recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fiz de Nola**, ou **Fins de Nola**, foi un presbítero do século III da Campania (Italia), considerado como santo pola Igrexa Católica.

Traxectoria
-----------

Fillo dun militar sirio chamado Hermias, a súa fe cristiá levouno a repartir os seus bens entre pobres e marxinados e optar pola vocación sacerdotal. Entre os anos 249 a 251 sufriu a persecución de Decio durante a que foi encarcerado e torturado. Conseguiu liscar da cadea e vivir como un fuxido nos Apeninos onde coidou do seu bispo Máximo, só e doente, refuxiado nesas montañas.

Tras esta primeira persecución o pobo cristiá de Nola quixo proclamalo bispo, pero el refugou tal ministerio, por considerarse indigno do mesmo. El combinou o seu servizo sacerdotal de atención espiritual e axuda ao necesitado co traballo de labrego.

No ano 253 o emperador Valeriano ordenou unha nova persecución. Algúns afirman que sufriu o martirio entrementres outras versións sosteñen que logrou sobrevivir ata unha avanzada idade no ano 260. Con todo, figurou ao longo dos séculos no martiriolóxio romano.

Lenda
-----

De Fiz cóntanse anécdotas de carácter lendario. A súa primeira fuxida da cadea atribuíuse a intervención dun anxo. A súa harmonía coa natureza como fuxido nos Apeninos manifestouse en relatos que contan que as arañas tecían mestas arañeiras nas entradas dos seus refuxios para facer crer aos soldados que o perseguían que ninguén entrara alí recentemente. Como labrego, sufriu intentos de espolio por parte de bandidos que de súpeto padeceron unha forza que os obrigou a traballar nos seus labores, cando Fiz viu tal cousa agradeceulles a angueira e perdooulles a tentativa de roubo.

Significación
-------------

A súa sepultura foi moi venerada e obxecto de peregrinacións. Algunhas reliquias están en Roma e en Benevento. A súa festa celébrase o 14 de xaneiro. Hoxe en día figura no calendario romano como un confesor. Invócase contra as enfermidades dos ollos, contra o perxurio e a maledicencia contra o próximo e é protector dos animais, especialmente os animais domésticos dos labregos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fiz de Nola Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Martyrologium Romanum, Libreria Editrice Vaticana 2001 ISBN 88-209-7210-7
* The Penguin Dictionary of Saints." 3rd edition, Nova York: Penguin Books, 1993, ISBN 0-14-051312-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3742239
* WorldCat
* VIAF: 30389335
* BNE: XX1781635
* CERL: cnp00564232
* DeutscheBio: 121307700
* EBID: ID
* FAST: 1818193
* GEC: 0026383
* GND: 121307700
* LCCN: n94117416
* NKC: jx20071112004

 |
Coordenadas: 41°25′21″N 2°07′07″L﻿ / ﻿41.4225, 2.1186111111111

Vista do Tibidabo á tardiña.
O **Tibidabo** é o pico máis alto da Serra de Collserola, no municipio de Barcelona, cunha altitude de 512 metros. É popular polas súas vistas sobre a cidade e polos seus espazos naturais, que son usados con fins recreativos.

Historia
--------

A montaña do Tibidabo comezou a ser urbanizada a finais do século XIX, por iniciativa do doutor Salvador Andreu, propietario dun laboratorio farmacéutico que producía as famosas "Pastillas do Dr. Andreu". A principios do século XX abriuse a Avinguda del Tibidabo, que rapidamente se converteu en zona da clase alta barcelonesa, balizándose de belos edificios de estilo modernista construídos polos mellores arquitectos da época. En 1901 construíuse o *Tramvia Blau*, que transcorría ao longo da Avinguda del Tibidabo ata o pé do funicular que sobe á montaña.

Edificacións
------------

Templo Expiatorio do Sacro Corazón.
Na cima do Tibidabo atópanse varios edificios, entre os que destaca o **Templo Expiatorio do Sacro Corazón**. Esta igrexa, debido ao seu deseño e a súa localización no alto da montaña, e por suposto o seu nome, recordan á Basílica do Sacré Cœur do barrio parisiense de Montmartre.

O **Parque de Atraccións do Tibidabo** data de 1899 e iso convérteo nun referente histórico da cidade, xa que é o primeiro parque de atraccións de España e un dos máis antigos de Europa. Con todo, soubo adaptarse ao paso do tempo adecuando a súa oferta ás novas xeracións, pero conservando sempre a súa singularidade de parque familiar e potenciando o seu carácter educativo.

Torre de Collserola.
A **Torre de Collserola**, unha moderna antena de telecomunicacións deseñada por Norman Foster e inaugurada en 1992 con motivo dos Xogos Olímpicos de 1992, e que conta cun miradoiro na súa cima. Ten 268 m de altura e está situada no turó de Vilana (Vallvidrera).

O **pavillón de Ràdio Barcelona**, pequena obra racionalista construída entre 1926 e 1929 polo arquitecto Nicolau Maria Rubió i Tudurí. Constitúe o primeiro exemplo de racionalismo arquitectónico e a primeira emisora de radio que funcionou en España.

O **hotel Florida**, de cor branca e visible por toda Barcelona, inspirado na arquitectura americana dos anos vinte. Construído en 1925 polo arquitecto Ramon Reventós, con pinturas no seu interior de Joan Trujols.

A **Torre Pastor de Cruïlles**, edificio inspirado na arquitectura tradicional, proxectado polo arquitecto Josep Puig i Cadafalch en 1908. De cor gris escuro e unha torre cadrada nunha das súas esquinas (á beira da estrada).

A **Torre de les Aigües de Dos Rius**, segundo un proxecto do arquitecto Josep Amargós i Samaranch de 1902. É cilíndrica, de ladrillo e pedra natural coroado por unha cúpula semiesférica que contén o depósito de auga.

Tamén cabe destacar o **Observatorio Fabra** e o **encoro de Vallvidriera**.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Tibidabo *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q658271
* GEC: 0065998
* GeoNames: 3108107

 |
O torneo masculino de **baloncesto nos Xogos Olímpicos de Londres 2012** terá lugar entre os días 28 de xullo e 12 de agosto. Os países participantes poderán competir coas súas seleccións absolutas, sen límite de idade.

