***Monk*** é unha serie de televisión estadounidense, creada por Andy Breckman e protagonizada por Tony Shalhoub no papel de Adrian Monk, un exaxente de homicidios de San Francisco que traballa agora coma detective privado. Así pois, é principalmente unha serie de misterio cun ambiente ás veces escuro, mais sempre con grandes toques cómicos. Con todo, é unha serie un pouco habitual dentro deste xénero, debido a que a súa personaxe principal, Monk, acompañado pola súa axudante, padece unha serie de graves desordes psiquiátricos, como un trastorno obsesivo-compulsivo e un gran número de fobias, agravados polo trauma da morte da súa esposa.

A serie comezou a emitirse o 12 de xullo de 2002 en USA Network sempre con moito éxito, sendo considerada un dos motivos do grande incremento de popularidade desa canle. A súa oitava e última tempada concluíu o 4 de decembro de 2009. Ademais, aínda posúe o récord de serie de televisión dramática máis vista da historia da televisión por cable, superando á marca anterior de The Closer. Este rexistro de audiencia produciuse no seu último episodio, *"O Sr. Monk e a fin – Parte II"*, con 9,4 millóns de espectadores.

Argumento
---------

Adrian Monk era un brillante detective de homicidios que traballaba no Departamento de Policía de San Francisco ata que a súa esposa, Trudy, foi asasinada por un coche bomba nun aparcadoiro, que Monk cría destinada a el. Así pois, a morte de Trudy Monk levouno a sufrir unha crise nerviosa, que o levou a perder o seu posto no Departamento e a pecharse sen saír da súa casa durante máis de tres anos. Finalmente, foi capaz de saír de novo coa axuda da súa enfermeira, Sharona Fleming, o que lle permitiu volver a traballar como detective privado e asesor da unidade de homicidios a pesar das súas limitacións, debidas a un trastorno obsesivo-compulsivo (TOC), que empeorou significativamente despois da traxedia.

Os hábitos compulsivos de Monk son numerosos, agravados por unha gran serie de fobias, que non lle deixan exercer a súa profesión con normalidade. Segundo conta o propio detective, ten 312 fobias, sendo algunhas das cales os xermes, o leite, as xoaniñas, as harmónicas, as alturas, a imperfección ou o risco. Así, o TOC e as fobias condúceno inevitablemente a situacións moi incómodas, que causan problemas, tanto a Monk como á xente ao redor del, mentres investiga os casos. con todo, estes mesmos trastornos, en particular o TOC, axúdanlle moitas veces na resolución dos casos, xunto coa súa prodixiosa memoria, atención ao detalle, capacidade de análise e razoamento dedutivo. Porén, practicamente nunca se menciona que Adrian Monk padeza TOC e as personaxes cambian de tema para evitar falar diso, ou evitar un malentendido. Por exemplo, no episodio *"Monk e o maratoniano"*, o detective dálle a man a dúas mulleres brancas e a un home negro, e entón como de costume pide á súa axudante un pano para limpar as mans pola súa fobia aos xermes, xerando un malentendido, que tanto Monk como a súa axudante prefiren deixar pensar que foi por motivos racistas que comentar o seu trastorno. Natalie adoita referirse ao seu xefe como "especial" ou "maniático" no canto de revelar a verdade sobre os seus problemas.

O capitán Leland Stottlemeyer e o tenente Randall "Randy" Disher, do Departamento de Policia, sempre solicitan a axuda de Monk cando teñen problemas cunha investigación. Stottlemeyer a miúdo irritase pola desorde de Monk, pero quere ao seu amigo e respecta as súas sorprendentes habilidades de observación, do mesmo xeito que Disher. Dende a infancia, a atención obsesiva aos detalles de Monk permitiulle detectar diferenzas pequenas, atopar patróns, e facer conexións que outros non adoitan facer. Monk continúa a procura de información sobre a morte da súa esposa, o único caso que foi incapaz de resolver.

