recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Viviane** é unha vocalista portuguesa. A súa voz e cancións son moi características, pola forma como pronuncia o portugués, con sonoridades do seu francés natal. Forma parte da banda Entre Aspas e do proxecto Linha da Frente. Actualmente segue a carreira en solitario.

Biografía
---------

### Era *Entre Aspas*

Viviane Farias naceu en Nice, Francia, mais mudouse a Portugal aos 13 anos. Inicia a súa carreira musical en 1990, formando con Tó Viegas os Entre Aspas, editando cinco álbums.

En 2001 integra o proxecto colectivo Linha da Frente editando un álbum na editora Universal en 2002, ao lado de João Aguardela (Sitiados), Luís Varatojo, Dora Fidalgo, Janelo, Prince Wadada e Rui Duarte (Ramp).

"O Sul" é un disco editado en 2003 co proxecto Camaleão Azul, que partilla con Tó Viegas, baseado na poesía do escritor Fernando Cabrita. Dese álbum é extraído o single "Nocturno III"

### Era post *Entre Aspas*

En 2005 chega á fin o grupo Entre Aspas. Viviane inicia a súa carreira en solitario co primeiro álbum titulado "Amores Imperfeitos", coproducido con Tó Viegas, gravado no seu propio estudio ZIPMIX no Algarve, con sonoridades en formato acústico.

Regresa en 2007 cun traballo en formato acústico, co título homónimo de "Viviane" nun conxunto de once cancións en que se firma unha dialéctica enriquecedora entre as linguaxes universais do Fado e do Tango e co acordeón e a guitarra portuguesa como notas dominantes. Deste álbum xorde "Meu coração abandonado" coma single de presentación.

En 2009 integra o proxecto Rua da Saudade xuntamente con Susana Félix, Mafalda Arnauth e Luanda Cozetti, dando voz ás letras orixinais de Ary dos Santos no álbum *Canções de Ary dos Santos.*

Discografía
-----------

### Discografía en solitario

* 2003- *Amores Imperfeitos*
* 2007- *Viviane*

### Outros proxectos

* 2002- Linha da Frente- *Linha da Frente*
* 2006- Camaleão Azul- *O Sul*
* 2009- Rua da Saudade- *Canções de Ary dos Santos*

Notas
-----

1. ↑  myspace.com/vivianeparra
2. ↑  myspace.com/linhadafrente
3. ↑  "viviane.com.pt/bio". Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2010. Consultado o 17 de maio de 2010.
4. ↑  «Canções de Ary dos Santos», Rua da Saudade en diariodigital.sapo.pt
5. ↑  "www.viviane.com.pt/disco". Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2010. Consultado o 17 de maio de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2529096
* AllMusic: mn0002311024
* Discogs: 1056112
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 348946

 |
**Viveca Anne Bergstedt Sten**, nada *Bergstedt* o 18 de xuño de 1959 en Estocolmo, é unha avogada e escritora sueca.

Traxectoria
-----------

Viveca está licenciada en dereito pola Universidade de Estocolmo e fixo un mestrado na Escola de Economía de Estocolmo. Traballou como conselleira legal para Amadeus Scandinavia, Letsbuyit.com e PostNord.

Obra
----

Durante varias xeracións a súa familia posuíu unha casa en Sandhamn no arquipélago de Estocolmo e alí pasou todos os veráns da súa infancia. Esas estadas serviron de inspiración para a súa primeira novela, de carácter policial, *I de lugnaste vatten* publicada en 2008, á que lle seguiron *I den innersta kretsen* (2009) e *I grunden utan skuld* (2010) que se converteron en éxitos de vendas e a serie continuou con novos títulos:*I natt är du död* (2011), *I stundens hetta* (2012), *I farans riktning* (2013), *I maktens skugga* (2014) e *I sanningens namn* (2015). Os libros venderon máis de dous millóns e medio de exemplares en todo o mundo traducíndose ao inglés, alemán, español, holandés, polaco, xaponés, mais a todas as linguas nórdicas. Os cinco primeiros libros adaptáronse para a pequena pantalla nunha miniserie de TV4: *Morden i Sandhamn*. Tamén escribiu libros xurídicos

### Libros xurídicos

* *Outsourcing av IT-tjänster* (1999)
* *Förhandla i affärer* (2003)
* *Internationella avtal – i teori och praktik* (2013)

Notas
-----

1. ↑  Viveca Sten en Svensk Filmdatabas
2. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial *(en sueco)* *(en inglés)* *(en alemán)*

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q438883
* WorldCat
* VIAF: 38772797
* BIBSYS: 3118445
* BNE: XX5122525
* BNF: 16708988v
* GND: 1015886183
* ICCU: VIAV129755
* IMDb: nm5386200
* ISNI: 0000 0000 5381 6549
* LCCN: n2004102131
* NDL: 001152745
* NKC: xx0171515
* NTA: 336391609
* PTBNP: 1759735
* SELIBR: 312942
* SUDOC: 172198321
* TMDb: 1744890

 |
Ordenador Xerox Alto
**Xerox Alto** foi un ordenador desenvolvido por Xerox PARC en 1973 como un computador de uso individual, constituíndo un antecedente dos ordenadores persoais, aínda que non era un ordenador doméstico. Foi o primeiro ordenador cunha interface gráfica de usuario (GUI), valíase para iso dunha metáfora de escritorio e un rato e serviulle de referencia a Steve Jobs para o Apple Lisa e os primeiros modelos de Macintosh

Desenvolvemento
---------------

Foi deseñado por un equipo dirixido por Charles P. Thacker, baseábase no oN-Line System que deseñara Douglas Engelbart. En decembro de 1972 Butler Lampson enviulle un memorando a Xerox PARC para a montaxe dos primeiros aparellos. Xerox subcontratou a Clement Designlabs para a realización dunha primeira tiraxe de 80 unidades, fabricándose nos dez anos seguintes uns 2000 computadores, pero non se creou unha versión comercial. Xerox doou 50 unidades a varias universidades norteamericanas e aínda que moitas organizacións amosaron interese en ter Xerox Alto para probalos, Xerox decidiu só manter catro lugares de ensaio: A Casa Branca, a Cámara de Representantes, Atlantic Richfield Company e as oficinas de Xerox en Santa Clara

Arquitectura
------------

Rato do Xerox Alto
Xerox Alto tiña unha unidade aritmético-lóxica bit-slice baseada no chip 74181 de Texas Instruments, un almacenamento de control ROM con expansión escribible e tiña 128 KB de memoria principal, expandible a 512 KB. O almacenamento realizábanse nun disco duro que usaba un cartucho extraíble de 2.5 MB, semellante os que empregaba o IBM 2310. A base da máquina e a unidade de disco estaban montadas nun armario compacto. A Unidade Central de procesamento (CPU) era un procesador microprogramado que utilizaba microcódigo para a maior parte das operacións de entrada/saída, en vez de hardware. A máquina de microcódigo realizaba 16 tarefas, unha para executar o conxunto de instrucións normal e o resto controlaban diferentes funcións, como a visualización, o refresco de memoria, o disco ou rede.

