recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Placa de bronce de Benín no Museo Británico de Londres.
Os **bronces de Benín** son unha colección formada por máis de 1 000 pezas conmemorativas que proveñen do pazo real do reino de Benín. Foron creadas polo pobo Edo dende o século XIII, e os británicos fixéronse coa maioría en 1897. 200 delas foron levadas ó Museo Británico, mentres que o resto se repartiu entre outros museos. Actualmente unha parte aínda está no Museo Británico, na sala 25 (sección de África). Outras partes da colección están nos Estados Unidos de América e Alemaña, entre outras.

Os bronces de Benín fixeron aumentar o aprecio de Europa pola cultura africana e a arte tribal. Inicialmente, ós europeos do século XIX parecíalles imposible e incrible que xente que consideraban tan *«primitiva»* e *«salvaxe»* fosen quen de crear obxectos tan desenvolvidos. Mesmo se chegou á conclusión de que aprenderan eses coñecementos dos portugueses. Porén, sábese que os bronces se facían en Benín dende o século XIII, e que boa parte das coleccións datan dos séculos XV e XVI. Crese que os dous períodos dourados da creación de bronces foron o reinado de Esigie (~1550) e de Eresonye (1735-50).

Aínda que comunmente son chamados *bronces* de Benín, non tódalas pezas son deste material. Tamén as hai feitas de latón, ou de aliaxes de bronce e latón; de madeira, cerámica, marfil, etc. Están feitas empregando a técnica de cera perdida, e están consideradas as mellores esculturas feitas deste xeito.

Notas
-----

1. ↑  O número de pezas é incerto (Dohlvik, 2006: pàx. 7.). A maioría de fontes fala de 1 000 pezas, ou algúns milleiros. Nevadomsky afirma que se atoparon entre 3 000 e 5 000 pezas (Nevadomsky, 2005: páx. 66.).
2. 1 2  The British Museum (ed.). "Benin Plaque: the oba with europeans". *Highlights* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 06 de xullo de 2010. Consultado o 7 de xullo de 2010.
3. ↑  Greenfield, 2007: páx. 124.
4. ↑  USA International Business Publications, 2005: páx. 23.
5. 1 2  Meyerowitz, Eva (outubro de 1943). "Ancient Bronzes in the Royal Palace at Benin". *The Burlington Magazine for Connoisseurs* (en inglés) **83**. Consultado o 8 de xullo de 2010.
6. ↑  Greenfield, 2007: páx. 122.
7. ↑  Cerarartworld (ed.). "Benin Bronzes - African bronze sculptures". *African Art Through African Eyes* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 10 de decembro de 2010. Consultado o 7 de xullo de 2010.
8. ↑  Dohlvik, 2006: páx. 21.
9. ↑  The Trustees of the British Museum, 1977: páx. 272.
10. ↑  Nevadomsky, Joseph (2004). "Art and Science in the Benin Bronzes" (en liña). *FindArticles.com* (en inglés) (African Arts) **37**: 7. Consultado o 11 de xullo de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bronces de Benín***  |

### Ligazóns externas

* Placas de Benín no Museo Británico *(en inglés)*
Exemplo de andesita con vesículas amigdaloides recheas de ceolita.
A **andesita** é unha rocha ígnea de composición intermedia. A súa composición mineral comprende xeralmente plaxioclasio, piroxeno e horneblenda. Frecuentemente están asociados biotita, cuarzo, magnetita e esfena. O álcali feldespato está ausente nesta rocha.

A clasificación de andesitas pode facerse segundo o fenocristal máis abundante. Así temos a *andesita olivina*, no que a olivina é o principal compoñente mineral.

Pode considerarse o equivalente extrusivo da diorita plutónica. Como as dioritas, a andesita é característica de áreas de subdución tectónica en marxes oceánicas mariñas, como a costa de América do Sur.

O seu nome deriva dos Andes, cordilleira montañosa que transcorre paralela ao litoral costeiro dende a Venezuela até a Patagonia.
A andesita pode tomar cores como o negro acibeche a verde escuro segundo a súa constitución.

Aplicacións
-----------

A andesita emprégase na construción como material inerte para balastro de vías férreas ou para utilizacións que necesiten de rochas cunha certa densidade, como diques ou canais.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *andesita*.
2. ↑  "andesita". *TERGAL*. Consultado o 01/07/2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Andesita*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181908
* AAT: 300011213
* BNCF: 62749
* BNF: 119946083
* BRE: 1822196
* EBID: ID
* GEC: 0078260
* GND: 4142389-6
* JSTOR: andesite
* LCCN: sh88003494
* MAG: 36986328
* Mindat: 48484
* NDL: 00575816
* PSH: 4855

 |
**Brigitte Schwaiger**, nada en Freistadt, Austria o 6 de abril de 1949 e finada o 26 de xullo de 2010, foi unha escritora austríaca. A súa novela *Wie kommt das Salz ins Meer?* (1977) (Como chega o sal ao mar?) tivo moita repercusión ao falar da monotonía da vida de casada.

Traxectoria
-----------

Era filla dun doutor e neta de Carola Seligmann, unha cantante de ópera que morreu no campo de concentración de Theresienstadt .

Schwaiger foi á escola secundaria en Freistadt ata 1967 e despois estudou dous semestres de Psicoloxía, e Filoloxía xermánica e románica en Viena. En 1968, casou cun funcionario español e trasladouse con el a Madrid e a Mallorca antes de se divorciar aos catro anos. Logo asistiu á Academia Pedagóxica en Linz onde actuou a tempo parcial en teatros e traballou como asistente de produción en ORF (*Österreichischer Rundfunk* - Austrian Broadcasting).

A súa primeira novela, *Wie kommt das Salz ins Meer?* (1977) (Como chega o sal ao mar?) converteuse nun bestseller sensacional que vendeu centenares de miles de copias na comunidade de lingua alemá. A historia en boa medida autobiográfica conta a monotonía da vida matrimonial diaria e as tentativas infrutuosas de fuxir dela. En 1988 foi dramatizada nun filme alemán de Peter Beauvais, protagonizando por Nicolin Kunz e Siemen Rühaak.

A pesar de que os seus traballos máis tardíos non conseguiron o éxito da súa primeira novela, *Fallen lassen*, un relato da súa experiencia en psiquiatría, foi aclamado pola crítica.

