recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Segundo o Libro de Mormón, as **Pranchas de Nefi**, compostas polas pranchas menores e as pranchas maiores, serían unha suposta colección de pranchas de ouro gravadas que contarían a historia dos nefitas, e que foron presuntamente traducidas polo profeta mormón Joseph Smith para dar lugar ao Libro do Mormón.

As pranchas maiores, escritas polo profeta Nefi narrarían a historia do pobo nefita dende a súa saída de Xerusalén no século VII a.C ata a súa destrución en Norteamérica no século IV d.C. Non existe ningún tipo de evidencia histórica que apoie este relato. As pranchas serían supostamente conservadas por Mormón logo da destrución nefita, que llas pasaría ao seu fillo, o tamén profeta Moroni, quen llas daría ao fundador do mormonismo en 1827. As pranchas inclúen a suposta historia dos nefitas, en particular as súas guerras contra os lamanitas, así como psalmos, profecías e leccións morais.

As pranchas menores son unha escritura alternativa, supostamente inspirada por Deus, que fixo o profeta Nefi para destacar algunhas partes das pranchas maiores. As pranchas pasaron de rei en rei, engadíronselle distintos documentos e ao final foron a dar ao tamén ficticio profeta Moroni, quen llas pasou a Joseph Smith.
Arrano beltza, símbolo da Navarra durante os tempos de Sancho III O Maior.
**Sancho III Garcés**, coñecido como **Sancho III o Maior**, nado cara ao 990 ou 992 e finado o 18 de outubro de 1035, foi rei de Navarra entre o ano 1000 ou 1004 e 1035. Tamén foi conde de Aragón e de Castela como **Sancho I** entre 1029 e 1035.

Traxectoria
-----------

Sancho III herdou do seu pai o Reino de Navarra con só 15 anos. Conquistou Sobrarbe e Ribagorza entre os anos 1014 e 1018. No ano 1016 fixou os límites co condado de Castela. Protector no seu tempo dos Condes cataláns, estendeu a súa influencia alén dos Pireneos, mantendo relacións co ducado de Gascuña. Ao final da súa vida, no ano 1034 chegou a conquistar León, Astorga e Zamora expulsando ao rei Vermudo III. Á súa morte os seus dominios repartíronse entre os seus catro fillos.

Sancho foi un monarca ilustrado para a súa época, organizou a súa corte a semellanza da francesa e tivo como conselleiro a Oliba de Ripoll e pola súa mediación establecéronse monxes de cluniacense en San Juan de la Peña. A Sancho III débeselle o trazado definitivo do Camiño de Santiago, ao librar de incursións musulmás a zona comprendida entre os Pireneos e Nájera e aproveitar o trazado dunha antiga vía romana que substituíu o percorrido anterior que ía por Áraba e como queda dito débeselle a influencia cluniaciense por todo o camiño.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q296652
* WorldCat
* VIAF: 64829745
* Auñamendi: 126968
* BNF: 144381216
* BRE: 3534408
* CERL: cnp00408640
* DBE: sancho-iii-garces
* EBID: ID
* FAST: 315221
* GEA: 11381
* GEC: 0058538
* GND: 120115336
* ISNI: 0000 0000 3183 2169
* LCCN: n93002936
* NKC: jx20090403003
* NTA: 119891905
* SUDOC: 069796874
* WikiTree: Pamplona-21

 |
**Rabia Djelti**, nada en Nedroma o 5 de agosto de 1954, é unha escritora e profesora alxerina que escribe en árabe e francés. En 2002, pola súa poesía e novelas, recibiu o premio de literatura árabe en Abu Zabi. Ademais da súa escritura, Djelti ensina literatura na Universidade de Alxer.

Traxectoria
-----------

Naceu o 5 de agosto de 1954 en Nedroma, foi á escola primaria en Marrocos antes de asistir á secundaria en Orán (1969-1975). Desde moi pequena sentiuse atraída pola literatura francesa, descubrindo as obras de Baudelaire e Victor Hugo na biblioteca do seu pai. Comezou a traducir os libros que máis lle gustaban ao árabe. Licenciouse en literatura na Universidade de Orán en 1979 antes de obter un doutoramento en Damasco en 1990.

Foi profesora na Universidade de Orán até principios da década de 1990. Ameazada ela e a súa familia pola Guerra Civil alxerina, trasladáronse a Francia en 1995 e regresaron en 2000.

Despois de traballar por primeira vez como xornalista, Djelti comezou a escribir poesía en árabe en 1981. Entre as súas publicacións máis exitosas están *Murmures du secret* (2002) e *Qui est-ce dans le miroir* (2003), traducidas ao francés respectivamente por Abdellatif Laâbi e Rachid Boudjedra. En 2010, comezou a escribir novelas, entre elas *Le trône émaillé* (2013) e *Nostalgie à la menthe* (2015). Explicou que aínda que cada un dos seus poemas tiña unha historia que contar, sempre tivera a tentación de escribir novelas, mais que foi só en 2010 que finalmente comezou a facelo.

Vida persoal
------------

Djelti está casada co escritor alxerino Amin Zaoui. A súa filla, Lina Douran, é cantautora.

Notas
-----

1. ↑  "SILA. Tour d’horizon des écrivains présents, Le Onze du Salon" (en francés). DzairInfos: Elwatan. 28 de outubro de 2017. Consultado o 22 de outubro de 2018. [*Ligazón morta*]
2. 1 2 3  "Biographie De Rabia Djelti" (en francés). LaDissertation. 26 de xullo de 2014. Consultado o 22 de outubro 2018.
3. ↑  Sabido Sánchez, Fernando (19 de marzo de 2011). "3522.-Rabia Djelti" (en español). Poetas Siglo XXI. Consultado o 22 de outubro de 2018.
4. ↑  De Carvalho, Alexandre (9 de marzo de 2015). "Les vers voyageurs de Rabia Djelti". Vosges matin.
5. ↑  "Rabia Djelti présentera ses œuvres" (en francés). DjaZairess: Horizons. 10 de abril de 2016. Consultado o 22 de outubro de 2018.
6. ↑  "Rabia Djalti, poétesse romancière : "Chacun de mes poèmes contient une histoire "" (en francés). El Moudjahid. 19 de abril de 2016. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2018. Consultado o 22 de outubro de 2018.
7. ↑  "Lina Doran" (en francés). BilletRéduc. Consultado o 22 de outubro de 2018.
8. ↑  Ghanem, Nadia (10 de xuño de 2016). "6 Algerian women writers whose work should be translated into English". Your Middle Easr. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2018. Consultado o 22 de outubro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12213124
* WorldCat
* VIAF: 290191817
* BNF: 141722471
* GND: 1067885714
* ISNI: 0000 0003 6876 3357
* LCCN: n82021053
* NTA: 33215226X
* SUDOC: 221344845

 |
**Sancho III de Castela**, tamén chamado **o Desexado**, nado en Toledo en 1134 e finado o 31 de agosto de 1158, foi rei de Castela.

