**Muharem Serbezovski**, nado en Skopje o 2 de maio de 1950, é un político, escritor e cantante bosníaco de orixe romaní macedonio, que foi un dos cantantes romanís máis populares na antiga Iugoslavia. Publicou 12 álbums e 22 sinxelos e EP, a súa principal inspiración foi a música romaní aínda que tamén adoptou outros estilos, en especial a música turca..

Traxectoria
-----------

Naceu no principal asentamento romaní de Skopje, Topaana, nunha familia numerosa, seu pai era imán, malia todo a súa familia era pobre e tivo que traballar desde moi novo cantando en festas para gañar cartos.

En 1962 apareceu o seu primeiro sinxelo *Kalajđiljar Kalaj Japar* con cancións en turco. Logrou fama a finais da década de 1960, grazas á axuda do compositor Stevo Teodosievski e mais da súa dona, a cantante romaní Esma Redžepova. En 1968 publicou o seu segundo sinxelo, que incluía dúas cancións *Džemile* e *Gili e halisake*, a primeira en serbocroata, e a outra en romani, contou coa achega doutro amigo de Teodosievski, o clarinetista Medo Čun, e nelas están presentes tanto o seu estilo ornamental de cantar e a influencia turca que caracterizan a carreira de Muharem.

En 1969 Serbezovski deixou Skopje, ao primeiro estableceuse en Belgrado, a capital iugoslava e o seu principal centro cultural. E logo en 1975 en Saraxevo. A capital bosníaca entón experimentaba unha intensa vida cultural e unha atmosfera cosmopolita e oriental que atraeron ao cantante.

Aínda que o seu estilo se inspira na música turca e en menor medida na árabe, tamén explorou a cultura india, moi influído polo cinema indio e a propia orixe india dos romanís, moitas cancións de Serbezovski amosan esa influencia, principalmente Ramu, Ramu e Ramajana, ámbalas dúas de 1974. A primeira fai referencia a un personaxe do filme indio homónimo e a segunda ao poema épico hinduísta *Ramayana.*

Traballou con varios intérpretes iugoslavos como o seu propio irmán, Ajnur Serbezovski, con quen editou un sinxelo en 1976 e un álbum en 1982. Colaborou tamén con Toma Zdravković e Sinan Sakić. Non obstante amosar orgullo pola súa orixe romaní cantou poucas veces en romaní, editando temas principalmente en serbocroata. Durante a guerra de Bosnia identificouse plenamente como bosníaco e cantou moitas cancións de guerra.

Literatura
----------

Serbezovski foi responsable da primeira tradución ao romaní do Corán, fíxoo continuando o traballo de seu pai e publicouse en 2005. En 1983 saíu ao prelo a súa primeira novela *Šareni dijamanti*, seguíronlle *Cigani a kategorije* en 1985, *Za dežjem pride sonce: dva romana* en 1986, e un volume de poesía, *Nitko ne zna puteve vjetrova i Cigana* en 1999. Tamén publicou o ensaio, *Cigani i ljudska prava* en 2000. Nas súas obras de ficción trata da identidade romaní.

Política
--------

Muharem Serbezovski implicouse durante a década de 2000 na política bosníaca, nun equilibro entre o activismo romaní e a súa propia asimilación na cultura bosníaca. Formou parte do Partido para Bosnia e Herzegovina, un partido nacionalista bosníaco de dereitas e resultou elixido para o Parlamento de Bosnia no período 2007-2011 coa pretensión de representar ao pobo romaní no panorama político bosníaco. Acusado en 2009 de pegarlle a unha muller declarou que a violencia contra da muller era normal e parte da tradición dos Balcáns, o que causou consternación entre a opinión pública e as ONG que loitaban para coutar a violencia contra as mulleres. En 2010 deixou o seu partido acusando os seus dirixentes de discriminación.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Muharem Serbezovski*, PGP-RTB, 1973.
* *Hej, čergari, hej, drugari* , PGP-RTB, 1976.
* *Muharem i Ajnur Serbezovski*, Jugoton, 1982 (con Ajnur Serbezovski).
* *Disko Orijent*, Jugoton, 1982.
* *Dođi mi u godini jedan dan*, Jugoton, 1983.
* *Zašto su ti kose pobelele druže*, PGP-RTB, 1984.
* *Teška beše našata razdelba*, PGP-RTB, 1985.
* *Muharem Serbezovski*, Jugoton, 1986 (co conxunto Crni Dijamanti).
* *Zaljubih se...*, Diskoton, 1987 (co conxunto Crni Dijamanti).
* *Srećan 8. Mart*, Diskoton, 1989 (co conxunto Crni Dijamanti).
* *Bože, Bože, kakva je to žena*, Diskoton, 1989.
* *Lejla*, Diskoton, 1991 (co conxunto Crni Dijamanti).

