recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 4°57′14″N 73°50′24″O﻿ / ﻿4.954, -73.84

Encoro de Tominé.
O **encoro de Tominé** é un corpo de auga que se estende por terreos da cabeceira municipal de Guatavita e o concello de Sesquilé, concellos que se atopan ao norte de Bogotá. Este encoro forma parte do sistema hídrico da sabana de Bogotá xunto cos encoros do Sisga e Neusa. Ten unha lonxitude de 18 quilómetros de longo por 4 de ancho e 50 metros de media de profundidade, con capacidade para 690 000 000 de metros cúbicos de auga, polo que se converteu nunha reserva de vital importancia para a rexión. A súa capacidade é sete veces meirande ca a do Sisga e ca a do Neusa.

Galería de imaxes
-----------------

* Botes de pesca en setembro de 2008Botes de pesca en setembro de 2008
* Vista do encoro en decembro de 2008Vista do encoro en decembro de 2008
* Encoro de Tominé en xuño de 2013Encoro de Tominé en xuño de 2013
* Vista en febreiro de 2017Vista en febreiro de 2017
* Vista en febreiro de 2017Vista en febreiro de 2017

Notas
-----

1. ↑  Observatorio Latinoamericano de Conflictos Ambientales. "CAR ordena medidas para descontaminar el embalse de Tominé". Consultado o 26 de maio de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Encoro de Tominé Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lagoa de Guatavita

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3215650
* GeoNames: 3666930

 |
**Marcos Maceira Eiras**, nado en Santiago de Compostela en 1978, é un historiador, activista lingüístico e exdirixente estudantil galego, que exerce como profesor de xeografía e historia.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela e xestor cultural. Foi representante dos Comités Abertos de Estudantes no Consello Escolar de Galiza (1996-98) e responsable de Organización dos CAF (1999-2001). Foi un dos coordinadores do Simposio-Homenaxe a Xosé Chao Rego (2004), e do Simposio Internacional Priscilano (2006). Foi secretario (2002-2012) e presidente (2012-2014) da Agrupación Cultural O Galo e vicepresidente da federación de asociacións culturais Galiza Cultura. É membro da permanente da Mesa pola Normalización Lingüística e da xestora de Queremos Galego!. Desde 2007 é o responsable de coordinar a organización do Correlingua.

En abril de 2014 foi elixido presidente da Mesa pola Normalización Lingüística.

* Ánxela Lema, Nel Vidal, Suso de Toro, Maceira e Moncho do Orzán nun debate sobre o Día das Letras na UdC (2015).Ánxela Lema, Nel Vidal, Suso de Toro, Maceira e Moncho do Orzán nun debate sobre o Día das Letras na UdC (2015).
* Presentando unha ILP da MNLG (2017).
* Entrevista en Nós TV (2023).

Notas
-----

1. ↑  "Marcos Maceira, novo presidente da Mesa". *Praza Pública*. 19 de abril de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marcos Maceira*** |

### Ligazóns externas

* Perfil en Terra e Tempo
* Artigos do autor en *Praza Pública*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534122
* Dialnet: 3777223

 |
**Argimiro Rico Trabada**, nado en San Bernabel (Baleira) o 14 de setembro de 1905 e finado en Montecubeiro o 16 de outubro de 1937, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Exerceu como mestre e fixo por libre os estudos de Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela (1924-1927). Foi mestre nas escolas da Fontaneira e San Bernabel. Organizou e foi director da Unión Cultural San Bernabé. Organizou a Festa da Árbore na escola do San Bernabel o 10 de maio do 1934. Visitaba asiduamente Montecubeiro, de onde procedía a súa nai, participando en actividades culturais desenvolvidas pola Unión de Labradores de Montecubeiro, e en mitins, como o do 14 de abril de 1936 para celebrar a festa da República, no que pronunciou un discurso defendendo a cultura como factor de liberación.

En outubro de 1937 un grupo de falanxistas fórono buscar á casa e levárono atado cara ao monte. Nunha taberna do camiño detivéronse a beber deixando a Argimiro atado á fachada; ao saír pegáronlle patadas e insultárono. Seguiron camiñando ata o lugar elixido onde lle cortaron os testículos e a lingua, sacáronlle os ollos e rematárono de varios tiros.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-11-1934, p. 13.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-5-1934, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gabriel, Narciso de (2000). "Vida e morte dun mestre republicano" (PDF). *Sarmiento* (4): 9–38. Consultado o 28 de xullo de 2013.

### Ligazóns externas

* Argimiro Rico Trabada na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
**Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve** foi a designación oficial asumida o 16 de decembro de 1815, a elevación do entón Estado do Brasil (1621-1815), unha colonia portuguesa, ao Reino Unido co Reino de Portugal, a súa metrópole soberana até entón, e o Algarve, debido ao traslado da familia real e da nobreza portuguesa cara ao Brasil por mor da Guerra Peninsular.

Historia
--------

A creación do Reino Unido viu da man do entón Príncipe rexente Xoán María de Braganza, futuro Rei Xoán VI, tralas invasións napoleónicas a Portugal. O Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve tivo só dous reis, Dona María I, que era a Raíña de Portugal antes da elevación do Brasil ao Reino Unido con Portugal, e Xoán VI, que antes da morte da súa nai a Raíña María I, xa gobernaba como Príncipe Rexente. A capital do reino era a cidade do Río de Xaneiro.

O Brasil desmembrouse coa súa independencia o 7 de setembro de 1822, proclamada polo fillo do Rei Xoán VI, D. Pedro de Alcántara de Braganza, futuro emperador D. Pedro I do Brasil e Rei D. Pedro IV de Portugal, que antes da independencia era o herdeiro do trono como Príncipe Real do Reino Unido de Portugal, Brasil e o Algarve. Tal episodio resultou na fundación do Imperio do Brasil e, por conseguinte, no desmembramento do entón territorio brasileiro do imperio de ultramar portugués.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q903779
* WorldCat
* VIAF: 127524971
* EBID: ID
* LCCN: sh93009053

 |
Representación combinada dos caracteres da palabra tianzhu, tian 天 e zhu 主.Representación combinada dos caracteres da palabra *tianzhu*, *tian* 天 e *zhu* 主.
 
