| *Ipomoea aquatica* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Asteridae |
| Orde: | Solanales |
| Familia: | Convolvulaceae |
| Tribo: | Ipomoeeae |
| Xénero: | *Ipomoea* |
| Especie: | *I. aquatica* |

 |
| Nome binomial |
| *Ipomoea aquatica*Forssk. |

***Ipomoea aquatica*** é unha planta tropical semiacuática que se cultiva como verdura polos seus rebentos e follas tenros. Atópase en rexións tropicais e subtropicais, aínda que se descoñece onde se orixinou. Coñécese como *phak bung* en tailandés e Laosiano, *ong choy* en cantonés, *kongxincai* en mandarín, *rau muống* en vietnamita, kangkong en tagalo, *trokuon* en Khmer, *kolmou xak* en assamés, *kalmi saag* en hindi, *kalmi shak* en bengalí, *Thooti Koora* en telugu, *kangkung* en indonesio, malaio e ceilandés e *hayoyo* en Ghana.

Descrición
----------

*I. aquatica* medra na auga ou en terras húmidas. O seu talo mide entre 2 e 3 metros ou en ocasións algo máis, e bota as raíces nos nódulos, que son ocos e poden aboiar. As follas varían desde as saxitais típicas (con forma de seta) ás lanceoladas, de 5 a 15 cm de longo e de 2 a 8 cm de largo. As flores teñen forma de trompeta, con entre 3 e 5 cm de diámetro, e normalmente de cor branca co centro malva. Propágase ao xermolar os rebentos cortados dos talos ou ben as sementes que producen as flores.

Cultivo
-------

Monllos de *Ipomea aquatica* á venda nun mercado de Malaisia
*Ipomoea aquatica* medra comunmente no leste, sur e sueste de Asia. Rosea de forma natural en correntes de auga e case non require coidados. Cultívase extensivamente nas rexións rurais birmanas, tailandesas, laosianas, malaias, camboxanas, vietnamitas, filipinas e chinesas. Tamén é moi popular en Taiwán.

Usos culinarios
---------------

É un ingrediente común da gastronomía do sueste de Asia, e adoita servirse frixido. En Singapur, Indonesia, e Malaisia, os rebentos tenros mailas follas fríxense con pemento, allo, xenxibre, pasta de gamba seca (*belacan*/*terasi*) e outras especias. En Penang e Ipoh cocíñase con xibas e un chorume doce e picante. Na rexión de fala hokkien, onde se coñece como *eng cai,* tamén se pode servir fervido con xiba e logo enxúgase e mestúrase cunha pasta picante coñecida como *rojak* para se converter en *jiu hu eng* *cai*. O *eng cai* fervido tamén se pode servir con fideos de krill, *belacan bee hoon* e fideos de lagostino.

Na cociña indonesia, chámase *kangkung*, fervido ou escalfado xunto con outras verduras forma o ingrediente das ensaladas *gado-gado* ou *pecel* con chorume de cacahuete. Algunhas das receitas que utilizan kangkung son o *plecing kangkung* de Lombok, e *mie kangkung* de Iacarta.

* Kangkung blachan de Penang *Kangkung blachan* de Penang
* Plecing kangkung de Lombok*Plecing kangkung* de Lombok
* Mie kangkung*Mie kangkung*
* Pak boong fai daeng de Tailandia*Pak boong fai daeng* de Tailandia
* Canh chua de Vietnam*Canh chua* de Vietnam

En Tailandia, onde se coñece como *phak bung* (tailandés: ผักบุ้ง), cómese cru, a miúdo xunto con ensalada de papia verde ou *nam phrik*, mais tamén frixida en currys como o *kaeng som*.

En Vietnam é un ingrediente e acompañamento común da gastronomía local, antigamente servía como comida principal para os máis pobres. No sur do país córtase en xuliana e cómese con gran variedade de fideos. Tamén se cociña nunha sopa aceda (*canh chua*), con tomates e outras verduras, engadíndolle tamén algunha clase de proteína.

En Laos, onde se coñece como *pak bong* (ຜັກບົ້ງ), e en Birmania,*gazun ywet* (ကန်စွန်းရွက်; MLCTS: kancwan:rwak; [ɡəzʊ́ɴ jwɛʔ]), fríxese con chorume de ostras ou pasta de soia amarela, allos e pementos.

Na cociña de Camboxa, denomínase *trakuon* (khmer: ត្រកួន: ត្រកួន). Un prato popular que o emprega é o *samlar machu*, unha sopa aceda con peixe ou polo. Ademais tamén existe o costume de comelo cru ou vaporizado con outras verduras, como no *toeuk kroeung*

En Filipinas, onde recibe o nome en tagalo de *kangkóng*, os rebentos tenros córtanse en segmentos e cocíñanse, xunto coas follas, en estufado de peixe e carne, como no *sinigang.* A verdura tamén se pode comer soa, como no *adobong* *kangkóng*, onde se saltea en aceite con cebola, allo, chorume de soia e caldo concentrado. Un aperitivo local, o *kangkóng* crocante faise recubrindo as follas cun rebozado de fariña e frixíndoo ata quedar crocante, semellante á tempura xaponesa.

Na cociña chinese existen numerosas formas de preparalo, a máis común é unha simple e rápida fritura, ás veces con allo.

No sur da India, as follas pícanse moi finas e mestúranse con coco relado para preparar o *thoran* (തോരന്), un prato de Kerala. O mesmo prato en Tamil Nadu coñécese como *thuvaiyal* (துவையல்) ou *kootu* (கூட்டு). En Bangladesh e Bengala Occidental, coñécese como *kolmishak* (কলমীশাক) e as follas consómense frixidas.

Notas
-----

1. ↑  "Growing kangkong in water". *curiousgardener.com*.
2. ↑  "Kangkungking.com" Arquivado 20 de novembro de 2012 en Wayback Machine..
3. ↑  "Nutritional composition of traditional Thai foods used local vegetables" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de decembro de 2012. Consultado o 29 de setembro de 2015.
4. ↑  "Crispy Kangkong Recipe (River Spinach) - Filipino Recipes Portal".

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 8745
* APNI: 93535
* Ecocrop: 1264
* EOL: 580959
* EPPO: IPOAQ
* FloraBase: 6619
* FoC: 200018842
* GBIF: 2928525
* iNaturalist: 164077
* IPNI: 268410-1
* IRMNG: 11182308
* ISC: 28781
* ITIS: 30759
* IUCN: 168908
* NCBI: 89636
* PlantList: tro-8500040
* POWO: ID
* TAXREF: 445572
* Tropicos: 8500040
* PLANTS: IPAQ

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1039866
* UNII: 9705J11HE1

 |