Traxectoria
-----------

Era o fillo primoxénito de Afonso VII e Berenguela de Barcelona. Ó morrer o seu pai o 21 de agosto de 1157, herdou o reino de Castela, mentres que o seu irmán, Fernando II, recibiu o reino de León. A división do reino entre os dous fillos de Afonso VII non derivou en conflito entre os irmáns debido á intervención da súa medio irmá Sancha, que intermediou para os dous respectaren os límites territoriais de cada reino.

O 30 de xaneiro de 1151 casou con Branca Garcés de Navarra, filla do rei navarro García Ramírez I e de Margarida de Aguila. Deste matrimonio naceu en 1155, o futuro rei Afonso VIII, falecendo Branca no parto.

En 1158 contribuíu á creación da orde de Calatrava cando os templarios rexeitaron manter a defensa da cidade fronteiriza de Calatrava que lles fora concedida por Afonso VI en 1147. Sancho entregou entón a tenencia e o señorío de Calatrava ó abade Raimundo de Fitero e ó cabaleiro Diego Velázquez, que fundaron a citada orde militar.

Seguindo a política do seu pai, logrou que en 1157 o rei navarro Sancho IV, e en 1158 o conde de Barcelona Ramón Berenguer IV lle prestaran vasalaxe. Ese mesmo ano entrou no reino leonés do seu irmán Fernando II, pero non chegou a enfrontarse a el, xa que os dous monarcas chegaron a un acordo firmado no tratado de Sahagún o 23 de maio de 1158, polo que Sancho se comprometía a devolver as terras fronteirizas entre os reinos que conquistara, a cambio de que estas foran dadas en señoríos a nobres leoneses próximos ó rei castelán. Tamén acordaron prestarse axuda mutua fronte a terceiros, repartíronse as zonas de conquista sobre os territorios musulmáns e estableceron que se algún deles falecía sen descendencia, o reino do finado pasaría ó supervivente.

A súbita morte de Sancho deixou o tratado firmado co seu irmán sen forza algunha. Foi sucedido no trono polo seu fillo Afonso, entón menor de idade, o que orixinou unha loita polo poder en Castela entre a familia Lara e a familia Castro.

| Reino de Castela |
| --- |
| *Segue a:* Afonso VII de Castela | **Sancho III de Castela**(1157-1158) | *Precede a:* Afonso VIII de Castela |
| Borgoña |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q315076
* WorldCat
* VIAF: 51146153213605252674
* BVMC: 28438
* CERL: cnp02159813
* DBE: sancho-iii
* EBID: ID
* GEC: 0058526
* GND: 1097242951
* WikiTree: Castilla-101

 |
| Rabixunco |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Phaethontiformes |
| Familia: | Phaethontidae |
| Xénero: | *Phaethon* |
| Especie: | ***P. aethereus*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Phaethon aethereus***Linnaeus, 1758 |

Ovo de *Phaethon aethereus*
O **rabixunco** (***Phaethon aethereus***) é unha ave mariña distribuída polas zonas tropicais dos océanos Atlántico, Índico e polo leste do Pacífico. A subespecie do Índico, *P. a. indicus*, foi nun tempo considerada unha especie separada: o **rabixunco pequeno**.

Descrición
----------

Os adultos son aves esveltas de plumaxe principalmente branca. Miden uns 48 cm de lonxitude, incluíndo as dúas plumas centrais da cola, que miden tanto como o resto do corpo. A envergadura das ás, que teñen marcas negras, e de ó redor dun metro. Teñen o bico vermello, máis alaranxado na subespecie *P. a. indicus*. O aspecto dos dous sexos é semellante, por ben que as plumas da cola sexan de media máis longas nos machos. Os exemplares novos son máis agrisados polo lombo, teñen o bico amarelo e fáltanlles ás plumas longas da cola.

A subespecie *P. a. indicus* ten o bico máis alaranxado.

Conduta
-------

Estas aves reprodúcense en illas tropicais. Poñen un ovo só directamente no chan ou nunha cornixa nos acantilados. Acabada a época reprodutora espállanse por unha área ampla, aparecendo moito máis ó norte do seu territorio habitual, mesmo nalgunha ocasións nas costas europeas e do norte de América. Aliméntanse de peixes e luras, malia seren malos nadadores.

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2013). "*Phaethon aethereus*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2013.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 26 de novembro de 2013.
2. ↑  Lista das aves de Galicia
3. ↑  Conde Teira, Miguel Ángel (1999). *Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada*. Chioglossa.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rabixunco*** |

### Bibliografía

* *Birds of India* by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6
* *Seabirds: An Identification Guide* by Harrison, Peter ISBN 0-7470-1410-8

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Avibase: 7EE005BD2701D129
* BirdLife: 22696637
* eBird: rebtro
* EUNIS: 100700
* FE: 96608
* FE-New: ID
* Fossilworks: 335257
* GBIF: 2481367
* GNAB: red-billed-tropicbird
* iNaturalist: 4317
* IRMNG: 10935420
* ITIS: 174673
* IUCN: 22696637
* NBN: NHMSYS0000530554
* NCBI: 37045
* SeaLifeBase: 73578
* Soortenregister: 177945
* TAXREF: 199319
* WoRMS: 137177
* Xeno-canto: Phaethon-aethereus

 |
A revista ***Inviable*** é unha publicación periódica dixital en lingua galega, de carácter cultural, periodicidade mensual e sen ánimo de lucro, fundada en marzo do ano 2020 por Jorge Emilio Bóveda, Eladio Medel e Francisco Javier Fontenla.