O vixente campión, Estados Unidos, terá a oportunidade de defender o título que acadou en 2008.

Sedes
-----

O torneo terá lugar en Londres, no novo Basketball Arena e no North Greenwich Arena.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |
| **North Greenwich Arena** Cidade: Londres, InglaterraCapacidade: **18,689** | **Basketball Arena**Cidade: Londres, InglaterraCapacidade: **12,000** |

Participantes
-------------

As 12 seleccións que participarán no torneo saíron de varios torneos previos: o Campionato Mundial de 2010, o Campionato Africano de 2011, o Campionato Americano de 2011, o Campionato de Oceanía de 2011, o Campionato Asiático de 2011, o EuroBasket de 2011, e do Torneo Preolímpico da FIBA que se levou a cabo na primeira semana de xullo de 2012.


|  |  |
| --- | --- |
| **Grupo A** | **Grupo B** |
| Estados Unidos | España |
| Arxentina | Brasil |
| Francia | Australia |
| Tunisia | China |
| Nixeria | Reino Unido |
| Lituania | Rusia |

Calendario
----------

### Primeira Fase

#### Grupo A

| Equipo | Pts | X | G | P | PF | PC | Dif |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Estados Unidos | **10** | 5 | 5 | 0 | 589 | 398 | +191 |
| Francia Francia | **9** | 5 | 4 | 1 | 376 | 378 | −2 |
|  Arxentina | **8** | 5 | 3 | 2 | 448 | 424 | +24 |
| Lituania Lituania | **7** | 5 | 2 | 3 | 395 | 399 | −4 |
| Nixeria Nixeria | **6** | 5 | 1 | 4 | 338 | 456 | −118 |
| Tunisia Tunisia | **5** | 5 | 0 | 5 | 320 | 411 | −91 |

#### Grupo B

| Equipo | Pts | X | G | P | PF | PC | Dif |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Rusia | **10** | 5 | 5 | 0 | 403 | 359 | +44 |
|  Brasil | **9** | 5 | 4 | 1 | 402 | 349 | +53 |
| España España | **8** | 5 | 3 | 2 | 414 | 394 | +20 |
| Australia Australia | **7** | 5 | 2 | 3 | 410 | 376 | +34 |
|  Gran Bretaña | **6** | 5 | 1 | 4 | 370 | 405 | −35 |
| República Popular da China China | **5** | 5 | 0 | 5 | 313 | 439 | -126 |

### Fase Final

Os 4 primeiros clasificados de cada grupo na primeira fase acadarán o pase para disputar a fase final.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Cuartos de final |  | Semifinal |  | Final |
|  |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|  |  |   |   |  |   |   |  |
|  |
|  |    **Rusia** |   **83** |
|  |  |
|  |   Lituania Lituania |   74 |   |
|  |    Rusia |   59 |
|  |  |
|  |   |   **España España** |   **67** |   |
|  |   Francia Francia |   59 |
|  |  |  |
|  |   **España España** |   **66** |   |
|  |   España España |   100 |
|  |  |
|  |   |    **Estados Unidos** |   **107** |
|  |    **Estados Unidos** |   **119** |
|  |  |  |
|  |   Australia Australia |   86 |   |
|  |    **Estados Unidos** |   **109** |
|  |  |
|  |   |    Arxentina |   83 |   |
|  |    Brasil |   77 |
|  |  |
|  |    **Arxentina** |   **82** |   |
|  |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Baloncesto en Londres 2012 *(en inglés)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fulda (homónimos).

O **río Fulda** tamén chamado en alemán *Gersfelder Wasser*, é un río de Alemaña que discorre principalmente en dirección norte polo estado de Hesse, até confluír co río Werra xunto á cidade de Hann —preto das cidades de Kassel e Gotinga— pasando entre ambas o río Weser. Ten 220 km de lonxitude.

Curso
-----

Curso e cunca do río Fulda
Os seus nacentes atópanse en Wasserkuppe, nas montañas do Rhön. Desde alí corre en dirección nordés flanqueado polas montañas Knüll, polo oeste, e as fragas Seulings, polo leste. Preto da localidade de Bebra cambia o seu curso en dirección noroeste. Logo de xuntarse co río Eder corre cara ao norte até chegar á cidade de Kassel e cambia de novo de dirección, cara ao nordés, deixando ao bosque de Kaufunger, ao leste, e os comezos do bosque de Rheinhards, ao noroeste. Finalmente conflúe co río Werra en Hann-Münden, formando ambos o río Weser.

Ao longo do seu curso atópanse as seguintes cidades e localidades:

* Gersfeld
* Fulda
* Bad Hersfeld
* Bebra
* Rotenburg
* Melsungen
* Kassel

Notas
-----

1. ↑  "Bachnamen und Siedlungsnamen in ihrem Verhältnis zu einander". *katalog.ub.uni-leipzig.de*. Consultado o 15-4-2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Fulda*** |

* Copia arquivada en Wayback Machine Videoclip (10 MB, 1:20 min) do sitio en alemán http://www.osthessen-news.de
* Datos: Q6434
* Multimedia: Fulda (río)
Coordenadas: 41°23′00″N 2°10′38″L﻿ / ﻿41.3834, 2.17716

Placa indicando a altura do Monte Tàber.
A lousa que sinala o cume.
O **Monte Tàber** é un outeiro situado no barrio Gótico de Barcelona, a 16,9 metros sobre o nivel do mar, e que acolleu o primeiro asentamento romano da nova Barcino. É difícil de percibir polas edificacións da cidade, pero a pendente dalgunhas rúas permite notar a diferenza de cota entre a cidade romana, situada sobre o montículo, e os terreos máis baixos por exemplo a baixada da Llibreteria, a baixada de Santa Eulàlia ou as escaleiras da praza da Catedral. O seu cume está sinalado por unha lousa sobre a rúa Paradís, ante a sede do Centre Excursionista de Catalunya. Dentro deste edificio tamén se atopan as columnas do templo de Augusto, vestixio de Barcino.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q549314
* GEC: 0249940

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Teatro Colón.

