**Carlota O'Neill**, nada en Madrid o 27 de marzo de 1909 e finada en Caracas o 20 de xuño de 2000, foi unha escritora e xornalista feminista española. Esposa do capitán Virgilio Leret, executado tras oporse en Melilla ao golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu orixe á guerra civil española, pasou cerca de cinco anos en prisión, partindo en 1949 aVenezuela. Tamén escribiu baixo os pseudónimos de **Carlota Lionell** e **Laura de Noves**.

Traxectoria
-----------

Carlota Alejandra Regina Micaela O'Neill Lamo foi filla de Enrique O'Neill Acosta, un diplomático mexicano con ascendencia irlandesa, e da española Regina Lamo Jiménez -alias **Nora Avante-**, escritora, pianista e apaixonada defensora do sindicalismo e do cooperativismo e colaboradora de Lluís Companys. Tivo unha irmá, Enriqueta O'Neill -alias Regina Flavio-, que tamén foi escritora, ademais de varios medio irmáns dun matrimonio anterior do seu pai. O seu tío Carlos Lamo Jiménez, foi o compañeiro sentimental da escritora e xornalista Rosario de Acuña. Foi tía da política e escritora Lidia Falcón.

Máis tarde, a súa familia trasladouse a Barcelona, onde coñeceu o militar Virgilio Leret, co que tivo dúas fillas, María Gabriela (Mariela) e Carlota (Loti). Carlota e Virgilio casaron cando estaban a esperar a súa segunda filla. Feminista e de esquerdas, Carlota O'Neill escribiu obras dramáticas -coa Central de Teatro Proletari-, estreou en Madrid a súa obra *A fuego*, o 11 de febreiro de 1933, e fundou e dirixiu a revista *Nosotros* en 1934. En 1934 ingresou no Ateneo de Madrid e en 1935 en Izquierda Republicana.

### Guerra civil española

En xullo de 1936 atopábase en Melilla co seu marido e as súas fillas, xa que Leret era o xefe das Forzas Aéreas Zona Oriental de Marrocos e da base de hidroavións do Atalayón, Melilla. Os sublevados acabaron coa resistencia de Leret na base e asasinárono, aínda que a súa esposa non o sabería até tempo despois. Tras o ataque, Carlota O'Neill foi detida o 22 de xullo de 1936 e separada das súas fillas, Carlota e Mariela. Foi xulgada por un tribunal militar dezaoito meses despois da súa detención. Sometérona a Consello de Guerra e foi condenada a seis anos de prisión polo delito de inxurias ao Exército.

O 12 de xullo de 1940, O Tribunal de Responsabilidades Políticas de Melilla abriu unha nova causa a Carlota O'Neill, onde sinalan que o seu influxo predominante sobre o seu esposo, o capitán Leret, e os escritos dos que foi autora, contribuíron a fomentar a situación anárquica e desastrosa que fixo necesaria a iniciación do movemento nacional. Sobre a base disto o fallo do tribunal inhabilitouna durante cinco anos para exercer cargos públicos do estado, provincia e municipio e ao pago dunha sanción económica, cumprindo 3 anos e 9 meses de cárcere durante os cales traballou no semanario *Redención*, promovido pola Asociación de Propagandistas Católicos.

### Liberdade e migración a Venezuela

Tras a súa saída do cárcere, en 1941, Carlota O'Neill tivo que facer grandes esforzos por recuperar a custodia das súas fillas, mentres escribía baixo o pseudónimo de Laura de Noves para manterse. Grazas aos contactos de Enriqueta O'Neill co entón Secretario Provincial de Prensa de Barcelona José Bernabé Oliva, leva as fillas a un centro rexentado polas Misioneiras de Cristo Rei en Barcelona. A publicidade en *Hoja del Lunes* e outras publicacións franquistas promoveu a súa carreira Tras obter a custodia das súas fillas, emigra en Venezuela en 1949.

En México escribiu, anos despois dos devanditos sucesos, un libro no que narra a súa experiencia na guerra civil española, o seu paso polo cárcere de Vitoria Grande, onde estivo até 1940, os xuízos militares a que estivo sometida, a súa loita para recuperar a custodia das súas fillas unha vez que saíu do cárcere, e a viaxe a Venezuela (non oexilio). Publicado orixinalmente en 1964 en México baixo o título *Una mexicana en la guerra de España*, en España non se publicaría até 1979 baixo o título: *Una mujer en la guerra de España.* Dese libro publicáronse sete edicións. O mesmo foi traducido ao inglés, co título de *Trapped in Spain*, e ao polaco, co título de *Spojrzenie zza kr*.

### Reivindicación do traballo do seu esposo

O seu marido Virgilio Leret deseñou un motor turbocompresor de reacción continua. Este invento foi patentado no Rexistro da Propiedade Industrial de Madrid, o 28 de marzo de 1935. O Presidente da República, Manuel Azaña, nomeou a Virgilio Leret profesor da Escola de Mecánicas de Catro Ventos e encargou á Hispano-Suíza de Aviación a construción dun prototipo para setembro de 1936. Leret non chegou a exercer de profesor e o prototipo non se construíu. O deseño ideado por Virgilio Leret estaba á altura dos avances aeronáuticos que se rexistraban en Europa.