Sharona, a primeira axudante de Monk, decidiu volver casar co seu ex-esposo e regresar a Nova Jersey, e Natalie Teeger é contratada como nova axudante, unha viúva e nai dunha nena de once anos. Monk ademais ten un irmán, Ambrose Monk, e un medio irmán, Jack, Jr. cuxa existencia Monk descobre na quinta tempada. A idade de Adrian Monk non se menciona case nunca, pero pódese calcular nuns 47 anos, xa que no episodio "*O Sr. Monk vai ao dentista*" di que a única vez que estivera no dentista fora con doce anos, e máis tarde comenta que non volvera a un dentista dende había 35 anos. Ademais, no episodio "*O Sr. Monk e a Reunión de Alumnos*", asiste ao XXV aniversario da súa promoción universitaria, o que dá consistencia á teoría sobre a súa idade.

Personaxes
----------

### Personaxes principais

| Nome | Ocupación | Representado por | Tempadas |
| --- | --- | --- | --- |
| Adrian Monk | Detective asesor | Tony Shalhoub | 1–8 |
| Natalie Teeger | Axudante de Monk | Traylor Howard | 3–8 |
| Sharona Fleming | Antiga asistente de Monk | Bitty Schram | 1–3, 8 |
| Leland Stottlemeyer | Capitán do Departamento de Policía de San Francisco | Ted Levine | 1–8 |
| Randy Disher | Tenente do Departamento de Policía de San Francisco | Jason Gray-Stanford | 1–8 |

Jason Gray-Stanford, Traylor Howard e Tony Shalhoub asinando autógrafos na Base Aérea Edwards despois de filmar o episodio "*O Sr. Monk e o astronauta*".
A personaxe Natalie Teeger fixo a súa entrada na metade da terceira tempada, cando a actriz Bitty Schram, quen interpretaba á enfermeira de Monk Sharona Fleming, abandona precipitadamente a serie, supostamente a raíz unha disputa contractual. A nova actriz, Traylor Howard, aínda non vira ningún capítulo da serie e cando a chamaran para a audición non estaba moi entusiasmada. Con todo, preparouse e obtivo o papel. A pesar da fría recepción inicial por parte dos fans do cambio, o creador da serie, Andy Breckman, cre que o éxito de Howard foi rápido, enchendo o baleiro creado con éxito. "Sempre estarei agradecido a Traylor, porque chegou cando a serie estaba en crise e salvou ao noso bebé [....] Tivemos que facer unha substitución apresurada, e non tódalas series sobreviven a un cambio así. Tiña medo á morte".

Bitty Schram regresou como estrela convidada durante a oitava e última tempada, o 23 de outubro de 2009, en *O Sr. Monk e Sharona*, a fin de dar peche ao seu personaxe, que partiu da serie de xeito abrupto na terceira tempada despois de volver casar co seu exmarido e de volver a Nova Jersey. Neste episodio, Sharona confirma que ela e o seu ex marido, Trevor, agora están separados para sempre e ao final, realmente namórase de Randy, que obviamente lle gusta o suficiente como para bicala e levala ao aeroporto para regresar a Nova Jersey. Sharona dille Monk, con todo, que ela vai regresar a San Francisco, unhas semanas despois de tramitar a súa demanda contra o club de campo onde rompeu o brazo despois de resolver un caso de relacionado co asasinato do seu tío Howie con Monk e Natalie. Con todo, esta foi a última aparición de Sharona Fleming en persoa. Ao final da serie en "*O Sr. Monk e a fin, Parte 2*, amósase unha foto dela no escritorio de Randy, o cal conseguiu un novo emprego como Xefe de Policía preto de Nova Jersey. Ademais menciona que el e Sharona atoparon un lugar para vivir.