Interior do Teatro.
Función de Gala en 1935.
O **Teatro Colón de Buenos Aires** é un edificio cultural da capital arxentina, Buenos Aires, considerado un dos teatros máis grandes do mundo. Foi deseñado por Francesco Tamburini e Víctor Meano. Inaugurouse o 25 de maio de 1908 coa interpretación da Ópera *Aida* de Giuseppe Verdi. En novembro de 1989 foi declarado monumento histórico nacional (Decreto do Poder Executivo Nacional 1259/89).

Características
---------------

Atópase situado na Praza Lavalle San Nicolás, no mesmo lugar onde se atopaba a Estación do Parque do Ferrocarril Oeste de Buenos Aires, cabeceira da primeira liña ferroviaria da Arxentina. Con capacidade para 3.000 persoas e nunha contorna de estilo ecléctico, mestura de neorrenacentismo italiano e de barroco francés, o deseño do teatro presenta unha rica decoración en dourado e escarlata. A cúpula mostra figuras pintadas polo recoñecido artista contemporáneo Raúl Soldi.

Ao longo da súa historia o Teatro Colón albergou grandes personaxes como Arturo Toscanini, Herbert von Karajan, Renata Tebaldi, Victoria de los Ángeles, Enrico Caruso, Maria Callas, Plácido Domingo, Luciano Pavarotti, Astor Piazzolla e Mercés Eslamiada. Tamén é habitual escenario de espectáculos de ballet e, ocasionalmente, de actos oficiais e privados e de música popular. O seu status artístico está arraigado de tal forma no imaxinario colectivo arxentino que se saúda ao berro de *¡Al Colón!* aos triunfadores das máis diversas expresións culturais.

Dada a precaria situación económica arxentina, nos últimos anos o Teatro viviu horas de zozobra, sendo atacado por algúns sectores que cuestionaron o financiamento estatal do seu elevado orzamento. Desde o ano 2006 estase encarando unha remodelación integral da sala, polo cal a súa actividade será limitada e manterá as súas portas pechadas ata o 25 de maio de 2008, cando se proxecta reabrilo para o centenario da súa inauguración.

Instituto Superior de Arte do Teatro Colón
------------------------------------------

Dentro do teatro funciona este instituto que fusionou en 1960 as distintas academias de ensino que funcionaban previamente. Dítanse as carreiras de: 

* Danza Clásica.
* Canto Lírico.
* Régie.
* Dirección Musical de Ópera.
* Caracterización.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |

### Ligazóns externas

* Información e foto con respecto ao teatro Colón
* Sitio web do Teatro Colón
* O Teatro Colón de Buenos Aires, esa lenda Arquivado 23 de febreiro de 2008 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q827401
* BRE: 3896652
* GeoNames: 6957108
* MusicBrainz: ID
* Structurae: 20012383

 |
**Francisco Neira León**, ou **Francesc Neira**, nado en Muíños en febreiro de 1953, é un mecánico, sindicalista e político galego que desenvolveu a súa vida profesional e política en Cataluña.

Traxectoria
-----------

Con dez anos emigra coa súa familia a Barcelona. En 1971 empeza a traballar como mecánico na empresa MACOSA, onde se mantivo activo ata 1982. En 1974 afiliouse ao PSC (a póla catalá do PSOE) e á UGT, e en 1979 foi nomeado secretario xeral da sección de Metal da UGT de Cataluña. Como tal, tamén é membro do Comité Federal UGT-Metal.

Foi elixido deputado do PSC-PSOE pola provincia de Barcelona nas Eleccións Xerais 1982 en España, e foi vogal da Comisión de Investigación da Evolución e Situación do grupo Rumasa. Revalidou o escano nas eleccións de 1986, 1989 e 1993. e durante estas todas lexislaturas foi membro da Comisión de Economía, Comercio e Facenda e da Comisión de Política Social e Traballo.

En 1988 licenciouse en dereito e ocupouse de dirixir o gabinete xurídico da UGT. Tamén foi membro do consello nacional do PSC-PSOE, da Fundación Rafael de Campalans e representante dos sindicatos no Consello da Cidade de Barcelona.

Vida persoal
------------

Está casado e ten tres fillos.

Notas
-----

1. ↑  "Francesc Neira i León". Arquivado dende o orixinal o 18 de decembro de 2012. Consultado o 18 de decembro de 2012.
2. ↑  Ficha do Congreso dos Deputados
3. ↑  Ficha do Congreso dos Deputados
4. ↑  Ficha do Congreso dos Deputados
5. ↑  Ficha do Congreso dos Deputados
6. ↑  "Quién es quién en el nuevo Congreso de los Diputados (II). Una Cámara muy poco femenina", *ABC, 19/11/1982, p. 34-37.*
Palacio de Inverno
Palacio de Inverno e a Columna de AlexandrePalacio de Inverno e a Columna de Alexandre

O **Palacio de Inverno**, localizado no banco do río Neva, foi construído en San Petersburgo (Rusia) entre 1754 e 1762 por orde de Catarina a Grande como residencia de inverno dos tsares. O edificio, deseñado por Bartolomeo Rastrelli, é de planta rectangular, de estilo barroco ruso de mediados do século XVIII. Posúe 1.786 portas e 1.945 fiestras. Ten unha magnífica fachada.

Na actualidade alberga unha das maiores pinacotecas do mundo, o Ermitage. A galería militar, aberta en 1826, ten 332 retratos de líderes militares do exército ruso durante a invasión de Rusia por parte de Napoleón.

Logo da Revolución de Febreiro converteuse en sede oficial do Goberno provisional. Foi o principal obxectivo militar dos bolxeviques durante revolución de outubro de 1917.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Palacio de Inverno Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do museo Hermitage

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182147
* WorldCat
* VIAF: 305149294371280522342
* BRE: 2879041
* EBID: ID
* GND: 4223777-4
* Structurae: 20019117

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arquitectura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **Deutsch-Galicischen Gesellschaft** (DGG) (*Asociación Galego Alemá*) é unha asociación fundada en novembro de 1993 con sede na Universidade de Tréveris, ligada ao Galicien-Zentrum, primeiro denominado Dokumentationsstelle Galicie, desa universidade. O seu primeiro, e actual, presidente é Dieter Kremer. Entre 2003 e 2006 o seu presidente foi Alf Monjour. Conta como presidente de honra a Ramón Lorenzo .

