**Elisa Susana Agustina Díaz Riva**, nada en Santiago de Compostela o 22 de agosto de 1914, foi unha química galega.

Traxectoria
-----------

Foi filla de Nicolás Díaz López, profesor de Latín e director do Instituto de Santiago (nado en maio de 1871 en Lugo,) e de Sabina Riva Moscoso (nada en 1880 en Ferrol.) Tivo tres irmáns que estudaron na universidade compostelá: Manuel e Nicolás Antonio, que fixeron Medicina, e María Vitoria, que estudou Filosofía e Letras e foi mestra e inspectora de Primeira ensinanza en Oviedo. María Vitoria, ademais, sería unha das pensionistas da JAE.

Elisa estudou o bacharelato no Instituto de Santiago xunto con Natividad Mejuto Larrauri, quen sería unha das súas grandes amigas na facultade. Entre 1930 e 1934 realizou os seus estudos na Facultade de Ciencias (Sección Química), acadando o grao de licenciada, tras o que conseguiu unha bolsa na facultade de Ciencias. Traballou como axudante de clases prácticas da materia Física Experimental durante 1934 e 1935 na Facultade de Ciencias e como axudante interina no Instituto de Santiago.

Unha vez rematada a carreira foi Axudante de Laboratorio de Bioloxía xunto ao profesor Luís Iglesias (1935) e tamén no Laboratorio de Física (1935 e 1936), baixo a dirección de Mariano Zurimendi. Gañou unha praza de Profesora de Física e Química no Instituto de Segunda Ensinanza Pi i Margall de Barcelona (*Institut-Escola Pi i Margall*), que non chegou a exercer por pasar ao Instituto de Badalona.

Elisa casou polo civil co pontevedrés Laureano Poza Juncal, químico como ela, o 6 de marzo de 1937 en Madrid. Laureano, que pertencía a unha destacada familia republicana e masona, militou en Acción Republicana de Pontevedra en 1933 e en Izquierda Republicana en Madrid, e traballou como catedrático interino no Instituto Nacional de Segunda Ensinanza de Vigo (1935) e como profesor na *Escuela de Guerra número 1*, en Barcelona.

### Exilio

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, Laureano Poza foi depurado do seu posto docente en Vigo. Xunto con Elisa e a súa irmá, María Vitoria, apareceron como beneficiarios dunha axuda que outorgaba o centro marsellés dos Comités de Axuda ós intelectuais cataláns. Elisa e o seu marido marcharon ao exilio no buque *Ipanema*, chegando ao porto de Veracruz, en México, o 7 de xullo de 1939,, país no que pasaron o resto da súa vida.

Nese país americano Elisa completou a súa preparación estudando na Universidade Feminina a carreira de Técnica en Laboratorios Clínicos. Traballou como profesora de Química xeral, Química inorgánica e Química orgánica en escolas secundarias de México, así como no Instituto Hispano-Mexicano Ruiz de Alarcón, creado polas JARE para os fillos dos exiliados españois. Tamén se dedicou á Filosofía esotérica, formando parte dunha asociación teosófica e escribiu "*Los caminos de la vida y de la muerte*".

Vida persoal
------------

Elisa Díaz e Laureano Poza tiveron tres fillos: Joaquín (nado o 23 de abril de 1941) e as xemelgas Elisa Vitoria e Pilar (1945) Poza Díaz.

Notas
-----

1. ↑  "*Padrón de vecinos del Ayuntamiento de Lugo. Año de 1904*" (Arquivo Municipal de Lugo, cartapacio 115, fol. 5v).
2. ↑  "*Padrón de vecinos del Ayuntamiento de Ferrol para el año de 1882*" (Arquivo Histórico Municipal de Ferrol, "*Barrio 2º, Calle de San Carlos*").
3. ↑  "Sección oficial. 16 junio.- R.O. número 837.- Reclamaciones a la lista única de opositoras". *El Magisterio Español* (en castelán) (Madrid). 2-7-1927. p. 24.
4. 1 2 3 4 5  (Pintos Barral 2016, p. 184)
5. ↑  (Flecha García 2010, p. 269)
6. ↑  (Pintos Barral 2016, p. 180, táboa 29)
7. ↑  "Noticias". *El Compostelano* (en castelán) (Santiago de Compostela). 7-2-1935. p. 2. El rector concedió licencia para dedicarse a la enseñanza privada a la señorita Elisa Díaz Riva, ayudante interino de la Sección de Ciencias del Instituto de esta ciudad
8. ↑  Pujol Casademont, Enric (2000). *Ferran Soldevila i la historiografia catalana del seu temps (1874-1971)* (Tese) (en catalán). Universitat Autònoma de Barcelona. Departament d'Història Moderna i Contemporània. p. 457.
9. ↑  "Ficha de Díaz Riva de Poza, Elisa". *Movementos migratorios ibero-americanos* (en castelán).
10. 1 2  (Pintos Barral 2016, p. 185)
11. ↑  "Revista 327 328 - Sep Dic 2002 - Sociedad Teosófica en Colombia" (en castelán). 2002.
12. ↑  Smith, Mildred Anne (25-1-1959). "Teenagers from Mexico spend vacation here going to school". *Santa Cruz Sentinel* (en inglés) **103** (20). p. 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gurriarán Rodríguez, Ricardo (2006). *Ciencia e conciencia na Universidade de Santiago (1900-1940): do influxo institucionista e a JAE á depuración do profesorado*. Servizo de Publicacións e Intercambio Científico da Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-9750-644-8.
* Flecha García, Consuelo (2010). "Profesoras en la Universidad. El tránsito de las pioneras en España" (PDF). *Arenal* (en castelán): 255–297.
* Liste López, Socorro; Pintos Barral, Xoana (2010). Asociación de Ensinantes de Ciencias de Galicia (ENCIGA), ed. "Abatendo muros: as primeiras docentes na Universidade de Santiago" (PDF). *Boletín das Ciencias* **23** (71): 155–156. ISSN 0214-7807. ,
* Pintos Barral, Xoana (2016). *As Mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960* (Tese). Universidade de Santiago de Compostela. p. 676.