| *Lagenorhynchus* |
| --- |
| *Lagenorhynchus obliquidens* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Eutheria |
| Orde: | Cetacea |
| Suborde: | Odontoceti |
| Familia: | Delphinidae |
| Subfamilia: | Delphininae |
| Xénero: | ***Lagenorhynchus***Gray, 1846  |

 |
| Especies |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

***Lagenorhynchus*** é un xénero de cetáceos odontocetos da familia dos delfínidos, caracterizado pola cor branca e negra das súas especies.

Aínda que antigamente estaba considerado como monofilético, na actualidade estudos e análises xenéticas do citocromo *b* mitocondrial indican que as especies de *Lagenorhynchis* non constitúen un grupo natural, senón que é parafilético.

Taxonomía
---------

### Descrición

O xénero *Lagenorhynchus* foi descrito en 1846 polo naturalista inglés John Edward Gray, no seu traballo

### Etimoloxía

Gray fomou o seu nome coa unión dos elementos do latín científico *lageno-* e *-rhynchus*, ambos tirados do grego antigo. O primeiro é a raíz do xenitivo do substantivo λαγήνος *lagḗnos*, "botella", e o segundo é a latinización do substantivo ῥύγχος *rhýnchos*, "fociño". Literalmente: "os do fociño en forma de botella".

### Especies

O xénero conta coas seguintes seis especies:

* *Lagenorhynchus acutus* (Gray, 1828) - arroaz pinto
* *Lagenorhynchus albirostris* (Gray, 1846) - arroaz careto
* *Lagenorhynchus australis* (Peale, 1848)
* *Lagenorhynchus cruciger* (Quoy et Gaimard, 1824) - golfiño cruzado
* *Lagenorhynchus obliquidens* Gill, 1865
* *Lagenorhynchus obscurus* (Gray, 1828)

### Sinónimos

O xénero coñeceuse tamén polos sinónimos seguintes:

* *Electra* Gray, 1866
* *Leucopleurus* Gray, 1866
* *Sagmatias* Cope, 1866
* *Sagmatius* Cope, 1866

Taxonomía problemática
----------------------

Aínda que antigamente o xénero estaba considerado como monofilético, na actualidade estudos e análises xenéticas do citocromo *b* mitocondrial indican que as especies de *Lagenorhynchis* non constitúen un grupo natural, senón que é parafilético.

LeDuc, Perrin e Dizon, en 1999, encontraron que os arroaces careto e o pinto están filoxeneticamente illados dentro dos delfínidos, mentres que as restantes catro especies serían membros dos *Lissodelphinae*, un clado de golfiños predominantente no océano Pacífico, que tamén inclúe as dúas especies do xénero *Lissodelphis* e as catro do xénero *Cephalorhynchus*. Estes resultados son algo problemáticos taxonomicamente, posto que o arroaz careto é a especie tipo do xénero *Lagenorhynchus* e, se as outras especies non están estreitamente relacionadas con el, deberían eliminarse do xénero. En consecuencia, LeDuc *et al.* suxiren que o arroaz pinto debería colocarse dentro do seu propio xénero, *Leucopleurus*, e que o resto das especies que necesitan revisión taxonómica, tamén. LeDouc propuxo *Sagmatias* como un novo xénero para *Lagenorhynchus obliquidens*, *L. autralis*, *L. cruciger* e *L. obscurus*.

May-Collado e Agnarsson (2006) consideran a *L. cruciger* e *L. australis* como situados filoxeneticamente entre as especies de *Cephalorhynchus* e suxiren que estas dúas especies deben transferirse a dito xénero. Algúns datos morfolóxicos e acústicos apoian este arranxo. Ambas as especies comparten coas de *Cephalorhynchus* un tipo distinto de sinal de ecolocalización coñecido como sinal de banda estreita, de alta frecuencia.

Este sinal é compartido coas toniñas (*Phocoenidae*) e polo cachalote pigmeo (*Kogiidae*), pero non se encontra entre outros grupos de golfiños. Segundo Schevill e Watkins (1971), *L. australis* e as especies de *Cephalorhynchus* son os únicos golfiños que non asubían.

Presumibelmente isto é tamén o caso de *L. cruciger*. Por outra parte, *L. australis* tamén comparte con varias especies de *Cephalorhynchus* o ter dunha cor branca distinto a "axila" marcada detrás da aleta pectoral.

Segundo a análise de May-Collado e Agnarsson, as restantes dúas especies, *L. obscurus* e *L. obliquidens*, estreitamente vinculadas entre si, formarían un grupo irmán do xénero *Cephalorhynchus*. Se esta hipótese é correcta, teria que cuñarse un novo nome de xénero para dar cabida a estas dúas especies.

Notas
-----

1. 1 2 3  *Lagenorhynchus* Gray, 1846 no SIIT.
2. ↑  Merriam-Webster's Unabridged Dictionary.
3. 1 2 3  Lahuerta Mouriño, Fernando e Vázquez Álvarez, Francisco X (2000): *Vocabulario multilingüe de organismos acuáticos*. Santiago: Xunta de Galicia. ISBN 84-453-2913-8, p. 317.
4. ↑  Desde o punto de vista das *normas* para a nomenclatura vulgar das epecies biolóxicas é incorrecto dar un nome xenérico diferente ás especies do mesmo xénero, salvo que existan razóns podrosas (por exemplo, de uso, que non é aquí o caso), polo que debería ser, daquela, **arroaz cruzado**.
5. ↑  *Lagenorhynchus* Gray en WoRMS
6. ↑  LeDuc, R. G.; Perrin, W. F. e Dizon, A. E. (1999): "Phylogenetic relationships among the delphinid cetaceans based on full cytochrome *b* sequences", en *Marine Mammal Science* **15**: 619–648. Resumo
7. ↑  May-Collado, Laura & Agnarsson, Ingi (2006): "Cytochrome *b* and Bayesian inference of whale phylogeny". *Molecular Phylogenetics and Evolution*, **38**: 344–354. Ler en PDF.
8. ↑  Kyhn, L. A.; Jensen, F. H.; Beedholm, F. H.; Tougaard, J.; Hansen, M. & Madsen, P. T. (2010): "Echolocation in sympatric Peale's dolphins (*Lagenorhynchus australis*) and Commerson's dolphins (*Cephalorhynchus commersonii*) producing narrow-band high-frequency clicks". *Journal of Experimental Biology*, **213** (11). Resume.
9. ↑  Schevill, W. E. & Watkins, W. A. (1971): "Pulsed sounds of the porpoise Lagenorhynchus australis". *Breviora* '*366*: 1–10.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lagenorhynchus***  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Lagenorhynchus*** |

### Bibliografía

* Carwardine, M. (1995): *Ballenas, delfines y marsopas. Guía visual de todos los cetáceos del mundo*. Barcelona: Omega. ISBN 84-282-1037-3.
* Duguy, R. e Robineau, D. (1987): *Guía de los mamíferos marinos de Europa*. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-0811-5.
* Perrin, William F. Bernd Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.) (2002): *Encyclopedia of Marine Mammals*. 2ª ed. San Diego, California, USA: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Boston, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Cetáceos
* Odontocetos
* Delfínidos

### Ligazóns externas

* *Lagenorhynchus* na ADW *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q837606
* BRE: 2099369
* MAG: 2779217395

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Lagenorhynchus
* Dyntaxa: 1008671
* Fossilworks: 36746
* GBIF: 2440608
* iNaturalist: 41504
* ITIS: 180441
* MSW: 14300059
* NBN: NBNSYS0000188744
* NCBI: 27609
* Soortenregister: 138931
* WoRMS: 137020

 |