recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**David Seijo Sanmiguel**, nado en Vilagarcía de Arousa o 25 de febreiro de 1983, é un actor galego.

Traxectoria
-----------

Recibiu formación completa no estudo Juan Carlos Corazza (2004-2009). Cursou diversos seminarios entre os que se poden destacar: *Roles y registros* con Catalina Lladó, *Técnica* con Manuel Morón, *Espacio escénico* con Jean Guy Lecat entre outros.

Desde mozo mostrou interese pola interpretación, involucrándose en proxectos teatrais e musicais. Logo de varios anos de estudo, trasládase á Coruña, lugar onde reside a súa familia paterna, para estudar Pedagoxía teatral.

Alí vincúlase a un grupo de comedia da arte chamada Estragón, co que representa varias funcións de teatro como *Mariones* ou *Muertos vivos*. Máis tarde márchase a Aviñón (Francia) para estudar Comedia da arte con Carlo Bosso e seminarios de pantomima e esgrima con Josef Markocki.

Cinema
------

No mundo do cine colaborou nas películas *León e Olvido* (2004) e *Rafael* (2008), ambas de Xavier Bermúdez e en televisión en *Rías Baixas* (1999) e *La Rosa de Alejandría* (2003).

Logo de terminar a diplomatura decide marchar a Madrid para formarse na escola para o actor Juan Carlos Corazza. Fai varias curtametraxes como *Cuando me recuerdes* e *Una vida a través del objetivo*, e anuncios de televisión como o de Seat Ibiza 25 aniversario e Spot McCain. Non se desvincula de Galicia representando en múltiples ocasións *Os berros do silencio*, obra ambientada nos naufraxios da Costa da Morte.

Televisión
----------

### Series

#### Personaxes fixos

* *León e Olvido* (2004)
* *Rafael* (2008)
* *El barco* (2011-) - como Ramiro (Antena 3).
* *Néboa* (2020) - como Cascudo (TVE).
* *O sabor das Margaridas* (2020) - (TVG)

#### Personaxes episódicos

* *Eva y Kolegas* (2008) - como matón (Antena 3).
* *Aída* (2010) - Telecinco.

### Curtametraxes

* *Cuando me recuerdes* (2008).
* *Una vida a través del objetivo* (2010).
* *11* (2011).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2919867
* WorldCat
* VIAF: 310538116
* BNE: XX5407641
* IMDb: nm3872929
* ISNI: 0000000131865865
* TMDb: 1155086

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Abd al-Rahman.

**Abd al-Rahman II**, **Abderramán II**, **Abderrahman II** ou **'Abd ar-Rahmān II**, nado en 792 e finado en 852, foi o cuarto emir omeia de Córdoba de 822 ata a súa morte. Coñecido por guerreiro eficaz e tamén como mecenas das artes.

Traxectoria
-----------

Abd al-Rahman naceu en Toledo, fillo do emir al-Hakam I. Na súa mocidade participou no chamado masacre da gabia, cando 72 nobres e centos dos seus asistentes foron masacrados nun banquete por orde de al-Hakam.

Sucedeu ao seu pai como emir de Córdoba en 822 e durante 20 anos participou nunha guerra case continua contra Afonso II, detendo o seu avance cara ao sur. En 825, fixo construír unha nova cidade, Murcia, e procedeu a asentala con musulmáns leais para garantir a súa estabilidade. En 835 enfrontouse aos rebeldes de Mérida facendo construír unha gran fortaleza. En 837, reprimiu unha revolta de cristiáns e xudeus en Toledo con medidas similares. Ditou un decreto polo que se prohibía aos cristiáns buscar o martirio, e mandou un sínodo cristián para prohibilo.

En 839 ou 840, enviou unha embaixada baixo al-Ghazal a Constantinopla para asinar un pacto co Imperio Bizantino contra o Califato Abbásida. Enviouse outra embaixada que puido ir a Irlanda ou Dinamarca, probablemente fomentando o comercio de peles e escravos.

En 844, Abd al-Rahman rexeitou un asalto dos viquingos que desembarcaran en Cádiz, conquistaron Sevilla (a excepción da súa cidadela) e atacaron ata Córdoba. Despois construíu unha frota e un arsenal naval en Sevilla para repeler futuras incursións.

Fixo fronte as revolta dos mozárabes (850-859), e respondeu ás solicitudes de axuda de Guillerme de Septimania na súa loita contra Carlos II o Calvo, quen reclamara as terras que Guillerme consideraba súas.

Abd al-Rahman foi famoso pola súa política de construción pública en Córdoba. Fixo engadidos á Mesquita de Córdoba, continuando o traballo iniciado polo seu avó. Tamén participou na execución dos mártires de Córdoba, e foi mecenas do gran compositor Ziryab. Morreu no ano 852 en Córdoba.

Notas
-----

1. ↑  "Abd al-Rahman". *Diciopedia do século 21* **1**. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 22.
2. 1 2  "Abd ar-Rahman II". *Encyclopædia Britannica*. Encyclopædia Britannica. 2010. ISBN 978-1-59339-837-8.
3. ↑  Thorne, John (1984). *Chambers biographical dictionary*. Chambers. ISBN 0-550-18022-2.
4. ↑  Wickham, Chris (2009). *The Inheritance of Rome*. Penguin Books. ISBN 978-0-670-02098-0.
5. ↑  Huici Miranda, Ambrosio (1965). "al-Ghazāl". *The Encyclopaedia of Islam, Second Edition*. OCLC 495469475. doi:10.1163/1573-3912.
6. ↑  Graham-Campbell, James (2013). "The Viking World". Frances Lincoln Limited Publishers.
7. ↑  El-Hajji, Abderrahman. *Andalusian Diplomatic Relations with the Franks during the Umayyad period*. Islamic Studies.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q307412
* WorldCat
* VIAF: 23070940
* BNF: 144890278
* CERL: cnp00580131
* DBE: abd-al-rahman-ii
* EBID: ID
* FAST: 488417
* GEA: 100
* GEC: 0000139
* GND: 12431094X
* ISNI: 0000000037775425
* LCCN: n2003058352
* SUDOC: 088615065
* WikiTree: Umayyad-8

 |
A **revista Morcego** é unha publicación especializada en videoxogos editada en lingua galega.

