Soneto dedicado ao cardeal Richelieu por Martine Bertereau no seu libro *La restitution de pluton* (1640).
**Martine Bertereau**, tamén coñecida como **baronesa de Beausoleil**, nada en Francia en 1590 e finada en Vincennes en 1642, foi unha pioneira da enxeñaría de minas e mineraloxista francesa que viaxou moito por Europa en busca de xacementos minerais. Inspeccionou os sitios de centos de minas potenciais en Francia ao servizo do rei. Os seus escritos describen o uso de varas de adiviñación, así como moitos consellos científicos e prácticos que obtivo en gran parte do libro *De architectura*, escrito polo arquitecto romano Vitruvio, son unha visión única das habilidades artesás implicadas na minería no século XVII.

Traxectoria
-----------

Martine Bertereau procedía dunha familia nobre francesa de Touraine que tradicionalmente se dedicaba á minería. Casou con Jean de Chatelet, barón de Beausoleil e de Auffenbach, experto en minería. Rodolfo II, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico, nomeouna comisaria xeral das minas de Hungría. Mentres o barón ocupaba este cargo, a parella fixo moitas viaxes visitando minas en América do Sur, Hungría e Alemaña. Henrique IV de Francia encargoulles o levantamento do territorio francés en 1626, coa intención de localizar potenciais minas e reactivar a industria mineira do país. Estableceron unha base en Morlaix na Bretaña. A súa actividade espertou sospeitas entre o clero provincial de que os seus métodos implicaban maxia e un sacerdote chamado Touche-Grippé, que era o preboste provincial, rexistrou no seu castelo material incriminatorio. Non se presentaron cargos, pero ambos víronse obrigados a abandonar Francia. Máis tarde foron invitados polo rei Lois XIII, para continuar co traballo.

A baronesa escribiu dous informes sobre a súa obra, o primeiro, *Véritable déclaration de découverte des mines et minières*, publicouse en 1632. O segundo foi escrito en forma de poema dirixido ao cardeal Richelieu, *La restitution de pluton* (1640), é realmente unha súplica para que se lles pague polo traballo que realizaron ás súas costas.

Neste traballo busca defender a súa posición como muller na industria mineira:

> 
> 
> Pero que hai do que din outros sobre unha muller que se compromete a cavar buracos e perforar montañas: isto é demasiado audaz e supera as forzas e a dilixencia deste sexo, e talvez, hai máis palabras baleiras e vaidade en tales palabras (vicios polos que as persoas frívolas a miúdo son sinaladas) que aparencia de verdade. Podería recomendar a este incrédulo e a todos os que se arman con tales e outros argumentos similares, a historias profanas, onde atoparán que, no pasado, houbo mulleres que non só eran belicosas e expertas en armas, senón que aínda máis, expertas en artes e ciencias especulativas, declarado tanto polos gregos como polos romanos
> 
> 

Especúlase que a demanda de cartos levou o goberno a actuar contra eles, acusándoos de bruxería. Jean de Chastelet foi encarcerada na Bastilla e Martine e a súa filla máis vella no Château de Vincennes. Os dous morreron no cárcere.

Notas
-----

1. ↑   Kölbl-Ebert, Martina (2009): «How to Find Water: The State of the Art in the Early Seventeenth Century, Deduced From Writings of Martine de Bertereau (1632 and 1640)» (en inglés). *Earth Sciences History*. The History of Earth Sciences Society. **28**(2):pp. 204-218
2. ↑   Baring-Gould, S. (2004). *Curiosities of Olden Times*. Kessinger Publishing, p. 154, ISBN 0-7661-8235-5
3. ↑  Borroy, Ana Sánchez (2021-12-04). ""La historia ha dejado olvidadas a muchas geólogas"". *ElDiario.es* (en castelán). Consultado o 2021-12-23.
4. 1 2  «Bertereau, Martine de Baronne de Beausoleil» Arquivado 07 de xullo de 2018 en Wayback Machine. (en inglés). *Bibliography of Mineralogy*. The Mineralogical Record. Consultado el 10 de febreiro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Claramunt Vallespí, Rosa; Claramunt Vallespí, Teresa (2012). *Mujeres en ciencia y tecnología.* Madrid: UNED. ISBN 9788436264210.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3295850
* WorldCat
* VIAF: 59203597
* BAV: ADV10046570
* BNF: 12589836b
* CERL: cnp01208465
* GND: 140545425
* ISNI: 0000000071004878
* LCCN: no2009138975
* Persée: 591231
* SUDOC: 026723751

 |