recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xurxo Comneno** (en grego: Γεώργιος Μέγας Κομνηνός, *Geōrgios Mégas Komnēnós*), nado c. 1255 e finado despois de 1284, foi emperador de Trebisonda de 1266 a 1280. Foi o fillo máis vello do emperador Manuel I e a súa terceira esposa, Irene Siricaina, unha nobre trapisondesa.

Traxectoria
-----------

Xurxo sucedeu ao seu medio irmán máis vello Andrónico II en 1266. Xurxo seguiu unha política anti-aristocrática e aliouse con Carlos de Anjou e os anti-unionistas contra o emperador bizantino Miguel VIII Paleólogo. Isto, e a súa aparente incapacidade de proporcionar un apoio eficaz contra os mamelucos de Exipto, provocaron a ira do seu señor, o ilkán mongol Abaqa. Abaqa foi un aliado bizantino e ao parecer chamou a Xurxo a comparecer ante a súa presenza. Xurxo foi entregado aos mongois polos seus cortesáns no camiño á residencia do ilkán en Tabriz en 1280 e perdeu o seu trono. O seu irmán máis novo Xoán II substituíuno.

Aínda que algunhas crónicas armenias informan que Xurxo foi executado polo ilkán, están equivocadas, xa que Xurxo sobreviviu e foi posto en liberdade despois da morte de Abaqa en 1282. En 1284 Xurxo invadiu Trebisonda, nun intento de recuperar o seu trono. Con todo, as súas forzas foron derrotadas novamente, pero Xurxo deu feito a escapar e pasou un tempo vagando polas montañas antes de ser capturado. O exilio e as aventuras de Xurxo valéronlle o alcume de «o errante» ou «o vagabundo» (Πλάνος, *Plános*) na Crónica de Miguel Panaretos.

Cun matrimonio descoñecido ou coa súa amante, Xurxo tivo unha filla de nome descoñecido, que casou cun nobre xeorxiano. Outra posíbel filla (ou irmá) casou co rei Demetrio II de Xeorxia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The* *Oxford Dictionary of Byzantium*, Oxford University Press, 1991.
* A. Bryer, "The Fate of George Komnenos, Ruler of Trebizond (1266–1280)," *Byzantinische Zeitschrift* 66 (1973) 332-350.
* W. Miller, Trebizond: The Last Greek Empire of the Byzantine Era, Chicago, 1926.

| * v
* c
* e
Emperadores de Trebisonda |
| --- |
| 
* Aleixo I (1204-1222)
* Andrónico I Gidos (1222-1235)
* Xoán I Aksukhos (1235-1238)
* Manuel I (1238-1263)
* Andrónico II (1263-1266)
* Xurxo (1266-1280)
* Xoán II (1280-1284)
* Teodora (1284-1285)
* Xoán II (1285-1297, 2ª vez)
* Aleixo II (1297-1330)
* Andrónico III (1330-1332)
* Manuel II (1332)
* Basilio (1332-1340)
* Irene Paleóloga (1340-1341)
* Ana (1341)
* Miguel (1341)
* Ana (1341-1342, 2ª vez)
* Xoán III (1342-1344)
* Miguel (1344-1349, 2ª vez)
* Aleixo III (1349-1390)
* Manuel III (1390-1416)
* Aleixo IV (1416-1429)
* Xoán IV (1429-1459)
* David (1459-1461)

 |
**Xosé Manuel García Crego**, nado en Vigo o 9 de xaneiro de 1950, é un editor, tradutor, sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Enxeñeiro Técnico Industrial, traballou en Citroën nos anos 1973 a 1975; foi director de produción e de edición en Edicións Xerais de Galicia desde 1983 até a súa xubilación en 2015.

Militante da UPG e membro dos cumios Executivo e Central, foi secretario de organización nos anos 1971-1976. Logo da caída da organización en agosto de 1975 estivo fuxido en Porto. Foi detido en xuño de 1976, ingresando na cadea da Coruña. Abandonou a UPG en novembro dese ano en desacordo coa expulsión de Xosé González Martínez.

Integrante do núcleo fundador de Galicia Ceibe (OLN) e do Partido Galego do Proletariado, codirixiu con X. L. Méndez Ferrín os periódicos *Espiral* e *Sempre en Galicia* (do PGP). 

No terreo sindical pertenceu á CSG (Confederación Sindical Galega), á INTG, á CXTG (Confederación Xeral de Traballadores Galegos) -de cuxo periódico *Adiante* foi coordinador-, e á CIG, causando baixa nesta central sindical en 2016 pola súa submisión ao BNG. 

Para a CXTG editou a serie de libros *Sede Central Relatos*. Foi membro do Clube Cultural Adiante, editando o libro do I Congreso da Lingua e a Cultura galegas en Asturias, León e Zamora. 

Militou na FPG até novembro de 2009, abandonando esta organización por causa da indecisión sobre o proceso de confluencia co Encontro Irmandiño e co Movemento pola Base, que daría pé ao Proxecto Común e a Anova, que había abrir un novo xeito de entender a política da esquerda en Galicia, coa creación de AGE e de En Marea.

É membro da Asociación de Amizade Galego-Cubana "Francisco Villamil", da que foi presidente no tempo do período especial cubano, nos primeiros anos da década de 1990.

Alentou e formou parte das Redes Escarlata.

Conformou o núcleo inicial e a xunta directiva da organización de defensa medioambiental Salvemos Monteferro. Foi membro do Instituto de Estudos Miñoráns.

Entre 2010 e 2018 foi presidente do Coro galego Cantares do Brión, con sede no Val Miñor.

Traducións
----------

* "Mensaxe ó cumio da Terra", de Fidel Castro.
* *Fuxidos*, de Juan Noya, 1996.
* "Petite Bohême", de Koldo Izagirre, en *Sede Central Relatos*, 1988.
* *Fidel Castro. A miña vida*, de Ignacio Ramonet, 2007.
* *Da vendima á zafra. Crónica dun emigrante galego en Cuba*, de Emilio Comas Paret (en colaboración con Gustavo Luca de Tena), 2008.
* *Presenza galega en Cuba*, de Xosé Neira Vilas, 2010.

Notas
-----

1. ↑  Conde Muruais, P. (25 de xuño de 1976). "Detenidos veintitrés miembros de la oposición gallega". *El País*.
2. ↑  Martínez González, X. (26 de xaneiro de 2011). "As diferenzas ideolóxicas na crise da UPG en 1976". *O marmurio nas ondas*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Edicións Xerais

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q65029036
* WorldCat
* VIAF: 29032026
* ISNI: 0000 0000 4329 9218
* LCCN: nb99164359

 |
**Yuki Bhambri**, nado o 4 de xullo de 1992 en Nova Deli, é un tenista profesional indio.

