|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **República de Chechenia** (en ruso: *Чеченская Республика*, *"Chechenskaia Respublika"*; en checheno: *Нохчийн Республика/Noxçiyn Respublika*), de xeito simplificado **Chechenia** (en ruso: *Чечня*, *"Chechnia"*; en checheno: *Нохчийчоь/Noxçiyçö*), é unha república constitucional rusa. Linda ao noroeste co krai de Stavropol, ao nordeste e leste coa república de Daguestán, ao sur con Xeorxia, e ao oeste coa República dos Inguxos e Osetia do Norte-Alania. Está localizada nas montañas do norte do Cáucaso, no Distrito Federal do Sur.

Despois do fin da Unión Soviética, un grupo de líderes chechenos declarouse como goberno lexítimo, anunciando un novo parlamento e declarando a independencia como *República Ichkeria da Chechenia*. Ata hoxe, a súa independencia non foi recoñecida por ningún país. Entre tanto, esta declaración ten causado conflitos armados en que diversos grupos rivais chechenos e o exército da Rusia, resultando en aproximadamente 150.000 mortos, no período entre 1994 e 2003.

División territorial da República de Chechenia
----------------------------------------------



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Os raions** (números en negro):1. Naourski.
2. Chelkovskoï.
3. Nadtéretchnyï.
4. Groznenski.
5. Goudermesski.
6. Sounjenski.
7. Atchkhoï-Martanovski.
8. Ourous-Martanovski.
9. Chalinski.
10. Kourtchaloïevski.
11. Itoum-Kalinski.
12. Chatoïski.
13. Védénski.
14. Nojaï-Iourtovski.
15. Charoïski.
 |  | … |  |  |  | … | **As súas capitais** (números en vermello):1. Znamenskoïé.
2. Naourskaïa.
3. Atchkhoï-Martan.
4. Urús-Martan.
5. Grozni (capital).
6. Xali.
7. Gudermes.
8. Chelkovskaïa.
9. Itum-Kalé.
10. Chatoï.
11. Védéno.
12. Nojaï-Iourt.
 | … |

* Subdivisións da República de Chechenia.

Historia
--------

Como parte do Imperio Ruso desde 1859, a rexión da Checheno-Ingusetia foi incorporada como República Socialista Soviética Autónoma da Checheno-Ingushkaya durante a fundación da Unión Soviética. Durante o réxime soviético, os chechenos sufriron deportacións para a entón República Socialista Soviética do Casaquistán e para Siberia durante a segunda guerra mundial. Despois do derrube da Unión Soviética, un movemento de independencia xurdiu en Chechenia, non admitida por Rusia.

Dzhokhar Dudayev, presidente nacionalista da República da Chechenia, declarou a independencia chechena en 1991. En 1994 o presidente da Rusia Boris Eltsin enviou 40.000 soldados para evitar a separación da rexión da Chechenia, importante produtora de petróleo, da Rusia.

A Rusia entrou nunha guerra que algúns compararon ao que foi a guerra do Vietnam para os EUA. Os insurxentes chechenos infrinxiron grandes baixas aos rusos. As tropas rusas non conseguiron capturar a capital chechena, Grozny, ata o fin daquel ano. Os rusos finalmente tomaron Grozny en febreiro de 1995 despois de pesada loita. En agosto de 1996 Eltsin concordou cun alto-o-fogo cos líderes chechenos, e un tratado de paz foi formalmente asinado en maio de 1997.

O conflito retornou en 1999, tornando sen sentido o acordo de 1997. Os separatistas chechenos aínda queren a independencia da Chechenia e organizaron ataques na Chechenia e noutras rexións da Rusia, incluíndo Moscova. Unha década de guerra deixou a maior parte da Chechenia baixo control militar.

En setembro de 2004, unha escola de Beslan, na república rusa da Osetia do Norte-Alania, foi palco dunha das maiores barbaries da actualidade. Terroristas aprisionaron, torturaron e mataron cativos, pais e profesores. O líder separatista checheno Shamil Bassaiev asumiu ese e outros ataques (como a explosión do metro de Moscova, en febreiro de 2004).

A sociedade tradicional chechena
--------------------------------

Ó longo da súa historia, e máis particularmente durante a era rusa, unha proporción nada desdeñable de chechenos loitou sempre contra o que consideraban como unha ocupación estranxeira. A súa presunta colaboración cos nazis non foi máis que un episodio breve. O acento posto sobre os valores guerreiros ten como corolario a exaltación da resistencia fronte ó poder central moscovita. A resistencia, nas súas dimensións histórica e mítica, preséntase como elemento central na consolidación da identidade chechena. O discurso identitario focalízase sobre os factores sociais que favorecen esta resistencia, tratando da estrutura social (o sistema dos *teips*) ou relixiosa (o islam sunnita de obediencia sufista).