Descrición
----------

Está ligada á asociación cultural Revista Inviable da Xeración Illada, con sede na cidade de Ourense. Os distintos números da revista inclúen sobre todo banda deseñada, artigos de opinión e crítica literaria, contos, poemas, traducións, biografías e textos de carácter xurídico, escritos polos fundadores da revista ou por outros colaboradores da mesma. O financiamento da revista obtense a partir das cotas dos socios e das doazóns dos seus lectores.

Redacción
---------

Crean contidos habitualmente na revista: Xosé Manuel Pacho, Xosé Manuel Eyré, Abraham Vila, Valentín Barreiros, Vault, David González Gándara, Carlos Rego, Xerardo Méndez, Ramón Caride, Iván Fernández Pérez, Xulio Pardo de Neyra, Toño Guede, Francisco Javier Fontenla, Eladio Medel e Jorge Emilio Bóveda.

Colaboracións
-------------

Colaboraron na publicación, entre outros, os seguintes autores: Anna R. Figueiredo, Xoán Carlos Domínguez Alberte, Emma Pedreira, Fefa Vila, Diego Ameixeiras, Eli Ríos, César Lorenzo Gil, Andrea Barreira Freije, Antón Riveiro Coello, Eva Moreda, Carlos da Aira, Inma López Silva, Ramón Nicolás, Vanesa Santiago, Domingo Tabuyo Romero, Yolanda López López, Diego Giráldez, Antonio Manuel Fraga, María Canosa, Francisco Álvarez Koki, Marisol Gándara, Mercedes Queixas, Xavier Queipo, Baldo Ramos, Helena Villar Janeiro, Malores Villanueva, Manuel Portas, Alberte Momán, Arancha Nogueira, Roberto A. Rodrigues, Natalia Lema Otero, Alba Rozas Arceo, Mario Regueira, Camilo Franco, Xosé Manuel Eyré, Ramón Loureiro, Xulio Pardo de Neyra, Beto Luaces, Xesús Manuel Marcos, Luís Álvarez Pousa e Manuel Seixas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Redonda.

**San Pedro de Redonda** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Corcubión. Segundo o padrón municipal de 2018 tiña 213 habitantes (122 mulleres e 91homes) distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 281 habitantes.

Patrimonio
----------

Igrexa parroquial e cruceiro.
A igrexa parroquial de San Pedro de Redonda é románica do século XII, con pinturas tardías (século XVII) na bóveda e o muro da ábsida. A fachada que presenta un esquema pentagonal e ten un arco de medio punto apoiado no muro. A decoración exterior ten motivos vexetais. Destacan a espadana dun corpo con dous arcos de medio punto peraltados sobre alicerces, un frontón, dous acróteros piramidais e unha cruz. No interior hai retablos con imaxes. Hai unha talla gótica de San Pedro duns 40 cm, e outras imaxes da Virxe das Mercés, a Virxe do Carme, San Xoán Bautista e a Virxe do Rosario. Forma conxunto co camposanto e un cruceiro.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Redonda

| Lugares da parroquia de  Redonda no concello coruñés de Corcubión |  |
| --- | --- |
|  A Amarela |  A Oliveira |  Quenxe |  Redonda |  San Roque |  O Vilar |

### Parroquias de Corcubión

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Corcubión |  |
| --- | --- |
| Corcubión (San Marcos) | Redonda (San Pedro) |

Notas
-----

1. 1 2  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Corcubión

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12955047
* código INE: 15028020000

 |
Revelín na fortaleza de Valença, Portugal.
O **revelín** é unha fortificación triangular situada fronte ao corpo da fortificación principal –xeralmente alén dun foso–, cuxo obxectivo é dividir a unha forza atacante e protexer os muros de cortina mediante fogo cruzado. Xunto con outros elementos, forma parte do deseño chamado de traza italiana (de aí a súa etimoloxía, xa que procede do italiano *rivellino* ou *revellino*).

Descrición
----------

Plano dunha fortaleza do século XVII. Os revelíns están sinalados co número 25.
Debido á forma triangular, diferénciase da luneta en que esta é semicircular, ten menos grosor ca os revelíns e adoitan carecer de dotación artilleira, sendo máis habitual a disposición de banquetas para permitir á infantaría facer fogo de fusilaría.

O revelín pode estar precedido por unha contragarda, que non dispón de artillaría e da que normalmente a separaba un foso.

O primeiro exemplo construído de revelín áchase na localidade italiana de Sarzanello e data do ano 1497. Os primeiros revelíns construíronse de ladrillo, aínda que máis adiante, ao longo do século XVI nos Países Baixos eran de terra, xa que absorbía mellor o impacto dos proxectís.

No sistema de fortificación seguido por Vauban e en España polos enxeñeiros da Real Academia de Matemáticas de Barcelona, o revelín construíase en pedra igual ca o lenzo da muralla.

Por regra xeral, nos revelíns o lado do triángulo que se mostra ao interior da fortaleza non é fortificado e en ocasións nin sequera existe, ocupando o seu lugar escaleiras e ramplas de acceso á fortificación para tropas e canóns, así como nalgúns casos os cuarteis da forza que ha de gornecelos. Isto faise para evitar que os inimigos poidan facerse fortes neles se conseguen tomalos. Outras construcións anexas aos revelíns poden ser camiños cubertos por dous muros que unen unha poterna na muralla co acceso ao revelín para trasladar ao mesmos reforzos ou subministracións a cuberto dos fogos inimigos.

O conxunto de fortificacóns deste tipo mellor conservadas na Península Ibérica atópase no Castelo de Sant Ferran en Figueres (Xirona).