**Tianzhu** (chinés tradicional e simplificado: 天主; *pinyin*: Tiānzhǔ; Wade-Giles: T'ian1-chu3), literalmente "Mestre Celestial" ou "Señor dos Ceos", é unha palabra chinesa empregada polos xesuítas para designar ao deus cristián.

Historia
--------

A voz *tianzhu* apareceu por vez primeira na tradución chinesa dos dez mandamentos realizada por Michele Ruggieri (1543-1607). No 1584, Ruggieri e Matteo Ricci (1552-1610) publicaron o primeiro catecismo da China, co título *Tianzhu shilu* 天主實錄 ("O verdadeiro rexistro do Señor dos Ceos"). O propio Ricci escribiu posteriormente outro catecismo, o *Tianzhu shiyi* 天主實義 ("O auténtico sentido do Señor dos Ceos").

Logo da chamada polémica dos ritos chineses, a palabra *tianzhu* foi oficialmente adoptada polo papado no 1715, rexeitando alternativas como *Tian* 天 ("Ceo") ou *Shangdi* 上帝 ("Emperador Supremo"), que xa tiñan unha tradición de uso na historia da China.

"Catolicismo" adoita traducirse como *tianzhujiao* 天主教 ("A relixión do Señor dos Ceos"). Pola súa banda, "católico" é *tianzhujiaotu* 天主教徒, xa que *tu* 徒 significa "discípulo" ou "crente". Os mesmos *hanja* ou caracteres chineses empréganse en coreano para os termos equivalentes.

Notas
-----

1. 1 2 3  Jensen (1997): 73.
2. 1 2  O'Malley (1999): 365.
3. ↑  Yang (2010): 52.
4. 1 2  Davidson (ed.) (2006)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Davidson, M. (ed.) (2006): *Collins Chinese Dictionary*. HarperCollins.
* Jensen, L. M. (1997): *Manufacturing Confucianism: Chinese Traditions & Universal Civilization*. Duke University Press. ISBN 9780822320470.
* O'Malley, J. W. (1999): *The Jesuits: Cultures, Sciences, and the Arts, 1540-1773*. University of Toronto Press. ISBN 9780802042873.
* Yang, F. (2010): *Chinese Christians in America: Conversion, Assimilation, and Adhesive Identities*. Pennsylvania State University Press.

Modelo:Names of God
Unha competición de cross-country.
O **Cross Country (XC)** (en galego: *Campo a través*) é a disciplina máis común do ciclismo de montaña. Converteuse en deporte olímpico nos Xogos Olímpicos de 1996 en Atlanta, EEUU.

Carreiras
---------

Carreira en Canberra no ano 2009.
O cross-country é menos difundido que o Descenso (DH) xa que é máis difícil de televisar. Nas carreiras de campo a través é máis importante a resistencia que a destreza técnica. As carreiras poden ser dunha duración de dende 30 minutos ata 24 horas. Ademais, moitas destas carreiras divídense en probas de etapas que duran varios días. As probas poden ser de saír dun lugar e chegar a outro ou de voltas a un circuíto. O campo a través en pista curta consiste en dar moitas voltas a un circuíto moi pequeno, isto resulta máis entretido para o espectador.

A diferenza das carreiras de descenso que se realizan en formato contra o reloxo, as carreiras cross country constan tradicionalmente dunha saída en masa ou dunha saída con intervalos, nestas saídas os ciclistas saen en diferentes grupos segundo a súa idade ou segundo a súa habilidades. Noutras carreiras que teñen unha gran zona de saída e non queren chancear o comezo, ás veces empregase a saída de Le Mans na que os ciclistas van correndo a pé cara ás súas bicicletas para arrancar.

Mundialmente, as carreiras son rexidas pola Unión Ciclista Internacional. Aquí na Galiza, as carreiras son rexidas pola Federación Galega de Ciclismo.

Modalidades
-----------

Trazado usado dos Campionatos do Mundo do 2009.
Algunhas das disciplinas de XC son: o Cross-Country Eliminación (XCE), o Cross-Country Maratón (XCM), o Cross-Country Olímpico (XCO)...

### Cross-Country Olímpico (XCO)

Esta disciplina consta de dar voltas arredor dun circuíto de pouca distancia. É a única disciplina olímpica do ciclismo de montaña.

### Cross-Country Maratón (XCM)

Polo xeral estas rutas van dende os 65 km até os 100 km. Nos últimos anos, esta modalidade está gañando popularidade porque as competicións de XCM está abertas para calquera tipo de xente.

### Cross-Country Eliminación (XCE)

Nesta modalidade, a última persoa ou as dúas últimas persoas que cruzan a liña de meta quedan eliminadas da carreira.

### Cross-Country Team Relay (XCTR)

Esta é unha modalidade de relevos. Nela compiten varios equipos compostos por 4 ciclistas: 3 homes(1 júnior, 1 sub-23 e 1 elite) e 1 muller. Nestas carreiras, cada ciclista da unha volta ao circuíto e logo chócalle a man ao seu compañeiro en forma de relevo nunha zona específica para iso. Gaña o equipo, do que o cuarto ciclista chegue antes á meta. Nesta modalidade é moi importante a orde na que se poñen os ciclistas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cross country Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Ciclismo de montaña

### Ligazóns externas

* Web da UCI
* Web da Federación Gaega de Ciclismo
Reichstag 1995
O **Reichstag** (en alemán *De-Reichstagsgebäude.ogg Reichstagsgebäude (axuda ·  info)*, abreviado **Reichstag**) é un edificio localizado no barrio Tiergarten, no arrabalde de Mitte en Berlín, capital de Alemaña. Foi a sede do Reichstag en tempos do II Imperio Alemán (1871-1918) e máis tarde do parlamento da República de Weimar (1919-1933). Dende 1994 reúnese alí cada cinco anos a Convención Federal (*Bundesversammlung*) para elixir o presidente de Alemaña (*Bundespräsident*) e desde 1999 é o lugar de reunión do parlamento alemán (*Bundestag*). A súa denominación oficial é *Plenarbereich Reichstagsgebäude*, que significa "recinto de plenos do edificio do Reichstag".