### EPs

* *Kalajđiljar Kalaj Japar*, Jugoton, 1962.
* *Džemile*, PGP-RTB, 1968.
* *Šta će mi bogatstvo*, PGP-RTB, 1969.
* *Još uvek te volim*, PGP-RTB, 1970.
* *Alisa ne idi*, PGP-RTB, 1971.
* *Šeherezada*, PGP-RTB, 1971.
* *Spavaj, čedo, spavaj*, PGP-RTB, 1972.
* *Osman Aga*, PGP-RTB, 1973.
* *Srce cigansko*, PGP-RTB, 1973.
* *Ramajana*, PGP-RTB, 1974 (coa agrupación de Medo Čun).
* *Ramu, Ramu*, PGP-RTB, 1974.

### Sinxelos

* *Ciganin sam i umem da volim*, PGP-RTB, 1970.
* *Ciganko vatrenog oka*, PGP-RTB, 1971.
* *Čekaću te ja*, PGP-RTB, 1973.
* *Zeleno, zeleno*, PGP-RTB, 1975.
* *Hajde svi da pevamo*, PGP-RTB, 1975.
* *Da li hoćeš, brate, Aliju*, PGP-RTB, 1976 (con Ajnur Serbezovski).
* *Ramajana*, PGP-RTB, 1977.
* *Zašto su ti kose pobelele druže*, PGP-RTB, 1977 (co conxunto Crni Dijamanti).
* *U haremu*, Jugoton, 1979.
* *Suzana, volim te*, Jugoton, 1979.
* *Pesma prijatelju*, Jugoton, 1980.

### Recompilacións

* *Muharem Serbezovski*, PGP-RTB, 1975.
* *Braća Serbezovski*, PGP-RTB, 1983 (con Ajnur Serbezovski).
* *Legende narodne muzike*, Extra Music, 2008 (con Novica e Toma Zdravković).
* *39 velikih hitova*, Extra Music, 2012.

Notas
-----

1. ↑  Ljerka V. Rasmussen (2013) *Newly Composed Folk Music of Yugoslavia*. Routledge,, p. 99
2. ↑  Carol Silverman (2012). *Romani Routes: Cultural Politics and Balkan Music in Diaspora* Oxford University Press. p. 203
3. 1 2 3 4 5  Jovana Gligorijević (17 de maio de 2012). "Nama je veselje razlog da se isplačemo". *Vreme*.
4. 1 2  "Sviđa mi se Laslo Havel". *Dani*. 22 de marzo de 2002. Arquivado dende o orixinal o 22 de setembro de 2016. Consultado o 20 de setembro de 2016.
5. 1 2 3  Philip Knox e Nathaniel Morris (8 de maio de 2012). "O father, what have you done?" Recovering the golden age of Yugoslavia's Roma music". *eurozine*. Arquivado dende o orixinal o 15 de setembro de 2016. Consultado o 20 de setembro de 2016.
6. ↑  Josh Hall (12 de agosto de 2013). "Stand Up, People! Yugoslavian Gypsy Pop Explored". *The Quietus*.
7. ↑  Lejla Mazlic (19 de maio de 2009). "When a woman is slapped, she forgets that she was the cause of it". *Human Rights House*. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2018. Consultado o 20 de setembro de 2016.
8. ↑  "Muharem Serbezovski podnio ostavku na članstvo u SBiH"". *Klix*. 14 de abril de 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Interpretando Za vencanim stolom

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3624254
* WorldCat
* VIAF: 310509152
* BNF: 15605913x
* Discogs: 876870
* Europeana: ID
* GND: 1055789790
* ISNI: 0000000058307276
* LCCN: n85123429
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 074697358

 |