**Maria Karina Viktoria Jansson**, nada en Estocolmo o 14 de abril de 1897 e finada en Buenos Aires o 24 de decembro de 1970, foi unha bailarina sueca coñecida como **Carina Ari**. Despois dunha recoñecida carreira de danza e coreografía que se estendeu dende 1913 ata 1939, principalmente en París, Ari casou e mudouse á Arxentina. Comezou a esculpir, creando bustos de varias figuras destacadas. A partir de 1951, creou dotacións para axudar os bailaríns, establecendo fondos para axudar bailaríns enfermos ou envellecidos, para promover novos talentos e para establecer unha biblioteca en Suecia para fomentar o estudo sobre a danza. A biblioteca Carina Ari de Estocolmo posúe unha das coleccións máis extensas de materiais de arquivo sobre danza en Europa.

Traxectoria
-----------

### Vida temperá

Maria Karina Viktoria Jansson naceu en Estocolmo, Suecia. Criada na pobreza, con dúbidas sobre ás súa orixe debido á súa complexión escarpada, Jansson soñou con ser bailarina dende pequena. En 1911 matriculouse na escola de danza ofrecida da Kungliga Operan (Real Ópera Sueca), graduándose en 1913.

### Carreira

Ao rematar os seus estudos, Jansson entrou no corpo de ballet do Kungliga Baletten (Real Ballet Sueco). 1913 foi o ano no que Michel Fokine ingresou na compañía como o seu director artístico. O seu enfoque difería do que se fixera no pasado, promovendo os bailaríns a papeis baseados na habilidade, en lugar do seu rango na compañía. Fokine seleccionou a Jansson para participar no corpo de ballet para a produción de *Les Sylphides* e ao ano seguinte escolleuna para un pequeno papel en *Scheherazade*. As actividades da compañía de ballet suspendéronse durante a primeira guerra mundial, mais en 1918 e de novo en 1919, Jansonn participou con Fokine en dúas aparicións como convidada durante o verán no teatro dos xardíns Tivoli. Durante a primeira destas aparicións, Jansonn cambiou o seu nome artístico por Carina Ari.

En 1919, Ari abandonou o Ballet Real, pediu prestados cartos e mudouse a Charlottenlund, Dinamarca, para estudar con Fokine, que collera unha casa alí. Despois de graduarse da formación de Fokine e recibir o seu apoio polas súas habilidades coreográficas, regresou a Estocolmo. Foi contratada por Mauritz Stiller para coreografar o ballet *Schaname* para o seu filme *Erotikon* (1920). A escena do ballet era extensa e requiría todo o Real Ballet para a actuación. Pouco despois de rematar a rodaxe, deixou Estocolmo e mudouse a París. Traballou como bailarina principal cos Ballets suédois de Rolf de Maré entre 1920 e 1923, destacando polos seus fluídos movementos de brazos. A primeira produción da compañía, *Ibéra*, foi composta por Isaac Albéniz, baseada en temas españois que se adaptaban tanto ao aspecto escuro de Ari como ao seu estilo de baile. Tamén apareceu en *Jeux* e *La Nuit de Saint-Jean* con éxito, e despois en 1922, Jean Börlin, o outro solista e coreógrafo, escribiu *Anitra’s Dance* especialmente para ela. Interpretou a peza recibindo boas críticas e pedindo bises, pero notoriedade que recibía causou conflito con Börlin, que lle prohibiu volver bailala. Ari deixou a compañía despois da temporada 1923.

Ari foi entón contratada como solista na Opéra-Comique, onde Désiré-Émile Inghelbrecht exercía como director musical. Os dous casaron en 1925, o mesmo ano no que lanzou *Scénes Dansées*. O ballet, que coreografou e bailou, contou cunha orquestra sinfónica completa, escenografías detalladas e oito danzas en solitario, sen interrupcións. Entre danzas, Ari corría para cambiar de vestiario rapidamente antes do seu seguinte baile. A representación foi unha das primeiras en que apareceu unha bailarina de adestramento clásico nunha produción teatral a unha escala tan grande e achegouse á danza moderna máis que ás súas raíces clásicas. As súas críticas foron excelentes e realizou unha xira por toda Europa coa produción ata 1939. En 1928 Ari foi contratada pola Ópera de París para a coreografía e creou *Rayon de Lune*, bailando como protagonista. A música do ballet estaba baseada en *Thème et Variations*, composta por Gabriel Fauré. Ao ano seguinte, formou a súa propia compañía e foi contratada como coreógrafa para a Fête des Narcisses celebrada en Montreux, Suíza. Despois, durante a temporada 1929-1930, traballou para o Teatro Nacional Alxeriano Mahieddine Bachtarzi en Alxer. De regreso a París, converteuse en directora de ballet da Opéra-Comique ata 1933. Entre 1935 e 1937, apareceu en Estocolmo na Ópera Real. En 1938, Serge Lifar contratou a Ari como solista para o papel da sulamita en *Le Cantique des Cantiques*. Aínda que tiña moitas estrelas na Ópera de París para escoller, seleccionou a Ari debido á súa fluidez e estilo máis moderno. A súa última actuación foi o 30 de marzo de 1939, cando interpretou as súas *Scénes Dansées* na Opéra-Comique.

