recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Volto!** é unha banda estadounidense de jazz rock fusion procedente dos Ánxeles (California). O son de Volto! varía enormemente, sendo difícil de clasificar. O guitarrista John Ziegler cita noitas influencias, como Billy Cobham, Jimi Hendrix e Miles Davis. A banda inspírase en gran medida no rock progresivo e incluso foi adoptado pola comunidade do jazz. O seu repertorio inclúe tanto cancións propias como versións clásicas do rock e do jazz fusión, de artistas como Jimi Hendrix, ZZ Top, The Allman Brothers, Led Zeppelin, Billy Cobham e Tony Williams Lifetime.

Os membros de Volto! son: Danny Carey, batería da banda de metal progresivo Tool; o baixista Lance Morrison, que ten gravado álbums de estudio de Alanis Morissette, Don Henley e Jim Brickman, e tamén apareceu en varias bandas sonoras; o guitarrista John Ziegler, coñecido por Monday Night Jamz, banda residente do The Baked Potato Jazz Club en Studio City, California, e tamén compoñente do grupo Pigmy Love Circus, na cal tamén toca Danny Carey; e Kirk Covington, coñecido polo seu traballo co grupo de jazz progresivo de fusión Tribal Tech e con Scott Henderson.

Discografía
-----------

* *Incitare* - 2013 (Concord Music Group)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14915736
* AllMusic: mn0003122013
* Discogs: 3485761
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 422154

 |
O **Volvo RM12** é un motor turboventilador de baixo índice de derivación con potqueimador desenvolvido para o caza sueco Saab JAS 39 Gripen. O RM12 foi fabricado por Volvo Aero (agora GKN Aerospace Engine Systems) e trátase dunha versión do General Electric F404.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

Producido por Volvo Aero (agora GKN Aerospace Engine Systems), o RM12 ´un derivado do General Electric F404-400. Entre os cambios con respecto ao F404 inclúense unha maior fiabilidade para operacións cun único motor (incluída unha maior tolerancia aos impactos con paxaros), maior pulo, e a adopción dun sistema de control de motor dixital de autoridade completa (FADEC).

O ventilador foi redeseñado completamente para que pasase un maior fluxo de aire para un maior pulo e para que fose máis tolerante ao impacto de paxaros. O requisito era unha perda mínima de pulo, durante unha proba acadouse o 6% tras inxerir un paxaro de medio quilo do tamaño dunha pomba en condicións de engalaxe. Isto logrouse con pas da primeira etapa máis grosas que se deforman (causando a perda de potencia) pero non rompen ou causan danos noutras partes do motor.

Tamén se redeseñaron varios subsistemas e compoñentes para reducir as demandas de mantemento. As entradas de aire do motor deseñáronse para minimizar a reflexión radar dende o ventilador do motor, reducindo a sección transversal de radar do avión en conxunto. A unidade de control do motor analóxica do F404 substituíuse polo Control Dixital de Motor, desenvolvido conxuntamente por Volvo e General Electric, que se comunica coa cabina de mando a través de buses de datos dixitais e, como redundancia, un respaldo hidromecánico. O respaldo hidromecánico permaneceu no novo FADEC que Volvo comezou a desenvolver en 1996. General Electric fabricaba o 50% do motor. Elementos como os discos do ventilador/compresor e a caixa, ou o posqueimador eran fabricados en Suecia, onde se realizaba tamén a montaxe final.

Aplicacións
-----------

* Saab JAS 39 Gripen
* IAI Nammer (tal como foi deseñado, non construído)

Notas
-----

1. ↑  "Resonance problem hits Gripen Engine", *Flight International*, Londres, UK: Reed Business Information, **145** (4406): 15, 2-8 de febreiro de 1994, ISSN 0015-3710
2. 1 2 3  "Reaktionsmotor 12 - både vacker och stark". *TechWorld* (en sueco). Consultado o 2022-03-07.
3. ↑  *ASME 1988 International Gas Turbine and Aeroengine Congress and Exposition : June 6-9, 1988, Amsterdam, The Netherlands.* New York, N.Y. 1988. ISBN 978-0-7918-7919-1. OCLC 1101994606.
4. ↑  "Gripen surpasses 100,000 flight hours - Volvo Aero’s engine safest in the world - hírek & információk : Volvo Financial Services Magyarország". *web.archive.org*. 2014-01-10. Archived from the original on 10 de xaneiro de 2014. Consultado o 2022-03-07.
En xeral **álcali** (do árabe: *Al-Qaly* القلي ,القالي, 'cinsa') é un óxido, hidróxido ou carbonato (os carbonatos non son bases fortes, xa que son a base conxugada dun ácido feble e non dun ácido neutro coma a auga) dun metal do grupo dos alcalinos ou, por extensión, calquera composto que reacciona cun comportamento básico.

Actúan como bases fortes e son moi hidrosolúbeis. De tacto xabonoso, poden ser corrosivos dabondo como para queimar a pel, o mesmo ca os ácidos fortes.

Exemplos son o hidróxido e óxido de calcio, o hidróxido e óxido de potasio, e o hidróxido, carbonato, peróxido e silicatos sódicos e fosfato trisódico.

Os álcalis, xa sexa en sólido, ou en solucións concentradas, son máis destrutivos para os tecidos humanos que a maioría dos ácidos. Provocan destrucións profundas e dolorosas, ao disolveren a graxa cutánea. Os pos, néboeiros e vapores provocan irritación respiratoria, de pel, ollos, e lesións do tabique do nariz.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *álcali*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Base (química)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q485742
* AAT: 300011723
* EBID: ID
* JSTOR: alkalies
* NDL: 00560340

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000468
* UMLS: C0002055

 |
O **ácido mevalónico** é un composto orgánico moi importante que intervén no metabolismo de terpenos e esteroides, como o colesterol. O anión do ácido mevalónico é o que predomina aos pHs celulares e recibe o nome de **mevalonato**. O nome do composto deriva dunha contracción do nome dihidroximetilvalerolactona. Tamén ten unha grande importancia farmacéutica. Fármacos como as estatinas, fan parar a produción de mevalonato ao inhibir a HMG-CoA redutase, polo que inflúen na síntese de colesterol.

