Estadi Olímpic de Montjuïc, agora Estadi Olímpic Lluís Companys
Os **XXV Xogos Olímpicos** foron realizados en Barcelona, Cataluña, terra natal do presidente do Comité Olímpico Internacional, Juan Antonio Samaranch, entre o 25 de xullo e o 9 de agosto de 1992 coa participación de todos os países filiados ao COI, 169 estados, por primeira vez dende os Xogos de Múnic en 1972.

Dende os Xogos anteriores, en 1988, o mundo testemuñou importantes mudanzas políticas. O Apartheid foi abolido en Suráfrica, o que permitiu o retorno deste país aos Xogos, despois de 32 anos de ausencia. Coa caída do Muro de Berlín en 1989, Alemaña volveu a participar como un só estado, así como Iemen. A URSS foi dividida en quince países independentes após o colapso do comunismo que participaron baixo unha soa bandeira, a CEI, Comunidade dos Estados Independentes. As repúblicas bálticas de Estonia, Letonia e Lituania, so dominio soviético dende a segunda guerra mundial, participaron baixo a súa propia bandeira como nacións independentes, a primeira vez dende 1936.

O desmembramento de Iugoslavia levou a Croacia, Bosnia e Hercegovina e Eslovenia a participaren cos seus propios equipos nacionais. A Iugoslavia remanescente non foi aceptada nos Xogos, por causa da súa agresión militar aos pobos veciños, mais atletas iugoslavos participaron individualmente, baixo bandeira olímpica.

A cerimonia de apertura dos Xogos, feita polo Rei Xoán Carlos I, contou coa entrada da delegación española levando á cabeza o propio Príncipe de Asturias, herdeiro do trono español, Filipe de Borbón, integrante do equipo español de Vela, 32 anos após a participación de súa nai, a Raíña Sofía, grega de nacemento, no equipo de Vela de Grecia nos Xogos de Roma en 1960. A pira olímpica, nun efecto visual espectacular, foi acesa por unha frecha en fogo disparada polo arqueiro parapléxico Antonio Rebollo.

Cidades candidatas
------------------

| XXV Xogos Olímpicos de 1992 |
| --- |
| 91º Sesión do Comité Olímpico Internacional17 de outubro de 1986, Lausana (Suíza) |
| Cidade | País | Votación |
| **Barcelona** | España | **España** | 29 | 37 | 47 |
| París | Francia | Francia | 19 | 20 | 23 |
| Belgrado | Iugoslavia  | Iugoslavia | 13 | 11 | 5 |
| Brisbane | Australia | Australia | 11 | 9 | 10 |
| Birmingham |  | Reino Unido | 8 | 8 | — |
| Ámsterdan | Países Baixos | Países Baixos | 5 | — | — |

Modalidades disputadas
----------------------

Participantes.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Atletismo
* Bádminton
* Béisbol
* Baloncesto
* Boxeo
* Piragüismo
* Ciclismo
* Esgrima
* Fútbol
* Ximnasia
* Halterofilia
* Balonmán
* Hípica
* Hóquei sobre herba
 |  | * Judo
* Loita
* Natación sincronizada
* Natación
* Péntatlon moderno
* Wáter-polo
* Remo
* Saltos de trampolín
* Tenis
* Tenis de mesa
* Tiro
* Tiro con arco
* Vela
* Voleibol
 |

Desenvolvemento
---------------

### Cerimonia de inauguración

A cerimonia inaugural, no Estadio Olímpico de Montjuïc, tivo lugar o día 25 de xullo de 1992 e contou coa presenza dos reis de España, Xoán Carlos I e Sofía. Durante a mesma representouse a escena mitolóxica de Hércules separando os continentes de Europa e África creando o mar Mediterráneo, así como o nacemento da cidade de Barcelona, nun espectáculo de La Fura dels Baus creados para a ocasión, chamado *Mediterrani, mar Olìmpic*. As impoñentes voces da soprano Montserrat Caballé (que gravara unha canción para o evento xunto co entón xa falecido Freddie Mercury), da mezzo Teresa Berganza e das sopranos Victoria de los Ángeles e Ana Vila. Tamén formaron parte do espectáculo a impoñente Sarah Brightman, Amigos para siempre, o tenor José Carreras ademais dos tenores Plácido Domingo, Jaume Aragall, Alfredo Kraus e o barítono Joan Pons. Cun repique de tambores un porteiro, o atleta Antonio Rebollo, lanzou desde o campo do estadio unha frecha en cuxa punta relucía o lume olímpico que, ao alcanzar a súa meta, acendeu o pebetero Olímpico. Calcúlase que uns 2.000 millóns de persoas en todo o mundo seguiron por televisión a cerimonia de apertura dos Xogos.

