Coordenadas: 42°09′42″N 7°58′38″O﻿ / ﻿42.161722222222, -7.9771694444444

O **castro de Castromao** é un castro situado no actual concello de Celanova, no sueste da provincia de Ourense. Suponse que foi habitado polo pobo dos coelernos. En 2018 foi declarado Ben de Interese Cultural.

Localización e morfoloxía
-------------------------

Está situado nun outeiro de 732 metros de altura, desde o que se domina o curso do río Arnoia e os castros de Novelle, Trelle, Merca e Berredo. Ten unhas dimensións de 150 metros no eixo norte-sur e 130 no leste-oeste. O interior da parte amurallada ocupa uns 20.000 m². O terreo presenta un forte desnivel, salvo na súa parte noroeste, onde é bastante menos pronunciado. Polas súas inmediacións discorría unha calzada secundaria da Vía XVIII do itinerario de Antonino, relacionada coa ponte do Freixo.

Foi habitado durante a época castrexa, remontando ó século VI a.C. e mantívose poboado ata o século III. Desta época data o nome de Castromao (*castro malo*) polo lugar de Vilanova (que máis tarde foi bautizada como Vilanova dos Infantes por ter sido lugar de residencia temporal dunha infanta), debido, segundo fontes medievais, á súa mala localización para o aproveitamento agrícola.

Achados arqueolóxicos
---------------------

A primeira referencia moderna sobre o castro é de Ramón Barros Silvelo, no seu libro *Antigüedades de Galicia* (1875) e refírese a el como *Castra Mamuaria*. En 1928, Florentino López Cuevillas e Xaquín Lorenzo recólleno no seu *Catálogo dos Castros Galegos*. Desde 1963 iniciáronse varias campañas de escavacións que deixan ó descuberto os restos de construcións que se poden visitar.

Proseguen os traballos Xesús Ferro Couselo e Xaquín Lorenzo dende os anos 1969 ata 1974, e descobren novas estruturas e unha "Tessera Hospitalis" do ano 132 d. C. que constitúe un pacto de hospitalidade entre os habitantes de Castromao (Coelerni) e un alto militar romano, ademais dunha cerámica con moedas do século I d.C.

Apareceron cerámicas de todo tipo, desde fragmentos datables entre os séculos VII e V a.C. ata tégulas e sigillatas, que nos falan dunha forte romanización. Suponse que a tribo non se opuxo á ocupación romana e mesmo colaborou con eles. Atopáronse tamén restos dun forno para cocer cerámica, así como un tesouriño do século I atopado nunha vasilla de barro. A peza máis singular de Castromao é a figura zoomorfa dun simio encollido e sentado cos pés cara adiante e as mans na cara; por debaixo dos pés, que parecen agarrar algo, hai un apéndice para encaixar a escultura nunha base. Outra peza destacable é un tríscele calado que puido servir como fiestra.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes do castro de Castromao, Celanova.
* Tríscele, século I, Museo de Ourense. Posiblemente unha fiestra.Tríscele, século I, Museo de Ourense. Posiblemente unha fiestra.
* Tabula hospitalis no mesmo museo.*Tabula hospitalis* no mesmo museo.
* Monumento en Celanova.Monumento en Celanova.
* Placa en galego.Placa en galego.
* 
* 
* 
* Vista aérea.Vista aérea.

Notas
-----

1. ↑  "A Xunta declara bens de interese cultural o castro de Castromao e o campamento romano de Aquis Querquernnis". Cultura Galega. 7 de setembro de 2018. Consultado o 13 September 2018.
2. ↑  "Tabula de Castromao" (PDF). *Museo arqueolóxico de Ourense*. 2003. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 27 de xuño de 2012.
3. ↑  Franco, Óscar (29/09/2011). "Castro de Castromao. Patrimonio Galego". *Castro de Castromao*. Consultado o 08/08/2020.
4. ↑  Martínez, Lucía (25/10/2019). "Castro de Castromao declarado BIC". *La Región*. Consultado o 08/08/2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Coelernos

### Ligazóns externas

* Ficha en Patrimonio Galego

| * v
* c
* e
Arquitectura prehistórica de Galicia |
| --- |
| Cronoloxía | Neolítico • Idade de Pedra • Idade do Cobre • Idade de Ferro |
| Megálitos | Tipos: mámoa, medorra ou túmulo   •   dolmen ou anta   •   menhir   •   cista  Elementos: ortóstato • cono de violación  Megálitos de Galicia: Megalitismo en Galicia • Galería de imaxes de dolmens en Galicia |
| Petróglifos de Galicia | GGAR • Petróglifos de Campo Lameiro • Petróglifos de Mogor • Castriño de Conxo • Laxe das Rodas • O Chan da Ferradura • Outros petróglifos • Galería de imaxes de petróglifos de Galicia |
| Castros de Galicia | cultura castrexa • cerámica castrexa  Castro de Armeá • Castro de Baroña • Castro de Borneiro • Castro de Castromao • Castro de Elviña • Castro de Fazouro • Castro de Punta dos Prados • Castro de San Cibrao de Las • Castro de San Millao • Castro de Santa María de Cervantes • Castro de Santa Trega • Castro de Troña • Castro de Viladonga • Castro de Zoñán • Outros castros • Galería de imaxes de castros galegos |
| Institucionalización | Rede Galega do Patrimonio Arqueolóxico • Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre • Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte • Centro Arqueolóxico do Barbanza |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385726
* DARE: 25869
* Pleiades: 236498

 |