Carreira
--------

Xoga co revés a dúas mans. Comezou a xogar tenis aos seis anos. Os pais son Chander e Indu, e as súas irmás, Ankita e Sanaa Bhambri son xogadoras de tenis profesional.

### Júnior

Foi Nº 1 da clasificación mundial júnior, e campión do Aberto de Australia 2009 (derrotando a Georgoudas na final por 6:3 6:1).

É o primeiro indio en gañar o título do Aberto de Australia júnior e o cuarto na historia da India en obter un título de Grand Slam Júnior en individuais. Gañou tamén o ano 2009 o Orange Bowl e debutou no ATP World Tour en marzo de 2009, cando disputou o Masters de Miami. Competiu en torneos ITF Future e Challengers desde a idade de 15 anos. A súa superficie favorita son as pistas duras. O seu xogador favorito é Rafael Nadal.

### Circuíto Prol

A súa clasificación individual máis alta logrado na clasificación mundial ATP, foi o nº 145, logrado o 10 de febreiro de 2014. Mentres que en dobres alcanzou o posto nº 143 o 10 de febreiro de 2014.

### Copa Davis

Desde o ano 2009 é participante do Equipo de Copa Davis da India. Ten nesta competición unha marca total de partidos gañados/perdidos de 6/1 (todos os partidos son na modalidade de individuais, non participando até o momento en dobres).

Títulos: 11 (5 + 6)
-------------------

| Lenda | Individuais | Dobres |
| --- | --- | --- |
| Grand Slam (tenis)|Grand Slam | 0 | 0 |
| ATP World Tour Finals | 0 | 0 |
| ATP World Tour Masters 1000 | 0 | 0 |
| ATP World Tour 500 Series | 0 | 0 |
| ATP World Tour 250 Series | 0 | 0 |
| **ATP Challenger Series** | **5** | **6** |

Notas
-----

1. ↑  atptour.com (ed.). "Yuki Bhambri overview". Consultado o 19 de xullo de 2019.
2. ↑  copadavis.com (ed.). "Yuki Bhambri na Copa Davis". Consultado o 19 de xullo de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil oficial da ITF para Yuki Bhambri Arquivado 09 de novembro de 2013 en Wayback Machine. (en inglés)
* Ficha oficial da Copa Davis para Yuki Bhambri

* Portal:India

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1391241
* ATP: BF55
* ITF: 100091581
* Scoresway: 2480

 |
Xampú e cremes fabricados no inicio do século XX pola CL Hamilton Co. para Washington, D.C..
O **xampú** (ou ***shampoo***, en inglés) é un produto líquido utilizado principalmente para lavar o cabelo. Tamén se pode empregar un condicionador de cabelo após o xampú para mellorar a textura e o aspecto do cabelo.

Historia
--------

A palabra *xampú* data de 1877, e a súa orixe parece vir da palabra Hindi (idioma indiano) *chhamna*, que significa apertar, amasar, facer masaxe. Durante as etapas iniciais de concepción do xampú, cabelereiros ingleses quentaron xabón en auga con bicarbonato de sodio e adicionaron herbas para daren ao cabelo saúde e aroma.

Orixinalmente, o xabón e o xampú eran produtos moi similares. Ambos eran substancias de emulsión tensoactivas, un tipo de deterxente. A formulación do xampú desenvolveuse, tornandose específica para a limpeza dos cabelos, e non un produto para o corpo en xeral. A través do século XX, diferentes tipos de xampús foron creados para cada tipo de cabelo empregando na actualidade principalmente substancias sintéticas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xampú*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo sobre ingredientes agresivos no xampú e outros produtos hixiénicos Arquivado 27 de abril de 2006 en Wayback Machine.
* Como facer xabón líquido natural que tamén serve de xampú

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xampú*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q180204
* AAT: 300265588
* EBID: ID
* GEC: 0151464
* GND: 4158643-8
* JSTOR: shampoo
* LCCN: sh85121098
* MAG: 2781171460
* Treccani: shampoo

 |
Texto orixinal con esbozos dos personaxes do doutor e o capitán realizado polo autor
***Woyzeck*** é unha obra teatral de Georg Büchner que comezou a escribir a mediados de 1836 e que á súa morte en 1837 permanecía inconclusa, nun estado moi fragmentario. Postumamente varios autores, editores e tradutores completárona con numerosas e diferentes versións que se levaron aos escenarios. Constitúe unha das obras máis representadas e influentes do repertorio teatral alemán, que deixou unha fonda pegada no teatro alemán do século XX. A versión galega que data de 1984, traducida por Manuel Lourenzo e dirixida por Xúlio Lago, foi a primeira montaxe do Centro Dramático Galego.

Historia e fontes
-----------------

Considerado un precursor do expresionismo, Büchner relata na obra os efectos deshumanizadores dos poderes sociais, seguindo a Woyzeck, un soldado explotado polos doutores e os oficiais do exército. Denominada "traxedia da clase obreira", é un exemplo temperá de peza protagonizada polos obreiros na literatura moderna alemá.

A peza publicouse por vez primeira en 1879, nunha versión moi modificada realizada polo editor Karl Emil Franzos, porén a primeira montaxe non foi ata o 8 de novembro de 1913 no Residenztheater de Múnic. A historia baséase vagamente na vida de Johann Christian Woyzeck, un rapaz que queda orfo moi novo e que para subsistir traballa nunha fábrica de perrucas, pero non é quen de se adaptar e ingresa no exército, e acabou matando a Christiane Woost, unha viúva coa que vivía, e finalmente foi decapitado en público o 27 de agosto de 1824. Consérvanse 31 escenas sen numerar da man de Bürcher escritas en folios tamén sen numerar e que se asocian a catro estapas de desenvolvemento diferente, sen que quede claro como as quería organizar, aínda máis moitas das escenas son moi curtas e sen elaborar. O seu irmán Ludwig non incluíu o manuscrito na edición das obras completas que publicou en 1850 por consideralo ilexible. Anos despois o editor Franzos tratou quimicamente as follas para facelas lexibles de novo e publicou unha versión moi modificada en *Georg Büchner: Sämmtliche Werke und handschriftlicher Nachlaß*, dándolle ao personaxe principal o nome de Wozzeck por un erro de transcrición. En 1909 Paul Landau publicou outra versión en *Georg Büchners gesammelte Schriften* que foi a que Alban Berg tomou como base para a súa ópera Wozzeck.

