recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Lasaña verde (de espinacas ou outras verduras).
Lasaña boloñesa (de carne e tomate).
A **lasaña** (***lasagna*** en italiano) é tanto un tipo de pasta en forma de láminas delgadas e rectangulares coma o prato que se fai con estas láminas de pasta unha vez cocidas, intercaladas en camadas con outros ingredientes, como carne picada, peixe ou verdura, recubertas con bechamel e queixo relado e enfornado.

Historia
--------

A palabra lasaña (*lasagna*) provén da verba en lingua grega: *lasanon* que significa *pote de catro*. O termo foi despois emprestado polos romanos coma *lasanum* para significar *pote de cociñar*. Os italianos usaron a palabra para definir o prato onde, sábese hoxe, se facía a lasaña.

A pesar de que tradicionalmente crese que a lasaña é un prato tipicamente orixinado en Italia, téñense evidencias de que hai un prato moi similar coñecido como *loseyns* (lê-se lasan), comido na corte do Rei Ricardo II de Inglaterra no século XIV. Esta receita tamén figurou no primeiro libro de receitas de Inglaterra.

A lasaña foi por vez primeira documentada no século XIII, cando foi usada nun prato en camadas, esta versión máis antiga non incluía tomate, pois aínda non fora descuberto polos europeos. En lingua galega aparece por vez primeira nun documento de 1979, o que demostra que a receita en principio non tiña tradición en Galicia.

Variacións
----------

As follas son normalmente onduladas en América do Norte mais non en Italia. Moitas receitas usan diferentes queixos, mais os preferidos son o ricota e o parmesano. A clásica lasaña á boloñesa usa só *Parmigiano Reggiano*. Moitas receitas tamén engaden mollo bechamel.

Aínda que a lasaña máis común vai rechea de carne picada e tomate, unha variante moi común é a lasaña verde, que é a mesma masa, mais rechea de espinacas. Existen tamén lasañas de cogomelos, polo, coias de Bruxelas, brócoli, grelos, algas etc.

Na cultura popular
------------------

A lasaña aparece na banda deseñada *Garfield*, sendo o prato favorito do gato.

Notas
-----

1. ↑  "Denominación en galego no Portal das Palabras da RAG". Arquivado dende o orixinal o 23 de outubro de 2014. Consultado o 23 de outubro de 2014.
2. ↑  Definición en VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega.
3. ↑  Tesouro Informatizado da Lingua Galega, entrada: lasaña

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Canelón
* Musaca

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20034
* EBID: ID
* GEC: 0240374
* GND: 4552271-6

 |
***La Sexorcisto: Devil Music Volume One*** é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de heavy metal White Zombie, publicado o 31 de marzo de 1992 a través do selo Geffen Records. O disco marcou un gran xiro artístico e comercial para o grupo. Tras recrutar ao guitarrista Jay Noel Yuenger, White Zombie foi capaz de facer o son heavy metal que levaba buscando dende *Make Them Die Slowly* (1989), mentres incorporaba máis elementos baseados no groove metal ao seu son. O álbum foi o último da banda en contar co batería Ivan de Prume.

O álbum foi un éxito de crítica e comercial para White Zombie despois do fallo artístico de *Make Them Die Slowly*. *La Sexorcisto* converteuse no primeiro traballo do grupo en entrar nas listas e chegou ao número 26 da lista *Billboard 200* en 1993. Os sinxelos "Thunder Kiss '65" e "Black Sunshine" apareceron con moita frecuencia en emisoreas de radio de rock e na MTV, conseguindo o último a primeira nomeación a un Grammy para a banda. O álbum foi certificado dúas veces platino pola RIAA nos Estados Unidos.

Listaxe de cancións
-------------------

Todas as letras escritas por Rob Zombie, toda a música composta por White Zombie.

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Welcome to Planet Motherfucker/Psychoholic Slag"   | 6:21 |
| 2. | "Knuckle Duster (Radio 1-A)"   | 0:21 |
| 3. | "Thunder Kiss '65"   | 3:54 |
| 4. | "Black Sunshine" (con Iggy Pop) | 4:49 |
| 5. | "Soul-Crusher" (con Iggy Pop) | 5:07 |
| 6. | "Cosmic Monsters Inc."   | 5:13 |
| 7. | "Spiderbaby (Yeah-Yeah-Yeah)"   | 5:01 |
| 8. | "I Am Legend"   | 5:08 |
| 9. | "Knuckle Duster (Radio 2-B)"   | 0:25 |
| 10. | "Thrust!"   | 5:04 |
| 11. | "One Big Crunch"   | 0:21 |
| 12. | "Grindhouse (A Go-Go)"   | 4:05 |
| 13. | "Starface"   | 5:02 |
| 14. | "Warp Asylum"   | 6:44 |
| 57:30 |

Notas
-----

1. ↑  "White Zombie La Sexorcisto: Devil Music Vol. 1 Chart History". *Billboard*. Arquivado dende o orixinal o 29 de xaneiro de 2020. Consultado o 2020-02-09.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q839964
* AllMusic: mw0000678807
* Discogs: 39760
* MusicBrainz: ID

 |
**La Roda Club de Fútbol** é un club de fútbol español da cidade de La Roda, na provincia de Albacete. Foi fundado en 1999 e actualmente xoga no grupo XVIII da Terceira División.

Historia
--------

La Roda CF foi fundado en 1999 con sucesor de varias entidades previas, comezou disputando a 2ª Rexional de Castela-A Mancha, conseguindo dous ascensos consecutivos a 1ª Rexional na 99/00 e a 3ª División na 2000/2001.

Na tempada 2003/04 disputou por primeira vez a fase de ascenso a Segunda División B, superando en primeira rolda ao Granada Club de Fútbol e caendo na final fronte ao Díter Zafra.

Na tempada 2009/10, La Roda proclamouse vencedora por primeira vez na súa historia do grupo XVIII da 3ª División, e volveu disputar a fase de ascenso, na que foi eliminado polo Coruxo Fútbol Club. Como campión de 3ª na tempada anterior, disputou por primeira na súa historia unha eliminatoria de Copa do Rei de fútbol na tempada 2010/2011 sendo eliminado a primeira eliminatoria polo CD Alcalá.

