recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: José Ramón Curbera.

**José Ramón Curbera Fernández**, nado en Vigo o 7 de outubro de 1870 e finado na mesma cidade o 15 de xuño de 1937, foi un ciclista, empresario e industrial conserveiro galego.

Traxectoria
-----------

Era fillo do industrial José Ramón Curbera Puig. Durante a súa xuventude dedicouse ao ciclismo, sendo un destacado impulsor deste deporte e a primeira gran figura do ciclismo en Galicia, e conseguindo varios récords a nivel nacional. Implicouse tamén noutros deportes e foi fundador do Real Club Náutico de Vigo en 1906 e presidente do Real Vigo Sporting de fútbol entre 1913 e 1924.

Entrou a traballar co seu pai na conserva en 1892 e en 1897 encargouse da fábrica de Guixar. Introduciu o xeito de xareta e as traíñas. Adquiriu en 1900 unha segunda fábrica en Bueu e inaugurou outra no Areal de Vigo en 1906. Foi vogal do Consello de Administración do Banco de Vigo (1903-1915) e presidente da Unión de Fabricantes de Conservas de Galicia (1912-1918 e 1928-1933). Foi candidato a deputado a Cortes polo distrito de Vigo fronte a Ángel Urzaiz en 1918, apoiado por republicanos e socialistas e tamén formou parte na Liga de Defensores de Vigo.

Contrario a calquera iniciativa corporativista, enfrontouse coa ditadura de Primo de Rivera e mantivo distancias cos sublevados o 18 de xullo de 1936.

Vida persoal
------------

Casou con Fermina Alonso Lamberty en 1908.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Pueblo Gallego*, 17-6-1937, p. 3 Arquivado 14-02-2018 en Wayback Machine.
2. ↑  "Los héroes de las corredoiras". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Suplemento dominical ed.). 2 de setembro de 2007. p. 11.
3. ↑  Torres Carbajo, Fernando (3 de outubro de 2015). "Curbera, la primera conservera de grandes producciones". *Vigoé* (en castelán). Consultado o 12 de abril de 2021.
4. ↑  VV. AA. (2011). *Las familias de la conserva* (PDF) (en castelán). ISBN 978-84-938942-0-7. Consultado o 12 de abril de 2021.
5. ↑  Hernández Soto, Gonzalo (27 de maio de 2018). "La Liga de Defensores de Vigo y las elecciones de 1923". *vigoe.es* (en castelán). Consultado o 15 de marzo de 2024.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carmona Badía, Xoán (2006). CIEF Centro de Investigación Económica e Financeira; Fundación Caixa Galicia, ed. *"Bater marcas e abrir mercados: De precursor do ciclismo a líder da industria" in Empresarios de Galicia*. pp. 283–301.

### Ligazóns externas

* Ramón Curbera, conservero
As **Illas Gough e Inaccesible** son Patrimonio da Humanidade da UNESCO no arquipélago de Tristan da Cunha no océano Atlántico sur. Consiste na Illa Gough (40°19′S 9°56′O﻿ / ﻿-40.32, -9.94) e Illa Inaccesible. (37°18′S 12°41′O﻿ / ﻿-37.30, -12.68)

As illas están deshabitadas agás do persoal dunha estación meteorolóxica. Son áreas importantes para a conservación das aves e sitios da alianza para a extinción cero.

Crese que a procellaria conspicillata anida só na Illa Inaccesible.

Arquipélago de Tristan da Cunha

Historia
--------

A illa Gough foi inscrita como Patrimonio da Humanidade en 1995. En 2004 ampliouse o sitio. A zona mariña da illa Gough estendeuse de 3 a 12 millas e incluíuse a Illa Inaccesible coa zona mariña circundante estendéndose a 12 millas. O sitio pasou a chamarse *Illas Gough e Inaccesible*.

Os criterios de selección para o sitio non inclúen o seu interese xeomórfico. Non obstante, houbo discusións sobre se debía incluirse as illas Gough e Inaccessible nun posible "nomeamento trans-límite" para a dorsal mesoatlántica, que incluiría outros sitios volcánicos no Atlántico.

Galería
-------

* Illas Gough e Inaccesible.Illas Gough e Inaccesible.
* Vista dos cantísVista dos cantís
* Vista dos cantísVista dos cantís
* Vista dos cantísVista dos cantís
* PingüinPingüin

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2015). Important Bird Areas factsheet: Gough Island Arquivado 05 de agosto de 2016 en Wayback Machine.. Downloaded from  on 01/02/2015
2. ↑  BirdLife International (2015). Species factsheet: Procellaria conspicillata Arquivado 07 de setembro de 2016 en Wayback Machine.. Downloaded from  on 23/01/2015.
3. ↑  "UNESCO Committee Decision 19COM VIII.A.1", 1995, retrieved 12 de febreiro de 2014
4. ↑  "UNESCO Committee Decision 28COM 14B.17", 2004, retrieved 12 de febreiro de 2014
5. ↑  "Mid-Atlantic Ridge". Consultado o 19 de xaneiro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Gough e Illa Inaccesible*** |

### Outros artigos

* Illa Inaccesible

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16891784
* WHC: 740

 |
A **Liga de Defensores de Vigo** foi unha agrupación política creada en Vigo en 1922.

Historia e características
--------------------------

Existiu en 1872 unha Liga de Defensores de Vigo que promoveu o periódico *La Concordia*.

Organizada en decembro de 1921, constituíuse o 2 de xaneiro de 1922. Formada por persoas dun amplo abano ideolóxico unidas pola angueira de defender os intereses locais. As súas reivindicacións eran os investimentos no porto, a comunicación directa con Madrid por estrada e ferrocarril e o aumento dos centros de ensino público. Estaba presidida por Adolfo Gregorio Espino. Xunto a el figuran representantes da burguesía ilustrada da cidade coma Manuel Gómez Román, Amador Montenegro, Amado Garra, o avogado e conserveiro Curbera, Bernardo Bernárdez e Eugenio Fadrique González. Convocou mitins públicos e incluso algunha manifestación. Nas eleccións municipais do 5 de febreiro[*cando?*] presentou candidatos e alcanzou presenza na Corporación Municipal, pero non conseguiu desprazar da alcaldía a antiga clase política urzaísta. Editou os periódicos *La Luz* e *La Garra*.

