recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Emilio Canda Pérez**, nado en Ribadavia en 1911 e finado en Madrid o 10 de outubro de 1998, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Emilio Canda Adán. Foi redactor-xefe de *Vida Gallega* dende 1929 e, logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, redactor-xefe e director do periódico falanxista ourensán *Rumbo* (1937), que despois cambiou o seu nome a *Arco*. Dirixiu a revista pontevedresa *Mar*, de Ediciones Céltiga, foi un dos fundadores, e despois director de *Finisterre* (1943) con Sabino Torres e Celso Emilio Ferreiro e en 1945 fundou a revista *Ciudad* que tamén dirixiu. Trasladouse a Madrid, dirixiu a revista *Crítica* e en 1954 fundou e dirixiu *Ilustración Gallega*. Como autor dramático estreou en Vigo en 1940 a comedia *Maese Recuerdo* e obtivo o Premio Nacional de Teatro en 1965 pola comedia *Caminos de Damasco*. Tamén foi guionista de cine.

Obras
-----

### Teatro

* *En un cuarto de hora. Comedia en tres actos*, 1941.
* *Caminos de Damasco. Comedia dramática en dos actos*, 1965.

### Ensaio

* *Consigna. Memorias de un Alférez Provisional*, 1942.

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Moreno en 1952.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en ABC

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Filmografía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413405
* WorldCat
* VIAF: 29738576
* BNE: XX1228181
* BNF: 140848236
* IMDb: nm0133673
* ISNI: 0000 0000 7823 5185

 |
**Fibras de Rosenthal**. Tinguidura hematoxilina-eosina amosando as estruturas alongadas eosinofílicas nun caso de astrocitoma pilocítico. Aumento do 400%
A **fibra de Rosenthal** é un feixe groso e alongado, cunha contorna irregular e forma de espiral eosinofílico que aparece na tinguidura hematoxilina-eosina do cerebro perante a presenza de gliose de longa evolución, ás veces tumores, e nalgunhas alteracións metabólicas.
Son características tamén do astrocitoma pilocítico cerebeloso, tamén coma resposta cerebral reactiva ao craneofarinxioma ou ás cavidades sirínxeas, e coma consecuencia da doenza de Alexander nas zonas periventriculares e subpiais.

Composición
-----------

As fibras poden ser atopadas en procesos astrocíticos, e crese que son grupos de filamentos intermedios de proteínas.
Os seus compoñentes inclúen proteína ácida fibrilar glial.

Notas
-----

1. ↑  *Compendio de patoloxía estrutural e funcional* Robbins e Cotran. 7.ª edición. Editorial Elsevier
2. ↑  Tanaka KF, Ochi N, Hayashi T, Ikeda E, Ikenaka K (2006). "Fluoro-Jade: new fluorescent marker of Rosenthal fibers". *Neurosci. Lett.* **407** (2): 127–130. PMID 16949206. doi:10.1016/j.neulet.2006.08.014. Consultado o 15 de xaneiro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1541620
* MAG: 2779983919

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0333731

 |
As orixes da **historia urbana** de Shanghai son tardías e humildes para se tratar dunha cidade chinesa: durante a dinastía Song, no século XI, aparece coma unha pequena e illada aldea de pescadores. A súa situación no medio do delta do río Yangtzé provocou o atraso. Localización que, paradoxalmente, co tempo vai resultar privilexiada e motivo da súa ascensión ata se converter nunha das maiores metrópoles do planeta. 

Shanghai coa muralla Ming a beira do Huangpu.
No ano 1553 (dinastía Ming), a entón pequena cidade rodéase dunha muralla para se defender dos piratas xaponeses que de cando en vez a atacan. Era naqueles tempos un porto de cabotaxe máis, a beira dun brazo do delta, o río Huangpu, preto da costa do Mar do Leste da China. A estrutura urbana é a tradicional malla ortogonal do urbanismo chinés aínda que a muralla que a rodea sexa circular.

Ata o século XIX, a cidade prospera co algodón que cultívase nos seus arredores. Fóa de murallas só crecen os arrabaldes portuarios cara ao río.

No 1842 vaise producilo acontecemento decisivo da historia de Shanghai: coa sinatura do Tratado de Nanjing que pon fin as guerras do opio, China debese abrir ao comercio exterior e facilitar o asentamento das potencias coloniais en cinco portos. O máis preeminente pola súa excepcional posición vai ser o de Shanghai. A primeira concesión, a británica, vaise desenvolver ao norte da cidade amurallada chinesa ata o río Wusong, pequeno tributario do Huangpu.

Desta maneira orixinal, coma un agregado de cidades, configúrase a Shanghai cosmopolita de comezos do século XX: a concesión francesa, a americana, a xaponesa e alemá, a internacional en fin. Todas bordeando o Huangpu pola beira oeste, onde se constrúen os peiraos do activo porto e, dando servizo a todos eles e facendo de fachada da cidade, aparece a grande avenida coñecida coma o Bund.

Xusto enfronte, na beira leste, unha zona de pendellos e fábricas, vaise producir o último acto do espectacular crecemento urbano de Shanghai. Como cidade abandeirada das transformacións da economía chinesa ao capitalismo, o distrito de Pudong estase a converter nestes últimos vinte anos nunha visión do futuro. Rañaceos, aeroporto, o tren mais rápido do mundo, de levitación magnética (maglev) e a exposición universal do 2010 .

Notas
-----

1. ↑  "Mapa". Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2005. Consultado o 29 de setembro de 2005.
2. ↑  "Mapa". Arquivado dende o orixinal o 13 de xuño de 2007. Consultado o 23 de outubro de 2007.
3. ↑  "Foto". Arquivado dende o orixinal o 16 de abril de 2016. Consultado o 20 de xaneiro de 2009.
4. ↑  Artigo en inglés
5. ↑  "Foto". Arquivado dende o orixinal o 26 de novembro de 2005. Consultado o 02 de outubro de 2005.
6. ↑  Mapa

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Historia de Shanghai*** |

### Outros artigos

* Conurbación do Delta do Yangtzé

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2602497
* LCCN: sh85121107

 |
**Ficha catalográfica** (*index card* en inglés), é unha ficha que contén a información bibliográfica necesaria para identificar e localizar un libro ou outro documento na colección dunha biblioteca.