Na tempada 2010/11, acaba na 3ª posición, disputando a fase de ascenso a Segunda División B e conseguindo o mesmo tras eliminar consecutivamente a UP Langreo, CF Pozuelo de Alarcón e San Fernando CD.

Uniforme
--------

* **Uniforme titular**: Camiseta vermella, pantalón azul e medias azuis.

Estadio
-------

*Artigo principal**:* Estadio Municipal de Deportes de La Roda.
O campo de xogo onde o equipo disputa os seus partidos como local é o **Estadio Municipal de Deportes de La Roda**, con capacidade para 3.500 espectadores, inaugurado en 2002.

Datos do club
-------------

* **Tempadas en 1ª**: 0
* **Tempadas en 2ª**: 0
* **Tempadas en 2ªB**: 6
* **Tempadas en 3ª**: 11 (incluída a 2017/18)
* **Mellor posto na liga**: 9º (Segunda B, 2011-12)

Palmarés
--------

* **Terceira División Española (1)**: 2009-10

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web de La Roda CF en Futbolme.com
**Nicole-Reine Etable de la Briere Hortense Lepaute**, nada en París o 5 de xaneiro de 1723 e finada en Vanikoro o 6 de decembro de 1788, foi unha astrónoma francesa.

Traxectoria
-----------

Traballou nas predicións do regreso do cometa Halley en 1759. Tal traballo requiriu gran cantidade de cálculo, especialmente para determinar o efecto gravitatorio de Xúpiter e Saturno na órbita do cometa. No 1762 fixo os cálculos para a eclipse de Sol de 1764, visible en Francia, así como produciu unha táboa que amosaba o tempo e porcentaxe da eclipse (visible en toda España), traballo no que axudou o astrónomo francés Joseph Lalande. Escribiu un artigo (publicado en *Connaissance des temps*) sobre el, dando un mapa da extensión da eclipse de 15 en 15 minutos a través de Europa.

O seu marido era reloxeiro real de Francia, e na súa axuda fixo unha táboa co número de oscilacións por unidade de tempo dos péndulos de distintas lonxitudes para o libro que se publicaría co nome do seu home, *Traité d`horloguerie*.

Notas
-----

1. ↑  "Nicole-Reine LEPAUTRE". *scientificwomen.net*. Consultado o 2021-12-21.
2. ↑  "Nicole-Reine Lepaute". *www.sheisanastronomer.org*. Consultado o 2021-12-21.
3. ↑  Haines, Catharine M. C.; Stevens, Helen M. (2001). *International Women in Science: A Biographical Dictionary to 1950* (en inglés). ABC-CLIO. ISBN 978-1-57607-090-1.
4. ↑  "Nicole-Reine Etable Lepaute, astrónoma y gran calculadora" (en castelán). 2014-12-06. Consultado o 2021-12-21.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)

### Ligazóns externas

* Nicole-Reine Etable Lepaute, matemática y astrónoma no blog Mujeres con ciencia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q266049
* WorldCat
* VIAF: 56851391
* BNF: 14555447k
* FemBio: 17410
* ISNI: 0000 0000 0113 5047
* SUDOC: 083593888
* WomenWriters: ID

 |
A **Necrópole de Santa Mariña** é un conxunto de 40 mámoas, situado no monte de Santa Mariña, entre as parroquias luguesas do Viso (O Incio), Formigueiros (Samos) e Loureiro (Sarria). Constitúe unha das máis relevantes concentracións de arquitectura tumularia de todo o noroeste peninsular. O conxunto foi declarado Ben de Interese Cultural en 2006.

Características
---------------

A necrópole foi construída entre o neolítico final (milenio IV ane) e o bronce inicial (milenio II ane), polo que existe unha gran diversidade nas dimensións e forma das antas e na ocupación do espazo funerario. En ocasións os monumentos están moi próximos e mesmo se superpoñen, e mesmo existe un lugar xerárquico no caso de tres elementos, desde os que son percibidos a metade dos integrantes da necrópole.

Amais das corenta medorras, o conxunto declarado ben de interese cultural inclúe tres gravados rupestres e un camiño real da idade moderna.

Notas
-----

1. ↑  "Decreto 236/2006, de 23 de noviembre, por el que se declara bien de interés cultural, con la categoría de zona arqueológica, la necrópolis de Santa Mariña, situada en los ayuntamientos de O Incio, Samos y Sarria, provincia de Lugo", publicado no BOE núm. 11, de 12 de xaneiro de 2007, páx 1792 a 1794 *(en castelán)*.
As **linguas altaicas** foron unha proposición de familia lingüística de Siberia e Eurasia central, hoxe en día amplamente desacreditada.

Varias versións incluíron as familias turcas, mongólicas, tungús e ás veces o coreano e máis as linguas xapónicas. Estas linguas son faladas nun amplo arco que se estende dende o nordeste de Asia por Asia Central ata Anatolia e Europa oriental. O grupo é nomeado após a cordilleira de Altai de Asia Central.

Outra vista acepta Altaic como familia válida mais inclúe nel só as linguas turcas, mongólicas e tungús. Esta vista estaba xeneralizada antes do 1960 mais xa case non dispón de seguidor entre os especialistas hoxe en día. A agrupación estendida, incluíndo coreano e ás veces xaponés, chegou a denominarse como "Macro-Altaica", o que levou á creación dunha agrupación máis pequena, a "Micro-Altaica". A maioría dos defensores da familia altaica continúa aínda a apoiar a inclusión do coreano.

Notas
-----

1. ↑  "While 'Altaic' is repeated in encyclopedias and handbooks most specialists in these languages no longer believe that the three traditional supposed Altaic groups, Turkic, Mongolian and Tungusic, are related."
2. ↑  "When cognates proved not to be valid, Altaic was abandoned, and the received view now is that Turkic, Mongolian, and Tungusic are unrelated."
3. ↑  "Careful examination indicates that the established families, Turkic, Mongolian, and Tungusic, form a linguistic area (called Altaic).
4. ↑  ".
5. ↑  Georg *et al.* 1999: 73–74
6. ↑  Georg et al. 1999: 73-74
7. ↑  Stratification in the peopling of China: how far does the linguistic evidence match genetics and archaeology?

