| Coleoideos*Coleoidea*Rango fósil: carbonífero - actualidade |
| --- |
| *Loligo vulgaris* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Superreino: | Eukarya |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Eumetazoa |
| (sen clasif.) | Bilateria |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Cephalopoda |
| Subclase: | **Coleoidea**Bather, 1888 |

 |
| Cohortes e Ordes |
| * *Véxase o texto*
 |

A dos **coleoideos** (*Coleoidea*) é unha subclase de invertebrados protóstomos bilaterais, mariños, do filo dos moluscos e clase dos cefalópodos.

Coñécense desde o carbonífero, foron moi abundantes no mesozoico, sobre todo no cretáceo, e hoxe en día a subclase agrupa a todos os cefalópodos vivos a excepción dos nautiloideos. Inclúe animais tan coñecidos como as luras, as sepias e os polbos.

Características
---------------

A diferenza dos nautiloideos, que posúen unha cuncha externa, os coleoideos teñen como moito unha cuncha interna que actúa como flotador e/ou soporte do corpo; algunhas especies carecen por completo de cuncha, e noutras está substituída por unha estrutura cartilaxinosa.

Taxonomía
---------

### Descrición

A subclase foi descrita en 1888 polo xeólogo, paleontólogo e malacólogo británico Francis Arthur Bather.

### Etimoloxía

O nome científico *Coleoidea* está formado pola forma do latín científico *cole-*, tirada da voz do grego antigo κολεός ‎*koleós*, 'estoxo', 'vaíña', co adición da desinencia *-oidea*, derivada do grego εἴδος *eídos*, 'aparencia', 'aspecto'. Literalmente, 'os que teñen forma de estoxo'.

### Clasificación

Segundo o ITIS:

**Subclase *Coleoidea*** Bather, 1888 

* Superorde *Decabrachia* Boettger, 1952
	+ Orde *Sepiida* Zittel, 1895
	+ Orde *Sepiolida* Fioroni, 1981
	+ Orde *Spirulida* Stolley, 1919
	+ Orde *Teuthida* Naef, 1916
* Superorde *Octobrachia* Fioroni, 1981
	+ Orde *Octopoda* Leach, 1818
	+ Orde *Vampyromorphida Pickford, 1939*

Porén, os taxa *Decabrachia* e *Octobrachia* non son considerados válidos polo World Register of Marine Species, que os substitúe polos de *Decapodiformes* e *Octopodiformes*.

Así, no WoRMS temos:

* **Subclase *Coleoidea*** Bather, 1888
	+ Superorde *Decapodiformes* Young, Vecchione & Donovan, 1998
		- Orde *Myopsida* ?
		- Orde *Oegopsida* d'Orbigny, 1845
		- Orde *Sepiida* Zittel, 1895
		- Orde *Spirulida* Stolley, 1919
		- Orde *Teuthida* Naef, 1916
	+ Superorde *Octopodiformes* Berthold & Engeser, 1987
		- Orde *Octopoda* Leach, 1818
		- Orde *Vampyromorpha* Robson, 1929

Outros autores, que inclúen tamén as ordes extintas, fan esta outra clasificación:

**Subclase Coleoidea**

Cohorte *Belemnoidea* †
Orde *Aulacocerida* †
Orde *Belemnitida* †
Orde *Hematitida* †
Orde *Phragmoteuthida* †
Cohorte *Neocoleoidea* (a maioría dos cefalópodos vivos)
Superorde *Decapodiformes*
Orde *Boletzkyida* †
Orde *Sepiida* - sepias
Orde *Sepiolida*
Orde *Spirulida*
Orde *Teuthida* - luras
Superorde *Octopodiformes*
Orde *Octopoda* - polbos
Orde *Vampyromorphida*

Evolución
---------

Os primeiros rexistros fósiles dos coleoideos datan do do mississipiense (carbonífero), hai máis de 330 millóns de anos. Describíronse algúns fósiles máis antigos, do Devoniano, pero algúns deles son dubidosos, e os paleontólogos non están de acordo sobre se son coleoideos. Os grandes grupos de coleoideos baséanse na estrutura e o número de tentáculos. Os primitivos belemnoideos tiñan presumibelmente dez brazos iguais. As formas actuais modificaron ou perderon un par de tentáculos; así, os decapodiformes posúen un par de brazos modificados en longos tentáculos que teñen ventosas só na súa extremidade; os octopodiformes reduciron ou perderon por completo un par de tentáculos.

Notas
-----

1. 1 2  *Coleoidea* no WoRMS.
2. ↑  *Coleoidea* Bather, 1888 Arquivado 14 de maio de 2011 en Wayback Machine. en Tree of Life *(en inglés)*.
3. ↑  *Coleoidea* en wordnik.com
4. ↑  *Coleoidea* Bather, 1888 no ITIS.
5. ↑  *Octobrachia* Fioroni, 1981 no ITIS.
6. ↑  *Decapodiformes* no WoRMS.
7. ↑  *nomen dubium*, inclúe [Myopsida + Oegopsida], que non está demostrado que formen un clado.
8. ↑  *Octopodiformes* no WoRMS.
9. ↑  Bandel, Klaus; Reitner, J. & Sturmer, W. (1983): "Coleoids from the Lower Devonian Black Slate ("Hunsruck-Schiefer")". *Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie, Abhandlungen* (Stuttgart) **165** (3): 397–417.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Coleoidea* Bather, 1888 Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. en Fossilworks Paleobiology Database

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q749814
* EBID: ID
* MAG: 2781038865

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 2578966
* Fossiilid: 212
* Fossilworks: 59785
* iNaturalist: 372759
* ITIS: 82330
* NCBI: 6606
* WoRMS: 11709

 |