Notas
-----

1. ↑

Véxase tamén
------------

### Artigos relacionados

* Baluarte
* Muralla

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q90695
* AAT: 300003718

 |
A frase **antigos e modernos** ou **antigos contra modernos** refírese á querela entre dous bandos literarios que apareceron en Francia a fins do século XVII e que tamén se deu en Inglaterra e en menor medida en Alemaña.

Antigos e modernos en Francia
-----------------------------

A disputa estableceuse sobre os méritos relativos do francés e do latín como linguas literarias. Xa Joachim du Bellay lidara co tema na súa *Deffense et Illustration* (*Defensa e Ilustración*, 1549), mais a influencia cada vez maior da Academia Francesa no século XVII motivou máis discusión. As posturas opostas eran o "progreso" e o espírito racionalista moderno fronte á reverencia polas regras e preceptos dos clásicos. Moitos dos principais autores franceses tomaron partido, como Perrault, Bayle, la Fontaine ou Boileau. O Neoclasicismo instaurouse en Francia no XVII e durou moito máis que en ningún outro país e os "modernos" non gañaron até ben entrado o século XIX.

Antigos e modernos en Inglaterra
--------------------------------

A controversia provocouna un ensaio de William Temple publicado en 1690 comparando os méritos relativos da educación antiga sobre a moderna. Temple louvaba o coñecemento dos antigos en detrimento dos modernos. Contestáronlle William Wotton e Richard Bently. A obra de Jonathan Swift *A batalla dos libros* (*The Battle of the Books*, 1704) é unha sátira en prosa na que gañan os antigos.

Véxase tamén
------------

* Questione della lingua

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q267863
* BNCF: 55216
* BRE: 4248148
* EBID: ID
* LCCN: sh85004867

 |
**Ramón Ramos Lamas**, nado en Fontao (Vila de Cruces) en 1911 e finado na mesma parroquia o 16 de setembro de 1941, foi un mineiro e sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Mineiro en Fontao, foi secretario do Sindicato de Obreros de las Minas de Estaño. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 23 de xullo e trasladado á illa de San Simón. Xulgado e Pontevedra en consello de guerra o 9 de xaneiro por auxilio á rebelión xunto con outros 18 republicanos de Carbia, foi condenado a cadea perpetua. Foi trasladado ao penal de San Cristóbal en Pamplona en xullo. Participou na fuga do penal de Pamplona o 22 de maio de 1938 e foi capturado en Olave, reingresando o 23 de maio. Foille conmutada a pena en 1941 e retornou a Fontao, onde morreu a consecuencia dos padecementos da prisión o 16 de setembro dese ano.

Vida persoal
------------

Casou con Luisa Penalta e tivo unha filla.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 8-1-1937, p. 3.
2. ↑  *El Progreso*, 27-1-1937, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vítimas da represión franquista en Vila de Cruces
* 

* Ramón Ramos Lamas na páxina web *Nomes e Voces*.

* Ficha en Los presos del penal de Ezcaba
Reverso dunha moeda española da época de Carlos III.
O **reverso** dunha moeda é o lado oposto ao anverso, é dicir, o lado considerado menos importante da moeda.

Aínda que xeralmente fálase de anverso e reverso en numismática, por extensión aplícase a mesma terminoloxía a todos os obxectos que teñen dúas caras, como por exemplo as bandeiras, os cadros, os papeis e os sobres.

Na macuquina coincidía xeralmente coa cara que era máis propensa a usura e danos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Reverso*.
2. ↑  "¿Qué es el anverso y qué es el reverso?". impresiondesobres.com. Arquivado dende o orixinal o 25 de maio de 2018. Consultado o 31 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Reverso Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Anverso
* Numismática

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1542661
* BRE: 3501019
* GEC: 0208178

 |
A **radiación de Hawking** é o nome que recibe a radiación emitida polo horizonte de sucesos dun burato negro e débese na súa totalidade a efectos cuánticos. A existencia desta radiación foi postulada polo físico inglés Stephen Hawking no ano 1976. Ademais diso, descubriu as súas propiedades e obtivo algúns dos primeiros resultados en gravidade cuántica.

Orixe
-----

Unha das consecuencias do principio de incerteza de Heisenberg son as flutuacións cuánticas do baleiro. Estas consisten na creación, durante brevísimos intres, de pares partícula-antipartícula a partir do baleiro. Tales pares desintégranse rapidamente entre si devolvendo a enerxía prestada para a súa formación. Non obstante, a probabilidade de que un membro do par se forme no interior do límite marcado polo horizonte de sucesos e o outro no exterior non é desprezábel, polo que un dos compoñentes do par podería fuxir do burato negro en forma de radiación.

Consecuencia
------------

A radiación emitida polo burato negro ten como consecuencia unha perda na masa deste, polo que o burato negro remataría por desaparecer ao perder a súa masa. Pero isto ocorrería nun período de tempo moi longo semellante á "vida" do universo e en buratos negros microscópicos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q497396
* BNF: 17141723z
* EBID: ID
* GND: 1167809653
* JSTOR: hawking-radiation
* MAG: 40745267
* SUDOC: 190045841
* UAT: 703

 |
Coordenadas: 0°4′39″S 77°39′21″O﻿ / ﻿-0.07750, -77.65583

Reventador no ano 2012.
O **Reventador** é un volcán de Ecuador, situado aproximadamente a 90 km de Quito, entre as provincias de Napo e Sucumbíos. É un dos volcáns máis activos do arco volcánico ecuatoriano, tendo polo menos 16 erupcións dende 1541.

A existencia do volcán Reventador recoñeceuse oficialmente despois da exploración de J. H. Sinclair (1929), grazas á cal se obtiveron descricións confiables do volcán e da súa localización na rexión comprendida entre os ríos Coca, Salado e Dué. As primeiras descricións cualitativas das erupcións máis recentes foron achegadas por Hantke e Parodi (1966) e Hall (1977). Unicamente as súas dúas últimas erupcións (a de abril de 1976 e a de novembro do 2002) son descritas con algún grao de detalle.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Reventador Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Photos of Reventador from August 2005 *(en inglés)*
* Volcanic eruptions with little warning: the case of Volcán Reventador's Surprise November 3, 2002 Eruption, Ecuador *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q248770
* WorldCat
* VIAF: 239192432
* EBID: ID
* VOGRIPA: 2574

 |
**Radarsat 1** foi un satélite artificial conxunto da NASA e da Axencia Espacial do Canadá lanzado o 4 de novembro de 1995 mediante un foguete Delta 7920 desde a Base Vandenberg da Forza Aérea para estudar a superficie terrestre mediante radar.