Estrutura e funcionamento
-------------------------

 Exemplo de catálogo de fichas catalográficas.
 Exemplo de ficha catalográfica.Están feitas de papel resistente, de 7,5 cm de alto por 12,5 cm de ancho - dimensións estandarizadas internacionalmente, ten un burato no centro da marxe inferior, a través do cal se engancha ao caixón do arquivo cando se arquiva. As marxes defínense co fin de facilitar a identificación dos datos, sendo: a primeira marxe comezando no espazo 11; o segundo no espazo 13 e o terceiro comezando no espazo 15.

En xeral, unha ficha catalográfica usada nun catálogo de biblioteca contén unha descrición bibliográfica, un punto de acceso e un número de chamada.

A descrición bibliográfica contén información sobre o documento representado pola ficha, no caso dun libro, por exemplo, a descrición bibliográfica ten información como o título do libro, os nomes dos autores, tradutores, ilustradores, etc. edición, o lugar de publicación, o nome da editorial e a data de publicación.

O punto de acceso é un nome que pode representar a un dos responsables do documento, por exemplo, o autor dun libro, o tema tratado no documento, o título do propio documento, o título das partes do documento ou mesmo o título da colección ou serie da que forma parte o documento.

O número de chamada é un código, na maioría dos casos formado por caracteres alfanuméricos (letras e números), que permite localizar de forma única o documento na colección dunha biblioteca ou nunha rede de bibliotecas. Cando se agrupan, as fichas de catálogo constitúen un catálogo de fichas.

As follas do catálogo tamén se poden utilizar para a análise e interpretación dos datos recollidos durante unha busca bibliográfica. Realízase por cada libro ou documento un formulario no que se recolle a clasificación por autores, a clasificación dos conceptos contidos no material e a definición das principais categorías de análise. As partes deste tipo de rexistro son: documento (tipo), clasificación, contido (resumo do contido do documento) e análise de datos.

Nalgúns países, por exemplo no Brasil, as follas do catálogo son obrigatorias en todas as publicacións por lei.

Notas
-----

1. ↑  "bUSCatermos; ficha catalográfica". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-08-26.
2. ↑  "Lei N. 10.753, de 30 de outubro de 2003". 2003. Consultado o 18 dez. 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ficha catalográfica Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

SANTOS, Gildenir Carolino; RIBEIRO, Célia Maria; FAGUNDES, Giocondo. *Acrônimos, siglas e termos técnicos*: arquivística, biblioteconomia, documentação, informática. Campinas, SP: Átomo, 2003. 277 p.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1553001
* AAT: 300426454

 |
**FileZilla** é un software libre e multiplataforma, consistindo do FileZilla Client e do FileZilla Server. Os binarios están dispoñibles para Windows, Linux e Mac OS X. Soporta FTP, SFTP, e FTPS (FTP sobre SSL/TLS). No 18 de abril de 2011, o Filezilla Client era a sétima descarga máis popular de tódolos tempos en SourceForge.net. O soporte para SFTP (SSH File Transfer Protocol) non está implementado no Filezilla Server.

O código fonte de Filezilla está aloxado en SourceForge.net e o proxecto foi nomeado como Proxecto do Mes en novembro de 2003.
A pesar da similitude do nome con Mozilla, FileZilla non ten relación co Proxecto Mozilla.

Notas
-----

1. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q300662
* Framalibre: filezilla

 |
A **filariose** constitúe un grupo de enfermidades parasitarias nos humanos e en animais, polo xeral tropicais, causada pola infestación de filarias, nematodos da orde dos espirúridos, superfamilia dos filarioideos, que son transmitidos en forma de larvas ou microfilaria aos vertebrados por un artrópodo, xeralmente mosquitos das familias dos culícidos ou dos flebotómidos, ou por moscas da familia dos tabánidos, despois do cal as larvas localízanse en lugares adecuados para convertérense en adultos.

Historia
--------

Pénsase que a filariose linfática fixo sufrir aos humanos desde hai 1 500 a 4 000 anos, pero a data precisa da súa orixe é descoñecida. A primeira referencia clara da enfermidade aparece na literatura da Grecia antiga, cando os especialistas daquela discutían o diagnóstico da filariose linfática en comparación co diagnóstico de síntomas similares que presentaba a lepra.

A primeira documentación dos síntomas ocorreu no século XVI, cando Jan Huygen Linschoten escribiu sobre a enfermidade na súa exploración de Goa. Pouco despois, a exploración doutras zobas de Asia e África deron lugar a reportes sintomáticos adicionais. Pero non foi senón até séculos posteriores cando se desenvolveu un mellor entendemento do ciclo da enfermidade.

En 1866 Timothy Lewis, traballando sobre a obra de Jean-Nicolas Demarquay e Otto Henry Wucherer, fixo a conexión entre as microfilarias e a elefantíase, comezando unha investigación quepor último, levou á explicación da parasitose. Pouco despois, en 1876, Joseph Bancroft descubriu a forma adulta do verme e, finalmente, en 1877, o seu ciclo de vida, incluíndo o artrópodo vector, que xa fora teorizado por Patrick Manson, quen procedeu a demostrar a presenza do verme nos mosquitos. Manson, incorrectamente, fixo a hipótese de que a enfermidade transmitíase por contacto coa pel e a auga onde os mosquitos depositaban seus ovos. No ano 1900 George Carmichael Low determinou o método de transmisión real ao descubrir a presenza do verme na probóscide do mosquito vector.

