**Bigato** coa cabeza de Marte no anverso e a Vitoria conducindo a biga no reverso
**Bigato** (en latín: *bigatus*) é a denominación dun tipo específico de denario, moeda de prata da Antiga Roma, caracterizado por levar nos seus reversos unha biga ou carruaxe tirada por dous cabalos e conducida por unha divindade romana.

A tipoloxía dunha moeda de prata caracterizada pola imaxe dunha carruaxe pon o bigato en relación tipolóxica co cuadrigato, emitido tamén en tempos da República, que toma o seu nome pola presenza dunha cuadriga nos seus reversos.

Historia
--------

Debuxo do reverso dun **bigato**
Os bigatos comezaron a cuñarse na primeira década do século II a. C. como unha alternativa ao vitoriato, e algúns investigadores numismáticos consideran que non circulou máis alá do 190 a. C. Estas emisións foron tan numerosas que, nalgunhas fontes de época imperial, este termo chegou a utilizarse para designar, en xeral, a todos os denarios republicanos.

Os primeiros bigatos levaban unha representación da deusa Luna na súa carruaxe de dous cabalos, e mantivéronse en uso en paralelo aos cuadrigatos ata 170 a. C. cando os denarios foron temporalmente suprimidos. Unha segunda serie de bigatos representaba a Vitoria na súa biga, probabelmente para conmemorar o dominio de Roma logo da batalla de Pidna, en Tesalónica. Tácito e Plutarco mencionan unha estatua de Vitoria nunha biga.

**Bigato** *serratus* con Diana no anverso e a Vitoria guiando a biga no reverso
O establecemento da data de cuñaxe dos primeiros bigatos é complicado por mor do uso impreciso da palabra *bigatus* (e o plurar *bigati*) por historiadores e literatos latinos como Tito Livio, quen ao escribir acerca dos acontecementos de 216 a. C. (antes de que se coñeza que estas moedas existisen), utiliza a palabra para se referir xenericamente ás moedas de prata expoliadas na Gallia Cisalpina e en Hispania. O termo *bigati* era utilizado adoito nos estudos desta época no sentido de *denarii*, e non referíndose ao tipo específico.

Na súa obra etnográfica *Germania*, Tácito (56 a. C. - 117 a. C.) sinala que, malia que a maioría dos pobos xermánicos dependesen aínda nese tempo do troco, os que se asentaban ao longo das fronteiras do Imperio mantiñan relacións comerciais e utilizaban a moeda, aínda que só confiaban no valor das "antigas e ben coñecidas" como os *bigati* e os *serrati* (como se denominaba aos denarios con bordos dentados):

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| (...) Pecuniam probant veterem et diu notam, serratos bigatosque (...) | "|

Notas
-----

1. ↑  Alfaro Asins, C. et al. "Bigato". En *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
2. ↑  Alfaro Asins (2009). "Cuadrigato".
3. ↑  Rodewald, C. *Money in the Age of Tiberius.* Manchester University Press, 1976. Páxina 142. ISBN 978-0719006166
4. ↑  Crawford, M. H. (1974). Páxinas 720-721.
5. ↑  Tácito, *Historias* 1.86.
6. ↑  Plutarco, *A vida de Otón,* 4.
7. ↑  Livio, 23.15.5
8. ↑  Crawford, M. H. (1974). Páxina 630.
9. ↑  Rodewald (1976). Páxina 142.
10. ↑  Rodewald (1976). Páxinas 31, 100 (nota 217) e 142-143.
11. ↑  Tácito, *Germania*, 5.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bigato*** |

### Outros artigos

* Moeda da Antiga Roma

### Bibliografía

* Crawford, M. H. *Roman Republican Coinage.* Cambridge University Press, 1974. ISBN 9780521074926
* Greg Deane, J. *A History of the Roman denarius: The bigatus denarius and the commercialisation of the Roman economy, to the time of the Social War*. 2017. ISBN 978-1973163060