Brigitte Schwaiger foi atopada morta nun ramal do río Danubio en Viena a finais de xullo de 2010. Avaliouse que cunha alta probalidade fora un suicidio. A miúdo falaba sobre "o xeito máis curto" que lle gustaría escoller.

Premios
-------

* 1984 Premio de cultura da Alta Austria

Obra
----

* *Wie kommt das Salz ins Meer?* (1977)
* *Mein spanisches Dorf* (1978)
* *Lange Abwesenheit* (1980)
* *Die Galizianerin* (1982)
* *Der Himmel ist süß – Eine Beichte* (1984)
* *Mit einem möcht' ich leben* (1987) (poemas)
* *Liebesversuche* (1989)
* *Schönes Licht* (1990)
* *Tränen beleben den Staub* (1991)
* *Der rote Faden* (1992)
* *Jaro heißt Frühling* (1994)
* *Ein langer Urlaub* (1997)
* *Fallen lassen* (2006) (describe a súa experiencia coa psiquiatría)

Notas
-----

1. ↑  Brigitte Schwaiger obituary

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q112665
* WorldCat
* VIAF: 109991128
* BNE: XX1160486
* BNF: 11924173q
* DeutscheBio: 119368994
* FAST: 1757480
* FemBio: 24836
* GND: 119368994
* IMDb: nm1041482
* ISNI: 0000 0001 1455 0271
* LCCN: n83213149
* Munzinger: 00000015609
* NKC: jn19990007885
* NTA: 068638930
* SELIBR: 338843
* SUDOC: 027128865

 |
A **bandeira dos rohingya** é a bandeira cultural e étnica do pobo rohingya. O seu uso foi documentado por vez primeira polo estudoso e autor rohingya A.F.K. Jilani, quen rexistra a súa creación a mediados do século XX. O 20 de maio de 2018, unha versión actualizada da bandeira foi creada pola Academia da Lingua Rohingya, a cal é usada polas comunidades da diáspora rohingya de todo o mundo.

Deseño
------

O deseño da bandeira é un campo verde cargado cun círculo amarelo que contén un texto branco. O verde representa a paz, o ouro representa a prosperidade e o branco representa a pureza. O texto árabe do cento é a *shahada* rodeada polos nomes dos catro califas do islam: Abu Bakar (enriba), Omar (abaixo), Othman (esquerda) e Ali (dereita).

### Especificacións

Diagrama do deseño da bandeira.

### Cores

| Esquema | Verde | Dourado | Branco |
| --- | --- | --- | --- |
| **RGB** | 11, 102, 35 | 212, 175, 55 | 255, 255, 255 |
| **Hexadecimal** | #0B6623 | #D4AF37 | #FFFFFF |
| **CMYK** | 0.89, 0.00, 0.66, 0.60 | 0.00, 0.17, 0.74, 0.17 | 0, 0, 0, 0 |

Notas
-----

1. ↑  "Myanmar - Burmese peoples". *www.crwflags.com*. CRW Flags Inc. Consultado o 16 de xullo de 2019.
2. 1 2 3  "Arakanese Rohingya Flag". *Rohingya Language Academy* (en inglés). Rohingya Language Academy. 5 de maio de 2018. Arquivado dende o orixinal o 20 de outubro de 2020. Consultado o 13 de setembro de 2019.
3. ↑  "Rohingya | Flag | Myanmar". *ozoutback.com.au*. OzOutback. Consultado o 16 de xullo de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Bandeira dos rohingya en Flags of the World *(en inglés)*
Brenno representado no mascarón de proa do barco de batalla francés *Brennus*.
**Breno** (en latín: *Brennus*) foi un líder dos senóns. Derrotou ós romanos na batalla de Alia (18 de xullo de -390). En -387 liderou un exército de galos cisalpinos no seu ataque de Roma e capturou a maioría da cidade, mantendoa durante varios meses. O saqueo de Roma de Breno foi a única vez que a cidade foi ocupada por un exército non romano antes do caída da cidade ante os visigodos en 410.

Despois de cruzar os Apeninos atacou Clusium sen éxito. O val do Clanis permitiulle descender cara ó río Tíber, que cruzou, pasando polo país dos sabinos e avanzando pola via Salaria cara a Roma. Dispoñía duns 70 000 homes (segundo Diodoro Sículo).

Encontrouse co exército romano na batalla de Alia (*Allia*) cuns 40 000 homes. Breno, nunha gran manobra, cargou sobre a á dereita romana e arrasouna, derrotando despois a á esquerda; a continuación ben puido avanzar cara a Roma indefensa, pero perdeu unhas horas matando os romanos feridos e despois os soldados durmíronse por estar bébedos, o cal permitiulles ós romanos asegurar o Capitolio.

O terceiro día chegou a Roma, cuxas portas estaban abertas. 80 sacerdotes e moitos patricios foron masacrados e a cidade foi saqueada e queimada menos na parte do Palatino, onde Breno estabeleceu os seus cuarteis. Durante seis meses asediou o Capitolio e acabou reducindo a gornición e pedindo 1000 libras en pezas de ouro polo seu rescate. Segundo a lenda, durante a discusión sobre a precisión das medidas empregadas para pesar o ouro destinado ó rescate de Roma, Breno lanzou a súa espada contra as balanzas e pronunciou a famosa ameaza *Vae victis!*, "Ai dos vencidos!".

Despois, os galos abandonaron a cidade co seu botín. O orgullo romano probablemente fixo circular máis tarde que un grupo dos galos fora sorprendido e aniquilado preto de Caere, grupo no que algúns sitúan a Breno; Tito Livio fai aparecer no derradeiro momento a Marco Furio Camilo cun exército romano, derrotando os galos por dúas veces (antes da conquista do Capitolio) matando a Breno e á maior parte dos seus homes, mais é probable que se trate dunha versión interesada da historia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Breno Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Tito Livio, *Ab Urbe Condita* 5.34-49
* Diodoro Sículo, *Library* 14.113-117
* Plutarco de Queronea, *Camillus* 15-30
* Polibio, *Historias* 2.18
* Dionisio de Halicarnaso, *Roman Antiquities* 13.6-12

* Portal:Celtas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q314911
* WorldCat
* VIAF: 99551241
* CERL: cnp01276981
* DeutscheBio: 142848603
* EBID: ID
* GEC: 0012161
* GND: 142848603
* SUDOC: 253826586

 |
Coordenadas: 38°52′48″N 77°04′12″O﻿ / ﻿38.880, -77.070

Cemiterio Nacional de Arlington en decembro de 2012.
O **Cemiterio Nacional de Arlington** (en inglés: *Arlington National Cemetery*) é un cemiterio militar estadounidense do Condado de Arlington, Virxinia. Cruzando o río Potomac dende Washington, D.C. nas 253 ha están enterrados os mortos en conflitos da nación dende a Guerra Civil Estadounidense, así como os mortos doutros conflitos anteriores que foron voltos a enterrar neste cemiterio.