Notas
-----

1. ↑  filariose no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  Center for Disease Control and Prevention. "Lymphatic Filariasis". Consultado o 25 de febr eiro de 20210.
3. ↑  "Lymphatic Filariasis Discovery". *web.stanford.edu*. Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2021. Consultado o 25 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Filarioideos
* *Loa loa*

### Ligazón externa

* Filariose linfática na web da OMS

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q815753
* BNCF: 43867
* BNF: 11992506n
* EBID: ID
* JSTOR: filariasis
* LCCN: sh85048190
* MAG: 2777629521

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DOID: DOID:1080
* KEGG: H02028
* MeSH: D005368
* MeSH: C03.335.508.700.750.361
* Orphanet: 2034
* Patientplus: lymphatic-filariasis

 |
Coordenadas: 36°59′00″N 10°036′00″L﻿ / ﻿36.98333, -10.60000

Golfo de Tunes
O **golfo de Tunes** (en árabe: ***خليج تونس***) é un golfo do mar Mediterráneo localizado no noroeste de Tunisia, que se estende uns 70 km, entre o cabo Sidi Ali El Mekki (a poucos quilómetros ao leste de Ghar El Melh) e o cabo Eddar Rass (ou cabo Bon *stricto sensu*), a uns quilómetros ao norte de El Haouaria, situado na punta nordeste da península do mesmo nome.

A cidade de Tunes, a capital do país, encóntrase no extremo sur do golfo, ao igual que unha serie de asentamentos que se estableceron nos últimos tres milenios.

Notas
-----

1. ↑  John William Norie (1831). *New Piloting Directions for the Mediterranean Sea, the Adriatic, or Gulf of Venice, the Black Sea, Grecian Archipelago, and the Seas of Marmara and Azof*. London: J. W. Norie & Co. p. 349.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1143820
* WorldCat
* VIAF: 245679354
* GEC: 0515639
* GeoNames: 2464466
* TGN: 1112494

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **emblema de Israel** está representado en campo de azur, por unha menorá rodeada por dúas póla de oliveira, unha a cada lado, e a palabra *Israel* escrita en lingua hebrea (ישראל) debaixo dela.

Historia
--------

Ao crearse o Estado de Israel en 1948, precisaba dun emblema oficial para demostrar a súa soberanía ante comunidade de estados. O emblema oficial foi aprobado nove meses despois, o 10 de febreiro de 1949, e dende entón aparece en documentos oficiais, a nivel presidencial e nos edificios públicos de Israel.

Durante o proceso de deseño do emblema, moitas das propostas incluíron os símbolos que se consideraron apropiados para representar ao pobo xudeu. Para evitar a imitación de emblemas de países europeos e crear un único, buscáronse antigos símbolos visuais de épocas de soberanía xudía en Eretz Israel. Mentres que a bandeira foi creada na diáspora, o emblema foi deseñado xa en Israel. O emblema tiña que incorporar elementos de significado simbólico. O proceso de deseño foi longo, xa que o carácter de emblema debía conter tanto os valores relixiosos e rituais, como as normas seculares e de soberanía.

Foi entón que o Consello Provisional do Estado anunciou un concurso para deseñar o emblema do Estado. Finalmente, o deseño escollido baséase na proposta presentada por Gabriel e Maxim Shamir, con elementos inspirados noutras propostas, como a de Oteh Walisch, a de W. Struski e Itamar David e a de Yerachmiel Schechter.

Simbolismo
----------

A menorá é un símbolo do xudaísmo dende hai 3.000 anos, xa que figuraba no antigo Templo de Xerusalén, e representado no escudo baseándose nun relevo que figura no Arco de Tito. En canto ás pólas de oliveira, simbolizan a paz.

Versións
--------

* Usado nos sitios web oficiais do Goberno
* Usado na web oficial do Primeiro Ministro
* Usado na web do Knesset
* Usado na web da Corte Suprema
* Usado na web da Corte Suprema

* Emblema e estandarte do Presidente
* O selo do Mossad usa a menorá do escudo

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Israel
* Bandeira de Israel
Rubens, *Filemón e Baucis*.
**Filemón e Baucis** foron dúas personaxes mitolóxicas, *os habitantes máis compasivos do seu pobo*. O poeta latino Ovidio cóntanos a historia da parella no libro VIII das súas Metamorfoses. Eles acolleron a Zeus e a Hermes disfrazados con farrapos e déronlles acubillo. Por iso Zeus permitiulles traballar para el e, no momento de morrer, fixérono os dous ao mesmo tempo para que ningún sufrise polo outro, transformados en árbores.

Mito
----

Filemón e Baucis foron unha parella moi pobre que vivían na zona de Frixia. Zeus observaba que por aqueles territorios existía un gran número de familias que vivían en humildes chozas, pero eran pouco hospitalarios cos visitantes que por alí pasaban. Anoxado pola falta de amabilidade destes, decidiu investigar un pouco. Disfrazouse, xunto co seu axudante Hermes, cuns horribles farrapos vellos para dar un aspecto o máis pobre posible, e así foron visitando todas as casas, obtendo sempre un trato desagradable, excepto nunha das chozas, a de Filemón e Baucis.

Eles acolleron o máis amablemente posible a estes farrapentos que chamaron á súa porta. Déronlles auga para lavarse e o banquete máis suntuoso que podían ofrecerlles. Mentres transcorría a comida, os esposos observaron con admiración como os alimentos nunca se esgotaban. Entón a parella deduciu que os seus hóspedes eran, en realidade deuses inmortais. Despois do ágape, Zeus e Hermes mostráronse co seu auténtico aspecto e conduciron ao matrimonio ao máis alto dun outeiro, desde o que se enxergaba toda a rexión. Dende alí puideron ver como a súa choza se transformaba nun grande pazo, que serviría de templo para os deuses. Ademais, en agradecemento, Zeus díxolles a Filemón e á súa muller que lles concedía todo canto quixeran, e estes pediron converterse en sacerdotes do templo. Por outra parte, Zeus enviou un gran diluvio á rexión, cuxos habitantes pereceron totalmente, salvo a parella.

Zeus cumpriulles os seus desexos, viviron ao coidado do templo moito tempo e, á hora de morrer, transformáronse en árbores á vez: a Filemón en carballo e a Baucis en pexego. Dende entón, ambos permaneceron xuntos para sempre coas pólas entrelazadas.