Máis tarde, o alcalde de Barcelona Pasqual Maragall pronunciou no seu discurso varias frases a favor da paz na antiga Iugoslavia. O alcalde iniciou o seu discurso nomeando a Olimpíada Popular de 1936, que se abortou a consecuencia da Guerra Civil. Todo o discurso foi narrado en catro linguas oficiais dos Xogos Olímpicos. Na cerimonia podíanse ler a tradución escenográfica da mellor pintura española e particularmente catalá. Por exemplo varias imaxes de arquitectura de Gaudí e cadros de Dalí, de Miró e de Goya. Para finalizar esta breve información sobre a inauguración, pódese dicir que a cerimonia de apertura foi un magnífico acto, moi elegante, o cal estaba cheo de cores puras e aromas populares.

### Calendario

| Programa dos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992 |
| --- |
| Mes | xullo | agosto |
| Día | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | Días | Finais |
| Cerimonias | A |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | C |
|  | Atletismo |  |  |  |  |  |  | 2 | 4 | 4 | 6 |  | 5 | 6 | 6 | 9 | 1 | 9 | 43 |
|  | Bádminton |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 |  |  |  |  |  | 8 | 4 |
|  | Baloncesto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  | 13 | 2 |
|  | Balonmán |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 |  | 11 | 2 |
|  | Béisbol |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  |  |  |  | 9 | 1 |
|  | Boxeo |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 | 6 | 14 | 12 |
|  | Ciclismo |  | 2 | 1 |  | 1 |  | 5 |  | 1 |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 10 |
|  | Esgrima |  |  |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 |  | 1 | 1 | 1 | 1 |  |  | 9 | 8 |
|  | Fútbol |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  | 11 | 1 |
|  | Halterofilia |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |  |  |  |  |  | 10 | 10 |
|  | Hípica |  |  |  |  |  | 2 |  |  |  | 1 | 1 | 1 |  |  |  | 1 | 10 | 6 |
|  | Hóckey sobre herba |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  | 13 | 2 |
|  | Judo |  |  | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 14 |
|  | Loita |  |  |  | 3 | 3 | 4 |  |  |  |  |  | 3 | 3 | 4 |  |  | 10 | 20 |
|  | Natación |  | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 6 | 6 |  |  |  |  |  |  |  |  | 6 | 31 |
|  | Natación sincronizada |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  | 5 | 2 |
|  | Péntatlon moderno |  |  |  |  | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 4 | 2 |
|  | Piragüismo |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 |  |  |  |  | 6 | 6 |  | 8 | 16 |
|  | Remo |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 7 |  |  |  |  |  |  |  | 7 | 14 |
|  | Saltos |  |  | 1 |  | 1 |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  |  |  |  | 8 | 4 |
|  | Tenis |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 |  | 12 | 4 |
|  | Tenis de mesa |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 1 |  |  |  | 10 | 4 |
|  | Tiro con arco |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 2 |  |  |  |  |  | 5 | 4 |
|  | Tiro olímpico |  | 2 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 2 | 1 |  |  |  |  |  |  |  | 8 | 13 |
|  | Vela |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 | 7 | 1 |  |  |  |  |  | 9 | 10 |
|  | Voleibol |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 |  | 1 | 13 | 2 |
|  | Wáter-polo |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 | 7 | 1 |
|  | Ximnasia |  |  |  | 1 | 1 | 1 | 1 | 4 | 6 |  |  |  |  |  | 1 |  | 11 | 15 |
| Finais | 0 | 9 | 12 | 14 | 17 | 19 | 19 | 23 | 27 | 19 | 12 | 12 | 12 | 23 | 23 | 10 |  | 257 |
| Día | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | Días | Finais |
| Mes | xullo | agosto |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|        | Cerimonias |        | Xornada de competición |        | Xornada con final |    4    | Número de finais |

### Cadro de medallas

|  |  |
| --- | --- |
| Cadro de Medallas |  |
| Posición | País |   Gold   |   Silver   |   Bronze   | Total |
| 1 |  Equipo Unificado | 45 | 38 | 29 | 112 |
| 2 |  EUA | 37 | 34 | 37 | 108 |
| 3 |  Alemaña | 33 | 11 | 28 | 82 |
| 4 |  China | 16 | 22 | 16 | 54 |
| 5 |  Cuba | 14 | 6 | 11 | 31 |
| 6 |  España | 13 | 7 | 2 | 22 |
| 7 |  Corea do Sur | 12 | 5 | 12 | 29 |
| 8 |  Hungría | 11 | 12 | 7 | 30 |
| 9 |  Francia | 8 | 5 | 16 | 29 |
| 10 |  Australia | 7 | 9 | 11 | 27 |

### Cerimonia de clausura

Na cerimonia de clausura, celebrada o 9 de agosto no Estadio Olímpico, o entón presidente do Comité Olímpico Internacional (COI), Juan Antonio Samaranch, declarou que os de Barcelona foran os mellores Xogos Olímpicos da Historia. A afirmación foi corroborada por todos os medios de comunicación internacionais e atletas de todos os países, que tiveron en conta a modélica organización, a ausencia de incidentes, a masiva participación de cidadáns voluntarios, a comodidade e beleza das instalacións e, sobre todo, o grande apoio popular dos cidadáns barceloneses, que recibiron os xogos cun entusiasmo que propiciou que a cidade vivise un grande ambiente festivo durante todo o evento.