Contaba con conexión Ethernet e viña integrado cun monitor CRT con dous niveis (branco e negro) montado de forma vertical. Os seus dispositivos de entrada eran un teclado, un rato de tres botóns e un teclado de funcións opcional.

Notas
-----

1. ↑  Walter Isaacson *Steve Jobs*, páxina 145
2. ↑  Memorando de Xerox Alto
3. ↑  Douglas K. Smith *Fumbling the Future: How Xerox Invented, Then Ignored, the First Personal Computer* (1999) Bloomington:iUniverse, páxina 211

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1140061
* EBID: ID

 |
Xerras
Xarra do Neolítico c. 2500 a.C.- 2000 a.C. da China
Unha **xerra** é unha vasilla de barro, cristal ou outro material co pescozo e boca anchos e unha ou máis asas. Diferéncianse das canecas en que, xeralmente, as xerras son de maior tamaño e posúen bico.

Usos
----

Hainas de diferentes materiais e de elegantes figuras e constitúen tamén un adorno arquitectócnico. As xerras empréganse xa para conservar auga, xa para pór nelas toda sorte de líquidos como viño, aceite etc.

As xerras utilízanse para servir a auga e o viño na mesa. As fabricadas en cristal teñen a virtude de conservar o líquido fresco na neveira antes de sacalo para beber.

Xerra humorística
Algunhas xerras ofrecen funcionalidades adicionais. Tal é o caso das xerras purificadoras que incorporan un filtro na súa tapa de modo que ao verter a auga ten que pasar obrigatoriamente a través do mesmo.

As xerras de cerámica convertéronse ademais nun obxecto promocional a través do seu deseño gráfico polo que están presentes na maioría das tendas de *merchandising*. É habitual atopar tamén xerras con lendas humorísticas, alusivas ou picantes polo que se converten a miúdo en obxecto de agasallo.

Xerras de cervexa
-----------------

Xerras de cervexa
Un modelo clásico e popular en moitos países constitúeno as xerras de cervexa. As xerras tradicionais están fabricadas en cerámica con variados motivos, constan dunha só asa e teñen volumes variables chegando tipicamente até un litro. A orixinalidade dos seus deseños converteunas en obxecto de coleccionista.

A *xerra toby* constitúe un caso particular entre as xerras de cervexa. Reepresenta a un home sentado que suxeita unha xerra nunha man e unha pipa na outra e vai vestido con indumentaria do século XVIII: un abrigo longo e un tricornio. O tricornio forma unha canle para verter a cervexa, xeralmente cunha tapa móbil.

A *xerra toby* orixinal foi desenvolvida e popularizada polos ceramistas de Staffordshire na década de 1760. Ralph Wood é o primeiro candidato. Pénsase que houbo un desenvolvemento similar nas xerras de Delft que se produciron nesta cidade dos Países Baixos. Outros deseños similares fabricáronse por outros ceramistas ao longo de Inglaterra e finalmente noutros países.

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132397
* AAT: 300194765
* BNCF: 68964
* BNF: 121336625
* GEC: 0111911
* GND: 4033299-8
* LCCN: sh85102492

 |

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xerra*.
2. ↑  Pódese empregar tamén a forma **xarra**, así e todo o DRAG considéraa unha forma menos recomendable. Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xarra*.
**Vilém Goppold von Lobsdorf**, nado o 28 de maio de 1869 e finado o 12 de xuño de 1943, foi un tirador de esgrima checo, gañador de dúas medallas olímpicas.

Traxectoria
-----------

Comerciante de profesión era membro do club de esgrima ČŠK Riegel, nos Xogos Olímpicos de 1908 de Londres competiu co equipo bohemio de sabre composto por Bedřich Schejbal, Jaroslav Tuček, Otakar Lada e Vlastimil Lada-Sázavský que logrou a medalla de bronce e el levou tamén a medalla de bronce na competición de sabre individual. Participou tamén nos Xogos Olímpicos de 1912 no equipo bohemio de sabre, sen logar medalla. Ademais das súas participacións olímpicasf foi campión bohemio de sabre en 1909, 1910 e 1913 e gañou varios torneos internacionais.

Notas
-----

1. ↑  "1908 Summer Olympics – London, United Kingdom – Fencing" Arquivado 27 de agosto de 2007 en Wayback Machine. *databaseOlympics.com* (Retrieved on 26 September 2008)
2. ↑  "Vilém Goppold von Lobsdorf Olympic Results". *sports-reference.com*. Arquivado dende o orixinal o 30 de xaneiro de 2012. Consultado o 2010-04-03.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2603185
* Sports Reference: vilem-goppold-z-lobsdorfu-sr-1

 |
539-551
Os **Xépidos** eran un pobo xermano procedente do baixo Vístula e que se asentaron en Transilvania.

Foron dominados polos hunos e combateron xunto a Atila na Batalla dos Campos Cataláunicos (451).

Trala morte de Atila, os xépidos ao mando do seu rei Ardarico rebeláronse contra os hunos, aliáronse aos ostrogodos e hérulos para derrotaren aos fillos de Atila na beira do río Nedao.

No ano 565, estalou a guerra entre longobardos e xépidos, quen, ante a superioridade dos longobardos, buscaron axuda do emperador Xustino II prometendo entregar a cambio a cidade de Sirmium (actual Sremska Mitrovica en Serbia).

Os longobardos foron derrotados e o rei xépido Cunimundo non cumpriu a súa promesa e retivo Sirmium, Os longobardos entón aliáronse aos ávaros e derrotaron totalmente aos xépidos matando ao seu rei e repartíndose todos os seus territorios cos ávaros.