Alén de novas sobre a actualidade da industria do videoxogo, como lanzamentos, atrasos, actualizacións ou sucesos; tamén recolle reportaxes divulgativas sobre o medio, entrevistas e columnas de opinión de sinaturas diversas. Trátase dun medio non lucrativo, sen publicidade, e que tampouco recibe subvencións de ningunha entidade pública. A súa principal fonte económica é colectiva, a través de Patreon , sendo un dos máis exitosos na Galiza dentro da plataforma estadounidense. Tamén entraría dentro dos dez Patreon máis importantes no eido dos medios de videoxogos en España, segundo a base de datos DeVuego.

Tamén se inclúe dentro da revista dixital un podcast semanal que recolle as novas máis importantes dos últimos días, amais de incluír seccións propias nun ton informal e lixeiro. Chámase *A Gruta de Gizamaluke*.

Traxectoria
-----------

Comezou a editarse en setembro do ano 2018 a iniciativa do xornalista Carlos Pereiro, actual director da revista.

O proxecto podería ser considerado cooperativo e colectivo, ao ter aberta a recepción de artigos e reportaxes. Doutra banda, desde que naceu, foi abordando, máis aló da web como tal, outros formatos audiovisuais como o programa radiofónico *A Gruta de Gizamaluke*, nado na súa primeira tempada como un proxecto en colaboración co medio dixital PontevedraViva. Tamén conta cunha canle en YouTube e outra en Twitch (colaboraron con Twitch en galego na retransmisión do Torneo do Grelo), cun contido diverso que vai dende *gameplays* a titoriais. 

Para comezos do ano 2021, Morcego é considerado o principal foco de referencia informativa sobre videoxogos en lingua galega.

Notas
-----

1. ↑  "Patreon da Revista Morcego". *Patreon*. Consultado o 26 de xaneiro do 2021.
2. ↑  "Principais Patreons (por ingresos mensuais) de MEDIOS españoles de Videoxogos". *Twitter DeVuego*. Consultado o 26 de xaneiro do 2021.
3. ↑  "Nace a primeira revista dixital de viodeoxogos en galego". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2018-09-08. Consultado o 2021-05-27.
4. ↑  "Quiosco: Revista Morcego". *Cultura Galega*. 11 de setembro de 2018. Consultado o 21 de marzo de 2019.
5. ↑  "Twitch". *Twitch*. Consultado o 2021-01-26.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A gruta de Gizamaluke - Podcast da revista en PontevedraViva.
O Apple Lisa co disco duro na parte superior
O **Apple Lisa** foi unha computadora persoal deseñada por Apple Computer a comezos da década dos 80.

Proxecto Lisa
-------------

O proxecto Lisa iniciouse en 1978 e lentamente evolucionou para deseñar un poderoso ordenador persoal cunha interface gráfica de usuario. Lisa ía ser dirixido cara clientes de negocios.

Arredor de 1982, Steve Jobs foi forzado a abandonar o proxecto lisa, polo que se uniu ó proxecto Macintosh. Ao contrario do que se cre, o Mac non é un descendente directo de Lisa, aínda que hai semellanzas entre ambos sistemas operativos e a revisión final de Lisa 2/10 foi modificado e vendido como Macintosh XL.

### O nome Lisa

Mentres que na documentación embalada co Lisa orixinal só referíase a el como *The Lisa*, oficialmente, Apple indicou que era o acrónimo para **L**ocal **I**ntegrated **S**oftware **A**rchitecture (en galego: Arquitectura de Software Integrada Localmente).

Posto que a primeira filla de Steve Jobs, nada en 1978 chamouse Lisa, normalmente dedúcese que o nome tiña unha asociación persoal e que quizais o acrónimo foi inventado despois para cadrar co nome.

O fracaso do Lisa
-----------------

O Apple Lisa converteuse nun fracaso para Apple, o máis grande desde o Apple III de 1980. Os clientes ós que o Lisa estaba dirixido (empresas), resistíronse ao alto prezo do ordenador e gran parte optou por traballar cos menos custosos IBM PC, que xa comezaban a dominar o mercado da computación nos negocios.

O maior cliente do Lisa foi a NASA, a cal usou o Apple Lisa para a administración de proxectos e víronse envoltos en serios problemas cando o Lisa deixou de ser comercializado. Ademais disto o Lisa foi visto como un aparello lento a pesar da súa innovadora interface. A caída definitiva do Apple Lisa foi o lanzamento do Macintosh en 1984, que axudou a desacreditar ó Lisa debido que tamén posuía unha interface gráfico, rato e era menos custoso.

Antes de que o Lisa desaparecera por completo, Apple lanzou dous novos modelos, o Apple Lisa 2 e o Macintosh XL. Finalmente a liña Apple Lisa desapareceu en agosto de 1986.

Notas
-----

1. ↑  No film The Pirates of Silcon Valley deixase entrever esta teoría

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Macintosh
* Apple

### Ligazóns externas

* Apple Lisa spotlight at GUIdebook
* Birth of the Lisa
* (Atención: 67.9MB PDF) Arquivado 22 de xullo de 2011 en Wayback Machine.
* 
* mprove: Graphical User Interface of Apple Lisa
* Rare images of screenshots and prints of first Apple Lisa Prototype GUI still without icons

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q371482
* EBID: ID

 |
Estela discoidal cun lauburu en Ainhoa (País Vasco francés)
Unha **estela discoidal** é un monumento funerario que se pode atopar nalgunhas zonas de Europa Occidental, Rusia e Oriente Medio (Siria e Armenia). É típica dos fosos medievais da comarca aragonesa da Matarranya e tamén abonda nos fosos de Iparralde, onde se coñece como ***hilarri***.

Estas estelas funerarias teñen forma de disco encarado cara ao sol sobre un soporte trapezoidal. Gravábanse símbolos pagáns solares, como rosetas hexagonais e flores da vida, mais tamén símbolos cristiáns. En Iparralde é típica a presenza dos lauburus.

A tradición de facer estelas discoidais ten as súas orixes na Idade do Bronce, cando se rexistraron restos no suroeste da Península Ibérica. A estela de Luna (Aragón) é un caso anómalo, pois malia ter as características dos ronseis do suroeste, atopouse no nordés da península. Posteriormente son moi coñecidas os ronseis cántabros que realizaron os cántabros prerromanos antes da conquista romana do norte peninsular.

Ronseis discoidales en Luhuso (Iparralde)

Notas
-----

1. ↑  "Copia archivada". *Estelas discoidales - Araba - Bizkaia - Gipuzkoa*. Arquivado dende o orixinal o 21 de agosto de 2013. Consultado o 30 de xullo de 2012.
2. ↑  "Joseba Burusko. Galeria de escultura.". *www.josebaburusko.com*. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 2022-07-21.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estela discoidal*** |
***The Wilt Alternative*** é unha novela en lingua inglesa do escritor inglés Tom Sharpe, publicada por vez primeira en 1979 por Trafalgar Square Publishing. É o segundo volume da saga comezada con *Wilt* en 1976.