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37845
* AAT: 300387810
* BNCF: 181
* BNE: XX546093
* BNF: 119915459
* BRE: 4323676
* EBID: ID
* GEC: 0157728
* Glottolog: alta1235
* GND: 4120111-5
* LCCN: sh85003868
* MAG: 2778605757
* NDL: 00560365
* NKC: ph118359
* PSH: 6766
* SUDOC: 027989534

 |
**Neferkara**, ou **Seneferka** (?), foi un faraón da segunda dinastía de Exipto, c. 2724-2719 adC (von Beckerath)

O seu *nome de Horus* puidese ser **Seneferka**. Só se coñece polas súas referencias nas Listas Reais de Exipto e as inscricións, co nome Seneferka, atopadas en recipientes da tumba 3505, en Saqqara, pertencente ao alto oficial *Merka*, datado no reinado de rei Qaa, que gobernou ao final da primeira dinastía (Emery)

Na Lista Real de Saqqara **Neferkara** é o oitavo nome e está situado entre Sened e Neferkaseker, na segunda dinastía. No Canon Real de Turín **Neferkara**, ou **Aaka**, está no rexistro 2.25, entre Sened e Neferkasocar.

Durante o Período tardío de Exipto, este faraón, gozou de gran popularidade.

Tesemuños da súa época
----------------------

* Inscricións de Seneferka en recipientes da tumba 3505, en Saqqara (Emery)
* Descubriuse un selo cilíndico co seu nome, pero posiblemente non sexa da súa época.

Outras hipóteses
----------------

Algúns exiptólogos opinan que o rexistro 2.25 do Canon Real de Turín podería verse como **Aaka**, resultando difícil a súa lectura.

Os exiptólogos situaron normalmente a Sejemib, *Sesojris*, como sucesor de Sened, *Sethenes*, pero na lista de Sincelo, tomada de Manetón, hai dous reis entre eles, *Kaires* e *Neferjeres*, e na Lista Real de Saqqara hai tres reis entre eles, Neferkara, Neferkasocar e Hudjefa.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Predecesor:** Sened | **Faraón** *Segunda dinastía* | **Sucesor:**  Neferkasokar |
Tumbas antropomorfas en Cervera de Pisuerga (Palencia)
Unha **necrópole** é un cemiterio ou lugar destinado a enterramentos. Etimoloxicamente significa *cidade dos mortos*, pois provén do idioma grego: (*necro:morte*, e *polis:cidade*). O termo emprégase tanto para designar cemiterios pertencentes a grandes urbes como para as zonas de enterramento que se atoparon preto de cidades de antigas civilizacións.

Historia
--------

As necrópoles foron construídas por varias razóns, ás veces eminentemente relixiosas, como a Necrópole de Giza, en Exipto. O chamado Val dos Reis xorde durante o Imperio Novo, fronte a Menfis, co propósito de evitar os periódicos roubos dos ricos enxovais funerarios de faraóns e nobres exipcios, configurando os enterramentos como luxosas galerías subterráneas, pero ocultando e selando os seus accesos. A gran maioría foron saqueadas poucos anos despois.

Moitas culturas fundaron necrópoles en resposta á prohibición de practicar enterramentos dentro dos límites urbanos[]. Os camiños que partían das cidades foron ornados con monumentos funerarios, especialmente no Imperio romano. Aínda poden verse na Vía Apia de Roma, en Italia.

Durante o século XIX as necrópoles monumentais gozaron dun rexurdimento, alentado pola moda vitoriana, con grandes e elaborados sepulcros.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Necrópole*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q200141
* AAT: 300000372
* BNCF: 2850
* BNE: XX525712
* EBID: ID
* HDS: 007863
* Treccani: necropoli

 |
***La Soberanía Nacional*** foi un xornal editado en Madrid entre 1854 e 1856, durante o Bienio progresista do reinado de Isabel II.

Traxectoria
-----------

*O* xornal apareceu co subtítulo «diario democrático». Editado en Madrid, imprimiuse primeiramente na imprenta de El Minero e os seus últimos números na praza do Progreso nº 1.

Era de ideoloxía demócrata e foi fundado por Sixto Cámara, publicou o seu primeiro número o 9 de novembro de 1854. Os seus exemplares, de catro páxinas, tiñan orixinalmente unhas dimensións de 47 x 30 cm, que aumentaron a 49 x 35 cm.

Publicou o derradeiro número o 30 de xaneiro de 1856. Nas súas páxinas participou José María Ourense e apareceron textos do italiano Mazzini.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Hartzenbusch (1984), p. 156
2. 1 2  Pascual Sastre (2001), p. 334
3. ↑  Hartzenbusch 1894, p. 156.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hartzenbusch, Eugenio (1894). *Apuntes para un catálogo de periódicos madrileños desde el año 1661 al 1870* (en castelán). Madrid: Establecimiento tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra".
* Pascual Sastre, Isabel María (2001). *La Italia del Risorgimento y la España del sexenio democrático (1868-1874)* (en castelán). Madrid: CSIC. ISBN 84-00-06303-1.

### Outros artigos

* Folga xeral en España de 1855
**Nedo Nadi**, nado o 9 de xuño de 1894 en Livorno e finado en Roma o 29 de xaneiro de 1940, foi un tirador de esgrima e mestre de armas italiano, gañador de seis medallas olímpicas de ouro, e o único tirador que logrou levar o ouro en cada unha das tres armas nun mesmos Xogos Olímpicos e o segundo atleta, tras Mark Spitz, en gañar máis medallas de ouro nunha soa olimpiada.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Nedo Nadi era fillo do famoso mestre de armas Beppe Nadi, quen se encargou de adestralo canda o seu irmán máis novo Aldo desde moi cativo. Aos catorce anos gañou un trofeo de prata nas tres armas durante o Torneo do Emperado, celebrado con motivo do xubileu do emperador Francisco Xosé en Viena.

### Xogos Olímpicos de 1912

Competiu polo seu país nos 1912 Xogos Olímpicos de 1912 celebrados en Estocolmo e alí se converteu no tirador máis novo en gañar unha medalla de ouro en florete individual con 18 anos e 29 días, ao vencer ao seu compatriota Pietro Speciale e ao austríaco Richard Verderber.

