**Manuel Bueno Bengoechea**, nado en Pau o 14 de xuño de 1874 e finado en Barcelona o 11 de agosto de 1936, foi un escritor e xornalista español. Coetáneo das figuras máis representativas da xeración do 98, morreu asasinado ás poucas semanas de iniciada a Guerra Civil.

Traxectoria
-----------

A súa nai era vasca, de Lekeitio, e o seu pai da Arxentina. A familia trasladouse a Sevilla e logo a Bilbao, onde se criou. Pasou un tempo no convento bilbaíno de San Francisco, onde adquiriu, ao parecer, o hábito da lectura. Aos trece anos emigrou á Arxentina, onde se empregou no comercio, mais regresou frustrado. Tempo despois cruzou de novo o Atlántico, esta vez á Habana, e volveu coa mesma sensación de fracaso. De volta en Bilbao, militou na Unión Xeral de Traballadores e iniciouse no xornalismo; traballou como reporteiro no diario *El Porvenir Vascongado*. Na capital vasca colaborou tamén no *Diario de Bilbao* e *Las Noticias*; onde publicou os seus primeiros ensaios titulados *Acuarelas*.

En 1897 estableceuse en Madrid. Escribiu baixo o pseudónimo «Lorena» crónicas en *El Globo*, do conde de Romanones. Desde 1899 exerceu a crítica teatral no *Heraldo de Madrid.* En xullo dese mesmo ano, nunha discusión con Valle-Inclán feriu co bastón a cabeza e o brazo deste no *Café de la Montaña*, feito presenciado polo debuxante portugués Tomás Leal da Câmara; a ferida infectouse e gangrenouse, e o escritor galego terminou co brazo amputado. Segundo o biógrafo de Valle-Inclán Manuel Alberca, Bueno deulle unha auténtica malleira que o levou ao hospital.

### Política

Ademais de en *El Mundo* e *La Esfera*, colaborou en *La Nación*, diario autodenominado "monárquico independente». Dirixiu a revista *Madrid* e o diario *La Mañana*. A partir dos anos vinte foi colaborador fixo do diario *ABC* e da revista *Blanco y Negro*.

Foi elixido deputado a Cortes nas eleccións de 1910, 1914 e 1916 polos distritos de Huelva, Xaén e Almansa, respectivamente.

«A obra literaria de Manuel Bo —escribe Sainz de Robles— ten catro vertentes moi acusadas: o xornalismo, o teatro, a crítica e a novela». A actividade xornalística foi reflectindo a súa evolución ideolóxica, desde posicións na esquerda, de marcado contido anticlerical, até o crecente conservadorismo, chegando a mostrarse entusiasmado polos «novos movementos totalitarios», como o fascismo italiano e o nazismo.

Apoiou a ditadura de Miguel Primo de Rivera, que o enviou en 1924 a París para establecer o *«Bureau deas Grands Journals Ibero-Américains».* Desde alí escribiu crónicas de actualidade para rotativos como *La Nación* de Bos Aires e *La Razón* da Habana e realizaba subornos a xornais como *Le Temps* por publicar información favorábel ao réxime español segundo denunciou *L'Action Française.*

A principios do ano 1936 estableceuse en Barcelona, *«para estar en contacto coa barcelonesa Editorial Araluce, que lle asinara un saboroso contrato como exclusiva das súas novelas»*. É cuestión debatida a súa posíbel militancia en Falanxe Española; hai fontes que a afirman; Sainz de Robles, pola súa banda, ve fóra de dúbida a súa colaboración na publicación falanxista *No Importa*, que propugnaba un levantamento violento contra a República. Ao fracasar a sublevación en Barcelona encerrouse no seu domicilio, no barrio de Sant Gervasi, de onde foi sacado por unha patrulla de milicianos o 11 de agosto de 1936. O seu cadáver apareceu á mañá seguinte no Depósito do Hospital Clínico; recollérano detrás da igrexa santuario da Nosa Señora de Bonanova.

Obras destacadas
----------------

*Guillermo o Apaixonado*, n.º 14 do Conto Semanal (5 de abril de 1907). Portada de Tovar.
Escribiu novelas como *Corazón adentro* (1906), *El sabor del pecado* (1935) e *Los nietos de Dantón* (1936). Foi tamén produtor teatral, con montaxes como *Fuente Ovejuna*, de Lope de Vega, en colaboración con Valle-Inclán (a quen deixaría manco), entre outras producións, e traduciu obras do francés e do italiano.

Notas
-----

1. ↑   Sainz de Robles (1975): páx. 5.
2. ↑   Sainz de Robles (1975): páx. 6.
3. ↑  Declaracións de Manuel Bueno a «El Caballero Audaz», publicadas en *La Esfera* en 1915; recollidas por Sainz de Robles (1975): páxs. 6-8.
4. 1 2  "Bueno Bengoechea, Manuel". *Diccionario Biográfico del Socialismo Español*. Fundación Pablo Iglesias.
5. 1 2  *Enciclopedia Universal Ilustrada Europeo-Americana*, tomo IX, páx. 1254.
6. ↑  Seoane y Saiz (1996): páx. 93.
7. ↑  Cruz Casado 2000, p. 150.
8. ↑  Manuel Alberca Serrano. *La espada y la palabra: vida de Valle-Inclán*, Barcelona : Tusquets, 2015.
9. ↑  Seoane y Saiz (1996): páxs. 95-96, 97 y 309.
10. ↑  "Bueno Bengoechea, Manuel. 46. Elecciones 8.5.1910". *Archivo histórico de diputados (1810-1977)*. Congreso dos Deputados.
11. ↑  "Bueno Bengoechea, Manuel. 47. Elecciones 8.3.1914". *Archivo histórico de diputados (1810-1977)*. Congreso dos Deputados.
12. ↑  "Bueno Bengoechea, Manuel. 48. Elecciones 9.4.1916". *Archivo histórico de diputados (1810-1977)*. Congreso dos Deputados.
13. ↑   Sainz de Robles (1975): páx. 21.
14. ↑  Seoane y Saiz (1996): páx. 113.
15. ↑  Seoane y Saiz (1996): páxs. 342 y 450.
16. ↑   Sainz de Robles (1975): páx. 9.
17. ↑  "Comment la presse française est vendue à l'étranger.". *L'Action Française* (Año XXIII. N.º 28) (BNF Gallica). 28/01/1930. p. 1.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
18. 1 2   Sainz de Robles (1975): páx. 12.
19. ↑   Sainz de Robles (1975): páxs. 13-14.

Bibliografía
------------

* Cruz Casado, Antonio (2000). "Manuel Bueno y su visión novelesca del 98" (PDF). *CVC* **2**: 150–155. ISBN 84-7039-847-4.
* Sainz de Robles, Federico Carlos (1975). *Manuel Bueno o un intelectual irritable y escéptico*. Madrid: Fundación Universitaria Española. ISBN 84-7392-075-9.
* Seoane, María Cruz; Saiz, Dolores (1996). *Historia del periodismo en España 3. El siglo XX: 1898-1936*. Madrid: Alianza Editorial. ISBN 84-206-8159-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5992476
* WorldCat
* VIAF: 6747997
* Auñamendi: 33910
* BNCHL: 000037088
* BNE: XX1151971
* CANTIC: a10708613
* DBE: manuel-bueno-bengoechea
* FAST: 470654
* GEC: 0012694
* GND: 1207494631
* ISNI: 0000000059281741
* LCCN: n2001153598
* NTA: 089538862
* OL: OL664051A
* SUDOC: 111148065
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 17390

 |