Trama
-----

Henry Wilt segue como profesor nun centro de formación profesional do sur de Inglaterra, e foi ascendido a xefe do departamento de Artes Liberais. Xunto coa súa muller Eva tiveron catro fillas a un tempo, e mudáronse a vivir a un barrio máis rico. El leva unha vida de rutinas, e Eva entrégase a proxectos alternativos de sostibilidade, próximos á permacultura.

Eva alúgalle o ático da casa a unha moza alemá. Porén, a policía descobre que a moza é unha terrorista internacional, que canda a dous homes prepara un atentado en Inglaterra. A policía -co inspector Wilt entre eles- cerca a casa de Wilt, quen é enviado ao domicilio para rescatar as súas fillas antes de que o exército entre a polos terroristas. Porén, Wilt ve crecer a súa coraxe ao ser drogado, e atrévese a facerlle fronte á rapaza.

Ao cabo, unha anciá veciña e mais Eva acaban por se enfrontar tamén aos terroristas, e vense recluídos nunha situación disparatada.

Narración
---------

Seguindo o estilo da novela anterior, a obra está narrada en terceira persoa nun estilo cómico.
Torre de telecomunicacións de Collserola
As **tecnoloxías da información e da comunicación** (**TIC** ou **NTIC** por *novas tecnoloxías da información e da comunicación* ou *IT* para *«Information Technology»*) agrupan os elementos e as técnicas empregadas no tratamento e na transmisión das informacións, principalmente da informática, Internet e as telecomunicacións. Por extensión, designan o sector de actividade económica.

> 
> 
> *"As tecnoloxías da información e da comunicación non son ningunha panacea nin fórmula máxica, pero poden mellorar a vida de todos os habitantes do planeta. Dispoñen de ferramentas para acadar os Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio, de instrumentos que farán avanzar a causa da liberdade e da democracia, e dos medios necesarios para propagar os coñecementos e facilitar a comprensión mútua"*
> Kofi Annan, Secretario xeral da ONU, discurso inaugural da primeira fase da WSIS, Xenebra 2003
> 

O emprego das tecnoloxías da información e da comunicación entre os habitantes dunha poboación axuda a diminuír o baleiro dixital existente nesta localidade, xa que aumentaría o conglomerado de usuarios que empregan as TIC como un medio tecnolóxico para o desenvolvemento das súas actividades e por isto se reduce o conxunto de persoas que non as utilizan.

Notas
-----

1. ↑  *(en inglés)* K.Anna Xenebra 12/2003

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5268834
* BNCF: 52465
* BNF: 11952896f
* JSTOR: communications-technology
* LCCN: sh87002293
* MAG: 67363961
* NKC: ph752781

 |
**Francisco de Castro**, nado en Madrid en 1672 e finado na mesma cidade o 2 de outubro de 1713, foi un escritor español.

Traxectoria
-----------

Alcumado **Farruco**, Francisco de Castro foi un dos últimos entremesistas do Teatro Barroco, ademais dun famoso comediante que traballou nas compañías da Corte desde finais do século XVII ata a súa morte. Fixo, sobre todo, papeis de gracioso e de barba, alcanzando con eles unha gran fama que lle valeu, en ocasións, poder actuar para os reis da época.

Obra
----

A obra de Castro é unha das máis extensas entre os autores do teatro breve. Componse de trinta e oito entremeses, once mojigangas e fins de festa, cinco bailes e unha loa. É interesante, sobre todo, a inclusión nas súas pezas breves de elementos populares, coma os xigantóns. Tamén destaca a presenza continua do *gracioso galego*, papel que el mesmo interpretaba.

### Títulos

Títulos importantes son:

* *Francisco, ¿qué tienes?*
* *Los chirlos mirlos*
* *La burla del sombrero*
* *El antojo de la gallega*
* *Las figuras*, *El vejete enamorado*
* *El reto*
* *La fantasma*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11681947
* BNE: XX1219339
* BVMC: 30287
* DBE: francisco-de-castro

 |
***Poemas do si e non*** é un libro de poesía de Álvaro Cunqueiro publicado en 1933 por Edicións Un con deseños de Luís Seoane. Foi reeditado pola Editorial Galaxia na *Obra en galego Completa I* (1980)

Características
---------------

*Poemas do si e non* (1933) está na liña do surrealismo e semella un especial conto erótico, unha historia de amor (desamor, elexía do amor) que ten lugar nunha verdadeira irrealidade espazo-temporal. Aparece nel un surrealismo ao noso xeito cun fondo accesíbel á emoción ou ao intelecto, sen automatismo aínda que con imaxes audaces, asociacións arbitrarias. Fundamentalmente hai nos seus poemas liberdade, recollendo elementos de todos os ismos, de toda a literatura que coñeceu.

Consta dun limiar, 3 partes proporcionadas na súa lonxitude e solidarias no contido ("Ela", "El", "Ela i El") e mais un epílogo, de 3 poemas.

Segundo o *Diccionario da literatura galega*:

> 
> 
> "*De sintaxe quebrada, aposicións extremas, imaxes irracionais e paradoxos que crean un discurso visionario, o libro organízase nunha estrutura de perfecta simetría distributiva que en esquema resulta un caligrama.*"
> 
> 

Segundo Xosé Ramón Pena:

> 
> 
> "*En realidade, desde o noso punto de vista, coidamos que se está a falar de surrealismo neste poemario do mindoniense atendendo máis ben a unha inmediata asociación «surrealismo como imaxe onírica», e supoñendo, entón, unha fidelidade certa ás narracións do inconsciente, que a un verdadeiro seguimento, por parte do poeta de Mondoñedo, das teoría e técnicas de André Breton, Paul Éluard ou Louis Aragon, respecto das cales opera con auténtica licenza.*"
> 
> 

Poemas

A ela e a min mesmo

-*Limiar*

-Ela: 6 poemas

-El: 6 poemas

-Ela e el:

* Noivado I
* Poema 1
* Poema 2
* Noivado II
* Poema 3
* Noivado 3III
* Poema 4
* Noivado IV