Actividades
-----------

O obxectivo do DGG é fomentar a investigación científica en cooperación co Galicien-Zentrum da Universidade de Trier. Promove cursos de lingua galega, manifestacións artísticas e culturais en universidades, institucións e outros lugares axeitados. Para a difusión e apoio da investigación no campo dos estudos galegos publica dende 1996 a revista científica biligüe *Galicien-Magazin* e tamén conta cunha biblioteca centrada na cultura galega. Para os seus fins colabora estreitamente coa Universidade de Santiago de Compostela. Para darse a coñecer realiza regularmente o *Galicien-Tag*, presentando resultados de investigacións e estudos sobre Galicia e a lingua galega.

Notas
-----

1. ↑  Siegfried Jüttner (2008) *Anfänge des Wissenschaftsjournalismus in Spanien: der Diario de los literatos de España : Horizonte des Kulturtransfers* Peter Lang, p. 132
2. ↑  Dieter Kremer "O bo labor de Ramón" en *Ramón Lorenzo. Señor das palabras*. Xunta de Galicia, 2011, p. 86
3. ↑  Kabatek, Johannes (1998). "Das Galicische in der deutschsprachigen Romanistik in Forschung, Lehre und Institutionen". In: Briesemeister, Dietrich; Schönberger, Axel. *Bestandsaufnahme und Zukunftsperspektiven der deutschsprachigen Lusitanistik: Standpunkte und Thesen*. Frankfurt: TFM, 307-316

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1201777
* WorldCat
* VIAF: 136876101

 |
A **Idade dos Metais** é unha das dúas grandes etapas tecnolóxicas nas que tradicionalmente se subdividiu a Prehistoria euroasiática. Por definición, é o período que seguiu á Idade de Pedra e durante o cal o home comezou a fabricar obxectos de metal fundido. A existencia de procesos metalúrxicos é indispensable para establecer a adscrición dunha cultura arqueolóxica a esta etapa, xa que os metais nativos eran traballados por marteleado dende as fases iniciais do Neolítico. Seguindo este criterio, a **Idade dos Metais** comezaría coas primeiras evidencias de fundición do cobre, que son do VI milenio a. C. (na Anatolia e os montes Zagros) e acabaría coa progresiva entrada na Historia de cada rexión (en Europa isto produciuse durante o I milenio a. C.). En Mesopotamia e Exipto coincide xa co desenvolvemento da escritura e polo tanto a metalurxia alí é plenamente histórica.

Sepultura 43 da Necrópole de Varna, o primeiro ouro traballado do mundo.
Os primeiros indicios de metalurxia en Europa proceden da área dos Balcáns, a mediados do V milenio a.C. e son de orixe autóctona. Para o resto do continente as evidencias aparecen durante a segunda metade do IV milenio a.C. aínda que a súa xeneralización e o consecuente abandono da pedra como elemento básico para a fabricación de artefactos só se produciu coa chegada do ferro. Aínda que no Exipto faraónico, pola escaseza de materia prima, esta substitución nunca se produciu.

Dado que non existen rupturas no desenvolvemento das tecnoloxías metalúrxicas entre a Prehistoria, a Protohistoria e a Historia, neste artigo inclúense procesos que se deron en períodos claramente históricos.

*Liña do tempo da Idade dos Metais no Vello Mundo*

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Idade*.
2. ↑  Real Academia Española (ed.). "Idade".
3. 1 2  Fullola, Josep Mª; Nadal, Jordi (2005). *Introdución a la prehistoria. La evolución de la cultura humana* (primeira ed.). Barcelona: Ed. UOC. p. 172. ISBN 84-9788-153-2.
4. ↑  Heliodoro Núñez e Antonio Paniagua (2001). "La edad de los metales: cronología y períodos". Instituto de Tecnologías Educativas. Consultado o 17 de setembro de 2012.
5. ↑  Fullola, Josep Mª; Nadal, Jordi (2005). *Introdución a la prehistoria. La evolución de la cultura humana*. pp. 184–185.
6. ↑  "A Caixa saca dun longo esquecemento ao enigmático pobo tracio" (en español). Terra. Arquivado dende o orixinal o 28 de xuño de 2012. Consultado o 17 de setembro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Idade dos Metais*** |

### Ligazóns externas

* Tras las huellas de nuestros orígenes: La Edad de los Metales (Instituto de Tecnologías Educativas, Ministerio de Educación de España) *(en castelán)*.
Coordenadas: 28°15′50″N 16°39′53″O﻿ / ﻿28.263888888889, -16.664722222222

Pico Viejo
**Pico Viejo** ou **Montaña Chahorra** é un volcán situado na illa de Tenerife, Illas Canarias. Constitúe o segundo pico máis alto de Tenerife e Canarias tras o Teide cunha altura de 3.135 m sobre o nivel do mar.

Este edificio forma parte do complexo volcánico Pico Viejo-Teide que comezou a súa formación fai aproximadamente 200.000 anos no centro da illa. O seu cráter, duns 800 metros de diámetro, é un dos cráteres satélites que se reparten ao redor do Teide. No ano 1798 entrou en erupción e constituíu os chamados **Narices do Teide**. Esta erupción viño a ser a última das acaecidas dentro dos límites do Parque Nacional do Teide e a de maior duración das erupciones históricas de Tenerife, lanzando material volcánico durante tres meses.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pico Viejo*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2092383
* GeoNames: 2509632

 |
O **voo 152 de Garuda Indonesia** era un voo regular doméstico entre o Aeroporto Internacional Soekarno-Hatta en Iacarta e o Aeroporto Internacional de Polonia en Medan, realizado por un Airbus A300B4 con rexistro PK-GAI e operado por Garuda Indonesia.

O 26 de setembro de 1997 o voo 152, pilotado por Rahmo Wiyogo, un piloto de 42 anos con máis de 20 de experiencia en Garuda e máis de 12 000 horas de voo, e o primeiro oficial Tata Zuwaldi, ex-enxeñeiro de voos que recentemente se converteu en piloto, esnafrouse nuns bosques montañosos a 48 km de Medan en condicións de baixa visibilidade causadas pola brétema no sueste asíático de 1997. Os 234 pasaxeiros e tripulantes a bordo do avión morreron no desastre. O lugar do impacto estaba nun barranco preto da vila de Buah Nabar, no distrito de Sibolangit ao sur de Medan.