O cemiterio creouse durante a Guerra Civil nas leiras de Arlington House, que fora a casa da familia da muller do xeneral confederado Robert E. Lee, Mary Anna (Custis) Lee (a tatara-tataraneta de Martha Washington). O cemiterio, xunto coa Arlington House, o Memorial Drive, o Hemicycle, e o Arlington Memorial Bridge, forman o **Distrito Histórico do Cemiterio de Arlington**, listado no Rexistro Nacional de Lugares Históricos en abril de 2014.

Notas
-----

1. ↑  National Park Service (ed.). "Weekly list of actions take: 04//07/14 to 04/11/14". Consultado o 2014-04-22.
2. ↑  Smith, Adam; Tooker, Megan; Enscore, Susan, US Army Corps of Engineers, ERDC-CERL, Champaign, Illinois (2013-01-31). National Park Service, ed. "National Register of Historic Places Nomination Form: Arlington National Cemetery Historic District" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2014-09-04. Consultado o 2015-03-29.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.ArlingtonCemetery.mil *(en inglés)*
* Persoas inhumadas no Cemiterio Nacional de Arlington segundo Wikidata.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216344
* WorldCat
* VIAF: 136150437
* GeoNames: 4744746
* GND: 7545230-3
* GNIS: 1462551
* ISNI: 0000 0004 0517 3656
* LCCN: n88155885
* NRHP: 14000146
* OSM: 2475077
* TGN: 7015768

 |
Antena unirrámea dun escaravello da familia dos *Tenebrionidae*.
Nos artrópodos, os **apéndices unirrámeos** son aqueles apéndices provistos dun só eixe ou rama.

A estrutura básica ideal dos apéndices dos artrópodos consta dunha parte basal ou *proximal*, que serve como punto de unión co cuerpo, e unha parte *distal* que, en principio, ten función locomotora.

Dependendo da morfoloxía de dita parte distal, distínguense dous tipos morfolóxicos de apéndices, os apéndices unirrámeos, cun só eixe (típicos dos artrópodos terrestres, como os arácnidos, os miriápodos e os insectos), e os birrámeos, con dous eixes.

Estrutura dos apéndices unirrámeos
----------------------------------

Nos apéndices unirrámeos a zona proximal denomínase coxito, e a distal, telopodito. Ambas as dúas están constituídas por un número variábel de artellos.

O coxito posúe a miúdo expansións denominadas exitos, situadas na parte externa, e enditos, localizadas na parte interna.

Os apéndices unirrámeos son típicos dos artrópodos terrestres, como os quelicerados, os miriápodos e os insectos.

Non hai acordo sobre que tipo de apéndice apareceu primeiro no curso da evolución. Propoxéronse as tres hipóteses posíbeis, é dicir, que o modelo primitivo era unirrámeo, que o modelo primitivo era birrámeo, e que os apéndices unirrámeos e birrámeos se orixinaron de modo independente.

Notas
-----

1. 1 2  Garrido, Carlos (1977): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Corunha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-87305-12-1.
2. ↑  Armengol, J. *et al*. 1986. *Artròpodes (I). Història Natural dels Països Catalans, 9*. Enciclopèdia Catalana, S. A. Barcelona, 437 pp. ISBN 84-85194-84-5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Armengol, J. *et al*. (1986): *Artròpodes (I). Història Natural dels Països Catalans, 9*. Barcelona: Enciclopèdia Catalana, S. A. ISBN 84-85194-84-5.
* Garrido, Carlos (1977): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Corunha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-87305-12-1.

### Outros artigos

* Apéndice (artrópodos)
* Apéndice birrámeo
Debuxo dunha pota de Bronocice mostrando os debuxos do que se identifica como un carro esquematizado e uns campos ou unha ponte
**Bronocice** é unha aldea polaca, sita preto de Działoszyce, no powiat de Pińczów, no voïvodato de Santa-Cruz.

Restos arqueolóxicos e descubertas
----------------------------------

Nos anos 1974 – 1979 acolleu os arqueólogos do Instituto de Arqueoloxía e de Etnoloxía da Academia Polaca de Ciencias (Polska Akademia Nauk, PAN), so dirección de Janus Kruk, e dos da Universidade de Nova York, de Buffalo, co profesor Sarunas Milisauskas.

Preto de Bronocice encontraron os vestixios dunha inmensa aldea fortificada, que data dos inicios da agricultura na Pequena Polonia. A poboación neolítica é a maior da Europa Central. Subsistiu algo máis de 1.000 anos entre 3800 e 2700 anos a.C.

A aldea estaba situada sobre o planalto de loes de Baski, nas beiras do río Nidzica, estendéndose por unha superficie próxima a 50 hectáreas. A zona defensiva, que cerca unha superficie de 2,4 hectáreas, estaba arrodeada por un foxo e un valado de madeira. Os habitantes tiñan como ocupación principal a agricultura e gañaban novos terreos de cultivo queimando os bosques. Cultivaban principalmente diversas clases de cereais: trigo, orxo, millo, e ademais papoulas, lentellas, chícharos e liño. Criábanse animais: uros, ovellas, cabras, e porcos. A gran cantidade de ósos de carneiros e de pequenos anos, demostran unha produción centralizada na la e os vestidos.

Encontrouse tamén abundante cerámica, con gravados incisos, dos que destaca a chamada pota de Bronocice, que mostra o que se identifica como a imaxe máis antiga que se coñece que mostra un carro.

Conmemoracións
--------------

Preto do lugar da descuberta da famosa pota de Bronocice, foi erguido no ano 2003 o monumento "Praojcom i Archeologom" ("A prol dos Devanceiros e dos Arqueólogos"). Mentres, en Działoszyce se celebran, cada dous anos, uns coloquios sobre arqueoloxía.

