| *Phlebotomus* |
| --- |
| Macho de *Phlebotomus* sp. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Diptera |
| Familia: | Psychodidae |
| Subfamilia: | Phlebotominae |
| Xénero: | ''***Phlebotomus''***Loew 1845 |

 |
| Especies |
| *P. alexandri*
*P. ariasi*
*P. azizi*
*P. balcanicus*
*P. brevis*
*P. chabaudi*
*P. kyreniae*
*P. langeroni*
*P. longicuspis*
*P. longiductus*
*P. major*
*P. mascittii*
*P. papatasi*
*P. perfiliewi*
*P. perniciosus*
*P. riouxi*
*P. sergenti*
*P. simici*
*P. tobbi* |

Os **flebótomos** (nome científico ***Phlebotomus***) son un xénero de dípteros da subfamilia Phlebotomidae da familia Psychodidae. No pasado, ás veces foron considerados como pertencentes a unha familia propia, a Phlebotomidae, pero esta clasificación alternativa non tivo moita aceptación.

Estas moscas son de curta vida. As femias aliméntanse de sangue pola noite, e os machos de zumes de plantas. Os adultos voan mal, xeralmente facendo pequenos voos de curta distancia.

Epidemioloxía
-------------

A leshmaníase cutánea é unha enfermidade transmitida por *Phlebotomus* no Norte de África. *Leishmania infantum* = verde, *Leishmania major* = azul, *Leishmania tropica* = vermello
No Vello Mundo, os *Phlebotomus* son principalmente responsables da transmisión da leishmaníase, unha importante enfermidade parasitaria (no novo mundo a transmisión débese ao xénero *Lutzomyia*). O protozoo transmitido e axente directo da doenza é *Leishmania*. A leishmaníase normalmente ten como reservorios roedores e outros pequenos animais como cánidos (leishmaníase canina) e *Hyrax*. As femias de flebotomos portan o protozoo *Leishmania* que tomaron ao alimentarse de animais infectados, transmitindo así a doenza, mentres que os machos se alimentan de zumes de plantas.

As especies de *Phlebotomus* son tamén os vectores da bartonelose, verruga peruana, febre pappataci, que é unha doenza causada por arbovirus concretamente causado por virus de flebotomos como as cepas de Nápoles e Sicilia, que son membros do xénero *Phlebovirus* (familia *Bunyaviridae*), que tamén inclúe o virus Toscana moi relacionado.
En Exipto, dúas especies de importancia médica son *Phlebotomus papatasi* e *P. langerni*.

Morfoloxía
----------

Os adultos teñen unha lonxitude entre 1,5 e 3,0 mm e son amarelados en cor, con ollos negros conspicuos, e corpos ás, e patas pelosos. Levan as ás lanceoladas ovais ergueitas sobre o seu tórax xiboso.
Os machos posúen terminais xenitais prominentes para agarrar. 
As femias teñen un par de rectos anais.

Ciclo vital
-----------

Estas moscas poñen uns ovos diminutos (0,3–0,4 mm) que son máis ou menos ovoides e xeralmente castaños ou negros, e un exame microscópico coidadoso revela que teñen un patrón. Deposítanse de 30 a 70 ovos en cada oviposición. Crese que se depositan en pequenas gretas e buratos do chan, na base de montículos de térmites, en fendas de paredes de edificios e pisos, en granxas de galiñas, entre follas caídas. O tipo de sitio de ovoposición varía presumiblemente moito segundo a especie. Aínda que os ovos non se poñen na auga necesitan un microhábitat con alta humidade. Son incapaces de resistir o desecamento e eclosionan pasados de 4 a 20 días, aínda que a eclosión pode probablemente ser atrasada con tempo máis frío.