O voo 152 é o peor accidente cun único avión ocorrido en Indonesia e foi o accidente aéreo con máis mortes no ano 1997.

Notas
-----

1. ↑  Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident Airbus A300B4-220 PK-GAI Medan-Polonia Airport (MES)". *aviation-safety.net*. Consultado o 2019-09-25.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3503541
* ASN: 19970926-0

 |
**Exilona** foi a derradeira raíña da Hispania visigoda.

Traxectoria
-----------

Casada co rei visigodo Rodrigo, cando queda viúva no ano 711 e tempo despois é apreixada por Abd al-Aziz ibn Musa que a toma por esposa, converténdose a si mesmo en rei de Hispania. No ano 716 morre en circunstancias descoñecidas.

Algúns historiadores sosteñen que se fixo musulmá, adoptando o nome de Umm Asim «a nai de Asim» polo nacemento dun home. Con todo, segundo fontes cristiás, Exilona continuaría practicando a relixión católica. De acordo coa Crónica do Pacense, a influencia de Exilona sobre Abd al-Aziz ibn Musa inquietaría aos musulmáns pola posibilidade de que este se puidese acabar convertendo ao cristianismo. Este feito motivaría o seu asasinato por orde do Califa de Damasco, Suleimán, quen mandou a Sevilla a cinco oficiais para lle dar morte.

As lendas sen fundamento histórico din que o foi unha doncela criada na corte de Toledo, onde compartiu xogos de adolescencia con Paio, e de aí entroulles a afección do un polo outro, primeiro, e ao pouco un amor subido, pero esta relación non terminaría en lexítima unión, Paio houbo de abandonar a corte de Toledo para seguir ao seu señor e futuro rei Rodrigo fuxido a raíz do asasinato do seu pai por orde de Vitiza.

Notas
-----

1. ↑  Fonte *Diccionario Larousse*
2. ↑  *De Numancia a Trafalgar*, Autor: Olaizola José Luis - Ediciones Temas de Hoy S.A. (THA), 2004, edición 1ª (2004), Paseo de Recoletos Madrid, ISBN 84-8460-368-7, Pág 34

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2731971
* DBE: egilona

 |
O **voo 611 de China Airlines** era un voo regular de pasaxeiros entre o antigo Aeroporto Internacional Chiang Kai-shek (hoxe en día aeroporto internacional de Taiwán Taoyuan), en Taiwán, e o aeroporto internacional de Hong Kong. O 25 de maio de 2002 o Boeing 747-209B que operaba a ruta desintegrouse no aire debido a reparacións defectuosas, e estrelouse no estreito de Taiwán a 43 km ao nordés das illas Penghu, dous minutos despois da engalaxe. Morreron as 225 persoas que ían a bordo. A rotura no aire foi causada por unhas reparacións mal realizadas 22 anos antes. En 2018 aínda era o peor accidente de aviación ocorrido en Taiwán.

O accidente foi particularmente preocupante para o particularly disturbing to the public as the Taipei–Hong Kong route was among the most heavily traveled international air routes in the world; it was so profitable that it was even referred to as the "Golden Route."

Accidente
---------

O avión engalou ás 15:08 local time (07:08 UTC) e tiña que chegar a Hong Kong ás 16:28 HKT (08:28 UTC). A tripulación estaba formada polo capitán Ching-Fong Yi de 51 anos, o primeiro oficial Yea Shyong Shieh de 52, e o enxeñeiro de voo Sen Kuo Chao de 54. Os tres pilotos tiñan moita experiencia, o capitán e o primeiro oficial tiñan máis de 10 000 horas de voo, e o enxeñeiro tiña máis de 19 100 horas.

Ás15:16 o aviónfoi autorizado a trepar ao nivel de voo 350 (uns 11 000 m). Ás 15:33 o avión desintegrouse no aire e perdeuse o contacto.

Chang Chia-juch, o viceministro taiwanés de Transporte e Comunicacións, dixo que dous avións de Cathay Pacific na zona recibiron sinais do indicador-localizador de emerxencia do aparello accidentado. Os 206 pasaxeiros e 19 tripulantes a bordo morreron.

Notas
-----

1. ↑  "China Airlines". *web.archive.org*. 2002-08-06. Archived from the original on 06 de agosto de 2002. Consultado o 2018-12-17.
2. ↑  Bradsher, Keith (2002-05-26). "Taiwanese Airliner With 225 Aboard Crashes in Sea". *The New York Times* (en inglés). ISSN 0362-4331. Consultado o 2018-12-17.
3. ↑  "All 225 feared dead in Taiwan air crash". *CNN*. Consultado o 2018-12-17.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q435806
* ASN: 20020525-0

 |
Coordenadas: 40°13′02″N 6°50′50″O﻿ / ﻿40.217289, -6.84736

Torre da homenaxe
O **castelo das Ellas** (*Castelu das Ellas* en lagarteiro) é unha fortaleza situada na localidade homónima do val de Xálima en Estremadura.

Historia
--------

En novembro de 1302 o rei Fernando IV doou o seu territorio á Orde de Alcántara e quedou baixo a encomenda de Salvaleón. O castelo construíuse durante o século XV e reformouse no XVI. Como sede, dende 1455, dunha das encomendas da Orde de Alcántara logrou unha salientable importancia e no século XVII, durante a guerra con Portugal, foi un enclave estratéxico, porén quedou parcialmente destruído. 

### Conservación

A partir do século XVIII viviu unha progresiva decadencia e acabou por quedar nun estado de ruína pola falta de conservación. En 2005 o concello, o seu propietario, investiu preto de 80.000 euros na súa consolidación e restauración. 

En 1976 o castelo declarouse Monumento Histórico Artístico e atópase so a protección da declaración xenérica do Decreto de 22 de abril de 1949, e máis a Lei 16/1985 sobre o Patrimonio Histórico Español. Do castelo consérvanse as súas dúas torres, unha prismática e outra redonda, e vestixios da muralla, ademais de parte do peche do recinto principal que forma parte das tapias do actual cemiterio, que se sitúa no que era o recinto interior do castelo. Parte das pezas labradas do catelo utilizáronse para enmarcar as sepulturas.