Terrorismo e secuestros
-----------------------

As autoridades rusas afirman dispoñer de probas de vínculos dos grupos xihaidistas chechenos (sobre todo dos do emir Al-Khattab ou de Shamil Bassaiev) con redes terroristas estranxeiras, en particular Al Qaeda. O xuíz Jean-Louis Bruguière, xefe da pola antiterrorista francesa, confirma igualmente a existencia destes vínculos. Ó mesmo tempo, o Documento de Información da Comisión de Asuntos Exteriores da Asemblea Nacional francesa sobre a cooperación internacional para a loita contra o terrorismo afirma, entre outras cousas, que:

> 
> 
> ...en termos de formación dos terroristas, ó refuxio do santuario afgán, desenvolveuse unha nebulosa (Al Qaeda) con enlaces en todo o mundo (Alxeria, Chechenia, os Balcáns…) Cara este santuario converxeron centos de xihaidistas. Así pois, durante cinco ou sete anos, formouse a centos de combatentes nos campos afgáns, antes da súa volta a Europa, aos Estados Unidos ou aos seus países de orixe onde tiñan á vez a lexitimidade para dirixir células terroristas, non tendo por outra parte necesariamente vínculos directos con Al Qaeda..
> 
> 

A Asemblea Parlamentaria do Consello de Europa afirma que no marco da loita antiterrorista, convertida nunha importante prioridade internacional, constátase unha concordancia dos puntos de vista entre os Estados Unidos por unha banda, e Rusia e Xeorxia por outra, sobre a loita contra os combatentes chechenos e os seus aliados mercenarios, chamados «os árabes de Pankissi », ocultos ó outro lado da fronteira rusa e con supostas ligazóns con Al Qaeda. En outubro de 2002, as autoridades parisienses abriron unha investigación sobre a preparación dun atentado contra a embaixada rusa na capital francesa. Esta investigación estivo presentada polos medios de comunicación baixo o nome xenérico do «asunto dos sectores chechenos». Efectivamente, o denominador común de tódolos supostos terroristas consistía en que todos pasaran por Chechenia entre 1999 e 2000, e estaban vinculados ó imán Benchelali, o mesmo moi preto ós combatentes de Al Qaeda.

Segundo o Centro Canadense de Investigación sobre a Mundialización,

> 
> 
> Os principais líderes rebeldes en Chechenia, Shamil Bassaiev e Al Khattab, teñen recibido a súa formación militar e ideolóxica nos campos de adestramento financiados pola CIA en Afganistán e en Paquistán.
> 
> 

Segundo Yossef Bodansky, director do *US Congress's Task Force on Terrorism and Unconventional Warfare*, 

> 
> 
> A guerra chechena foi planificada durante unha reunión secreta de Hizb Allah, celebrada en 1996 en Mogadiscio, Somalia. Numerosos altos cargos dos Servizos de Información iranianos e paquistanís, terían participado nesta reunión, na cal tamén tería estado presente Osama bin Laden.
> 
> 

Segundo declaracións do xefe da FSB rusa, M. Nikolai Patruchev, en novembro de 2005 foi «liquidado» en Chechenia o representante de Al Qaeda para o Cáucaso Norte, o Sheik Abu Omar as-Seif, o tesoureiro maior dos combatentes independentistas. Segundo os documentos obtidos polas forzas especiais rusas, fora deseñado para desenvolver as estratexias de implantación da «Internacional Verde» fundamentalista no Cáucaso persoalmente por bin Laden, 10 anos antes.

Adestrados nos campos existentes en Chechenia e Afganistán durante os anos 90, e financiados polo capital terrorista internacional, numerosos grupos nacionalistas xihaidistas chechenos recorren regularmente ós actos terroristas dentro do marco da loita armada contra a dominación rusa :

