**Tito Gobbi**, nado en Bassano del Grappa o 24 de outubro de 1915 e finado en Roma o 5 de marzo de 1984, foi un dos máis grandes barítonos italianos.

Traxectoria
-----------

Naceu en Bassano del Grappa e estudou leis na universidade de Padua antes de iniciar a súa preparación como cantante en Roma con Giulio Crimi.

O seu debut operístico foi en Gubbio (Umbría) en 1935 como Rodolfo en *La sonnambula* de Vincenzo Bellini. No 1936 acadou o primeiro premio no concurso internacional de Viena e no 1937 é o laureado do concurso da escola de La Scala de Milán. Nese mesmo ano, estrea o papel de Germont en *La Traviata* de Verdi en Roma.

No ano 1942, canta *Wozzeck* de Alban Berg, na primeira representación italiana da ópera de Berg. Debutó en La Scala de Milán co rol de Belcore en *L'elisir d'amore* de Donizetti.

Cantou o papel do Barón Scarpia na produción de Franco Zeffirelli (1964) da ópera de Puccini *Tosca* no Covent Garden con Maria Callas no rol protagonista. O acto II desta produción retransmitiuse pola televisión británica, e hoxe consérvase en vídeo e DVD. Esta gravación volveuse histórica, por tratarse dun dos poucos rexistros en vídeo dispoñibles da cantante e terminou contribuíndo de forma significativa á popularidade do barítono. Gobbi e Callas interpretaran estes papeis na gravación clásica de EMI, de 1953, con Giuseppe Di Stefano como Mario Cavaradossi e con Victor de Sabata dirixindo a orquestra. Este disco de 1953 foi editado tanto en LP como en CD e está considerada por moitos como a mellor gravación nunca feita dunha ópera completa.

Tivo unha filla que é a que se encarga da Associazione Musicale Tito Gobbi, unha organización dedicada a conservar e celebrar o rexistro das contribucións de Gobbi á ópera.

Retirouse no ano 1979 e publicou a súa autobiografía *Tito Gobbi: A miña vida* (1979) e *Tito Gobbi e o seu mundo da ópera italiana* (1984).

Voz e papeis destacados
-----------------------

Está entre os máis destacados barítonos italianos da súa xeración, destacable polo sutil xeito en que actuaba coa súa voz e polo cortante acento de barítono. Dedicouse intensamente á súa formación musical, dominando con seguridade as técnicas vocais requiridas para unha carreira lírica de nivel internacional. O seu timbre non era particularmente agradable, nin a súa voz tiña un alcance infrecuente, pero compensaba estas limitacións cun espectacular traballo na escena. É un dos grandes barítonos do século XX polas súas habilidades dramáticas, que poden comprobarse, por exemplo, no referido vídeo do segundo acto de Tosca.

Gravacións
----------

### Óperas

* **Puccini**: *Tosca*, dirixida por Victor de Sabata, con Maria Callas e Giuseppe Di Stefano, La Scala, 1953. Considerada por moitos como a gravación de referencia desta ópera.
* **Leoncavallo:** *I Pagliacci,* dirixido por Tullio Serafín, con Maria Callas, Giuseppe Di Stefano e Rolando Panerai. La Scala (EMI, 1954).
* **Rossini**: *O barbeiro de Sevilla*, dirixido por Alceo Galliera, con Maria Callas e Luigi Alva, Philarmonia Orchestra, 1958.
* **Verdi:**
	+ *Falstaff*, dirixido por Herbert von Karajan, con Luigi Alva, Fedora Barbieri, Anna Moffo, Rolando Panerai, Elisabeth Schwarzkopf, Philharmonia Orchestra, 1956.
	+ *Un ballo in maschera*, dirixido por A. Votto, con Giuseppe di Stefano, Maria Callas, F. Barbieri, E. Ratti, Orquestra e coro do Teatro La Scala de Milán (EMI, 1956).
	+ *Simon Boccanegra*, dirixido por Gabriele Santini, con Boris Christoff e Victoria de los Ángeles, Orquestra e coro da Ópera de Roma (EMI, 1957).
	+ *Otello,* dirixida por T. Serafín, con Jon Vickers e Leonie Rysanek, Ópera de Roma, 1960.
	+ *Nabucco*, dirixido por Lamberto Gardelli, con E. Suliotis, B. Prevedì, C. Cava, D. Carral, Orquestra e coro da Ópera de Viena (Decca, 1965).

### Gravacións audiovisuais

Apareceu en 25 películas, tanto como cantante como actor. A maior parte delas eran versións cinematográficas de óperas de compositores como Verdi, Puccini e Rossini. Entre elas, destacan:

* Traxedia e triunfo de Giuseppe Verdi (1953)
* Eldfågeln (O paxaro de lume, 1952)
* Pagliacci (1947)
* Maria Callas at Covent Garden (1964), produción para televisión, dirixida por Franco Zeffirelli.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Blyth, A. Notas ó CD *Ten top baritones & Basses*, Decca, 1993.
* Alier, R. Heilbron, M. e Sans Rivière, F. *La discoteca ideal de la ópera*, Planeta, Barcelona, 1995. ISBN 84-08-01285-1

### Ligazóns externas

* Tito Gobbi en El poder de la palabra coa audición do "Largo al factotum" do Barbeiro de Sevilla de Rossini.
* Biografía
* Filmografía completa
* *(en italiano)* Associazione Tito Gobbi
* Largo al factotum do Barbeiro de Sevilla.
* Final del Acto II Tosca, Covent Garden, con Maria Callas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q363254
* WorldCat
* VIAF: 64091477
* Allmovie: p27318
* AllMusic: mn0002171903
* BIBSYS: 1102457
* BLBNB: 001143242
* BNE: XX853225
* BNF: 124028077
* BRE: 2365706
* CANTIC: a11724705
* CiNii: DA08044156
* DBI: ID
* DeutscheBio: 124071473
* Discogs: 1341603
* Europeana: ID
* FAST: 111110
* Filmportal: ID
* GEC: 0030290
* GND: 124071473
* IMDb: nm0323583
* Isidore: gobbi\_tito\_baryton\_voix
* ISNI: 0000 0001 1446 1885
* LAC: 0005H2127
* LCCN: n83047127
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0087450
* NLA: 36068185
* NTA: 069047189
* OL: OL6495352A
* SNAC: w6vx0njx
* SUDOC: 059776234
* TMDb: 1090970
* Treccani: tito-gobbi
* WikiTree: Gobbi-11

 |