***A columna rota*** é unha pintura ao óleo sobre masonita (taboleiro aglomerado) da artista mexicana Frida Kahlo, pintado en 1944, despois de se someter a unha operación cirúrxica na columna para corrixir problemas recorrentes por mor dun grave accidente de circulación cando a pintora tiña dezaoito anos. O orixinal está exposto no Museo Dolores Olmedo, en Xochimilco, na Cidade de México.

Descrición
----------

Como con moitos dos autorretratos de Kahlo, a dor e o sufrimento son o foco do traballo, mais, ao contrario de moitos dos seus outros traballos, que inclúen papagaios, cans, macacos e outras persoas, neste cadro aparece ela completamente soa. A súa presenza en solitario nunha paisaxe rota e árida simboliza tanto o seu illamento como as forzas externas que afectaron á súa vida: de igual xeito que un sismo racha e fende a paisaxe, o accidente de Kahlo crebou o seu corpo.

No cadro, o torso espido de Kahlo divídese, reproducindo a terra desolada detrás dela e revelando unha columna xónica fracturada no lugar da súa columna vertebral, e que dá título á obra. O seu rostro está a ollar cara a adiante con firmeza mentres as bágoas están a correr polas meixelas. Aínda que o seu corpo está roto, a súa sensualidade externa está contaminada con cravos perforando o corpo o que suxire a iconografía do martirio. O pano que se envolve na parte inferior do corpo e que ten nas mans, non é un signo de modestia, senón que reflicte unha iconografía cristiá, igual que os cravos do rostro e do corpo.

*Martirio de san Sebastián*, realizado por Il Sodoma, contra 1525
O xustillo de metal, que representa un aparello contra a poliomielite, non un aparello cirúrxico, pode referirse á súa historia de poliomielite ou simbolizar as limitacións físicas e sociais na vida de Kahlo. En 1944, os médicos de Kahlo recomendáronlle que levase un xustillo de aceiro no canto dos moldes de xeso que usara con anterioridade. A faixa da foto é unha das moitas que realmente levou ao longo da súa vida, agora aloxada na súa casa e museo, a Casa Azul. Na *Columna rota,* este xustillo mantén unido o corpo danado de Kahlo.

Kahlo como mártir
-----------------

Pódese realizar unha comparación ou trazar paralelismo entre o retrato de Kahlo e o "martirio de san Sebastián". Na lenda referida ao santo, descobreuse que el era cristián e, por iso, foi amarrado a unha árbore e usado como un branco do tiro con arco. Pesie a ser abandonado para que morrese, conseguiu sobrevivir, para perecer a mans do imperio romano pola súa relixión. A miúdo, é retratado amarrado á árbore co corpo cheo de frechas.

Un poeta estadounidense chamado Bruce Bond explica que "a dor é unha frecha que cravou un corpo no óso" nun poema de 2013 que leva o nome do Santo. Frida aliñouse visualmente co mártir e, sendo criada nun fogar católico, estaría familiarizada co patrón dos soldados. Tamén, Desmond O'Neill, un médico, describe o cadro de Frida como unha ferramenta vital para comprender a dor nos pacientes. O doutor eloxia a capacidade de Frida para retratar a sensación intanxible de dor crónica. Deste xeito convértese en mártir para os que sofren esa doenza. Na súa disposición a expo-la súa alma ao espectador, permite unha maior comprensión do que significa vivir cunha dor constante e intensa. Aínda que a dor está ao noso redor, carecemos da capacidade de "comprendela ou expresala", Frida Kahlo é a excepción ao problema de representar a dor.

Notas
-----

1. ↑  "The Broken Column. Frida Kahlo". *artsandculture.google.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2021. Consultado o 23 de setembro de 2021.
2. ↑  Vicente 2021, p. 264
3. ↑  Stavans, Ilan. "Art: The Broken Column". *learner.org* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 23 de febreiro de 2018. Consultado o 24 de setembro de 2021.
4. 1 2  Finger et al. 2013, p. 246
5. 1 2  Griffiths, Jay (26 de marzo de 20014). "Frida Kahlo: a life of hope and defiance". *theguardian.com* (en inglés). Consultado o 24 de setembro de 2021.
6. ↑  "Frida Kahlo: a life of hope and defiance".
7. 1 2 3  Lindauer 2011, p. 68
8. 1 2  "Frida Kahlo: Room Guide: Room 11". *tate.org.uk* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 24 de outubro de 2021. Consultado o 24 de setembro de2021.
9. 1 2  Kettenmann 2000, p.67
10. 1 2  Collins, Amy Fine. "Diary Of A Mad Artist". *vanityfair.com* (en inglés). Consultado o 24 de setembro de 2021.
11. ↑  Kardos, "Casa Azul," A City A Month.
12. ↑  Grosenick 2001, p. 252
13. 1 2  O’Neill 2011, p. 1031
14. ↑  Bond 2013, p. 679

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bond, Bruce (outono 2013). "Saint Sebastian". *The Southern Review* (en inglés) (4): 679. ISSN 0038-4534. OCLC 473100598.
* Finger, Stanley; Zaidel, Dahlia W.; Boller, Françoise; Bogousslavsky, Julien (2013). *The Fine Arts, Neurology, and Neuroscience: Neuro-Historical Dimensions* (en inglés). Ámsterdam: Elsevier. ISBN 978-0-444-62736-0.
* Kardos, Michael. "Casa Azul – Frida Kahlo’s Home For Life". *acityamonth.com* (en inglés). Consultado o 23 de setembro de 2021.
* Kettenmann, Andrea (2003). *Frida Kahlo, 1907-1954: Pain and Passion* (en inglés). Colonia: Taschen. ISBN 978-3-8228-5983-4.
* Grosenick, Uta, ed. (2001). *Women Artists in the 20th and 21st Century* (en inglés). Colonia: Taschen. ISBN 9783822858547.
* Lindauer, Margaret A. (1999). *Devouring Frida: The Art History and Popular Celebrity of Frida Kahlo* (en inglés). Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press. ISBN 978-0-8195-7209-7.
* O’Neill, Desmond (7 de maio de 2011). "The Broken Column by Frida Kahlo.". *BMJ: British Medical Journal* (en inglés) **342** (7805): 2419. doi:10.1136/bmj.d2419.
* Vicente, Xosé E. (2021). *A Historia da Arte a través das súas obras*. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 978-84-9995-361-8.

### Ligazóns externas

* Fundación Frida Kahlo (en *inglés*)
* Museo Frida Kahlo Arquivado 29 de outubro de 2020 en Wayback Machine. (en *castelán*)