**Maria Aurélia Martins de Sousa** (tamén Souza, antiga ortografía) nada en Valparaíso, Chile o 13 de xuño de 1866 e finada no Porto o 26 de maio de 1922, foi unha pintora portuguesa.

Traxectoria
-----------

Filla de emigrantes portugueses no Brasil e no Chile, Aurélia de Sousa naceu en Valparaíso, filla de António Martins de Sousa e de Olinda Peres. Era a cuarta de sete fillos do casal. Trasladouse a Portugal, xuntamente cos pais, con apenas tres anos. Pasou a habitar a Quinta da China, xunto ao río Douro, no Porto, comprada por seu pai, que faleceu en 1874, cando Aurélia tiña tan só oito anos.

Aos dezaseis anos, comezou a ter clases de deseño e pintura con António da Costa Lima e pintou o seu primeiro autorretrato. En 1893, entrou para a Academia de Belas-Artes do Porto, onde foi alumna de João Marques de Oliveira, quen influenciou amplamente a súa obra posterior. En 1898, Aurélia mudouse a París onde acudiu, na Academia Julian, os cursos de Jean-Paul Laurens e de Jean-Joseph Benjamin-Constant.

Realizou as primeiras exposicións e durante os tres anos seguintes viaxou e visitou os museos de Bruxelas, Antuerpen, Berlín, Roma, Florencia, Venecia, Madrid e Sevilla. Tendo regresado a Portugal en 1901, desenvolveu intensa actividade como ilustradora e participou regularmente na vida artística portuense, expondo na Sociedade de Belas-Artes do Porto, na Galería da Misericórdia e anualmente na Sociedade Nacional de Belas-Artes, en Lisboa.

Pasou a última fase da súa vida residindo na Quinta da China, onde faleceu en 1922 con cincuenta e cinco anos.

Obra
----

A súa obra denota influencia dos estilos de pintura máis innovadores do seu tempo. Pintou nun estilo naturalista moi persoal, ás veces con influencias realistas, impresionistas e postimpresionistas.

Nas palabras da biógrafa Raquel Henriques da Silva, a obra de Aurélia de Sousa "rexistra a silenciosa narrativa da casa: a presenza da vella mai, os afaceres das mulleres e dos nenos, os cantos escuros da cociña e do atelier, as tardes en que a luz se confunde coas roupas de verán, os camiños campestres ou as vistas do río. Practica unha pintura vigorosa, raramente volumétrica, detida na análise das sombras para nelas captar a luz".

Entre as súas principais obras, caracterizadas pola forza da expresión técnica e artística, encóntranse "Santo António", "Cabeza de italiano", "Cena familiar", "Muíño-Granxa", "Porcelanas antigas", "Cristo resucitando e a filla de Xairo", "Río Douro-Areiño" e o seu "Auto-retrato" (c. 1900), unha das obras-primas da pintura portuguesa de todos os tempos.

Parte da súa obra encóntrase hoxe no Museu Nacional de Soares dos Reis e na Casa-Museu Marta Ortigão Sampaio, ambos no Porto.

Algunhas obras
--------------

* *Auto-retrato*
* *Cenas familiares (1) (2) (3)*
* *Señora á Xanela*
* *Xarros na borda dunha cunca*

Notas
-----

1. ↑  Data de nascimento - "Aurélia de Souza naceu en 1866, non en 1865, como aparece referido en todas as obras" no libro de Raquel Henriques da Silva, op. cit. p. 13, nota 2.
2. ↑  "Aurélia de Sousa". Arquivado dende o orixinal o 20 de outubro de 2011. Consultado o 30 de xullo de 2010.
3. ↑  "Aurélia de Sousa, quem foi?". Arquivado dende o orixinal o 17 de xullo de 2010. Consultado o 30 de xullo de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aurélia de Sousa*** |

### Bibliografía

* SILVA; Raquel Henriques da, *Aurélia de Souza*, Col. Pintores Portugueses. Lisboa: Edições Inapa, 2004.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3324919
* WorldCat
* VIAF: 75028572
* BNF: 155029162
* Europeana: ID
* GND: 132971518
* ISNI: 0000 0001 1575 3548
* LCCN: n94115022
* SUDOC: 081163746
* ULAN: 500057571
* WikiTree: Martins\_Sousa-1

 |