Véxase tamén
------------

* Pota de Bronocice

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394755
* WorldCat
* VIAF: 149000006
* GeoNames: 775268
* LCCN: n85339886

 |
*Para a concello italiano véxase Aprilia, Lazio.*

Unha Aprilia RS 125 do ano 1998
**Aprilia** é un fabricante de motocicletas pertencente ao grupo industrial italiano Piaggio. Fundouse no ano 1945 e ten a súa sede en Noale, rexión do Véneto, Italia. Ao comezo, dedicábase á venda de scooters, aínda que máis tarde pasou a desenvolver tamén motocicletas deportivas.

A empresa participa nos Campionatos do Mundo de Motociclismo de 125 cc e 250 cc, no Campionato do mundo de Superbikes e noutras competicións de motocross e supermoto. Aprilia ten logrado numerosos triunfos nas divisións menores do mundial de motociclismo, caracterizándose por experimentar novas configuracións de cilindros ao igual cá marca Ducati.

Pilotos campións mundiais de 125cc
----------------------------------

| Ano | Campión | País |
| --- | --- | --- |
| 1992 | Alessandro Gramigni | Italia |
| 1994 | Kazuto Sakata |  |
| 1997 | Valentino Rossi | Italia |
| 1998 | Kazuto Sakata |  |
| 2000 | Roberto Locatelli | Italia |
| 2002 | Arnaud Vincent | Francia |
| 2006 | Álvaro Bautista | España |
| 2007 | Gábor Talmácsi | Hungría |
| 2009 | Julián Simón | España |
|

Pilotos campións mundiais de 250cc
----------------------------------

| Ano | Campión | País |
| --- | --- | --- |
| 1994 | Max Biaggi | Italia |
| 1995 | Max Biaggi | Italia |
| 1996 | Max Biaggi | Italia |
| 1997 | Max Biaggi | Italia |
| 1998 | Loris Capirossi | Italia |
| 1999 | Valentino Rossi | Italia |
| 2002 | Marco Melandri | Italia |
| 2003 | Manuel Poggiali |   |
| 2006 | Jorge Lorenzo | España |
| 2007 | Jorge Lorenzo | España |
|

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aprilia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Sitio oficial de Aprilia
Prato de lasaña gratinado con bechamel.
O **bechamel** (pronunciado [ be.ʃaˈmɛl ], *bexamel*) é un mollo branco que se elabora mesturando fariña e manteiga en leite quente até espesar, ao que se lle pode engadir noz moscada ou outros condimentos. O mollo bechamel emprégase coma salsa básica e é un dos mollos máis populares da cociña francesa. Dende finais do século XX popularizouse por todo o mundo, sendo tamén introducido na cociña galega en pratos importados como a lasaña, os canelóns, as croquetas e coma acompañamento doutras preparacións de verduras (coma coliflor ou brócoli) e incluso marisco (coma mexillóns ou vieiras). Ademais de prepararse na casa, pode atoparse envasado (xeralmente en tetrabrick) e pronto para ser empregado, na zona de refrixerados de tendas de alimentación.

Historia
--------

A primeira receita coñecida, aínda que era bastante diferente do actual bechamel, apareceu descrita no libro de cociña titulado *Le Cuisinier français*, publicado en 1651 polo cociñeiro François Pierre de La Varenne (1615-1678), xefe de cociña de Nicolas Chalon du Blé, marqués de Uxelles (1615-1678). Porén a denominación procede do marqués Louis de Béchameil (1630-1703), marqués de Nointel (Francia), a quen se lle dedicou esta salsa, aínda que se considera que procede dunha receita máis antiga (probabelmente dun mollo a base de crema de leite típico da Toscana.), levada a Francia polos cociñeiros de Catarina de Médici. A receita ten cambiado ao longo dos últimos cen anos. Nas receitas de hai varios séculos dende o XVIII mencionábase o seu uso coma mollo de base para elaborar unha salsa Mornay. Nalgunhas empregábanse queixos do tipo roquefort, stilton, queixo gorgonzola, fourme d'Ambert, Bleu d'Auvergne, etc.

Notas
-----

1. ↑  Definición en galego en *Dicionario de alimentación e restauración*, VV.AA. (2012) Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  Explicación da etimoloxía da palabra en *Buscatermos* da Universidade de Santiago de Compostela.
3. ↑  Auguste Escoffier, *The Complete Guide to the Art of Modern Cookery*. Wiley, Nova York, 1979.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bechamel Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Historia e lendas do bechamel *(en inglés)*
* *Bechamel - "A Most Insignificant Sauce"* *(en inglés)*
* Receita de ovos recheos con bechamel *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209974
* GEC: 0083862

 |
***Bocarribeira. Poemas pra ler e queimar*** é un libro de poesía en lingua galega escrito por Ramón Otero Pedrayo, e publicado polo Grupo Brais Pinto en 1958. Conta con ilustracións de Reimundo Patiño.

Estilo
------

A obra vai na liña de *Terra Chá* de Manuel María (1954) e *Os Eidos* de Uxío Novoneyra (1955), redundando a exaltación da paisaxe como reivindicación cultural que viña defendendo desde a época da Xeración Nós, asimilando a nova tendencia con espírito novo, e servindo de ponte entre o grupo Nós e o Brais Pinto. A bocarribeira refírese á zona de transición entre a montaña e o val do Miño, nas desembocaduras do Barbantiño e o Formigueiro. O termo bocarribeira aparece xa en novelas anteriores do autor, como *Devalar*. O subtítulo refírese á idea do autor sobre si mesmo, que non se tiña por poeta.

Ao igual ca *Terra Chá* é unha poesía fortemente nominalizada con abundantes topónimos evocados e nomes propios, algúns deles recoñecibles. Hai neopopularismos (coplas de autor con forma de poesía popular), restos hilozoístas e evocacións de neotrobadorismo. Os versos teñen medidas moi diversas.

Linguaxe
--------

Non ten moitos dialectalismos, pero si algúns termos característicos da zona.

Temática
--------

Un dos temas recorrentes é o vento (nordesía, cabaleiro mozo que peta nas portas), que recibe importancia como elemento dinamizador e modalizador da paisaxe. Outro elemento clave é o vieiro (o camiño, a rúa, o rueiro), que simboliza o devalar do home pola terra. A morte aparece tamén de forma recorrente, como algo non estraño, quizais como recordo do pai.