Notas
-----

1. ↑   *(en latín)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Diluvio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q637209
* WorldCat
* VIAF: 72448862
* BRE: 4712108
* CERL: cnp00500840
* EBID: ID
* GND: 128613629
* Treccani: bauci

 |
**ExPASy** é un portal de recursos bioinformáticos xestionado polo Instituto Suízo de Bioinformática (*Swiss Institute of Bioinformatics*, SIB) e en particular polo SIB Web Team. É un portal integrado e extensible no que se poden acceder a moitas fontes científicas, bases de datos e ferramentas de software de diferentes áreas das ciencias da vida. Os científicos poden acceder a unha ampla gama de recursos de moi diferentes dominios, como a proteómica, xenómica, filoxenia/evolución, bioloxía de sistemas, xenética de poboacións, e a transcritómica. Cada un dos recursos (bases de datos, ferramentas informáticas descargables baseadas en páxinas web) albérganos de forma descentralizada distintos grupos do SIB e institucións asociadas. Un só portal web proporciona un punto de entrada común a un amplo rango de recursos desenvolvidos e operados por moitos grupos diferentes do SIB e institucións externas. O portal presenta unha función de busca dos recursos seleccionados. Internamente, a dispoñibilidade e uso dos recursos está monitorizada. O portal está pensado tanto para o seu uso por expertos coma por persoas non familiarizdas cun dominio específico das ciencias da vida, e a nova inerface da web proporciona unha guía visual para os novatos no uso de ExPASy.

Historia
--------

Orixinalmente, ExPASy denominábase **Ex**pert **P**rotein **A**nalysis **Sy**stem, Sistema de Análise de Proteínas Experto, e actuaba como un servidor proteómico para analizar secuencias e estruturas de proteínas e información de electroforese en xel bidimensional (electroforese Page 2D). Entre outras cousas, ExPASy referencia a base de datos sobre coñecementos sobre sucuencias de proteínas, UniProtKB/Swiss-Prot, e o seu suplemento anotado por computador, UniProtKB/TrEMBL.

ExPASy foi a primeira páxina web das ciencias da vida.

O 5 de abril de 2007 ExPASy fora consultada mil millóns de veces desde que se instalou o 1 de agosto de 1993.

Notas
-----

1. ↑  Gasteiger, E.; Gattiker, A; Hoogland, C; Ivanyi, I; Appel, RD; Bairoch, A (2003). "ExPASy: The proteomics server for in-depth protein knowledge and analysis". *Nucleic Acids Research* **31** (13): 3784–8. PMC 168970. PMID 12824418. doi:10.1093/nar/gkg563.
2. ↑  ExPASy: SIB Bioinformatics Resource Portal

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q905689
* MAG: 175260984

 |
Debuxo do libro maior dun guerreiro cheyenne montado realizando un "golpe que conta" cunha lanza a un guerreiro crow desmontado, década de 1880.
Entre os pobos indíxenas das chairas de América do Norte, un **golpe que conta** é unha tradición guerreira para gañar prestixio fronte ao inimigio na batalla. É unha das formas tradicionais de mostrar valentía ante un inimigo e implica intimidalo, e, espérase, convencelo para que admita a derrota, sen ter que matalo. Estas vitorias pódense lembrar, rexistrar e relatar entón como parte da tradición oral, escrita ou das historias pictóricas da comunidade.

Precedentes históricos
----------------------

Historicamente, calquera golpe asestado contra o inimigo contaba como un "golpe que conta", mais os actos máis prestixiosos incluían tocar a un guerreiro inimigo cunha man, un arco ou un *pau de golpe* e escapar ileso e sen prexudicar ao inimigo, agás o seu orgullo ferido.

Tocar o primeiro inimigo en morrer na batalla ou tocar as obras defensivas do inimigo considerábase "golpe de conta" ao igual que, nalgúns pobos, simplemente cabalgar cara a un inimigo, tocalo cun pau curto e afastarse ileso. Contar golpes ás veces tamén implicaba roubar as armas dun inimigo ou os cabalos atados no seu campamento. Tradicionalmente esíxese risco de lesións ou morte para contar o golpe. Escapar ileso mentres se conta o golpe considérase tradicionalmente un honor máis alto que ser ferido no intento.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Plenty Coups and Linderman, *Plenty-Coups, Chief of the Crows*, 2002, p. 31.
2. ↑  "Counting Coup. Counting What?" *Antiques Roadshow*, WGBH.
3. ↑  Mercedes Mejía. "Campfire Stories: 'Counting coup' and a warrior's unbreakable pride" (text introduction to a broadcast story from Potawatomi elder Colin Wesaw), Michigan Public Radio, 14 de agosto de 2018.
4. ↑  "COUNTING COUP". *Encyclopedia of the Great Plains Indians*. University of Nebraska–Lincoln, 2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Plenty Coups and Linderman, Frank Bird. *Plenty-Coups, Chief of the Crows.* Lincoln, Neb.: University of Nebraska Press, 2002.

* Portal:Pobos indíxenas de América
Penny Black, o primeiro selo (1840)
A **filatelia** é o estudo dos selos de correos e das marcas postais. Isto inclúe o deseño, a produción e o uso dos selos despois de que sexan emitidos polas autoridades postais.

Características
---------------

No I Congreso Internacional de Filatelia (Barcelona, 1960) definiuse á filatelia como ciencia auxiliar da historia. Aínda que é xeral darlle o nome de filatelia ó coleccionismo de selos esa é unha actividade diferente, aínda que relacionada, coñecida como coleccionismo de selos.

A palabra filatelia, na súa forma francesa, atribúeselle a Georges Herpin na revista *Le Collectioneur de timbres-postes*, Vol. 1, 15 de novembro de 1864. Está formada polas palabras gregas *philos* (amigo) e *ateleia* (franqueado). Existiron formas alternativas como timbroloxía, timbrofilia, timbromanía, amebotelia ou erinofilia que non chegaron a facerse populares.
A orixe da filatelia está na observación de que nun monllo de selos, todos do mesmo tipo, existen diversas clases de filigranas de papel, diversas marcas de auga no papel, variacións de da cor, diversas perforacións, e outras clases de diferenzas. A comparación cos expedientes de autoridades postais pode ou non demostrar que as variacións eran intencionadas, o que conduce á investigación adicional en canto a como os cambios poderían suceder, e o porqué.

Organizacións
-------------

* Federación Galega de Sociedades Filatélicas
* American Philatelic Society
* The Collectors Club
* Unión de Filatelistas de Rusia

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Aerofilatelia.
* Catálogo de selos.
* Cinderella.
* Filatelia fiscal.
* Historia postal.
* Literatura filatélica.
* Marcofilia.
* Maximafilia.
* Mecanotelia.
* Prefilatelia.
* *Bedeutende Deutsche*.