#### Lista de reis xépidos

* Fastida, c. 250
* Ardarico, c. 454
* Gunderit
* Thraustila,. 488
* Thrasaric, 505
* Mundonus
* Elemundo, ?-548
* Turisindo, 548-c. 560
* Cunimundo, c. 560-567

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201706
* BRE: 2353518
* EBID: ID
* Pleiades: 20467
* Treccani: gepidi
* Trismegistos: 42538

 |
O windsurfista Robby Naish na World Cup, en Sylt, Alemaña.
O **windsurf** é unha modalidade do deporte da vela que consiste en desprazarse na auga sobre unha táboa similar a unha de surf, provista dunha vela.

Características
---------------

A diferenza dun veleiro, a vela ou aparello dunha táboa de windsurf é articulado permitindo a súa rotación libre ao redor dun só punto de unión coa táboa: o pé de mastro. Iso permite manipular o aparello libremente en función da dirección do vento e da posición da táboa con respecto a este último. O aparello é manipulado polo windsurfista mediante a botavara ou como se coñece en inglés boom ou wishbone. O seu principal precursor foi Robin Nasich, que impulsou a práctica deste deporte durante os anos 70.

Mentres que no surf o elemento máis importante son as ondas, no windsurf o vento xoga así mesmo un papel de vital importancia.

Este deporte presenta un gran número de variantes tales como piruetas, saltos ou velocidades. A grande aceptación e o elevado número de seguidores propiciou a creación de campionatos e probas en todo tipo de países.

En España comeza a practicarse a principios dos anos 80.

Material
--------

Para practicar este deporte necesítase:

* Táboa
* Mastro
* Botavara
* Traxe de neopreno
* Pé do mastro
* Vela
* Arnés

É moi importante o bo estado físico para realizar este deporte, así como coñecementos técnicos e meteorolóxicos. Convén recibir algún curso antes de realizar as primeiras incursións.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de windsurf en Galicia.
* Windsurf na Ría de Arousa.Windsurf na Ría de Arousa.
* Equipamento, Bamio, Vilagarcía de Arousa.Equipamento, Bamio, Vilagarcía de Arousa.
* Illa da Toxa.Illa da Toxa.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *windsurf*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Windsurf*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191051
* BNCF: 5698
* BNF: 11933143r
* BRE: 1914696
* EBID: ID
* GND: 4066291-3
* JSTOR: wind-surfing
* LCCN: sh85146966
* NDL: 00576250
* NKC: ph127497
* PSH: 9994

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Waterpolo Pla-Za Zaragoza**| Cidade | Zaragoza |
| País | España |
| Ano de fundación: | 2000 |
| Ano de desaparición | 2008 |
| Pavillón | Stadium Miralbueno El Olivar |
| Derradeiro adestrador | Ignacio Lobera |
| Derradeiro 2º adestrador | Ramón Alconchel |
| Derradeiro delegado | Vicente Cañas |

O **Waterpolo Pla-Za Zaragoza** foi un club de wáter-polo español da cidade de Zaragoza, na Comunidade Autónoma de Aragón, que participou na División de Honor de Wáter-polo, máxima categoría nacional deste deporte. O derradeiro adestrador do seu cadro de xogadores foi Ignacio Lobera.

Historia
--------

O club Waterpolo Pla-Za Zaragoza naceu en 2000, ano no que o **Stadium Miralbueno El Olivar** ascendeu á División de Honor de Wáter-polo, ao que se lle cambiou o nome por mor de patrocinios e intereses comerciais. O club contou dende un primeiro momento co apoio de tódalas institucións aragonesas, dende o concello ata o goberno autonómico, facendo do club un equipo que representase a toda a comunidade. Ademais, a permanencia na elite do club durante todo este tempo deu lugar á promoción do wáter-polo en categorías infantís e xuvenís, así como á creación de escolas ou á promoción do deporte.

Malia mater a categoría ao gañar na promoción ao Horta, o club presentou as úa renuncia ao finalizar a tempada de 2008,​ por problemas financeiros.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2008. Consultado o 10 de maio de 2008.
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2008. Consultado o 10 de maio de 2008.
3. ↑  "La crisis deja sin vitaminas al deporte español". *Las Provincias*. 21 de decembro de 2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Liga Española de Wáter-polo
* División de Honor de Wáter-polo

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Vista frontal dun corazón humano. As frechas brancas indican o fluxo normal do sangue.  

3.-Vea cava superior
11.-Vea cava inferior
As **veas cavas superior e inferior** (latín: *"venae cavae"*, singular "*vena cava*") son as veas que devolven o sangue do corpo (pobre en osíxeno) en dirección á aurícula dereita do corazón:

Vea cava inferior: segue á beira da aorta abdominal cargando sangue da parte inferior do corpo. É a vea máis grande do corpo humano.

Vea cava superior: está por riba do corazón, e fórmase dunha converxencia das veas braquiocefálicas esquerda e dereita, que conteñen sangue procedente da cabeza e brazos.

Notas
-----

1. ↑  vena cava Arquivado 15 de outubro de 2013 en Wayback Machine.. *Dictionary.com*. Consultado o 19 de setembro de 2013.
2. ↑  What is the largest vein in the human body?. *MadSci Network: Anatomy*. Consultado o 19 de setembro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372409
* EBID: ID
* GND: 4160450-7
* MAG: 2778715992

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 321896
* MeSH: D014684
* MeSH: A07.231.908.949
* NCIt: C12817
* Uberon: 0004087
* UMLS: C0042460

 |
**Wasashatta** foi rei de Mitanni, fillo e sucesor de Shattuara I.

Traxectoria
-----------

Reinaba sobre o -1290. Sublevouse contra Asiria e pediu a axuda hitita, pero os hititas tiñan pendentes asuntos internos e non lle proporcionaron ningún auxilio e limitáronse a recibiren a cantidade que o rei ofrecía pola axuda (como fai constar Adadnirari de Asiria nunha inscrición).