-Parque-final-elexía

* Parque
* Final
* Elexía

Notas
-----

1. ↑  Cunqueiro, Álvaro (1980). *Obra en galego completa. Poesía.teatro I*. Galaxia. ISBN 84-7154-358-3.
2. ↑  Vilavedra, Dolores, ed. (1995). *Diccionario da literatura galega. Autores* **I**. Vigo: Galaxia. p. 158. ISBN 84-8288-019-5.
3. ↑  Pena, Xosé Ramón (2016). *Historia da literatura galega*. III. De 1916 a 1936. Xerais. p. 269. ISBN 978-84-9121-107-5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Calero, R. (1975) [1963]. *Historia da literatura galega contemporánea*. Galaxia. pp. 748–766. ISBN 84-7154-227-7.
* López-Casanova, A. (1994). *Álvaro Cunqueiro e a vangarda poética*. Fundación Alfredo Brañas.
| *Murchisonella africana* |
| --- |
| *Murchisonella africana* Peñas & Rolán, 2013 |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Gastropoda |
| Subclase: | Heterobranchia |
| Infraclase: | Allogastropoda |
| Superfamilia: | Murchisonelloidea |
| Familia: | Murchisonellidae |
| Xénero: | *Murchisonella* |
| Especie: | ***M. africana*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Murchisonella africana***Peñas & Rolán, 2013 |

***Murchisonella africana*** é unha especie de molusco gasterópodo da subclase dos heterobranquios, infraclase dos alogasterópodos, superfamilia dos murquisoneloideos, e familia dos murquisonélidos, unha das integradas no xénero *Murchisonella*.

A especie foi descrita en 2013 polos malacólogos españois Anselm Peñas e Emilio Rolán, na páxina 24 do seu traballo "Revision of the genera *Murchisonella* and *Pseudoaclisina* (Gastropoda, Heterobranchia, Murchisonellidae)", publicado en *Vita Malacologica* **11**: 15-64, a partir de espécimes achados na illa do Príncipe (San Tomé e Príncipe).

Notas
-----

1. 1 2  *Murchisonella africana* Peñas & Rolán, 2013 no WoRMS. Consultado o 19 de agosto de 2021.
2. ↑  *Murchisonella africana* Peñas & Rolán, 2013 en *gastropods.com*.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* WoRMS: 736254

 |
| Podengo galego |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Familia: | Canidae |
| Xénero: | *Canis* |

 |
| Orixe da razaOrixe da raza |

O **Podengo galego** é unha raza de cans de orixe galega. É un can de caza de coello principalmente, aínda que tamén de lebre e raposo.

Orixe
-----

Comparte unha orixe común con tódolos podengos ibéricos (eivisenco, andaluz e portugués) e pertence ó mesmo tronco dos podengos da área mediterránea como o pharaoh hound maltés, o cirneco do Etna siciliano, o podengo da illa Lampedusa tunesino, o podengo Charnigue ou Charnègre do Rosellón e a Provenza (Francia), e mailo podengo canario.

Distribución xeográfica
-----------------------

Comprende toda a zona noroccidental da Península Ibérica, emparentado co podengo portugués mediano (orixinario da zona norte), con montañas de 600 m a 800 m sobre o nivel do mar, con zonas de serra e monte arborado con abundante vexetación arbustiva, onde se atopan os coellos, lebres, raposos e a caza de pluma.

Atópase espallado por toda Galicia, pero principalmente polas provincias de Pontevedra e Ourense, aínda que tamén se localizan exemplares nas outras dúas provincias galegas.

Morfoloxía
----------

É un animal de tipo primitivo, de tamaño mediano e lixeiro. É moi áxil, con gran capacidade olfactiva, auditiva e visual. Son animais moi uniformes, de tamaño mediano e lixeiro, de capa canela en todos os seus gradientes, dende a cor area aos vermellos. Teñen o ventre recollido, aínda que sen a finura de liñas do corpo, así como da cabeza, de moitos galgos. As femias son lixeiramente máis liviás e esveltas cós machos.

Pesan arredor de 10-15 quilos. Os machos miden entre 46–52 cm e as femias entre 46–52 cm

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Podengo galego, Consellería de Medio Rural

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---

| * v
* c
* e
Razas autóctonas galegas |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| bovina | equina | ovina | avícola | cabrúa | porcina | canina |
|  |  |  |  |  |  |  |
| **cachena   •   caldeláfrieiresa   •   vianesarubia galega   •   limiá** | **cabalo de pura raza galega** | **ovella galega** | **galiña de Mos** | **cabra galega** | **porco celta** | **can de palleiro****guicho** ou **quisquelo****perdigueiro galegopodengo galego** |

 |
Obsidiana
A **obsidiana** é unha rocha ígnea cunha composición química de silicatos alumínicos e unha grande porcentaxe (máis do 70%) de óxidos silicios. A súa composición é parella ao do granito e á da riolita. A obsidiana non é cristalina, senón un vidro, un vidro volcánico, e aínda que non é un mineral, ás veces clasifícase como un mineraloide. A súa dureza na escala de Mohs é de 5-5'5 e a súa densidade é de aproximadamente 2'6.

A súa cor é negra, podendo variar segundo a composición das impurezas da verde moi escura á clara, á arrubiada, e posuír vetas en branco, negro e vermello. O ferro e o magnesio coloréana de verde escuro a marrón escuro. Como todos os vidros e algúns outros tipos de rochas, a obsidiana creba con fractura concoidal.

A obsidiana é usada como ornamento. En certas culturas da Idade de Pedra, era moi valorada, porque con ela se podían facer coitelas moi afiadas. Pode golpearse con pedras máis duras para modificar a súa forma. A obsidiana tamén se pode puír para crear espellos rústicos.

As culturas mesoamericanas usaron amplamente a obsidiana para crear ferramentas e adornos. Tamén a usaron para crear armas, como o *maqualhuitl* ou macana e puntas de lanzas e frechas; porque ao ser moi filosa perforaba e cortaba a pel e a carne con facilidade. Incluso se descubriron instrumentos cirúrxicos precolombianos feitos deste material. Actualmente, utilízanse coitelas de obsidiana nas cirurxías cardíacas e oculares, pois o seu fío é moito máis delgado que o dos escalpelos de aceiro.

Notas
-----

1. ↑  A obsidiana na cultura maia Arquivado 20 de decembro de 2009 en Wayback Machine.*(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Obsidiana*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q53754
* AAT: 300011254
* BNCF: 10240
* BNF: 119834052
* BRE: 3902398
* EBID: ID
* GEC: 0127126
* GND: 4172330-2
* JSTOR: obsidian
* LCCN: sh85093752
* Mindat: 8519
* NDL: 00575735

 |
**Paio Rodríguez** (fl. 985–1007) foi un importante nobre e conde en Galiza e León cunha presenza regular nas cortes de Vermudo II (984–999) e Afonso V (999–1028).