Publicación
-----------

*Bocarribeira* foi escrito entre Nadal de 1955 e Reis de 1956. No ano de xubilación do autor foi publicado polo Grupo Brais Pinto, formado por membros da Xeración das Festas Minervais. Alumnos seus como Ramón Lorenzo pedíronlle o caderno orixinal, actualmente conservado na Fundación Barrié de la Maza logo de pasar por mans de Domingo García Sabell. Logo da morte de Castelao en 1950, Otero adoitaba dicir que se sentía testamenteiro del, e que a súa tarefa era difundir a súa obra, polo que se sentiu obrigado a axudar a estes mozos, o novo nacionalismo.

A edición orixinal foi impresa en Vigo en Gráficas Numen. O libro foi reeditado por Editorial Galaxia en 2005 cun limiar de Anxo Angueira. Tamén en 2005, Producións Culturais Artesa editou unha carpeta de obra gráfica con láminas do pintor ourensán Virxilio Fernández, acompañando o poemario.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Angueira, A. (2005): "Limiar: Do devalar á espiral". En Ramón Otero Pedrayo, *Bocarribeira*. Vigo: Galaxia, 7-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534923
* OL: OL11240496W

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Arión (homónimos).
Na mitoloxía grega, **Arión** (en grego antigo Άρείων, *Areíôn*, 'mellor', 'máis forte', 'máis valoroso') foi un cabalo fillo de Poseidón e Deméter. Tiña as crinas azuladas  e podía correr tan rápido que podía ir sobre a auga. Tiña estirpe divina .

Conta a lenda que cando a deusa Deméter andaba polo mundo adiante buscando á súa filla Perséfone, que fora raptada por Hades, ía seguida por Poseidón, namorado e obsesionado con ela. Para escapar deste acoso, Deméter converteuse en egua e ocultouse nunha eguada do rei Onco (en Telpusa, na Arcadia ). Esta camuflaxe foi inútil á hora de evitar ó deus, porque este, transformado en semental, terminou cubríndoa.

> 
> 
> "*Tamén a ti, Neptuno, ... te sentiu a de loiros cabelos, a dulce nai das méses*".
> (Ovidio VI, 115-118 )
> 

Desta unión naceu unha filla, só coñecida como "*A Ama*" ou "*A Señora*" e cuxo nome non se debía pronunciar, e mailo cabalo Arión. 

Arión foi o cabalo de Adrasto, rei de Argos, que encabezou a fracasada expedición dos Sete contra Tebas, e o único dos sete paladíns que sobreviviu. Ó ser derrotados, Adrasto salvou a vida porque Arión o levou ata un lugar afastado e seguro, na Ática. 

> 
> 
> "*Tan só a Adrasto o salvou o seu cabalo Arión, o que enxendrara Poseidón de Deméter, cando ela durante o coito tomara a aparencia dunha Erinia*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* III, 6, 8)
> 

Antes de pertencer a Adrasto, os donos de Arión foron o rei Onco, en cuxas eguadas naceu, e o mesmo Heracles. Cando Heracles marchaba contra a Élide parou en Arcadia e pediulle o cabalo a Onco, e así puido conquistar Elis.

A lenda pretende explicar a teoría de que Poseidón foi o creador do cabalo, aínda que xa a nai, Rea, déralle a comer a Cronos un poldro, para salvar a Poseidón acabado de nacer, pois o pai, Cronos, ía comendo a tódolos fillos que ía tendo Rea. O que si é certo é que os cabalos lle están consagrados a el, e que creou as carreiras de cabalos.

Notas
-----

1. ↑  Hesíodo: *Escudo* 121.
2. ↑  Propercio, *Elegías* II, 34, 37.
3. ↑  Homero, *Ilíada* XX, 346.
4. ↑  Grimal, s. v. *Arión*; Ovidio e Pausanias. Para Pseudo-Apolodoro, tomara a forma dunha Erinia.
5. ↑  Deméter é a deusa da agricultura, denominada Ceres na mitoloxía romana.
6. ↑  Graves, px. 415; Pseudo-Apolodoro III, 6, 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Graves, Robert (2019). *Los mitos griegos*. Gredos. ISBN 9788424999940.
* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.
* Hesíodo (2013). *Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*. Alianza Editorial. ISBN 9788420678825.
* Ovidio (2015 (reimpr. 2017)). *Metamorfosis. Tradución de Antonio Ramírez de Verger*. Alianza Editorial. ISBN 9788420697208.
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q842435
* Theoi: HipposAreion

 |
**Jay Robert "Bobby" Roth**, nado nos Ánxeles en 1950, é un director e produtor de series de televisión e de cine, ademais de guionista.

Traxectoria
-----------

Roth comezou a súa educación superior na Universidade de California en Berkeley, na carreira de filosofía e a escritura creativa antes de obter a súa Licenciatura en Cinema pola Universidade do Sur de California en 1972. Continuou a súa educación na Universidade de California nos Ánxeles matriculándose no mestrado de Belas Artes recibindo a súa licenciatura en produción cinematográfica en 1975. En 1976 escribiu, produciu e dirixiu a súa primeira película, *Independence Day*.

Dende entón, Roth escribiu, producido e dirixido decenas de series televisión (como *Miami Vice*, *Lost*, *Fringe*, *Prison Break* ou *Criminal Minds*) e longametraxes.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bobby Roth - 2003 San Francisco Jewish Film Festival
* *New York Times* crítica de *Brave New Girl*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2908005
* WorldCat
* VIAF: 311285158
* Allmovie: p109053
* AlloCiné: 39541
* BNE: XX1260532
* BNF: 14038837t
* GND: 1059828456
* ICCU: UBOV040860
* IMDb: nm0744794
* ISNI: 0000 0001 1951 2557
* LCCN: no2011076027
* Metacritic: bobby-roth
* NKC: xx0149661
* NTA: 073589055
* Rotten Tomatoes: bobby\_roth
* SNAC: w6x09frv
* TMDb: 111944

 |
bureta
A **bureta** é un instrumento de laboratorio que se emprega cando se quere engadir cantidades de líquidos que cómpre controlas para empregalas en cálculos posteriores.