Características
---------------

O obxectivo de Radarsat 1, baseado no bus BCP-4000, foi estudar, entre outras cousas, o xeo mariño e terrestre no contexto de investigacións climáticas, obter imaxes de radar con aplicacións xeográficas en oceanografía, agricultura, silvicultura, hidroloxía e xeoloxía, e participar na vixilancia da rexión ártica en busca de xeo que poida ser de risco para navegación.

Nave
----

A nave estaba formada por dous módulos: o bus e o módulo de carga. O bus, fabricado por Ball Aerospace, estaba formado polos sistemas de enerxía, incluídos os paneis solares, o sistema de propulsión e control de actitude e os sistemas de comunicacións e comando. Radarsat 1 estabilizábase nos tres eixos cunha precisión de 0,01 graos mediante volantes de inercia, magnetómetros, torques magnéticos e sensores solares e terrestres. O sistema de propulsión utilizaba pequenos foguetes alimentados por hidracina. O sistema eléctrico era alimentado por dous paneis solares e tres baterías de níquel-cadmio cunha capacidade de 50 Ah. En canto ao módulo de carga, levaba un radar de apertura sintética (*SAR* polas súas siglas en inglés) avanzado que funcionaba en banda C (5,3 GHz), así como dúas grabadoras de datos, un ordenador para os instrumentos e un transmisor de datos. A antena SAR lanzouse pregada en catro seccións que, unha vez despregadas, lle daban un tamaño total de 1,5 x 15 metros. As grabadoras tiñan capacidade para almacenar 15 minutos de datos a 85 Mbps.

Radarsat 1 foi posto nunha órbita heliosincrónica, cruzando o ecuador en sentido ascendente sempre ás 18:00 hora local. Aínda que foi deseñada para durar 5 anos, Radarsat 1 mantívose activo 17 anos, ata que un problema a bordo a desactivou o 29 de marzo de 2013

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "RADARSAT" (en inglés). Consultado o 30 de outubro de 2016.
2. 1 2  "Note verbale dated 28 May 1996 from the Department of Foreign Affairs, Canada addressed to the Secretary-General" (PDF) (96-84584T). 28 de xuño de 1996: 2. Consultado o 30 de outubro de 2016.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  NASA (23 de agosto de 2016). "Radarsat 1" (en inglés). Consultado o 30 de outubro de 2016.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "Radarsat 1" (en inglés). Consultado o 30 de outubro de 2016.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2016). Gunter's Space Page, ed. "Radarsat 1" (en inglés). Consultado o 30 de outubro de 2016.
6. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2011). "Radarsat" (en inglés). Consultado o 30 de outubro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Radarsat 1*** |

### Outros artigos

* Radarsat 2

### Ligazóns externas

* Páxina de Radarsat 1 na Axencia Espacial do Canadá

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q444263
* EBID: ID
* NSSDC ID: 1995-059A
* SCN: 23710

 |
Rexión vitícola de Bordeos coas súas denominacións de orixe
A **rexión vitícola de Bordeos** abrangue todas as viñas do departamento francés da Xironda situado en Nova Aquitania.

Produce nun 80% viños tintos, como o pomerol ou o pauillac, e un 20% de brancos secos, como o entre-deux-mers ou o pessac-léognan, ou doces, como o sauternes ou o cadillac. En menor medida, tamén se dan os rosados, claretes e escumosos. Existen 38 denominacións de orixe, en francés *appellation d'origine contrôlée* (AOC), por mor dos diferentes tipos de solos, de cepeiras cultivadas e das diferentes prácticas na cultura e elaboración do viño.

Con 114 600 hectáreas cultivadas en 2018 [1] e unha produción de cinco a seis millóns de hectolitros por ano, a Xironda é o terceiro departamento vitícola francés en termos de produción global despois de Hérault e Aude, mais o primeiro para os AOC en volume.

Notas
-----

1. ↑  *Les données statistiques de FranceAgrimer*. Direction Marchés Etudes et Prospectives. Edition 2019. FranceAgriMer

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Conseil interprofessionnel du vin de Bordeaux
Un reloxo de area de vidro e madeira.
Reloxo de area dun xogo cun temporizador de 3 minutos.
Un **reloxo de area** é un instrumento mecánico que serve para medir un determinado transcurso de tempo. É, como o cuadrante solar e a clepsidra (reloxo de auga), un dos obxectos máis antigos para medir o tempo.

Descrición
----------

Está contituído por dous bulbos de vidro (cónicos ou cilíndricos) transparentes que se comunican entre si por un pequeno burato que deixa pasar unha cantidade ou fluxo determinado de material (normalmente area miúda) dun para o outro - o tempo decorrido en pasar dunha ampola para a outra corresponde, en principio, sempre ao mesmo período de tempo. Fisicamente só require da enerxía potencial da gravidade para o seu funcionamento. Unha vez que o bulbo superior está baleiro, pode ser invertido para empezar a cronometrar de novo. Factores que inflúen no tempo medido inclúen a cantidade e calidade de area, o talle da amploa e a largura do colo. Aínda que as fontes discrepan sobre o mellor material, alternativas á area inclúen po de mármore e a casca de ovo en po.

Usos
----

Eran utilizados decote en navíos (onde se usaban reloxos de media hora), en igrexas e, nos comezos da utilización do teléfono, servía, nalgúns lugares, para contar o tempo transcorrido nunha chamada (no Norte de Portugal, por exemplo, esta práctica era común nalgunhas casas comerciais).

Foi moi utilizado na arte para simbolizar a transitoriedade da vida. A morte, por exemplo, é moitas veces representada como un esqueleto cunha fouce nunha das mans e un reloxo de area na outra.

