Escultura homenaxe á fuxida do bou Ramón, en Ares.
A **evasión do bou Ramón** foi a fuxida dun grupo de republicanos galegos desde Ares rumbo a Francia o 21 de xullo de 1939.

Historia
--------

Militantes obreiros de Ferrol, Narón, Ares e Mugardos que levaban moito tempo agochados en casas de amigos ou familiares, agardaban unha oportunidade para fuxir da represión. Varios fuxidos comezaron a comunicarse para ver de intentar a saída por mar. Os militantes socialistas Miguel e Antonio Leira Fernández, os "Chuchos da Vella", que estaban agochados en Ares, estableceron contacto cun amigo, Juan Sánchez Fernández, tripulante do bou "Ramón", que saía faenar dende Ares, artellaron a evasión do maior número posible de fuxidos. Contactaron con algúns agochados en Cervás: Juan Castro Villar, Benito Feijoo Seguín, Gelfo Rebón e Antonio Saavedra Montero, socialistas. Mandaron aviso aos cenetistas Luís Abella Beade, Moisés Lago Lorenzo, de Ferrol, Rogelio Leal, de Piñeiros, ao socialista de Santa Mariña Domingo Serantes Sequeiro, e mesmo ao exalcalde socialista de Ferrol Antonio Santamaría López.

Os escapados concentráronse en Ares; os de Ferrol e Narón chegaron a noite anterior e durmiron en casas da vila, outro grupo pasou a noite nas covas de Santa Mariña, xuntándose vinte e sete homes. Seis deles levaban improvisados uniformes da Garda Civil, escopetas de madeira, e algunha pistola auténtica e cando a tripulación do bou estaba arranxando o barco para a saída, os falsos gardas abordáronos co pretexto de evitar unha fuxida. Pecharon os tripulantes no rancho, e chegaron o resto dos asaltantes. Logo de agardar á hora acostumada de saída, partiron do porto de Ares á unha da madrugada.

Na viaxe, o bou esgotou o carbón e tiveron que queimar boa parte da cuberta para intentar manter a presión da caldeira. Finalmente quedou á deriva, e foi rescatado e remolcado polo barco "Le Coubre". O 23 de xullo o bou Ramón chegou ao porto francés de La Pallice. Ao chegar foron conducidos ao campo de concentración de Le Barcarès.

Os fuxidos foron xulgados na causa 2134/39 aberta en Ferrol por rebelión militar.

### Os 27 fuxidos

* Luís Abella Beade.
* Manuel Barreiro Montero.
* Cipriano Casteleiro Feal.
* Juan Castro Villar.
* Benito Feijoo Seguín.
* Manuel Fernández García.
* Juan Fraga Rey.
* José Fuentes Justo.
* Manuel Fuentes Justo.
* Manuel Gómez Varela.
* Moisés Lago Lorenzo.
* Marcelino Lara Viñas.
* Juan Leal Tenreiro.
* Rogelio Leal López.
* Antonio Leira Fernández.
* Miguel Leira Fernández.
* José Montero Fernández.
* Jesús Morgado Feal.
* Basilio Pérez Mayobre.
* Manuel Raposo Peña.
* José Rebón Martínez.
* Juan Rincón Téllez.
* Juan José Rodríguez Díaz.
* Antonio Saavedra Montero.
* Antonio Santamaría López.
* José Sequeiro Ares.
* Domingo Serantes Sequeiro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo (2006). "A fuxida do "Ramón" de Ares". *Cátedra. Revista eumesa de estudios* (6): 93–.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
* Barrera Beitia, Enrique; Fernández Fernández, Eliseo (2018). *A fuxida do bou Ramón*. Deputación da Coruña. ISBN 978-84-9812-327-2.

### Ligazóns externas

* Fuxidos a Francia no vapor Ramón desde Ares

* 80 anos da fuxida do bou 'Ramón', o pesqueiro no que 27 republicanos escaparon do franquismo