* 26 de maio de 1994 toma de reféns colexiais en Mineralnye Vody.
* 29 de xullo de 1994 toma de reféns viaxeiros en Mineralnye Vody.
* Xuño de 1995, un comando de Bassaiev apodérase do hospital da maternidade de Budionnovsk, 150 mortos.
* 16 de novembro de 1996, explosión de bombas nunha casa de Kaspijsk, 69 mortos
* 19 de marzo de 1999, explosión de bombas nun mercado central de Vladikavkaz, 64 mortos
* 4 de setembro de 1999, explosión de bombas nunha casa de Bujnaksk, 62 mortos
* 16 de setembro de 1999, explosión de bombas nunha casa de Volgodonsk, 18 mortos
* 5 de decembro de 2003 explosión de bombas no tren en Kislovodsk, 42 mortos
* Serie de atentados atribuídos a chechenos en Moscova (setembro de 1999). Máis de 200 mortos.
* Toma de reféns por un comando checheno no Teatro de Moscova (outubro de 2002). Os terroristas portaban cintos de explosivos. Os servizos especiais rusos empregaron un gas perigoso. O comando foi asasinado completamente polos rusos, seica por que estaba infiltrado, segundo un «informador anónimo do FSB». Balance : 128 mortos entre os reféns, 41 entre os terroristas.
* Atentado no metro de Moscova, atribuído ós chechenos (febreiro de 2004). Balance : 40 mortos.
* Toma de reféns de Beslan, en Osetia do Norte-Alania (setembro de 2004).
* Operación contra edificios de forzas de orde en Naltchik (Kabardino-Balkaria), reivindicado por Shamil Bassaiev (13 de outubro de 2005). Balance : 137 mortos, deles 92 asaltantes.

Ademais, os secuestros de homes seguen a ser un dos problemas máis sensibles de Chechenia. 2 780 persoas foron secuestradas dende o anos 2000 de Chechenia, segundo os datos presentados polo presidente checheno Alou Alkhanov. O «negocio dos secuestros» lanzouse, segundo Ramzan Kadyrov, polo antigo oligarca ruso Boris Berezovski, actualmente no exilio en Inglaterra, que ocupaba a mediados dos anos noventa o posto de subsecretario do Consello de Seguridade Ruso. «Berezovski dicíalles aos xefes terroristas que non podía pagarlles os cartos directamente, e lles propuxo secuestrar civís e militares en Chechenia para pagarlles millóns de dólares como rescate», explicou, engadindo que os captores obtiveron así trinta millóns de dólares.

O «negocio dos secuestros» naceu a mediados dos anos noventa cando as outras fontes de enriquecemento ilegal esgotáronse. «A guerra contra Rusia entón volveuse lucrativa», di o conselleiro do Kremlin, Aslambek Aslakhanov. «Xa antes da primeira campaña militar, en 1994, a República chechena dexenerou nun burato negro criminal que permitía branquear milleiros de dólares», afirma. «En 1993, a república chechena converteuse nun dos sitios clave do tráfico de armas a nivel mundial. Ás veces, até 30 avións, cargados de armas, engalaban nun día no aeroporto de Grozny con destino ós países do Oriente Medio e de África, e traian a Chechenia droga e materias primas. No distrito de Chali funcionaba un importante sector de produción de heroína altamente refinada», engade.

O número de desaparicións pasou de 228 en 2004 a 117 en 2005, segundo a axencia Itar-Tass.

O 15 de xullo de 2006, o xefe do FSB ruso, Nikolai Patruchev, falando da morte do «terrorista Nº1» Bassaiev, propuxo ó resto dos rebeldes depoñer as armas en sinal de clemencia. Dende entón, máis de 178 combatentes depuxeron as súas armas. Segundo o vice Primeiro Ministro Adam Delimkhanov, non deben de quedar máis de 90 na resistencia, xunto con 30 mercenarios árabes.

Sistema político
----------------

Chechenia é unha república presidencial que ten, polas súas razóns especiais na federación rusa, un poder executivo forte personificado no seu presidente actual Ramzan Kadyrov.

O goberno está constituído por oito membros e catorce ministros sectoriais. O presidente dispón dun gabinete composto de varios departamentos especializados ou sectoriais.

O parlamento de 58 escanos é bicameral e composto do Consello Republicano (cámara alta) e da Asemblea Popular (cámara baixa). O Partido da Rusia Unida (pro Kremlin) obtivo o 61% dos votos no derradeiro escrutinio de 2005.

O consello de estado (*Gossoviet*), composto de 34 membros, é un órgano representativo dos raions administrativos da república. Ten un papel consultativo.