Os asirios conquistaron a capital real, establecida en Taidu, e despois Washukanni, Amasakku, Kahat, Shuru, Nabula, Hurra e Shuduhu. Finalmente conquistaron Irridu que foi tomada, destruída e cuberta de sal; a muller, fillos e fillas do rei serían levados a Asur xunto co botín e outros prisioneiros. O rei seguramente puido escapar, xa que non se menciona a súa captura nas inscricións asirias, e os eruditos pensan que se converteu no gobernante dun pequeno estado hurrita formado cos restos de Mitanni, chamado **Shubria** (**Subria**), mentres que a parte principal de Mitanni, entre o Balikh e o Khabur, pasou a Asiria como un feudo baixo un rei designado polo rei de Asiria, cargo que correspondeu a Shattuara II, fillo ou sobriño de Wasahatta.

| * v
* c
* e
Reis de Mitanni |
| --- |
| 
* Kirta
* Shuttarna I
* Parsatatar
* Sausatatar
* Artatama I
* Shuttarna II
* Artashumara
* Tushratta
* Artatama II
* Shuttarna III
* Shattiwaza
* Shattuara I
* Wasashatta
* Shattuara II

 |
A **xeoloxía estrutural** é a rama da xeoloxía que estuda a xeometría dos corpos rochosos, a súa distribución espacial, tridimensional, e os procesos de deformación que se producen nas estruturas xeolóxicas.

As estruturas geológicas poden ser primarias, que son aquelas orixinadas na formación das rochas sedimentarias e ígneas, tales como a estratificación sedimentaria e estruturas de fluxo en magmas, e tectónicas, que son orixinadas por deformación das rochas baixo a acción de forzas.

A *xeoloxía estrutural* inclúe características e superposicións con aspectos de xeomorfoloxía, metamorfismo e xeotecnia.

Co estudo da estrutura tridmiensional das rochas e as rexións, poden facerse deducións sobre a historia tectónica do lugar, antigos ambientes xeolóxicos e acontecementos deformacionais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q334823
* AAT: 300126038
* EBID: ID
* GEC: 0268309
* GND: 4225664-1
* JSTOR: structural-geology
* MAG: 7251660
* NDL: 00566915
* NKC: ph126152
* PSH: 4441

 |
Un **vectorscopio** é un instrumento de medida utilizado en televisión para ver e medir o compoñente de cor do sinal de vídeo. É realmente un osciloscopio especializado na representación da parte de crominancia do sinal de vídeo. 

Vectorscopio.
A crominancia, ou sinal de cor, é a parte do sinal de vídeo no que se codifica a información de cor. Esta información ten dous parámetros, un é a cantidade de cor, ou saturación, e o outro é o tipo de cor, ou tinguidura (*hue* en inglés). Tanto no sistema PAL ou NTSC estes dous parámetros codifícanse sobre un mesmo sinal mediante unha modulación en cuadratura. Este sinal recibe o nome de *portadora de cor* e modúlase en amplitude coa información da saturación e en fase coa información da tinguidura. O resultado é un vector que ten por módulo a saturación e por argumento a tinguidura (é dicir o tipo de cor, vermello, amarelo...) Para a súa representación utilízase o vectorscopio, que vén sendo un osciloscopio traballando en representación X - Y (é dicir, sen base de tempos) ao que se lle aplica na súa canle vertical e na horizontal os sinais de diferenza de cor. O resultado é unha serie de vectores que teñen como orixe o centro da pantalla e onde o seu módulo coincide coa saturación e o argumento coa tinguidura do sinal aplicado.

A carátula deste instrumento vén marcada normalmente cunhas liñas para a localización dos vectores correspondentes ao sinal de barras de cor. Estas liñas son de dous tamaños diferentes correspondendo, o máis pequeno, a unha tolerancia do 5% e o maior a unha do 10%. Tamén está representado o sincronismo de cor para os dous estándares de barras máis comúns, do 75% e do 100%.

Barras de cor EBU vistas nun MFO e un vectorscopio.
O vectorscopio adoita posuír canais de entrada e unha serie de funcións para a sincronización da croma, ben consigo mesma ou cun sinal de referencia.

É normal que o instrumento inclúa unha serie de funcións e características que serven para realizar unha serie de medidas estándares sobre o sinal de vídeo como a ganancia diferencial e a fase diferencial.

É corrente encontrar este instrumento en combinación co monitor forma de onda.

Un exemplo de software de vectorscopio é o VectorManía, un vectorscopio dixital para Windows. 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2165575
* MAG: 2779810431

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Araucanía.
Andrés Baleato, 1793}}
O Chile Araucano, descrito entre o río Biobío e o Valdivia, no plano Xeral do Reyno de Chile na América Meridional de Andrés Baleato de 1793.
A **Araucania**, (tamén coñecido en castelán como **Araucanía**, **Arauco** ou **Chile Araucano**, é o nome que se lle deu durante a conquista española de Chile á rexión habitada polos araucanos (mapuches), e que se atopaba entre os ríos Itata e Toltén, no sur de Chile.

Despois do gran levantamento de moluches e huilliches ocorrido trala batalla de Curalaba en 1598 durante a guerra de Arauco, os españois foron expulsados da ribeira sur do río Biobío. Despois de moitas décadas de guerra adicional, os ríos Biobío e Toltén foron recoñecidos como os límites da Araucania polos españois. Nun comezo, a Capitanía Xeneral de Chile denominou á zona limítrofe norte coa Araucania como «La Frontera», para logo chamar así, por extensión, a todo o que se entende hoxe como a rexión histórica da Araucania, incluíndo o límite sur.

Actualmente, esta rexión corresponde aproximadamente á rexión de Araucanía, e á provincia de Arauco, e ao sur das provincias de Concepción e de Biobío na rexión de Biobío.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *araucano*.
2. ↑  "La fundación de la frontera hispano-mapuche en el Biobío de Orden del Rey: 1612". Scielo. 2019-12-02. Consultado o 2022-11-28.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Wallmapu
* Trapananda

### Bibliografía

* Juan Ignatius Molina, The Geographical, Natural, and Civil History of Chili, Vol II. Longman, Hurst, Rees e Orme, Londres, 1809
**David Monreal Izquierdo**, nado o 5 de novembro de 1973 en Ourense, é un ex xogador de rugby internacional 16 veces coa selección española, entre 2002 e 2004. Tamén xogou con España Sub23 e España A, coa selección de Cataluña de 1994-2005 manténdose campión de España e sendo capitán varias tempadas. A súa posición no campo era a de talonador, no centro da primeira liña.