O edificio rematou de construírse en 1894. En 1933 foi vítima dun incendio provocado cuxa autoría non chegou a esclarecerse completamente. Ao final da segunda guerra mundial, durante a Batalla de Berlín, foi escenario de cruentos combates e resultou seriamente danado. Na década de 1960 realizáronse as reformas máis urxentes. O aspecto que ten na actualidade adquiriuno durante unhas obras nos anos 90 responsabilidade do arquitecto británico Sir Norman Foster.

Tamén se coñece co nome de Reichstag a un Parlamento imperial elixido por sufraxio universal pero con escasas atribucións creado durante a Unificación alemá.

Notas
-----

1. ↑   Arquivado 13 de setembro de 2007 en Wayback Machine. Páxina oficial

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Edificio do Reichstag*** |

### Ligazóns externas

* Historia do edificio. Páxina do *Bundestag* *(en alemán)*
* Historia e anécdotas do Reichstag na súa páxina oficial *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151897
* WorldCat
* VIAF: 151748273
* EBID: ID
* GeoNames: 6944090
* GND: 4140193-1
* Google Maps: 7213450297240288741
* LCCN: nb2019022797
* NKC: kn20040414008

 |
Detalle da costa americana no mapa do cartógrafo portugués Diego Ribeiro de 1529, onde a parte sur da costa oriental dos actuais EE UU leva o nome de «Terra de Ayllón».
Mapamundi completo de Diego Ribeiro (1529).
**Lucas Vázquez de Ayllón** nado probablemente en Toledo no 1478 e finado en Virxinia o 18 de outubro de 1526, foi un militar, oidor, adiantado e explorador español.

Traxectoria
-----------

Viaxou a Santo Domingo en 1502, onde foi nomeado xuíz. En 1520 a Audiencia Real de Santo Domingo enviouno a Cuba para facer desistir a Diego Velázquez de Cuéllar do envío da expedición de Pánfilo de Narváez; os seus intentos foron infructuosos e dirixiuse a Santiago de Cuba para acadar a Narváez. Ao no lograr convencerle, e como tiña barco da súa propiedade, viaxou a México tras el, onde tratou sen éxito de negociar un acordo entre Hernán Cortés e o propio Pánfilo de Narváez.

En 1522 mandou unha expedición ao oeste, comandada por Francisco Gordillo, que desembarcou no cabo Fear, na costa atlántica da actual Carolina do Norte.

En 1523, e coa autorización do emperador Carlos I de España, organizou unha expedición para buscar o Paso del Noroeste cara ás Illas das Especias, explorando a costa oriental dos actuais Estados Unidos (estados de Virxinia e Carolina do Norte).

En 1526, tras recibir do emperador Carlos dereitos sobre as terras descubertas, organizou unha expedición de 600 persoas para colonizar a costa do actual estado de Virxinia, onde fundou San Miguel de Guadalupe, primeira colonia europea en Norteamérica.

A colonia estaba preto da actual baía de Chesapeake, que Vázquez de Ayllón chamou baía Santa María, non lonxe da actual Jamestown. Ayllón traía escravos negros para traballar as terras (esta foi a primeira ocasión na que os africanos chegaron a Norteamérica). Aproveitando as disputas políticas entre os colonizadores, os escravos rebelaronse e fuxiron cara ao interior, onde probablemente mezcláronse cos nativos americanos.

Ao non atopar indios locais cos que realizar troco de alimentos, tras tres meses Vázquez de Ayllón levantou o asentamento e puso rumbo ao sur, cara á illa de A Española. Dos 600 homes só retornaron 150, que dixeron que sufriran carencias, fame, enfermidades e ataques dos indíxenas locais. Estes afirmaron que Vázquez de Ayllón finara en brazos dun freire dominico e fora botado ao mar .

Notas
-----

1. ↑  THOMAS, Hugh (1993). *La conquista de México, el encuentro de dos mundos, el choque de dos imperios*, caps. 24–25. México, ed. Planeta, ISBN 970-690-163-9
2. ↑  "Atlas de los exploradores españoles". 2009. Consultado o 2018-12-01.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Misión de Ajacán
* Terra de Ayllón

### Bibliografía

* Gómez Gómez, José María, «El toledano Lucas Vázquez de Ayllón y la empresa de América», en *Alcalibe: revista Centro Asociado a la UNED Ciudad de la Cerámica*, Nº. 2, 2002 , páxs. 79–108.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1028779
* WorldCat
* VIAF: 9050508
* CERL: cnp01228762
* DBE: lucas-vazquez-de-ayllon
* EBID: ID
* FAST: 1855657
* GND: 141970774
* ISNI: 0000000032498596
* LCCN: n93007423

 |
***Seis cordas e un corazón*** é a primeira novela de Xelís de Toro, publicada en 1989 baixo o pseudónimo de **Roque Morteiro**. Gañou o Premio Semana Negra de novela curta en 1989.

Trama
-----

Lucas (*Luki*) é un xornalista que perde a súa guitarra a mans dun traficante de droga porque Miki, un amigo seu, non lle paga. A partir deste punto busca recuperar o instrumento, pero vai afrontando situacións de todo tipo. Tras ser despedido como xornalista debe aceptar outros traballos, como seguir persoas para unha axencia de investigación privada ou facer de mensaxeiro na empresa do seu irmán. Vese metido nunha trama de corrupción, con tráfico de armas por parte de políticos e policías a militantes da loita armada.

Narración
---------

A obra está narrada en primeira persoa. Ten elementos de novela negra e de *road movie*. A trama está ambientada principalmente en Santiago de Compostela, con desprazamentos á Coruña, Vilagarcía de Arousa ou Campo Lameiro. Amosa a cultura urbana da mocidade galega desa época, onde era común o consumo de heroína, escoitábase a grupos como Os Resentidos e Siniestro Total e falábase nun argot de seu. Hai referencias a escritores como Charles Bukowski, e a amigos do autor como Pepe Sendón e Anxo Rabuñal.

Foi editada nun inicio na serie Negra de Edicións Xerais, e reeditada posteriormente na serie Narrativa.

Notas
-----

1. ↑  Gaspar Porras, S. (1996). "Dez anos de narrativa negra galega (cen anos de cine)". *Anuario de estudios literarios galegos 1995* (Editorial Galaxia): 111-126.
2. ↑  "Seis cordas e un corazón". *Edicións Xerais de Galicia*. Arquivado dende o orixinal o 04 de xullo de 2020. Consultado o 03 de xullo de 2020.
Denomínase **sufraxio indirecto** ou elección indirecta aquel no que os votantes elixen a uns representantes que, á súa vez, deben constituír un corpo electoral, chamado Colexio electoral, para elixir o cargo público correspondente.