Apoiou a ditadura de Primo de Rivera. A partir da Liga xurdiu a Editorial Vigo, que editou *El Pueblo Gallego*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Veiga Taboada, Manuel (2004). Deputación de Pontevedra, ed. "O réxime de Primo de Rivera en Vigo e na Provincia de Pontevedra: Da esperanza á desilusión" (PDF). *Revista de Estudios Provinciais* (20). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de xullo de 2012. Consultado o 21 de novembro de 2013.
***Tráiler*** é unha novela escrita por Fran Alonso. Recibiu o XI Premio Blanco Amor de novela. Foi publicada por Edicións Xerais en 1991, cunha segunda edición en 1992. Reeditouse en 1998 na colección de Peto da mesma editorial, co texto revisado polo autor.

Trama
-----

A acción ten lugar entre o 27 de febreiro e o 1 de marzo de 1991, mentres transcorre a guerra do Golfo. Narra de xeito paralelo a vida nun camión de tres choferes galegos: Lino (de Marín, que vén desde a Comunidade Valenciana e Madrid), Pepe (que vén desde Sevilla) e Xenaro (que vén desde Frankfurt).

O venres 1 terá lugar preto da Gudiña unha importante festa ao que están invitados moitos colegas do camión, organizada por *Falconetti*, outro chofer que celebra o seu vinte e cinco aniversario na estrada. Os tres protagonistas intentarán, malia as inclemencias do tempo e as vicisitudes propias do traballo, chegar a tempo ao convite.

Pero ademais de aspectos profesionais e mecánicos, a obra fala con profundidade doutros asuntos moito máis profundos e persoais, como as relacións de parella e familiares, os problemas económicos ou a fe relixiosa. Son tamén revisados moitos mitos da profesión, como os hostais e clubs de alterne ou a relación coa Garda Civil.

A través destes tres personaxes, reflíctese unha boa mostra dos problemas diarios da clase obreira: aspiracións a un traballo mellor, a tentación do diñeiro fácil para alimentar á familia, ou as relacións cos xefes. Fálase tamén de traballos anteriores, tanto na propia estrada, con viaxes a Italia, como noutros traballos, como andar embarcado.

Nos longos soliloquios que teñen os personaxes, amosan unha profunda resignación.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina da editorial Arquivado 01 de xaneiro de 2024 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12401516
* LibraryThing: 13447294

 |
O **Club Voleibol Las Palmas** ou **Ciudad de Las Palmas de Gran Canaria Cantur** por motivos de patrocinio, é un equipo de voleibol da cidade de As Palmas de Gran Canaria, Canarias (España). Foi fundado en 1976 co nome de **Russell Hall Las Palmas**, e durante esas tempadas tamén patrocinaron e deron nome ao equipo *Hotel Cantur*, *Cintra*, *Electrolux*, *Costa 7*, *Tirma* e *Sandra*.

Conseguiu o ascenso á máxima categoría do voleibol feminino español en catro ocasións sendo a primeira na tempada 1977-78 e tamén nas tempadas 1979-80, 1981-82 e 1999-00. Na tempada 2002-03 chegou o seu maior éxito ao conseguir o título de Liga e chegar ata o subcampionato na Copa CEV.

Ao finalizar a tempada 2009-10 fusionouse co Club Voleibol J.A.V. Olímpico.

Palmarés
--------

* **1 Superliga:** 2002-03
* **1 subcampionato da Copa da Raíña:** 2006
* **1 subcampionato da Copa CEV:** 2002-03

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Club Voleibol J.A.V. Olímpico

### Ligazóns externas

* Real Federación Española de Voleibol - Superliga Femenina
* Federación Canaria de VoleibolArquivado 02 de febreiro de 2011 en Wayback Machine.
* Web oficial do equipo
* Hotel Cantur
* Peña Furor Canario Arquivado 27 de abril de 2009 en Wayback Machine.
**Humberto Cuíñas González**, nado en Vigo o 18 de decembro de 1885 e finado na mesma cidade o 24 de outubro de 1965, foi un xornalista e poeta galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Pío Lino Cuíñas Pereira. Foi dependente de comercio e traballou no Banco de Vigo, primeiro nas oficinas centrais, e despois na sucursal de Ourense. Poeta xocoso. Foi redactor de *El Mercantil*, *La Lucha*, *Letras y Deportes* e *La Ráfaga*. Pertenceu á directiva do Centro de Hijos de Vigo e colaborou en *Martín Codax*. Publicou un libro de versos festivos titulado *Berzas y otras legumbres*.

Obras
-----

* *Berzas y otras legumbres*, 1916.

Vida persoal
------------

Foi irmán do tamén xornalista Celso Cuíñas González. Casou con Marina Aymerich Carrera e foi pai de Humberto Cuíñas Aymerich.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Afife Afife (2015). "Pío L. Cuíñas: risas en dos siglos". *Glaucopis. Boletín del Instituto de Estudios Vigueses* (20): 155–164.

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. pp. 232–233. ISBN 978-84-8457-448-4.
A **luz zodiacal** ó leste no firmamento pouco antes do amencer. Tamén son visibles Venus e o cúmulo aberto M44.
A **luz zodiacal** é unha feble banda de luz, de forma case triangular, que pode verse no ceo nocturno estendéndose ó longo do plano da eclíptica onde se atopan as constelacións do Zodíaco. Cobre o ceo por completo aínda que só é apreciable sobre o plano da eclíptica e é responsable do 60% da luz natural nunha noite sen Lúa. Está causada pola dispersión da luz solar nas partículas de po que se atopan ó longo de todo o Sistema Solar.

Observación
-----------

A luz zodiacal é moi feble e é completamente invisible nos ceos iluminados por outros obxectos brillantes coma a Lúa ou a contaminación lumínica. Nas latitudes medias do hemisferio norte observase mellor dirixindo a vista cara ao oeste na primavera, despois do crepúsculo, o mirando cara ao leste no outono, un pouco antes do amencer.

