| Pereiras (xénero *Pyrus*) |
| --- |
| Pereiras comúns en flor. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Rosidae |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | Rosaceae |
| Subfamilia: | Spiraeoideae |
| Tribo: | Pyreae |
| Xénero: | ***Pyrus***L. |

 |
| Especies |
| Véxase: Selección de especies |

***Pyrus***, as **pereiras**, son un xénero de árbores froiteiras pertencentes á familia das rosáceas, a mesma á que pertencen as maceiras. O xénero ten arredor de 30 especies con froitos carnosos. O seu cultivo está moi espallado, principalmente para a obtención do froito, chamado pera. É orixinario da zona temperada de Europa e Asia. Ao longo dos séculos seleccionáronse variedades a partir das pereiras bravas europeas de montaña (*Pyrus pyraster*) e as especies de pereiras asiáticas.

En Galiza atopamos unha especie espontánea nos montes: a pereira brava (*Pyrus cordata*) (que dá unhas periñas miúdas denominadas peros), ademais das variedades de pereira doméstica que atopamos en pomares de todo o país dende tempos ben antigos.

Descrición
----------

As pereiras acostuman adoptar forma arbórea. Son árbores de tamaño mediano, que acadan de media 10–17 m de alto, a miúdo cunha coroación alta e estreita; unhas poucas especies son arbustivas. A pereira brava é unha arboriña pero pode acadar os 20 metros de alto, que é o que tamén poden acadar algunhas variedades cultivadas. As especies máis miúdas teñen o seu límite nos 12 metros, como ocorre coa pereira de follas de amendoeira (*Pyrus amygdaliformis*) e a pereira das neves (*Pyrus nivalis*). A casca das pereiras é parda escura, con placas nodosas e oblongas na pereira común e con gretas transversais e lonxitudinais na pereira brava. Dentro deste ton, hai especies coa casca pardo cinsenta máis clara (como a pereira nashi (*Pyrus pyrifolia*)) e outras que o teñen máis escuro, coma a pereira de follas de amendoeira ou a das neves. Acada a cor negra na pereira de follas de salgueiro (*Pyrus salicifolia*).

Unha característica das pólas ou gromos das pereiras bravas é que son espiñentas, malia non ocorrer nas pereiras domésticas. As follas son alternas e de formas variadas, mais en termos xerais podemos dicir que son ovais, pecioladas e agudas. A lonxitude das follas na pereira común sitúase entre os 3 e os 8 cm. As da pereira brava adoitan ser miúdas, menos de 4 cm. As maiores son as da pereira nashi que chegan até os 10 centímetros. O bordo acostuman ser finamente serrado, porén algunha especie carece de tales dentes, coma a *Pyrus salvifolia*.

Flores da pereira.As flores das pereiras agrúpanse en corimbos. Son hermafroditas, pentámeras e de cor branca. Os estames son purpúreos, o que en moitas especies dan un matiz rosado ao aspecto da árbore florida como na pereira brava (*Pyrus cordata*) e pereira do Himalaia. Os froitos son pomos de forma arredondada ou piriforme, comestíbeis e son máis grandes e carnosos nas variedades cultivadas que nas bravas. Nestas últimas acostuman ter uns 4 cm, así ocorre na pereira brava na das neves. Porén, noutras son bólas miudiñas (chamadas peros), de 2 cm, como ocorre na pereira brava galega, a pereira do Himalaia e tamén na nashi.

Distribución e hábitat
----------------------

Casca da nashi (*P. pyrifolia* var. *culta*).
Casca da pereira brava de montaña *(P. pyraster).*
Por mor ao seu cultivo para a produción de peras, trátase dunhas árbores moi estendidas. As pereiras son orixinarias das rexións temperadas e costeiras de Eurasia, dende o occidente europeo até Asia, pasando polo norte de África. A pereira cultivada en pomares prefire zonas de clima máis ben fresco e húmido, mais con veráns calorosos. Para que prospere ben o cultivo cómpre unha zona aberta e ben drenada, polo que non é unha árbore apropiada para vales fechados, sombrizos, lamacentos ou anubrados. A especie de pereira favorita para a produción de peras comestíbeis na China é a Nashi. A pereira brava de montaña (*Pysrus pyraster*) prefire bosques e matogueiras en zonas de media montaña, xunta carballos e lamigueiros. Pódeselle atopar dende as chairas até as montaña. Na zona alpina medran pereiras bravas até os 850 msnm.