### Ligazóns externas

* "The Encyclopaedia of Postal Authorities". Arquivado dende o orixinal o 10 de outubro de 2012. Consultado o 07 de maio de 2006.  *(en inglés)*
* Federación Española de Sociedades Filatélicas *(en castelán)*
* Rare ancient stamps fo Mauritius *(en francés)*
* Clube Nacional de Filatelia (Portugal) *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131026
* AAT: 300162025
* BNCF: 27207
* BNF: 119383127
* BRE: 4711970
* EBID: ID
* GEA: 11648
* GND: 4076072-8
* LCCN: sh85105432
* MAG: 149830592
* NKC: ph114532
* NLG: 3201
* SUDOC: 027313808

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D010678

 |
**Hermann Edward Hasse**, nado o 12 de xaneiro de 1836, e finado o 29 de outubro de 1915, foi un ictiólogo e botánico, especialista en liques, estadounidense.

Traxectoria
-----------

Hasse escribiu dous textos importantes e numerosos artigos no campo da liquenoloxía.

Principalmente fixo as súas investigacións, como liquenólogo, no sur de California. Entre os seus correspondentes figuran o botánico especialista en criptógamas William Gilson Farlow e o liquenólogo George Knox Merrill.

Algunhas publicacións
---------------------

En 1913 Hasse publicou *The Lichen Flora Of Southern California*, unha flora dos liques do sur de California no que describe uns 400 taxons. O liquenólogo Kerry Knudsen describiuno como "histórico" na revista de liquenoloxía *Opuscula Philolichenum*.

Tamén escribiu un anterior estudo *Liquens of Southern California*, publicado en 1898, e outros 30 artigos e notas sobre liques, moitos publicados en *The Bryologist*.

En ictioloxía é coñecido por ser o descritor da familia dos hemigaleidos, tiburóns da orde dos carcarriniformes.

Honores
-------

### Epónimos

*Hassea*, un xénero de fungos da clase dos dotideomicetos, e *Lecidea hassei*, un lique que crece dentro das rochas (lique endolítico), foron ambos os dous nomeados na súa honra.

Abreviaturas
------------

A abreviatura **Hasse** enmprégase para reoñecer a Hermann Edward Hasse como autoridade na descrición e taxonomía en botánica.

A abreviatura **Hasse** enmprégase para reoñecer a Hermann Edward Hasse como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  "H. E. Hasse, Lichenist", en Kerry Knudsen (2010): *Opuscula Philolichenum*, **8**: 59-66.
2. ↑  "Hermann Edward Hasse, Lichenist", en Bruce Fink (1916): *Mycologia* **8** (5): 243-248.
3. ↑  *Lecidea hassei*, Consortium of North American Lichen Herbaria.
4. ↑  Hemigaleidae Hasse, 1878 no WoRMS. Consultado o 5 de abril de 2022.
5. ↑  Hemigaleidae Hasse, 1879. Consultada o 5 de abril de 2022.
6. ↑  *Hassea* A.Zahlbruckner, 1902} no GBIF.
7. ↑  Hasse – Hermann Edward Hasse (1836-1915) no IPNI.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18349258
* WorldCat
* VIAF: 95620192
* Botanist: Hasse
* GND: 139022325
* ISNI: 0000 0000 6862 6115
* OL: OL4935244A
* SUDOC: 110436520

 |
O **golpe de Estado do 18 de brumario** do ano VIII en Francia fai referencia ao golpe de Estado dado nesa data do calendario republicano francés, correspondente ao 9 de novembro de 1799 do calendario gregoriano, que acabou co Directorio, última forma de goberno da Revolución francesa, e iniciou o Consulado con Napoleón Bonaparte como líder.

Napoleón Bonaparte

Historia
--------

O día 18 de brumario do ano VIII (calendario republicano francés, equivalente ao 9 de novembro de 1799), Napoleón Bonaparte, retornado desde a campaña de Exipto e aproveitando a debilidade política do Directorio Executivo gobernante en Francia, deu un sorprendente golpe de Estado contando co apoio popular e do exército (sabedores das súas fazañas e capacidades nas diferentes campañas das Guerras Revolucionarias Francesas), xunto a algúns ideólogos da Revolución como Sieyès.

Ese día foi convocado con carácter de urxencia o Consello de Anciáns para tratar unha presunta conspiración dos xacobinos contra o goberno. O Consello tomou o acordo de trasladarse a Saint-Cloud por motivos de seguridade, mais ao día seguinte Napoleón secuestrou a Asemblea co apoio do exército. Aproveitando as intrigas e a división de competencias entre os aparellos lexislativos e executivos do Estado, e recorrendo por suposto á coacción persoal, conseguiu que os deputados franceses nomeasen Cónsules provisionais a Sieyès, Roger Ducos e a el mesmo, creando o que se coñeceu como *o triunvirato*.

De forma inmediata preparouse a reforma constitucional. Tomáronse medidas para asegurar a orde social no país, acompañando as medidas económicas co desterro dos xacobinos, á vez que Bonaparte aumentaba a súa popularidade grazas a estas medidas e ás súas continuas aparicións públicas, exercendo o papel de *salvador da patria*. A pesar de que a República contaba en teoría con tres cónsules, só Napoleón chegou a exercer o cargo grazas a un truco legal consistente en iniciar o goberno dos cónsules por orde alfabética (Bonaparte-Ducos-Sieyès).

Este golpe de Estado, que en principio pretendía acabar coa corrupción do anterior goberno e favorecer os intereses da nova burguesía republicana, levouno a recibir o título de Emperador de Francia o 2 de decembro de 1804.

Durante moito tempo, relacionouse esta data (18 de brumario) co concepto de *golpe de Estado*, tanto que en 1851, Karl Marx publicou a súa obra titulada *Der 18te Brumaire des Louis Napoleon* (*O 18 de brumario de Luís Bonaparte)*, relacionando o momento histórico co concepto de *cesarismo* (véxase tamén Xulio César), aínda que considerando Marx que o devandito concepto non é aplicábel á realidade do seu tempo, debido ao diferente carácter das clases en pugna en comparación coas existentes durante o momento de Xulio César.

