O **Procesamento da Linguaxe Natural** (*PLN*, ou *NLP*; *Natural Language Processing*) é unha subdisciplina da intelixencia artificial e unha das aplicacións máis útiles da lingüística computacional. O **PLN** ocúpase da formulación e investigación de mecanismos eficaces computacionalmente para a comunicación entre persoas ou entre persoas e máquinas por medio de linguaxe natural. O **PLN** non trata da comunicación por medio de linguaxes naturais dunha forma abstracta, senón que procura deseñar mecanismos para comunicarse que sexan eficaces computacionalmente -que se poidan realizar por medio de programas que executen ou simulen a comunicación. Os modelos aplicados enfócanse non só á comprensión da linguaxe de por si, senón a aspectos xerais cognitivos humanos e á organización da memoria. A linguaxe natural serve só de medio para estudar estes fenómenos.

Historia
--------

O **Procesamento da Linguaxe Natural (PLN)** é unha das pedras angulares temperás da intelixencia artificial (IA). A tradución automática, por exemplo, naceu a fins da década dos corenta, antes de que se acuñara a propia expresión «Intelixencia Artificial». Non obstante, o **PLN** desempeñou múltiples papeis no contexto da IA, e a súa importancia dentro deste campo ten crecido e decrecido a consecuencia de cambios tecnolóxicos e científicos. Os primeiros intentos de traducir textos por ordenador a fins dos anos corenta e durante os cincuenta fracasaron debido á escasa potencia dos ordenadores e á escasa sofistificación lingüística. Porén, os esforzos realizados nas décadas dos sesenta e os setenta para producir interfaces en linguaxe natural para bases de datos e outras aplicacións informáticas obtiveron un certo grao significativo de éxito. A década dos oitenta e a principios dos noventa veu rexurdir a investigación no terreo da Tradución Automática.

Dificultades no procesamento de linguaxes naturais
--------------------------------------------------

### Ambigüidade

A linguaxe natural é inherentemente ambigua a diferentes niveis:

* A nivel léxico, unha mesma palabra pode ter varios significados, e a selección do apropiado debese deducir a partir do contexto oracional ou coñecemento básico. Moitas investigacións no campo do **procesamento de linguaxes naturais** teñen estudado métodos de resolver as ambigüidades léxicas mediante dicionarios, gramáticas, bases do coñecemento e correlacións estatísticas.
* A nivel referencial, a resolución de anáforas e catáforas implica determinar a entidade lingüística previa ou posterior á que fan referencia.
* A nivel estrutural, requírese da semántica para desambiguar a dependencia dos sintagmas preposicionais que conducen á construción de distintas árbores sintácticas.
* A nivel pragmático, unha oración, a miúdo, non significa o que realmente se está a dicir. Elementos tales como a ironía teñen un papel importante na interpretación da mensaxe.

Para resolver estes e outros tipos de ambigüidades, o problema central no **PLN** é a tradución de entradas en linguaxe natural a unha representación interna sen ambigüidade, como árbores de análise.

### Detección de separación entre as palabras

Na lingua falada, non se acostuman facer pausas entre palabra e palabra. O lugar no que se debe separar as palabras a miúdo depende de cal é a posibilidade que manteña un sentido lóxico tanto gramatical como contextual. Na lingua escrita, idiomas como o chinés mandarín tampouco teñen separacións entre as palabras.

### Recepción imperfecta de datos

Acentos estranxeiros, rexionalismos ou dificultades na produción da fala, erros de mecanografado ou expresións non gramaticais, erros na lectura de textos mediante OCR

Compoñentes
-----------

* Análise morfolóxica

A análise das palabras para extraer raíces, trazos flexivos, unidades léxicas compostas e outros fenómenos.

* Análise sintáctica

A análise da estrutura sintáctica da frase mediante unha gramática da lingua en cuestión.

* Análise semántica

A extracción do significado da frase, e a resolución de ambigüidades léxicas e estruturais.

* Análise pragmática

A análise do texto máis alá dos límites da frase, por exemplo, para determinar os antecedentes referenciais dos pronomes.

* Planificación da frase

Estruturar cada frase do texto co fin de expresar o significado adecuado.

* Xeración da frase

A xeración da cadea lineal de palabras a partir da estrutura xeral da frase, coas súas correspondentes flexións, concordancias e restantes fenómenos sintácticos e morfolóxicos.

Aplicacións
-----------

As principais tarefas de traballo na área do **PLN** son:

* Síntese do discurso
* Análise da linguaxe
* Comprensión da linguaxe
* Recoñecemento da fala
* Tradución automática
* Extracción de información

Notas
-----

* *Lingüística computacional.* Xavier Gómez Guinovart. Manual de Ciencias da Linguaxe, pp. 221–268. Edicións Xerais de Galicia, Vigo, 2000
* *Tecnoloxías da lingua galega e normalización lingüística.* Xavier Gómez Guinovart. Lingua e investigación: II Xornadas sobre lingua e usos. Universidade da Coruña, A Coruña, 2006
* *El procesamiento del lenguaje natural, tecnología en transición.* Jaime Carbonell. Congreso de la Lengua Española, Sevilla, 1992
* *Lenguas y tecnologías de la información.* Ángel G. Jordán. Congreso de la Lengua Española, Sevilla, 1992

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Linguaxes naturais
* Xeración de linguaxe natural
* Modelo de texto a imaxe
* GATE *General Architecture for Text Engineering*

### Ligazóns externas

* Seminario de Lingüística Informática (SLI) na Universidade de Vigo
* PLN na Universidade Politécnica de Madrid
* Grupo COLE (Compiladores e Linguaxes) que agrupa a investigadores en PLN das universidades da Coruña e Vigo
* Grupo LYS (Lingua e Sociedade da Información) da Universidade da Coruña
* Rede Galega de Procesamento da Linguaxe e Recuperación da Información (RedPLIR)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30642
* EBID: ID
* GEC: 0281325
* JSTOR: natural-language-processing
* LCCN: sh88002425
* NDL: 00562347
* NKC: ph427562
* PSH: 12529

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009323
* MeSH: L01.224.050.375.580
* UMLS: C0027489

 |