Decrece en intensidade lumínica coa distancia con respecto ó Sol. En certas noites moi escuras pódese observar unha banda continua ó longo de toda a eclíptica. En oposición á luz zodiacal, é posible observar un brillo ovalado moi feble coñecido coma Gegenschein.

Orixe
-----

A luz solar absorbida polas partículas de po é reemitida novamente coma radiación infravermella en tódalas direccións. Isto causa que as pequenas partículas sexan freadas lentamente pola presión da radiación solar, describindo órbitas cada vez máis pechadas e migrando cara ao Sol (efecto Poynting-Robertson).

Dado que o tempo de vida do po no Sistema Solar é moi reducido comparado coa súa historia, é necesario ter unha fonte continua de novas partículas que manteñan a luz zodiacal. O po xerado polos cometas e nas colisións entre pequenos asteroides manteñen o plano da eclíptica poboado con partículas de po. Nestes anos púidose observar coma a luz zodiacal ten estruturas importantes, incluíndo bandas de absorción ligadas á maior presenza de po producido en familias de asteroides e nos restos concretos da cola dos cometas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gegenschein

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Luz zodiacal*** |

* Imaxe astronómica do día, 13 de xuño do 1999.
* Imaxe astronómica do día, 25 de setembro do 2007.
* A Brief History of Observations *(en inglés)*
* "Zodiacal Light and the Gegenschein", an essay by J. E. Littleton *(en inglés)*
* APOD do 25 de setembro de 2007 *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204079
* BNCF: 20147
* BRE: 1994826
* EBID: ID
* GEC: 0191880
* GND: 4191004-7
* JSTOR: zodiacal-light
* LCCN: sh85149941
* MAG: 155832589
* NDL: 00566110

 |
**Espiral de Fraser**.
A **ilusión da espiral de Fraser** é unha ilusión óptica que foi descrita por primeira vez polo psicólogo británico Sir James Fraser (1863–1936) en 1908.

A ilusión tamén se coñece como a **falsa espiral**, ou polo seu nome orixinal, a **ilusión de cordón retorcido** (*twisted cord illusion*). Os segmentos de arco negro superpostos parecen formar unha espiral; porén, os arcos son unha serie de círculos concéntricos.

A distorsión visual prodúcese combinando un patrón de liña regular (os círculos) con partes desalineadas (os fíos de cores diferentes). A ilusión de Zöllner e a ilusión da parede do café baséanse nun principio similar, como moitos outros efectos visuais, nos que unha secuencia de elementos inclinados fai que o ollo perciba xiros e desviacións fantasmas. A ilusión é aumentada polos compoñentes en espiral no fondo a cadros. É unha ilusión única, onde o observador pode verificar manualmente as cadeas concéntricas. Cando os fíos se resaltan nunha cor diferente, faise obvio para o observador que non hai espiral.

Notas
-----

1. ↑  Fraser J (1908) A New Visual Illusion of Direction. British Journal of Psychology 2:307–320
2. ↑  Cucker, Felipe (2013). *Manifold Mirrors: The Crossing Paths of the Arts and Mathematics*. Felipe. pp. 163–166. ISBN 978-0-521-72876-8.
3. ↑  Stern, Tom (2013-10-01). *Philosophy and Theatre: An Introduction* (en inglés). Routledge. ISBN 978-1-134-57591-6.
4. ↑  Bach, Michael. "Home". *michaelbach.de* (en inglés). Consultado o 2024-03-16.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Constancia subxectiva
* Ilusión óptica
* Matemáticas e arte
* Multiestabilidade
* Op-art

### Ligazóns externas

* Espiral de Fraser de MathWorld

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1451327
* MAG: 2778182522

 |
A **Illa Cooper** (inglés *Cooper Island*) é unha illa no arquipélago das Illas Virxes Británicas no Mar Caribe pertencentes ao Reino Unido.

Xeografía
---------

A Illa Cooper atópase no mar Caribe a uns 8 km ao sur da illa principal de Tórtola e a menos de 1 km ao leste de Illa Salt. A illa é de orixe volcánica e ten unha superficie duns 2 km², cunha lonxitude duns 2,4 quilómetros e preto de 0,8 km de ancho. A maior elevación é de aproximadamente 520 m.

A illa non ten poboación residente, pero en *Manchioneel Bay* o norte da illa hai cinco propiedades privadas, ademais dun pequeno resort de club de praia. Cooper Island Beach Club ten 12 cuartos de hotel, un restaurante, un bar de rons, cafetería, cerxaría con enerxía solar e tenda de agasallos. As instalacións están abertas a hóspedes, visitantes do día e iates empregando os amarres próximos. A baía de Manchioneel conta con 30 boias de amarre que acollen embarcacións de ata 60 metros.

Á illa só se pode chegar por barco, e é un lugar de excursións moi popular.

Historia
--------

A illa Cooper foi descuberta 1493 por Cristovo Colón, durante a súa segunda viaxe ao Novo Mundo. En 1672 a illa incorporouse á colonia británica de Antiga. En 1773 converteuse con outras illas no territorio das Illas Virxes Británicas.

O turismo e a única fonte de ingresos da illa.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Cooper Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Beach Cottages of Cooper Island
* Cooper Island Beach Club
* Rental Villa Quart-A-Nancy Point, Cooper Island

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3133275
* GeoNames: 3577682

 |
**Eusebio Valdés Pastor**, nado en Castrogonzalo (provincia de Zamora) en 1919 finado en Madrid o 13 de novembro de 2007, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun garda civil, chegou a Viveiro na infancia co traslado do seu pai. Foi nomeado alcalde de Viveiro o 29 de marzo de 1943, permanecendo no cargo atá o 22 de decembro de 1950. Foi elixido procurador en Cortes como representante dos concellos de Lugo en maio de 1946, permanecendo no cargo até abril de 1952.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Francisco Aparicio García** |  **Alcalde de Viveiro** 1943 - 1950 | Sucesor:**Alberto Michelena Rebellón** |

Vida persoal
------------

Casou en Viveiro con Laura Moreiras Mendizabal en 1943, e foi pai de José Javier Valdés Moreiras.