### Primeira guerra mundial

Nadi serviu no Exército italiano durante a primeira guerra mundial sendo condecorado pola súa coraxe.

### Xogos Olímpicos de 1920

Nadi volveu á alta competición tras o remate da guerra, nos Xogos Olímpicos de 1920 en Antuerpen foi o portabandeira da delegación italiana e capitán do equipo de esgrima, as súas participacións foron aclamadas como case perfectas e foi un dos protagonista dos xogos xunto ao finlandés Paavo Nurmi, gañou as medallas de ouro en sabre e florete individual e sabre, florete e espada por equipos. Non puido competir en espada individual por mor de problemas intestinais que fixeron que abandonara a competición.

### Últimos anos

Tras os xogos de 1930 converteuse en profesional, e adestrou ao Buenos Aires Jockey Club da Arxentina durante algúns anos, volvendo en 1923 a Roma, gañou o Campionato do Mundo para profesionais de 1930 celebrado en Antuerpen. Foi comisario técnico do equipo italiano de esgrima nos Xogos Olímpicos de 1932 publicou *Con la maschera e senza* en 1933 e durante 1934 dirixiu unha sala de armas en París, asumiu o posto de presidente da Federación Italiana de Esgrima desde 1935 ata a súa morte.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nedo Nadi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* DatabaseOlympics.com pérfil *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33783
* WorldCat
* VIAF: 258964490
* BNF: 14976897k
* DBI: ID
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0003 8039 6027
* LCCN: no2008089208
* Treccani: nedo-nadi
* OCID: nedo-nadi
* Sports Reference: nedo-nadi-1

 |
**Orencio Abalde Rodríguez**, nado en Vigo o 7 de marzo de 1907, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Membro da Sociedade de Cargadores e Descargadores de Carbón de Vigo da UGT a principios dos anos trinta, e membro da comisión encargada de negociar as condicións de traballo coa patronal. Foi un dos organizadores da asociación cultural La Victoria de Beade que coa República pasou a denominarse La Antorcha del Porvenir. En maio de 1932 foi elixido membro do Xurado mixto de transporte marítimo de Vigo. En 1936 estivo con Rogelio Rodríguez, delegado do seu sindicato, no pleno local da UGT. Foi membro da Federación Ibérica de Juventudes Libertarias (FIJL), logo do congreso da CNT en Zaragoza de maio de 1936, uniuse con todo o seu sindicato á confederación onde se encargou de organizar os cargadores de carbón.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia en Lavadores e despois marchou ao monte. Na década de 1940 participou na CNT clandestina de Vigo, sendo un dos organizadores da evacuación de José Luís Quintas Figueroa na primavera de 1946. Nas redadas de 1947 conseguiu fuxir e marchou a Arxentina. En febreiro de 1963 pasou ó Brasil.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-5-1932, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Orencio Abalde Rodríguez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
**Federico Nicolás Sánchez**, nado en San Miguel de Tucumán o 26 de outubro de 1988, é un xogador arxentino de rugby. Xoga de medio apertura para a selección de rugby da Arxentina e no equipo arxentino do Super Rugby.

Traxectoria
-----------

Sánchez xogou para o Pampas XV na Vodacom Cup 2011 (Suráfrica) en que resultaron campións. Ao fin desa tempada fichou pola Union Bordeaux Bégles do Top 14. Nese club, xogou dúas tempadas. Para a 2014/15 Sánchez ficou para o RC Toulonnais. Nese ano logrou a Copa de Campións Europea de Rugby co conxunto francés. Rematado a tempada, o arxentino marchou ao seu país para comezar o novo proxecto da UAR no Super Rugby.

Nicolás disputou 27 encontros para os *Pumas* dende o seu debut o 21 de maio do 2010 ante o Uruguai en Santiago de Chile até o momento. El anotou 2 ensaios, 25 conversións, 44 golpes de castigo e 5 drops, un total de 207. Leva disputando o Rugby Championship dende a admisión da Arxentina no torneo en 2012. Foi o máximo anotador do Rugby Championship 2014 con 54 puntos. Ademais, Sánchez tamén xogou a Copa do Mundo de Rugby 2011 e a Copa do Mundo de Rugby 2011. Nesta última, foi o máximo anotador con 97 puntos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q542948
* EPCR: NS770463
* ItsRugby: 13678
* SCRUM: 141088

 |
O **xeneral Nicolás Espinoza** foi un militar e político salvadoreño. Naceu en Tenancingo en novembro de 1795 e morreu en Nacaome, Honduras, en marzo de 1845. Gobernou a República do Salvador como xefe de Estado do 10 de abril ao 15 de novembro de 1835.

Graduouse de avogado, posiblemente na Universidade de San Carlos de Guatemala. Opúxose á anexión do Salvador ao Imperio Mexicano de Agustín I e por ese motivo en 1823 estivo exiliado en Costa Rica, onde desempeñou funcións de xuíz.

Chegada ao poder
----------------

Recibiu o poder Supremo o 10 de abril de 1835, e o de vicexefe de Estado José María Silva.

En abril de 1835, o Xeneral Espinoza como Xefe Supremo, restableceu a Intendencia Xeral da Facenda outorgándolle funcións xudiciais. En maio dese mesmo ano estableceu as xuntas de Beneficencia en todo o Estado, e estableceu tamén o sistema de xurados nas causas criminais que se realicen no Estado.

O 22 de maio do mesmo ano por terse establecido o Distrito Federal na cidade de San Salvador, a Asemblea Lexislativa, co obxecto de reordenar o departamento homónimo, cambia a denominación deste a "Cuscatlán".

O Poder Executivo designou a cidade de Santa Ana, como a capital do departamento.de Sonsonate, agregándolle o partido de Metapán. Por decreto de 7 de maio de 1835, restableceu a Comandancia Xeral do Exército, separando o mando militar dos Departamentos da Xefatura Política.