Traxectoria
-----------

Criado en L'Hospitalet de Llobregat, comezou a xogar ó rugby con nove anos no seu colexio de Bellvitge. A súa carreira como xogador transcorreu no Rugby Club L'Hospitalet entre os 9 e os 32 anos de idade. Nos seus mellores anos o club ascendeu á División de Honra (tempada 2001/02) por primeira vez na historia e acadou a permanencia (tempada 2002/03) descendendo ó ano seguinte (tempada 2003/04). Monreal debutou coa selección española en 2002 e foi internacional 16 veces até 2004.

A comezos de 2006 mudou a súa residencia a Nova Zelandia,e comezou a adestrar a un equipo de Christchurch, xogando unha tempada para Burnside. En 2010 foi fichado como adestrador/xogador do Vigo Rugby Club que competía na División de Honra B, acadando o ascenso na súa primeira tempada. Era a primeira vez que un equipo galego ascendía á máxima categoría do rugby nacional. Con Monreal o club acadou a permanencia tres anos seguidos, até que en 2014 deixou Vigo polo seu Ourense natal para adestrar ó Ourense Rugby Club da liga rexional. Na primeira tempada Monreal acadou o campionato da liga galega, e na segunda tempada repetiu, acadando ademais o obxectivo do ascenso, facendo que o equipo da cidade das burgas competise por vez primeira na segunda división nacional, a División de Honra B.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Táboa de resultados 2002-2004. Copia arquivada o 11 de febreiro de 2017
* Monreal, cocinero y fraile, artigo no Faro de Vigo
Estrutura interna da Terra: **1:** Codia ou Cortiza, **2:** Manto, **3:** Núcleo, *3a:* Núcleo externo, *3b:* Núcleo interno, **4:** Litosfera, **5:** **Astenosfera**, **6:** Núcleo externo líquido e **7:**  Núcleo interno sólido
A **astenosfera** é a zona do manto terrestre que está debaixo da litosfera, entre 100 e 240 quilómetros por debaixo da superficie da Terra.

A litosfera mide uns 100 km por debaixo dos océanos e ao redor de 150 km baixo os continentes. A astenosfera pode estar dotada de certa fluidez (a pesar de tratarse de rocha sólida), e absorbe os movementos que poden dar lugar á isostasia.

Na astenosfera existen lentos movementos de convección que explican a deriva continental. Ademais, o basalto da astenosfera flúe ó longo das dorsais oceánicas, o que fai que se renove constantemente o fondo oceánico.

O bordo oposto, cando se enfronta co obstáculo representado por un continente, afúndese baixo este, volvendo así a materia ó fondo. Este fenómeno coñécese como subdución.

### Dúbidas sobre a existencia da astenosfera

Durante anos afirmouse que no interior da Terra, a partir duns 100 km de profundidade, existiría unha zona chamada *astenosfera* que presentaría unha baixa velocidade das ondas sísmicas S, razoándose que isto se debería a unha baixa viscosidade da parte superior do manto. Desta forma explicábase o movemento continuo dentro dos continentes dentro da Teoría da Tectónica de placas,así como o fenómeno de equilibrio isostático dos continentes sobre o manto. En realidade a astenosfera nunca se detectou como unha capa continua, senón que só se observaban zonas de baixa velocidade das ondas sísmicas nalgunhas zonas do globo, pero non noutras, como baixo os escudos continentais. Fai unha década, a idea desta franxa como imprescindible para explicar a deriva continental, entrou en dúbida segundo novos datos, propoñéndose un sistema onde, debido á subdución, a codia moveríase xunto co manto subxacente chegando ata o límite entre o manto e o núcleo terrestre, onde acabaría por fundirseda parte que di "ata o núcleo terrestre"[]. Propúxose, que o equilibrio isostático produciríase entre a parte inferior do manto e a parte exterior do núcleo terrestre. Porén, esta proposta non conta cos datos suficientes ó respecto para definir a situación.

Notas
-----

1. ↑  Anguita, F. Adiós a la astenosfera
2. ↑  Fernández, Carlos y Alonso Chaves, Francisco M. y Anguita, Francisco (2013). Astenosfera: ser o no ser. Enseñanza de las ciencias de la tierra, 21 (1). pp. 2-15. ISSN 1132-9157 Astenosfera: ser o no ser ver pdf co artigo completo

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Adiós a la astenosfera Arquivado 30 de novembro de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166257
* BNCF: 48405
* BNF: 123261274
* BRE: 1835531
* EBID: ID
* GND: 4143239-3
* JSTOR: asthenosphere
* MAG: 13495919
* PSH: 4539

 |
**María Teresa Tocino Barreiro**, coñecida como **Maite Tocino**, nada en Pontecesures en 1980, é unha política galega do BNG.

Traxectoria
-----------

Cursou estudos de Relacións Laborais. Traballadora dunha multinacional da alimentación na que foi delegada de persoal e presidenta do comité de empresa en representación da CIG. Nas eleccións municipais de 2015 foi a número 2 da candidatura do BNG en Pontecesures, encabezada por Cecilia Tarela, sendo elixida concelleira e encargándose da área de Cultura no goberno encabezado por Tarela ata a moción de censura de maio de 2016. Nas municipais de 2019 volveu ser elixida concelleira como número 2 do BNG, manténdose na oposición. Nas municipais de 2023 encabezou a candidatura do BNG, que pasou de 2 a 4 concelleiros, e foi elixida alcaldesa co apoio dos 2 concelleiros do PSdeG-PSOE, cos cales formaría goberno.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan Manuel Vidal Seage** |  **Alcaldesa de Pontecesures** 2023 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Maite Tocino: «As persoas con máis experiencia asumirán as concellerías en Cesures»

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Pontecesures

### Ligazóns externas

* Maite Tocino: "Pontecesures está sumido en el más absoluto abandono". Entrevista en *Faro de Vigo*
**María Margarita Peregrina Adrio Taracido**, nada na Coruña en 1956, e veciña de Pontevedra, é unha avogada e política galega do PSdeG-PSOE.

Papeleta da circunscrición electoral de Pontevedra para o Senado nas Eleccións xerais de abril de 2019.

Traxectoria
-----------

Filla de Gonzalo Adrio, avogado, e Aurora Taracido, farmacéutica, e neta de Arturo Taracido, político de esquerdas represaliado durante o franquismo, María Margarita é avogada especialista en Dereito de familia. Formou parte do Servizo de Orientación e Asistencia Xurídica Penitenciaria do Colexio Provincial de Avogados de Pontevedra e é membro dunha ONG que presta axuda a reclusos.

