A **hormona liberadora da hormona do crecemento** (**GHRH**), tamén chamada **factor liberador da hormona do crecemento** (**GRF** ou **GHRF**), **somatoliberina** ou **somatocrinina**, é unha hormona peptídica hipotalámica, que ten como misión estimular a liberación da hormona do crecemento (GH). Trátase dun péptido de 44 aminoácidos  producido no núcleo arqueado do hipotálamo.

A GHRH aparece no hipotálamo humano entre as 18 e 29 semanas de xestación, o que se corresponde co inicio da produción de hormona do crecemento no feto.

Orixe
-----

A GHRH libérase nos terminais nerviosos neurosecretores das neuronas do núcleo arqueado hipotalámico, e é transportada por vía sanguínea polo sistema portal hipotalámico-hipofisario ata a adenohipófise ou pituitaria anterior, onde estimula a secreción de hormona do crecemento (GH) ao unirse ao receptor da GHRH das células hipofisarias. A GHRH libérase dun modo pulsátil, estimulando unha liberación de GH tamén pulsátil. Ademais, a GHRH tamén promove o sono de ondas lentas de forma directa. A GH requírese para o crecemento normal postnatal, crecemento dos ósos, e polos seus efectos regulatorios sobre o metabolismo das proteínas, carbohidratos, e lípidos.

Estrutura
---------

Está codificada nun xene do cromosoma 20 humano. A secuencia de 44 aminoácidos da GHRH humana é:

HO - Tyr - Ala - Asp - Ala - Ile - Phe - Thr - Asn - Ser - Tyr - Arg - Lys - Val - Leu - Gly - Gln - Leu - Ser - Ala - Arg - Lys - Leu - Leu - Gln - Asp - Ile - Met - Ser - Arg - Gln - Gln - Gly - Glu - Ser - Asn - Gln - Glu - Arg - Gly - Ala - Arg - Ala - Arg - Leu - NH2

Efectos
-------

A GHRH estimula a produción e liberación de GH ao unirse ao receptor da GHRH (GHRHR) da membrana das células da adenohipófise.

### Receptor

O receptor da GHRH é un membro da familia da secretina de receptores acoplados á proteína G, e o seu xene está localizado no cromosoma 7. Esta e unha proteína transmembrana con 7 pregamentos, cun peso molecular de aproximadamente 44 kD.

### Modo de acción

A unión da GHRH ao seu receptor orixina un incremento na produción de GH principalmente pola vía dependente do AMP cíclico, pero tamén pola vía da fosfolipase C (vía IP3/DAG), e outras vías menores.

A vía dependente do AMPc iníciase coa unión da GHRH ao seu receptor, o que fai que o receptor adopte unha conformación que activa a a subunidade Gs alfa do complexo da proteína G acoplada no lado intracelular. Isto ten como resultado a estimulación da adenilato ciclase unida á membrna e incrementa o AMPc intracelular. O AMPc únese ás subunidades regulatorias da proteína quinase A, activándoas e permitindo que as subunidades catalíticas libres se transloquen ao núcleo e fosforilen o factor de transcrición CREB. O CREB fosforilado, xunto cos seus coactivadores, p300 e proteína de unión ao CREB (CBP) amplifican a transcrición de GH uníndose aos CREs (elementos de resposta ao AMPc) na e rexión promotora do xene da GH. Isto tamén incrementa a transcrición do xene do receptor da GHRH, por retroalimentación positiva.

Na vía da fosfolipase C, a GHRH estimula a fosfolipase C (PLC) por medio do complexo βγ das proteínas G heterotriméricas. A activación da fosfolipase C produce diacilglicerol (DAG) e inositol trifosfato (IP3), e este último fai que se libere Ca2+ intracelular desde o retículo endoplasmático, incrementando a concentración de Ca2+ citosólico, que orixinará a fusión das vesículas secretoras e a liberación da hormona do crecemento que conteñen previamente fabricada.

Parte do fluxo de Ca2+ é resultado tamén da acción directa do AMPc, o cal é diferente da *vía dependente do AMPc* normal de activación da *proteína quinase A*.

A activación dos receptores da GHRH pola GHRH tamén produce a apertura das canles de Na+ polo fosfatidilinositol 4,5-bisfosfato, que causa a despolarización da célula. O cambio resultante na voltaxe intracelular abre unha canle de calcio dependente de voltaxe, o que dá lugar á fusión de vesículas secretoras e liberación de GH.

Relacións entre a GHRH e a somatostatina
----------------------------------------

As accións da GHRH son as opostas ás da somatostatina (ou hormona inhibidora da hormona do crecemento). A somatostatina libérase das terminacións nerviosas neurosecretoras das neuronas de somatostatina periventriculares, e chega por vía sanguínea á adenohipófise, onde inhibe a secreción de GH. A somatostatina e a GHRH segréganse de forma alternante, orixinando o tipo de secreción marcadamente pulsátil que presenta a GH.