O ácido mevalónico ten 6 carbonos un grupo carboxilo e dous grupos OH. É moi soluble en auga e en solventes polares. Existe en equilibrio coa súa lactona, chamada mevalonolactona, formada por condensación interna do seu alcohol terminal co seu grupo carboxilo. O ácido mevalónico é quiral, e só o seu enantiómero 3*R* é bioloxicamente activo.

Metabolismo
-----------

O ácido mevalónico é un precursor na ruta biosintética denominada vía do mevalonato, por medio da cal se sintetizan os terpenos e esteroides. O ácido mevalónico é o precursor primario do isopentenil pirofosfato (IPP), que á súa vez é o composto base para a síntese de todos os terpenoides.

Para a síntese do mevalonato nas células necesítase acetil-CoA. Fórmase primeiro acetoacetil-CoA, despois β-hidroxi-β-metilglutaril-CoA (HMG-CoA), que posteriormente se reduce coa intervención do NADPH e libera o coencima A, orixinando o mevalonato. O encima que intervén nesta reacción final é a HMG-CoA redutase que se illa dos microsomas citosólicos, que controla a síntese de esteroides como o colesterol, xa que o mevalonato formado seguirá a ruta de síntese do colesterol orixinando primeiro mevalonato 5-fosfato con gasto de ATP en reacción catalizada pola mevalonato quinase.

Existe unha segunda HMG-CoA redutase, presente nas mitocondrias do fígado, que non produce mevalonato senón acetil-CoA e acetoacetil-CoA, que orixina os corpos cetónicos.

Vía do mevalonato.

Notas
-----

1. ↑  Endo, A. (1992). "The discovery and development of HMG-CoA reductase inhibitors". *Journal of Lipid Research* **33** (11): 1569–1582. PMID 1464741.
2. ↑  Lehninger A. Principios de bioquímica. (1988). Omega. Páxina 608. ISBN 84-282-0738-0

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241678
* GEC: 0123389
* MAG: 2780361610
* NDL: 00563239

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 150-97-0
* ChEBI: 17710
* ChemSpider: 388367
* DrugBank: 03518
* DTXSID: DTXSID5040546
* HMDB: HMDB0059629
* KNApSAcK: C00001195
* MeSH: D008798
* MeSH: D02.241.511.579
* PubChem: 439230
* UNII: S5UOB36OCZ

 |
Esquema do foguete Kosmos-3M co motor foguete 11D49 da segunda etapa sinalado.
**11D49** é a designación dun tipo de motor foguete utilizado como propulsor principal pola segunda etapa dos foguetes Kosmos-3M.

Características
---------------

Os motores 11D49 son fabricados pola casa Isayev e funcionan alimentados pola combinación hipergólica de ácido nítrico e dimetilhidracina asimétrica (UDMH). Úsanse na segunda etapa do foguete Kosmos-3M. Conta cunha tobeira principal e catro de control. A tobeira principal ten un pulo de 157,5 kN e cada unha das secundarias ten un pulo de 25 kN, cun impulso específico de 303 s e unha presión de traballo na cámara de combustión de 98,10 bares. O motor en si ten unha altura de 1,78 m e un diámetro de 1,92 m.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21  Mark Wade (2011). "11D49" (en inglés). Consultado o 24 de febreiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Glushko, V P (1968 - 1969). "Albom Konstruktsiy ZhRD".
* "Russian Arms Catalogue". *Military Parade*. 5 e 6.
Xanela Azul (Malta)
A **Xanela Azul** era unha formación rochosa cun arco natural de pedra calcaria de 28 metros de alto, que se levantaba na illa de Gozo en Malta. Quedou derrubada por unha forte ondada, durante unha tormenta o 8 de marzo de 2017. Atopábase na lagoa costeira de Dwejra en San Lawrenz e preto da Roca Fungus. Constituía unha icona para Malta e unha das principais atraccións turísticas da illa. Foi utilizada en numerosas filmaciones, como a voda entre Daenerys Targaryen e Khal Drogo na serie *Xogo de tronos*.

A formación estaba ancorada no extremo leste cos cantís da praia, formando un arco cara a augas abertas e quedar soportada por un alicerce de pé libre no mar ao oeste do cantil. A xanela formouse tras derrubarse dúas covas de pedra calcaria. Máis adiante, co paso dos anos de erosión natural fixo que partes do arco caesen ao mar, e o alicerce que servía de pé derrubouse por completo durante unha tormenta o 8 de marzo de 2017.

Rodaxes
-------

Esta formación foi escenario de moitas rodaxes de películas e series de televisión como por *Furia de titáns* (1981), *O conde de Montecristo* (2002) ou *Xunto ao Mar* (2015), que protagonizaron a parella Brad Pitt e Angelina Jolie.

Notas
-----

1. ↑  Gómez-Fuentes, Ángel (10-03-2017). "Triste adiós a la Ventana Azul, icono de Malta". *abc.es*. Consultado o 23-04-2019.
2. ↑  Celdrán, Aymar (02-01-2017). "Azure Window o Ventana Azul: la piedra caliza con un arco natural". *guiademalta.com*. Consultado o 23-04-2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xanela Azul***  |
Na mitoloxía romana, **Xano** (en latín *Ianus*) é unha deidade que tiña dúas caras mirando para ambos lados do seu perfil. Pai de Fontus. Xano era o deus das portas, os comezos e os finais. Por iso se lle consagrou o primeiro mes do ano, xaneiro.

A súa representación habitual é bifronte, isto é, con dúas caras mirando en sentidos opostos. É o deus dos cambios e as transicións, dos momentos nos que se traspasa o pasado do futuro. A súa protección, esténdese cara aqueles que desexan variar a orde das cousas. Honrábase cada vez que se iniciaba un proxecto novo, nacía un cativo ou se contraía matrimonio.

O seu principal templo no Foro romano tiña portas que daban ao leste a ao oeste, para recibir luz da alba e do solpor, e entre elas situábase a súa estatua, con dúas caras, cada unha mirando en sentidos opostos. En todos os fogares se lle dirixía a pregaria matutina, e en toda tarefa doméstica procurábase a súa asistencia. Como deus dos comezos, invocábase publicamente o primo día de xaneiro (*Ianuarius*). Invócase tamén ao iniciar unha guerra, e mentres esta durase, as portas do seu templo ficaban sempre abertas, cando Roma estaba en paz, a portas fechábanse. Xano non ten equivalente na mitoloxía grega.

Ao igual que Prometeo, Xano é unha sorte de heroe cultural, xa que se lle atribúe, entre outras cousas, a invención do diñeiro, das leis e da agricultura.