### Personaxes secundarias

* **Julie Teeger** (Emmy Clarke) é a filla adolescente de is Natalie Teeger.
* **Benjamin "Benjy" Fleming** (Kane Ritchotte durante o episodio piloto e segunda e terceira tempadas, Max Morrow durante a primeira tempada) é o fillo de Sarona.
* **Dr. Charles Kroger** (Stanley Kamel) era o psicólogo de Adrian Monk. Porén, o actor Stanley Kamel morreu dun ataque ao corazón o 8 de abril de 2008. A súa personaxe cóntase na serie que tamén morre dun ataque ao corazón.
* **Dr. Neven Bell** (Héctor Elizondo) é o novo terapeuta de Adrian Monk. Aparece por primeira vez no primeiro episodio da sétima tempada.
* **Trudy Anne Monk** (Melora Hardin) é a muller falecida de Monk. O seu marido tenta resolver o caso da súa morte durante toda a serie.
* **Kevin Dorfman** (Jarrad Paul) era un contable que vivía no piso de arriba da casa de Monk. A personaxe morre durante a sétima tempada.
* **Harold J. Krenshaw** (Tim Bagley) é o rival de Monk é outro paciente do Dr. Kroger, que ten numerosas disputas co detective polas súas incompatibles obsesións.
* **Ambrose Monk** (John Turturro) é o irmán agorafóbico de Adrian Monk. Parece estar baseado en Mycroft Holmes, o irmán intelixente de Sherlock Holmes.
* **Jack Monk** (Dan Hedaya) é o pai de Adrian e Ambrose, abandonou á súa familia cando os dous irmáns eran moi novos, dicindo que ía por comida chinesa e non volvendo.
* **Jack Monk Jr.** (Steve Zahn) é outro fillo de Jack Monk, medio irmán de Adrian e coñecido convicto.
* **Dale "the Whale" Biederbeck** (Adam Arkin, Tim Curry e Ray Porter) é o maior inimigo de Adrian Monk e o seu rival máis odiado. Doente dunha obesidade mórbida é comparado co maior rival Sherlock Holmes, o Profesor Moriarty (o "Napoleón do crime"). A historia da súa personaxe non foi resolta.
* **Karen Stottlemeyer** (Glenne Headly) foi a muller de Stottlemeyer até o seu divorcio na cuarta tempada. É directora de cinema especializada en documentais.
* **Linda Fusco** (Sharon Lawrence) nova moza do capitán Stottlemyer a partir da sexta tempada.

Episodios
---------

A meirande parte dos episodios teñen títulos da forma "O Sr. Monk e (unha persoa ou cousa)" ou "O Sr. Monk (fai algo)", do mesmo xeito que moitas novelas cun detective coma protagonista. Aínda que a resolución dun asasinato é o argumento na maioría dos episodios, hai algúns episodios nos que Monk axuda a investigar outros crimes, como algún secuestro ou roubo. Durante a sétima tempada Monk resolve o seu caso número cen (e cento un) dende a morte da súa muller no capítulo "O Sr. Monk e o caso número 100", un fito na súa carreira.

### "Isto foi o que pasou"

A maioría dos episodios contan cunha secuencia na que Monk revela como se cometeu o crime, e case sempre precede á súa explicación coas palabras "isto foi o que pasou". Algunhas destas secuencias teñen ocorrido dun xeito infrecuente, como contada a un oso, en forma de conto a un neno, cantada durante un ritual nun mosteiro ou rapeada. Esta frase foi dita en dúas ocasións en dous capítulos, unha no pasado e outra no presente, concretamente en "O Sr. Monk e o pequeno Monk".

Produción
---------

Segundo unha entrevista co produtor executivo David Hoberman, a ABC concibiu por primeira vez da serie cun argumento policial e cunha personaxe protagonista semellante ao Inspector Clouseau cun trastorno obsesivo-compulsivo. O propio Hoberman, dixo que a ABC quería Michael Richards como protagonista, mais o propio actor rexeitou o papel. Así pois, Hoberman ficha a Andy Breckman como creador e este, inspirado por Sherlock Holmes, presenta a un Doutor Watson como o personaxe de enfermeira de Monk e a un Inspector Lestrade, como o personaxe que co tempo converteuse no Capitán Stottlemeyer. Aínda que idea do programa orixinouse na canle ABC, a compañía entregoulla a USA Network, agora propiedade de NBC.