Notas
-----

1. ↑  Richards, David G. (2001) *Georg Büchner's Woyzeck: A History of Its Criticism* Camden House, p. xi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q657215
* WorldCat
* VIAF: 181602618
* BNF: 13516925x
* EBID: ID
* GND: 4099152-0
* Gutenberg: 5322
* LCCN: n2005094192
* SUDOC: 050646583

 |
***Wowee Zowee*** é o terceiro álbum da banda estadounidense de rock alternativo Pavement, publicado o 11 de abril de 1995 a través do selo Matador Records. O disco amosa un lado máis experimental e espontáneo do grupo, volvendo ao ruído e imprevisibilidade das súas primeiras gravacións despois do son máis tradicional do *Crooked Rain, Crooked Rain* de 1994. A súa natureza ecléctica vai dende melodías suaves aínda que distorsionadas ata o noise e o punk rock, mentres que as letras exploran polo xeral temas humorísticos e crípticos. Con preto dunha hora de duración, *Wowee Zowee* é o álbum de estudio máis longo de Pavement, enchendo tres caras dun disco de vinilo. A cuarta cara está en branco.

Despois do seu lanzamento, *Wowee Zowee* tivo recensións variadas dos críticos, sendo xeralmente considerado un traballo descoidado en comparación co seu aclamado predecesor. Porén. algúns críticos destacaron o seu estilo aventureiro e o lirismo de Stephen Malkmus. Dous temas do álbum, "Rattled by the Rush" e "Father to a Sister of Thought", publicáronse como sinxelos en 1995, pero ningún deles tivo éxito.

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Stephen Malkmus agás onde se indique. 

| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "We Dance"   |   | 3:01 |
| 2. | "Rattled by the Rush"   |   | 4:16 |
| 3. | "Black Out"   |   | 2:10 |
| 4. | "Brinx Job"   |   | 1:31 |
| 5. | "Grounded"   |   | 4:14 |
| 6. | "Serpentine Pad"   |   | 1:16 |
| 7. | "Motion Suggests" (titulada "Motion Suggests Itself" en *Wowee Zowee: Sordid Sentinels Edition*) |   | 3:15 |
| 8. | "Father to a Sister of Thought"   |   | 3:30 |
| 9. | "Extradition"   |   | 2:12 |
| 10. | "Best Friend's Arm"   |   | 2:19 |
| 11. | "Grave Architecture"   |   | 4:16 |
| 12. | "AT&T"   |   | 3:32 |
| 13. | "Flux = Rad"   |   | 1:45 |
| 14. | "Fight This Generation"   |   | 4:22 |
| 15. | "Kennel District"   | Scott Kannberg | 2:59 |
| 16. | "Pueblo"   |   | 3:25 |
| 17. | "Half a Canyon"   |   | 6:10 |
| 18. | "Western Homes"   | Scott Kannberg | 1:49 |

Notas
-----

1. ↑  "Wowee Zowee, by Pavement". *Pavement* (en inglés). Consultado o 2023-04-11.
2. ↑  "Pavement - Wowee Zowee" (en castelán). Consultado o 2023-04-11.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2249109
* AllMusic: mw0000126291
* Discogs: 25277
* MusicBrainz: ID

 |
**Xan Carballo Rodríguez**, nado en 1946, é un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Militante da Unión do Povo Galego. Auxiliar psiquiátrico do Sanatorio de Conxo de Santiago, foi despedido en 1977. Integrado na Intersindical Nacional Galega, da que foi elixido secretario provincial da Coruña en 1978, pasou despois á INTG, da que foi elixido secretario xeral en 1983. Integrouse na CIG e despois pasou a CUT. Cando en 1986 a UPG aceptou a participación do BNG no Parlamento Galego, xunto con 13 membros do seu Comité Central liderados por Mariano Abalo, deixaron o partido, constituíndo o *Colectivo Comunista 22 de marzo*, que o 25 de xullo de 1986 se transformou no Partido Comunista de Liberación Nacional. Integrouse despois na FPG.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 3-3-1977, p. 19.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 14-11-1978, p. 44.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 17-10-1983, p. 38.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista a Xan Carvallo no semanário A Nosa Terra 2005.
O **Xefe Executivo da** **República Islámica de Afganistán** forma parte do goberno de Afganistán.

O cargo extra constitucional creouse en setembro de 2014, logo das disputas que xurdiron tras as eleccións presidenciais afgás de 2014, cando tanto Ashraf Ghani Ahmadzai como Abdullah Abdullah reclamaron a vitoria das eleccións. Como parte dun acordo de unidade nacional, acordouse que Ashraf Ghani asumise a presidencia e que se crease un novo cargo para Abdullah Abdullah, similar ao dun primeiro ministro.[1][2]

Funcións e responsabilidades
----------------------------

O xefe executivo preside a reunión semanal do consello de ministros que pode facer recomendacións de políticas ao presidente. O xefe executivo tamén pode recomendar ministros para o gabinete.[1]

Lista de xefes executivos
-------------------------

| Nome | Inicio | Final | Afiliación política |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **Abdullah Abdullah** |  | 29 de setembro de 2014 | *no cargo* | Coalición Nacional |
|

Notas
-----

1. 1 2  "Understanding Afghanistan's Chief Executive Officer | DW | 30.09.2014".
2. ↑  "Ashraf Ghani, nuevo presidente de Afganistán".
**Anastasiya Tolmachevy** e **María Tolmachevy** (Анастасия и Мария Толмачевы, nadas o 14 de xaneiro de 1997) son dúas xemelgas e cantantes rusas. Aos 9 anos gañaron o Festival de Eurovisión Junior 2006 en Bucarest, Romanía, coa canción *Vesenniy jazz* (Весенний Джаз, *Jazz de primavera*).

Festival de Eurovisión Junior 2006
----------------------------------

*Artigo principal**:* Festival de Eurovisión Junior 2006.
A súa canción foi seleccionada entre 200 bandas e cantantes de toda Rusia para representar ao país no Festival de Eurovisión Junior 2006. Na final nacional, o 4 de xuño de 2006 foron elixidas entre os 20 participantes. Finalmente gañaron o Festival de Eurovisión Junior 2006 coa canción *Vesenniy jazz* con 154 puntos, por diante de Belarús, que quedou segunda con 129 puntos.

