**Surt** é un volcán activo que está situado na superficie da lúa de Xúpiter, Ío. Está situado na cara (no hemisferio) *visible* de Ío (visible dende Xúpiter) e as súas coordenadas na superficie da lúa son 45,21° N 336,49° O.

Características
---------------

Surt consiste nunha fosa ovalada volcánica (chamada patera) duns 75 por 40 kms, rodeado de varios depósitos circulares de xofre vermello e de brillante dióxido de xofre, localizados ó sur e leste da fosa. O volcán foi visto por primeira vez en imaxes tomadas pola sonda *Voyager 1* en marzo de 1979. Máis tarde e dentro dese mesmo ano, a Unión Astronómica Internacional deulle oficialmente o nome de *Surt*, dentro da mitoloxía islandesa, Surtr era un deus dun volcán islandés.

Dende que a *Voyager 1* descubriu este volcán, foron vistas varias erupcións nel. A primeira erupción foi vista dende observatorios terrestres que estaban seguindo o descubrimento do vulcanismo en Ío que nese momento estaba focalizado en Surt, o 11 de xuño de 1979, entre os sobrevoos da *Voyager 1* e da *Voyager 2*. Cando a *Voyager 2* chegou ó sistema de Xúpiter en xullo do ano 1979, a erupción semellaba terse detido, pero podíase observar un depósito fresco duns 600 kms de ancho ó redor de Surt, procedente dunha unha pluma eruptiva do propio Surt. Este depósito suxería unha pluma activa do tipo Pele en Surt entre o período intermedio que houbo entre a chegada das dúas Voyager a Xúpiter. Ademais, observouse material escuro, que seguramente era lava que foi expulsada durante a citada erupción, a cal era visible dentro da parte oriental do patera. Cando a sonda *Galileo* tomou as súas primeira imaxes desa área no ano 1996, a aparencia de Surt e os seus arredores regresaran á súa aparencia orixinal, ó estado visto pola *Voyager 1*, suxerindo outra vez que as súas erupción son de períodos curtos.

Surt erupcionou outra vez o 22 de febreiro do 2001, na erupción volcánica máis potente xamais observada, en termos de emisión de enerxía (en watios). A cantidade total de enerxía emitida durante esa erupción de Surt (7, 2–8,4 1013W) estaba próxima a acada-la suma da media de enerxía emitida por tódolos volcáns de Ío. A pesar desta violentisima erupción, detectáronse poucos cambios na superficie próxima a Surt nas imaxes tomadas pola *Galileo* seis meses despois, suxerindo así que boa parte dos cambios desapareceran ou quedaron 'murchados'. Máis tarde, en agosto do 2001, a *Galileo* tomou imaxes de depósitos vermellos frescos, ricos en sulfuros, que estaban situados ó nordeste de Surt.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  McEwen, A. S.; Soderblom, L. A. (1983). "Two classes of volcanic plume on Io". *Icarus* **58**: 197–226.
2. 1 2 3 4  Geissler, P.; *e o seu equipo.* (2004). "Surface changes on Io during the Galileo mission". *Icarus* **169**: 29–64. doi:10.1016/j.icarus.2003.09.024.
3. 1 2 3  USGS : Gazetteer of Planetary Nomenclature (ed.). "Planetary Names: Eruptive center: Surt on Io". Consultado o 17-09-2010.
4. 1 2  Smith, B. A.; *e o seu equipo.* (1979). "The Galilean Satellites and Jupiter: Voyager 2 Imaging Science Results". *Science* **206** (4421): 927–950. PMID 17733910. doi:10.1126/science.206.4421.927.
5. 1 2  Sinton, W. M. (1980). "Io: Are Vapor Explosions Responsible for the 5-μm Outbursts?". *Icarus* **43**: 56–64. doi:10.1016/0019-1035(80)90087-1.
6. ↑  Marchis, F.; *e o seu equipo.* (2002). "High-Resolution Keck Adaptive Optics Imaging of Violent Volcanic Activity on Io". *Icarus* **160**: 124–131. doi:10.1006/icar.2002.6955.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Patera
* Ío
* Vulcanismo en Ío

| * v
* c
* e
Ío |
| --- |
| Artigos principais | Ío ·  Vulcanismo en Ío ·  Exploración de Ío |  |
| Listas | Rexións ·  Montañas ·  Volcáns e Paterae ·  Cuadrángulos |
| Paterae | Ah Peku ·  Amaterasu ·  Asha ·  Babbar ·  Dazhbog ·  Estan ·  Fuchi ·  Gish Bar ·  Kami-Nari ·  Kinich Ahau ·  Loki ·  Manua ·  Maui ·  Mithra ·  Monan ·  Pillan ·  Prometheus ·  Pyerun ·  Ra ·  Reiden ·  Shango ·  Svarog ·  Tawhaki ·  Thomagata ·  Tupan ·  Tvashtar ·  Viracocha |
| Montañas | Danubio ·  Exipto ·  Silpium ·  Tohil |
| Regueiros de lava ou Canles | Tawhaki |
| Volcáns | Amirani ·  Masubi ·  Pele ·  Prometheus ·  Surt ·  Thor |
| Exploración | programa Pioneer ·  programa Voyager ·  Galileo ·  Cassini ·  New Horizons ·  Juno ·  Europa Jupiter System Mission ·  Io Volcano Observer (proposta) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3391975
* GPN: 5770

 |