións pouco hixiénicas e, en xeral, prácticas hixiénicas pouco axeitadas.. 
*S. dysenteriae* espállase a través de augas e alimentos contaminados, causa unha disentería menor debido á toxina Shiga, pero outras especies poden tamén ser axentes de disenterías. *S. dysenteriae* libera unha exotoxina que afecta ao tracto gastrointestinal e ao sistema nervioso central. Se actúa como enterotoxina, ocorre a diarrea. Cando actúa como neurotoxina, orixínanse casos graves de shigelose, que inducen comas e meninxismo.

Signos e síntomas
-----------------

Os signos que se observan máis comunmente asociados coa disentería por *Shigella* son a colite, malnutrición, prolapso rectal, tenesmo, artrite reactiva e problemas no sistema nervioso central. Ademais, *S. dysenteriae* está asociada co desenvolvemento da síndrome hemolítica-urémica, que inclúe anemia, trombocitopenia e insuficiencia renal. Se un individuo é infectado por *S. dysenteriae*, experimenta un grave caso de shigelose.
A mortalidade é máis alta con *S. dysenteriae* tipo 1. A maioría dos casos de shigelose danse en países en desenvolvemento. Os gromos de shigelose en Asia, América Latina e África tiveron taxas de mortalidae de ata o 20%.

Diagnóstico
-----------

Como un espécime fecal típico non é estéril, o uso de placas selectivas é obrigatorio. Inocúlanse XLD ágar, DCA ágar ou ágar entérico Hektoen; todas dan colonias incoloras, xa que o organismo non é un fermentador de lactosa. A inoculación dun tubo inclinado TSI (co medio *Triple Sugar Iron*. Triplo Azucre Ferro) mostra un tubo alcalino e ácido, pero non gas, ou produción de H  
2S. Despois da incubación en SIM (con medio *Sulphide Indole Motility*, Sulfuro Indol Mobilidade), o cultivo aparece non móbil e sen produción de H  
2S. A adición do reactivo de Kovac ao tubo SIM despois do crecemento indica tipicamente que non hai formación de indol (pero os serotipos 2, 7 e 8 producen indol). 
A proba do manitol da resultado negativo. A proba da ornitina descarboxilase dá resultados negativos.

Tratamento
----------

O tratamento da shigelose, independentemente da subespecie ou tipo implicado, require o uso de antibióticos. Os antibióticos utilizados normalmente son a ampicilina, ciprofloxacina, ceftriaxona, entre outros. Os opioides deberían evitarse no tratamento da shigelose.

Notas
-----

1. ↑  Ryan, Kenneth James; Ray, C. George, eds. (2004). *Sherris Medical Microbiology: an introduction to infectious diseases* (4th ed.). McGraw-Hill Professional Med/Tech. ISBN 978-0-8385-8529-0.
2. ↑  Diccionario galego de termos médicos. Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia. 2002. Páxina 702.
3. ↑  Hale, Thomas L.; Keusch, Gerald T. (1996). "Shigella: Structure, Classification, and Antigenic Types". En Baron, Samuel. *Medical microbiology* (4 ed.). Galveston, Texas: University of Texas Medical Branch. ISBN 978-0-9631172-1-2. Consultado o 11 de febreiro de 2012.
4. 1 2 3  Ryan, Kenneth James (2018). "Chapter 33: Enterobacteriaceae". *Sherris Medical Microbiology* (7th ed.). McGraw-Hill Professional Med/Tech.
5. ↑  Justin L. Kaplan MD; Robert S. Porter MD (2018). Larry M. Bush,MD, ed. *Merck Manual Consumer Version*.
6. ↑  Herold S; Karch H; Schmidt H (2004). "Shiga toxin-encoding bacteriophages—genomes in motion". *International Journal of Medical Microbiology* **294** (2–3): 115–121. PMID 15493821. doi:10.1016/j.ijmm.2004.06.023.
7. 1 2 3 4 5 6  Karen C. Carroll; Jeffery A. Hobden; Steve Miller; Stephen A. Morse; Timothy A. Mietzner; Barbara Detrick; Thomas G. Mitchell; James H. McKerrow; Judy A. Sakanari (2016). "Chapter 15: Enteric Gram-Negative Rods (Enterobacteriaceae)". *Jawetz, Melnick, & Adelberg's Medical Microbiology* (27 ed.). McGraw-Hill Professional Med/Tech.
8. ↑  Germani, Y.; Sansonetti, P.J. (2006). "Chapter 3.3.6: The Genus *Shigella*". En Dworkin, M. (editor-in-chief). *The Prokaryotes: Proteobacteria: gamma subclass* **6** (3rd ed.). Springer. pp. 99–122. ISBN 0-387-25496-X. doi:10.1007/0-387-30746-x\_6.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "*Shigella dysenteriae*". *NCBI Taxonomy Browser*. 622.
* Cepa tipo de *Shigella dysenteriae* en Bac*Dive* - The Bacterial Diversity Metadatabase

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q265094
* BNCF: 38899
* EBID: ID
* JSTOR: shigella-dysenteriae
* MAG: 2780610775

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BacDive: 138456
* EOL: 972637
* EPPO: SHIGDY
* GBIF: 3221856
* IRMNG: 11035999
* ITIS: 966038
* NCBI: 622

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D012762
* MeSH: B03.440.450.425.850.350
* UMLS: C0036956
* UNII: 1EP6R5562J

 |