Mary Shelley creou na súa novela *O doutor Frankenstein* (1818) unha das obras clave do romanticismo.
**Inglaterra** é, xunto con Alemaña, o berce do Romanticismo. Cunha forte tradición prerromántica, a literatura inglesa da primeira metade do século XIX caracterízase polos seus grandes poetas, o desenvolvemento da novela histórica e o inicio da novela gótica ou de terror.

Precursores
-----------

*O anxo caído*, de William Blake.
No século XVIII varios literatos anticipan o romanticismo. James Thomson mostra na súa lírica a paisaxe como reflexo das emocións do poeta. Edward Young escribe *As noites*, un poema que introduce o típico ambiente nocturno e terrorífico característico de moitas das obras románticas. Thomas Gray, no seu *Elexía escrita nun cemiterio de aldea* localiza nun camposanto o asunto desta poesía que tanto influirá na ambientación desta literatura. Con todo, a gran figura que anuncia o estilo foi William Blake, pintor e poeta dun simbolismo moi persoal e creador de imaxes oníricas de resonancias bíblicas que preludian as inquietudes de románticos posteriores. As súas visións afástanse do neoclasicismo imperante no seu tempo e a súa experimentación formal na rima e o ritmo poéticos está na liña da orixinalidade creadora buscada por todos os autores deste movemento. *Cancións da inocencia* e *Cancións da experiencia* reflicten non só os ideais do home, senón a desilusión provocada pola evolución da Revolución francesa. Denuncia nestes poemarios o egoísmo humano, o prexudicial das institucións sociais e a indiferenza do mundo ante o sufrimento do individuo.

Con todo, o inicio do romanticismo inglés pode datarse en 1798, ano da publicación anónima de *Baladas líricas, con outros poucos poemas*, en realidade escrito por William Wordsworth e Samuel Taylor Coleridge. Nel utilizábase por primeira vez unha linguaxe común para a expresión poética e dábase conta da beleza da natureza como evasión do mundo burgués e industrializado. Esta obra considérase o arranque da literatura romántica anglosaxoa.

A nova poesía do Romanticismo
-----------------------------

Os escritores ingleses de principios do XIX manifestan a rebeldía propia do Romanticismo de dúas maneiras.

* A través do rexeitamento da sociedade burguesa e industrializada, para evadirse na paisaxe rural, o pasado histórico ou países exóticos.
* A través dunha nova linguaxe literaria baseado no sentimento e o irracional, a subxectividade e a liberdade do artista fronte a toda regra.

O romanticismo inglés arrinca en 1798 coas *Baladas líricas*, compostas por dous autores: William Wordsworth (1770-1850) e Samuel Coleridge (1772-1834). O **prólogo** desta obra está considerado como o manifesto do Romanticismo inglés. As súas poesías, de linguaxe sinxela, reflicten o misterio e a emoción da natureza. Ademais desta obra conxunta, Wordsworth é autor de *O preludio*, e Coleridge de *A balada do vello mariñeiro*.


|  |  |
| --- | --- |
| Wordsworth. | Coleridge. |

Tres grandes poetas
-------------------

**O Romanticismo inglés** alcanza o seu máximo esplendor con **Lord Byron**, **Shelley** e **Keats**. Os tres coroaron con prematuras mortes, lonxe de Inglaterra, as súas atormentadas e errantes vidas, exemplos tamén de existencias románticas.

* **Lord Byron** (1788-1824) logrou unha enorme fama no seu tempo, en parte pola súa escandalosa existencia, en parte polas súas extensas obras. As súas primeiras composicións poéticas son plenamente románticas como *As peregrinacións de Childe Harold*, que narra as viaxes do melancólico protagonista polo sur de Europa, ou *O corsario*, lenda en verso con heroe individualista e rebelde.

A súa obra mestra é o extenso e incompleto *Don Juan*, sobre o famoso sedutor. Byron tamén escribiu obras de texto: a traxedia *Manfredo* e os dramas *Mariño Faliero* e *Os dous Foscari*.
* **Percy Bysshe Shelley** (1792-1822), amigo e compañeiro de viaxes de Lord Byron, abandonou a súa esposa e a súa patria para percorrer Europa e morreu afogado nun naufraxio. Na súa obra plasmou un gran idealismo, matizado por unha profunda melancolía. Escribiu extensas obras entre dramáticas e poéticas, como *Prometeo liberado*, na que expresa a súa fe na humanidade, ou *A raíña Mab*. Os seus poemas líricos, máis breves, como a *Oda ao vento ao Oeste*, destacan polo seu musicalidade e abundantes metáforas. Tamén compuxo unha elexía *Adonais*, inspirada pola morte de Keats.
* **John Keats** (1795-1821) escribiu *longos* poemas narrativos, como *Endymion*, unha homenaxe á cultura grega, pero a súa fama débese aos seus poemas *breves*, recollidos nos libros *Odas*, *Sonetos* e *Lamia e outros poemas*. Neles destaca a procura e a expresión da beleza, e a creación de atmosferas suxestivas mediante ricas imaxes. Keats reflexiona sobre a condición humana, o tempo e a arte, dando renda solta aos seus sentimentos.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Lord Byron. | Shelley. | John Keats. |

A novela
--------

### Novela gótica

Considérase que *O castelo de Otranto* (*The Castle of Otranto*), escrita por Horace Walpole en 1764, inaugura o xénero da novela gótica ou de terror. A esta obra seguiron outras, como *Os misterios de Udolfo* de Ann Radcliffe (1794), *As aventuras de Caleb Williams* de William Godwin (Londres, 1794) e, sobre todo *O Monxe* de Matthew Lewis (1796), unha das máis transgresoras do seu xénero. Nesta liña crea Mary Shelley *O doutor Frankenstein* (1818), que dá inicio ao xénero de ciencia ficción.

### Novela histórica

Walter Scott.
**A narrativa histórica** é un dos xéneros románticos preferidos, pola atracción cara a tempos pasados e o desexo de evasión.

**Walter Scott** (1771-1832) é o seu creador. As súas novelas, ambientadas na Idade Media principalmente, teñen un ton rebelde e nacionalista. Tiveron grande éxito e foron imitadas en toda Europa. Os seus personaxes e heroes non están idealizados, senón que son presentados con realismo en episodios e situacións da vida diaria.

Das numerosas novelas que escribiu destacan *Ivanhoe* e *Quintin Durward*, cuxos protagonistas, moi do gusto romántico, loitan contra a tiranía ou a opresión.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Romanticismo