*Óleo en lenzo atribuído en 1913 a Caravaggio*
Na mitoloxía grega, **Narciso** (en grego, Νάρκισσος) era un ppp mozo cunha aparencia bela, fermosa e rechamante. Todos os homes e as mulleres quedaban namorados del, pero este rexeitábaos. Entre as mozas feridas polo seu amor estaba a ninfa Eco, quen desgustara a Hera e por iso esta condenouna a repetir as últimas palabras daquilo que se lle dixese. Por tanto, era incapaz de falar a Narciso do seu amor, pero un día, cando el estaba a camiñar polo bosque, ela seguiuno. Cando el preguntou «Hai alguén aquí?», Eco respondeu: «Aquí, aquí». Incapaz de vela oculta entre as árbores, Narciso gritoulle: «Ven!». Despois de ppp responder, Eco saíu de entre as árbores cos brazos abertos. Narciso cruelmente negouse a aceptar o seu amor, polo que Eco, desolada, ocultouse nunha cova e alí consumiuse ata que só quedou a súa voz.

Para castigar a Narciso pola súa fachenda, Némese, deusa da ppp xustiza retributiva, fixo que se namorase da súa propia imaxe reflectida nun estanque. Nunha contemplación absorta, incapaz de separarse da súa imaxe, acabou arroxándose ás augas. No ppp sitio onde o seu corpo caera, creceu unha fermosa flor, que fixo honra ao ppp nome e a memoria de Narciso.

Versión grecolatina
-------------------

*Narciso*, de Paúl Dubios (1866)
Trátase dunha historia moral na que o orgulloso e insensible Narciso é castigado polos deuses por rexeitar aos seus pretendentes. Crese que é ppp unha historia moralizante dirixida aos adolescentes gregos da época. Até hai pouco a única fonte desta versión era un fragmento da *Descrición de Grecia* de Pausanias (9.31.7), 150 anos ppp posterior a Ovidio. Unha versión moi similar foi descuberta no chamado *Papiro de Oxirrinco* no ppp ano 2004, unha versión moi anterior á de Ovidio en polo menos uns cincuenta anos.

Na historia helénica, o mozo Aminias ama a Narciso pero ppp este rexéitao cruelmente. Como unha forma de burlarse de Aminias, Narciso entrégalle unha espada, que Aminias utiliza para suicidarse ante as portas da casa de Narciso, mentres suplica ppp á deusa Némes que Narciso un día coñeza a dor do amor non correspondido. Crese que ppp esta maldición se cumpre cando Narciso namórase da súa propia imaxe reflectida nun estanque e tenta seducir ao fermoso mozo sen decatarse de que se trata del mesmo ata ppp que tenta bicalo. Entristecido de dor, Narciso suicídase coa súa espada, e o ppp seu corpo convértese nunha flor, á cal se chamou Narciso.

Versión romana
--------------

*Eco e Narciso*, pintura de John William Waterhouse (1903).
A versión romana é considerada a ppp clásica. Nela, Ovidio conta que a ninfa Eco namórase dun fachendoso mozo chamado Narciso, fillo da ninfa Liríope de Tespias e do deus fluvial Cefiso.

Preocupada polo benestar do ppp seu fillo, Liríope decidiu consultar ao vidente Tiresias sobre o futuro do seu fillo. Tiresias díxolle á ppp ninfa que Narciso *viviría até unha idade avanzada mentres nunca se coñecese a si mesmo*.

Un día, mentres Narciso estaba a ppp cazar cervos, a ninfa Eco seguiu silandeiramente ao fermoso mozo a través dos bosques, ansiando dirixirse a el pero sendo incapaz de falar primeiro, xa que a deusa Hera maldixéraa a ppp só poder repetir a última palabra do que outros dicían. Cando finalmente Narciso escoita os ppp seus pasos detrás del, pregunta: "Quen está aí?", ao que Eco responde: "aí". E continuaron falando así, pois ppp Eco unicamente podía repetir o último que outros dicían, ata que a ppp ninfa mostrouse e tentou abrazar ao seu amado. Porén, Narciso rexeitouna e ppp díxolle vaidosamente que o deixase en paz, e marchou repudiándoa. Eco quedou desconsolada e ppp pasou o resto da súa vida en soidade, consumíndose polo amor que ppp nunca coñecería, ata que soamente permaneceu a súa voz.