Notas
-----

1. ↑  "Falleció Eusebio Pastor, alcalde de Viveiro tras la guerra". *La Voz de Galicia* (en castelán). 14/11/2007.
2. ↑  *El Progreso*, 3-7-1943, p. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q84730229
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 116620

 |
| Urdaibai |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque Natural e Reserva da biosfera |
|
| **Ano de constitución:** | Parque natural: 1989, Reserva da biosfera: 1984 |
| **Superficie:** | 22.500 ha |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Biscaia |
|
| **Concellos:** | Gernika |
| **Ríos:** | Oka |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Gernika |
| **Teléfonos:** | 946257125 |
|

Zonas húmidas, costas e bosques combínanse en Urdaibai e dan lugar a un dos espazos naturais de maior valor ecolóxioco do País Vasco. O esteiro fórmase pola confluencia do río Oka e o Mar Cantábrico, e coñécese polo nome de Esteiro ou Ría de Urdaibai.

A desembocadura do río anégase cada doce horas pola preamar, axudando ó deposito de sedimentos no fondo e nas beiras costeiras (especialmente na marxe dereita do estuario, xa que o mar golpea dende o noroeste).

Debido a todo isto a zona presenta unha gran variedade de hábitats, dende praias ata marismas, pasando por terreos lamacentos.

Flora
-----

A especie arbórea máis estendida é a aciñeira cantábrica (Quercus ilex ssp. ilex) cun sotobosco formado por érbedo, alaterno e os máis escasos lentiscos verdadeiros (*pistacia lentiscus*). Nas áreas da marisma viven diversas especies halófilas coma o verdello (*Salicornia ramosissima*), suaeda marítima e spartina. Nos areais costeiros atópamos as especies coma as leiterenas. O *Tamarix canariensis* é común na zona.

Fauna
-----

Entre os mamíferos salientar a presenza do visón europeo, especie ameazada que incrementa a importancia desta reserva da biosfera. Nas costas rochosas cría a gaivota patiamarela e o corvo mariño cristado, namentres que nos areais atopamos a píllara das dunas. Unha gran variedade de aves visitan o parque no pasos migratorios, nas que se poden observar, a Gabita, as aguias pescadoras, os Cullereiros ou o Mazarico real (a limícola de maior tamaño). Tamén están presentes diversos tipos de Ánsares: en dirección norte na primavera, e cara ao sur no outono. No verán de 2015, confirmouse a observación dunha aguia pescadora. Varios exemplares, orixinarias de Escocia, desta especie liberáranse no parque natural para a súa reintrodución. Este programa fóra dirixido pola Sociedade de Ciencias Aranzadi.

Entre os anfibios e os réptiles citar a ra patilonga ou a serpe de esculapio.

Entre os peixes atopamos especies adaptadas ós diferendes graos de salindade. A anguía, o sargo, ou crustáceos coma a esquía son exemplos destas especies.

Notas
-----

1. ↑  Varios (Xullo de 2015). "Regresa a Urdaibai una de las águilas pescadoras reintroducidas en 2013". *Quercus* (353).  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
**Gran Thatch** (inglés *Great Thatch*) é unha illa deshabitada do arquipélago das Illas Virxes Británicas no Mar Caribe pertencentes ao Reino Unido. É unha das illas máis occidentais do Territorio. Crese que toma o nome do famoso pirata, Edward Teach (máis coñecido como "Barbanegra"), aínda que hai poucas evidencias que Barbanegra navegase nunca polas Illas Virxes.

Xeografía
---------

Gran Thatch (teito de palla) sitúase no mar Caribe a 1 km ao oeste da illa principal de Tórtola e aproximadamente a 1 km ao norte de San Xoán nas Illas Virxes Británicas.

A illa é de orixe volcánica e ten unha superficie duns 2 km², cunha lonxitude duns 2,5 km e ao redor de 0,8 km de ancho. Máis aló da illa atópase *Little Thatch*.

A illa non ten poboación permanente e só se pode acceder por barco.

Historia
--------

Gran Thatch descubriuna Cristovo Colón en 1493 durante a súa segunda viaxe ao Novo Mundo. a lenda di que o nome deriva probablemente do pirata *Edward Thatch* (Barbanegra) que se di utilizou a illa coma súa base de 1715 a 1718. En 1672 a illa incorporouse á colonia británica de Antiga, en 1773 converteuse con outras illas no territorio das Illas Virxes Británicas.

Aínda que actualmente está deshabitada, antigamente estivo ocupada, contaba cunha casa de aduanas e unha oficina de correos onde o correo era enviado desde  Charlotte Amalie por skiff despois de que un paquebote o houbera deixado alí.

A illa foi o lugar dun importante acto de desobediencia civil en 1856, tres anos despois de que a comunidade británica das Illas Virxes Británicas fuxira en gran parte durante a  insurrección de 1853. O 24 de novembro de 1856, o sub-tesoureiro de Tórtola buscou apoderarse dun barco que pertencía a un habitante da illa de Thatch, que era coñecido, por operar sen licenza. Foi agredido e a súa tripulación golpeada duramente. Dous días despois, envíouse unha forza de catro condestables para arrestar aos delincuentes, pero ao seu desembarco foron bloqueados por unha multitude de 40 a 50 persoas. Persistiron en facer o arresto e tamén foron duramente golpeados. Ao día seguinte, unha forza duns 30 homes, principalmente condestables rurais, 12 deles armados, desembarcou na illa para sufocar a insubordinación e aprehender aos seus violentos autores. No caso, foi só a intervención dos influentes misioneiros metodistas entre os habitantes o que permitiu as detencións sen máis violencia. Isaac Dookhan cita isto como un exemplo do espírito xeral de disturbios que prevalecía no territorio durante a década de 1850.

A illa estivo en mans privadas, pero foi volta a comprar polo Goberno do Territorio en setembro de 1997, e agora é un Parque Nacional.

Notas
-----

1. ↑  See generally, Isaac Dookhan, *A History of the British Virgin Islands*, ISBN 0-85935-027-4, at pages 150-151

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395287
* GeoNames: 3577611
* TGN: 1007280

 |
Un **videoxogo para un xogador**, (single-player en inglés) é aquel que ten entrada para un único xogador. Os videoxogos máis temperáns, como Tennis for Two, eran para dous xogadores, os xogos para un único xogador gañan popularidade pouco despois con títulos como Speed Race e Space Invaders. A primeiros dos 90 presentáronse moitos xogos que utilizaron redes de área local para modos de multixogador, Doom é un exemplo notábel destes.