O modelo de elección indirecta aplícase indistintamente nos países democráticos. A súa aplicación práctica obsérvase case sempre na elección do Primeiro Ministro ou Presidente do Goberno e, en xeral, do titular do poder executivo. Neste caso os cidadáns elixen aos membros da Asemblea ou Parlamento e é este órgano o que elixe ao xefe do poder executivo. De igual xeito acontece nalgúns sistemas republicanos democráticos nos que o Xefe do Estado non é elixido directamente polos cidadáns, senón que estes elixen primeiro uns representantes que constitúen os verdadeiros electores. Este é o caso do Presidente dos Estados Unidos.

Por extensión, o termo **sufraxio indirecto** aplícase a todos os procesos electorais, sexan ou non políticos nos que se elixe por graos aos representantes. Así poderán ser de segundo grao, terceiro grao etc, segundo o número de corpos de electores que sexa preciso elixir para determinar o resultado final.

Véxase tamén
------------

* Sufraxio directo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q877353
* BNF: 133221426

 |
Paul Barras.
**Paul François Jean Nicolas**, vizconde de Barras, nado en Fox-Amphoux en 1755 e finado en 1829, foi un político revolucionario francés.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia da pequena nobreza provenzal. Aos dezaseis anos entrou como cadete no rexemento de Languedoc, destinado á India. En 1776 participou na defensa de Pondicherry diante os británicos, ata a capitulación francesa o 18 de outubro de 1778, cando co resto da gornición volta a Francia. En 1782 participa nunha expedición ao sueste asiático, e tras o Tratado de París (1783) deixa o exército.

Tras a Revolución Francesa inscríbese na francmasonería e no club dos xacobinos. Entra como delegado na Convención Nacional polo departamento de Var. Únese ao deputados da Montagne e vota a favor da pena de morte para Lois XVI (1793). A Convención envíao aos departamentos do sueste, fai fronte ás insurreccións que se organizan en Toulon e Marsella e confía a un descoñecido capitán de artillaría, Napoleón Bonaparte, a defensa das costas da Provenza.

Barras foi un dos principais responsables, con Jean-Lambert Tallien e Joseph Fouché, da caída de Robespierre o 9 de termidor (27 de xullo de 1794). Barras convértese en membro do Directorio que se encarga do poder executivo. O nomeamento de Bonaparte como xefe do exército de Italia posibilitou o mantemento do Directorio.

Tras o golpe de estado do 18-19 de brumario, Barras dimite e marcha ao exilio en Bruxelas e Roma.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q333843
* WorldCat
* VIAF: 22238678
* BIBSYS: 90940415
* BMT: 189501
* BNE: XX5392006
* BNF: 12459893c
* BRE: 1863012
* CANTIC: a10279349
* CERL: cnp00397417
* DeutscheBio: 118652648
* EBID: ID
* FAST: 98616
* GEC: 0007904
* GND: 118652648
* ISNI: 0000000110225113
* LCCN: n82120626
* NKC: mzk2009512841
* NLA: 48220954
* NLG: 174702
* NPG: mp62207
* NTA: 089478606
* OL: OL126473A
* SNAC: w6862vn0
* SUDOC: 027450724

 |
Peza de artillería en Nova Guinea.
A **artillería** ou **artillaría** é a arma do exército que está a cargo de armas de fogo superiores ó calibre 20 con carga explosiva[]. Tamén se refire o conxunto de armas deseñadas para disparar prollectis de tamaño considerable. A palabra segundo se utiliza no contexto actual orixinouse na Idade Media, provén do francés antigo *atellier* (arranxar) e *attillement* (equipamento). A partir do século XIII un *artillier* referiase a un construtor de calquera equipamento de guerra e nos seguintes 250 anos a palabra artillaría cubriu todas as formas de armas militares. Propiamente a artillaría nace coa aparición da pólvora. Na Europa do século XIV hai varias referencias ó uso de pezas artilleiras primitivas en Al-Andalus e en Inglaterra, consistían nunha especie de potes de ferro que disparaban croios e frechas de gran tamaño. Na batalla de Crezy (1346) sábese dun canón que disparaba croios.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *artillería*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *artillaría*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Artillaría Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Infantaría
* Cabalaría

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q64418
* BNCF: 26666
* BNF: 11930978w
* BRE: 3787720
* GEC: 0080928
* GiantBomb: 3015-6671
* GND: 4125247-0
* HDS: 008580
* JSTOR: artillery
* LCCN: sh99002442
* MAG: 74478641
* NDL: 01176755
* NKC: ph135528
* PSH: 12210

 |
**Donicelas** é un grupo de seis pandeireteiras de Salceda de Caselas.

Traxectoria
-----------

Para as Donicelas a pandeireta e os cantos tradicionais comezaron sendo un xogo desde nenas, xa que no colexio coincidiron cun mestre, Toniño -do grupo Treixadura- que soubo facer da música unha materia atractiva, xa que conseguiu que este obradoiro fose o máis solicitado polas pequenas artistas. A música das Donicelas enfeitizou primeiro un colexio, logo a toda unha vila e así apareceron as primeiras actuacións, comezaron a soar na radio, na TVG e TVE en Galiza e gravaron o disco *Que nunca foi abalada*, ademais de colaboraren noutros.

Neste primeiro disco recollen algunhas das pezas tradicionais e de autor que veñen formando parte do seu repertorio, e outras de nova colleita, coma as aprendidas dos veciños e veciñas de Barro e Arén (Cerdedo): "O balón", "Muiñeira de Barro de Arén" e "Xota da Bouzana".

Intérpretes:
------------

* Rosa González: voz, pandeireta, cunchas e palmas
* Andrea Rodríguez: voz, pandeireta, cunchas e palmas
* Noelia Martínez: voz, pandeireta, pandeiro e cunchas
* Isa Troncoso: pandeireta, pandeiro e cunchas
* Bea Pérez: voz, pandeireta e cunchas
* Tere Pérez: voz, pandeireta, pandeiro, palmas e cunchas

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do grupo Arquivado 09 de outubro de 2007 en Wayback Machine.
Non confundir con lingua ache (China).
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Aché (homónimos.