Notas
-----

1. ↑  Karl Marx. *El 18 Brumario de Luis Bonaparte*, *Prólogo del autor a la Segunda Edición de 186*, páx. 5-7. Fundación Federico Engels, Madrid, 2003, 117 páxs, ISBN 84-932118-7-7

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Golpe de Estado do 18 de brumario*** |
**Heriberto Pérez Proenza**, nado en Ourense o 8 de novembro de 1883, foi un político, sindicalista e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Socialista e sindicalista, vinculouse ao movemento agrarista. Marchou a Biscaia, afiliouse á UGT e foi membro da Agrupación Socialista de Abanto Zierbena, onde foi concelleiro en 1911. Foi desterrado a Ourense por inxurias a un sacerdote. En Ourense foi presidente da Sociedade de Dependencia Mercantil, presidente da Agrupación Socialista de Ourense (1913) e director de *El Vértigo*. Foi elixido secretario da Federación Provincial de Sociedades Obreiras de Ourense en abril de 1914 presidida por José Conde Vide. En 1916 foi condenado pola Audiencia Provincial de Ourense con Manuel Lustres Rivas por inxurias ao presidente da Deputación de Ourense Emilio Morenza. Pola súa participación na folga xeral de 1917, foi detido en outubro. Participou na campaña para a elección de Luis Antón del Olmet como deputado por Verín nas eleccións de febreiro de 1918, onde foi detido, aínda que rapidamente liberado. En outubro de 1919 solicitou permiso para publicar un semanario co título *Los Rojos*, que non chegou a ver a luz. Nomeado secretario do Concello de San Amaro en marzo de 1922, foi destituído aos poucos días polo gobernador civil. Foi secretario xeral da CRAG e dirixiu *El Agro* en 1923.

Nos anos da República trasladouse á Pontraga (Tordoia) para traballar como vixilante das obras do ferrocarril Coruña-Santiago. Presentou o mitin do Partido Galeguista en Ordes o 4 de setembro de 1932. Presidente da Federación Agraria del Partido de Órdenes en 1933, foi detido en Ordes en agosto de 1933 cos veciños de Parada Manuel Souto Galano, Manuel Remuiñán Filgueira, Antonio Soto Pena e Juan Río, acusados de poñer un petardo na máquina desgranadora de Pedro Pampín del Río, un veciño que non quería ingresar na sociedade agraria. Volveu ser detido en 1934 e xulgado en consello de guerra en Santiago de Compostela o 2 de febreiro de 1935, acusado de reunión clandestina; defendido por Juan Jesús González, foi absolto.

Notas
-----

1. ↑  *Diario de Pontevedra*, 22-1-1914, p. 2.
2. ↑  *La Región*, 14-4-1914, p. 2.
3. ↑  *La Región*, 1-3-1916, p. 2.
4. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 9-3-1916, p. 2.
5. ↑  *El Ideal Gallego*, 13-10-1917, p. 3.
6. ↑  Olmet, Luis Antón del (1918). Antonio Marzo, ed. *Galicia, llora* (PDF). Madrid. Consultado o 21 de agosto de 2013. d
7. ↑  *La Región*, 8-10-1919, p. 2.
8. ↑  *La Zarpa*, 30-3-1922, p. 2.
9. ↑  *La Zarpa*, 1-4-1922, p. 1.
10. ↑  *La Voz de Galicia*, 25-11-1932, p. 5, 6.
11. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-9-1932, p. 7.
12. ↑  Axitación agraria en 1933
13. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-8-1933, p. 10.
14. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-2-1935, p. 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Quintas Ferreño, Francisco Javier (2008). "Manuel Suárez Castro: O primeiro alcalde socialista da cidade de Ourense". *Claridade* (maio): 153–164. Consultado o 9 de abril de 2020.

### Ligazóns externas

* Axitación agraria en 1933

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534419
* DSBE: perez-heriberto

 |
Bombas contra o Pazo da Moeda en Santiago de Chile.
O **golpe de estado do 11 de setembro de 1973** ou tamén chamado **pronunciamento militar**, foi un derrubamento violento ocorrido contra o goberno de Chile liderado polo presidente socialista Salvador Allende Gossens e foi planificado polos Xerais cun alto rango das Forzas Armadas e Carabineros (policía uniformada), despois dun período dunha alta polarización política e convulsións económicas e sociais no país suramericano.

Historia
--------

O golpe foi planeado nun sector da Armada de Chile. Máis tarde, eles engadiron aos Xerais do Alto Mando das Forzas Armadas, Carabineros e do Exército lideradas polo Xeral Augusto Pinochet Ugarte máis tamén foi influenciada por varios grupos de poder nacionais e internacionais, nos cales destaca o presidente Nixon e a CIA. No 15 de setembro de 1970, cando Nixon ordenou á CIA "impedir que Allende asuma o poder, ou merece o derrocamento"

, iso foi considerado como o punto de partida para as operacións secretas que contribuíron á derrubada do goberno socialista de Salvador Allende, estas novas revelacións cambian o mapa da operación. Segundo estas transcricións, Nixon e Kissinger comezan os seus plans para reverter os resultados das eleccións en Chile tres días antes. Ao mediodía do 12 de setembro de 1970, Kissinger foi chamado por Helms para fixar unha reunión urxente do "Comité 40", un grupo de alto rango que supervisou as operacións secretas do goberno dos Estados Unidos.

