**Rokeya Sakhawat Hossain**, nada en Pairaband (Mithapukur, distrito de Rangpur) o 9 de decembro de 1880 e finada en Calcuta o 9 de decembro de 1932, foi unha escritora, pensadora, educadora, activista social e defensora dos dereitos da muller bengalí, máis coñecida como **Begum Rokeya**.

Considerada pioneira do feminismo no seu país, escribiu novelas, poemas, contos, ciencia ficción, sátiras, tratados e ensaios. Nos seus escritos sostivo que tanto homes como mulleres deben ser tratadas como seres racionais por igual, e que a falta de educación é a principal razón da discriminación cara ás mulleres. As súas principais obras inclúen *Abarodhbasini*, un ataque ás formas extremas de *purdah* que poñen en perigo as vidas e os pensamentos; *Sultana's Dream*, unha novela de ciencia ficción situada nun lugar chamado Lady Land, un mundo gobernado por mulleres; *Padmarag*, outra novela utópica feminista; *Motichur*, colección de ensaios en dous volumes.
Rokeya defendeu que a educación da muller é a principal condición da liberación feminia, polo que estableceu a primeira escola dirixida principalmente ás nenas musulmás bengalís en Calcuta. Dirixiu o centro até a súa morte, a pesar de enfrontarse á crítica hostil e diversos obstáculos sociais. En 1916 fundou a Asociación de Mulleres Musulmás, organización que loitou pola educación e o emprego da muller. En 1926 presidiu a Conferencia de Educación da Muller Bengalí convocado en Calcuta, primeiro intento significativo para reunir as mulleres en apoio do dereito á educación. Estivo involucrada en debates e conferencias en relación cos avances da muller até a súa morte o 9 de decembro de 1932, pouco despois de presidir unha sesión durante a Conferencia da Muller da India.

En Bangladesh celébrase cada 9 de decembro o Día Rokeya para conmemorar a súa obra e legado. Nese día, o goberno do estado concede o Begum Rokeya Padak, homenaxe a mulleres que realizasen unha contribución excepcional na loita polo recoñecemento dos dereitos da muller.

Traxectoria
-----------

Lugar de nacemento de Begum Rokeya.
Naceu no por entón Raj Británico. O seu pai, Jahiruddin Muhammad Abu Ali Haidar Saber, era un *zamindar* de bo nivel educativo que casou catro veces; do seu matrimonio con Rahatunnessa tivo tres fillas, entre elas Rokeya, e tres fillos, un dos cales morreu de neno. O irmán máis vello de Rokeya, Ibrahim Saber, e a súa irmá máis vella inmediata, Karimunnesa, tiveron grande influencia na súa vida. Karimunnesa quería aprender lingua bengalí, o idioma maioritario en Bangladesh, a pesar da oposición da familia debido a que os musulmáns de clase alta da época preferían utilizar o árabe e o persa como medio de educación, en lugar da súa lingua materna. Ibrahim ensinoulle inglés e bengalí a Rokeya e Karimunnesa.
Karimunnesa foi obxecto dun matrimonio infantil aos catorce anos. Despois deuse a coñecer como poeta, e os seus dous fillos, Nawab Abdul Karim Gaznawi e Nawab Abdul Halim Gaznawi, ocuparon carteiras ministeriais baixo a ocupación británica.

Rokeya casou aos dezaseis anos. O seu marido, Khan Bahadur Sakhawat Hussain, falante nativo de lingua urdú, foi o maxistrado suplente de Bhagalpur, distrito do actual estado indio de Bihar. Foi o segundo matrimonio de Sakhawat, quen tiña por entón 38 anos e viúvo. Sakhawat era membro da Real Sociedade Agrícola de Inglaterra. Animou a Rokeya a seguir aprendendo bengalí e inglés, e a comezar a escribir. Rokeya adoptou o bengalí como lingua escrita. Iniciouse na literatura co ensaio *Pipasa* ("Sede").

Tras a morte de Sakhawat Hussain en 1909, Rokeya estableceu unha escola secundaria na memoria do seu home. Comezou a funcionar en Bhagalpur, unha zona tradicionalmente de lingua urdú, con cinco estudantes. Unha disputa coa familia do seu marido sobre as propiedades obrigouna a trasladar a escola en 1911 a Calcuta, unha zona de fala bengalí. Hoxe en día, dirixida polo estado de Bengala Occidental, é unha escola feminina.

Estatua de Begum Rokeya no Rokeya Hall, Universidade de Daca.
Rokeya tamén fundou a Anjuman e Khawateen e Islam (Asociación de Mulleres Musulmás), que se dedicou a organizar debates e conferencias sobre a situación da muller e a educación. Inspirouse na aprendizaxe tradicional musulmá tal como se enuncia no Corán.