Na Península Ibérica as plantacións de *Pyrus communis* nas súas variedades cultas (cultivada) atópanse nas provincias de Lleida, Badaxoz, Huesca, Valencia, Castelló e Zaragoza. A pereira brava de montaña (*Pyrus pyraster*) medra nas zonas montuosas, acompañando os bosques de faias e carballos, e non coincide coa oliveira. En Galiza é frecuente a especie de pereira brava (*Pyrus cordata*), que se dá en toda a beiramar atlántica.

Taxonomía
---------

Pereira de Callery (*P. calleryana*) con follas outonizas.
*Pyrus* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum 1: 479–480*, no ano 1753. A especie tipo é a pereira doméstica: *Pyrus communis* L.

Selección de especies
---------------------

O xénero *Pyrus* ten unhas 30 especies. Da pereira común *Pyrus communis* proceden a meirande parte das variedades que se cultivan para a produción de peras. Esta especie orixinouse en Europa do Leste e procede da *Pyrus nivalis* e da *Pyrus caucasica*.

Flor e follas da pereira de follas de salgueiro pénsil (*P. salicifolia* var. *pendula*).
* *Pyrus amygdaliformis* – Pereira de follas de amendoeira. (De Italia até Bulgaria)
* *Pyrus armeniacifolia*
* *Pyrus austriaca* – Pereira austríaca (Centro de Europa)
* *Pyrus balansae*
* *Pyrus betulifolia*
* *Pyrus boissieriana*
* *Pyrus bourgaeana* – Pereira ibérica (Península Ibérica, Marrocos)
* *Pyrus calleryana* – Pereira de Callery (Centro e Sur da China)
* *Pyrus caucasica* (De Grecia oriental até o Cáucaso)
* *Pyrus communis* – Pereira común
	+ *Pyrus communis* subsp. *communis*—Pereira europea (inclúe os cultivares Pera d'Anjou, Pera Williams ou Bartlett e Pera Bosc).
	+ *Pyrus communis*  subsp. *caucasica* (sin. *P. caucasica*)
	+ *Pyrus communis subsp. pyraster* — Pereira brava de montaña (sin. *Pyrus pyraster*)
* *Pyrus cordata* (sin. *P. communis* var. *cordata*) – Pereira brava (Vertente atlántica: Galiza, Asturias, Bretaña, Inglaterra)
* *Pyrus cossonii* – Pereira alxeriana
* *Pyrus dimorphophylla*
* *Pyrus elaeagrifolia* (Sueste de Europa, Crimea, Tunisia).
* *Pyrus fauriei*
* *Pyrus gharbiana*
* *Pyrus glabra*
* *Pyrus hondoensis*
* *Pyrus kawakamii*
* *Pyrus koehnei*- Pereira perenne do sur da China e Taiwán
* *Pyrus korshinskyi*
* *Pyrus lindleyi*
* *Pyrus magyarica* (Hungría)
* *Pyrus mamorensis*
* *Pyrus nivalis* – Pereira das neves (Dende Italia até Romanía)
* *Pyrus pashia* – Pereira afgá ou do Himalaia (Afganistán, China occidental)
* *Pyrus persica*
* *Pyrus phaeocarpa*
* *Pyrus pseudopashia*
* *Pyrus pyraster* – Pereira brava de montaña (Europa, Asia Occidental), sin: *Pyrus communis subsp. Pyraster*.
* *Pyrus pyrifolia* – Nashi (Oeste e centro da China)
* *Pyrus regelii*
* *Pyrus rossica* (Centro da Rusia europea)
* *Pyrus salicifolia* – Pereira de follas de salgueiro (Cáucaso e norte de Irán)
* *Pyrus salvifolia* (Europa)
* *Pyrus serrulata*
* *Pyrus syriaca*
* *Pyrus ussuriensis* (Nordés de Asia)
* *Pyrus xerophila*