As dúas caras reciben o nome de Xano Patulsio (*patulsius*) e Xano Clusivio (*clusivius*).

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Xano*** |

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión romanas |
| --- |
| Deidades | 
* Apolo
* Bona Dea
* Cástor e Pólux
* Ceres
* Cupido
* Diana
* Dis Pater
* Fauna
* Fauno
* Flora
* *Genius*
* Hércules
* Lares
* Larvas
* Liber
* Libertas
* Manes
* Marte
* Mercurio
* Minerva
* Neptuno
* Orco
* Penates
* Plutón
* Pomona
* Príapo
* Proserpina
* Quirino
* Saturno
* Silvano
* Sol
* Venus
* Vertumno
* Vesta
* Vulcano
* Xano
* Xuno
* Xúpiter

 |
| Deidades abstractas | 
* Abundantia
* Aequitas
* Concordia
* Fides
* Fortuna
* Pietas
* Salus
* Securitas
* Spes
* Roma
* Victoria
* Terra

 |
| Fundadores lendarios | 
* Eneas
* Rómulo e Remo
* Numa Pompilio
* Servio Tulio
* Anco Marcio

 |
| Textos | 
* Virxilio (*Eneida*)
* Ovidio (*Metamorfoses* \* *Fastos*)
* Propercio
* Apuleio (*O asno de ouro*)
* Varrón

 |
| Conceptos e prácticas | 
* Relixión na antiga Roma
* Festas da relixión romana
* *Interpretatio graeca*
* Culto imperial
* Templos romanos

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167685
* WorldCat
* VIAF: 4961086
* BNF: 135450652
* BRE: 4919074
* CERL: cnp00588378
* EBID: ID
* FAST: 981360
* GEC: 0034336
* GND: 118775979
* LCCN: no2018067372
* NKC: jo20191054157
* SUDOC: 050768271

 |
**Álvaro López de Carrizosa y Giles**, nado en Xerez da Fronteira o 10 de abril de 1861 e finado en 1933, foi un avogado e político español.

Traxectoria
-----------

Fillo de Francisco Javier López de Carrizosa Pavón, I marqués de Mochales. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito de Priego (Córdoba) en 1891. En 1896 foi elixido deputado polo distrito da Pobra de Trives, sendo reelixido polo mesmo distrito en 1898, 1899, 1903, 1095, 1907, 1910, 1914, 1916 e 1918. Foi elixido senador pola provincia de Ourense na lexislatura 1901-1902 e en 1919 foi nomeado senador vitalicio.

O 25 de xuño de 1894 Afonso XIII concedeulle o título de Conde de Moral de Calatrava.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Álvaro López de Carrizosa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Miguel López de Carrizosa y de Giles

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12403052
* DBE: alvaro-lopez-de-carrizosa-y-de-giles
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 62490
* Senadores de España (1834-1923): 3239

 |
**Xosé María Rodríguez Castro** é un sacerdote e político galego.

Traxectoria
-----------

Sacerdote e párroco de San Martiño de Bóveda. Presentouse ás primeiras eleccións democráticas encabezando a candidatura do BN-PG e foi elixido alcalde de Bóveda. Foi procesado en xuño de 1982 acusado de «inxurias e desacato á autoridade» e foi xulgado na Audiencia de Lugo en marzo de 1983. Nas municipais de 1983 encabezou a lista do BNG e volveu ser elixido alcalde grazas ao apoio do PSOE e Coalición Galega. En xuño de 1984 presentou a súa dimisión logo da ruptura do pacto cos socialistas e Coalición Galega.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Natalia Puente Prado** |  **Alcalde de Bóveda** 1979 - 1984 | Sucesor:**Fernando Carlos Rodríguez Pérez** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 25-6-1982, p. 49.
2. ↑  Juzgado un alcalde nacionalista gallego por desobediencia a un ex gobernador
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 10-3-1983, p. 25.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 24-5-1983, p. 28.
5. ↑  *La Voz de Galicia*, 29-5-1984, p. 28.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Bóveda
**Yingluck Shinawatra** (en tailandés: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, *Yinglak Chinnawat*; AFI: [jîŋ.lák tɕʰīn.nā.wát]), alcumada **Pu** (en tailandés: ปู, *cangrexo*; AFI: [pūː]), nada en San Kamphaeng, Chiang Mai, o 21 de xuño de 1967, é a Primeira Ministra de Tailandia dende o 5 de agosto de 2011. É a líder do Pheu Thai, brazo político dos denominados Camisas Vermellas e herdeiro dos ilegalizados Thai Rak Thai e Partido do Poder do Pobo. É irmá do derrocado Primeiro Ministro tailandés Thaksin Shinawatra.

Biografía
---------

Yingluck Shinawatra é a menor do nove fillos de Lert Shinawatra e de Yindee Ramingwong. Yingluck creceu en Chiang Mai e asistiu ao Istituto Regina Coeli, unha escola de nenas, e logo ao Yupparaj, unha escola mixta. Posteriromente directiva da empresa tailandesa SC Asset Co. Ltd, está licenciada en Ciencias Políticas e Administración Pública pola Universidade de Chiang Mai e mestrado en Administración pola Universidade de Kentucky.

Foi nomeada líder do Puea Thai dous meses antes das eleccións xerais de 2011, onde venceu ao até entón primeiro ministro, Somchai Wongsawat, obtendo 265 escanos fronte a 159 do Partido Demócrata, cun discurso político no que apelou ao seu propio irmán Thaksin, exiliado despois do golpe de estado de 2006.

Notas
-----

1. ↑  Reinoso, José. El País, ed. "El 'clon' de Thaksin Shinawatra" (en castelán). Consultado o 19 de xuño de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Thaksin Shinawatra
* Golpe de Estado en Tailandia en 2006
* Eleccións xerais de Tailandia de 2011

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57670
* WorldCat
* VIAF: 179204018
* EBID: ID
* FAST: 1911341
* GEC: 0520797
* ISNI: 0000 0003 5608 1535
* LCCN: n2010220557
* Munzinger: 00000028795
* NTA: 339759526

 |
A **zoisita** é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo sorosilicatos e dentro destes é do tipo epídotos. Como o resto dos epídotos, é un mineral estruturalmente complexo que ten tanto tetraedros de silicato simples, SiO4, como tetraedros de silicato dobres, Si2O7. É o dimorfo ortorrómbico doutro mineral coa mesma fórmula, a clinozoisita (monoclínico).