Notas
-----

1. ↑  Riobó Sanluís, Benxamín e Sartal Lorenzo, Miguel Anxo (2004). *Fala e cultura d'Os tres lugaris*. Toxosoutos. p. 52.
2. ↑  "Resolución de 18 de junio de 2021, de la Consejería de Cultura, Turismo y Deportes, por la que se incoa expediente para dar nueva configuración al bien de interés cultural "Castillo de Eljas", de la localidad de Eljas (Cáceres), con categoría de monumento". *Boletín Oficial del Estado* (289). 3 de decembro de 2021.
O **accidente do SNCASE Languedoc de Aviaco de 1958** ocorreu o día 4 de decembro de 1958 cando un SNCASE Languedoc de Aviaco esnafrouse na montaña La Rodilla de la Mujer Muerta, na Serra de Guadarrama, morrendo as 21 persoas que ían a bordo. O avión estaba operando un voo doméstico regular entre o aeroporto de Vigo e o aeroporto de Madrid-Barajas.

Avión
-----

O aparello accidentado tratábase dun catrimotor francés SNCASE Languedoc con número de serie 28 e rexistro EC-ANR.

Accidente
---------

O avión engalou do aeroporto de Vigo ás 15:40 do 4 de decembro de 1958 con destino Madrid. Ás 17:15 instruíuselle aos pilotos que contactasen coa torre de control de Barajas e continuase no nivel de voo 95. Nos seguintes cinco minutos o avión esnafrouse contra a montaña de 1999 metros La Rodilla de la Mujer Muerta, na Serra de Guadarrama. Os cinco tripulantes e 16 pasaxeiros a bordo morreron. A busca do avión viuse obstaculizada pola severa climatoloxía, con brétema, neve, fortes ventos e chuvia torrencial.

A causa do accidente foi que o piloto voaba demasiado baixo mentre intentaba descender para saír de condicións de formación de xeo. Un erro de navegación puido contribuír a que se producise o sinistro.
Un dos falecidos foi o exfutbolista Ramiro Paredes Ramos.

Notas
-----

1. ↑  "No llegó a su destino el tetramotor "Languedoc" que salió ayer tarde del Campo de Peinador con dirección al Aeropuerto de Barajas". *El Correo Gallego*. 5 de decembro de 1958. p. 1.
2. 1 2  Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident SNCASE SE.161 Languedoc EC-ANR Guadarrama Mountains". *aviation-safety.net*. Consultado o 2022-04-01.
3. ↑  21 killed in Spanish air crash". *The Times*. No. 54328. London. 8 de decembro de 1958. col D, p. 8.
O **voo 11 de Air Bagan** era un servizo regular doméstico en Myanmar, dende Yangon ata Heho. O día 25 de decembro de 2012 o Fokker 100 que operaba a ruta estaba intentando aterrar no aeroporto de Heho cando golpeou paus da luz e esnafrouse nunha estrada, acabando nun campo de arroz onde se incendiou. Árbores nos dous lados da estrada fixeron que as ás se separasen. O avión levaba 65 pasaxeiros, dos cales un morreu e nove resultaron feridos. Un motorista foi golpeado polo avión e morreu e outra persoa en terra resultou ferida. A causa do accidente aínda non está clara; informouse de que os pilotos intentaran aterrar o avión na estrada por un erro, pero unha testemuña dixo que o avión xa estaba ardendo antes de esnafrarse. Os pilotos resultaron feridos e recibiron tratamento hospitalario.

Dous británicos, un coreano e dous estadounidenses estaban entre os pasaxeiros feridos.

Investigación
-------------

As caixas negras do avión foron enviadas á Oficina de Seguridade de Transporte Australiana para a súa análise. O Ministro de Información de Myanmar dixo que os pilotos confundiran unha estrada coa pista do aeroporto en condicións de densa brétema e aterraron o avión nun campo de arroz.

Notas
-----

1. 1 2  "Bagan F100 near Heho on Dec 25th 2012, landed on road outside airport". *The Aviation Herald*. Consultado o 2019-01-12.
2. ↑  Preiss, Alana Schetzer, Stephen Cauchi, Benjamin (2012-12-26). "'I reckon this might be it': plane crash horror". *The Sydney Morning Herald* (en inglés). Consultado o 2019-01-12.
3. ↑  Eimer, David (2012-12-26). "British man injured in Burma plane crash" (en inglés). ISSN 0307-1235. Consultado o 2019-01-12.
4. ↑  "Air Bagan crash verdict cites pilot error". *The Myanmar Times* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2019. Consultado o 2019-01-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1767634
* ASN: 20121225-0

 |
**Juan José Vidal Noya**, coñecido como **Cheché Vidal**, nado en Vigo o 29 de maio de 1959, é un exfutbolista, enxeñeiro mecánico e empresario venezolano, de orixe galega. 

É neto do xornalista e futbolista galego Xoán Noya e fillo do exfutbolista internacional Douglas Vidal.

Traxectoria
-----------

### Orixes

Naceu nunha familia vencellada ao fútbol polas dúas ramas. Por parte paterna é fillo do futbolista internacional con Venezuela Douglas Vidal, mentres que súa nai Violeta era filla de Xoán Noya, que fora futbolista en Galicia, e irmá de Luis Noya e Rodolfo Noya, tamén futbolistas. 

### Como futbolista

Xogaba de lateral dereito e triunfou no Deportivo Italia, na Primeira División de Venezuela, sendo elixido Mellor Futbolista de Venezuela en 1979 e Mellor Deportista de Venezuela ao ano seguinte. Entre 1981 e 1983 xogou no equipo da Universidade de Boston, onde estaba estudando. Foi elixido no terceiro mellor equipo dos Estados Unidos en 1981, e mellor xogador do equipo e da Greater Boston League. Perdeu a tempada 1982 por unha lesión de xeonllo, e tras a súa volta non conseguiu recuperar o seu nivel. Con todo, foi elixido mellor xogador universitario do país en 1983. En 1997 foi incluído no Salón da Fama da Universidade de Boston.

#### Selección nacional

Coa selección de Venezuela obtivo a medalla de prata nos Xogos Centroamericanos e do Caribe de Medellín de 1978. Formou parte da selección na Copa América de 1979, e competiu nos Xogos Olímpicos de Moscova de 1980. Gañou a medalla de ouro nos Xogos Centroamericanos e do Caribe da Habana en 1983.