Os xogos máis importantes para un xogador teñen historias interesantes, gráficos impresionantes, e personaxes non xogables máis realistas e mellores adversarios. Os exemplos notábeis inclúen xogos de acción e aventura como The Legend of Zelda, xogos de plataformas como Mario e Sonic, xogos de sixilo como Metal Gear, xogos de horror e supervivencia como Resident Evil e Silent Hill, e FPS como Doom, Half-Life e Deus Ex.

Algúns xéneros de videoxogos están orientados cara ao único xogador no seu deseño. Tales xéneros inclúen xogos de crebacabezas, como o Tetris, e xogos de rol (RPG), como Dragon Quest e Final Fantasy. Adicións recentes a estes xéneros, como os MMOG, ou videoxogos multixogador masivos en liña, que teñen versións multixogador de xogos como o Tetris, están servindo para desfacer esta tendencia.

A vasta maioría de xogos de consola e xogos de arcade son deseñados de modo que poden ser xogados por un xogador; a pesar de que moitos destes xogos teñen modos que deixan xogar a dous ou máis xogadores (non necesariamente simultaneamente), moi poucos de feito requiren máis dun xogador para poder ser xogado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208850
* PCGW: Category:Singleplayer

 |
Coordenadas: 42°45′46″N 8°01′06″O﻿ / ﻿42.762777777778, -8.0183333333333

Pendello.
Os **pendellos da feira de Agolada**, situados na vila de Agolada, son construcións de pedra do século XVIII empregadas polos feirantes para resgardarse, gardar as cabalarías ou gando, comer e facer as vendas e as compras.

Os pendellos foron declarados conxunto histórico-artístico en 1985, e en 1990 a Xunta de Galicia e o concello puxeron en marcha un proxecto para limpar e restaurar algúns deles.

A vila de Agolada era famosa pola súa tradicional feira do 12 de cada mes, e hoxe en día tamén pola feira de artesanía en xullo e a feira medieval en agosto.[]

Galería de imaxes
-----------------

* Pendello.Pendello.
* Pendello.Pendello.
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Decreto polo que se declara conxunto histórico artístico os restos do antigo mercado popular de Agolada Pontevedra", no *Diario Oficial de Galicia* do 24 de maio de 1985.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pendellos da feira de Agolada Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Pendellos da feira de Agolada[*Ligazón morta*], na web do patrimonio cultural galego.
* Os Pendellos de Agolada na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
**Manuel Suárez Castro**, nado en Ourense o 6 de outubro de 1889 e finado na mesma cidade o 27 de xullo de 1937, foi un político socialista galego, alcalde da súa cidade natal.

Traxectoria
-----------

De profesión mestre de obras. Foi un destacado dirixente da *Unión General de Trabajadores* na provincia de Ourense e militante do Partido Socialista Obrero Español, durante o primeiro bienio da Segunda República Española foi Tenente de Alcalde e deputado provincial. Co triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi elixido Alcalde. De orientación moderada, próximo á liña de Indalecio Prieto, salientouse polas melloras na prestación de servizos do hospital provincial que ampliaron a gratuidade e calidade da asistencia.

### Golpe de estado e asasinato

Despois do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, pasou algunhas semanas refuxiado na casa duns amigos até que foi detido. Inculpado e procesado o 11 de decembro de 1936, a petición do fiscal foi a de morte. Foi xulgado en consello de guerra presidido por Ambrosio Feijoo Pardiñas no que actuou como fiscal Joaquín Otero Goyanes o 23 de marzo de 1937, con Marcial García Barros, Anselmo López García, Marcelino Otaduy Vázquez, Eduardo París Villar, Antonio Taboada Nóvoa e Higinio López Barrio, imputándoselle ironicamente o delito de rebelión militar, coas circunstancias modificadoras de perversidade e transcendencia. Foille aplicada a pena de morte e fusilárono o 27 de xullo de 1937, no Campo de Aragón xunto con Eduardo París, Ramón Figueiras Añel, José González González, Antonio Colmenero Villamarín, Camilo Gago González, Antonio Taboada e Higinio López.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rogelio Núñez de Couto** |  **Alcalde de Ourense** 1936 | Sucesor:**Marcelino Mira Cecilia** |

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 24-3-1937, p. 3.
2. ↑  "Base de datos da represión na Provincia de Ourense". Arquivado dende o orixinal o 01 de maio de 2008. Consultado o 30 de outubro de 2007.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Quintas Ferreño, Francisco Javier (2008). "Manuel Suárez Castro: O primeiro alcalde socialista da cidade de Ourense" (PDF). *Claridade* (maio): 153–164. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de marzo de 2017. Consultado o 18 de xuño de 2013.
* Prada Rodríguez, Julio (2004). *Ourense, 1936-1939. Alzamento, guerra e represión*. Sada: Do Castro. ISBN 978-84-8485-157-8.

### Ligazóns externas

* Recensión biográfica Arquivado 23 de abril de 2013 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Manuel Suárez Castro na páxina web *Nomes e Voces*.

* Expediente de responsabilidades políticas de Marcial García Barros, Anselmo López García, Marcelino Otaduy Vázquez, Eduardo París Villar, Higinio López Barrio; Antonio Taboada Nóvoa e Manuel Suárez Castro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2887424
* WorldCat
* VIAF: 8557152865674104940000
* DSBE: 7307\_suarez-castro-manuel

 |
**Amaral** é un cráter do planeta Mercurio. Ten un chan liso, con depósitos importantes o redor do cráter procedentes do material expulsado trala formación do cráter, posúe varios pequenos cráteres secundarios no seu interior e un de tamaño medio que está cara ao norte (preto do bordo), o seu bordo é complexo, con moitos socalcos e chanzos, e sobre todo ten un complexo pico central. O cráter semella visiblemente máis novo cá superficie chea de cráteres que hai en torno a el.