Foi bautizada en 1805 por Siegmund Zois, barón von Edelstein, austríaco erudito que financiou expedicións de recolección de minerais. Sinónimos en desuso son *illuderita*, *orthozoisita*, *saualpita* ou *unionita*.

Variedades
----------

Até 1967 non se encontrou a variedade azul en Tanzania, a chamada tanzanita, a pesar de que non é outro mineral distinto, senón unha zoisita normal máis pura, que tallada fica como unha xema transparente brillante e de bela cor azul.

Anyolita con rubíesA variedade thulita emprégase como pedra preciosa, pero non tallada, senón que se púe para perlas ou cabuxóns.

A variedade aniolita é verde e case sempre asociada a rubíes de grao medio, sendo usada como pedra ornamental. Nesta os rubís normalmente atópanse distorsionados e dispersos entre o hábito masivo da zoisita.

Ambiente de formación
---------------------

Aparece en rochas de metamorfismo rexional de grao medio, ecloxitas e rochas metamórficas de facies de xistos azules.

Normalmente aparece asociada aos seguintes minerais: calcita, biotita, hornblenda, cuarzo, corindón, andradita e outros minerais metamórficos, que son un criterio importante para identificar a zoisita (xa que é moi variable o hábito e a cor).

Localización, extracción e uso
------------------------------

É coñecida dende hai uns dous séculos como pedra ornamental, se ben a súa distribución e uso son moi limitados. A tanzanita pode ser tallada e usada como pedra preciosa, mentres que outras variedades pulimentadas son semipreciosas.

Téñense localizadas cantidades notables en Tanga (Tanzania), Ducktown (Tennessee, Estados Unidos), Suíza, India e Austria.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Zoisita*** |

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Datos sobre localización de zoisita *(en inglés)*
* Sitio web con datos de zoisita *(en inglés)*
* Galería de minerais con información de zoisita *(en inglés)*
* Imaxes de zoisitas
* Imaxes de zoisitas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213544
* BRE: 4678480
* EBID: ID
* MAG: 2776884604

 |
Ética científica
----------------

A **ética científica** é a moral da ciencia que se fai respetando os principios da ética.
A **ética científica** está dividida en dúas áreas principais: a **interna** e a **externa**.

A **ética interna** é necesaria para o propio exercicio da ciencia. É constituída por normas non escritas, pero ben recoñecidas e aceptadas pola **comunidade científica**, que ningún **científico** pode violar sen correr o risco de perder o dereito a ser considerado parte desa comunidade. A **ética interna** da ciencia tamén inclúe descubrimentos relacionados co crédito, como a que se prohibe apropiarse do traballo de compañeiros, ou esixe recoñecer as achegas dos demais dunha regulación de investigación.

A **ética exterior** da ciencia é a que está relacionada aos seus efectos sobre a sociedade ou ambiente. Inclúe regras como a prevención de experimentos con seres humanos, ou obrigados a minimizar o sufrimento dos animais de laboratorio ou os danos causados a un ecosistema para estudalo.

Todo **científico** acepta valores, como a prohibición de matar **seres humanos**, ou para evitar danos ou destrución do pobo, **seres vivos** ou o ambiente no que viven. Non todos atenden a esas **regras**, por suposto: o gran número de **científicos** e **técnicos** que traballan no desenvolvemento de armas en todo o mundo comproba iso. A pesar da súa importancia,a **ética científica** non é inviolable.

Terminoloxía
------------

A **ética científica** ten moitos significados moi parecidos entre sí como estes que se dan:

* A **ética científica** é un corpo de **normas** e **restriccións**, pero quen as exercen son os **científicos**.
* A **ética científica** é a maneira en como debemos comportarnos e responder ante os descubrimentos, adiantos e proposicións científicas que cambian nosos boquexos de **pensamentos**, **paradigmas** e **temores**.
* A **ética científica** é a aplicación da ciencia pero que sempre respeta os principios éticos, sen lucrar o benestar dos demais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q378585
* GND: 4066602-5

 |
**7-Zip** é un programa libre para a compresión de datos para sistemas Microsoft Windows ou Linux (empregando a ferramenta Wine se se quere contar coa mesma interface gráfica). Pode usarse unha interface gráfica de usuario ou desde liña de comandos.

Por defecto o programa emprega o novo formato de arquivo 7z, tamén libre, (con extensión `.7z`). Este formato usa os métodos de compresión LZMA e PPMD (máis axeitado para textos), desenvolvidos polo seu autor, e pode aplicar un filtro aos executables para aumentar a súa compresibilidade. Os arquivos 7z poden ser sólidos, a diferenza dos zip, o que mellora a compresión de conxuntos de arquivos pequenos.

Existe unha versión portátil de 7-Zip que pode ser transportada e usada desde unha memoria USB sen necesidade de instalar nunha computadora.

Características
---------------

Notas
-----

1. ↑  7-Zip Portable

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***7-Zip*** |

* Sitio web oficial de 7-Zip *(en inglés)*
* Páxina do proxecto 7-Zip en SourceForge *(en inglés)*
* 7zX*(en inglés)*, 7-Zip para Mac OS X

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215051
* Framalibre: 7-zip

 |
**704 Interamnia**, coñecido tamén como **910 KU** ou **1952 MW**, é un xigantesco asteroide cun diámetro estimado de 350 quilómetros. A súa distancia media ao Sol é 3.067 (UA). Foi descuberto o 2 de outubro de 1910 polo astrónomo e matemático italiano Vincenzo Cerulli, que decidiu poñer ese nome pola derivación do nome en latín da súa cidade natal, Téramo.

Descrición
----------

Interamnia é o quinto asteroide máis grande do Sistema Solar, detrás de Ceres, Palas, Vesta e Hygiea. Malia ser un dos asteroides máis grandes, púidose estudar moi pouco, existindo moi poucos detalles sobre a súa composición interna ou forma e non hai análise sobre curvas de luz que poidan determinar a súa inclinación axial. A súa aparente alta densidade suxire un corpo sólido sen porosidade interna ou rastros de auga. Isto tamén suxire que *Interamnia* é o suficientemente grande como para ter poder resistir todas as colisións que se produciron dentro do cinto de asteroides desde que se formou o Sistema Solar.