O 17 de xuño de 1835, Espinoza ordenou a venda en poxa pública dos terreos baldíos. Tamén nesta mesma data restableceu o estanco de tabaco e emitiu o seu respectivo regulamento.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información de Presidencia da República do Salvador: Nicolás Espinoza

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Joaquín Escolán y Balibrera** | **Xefe Supremo do Salvador**1835 | Sucesor:**Francisco Gómez** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1987198
* DBE: nicolas-espinoza

 |
**Lalsangzuali Sailo**, nada en Thingsai o 15 de maio de 1949 e finada o 14 de outubro de 2006, foi unha escritora, compositora e cantante do estado indio de Mizoram.

Traxectoria
-----------

Estudou na escola do convento de San Xoán Bosco en Cherrapunji e logo maxisterio nunha institución católica de Shillong. Tamén realizou o doutoramento en literatura mizo.

Sailo é autora de 17 libros e tres folletos. En 1999 gañou o premio anual da Academia de Literatura Mizo cun libro sobre un loitador da liberdade mizo, *Tlawm ve lo Lalnu Ropuiliani*. En *Thuthulung Thar Hmeichhiate* trata sobre as mulleres do Novo Testamento e en *Sakhming Chul Lo* traza a historia da poetisa Khuangthli. Escribiu máis de 300 cancións, en mizo, kokborok e inglés, principalmente devocionais, amorosas e patrióticas. En 1998 Goberno da India outorgoulle o cuarto recoñecemento civil máis alto, o Padma Shri.

Notas
-----

1. 1 2  "Lalsangzuali Sailo". *indiaonline.in*.
2. 1 2  Ramaṇikā Guptā (2006). *Indigenous Writers of India: North-East India*. p. 167. ISBN 9788180693007.
3. ↑  "Mizo Academy of Letters". *Thartea Room*. Arquivado dende o orixinal o 09 de outubro de 2016. Consultado o 08 de outubro de 2016.
4. ↑  "MINISTRY OF HOME AFFAIRS (Public Section) Padma Awards Directory (1954-2013)" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de novembro de 2014. Consultado o 08 de outubro de 2016.
|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
| A Orencio Pérez en Castro Caldelas e en Vigo. |

**Orencio Pérez González**, nado en Trabazos (Castro Caldelas) en 1928 e finado en Vigo o 20 de setembro de 1998, foi un xuíz galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela opositou e obtivo a praza de secretario de xulgado. Despois de traballar en Vigo, conseguiu entrar como xuíz na década dos oitenta e foi destinado a Mataró, onde aprendeu catalán e ditou sentenzas nesa lingua. A principios da década dos noventa, foi destinado a Vigo, onde foi un dos pioneiros do emprego do galego nos xulgados desa cidade. Foi un dos fundadores da Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística.

Ten unha praza dedicada en Vigo e un monumento en Castro Caldelas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Orencio Pérez González, A vocación galeguista dun xuíz*, Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, ed. Pio García Edicións, 70 px.
* *Arrequecer a endeita, Antoloxía de tres homes do dereito*, Fundación Lois Peña Novo, 2007, 154 px.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396352
* BNE: XX4617902

 |
**Nicolás del Caño**, nado en Córdoba, o 6 de febreiro de 1980, é un político arxentino, Deputado nacional pola provincia de Mendoza e dirixente do Partido dos Traballadores Socialistas (PTS).

Traxectoria
-----------

Estudou na Universidade Nacional de Córdoba ata que se mudou en 2006 á cidade de Mendoza para construír o PTS na provincia, e ingresou na Universidade Nacional de Cuyo, onde estudou socioloxía ao tempo que realizaba diveros labores para pagar os estudos, como vendedor de roupa ou empregado dun centro de atención telefónica.

Nas eleccións nacionais de 2011 presentouse como candidato a gobernador da provincia de Mendoza, logrando o 1,6 % dos votos. Nas eleccións primarias de 2013, obtivo o 7,6% dos votos, e nese ano saíu elixido deputado nacional co 14% dos votos nas eleccións xerais, situándose en terceiro lugar e desprazando ao tradicional Partido Demócrata. Na súa campaña electoral cuestionou os altos soldos dos funcionarios políticos e propuxo que o salario dos deputados fose igual ao dos docentes, cuestión que abordou logo no seu mandato presentando un proxecto de lei e doando a maior parte dos seus ingresos como lexislador a fondos de folga, inspirándose, segundo expresou, nos integrantes da Comuna de París de 1871.

En 2015 competiu pola intendencia de Mendoza, quedando en segundo lugar co 14,2% dos votos nas eleccións primarias e un 16,9% nas xerais, desprazando ao terceiro lugar ao candidato da coalición gobernante Fronte Para a Vitoria, Carlos Aranda, un resultado inédito no país para unha forza de esquerda a un cargo executivo.

Nas eleccións primarias de agosto de 2015, encabezou a candidatura presidencial da lista do PTS no seo da Fronte de Esquerda impóndose co 51,07% (370.764 votos) fronte ao histórico dirixente Jorge Altamira do Partido Obreiro que obtivo o 48,93% (355.290 votos).

Notas
-----

1. ↑  «Diputados de izquierda y de los trabajadores», web do PTS
2. ↑  "«Este es Nicolás Del Caño, el candidato revelación de las PASO en Mendoza», *Diario Uno*, 13 de agosto de 2013". Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 28 de setembro de 2015.
3. 1 2  «Quién es Nicolás del Caño, la gran sorpresa de las PASO en Mendoza», *La Política* 12 de agosto de 2013
4. ↑  "Cobos ganó y la izquierda se consolidó como tercera fuerza!, Unidiversidad
5. ↑  ""del Caño explicó como cobrar lo mismo que un docente siendo diputado", mdz, 8 de outubro de 2013". Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2015. Consultado o 28 de setembro de 2015.
6. ↑  ""Elecciones P.A.S.O. Municipales 2015", Ciudad de Mendoza,". Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 28 de setembro de 2015.
7. ↑  "Del Caño y el misterio del segundo lugar del podio", Medoza Post, 4 de maio de 2015
8. ↑  ""El FIT quedó segundo, desplazó al PJ y ganó un edil", *Los Andes*, 4 de maio de 2015". Arquivado dende o orixinal o 25 de xullo de 2015. Consultado o 28 de setembro de 2015.
9. ↑  ""Del Caño rompió todos los pronósticos y superó a Altamira en la interna de la izquierda", *La Nación*, 10 de agosto de 2015". Arquivado dende o orixinal o 29 de setembro de 2015. Consultado o 28 de setembro de 2015.
***Non agardei por ninguén*** é a primeira novela de Ramón de Valenzuela, publicada en 1957 en Buenos Aires por editorial Citania. A obra está estruturada como un diario sen datas, e con ela inaugúrase o tema da guerra civil na literatura galega. A trama da obra mostra un ton autobiográfico, feito habitual nas obras deste autor. O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia.