Traxectoria
-----------

A súa ascendencia é descoñecida xa que non figura en ningún documento conservado. Algúns historiadores opinan que foi membro da familia fundadora do mosteiro de Lourenzá, fillo de Rodrigo Gotérrez (fl. 945–992) e neto do conde Goterre Osorio e da súa esposa Aldonza Méndez, filla de Hermenexildo Gotérrez. Mais outros consideran que esta filiación é improbable xa que ningún dos seus descendentes — como era tradición naquela época — levou o nome de Goterre, e opinan que puido ser irmán do conde Munio Rodríguez, fillos dun hipotético Rodrigo Fernández.

O documento máis antigo que o menciona polo seu nome data do ano 976, pero é considerado falso por Emilio Sáez. A próxima vez que aparece no rexistro histórico é o 8 de xullo de 985, como testemuña dunha doazón ao mosteiro de Sahagún. Aparece concorrentemente nas cartas reais ata a súa última aparición, o 1 de febreiro de 1007, nunha copia do século XII dunha carta de Afonso V para o mosteiro de Celanova que contén o nome de *Pelagius Hosterici*, poderíase tratar dun erro na escrita de *Roderici*. 

### Revolta contra Vermudo II

Coma aliado dos condes de Saldaña, rebelouse con Gonzalo Vermúdez e Munio Fernández contra Vermudo II, e conseguiu expulsar ao monarca á Galiza entre novembro de 991 e setembro de 992. Despois da revolta foille restaurado axiña o favor real.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

Casou con Gotina Fernández de Cea (m. despois de 1028), filla de Fernando Vermúdez de Cea e Elvira Díaz. Era irmá de Ximena Fernández, raíña de García Sánchez II de Pamplona, e polo tanto tía de Sancho III. Ela outorgoulle moitas terras en Galiza e en León. Ela uniuse ao seu fillo, Fernando Páez e á súa muller para facer unha doazón a San Millán de la Cogolla o 13 de novembro de 1028, a última vez que se rexistra, como *donna Gutina*. 

Os fillos deste matrimonio foron:

* Fernando Páez, marido da condesa Elvira Sánchez, filla do conde Sancho Gómez de Saldaña e de Toda García, filla esta última de García Fernández, conde de Castela e Ava de Ribagorza.
* Fronilde Páez, casada con Ordoño Vermudez, fillo bastardo do rei Vermudo II. Deste matrimonio descenden os Ordóñez galegos. Un dos fillos deste matrimonio foi o conde Sancho Ordóñez.
* Elvira Páez, muller do conde Fernando Flaínez, pais de varios fillos, entre eles o conde Diego Fernández de Oviedo, pai de Ximena Díaz, muller de Rodrigo Díaz de Vivar.
* Mariña Páez.

Notas
-----

1. ↑  Rubén García Álvarez
2. ↑  Julia Montenegro Valentín
3. 1 2  Torres Sevilla-Quiñones de León, Margarita Cecilia (1999). *Linajes nobiliarios en León y Castilla (Siglos IX -XIII)*. Junta de Castilla y León, Consejería de Educación y Cultura. ISBN 84-7846-781-5.
4. 1 2 3 4  de Salazar y Acha, Jaime (1989). "El conde Fernando Peláez, un rebelde leonés del siglo XI". *Anuario de Estudios Medievales (AEM)* (19): 87–98. ISSN 0066-5061.
The **Palestinian Broadcasting Corporation** (en árabe: "هيئة الإذاعة و التلفزيون الفلسطينية") (PBC) é a empresa pública de radiodifusión da Autoridade Nacional Palestina. É un membro asociado á Unión Europea de Radiodifusión.

Historia
--------

Foi creada o 1 de xullo de 1994 e está baixo a xurisdición da Autoridade Nacional Palestina. Ten unha estación de radio subsidiaria coñecida como a Voz de Palestina e un canal satélite coñecido como Palestinian Satellite Channel.

As emisións de Palestine TV comezaron no ano 1996 en Gaza. O primeiro director da PBC foi o activista de Fatah e leal ao réxime de Arafat, Radwan Abu Ayyash, antigo director da Asociación árabe de xornalismo.

O 19 de xaneiro de 2002 as Forzas de Defensa de Israel utilizaron explosivos para a destrución do edificio principal e a torre de transmisión da PBC en Ramallah como consecuencia do ataque dun palestino membro de Fatah a seis persoas. O goberno israelí requisou o material de emisións acusándoo de antisemita e de incitar á violencia.

Financiamento
-------------

A PBC financiouse parcialmente polo Goberno dos Estados Unidos ata 1998.

Notas
-----

1. ↑  Jamal, A (2005). *Media politics and democracy in Palestine*. Sussex Academic Press. ISBN 978-1-84519-039-2, p. 78.
2. ↑  "Israel and the occupied territories". *2002 Country Reports on Human Rights Practices*. US Department of State.
3. ↑  BBC News Online, 'Palestinians seek $10m for radio attack', 24 January 2002.
4. ↑  Brynen, Rex (2000). *A very political economy: peacebuilding and foreign aid in the West Bank and Gaza*. US Institute of Peace Press. ISBN 978-1-929223-04-6, p. 109

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Unión Europea de Radiodifusión

### Ligazóns externas

* PBC website
***One For the Money*** é a primeira novela de Janet Evanovich protagonizada pola cazarrecompensas Stephanie Plum. Foi publicada en 1994 nos Estados Unidos. Como as súas sucesoras, foi un best-séller, aparecendo durante 100 semanas na lista do *USA Today* das 150 novelas máis vendidas, chegando a ser número 13.[*Ligazón morta*]

Anteriormente a esta novela, Evanovich escribira once novelas románticas, decidindo logo cambiar de xénero. Antes de escribir *One For the Money*, a súa primeira novela de misterio, Evanovich pasou dous anos investigando o mundo da aplicación da lei, seguindo tanto a policía como aos axentes aplica-fianzas (que teñen a función de levar ao xulgado os fuxidos) de Trenton, observando as súas accións así como o seu equipamento. Aprendeu tamén a disparar coa pistola.

Neste libro aparecen personaxes que frecuentarán as subsecuentes novelas.