A súa superficie escura e a relativa grande distancia que mantén co Sol, evita que poida ser divisado con prismáticos 10x50. Na maior parte das oposicións a súa magnitude aparente é de arredor a +11,0, inferior ao brillo de Ceres, Palas e Vesta.

Notas
-----

1. ↑  Bright Minor Planets 2007[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156655
* JPL: 2000704
* MPC: 704

 |
**Ableton Live**, denominado coloquialmente como **Ableton**, é un programa informático coas funcións dunha estación de traballo de son dixital para macOS e Windows desenvolvido pola empresa alemá Ableton.

En contraste con moitos outros secuenciadores de software, Live está deseñado para ser un instrumento para espectáculos en directo, así como unha ferramenta para compoñer, gravar, arranxar, mesturar e masterizar. Tamén é usado polos DJs, xa que ofrece un conxunto de controis para *beatmatching*, *crossfading* e outros efectos diferentes empregados polos *turntablists*, e foi unha das primeiras aplicacións musicais en combinar cancións automaticamente.

Unha captura de pantalla de Ableton Live 9 que se executa nun sistema operativo Windows, cun proxecto aberto.

Historia
--------

Live foi creado por Gerhard Behles, Robert Henke e Bernd Roggendorf a mediados da década de 1990. Behles e Henke coñecéronse mentres estudaban programación na Universidade Técnica de Berlín, e escribiron software na linguaxe de programación musical Max para interpretar techno como a súa banda Monolake. Henke e Behles identificaron a necesidade na escena da música electrónica de Berlín dun software fácil de usar para as actuacións en directo, e traballaron con grupos locais para desenvolvelo. Aínda que Live non foi desenvolvido en Max, Max utilizouse para prototipar a maioría das súas características.

Notas
-----

1. ↑  "About Ableton". *ableton.com*. Consultado o 2023.
2. ↑  "What are DAWs? Digital audio workstations explained". *routenote.com*. Consultado o 2023.
3. 1 2 3  Slater, Maya-Roisin (2016). "The Untold Story of Ableton Live—the Program That Transformed Electronic Music Performance Forever". *Vice*.
4. ↑  "A brief history of Ableton Live". *musicradar.com*. Consultado o 2023.
Un exemplo de 15 isodicéntrico. Pódense ver os pasos entre 4x, 3x e 2x.
**Cromosoma 15 isodicéntrico** ou **idic (15)** é unha alteración cromosómica ou do cariotipo humano no cromosoma 15. 
Está dentro das chamadas doenzas raras. As persoas con idic (15) tipicamente posúen 47 cromosomas nas súas células somáticas, no canto dos 46 cromosomas que aparecen normalmente no cariotipo humano (23 cromosomas de cada proxenitor). O cromosoma extra componse dunha sección do cromosoma 15, concretamente a rexión 15q11q13 máis a porción correspondente ó centrómero. Esta rexión é, pola súa gran cantidade de ADN repetitivo, moi susceptible a roturas durante o proceso de gametoxénese, motivo polo cal a gran maioría de individuos inician a súa rexión en 15q11 (rexión proximal ó centrómero) e pode chegar mesmo até 15q14 (rexión máis arredada ó mesmo).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Idic15 Canada *(en inglés)*
* Dup15q Alliance *(en inglés)*
* IDIC15 Families *(en inglés)*
* Asociación IDIC15q España *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2703116
* MAG: 2778154203

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* GARD: 5153
* MeSH: C580205
* Orphanet: 3306
* UMLS: C0795859

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Aborixe.

Robert Hawker Dowling, *Group of Natives of Tasmania*, 1859.
Os **aborixes tasmanianos** (nomes aborixes: **Palawa**, **Parlevar**, **Lutrawita** ou **Trouwunna**) son os indíxenas da illa da Tasmania en Australia.

Historia
--------

Entre os anos 1803 e 1833, a poboación de aborixes tasmanianos foi reducida dunha estimación de 5 000 persoas a só preto de 300, principalmente debido ós conflitos cos colonizadores británicos e polas doenzas introducidas por estes. Unha das derradeiras aborixes tasmanianas foi Truganini, que morreu en 1876. Porén, actualmente existen moitas persoas descendentes de aborixes tasmanianos nas que perviven algúns aspectos da súa cultura tradicional.

Linguas
-------

Hoxe en día considéranse extintas todas aquelas linguas faladas polos aborixes tasmanianos antes da chegada dos colonos europeos. Fanny Cochrane Smith é famosa polas súas gravacións de cancións aborixes en cilindros de fonógrafo, o que representa a única gravación sonora dunha lingua tasmaniana. Así a todo, existe un esforzo para reconstruír unha das linguas que había a partir de listaxes de palabras que se conservaron. A finalidade é a de manter viva a cultura tasmaniana orixinaria a partir de trazos que se mantiveron nalgunhas familias descendentes dos indíxenas tasmanianos.

As diferentes tribos tasmanianas antes de 1803
----------------------------------------------

* Lairmairrien (Big River)
* Nuenonnien (Sueste)
* Tougui (Costa suroeste)
* Tommeginner (Norte)
* Tyerremotepanner (Norte)
* Plangermairiener (Ben Lomond)
* Pyemmairiener (Nordeste)
* Pirappien (Noroeste)
* Paredarermien (Baía das ostras)

Notas
-----

1. ↑  William Dalrymple (14 de outubro de 2007). "A lesson in humility for the smug West" (HTML). The Sunday Times. Consultado o 14 de marzo de 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Truganini
* Tasmania
* Aborixes australianos
* Pobos indíxenas australianos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q265730
* BRE: 4183242
* GEC: 0215336

 |
A **ablación endometrial** é unha técnica cirúrxica que consiste en extirpar ou destruír a mucosa endometrial do útero da muller, o método comezou a utilizalo Goldrath en 1979 cun hiteroscopio con láser, perfeccionouse na década de 1990.