Trama
-----

Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, o protagonista -quen representa ao autor baixo o pseudónimo de D. Gonzalo Ozores de Ulloa- foxe da represión pasando á zona republicana.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Era tempo de apandar*
* Novela histórica

### Ligazóns externas

* Salinas, F.; Fernández Pérez-Sanjulián, C.; Martínez Teixeiro, A.; Velasco, C. et alii (2011): Catálogo de novela histórica galega, UDC.
* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Galaxia. p. 335-337. ISBN 84-8288-365-8.
**Ninnidh** (tamén coñecido como **Ninnidh o Piadoso**, irlandés: ***Ninnidh leth derc***, que significa *Ninnidh dun ollo*) foi un santo cristián irlandés do século VI. San Ninnidh pertenceu ao grupo coñecido como os Doce Apóstolos de Irlanda. Asóciase coa costa do Lough Erne e, en particular, a illa de Inishmacsaint e a Knockninny no condado de Fermanagh en Irlanda do Norte. A súa festa celébrase o 18 de xaneiro.

Ninnidh de Inismacsaint confúndese ás veces con san Ninnidh da man pura, quen atendeu a Bríxida de Kildare no seu leito de morte.

Traxectoria
-----------

Ninnidh naceu no condado de Donegal. Foi neto de Laoghaire, o alto rei de Irlanda. Foi educado baixo a tutela de Finnian na abadía de Clonard onde coincidiu con Ciarán de Clonmacnoise, san Molaise de Devenish e san Aidán de Ferns. Ninnidh predicou pola beira sur do lago Erne, convertendo a illa de Inishmacsaint na súa sé arredor do ano 532.

Notas
-----

1. 1 2  Parke, W.K. *The Parish of Inismacsaint*, (1973)
2. ↑  McKenna, J.E. "Inismacsaint", *Ulster Journal of Archaeology*, Ulster Archaeological Society, (1904)
3. ↑  Knockninney Parish

Véxase tamén
------------

| * v
* c
* e
Doce Apóstolos de Irlanda |
| --- |
| 
* *Finnian de Clonard*

* Ciarán de Saighir
* Ciarán de Clonmacnoise
* Brandán de Birr
* Brandán de Clonfert
* Columba de Terryglass
* Columba de Iona
* Mobhí Clárainech
* Ruadhán de Lorrha
* Senán mac Geirrcinn
* Ninnidh
* Laisrén mac Nad Froích
* Cainnech de Aghaboe

 |
Escultura de Přemysl e Libuše en Vyšehrad.
**Libuše** (en alemán: *Libussa* ou *Libuscha*) é un antepasado mítico da dinastía Pšemyslida e o pobo checo no seu conxunto. Segundo a lenda, fundou Praga no século VIII.

Historia
--------

Libuše dise que foi a filla do igualmente mítico gobernante checo Krok, e a irmá máis nova de entre o resto das súas fillas, a curadora e maga Kazi Teta. Foi elixida o seu pai como a súa sucesora e, aínda que demostrou ser unha sabia dirixente, a parte masculina da tribo estaba desgustada de que o seu gobernante fose unha muller. Pediron a Libuše que elixise un príncipe para o pobo, e ela escolleu a Přemysl da aldea de Stadice e levárono ao palacio da princesa. Así Přemysl pasou de labrador a gobernane; casaron e Libuše converteuse na nai de Nezamysl. Este foi o comezo da dinastía Přemyslida na República Checa.

Libuše era a máis sabia do tres irmáns e profetizou a fundación da cidade de Praga desde o seu castelo Libušín (de acordo coas lendas máis tarde Vyšehrad). A historia de Libuše e Pšemysl relatouse en detalle por Cosmas de Praga na súa Chronica Boëmorum (c. século XII). A mítica figura de Libuše deu material para varias obras dramáticas, incluíndo unha traxedia de Franz Grillparzer, unha ópera de Bedřich Smetana e unha novela de Miloš Urban. Libuše é tamén o nome dunha comunidade checa en Rapides Parish, Luisiana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q610179
* WorldCat
* VIAF: 279982550
* GND: 102889046X
* NKC: jo2016908834

 |
**Nino Khurtsidze**, nada o 28 de setembro de 1975 e finada o 22 de abril de 2018 en Tbilisi, foi unha xogadora de xadrez xeorxiana .

Traxectoria
-----------

Campioa do mundo júnior feminina en 1993 e mais en 1995, tiña o título de mestre internacional (mixto) desde 1999. Gañou o campionato de Xeorxia mixto en 1998, e o campionato xeorxiano feminino cinco veces (1989, 1993, 2005, 2006 e 2013). Chegou a cuartos de final no campionato do mundo de xadrez feminino en dúas ocasións (2001 e 2006). En 2004 rematou segunda no Open de Essen (mixto), detrás do gran mestre internacional ruso Evgeny Shaposhnikov.

O 1 de outubro de 2016 estaba clasificada como o 51º xedrecista do mundo e a quinta de Xeorxia cunha clasificación Elo de 2415.

### Competicións por equipo

Nino Khurtsidze representou a Xeorxia en cinco olimpíadas entre 1998 e 2012, gañando unha medalla de prata por equipo (en 2000), unha medalla de bronce por equipo (en 1998) e unha medalla de ouro individual en 2000. Igualmente participou en tres campionatos do mundo femininos por equipo (2007, 2011 e 2013), gañando a medalla de bronce por equipo en 2011.

Notas
-----

1. ↑  "Нино Хурцидзе. 1975 - 2018". *chess-news.ru*. 22 de abril de 2018. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2018. Consultado o 23 de abril de 2018.
2. ↑  Ficha de Nino Khurtsidze en olimpbase.org.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q450900
* WorldCat
* VIAF: 2117152502716810800007
* Europeana: ID
* GND: 1156570735
* 365chess: Nino\_Khurtsidze
* ChessGames.com: 49619
* ChessTempo: 103897
* FIDE: 13600320

 |
**San Salvador de Ledesma** é unha parroquia do concello coruñés de Boqueixón, na comarca de Santiago. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 282 habitantes (132 homes e 150 mulleres), distribuídos en oito entidades de poboación.