Unha vez apagada a chama olímpica, no medio dunha choiva de fogos artificiais, Cobi, a mascota española, desapareceu ceo arriba, navegando polo aire nun barco de papel.

Tras un espectáculo piroartístico, realizouse unha presentación musical na cal participaron Los Amaya, Peret e Los Manolos.

Efecto dos Xogos
----------------

Os Xogos de Barcelona convertéronse de feito na carta de presentación internacional da España democrática. O país transmitiu unha imaxe de dinamismo e modernidade que foi decisiva á hora de romper vellos estereotipos e de presentar a España como un país europeo avanzado ante a sociedade internacional. As celebracións durante o mesmo ano do quinto centenario do Descubrimento de América, a Exposición Universal de Sevilla e a capitalidade europea da cultura de Madrid completaron o ano do período democrático con maior resonancia internacional de España que, paradoxalmente, vivía sumida nunha grave crise política que se agudizaría a partir de 1993. Cos Xogos Olímpicos aumentou significativamente o turismo, o cal supuxo un aumento de ingresos.

### Melloras na cidade de Barcelona

Infraestruturas deportivas na montaña de Montjuic: Estadio Olímpico e Palau Sant Jordi
Para as olimpíadas da cidade de Barcelona tivéronse que realizar numerosos cambios para que fose elixida. Moitos deses cambios contribuíron á mellora da cidade de Barcelona en todos os aspectos como, por exemplo, as infraestruturas ou as prazas hostaleiras. Eses cambios e melloras foron: 

* A mellora e adecuación das infraestruturas do aeroporto de Barcelona, tamén coñecido como aeroporto do Prat. Mellorouse a terminal B e creáronse as terminais A e C.
* A Vila Olímpica situouse nun sector da cidade moi degradado, o que provocou a restauración de devandita zona.
* Modernizáronse partes da cidade para satisfacer as necesidades do Comité Olímpico.
* Creáronse novos hoteis e reformáronse algúns dos que xa existían.
* Construíronse novas e modernas instalacións deportivas, como o Palau Sant Jordi e o Porto Olímpico.
* A cidade de Barcelona abriuse ao mar.

### Imaxe e identidade corporativa

Os xogos de Barcelona tamén significaron unha renovación no que se referiu ao tratamento da imaxe e a identidade corporativa. Así se puido comprobar na edición de carteis, nas emisións de moedas conmemorativas e selos que realizou a FNMT en Madrid e tamén na Colección de 16 Medallas oficiais conmemorativas dos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992 que se realizou en Barcelona.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do Comité Olímpico EspañolArquivado 26 de setembro de 2006 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Páxina do especial do Décimo aniversario de Barcelona´92 *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Xogos Olímpicos |
| --- |
| 
* Comité Olímpico Internacional
* Lista de países por código do COI

 |
| Xogos Olímpicos de verán | 
* Atenas 1896
* París 1900
* St. Louis 1904
* 19061
* Londres 1908
* Estocolmo 1912
* 19162
* Antuerpen 1920
* París 1924
* Ámsterdam 1928
* Os Ánxeles 1932
* Berlín 1936
* 19403
* 19443
* Londres 1948
* Helsinqui 1952
* Melbourne 1956
* Roma 1960
* Toquio 1964
* Cidade de México 1968
* Múnic 1972
* Montreal 1976
* Moscova 1980
* Os Ánxeles 1984
* Seúl 1988
* Barcelona 1992
* Atlanta 1996
* Sydney 2000
* Atenas 2004
* Pequín 2008
* Londres 2012
* Río de Xaneiro 2016
* Toquio 20204
* *París 2024*
* *Os Ánxeles 2028*
* *Brisbane 2032*

 |  |
| Xogos Olímpicos de inverno | 
* Chamonix 1924
* St. Moritz 1928
* Lake Placid 1932
* Garmisch-Partenkirchen 1936
* *1940* 3
* *1944* 3
* St. Moritz 1948
* Oslo 1952
* Cortina d'Ampezzo 1956
* Squaw Valley 1960
* Innsbruck 1964
* Grenoble 1968
* Sapporo 1972
* Innsbruck 1976
* Lake Placid 1980
* Saraievo 1984
* Calgary 1988
* Albertville 1992
* Lillehammer 1994
* Nagano 1998
* Salt Lake City 2002
* Turín 2006
* Vancouver 2010
* Sochi 2014
* Pyeongchang 2018
* Pequín 2022
* *Milán-Cortina 2026*

 |
| 1 Non recoñecidos polo COI   2 Cancelados debido á I guerra mundial   3 Cancelados debido á II guerra mundial   4  Adiados a 2021 pola pandemia de COVID-19 |

* Portal:Xogos Olímpicos
* Portal:Barcelona
* Portal:España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8488
* WorldCat
* VIAF: 136721489
* EBID: ID
* GEC: 0034695
* GND: 2121564-9
* LCCN: n88056955
* NKC: kn20060721009

 |