**Dión Crisóstomo** (Δίων Χρυσόστομος), **Dión de Prusa** ou **Dión Cocceio**, nado en Prusa (hoxe Bursa, Turquía) ca. 40 e finado ca. 120, foi un orador, escritor, filósofo e historiador grego do Imperio romano que floreceu no século I. Consérvanse oitenta dos seus *Discursos*. O seu sobrenome Χρυσόστομος significa en grego literalmente «boca de ouro».

Traxectoria
-----------

Naceu en Prusa, (actual Bursa), na provincia romana de Bitinia (actualmente parte do noroeste de Turquía). A súa data de nacemento considérase comprendida entre o 40 e o 45. Converteuse nun cínico e un estoico, e considéraselle parte da segunda escola sofista de filósofos gregos. Aparentemente viviu en Roma durante o reinado de Tito, pois escribiu sobre unha escandalosa relación que o emperador tivo co púxil Melancomas. Foi crítico co emperador Domiciano, quen o expulsou de Roma, Italia e Bitinia no 82 por aconsellar a un dos seus parentes conspiradores. Durante o seu exilio aparentemente viaxou amplamente polo Imperio, a miúdo vestido con farrapos e realizando labores manuais. Despois de que Domiciano fose asasinado no 96, dise que Dión falou a un campamento de tropas romanas amotinadas e persuadiunos para que aceptasen a vontade do pobo romano. Baixo o reinado do emperador Nerva terminou o seu exilio e adoptou máis tarde o apelido Cocceio paia honrar o apoio prestado por el, cuxo nome completo era Marco **Cocceio** Nerva. Tras a morte de Nerva fíxose amigo íntimo do emperador Traxano. Nos seus últimos anos Dión regresou a Prusa, onde aparentemente tivo certo status, pois hai rexistros da súa participación nun preito sobre renovación urbana sobre o 111. Crese que morreu algún tempo despois de 112, posibelmente entre 115 e 120.

Os seus *Discursos* cobren un amplo rango de temas e parecen ser versións escritas das súas charlas. Algúns destes poden ser preparados para representalos a Traxano en ocasións especiais. Os temas inclúen a monarquía, o estilo de vida de Dióxenes de Sinope, o vicio e a virtude, a liberdade, a escravitude, a riqueza, a avaricia, a guerra, a hostilidade e a paz, o bo goberno e outras cuestións morais. Tamén razoou fortemente contra permitir a prostitución.

Foi contemporáneo de Plutarco, Tácito e Plinio o Novo. Aínda que non escribiu sobre os cristiáns como tales, a súa filosofía foi considerada un paralelo moral coa de Paulo de Tarso, e indica que os primeiros gregos cristiáns recorreron ás filosofías cínica e estoica cando desenvolvían a súa fe. Sendo un estoico, tamén avogaba por vivir de acordo coa natureza e levar unha vida sinxela.

Non debe confundirse con Dión Casio, neto seu, que tamén foi un historiador dos romanos, nin co bispo do século IV Xoán Crisóstomo de Antioquía.

Notas
-----

1. ↑  Dión Crisóstomo: *Discursos*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Dión de Prusa. *Discursos. Obra completa*. Madrid: Editorial Gredos.

1. *Discursos I-XI*. Intr. trad. y notas de G. Morocho Gayo. Rev.: J. P. Oliver Segura. ISBN 9788424912659.
2. *Discursos XII-XXXV*. Intr. trad. y notas de G. del Cerro Calderón. Rev.: A. Pérez Jiménez. ISBN 9788424913885.
3. *Discursos XXXVI-LX*. Intr. trad. y notas de G. del Cerro Calderón. Rev.: H. Rodríguez Somolinos. ISBN 9788424918453.
4. *Discursos LXI-LXXX*. Intr. trad. y notas de Gonzalo del Cerro Calderón. ISBN 9788424922580.

* E. Amato, *Xenophontis imitator fidelissimus.* *Studi su tradizione e fortuna erudite di Dione Crisostomo tra XVI e XIX secolo*, Alessandria: Edizioni dell'Orso, 2011.
* E. Amato, *Traiani Praeceptor.* Studi su biografia, cronologia e fortuna di Dione Crisostomo, Besançon: PUFC, 2014.
* *Deu von Prusa. Der Philosoph und sein Bild* [Discourses 54-55, 70-72], ed. by H.-G. Nesselrath, introduction, critical edition, commentary, translation, and essays by E. Amato et ao. Tübingen: 2009.

### Ligazóns externas

* Biografía na *Enciclopedia Columbia*, 6.ª ed. 2001; en inglés.
* Roma bajo mejores emperadores (96–180), por Sanderson Beck; en inglés.
* Dión Crisóstomo: *Contra a opinión común sobre a toma de* *Troia.*
	+ Texto bilingüe grego - francés, con introdución e anotacións neste idioma, no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011). Ed. en París, 1752.
* Dión Crisóstomo: *A* *eubeana* *ou O cazador.*
	+ Texto francés no sitio de Philippe Remacle. Ed. en París, 1841.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q334457
* WorldCat
* VIAF: 100906841
* BAV: ADV11276274
* BIBSYS: 90174876
* BNE: XX903415
* BNF: 12126132c
* BRE: 1957253
* BVMC: 32015
* CANTIC: a10479442
* CERL: cnp00088687
* CiNii: DA01516064
* DeutscheBio: 11867966X
* EBID: ID
* FAST: 36269
* GEC: 0022526
* GND: 11867966X
* ICCU: CFIV061344
* ISNI: 0000 0001 2283 5285
* LCCN: n79059104
* NDL: 001101909
* NKC: jn20040528001
* NLA: 35063624
* NLG: 17976
* NTA: 069905894
* OL: OL289969A
* openMLOL: 420980
* PTBNP: 85564
* SELIBR: 183847
* SNAC: w6zx09rd
* SUDOC: 029691575
* Treccani: dione-crisostomo

 |

{{ORDENAR:Dión Crisóstomo}