| Nymphalis polychloros |
| --- |
| Reverso en repouso e anverso en voo. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Superfamilia: | Papilionoidea |
| Familia: | Nymphalidae |
| Subfamilia: | Nymphalinae |
| Xénero: | '**Nymphalis'** |
| Especie: | ''***N. polychloros''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Nymphalis polychloros'**(Linnaeus, 1758) |
| Sinonimia |
| Véxase o texto |

Eiruga.
A ***Nymphalis polychloros*** é unha das 128 especies que compoñen o xénero *Nymphalis*, incluído na familia Nymphalidae. É de tamaño mediano, alaranxada con manchas negras, e foi descrita por Carl von Linné en 1758.

O seu epíteto xenérico fai referencia ás ninfas -doncelas dos campos, grutas e fontes- da mitoloxía grega;  e a específica son as numerosas manchas ou manchas verdeazuladas que ten nas marxes das ás.

A *Aglais urticae* é unha especie parecida coa que se pode confundir.

Descrición
----------

Son bolboretas medianas, machos de 4,5 a 5,5 cm de envergadura, as femias medio centímetro máis. O anverso ou cara superior das ás son dun ton laranxa con manchas negras. O reverso é de cor marrón escura cunha franxa distal máis clara. Os bordos das ás son irregulares.

* ♂ vista dorsal♂ vista dorsal
* ♂  △ (vista ventral)♂ △ (vista ventral)

Sistemática
-----------

Foi descrita por Carl von Linné en 1758 como *Papilio polychloros*. En 1781 Eugenius Johann Christoph Esper na súa obra *Schmetterlinge in Abbildungen nach der Natur* denominouna *Papilio testudo*. Outros sinónimos foron *P. pyrrhomelaena* Hübner, 1824, *Vanessa pyromelas* Freyer, 1834, *Vanessa dixeyi* Standfuss, 1895 *V. polychloros fervida* Standfuss, 1896, *Vanessa polychloros lucida* Fruhstorfer, 1907 e *Vanessa polychloros dilucidus* Fruhstorfer, 1907.

Ciclo biolóxico
---------------

É unha especie univoltina cuxos adultos eclosionan ao principio do verán para, seguidamente, aparearse. O resto do verán e o outono aliméntanse e acumulan reservas para desenvolver os ovos e soportar o inverno. Durante os fríos invernais mantéñense ocultas en lugares escuros ou resgardados como buratos de troncos, gretas de edificios, adegas, etc. A principios de primavera as femias comezan a voar en busca das súas plantas nutricias, onde depositan un ou dous grandes grupos en canto a planta pode ofrecer alimento. As eirugas eclosionan dúas semanas máis tarde e mantéñense xuntas protexidas por un niño sedoso. Ao chegar á penúltima muda, as eirugas deixan o niño, vivindo soas até a metamorfose. Aliméntanse de gran cantidade de plantas, sobre todo de olmos e salgueiros, pero tamén de rosáceas leñosas como estripeiro, maceira, amendoeira, pereira ou capudre. A finais da primavera a eiruga forma a crisálide de cor parda no chan, troncos de árbores, ramas ou tapiais pouco transitados.

Hábitat, distribución e conservación
------------------------------------

É unha especie ligada a zonas de árbores, son máis frecuentes nos bosques caducifolios e nos bosques de ribeira e bosques en galería, e preto dos cursos de auga.

Distribúese pola conca mediterránea (sur de Europa e norte de África) até o sur de Escandinavia e polo leste até o mar Caspio, e na cordilleira do Himalaia.

O seu estado de conservación non reviste preocupación e non se atopa incluída na *Lista vermella da UICN* nin no *Atlas y libro rojo de los invertebrados amenazados de España*. Con todo cada vez atópase máis limitada a zonas montañosas ou de bosques de ribeira moi ben conservados, debido á redución do seu hábitat.

Notas
-----

1. ↑  Linneo, C. (1758)
2. ↑  Alvar Ezquerra, Jaime (2000)
3. ↑  Esper (1781)
4. 1 2 3  Savela, M. (2011)
5. ↑  Aguado Martín, L.O. (2007), pp. 271-272
6. ↑  Leraut, P. (2007)
7. ↑  Higgins e Riley (1980)
8. 1 2  Aguado Martín, L.O. (2007), p. 272
9. ↑  UICN (2012) e Verdú, J.R. *et ál.* (2012)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Agenjo, R. (1964). "Los nombres vulgares de las mariposas españolas". *Graellsia* **XX**: 163–190.
* Aguado Martín, L. O. (2007). *Las mariposas diurnas de Castilla y León (Lepidópteros ropalóceros) Especies, biología, distribución y conservación* **I**. Valladolid: Junta de Castilla y León. p. 1041. ISBN 978-84-9718-473-1.
* Alvar Ezquerra, J. (2000). *Diccionario Espasa. Mitología universal*. Espasa. p. 1031. ISBN 84-239-9460-0.
* Carter, D. J. e B. Hargreaves (2005). *Guide des chenilles d'Europe* (en francés). Delachaux et Niestlé. p. 312. ISBN 2-603-00639-8.
* "Taxon details". *Fauna Europaea* (en inglés). 2011. Consultado o 28 de abril de 2012.
* "The IUCN Red List of Threatened Species. 2011.2". *Red List. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources* (en inglés). 2011. Consultado o 28 de abril de 2012.
* Esper, E. J. C. (1781). "Schmetterlinge in Abbildungen nach der Natur" (en alemán). Consultado o 28 de abril de 2012.
* Higgins, L. G. e N. D. Riley (1980). *Guía de campo de las mariposas de España y Europa*. Barcelona: Omega. p. 452. ISBN 84-282-0327-X.
* Leraut, Patrice (2007). *Insectos de España y Europa*. Barcelona: Lynx Edicions. p. 528. ISBN 978-84-96553-27-9.
* Linneo, C. (1758). "Systema naturae" (en latín). Consultado o 26 de abril de 2012.
* Savela, Markku (2012). "Lepidoptera and some other life forms" (en inglés). Consultado o 26 de abril de 2012.
* Verdú, J. R. C. Numa e E. Galante (2011). *Atlas y libro rojo de los invertebrados amenazados de España. (Especies vulnerables)*. Madrid: Verdú, J. R. Numa, C. e Galante, E. (Eds) Dirección General de Medio Natural y Política Forestal, Ministerio de Medio Ambiente, Medio rural y Marino. p. 1318.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q163771
* BRE: 2220865
* MAG: 2780388727

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51594
* Dyntaxa: 101419
* EOL: 162857
* EPPO: NYPLPO
* EUNIS: 90980
* FE: 441667
* FE-New: ID
* GBIF: 7762841
* iNaturalist: 324088
* IRMNG: 11325214
* LepIndex: 157533
* NBN: NHMSYS0000516575
* NCBI: 171594
* Soortenregister: 168189
* TAXREF: 53727
* Vlindernet: 1091

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1198507

 |