Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sar.
*Este artigo trata sobre o afluente do río Ulla. Para o exoplaneta que orbita arredor da estrela Rosalíadecastro, ver Riosar.*

O río **Sar** é un afluente do río Ulla pola súa banda dereita.

Etimoloxía
----------

*Sar* (e o seu diminutivo, o río *Sarela*) virían dun antigo *Sars* documentado xa no século I por Mela, que o menciona dúas veces, unha co *Tamaris* (Tambre) e outra co Ulla augas abaixo de Padrón. Segundo Krahe a forma Sars remóntase a un masculino *Saros*, raíz hidronímica indoeuropea *ser-* ou *sor-* fluír, vivas no sánscrito actual (*sara* río, *sarit* regueiro). Comparten toponimia o galego río Sor e outros ríos franceses (Serre, Sarre), alemáns (Saar), galeses (Cwm Sorgwm) e ingleses (Soar, Sor).

Curso
-----

Nace na parroquia de Bando (Santiago de Compostela), e discorre polas parroquias tamén compostelás de Sar, Conxo, Vidán (onde desemboca nel o seu afluente o Sarela) e Laraño. 
De seguido, no concello de Ames atravesa a parroquia de Bugallido e baixa rapidamente ata os 30 metros sobre o nivel do mar, atravesando a parroquia de Ortoño e internándose no val da Amaía a partir de Bertamiráns, onde recibe a auga do rego dos Pasos.
No concello de Brión atravesa as parroquias dos Ánxeles, onde desemboca o seu afluente río Pego, e Bastavales, onde tamén recolle augas doutros pequenos afluentes.
Chega ó concello de Rois na parroquia de Ribasar ó tempo que fai límite co concello de Padrón. Preto do lugar de Seira (Rois) recibe as augas do río Rois, no cal existe unha pequena praia fluvial, para xusto despois internarse no concello padronés.
Posteriormente, tras pasar por Iria Flavia e a propia vila de Padrón, desemboca no río Ulla augas abaixo de Pontecesures, facendo fronteira entre os concellos de Padrón e Dodro e recibindo xa o influxo da marea da ría de Arousa. Neste último tramo, á altura de Padrón, existe un canal de derivación que conduce parte da auga ó Ulla por riba de Pontecesures. A súa construción rematouse no ano 1994, co obxecto de evitar os graves asolagamentos que viña sufrindo a vila producidos polas frecuentes crecidas do río.

Un tramo do río Sar está incluído na Rede Natura 2000, dentro do Sistema Fluvial Ulla-Deza.

Ecoloxía
--------

No ano 2005 houbo mobilizacións en oposición á minicentral da Silvouta no río Sar, co apoio da asociación ecoloxista ADEGA.

Dende o punto de vista ecolóxico, o máis grave problema que padece o río Sar vén dado pola grave contaminación das súas augas, motivada tanto pola insuficiente depuración das augas residuais de Santiago de Compostela coma polas numerosas verteduras incontroladas que frecuentemente se producen ó longo do seu leito. Pese a existir unha depuradora no lugar de Silvouta (Santiago de Compostela), a súa capacidade resulta insuficiente para sanear unha boa parte das augas residuais que produce a cidade. Malia estar prevista a súa ampliación, esta vense demorando por diversos motivos dende hai anos, o que segue a provocar sucidade na auga, aparición de lixo nas súas beiras, cheiros que se agravan na época estival, cando o nivel do río é máis baixo, así como a frecuente mortandade de peixes.[]

Non obstante, ó longo das súas ribeiras aínda se pode atopar unha gran cantidade de fauna: lontras, garzas, parrulos de distintas especies, anfibios e réptiles variados e gaivotas. Entre os peixes figuran a troita, a anguía e, xa preto da desembocadura, onde as augas se tornan salobres, reos e muxos. Tamén é frecuente ver crías de especies propias da auga salgada, como as sollas, xa que esta especie sobe a desovar río arriba. Outros como o salmón e a lamprea, abundantes en tempos pasados e que chegaban a remontar e ser capturadas á altura da Ponte da Condomiña (Bertamiráns), acabaron por desaparecer a causa da contaminación.[]

Na cultura popular
------------------

O 17 de decembro de 2019, o planeta anteriormente coñecido como HD 149143 b foi bautizado como "Riosar" como parte dun proxecto internacional impulsado pola Unión Astronómica Internacional (IAU). O nome foi proposto pola Agrupación Astronómica Coruñesa IO e foi elixido a través dunha votación en liña, conseguindo 13.413 votos, ou máis dun 39% do total. A súa estrela, HD 149143, foi bautizada como "Rosalíadecastro" (en referencia a Rosalía de Castro).

A locomotora Sar adquirida pola compañía ferroviaria The West Galicia Railway Co. Ltd. en 1886 para dar servizo á primeira liña de ferrocarril galega leva o seu nome en alusión a este río.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes do río Sar.
* Santiago de CompostelaSantiago de Compostela
* PadrónPadrón
* Parroquia de SarParroquia de Sar