Entre os híbridos máis frecuentes cómpre citar:

* *Pyrus × bretschneideri* – Pereira branca chinesa, tamén clasificada coma unha subespecie de *Pyrus pyrifolia*
* *Pyrus x lecontei*
* *Pyrus x michauxii* - Pereira de Michaux.
* *Pyrus × serrulata*
* *Pyrus × sinkiangensis*- híbrido entre *P.* ×*bretschneideri* e *Pyrus communis*
* *Pyrus ×phaeocarpa*

Usos
----

Pereiras
Froito dunha pereira europea *Clapps Favorite*.
As pereiras cultívanse especialmente polo seu froito carnoso e zumarento, ben para consumo fresco, ben para procesalo como sidra de pera, obtida da pereira das neves ou para elaborar conservas, compotas e marmeladas.

En Galiza dende a antigüidade a pereira brava (*Pyrus cordata*) usouse como patrón para enxertar a pereira europea doméstica e ultimamente tamén para a pereira asiática. O tamaño miúdo da pereira brava galega confírelle á árbore resultante certo ananismo, que unido á súa boa ancoraxe e adaptabilidade tanto a terreos secos como húmidos faina unha seria competidora do marmeleiro como patrón.

Tamén son usadas as pereiras coma ornamentais en parques e xardíns, sobre todo determinadas especies, como a de salgueiro especialmente os exemplares péndulos.

Da pereira obtense tamén madeira para a fabricación de instrumentos musicais por mor da dureza, gran e peso relativamente lene.

Etnoloxía
---------

As pereiras téñense cultivado en Galiza dende a antigüidade polo valor nutritivo do seu froito, algúns refráns:
*Algún día a miña pereira hame dar peras. Deus me dea a pereira e a min á súa beira. Ti amósame a pereira, que quero estar á súa beira cando teña peras*.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de xullo de 2013. Consultado o 28 de febreiro de 2013.
2. ↑  *Pyrus* en Trópicos
3. ↑

* Gregor Aas e Andreas Riedmiller: *Gran Guía de la Naturaleza*, editorial Everest, tradutor Eladio M. Bernaldo de Quirós, ISBN 84-241.2663.5, 4.ª edición, 1993.
* Owen Johnson e David More: *Árboles: guía de campo*, editorial Omega, tradutor Manuel Pijoan Rotger, ISBN 13: 978-84-282-1400-1, 2006.
* "Peral", *Gran Enciclopedia Ilustrada*, ediciones Danae, S.A. 1981. ISBN 84-7505-275-4. Tomo 15.
* "PERAL", *Enciclopedia de Ciencias Naturales*, editorial Bruguera, S.A. 1967. Volume 4.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pyrus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Pereira común
* Pereira brava

### Ligazóns externas

* Información sobre o cultivo da pereiras en infoagro.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q434
* AAT: 300375178
* BNCF: 24148
* BRE: 2855600
* EBID: ID
* GND: 4006940-0
* LCCN: sh85099008

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 194247
* APNI: 75432
* Dyntaxa: 1006578
* EOL: 29920
* EPPO: 1PYUG
* FloraBase: 22626
* FoC: 127801
* GBIF: 2986532
* iNaturalist: 58736
* IPNI: 34002-1
* IRMNG: 1332631
* ITIS: 25294
* NBN: NHMSYS0000462196
* NCBI: 3766
* POWO: ID
* Soortenregister: 121280
* Tela Botanica: 102597
* Tropicos: 40021515
* PLANTS: PYRUS
* VASCAN: 1608
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D031989

 |