Festival de Eurovisión 2014
---------------------------

O 8 de marzo de 2014 foron elixidas internamente para representar a Rusia no Festival de Eurovisión 2014, en Copenhague coa canción *Shine*. Será a segunda vez que un cantor do festival junior participe tamén no festival de adultos, como xa fixo Nevena Božović, integrante de Moje 3, que representou a Serbia no Festival de Eurovisión 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1140101
* Discogs: 3523144
* MusicBrainz: ID

 |
A liña vermella indica a isoterma de 10 °C en xullo
Imaxe de satélite
O **Ártico** (do grego ἄρκτος "oso, osa", en referencia á constelación da Osa Menor á que pertence a Estrela Polar) é a rexión que rodea o Polo Norte da Terra. Inclúe partes do Canadá, Groenlandia (que é un territorio dinamarqués), Noruega, Suecia e Finlandia, así como o océano Ártico.

Existen numerosas definicións da rexión ártica. Considérase xeralmente que o seu límite está ao norte do Círculo Polar Ártico (66° 33’N), que é o límite do sol de medianoite e a noite polar. Outras definicións baséanse no clima e a ecoloxía, como a isoterma 10 °C de xullo, que tamén corresponde aproximadamente coa liña de árbores na maior parte do Ártico. Socialmente e politicamente, a rexión ártica inclúe os territorios setentrionais de oito estados, incluíndo Laponia, aínda que, segundo as definicións científicas, moito deste territorio é realmente subártico.

O Ártico é fundamentalmente un océano recuberto de xeo e rodeado de terra xeada e desprovista de árbores. A vida é abondosa e inclúe organismos que viven no xeo, peixes e mamíferos mariños, paxaros, animais terrestres e comunidades humanas.

A rexión ártica é, pola súa natureza, unha área única. As culturas da rexión e os pobos indíxenas do ártico téñense adaptado ás súas condicións frías extremas. Ten un papel relevante no equilibrio físico, químico e biolóxico do mundo. Reacciona sensibelmente ás mudanzas no clima, que repercuten de volta na situación global do ambiente. Desde a perspectiva da investigación na mudanza climática, a rexión ártica considérase un sistema de aviso temperán.

Véxase tamén
------------

* Antártida

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25322
* WorldCat
* VIAF: 247151216
* BRE: 3452274
* EBID: ID
* GEC: 0005476
* GeoNames: 10941926
* GND: 4002924-4
* LCCN: sh85006955
* MAG: 518008717
* NKC: ge134555
* TGN: 7593183
* Treccani: artide

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D001110
* MeSH: Z01.208

 |
Xelea de mazá
**Xelea** (galicismo, de *gelée* 'xelatina', que remite en última instancia ao verbo latino *gelare* 'xear') é unha substancia transparente comestíbel e de consistencia xelatinosa que se obtén de cocer froita con azucre. Máis concretamente, e para diferenciar das marmeladas, confeituras e rapsodias, é unha mestura coa consistencia xelificada apropiada de azucres e zume ou extractos acuosos dunha ou varias especies de froitas, en xeral nunha proporción superior ao 35%.

Pode ser doce ou tamén salgada, e normalmente engádeselle xelatina ou pectina (pela de froitas). Adoitan ter consistencia mesta mais son transparentes. Para extraer o zume, nin se pelan as froitas nin se elimina o carozo e as carabuñas. Só se lavan e trocean cando resulte necesario. Feito isto, cócense, con ou sen auga, para as amolecer e facilitar a extracción do zume. Despois esmáganse e cóanse.

Cando este produto se elabora con zume ou extractos acuosos de froitas nunha proporción superior ao 45% recibe a denominación **xelea extra**.

O termo xelea tamén pode referirse ao caldo que se obtén da cocción de substancias animais, unha vez callado ao arrefriar.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xelea*.
2. ↑  "Xelea". *Portal das Palabras*. Consultado o 4 de setembro de 2016.
3. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***xelea*** |

### Outros artigos

* Xelea real
* Marmelada
* Confeitura
A **Gornición de St.Ann** (en inglés: *St. Ann's Garrison*), ou máis coñecido como "A Gornición" (en inglés: *The Garrison*), é un pequeno distrito de Bridgetown, en Barbados. Esta **Área histórica da Gornición** atópase a unhas dúas millas ao sur da Praza dos Heroes, na capital Bridgetown, e xusto ao oeste da aldea de Hastings, na parroquia veciña de Christ Church. Está dominado pola súa histórica pista de carreiras de cabalos, situada no campo de desfile de 30 acres chamado Garrison Savannah. A zona de Garrison contén ademais moitos edificios históricos, incluíndo cuarteis para o persoal militar. O distrito está dividido en dous pola estrada 7, co forte de Saint Ann, onde está a Forza de Defensa de Barbados (BDF), situada ao oeste.

O conxunto forma parte do Patrimonio da Humanidade de Barbados xunto co centro histórico de Bridgetown.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hartland, Major Michael (decembro de 2007). *A Concise & Illustrated Military History*. Miller Publishing Company. ISBN 978-976-8215-20-8.
* Hartland, Major Michael (9 de decembro de 2009). *The Great Guns of Barbados*. Miller Publishing Company. ISBN 978-976-95153-5-2.

| * v
* c
* e
Patrimonio da Humanidade en Barbados |
| --- |
|  | Bridgetown histórico e a súa Gornición Militar (2011) |  |
| Patrimonio da Humanidade  ·  Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q629210
* WHC: 1376

 |
**San Pedro de Xurenzás** é unha parroquia do concello de Boborás na comarca do Carballiño, na provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 110 habitantes, deles 55 eran homes e 55 eran mulleres, o que supón un incremento de 3 habitantes en relación ao ano anterior, 2006.

Patrimonio
----------

Na igrexa de San Pedro consérvanse dous baldaquinos en pé, a ámbolos lados da nave central. Na parede protexida por estes descubríronse recentemente pinturas góticas representando a San Sebastián e á Virxe.

Xurenzás na cultura popular galega
----------------------------------

Unha lenda busca explicar a orixe do nome de *Xurenzás*. Conta que un mouro chamado Zas, que vivía nesta parroquia, se enamorou da filla doutro mouro, que tamén vivía aquí, pero este non llela quixo dar e, para evitar que aquel a tomase, decidiu encantala. Entón, Zas declaroulle a guerra e venceuno, facéndoo prisioneiro. Cando o vencido quixo restaurar a paz, Zas esixiulle un xuramento de obediencia e sometemento ó seu nome. E o vello tivo que aceptar, dicindo: "*Xuro en Zas que estou vencido*". Así quedoulle ó lugar o nome de Xurenzás .

