**Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet**, escrito ás veces como **Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet**, nado en novembro de 1723 en Salon-de-Provence, localidade da antiga rexión francesa da Provenza, e finado o 6 de maio de 1778 en París, foi un botánico, farmacéutico e explorador francés.

Foi un dos primeiros exploradores botánicos de Suramérica, e un dos primeiros científicos que estudou a etnobotánica da Rexión Neotropical.

Traxectoria
-----------

Fusée-Aublet pasou a primeira parte da súa vida adulta estudando Historia Natural e Química. Un dos seus mentores foi Bernard de Jussieu, que máis tarde o axudou a identificar e describir as coleccións que serviron de base para as súas *Histoires des Plantes*.

Sendo moi novo, embarcou en Toulon para ir a Granada a estudar co boticario Antonio Sánchez López. Quedou alí un ano e despois regresou a Salon e máis tarde a Montpellier para seguir cursos con Fitzgerald e François Boissier de Sauvages. Logo foi a Lión, onde coñeceu a Bernard de Jussieu; máis tarde volveu a España onde estivo ao servizo dos hospitais dos exércitos do infante don Filipe (fillo de Carlos III). Este traballo deixáballe pouco tempo para herborizar, e marchou a París a tomar clases de química con Guillaume-François Rouelle e de botánica no Xardín do Rei.[]

Despois de considerar a posibilidade de ir a Prusia, a Compañía Francesa das Indias Orientais, a proposta do ministro de Mariña, decidiu envialo a illa Mauricio (naquela época chamada *Ille de France*) coa misión establecer alí un laboratorio que producise medicamentos para a colonia e crear un xardín botánico de "plantas útiles". Deixou París en 1752 e chegou o mesmo ano á illa, e estableceu alí unha farmacia e un xardín botánico; traballou alí como boticario para a Compañía Francesa das Indias Orientais e permaneceu alí nove anos. Na súa *Histoire des plantes* inclúe un informe da súa estadía en Mauricio no que dá unha lista das plantas que observou nesa illa.

Durante o cumprimento da súa misión, Fusée-Aublet demostrou ser un bo administrador. Amigo de Jean-Jacques Rousseau, Fusée-Aublet denunciou a condición dos escravos negros o que lle ocasionou facer moitos inimigos na illa. Tamén entrou en conflito con Pierre Poivre: ao regresar dunha misión secreta para a Compañía das Indias, Poivre trouxo plantas e sementes de noz moscada e cravo que Fusée-Aublet describiu como falsas ("supostas árbores de noz moscada") e identificounas como *Calophyllum acutiputamen* (especie da familia das mirtáceas noces da palmeira *Areca catechu*.

Poivre confiou as súas plantas en máis ou menos bo estado a varios habitantes, plantas que non sobreviviron, e acusou enganosamente a Fusée-Aublet de ser o responsábel,[] por mor duns celos ou unha traizón relacionada cunha "misión secreta que recibira dos inimigos do [seu] proxecto". Poivre escribiu cartas e memorias, en particular ao Consello Superior da illa, para responsabilizar a Fusée-Aublet do fracaso das súas misións.

Despois de pasar moitas dificultades en Mauricio, Aublet regresou a Francia en 1762 e, finalmente, aceptou un posto de boticario na Güiana francesa que lle ofreceu o rei de Francia. Partiu para o seu novo posto o 30 de maio de 1762 e chegou á illa de Caiena o 23 de agosto. Durante os dous anos que pasou na Güiana Francesa dedicou todos os momentos libres que tiña a observar e recoller plantas («*Tous les momens que me laissoient mes devoirs étoient consacrés à la recherche des plantes, et à les décrire avec tout le soin possible sur le lieu mème*,...»), reunindo un inmenso herbario que lle permitiu publicar a súa *Historia das plantas da Güiana Francesa*, adornada con ao redor de 400 gravados. A saúde de Aublet comezou a declinar cara ao final da súa estadía na Güiana Francesa, e partiu cara a Haití en 1764 por invitación do Conde d'Estaing. Alí supervisou a construción dunha serie de edificios que enumerou na súa *Histoire*. Porén, a mala saúde que sufriu durante os últimos meses da súa estadía na Güiana Francesa seguiu en Haití e obrigouno a regresar a París en 1765, onde continuou tendo problemas de saúde. A pesar do seu mal estado físico puido escribir a súa *Histoire des Plantes*, libro que serviu de punto de partida para o estudo da flora da Güiana Francesa. No mesmo ano publicouse *Plantae Surinamensis* por Linneo (1775) que, xunto coa *Histoire*, é unha referencia que a maioría dos botánicos estudosos das plantas neotropicais precisan consultar nalgún momento nas súas carreiras. Ademais, a *Histoire* inclúe ensaios sobre plantas economicamente importantes, como *Manihot esculenta* e a cana de azucre, e sobre a xente da colonia. Aublet, segundo Plotkin *et al*. foi probabelmente o "pai fundador" da etnobotánica no Neotrópico.

