Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Beneficio.
Girolamo e o cardeal Marco Corner investigan a Marco, abade de Carrara, 
co seu beneficio. Tiziano, ca 1520.
**Beneficio eclesiástico** era un cargo, dentro do clero secular que outorgaba rendas ao seu titular ou beneficiario, máis propiamente chamado **beneficiado**. Moitas veces o beneficiado non tiña necesidade de cubrir persoalmente o seu beneficio, pois podía facelo mediante un vigairo cando o titular tiña ocupacións máis altas, ou era menor de idade, ou, simplemente, non podía ou non quería desprazarse a un lugar afastado ou desagradábel por algún motivo, co que en non poucos casos os clérigos levaban unha vida pouco edificante en ambientes lonxe da súa teórica misión. Tamén se daba o caso, aínda menos xustificábel, de acumular varios beneficios.

Características
---------------

Existían diversas clases de beneficio eclesiástico: beneficio **simple/duplo**, beneficio **maior/menor** ou beneficio **regular/secular**. Había distintos tipos tamén entre os beneficios simples, como, por exemplo, a mordomía e a prestameira.

O **beneficiado** ou **beneficiario** era a persoa que posuía dereito a gozar do beneficio e a obriga de exercerlo. Dado que tal obriga podía delegarse nun vigairo, existían tamén as figuras de **beneficiario propio** e **beneficiado servideiro**.

As rendas destes beneficios adoitaban estar baseadas en impostos relixiosos como os décimos as primicias, en cobros polo exercicio do culto, como os dereitos de estola, e noutros ingresos, ás veces derivados de propiedades territoriais vinculadas ao beneficio como mans mortas. Pocurábase obviar que o dereito canónico prohibía cobrar ningunha cantidade pola administración dos sacramentos (pecado de simonía). De exercerse o cargo mediante un vigairo, este recibiría as congruas, e o resto o titular.

Era unha situación propia do Antigo Réxime e dos países católicos. A Reforma protestante, aínda que non afectou da mesma maneira ao clero regular e ao secular, exixía a presenza do titular dunha parroquia entre os seus fieis e, nalgunhas igrexas, era elixido por estes mesmos. Noutras confesións máis xerarquizadas, como o anglicanismo, a situación era similar á católica, coa diferenza de que os sacerdotes podían contraer matrimonio.

O fin dos beneficios eclesiásticos coincide co fin do Antigo Réxime nos países católicos do sur de Europa, desde a Revolución francesa e as revolucións liberais, cando se produce a desamortización e as rendas da igrexa foron asumidas polo Estado. A partir dos Concordatos os salarios do clero secular pasaron a ser subministrados por este, agás no caso de Francia, onde se produciu unha total separación da Igrexia e o Estado.

Fraseoloxía
-----------

* A frase popular *sen oficio nin beneficio* fai referencia ás persoas que non teñen medios de vida.
* Existen multitude de termos que identifican a condición eclesiástica cunha vida cómoda:
	+ O termo coenxía, en orixe o beneficio dun cóengo, pasou a ser sinónimo dun cargo moi codiciado polos seus elevados ingresos e a facilidade do seu exercicio, como equivalente a sinecura (termo mís correcto).
	+ O mesmo pasou co termo **prebenda** (sendo o significado real o beneficio eclesiástico superior das colexiatas e catedrais).
	+ A expresión *vivir como un cura* fai referencia ao mesmo.
* Unha cantiga popular galega di:

*Os curas e os taberneiros  
teñen moito parecido  
os curas, bautizan nenos  
e os btaberneiro o viño*.

Notas
-----

1. ↑  *No tener oficio ni beneficio*. Cita a Sebastián de Covarruvias: *beneficio era o nome co que se coñecían as rendas eclesiásticas, "por seren gracias feitas e conferidas polos Romanos Pontífices".*
2. ↑  León Álvarez *Vivir como un cura*, en *Sociedad y élites eclesiásticas en la España moderna*, pg. 101.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cóengo

### Ligazóns externas

* *Los beneficios eclesiásticos, como sistema abandonado, para alcanzar la autofinanciación de la iglesia católica* Arquivado 06 de maio de 2009 en Wayback Machine. en Guillermo Hierrezuelo Conde, *La autofinanciación de la iglesia católica y las demás confesiones religiosas en la libertad e igualdad religiosas*, tesis doctoral.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q274410
* BNCF: 29799
* BRE: 1875112
* MAG: 2777374296

 |