Vítor Vaqueiro dá unha segunda versión, na que foi Zas, despois de teimar ante o pai da moza e mesmo intentar comprarlle a filla, quen a encantou, ante o que o pai declaroulle a guerra, aínda que a perdeu. Zas, vencedor, obrigoulle a proferir o xuramento .

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Xurenzás

| Lugares da parroquia de Xurenzás no concello ourensán de Boborás |  |
| --- | --- |
| Ensalde | O Igrexario | A Ponte Nova | O Prado | Valboa | Ventosa | Xurenzás |

### Parroquias de Boborás

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Boborás |  |
| --- | --- |
| Albarellos (San Miguel) | Astureses (San Xulián) | Brués (San Fiz) | Cameixa (San Martiño) | Cardelle (San Silvestre) | Feás (Santo Antón) | Laxas (San Xoán) | Moldes (San Mamede) | Moreiras (Santa Mariña) | Pazos de Arenteiro (San Salvador) | O Regueiro (San Pedro) | Xendive (San Mamede) | Xurenzás (San Pedro) | Xuvencos (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.
2. ↑  Vicente Risco, 320.
3. ↑  Vítor Vaqueiro, 521.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* RISCO, Vicente: "Cultura espritual", en *Historia de Galiza* tomo I, 1962 (reed. Akal 1979, 255-777).
* VAQUEIRO, Vítor: *Mitoloxía de Galiza. Lendas, tradicións, maxias, santos e milagres*, Galaxia, Vigo 2011.

### Outros artigos

* Lugares de Boborás

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402962
* código INE: 32013080000

 |
Xemas: turquesa, hematita, crisocola e ollo de tigre (primeira fila), cuarzo, turmalina, cornalina, pirita e suxilita (segunda fila), malaquita, cuarzo rosa, obsidiana, rubí e ágata (terceira fila), xaspe, ametista, ágata azul e lapislázuli (cuarta fila).
Algúns tipos de corte de xemas.
Unha **xema** ou **pedra preciosa** é un mineral, rocha ou material petrificado que se usa na xoiaría, tras ser cortado e puído. Outras xemas son orgánicas, como o ámbar, resina de árbore fosilizada. Algunhas xemas belas son demasiado fráxiles para seren usadas na xoiaría, debendo ser expostas só nos museos.

Xeneralidades
-------------

Algunhas son manufacturadas para imitaren outras xemas. As imitacións copian a forma e a cor da pedra pero non posúen as súas características físicas ou químicas. Porén, as xemas sintéticas non son necesariamente unha imitación. Por exemplo, o diamante, o rubí, o zafiro e a esmeralda creadas en laboratorio posúen as mesmas características físicas e químicas que o artigo orixinal. Pequenos diamantes artificiais foron manufacturadas masivamente por varios anos, aínda que só recentemente foron creados grandes diamantes de calidade, especialmente os de cor.

Unha xema é avaliada principalmente pola súa beleza e perfección. De feito, a aparencia é o máis importante. A beleza tamén debe ser duradeira; se unha xema se estraga, perde o seu valor instantaneamente. As características que fan a unha pedra fermosa son a súa cor, un fenómeno óptico raro, unha incrustación como cun fósil, a súa rareza e, algunhas veces, a forma peculiar do cristal.

Tradicionalmente as xemas eran divididas en dous grandes grupos, as preciosas e as semi-preciosas. Considerouse que había cinco tipos de xemas preciosas:

* Diamante
* Rubí
* Zafiro
* Esmeralda
* Ametista (grandes cantidades foron descubertas no Brasil, a Arxentina e o Uruguai)

Actualmente todas as pedras son consideradas valiosas, aínda que as cinco "xemas cardinais" son consideradas usualmente, pero non sempre, as máis caras. Hai aproximadamente 130 especies de minerais, entre as que podemos destacar:

* Ágata
* Ámbar
* Augamariña
* Feldespato, tamén chamado pedra de lúa
* Xade
* Lapislázuli
* Malaquita
* Ópalo
* Pirita
* Cuarzo e variedades
* Topacio
* Turquesa

As xemas son descritas e diferenciadas polos especialistas por certas especificacións técnicas. Os diamantes, por exemplo, son de carbono (C). Por outro lado, moitas xemas e cristais son clasificados pola súa forma.

As xemas son clasificadas en distintos grupos, especies e variedades. Por exemplo, a esmeralda é da variedade verde, augamariña (azul) e a morganita (rosado), estas variedades son todas da especie do berilio.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mineraloxía

### Ligazóns externas

* UniArt: Minerales y Afines
* Instituto Gemológico Español
* Curso de Gemología Arquivado 18 de decembro de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83437
* AAT: 300201964
* BNCF: 4970
* BNE: XX4576308
* BRE: 2630634
* EBID: ID
* GEC: 0111634
* GND: 4052949-6
* JSTOR: gem-stones
* LCCN: sh85053712
* MAG: 2780137704
* NDL: 00563481
* NKC: ph114355
* PSH: 4803

 |
Ático na parte superior dun edificio en São Paulo.
O **ático** é o espazo habitábel situado directamente debaixo da azotea dun edificio. Nalgúns edificios resérvase o ático para apartamentos de deseño e luxo moi exclusivos.

Esta consideración sufriu, coa instalación de ascensores nos edificios, un cambio histórico, pois nos antigos edificios, o ático era a parte menos nobre dada a súa penosa accesibilidade, a súa temperatura máis extrema e variábel e a posíbel humidade derivada da súa proximidade ao tellado.

Algúns áticos son reutilizados como dormitorios e oficinas, perfeccionados con escaleiras e xanelas, aínda que a maior parte permanece con difícil acceso e son usualmente utilizados como almacéns.

Así mesmo, axuda ao control da temperatura, ao prover dunha gran masa de aire inmóbil. O aire quente ascendente desde os niveis inferiores do edificio a miúdo queda atrapado no ático, creándolles a reputación de sitios inhóspitos. Con todo, en anos recentes, algúns foron illados para axudar a diminuír os custos da calefacción.