O **aché** é unha lingua da familia tupí-guaraní, do grupo guaraní falada en Paraguai.

Historia
--------

Tradicionalmente o aché era un pobo nómade, que vivía da caza e da recolleita do mel, froitos e raíces bravas, libráronse dos contactos cos brancos ata o século XX, para evitar a persecución dos paraguaios que mesmo chegaron a cazalos como animais refuxiáronse nas selvas tropicais do oriente de Paraguai. En 1910 quedaban entre 800 e 1000, e poucos anos despois reducíronse ata os 500 por unha epidemia, en 1941 recuperáranse e chegaban a 600. A vila de San Juan de Nepomuceno era o centro principal do mercado escravista de nenos aché, vendidos ás familias que non podían ter fillos. O primeiro asentamento estableceuse en 1959, con arredor de 30 aché na Colonia Nacional Guayaki, nas beiras do regato Morotï, preto da aldea de Abai, máis tarde transferida a Cerro Morotï. Entre 1970 e 1978 as cinco comunidades nómades que quedaban sedentarizáronse. Os aché comezaron a se recuperar lentamente, e pasaron de 650 en 1981 a 883 en 1995.

Distribución xeográfica
-----------------------

Os aché vivían ata mediados do século XX na rexión oriental de Paraguai, hoxe quedan só 7 comunidades aché: Chupa Pou, Arroyo Bandera, Kuêtuvy, KuêTuwyVe, Cerro Moroti, Puerto Barra e Ypetimi

Escrita
-------

En 1978 traducíronse fragmentos da Biblia ao aché.

Notas
-----

1. ↑  Aché en Ethnologue
2. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q383701
* ELCat: 1520
* Ethnologue: guq
* Glottolog: ache1246
* LCCN: sh87001877
* MAG: 2779059548
* SUDOC: 050772538
* WALS: ach

 |
A **Forza Aérea Imperial Rusa** estableceuse en 1910 ao mercar o exército ruso unha serie de aeroplanos franceses e adestrar os primeiros pilotos militares na escola de pilotos establecida en Sebastopol por Alexandre Mikhailovich de Rusia quen foi o seu primeiro responsable.

Igor Sikorski contribuíu á mellora da aviación militar rusa coa construción en 1913 do Ilia Muromets, o primeiro bombardeiro estratéxico de catro motores. Ao comezo da primeira guerra mundial, Rusia tiña a segunda forza aérea militar por tras de Francia pero nunha gran parte estaba composta por vellos avións franceses e durante os primeiros meses do conflito as autoridades militares rusas só usaron os avións para misións de recoñecemento e coordinación da artillaría. En decembro de 1914 formouse o primeiro escuadrón de combate, formado por Ilia Muromets e que loitou contra os exércitos de Alemaña e Austria-Hungría. Entre os pilotos salientaron Piotr Nesterov, o primeiro piloto en destruír un avión inimigo en voo na historia da aviación militar, e Aleksandr Kazakov que destruíu 32 avións inimigos.

En 1915 a Forza Aérea Imperial Rusa que ata entón formaba parte do Corpo de Enxeñeiros estableceuse como un brazo separado do exército baixo o mando dun Stavka (comandante en xefe). Despois da Revolución Rusa converteuse na Forza Aérea Soviética.
**Peter Christian Kierkegaard**, nado o 6 de xullo do 1805 e finado o 24 de febreiro do 1888, foi un pensador, político e teólogo dinamarqués, bispo da Diocese de Aalborg entre 1857 e 1875. Un dos seus irmáns máis novos foi o filósofo Søren Kierkegaard.

Biografía
---------

### Primeiros anos

Naceu en Aalborg, ao norte de Dinamarca. Foi fillo de Michael Pedersen Kierkegaard (1756-1838), un rico produtor de la e especulador inmobiliario, e a súa segunda esposa, Ane Sørensdatter Lund (1768-1834). En total eran sete irmáns, incluído o célebre teólogo e filósofo Søren Kierkegaard (1813-1855). No ano 1822 graduouse pola Universidade de Copenhague, e no 1826 converteuse en *Candidatus theologiæ* (cand. theol.). No 1829 defendeu a súa disertación na Universidade de Gotinga. Posteriormente, faría unha viaxe de estudos polas cidades de Bonn, Utrecht, Lovaina e París. Tras o seu retorno a Dinamarca, traballou como profesor de linguas clásicas no Borgerdydskolen de Copenhague.

### Carreira eclesiástica

No 1833, foi nomeado párroco en Vejerslev-Blidstrup, no municipio de Mørso. A partir do 1842, foi párroco de Pedersborg e Kindertofte, en Sorø. No 1856, acadou o rango de bispo da Diocese de Aalborg.

Como teólogo da Igrexa de Dinamarca, criticou os traballos do seu irmán en numerosas ocasións, en especial durante os sínodos de Roskilde en 1849 e 1855. Porén, pronunciou un panexírico durante o enterramento deste na Igrexa da Nosa Señora de Copenhague.

En decembro do 1849, foi elixido membro do Landsting, o parlamento dinamarqués. Entre o 4 de setembro de 1867 e o 6 de marzo de 1868 serviu como *Kultus Minister* do país, baixo a presidencia de Krag-Juel-Vind-Frijs.

### Pasamento

Peter Christian Kierkegaard faleceu en Aalborg no 1888, e foi soterrado no cemiterio xeral da cidade. Tiña 82 anos.

Vida persoal
------------

No ano 1836, casou con Elise Marie Boisen (1806-1837), quen morreu ao ano seguinte. Volveu casar no 1841, con Sophie Henriette Glahn (1809-1881), coa que tería un fillo, Pascal Poul Egede Kierkegaard (1842-1915).