Dende o século XX está en desuso, substituíndose co reloxo de pulso para saber a hora, e mailo cronómetro para medir o tempo preciso transcorrido entre dous sucesos. Nos tempos modernos, os reloxos de area son ornamentais, ou se utilizan cando unha medida aproximada é de abondo, coma nos temporizadores de ovo para cociñar ou en xogos de mesa.

Notas
-----

1. ↑  É o termo empregado pola Real Academia Galega coma exemplo de tipos de reloxos na entrada *reloxo*.
2. ↑  Madehow.com (2006). Madehow.com, ed. "Hourglass". *How Products Are Made, vol. 5*. Consultado o 4 de febreiro de 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Clepsidra
* Reloxo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179904
* AAT: 300198626
* BNCF: 68949
* BNF: 11971610h
* GEC: 0154155
* GND: 4491371-0
* JSTOR: hourglasses
* LCCN: sh85062528
* MAG: 127532173
* Treccani: clessidra

 |
Mapa da rexión natural do Pacífico en Colombia.
A **Rexión do Pacífico de Colombia** atópase no oeste do país, a carón do océano Pacífico, do cal toma o seu nome. Limita polo norte con Panamá, polo sur con Ecuador e polo leste cos Andes. As principais cidades son Buenaventura, Tumaco e Quibdó.

É unha rexión cunha inmensa riqueza ecolóxica, hidrográfica, mineira e forestal na cal se atopan parques nacionais naturais. É considerada unha das rexións de maior biodiversidade e pluviosidade do planeta con precipitacións de 4 000 mm/anuais segundo o Ministerio de Minas e Enerxía de Colombia. É tamén a terra da cultura afrocolombiana e de numerosas tribos indoamericanas que foron denominadas "*chocoes*" polos españois no momento da Conquista, aínda que o termo inclúe familias lingüísticas de diferente orixe.

Notas
-----

1. ↑  *Regiones Naturales de Colombia* (Mapa) (1997 ed.). IGAC. Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2013. Consultado o 4 de agosto de 2013.
2. ↑  Memoria Explicativa, mapa geológico de Colombia, 1988, Ministerio de Minas y Energía, Ingeominas, Autodiagnóstico Minero del Cauca Indígena CRIC, Cauca, outubro de 2005

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rexión do Pacífico de Colombia*** |

### Outros artigos

* Rexións Xeográficas Naturais de Colombia

| * v
* c
* e
Rexións naturais de Colombia |
| --- |
| 
* Amazónica
* Andina
* Caribe
* Insular
* Orinoquía
* Pacífico

 |
A deusa das cobras é moitas veces utilizada como proba da existencia dun matriarcado primitivo aínda que non haxa probas de que esta imaxe represente unha deusa.
Unha **relixión matriarcal** é unha relixión que se concentra nunha deusa ou deusas. O termo é frecuentemente utilizado para referirse ás teorías de relixións matriarcais prehistoricas que foron propostas por estudosos como Johann Jakob Bachofen, Jane Ellen Harrison, e Marija Gimbutas, e máis tarde popularizada pola segunda onda do feminismo.

Historia
--------

O concepto dun matriarcado prehistórico foi introducido en 1861 cando Johann Jakob Bachofen publicou *Unha Investigación do Carácter Relixioso e Xurídico do Matriarcado no Mundo Antigo.* El postulou que o patriarcado histórico é relativamente recente, substituíndo un estado anterior de matriarcado. Bachofen presenta un modelo onde a sociedade matriarcal e os cultos de misterio son a segunda das catro fases históricas do desenvolvemento da relixión. A primeira fase é a que el chama "hetaerismo", que se caracteriza pola existencia de cazadores coletores paleolíticos que practicaban a poligamia. A segunda fase é a neolítica, un estado matriarcal lunar da agricultura, cunha primeira forma da deusa Deméter dominante. Este foi seguido por un período "dionisíaco" de emerxencia do patriarcado, que finalmente conseguiu estabelecerse no período "apolíneo" do patriarcado e a aparición da civilización na antigüidade clásica.

No inicio de 1900, a historiadora Jane Ellen Harrison presentou a teoría de que o panteón olímpico substituíu unha anterior adoración ás deusas da terra.

Notas
-----

1. ↑  Andersen, Margaret L.; Taylor, Howard Francis (2010). *Sociology: The Essentials*. Cengage Learning. p. 439. ISBN 9780495812234.
2. ↑  Bachofen, Johann Jakob (1992). Princeton University Press, ed. *Myth, Religion, and Mother Right: Selected Writings*. p. 93. ISBN 9780691017976. Consultado o 12 de decembro de 2012.
3. ↑  Wheeler-Barclay, Marjorie (2010). "Jane Ellen Harrison". En University of Virginia Press. *The Science of Religion in Britain, 1860-1915*. p. 231. ISBN 9780813930107.

* Portal:Muller
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras xeorxianas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Radamisto matando a súa muller Zenobia de Luigi Sabatelli. Segundo os autores clásicos súa muller pediulle a Radamisto que a matase para non caer prisioneira e así o fixo seu home, mais uns pastores atopárona aínda viva
**Radamisto** (xeorxiano: რადამისტი, *radamist'i*, armenio: *Հռադամիզդ,* Hřadamizd'**) (morto en 58) foi un príncipe real da dinastía Pharnavaziana de Iberia que reinou en Armenia entre o 51 e o 53 e de novo do 54 ao 55. Considerado usurpador e tirano, unha rebelión apoiada polo Imperio Parto derrubouno.**

Traxectoria
-----------

Radamisto era o fillo máis vello do rei Pharsman I de Iberia, mais a súa nai era unha princesa armenia da dinastía artáxida, filla de Tigranes IV e da súa dona e irmá Erato. En Armenia gobernaba Mitríades, instalado no trono por seu irmán, o rei de Iberia, pero as relacións entre os dous irmáns deterioránse e no ano 51 Pharsman instalou no trono ao seu fillo, Radamisto quen coa complicidade da gornición romana capturou e matou a seu tío. O rei Vologases I de Partia desconforme con esas accións invadiu Armenia conquistando Artaxata e proclamando a seu irmán Tiridates I rei no ano53 mais no inverno ao se retirar os soldados partos por unha epidemia, Radamisto volveu recuperar o poder. Trata os armenios con extraordinaria severidade, castigando ás cidades que se renderan aos partos, o que ten como consecuencia unha rebelión e a volta de Tiridates ao poder no ano 55. Radamisto fuxiu e Tiridates fixo prisoneira á súa muller, Zenobia, á que tratou como unha raíña. Radamisto viviu os anos seguintes en Iberia ata que o seu pai ordenou asasinalo co pretexto de argallar un complot contra el.