Un tubo característico de bureta está dividido en décimas de centímetros cúbicos, polo que non é moi apto para as medicións de maior precisión. Se os fluídos son pouco viscosos, como ocorre con algúns disolventes orgánicos, poden chegar a pingar polo burato inferior. Tamén, algúns líquidos polares poden adherirse á parede da bureta provocando unha distorsión dos datos importante de máis para certos usos. Pola mesma razón, non se adoitan usar buretas de menos de 5 ml; e o límite superior adoita situarse en 50 ml.

Para manipular unha bureta o máis habitual é suxeitala sobre o soporte de maneira que se poida ver a escala graduada.

Para manexar a chave que abre ou pecha a saída de líquido emprégase a man esquerda, deixando a dereita libre para manipular o recipiente en que o líquido debe caer.

A vista non debe fixarse na chave da bureta, senón no nivel descendente do líquido. Enrasar a bureta é enchela de xeito tal que a base do menisco formado polo líquido coincida exactamente co cero da bureta.

Utilidade
---------

Emprégase principalmente para medir con precisión volumes e líquidos variables. 

Bureta de Mohr

| V (ml) | Tolerancia (ml) |
| --- | --- |
| 10 | ±0,02 |
| 25 | ±0,03 |
| 50 | ±0,05 |

Historia
--------

A historia da bureta discorre en paralelo á da análise volumétrica. en 1791 François Antoine Henri Descroizilles desenvolveu o primeiro modelo, que tiña forma de cilindro graduado. En 1824 Louis-Joseph Gay-Lussac creou unha versión mellorada que incorporaba un brazo lateral, e ademais fixou as denominacións de *bureta* e *pipeta*. Un gran avance na metodoloxía e popularización da análise volumétrica débeselle a Karl Friedrich Mohr, que redeseñou a bureta engadíndolle unha pinza e un remate en punta na parte inferior.

Notas
-----

1. ↑  Louis Rosenfeld. *Four Centuries of Clinical Chemistry*. CRC Press, 1999, p. 72-75.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bureta***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201554
* EBID: ID
* GEC: 0086623
* JSTOR: burettes
* MAG: 81481566
* Treccani: buretta

 |
**Antolín Sánchez Presedo**, de nome completo **Antolín Luís Mariano Sánchez Presedo**, nado en Betanzos o 5 de abril de 1955, é un político galego membro do PSOE, e deputado no Parlamento Europeo.

Traxectoria
-----------

### Formación

É licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, e mestrado en Dereito da Unión Europea pola Universidade Carlos III de Madrid.

### Finais dos setenta e década dos oitenta

Deputado no Parlamento de Galicia dende a I ata a IV lexislatura (1981-1997), e concelleiro da súa cidade natal dende 1979 ata que, en 1983, obtén a alcaldía de Betanzos ó gañar as eleccións municipais por maioría absoluta. En 1985 é nomeado Secretario Xeral do PSdeG-PSOE en substitución de Paco Vázquez, motivo polo que deixa a alcaldía betanceira co fin de prepara-las eleccións autonómicas que se celebrarían en novembro dese ano.

A pesar de perde-las citadas eleccións, en 1987, e debido á moción de censura presentada contra o goberno de Xerardo Fernández Albor (que triunfaría grazas ó voto do tránsfuga Xosé Luís Barreiro), o PSdeG-PSOE acada o poder, formando un goberno tripartito coa Coalición Galega e o Partido Nacionalista Galego. Sánchez Presedo sería nomeado Conselleiro de Ordenación do Territorio e Obras Públicas dese goberno, mantendo o cargo ata a vitoria do Partido Popular nas eleccións autonómicas de 1989.

### Candidatura á presidencia da Xunta

En 1993 foi candidato á presidencia da Xunta de Galicia polo PSdeG-PSOE. A contundente derrota electoral precipitou a súa saída coma Secretario Xeral do partido, situación que aproveitaría para estudar o citado máster e dedicarse posteriormente ó exercicio da avogacía.

### Parlamento Europeo

En 2004 regresa á política: é elixido deputado no Parlamento Europeo, cargo que ostentou até as eleccións de 2014.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Vicente de la Fuente García** |  **Alcalde de Betanzos** 1983 - 1985 | Sucesor:**Manuel Lagares Pérez** |
| Predecesor:**Fernando Pedrosa Roldán** |  **Conselleiro de Ordenación do Territorio e Obras Públicas** 1987- 1990 | Sucesor:**Xosé Cuíña** |
| Predecesor:**Antonio Rodríguez Rodríguez** |  **Secretario Xeral do PSdeG** 1985 – 1994 | Sucesor:**Francisco Vázquez Vázquez** |

Notas
-----

1. 1 2  "Ficha na web Galicia Política". Arquivado dende o orixinal o 05 de decembro de 2014. Consultado o 27 de novembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Betanzos

### Ligazóns externas

* Ficha de eurodiputado de Antolín Sánchez Presedo (en castelán)
Viño tinto.
Sección de bebidas alcólicas nun hipermercado.
As **bebidas alcohólicas** ou **alcólicas** son bebidas que conteñen o etanol (coñecido popularmente como alcohol etílico). A dependencia das bebidas alcohólicas denomínase alcoholismo.

Atendendo á elaboración pódese distinguir entre bebidas producidas por fermentación alcohólica (viños, cervexas, hidromel, sake etc.), nas cales o contido en alcohol non pasa de 18-20 graos; e as producidas por destilación, xeralmente a partir dun produto de fermentación (licores, augardentes etc.)

En España celébrase o día sen alcohol o 15 de novembro.

A cantidade de alcohol dun licor ou outra bebida alcohólica exprésase ben polo volume de alcohol que conteña ou ben polos seus graos de alcohol, a porcentaxe da alcohol do total da bebida.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bebida alcohólica*** |

### Outros artigos

* Alcohol
* Cóctel
* Embriaguez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q154
* BNCF: 1083
* BNE: XX4576264
* BNF: 119413551
* EBID: ID
* GiantBomb: 3055-698
* GND: 4128384-3
* JSTOR: alcoholic-beverages
* LCCN: sh85003283
* MAG: 2908650196
* NDL: 00570044
* PSH: 8691

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000434
* MeSH: G07.203.100.100

 |
**Cayetano Antonio Aldrey Salvado**, nado en Lobio (Santiago de Compostela) o 3 de maio de 1851 e finado en Buenos Aires o 11 de maio de 1922, foi un mestre e filólogo galego.