Patrimonio
----------

O río Ulla nesta parroquia forma as Illas de Gres, un conxunto de catro insuas. Ademais das pontes (unha moderna e outra medieval) que cruzan o río, tamén se pode cambiar de banda do río a través das propias insuas. Dende a banda sur, onde está un dos bares máis frecuentados pola mocidade local, pódese chegar á insua máis grande, onde ademais está o campo da festa. A superficie desta insua está limpa de mato, agás nas beiras do río, onde se permitiron medrar as árbores e herba grosa. Ademais das instalacións montadas para as festas locais, esta insua conta cun palco permanente de cemento e tamén dunha escultura en honor do escritor Xosé Neira Vilas, natural de Gres (Vila de Cruces). Río arriba están as outras insuíñas, ás que se pode acceder dende esta primeira, sendo a última a chamada "Insua dos namorados" (por estaren máis recollidas), así coma tamén á outra banda do río grazas a uns pasais no medio da auga. Estas insuelas forman parte da cultura recreativa da poboación de Ponteledesma e de Gres, pois aí xúntanse os mozos e mozas para se bañaren en verán.
A **ponte medieval** que lle dá nome ó lugar da Ponte está pechada ao tráfico rodado (agás motos) dende comezos do 2001 mediante uns fitos de pedra.

Galería de imaxes
-----------------

* Ponte de Ledesma sobre o río UllaPonte de Ledesma sobre o río Ulla
* Ponte de LedesmaPonte de Ledesma
* Río UllaRío Ulla
* Ponte de LedesmaPonte de Ledesma
* CampanarioCampanario
* Igrexa de LedesmaIgrexa de Ledesma

Notas
-----

1. 1 2  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ledesma

| Lugares da parroquia de Ledesma no concello de Boqueixón (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Baiuca | O Castro | Ledesma | O Monte | Noente | A Ponte | Vila | Vilar |

### Parroquias de Boqueixón

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Boqueixón |  |
| --- | --- |
| Boqueixón (San Vicente) | Codeso (Santaia) | Donas (San Pedro) | Gastrar (Santa Mariña) | A Granxa (San Lourenzo) | Lamas (Santa María) | Ledesma (San Salvador) | Lestedo (Santa María) | Loureda (San Pedro) | Oural (Santa María) | Pousada (San Lourenzo) | Sergude (San Breixo) | Sucira (Santa Mariña) | Vigo (Santa Baia) |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ledesma, Boqueixón*** |

### Outros artigos

* Lugares de Boqueixón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10953508
* código INE: 15012070000

 |
Casa de Kunchan Nambiar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos malayalam. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Kalakkathu Kunchan Nambiar** (en malayalam: കുഞ്ചൻ നമ്പ്യാർ, *kuñcan Nampyār*), nado ca. 1700 e finado ca. 1770, foi un poeta de Kerala, creador dunha forma de arte local coñecida como ottamtullal, tamén está considerado o mestre da poesía satírica malayalam.

Traxectoria
-----------

Kunchan Nambiar pasou os seus primeiros anos en Killikkurussimangalam para pasar logo o resto da infancia en Kudamalur e a mocidade en Ambalappuzha. En 1748 mudouse á corte do rei Marttanda Varma de Travancore e continuou na do seu sucesor Dharma Raja.

Obra
----

Nambiar popularizou unha arte de actuar que recollía unha tradición anterior pero á que lle deu un novo estilo cunha narración en verso, baseada en mitos da tradición sánscrita, con música de fondo e movementos de baile, e que se converteu en popular en Kerala, co nome de ottamthullal. Nas súas composicións, unhas corenta, utilizou o malayalam popular oposto ao malayalam sanscritizado que se utilizaba no chakyar koothu. Tamén adoptou moitos elementos do Padayani e do Kolam Tullal e certas outras tradicións locais. Cada composición para o ottamthullal consistila dun conto local purana seguindo un verso rítmico simple e sempre o humor e a sátira como o sentimento dominante nas súas composicións. Tamén escribiu unha obra do xénero épico, *Shrikrishnacharitam manipravalam*, unha das primeiras en malayalam.

Notas
-----

1. ↑  Judy Wakabayashi e Rita Kothari (2009) *Decentering Translation Studies: India and Beyond* John Benjamins Publishing, p. 37
2. ↑  S. C. Bhatt (2005) *Land and People of Indian States and Union Territories*, vol. 14: Kerala. Gyan Publishing House, p. 164
3. ↑  Amaresh Datta (1988) *Encyclopaedia of Indian Literature: Devraj to Jyoti*, vol. 2 Sahitya Akademi, p. 1184

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6551989
* WorldCat
* VIAF: 62417848
* CERL: cnp00446508
* Europeana: ID
* GND: 121957004
* LCCN: n83047521

 |
Unha nena relaxada nunha piscina
O tempo de **lecer**, tamén coñecido como **tempo libre** ou de **ocio**, é aquel que se pasa fóra do traballo e da actividade doméstica esencial. É o período de tempo discrecionario antes ou despois das actividades compulsivas. Calcúlase que en sociedades industriais os adultos traballadores gastan arredor dun 30% do seu tempo en actividades de lecer.

A distinción entre o lecer e as actividades compulsivas é aplicado de forma flexible, a xente ás veces realiza cousas que chama "traballo" en forma pracenteira.

Para que unha experiencia poida ser chamada de lecer, ten que cumprir 3 condicións principais:

1. a experiencia é un estado de ánimo
2. ten que ser voluntaria e
3. ten que ser motivante en si mesma.

Tipos de lecer
--------------

**Lecer pasivo** implica certa actividade física coma o camiñar ou o ioga, que implican pouco emprego de enerxía. Exemplos serían ver televisión ou unha obra de teatro.

