*Este artigo trata sobre a especie "Genista anglica", para a especie homónima de nome científico "Genista berberidea" véxase o artigo **Piorno das brañas**.*

| Gatiña |
| --- |
| *Genista anglica* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Fabales |
| Familia: | Fabaceae |
| Subfamilia: | Faboideae |
| Tribo: | Genisteae |
| Xénero: | *Genista* |
| Especie: | ***G. anglica*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Genista anglica'**L. |

A **gatiña** ou **piorno espiñento** (***Genista anglica***) é un piorno (familia das fabáceas) que medra en Europa. En Galiza aparece no sur do país.

Ilustración

Descrición
----------

Mato espiñento (por iso tamén recibe o nome de toxo bravo), ergueito e con espiños moi magros de 1 a 2 cm de lonxitude. Flores amarelas duns 8 mm de lonxitude, en pequenos acios. Pode ter follas aparentemente simples ou a dos tallos estériles ás veces con 3 folliñas, case sentadas. Rosea dende o inverno e toda a primavera.

Hábitat
-------

Medra en piorneiras e uceiras húmidas, prados enchoupados e lamazais en substratos acedos dende o piso inferior deica uns 2.000 m. Mestúrase acotío coa carroucha das brañas (*Erica tetralix*), alternando con brañas e lameiros de especies coma a herba das brañas (*Nardus stricta*) e o sedio (*Molinia caerulea*).

Distribución
------------

Oeste e centro de Europa (nas illas Británicas aparece en Cornualla, Gales e no leste de Escocia), Italia e noroeste de África. Na Península Ibérica está amplamente repartida sobre todo polo norte, centro e oeste, sende frecuente en Galiza. Nas montañas de Burgos, Soria, Palencia, León, Segovia, Ávila e Guadalaxara.

Taxonomía
---------

*Genista anglica* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 710. 1753.

Etimoloxía
***Genista***: procede do latín vulgar *genĕsta*, que, á súa vez, deriva do nome latino clásico da planta *genista*, que dá nome ao xénero. Téñase en conta que o termo xesta (procedente de *genista*) é máis comunmente empregado en galego para se referir ás especies do xénero achegado *Cytisus*.Os reis e raíñas Plantagenet de Inglaterra tomaron o seu nome, **planta Genesta** ou **plante genest**, en alusión a unha historia que, cando Guillerme o Conqueridos se embarcou rumbo a Inglaterra, arrincou unha planta que se mantiña firme, tenazmente, a unha rocha e meteuna no seu casco como símbolo de que el tamén sería tenaz na súa arriscada tarefa. A planta foi a chamada **planta genista** en latín. Porén Guillerme o Conqueridor chegou moito anttes dos Plantagenet e en realidade foi Godofredo de Anjou quen foi alcumado o Plantagenet, porque levaba un ramo de flores amarelas de xesta no seu casco coma unha insignia (genêt é o nome en francés da xesta), e foi o seu fillo, Henrique II, o que se converteu no primeiro rei Plantagenet. Outras explicacións históricas son que Geoffrey plantou este arbusto coma unha cuberta de caza ou que el usábaa para se zoscar a si mesmo. Non foi até que Ricardo de York, o pai dos dous reis Eduardo IV e Ricardo III, cando os membros desta familia adoptaron o nome de Plantagenet, e despois se aplicou retroactivamente aos descendentes de Godofredo I de Anjou como o nome dinástico.

***anglica***: epíteto xeográfico que alude á súa localización en Inglaterra.

Sinonimia
Citoloxía
Números cromosomáticos de *Genista anglica* (Fam. Leguminosae) e táxones infraespecificos: 2n=48

Sinonimia
* *Telinaria anglica* (L.) C.Presl in Abh. Königl. Böhm. Ges. Wiss. ser. 5 3: 566 (1845)
* *Listera anglica* (L.) Fourr. in Ann. Soc. Linn. Lyon ser. 2 16: 357 (1868), nom. illeg.
* *Genista minor* Lam. Fl. Franç. ed. 2 2: 615 (1795), nom. illeg.
* *Genista ancistrocarpa* Spach

Galería de imaxes
-----------------

* Inflorescencia.Inflorescencia.
* Hábitat.Hábitat.
* Detalle talo e flor.Detalle talo e flor.

Notas
-----

1. ↑  O nome piorno espiñento tamén se refire á especie *Genista hystrix*)
2. ↑  López González, Ginés A. (2007). *Guía de los árboles y arbustos de la Península Ibérica e Baleares* (3ª ed.). Madrid:Mundi-Prensa. ISBN 10: 84-8476-312-9.
3. ↑  Oria de Rueda, J.A.; Diez J. (2003). *Guía de árboles y arbustos de Castilla y León* (2ª ed.). Palencia:Cálamo. ISBN 84-95018-46-2.
4. ↑  "Genista anglica L.". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 31 de marzo de 2013.
5. ↑  California Plant Names: Latin and Greek Meanings and Derivations - G
6. ↑  En Epítetos Botánicos
7. ↑  
Contribuiçao para o conhecimento citotaxonómico das spermatophyta de Portugal. IX. Cruciferae Fernandes, A. M. F. Santos & M. Queirós. Bol. Soc. Brot. ser. 2 51: 137-186 (1977).
8. 1 2  "Flora Iberica. Plantas vasculares de la Península Ibérica e Islas Baleares". *www.floraiberica.es*. Consultado o 2022-04-11.
9. ↑  Gatiña en *The Plant List*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gatiña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Gatiña*** |

### Bibliografía

* Greuter, W. et al. (Eds.) (1989) Med-Checklist Vol. 4 (published)
* Heywood, V.H. & Ball, P.W. (1968) Leguminosae. In: Flora Europaea Vol. 2. ed. Tutin, T.G. et al.
* Linnaeus, C. von (1753) Sp. Pl.
* Polunin, O. & Smythles, B.E. (1973) Fls. of South-West Europe. Oxford Univ. Press
* Ross-Craig, S. (1954) Drawings of British Plants Part VII. Reprinted 1979, Vol 3.
* Polunin, O. (1969) Flowers of Europe.O.U.P.
* Stace, C. (1991) New Flora of the British Isles. Cambridge Univ. Press
* Chittenden, F.J. (1951) The RHS Dictionary of Gardening II. Oxford Univ. Press
* Maire, R. (Quezel, P. Ed.) (1987) Flore de l'Afrique du Nord, Vol. 16. Dicots. Leguminosae, part.
* Vicioso, C. (1953) Genisteas Espaniolas 1. Min. de Agric. Madrid No. 67
* Raynaud, C. (1979) Naturalia Monspel. Ser. Bot. 28: 1-52 Genista au Maroc.
* Domínguez, E. (1987) Pap. in Flora Vasc. de Andalucia Occ. Ketres, Barcelona

### Outros artigos

* Genista

### Ligazóns externas

* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161720
* MAG: 2779342517

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 197665
* Dyntaxa: 690
* EOL: 703585
* EPPO: GENAN
* EUNIS: 169775
* GBIF: 5347644
* iNaturalist: 192621
* IPNI: 495881-1
* IRMNG: 10170588
* NBN: NBNSYS0000003207
* NCBI: 176347
* PlantList: ild-8379
* POWO: ID
* Soortenregister: 120482
* TAXREF: 99721
* Tela Botanica: 29470
* Tropicos: 13019211

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1202182

 |