Carlota mantivo viva a memoria do seu esposo e difundiu a súa historia, que está recollida no seu libro *Unha muller na guerra de España.* O que conta no seu libro é que, despois do fusilamento de Virgilio Leret, mandáronlle as súas pertenzas mentres ela estaba no cárcere. Segundo a autora, estas incluían tres copias dos planos do motor, que conseguiu que sacasen clandestinamente e que fosen gardadas na casa do pai doutra das reclusas. En 1940 entregou os planos e a memoria do invento ao comandante James Dickson, agregado aéreo do Reino Unido en Madrid, coa esperanza de que o traballo de Virgilio Leret fose de axuda aos aliados na segunda guerra mundial. Aínda que a familia de Leret en España mantén unha copia manuscrita dos plans e da memoria.

En 1971 Carlota preguntou ao Goberno británico que ocorreu cos planos do motor entregados 30 anos atrás na súa embaixada en Madrid e non obtivo resposta.

### Legado e polémica coa familia do seu marido

En 2007, unha rúa en Madrid foi renomeada no seu honor. En 2017, a familia Leret en España iniciou unha campaña para esixir o cambio de nome da rúa en Madrid, denunciando que Carlota O'Neill fora colaboradora do réxime franquista

Obras
-----

### Como Carlota O'Neill

#### Novelas románticas

* *¡No teneis corazón!* (1924)
* *Eva Glaydthon* (1924)
* *Historia de un beso* (1925)
* *Pigmalión* (1925)

#### Outras obras

* *¿Que sabe usted de Safo?: amó a las mujeres y a los hombres* (1960)
* *"Amor": diario de una desintoxicación* (1963)
* *La verdad de Venezuela* (1968)
* *Los muertos también hablan* (1973)
* *Teatro* (1974)
* *Romanza de las rejas: prosa poética* (1977)
* *Cinco maneras de morir: diálogos* (1982)
* *Circe y los cerdos; Como fué España encadenada; Los que non pudieron huir* (1997)

#### Autobiográfica

* *Una mujer en la guerra de España = Una mexicana en la guerra de España* (1964)

### Como Carlota Lionell

#### Biografía novelada

* *La triste romanza de amor de Franz Schubert* (1942)

### Como Laura de Noves

#### Biografías noveladas

* *Rascacielos* (1942)
* *Beso a usted la mano señora* (1943)
* *Esposa fugitiva* (1943)
* *Al servicio del corazón* (1945)
* *En mitad del corazón* (1949)
* *…y la luz se hizo*
* *¿Quiere usted ser mi marido?*
* *La señorita del antifaz*
* *Las amó a todas*
* *No fue vencida*
* *Patricia Packerson pierde el tren*
* *Vidas divergentes*

Notas
-----

1. ↑   Virginia O’Neill. República.
2. ↑   Virginia O’Neill. República.
3. ↑  "Carlota O'Neill escribió la primera crónica de la Guerra Civil Española. 17 de julio de 1936.". Arquivado dende o orixinal o 04 de abril de 2013. Consultado o 10 de abril de 2018.
4. ↑  *El holocausto español. Odio y exterminio en la Guerra Civil y después*. Random House Mondadori. 2011. ISBN 978-84-8306-852-6.
5. ↑  [*Ligazón morta*]
6. ↑
7. ↑  Laura de Noves (1944). "Imperio : Diario de Zamora de Falange Española de las J.O.N.S.". *Imperio: Diario de Zamora de Falange Española de las JONS*.
8. ↑  Laura de Noves (1943). "Pensamiento alavés : Año XII Número 3124". *Pensamiento Alavés*.
9. ↑  Laura de Noves (1942). "Hoja oficial de la provincia de Barcelona : Época Tercera Número 166". *Hoja Oficial de la Provincia de Barcelona*.
10. ↑   Virginia O’Neill. República.
11. ↑  "Un documental rescata la figura del militar e ingeniero pamplonés Virgilio Leret Ruiz". Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2011. Consultado o 10 de abril de 2018.
12. ↑  "ETB presenta el documental 'Virgilio Leret, El Caballero del Azul'". *Euskal Irrati Telebista* (en castelán). Consultado o 2020-05-02.
13. ↑  Fuente, Inmaculada de la (2004-12-11). "La memoria dolorida de Carlota O'Neill". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2020-05-02.
14. ↑
15. ↑  *Virgilio Leret, el caballero del azul*. rtve.es.
16. ↑  "Petición de justicia: Una calle para el asesinado, Virgilio Leret Ruiz, y no para el fascista, Comandante Zorita". *rojoynegro.info*. Arquivado dende o orixinal o 19 de setembro de 2020. Consultado o 2020-05-02.
17. ↑  Carlota O'Neill en BiblioRomance[*Ligazón morta*]
18. ↑  "Laura de Noves". *www.biblioromance.es*. Consultado o 2020-05-02.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cruz González, Antonio. «Carlota y Virgilio, dos republicanos. 2: Carlota». *El viejo topo*
* Recompilación de diversos materiais sobre Carlota O'Neill

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5752296
* WorldCat
* VIAF: 93972256
* BNE: XX1053460
* BNF: 150093345
* CANTIC: a11210655
* DBE: carlota-oneill-de-lamo
* FAST: 270937
* GND: 129711632
* ISNI: 0000000114522190
* LCCN: n89128477
* NLA: 35975104
* NTA: 074676105
* OL: OL269351A
* PARES: 160632
* SUDOC: 076703703

 |