A proposta de Roberto Taboada Rivadulla, foi concelleira do Concello de Pontevedra tralas Eleccións municipais de 1991. Nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 foi escollida senadora do Senado de España pola Provincia de Pontevedra. Repite candidatura nas Eleccións xerais de novembro do mesmo ano.

Imparte a materia de «Deontoloxía, Organización Profesional e Quenda de Oficio» na Facultade de Ciencias Xurídicas e do Traballo da Universidade de Vigo.

Notas
-----

1. 1 2  Ficha de Senador Senado de España.
2. ↑  "María Adrio Taracido, abogada y senadora: "La abogacía es una profesión en la que estás en contacto con todas las realidades y te hace más tolerante"". *Consejo General de la Abogacía Española* (en castelán). 3 de setembro de 2019.
3. ↑  "El PSOE repite listas en Pontevedra para el 10-N: "Nós non temos que andar facendo retoques"". *Diario de Pontevedra* (en castelán). 7 de outubro de 2019.
4. ↑  Persoal Docente e Investigador  Universidade de Vigo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marica Adrio Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición
* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* "«En el colegio ya era abogada de pleitos pobres»". *La Voz de Galicia* (en castelán). 26/5/2019.
| Nikunau |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Nikunau |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Kiribati |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Illas Gilbert |
| Linguas |  |
| Poboación (2005) | 1912 hab. |
| Superficie | 18´2 km² |
| Densidade | 106 hab/km² |
| Coordenadas | 1°21′S 176°27′L﻿ / ﻿-1.350, -176.450 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
| Localización da illa Nikunau |
|

**Nikunau** é unha illa de coral do grupo das Illas Gilbert, pertencentes a Kiribati. Ten unha área de 18´2 km² e unha poboación de preto de 1.900 habitantes.

Hai varias lagoas localizadas na illa, sen acceso ao océano e hipersalgadas. A illa está rodeada por un arrecife de coral. A vexetación sobre Nikunau é moderadamente densa, consiste principalmente en cocos e pandanus.

Moitos historiadores concordan en que a illa foi descuberta en 1765 polo comodoro británico John Byron, a bordo dos buques *Dolphin* e *Tamar*.

A Nikunau só se pode chegar vía *Air Kiribati*. o voo desde Tarawa dura aproximadamente 3 horas, cunha parada en Tabiteuea norte para encher. *Air Kiribati* non ten acceso online, os voos deben ser arranxados persoalmente ou por teléfono.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1059287
* WorldCat
* VIAF: 8778150325555210090000
* GeoNames: 2110158
* GND: 4508620-5

 |
**Gil-Galad** (que traducido do sindarin significa «estrela radiante») é un personaxe ficticio que forma parte do *legendarium* creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien e que aparece na súa novela póstuma *O Silmarillion*; é, ademais, mencionado na obra *O Señor dos Aneis*, en cuxos apéndices se ofrecen máis detalles da súa historia. É un elfo do clan Noldor, fillo de Fingon.

Historia
--------

O seu nome era **Ereinion** (en élfico ‘descendente de reis’), pero chegou a ser máis coñecido polo seu alcume Gil-Galad. Era fillo de Fingon e o derradeiro dos descendentes de Finwë *Nölome* na Terra Media, xunto con Galadriel e Elrond.

Despois da morte do seu tío Turgon no ano 517 P. I. convértese no último dos Altos Reis dos Noldor no exilio.

Naceu na Primeira Idade en Hithlum durante o principado de Fingon e durante o reinado do seu avó Fingolfin. Alí viviron en paz as tres xeracións ata que estourou a Dagor Bragollach, na cal cae o seu avó Fingolfin en duelo persoal contra Morgoth, e na que os reinos Noldorin son arrasados, morrendo moitos dos parentes de Ereinion.

Gil-Galad morreu na batalla da grande alianza de homes e elfos contra Sauron, cando o Señor Escuro, completamente acurralado, sae de Barad-dûr e combate ós señores dos dous exércitos: Gil-Galad, Círdan e Elrond pola parte dos elfos e Elendil e o seu fillo Isildur, pola dos homes.
Coordenadas: 41°27′48″N 2°10′19″L﻿ / ﻿41.4632, 2.1718111111111

L11L11
Estación de Torre Baró | Vallbona
A **liña 11** do metro de Barcelona é unha liña de ferrocarril metropolitano soterrada que dá servizo a cinco barrios das cidades de Barcelona e Montcada i Reixac. A liña é do estilo metro lixeiro e condución automática, construída a comezos da década do 2000 como prolongación da liña 4 desde a estación de Trinitat Nova.

A liña, de 2,3 quilómetros de lonxitude e cinco estacións, foi pensada para dar servizo a uns barrios tradicionalmente mal comunicados e inaugurouse o 2003 entre Trinitat Nova e Can Cuiàs. Como a L2 foi construída adaptada para persoas con mobilidade reducida e invidentes, e como tamén se fixo posteriormente na L9 e L10.

Estacións da liña 11

Notas
-----

1. ↑  Via Libre, ed. (21 de desembre de 2009). "A liña 11 do metro de Barcelona entre Can Cuiàs e Casa de l'Aigua xa opera de forma automática". *vialibre-ffe.com*. Consultado o 5 de outubro de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1419762
* OSM: 197493
* Structurae: 10057158

 |
**Zachary Michael Monaghan**, nado o 1 de decembro de 1992 en Palatine, Illinois, Illinois, é un xogador profesional de baloncesto estadounidense. Cunha estatura de 1,88 metros pode xogar nas posicións de base e escolta e dende 2022 milita no Marín Peixegalego.

Traxectoria profesional
-----------------------

O 21 de xullo de 2015, anunciouse a súa fichaxe polo Básquet Coruña da LEB Ouro. Tras dúas tempadas na Coruña, fichou polo Limburg United belga, pero regresou ó equipo coruñés o 2 de novembro de 2017. Ó remate da tempada do seu regreso, Monaghan foi elixido pola afección coma mellor xogador do Leyma Coruña da tempada 2017/18. O 12 de xullo de 2018, anunciouse a súa renovación polo Leyma Coruña por unha tempada máis.

