**Julia Constancia Burgos García,** nada en Carolina, Porto Rico o 17 de febreiro de 1914 e finada o 6 de xullo de 1953, coñecida como **Julia de Burgos** é considerada por moitos críticos como a máis excelsa poeta nada en Porto Rico. Foi tamén partidaria da independencia da illa. Os seus pais foron Consuelo García e Juan de Burgos.

Traxectoria
-----------

Julia de Burgos criouse en Santa Cruz, aldeíña humilde da localidade de Carolina. Isto non a privaría de desenvolver o seu amor pola natureza e polo seu país. Sendo a maior de todos, foi a primeira -de trece irmás e irmáns- en cursar estudos universitarios.

Obtivo o seu título de mestra na Universidade de Porto Rico aos 19 anos de idade, pero o seu amor pola literatura levouna a escribir poesía. Posibles influencias na súa obra serían Luís Llorens Torres, Luís Pales Matos, Clara Lair, Rafael Alberti e Pablo Neruda. Tamén foi mestra na escola elemental Rosa Luz Zayas Cruz, no Sector Feijoo, do Barrio Cedro Arriba en Naranjito.

En 1936 uniuse a "Hijas de la libertad", rama feminina do Partido Nacionalista de Porto Rico. Este grupo político, liderado por Pedro Albizu Campos, promovía o ideal de independencia.

Burgos publicou tres coleccións de poemas. Para os seus dous primeiros libros viaxou pola illa, dándose a coñecer e organizando os seus propios recitais. O seu terceiro libro foi publicado postumamente en 1954.

Casou con Rubén Rodríguez Beauchamp, e novamente —en 1944, en Nova York— con Armando Marín, pero o seu grande amor foi o historiador, médico e político dominicano Juan Isidro Jimenes Grullón, neto do extinto presidente dominicano Juan Isidro Jimenes. Este amor inspiraríalle moitos dos seus poemas. Pero o seu ánimo foi baixando e caeu no alcoholismo. O 6 de xullo de 1953 esvarouse sobre unha beirarrúa neoiorquina e morreu de pulmonía, nun hospital do barrio de Harlem, Nova York, á idade de 39 anos. Debido a que ninguén reclamou o seu corpo, e a que non levaba ningunha identificación, a cidade enterrouna baixo o nome de "Jane Doe". Algúns dos seus amigos, que foron capaces de rastrexala e atopar a súa tumba, reclamaron o seu corpo. Os seus restos foron enviados a Porto Rico. Foi solemnemente enterrada en Carolina e elevouse un monumento no lugar do enterro.

Entre os traballos destacados de Julia de Burgos atópanse: "*Río Grande de Loíza", "Poema para mi muerte", "Yo misma fui mi ruta", "Alba de mi silencio"* e *"Alta mar y gaviota"*.

Viviu dous anos en Cuba, que quedan rexistrados na correspondencia da poeta coa súa irmá. Na Habana estudou grego, latín e Francés.

### Feminista

Julia de Burgos, ademais de mostrar o sentimento de amor nos seus poemas, tamén estimulou nas mulleres a liberación feminina. Julia de Burgos fomentou no seu tempo a verdadeira muller portorriqueña a través dos seus poemas, onde plasmou os problemas das mulleres do seu país. Cunha voz de rebeldía e feminista, escribiu obras que ían en contra da norma da sociedade e os convencionalismos da súa época. Obras moi estudadas por Julia de Burgos foron destacadas polo gran contido feminista que trae nos seus versos. Un exemplo dunha obra moi estudada: "*Yo misma fui mi ruta*", que trata sobre a liberación feminina. Neste poema De Burgos móstrase decidida a ser ela quen manexe a súa vida. Aquí exprésase en desacordo cos mandatos da sociedade. Este poema exhortou ás mulleres da xeración do 30 -quen se achaban nunha loita de poder polos seus dereitos- que tivesen conciencia de tres factores moi importantes: o seu potencial como muller, o manexo das súas propias vidas e non sentirse inferiores.

### Homenaxes

O 19 de febreiro de 1987, o Departamento de Español do Recinto de Humacao da Universidade de Porto Rico homenaxeouna concedéndolle un póstumo doutoramento Honoris Causa en Letras e Humanidades. A proclamación foi presentada á súa sobriña, María Consuelo Sáez Burgos.

A cidade de San Juan homenaxeou a súa memoria nomeando escolas e avenidas no seu nome. Existe tamén en San Juan a "Casa Protectora Julia de Burgos", que protexe a mulleres sobreviventes de violencia doméstica, e o Museo de Artes y Ciencias Julia de Burgos.

A cidade de Nova York homenaxeouna tamén cun "Centro Latino Julia de Burgos" en Manhattan e un "Centro de Arte Julia de Burgos" en Harlem, próximo ao lugar da súa morte. A poeta neoiorquina Giannina Braschi homenaxeou a Julia de Burgos na súa celebrada novela bilingüe *Yo-Yo Boing!* e Tomas Batista esculpiu un busto dela, que adorna o Parque Julia de Burgos en Carolina.

Notas
-----

1. ↑  "Julia de Burgos (1914-1953)". *www.literatura.us*. Consultado o 2019-10-22.
2. ↑  Aguilar, Andrea (2014-10-17). "Poesía en femenino y Julia de Burgos". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2019-10-22.
3. ↑  Pizarro, Yolanda Arroyo (jueves, enero 16, 2014). "Boreales...: Julia de Burgos, guerillera de 'Las Hijas de la libertad'". *Boreales..*. Consultado o 2019-10-22.
4. 1 2 3  "Julia de Burgos. PorCamila Diaz". *Historia-Biografía.com*. Consultado o 2019-10-22.
5. ↑  "10 Mejores Obras De Julia De Burgos - 2019". *yourtripagent.com* (en castelán). Consultado o 2019-10-22.
6. ↑  Burgos. *Cartas a Consuelo*. Ediciones Folium. ISBN 978-0-9826317-8-2.
7. 1 2  Per229 (2009-11-27). "Julia de Burgos: Homenajes, Reconocimientos, y Dedicaciones". *Julia de Burgos*. Consultado o 2019-10-22.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Partido Independentista Portorriqueño

### Bibliografía

* *Gladys Vila Barnés, Hilda E. Quintana, María Cristina Rodríguez. Personalidad y literatura puertorriqueñas.* (p.364) ISBN: 978-1-56328-102-*0*

### Ligazóns externas

* Julia de Burgos. Día de las escritoras

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q468516
* WorldCat
* VIAF: 14798697
* BIBSYS: 6007793
* BNE: XX1034973
* BNF: 12096751k
* CANTIC: a10846463
* Europeana: ID
* FAST: 1727681
* FemBio: 4783
* GND: 119381761
* IMDb: nm2269119
* ISNI: 0000000114601075
* LCCN: n85176751
* NKC: zcu20191040796
* NLA: 35717045
* NTA: 102262322
* SNAC: w69c7fgq
* SUDOC: 079908918

 |