Outras funcións
---------------

A expresión da GHRH foi demostrada tamén en tecidos periféricos lonxe do seu sitio principal de produción, que é o hipotálamo, como, por exemplo, no páncreas, mucosa gastrointestinal e, de forma patolóxica, en células tumorais.

Análogos da GHRH
----------------

O análogo da GHRH tesamorelina (nome comercial *Egrifta*) é un fármaco usado no tratamento da lipodistrofia en pacientes infectados polo VIH sometidos a unha terapia antiviral moi activa, que foi aprobado pola FDA en EEUU en novembro de 2010. Quimicamente é o (3*E*)-hex-3-enoíl-GHRH. pode tamén reducir as perdas cognitivas nas persoas vellas.

Tamén se fixeron investigacións iniciais cos análogos Pro-Pro-hGHRH(1-44)-Gly-Gly-Cys, CJC-1295, CJC-1293 e Sermorelina.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  GeneGlobe -> GHRH Signaling Arquivado 27 de marzo de 2020 en Wayback Machine. Retrieved on May 31, 2009
2. ↑  Obál F, Krueger J (2001). "The somatotropic axis and sleep.". *Rev Neurol (Paris)* **157** (11 Pt 2): S12–5. PMID 11924022.
3. ↑  Walter F. PhD. Boron (2003). Elsevier/Saunders, ed. *Medical Physiology: A Cellular And Molecular Approaoch*. p. 1300. ISBN 1-4160-2328-3.
4. ↑  Mauss, Stefan; Schmutz, GüNther (2001). "Das HIV-assoziierte Lipodystrophiesyndrom". *Medizinische Klinik* **96** (7): 391–401. PMID 11494914. doi:10.1007/PL00002220.
5. ↑  "FDA approval of tesamorelin". 10 Nov 2010. Arquivado dende o orixinal o 14 de marzo de 2012. Consultado o 04 de febreiro de 2012.
6. ↑  World Health Organisation: INN List 57 Arquivado 01 de abril de 2012 en Wayback Machine.
7. ↑  "ICAD: Tesamorelin Boosts Cognition in Oldsters". July 2011.
8. ↑  "Construction and activity of a novel GHRH analog, Pro-Pro-hGHRH(1-44)-Gly-Gly-Cys.". 2004. PMID 15525469.

| * v
* c
* e
Sistema endócrino: hormonas |
| --- |
| Glándulasendócrinas | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Eixe Hipotalámico-hipofisario | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hipotálamo | GnRH ·  TRH ·  dopamina ·  CRH ·  GHRH/somatostatina  ·  hormona concentradora da melanina |
| Neurohipófise | Vasopresina ·  Oxitocina |
| Adenohipófise | Con subunidade α (FSH, LH, TSH) ·  prolactina ·  Derivadas da POMC (CLIP, ACTH, MSH, endorfinas, lipotropina) ·  hormona do crecemento (GH) |

 |
| Eixe adrenal |  **Córtex adrenal:** aldosterona ·  cortisol ·  DHEA **Medula adrenal:** adrenalina (epinefrina) ·  noradrenalina (norepinefrina) |
| Eixe tiroide |  **Tiroide:** hormona tiroide (T3 e T4) ·  calcitonina **Paratiroide:** hormona paratiroide (PTH) |
| Eixe gonadal | **Testículo:** testosterona ·  AMH ·  inhibina
 **Ovario:** estróxeno (estradiol) ·  proxesterona ·  activina  ·  inhibina ·  relaxina (embarazo) 
 **Placenta:** hCG (con subunidade α) ·  HPL ·  estróxeno ·  proxesterona |
| Outros |  **Páncreas:** glicagón ·  insulina ·  amilina ·  somatostatina ·  polipéptido pancreático
 **Glándula pineal:** melatonina |

 |
| Outrosórganos | **Timo:** timosina ·  timopoetina ·  timulina
*Aparato dixestivo:*  **Estómago:** gastrina ·  ghrelina ·   **Duodeno:**  colecistoquinina ·  GIP ·  secretina ·  motilina ·  VIP ·   **Íleo:**  enteroglicagón · péptido YY ·  **Fígado/**outros: factor de crecemento similar á insulina (IGF-1, IGF-2)
 **Tecido adiposo:** leptina ·  adiponectina ·  resistina
**Esqueleto:** osteocalcina
 **Riles:** *Aparato xustaglomerular* (renina) ·  *células peritubulares* (EPO) ·  calcitriol ·  prostaglandina
 **Corazón:** péptido natriurético auricular (ANP)  ·  péptido natriurético cerebral (BNP) |
| Tipos: *Hormona peptídica* ·  *Hormona esteroide* ·  *Hormona derivada de aminoácidos* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q409489
* EBID: ID
* MAG: 2908806039

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChemSpider: 17289012
* MeSH: D013007
* PubChem: 44134750
* RefSeq: NP\_001171660
* RefSeq: NM\_021081
* UMLS: C0037668
* UniProt: P01286

 |