Tras unha tempada no BC Beroe búlgaro, Monaghan volveu a Coruña para comezar a súa terceira etapa no Básquet Coruña.

Notas
-----

1. ↑  Zach Monaghan, talento NCAA para Coruña
2. ↑  Regresa Zach Monaghan, el faro del Leyma
3. ↑  Zach Monaghan, Jugador Cinco Estrellas del Leyma Coruña
4. ↑  El Leyma Coruña anuncia la renovación de Zach Monaghan
5. ↑  Zach Monaghan regresa ao Leyma Coruña

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en FEB.es *(en castelán)*
O **castelo de Cedofeita** foi un castelo medieval situado na parroquia de Lérez, no concello de Pontevedra.

A construción orixinal consistía nunha atalaia defensiva na pendente dun outeiro, dominando a ría de Pontevedra, na contorna da ruta Tui-Santiago. Probablemente este castelo estivese construído sobre as estruturas dunha construción castrexa anterior.

Historia
--------

Tense constancia por vez primeira do castelo de Cedofeita no ano 916, nunha doazón do rei Ordoño II e a raíña Elvira ao abade Guntado do mosteiro de Lérez. Nesa doazón, referíase ao castelo co nome de Citofacta, tal e como se mencionaba nunha das súas inscricións:

> 
> 
> *In primis ponimus Cautum per Portum de Elva, et inde per terminos de Guigílde, et inde ad Petram scriptam quae est in muro de Citofacta…*
> 
>

Notas
-----

1. 1 2 3  

	* Castelo de Cedofeita na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* González Paz, C. A. (2007): *Catro exemplos de fortificacións altomedievais galegas do seculo X: Castellum de Aranga, Castellum Minei, Castellum Berreti e castellum de Citofacta*. Xunta de Galicia.

### Outros artigos

* Castelos de Galicia
Machis mapuches en 1903.
O **machi** é o sacerdote da relixión tradicional do pobo mapuche, na actualidade a maioría dos machis son mulleres pero historicamente a función tamén foi amplamente desempeñada por homes.

O machi é o encargado de dirixir os cerimoniais de curación denominados machitún, en casos excepcionais tamén se encarga de presidir a cerimonia do Guillatún, mediante a cal a comunidade se comunica co mundo espiritual. O machi tamén ten a función ser o oráculo do lonco local e en tempos antigos tamén aconsellaba sobre a paz e a guerra. O machi asume tamén o papel de curador na medicina mapuche, coñece o valor medicinal de cada planta e ten o poder dos espíritos e os soños.

O machi normalmente seleccionase na infancia, xa que debe pasar por un proceso longo e complexo de aprendizaxe. É o kugna que posúe cada liñaxe ou familia o que determinará quen será a persoa que asumirá o posto que pode ser determinada por revelacións sobrenaturais, por transmisión herditaria, por influencia da súa familia, polo seu poder para curar enfermidades ou ben por iniciativa propia.

Os conquistadores españois consideraban bruxas ás machis e por iso eran obxecto de persecución, chegando mesmo á queima pública.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Relixión mapuche
Trikitixa e pandeiro tocando en Éibar.
A **trikitixa** (en vasco estándar, [trikitiʃa]), **trikiti** (nalgunha variedade, [trikiti]) ou **eskusoinu txiki** ([es̺kus̺oɲu tʃiki]) é un acordeón diatónico. É un instrumento que provén do País Vasco. En ocasións utilízase este termo para designar un baile ou estilo de música, mesmo hai quen chama trikitixa ao dúo que forman pandeiro e acordeón diatónico obtendo este nome como onomatopea do son do pandeiro: *trikiti trikiti trikiti*.

A trikitixa e o pandeiro están moi ligados, tanto é así que é moi difícil ver alguén tocando este instrumento sen unha parella que marque un ritmo co pandeiro.

No País Vasco, axiña se fixo oco este instrumento para interpretar música popular, xa que ademais de ter un son moi completo, é moi pequeno e doado de levar a calquera lugar. É moi común ver os intérpretes tocaren este instrumento de pé ou andando cando tocan nunha romaría.

Á persoa que toca a trikitixa chámaselle **trikitilari**.

Trikitilaris de sona no País Vasco
----------------------------------

Joseba Tapia.
* Pedro Sodupe "Gelatxo": Elgoibar, 1928-2007.
* "Kaxiano": Lizartza, 1932-2002.
* Iñaki Garmendia "Laja": Azkoitia, 1944.
* Tomas Soraluze "Epelde" ("Epelde e Larrañaga"): Azkoitia, 1945.
* Joseba Tapia: Lasarte-Oria, 1964.
* Kepa Junkera: Bilbao, 1965.
* Iker Goenaga: Zizurkil, 1974.
* Alaitz Telletxea ("Alaitz e Maider"): Oiartzun, 1976.
* Maixa Lizarribar ("Maixa e Ixiar"): Tolosa
* Xabi Aburruzaga: Portugalete,1978.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bandoneón

### Ligazóns externas

* Euskal Herriko Trikitixa ElkarteaArquivado 15 de novembro de 2018 en Wayback Machine. *(en éuscaro)*
* Soinuaren Hotsa *(en éuscaro)*
* Trikitixa txapelketei buruzko erreportajea ARGIA astekarian *(en éuscaro)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1999898
* MusicBrainz: ID

 |
**Victoriano Trenco Romay**, nado en Pontecesures en 1950 e finado en Santiago de Compostela o 24 de setembro de 2008, foi un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Estivo á fronte dunha axencia de seguros en Pontecesures. Foi xogador do Ulla Pontecesures CF e posteriormente adestrador deste e do Cordeiro CF. Nas eleccións municipais de 1995 encabezou a formación Independentes de Pontecesures e logrou 4 concelleiros fronte a 5 do PPdeG do ata entón alcalde Xosé Piñeiro Ares e 2 do BNG de Luís Álvarez Angueira. Desta forma resultou elixido alcalde co apoio do BNG. Gobernou en minoría ata setembro de 1996, cando estableceu un pacto de goberno co PPdeG (xa sen Piñeiro Ares) e se integrou nesta formación xunto con outros edís do seu grupo. Nas municipais de 1999 encabezou a candidatura do PPdeG logrando 5 concelleiros, a 1 da maioría absoluta, mais a unión dos outros 3 grupos (BNG, ACP e PSdeG) fixo alcalde ao nacionalista Luís Álvarez Angueira, polo que pasou á oposición e foi portavoz do seu grupo ata o final do mandato en 2003, cando se retirou da política.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xosé Piñeiro Ares** |  **Alcalde de Pontecesures** 1995 - 1999 | Sucesor:**Luís Álvarez Angueira** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Pontecesures

### Ligazóns externas

* B. Costa (25 de setembro de 2008). "Adiós al alcalde que puso en marcha la Festa da Lamprea". *La Voz de Galicia*.
**Victoriano López García**, nado en Mondoñedo o 22 de marzo de 1910 e finado en Madrid o 31 de agosto de 1995, foi un enxeñeiro e profesor galego, o primeiro director do Instituto de Investigacións e Experiencias Cinematográficas (IIEC).