En moitos países de Latinoamérica, o ático significa o espazo que queda entre o teito interior do último piso e o tellado ou azotea. Este é usado igualmente para vivendas de varios pisos ou vivendas dun só piso. Ten un significado similar a faiado.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Ático*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Ático*** |

### Outros artigos

* Casa
* Pagode
* Palacio
* Gueto
* Polígono industrial
* Parque
* Rúa
* Praza
* Formigón
* Albanelaría
* Estada

### Ligazóns externas

* Conversión do ático, *(en castelán)*.
* Ático (arquitectura) na *Encyclopædia Britannica,* *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2069469
* AAT: 300105584
* EBID: ID
* GND: 4227472-2
* LCCN: sh88002072

 |
**Xavier Espot Zamora**, nado en Escaldes-Engordany o 30 de outubro de 1979, é un político andorrano, actual xefe de goberno do Principado de Andorra.

Traxectoria
-----------

Xavier Espot Zamora naceu o 30 de outubro de 1979 en Escaldes-Engordany.

Realizou os seus estudos superiores en Barcelona, graduouse en Dereito pola Facultade da ESADE, na Universidade Ramon Llull. Tamén completou o máster en Dereito na mesma facultade e ao mesmo tempo completou o título de Licenciado en Humanidades tamén na Universidade Ramon Llull.

Entre setembro de 2004 e xuño de 2008 foi secretario xudicial da Batllia de Andorra e, entre xullo e decembro de 2008, foi secretario do Tribunal de Xustiza de Andorra. En 2009 traballou como *batlle* en prácticas no Tribunal de *Grande Instance* de Tolosa e no Tribunal de Primeira Instancia de Barcelona. Antes de ingresar ao goberno, exerceu como *batlle* andorrano na división civil número 2, na sección de menores número 2 e na antiga sección de instrución número 5.

En 2011 ingresou no Goberno de Andorra, presidido por Antoni Martí Petit como Secretario de Estado de Xustiza e Interior, baixo o mandato ministerial de Marc Vila Amigó. En 2012 pasou a ser Ministro de Xustiza e Interior do Principado de Andorra, engadindo máis adiante, en xaneiro de 2016, a carteira de Asuntos Sociais, sucedendo a Rosa Ferrer.

O 16 de maio de 2019 foi proclamado xefe de goberno polo Consello Xeral de Andorra.

Carreira política
-----------------

* **2019 - presente** : Xefe de Goberno do Principado de Andorra
* **2012 - 2019** : Ministro de Xustiza e Interior
* **2011 - 2012** : Secretario de Estado de Xustiza e Asuntos Internos

Distincións honoríficas
-----------------------

* Presidente de honor (Gran Mestre) *da* Orde de Carlomagno, Principado de Andorra (2019-presente).

Notas
-----

1. ↑  "Decreto do 16-10-2011 de nomenamento do Sr. Xavier Espot Zamora como secretario de Estado de Xustiza e Interior." (en catalán). Consultado o 20 de maio de 2019.
2. ↑  "Xavier Espot (DA) es proclamado nuevo jefe de Gobierno de Andorra" (en castelán). 15 de maio de 2019. Consultado o 20 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xavier Espot Zamora Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Primeiro Ministro de Andorra

### Ligazóns externas

* Currículum de Xavier Espot (*(en catalán)*.
Localización de Mesoamérica no continente.
A **área lingüística mesoamericana** é unha área lingüística que abrangue varias das linguas indíxenas que foron e son faladas na área cultural denominada Mesoamérica. O dominio lingüístico mesoamericano é definido por unha certa orde sintáctica, trazos fonolóxicos e léxicos, así como varios trazos etnolingüísticos detectados nas linguas dos pobos mesoamericanos. Isto ocorre mesmo tendo en conta que na rexión existe un gran número de familias (uto-azteca, maias, totonacanas, otomangueana, hokana e mixe-zoqueana) así como varias linguas amerindias cuxa filiación non foi demostrada, e polo tanto son consideradas como linguas illadas.

Historia da lingüística na área mesoamericana
---------------------------------------------

As semellanzas detectadas entre moitas das linguas mesoamericanas achegaron aos investigadores a evidencia para propor a constitución dun *sprachbund* dende 1959. A proposta non se consolidou até 1986, cando Lyle Campbell, Terrence Kaufman e Thomas Smith-Stark empregaron unha rigorosa análise que demostraba que as similitudes entre varios idiomas mesoamericanos non podían pasarse por alto, para concluír que as orixes deste fenómeno foron causados pola difusión máis que por casualidade —e este é un dos criterios para a definición dunha área lingüística—.

No seu artigo "*Meso-America as a Linguistic Area*" (1986), os devanditos autores exploraron varios trazos propostos para a área mesoamericana, dos cales desbotaron bastantes por achalos pouco sustentados ou non ser únicos da rexión. Porén, demostraron que cinco trazos característicos estaban bastante difundidos entre varios idiomas, nunha zona cuxos límites coincidían cos de Mesoamérica e probablemente tiñan orixe en fenómenos de difusión cultural. Compararon estas características cos trazos definitorios doutras áreas lingüísticas xa ben estabelecidas daquela —como Asia Oriental e a área lingüística dos Balcáns— e concluíron que a mesoamericana podería ser considerada *entre as* áreas lingüísticas *que mellor coñecemos*.

Tamén sinalaron que algúns dos trazos que eles rexeitaron podían ser tomados en consideración para reforzar a proposta, pero que non os consideraron suficientes como evidencia, en comparanza cos elixidos por eles.

Notas
-----

1. ↑  Juan Hasler, *Una lingüistica Mesoamericana*, publicado en la revista *La Palabra y el Hombre* da Universidade Veracruzana.
2. ↑  Lyle Campbell, Terrence Kaufman e Thomas Smith-Stark: "Meso-America as a Linguistic Area", en *Language*, no. 62, vol. 3. 530-558
3. ↑  Campbell, Kaufman e Smith-Stark, *op. cit.* p. 556.
| Órix branco |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Extinto en estado salvaxeExtinto en estado salvaxe |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Familia: | Bovidae |
| Subfamilia: | Hippotraginae |
| Xénero: | *Oryx* |
| Especie: | *O. dammah* |

 |
| Nome binomial |
| *Oryx dammah*Cretzschmar, 1826 |

O **órix branco** (*Oryx dammah*), tamén chamado **órix de cornos de cimitarra**, é unha especie de *Oryx* que outrora vivía nunha ampla zona a través do norte de África, pero que se extinguiu en liberdade en 2000. É unha especie de antílope africano da subfamilia *Hippotraginae*. É a única especie de *Oryx* que posúe cornos curvos, o que lle dá o nome común. O seu aspecto é adoito no xénero, pero os seus cornos cúrvanse cara a atrás en forma de cimitarra e a súa pelaxe, aínda que branca, é de cor avermellada nas patas e o pescozo, mentres que a máscara facial é case ausente.