Argumento
---------

Stephanie Plum, unha vendedora de lencería desemprega, pídelle traballo de arquiveira ao seu curmán, un fiador de fianzas. A axudante de Vinnie, Connie, dille que o traballo xa está collido, pero suxírelle que comece capturando algúns clientes que se saltaron as súas obrigacións, empezando por Joe Morelli, un policía que tivera tempo atrás unha relación sexual con Stephanie e que estaba sendo buscado por asasinato. Stephanie ten problemas de diñeiro, e quere o traballo, xa que recibiría unha porcentaxe da substanciosa fianza de ser Morelli capturado, así que acabará chantaxeando a Vinnie para que lle dea o traballo, ameazándoo con revelar o seu intento de deitarse con ela. Mentres intenta capturar a Morelli, Plum atrae a atención dun boxeador involucrado na morte de varias mulleres.

Adaptación cinematográfica
--------------------------

*Artigo principal**:* One for the Money (filme).
Tom Rosenberg produciu unha adaptación deste libro para a Lakeshore Entertainment, con Katherine Heigl facendo o papel de Stephanie Plum. Outros nomes do elenco foron Jason O'Mara como Morelli, Sherri Shepherd como Lula, Daniel Sunjata como Ranger, Patrick Fischler como Vinnie Plum, John Leguizamo como Jimmy Alpha, e Debbie Reynolds como Grandma Mazur. O filme estreouse o 27 de xaneiro de 2012.

Galardóns
---------

*One for the Money* gañou en 1995 o Premio Dilys dado pola Asociación de Libreiros de Misterio Independente (Independent Mystery Booksellers Association).

Notas
-----

1. ↑  "*One for the Money*". *USA Today* (en inglés). Consultado o 25 de abril de 2012.
2. ↑  Hayward, Mike (2006). "Janet Evanovich discusses Twelve Sharp and much else" (en inglés). Consultado o 25 de abril de 2012.
3. ↑  White, Claire E. "A Conversation With Janet Evanovich". Consultado o 25 de abril de 2012.
4. ↑  "The Dilys Award" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 26 de agosto de 2008. Consultado o 25 de abril de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3211930
* EBID: ID
* OL: OL48035W

 |
Sepulcro de Paio Gómez de Soutomaior, nas Ruínas de San Domingos (Pontevedra)
**Paio Gómez de Soutomaior**, nado en Pontevedra e finado en Lantañón (Meis) en 1454, foi un nobre medieval galego, que viviu nos séculos XIV e XV.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Diego Álvarez de Soutomaior e de María Álvarez, neta de Pai Gómez Chariño. De seu pai di Vasco da Ponte:

> 
> 
> ...Houbo un fillo que se chamou Paio Gómez, moi boa persoa, home esforzado, cordo, discreto, e benquerido do rei; foi por embaixador ao gran Tamburabeque (Tamerlán)"
> 
> 

Tanto Diego Álvarez como o herdeiro Paio Gómez foron os primeiros e sucesivos señores da casa de Lantañón, escindida do tronco principal dos Soutomaior. Paio tivo un só irmán, Xoán Fernández de Soutomaior, probabelmente de morte temperá. Contra o que se escribiu reiteradamente, nunca foi Paio Gómez mariscal de Castela, dignidade que si ostentou seu fillo Sueiro Gómez de Soutomaior. En canto á condición de cabaleiro da orde da Banda, só o sería por herdanza, en canto que seu pai recibiu tal orde de Afonso XI de Castela. Paio Gómez foi embaixador de Henrique III de Castela ante o Tamerlán cando aínda era doncel do rei, nunha viaxe probabelmente comezada en 1400 ou 1401 coa finalidade, segundo as fontes, de iniciar relación políticas, de intentar evitar que Temerlán axudase aos musulmáns da península ou incluso de rescatar dúas ou tres damas apresadas polos otománs, aínda que parece que as damas, de orixe grega, foron liberadas por Tamerlán como mostra de boa vontade. De retorno está ben documentada a súa estadía en Sevilla en 1402. Unha das damas, Anxelina, casou con Diego González de Contreras, e a outra chamouse en Galiza María Gómez, aínda que tamén se alude a ela como María de Grecia, Infanta de Hungría, coa que acabou casando.

Manuscrito do *Recuento de las casas antiguas del Reino de Galicia* na Biblioteca Nacional de España.

> 
> 
> Este mouro envioulle dúas sobriñas ao rei para que as casase en España; Paio Gómez indo polo camiño preñou a unha delas; cando o rei o soubo quixo degolalo, mais todos rogaron por el, e casouno o rei con ela, e mentres o rei estaba vivo non a deixou..."
> 
> 

A condición de infanta desta María é menos que dubidosa. Delas tivo Paio varios fillos. Morto o rei Henrique III "o doente" o arcebispo de Compostela, Lope de Mendoza, disolveu o matrimonio, probabelmente alegando Paio que casara forzado polo rei. En realidade tratouse dun a xeito de repudio á católica, para que Paio Gómez casase coa sobriña do propio arcebispo, Maior de Mendoza, con quen tivo a Sueiro Gómez de Soutomaior (1417-1447) e outros fillos. Os dous esposos foron enterrados no convento de San Domingos de Pontevedra.

Paio morreu na ermida de San Gregorio de Lantañón, anexa ao seu pazo-castelo patrucial.

Repercusión
-----------

Paio Gómez e a viaxe ao Tamerlán constitúen o eixe argumental da novela *Salvador de Occidente,* de Nacho Taibo (Vigo, 2001).

Notas
-----

1. 1 2  *Relación dalgunhas casas e liñaxes do reino de Galiza* Vasco da Ponte. Toxosoutos, 2008

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Filgueira Valverde, J.: *Payo Gómez de Soutomayor*. 1976.
Restos fosilizados dun trilobite.
A **paleozooloxía** (do grego: παλαιον, *paleon* = vello e ζωον, *zoon* = animal), é a especialización da paleontoloxía ou paleobioloxía que trata da recuperación e identificación dos restos de animais pluricelulares nun contexto xeolóxico ou arqueolóxico, e do emprego destes fósiles na reconstrución de medios ambientes prehistóricos.

Os restos obxecto da paleozooloxía atópanse dende o período Ediacárico da era neoproterozoica, pero non son comúns até finais do período Devoniano na segunda metade da era Paleozoica.