Notas
-----

1. ↑  Cyrille Toumanoff "Chronology of the early Kings of Iberia" *Traditio*, Vol. 25 (1969), p. 11
2. ↑  Cyrille Toumanoff "Chronology of the early Kings of Iberia" *Traditio*, Vol. 25 (1969), p. 12
**Project MUSE** é unha base de datos dixital en liña que parte dunha colaboración sen ánimo de lucro entre bibliotecas e editoriais, contendo revistas académicas revisadas e libros electrónicos Project MUSE fornece aceso a contido de humanidades e ciencias sociais de máis de 250 editoriais universitarias e sociedades académicas de todo o mundo. Fundouse no ano 1993 como un proxecto conxunto entre a editorial da Universidade Johns Hopkins e a Biblioteca Milton S. Eisenhower. Recibiu axudas económicas da Fundación Andrew W. Mellon e da National Endowment for the Humanities. Publicouse e n liña no ano 1995, e dende o ano 2000 outras editoriais foron integrándose nas coleccións en liña.

Notas
-----

1. ↑  "Project MUSE - Journals in Project MUSE". *muse.jhu.edu*. Consultado o 2016-07-16.
2. ↑  "Project MUSE - Browse". *muse.jhu.edu*. Consultado o 2016-07-16.
3. ↑  "Project MUSE - MUSE Publishers". *muse.jhu.edu*. Consultado o 2016-07-16.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Páxina web oficial".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1476351
* WorldCat
* VIAF: 149092937
* BIBSYS: 12027341
* FAST: 720605
* LCCN: n96089174
* NLA: 35528495
* OL: OL5998675A
* SUDOC: 173130666

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
O ***Programa do Jô*** é un programa televisivo liderado polo humorista Jô Soares, definíndose basicamente como un programa de entrevistas. É producido pola Rede Globo de São Paulo transmitido por este canal e pola Rádio CBN e mestura entretemento, entrevistas, e música. É considerado unha continuación na Rede Globo dun programa moi similar exhibido polo presentador cando fora contratado polo SBT (emisora rival da Rede Globo), chamado *Jô Soares Onze e Meia*. Vai ao ar de segunda a sexta feira, logo após o *Jornal da Globo*. O horario de inicio varía, podendo iniciar con extremos entre 0h15 e 1h, sendo máis frecuente o inicio ás 0h45.

Características
---------------

O programa tradicionalmente presenta entrevistas con convidados diversos. Tales entrevistas son coñecidas por demostrar a coñecida irreverencia de Jô Soares, así como a súa experiencia na comedia. Conta tamén cun sexteto musical propio, responsable da abertura do programa e do acompañamento dalgúns musicais. Jô Soares sempre termina o programa coa frase "Beijo do Gordo".

O seu escenario inicial foi proxectado por Lia Renha (escenógrafa da Rede Globo que construíu diversos escenarios, como os do infantil-xuvenil TV Colosso).

Desde 2007 quen asina o novo escenario é João Irênio (escenógrafo da TV Globo que tamén proxectou os escenarios de *Hoje é Dia de Maria* I e II, alén da miniserie *A Pedra do Reino* do director Luiz Fernando Carvalho).

Outros integrantes do programa
------------------------------

* O sexteto, grupo de instrumentistas que tocan os seus instrumentos no inicio do programa, e na entrada dos convidados. Os seus compoñentes son: Osmar Barutti (piano/teclado), Derico (saxofón), Bira (baixo), Milton Ramos de Brito (batería), Carlos Nascimento (guitarra) e Francisco Carlos de Oliveira (trompeta).
* O garzón chileno Luis Alexander Rubio Bernardes (Alex), sempre ao albo de comentarios de Jô.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3138207
* IMDb: tt0315699
* TMDb: 20022

 |
*O Anxo Caído* ou *Lucifer*, bronce de 1877
**Ricardo Bellver y Ramón**, nado en Madrid en 1845 e finado na mesma cidade o 20 de decembro de 1924, foi un escultor español.

Traxectoria
-----------

Neto do escultor valenciano Francisco Bellver y Llop, e fillo de Francisco Bellver (1812-1890), que eran basicamente imaxineiros en madeira, Ricardo creceu nunha familia de artistas, pois os seus tíos Mariano e José Bellver eran tamén escultores. Foi alumno da Real Academia de Belas Artes de San Fernando, acabando a súa formación como escultor en Roma, pensionado polo Estado español, desde onde enviaría, entre outras obras, a dedicada a un anxo caído.

Ricardo comezou a ser recoñecido a raíz de que a súa composición escultórica "O Anxo Caído" ou *Lucifer*, de 1877, fose premiada, primeiro coa Primeira Medalla na Exposición Nacional de Belas Artes (1878) e logo na Exposición Internacional de París (1881). O autor logrou unha estatua de indubidábel orixinalidade, sendo tanto o interese que suscitou nas masas que o Museo Nacional do Prado doouna ao pobo madrileño, ficando instalada na praza del Ángel Caído, no Parque do Retiro. Tal éxito levou a que fose nomeado académico, acabando como director da Escola de Artes e Oficios de Madrid.

Monumento a Elcano (1881, Guetaria).
Consérvanse outros traballos de Ricardo Bellver en Madrid, na Basílica de San Francisco o Grande, na Igrexa de San Xosé, na Igrexa Pontificia de San Miguel, no edificio do Ministerio de Fomento (Paseo da Infanta Isabel), e no mesmo Parque do Retiro, no interior do Monumento a Afonso XII de España.