### Localización

Aínda que situada en San Francisco e a súa zona, Monk está maiormente rodada para noutros lugares, excepto os exteriores nos cales se ven de cando en vez monumentos da cidade. O episodio piloto foi filmado en Vancouver, Columbia Británica, e os seguintes episodios da primeira tempada en Toronto, Ontario. A maioría dos episodios entre as tempadas segunda e sexta foron filmados nos Ánxeles (California), dentro dos Ren-Mar Studios para tempadas de dúas a cinco e nos Paramount Studios na sexta tempada, que inclúen o apartamento de Adrian, a casa de Stottlemeyer, a oficina do Dr. Kroger e a casa de Natalie.

Moitas das escenas da cuarta tempada foron filmadas en San Francisco, entre Union Square e Chinatown, que se amosa en "O Sr. Monk é xurado" na persecución policial de Escobar até a rúa Jackson.

### Banda sonora

Durante a primeira tempada a serie tiña un tema musical de jazz composto por Jeff Beal e interpretado por Grant Geissman. Esta peza obtivo un Emmy en 2003 ao Mellor Tema Musical. Con todo, ao comezar a segunda tempada, a serie tiña unha nova música: unha canción titulada "It's a Jungle Out There" (do inglés: *Hai unha xungla aí fóra*), obra de Randy Newman. Moitos fans e críticos sentíronse decepcionados ao ver que cambiaran o tema musical. Para outros, con todo, o cambio foi para mellor. Newman recibiu o Emmy en 2004 ao Mellor Tema Musical pola súa canción.

Este debate introduciuse como unha broma dentro da propia serie no episodio titulado "O Sr. Monk e a estrela de televisión", no que aparece un actor que interpreta a un detective de homicidios nunha serie de moito éxito, e gran cantidade de fans quéixanse de que cambiasen o tema musical. Ao final do devandito episodio, unha nova fan da serie agradécelle ao Sr. Monk resolver o caso e pídelle que, se algunha vez fan unha serie de televisión sobre el, que non permita que nunca lle cambien o tema musical. Pese ao debate, a música orixinal séguese ouvindo ao final dos episodios durante os créditos.

### Imprecisións

Monk refírese a miúdo a si mesmo coma un ex-detective. No episodio da oitava tempada, "O Sr. Monk sobe ao estrado", o avogado Jay Mohr refírese a Monk co título de cortesía de "ex-detective". Xa noutro episodio da mesma tempada, no que Monk regresa ao corpo de policía, ingresa como "Detective de Primeira Clase Adrian Monk". Con todo, o Departamento de Policía de San Francisco é único entre os grandes departamentos de policía dos Estados Unidos que non utiliza o rango de "detective". Ós oficiais de policía de San Francisco que investigan os crimes e levan a cabo tarefas equivalentes aos detectives noutros departamentos dáselles o título de "inspector".

Little Monk
-----------

USA Network estrenou unha serie de dez capítulos online titulada "Little Monk" (do inglés: *O pequeno Monk*) o 22 de agosto de 2009. A serie, trata sobre Adrian e Ambrose Monk durante os seus anos na escola media, de novo coas súas habilidades e fobias. Con todo, xa que os irmán deberon estar na escola media entre finais dos anos 1960 e comezos de 1970, o espectadores poden ver moitos anacronismos, como algúns vehículos que non pertencen a ese período de tempo, ademais das vestimentas das personaxes, que non encaixan coa época.

Notas
-----

1. ↑  Here's What Happened: How Natalie Rescued Monk
2. ↑  "O señor Monk e as súas orixes", incluída dentro dos extras do DVD da primeira tempada

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* "Monk Wiki"
* Monk en tvguide.com
* Monk en IMDb
* Monk en tv.com Arquivado 26 de marzo de 2009 en Wayback Machine.

