**Lucio Casio Dión Coceiano,** (en grego Δίων Κάσσιος *Díōn Kássios;* en latín: *Lucius Cassius Dio*), tamén coñecido como **Dión Casio** nado en Nicea en 155 e finado en 235, foi un político, militar e historiador romano da época da dinastía dos Severos que acadou as máis altas maxistraturas do Estado e foi honrado cun segundo consulado no ano 229 co emperador Alexandre Severo. Escribiu unha historia de Roma desde as orixes até o seu tempo que chegou parcialmente á actualidade.

Traxectoria
-----------

Naceu en Nicea de Bitinia (actual Iznik), na península de Anatolia, actual Turquía. Pertencía a unha gran familia senatorial, pois era fillo do influente patricio Casio Aproniano, cónsul en 191, senador e gobernador de varias provincias, e descendía por parte materna de Dión de Prusa. O seu nome completo quizais fose *Lucio Casio Dión.* O nome de *Cocceiano* quizais fose engadido en época bizantina, debido a unha confusión con Dión de Prusa.

Seguiu unha exitosa carreira senatorial, rango que obtivo baixo o emperador Cómodo. Ocupou sucesivamente o cargo de pretor en 194, *consul suffectus* en 204 ou 205, *curator* de Pérgamo e Esmirna ao redor dos anos 217 e 218, procónsul de África cara ao ano 222, *legatus Augusti pro praetore* de Dalmacia e Pannonia Superior baixo Alexandre Severo e cónsul ordinario no ano 229. En 235 renunciou á vida pública e retirouse a Nicea para proseguir alí os seus estudos.

Dión viviu unha época turbulenta. Tanto el como os seus compañeiros senatoriais amedrentáronse ante a tiranía dos emperadores e lamentaron a ascensión ao trono dunha serie de homes aos que consideraban uns simples arribistas e en Pannonia tivo que enfrontarse á indisciplina militar. Todas esas experiencias foron evocadas no relato que fai da súa propia época e tiveron moito que ver na idea que se fixo dos tempos pretéritos.

### Obra

*Historia romana*
A súa obra máis famosa é *Historia romana* (en grego, *Ρωμαϊκή Ἰστορία Rhōmaikē Historíā*), escrita en grego, que abrangue preto de mil anos de historia, desde a fundación da cidade en -753 até o ano 229. Consta de oitenta libros, moitos dos cales chegaron até a actualidade en resumos de Zonaras e Xifilino de época bizantina. É, xunto con Herodiano, o escritor máis importante dos séculos II e III, pero a súa obra sempre se viu envolta na polémica. Moitos o tachan de «mentireiro». En certo xeito teñen razón. Ao ser senador, non vía con bos ollos a ascensión ao poder que tiñan os équites, que serían, desempeñando a función de prefecto do Pretorio, os que en moitas ocasións chegarían a ter o auténtico poder en Roma, en contraposición co Senado, que queda apartado a un segundo plano, máis como algo representativo que como un poder fáctico.

Por ese motivo, en moitos dos seus relatos sobre emperadores, sobre todo na dinastía Severa, leva a contraria a ditos emperadores. Por exemplo, no referente á *Constitutio Antoniniana*, promulgada por Caracalla ao redor de 215, arremeteu contra o emperador por conceder a cidadanía romana a todos os habitantes do imperio, non sendo os escravos, pero algunhas páxinas máis adiante el mesmo apoia a decisión de dar dita cidadanía.

A data de composición da *Historia romana*, obra para cuxa composición empregou dez anos en recoller material sobre acontecementos anteriores á morte de Severo (211) e outros doce en redactala, é polémica, pero, seguindo ao propio Dión, a máis lóxica é a de 202. A súa ausencia de Italia impediulle continuar cos sucesos posteriores á morte de Severo e soamente puido resumir o reinado de Alexandre Severo. Concluíu a obra co relato da súa propia saída da vida pública.

Dión tamén conta (LXXII, 23) que, tras unha breve obra sobre os soños e portentos que presaxiaron a ascensión ao trono imperial de Septimio Severo, emprendeu a redacción primeiro dunha historia das guerras desencadeadas tras a morte de Cómodo e despois a da historia de Roma, pero non se conserva ningunha das súas primeiras obras nin dos tratados históricos que lle atribúe a Suda (léxico bizantino).

Notas
-----

1. ↑  O seu nome completo foi Lucio Claudio Casio Dión Cocceiano (en latín, *L. Claudius Cassius Dio Cocceianus*)(*PIR*2 C 0492). Tamén aparece escrito ao revés: Casio Dión.
2. ↑  *L'Année épigraphique* 1971, 430 = **Κλ΄ Κάσσιος Δίων**. *Roman Military Diplomas* 1985, 133 = ***L. Cassius Dio***. Algúns autores, baseándose na inscrición grega, argumentan que o seu *praenomen* foi Claudio, aínda que é posíbel que a "K" sesa un erro de transcrición ou interpretación.
3. 1 2  García Quintela (1999), p. 18.
4. ↑  Gowing, Alain M. (xaneiro 1990). "Dio's Name". *Classical Philology* **85** (1): 49–54. ISSN 0009-837X. JSTOR 269480. doi:10.1086/367176.
5. ↑  Menen 2011, p. 14, n. 48.
6. 1 2  Menen 2011, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

#### Fontes primarias

* Dion Casio. *Historia Romana*. Obra completa. Madrid: Editorial Gredos. ISBN 9788424927271.

1. *Libros I–XXXV (Fragmentos)*. 2004. ISBN 9788424927288.
2. *Libros XXXVI–XLV*. 2004. ISBN 9788424927295.
3. *Libros XLVI-XLIX*. 2011. ISBN 9788424919535.
4. *Libros L-LX*. 2011. ISBN 9788424920968.

#### Fontes secundarias

* García Quintela, Marco V. (1999). *Mitología y mitos de la Hispania prerromana III* (en castelán). Madrid: Akal. ISBN 84-460-1015-1.
* Menen, I. (2011). *Power and Status in the Roman Empire, AD 193-284* (en inglés). Leiden: BRILL. ISBN 9789004203594.

### Ligazóns externas

* Wikisource en grego contén obras orixinais de **Dión Casio**.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185223
* WorldCat
* VIAF: 95167625
* BAV: ADV12640501
* BIBSYS: 90055780
* BLBNB: 000187970
* BMT: 68482
* BNCHL: 000140963
* BNE: XX1251722
* BNF: 122023034
* BRE: 1957241
* BVMC: 23160
* CANTIC: a11114411
* CERL: cnp00547463
* CiNii: DA02099596
* DeutscheBio: 118525824
* EBID: ID
* FAST: 40092
* GEA: 4692
* GEC: 0022524
* GND: 118525824
* Gutenberg: 3339
* ICCU: CFIV088577
* IMDb: nm1291933
* Isidore: dion\_cassius
* ISNI: 0000 0001 2144 1495
* LCCN: n79084710
* NKC: jn19981000657
* NLA: 35723341
* NLG: 17975
* NTA: 069534306
* OBP: ID
* OL: OL90845A
* openMLOL: 20277
* Orthodox Encyclopedia: 178499
* PTBNP: 86384
* SELIBR: 183846
* SNAC: w6c56ngc
* SUDOC: 03064870X
* Treccani: dione-cassio-cocceiano
* UNZ: CocceianusCassiusDio

 |