Características
---------------

Emprégase en mulleres que sofren un excesivo ou prolongado sangrado durante o seu ciclo menstrual e que non poden ou non queren someterse a unha histerectomía, a técnica está contraindicada para aquelas mulleres que queiran quedar preñadas. Existen diversas modalidades de ablación, fotovaporización con láser, coagulación diatérmica con eléctrodo rodante, radiofrecuencia, crioablación e asa diatérmica. As principais complicacións son hemorraxia, perforación uterina ou doutros órganos pélvicos, infeccións e segundo o estudo MISTEOTLE do Reino Unido, sobre 10.686 intervencións houbo dúas mortes, cunha taxa de complicación no postoperatorio do 0.77 ao 1,51% e a máis longo prazo do 1.25 ao 4,58%

Notas
-----

1. ↑  Michael J. O'Dowd e Elliot Elias Philipp The *History of Obstetrics and Gynaecology*. Informa Health Care, 2000, páxina 429
2. ↑  Margaret Rees et al. *The Abnormal Menstrual Cycle*. Taylor & Francis, 2005, páxina 145
3. ↑  Tamara L. Callahan e Aaron B Caughey *Blueprints Obstetrics and Gynecology*. Lippincott Williams & Wilkins, 2008, páxina 235 e ss.
4. ↑  Paula Adams Hillard *The 5-Minute Obstetrics and Gynecology Consult*, Lippincott Williams & Wilkins, 2008, páxina 492
5. ↑  Elizabeth Gangar e Vicki Allanach *Gynaecological nursing*. Elsevier Health Sciences, 2001, páxina 344
6. ↑  Bruce R. Carr et al. *Essential reproductive medicine*. McGraw-Hill Professional, 2004, páxina 479

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1340731
* MAG: 2778937548

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* eMedicine: 1618893
* MedlinePlus: 007632
* MeSH: D055356
* MeSH: E04.014.240

 |
**1373 Cincinnati** (que tivo como primeiro nove provisional **1935 QN**), é un asteroide do cinto principal, descuberto polo recoñecido astrónomo norteamericano Edwin Hubble no observatorio do monte Wilson o 30 de agosto de 1935, foi o único asteroide que descubriu.

É un asteroide de tipo-X, orbita a unha distancia media do Sol de 3,42 ua, aínda que se pode achegar ata 2,344 ua e arredar ata 4,497 ua. Ten unha inclinación orbital de 38,94° e unha excentricidade de 0,3147. Emprega en completar unha órbita arredor do Sol 2310 días. Cincinnati é similar aos asteroides Cybele.

No observatorio de Cincinnati realizáronse a maioría dos cálculos orbitais do asteroide polo que o Centro de Planetas Menores recomendou o nome desta cidade para o asteroide.

Notas
-----

1. 1 2  "JPL Small-Body Database Browser: 1373 Cincinnati (1935 QN)" (2015-07-11 last obs
2. ↑  Spectral properties of asteroids in cometary orbits
3. ↑  Dynamical evolution of the Cybele asteroids, V. Carruba, D. Nesvorny, M. E. Huaman, (2015)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q138483
* JPL: 2001373
* MPC: 1373

 |
Convención da Anti-Slavery Society en 1840.
O **abolicionismo** foi unha doutrina que defendía a prohibición absoluta da escravitude e do seu comercio. Comezou durante a Ilustración e acadou importantes proporcións en varios países durante o século XIX.

Gran Bretaña e colonias
-----------------------

Aínda que a escravitude era ilegal en Inglaterra dende o ano 1102, non ocorreu igual nas súas colonias, onde se mantiña a práctica e o comercio da escravitude. Xa en 1783 apareceu o Comité para a Abolición do Comercio de Escravos e o 25 de marzo de 1807 o Parlamento británico aboliu o comercio de escravos. O movemento abolicionista británico centrouse entón en conseguir a abolición da escravitude mesma, o que se conseguiu o 23 de agosto de 1833 ó aprobar o Parlamento a Lei da abolición da escravitude que levou a emancipación de todos os escravos das colonias británicas o 1 de agosto de 1834.

Estados Unidos
--------------

A primeira sociedade abolicionista estableceuse en 1775 en Filadelfia e na maioría dos estados do norte aboliuse a escravitude, non pasou o mesmo no sur onde se mantivo forte ata a Proclamación da Emancipación por Abraham Lincoln o 1 de xaneiro de 1863 ratificada na décimo terceira emenda á Constitución en decembro de 1865.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Abolicionismo***  |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q169390
* AAT: 300112013
* BNCF: 35842
* BNF: 11931271s
* BRE: 661077
* EBID: ID
* GEC: 0154760
* GND: 4302520-1
* JSTOR: abolitionism
* LCCN: sh85123315
* MAG: 2777385265
* Treccani: abolizionismo

 |
Un ficheiro **.htaccess** (hypertext access), tamén coñecido como ***arquivo de configuración distribuída***, é un ficheiro especial, popularizado polo Servidor HTTP Apache que permite definir diferentes directivas de configuración para cada directorio (cos seus respectivos subdirectorios) sen necesidade de editar o arquivo de configuración principal de Apache.

Formato
-------

Por razóns históricas, o formato de .htaccess é o mesmo que o ficheiro de configuración global de Apache, mesmo noutros servidores web como Sun Java System Web Server e Zeus Web Server, que contan con ficheiros de configuración globais moi diferentes.

Usos frecuentes
---------------

O ficheiro .htaccess ofrece un universo de posibilidades, detallamos a continuación os usos máis frecuentes.

Autorización, AutenticaciónOs ficheiros .htaccess son usados frecuentemente para especificar restricións de seguridade para un directorio en particular, de aquí o sufixo "access". O ficheiro .htaccess acompáñase frecuentemente doutro ficheiro .htpasswd que garda usuarios válidos e os seus contrasinais.
Creación de URLs Amigables (semánticas)Os servidores adoitan usar o .htaccess para reescribir URLs longas e complexas, noutras máis simples e facilmente recordables.
Restrinxir o accesoPermite bloquear (usando *allow/deny*) usuarios pola súa dirección IP e/ou dominio e ISPs. Tamén permite bloquear bots e rabuñas web.
SSIPermite o conxunto de directivas SSI.
Listaxe de directorioControlar o comportamento por defecto do servidor cando non se especifíca ningunha páxina web.
Crear redireccións estáticas
Respostas de erro personalizadasCambiar a páxina que se mostra cando un erro da parte do servidor ocorre, por exemplo: HTTP 404 Not Found.
CONSENTIR typesControlar como o servidor manexa diferentes tipos de arquivos.
Control de CachéOs ficheiros .htaccess permiten a un servidor controlar a caching por medio dos navegadores web e proxies para reducir o uso do ancho de banda, a carga do servidor, e o lag percibido.
Evitar hotlink
Forzar Dominio sen WWW
Evitar envíos de paquetes PING

Notas
-----

1. ↑  "Apache Tutorial: Password Formats". Consultado o 02-03-2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Htaccess na Guía Oficial de Apache httpd 2.2 *(en inglés)*.
* Htaccess na Guía Oficial de Apache httpd 1.3Arquivado 18 de agosto de 2014 en Wayback Machine. *(en inglés)*.
Unha sección do Sistema de Clasificación Química Anatómico-Terapéutica.

