**Pascuala Campos de Michelena**, nada en Sabiote (provincia de Xaén) o 2 de marzo de 1938, é unha arquitecta andaluza, radicada en Pontevedra.

Traxectoria
-----------

Casa Consistorial de Pontecesures.
Obtivo o título de arquitecta pola Escola Técnica Superior de Arquitectura de Barcelona no ano 1966, aínda que iniciou os seus estudos de arquitectura en Madrid.

Logo de casar co tamén arquitecto César Portela trasladouse a vivir a Pontevedra, e levaron a cabo os seus proxectos en colaboración. Unha das súas primeiras obras é a casa para o párroco de Marín (1968), un atrevido prisma de formigón sobre pilotes anexo á igrexa barroca. O edificio da lonxa de Bueu (1971-1972) e o conxunto de vivendas para o poboado xitanos da Caeira (1971-1973) foron seleccionados para a exposición «Arquitectura y Racionalismo. Aldo Rossi + 21 Arquitectos Españoles», itinerante por distintas cidades entre setembro de 1975 e outubro de 1976 e vinculada á revista *2C. Construcción de la Ciudad*. Outras das súas obras desa época son un bloque de vivendas no polígono urbano de Campolongo (1973) e as casas consistoriais de Pontecesures (1973-1975) e Forcarei (1974-1980)..

Entre os seus traballos posteriores destaca a Escola de Formación Pesqueira (A Illa de Arousa, 1990), vencedora dun concurso estatal e seleccionada para a mostra *Lugar, Memoria e Proxecto. Galicia: 1974-1994* (Santiago de Compostela, 1995) e para a exposición *Construir desde el interior*, unha selección da obra de 35 arquitectas españolas (Madrid, 2000). Tamén é autora de varias intervencións no patrimonio, como a actuación en Combarro (1984, centrada nos hórreos), a restauración da igrexa de Sabucedo e a súa contorna (1998, xunto a Inmaculada Garcés Navarro), ou a rehabilitación da súa propia vivenda en Pontevedra, que conserva unha fachada de 1683 fronte á basílica de Santa María. Xunto a Amparo Casares Gallego proxectou en 2005 un centro de día para enfermos de alzhéimer na Coruña.

Casa do concello de Forcarei.
Foi profesora da Escola Técnica Superior de Arquitectura da Coruña durante máis de vinte anos e conseguiu ser en 1995 a primeira Catedrática de Proxectos Arquitectónicos dentro da Universidade española cun traballo sobre *Espazo e Xénero*. Como colaboradora non permanente, asiste a empresa Consultora Galega SL.

Sensibilizada co feminismo, participa en foros sobre Espazo e Xénero. Entre 1993 e 1994 codirixiu o curso *Urbanismo y Mujer: Nuevas visiones sobre el espacio público y privado*. No VI Congreso Iberoamericano de Ciencia, Tecnología y Género (Zaragoza, 2006) participou na Mesa Redonda sobre "Experiencias y genealogías para las científicas de hoy".

Obras
-----

* Casa para o párroco de Marín (1968).
* Vivendas para xitanos na Caeira (1971-1973, en colaboración con César Portela)
* Casa Consistorial de Pontecesures (1975)
* Escola de Formación Pesqueira na Illa de Arousa (1990)
* Restauración da igrexa de Sabucedo (A Estrada) e a súa contorna (1998, en colaboración con Inmaculada Garcés Navarro)

### Relatorios en Congresos

* 2006. VI Congreso Iberoamericano de Ciencia, Tecnología y Género, Zaragoza: *Otras arquitecturas, otros cuerpos*. En Actas Libro Final pp. 63–66
* 2010. I Congreso sobre Alzheimer y Arquitectura *"La Arquitectura de los Recuerdos". Consejos prácticos para la construcción o ampliación de un centro de Alzheimer.*

Notas
-----

1. ↑  Casares Gallego, A. (2004): *Artistas galegos. Arquitectos*, páx. 78-85. Nova Galicia Edicións. ISBN 978-84-962-9369-4
2. ↑  "Pascuala Campos de Michelena: Una arquitectura emocional", artigo de Cristina García-Rosales en *La mujer construye*, 9 de marzo de 2010 *(en castelán)*.
3. ↑  2C: construcción de la ciudad *n.º 8, 1977.*
4. ↑  Quixal, J. (2015): Pascuala Campos de Michelena, no blog *Un día/una arquitecta* *(en castelán)*.
5. ↑  COAG Arquivado 28 de decembro de 2009 en Wayback Machine. *Obradoiro*, COAG, 2000, Santiago de Compostela, nº28, pp. 55-57. ISSN: 0211-6065.
6. ↑  Carreiro Otero, M. (2011): "As mulleres arquitectas de Galicia: o seu papel na profesión e no ensino da profesión (o exercicio da arquitectura en Galicia desde unha perspectiva de xénero)". Universidade da Coruña.
7. ↑  Quen somos? na web de Consultora Galega SL.
8. ↑  «Los grandes proyectos, no digo buenos, los hacen hombres», entrevista a Pascuala Campos de B. R. Sotelino en *La Voz de Galicia*, 31 de outubro de 2008.
9. ↑  VI Congreso Iberoamericano de Ciencia, Tecnología y género Arquivado 27 de marzo de 2010 en Wayback Machine. *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pascuala Campos de Michelena Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.

### Ligazóns externas

* B. R. Sotelino «Los grandes proyectos, no digo buenos, los hacen hombres» 1/11/2008 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9056537
* WorldCat
* VIAF: 172859200
* ULAN: 500273963

 |