O seu pico central
------------------

Pero a característica máis interesante de Amaral é o seu pico central. Este pico central está formado en realidade por un conxunto de pequenos picos moi fragmentados o redor dun macizo central máis grande e moito menos fragmentado. As características deste pico central son semellantes ás do cráter Eminescu, o cal posúe grandes formacións de depresións entre os riscos que forman o pico central, esta característica vista en Eminescu é un indicio para a procura destas depresións entre os riscos brillantes de Amaral.

A cor do pico central observada en imaxes realzadas en cor, tamén chama a atención. O pico central de Amaral aparece cun brillante azul en contraste coas tonalidades laranxas do material da superficie que hai nas proximidades. A cor diferente do pico central probablemente indica rochas con diferente composición química respecto das rochas que hai na veciñanza.

Notas
-----

1. 1 2 3  USGS Astrogeology (ed.). "Planetary Names: Crater, craters: Amaral on Mercury". *Gazetteer of Planetary Nomenclature*. Consultado o 08-01-2012.
2. 1 2  NASA/JPL (ed.). "PIA15391: Oh Amaral!". *Photojournal*. Consultado o 08-01-2012.
3. 1 2  NASA/JPL (ed.). "PIA11771: Amaral's Color Palette". *Photojournal*. Consultado o 08-01-2012.
4. ↑  NASA/JPL (ed.). "PIA15246: Hollows on the Hills". *Photojournal*. Consultado o 08-01-2012.
5. ↑  NASA/JPL (ed.). "PIA11219: Exploring Mercury’s Surface with MESSENGER’s Color Images". *Photojournal*. Consultado o 08-01-2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2782102
* GPN: 14506

 |
A **fractura de Barton** é unha fractura da man. Nesta fractura aféctase o óso radio, concretamente da zona marxinal da epífise distal do radio. Existen dous tipos de fractura de Barton, Podéndose presentar como unha fractura-luxación dorsal, na que o fragmento radial desprázase cara a parte dorsal, ou ben en forma de fractura-luxación palmar, na que o fragmento radial é desprazado cara ao lado palmar.
Os síntomas desta fractura adoitan ser dor no carpo, edema e incapacidade funcional para sustentar obxectos ou facer movementos coa man. O diagnóstico é clínico e raiolóxico, e o tratamento consiste nunha redución e unha posterior osteosíntese con cravos e placas.
A fractura de Barton recide ese nome grazas ao cirurxián americano John Rhea Barton (1794-1871), que a describiu no ano 1938.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fractura

### Notas

1. ↑  J. R. Barton. Views and treatment of an important injury of the wrist. Medical Examiner, Philadelphia, 1838, 1: 365-368.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3572717
* MAG: 2776820862

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ICD-9: 813.4
* ICD-10: S52.5

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Criterio Gallego.

***El Criterio Gallego*** foi un periódico editado en Pontevedra en 1893 e 1896.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario católico de la mañana*, apareceu a mediados de abril de 1893. Dirixido por Hipólito Codesido Sánchez. Publicación de tendencia carlista, trataba temas políticos. Entre os seus redactores figuraron Emilio Canda Adán, Carmelo Castiñeira Antelo e Eusebio Vence Calviño. O 18 de xullo de 1893 incluíu unha sección titulada "Hoja Literaria", dedicada a Rosalía de Castro, na que apareceron traballos en castelán, un poema de Filomena Dato Muruais e algúns versos da propia Rosalía. A partir de 1894 subtitulouse *Diario Católico* e publicou como folletín *El Pórtico de la Gloria* de Antonio López Ferreiro. Cesou a súa edición a principios de setembro de 1895. Volveu aparecer a principios de abril de 1896 pero pechou definitivamente en outubro dese ano.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha no Proxecto Meiga". Arquivado dende o orixinal o 18 de abril de 2014. Consultado o 22 de xaneiro de 2012.
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 5-9-1895, p. 2.
3. ↑  *Diario de Pontevedra*, 6-4-1896, p. 2

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Criterio Gallego, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Criterio Gallego, El". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Ficha na Hemeroteca da Deputación de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387395
* Galiciana: 9018

 |
***Os Pitufos*** (en inglés: *The Smurfs*) é unha serie estadounidense de debuxos animados protagonizada polos divertidos personaxes azuis creados polo historietista belga Peyo. Producida por Hanna-Barbera Productions, e estreada a finais do terceiro trimestre do ano 1981 na canle NBC, a serie, de 256 capítulos cun total de 421 historias, deu o seu fin o 25 de agosto do 1990 tras nove tempadas. En Galiza a serie foi emitida por varias canles privadas amais, tamén na canle autonómica TVG dentro do contedor *Xabarín Club.*

Sinopse
-------

Os Pitufos son pequerrechiñas criaturas azuis que moran ó aconchego nun curruncho dunha fraga onde o seu lar, a aldea dos pitufos, está formada por casiñas semellantes ós cogomelos. Teñen candanseu oficio e especialidades diferentes. No seu falar adoitan usa-lo termo "Pitufar" que ten significados varios segundo en que xeito se diga.

Céntranse por medio de dous principais personaxes: Papá Pitufo e Pitufina; Papá Pitufo caractirízase polo seu chapeu e pantalóns vermellos e pola súa barba branca, é o líder do grupo e na súa ausencia os demais pitufos non saben como se organizaren, o que fai que haxa liortas na aldea. Á Pitufina diferénciase polo seu louro cabelo e por se-la única muller entre os pitufos. Os homes senten envexa e celos cando un pitufo tentar chama-la súa atención.

O meirande perigo dos pitufos é o meigo Gargamel que ten a obsesión dos atrapar para facer unha exquisita sopa con eles. Conta coa axuda do seu micho Azrael, que servirase del e do seu bo olfacto para acha-lo abeiradoiro dos pitufos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pitufo
* Peyo
* Snorks
* Xabarín Club

### Ligazóns externas

* Abertura d'Os Pitufos
* Páxina web oficial *(en inglés)*
* *The Smurfs* Arquivado 02 de xaneiro de 2013 en Archive.is *(en inglés)*

* Portal:Xabarín Club
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1216045
* WorldCat
* VIAF: 178114454
* AlloCiné: 4754
* BNE: XX4105908
* Epguides: Smurfs
* IMDb: tt0081933
* LCCN: no2010129172
* LUMIERE: 141083
* Metacritic: the-smurfs
* OFDb: 15417
* OMDB: 1982
* TMDb: 5687
* TVcom: smurfs

 |
Modelo:Speciesbox

***Callitriche brutia*** é unha herba anfibia dicotiledónea anual ou perenne FFF do xénero *Callitriche*. Coloniza ambientes acuáticos, como zonas húmidas, lagos, ríos, regatos e charcas, e FFF crece en condicións oligotróficas, é dicir, crece nun ambiente con poucos nutrientes.