### Carreira tecnolóxica

Licenciado co título de enxeñeiro na Universidade de Boston, foi vicepresidente de tecnoloxía e membro do Comité de Dirección do Comité Organizador da Copa Mundial de Fútbol de 1994 nos Estados Unidos. Ao final do Mundial, creou e desenvolveu o sitio web FIFA.com, recoñecido historicamente como o primeiro portal oficial dunha federación deportiva en Internet. Para iso, fundou a súa propia empresa nos Ánxeles, California. Ademais de FIFA.com, creou os servizos en liña da Conmebol, CONCACAF, CAF, USSF, e varias outras federacións de fútbol, e tamén as de clubs como o Manchester United e o FC Barcelona, e de grandes eventos deportivos mundiais como os Xogos Olímpicos de Atlanta 1996, o Mundial de Francia 1998, o Mundial de Rugby 1999 ou a Eurocopa 1996.

Notas
-----

1. ↑  "All-America Awards". *nscaa.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de agosto de 2006. Consultado o 14 de abril de 2021.
2. 1 2  "Hall of Fame". *goterriers.com* (en inglés). Consultado o 14 de abril de 2021.
3. ↑  "FIFA goes on-line on the Internet". *FIFA* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 14 de abril de 2021. Consultado o 14 de abril de 2021.
4. ↑  "Currículum de Cheché Vidal". *fair-competition.org* (en inglés). Consultado o 14 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cheché Vidal: Pionero cibernético - El Universal.
* Perfil en Transfermarkt.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5089029
* Sports Reference: juan-jose-vidal-1
* Transfermarkt: 438046

 |
*Este artigo refírese á «Generación del 36» de escritores en castelán, non confundir coa «Xeración do 36» de poetas galegos.*
A chamada ***Generación del 36*** foi un grupo de escritores en lingua castelá.

Compoñentes
-----------

Entre os seus membros estaban, entre outros, os poetas Miguel Hernández, Leopoldo Panero, Dionisio Ridruejo, Luis Rosales, Arturo Serrano Plaja, Luis Felipe Vivanco, Rafael Duyos, Gabriel Celaya e José María Luelmo.

Entre os prosistas inclúese a María Zambrano, Antonio Rodríguez Moñino, José Antonio Maravall, Antonio Sánchez Barbudo, Enrique Azcoaga, Eusebio Garci Luengo, José Ferrater Mora, Ricardo Gullón etc.

Incorporáronse máis tarde José Luis Cano, José Luis Aranguren, Dionisio Ridruejo, Pedro Laín Entralgo, Julián Marías, José Manuel Blecua e Ramón de Garciasol.

Notas
-----

1. ↑  Artigo *Xeración do 36* da EGU (nota: a EGU contén dous artigos de título idéntico: *Xeración do 36*. Un refírese á *Generación del 36* de escritores en castelán e o outro á *Xeración do 36* de poetas galegos )

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Moure Mariño, Luis; *La generación del 36: Memorias de Salamanca y Burgos* (1989).
* Artigo *Generación del 36* da Enciclopedia Universal Micronet

### Outros artigos

* Xeración do 36
O **voo 883 de Aero Caribbean** era un servizo doméstico regular de pasaxeiros dende Santiago de Cuba ata A Habana. O día 4 de novembro de 2010 o ATR 72-212 que operaba a ruta esnafrouse na provincia cubana Sancti Spíritus, matando aos 61 pasaxeiros e 7 tripulantes a bordo.

Avión
-----

O aparello implicado no accidente era un ATR 72-212, con rexistro CU-T1549, usado por Aero Caribbean dende outubro de 2006. Foi entregado novo en 1995 ao seu primeiro dono, Simmons Airlines e despois operou con Continental Express. A compañía cubana Aero Caribbean foi o seu terceiro propietario tras mercalo en 2006.[3] Segundo o fabricante, o avión acumulara case 25 000 horas de voo en máis de 34 500 ciclos. Aero Caribbean pertence na súa totalidade ao goberno de Cuba.

Accidente
---------

O voo orixinouse en Santiago de Cuba. O aparello engalou do aeroporo Santiago Maceo de camiño á Habana ao redor das 16:50 hora local (20:50 UTC). Era a derradeira saída do aeroporto antes de que pechase pola chegada do furacán Tomas. Ás 17:42 o avión esnafrouse preto da cidade de Guasimal, na provincia de Sancti Spíritus, a uns 340 km ao sueste da Habana, despois de realizar unha chamada de emerxencia. Testemuñas dixeron que o avión estaba "voando baixo e parecía inestable... derramando fume e lume", antes de escoitar un estoupido.

As instalacións médicas en Guasimal foron postas en alerta para preparatse para recibir aos pacientes. Porén, na medianoite se lles dixo que se retiraran xa que non se esperaban superviventes.

O accidente é o peor cun ATR 72 implicado, xunto co voo 4184 de American Eagle, os dous con 68 mortos.

Notas
-----

1. 1 2  Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident ATR 72-212 CU-T1549 Guasimal, Sancti Spiritus Province". *aviation-safety.net*. Arquivado dende o orixinal o 08 de novembro de 2010. Consultado o 2018-12-31.
2. 1 2 3 4  "Rescuers find black box of crashed Cuban plane". *Reuters* (en inglés). 2010-11-05. Consultado o 2018-12-31.
3. ↑  "Aero Caribbean CU-T1549 (ATR 42/72 - MSN 459) (Ex EC-HBU N12903 ) | Airfleets aviation". *www.airfleets.net*. Consultado o 2018-12-31.
4. ↑  *Flight International*, 27 de marzo de 2007
5. ↑  "No survivors in Cuba plane crash". *BBC News* (en inglés). 2010-11-05. Consultado o 2018-12-31.
6. ↑  "Aerocaribbean AT72 near Guasimal on Nov 4th 2010". *The Aviation Herald*. Consultado o 2018-12-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q282999
* ASN: 20101104-0

 |
O **Castelo de Rothesay** localízase en Rothesay, na illa de Bute, no centro da rexión de Rothesay, Argyll e Bute, en Escocia.

Erguido no século XII, aínda que hai quen afirma que xa existía unha fortificación en 1098, ten unha longa e estreita asociación cos reis Stewart, es Escocia, que darían orixe á Casa de Stuart.