Traxectoria
-----------

Estudou no seminario compostelán no que fixo amizade con Bernardo Rodríguez Ribeira e do que saíu antes de ordenarse. En 1874 emigrou á Arxentina e instalouse en Buenos Aires ata a súa morte. Dedicouse ao ensino privado e ao estudo de temas lingüísticos e filolóxicos. En 1896 propúxolle ao Goberno arxentino a elaboración dun texto oficial o solucionase o conflito da docencia e que servira de base para a aprendizaxe de cada materia. A súa proposta foi aceptada dous anos máis tarde mediante a apertura dun concurso para escoller os textos. Tamén se ocupou do estudo de cuestións filolóxicas do idioma galego, sobre as que polemizou con Julio Dávila e Bernardo Rodríguez. Colaborou en *El Correo Español*, *El Eco de Galicia* e *Almanaque Gallego*. Integrouse na Xunta Protectora da Academia Galega na súa fundación (1906) e defendeu a creación dun idioma universal.

Obras
-----

* *Artículos publicados en la prensa, corregidos y ampliados, del estudio de la lengua castellana por los Señores Baldmar F. Dobranich y R. Monner Sanz*, 1894.
* *Ortografía fonética. Justificación de la usual española*, 1896.
* *Correspondencia sobre cuestiones gramaticales*, 1900.
* *Barbarismos de la inscripción del monumento a los mártires de Carral*, 1907.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Eco de Galicia*, 1110, 20-5-1922, p. 1.
2. ↑  Biografía Bernardo Rodríguez Ribeira

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.
* *Gran Enciclopedia Gallega*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385846
* BNE: XX1382786

 |
Arandos.
O **arando** ou **uva de monte** é o froito das arandeiras, plantas do xénero *Vaccinium*. É unha baga pequena negro azulada ou vermella nalgunhas especies (arando vermello). Tradicionalmente non foi un froito cultivado comercialmente a grande escala, adoitaba apañarse das arandeiras bravas para ser consumido en fresco ou ben para confeitaría, para preparar zumes, marmeladas ou dar cor aos viños, sobre todo en Escandinavia e Polonia. Hoxe en día o seu consumo está a medrar polo que van sendo comúns as plantacións profesionais de arandeiras.
Ás veces recibe o nome culto de *mirtilo*.

Utilízase tamén como planta medicinal, de maneira que o arando conservado en augardente emprégase para aliviar as dores de estómago.

En Galiza consumíase no pasado especialmente nas montañas de Lugo e Ourense, onde medran as arandeiras da especie *Vaccinium myrtillus*. Hoxe en día comeza a se popularizar o seu consumo coma froito do bosque polo seu sabor e as súas propiedades saudábeis.

O arando na cultura popular galega
----------------------------------

As arandeiras abundan nas provincias de Lugo e Ourense. Os primeiros dicionarios etnográficos de galegos falan delas, e do costume dos aldeáns de comer as bagas. Martín Sarmiento escribía: *É unha planta fortiña que medra un pé e ten as follas recortadas e da figura da folla do buxo. No remate bota uns baguiños negros que comen os rapaces pastores etc. Na mariña non hai esa planta. A uva de oso ('gayuba'- "Arctostaphylos uva-ursi"); ou vén ser unha planta rastreira, como especie de arando, mais que ten os bagos encarnados e as follas máis grandes e semellantes ás do érbedo. É evidente que no Seixo hai arandos e para min é certo que onde hai arandos hai uvas de oso, polo común*.

### Ditos

* *Non vale un arando*, din por Vilalba e Mondoñedo cando algo ten pouco valor.
* *Si, ho, vouche dar arandos da Serra Seca!*, din na Gudiña, cando un neno colle unha perrencha por algo imposíbel.

Notas
-----

1. ↑  E. Losada, J. Castro e E. Niño, danlle o nome vulgar de **uva do monte** na súa obra *Nomenclatura vernácula da flora vascular galega*, 1992, Xunta de Galicia
2. ↑
3. ↑  Tradución do texto do castelán ao galego, de Martín Sarmiento (1695-1772): Epistolario do P. Sarmiento, ed. de Xosé Filgueira Valverde e María Xesús Fortes Alén, Consello da Cultura Galega, Santiago, 1945.
4. ↑  Eugenio Reguera y Pardiñas (1840-1858): *Traducción de algunas voces, frases y locuciones gallegas, especialmente de agricultura, al castellano*, ed. de J. L. Pensado (*Cadernos de Lingua*, RAG, 1995)
5. ↑  Eligio Rivas Quintas (2001): *Frampas, contribución al diccionario gallego* a través de Dicionario de Dicionarios da Universidade de Santiago de Compostela

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Vaccinium corymbosum*** |

### Outros artigos

* Arandeira (europea)
* Arandeira americana
* Arandeira vermella

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13178
* JSTOR: blueberries
* LCCN: sh85015096
* NDL: 00575945

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* FNA: 317367
* IPNI: 317267-2
* Tropicos: 50140387
* VASCAN: 2163

 |
Bremen-Verden no Imperio Sueco.
**Bremen-Verden** foi un territorio do Sacro Imperio Romano Xermánico formado pola unión dos ducados de Bremen e Verden. Estaba situada no norte de Alemaña, aproximadamente no lugar do actual estado federal de Baixa Saxonia.

Historia
--------

 Os ducados de Bremen-Verden, na Baixa SaxoniaEstivo directamente sometido ao emperador desde 1180, sendo incorporado ao Reino de Hannover en 1806. Foi unha posesión sueca na época da Casa de Vasa (1648-1654) e da Casa do Palatinado-Zweibrücken (1654-1719), e máis tarde o territorio alemán da Casa de Hannover (1719-1823).

Notas
-----

1. 1 2  "Har Bremen tillhört Sverige?". *Svenska Dagbladet* (en sueco). 10 de fevereiro de 2013. ISSN 1101-2412. Consultado o 3 de abril de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bremen-Verden Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Imperio sueco

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**British Caledonian** foi unha compañía británica de aviación que operaba en áreas América do Norte, América do Sur, Europa, África e Oriente Medio.

