O **quilate** é un termo da física e da xemoloxía que se utiliza para cuantificar a masa de xemas e perlas, e tamén o grao de pureza dos metais preciosos (platino, ouro e prata).

Etimoloxía
----------

Sementes de algarrobeira.
### Orixe do quilate *masa*

O termo provén da palabra do grego antigo κεράτιον *kerátion*, que significa algarrobeira (*Ceratonia siliqua*), porque as sementes do seu froito eran utilizadas na antigüidade para pesar xemas e xoias debido ao tamaño e peso notoriamente uniformes das sementes. Cando os árabes adoptaron esta unidade de masa o nome deformouse a *quirat* e esta deformouse a quilate ao pasar ao galego (e ao castelán).

### Transición ao quilate *pureza*

No ano 309 d.C. o emperador romano Constantino I ordenou acuñar o primeiro *solidus*, unha moeda de 24 quilates (masa) de ouro (uns 4,5 gramos), integrada no sistema duodecimal romano de pesos e medidas como 1⁄72 de libra, sendo cada quilate ou *siliqua* 1⁄1728 de libra.. O *solidus* (de onde procede a palabra galega soldo), e o seu equivalente árabe dinar (do latín *denarius*, de onde procede diñeiro), foron a referencia do peso do ouro até polo menos Século XII, e a súa pureza converteuse na *lei* do ouro, é dicir, cantos quilates-masa (dos 24 totais da moeda) son ouro puro: 24 quilates significa unha pureza do 100 %, 18 quilates significa que a aliaxe contén un 75 %, etc.

Definicións
-----------

Quilate de xemoloxía (masa)
Unidade de masa usada, fundamentalmente, para pesar xemas e perlas e, abreviada **ct**. Neste sentido, un quilate representou historicamente unha cento cuarentava (1⁄140) parte dunha onza (205 miligramos). Desde 1907, coa implantación do sistema métrico decimal, utilízase o quilate decimal, o cal representa unha masa de 200 miligramos (0,2 gramos), por tanto 5 quilates equivale a 1 gramo.
Quilate de ourivaría (pureza)
Designa a pureza do ouro utilizado nas xoias. Nste sentido, un quilate (abreviado **K** ou **kt**) representa unha vintecuatroava parte (1⁄24) da masa total da aliaxe que compón o metal (aproximadamente o 4,167 %). Por exemplo, se unha xoia feita con ouro é de 18 quilates, a súa aliaxe está feita de 18⁄24 (ou o que é o mesmo 3⁄4) partes de ouro e ten unha pureza do 75 %, mentres que unha peza de 24 quilates está feita de 24⁄24 partes de ouro e, polo tanto, é de ouro puro.

Notas
-----

1. ↑  quilate no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  Vagi, David L. (1999): *Coinage and History of the Roman Empire. II: Coinage*. Chicago: Fitzroy Dearborn Publishers. ISBN 978-1-5795-8316-3, p. 100. Consultado o 10 de decembro de 2022.
3. ↑  Grierson, Philip (1968): *Catalogue of the Byzantine Coins in the Dumbarton Oaks Collection and in the Whittemore Collection. 2: pt. 1*. Washington, DC: Dumbarton Oaks. ISBN 0-88402-024-X, p. 8. Consultado o 10 de decembro de 2022
4. 1 2 3  "¿Qué es un quilate?".
5. ↑  carat en Harper, Douglas. *Online Etymology Dictionary*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Calculadora de peso en quilates para gemas montadas en objetos de joyería *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q261247
* AAT: 300379223
* BRE: 2044949
* EBID: ID
* LCCN: sh85020060
* MAG: 44142451

 |