Os dinosauros son o grupo de macrofósiles máis coñecidos e populares. Tamén son moi coñecidos os trilobites, crustáceos, equinodermos braquiópodos, moluscos, tiburóns e numerosos invertebrados. Isto débese a que as partes duras como os ósos, dentes e cunchas resisten a descomposición e convértense en fósiles e, pola contra, os organismos con corpos brandos raramente se fosilizan.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *paleozooloxía*.
2. ↑  Lyman, R. Lee (2008). *Quantitative Paleozoology*. Cambridge: Cambridge University Press.

| * v
* c
* e
Zooloxía |
| --- |
| Ramas | 
* Antropoloxía
* Antrozooloxía
* Apioloxía
* Aracnoloxía
* Artropodoloxía
* Batracnoloxía
* Cetoloxía
* Coleopteroloxía
* Conquilioloxía
* Entomoloxía
* Etoloxía
* Helmintoloxía
* Herpetoloxía
* Ictioloxía
* Lepidopteroloxía
* Malacoloxía (Teutoloxía)
* Mirmecoloxía
* Nematoloxía
* Neurotoloxía
* Ornitoloxía
* Paleozooloxía
* Planctoloxía
* Primatoloxía
* Terioloxía
* Zooarqueoloxía
* Zoosemiótica

 |
| Zoologos | 
* Karl Ernst von Baer
* Richard C. Banks
* Georges Cuvier
* Charles Darwin
* Jean-Henri Fabre
* William Kirby
* Carl von Linné
* Konrad Lorenz
* Thomas Say
* Jakob von Uexküll
* Alfred Russel Wallace
* *máis...*

 |
| Historia da zooloxía |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210369
* BNCF: 37703
* GEC: 0129041
* GND: 4044380-2
* LCCN: sh85097123
* MAG: 20408033
* NDL: 00566692
* NKC: ph115652

 |
Un exemplo de pregamento de Rossmann é o dominio estrutural desta proteína descarboxilase da bacteria *Staphylococcus epidermidis* (PDB ID 1G5Q), aquí unida ao cofactor flavín mononucleótido.
O **pregamento de Rossmann** é un motivo estrutural que se encontra en proteínas que se unen a nucleótidos, por exemplo nas que se unen a cofactores como o FAD, NAD+, e NADP+. A estrutura está composta de ata sete follas beta dispostas de forma esencialmente paralela. As primeiras dúas febras están conectadas por unha hélice α. As estruturas dos segmentos entre as febras adicionais varían grandemente e poden incluír estruturas como curtos segmentos helicoidais e enrolamentos.

O motivo recibe o seu nome por Michael Rossmann, que foi o primeiro que sinalou que este motivo é frecuente en proteínas que se unen a nucleótidos, como as deshidroxenases.

En 1989, Israel Hanukoglu do Weizmann Institute of Science descubriu que a secuencia consenso do sitio de unión ao NADP+ nalgúns encimas que utilizan NADP+ é diferente do motivo de unión ao NAD+. Este descubrimento foi utilizado para retransformar por enxeñaría as especificidades dos encimas para cos coencimas.

Notas
-----

1. 1 2  Hanukoglu I (2015). "Proteopedia: Rossmann fold: A beta-alpha-beta fold at dinucleotide binding sites". *Biochem Mol Biol Educ* **43** (3): 206–209. PMID 25704928. doi:10.1002/bmb.20849.
2. ↑  Rao ST, Rossmann MG (May 1973). "Comparison of super-secondary structures in proteins". *Journal of Molecular Biology* **76** (2): 241–56. PMID 4737475. doi:10.1016/0022-2836(73)90388-4.
3. ↑  Hanukoglu I, Gutfinger T (Mar 1989). "cDNA sequence of adrenodoxin reductase. Identification of NADP-binding sites in oxidoreductases". *European Journal of Biochemistry / FEBS* **180** (2): 479–84. PMID 2924777. doi:10.1111/j.1432-1033.1989.tb14671.x.
4. ↑  Scrutton NS, Berry A, Perham RN (Jan 1990). "Redesign of the coenzyme specificity of a dehydrogenase by protein engineering". *Nature* **343** (6253): 38–43. PMID 2296288. doi:10.1038/343038a0.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da Proteopedia sobre os pregamentos de Rossmann

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q907446
* MAG: 44523411

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* InterPro: IPR014729

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Partido Republicano Progresista.
O **Partido Republicano Progresista** foi un partido político español da época da Restauración.

Historia e características
--------------------------

O Partido Republicano Progresista estivo moi vinculado á figura de Manuel Ruiz Zorrilla, que dirixiu o partido case sempre desde o exilio. Logo da Restauración da monarquía en 1874, Ruiz Zorrilla uniuse a Nicolás Salmerón para fundar o Partido Reformista Republicano en 1876. Emporiso, as diferenzas en canto á táctica política levaron a Ruiz Zorrilla a fundar en 1880 o seu propio partido, o Partido Republicano Progresista.

Durante o resto da vida de Ruiz Zorrilla, o partido insistiu na táctica do insurrecionalismo, apoiando diversas tentativas civís e militares para derribar o réxime da Restauración. Todas fracasaron, e o partido foi abandonado sucesivamente polo resto de personalidades que o formaron, como Cristino Martos, Montero Ríos e José Canalejas. Á morte de Ruiz Zorrilla en 1895, o partido era practicamente inoperante, pero sobreviviu ata 1903, cando se integrou na Unión Republicana, xunto co Partido Republicano Centralista de Salmerón e o Partido Republicano Federal de Pi i Margall.

O Partido Republicano Progresista en Galicia
--------------------------------------------

A noite do 11 de decembro de 1881, refundouse o partido dos demócratas-republicanos en Santiago baixo o nome de Partido Republicano-Progresista. Ao inicio da sesión constituínte, presidiu provisoriamente José Cardalda e, tralas votacións, resultaron elixidos José Sánchez Villamarín (presidente), Acacio Fráiz (vicepresidente), Pablo Pérez Ballesteros, Francisco Álvarez, Salvador García, José Cardalda, Ramón Albán (vogais), Alfredo Vilas (secretario) e Cándido Pereira (vicesecretario), declarando presidentes honorarios a Zorrilla (a quen lle enviaron un telegráma a París para notificarlle a nova) e Salmerón (quen visitou a cidade o 15 de setembro de 1886).

En 1892 fundouse o Centro de Unión Republicana de Santiago, que pretendía ser o "*punto de reunión donde la familia republicana de esta ciudad se cambia impresiones*"  e a unión política de todos os republicanos, xa que en 1886 tamén se refundou na cidade o Partido Republicano Federal. Os seus órganos de expresión foron o semanario *El Republicano* e *El Amigo del Pueblo*. Foron membros do Centro José Peña, Constantino Nogueira, Manuel Vila Nadal, José Cardalda e Ramón García Suárez.