Descrición
----------

*Callitriche brutia* é FFF unha planta longa que se pode ver con moitas follas redondeadas no seu talo. Ten un feixe de follas na FFF parte superior, en forma de flor. Moitas veces pódese ver crecendo en grandes cantidades nunha única FFF área. A miúdo crece directamente na FFF auga ou en zonas moi húmidas.

Distribución e hábitat
----------------------

Os hábitats van desde pozas, lagos e canles efémeros ata ríos de terras altas de caudal rápido en toda Europa. Esta especie FFF pódese atopar en cunetas, lagoas, zonas húmidas e en augas pouco profundas das marxes dos lagos e desaugadoiros.

Fitorremediación
----------------

Sábese que *Callitriche brutia* usa a rizofiltración durante a fitorremediación. A rizofiltración é un tipo de fitorremediación no FFF que o exceso de nutrientes ou substancias tóxicas se FFF filtran das augas residuais, das augas superficiais e das augas subterráneas contaminadas mediante unha masa de raíces.

En *Callitriche brutia* atópanse altas concentracións de arsénico (As), uns 523 mg/kg. Un metaloide común na natureza, o arsénico (As) pódese atopar en rochas e minerais, solos, augas naturais, atmosfera e organismos. O arsénico pode existir no medio ambiente nunha variedade de formas químicas con distintos niveis de toxicidade, mobilidade e biodispoñibilidade.

Especies semellantes, como *Callitriche lusitanica* e *Callitriche stagnalis*, teñen fitorremediadores de arsénico (As) e uranio (U).

Ciclo de vida
-------------

A *Callitriche brutia* é unha planta anual e perenne. As plantas anuais xerminan, florecen, reprodúcense e morren nunha tempada, mentres que as plantas perennes crecen durante moitos anos. A *Callitriche brutia* reprodúcese asexual e sexualmente. De forma asexual, as plantas sepáranse e crecen plantas completamente novas a partir dos fragmentos rotos. Este tipo de reprodución asexual chámase fragmentación. Sexualmente, as plantas reprodúcense mediante a polinización do estame masculino e a fecundación do pistilo feminino, no que producirá un cigoto .

Desenvolvemento da folla
------------------------

*Callitriche brutia* é unha herba acuática, teñen follas complexas e non teñen pecíolos. Esta especie ten veas lineais nas súas follas, e ten talos grosos. Son lisos e sen pelo.

*Callitriche brutia* florece en maio, xuño, xullo, agosto e setembro. As flores son verdes sen pétalos.

Notas
-----

1. ↑  *iNaturalist* (en inglés) .  Falta o `|title=` (Axuda)
2. ↑  Lansdown, R. V. 2008. Water Starworts: Callitriche of Europe. BSBI Handbook No. 11. BSBI. London
**Avelino Luis de Francisco Martínez**, nado en Cortegada en 1946, é un político galego, que foi do PSdeG-PSOE e do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Foi comisario da Policía Nacional e Xefe superior de Policía de Galicia. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Cortegada e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser cabeza de lista do PSdeG e volveu ser elixido alcalde, tamén con maioría absoluta.

En xaneiro de 2014 anunciouse a súa fichaxe polo PPdeG para selo seu candidato nas municipais de 2015. Xustificou a súa unión á formación conservadora polas inversións Xunta de Galicia e da Deputación de Ourense, en mans do PP En xaneiro de 2015 pasouse con gran parte do seu equipo (catro de seis concelleiros) ao grupo non adscrito, mentres que un membro do seu equipo quedaba como único representante do PSdeG. Finalmente revalidou a alcaldía con maioría absoluta á fronte do PPdeG. Volveu ser elixido alcalde con maioría absoluta e á fronte do PPdeG nas municipais de 2019 e 2023.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Enrique Carpintero Araújo** |  **Alcalde de Cortegada** 2007 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Cortegada

### Ligazóns externas

* Noticia en *Faro de Vigo*



1. ↑  El PP ficha a la alcaldesa de A Bola y al regidor de Cortegada
2. ↑  El alcalde socialista de Cortegada ficha por el PP por las «axudas da Xunta e da Deputación»
3. ↑  Avelino de Francisco deja al PSOE con una alcaldía menos tras su fichaje por el PP
**Televisão Independente (TVI)** é unha cadea de televisión portuguesa de TDT. Foi a segunda canle privada de Portugal. Compite dirétamente coa SIC e RTP.

Ao longo da súa historia contou con varios propietarios e na actualidade pertence a *Media Capital*, un conglomerado do Grupo PRISA en Portugal que tamén controla emisoras de radio como Rádio Comercial, Cidade FM e M80 Radio.

Historia
--------

Coa liberalización dos medios de comuinicacións en Portugal, os medios de comunicación da igrexa católica poxaron por conseguir unha concesión de televisión privada. Dito grupo estaba formado por institucións como Rádio Renascença ou Universidade Católica Portuguesa, e contaba con accionistas como CLT e Antena 3.

No 1999, a Igrexa pon á venda a súa participación na canle, que foi comprada polo grupo de radios privadas Media Capital. Por outra parte, RTL Group quedou coa outra metade das accións. O novo propietario mudou a imaxe de TVI e modificou a grella con máis programas de produción propia e telenovelas. O éxito do espazo de telerrealidade Gran Irmán serviulle para consolidarse entre os espectadores portugueses, e en 2004 TVI converteuse no primeiro canle de televisión en audiencias do seu país, condición que matén desde entón.

Notas
-----

1. ↑  PRISA, S.A. (ed.). "TVI" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 05 de maio de 2016. Consultado o 25 de abril de 2016.
Cartel que sinala a ruta.
A **Ruta da Ría** é unha ruta circular que empeza na parroquia de Ove (Ribadeo), a carón da igrexa, e continúa por distintos lugares da parroquia que se atopan preto da ría de Ribadeo. Ten unha lonxitude aproximada de 8 km. Está encadrada no conxunto de rutas peonís deseñadas no concello na primeira década do século XXI.