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  "P.C. Kierkegaard - lex.dk". *Dansk Biografisk Leksikon* (en dinamarqués). 2011-08-29. Consultado o 2023-12-09.
2. 1 2 3  "Søren Kierkegaard - lex.dk". *Dansk Biografisk Leksikon* (en dinamarqués). 2023-04-23. Consultado o 2023-12-09.
3. 1 2  Lyby (2016)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lyby, T.C. (2016). Peter Christian Kierkegaard: A Man with a Difficult Family Heritage. En Stewart, J. (ed.), *Kierkegaard and His Danish Contemporaries - Theology*. Routledge. ISBN 9781351874366

* Portal:Dinamarca

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1076340
* WorldCat
* VIAF: 44247270
* BIBSYS: 22370
* CERL: cnp00953643
* FAST: 1914649
* GND: 101305508
* ISNI: 0000000116310853
* LCCN: nr2004002692
* NTA: 155501712
* OL: OL2114344A
* WikiTree: Kierkegaard-5

 |
Carronada na cuberta do HMS Victory
A **carronada** é unha peza curta de artillaría naval de ferro fundido, deseñada inicialmente para as forzas terrestres en 1774 polo xeneral Robert Melville e perfeccionadas máis tarde pola Carron Company.

Características
---------------

A súa adaptación á mariña onde tivo o seu maior apoxeo foi feita polo xeneral Gascoine en 1779. A principal característica que a diferenciaba era que estaba montada sobre unha plataforma na que se desprazaba co retroceso. Aínda que os primeiros prototipos seguiron o sistema tradicional montados sobre un armón. Cun largo en calibre de entre 5,4 e 7,8 eran moito máis curtas que as normais pezas de artillaría naval pero de maior calibre e potencia, os proxectís das carronadas eran preferentemente: balas ocas, balas para romper a enxarcia e botes de metralla. A súa situación enriba da plataforma daba á dotación máis facilidade no seu manexo e seguridade. A principal desvantaxe era que tiña menos alcance cós demais tipos de canóns mariños.

En España foi probada polo navío San Ana por vez primeira, mais seu uso non se xeneralizou nos navíos da Armada Española, só en buques de menor clase, o propio Santísima Trinidad foi armado con 18 carronadas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1135922
* AAT: 300201661
* GEC: 0088980

 |
Henri de Toulouse-Lautrec cartel litográfico de 1892.
O **Xaponismo** é un termo que se refire á influencia das artes nipoas nas occidentais. A palabra foi empregada por primeira vez por Jules Claretie no seu libro *L'Art Francais en 1872*, publicado ese mesmo ano. As obras creadas a partir da transferencia directa dos principios da arte xaponesa ao mundo occidental, especialmente as realizadas por artistas franceses, denomínanse ***japonesque*** (xaponerías).

Dende a década de 1860, as ukiyo-e ou xilografías xaponeses convertéronse en fonte de inspiración para moitos pintores impresionistas de Francia e do resto de occidente, e posteriormente tamén para artistas modernistas e cubistas, que se interesaron pola asimetría e a irregularidade da arte xaponesa. As principais características desta arte que influíron nos artistas occidentais foron a ausencia de perspectiva, a luz sen sombras, as áreas planas de cores vibrantes e a liberdade de composición ao localizar os suxeitos descentrados. Todos estes elementos contrapoñíanse á arte greco-romana e foron aceptados polos artistas do século XIX, os cales buscaban liberarse da mentalidade artística occidental e das convencións académicas.

Notas
-----

1. ↑  Colta F. Ives, "The Great Wave: The Influence of Japanese Woodcuts on French Prints", 1974, The Metropolitan Museum of Art

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q751880
* AAT: 300055785
* BRE: 4919240
* EBID: ID
* JSTOR: japonaiserie
* NDL: 00576407

 |
**Soiuz MS-13** foi unha misión espacial tripulada rusa lanzada o 20 de xullo de 2019 mediante un foguete Soiuz FG desde o cosmódromo de Baikonur.

Características
---------------

Soiuz MS-13, unha Soiuz modelo MS cos cosmonautas Aleksandr Skvortsov, Luca Parmitano e Andrew Morgan a bordo, foi unha misión lanzada para acoplarse coa Estación Espacial Internacional. A Soiuz chegou á estación seguindo unha traxectoria rápida de seis horas e media, acoplándose ao módulo Zvezda e coa tripulación uníndose aos membros da Expedición 59, Aleksei Ovchinin, Christina Hammock Koch e Nick Hague. Despois da marcha da Soiuz MS-12 comezou oficialmente a Expedición 60 cos membros da Soiuz MS-13. O 25 de agosto de 2019 a nave foi recolocada, pasando a ocupar o porto do módulo Poisk debido ao problema de acoplamento da Soiuz MS-14 o día anterior, problema con orixe o sistema de acoplamento automático Kurs-P situado no módulo Poisk. A recolocación da Soiuz MS-13 fíxose de maneira manual, sen necesitar o sistema automático, polo que non foi afectado pola súa avaría. A Soiuz MS-14 conseguiu acoplarse automaticamente ao porto do módulo Zvezda ocupado previamente pola MS-13.

Tras 201 días en órbita, a Soiuz MS-13 desacoplouse do módulo Poisk o 6 de febreiro de 2020 con Skvortsov, Parmitano e Christina Hammock-Koch a bordo (esta última chegada na Soiuz MS-12), con Morgan quedando na estación. A Soiuz 13 aterrou a 146 km ao sueste da cidade de Dzhezkazgan (Casaquistán).

Notas
-----

1. 1 2  N2YO (2021). Real Time Satellite Tracking, ed. "SOYUZ MS-13" (en inglés). Consultado o 2 de febreiro de 2024.
2. 1 2 3 4 5 6 7  NASA (28 de outubro de 2022). "Soyuz MS-13" (en inglés). Consultado o 2 de febreiro de 2024.
3. 1 2 3 4  "Note verbale dated 15 August 2019 from the Permanent Mission of the Russian Federation to the United Nations (Vienna) addressed to the Secretary-General" (PDF) (19-09064 (E)). 30 de agosto de 2019: 2. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de febreiro de 2024. Consultado o 2 de febreiro de 2024.
4. 1 2 3 4  Gunter Dirk Krebs (2024). Gunter's Space Page, ed. "Soyuz-MS 01 - 20 (11F732A48)" (en inglés). Consultado o 2 de febreiro de 2024.
5. 1 2 3 4  Anatoly Zak (28 de xaneiro de 2024). "Soyuz MS-13 mission" (en inglés). Consultado o 2 de febreiro de 2024.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Soiuz MS-13*** |

### Outros artigos

* Soiuz FG
* Estación Espacial Internacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28666241
* NSSDC ID: 2019-041A
* SCN: 44437

 |
As **eleccións xerais de Nixeria de 2023** leváronse a cabo o 25 de febreiro de 2023 para elixir ao presidente e vicepresidente de Nixeria. O presidente titular do Congreso de Todos os Progresistas, Muhammadu Buhari, ten un mandato limitado e non pode buscar a reelección para un terceiro mandato.