Notas
-----

1. ↑  Pabón (1999), p. 175
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 12-12-1881, p. 2.
3. ↑  *Gaceta de Galicia*, 16-09-1886, p. 3.
4. ↑  *El Republicano*, 10-02-1894, p. 2.
5. ↑  *Gaceta de Galicia*, 9-04-1886, p. 2.
6. ↑  *Gaceta de Galicia*, 4-3-1894, p. 2.
7. ↑  *La Economía y la sociedad compostelanas a finales del siglo XIX*, de José Manuel Pose Antelo, Santiago, 1992, p. 253.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pabón, Jesús (1999). *Cambó: 1876-1947* (en castelán). Barcelona: Editorial Alpha. ISBN 84-7225-740-1.

### Outros artigos

* Unión Republicana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4282
* GEC: 0049221

 |
**Palhwisa** (Palhuissa) foi un reino ao nordeste do Imperio, abrazando unha rexión que foi saqueada polos kaskas sobre o -1330 e na que o rei Suppiluliumas I fixo operacións na parte final do seu reinado. O reino era probabelmente vasalo dos hititas.

Na segunda campaña de Mursilis II (terceiro ano de reinado) o rei volveu combater en Ishupitta, onde outra vez obtivo a vitoria, pero os líderes da revolta, Pazzanna e Nunnuta, antigos vasalos dos hititas, puideron fuxir, e dirixíronse a Palhwisa (Palhwišša) onde tiveron que recrutar continxentes locais, que non serían inimigo para o exército regular hitita, que os derrotou, e o rei puido destruír a cidade polo lume e saqueouna; o exército dos kaskas fuxiu; entón o rei dirixiuse a Istahara, onde acampou, e desde onde enviou gran á capital; os xefes rebeldes dirixíronse á cidade de Kammamma, e o rei pediulles a entrega ou en caso contrario destruiría a cidade; a cidade colleu aos dous rebeldes e matounos e despois someteuse a Mursilis.
O **Partido Republicano Radical Socialista** apareceu xa, ao pouco de escindirse do Partido Republicano Radical, no Pacto de Lestrobe (1930) que deu orixe á Federación Republicana Gallega pero a súa implantación en Galicia foi mínima e despois de proclamada a Segunda República deixou a federación, os radicais socialistas tan só puideron presentar candidatura en Ourense nas eleccións a Cortes Constituíntes de xuño de 1931 en coalición coa FRG e o Partido Nazonalista Republicán de Ourense conseguindo 2 escanos. Ao longo do ano 1931 o PRRS estableceu agrupacións locais no resto das cidades galegas, contando con arredor dun milleiro de militantes e varios miles máis en sociedades agrarias vencelladas ao partido na provincia de Ourense e as alcaldías de Vigo e A Coruña. Contaba como órganos de prensa con *El Noroeste* da Coruña, *La República* de Pontevedra, o semanario *Horizontes* de Lugo e *La Vanguardia* da Estrada.

En 1933 o partido deixou de existir en Galicia polas diferenzas internas, en 1934 a maior parte dos seus militantes acabaron por entrar en Unión Republicana e o sector minoritario participou na formación de Izquierda Republicana.

Notas
-----

1. ↑  Bernardo Máiz, *Galicia na II República e baixo o franquismo*, Vigo, 1988, páx. 24
O  **Parque Nacional de Samaria** atópase na Illa de Creta.

Datos de interese
-----------------

Trátase dun parque nacional de alta montaña, xa que varios cumios coma o *Volakas* ou o *Melintaou* superan os dous mil metros de altitude. Nas zonas máis baixas predomina o bosque mediterráneo. O parque nacional foi declarado no 1.962. Posteriormente, no 1.981, foi declarado Reserva da Biosfera. A superficie protexida é de 4.850 hectáreas.

Flora e Fauna
-------------

As forestas de alcipreste son extensas e predominan na paisaxe. Existen formacións de piñeiro brutia' e de loendros. Tamén están presentes as figueiras, o lentisco e o carballo cabeludo (*quercus coccifera*).
As especies animais máis salientables son o quebraosos e a cabra montesa. Pódense atopar voitres comúns, choias e a gralla cereixeira.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque Nacional de Samaria***  |

### Ligazóns externas

* Web do parque *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1128366
* WorldCat
* VIAF: 315527117
* FAST: 1248188
* GeoNames: 254126
* GND: 4051467-5
* LCCN: sh88003481

 |
**Santa Baia de Palio** é unha antiga parroquia do concello de Lalín, na comarca do Deza. Segundo o IGE en 2013 tiña 63 habitantes (30 homes e 33 mulleres) distribuídos en 2 entidades de poboación, o que supón unha diminución respecto ao ano 2004 cando tiña 79 habitantes.

Xentilicio
----------

O seu xentilicio é **palouco/a**.

Historia
--------

Santa Baia de Palio foi parroquia ata o plan de arranxo da diocese lucense de 1890, cando foi suprimida e integrada na de San Xiao de Rodís. Con todo, en 2018 o goberno lalinés seguía a contar Palio como parroquia a nivel organizativo municipal, así como desde o punto de vista social, posuíndo deste xeito o seu correspondente alcalde de barrio.

Estaba formada polos lugares de Palio de Abaixo e Palio de Arriba.

Patrimonio
----------

A igrexa de Santa Baia de Palio é protorrománica. Presenta o aspecto dos primitivos templos visigóticos rurais, pero con elementos do incipiente románico: nave reducida, ábsida rectangular e dúas portas (a principal con tímpano oval e a lateral rectangular).

A casa-torre de Palio, fundada no século XVII polo capitán Diego Arias de Somoza, conserva un torreón de dúas plantas, as gárgolas dunha desaparecida cheminea e un pequeno escudo coas armas dos Deza, Varela e Arias.

Galería de imaxes
-----------------

* Muro da igrexa de Santa Baia de Palio.Muro da igrexa de Santa Baia de Palio.
* Igrexa de Santa Baia de Palio.Igrexa de Santa Baia de Palio.
* Porta da igrexa.Porta da igrexa.
* Interior da igrexa.Interior da igrexa.
* Interior da igrexa.Interior da igrexa.

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  "Xentilicios\_0.pdf" (PDF). p. 20. Consultado o 22 de xullo de 2021.
3. ↑  Ramos, Rocío (24 de xaneiro de 2016). "Lalín inicia el día 10 el proceso de elección de alcaldes de barrio". *La Voz de Galicia* (en castelán).
4. ↑  Cajaraville, Héctor (2018). "Cal é o concello galego con maior número de parroquias rurais?" (PDF). *cajaraville.eu*. pp. 9–12. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 19 de xuño de 2020. Consultado o 23 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Lalín

### Ligazóns externas

* Palio na web do concello de LalínArquivado 13 de setembro de 2019 en Wayback Machine.