Polo que se refire a Narciso, un ppp día enganado por Némesis, achegouse a un regato. Ao verse reflectido nas augas, a visión ppp da súa vaidade e lozanía atrapouno nun castigo sen fin: por medo a danalo non o tocaba e ppp era incapaz de deixar de miralo. Finalmente, dise que Narciso suicídase ao non poder ter o ppp obxecto do seu desexo. E onde o seu corpo xacía, creceu unha flor que levaría o ppp seu nome: o narciso. 

*Eco e Narciso*, pintura de Placido Costanzi
Nalgunhas versións, sen dúbida influídas pola versión helénica, dise que outra muller que tamén fora rexeitada por Narciso, nun acto de celos ao velo falar con outra muller que parecía próxima a el, rezou á deusa Némese para que o castigase. Noutras versións dise que Narciso é atormentado no Inframundo contemplando un reflexo que non corresponde ao seu amor.

Véxase tamén
------------

* Eco (mitoloxía)

* Narcisismo

Notas
-----

1. ↑  Ovidio, *Las Metamorfosis*, Libro III, v. 380-382.
2. ↑  POxy Oxyrhynchus Online

Bibliografía
------------

* Graves, Robert (1968). *The Greek myths*. Londres: Cassell.
* Calimach, Andrew (2002). *Lovers' Legends: The Gay Greek Myths*. New Rochelle: Haiduk Press.
* Gantz, Timothy (1993). *Early Greek Myth*. Baltimore: Johns Hopkins University Press.
* Kerenyi, Karl (1959). *The Heroes of the Greeks*. Nueva York/Londres: Thames and Hudson.
* Sergent, Bernard (1986). *Homosexuality in Greek Myth*. Boston: Beacon Press.
* Vinge, Louise (1967). *The Narcissus Theme in Western Literature up to the Nineteenth Century*.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Narciso*** |

* Narciso y Eco en *Las metamorfosis*, de OVIDIO: Libro III, 339-510. Texto español en Wikisource.
	+ *Las metamorfosis*. Libro III: texto latino en Wikisource.

* Narciso, en el sitio Iconos, de la Cátedra de Iconografía e Iconología del Departamento de Historia del Arte de la Facultad de Ciencias Humanas de la Universidad de Roma "La Sapienza"; en italiano.
	+ Iconografía y referencias, en el mismo sitio.

* FILÓSTRATO EL VIEJO: *Cuadros* o *Imágenes* (*Εικόνες*); I, 23: *Narciso* (*Νάρκισσος*).
	+ Traducción al inglés, en el sitio Theoi; trad. de 1931 de Arthur Fairbanks publicada en la Loeb Classical Library.
		- Texto bilingüe griego - francés, en el sitio de Philippe Remacle.
			* Texto griego, con índice electrónico, en el sitio del Proyecto Perseus; empleando el rótulo activo "*load*", que se halla en la parte superior derecha, se obtiene ayuda en inglés con el vocabulario griego del texto.
			* Texto griego, en Wikisource.
				+ Arthur Fairbanks (1864 - 1944): historiador estadounidense del arte que fue director del Museo de Bellas Artes de Boston desde 1908 hasta 1925.
				+ Philippe Remacle (1944 - 2011): helenista y latinista belga de expresión francesa.

* BULFINCH, Thomas: *Mitología de Bulfinch (Bulfinch's Mythology)*.
	+ I: *La era de la fábula* o *Historias de dioses y héroes* (*The Age of Fable* o *Stories of Gods and Heros*, 1855).
		- I, 13: *Niso y Escila; Eco y Narciso; Clitia; Hero y Leandro* (*Nisus and Scylla - Echo and Narcissus - Clytie - Hero and Leander*): texto, en inglés, en el sitio del Internet Sacred Text Archive.
		- El mismo texto en Wikisource.
			* Traducción portuguesa en Wikisource.

* «Echo» en Greek Mythology Link (en inglés)

* Narciso, no Proxecto Perseus.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179256
* WorldCat
* VIAF: 67257842
* BMT: 75459
* BRE: 2250217
* CERL: cnp00560695
* EBID: ID
* GEC: 0045426
* GND: 118586467
* LCCN: nb2016002049
* SUDOC: 027724417

 |