| * v
* c
* e
Programación da Televisión de Galicia |
| --- |
| Década de 1980 | 
* *3 por 4*
* *A dúas bandas*
* *A mellor televisión do mundo*
* *A noite das badaladas*
* *A noite meiga*
* *Ás de ouros*
* *A toda máquina*
* *A Trabe de Ouro*
* *A tumba aberta*
* *Arestora*
* *Auga de verán*
* *Aula 2001*
* *Boa Noite*
* *Cartafol*
* *Clan Clip*
* *Contrafío*
* *Corazonada*
* *Costeira galega*
* *De perfil*
* *Drop*
* *En xogo*
* *Encontros*
* *Enfoques*
* *Entre amigos*
* *Entre nós*
* *Espacio aberto*
* *Europa*
* *Extramuros*
* *Faíscas da lingua*
* *Fatal, fatal, fatal*
* *Galegos*
* *Galicia de noite*
* *Galicia no cine*
* *Galicia no mundo*
* *Gran casino*
* *Historias con data*
* *¿Imos aló?*
* *Lareira*
* *Lúa Nova*
* *Luces da cidade*
* *Máis alá*
* *Mesa reservada*
* *Noite de estrelas*
* *O campo de atrás*
* *O mellor*
* *O veciño do xoves*
* *Os outros feirantes*
* *Outra xeira*
* *Palco da música*
* *Parlamento*
* *Portoverán*
* *Ruada*
* *SOS*
* *Superamigos*
* *Telexornal*
* *Velaí...*
	+ *Servicio de urxencias*
* *Venres Show*
* *Visións*
* *Viva o domingo*
* *Vivir aquí*
* *Xente nosa*

 |
| Década de 1990 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Programas | 
* *A cara descuberta*
* *A conta atrás*
* *A repanocha*
* *Adiviña quen vén esta noite*
* *Ágora agora*
* *Arroz con chícharos*
* *Bambán Club*
* *Bis a vis*
* *Chambo*
* *Clipmanía*
* *Con música propia*
* *Con perdón*
* *Cousas da lingua*
* *Crocante*
* *De viva voz*
* *Descúbreme*
* *Desde Galicia para o mundo*
* *DeZine*
* *Día a día*
* *Educar hoxe*
* *En pé de festa*
* *Entre a Terra e a Lúa*
* *Esto é noticia*
* *Etcétera*
* *Facer memoria*
* *Galeguidade*
* *Galicia enteira*
* *Galicia no tempo*
* *Hai que ver*
* *Ímolo ver*
* *Informes TVG*
* *Labranza*
* *Lola Corazón*
* *Luar*
* *Máis ozono*
* *Mira que vén*
* *Os viaxeiros da luz*
* *O semanal*
* *O xogo da Reoca*
* *Pensando en ti*
* *Por amor á arte*
* *Preescolar na casa*
* *Prismas*
* *Reporteiros*
* *Sabor a ti*
* *Salsa verde*
* *Senda verde*
* *Sitio distinto*
* *Supermartes*
* *Tango*
* *Tardes con Ana*
* *Tequele Tequele*
* *Tequelexou*
* *Toda unha vida*
* *Ventá aberta*
* *Verán de estrelas*
* *Vivi-lo mar*
* *Vostede decide*
* *Xabarín Club*

 |
| Series | 
* *A familia Pita*
* *Apaga a luz*
* *Mareas vivas*
* *Pratos combinados*
* *Unha de romanos*

 |

 |
| Década de 2000 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Programas | 
* *A Casa de 1906*
* *A caixa negra*
* *A Martabela*
* *A miña famosa familia*
* *Acompáñenos*
* *Air Galicia*
* *Alalá*
* *As favoritas*
* *As viaxeiras da Lúa*
* *Banda curta*
* *Ben Falado!*
* *Botarse ao monte*
* *Cazador de palabras*
* *Centro de saúde*
* *Chunda Chunda*
* *Cibernatura*
* *Ciencianosa*
* *Cifras e letras*
* *Cociña para todos*
* *Comando Chef*
* *Con C de Cultura*
* *Contagotas*
* *Cousiñas*
* *Couto vivo*
* *Criaturas*
* *De proa a popa*
* *Doa a doa*
* *Foro aberto*
* *Galicia a rentes do ceo*
* *Galicia, cruce de miradas*
* *Galicia noticias*
* *Galicia Ras*
* *Galicia salvaxe*
* *Galicia visual*
* *Hábitat*
* *Hai debate*
* *Hai que mollarse*
* *Historias de Galicia*
* *Larpeiros*
* *Libro aberto*
* *Mañá será outro día*
* *Miraxes*
* *Moito mar*
* *Mundo Verbena*
* *Noite Brava*
* *O país dos ananos*
* *O show dos Tonechos*
* *Onda curta*
* *Orquestras de Galicia*
* *Outras realidades*
* *Planeta Cine*
* *Somos unha potenzia*
* *Son de estrelas*
* *Terras de acolá*
* *Terras do Leste*
* *Trece badaladas*
* *Un mundo de historias*
* *Zapping Comando*