Outras eleccións federais, incluídas as eleccións á Cámara de Representantes e ao Senado, tamén se levaron a cabo na mesma data, mentres que as eleccións estatais se levarán a cabo dúas semanas despois, o 11 de marzo. Os gañadores das eleccións tomarán posesión o 29 de maio de 2023, data anterior ao Día da Democracia.

As primarias do partido estaban programadas para entre o 4 de abril e o 9 de xuño de 2022 co Partido Democrático Popular nominando ao exvicepresidente Atiku Abubakar o 28 de maio, mentres que o Congreso de Todos os Progresistas nominou ao exgobernador do estado de Lagos, Bola Tinubu, o 8 de xuño. Polo Partido Laborista, menos representado políticamente, o 30 de maio nominouse ao ex gobernador do estado de Anambra, Peter Obi. Nas semanas posteriores ás primarias, anunciáronse os compañeiros de fórmula para a vicepresidencia e Abubakar elixiu ao gobernador Ifeanyi Okowa o 16 de xuño, mentres que os seus principais opoñentes inicialmente elixiron compañeiros de fórmula de marcador de posición antes de substituilos posteriormente en candidatos substantivos con Obi seleccionando ao exsenador Yusuf Datti Baba-Ahmed e Tinubu elixindo ao senador Kashim Shettima o 8 e 10 de xullo, respectivamente.

Sistema electoral
-----------------

O presidente de Nixeria é elixido mediante un sistema modificado de dúas voltas. Para ser elixido na primeira volta, un candidato debe recibir a maioría dos votos e máis do 25% dos votos en cando menos 24 dos 36 estados. Se ningún candidato supera este límite, realizarase unha segunda volta entre o candidato principal e o seguinte candidato que recibira unha pluralidade de votos no maior número de estados.

Notas
-----

1. ↑  Jimoh, Abbas (2022-02-26). "INEC Sets New Dates For 2023 General Elections". *Daily Trust*. Consultado o 2022-02-26.
2. ↑  Erezi, Dennis. "Atiku dumps Wike, chooses Okowa as running mate for presidential election". *The Guardian*. Consultado o 2022-06-16.
3. ↑  Aliyu, Abdullateef. "Running Mate: Like Tinubu, Peter Obi Picks Doyin Okupe As Placeholder". *Daily Trust*. Consultado o 2022-06-17.
4. ↑  Erezi, Dennis. "Tinubu submits name of running mate to INEC". *The Guardian*. Consultado o 2022-06-17.
5. ↑  Abdullahi, Idowu (2022-07-08). "UPDATED: Peter Obi picks Datti Baba-Ahmed as running mate". *The Punch*. Consultado o 2022-07-08.
6. ↑  Akinboyo, Temidayo. "UPDATED: Tinubu finally names Shettima as running mate". *Premium Times*. Consultado o 2022-07-10.
As **locucións verbais** caracterízanse por ser un conxunto de palabras das que como mínimo unha é un verbo, o resto das palabras está tan estreitamente unido ó verbo que sintacticamente o conxunto non é segmentable, de xeito que o núcleo verbal do predicado correspondente é todo o conxunto.
As diferenzas máis evidentes entre a perífrase verbal e a locución verbal baséanse na imposibilidade nas locucións de 

* segmentalas en dúas unidades.
* trocar o segundo elemento verbal se o hai por outro pertencente á mesma clase pero con distinto significado léxico.
* basearse o significado global no segundo elemento verbal (se o hai)

Exemplos de locucións verbais: *Dar por sentado*, *dar por suposto*, *botarse de ver*, *botar a perder*, *dar a coñecer*, *dar a entender*, *dar que falar*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Locución

* Perífrase verbal

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | O Galilibros ten un manual sobre:  ***Perífrase verbal versus locución verbal*** |
*Ir ao índice do **Curso de lingua galega***. *Tamén pode consultar a **Normativa oficial do galego***. 
  

Un verbo é unha palabra que nunha oración expresa unha acción ou a existencia ou o estado dos seres. En xeral, o verbo é a palabra máis importante dunha oración, de tal xeito que se di que non hai oración sen verbo. Así, os seguintes enunciados son moi claros pero non son oracións, porque non teñen verbo:

* "Grandes almacéns".
* "Rebaixas".
* "Bo aninovo!".

En troques, as seguintes son oracións porque están formadas, como mínimo, por un verbo:

* "Xa veño!"
* "Espérame!"
* "Corre!"

De que está formado un verbo?
-----------------------------

Toda forma verbal está formada por diversas partes: algunha fixa, chamada **raíz** ou **lexema**, e outras variables, chamadas **terminacións** ou **morfemas**: *cant-abamos, cant-aría, cant-edes, cant-o*...

O lexema ou raíz expresa o contido significativo ou semántico do verbo. Os elementos auxiliares expresan o número, a persoa, o tempo e o modo.

### O número

O número pode ser singular ou plural. Márcase trocando a terminación do verbo: cant*o*/cant*amos*, cant*as*/cant*ades*, cant*a*/cant*an*.

### A persoa

A persoa márcase cambiando algúns elementos da terminación verbal. Pode ser primeira persoa (canto/cantamos), segunda (cantas/cantades) ou terceira (canta/cantan).

### O tempo

Basicamente pode ser presente, pasado (ou pretérito) e futuro; pero pode haber moitos matices, sobre todo no pasado: máis próximo, máis distante...

### O modo

Expresa a actitude subxectiva de quen di a frase. Pode ser indicativo (modo da realidade), subxuntivo (modo da irrealidade, do desexo, da hipótese ou da dúbida) ou imperativo (unha orde, un mandamento, unha instrución).