As larvas aliméntanse principalmente de materia orgánica como fungos, follas caídas en descomposición, vexetación semipodre, feces animais e corpos en dscomposición de artrópodos. Aínda que algunhas especies de flebotómidos, especialmente as do xénero *Phlebotomus*, viven en zonas semiáridas, os hábitats das larvas teñen que ter un alto grao de humidade. As larvas poden sobrevivir migrando a áreas secas se os seus lugares de cría quedan temporalmente asolagadas. Hai catro ínstares larvarios. As larvas maduras teñen de 3 a 6 mm de longo e teñen unha cabeza negra ben definida que está provista cun par de pequenas mandíbulas; o corpo é branco ou cincento e ten 12 segmentos. Ventralmente os segmentos abdominais teñen pequenos pseudópodos, pero a súa característica máis salientable é a presenza na cabeza de todos os segmentos corporais de sedas grosas moi aparentes con talos plumosos, que en moitas especies teñen extremos lixeiramente agrandados. Denomínanse pelos de "pau de mixto", e identifican claramente as larvas como de especies de Phlebotominae. Na maioría das especies o último segmento abdominal leva dous pares de longos pelos conspicuos chamados sedas caudais. O primeiro ínstar larvario teñen dúas sedas solitarias, non dous pares. Os desenvolvementos larvarios complétanse xeralmente despois de 20 a 30 días; a duración depende das especies, a temperatura e a dispoñibilidade de alimento. En áreas temperadas e rexións áridas poden invernar como larvas totalmente crecidas en diapausa. Antes da pupación as larvas adoptan unha posición ergueita no hábitat, a pel entón abre e a pupa sae. A pel da larva non é completmente desbotada, senón que queda pegada ao extremo da pupa. A presenza desta pel, cos seus característicos dous pares de sedas caudais, axuda no recoñecemento das pupas dos Phlebotominae.

Os adultos emerxen das pupas pasados de 6 a 13 días. O ciclo vital, desde a oviposición á emerxencia dos adultos, é de 30 a 60 días, pero esténdese a varios meses nalgunhas especies con larvas en diapausa. En áreas temperadas os adultos morren do final do verán ou outono e as especies hibernan como larvas, e os adultos emerxen na primavera seguinte. É xeralmente moi difícil atopar larvas ou pupas de flebotomos, e sábese relativamente pouco sobre a súa bioloxía e ecoloxía.

Notas
-----

1. ↑  "BDWD Family List". Arquivado dende o orixinal o 15 de xuño de 2006. Consultado o 18 de xullo de 2015.
2. 1 2  Aoun, K.; Bouratbine, A. (2014). "Cutaneous Leishmaniasis in North Africa: a review.". *Parasite* **21**: 14. PMC 3952656. PMID 24626301. doi:10.1051/parasite/2014014.
3. ↑  Zeledón RA (1996). *Hemoflagellates: Cutaneous and Mucocutaneous Leishmaniasis.* In: *Barron's Medical Microbiology* (Barron S *et al.*, eds.) *(4th ed.). Univ of Texas Medical Branch. (via NCBI Bookshelf) ISBN 0-9631172-1-1.*
4. ↑  Shope RE (1996). *Bunyaviruses.* In: *Barron's Medical Microbiology* (Barron S *et al.*, eds.) *(4th ed.). Univ of Texas Medical Branch. (via NCBI Bookshelf) ISBN 0-9631172-1-1.*
5. ↑  Valassina M, Cusi MG, Valensin PE (2003). "A Mediterranean arbovirus: the Toscana virus". *J Neurovirol* **9** (6): 577–83. PMID 14602570. doi:10.1080/13550280390247678.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1709478
* BNCF: 44188
* EBID: ID
* LCCN: sh2010001748
* MAG: 2779761457

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 118902
* EOL: 22050
* EPPO: 1PHLEG
* FE: 141868
* FE-New: ID
* Fossilworks: 140720
* GBIF: 1640274
* iNaturalist: 465114
* IRMNG: 1020740
* ISC: 98812
* NCBI: 13203

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D010691

 |