Traxectoria
-----------

Placa na casa natal de Victoriano López García en Mondoñedo.
Neto do dono do Cine Galicia de Mondoñedo. Estudou o bacharelato en Vigo e Enxeñería Industrial en Bilbao. Afeccionado ao cine e con estudos técnicos sobre a materia, promoveu a Escola Especial de Enxeñeiros Industriais de Madrid, da que foi catedrático, facendo deste centro punto de referencia para a ensinanza e o estudo cinematográfico. Foi xefe da Subcomisión Reguladora do Cine e co apoio da peña de amigos do bar "La Elipa", de Madrid, crearon o Instituto de Investigacións e Experiencias Cinematográficas en 1947, do que Victoriano foi o primeiro director. Colaborou en *Primer Plano*, *Radiocinema*, *Espectáculo* e *Revista Internacional de Cine* e fundou, con Manuel Cerezales, e dirixiu a revista *Cine Experimental* (1944-1945). Foi xefe da Sección de Industria do Servizo de Ordenación Económica da Cinematografía, xefe da Sección de Créditos do Instituto Nacional da Cinematografía, secretario Técnico do mesmo Instituto, Xefe da Sección de Mercados Cinematográficos, delegado do Ministerio de Industria no Sindicato Nacional do Espectáculo, xefe do Negociado de Distribución da Subdirección Xeral de Cinematografía do Ministerio de Información e Turismo; representou a España en varios congresos internacionais. Finou en Madrid o 31 de agosto de 1995.

Publicacións
------------

* *Lecciones sobre cinematografía*, 1941.

* *Técnica del cine sonoro, en color y en relieve*, 1943.
* *Electroacústica*, 1963.
* *Acústica*, 1971.
* *Chequeo al cine español*, 1972.

### En colaboración

* *La industria cinematográfica española*, 1945.
* *La industria de producción de películas*, 1955.

Recoñecementos
--------------

* Premio Goya de Honra 1990.

Vida persoal
------------

Casou con Emilia Muñoz e foi pai de Luis Alberto, Miguel Ángel e María Esther López Muñoz.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*, 7-9-1995, p. 90.
2. ↑  Y el Goya de Honor es para…

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Fernández, Emilio C.; Bouso, Fran (2017). *Cine Mondoñedo. Unha historia do audiovisual mindoniense e do Señor do cine, Victoriano López García*. Lugo: Grupo Fotocinematográfico Fonmiñá.

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* Victoriano López García

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6161577
* BNE: XX1346577

 |
Táboa calcaria de Kish con escritura pictográfica, 3500 a.C. pode ser a primeira escritura coñecida. Museo Ashmolean
Un exemplo de escritura de Sumeria, táboa de pedra parcialmente descifrada.
A **táboa de Kish** é unha táboa de calcaria localizada en **Tell al-Uhaymir**, Gobernación de Babilonia, Iraq, o sitio da antiga cidade Sumeria de Kish. Un molde de xeso do artefacto está hoxe na colección do Museo Ashmolean.

A táboa de Kish está inscrita con signos proto-cuneiformes. Ten data de c. 3500 a.C (Período de Uruk medio), aínda que algúns estudosos cren que pode ser doutro tempo posterior, período Uruk IV (c. 3350-3200 a.C.). Atopáronse varios miles de documentos proto-cuneiformes que datan dos períodos Uruk IV e III (c. 3350-3000 a.C.). en Uruk.

A escritura aínda é puramente pictográfica e representa unha etapa de transición entre a protoescritura e a aparición da escritura parcialmente silábica da escritura cuneiforme propiamente dita. Considérase que o "período proto-alfabetizado" de Exipto e Mesopotamia esténdese entre o 3500 e o 2900 a.C. Os textos administrativos do período Jemdet Nasr (3100-2900 a.C.), atopados entre outros lugares en Jemdet Nasr e Tell Uqair representan unha etapa máis no desenvolvemento de proto-cuneiforme a cuneiforme, pero aínda non se pode identificar con certeza como escrito en sumerio, aínda que é probable.

Notas
-----

1. ↑  Hayes, John L. 1990 *A Manual of Sumerian Grammar and Texts*, Undena Publications, p.266

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Táboa de Kish*** |

### Bibliografía

* A. C. Moorhouse, *The Triumph of the Alphabet: A History of Writing*
* Langdon, *Pictographic Inscriptions from Jemdet Nasr*
* Peter N. Stearns, *The Encyclopedia of World History* (2001), ISBN 978-0-395-65237-4.

### Outros artigos

* Período de Uruk
* Historia da escritura
* Paleta de Narmer
**Arturo López Trasancos**, nado en 1902 e finado en Ourense o 19 de febreiro de 1948, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Vinculado ao galeguismo dende novo, estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela, especializándose en otorrinolaringoloxía e traballou no Instituto Provincial de Hixiene de Ourense. Foi concelleiro en Ourense durante a ditadura de Primo de Rivera e ao seu remate foi vicepresidente do Partido Nazonalista Republicán de Ourense que dirixía Ramón Otero Pedrayo e como tal un dos membros de primeira hora do Partido Galeguista. 

Represaliado durante o franquismo, o Tribunal de Responsabilidades Políticas sancionouno en 1941 con multa e inhabilitación para practicar a medicina durante cinco anos.

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Canoura e foi pai de María del Carmen L. Trasancos Canoura,

Notas
-----

1. ↑  Prada Rodríguez, X.: "A depuración das responsabilidades políticas dos galeguistas ourensáns. Unha achega", en *Boletín da Real Academia Galega* 370