Ari de reumatismo, Ari viaxou a Aix-les-Bains, no sur de Francia, onde coñeceu a Jan Henrik Molzer, un dos directores da empresa neerlandesa de bebidas Bols. Ela e Inghelbrecht separáronse, Ari casou con Molzer e en 1940 mudouse a Buenos Aires, Arxentina. Ari comezou unha segunda carreira como escultora. As súas pezas máis destacadas son bustos de Dag Hammarskjöld, Serge Lifar e Rolf de Maré. O seu busto de Hammarskjöld está exposto na torre que leva o seu nome na cidade de Nova York. Á morte do seu marido en 1951, Ari comezou a usar a súa fortuna para bailaríns enfermos ou envellecidos.

### Últimos anos

En 1961 creou unha bolsa anual para outorgar a unha prometedora bailarina nova, así como unha medalla anual para recoñecer os que promoven o desenvolvemento da danza en Suecia. En 1969, Ari dotou unha segunda fundación que leva o seu nome para crear a Biblioteca Carina Ari. A biblioteca está anexa ao Museo da Danza de Suecia e contén o arquivo máis completo de literatura sobre danza do norte de Europa.

Ari morreu o 24 de decembro de 1970 en Buenos Aires.

Notas
-----

1. 1 2 3  Svenska Filminstitutet 2014.
2. ↑  Mosesson 2014, p. 34.
3. 1 2 3  Näslund 1989, p. 70.
4. ↑  Näslund 1989, p. 72.
5. ↑  Näslund 1989, p. 73.
6. ↑  Näslund 1989, p. 74.
7. ↑  Näslund 1989, pp. 74–75.
8. 1 2 3 4  Näslund 2005.
9. ↑  Näslund 1989, p. 75.
10. ↑  Näslund 1989, pp. 75–76.
11. 1 2 3  Näslund 1989, p. 76.
12. ↑  Näslund 1989, p. 77.
13. ↑  Näslund 1989, p. 78.
14. ↑  Näslund 1989, p. 79.
15. ↑  Näslund 1989, pp. 79–80.
16. ↑  *Dans Tidningen* 2015.
17. ↑  *Dance Research* 1986, pp. 78–79.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mosesson, Mikael (2014). "Offentlig konst i Göteborg" (en sueco). Göteborg: Mimer bokförlag. ISBN 978-91-87593-36-9.
* Näslund, Erik (2005). Cohen, Selma Jeanne, ed. "International encyclopedia of dance" (1st paperback ed.). Nova York: Oxford University Press. ISBN 978-0-195-17369-7 – vía Oxford University Press's Reference Online.
* Näslund, Erik (outono de 1989). "Carina Ari". *Dance Research* (Edimburgo: Edinburgh University Press) **7** (2): 70–80. ISSN 0264-2875. JSTOR 1290772.
* "Archives of the Dance: The Dance Museum, Stockholm". *Dance Research* (Edimburgo: Edinburgh University Press) **4** (2): 78–80. outono de 1986. ISSN 0264-2875. JSTOR 1290728.
* "Carina Ari". *Svensk Filmdatabas* (en sueco). Estocolmo: Svenska Filminstitutet. 2014. Arquivado dende o orixinal o 22 de setembro de 2014. Consultado o 18 de xullo de 2017.
* "Medaljer och guldregn för danskonstnärer" [Medals and golden rain for Danish artists]. *Dans Tidningen* (en sueco). Estocolmo: Stockholm Economic Association. 22 de maio de 2015. Arquivado dende o orixinal o 18 de xullo de 2017. Consultado o 18 de xullo de 2017.

* Portal:Suecia
* Portal:Ballet

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4936436
* WorldCat
* VIAF: 49490677
* BIBSYS: 2052334
* BNF: 148357314
* DeutscheBio: 128099879
* FAST: 150061
* FemBio: 1175
* GND: 128099879
* ISNI: 0000 0000 8128 2994
* KulturNav: ID
* LCCN: n85083610
* NKC: xx0171716
* SELIBR: 216490

 |