**Amalos**, **Amelos** ou **Amelungos** (en alemán: *Amaler* e, en latín: *Amali*) foi a denominación dunha dinastía dos godos que, posteriormente, se converteron na casa real dos ostrogodos (tamén chamados *grutungos*) e fundaron o reino ostrogodo de Italia. O vocábulo deriva de *Amalungen* ("os incansables" ou os "heroes do traballo"), aínda que segundo outras fontes, significaría "os celestiais".

Sur de Suecia (Scandza): zona orixe dos godos

Orixe xenealóxica
-----------------

A oriixe e historia dos Amalos foi descrita na obra *Gética* de Xordanes, na que se presenta unha xenealoxía das 19 xeracións de gobernantes desta dinastía, dende o seu fundador Gapt até Vitixes (reinado 536-540), que se uniu en casamento a Matasunta:

> 
> 
> Agora o primeiro destes heroes, como eles mesmoss relatan nas súas lendas, era Gaute, que xerou Hulmul. E Hulmul xerou Augis; e Augis xerou a quen foi chamado Amal, de quen provén o nome de Amalos. Ese Amal xerou Hisarnis. Hisarnis, xerou Ostrogoda, e Ostrogoda xerou Hunuil, e Hunuil á súa vez xerou Atal. Atal xerou Aquiulfo e Odulfo. Agora Aquiulfo xerou Ansila e Ediulfo, Vultulfo e Hermenerico. E Vultulfo xerou Valaravano e Valaravano xerou Vinitario. Vinitario, ademais xerou Vandalario; Vandalario xerou Teodomiro e Valamiro e Videmiro; e Teodomiro xerou Teodorico. Teodorico xerou Amalasunta; Amalasunta xerou Atalarico e Matasunta de seu marido Eutarico, cuxa raza foi así unida á dela en parentesco.
> 
> O supracitado Hermenerico, o fillo de Aquiulfo, xerou Hunimundo, e Hunimundo xerou Torismundo. Agora Torismundo xerou Berimundo, Berimundo xerou Veterico e Veterico, á súa vez, xerou Eutarico, que casou con Amalasunta, e xerou Atalarico e Matasunta. Atalarico morreu nos anos da sús infancia, e Matasunta casou con Vitixes, de quen ela non tivo fillo. Ambos foran levados xuntos por Belisario para Constantinopla. Cando Vitixes pasou dos asuntos humanos, Xermano, o patricio, un curmán do emperador Xustiniano, tomou a Matasunta en casamento e a fixo unha patricia ordinaria. E dela el xerou un fillo, tamén chamado Xermano. Após a morte de Xermano, ela decidiu permanecer viúva.
> 
>

Historia
--------

Os Amalos convertéronse, posteriormente, na principal dinastía ostrogoda e crearon o reino ostrodogo de Italia e Panonia.

Segundo a *Gética*, algún tempo despois da migración dos godos dende Gotiscandza (actual zona sur de Suecia) até Escitia (actual Ucraína) baixo Filimero, os ostrogodos (grutungos) comezaron a ser gobernados polos Amalos, mentres que os visigodos (tervíngos) o foron polos Baltos. Os amalos seguiron sendo unha destacada familia ostrogoda, especialmente durante o reinado de Hermanarico no século IV. Durante este período, os hunos baixo Balamber atacaron os godos e fixeron aos grutungos os seus vasalos. Os Amalos continuaron reinando baixo soberanía huna e participaron na batalla dos Campos Cataláunicos baixo Atila, o huno (434-453).

Trala morte de Atila, os irmáns Teodomiro (reinado 451-474/475), Valamiro (reinado 451-465) e Videmiro (reinado 451-473), rebeláronse contra os hunos, derrotándoos na batalla de Nedao e conseguindo a independencia para a súa xente. Tras iso, foron reasentados en Panonia co consentimento do emperador Marciano (r. 450–457) e fundaron un reino federado na rexión. Teodorico o Grande (reinado 474–526), fillo de Teodomiro, no 493, fundaría o Reino Ostrogodo de Italia, e cara ao 494, uniu a dinastía ostrogótica e visigótica co matrimonio da súa filla Teodegoda con Alarico II (reinado 484–507) do Reino visigodo de Toledo, e desa unión naceu Amalarico (reinado 511–531).