Notas
-----

1. ↑  *Notas acerca de Hidronimia Gallega* Abelardo Moralejo Laso, Universidade de Santiago de Compostela
2. ↑  "Varios colectivos organizan una concentración y una marcha contra el proyecto de minicentral en el Sar" Arquivado 12/03/2016, en Wayback Machine. artigo en *La Voz de Galicia*, 1 de xullo do 2005.
3. 1 2  "Rosalía de Castro e o río Sar xa alumean no ceo". *Sermos Galiza*. 17 de decembro de 2019. Arquivado dende o orixinal o 17 de decembro de 2019. Consultado o 17 de decembro de 2019.
4. ↑  Manteiga Outeiro, Marcos (16-09-2023). "Restauran la mítica locomotora 'Sarita' del abuelo de Cela". *El Correo Gallego* (en castelán). Consultado o 01-11-2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ríos de Galicia

| * v
* c
* e
Artigos sobre a cidade de Santiago de Compostela |
| --- |
| Edificios | 

|  |  |
| --- | --- |
| Institucionais | 
* Parlamento de Galicia
	+ Pazo do Hórreo
* Pazo de Raxoi
* Pazo de San Caetano
* Residencia oficial de Monte Pío
* Pazo de Amarante

 |
| Relixiosos | 
* Catedral de Santiago de Compostela
* Mosteiro de San Martiño Pinario
* Convento de San Francisco do Val de Deus
* Convento de San Paio de Antealtares
* Colexiata de Santa María a Real do Sar
* Capela de Ánimas
* Igrexa de San Fiz de Solovio
* Igrexa de San Froitoso
* Convento de Santo Agostiño
* Convento de San Domingos de Bonaval
* Convento das Orfas
* Convento de Belvis
* Seminario Menor
* Igrexa de Salomé
* Convento de Santa Clara
* Igrexa de San Roque
* Igrexa de San Froitoso
* Outros edificios relixiosos

 |
| Teatros | 
* Auditorio de Galicia
* Teatro Principal
* Auditorio Abanca
* Salón Teatro

 |
| Museos | 
* Museo do Pobo Galego
* Centro Galego de Arte Contemporánea
* Casa da Troia
* Museo da Catedral
* Museo Pedagóxico de Galicia
* Museo das Peregrinacións e de Santiago

 |
| Outros | 
* Cidade da Cultura
* Hostal dos Reis Católicos
* Hospital de San Roque
* Biblioteca Ánxel Casal
* Colexio de San Clemente
* Casa da Parra
* Casa da Conga
* Pazo de San Lourenzo de Trasouto
* Casa do Cabido
* Colexio de San Xerome
* Pazo de Vaamonde
* Pazo do Espiño
* Colexio de Santiago Alfeo
* Pazo de Xelmírez
* Pazo de Fondevila

 |

 |  |
| Parques | 
* Alameda de Santiago de Compostela
* Paseo da Alameda
* Paseo da Ferradura
* Carballeira de Santa Susana
* Carballeira de San Lourenzo
* Granxa do Xesto
* Parque da Música
* Parque das Galeras
* Parque do Paxonal
* Parque de San Domingos de Bonaval

 |
| Centros comerciais | 
* Área Central
* Centro Comercial Compostela
* Centro Comercial As Cancelas

 |
| Rueiro | 
* Praza do Obradoiro
* Praza da Quintana
* Rúa da Acibechería
* Rúa das Galeras
* Rúa Entrerríos
* Praza do Seminario de Estudos Galegos
* Rúa de San Francisco
* Rúa de San Roque
* Rúa do Franco
* Rúa do Vilar
* Praza do Toural
* Praza de Cervantes
* Praza de Mazarelos

 |
| Transporte | 
* Aeroporto de Santiago de Compostela
* Estación de Santiago de Compostela
* Transportes Urbanos de Santiago

 |
| Medios de comunicación | 
* CRTVG
* El Correo Gallego
* Nós Televisión
* Santiago TV

 |
| Deportes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Clubs deportivos | 
* SD Compostelafútbol
* Obradoiro CABbaloncesto
* Santiago Futsalfútbol sala
* Arteal TMtenis de mesa
* Santiago RCrugby
* CW Santiagowáter-polo
* HC Raxoihóckey a patíns
* Black Ravensfútbol americano

 |
| Recintos deportivos | 
* Estadio Municipal Verónica Boquete de San Lázaro
* Multiusos Fontes do Sar
* Campo de Santa Isabel
* Pavillón de Santa Isabel
* Estadio Universitario
* Pavillón Universitario
* Campo das Cancelas
* Real Aero Club de Santiago

 |

 |
| Outros recintos | 
* Monte do Gozo
* Recinto Feiral de Amio
* Mercado de Abastos

 |
| Centros de saúde | 
* Complexo Hospitalario Universitario de Santiago de Compostela
* Hospital HM Rosaleda
* Hospital Nosa Señora da Espezanza
* Hospital Psiquiátrico de Conxo
* Hospital Médico-Cirúrxico de Conxo
* Hospital Gil Casares

 |
| Empresas locais | 
* FINSA
* Televés
* Blu:Sens
* Uro
* Castrosua

 |
| Restos arqueolóxicos | 
* Castriño de Conxo
* Castelo da Rocha Forte
* Muralla de Santiago de Compostela
* Arco de Mazarelos
* Porta do Camiño

 |
| Accidentes xeográficos | 
* Monte Pedroso
* Río Sar
* Río Sarela
* Río Corgo

 |
| Educación | 
* Universidade de Santiago de Compostela
* Edificio Docente Roberto Novoa Santos
* Facultade de Medicina e Odontoloxía
* Facultade de Dereito
* Facultade de Medicina
* Facultade de Química
* Facultade de Xeografía e Historia
* Facultade de Farmacia
* Facultade de Filosofía
* Facultade de Matemáticas
* Instituto Xelmírez

 |
| Outros | 
* Camiño de Santiago
* Historia de Santiago de Compostela
* Cidade vella de Santiago de Compostela
* Cemiterio de Boisaca
* Panteón de Galegos Ilustres
* Panteón Real da Catedral de Santiago
* Cineuropa

 |
| **Portal:Santiago de Compostela** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3320755
* GeoNames: 6354939

 |