Listaxe dos presidentes da República
------------------------------------

* Dzhokhar Dudaev, 1991-1996 (independentista): asasinado por un mísil teledirixido ruso o 24 de abril de 1996 ; fora localizado pola localización do seu teléfono, que empregaba xusto antes da súa morte.
* Aslan Maskhadov, 1997- 2000 (independentista): elixido por unhas eleccións presidenciais controladas pola OSCE en 1997 ; refuxiado na clandestinidade a partir do comezo da segunda guerra xa que apoiou ás forzas rebeldes, seguiu a reividicar a súa lexitimidade de Presidente ante as autoridades pro rusas ; até a súa morte o 8 de marzo de 2005, en circunstancias que permanecen sen aclarar.
* Akhmat Kadyrov, 2003-2004 (pro federal): antigo mufti supremo, asasinado por un atentado terrorista durante o desfile do aniversario da vitoria contra o fascismo. Foi elixido nun escrutinio non recoñecido pola OSCE.
* Alou Alkhanov (pro federal), elixido o 29 de agosto de 2004 nunhas eleccións con sufraxio universal e dimitiu o 15 de febreiro de 2007.
* Ramzan Kadyrov, desiñado por Vladimir Putin e ratificado neste cargo polo Parlamento Checheno o 2 de marzo de 2007; desde entón xefe do goberno.

Notas
-----

1. ↑  Official website of the Chechen Republic. Ramzan Akhmatovich Kadyrov Arquivado 05 de marzo de 2018 en Wayback Machine. *(en ruso)*
2. ↑  Benigno Fernández Salgado, ed. (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1304. ISBN 9788482887524.
3. ↑  Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. *Lingua galega: dúbidas lingüísticas* (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 110. ISBN 84-8158-266-2.
4. ↑  Fonte : *(en francés)*
5. ↑  Fonte : *(en francés)*  Arquivado 04 de outubro de 2006 en Wayback Machine.
6. ↑  A este respecto, véxase *(en inglés)*
7. ↑  A este respecto, véxase *(en francés)*  Arquivado 26 de setembro de 2007 en Wayback Machine.
8. ↑  Ler o texto completo :
9. ↑  Fonte : *Le Monde* do 16-XI-2002
10. ↑  Fonte : *Monde diplomatique*, XII-2002
11. ↑  Fonte : *(en francés)*
12. ↑  Fonte *(en ruso)* (29 de agosto de 2006) :

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cáucaso
* Primeira guerra de Chechenia
* Segunda guerra de Chechenia

### Ligazóns internas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Chechenia*** |

| * v
* c
* e
Divisións administrativas de Rusia |
| --- |
| Repúblicas | 
* Adiguesia
* Altai
* Bashkortostán
* República dos Buriatos
* República dos Calmucos
* Carelia
* Chechenia
* República dos Chuvaxos
* Daguestán
* República dos Inguxos
* Kabardino-Balkaria
* Karachay-Cherkessia
* Khakassia
* República dos Komis
* República dos Maris
* Mordovia
* Osetia do Norte-Alania
* Sakha
* Tatarstán
* República dos Tuva
* Udmurtia

 | Flag of RussiaFlag of Russia |
| Krais | 
* Altai
* Kamchatka
* Khabarovsk
* Krasnodar
* Krasnoyarsk
* Perm
* Primorie
* Stavropol

 |
| Óblasts | 
* Amur
* Arkhanguelsk
* Astrakán
* Belgorod
* Bryansk
* Cheliábinsk
* Chita
* Irkutsk
* Ivánovo
* Kaliningrado
* Kaluga
* Kamchatka
* Kemerovo
* Kírov
* Kostroma
* Kurgan
* Kursk
* Leningrado
* Lipetsk
* Magadán
* Moscova
* Múrmansk
* Nizni Nóvgorod
* Nóvgorod
* Novosibirsk
* Omsk
* Orenburgo
* Oryol
* Penza
* Pskov
* Rostov
* Riazán
* Sajalín
* Samara
* Saratov
* Smolensk
* Sverdlovsk
* Tambov
* Tomsk
* Tver
* Tula
* Tyumen
* Ulyanovsk
* Vladímir
* Volgogrado
* Vologda
* Voronezh
* Yaroslavl

 |
| Cidades autónomas | 
* Moscova
* San Petersburgo

 |
| Óblast Autónomos | 
* Óblast Autónomo Hebreo

 |
| Okrugs Autónomos | 
* Agin-Buryat
* Chukotka
* Khanty-Mansi
* Nenets
* Ust-Orda Buryat
* Yamalo-Nenets

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5187
* WorldCat
* VIAF: 244269170
* BRE: 5453415
* EBID: ID
* GEC: 0240380
* GeoNames: 569665
* GND: 4408215-0
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00617105
* NKC: ge131725
* OSM: 109877
* TGN: 7018212
* Treccani: cecenia

 |