| Carroucha de umbella |
| --- |
| *Erica umbellata* na Serra Madrona, Cidade Real, Castela A Mancha (España). |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Ericales |
| Familia: | Ericaceae |
| Subfamilia: | Ericoideae |
| Tribo: | Ericeae |
| Xénero: | *Erica* |
| Especie: | ***E. umbellata*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Erica umbellata'**Loefl. ex L. |

A **carroucha de umbela** ou **queiroga de umbela** (***Erica umbellata***) é unha urce (familia das ericáceas) común en Galiza, aínda que é máis termófila ca outras uces.

Descrición
----------

Arbusto de 15 cm a 1 m de altura, coas pólas algo tortas. Follas en verticilos de 3 , curtas, de 3 a 4 mm, sen vilosidade, lineares, aciculares e coa marxe revirada ocultando o envés case totalmente. As flores deste mato permite recoñecer a especie de xeito doado. Inflorescencias terminais con 3-6 flores ovoides, máis estreitas no extremo. Sépalos ovais curtamente ciliados. Estames saíntes e sen apéndices nas anteras. A cor das flores é rosada – lila, os pétalos están fusionados en forma de pequenos globos piramidais que penduran nos acios das terminacións das franzas, en número de 3 a 6, polos que sobresaen os estames mouros. Florea na primavera e no verán.
O froito é unha cápsula. As sementes son ovais e de cor moura ou rubia.

Hábitat
-------

Medra en terreos silíceos empobrecidos e descarnados, a miúdo areentos, e en climas algo húmidos e suaves. Desde os areais e dunas subcosteiras ascende até por riba dos 1.300 m de altitude.

En Galiza medra en solos acedos (silíceos) empobrecidos. Representan a etapa de degradación dos bosques clímax de Galiza das zonas húmidas por baixo dos 1300 m de altitude. Esta carroucha é algo máis termófila que outras.

Distribución
------------

Medra na metade occidental da Península Ibérica e o noroeste de África

Ecoloxía e ameazas
------------------

As ameazas pasan pola redución especialmente en Galiza dos ecosistemas costeiros e especialmente pola substitución das uceiras, carroucheiras e toxeiras por plantacións forestais de eucaliptos e piñeiros.
Outros problemas son a utilización de fertilizantes artificiais, a desaparición da gandaría rústica extensiva, a creación de vías forestais, a instalacións de enerxía eólica, ou a minaría. A desaparición das toxeiras e carroucheiras ten un efecto moi negativo na recuperación da vexetación e do solo.

Etimoloxía
----------

A orixe do nome vulgar galego carroucha non está claro. Podería derivar, igual que outras denominacións coma carrasca, carqueixa e queiruga, do latín *carex* *-icis*, etimoloxía xeralmente aceptada polos filólogos para carrizo, pero tamén podería ter unha orixe común ás palabras con carba: carballo ou carpaza, cuxa orixe probábel é unha raíz prerromana preindoeuropea *car-* ou *k-ar-*, que significa rocha, cousa de constitución dura, planta de monte, áspera e dura. Outra posibilidade, xunto coa orixe da palabra carpaza, é que derive do latín *carpere*, que significa rañar e, outra posibilidade máis é que estea relacionada coa palabra *carapaccia*, étimo que suxestiona para o castelán *calabaza*.

### Nomes comúns

Tamén recibe os nomes comúns galegos de queiroa de umbela, carrasco de umbela, carpaza etc.

En portugués chámana:*queiró*; en inglés:*dwarf Spanish heath*.

Notas
-----

1. ↑  Nomes vulgares galegos preferidos en *Termos esenciais de botánica*. Santiago de Compostela, Universidade, 2004; e *Nomenclatura vernácula da flora vascular galega*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991
2. ↑  Penas, A.; Diez J. Llamas F. Rodríguez M. (1991). *Plantas Silvestres de Castilla y León*. Valladolid:Ámbito. ISBN 84-86770-40-8.
3. ↑  López, Ginés (2007). *Guía de los árboles y arbustos de la Península Ibérica y Baleares* (3ª ed.). Madrid:Mundi-Prensa. ISBN 10: 84-8476-312-9.
4. ↑  *Atlas Xeobotánico de Galicia*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Carroucha de umbela*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Carroucha de umbela*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 142888
* EPPO: EIAUM
* EUNIS: 169490
* GBIF: 7327792
* iNaturalist: 82687
* IPNI: 329809-1
* ISC: 20541
* NCBI: 1643853
* PlantList: kew-2794666
* POWO: ID
* Tela Botanica: 84646

 |