Esta especie presenta a particularidade de que foi domesticada no Antigo Exipto como animal produtor de carne. Eventualmente, a súa domesticación caeu en desuso por mor da agresividade da especie. Distribuíase por todo o territorio sahariano.

Conservación
------------

Por mor da caza excesiva e a competencia co gando doméstico, foi declarado extinto en estado salvaxe, mais consérvanse exemplares en catividade. O informe de outubro de 2008 da Unión Mundial para a Conservación da Natureza considerouno extinto en estado salvaxe, aínda que hai uns 1 250 exemplares en catividade (en 1996), e existe un plan en Tunisia para a súa reintrodución.

Entre os intentos de conservación destaca a introdución desta especie no Parque nacional de Souss-Massa, en Marrocos, co obxectivo de aclimatalo a condicións naturais e proceder, posteriormente, á súa liberación na súa antiga área de distribución cando se poida garantir a súa supervivencia.

Notas
-----

1. ↑  "*Oryx dammah*". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Órix branco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Órix branco*** |

### Ligazóns externas

* Oryx dammah en Encyclopedia Of Life *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q369817
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Oryx\_dammah
* CMS: oryx-dammah
* EOL: 331078
* Fossilworks: 149595
* GBIF: 5220165
* iNaturalist: 42310
* IRMNG: 10705141
* ITIS: 625179
* IUCN: 15568
* MSW: 14200956
* NBN: NHMSYS0000377038
* NCBI: 59534
* Species+: 11205

 |
Maiúscula e minúscula da letra omicrón.
Nome da décimo quinta letra do alfabeto grego (ὂ μικρόν); equivale ao /o/, o breve. Minúscula ο, maiúscula Ο. Adoita transcribirse como o. Provén da letra do alfabeto fenicio *‘Ayin*, que representa unha fricativa laringal sonora, da que carece o grego, podéndose, xa que logo, aproveitar o signo para a vogal /o/, dado que o fenicio non notaba as vogais. Como signo numérico representaba o setenta. En maiúscula serve tamén para designar o décimo quinto canto da *Ilíada* de Homero e en minúscula o décimo quinto da *Odisea*.

Véxase tamén
------------

| * v
* c
* e
Alfabeto grego |
| --- |
| letras | Alfa - Beta - Gamma - Delta - Epsilon - Dseta - Eta - Theta - Iota - Kappa - Lambda - Mi - Ni - Xi - Ómicron - Pi - Rho - Sigma - Tau - Ípsilon - Fi - Khi - Psi - Omega |
| letras suplementarias | Digamma - Stigma - Heta - San - Qoppa - Sampi - Sho |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14408
* GEC: 0127666

 |
Órgano de Tömösvary de *Necator americanus*, un diplópodo.
Órgano de Tömösváry, sinalado coa frecha, na cabeze dun sínfilo, xusto na base dunha antena.
Os **órganos de Tömösvary** son órganos sensoriais pares exclusivos dos miriápodos e os colémbolos.

Situados na base das antenas, a súa función exacta non foi aínda dilucidada de maneira adecuada. Sinaláronse diversas funcións para ditos órganos: detectores de substancias químicas (olfacto), presión, humidade, ou vibracións (audición).

Cada órgano está formado por un disco provisto dun poro central onde van parar os extremos distais das neuronas sensitivas.

Este órgano foi descrito por primeira vez en 1883 polo miriapodólogo húngaro Ödön Tömösváry (1852-1884).

Notas
-----

1. ↑  Brusca, R. C. & Brusca, G. J. 2005. *Invertebrados*, 2ª edición. Madrid: McGraw-Hill-Interamericana. ISBN 0-8789-3097-3.
2. ↑  Lewis, J. G. E. (2008). *The Biology of Centipedes*. Cambridge (UK): Cambridge University Press. pp. 110–111. ISBN 978-0-5210-3411-1.
3. ↑  Sierwald, Petra; Bond, Jason E. (2007). "Current Status of the Myriapod Class Diplopoda (Millipedes): Taxonomic Diversity and Phylogeny". *Annual Review of Entomology* **52** (1): 401–420. PMID 17163800. doi:10.1146/annurev.ento.52.111805.090210.
4. ↑  Zoltán Korsós (2003): "Ödön Tömösváry (1852-1884), Pioneer of hungarian myriapodology". *Bulletin of the British myriapod and isopod group*, **19**
Prototipo a metade de escala de ATHLETE, co investigador xefe Brian Wilcox en primeiro plano.
**ATHLETE** (acrónimo de *All-Terrain Hex-Legged Extra-Terrestrial Explorer*, significando "explorador extraterrestre todo terreo de seis patas") é un modelo de probas para desenvolver un róver robótico lunar de seis patas. Foi construído polo Jet Propulsion Laboratory.

O sistema está sendo desenvolvido cos centros Ames e Johnson da NASA en colaboración coa Universidade Stanford e Boeing.

ATHLETE está deseñado para ser capaz de rodar e camiñar sobre diferentes tipos de terreo.

Sistemas
--------

O róver ATHLETE nunha instalación de probas no JPL.
O proxecto está dirixido a desenvolver un sistema multipropósito capaz de acoplarse con dispositivos de propósito especial, incluídas estacións de repostaxe, complementos para escavación e outros. As patas teñen seis graos de liberdade para unha manipulación xeral. Cada ATHLETE pode levar 450 kg de carga útil, sendo capaces de acoplarse entre si para levar cargas máis pesadas.

Os ATHLETE son moito máis grandes que anteriores sistemas robóticos, cun diámetro duns catro metros e un alcance duns seis metros. A pesar do seu tamaño, teñen a capacidade de ser compactados e acoplados para ser almacenados e lanzados anularmente, o que significa que se poden dispoñer de maneira eficiente arredor dunha carga útil maior nun único aterrador.

As patas son máis capaces que outros sistemas robóticos, podendo superar pendentes de 35 graos en superficie sólida ou de 25 graos en pendentes en terreo suave, como depósitos de po ou area. Existen plans para mellorar a capacidade do sistema en terreo accidentado e para aumentar a velocidade de ATHLETE ata os 10 km/h, 100 veces máis rápido que os rovers marcianos Opportunity e Spirit.