Máis tarde, no 515, uníronse as dúas ramas existentes de Amalos casando a súa outra filla Amalasunta con Eutarico.

### Reis amalos

* Hermanarico, rei dos grutungos, ca 370
* Sixerico, rei dos cisigodos, 415
* Teodomiro, rei dos ostrogodos, até 474
* Teodorico o Grande, rei dos ostrogodos, 474–526
* Atalarico, rei dos ostrogodos, 526–534
* Teodato, rei dos Ostrogodos, 534–536

Presenza na literatura
----------------------

No *Nibelungenlied* (en galego, *Canción dos Nibelungos*) e noutros poemas épicos medievais xermánicos, os seguidores de Teodorico de Verona (en alemán, *Dietrich von Bern*) son coñecidos como amelungos. Noutros casos, son interpretados como o nome dos devanceiros de Teodorico. Nas *Kaiserchronik* (en galego*, Crónicas dos emperadores*), tamén se refiren á familia de Teodorico como Amelungos, e nunha carta do bispo Meinardo de Bamberg, así como nos *Quedlinburger Annalen (*en galego, Anais de Quedlinburg), o propio Teodorico emprega a verba *amelungo* para se referir a el mesmo.

Notas
-----

1. ↑  Pascual (1871), p. 501
2. ↑  Luzán (1776), p. 104
3. 1 2  Jordanes (551), XIV. 79-82.
4. ↑  Martindale (1980), p. 1069
5. ↑  Wolfram (1990), p. 261
6. ↑  Bury (1923), XII. 454-455
7. 1 2  Cameron & Ward-Perkins & Whitby (2001); p. 112
8. ↑  Hodgkins (1891), p. 253
9. ↑  McConnell (2013), p. 51-52
10. ↑  Massmann (1854), p. 942
11. ↑  Kramarz-Bein (1996), p. 245
12. ↑  Teodorico de Verona (1953), p. 12

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cameron, Averil; Ward-Perkins, Bryan; Whitby, Michael (2001). *The Cambridge Ancient History, Volume 14 - Late Antiquity: Empire and Successors, A.D. 425-600* (en inglés) (3ª ed.). Cambridge / Nova york: Cambridge University Press. ISBN 978-0521325912.
* Hodgkins, Thomas (1891). *Theodoric the Goth: the barbarian champion of civilization* (en inglés). Londres / Nova York: G. P. Putnam's sons.
* Kramarz-Bein, Susanne (1996). *Hansische Literaturbeziehungen: Das Beispiel der Þhiðreks saga und verwandter Literatur* (en alemán). Berlín / Nova York: Walter de Gruyter. ISBN 3-11-015022-0.
* Luzán, Ignacio de (1776). "Disertación sobre el origen y patria de los godos". *Memorias de la Real Academia de la Historia* (en castelán) **I**. Madrid: Imprenta de Sancha. pp. 99–140.
* Martindale, J.R. (1980). *The prosopography of the later Roman Empire - Volume 2. A. D. 395 - 527* (en inglés). Cambridge / Nova York: Cambridge University Press. ISBN 978-0521201599.
* Massmann, Hans F. (1854). *Der Kaiserchronik dritter Theil: 1,4,3* (en alemán). Druck und Verlag von Gottfr.
* Pascual, Agustín (1871). "Palabras españolas de índole germánica". *Revista de España* (en castelán) (Madrid: Imprenta de José Noguera) **XXI**: 498–509.
* Teodorico de Verona (1953). *Le cycle de Dietrich: morceaux choisis* (en francés). París: Aubier-Montaigne.
* Wolfram, Herwig (1990). *History of the Goths* (en inglés). Berkeley, Os ánxelees / Londres: University of California Press. ISBN 9780520069831.
* Xordanes (551). *Gética (De origine actibusque Getarum)* (en latín). Constantinopla. Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2008. Consultado o 28 de decembro de 2019.

### Outros artigos

* Godos
* Baltos
* Lista de reis ostrogodos