Ten unha historia turbulenta desde que, en 1230, foi capturado por invasores viquingos, foi palco da morte de Roberto III de Escocia en 1406, e destruído na Rebelión de Argyll en 1685.

No final do século XIX, tivo inicio a súa restauración co patrocinio do terceiro Marqués de Bute. Máis recentemente, en 1961, o castelo foi entregado á organización *Historic Scotland*.

Destaca pola súa infrecuente planta circular e por ser un dos poucos, no país, que aínda está rodeado por un foxo. Accédese por barco, a partir da baía de Wemyss.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Castelo de Rothesay*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q866902
* EBID: ID

 |
O **Centro Torrente Ballester** é un centro cultural ferrolán, creado en 1993 no antigo Hospital do Hospicio de Ferrol na rúa Concepción Arenal. Leva o nome do famoso escritor local Gonzálo Torrente Ballester. Trátase dun centro multidisciplinar de mostra de arte contemporánea. Nel realízanse numerosas exposicións que teñen que ver co cinema, a pintura, a arquitectura e outras disciplinas da arte e pretenden atraer a Ferrol ós amantes da cultura. Son de especial interese as obras e espectáculos de pequena escala que se realizan na súa capela frecuentemente.

É de propiedade municipal e dende hai uns anos cabe a posibilidade de celebrar as vodas civís alí, ademais de no Concello.

Historia
--------

No século XVIII, nun marco de toma de conciencia social das necesidades sanitarias, erixiuse na localización do ruinoso Hospital de Peregrinos da Idade Media, o Hospital de Caridade. O inmoble tivo como fundador a Dionisio Sánchez Aguilera. Este ilustre enxeñeiro militar, co obxectivo de obter o financiamento que precisaba para o hospital, creou en 1780 a Congregación da Caridade , da que foi Irmán Maior ata a súa morte.

O edificio foi deseñado polo propio fundador e comezou a construírse o 29 de xuño de 1783. A estrutura da edificación consiste nunha planta cadrada, con dous andares e un patio central. Con todo, non sería ata o ano 1792 cando, a raíz das obras de ampliación, se levantaría ó seu carón a capela da Virxe da Boa Viaxe. Esta pequena igrexa posúe unha planta de cruz latina de factura moi sinxela e unha fachada neoclásica.

Notas
-----

1. ↑  dbe.rah.es (ed.). "Dionisio Sánchez Aguilera" (en castelán). Consultado o 19 de marzo de 2020.
2. ↑  descubreferrol.es (ed.). "Descubre Ferrol". Consultado o 19 de marzo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Centro Torrente Ballester (CTB) en Visit Ferrol.
*Xuízo Final* de Michelangelo, na Capela Sistina.
O **Xuízo Final** ou o **Día do Xuízo Final** é a denominación relixiosa da fin do mundo, na que toda a humanidade será xulgada polos seus actos.

Nas crenzas cristiás é un día no que Deus xulgará todos os seres humanos e creará a nova terra segundo a Apocalipse, a cal será gobernada polo mesmo Deus dende a Nova Xerusalén. Esta crenza inspirou numerosas representacións artísticas.

Xudaísmo
--------

No xudaísmo, a crenza no xuízo final susténtase en varias pasaxes bíblicas (da Biblia hebrea ou Tanakh), coma o relativo ao Val de Josafat (*Yehoshaphat*, que significa en hebreo "Yahve xulga").

Cristianismo
------------

*O xuízo final*, de Giovanni Bernardino Azzolino, no Colexio da Nosa Señora da Antiga de Monforte de Lemos.
Segundo a escatoloxía cristiá, no día do Xuízo Final, tras a segunda vinda de Xesucristo e a resurrección da carne, toda a humanidade será xulgada segundo as súas obras.

Entre os textos neotestamentarios que describen ese momento están o Evanxeo de Mateu (cp. 24 e 25), o Evanxeo de Marcos (cp. 13), o Evanxeo de Lucas (cps. 17 e 21) e a Apocalipse. Sexa ou non o autor deste último texto o mesmo que o do Evanxeo de San Xoán, si parecen estar relacionados ambos os dous no seu interese pola ampliación da concepción escatolóxica propia do cristianismo primitivo: se o Evanxeo de Xoán comeza cun principio no Verbo (o "Logos"), na Apocalipse (20, 7-15) descríbese o Xuízo Final, e a chegada da Nova Xerusalén. Non obstante, a lectura do libro da Apocalipse realizábase orixinariamente como a esperanza dun cristián na caída de Roma e no final da persecución contra os primeiros cristiáns. A súa inclusión nos libros canónicos supuxo o cambio de interpretación, pasando de ser profético a ser tamén alegórico.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Last Judgment" *Encyclopædia Britannica* *(en inglés)*.

### Outros artigos

* Harmaguedón
* Resurrección
* Milenarismo
* Dagor Dagorath
* Xuízo de Osiris

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xuízo Final Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* McHugh, J. (1910). General Judgment. *The Catholic Encyclopedia*. Nova York: Robert Appleton Company.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1821239
* BNCF: 27190
* BRE: 4168493
* EBID: ID
* GEC: 0239944
* LCCN: sh85070918
* NKC: ph188877
* PSH: 7845

 |
**Álvaro García Diéguez**, nado na Coruña o 5 de marzo de 1959, é un director de banco e profesor universitario galego. Dende 2023 é o presidente do Deportivo da Coruña.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Ciencias Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela e realizou un mestrado en Mercadotecnia Empresarial pola Universidade Politécnica de Madrid. Traballou durante décadas no sector financeiro, ocupando entre outros os cargos de director de deseño y desenvolvemento de negocio de Caixa Galicia (2005-2010), director de negocios especializados de Novacaixagalicia (2011-2015), director de operacións de Novagalicia Banco e director xeral da sección de seguros de Abanca (2015-2023). Foi tamén profesor da Facultade de Economía e Empresas da Universidade da Coruña. En 2023 foi nomeado presidente do Deportivo da Coruña por Abanca, propietaria do club.

Notas
-----

1. 1 2  "Álvaro García Diéguez, novo presidente do RC Deportivo". 17 de setembro de 2023. Consultado o 17 de setembro de 2023.