Melloras futuras
----------------

Para o futuro planéase que ATHLETE poida superar obstáculos difíciles mediante un gancho lanzable e recollible para superar obstáculos verticais. Tamén se pensa melloralo para que entenda ordes faladas e xestuais impartidas por astronautas próximos ó robot, a capacidade para autodespregarse do seu almacenamento e a habilidade de navegación autónoma.

Obxectivos
----------

O JPL ten o obxectivo de que os ATHLETE teñan 10 anos de vida útil. A súa misión sería servir de apoio nas operacións de exploración lunar.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  JPL (ed.). "The ATHLETE Rover" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 17 de xullo de 2011. Consultado o 19 de xullo de 2011.
2. ↑  NASA, ed. (23 de marzo de 2008). "The ATHLETE Rover" (en inglés). Consultado o 19 de xullo de 2011.
3. ↑  NewScientist, ed. (4 de abril de 2008). "Giant robots could carry lunar bases on their backs" (en inglés). Consultado o 12 de xaneiro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de ATHLETE no JPL

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***ATHLETE*** |
**Xesús Calviño de Castro**, nado en Abegondo o 29 de xaneiro de 1893 e finado en Buenos Aires o 3 de xuño de 1972, foi un escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dunha familia acomodada, os seus pais Pedro Calviño e María de Castro eran mestres. De neno viviu uns anos nas Torres de San Tirso (Pazo de Quiroga), pois o seu pai era o apoderado da familia. Emigrado á Arxentina en 1911 para evitar o servizo militar, integrouse na comunidade da diáspora galega, colaborou en *El Despertar Gallego*, *Galicia*, *Lugo*, *Acción Gallega*, *Ecos de Galicia*, *Crítica*, *Nova Galicia*, *Correo de Galicia*, *Alborada* e *A Nosa Terra* e dirixiu xornais dirixidos aos galegos e galegas da emigración. Tamén traballou como xornalista de radio na Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales. Está soterrado no cemiterio Flores do Gran Buenos Aires.

Obra
----

### En castelán

* *Hojas dispersas*, 1943.
* *Bordón Peregrino*, ilustrado polo pintor arxentino Pablo Fabisch, 1947.

### En galego

Editáronse en 1999, de forma póstuma, as obras en galego de Calviño de Castro:

* *Forza segreda* (teatro).
* *Poemas inéditos e dispersos*.

Vida persoal
------------

Casou con Ercilia Quiroga Salinas na Arxentina o 14 de xullo de 1953, e quedou viúvo en 1960.

Notas
-----

1. ↑  Vilanova Rodríguez, A. *Los Gallegos en la Argentina, vol. II*. Centro Gallego de Buenos Aires: Ediciones Galicia, 1966.
2. ↑  Delgado Corral, C. (ed.). *Obra en galego de Xesús Calviño de Castro*. Betanzos: Concello de Betanzos, 1999
3. ↑  Obra en galego de Jesús Calviño de Castro

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Beade Dopico, Andrés. "Poetas de la emigración. Jesús Calviño de Castro" (PDF). *Anuario Brigantino*: 113–116.

### Ligazóns externas

* Jesús Calviño de Castro. Ilustres de Abegondo. Poeta e escritor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402673
* WorldCat
* VIAF: 48662122
* LCCN: n2006090987
* SUDOC: 115293981

 |
**Łukasz Piszczek**, nado o 3 de xuño de 1985 en Czechowice-Dziedzice, é un futbolista polaco. Xoga de lateral dereito e o seu club actual é o Borussia Dortmund. Anteriormente, xogou no Hertha BSC e no Zagłębie Lubin. Ademais, é internacional na selección de Polonia.

Traxectoria
-----------

### Club

En 2001, Piszczek chegou ao Gwarek Zabrze, co cal gañou o campionato júnior polaco en 2003. En 2004, converteuse no máximo goleador do Campionato de Europa sub-19, e xusto despois asinou co Hertha Berlin, sendo inmediatamente cedido ao Zagłębie Lubin. Co Zagłębie, gañou a liga polaca na tempada 2006–07, e xogou principalmente de interior esquerdo, aínda que tamén foi utilizado coma dianteiro centro en varias ocasións. Anotou 11 goles na tempada 2006–07, sendo o segundo máximo goleador do equipo.

En outono de 2007, o Hertha chamou ó xogador de volta. Anotou o seu primeiro gol na Bundesliga o 26 de abril de 2008, dándolle o empate ó seu equipo contra o Hannover 96. Na súa segunda tempada comezou a xogar de lateral dereito.

O 19 de maio de 2010, foise gratis ao Borussia Dortmund, asinando un contrato ata xuño de 2013. O 26 de xullo de 2011, asinou unha extensión do seu contrato ata xuño do ano 2016.

### Selección

Piszczek fixo a súa primeira aparición coa selección de Polonia nun amigable contra Estonia o 3 de febreiro de 2007. O 6 de xuño de 2008, foi incluído no equipo polaco para disputar a Eurocopa de Austria/Suíza de 2008. Tan só xogou un partido contra Alemaña, pero se lesionou na sesión de adestramento para o seguinte partido, e non participou en ningún encontro máis.

Foi incluído tamén no equipo da selección polaca para a disputa da Eurocopa de Polonia/Ucraína de 2012.

Palmarés
--------

### Club

Zagłebie Lubin
* **Ekstraklasa: 1**

2006–07
Borussia Dortmund
* **Bundesliga: 2**

2010–11, 2011–12
* **Copa de Alemaña: 1**

2011–12

Notas
-----

1. ↑  Fligge, Sascha (19 de maio de 2010). "BVB: holt Lukasz Piszczek". *Ruch Nachrichten* (en alemán). Arquivado dende o orixinal o 03 de abril de 2012. Consultado o 19 de maio de 2010.
2. ↑  "Piszczek agrees extension". *SkySports*. 26 de xullo de 2011. Consultado o 3 de agosto de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en Soccerbase.com
* Estatísticas na Bundesliga

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q153266
* WorldCat
* VIAF: 307175107
* BRE: 5440942
* Munzinger: 01000008158
* As: 19320
* EUfootballInfo: 26126
* FIFA: 216955
* FootballDatabase: 18632
* Fussballdaten: piszczeklukas
* L'Équipe: 27319
* NFT: 20759
* SoccerBase: 49043
* Soccerway: 16492
* Transfermarkt: 25727
* UEFA: 74029
* Worldfootball: lukasz-piszczek

 |