Obras principais
----------------

* Fusée Aublet, J. B. C. (1775): *Histoire des plantes de la Guiane françoise, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur différens objets intéressans, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoise, & une notice des plantes de l' Isle-de-France. Tome 1*. pp. I–XXIX, 30–32, 1–621. Pierre-François Didot jeune, Londres / París. (Ver en liña).
* Fusée Aublet, J. B. C. (1775): *Histoire des plantes de la Guiane françoise, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur différens objets intéressans, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoise, & une notice des plantes de l' Isle-de-France. Tome 2*. pp. 622–976, tabl. 1–52, misc. 1–160. Pierre-François Didot jeune, Londres / París. (Ver en liña).
* Fusée Aublet, J. B. C. (1775): *Histoire des plantes de la Guiane françoise, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur différens objets intéressans, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoise, & une notice des plantes de l' Isle-de-France. Tome 3*. Tt. 1–193. Pierre-François Didot jeune, Londres / París. (Ver en liña).
* Fusée Aublet, J. B. C. (1775): *Histoire des plantes de la Guiane françoise, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur différens objets intéressans, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoise, & une notice des plantes de l' Isle-de-France. Tome 4*. Tt. 194–392. Pierre-François Didot jeune, Londres / París. (Ver en liña).

Honores
-------

### Epónimos

Os xéneros de plantas, *Aubletia* Gaertn. e *Aubletella* Pierre, foron nomeados na súa honra.

Varias especies foron nomeadas na súa honra, entre elas

* (Rhamnaceae) *Paliurus aubletia* Roem. & Schult.
* (Verbenaceae) *Verbena aubletia* (L.) Jacq.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Aubl.** emprégase para recoñecer a Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet como autoridade na descrición en taxonomía en botánica.

Notas
-----

1. ↑  Cedric Dover (1956): "Aublet: The First Secular Abolitionist". *Phylon* (1940-1956), Vol. 17, nº 3, pp. 291-292.
2. 1 2 3 4  Mori, Scott A.: "Jean Baptiste Christophe Fusée Aublet (1720-1778)". New York Botanic Garden.
3. ↑  Jean Baptiste Christian Fusée-Aublet (1775): *HISTOIRE DES PLANTES DE LA GUIANE FRANÇOISE, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur les différents objets intéreſſants, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoiſe, & une Notice des plantes de l'Iſle de France. volume I*. Londres e París: P.-F. Didot jeune, Librairie de la Faculté de Médecine, quai des Augustins.
4. ↑  Jean Baptiste Christian Fusée-Aublet (1775): *HISTOIRE DES PLANTES DE LA GUIANE FRANÇOISE, rangées suivant la méthode sexuelle, avec plusieurs mémoires sur les différents objets intéreſſants, relatifs à la culture & au commerce de la Guiane françoiſe, & une Notice des plantes de l'Iſle de France. volume II*. Londres e París: P.-F. Didot jeune, Librairie de la Faculté de Médecine, quai des Augustins.
5. ↑  Citado por Allain Yves-Marie (2004). "La guerre des épices". En: *L’Herbier du monde. Cinq siècles d’aventures et de passions botaniques au Muséum national d’histoire naturelle* (Morat P. Amonin G.-G. e Jolinon J.-C. dir.), Muséum national d’histoire naturelle de Paris (Paris) et Les Arènes/L’iconoclaste (Paris): 54-61.
6. ↑  Lucile Allorge & Olivier, Ikor (2003): *La fabuleuse odyssée des plantes*. Ed. Jean-Claude Lattès. ISBN 978-2-7096-2327-8, pp. 384-386.
7. ↑  Morel, Jean Paul (marzo de 2011). "Plaidoyer en faveur de Fusée-Aublet - Retour sur une diffamation." (PDF). Consultado o 15 de abril de 2021.
8. ↑  Aubl. – Jean Baptiste Christophore Fusée Aublet (1720-1778) no IPNI.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Jean Baptiste Christophore Fusée-Aublet*** |

### Bibliografía

* Plotkin, M. J.; B. M. Boom & M. Allison (1991): "The ethnobotany of Aublet's Histoire des Plantes de la Guiane Françoise (1775)". *Monogr. Syst. Bot Missouri Bot. Gard*. **35**: 1-108.
* VV. AA. (2002): *Marseille. 2600 ans de découvertes scientifiques Coffret 3 volumes : Volume 1, La tradition scinetifique à Marseille et en Provence. Volume 2, Vers la ... Volume 3, Découvreurs et découvertes*. Aix-en-Provence: Presses de L'Université de Provence. ISBN 978-2-8539-9516-0.
* VV. AA. (1982): *Les botanistes à Marseille et en Provence du XVIe au XIXe siècle*. Marseille. ISBN 978-2-9039-3800-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q721482
* WorldCat
* VIAF: 50008866
* BNF: 107048832
* Botanist: Aubl.
* CERL: cnp01090509
* FAST: 164399
* GND: 117668702
* ISNI: 0000 0000 2913 2462
* LCCN: n86000631
* NTA: 285492144
* OL: OL2510869A
* openMLOL: 311645
* SUDOC: 077124898

 |