Neste feito se atribúe significados diferentes segundo as inclinacións se está a favor ou en contra de tales actos. Se están a favor denominase como *pronunciamento militar*, entendéndose como un pronunciamento físico ou deliberación das Forzas Armadas sobre situacións históricas nacionais. Para os que están en contra daqueles actos, denominase como o *golpe militar*, ou tamén como un *feito de acción rebelde*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Golpe de estado
* Operación Cóndor
* Anticomunismo

### Ligazóns externas

* Especial «11 de septiembre» de La Tercera (en castelán)
* Museo de la Memoria (en castelán)
* Acuerdo de la Cámara de Diputados del 22 de agosto de 1973 (en castelán)

### Referencias

1. ↑  «Report on chilean task force activities» (en inglés). The George Washington University, 3/11/1970. Consultado o 23 de xullo de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q856670
* GND: 4241277-8
* LCCN: sh85023892
* NKC: ph214677

 |
| *Epimisio* |
| --- |
|  |
| Estrutura do músculo esquelético co epimisio indicado na parte inferior no centro. |
|
|
| Latín | *Epimysium* |
|
| Gray's | *pág.373* |
|
|
|
|
|
|
|
|

O **epimisio** (que significa "encima do músculo") é unha capa de tecido conectivo, que envolve un músculo enteiro e protexe os músculos da fricción contra outros músculos e ósos. Está composto de tecido conectivo denso irregular. Continúase coas fascias e outras envolturas de tecido conectivo do músculo como o endomisio e perimisio. Tamén é continuo cos tendóns, onde o tecido se fai máis groso e con máis coláxeno.

As diferentes vaíñas conectivas do músculo son: endomisio (envolve as fibras ou células musculares por riba da membrana plasmática), perimisio (envolve os fascículos de fibras musculares), epimisio (envolve o músculo enteiro), e aínda pode haber ademais fascias (envolven varios músculos).

Notas
-----

1. ↑  "Definition of "Epimysia" from thefreedictionary.com". Consultado o 2008-05-29.
2. ↑  "Definition of epimysium on the Merriam-Webster Dictionary". *The Merriam-Webster Dictionary*. Consultado o 29 July 2015.
3. ↑  McCracken, Thomas (1999). *New Atlas of Human Anatomy*. China: Metro Books. pp. 1–120. ISBN 1-5866-3097-0.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Endomisio
* Perimisio
* Tecido muscular

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2325957
* EBID: ID
* MAG: 2781452431

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 9726
* TA: A04.0.00.041
* Uberon: 0011899

 |
Os **estereocilios** son especializacións da parte apical das células presentes en certas células epiteliais.

Son longas proxeccións con forma de apéndices, que carecen de mobilidade. Aínda que se parecen a cilios no seu aspecto e nome, non teñen nada que ver con eles, e están máis relacionadas cos *microvilli* na súa estrutura interna, función, e falta de movemento, polo que son ás veces considerados como unha variante destes. No seu interior teñen un esqueleto de microfilamentos de actina igual ca os *microvilli* e carecen da tubulina típica dos cilios.

Ollados con microscopio óptico son semellantes ao penacho dun pincel, xa que están ramificados e non son todos da mesma lonxitude. Os do epitelio cilíndrico pseudoestratificado do conduto do epidídimo penetran varios microns na luz do conduto, teñen aspecto de *microvilli* moi longos e flexibles e de maior diámetro na base, que se entrelazan con outros nas puntas.

Encóntranse no epitelio do epidídimo, onde levan a cabo a función de segregar un líquido chamado licor epididimario, que é un compoñente do seme; e nalgúns tecidos sensoriais, como os mecanorreceptores do son e o equilibrio do oído interno, nos cales ten lugar unha transdución mecanoeléctrica, xa que a flexión do estereocilio provoca a apertura ou peche de canais iónicos do estereocilio, creando un potencial eléctrico na célula.

Notas
-----

1. ↑  Krause J. William (July 2005). *Krause's Essential Human Histology for Medical Students*. Universal-Publishers. pp. 37–. ISBN 978-1-58112-468-2. Consultado o 25 November 2010.
2. ↑  D. W. Fawcett. Tratado de Histología. Editorial Interamericana-Mc. Graw Hill. 11ª edición. Páxina 74. ISBN 84-7605-361-4

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Microvilli
* Cilio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q32843
* JSTOR: stereocilia
* MAG: 119570037

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D059547
* MeSH: A11.284.180.800

 |
Logotipo da FIFA
**FIFA** é unha saga de videoxogos de fútbol publicados anualmente por  Electronic Arts baixo o selo de EA Sports. Cando a saga comezou a finais de 1993 destacou por ser o primeiro en ter unha licenza oficial da FIFA. As últimas edicións da saga conteñen moitas licenzas exclusivas e os equipos de ligas de todo o mundo, como a Premier League e a Football  League inglesa, Serie A (liga italiana),  Bundesliga (liga alemá), a Primeira División de España, Seleccións Nacionais, e outras ligas máis que foron agregando ao longo dos últimos anos. Esta serie permite o uso dos estadios reais, mediante os comentarios pódese gozar dos cánticos reais do público nos estadios, nomes reais dos xogadores e as súas semellanzas en como xogan dentro do campo etc.

Saga FIFA
---------

O primeiro xogo desta saga caracterizábase pola súa perspectiva isométrica ou de tres cuartos, que se diferenciaba dos outros títulos que ofrecían unha vista de paxaro. Un aspecto importante era o son do público no estadio, que estaba baseado en gravacións en vivo e que lle proporcionaban un maior realismo ao desenvolvemento do xogo con cánticos dos afeccionados. O xogo presentaba representativos nacionais, e un equipo especial formado por un selectivo de xogadores, este equipo chámase EA  Sports. A pesar de todos os defectos que presentaba non hai dúbida de que na súa época foi todo un éxito, a xente de EA  Sports ano tras ano continuaba mellorando os seus xogos FIFA.

A nova xeración de FIFA cambiou moito, a intelixencia artificial dos xogadores é agora máis desenvolvida. Por exemplo, no man a man os porteiros son máis rápidos e se o xogador non pasa o balón ou tira a portería, o porteiro roubará o balón ao seu rival. Os gardametas tamén poden ser expulsados e agora poden manexarse con modo manual, o que fará as cousas máis complicadas aínda. Un dos mellores videoxogos da saga FIFA foi o FIFA 2002 no cal se poden facer diferentes tipos de accións cos xogadores e ademais ten moi boa resolución, os narradores teñen xa moitas frases máis que en sagas anteriores.

Trátase da primeira saga que bateu récords cos seus mil millóns de vendas converténdose nun referente en simulación deportiva.