Obra
----

* *Enterro de Santa Inés* (baixorrelevo).
* *O Anxo Caído* (1877), estatua situada nos xardíns do *Buen Retiro* de Madrid.
* *Morte de Santa Ágata*, baixorrelevo (1888).
* *San Expedito* (1916), talla localizada na igrexa de San Vicente Mártir, Abando (Bilbao).
* *Juan Sebastián Elcano* (1888), estatua na praza do Concello de Guetaria (Vizcaia).
* Portas neogóticas da Catedral de Sevilla.
* *Fama*, no panteón do poeta Meléndez Valdés
* *San Bartolomeu* e *Santo André*, na igrexa de San Francisco o Grande, Madrid.
* *Monumento a Donoso Cortés*, cemiterio de San Isidro, Madrid.
* *Sepulcro do Cardenal Silíceo*.

Outros datos
------------

O *Anxo Caído* de Bellver figura como imaxe de pechamento do filme de Álex de la Iglesia, *El día de la Bestia* (1995).

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ricardo Bellver*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1252443
* WorldCat
* VIAF: 87643666
* BNE: XX834533
* Bridgeman: 56569
* BVMC: 11802
* DBE: ricardo-bellver-y-ramon
* Europeana: ID
* ISNI: 0000 0000 6640 0235
* MdP: ID
* ULAN: 500035334

 |
Gato con lagañas nos ollos.
As **remelas**, **carrañas**, **lagañas** ou **lepas** son unha secreción de moco calcificado e mesturado con outras substancias, que aparece nas comisuras das pálpebras ao espertar, como secreción do ollo. Crese que a súa función é axudar a manter as pálpebras pechadas mentres se dorme e expulsar corpos estraños do ollo.

Están formadas pola combinación de moco (consistente en mucina procedente da córnea ou conxuntiva), bágoas, células de sangue, células epiteliais mortas das pestanas e po.

Normalmente, ao pestanexar elimínase esta substancia coas bágoas. Con todo, ao non realizarse esta función mentres se dorme, créanse pequenas cantidades de humor nas córneas dos ollos, mesmo en persoas saudables, especialmente os nenos.

Aínda así, a formación de grandes cantidades de cortiza ou a presenza de pus nas remelas, podería ser síntoma dun ollo seco ou outras infeccións oculares máis serias como a conxuntivite ou a queratite.

As persoas novas e adultas poden quitar as remelas lavándose con auga ou simplemente fregándose cos dedos (preferiblemente limpos). Porén, nos nenos e certos adultos (como os que padecen conxuntivite) pode darse o caso de que a formación excesiva de remelas impida mesmo abrir os ollos tras espertar, o cal pode indicar unha probable infección bacteriana. Os bebés e persoas baixo coidados poden necesitar axuda para quitárllelas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *remela*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *carraña*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *lagaña*.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *lepa*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q317196
* GEC: 0119927

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C4087329

 |
*Para outras moedas coa denominación de "real", véxase a páxina de homónimos **Real**.*
Moeda costarriqueña de 1831 a nome da República Federal do Centro de América, con valor de 8 reais
O **real** foi a moeda de Costa Rica vixente ata 1850, aínda que continuou en circulación ata 1864. Carecía de moeda divisionaria, aínda que si que tiña o escudo como múltiplo para as cuñaxes de ouro; do mesmo xeito que o real español, do que era herdeiro, 16 reais de prata equivalían a un escudo de ouro. O real foi substituído polo peso cunha equivalencia dun peso por oito reais.

Historia
--------

Moeda de 1834 con valor de 4 escudos de ouro como múltiplo do real de prata
Inicialmente, o real español, tanto o cuñado na Península como o procedente das cecas coloniais, era a moeda que circulaba en territorio costarriqueño. En 1824 introduciuse como unidade monetaria o real da República Federal de Centroamérica. Xa convertida en república independente, Costa Rica deu a coñecer en 1842 as súas primeiras moedas de medio real e dun escudo, ás que se sumaron en 1847 as moedas dun real.

En 1850, cuñáronse as derradeiras moedas de Costa Rica en reais, ao aparecer, na súa substitución, o peso costarriqueño. As moedas de ouro expresadas en escudos, o múltiplo do real, mantivéronse aínda ata 1864.

  



|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**- Real español- Real da República Federal de Centroamérica** | **Real costarriqueño**1842 - 1850 | Sucesor:**Peso costarriqueño** |

Notas
-----

1. 1 2 3  Chacón Hidalgo, M. "Historia de la moneda en Costa Rica Arquivado 05 de febreiro de 2020 en Wayback Machine.". Museos BCCR.
2. 1 2  Chacón Hidalgo, M. "Historia de la moneda en Costa Rica Arquivado 05 de febreiro de 2020 en Wayback Machine.". Museos BCCR.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Economía de Costa Rica

### Bibliografía

* Krause, C. L.; Mishler, C. (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801–1991 (18th ed. ed.)*. Krause Publications. ISBN 0873411501
**Ricardo Barros Pintos**, nado en Pontevedra cara a 1865 e finado na mesma cidade o 13 de xullo de 1938, foi un xornalista e poeta galego.

Traxectoria
-----------

Funcionario do concello de Pontevedra, do que chegou a ser arquiveiro. Colaborou no semanario *O Novo Galiciano* e publicou os seus poemas en *El Eco de Santiago*, *Lar Galicián*, *Suevia* e *Aires d'a Miña Terra* da Arxentina e *Cultura Gallega* de Cuba. En 1888 apareceu como folletín en *Crónica de Pontevedra* un *Vocabulario español de las voces más usuales* da súa autoría. A súa obra poética aparece recollida no volume *Ventureiras* (1909). Tamén se lle atribúe a obra *Fabas e Castañas*.

Finou como consecuencia de recibir un disparo accidental no edificio do concello de Pontevedra o 8 de xullo de 1938.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *Diario de Pontevedra*, 14-7-1938, p. 2.
2. ↑  Necrolóxica en *El Pueblo Gallego*, 15-7-1938, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* Couceiro Freijomil, A. (1951). "BARROS PINTOS, Ricardo". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **I**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 133.
* Fernández del Riego, Francisco (1992). *Diccionario de escritores en lingua galega*. Sada: Ediciós do Castro.