Historia
--------

Comezou as súas operacións en 1970, tendo como a súa base de operacións o aeroporto de Londres-Gatwick Airport. Rapidamente, a partir de mediados da década dos 70, a empresa ampliou a súa oferta de destinos a varios continentes. Porén, foi nos anos 80 cando a British Airways fixo que quedase relegada a un segundo plano, sendo ao cabo adquirido por esta en 1987 e desaparecendo como tal.

Frota
-----

Ao longo da súa historia British Caledonian operou os seguintes avións:

* Airbus A310-200
* BAC One-Eleven
* Boeing 707
* Boeing 747
* McDonnell Douglas DC-10
* Piper PA-23 Aztec
* Piper PA-31 Navajo Chieftain
* Vickers VC10
* Vickers Viscount
* Lockheed L-1011 TriStar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***British Caledonian*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q918817
* WorldCat
* VIAF: 132656861
* LCCN: n90672740

 |
**Beacon 1** e **Beacon 2** foron dous satélites artificiais estadounidenses que fallaron en alcanzar órbita.

Características
---------------

Ambos satélites eran esferas de plástico fino e de 12 metros de diámetro unha vez inchadas e duns 4,5 kg de masa. A finalidade de ámbolos dous era estudar a densidade das capas altas da atmosfera. Antes dos intentos de lanzamentos orbitais, o sistema de inchado foi probado en ata cinco voos suborbitais mediante foguetes Nike Cajun.

### Beacon 1

Beacon 1 foi lanzado mediante un foguete Juno 1 o 23 de outubro de 1958, pero as etapas superiores separáronse da primeira etapa antes de que esta finalizara a súa combustión, polo que non alcanzaron órbita.

### Beacon 2

Beacon 2 foi lanzado mediante un foguete Juno 2 o 14 de agosto de 1959. O esgotamento prematuro do propelente da primeira etapa produciu un fallo das etapas superiores, polo que tampouco se alcanzou órbita.

Notas
-----

1. 1 2 3  Gunter Dirk Krebs (2012). Gunter's Space Page, ed. "Beacon 1, 2" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
2. 1 2  NASA (20 de abril de 2012). "Beacon" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
3. 1 2  NASA (20 de abril de 2012). "Beacon 2" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
4. 1 2  Mark Wade (2011). "Beacon" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
**Cayetano Luis Martínez de Irujo y Fitz-James Stuart**, nado en Madrid o 4 de abril de 1963, IV Duque de Arjona e XIV Conde de Salvaterra, Grande de España, é un xinete español de equitación, na especialidade de saltos. É o quinto fillo de Cayetana Fitz-James Stuart, XVIII duquesa de Alba (1926-2014) e Luis Martínez de Irujo y Artázcoz (1919-1972).

Participou nos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992 conseguindo un 4º posto en saltos por equipos. En 2006 proclamouse en Benahavís campión de España de saltos, con Kesberoy St. Aubert. Desde 2012 e ata 2015, que foi destituído por unha moción de censura presentada por Antonio García-Plata (sucesor no cargo), presidiu a Asociación de Deportistas, en substitución de Emilio Sánchez Vicario.

Tamén foi actor, interpretando ao Duque de Wellington na película *Goya's Ghosts* de Miloš Forman.

Notas
-----

1. ↑  "Hípica.- Cayetano Martínez de Irujo proclámase campión de España de Salto de Obstáculos". Arquivado dende o orixinal o 01 de decembro de 2008. Consultado o 30 de xuño de 2016.
2. ↑  Cayetano Martínez de Irujo sucede a Emilio Sánchez Vicario como presidente da Asociación de Deportistas, *Europa Press*, Deportes, 10 de setembro de 2012

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182325
* Sports Reference: cayetano-martinez-1

 |
**British Midland Airways Limited** (comercializada ao longo da súa historia con varios nomes como **British Midland**, **BMI British Midland**, **BMI** ou **British Midland International**) foi unha aeroliña británica coa súa sede en Donington Hall, preto do aeroporto de East Midlands. A compañía realizaba voos a destinos en Europa, Oriente Medio, África e Asia central dende a súa base operacional no Aeroporto de Londres-Heathrow, onde no seu momento de máxima actividade ocupaba o 11% dos *slots* de aterraxes e engalaxes e operaba ao redor de 2.000 voos por semana. BMI foi membro de Star Alliance dende o 1 de xullo de 2000 ata o 20 de abril de 2012.

Foi mercada a Lufthansa polo International Airlines Group (IAG) o 20 de abril do ano 2012 e fusionouse con British Airways o 27 de outubro dese ano. As súas subsidiarias Bmibaby e BMI Regional tamén foron mercadas, aínda que IAG non desexaba conservalas. BMI Regional foi vendida a Sector Aviation Holdings en maio de 2012 e contina operando, mentres que Bmibaby desapareceu en setembro dese ano.

British Midland Airways Limited tiña unha licenza operacional da Civil Aviation Authority (CAA) de tipo A, que lle permitía transportar pasaxeiros, carga e correo en avións con 20 ou máis asentos.

Frota
-----

Despois da venda de BMI a IAG, a frota da aeroliña comezou a ser transferida a British Airways. Todos os avións foron transferidos e repintados coa librea de British Airways a excepción de dous Airbus A330 que volveron ao seus arrendadores. No seu apoxeo antes do inicio das transferencias de licenzas, a frota estaba formada polos seguintes avións rexistrados na Civil Aviation Authority:


British Midland International Fleet| Avión | En servizo | Pedidos | Pasaxeiros |
| --- | --- | --- | --- |
| C | Y | Total |
| Airbus A319-100 | 11 | — | — | 138144 | 138144 |
| Airbus A320-200 | 7 | — | 2220— | 102108162 | 124128162 |
| Airbus A321-200 | 7 | — | 31 | 118 | 149 |
| Airbus A330-200 | 2 | — | 4236 | 156196 | 198232 |
| Total | 27 | — |  |

Notas
-----

1. ↑  Lufthansa (ed.). "Lufthansa and IAG sign purchase agreement for the sale of British Midland Ltd.". Arquivado dende o orixinal o 20 de decembro de 2016. Consultado o 2 de decembro de 2016.
2. ↑  Civil Aviation Authority (ed.). "Operating Licence Holders". Consultado o 2 de decembro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157205
* WorldCat
* VIAF: 128093156
* LCCN: nb2005007057

 |