Saga FIFA World Cup
-------------------

Foi o primeiro xogo baseado na Copa Mundial de Fútbol desenvolvido por EA Games tras obter a licenza por parte da FIFA en 1997. A diferenza dos seus antecesores, este xogo contiña gráficos en 3D e un modo novo chamado World Cup Classics, que permite disputar finais da Copa do Mundo de anos anteriores.

Estes xogos foron evolucionando ata chegar a un nivel gráfico impresionante, con caras dos xogadores, clásicos no mundo do fútbol, perfectamente deseñadas e estadios impecables, exactamente iguais aos reais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q326704
* EBID: ID
* GiantBomb: 3025-609
* MobyGames: fifa-soccer

 |
***Festschrift*** (ˈfɛstʃrɪft ; plural, *Festschriften*, [ˈfɛstʃrɪftən] ou *Festschrifts*),  ou tamén ***Festgabe*** ou ***liber amicorum***, é un termo usado no mundo académico para referirse a un libro en homenaxe a unha persoa respectada, especialmente a un académico, e que ocorre ao longo da súa vida.

Terminoloxía
------------

O termo, procedente do alemán, podería traducirse como "celebración en forma escrita" ou como "[anaco de] celebración escrita"; cabe indicar que o termo pódese relacionar co libro que se publica postumamente, e que se denomina *Gedenkschrift* ("publicación en memoria").

Historia
--------

Un *Festschrift* contén unha serie de contribucións orixinais de colegas próximos do estudoso homenaxeado, incluíndo a miúdo os seus antigos estudantes de doutoramento; adoita publicarse con motivo da xubilación do homenaxeado, no seu sesenta e cinco anos ou con motivo doutro aniversario destacado na súa carreira. A primeira publicación deste tipo no mundo publicouse en 1640 en Leipzig con motivo da celebración do bicentenario da invención da imprenta, e incluíu diversas obras de poetas alemáns; foi editado por Gregor Ritzsch.

Contidos
--------

Este tipo de publicacións poden centrarse en calquera tema e extensión, desde un pequeno volume até unha obra en varios volumes. *Aufstieg und Niedergang der römischen Welt*, por exemplo, comezou en 1972 como un *Festschrift* conmemorativo do 75 aniversario de Joseph Vogt, un historiador clásico alemán, con catro volumes inicialmente previstos, pero un total de 89 desde entón (entre eles, varios que foran planeadas para os próximos anos, pero foron aprazadas en 1998). Os ensaios, pola súa banda, adoitan relacionarse dalgún xeito coas contribucións do homenaxeado ao mundo académico, ou reflexionar sobre elas, pero poden incluír importantes investigacións orixinais dos autores. 

### Tabula gratulatoria

Moitos dos *Festschriften* tamén presentan unha *tabula gratulatoria*, unha lista extensa de compañeiros e amigos que envían os seus mellores desexos ao homenaxeado.

Notas
-----

1. ↑  Agnes, Michael, ed. (2004). *Webster's New World College Dictionary* (4 ed.). Wiley Publishing. pp. 524. ISBN 0028631188.
2. ↑  Colectivo de autores. Editorial Plaza Mayor, ed. "Festschrift". *Lengua, Literatura y Redacción*. Consultado o 6 de febreiro de 2012.
3. ↑  Gellert, Uwe; Jablonka, E. (2007). "Mathematisation and demathematisation : social, philosophical and educational ramifications". *www.semanticscholar.org* (en inglés). Consultado o 2023-02-24.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ****Festschrift**** |
Gablete da Catedral de Nidaros (Noruega), cun relevo do Triunfo de Cristo, frondas laterais, e unha cruz na cúspide.
Un **gablete**[] é unha coroación ou remate a modo de frontón triangular e peraltado formado por dúas liñas rectas e vértice agudo que se colocou nos edificios do primeiro período gótico.
Algúns autores supón que foi unha imitación en pedra das construcións de madeira que formaban armaduras, construcións que na Idade Media empregáronse moito para cubrir as bóvedas de monumentos que quedaban sen rematar por falta de recursos e que logo a arte simulou coa pedra utilizándoo como ornamentación e adornándoo de moi diversos xeitos.

No período arquitectónico apuntado, aparece sinxelo e severo, deliñado por unha cornixa e decorado no centro cun trevo, cuadrifolio ou multifolio, só relevado polo regular e moitas veces substituído por esculturas.

O gablete foi moi empregado no estilo denominado hispanoflamengo a finais do século XV. En cidades como Toledo podemos velo nalgúns edificios como a capela de Alvaro de Luna, ou na Torre da Catedral.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pinche

* Frontón (arquitectura)

Notas
-----

*O contido deste artigo incorpora material do Dicionario Enciclopédico Hispano-Americano do ano 1898, que se atopa no dominio público*

| * v
* c
* e
Elementos da arquitectura eclesiástica |
| --- |
| Áreas | Ábsida  ·  Absidiola  ·  Adro  ·  Claustro  ·  Coro  ·  Cruceiro  ·  Deambulatorio  ·  Nártice  ·  Nave  ·  Presbiterio  ·  Sancristía  ·  Transepto |
| Exterior | Arcobotante  ·  Arquitrabe  ·  Arquivolta  ·  Cabeceira  ·  Campanario  ·  Canzorro  ·  Chapitel  ·  Contraforte  ·  Espadana  ·  Fachada  ·  Gárgola  ·  Nicho  ·  Parteluz  ·  Pináculo  ·  Portada  ·  Porta  ·  Tiburio  ·  Tímpano  ·  Xamba |
| Interior | Altar  ·  Arcada  ·  Bóveda  ·  Capitel  ·  Ciborio  ·  Columna  ·  Coxía  ·  Cuncha  ·  Cúpula  ·  Galería  ·  Hemiciclo  ·  Imaxinaría  ·  Mosaico  ·  Pavimento  ·  Piar  ·  Retablo  ·  Rosetón  ·  Tribuna  ·  Triforio  ·  Vidreira |
| Outros | Arco  ·  Baixorrelevo  ·  Cogullo  ·  Florón  ·  Gablete  ·  Lobo  ·  Tramo  ·  Trazaría |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1161370
* AAT: 300002314
* EBID: ID
* GEC: 0110863
* GND: 4157331-6
* MAG: 2780545010

 |