A súa tumba en Sodepur foi redescuberta grazas aos esforzos do historiador Amalendu De.

Estatua de Begum Roquia no Begum Rokeya Memorial Center, Pairaband.

Obra
----

* *Pipasha* ("Thirst", 1902).
* *Motichur* (ensaios, 1º vol. 1904, 2º vol. 1922). O segundo volume inclúe historia e lendas.
* *Sultana's Dream* (1908)
* *Padmarag* (novela, 1924)
* *Oborodhbashini* ("As mulleres solitarias", 1931)
* *Boligarto* (conto curto).
* *Narir Adhikar* ("Os dereitos da muller"), ensaio inconcluso da Asociación de Mulleres Musulmás.
* *God Gives, Man Robs* ("Deus dá, o home rouba", 1927)
* *Education Ideals for the Modern Indian Girl* (1931)

Notas
-----

1. ↑  Nome transliterado consonte os criterios da Wikipedia en galego. Información a maiores: o nome en bengalí, para cuxo alfabeto non se consensuou ningún sistema explícito de transliteración, é রোকেয়া সাখাওয়াত হোসেন. A partir da versión en hindi -unha ponte empregada para romanizar- do seu nome, रुक़य्या सख़ावत हुसैन, queda रु-क़-य्या स-ख़ा-व-त हु-सै-न, polo tanto ro-qa-yya sa-khā-wa-t hu-sai-n. En consecuencia, a forma adoptada é Roqeyya Sakhāwat Hussain.
2. ↑  "Rokeya's unrealised Dream". *The Daily Star*. Consultado o 25 de xuño de 2016.
3. ↑  Rubaiyat, Hossain. "Begum Rokeya: The Pioneer Feminist of Bangladesh". *The Daily Star*. Consultado o 25 de xuño de 2016.
4. 1 2  "Begum Rokeya Day on 9 December". *Dhaka Tribune*. Arquivado dende o orixinal o 07 de xaneiro de 2016. Consultado o 25 de xuño de 2016.
5. 1 2 3 4  Akhter, Shahida (2012). "Hossain, Roquiah Sakhawat". En Islam, Sirajul; Jamal, Ahmed A. *Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh* (2ª ed.). Asiatic Society of Bangladesh. Administrator. "Roquia Sakhawat Hussain (Begum Rokeya)". *Londoni*. Arquivado dende o orixinal o 26 de novembro de 2018. Consultado o 03 de setembro de 2019.
6. 1 2 3  "Begum Rokeya Sakhawat Hossain". *Sewall-Belmont House Museum*. Sewall-Belmont House & Museum. Arquivado dende o orixinal o 24 de xuño de 2016. Consultado o 25 de xuño de 2016.
7. ↑  "Begum Rokeya Day today". *The Daily Star*. Consultado o 25 de xuño de 2016.
8. 1 2  Barnita Bagchi (1 de outubro de 2003). "Rokeya Sakhawat Hossain". Consultado o 16 de maio de 2010.
9. ↑  Banerjee, Pranotosh (27 de maio de 2014). "Remembering Historian Amalendu De". *Janoswartho Barta*. Consultado o 13 de xaneiro de 2016.
10. ↑  Aishwarya Subramanian. "Strange Horizons Reviews: Sultana's Dream by Rokeya Sakhawat Hossain". *Strange Horizons*. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 6 de xullo de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Roqeyya Sakhāwat Hussain Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Hasan, Md. Mahmudul (2012). *Marginalisation of Muslim writers in South Asian literature: Rokeya Sakhawat Hossain's English works* (PDF). *South Asia Research, 32 (3) (Print) 1741-3141 (Online)*. pp. 179–197. ISSN 0262-7280.
* *The Essential Rokeya: Selected Works of Rokeya Sakhawat Hossain*. Leiden, Boston: Brill Publishing. 2013. Arquivado dende o orixinal o 08 de febreiro de 2018. Consultado o 03 de setembro de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q467083
* WorldCat
* VIAF: 62347747
* BIBSYS: 90775299
* BNE: XX6293631
* BNF: 16770802j
* Europeana: ID
* FAST: 1717526
* GND: 118933728
* ISNI: 0000000081422491
* LCCN: n81109020
* NKC: jx20140113005
* NTA: 36430930X
* ODNB: 94957
* SUDOC: 071398694
* TESF: hossain\_rokeya\_sakhawat
* WikiTree: Khatun-20

 |