Cómpre ter en conta tamén algunhas formas non persoais (que non indican persoa ningunha) do verbo: o infinitivo, o xerundio e o participio.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Exercicios sobre o verbo en Wikibooks
Coordenadas: 41°59′13″N 2°49′03″L﻿ / ﻿41.98694444, 2.8175

Paseo do parque.
O **Parque da Devesa** (en catalán: *Parc de la Devesa*) é un parque urbano de Xirona e o meirande de Cataluña. Atópase entre o río Ter, o río Onyar e o Güell, no oeste do núcleo histórico da cidade de Xirona.

Características
---------------

O regato que rodea os xardíns.
Ten unha extensión de 40 hectáreas, das cales nove son de paseos con sombras. O parque conta con máis de 2 500 plátanos, híbridos das especies oriental e occidental, que na súa maioría foron plantados por volta dos anos 1850. Dispostos a moi pouca distancia os uns dos outros, víronse obrigados a medrar máis en altura, acadando algúns os 60 m. Nun dos recunchos do parque atópanse os xardíns da Devesa, un espazo cercado por un rierolregato onde hai diferentes especies vexetais.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque da Devesa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6062766
* WorldCat
* VIAF: 316430717
* GEC: 0022279
* NKC: ge342285

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Sōtō** (曹洞宗; xaponés: ' ' Sōtō-shū' ', chinés: ' ' Caodong-zong ' ') é un dos dous principais cultos Zen no Xapón (o outro é o Rinzai). É unha extensión ou subrama da chinesa Caodong, traída ao Xapón por Dogen (1200-1253), e que despois da súa morte se coñeceu como "escola Soto".

Características
---------------

Con 14.700 templos e case 7 millóns de adherentes (en 1989), o Soto é o principal culto Zen no Xapón, por riba de Rinzai e de Obaku. Na historia xaponesa, o Soto gañou terreo entre os gobernantes provinciais e máis a xente corrente, mentres que o Rinzai gañou apoio no goberno central dos samurais.

O Soto pratícase no Xapón e no oeste, e fai fincapé no shikantaza e na meditación, simplemente sentando nunha postura queda. O asento e meditación non se ve como un medio senón como un fin en si mesmo, un xeito directo de expresar a iluminación e máis a Budeidade nun instante.

Historia
--------

As características de Soto como un estilo distinto de Zen remóntanse a Shih-t'ou Hsi-ch'ien-ch'ien (en xaponés Sekito Kisen, 700-790) quen conduciu un centro importante da práctica nas montañas da provincia de Hunan na China. Desta escola partiron tres escolas diferentes de Zen, das que o Soto é unha delas, fundado por Tung-tung-shan Liang-chieh (807-69) na China. A súa transmisión ao Xapón foi por Eihei Dogen Cenxi (1200-1253). Con certa similitude coas tradicións do budismo tibetano, un monxe sénior é nomeado para ser un portador do liñaxe no cerimonia da transmisión do Dharma. Este monxe será recoñecido previamente ao ter algún grao iluminación ou satori por un mestre actual de Zen, así como vivindo e servindo durante décadas nun mosteiro Zen. Os documentos da lineaxe remóntanse na cadea de transmisión ata Gautama Buddha, o histórico Buddha orixinal e fundador do budismo.

Textos importante
-----------------

O poema de Shih-t'ou Hsi-ch'ien's-ch'ien "A harmonía da diferenza e Igualdade" é unha importante expresión temperá do budismo zen e lévase cantando nos templos de Soto ata hoxe en día. Un dos poemas do Tung-tung-shan Liang-chieh, o fundador do Soto, é "A canción da consciencia do espello precioso", cantada tamén aínda hoxe nos templos Soto. O ensino de Dogen caracterízase pola identificación da práctica como a iluminación mesma. Esta explicación descríbea no Shobogenzo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Budismo
* Caodong
* Shikantaza
* Shunryu Suzuki
* Zazen
* Zen

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q749085
* AAT: 300263947
* EBID: ID
* GND: 4246308-7
* NDL: 00571485
* NKC: ph805559

 |
Coordenadas: 41°59′18″N 2°49′33″L﻿ / ﻿41.988197, 2.825746

Baños árabes de Xirona.
Os **baños árabes de Xirona** son unha obra que se atopa no concello de Xirona, declarados ben cultural de interese nacional. Atópanse nun edificio de estilo románico tardío construído en 1194, imitando a estrutura dos baños musulmáns norte-africanos.

Descrición
----------

Os chamados baños árabes son en realidade uns baños públicos de época románica, que seguen os modelos das termas romanas, dos baños musulmáns e das mikwàs xudías, tradición que foi recuperada a partir do século XI con desenvolvemento das cidades. O edificio inspírase na tipoloxía dos baños norte-africanos, mais os seus elementos arquitectónicos son plenamente románicos: arcos de medio punto, voltas de canón, capiteis corintios estilizados ó xeito do século XIII, etc.

É salientable o templete octogonal con oito columnas e estrutura mixta de canón e trompa cónica, así como a lanterna exterior e as alcovas do caldarium. Entre os anos 1980-1985 e 1989-1998 fixéronse diversas obras de restauración e adecuación do edificio.

Galería de imaxes
-----------------

* Apodyterium Vestidores*Apodyterium*   
Vestidores
* Apodyterium Vestidores*Apodyterium*   
Vestidores
* Apodyterium Vestidores*Apodyterium*   
Vestidores
* Apodyterium Vestidores*Apodyterium*   
Vestidores
* Frigidarium Sala fría*Frigidarium*   
Sala fría
* Tepidarium Sala morna*Tepidarium*   
Sala morna
* Caldarium Sala quente*Caldarium*   
Sala quente
* Furnus Forno e caldeira*Furnus*   
Forno e caldeira

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Direcció General del Patrimoni Cultural de la Generalitat de Catalunya (ed.). "Banys àrabs de Girona". *Pat.mapa: arquitectura*. Consultado o 28 de febreiro de 2015. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Baños árabes de Xirona Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Direcció General del Patrimoni Cultural de la Generalitat de Catalunya (ed.). "Banys àrabs de Girona". *Pat.mapa: Jaciments*. [*Ligazón morta*]
* Páxina dos baños *(en catalán)*
* Páxina con información Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8245078
* GEC: 22051669
* GeoNames: 10284212
* OSM: 1012911

 |