A SISTEMA DIXESTIVO E METABOLISMO

A06A Laxantess
--------------

### A06AA Suavizantes, Emolientes

A06AA01 Parafina líquida
A06AA02 Docusato de sodio
A06AA51 Parafina líquida, combinacións
### A06AB Laxantes de contacto

A06AB01 Oxifenisatina
A06AB02 Bisacodil
A06AB03 Dantron
A06AB04 Fenolftaleina
A06AB05 Aceite de rícino
A06AB06 Glicosidos do Sena
A06AB07 Cascara
A06AB08 Picosulfato de sodio
A06AB09 Bisoxatin
A06AB20 Laxantes de contacto en combinación
A06AB30 Laxantes de contacto en combinación con alcaloides da belladona
A06AB52 Bisacodil, combinacións
A06AB53 Dantron, combinacións
A06AB56 Glicosidos do sena, combinacións
A06AB57 Cascara, combinacións
A06AB58 Picosulfato de sodio, combinacións
### A06AC Formadores de volume

A06AC01 Ispagula (sementes de psylla)
A06AC02 Etulosa
A06AC03 Esterculia
A06AC05 Sementes de liño
A06AC06 Metilcelulosa
A06AC07 Triticum (fibra)
A06AC08 Policarbofil calcio
A06AC51 Ispagula, combinacións
A06AC53 Esterculia, combinacións
A06AC55 Sementes de liño, combinacións
### A06AD Laxantes osmóticos

A06AD01 Carbonato de magnesio
A06AD02 Óxido de Magnesio
A06AD03 Peróxido de Magnesio
A06AD04 Sulfato de Magnesio
A06AD10 Sales minerais en combinaicións
A06AD11 Lactulosa
A06AD12 Lactitol
A06AD13 Sulfato de sodio
A06AD14 Pentaeritritil
A06AD15 Macrogol
A06AD16 Manitol
A06AD17 Fosfato de sodio
A06AD18 Sorbitol
A06AD19 Citrato de magnesio
A06AD21 Tartarato de sodio
A06AD61 Lactulosa, combinacións
A06AD65 Macrogol, combinacións
### A06AG Enemas

A06AG01 Fosfato de sodio
A06AG02 Bisacodil
A06AG03 Dantron, incluíndo combinacións
A06AG04 Glicerol
A06AG06 Aceite
A06AG07 Sorbitol
A06AG10 Docusato sódico, incluíndo combinacións
A06AG11 Laurilsulfato, incluíndo combinacións
A06AG20 Combinacións
### A06AX Outros laxantes

A06AX01 Glicerol
A06AX02 Médicamentos producidos de Dióxido de carbono

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: A06

 |
***A conxura dos necios*** é unha novela en lingua inglesa escrita por John Kennedy Toole co título de ***A Confederacy of Dunces***. Escrita cara a 1962, foi publicada postumamente en 1980 e galardoada co premio Pulitzer en 1981. O título fai referencia a unha cita de Jonathan Swift. Foi traducida ao galego por Eva Almazán, e publicada por Factoría K en 2008.

Sinopse
-------

Ignatius J. Reilly é o personaxe central, un home hipocondríaco de 30 anos que vive coa súa nai viúva en Nova Orleáns. É un ser inadaptado e anacrónico que soña co regreso da moral e a forma de vida medieval. Titulado universitario, só se relaciona coa nai e con Myrna, unha antiga compañeira de estudos que vive en Nova York coa que intercambia cartas.

Para ser escoitado nun mundo no que é incomprendido, vai escribindo a súa cosmovisión en cadernos que ten ciscados polo seu cuarto, coa esperanza de ordenalos algún día para crear a súa obra mestra. Vese levado pola deusa Fortuna a formar parte do mundo capitalista, obrigado a someterse á nova forma de escravitude que para el é o traballo. Resígnase, comparándose a Boecio, e comeza a traballar para un xudeu nunha fábrica de pantalóns e despois como vendedor ambulante de salchichas.

Logo de ser acusado de escribir unha carta vexatoria a un empresario en nome do seu xefe, a nai quere ingresalo nun sanatorio psiquiátrico, e el decide marchar a Nova York con Myrna, rematando cun final aberto.

Estilo
------

A novela ten unha estrutura lineal, dividida en catorce capítulos. Está narrada en terceira persoa cun narrador omnisciente, pero inclúe cartas e escritos do propio personaxe escritos en primeira persoa, cun léxico moito máis complexo e culto.

É unha obra urbana, ambientada na cidade de Nova Orleáns na década de 1960, e reflicte os diferentes barrios e as diferenzas sociais existentes. Amósase a tensión e o conflito racial entre brancos e negros, así como as diversas correntes musicais do momento e o desexo da clase media de levar a cabo o soño americano.

Historia
--------

A novela foi escrita cando Toole facía o servizo militar en Porto Rico. A obra ten trazos autobiográficos, pois o propio autor traballou nunha factoría téxtil mentres estudaba, coñeceu ben o barrio francés da súa cidade, no que axudou a vender comida de forma ambulante, e viviu coa súa madre bastante tempo, mesmo despois de rematar a carreira universitaria.

Logo de enviar infrutuosamente o orixinal a varias editoriais, suicidouse en 1969. A súa nai, logo de atopar o manuscrito, levouno de novo a distintas editoriais, que tamén o rexeitaron. Empeñada na publicación, contactou co escritor Walker Percy, que axudou na súa edición e escribiu un prólogo.

Adaptacións
-----------

Leváronse a cabo varios intentos de levar a novela ao cinema, pero ningún saíu adiante. Para o papel de Ignatius pensouse en John Goodman.

Foi levada ao teatro en 2002 por Sarabela Teatro, con Fernando Dacosta como Ignatius. A adaptación gañou dous Premios María Casares.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q627749
* BiTraGa: 3313
* LibraryThing: 4096291
* OL: OL3501731W

 |
Unha sección do Sistema de Clasificación Química Anatómico-Terapéutica.