 |
| Series | 
* *4º sen ascensor*
* *A miña sogra e mais eu*
* *A vida por diante*
* *As leis de Celavella*
* *As viaxeiras da Lúa*
* *Avenida de América*
* *Efectos secundarios*
* *Fíos*
* *Galicia Exprés*
* *Libro de familia*
* *Maridos e mulleres*
* *Matalobos*
* *O Nordés*
* *Os Atlánticos*
* *Padre Casares*
* *Pepe o inglés*
* *Pequeno Hotel*
* *Rías Baixas*
* *Terra de Miranda*
* *Valderrei*

 |

 |
| Década de 2010 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Programas | 
* *Buscando Ardebullo*
* *Coma un allo*
* *Cultura 10*
* *Desexos cumpridos*
* *Estache bo!*
* *Expedición Galicia*
* *Grandes lugares*
* *Na punta do pé*
* *No bico un cantar*
* *Oh Happy Day*
* *Tantarantán*
* *Vai pola sombra*
* *Verbas van*
* *Voga voga mariñeiro*
* *Zigzag diario*

 |
| Series | 
* *A estiba*
* *A lei de Santos*
* *Auga seca*
* *Casa Manola*
* *Caseiros*
* *Chapa e pintura*
* *Contou Rosalía*
* *En coma*
* *Escoba!*
* *Era visto!*
* *Hospital Real*
* *Lobos e cordeiros*
* *Luci*
* *O Faro*
* *O final do camiño*
* *O sabor das margaridas*
* *Pazo de familia*
* *Serramoura*
* *Urxencia cero*
* *Viradeira*

 |

 |
| Produción allea | 
* *A doutora Quinn*
* *A Duquesa da rúa do Duque*
* *A muller biónica*
* *A Nanny*
* *A escrava Isaura*
* *A víbora negra*
* *A xuíza Amy*
* *'Allo 'Allo!*
* *Aqueles marabillosos anos*
* *Anxo Rebelde*
* *Arriba e abaixo*
* *As irmás McLeod*
* *Beverly Ricos*
* *Bonanza*
* *Breaking Bad*
* *Buck Rogers no século XXV*
* *Cabaleiros con aquel*
* *Cazatesouros*
* *Colombo*
* *Chuck*
* *Dallas*
* *Diagnóstico asasinato*
* *Escola de surf*
* *Espantallo e a señora King*
* *Fiscal Chase*
* *Fringe*
* *George e Mildred*
* *Granxeiro último modelo*
* *Heroes*
* *Invasión*
* *Historia dun crime*
* *Magnum*
* *Medicopters*
* *Monk*
* *O Elixido*
* *O mundo de Beakman*
* *O mundo perdido*
* *O príncipe de Bel-Air*
* *Os novos*
* *O señor Bean*
* *Pobre Millonaria*
* *Primeiros bicos*
* *Quita e pon*
* *Rex, un policía diferente*
* *Roseanne*
* *V, os visitantes*
* *Veciños*
* *Unha viaxe para contar*
* *Walker, ranger de Texas*

 |
| Véxase tamén: lista de filmes con versión en galego |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189068
* Allmovie: v269501
* AlloCiné: 76
* EBID: ID
* Epguides: Monk
* IMDb: tt0312172
* LUMIERE: 110956
* Metacritic: monk
* OFDb: 39475
* OMDB: 8395
* Rotten Tomatoes: monk
* TMDb: 1695
* TVcom: monk

 |