Debido a que a ruta non é moi longa, unha vez rematada, se se baixa ata a ría, pódese visitar ademais o muíño de mareas das Aceas. A facilidade da ruta permite asemade facela en bicicleta ou a cabalo.

### Datos técnicos:

* Distancia: aproximadamente 8 km.
* Tempo: 2-3 horas
* Dificultade: media-baixa
* Itinerario: Igrexa de Ove, A Palmeira, A Capela, A Graña e Vilar.

Lugares de interese
-------------------

Ao longo do percorrido poden observarse diversos puntos de interese. Entre eles:

A Igrexa de Ove
Fachada da Igrexa
Situada na orixe da marcha, a igrexa de Ove é do século XVII, con elementos propios do rococó no seu interior. Sufriu varias reformas posteriores.

O Muíño de Ignacia
Muíño de Ignacia.
O muíño de Ignacia é un muíño de río rehabilitado recentemente, situado no leito do río Ramos, no monte de Ove. Está situado a pouco máis de 1 km da saída.

A Graña
Igrexa de Santo Estevo.
A Graña é case o punto máis alto da ruta. Ten vistas sobre a ría, e alí está a Capela de Santo Estevo, de arquitectura barroca.

O Vilar
Vistas dende o Miradoiro do Vilar.
O Vilar é o punto máis alto da ruta. Nel hai un miradoiro, dende o que se poden observar as excelentes vistas da Ría, a Ponte dos Santos, así como Ribadeo e as vilas do outro lado da Ría (Castropol e as Figueiras).

Flora e fauna
-------------

Folla de carballo.
Flora
Durante a ruta, pódense observar numerosas especies autóctonas de árbores, como o carballo, o piñeiro, o acivro etc.

Nótase como, moitos dos lugares onde antes había estas árbores, agora están ocupadas por un elevado número de eucaliptos.

Na zona da Graña hai un gran número de castiñeiros, así como por toda a ruta podemos atopar moitas outras clases de plantas, como toxos, fentos e flores silvestres como os dentes de león, margaridas, cardos, fresas de bosque etc.

Castiñeiros da Graña
Na época estival, pódense atopar moras nas silvas que hai durante case toda a ruta.

Fauna
Se se realiza a ruta sen facer moito ruído, é posible ver animais como coellos, corzos, xabarís ou raposos.

Tamén se poden observar gran cantidade de aves, por exemplo, aguias, pegas, corvos, paxaros carpinteiros, etc.; así como animais domésticos como cabalos, vacas etc.

Cabalo na Graña.
Na primavera e o verán, hai variedade de bolboretas de moitas cores, así como libélulas e outros insectos, como xoaniñas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ribadeo

### Ligazóns externas

* Ruta da Ría Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* Mapa da ruta
* Rutas de Ribadeo
A **revolta Maji Maji** foi unha rebelión das tribos africanas nativas na África Oriental Alemá contra as autoridades coloniais, que tivo lugar entre 1905 e 1907.

Antecedentes
------------

Como resultado da repartición de África na Conferencia de Berlín entre as potencias europeas, Alemaña quedara con algunhas colonias esparexidas polo continente, entre elas a actual Tanzania, agás Zanzíbar chamada entón a África Oriental Alemá, a presenza alemá no interior da colonia era escaso, as autoridades alemás empregaban a forza para manter o control e asegurar o pagamento das taxas ou obrigar ao traballo forzado para construír estradas. Segundo o goberno da colonia o suroeste da colonia constituía un terreo ideal para o cultivo do algodón, así que o goberno deu concesións a uns poucos alemáns para cultivalo, aos nativos confiscáronselles as terras e obrigóuselles a traballar no cultivo do algodón a cambio dun salario escaso, a situación era desesperada en moitas comunidades.

En 1904 nunha pequena aldea, o feiticeiro Kinjikitile Ngwale afirmou estar posuído polo espírito dunha serpe chamada Hongo. Ngwale comeza a denominarse Bokero e a desenvolver a crenza que o pobo da África Oriental alemá estaba chamado a eliminar os alemáns, e deu aos seus seguidores unha poción de guerra: auga (maji en Suahili) mesturada con aceite de rícino e grans de millo miúdo. Os peregrinos chegan por centos á aldea ao correrse a voz da chegada dun profeta

A revolta
---------

A revolta estoupa en xullo de 1905, os guerreiros do maji maji queiman plantacións e granxas, matando aos seus ocupantes. Os seguidores do movemento de Bokero estaban pobremente armados, pero eran numerosos, e dende a orixe do rebelión nas montañas Matumbi no sur do que agora é Tanzania atacaron as gornicións alemáns. No sur da colonia os alemáns contaban con 458 soldados europeos e 588 nativos, pero estaban ben armados, polo que deciden fortificarse á espera da chegada de reforzos.

En agosto de 1905 varios milleiros de rebeldes Maji, dirixidos por outro feiticeiro, atacaron a gornición local de Mahenge defendida polo tenente von Hassen con 60 nativos e unha metralladora.

Os ngoni decidiron unirse á revolta con 5.000 guerreiros e atacaron Mahenge o 21 de outubro, pero foron igualmente rexeitados.

O káiser Guillerme enviou dous cruceiros coa súa dotación como reforzo, e cando en outubro chegaron de Alemaña 1.000 soldados, o conde Adolf von Götzen, o gobernador decidiu marchar ao sur para restaurar a orde, no seu avance os alemáns destruíron aldeas, gando e campos e reservas de alimentos utilizados polos rebeldes. En abril de 1906 o suroeste quedou pacificado.

No sueste a resistencia continuou en forma de guerrilla, pero os alemáns mesmo prohibiron cultivar para rendelos por fame e non foi ata agosto de 1907 no que se pacificou definitivamente o territorio.

Por causa da revolta morreron algúns miles centos de alemáns e 75.000 nativos e a colonia permaneceu en calma ata a primeira guerra mundial.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q705553
* BRE: 2154886
* EBID: ID
* LCCN: sh85079961

 |