A SISTEMA DIXESTIVO E METABOLISMO

A02A Antiácidos
---------------

### A02AA Derivados do Magnesio

A02AA01 Carbonato de magnesio
A02AA02 Óxido de magnesio
A02AA03 Peróxido de magnesio
A02AA04 Hidróxido de magnesio
A02AA05 Silicato de magnesio
A02AA10 Combinacións
### A02AB Derivados de Aluminio

A02AB01 Hidróxido de alumnio
A02AB02 Algeldrato
A02AB03 Fosfato de alumnio
A02AB04 Carbonato sódico dihidroxialumínico
A02AB05 Acetoacetato de aluminio
A02AB06 Aloglutamol
A02AB07 Glicinato de alumnio
A02AB10 Combinacións
### A02AC Derivados do Calcio

A02AC01 Carbonato cálcico
A02AC02 Silicato de calcio
A02AC10 Combinacións
### A02AD Asociacións e derivados complexos de aluminio, calcio e magnesio

A02AD01 Asociacións ordinarias de sales
A02AD02 Magaldrato
A02AD03 Almagato
A02AD04 Hidrotalcita
A02AD05 Almasilato
### A02AF Antiácidos con carminativos (antiflatulentes)

A02AF01 Magaldrato e antiflatulentes
A02AF02 Asociacións ordinarias de sales e antiflatulentes
### A02AG Antiácidos con antispasmódicos

### A02AH Antiácido con bicarbonáto sódico

### A02AX Antiácidos, outras combinacións

A02B Axentes contra a úlcera péptica e o refluxo gastroesofáxico (RGE/GORD)
---------------------------------------------------------------------------

### A02BA Antagonistas do receptor H2

A02BA01 Cimetidina
A02BA02 Ranitidina
A02BA03 Famotidina
A02BA04 Nizatidina
A02BA05 Niperotidina
A02BA06 Roxatidina
A02BA07 Ranitidina bismuto citrato
A02BA08 Lafutidina
A02BA51 Cimetidina, combinacións
A02BA53 Famotidina, combinacións
### A02BB Prostaglandinas

A02BB01 Misoprostol
A02BB02 Enprostil
### A02BC Inhibidores da bomba de protóns

A02BC01 Omeprazol
A02BC02 Pantoprazol
A02BC03 Lansoprazol
A02BC04 Rabeprazol
A02BC05 Esomeprazol
### A02BD Combinacións para a erradicación da Helicobacter pylori

A02BD01 Omeprazol, amoxicilina e metronidazol
A02BD02 Lansoprazol, tetraciclina e metronidazol
A02BD03 Lansoprazol, amoxicilina e metronidazol
A02BD04 Pantoprazol, amoxicilina e claritromicina
A02BD05 Omeprazol, amoxicilina e claritromicina
A02BD06 Esomeprazol, amoxicilina e claritromicina
### A02BX Outros axentes contra a úlcera péptica e o refluxo gastroesofáxico (RGE/GORD)

A02BX01 Carbenoxolona
A02BX02 Sucralfato
A02BX03 Pirenzepina
A02BX04 Cloruro de Methiosulfonio
A02BX05 Subcitrato de bismuto
A02BX06 Proglumida
A02BX07 Gefarnato
A02BX08 Sulglicotida
A02BX09 Acetoxolona
A02BX10 Zolimidina
A02BX11 Troxipida
A02BX12 Subnitrato de bismuto
A02BX13 Ácido Alginico
A02BX51 Carbenoxolona, combinacións excluíndo psicolépticos
A02BX71 Carbenoxolona, combinacións con psicolépticos
A02BX77 Gefarnato, combinacións excluíndo psicolépticos

A02X Outros axentes contra alteracións causadas por ácidos
----------------------------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: A02

 |
Chámase **acuariofilia** á afección pola cría de peixes e pola reprodución fiel dun ecosistema natural acuático. Parece ser que se orixinou na China sobre o ano 950, aínda que xa os romanos criaban carpas en grandes viveiros, pero estes non trataban de imitar a contorna natural e non perseguían fins estéticos. Sobre o ano 1750 introduciuse en Europa.

Ata principios do século XX a acuariofilia fundamentalmente tiña un propósito científico, e é entón cando aparecen os primeiros acuarios e a afección ós mesmos como pasatempo e entretemento.

Perfeccionouse a técnica e resolvéronse os problemas de temperatura en acuarios tropicais e nos de oxigenación e filtración. Sobre os anos 1930 o acuario xa era obxecto de decoración nalgúns fogares e lugares públicos.

Desde os seus comezos, o número de especies comercializadas foi en aumento, e hoxe en día ata se desenvolveron modificacións xenéticas en certos individuos para facelos máis atractivos visualmente.

O principio básico da acuariofilia é a recreación dunha contorna natural real, con especies autóctonas e augas con similares propiedades físicas e químicas.

Especies máis utilizadas
------------------------

### Auga doce

* Carpa vermella
* Peixe cebra

### Auga salgada

* Peixe pallaso
* Peixe mandarín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q96443
* MAG: 521558044
* NDL: 00574272
* NKC: ph114022

 |
**2005 YU55**, tamén escrito como **2005 YU55**, é un asteroide potencialmente perigoso, que ten 400 metros de diámetro. Foi descuberto o 28 de decembro de 2005 por Robert S. McMillan no Observatorio Steward, Kitt Peak.

O 8 de novembro de 2011, ás 23:28 UT, o asteroide pasou a unha distancia lunar de 0.85 da Terra (325 000 km). O 9 de novembro de 2011, ás 07:13 UT, o asteroide pasou a 0.00160 AU (239 000 km) da Lúa Durante o achegamento, o asteroide chegou a unha magnitude aparente de 11, sendo visible con binoculares de alta calidade cunha lente de obxectivo de 70 mm ou maior.

O 19 de xaneiro de 2029, o asteroide pasou a 0.0019 AU (280 000 km) de Venus.

Notas
-----

1. ↑  "*Um enorme asteroide passará perto da Terra na terça-feira*", artigo en *Yahoo* *(en portugués)*.
2. ↑  "JPL Close-Approach Data: (2005 YU55)". Consultado o 6-11-2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***(308635) 2005 YU55*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152485
* JPL: 2308635
* MPC: 308635

 |