**Lecer activo** son as actividades nas que aqueles que están inmersas nelas o empregan demasiada enerxía e usualmente implican relaxación e actividade sensual soamente. Outras actividades implican máis emprego de enerxía ou un intenso emprego de enerxía coma os deportes.

Notas
-----

1. ↑  Alexander Szalai (ed). 1972. *The Use of Time: Daily Activities of Urban and Suburban Populations in Twelve Countries*. Den Haag: Mouton

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q180910
* AAT: 300138173
* BNCF: 14531
* BNF: 13318506p
* EBID: ID
* GEC: 0120104
* GND: 4018382-8
* HDS: 016319
* JSTOR: leisure-time
* LCCN: sh85075925
* NKC: ph127235
* PSH: 9652
* Treccani: tempo-libero

 |
**José María Campo Serrano**, nado en Santa Marta o 8 de setembro de 1832, e finado ibídem o 24 de febreiro de 1915, foi un político colombiano, presidente de Colombia, representante, senador, gobernador do Estado Soberano de Magdalena e xefe civil e militar de Antioquia durante a revolución de 1885. Xeneral de división o 4 de febreiro de 1885. Ministro durante os gobernos de Francisco Javier Zaldúa, Ezequiel Hurtado e Rafael Núñez. Concorreu por Antioquia ó Consello Nacional de Delegatarios.

Traxectoria política
--------------------

Campo Serrano vinculouse ó exército do xeneral Tomás Cipriano de Mosquera na guerra civil de 1860-1862, contra o goberno de Mariano Ospina Rodríguez.

Foi elixido representante ó Congreso Nacional en 1866 e posteriormente, Senador da República.

No goberno de Francisco Javier Zaldúa ocupou a Secretaría de Instrución Pública; no goberno de Ezequiel Hurtado, a Secretaría de Goberno; e na administración do Rafael Núñez, ocupou varias secretarías.

Como liberal independente, foi partidario do movemento da Rexeneración de Núñez, quen en 1885 nomeouno Secretario de Mariña e Guerra, onde lle correspondeu afrontar a guerra civil de 1885 que levou á derrota do radicalismo, culminou co derrubamento da Constitución de 1863.

Despois foi nomeado Secretario de Facenda e logo delegado do poder executivo en Antioquia, onde gobernou entre o 12 de marzo e o 21 de setembro de 1885. En representación de Antioquia, Campo Serrano participou na redacción da nova Constitución Nacional. O Consello elixiu como presidente a Rafael Núñez, vicepresidente, a Eliseo Payán, e designado, Campo Serrano.

### Presidencia da República

O 30 de marzo de 1886, o Consello de Delegatarios aceptou a separación do cargo de presidente a Núñez e Campo Serrano, como designado, foi chamado para substituílo. Correspondeulle sancionar a Constitución Nacional de 1886, o 5 de agosto do mesmo ano.

O xeneral Campo Serrano foi Presidente da República até o 6 de xaneiro de 1887. Do seu goberno salientan obras como os contratos de iluminación eléctrica e auga potable para Bogotá e o impulso que deu ós Ferrocarrís da Sabana de Bogotá e o Magdalena.

### Actividade post-presidencial

Concluído o seu mandato presidencial, Campo Serrano aceptou servir como ministro de Goberno e gobernador do Departamento de Panamá. Posteriormente foi elixido senador polo Departamento do Magdalena, en 1888.

Morreu en Santa Marta o 24 de febreiro de 1915, sendo sepultado no cemiterio de San Miguel na mesma cidade.

Notas
-----

1. ↑  "Los otros tres samarios heroicos". 20 de julio de 2005. Consultado o 7 de marzo de 2017.
2. ↑  "El general Campo Serrano". 24 de agosto de 2010. Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2017. Consultado o 7 de marzo de 2017.

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q887916
* WorldCat
* VIAF: 58279776
* FAST: 318156
* GND: 1160043817
* LCCN: n92102479

 |
**José María Fenollera Ibáñez**, nado en Valencia o 10 de decembro de 1851 e finado en Santiago de Compostela o 6 de decembro de 1918, foi un pintor español, coñecido especialmente polos seus retratos.

Traxectoria
-----------

Retrato de Rosalía de Castro.
Estudou na Escola de Belas Artes de San Carlos da súa cidade natal. Entre 1872 e 1877 estudou en Roma cunha bolsa da Deputación de Valencia canda a outros pintores como Sorolla ou Pinazo. Tras pasar por París para aprender a técnica do fotogravado, instalouse en Madrid, onde realizou cartóns para a Real Fábrica de Tapices e contribuíu á decoración do extinto Café de Fornos. En 1887 trasladouse a Santiago de Compostela, onde fixou a súa residencia e exerceu como catedrático na Escola de Belas Artes e mantivo unha estreita relación co movemento rexionalista.

Desta época destaca a súa actividade como retratista, pintando a personaxes tan célebres como Alfredo Brañas, Rosalía de Castro, Montero Ríos, José Carvajal Hué ou o cardeal Payá, e os sucesivos presidentes da Sociedade Económica de Amigos do País compostelá. Amais, pintou os frescos do paraninfo da Facultade de Xeografía e Historia de Santiago de Compostela cos bosquexos de Urbano González Varela. Acadou a medalla de ouro, con diploma de honor, na Exposición Rexional de 1909.

Notas
-----

1. ↑  "José María Fenollera" Arquivado 11 de abril de 2018 en Wayback Machine. artigo de José Manuel García Iglesias en *El Correo Gallego*, 28 de decembro de 2006 *(en castelán)*.
2. ↑  "Urge restaurar las pinturas de Fenollera" Arquivado 11 de abril de 2018 en Wayback Machine. artigo de Alfonso Fernández-Cid Fenollera en *El Correo Gallego*, 23 de agosto de 2006 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***José María Fenollera Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*
* Jorge Fernández-Cid: *José María Fenollera: un artista perturbador e iconoclasta (entre el Romanticismo y la Modernidad*.
* *Un siglo de pintura y escultura valencianas al través de los pensionados de la Excma. Diputación Provincial de Valencia*. Valencia, 1946.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1671569
* WorldCat
* VIAF: 86981926
* BNE: XX1217158
* ISNI: 0000 0000 6637 8410
* LCCN: no2017047752
* SUDOC: 167755358
* ULAN: 500035207

 |