| Sendeiriña |
| --- |
| Sendeiriñas (*Marasmius oreades*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| División: | Basidiomycota |
| Clase: | Agaricomycetes |
| Orde: | Agaricales |
| Familia: | Marasmiaceae |
| Xénero: | *Marasmius* |
| Especie: | ***M. oreades*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Marasmius oreades'**(Bolton) Fr (1836) |

A **sendeiriña** ***Marasmius oreades*** é un fungo basidiomiceto da orde Agaricales. O seu cogomelo, é comestíbel e apreciado, e moi frecuente en Galiza e na Península Ibérica en xeral.

Distribución e hábitat
----------------------

*Marasmius oreades* medra por toda América do Norte e en Europa, en primavera, verán e outono, aínda que é posíbel atopalas todo o ano en climas temperados. Froitifican en xuño tras a choivas en grandes cantidades polos prados e pasteiros, nos berís dos camiños, en zonas herbosas incluso en dunas de zonas costeiras.

Medra formando os curros das meigas (circunferencias case perfectas), ou ben en ringleiras nos prados e pasteiros.

Descrición
----------

Chapeu de 2 a 6 ou 7 cm, ao comezo en forma de campá, despois convexo e finalmente estendido, conservando no centro un umbo obtuso. É higrófano, e segundo o grao de hidratación a cor varía dende a crema escura cando o cogomelo está hidratado até un ton abrancazado enxugado. Marxe habitualmente estriada. As lamelas de cor abrancazada ou crema, espazadas entre si, ceibas ou algo escotadas, grosas. Pé central, cilíndrico e bastante longo, de cor abrancazada ou da mesma cor ca o chapeu, de consistencia elástica, o que fai que aplicándolle unha torsión sexa quen de tornr ao seu estado primixenio sen crebar. A carne é escasa, abrancazada, cun recendo agradábel característico e sabor suave. As esporas son transparentes.

Confusións
----------

Pode confundirse con *Marasmius collinus* Singer, que se cre que pode ser tóxico e que medra nos mesmos locais. Este ten o pé oco e feble, que creba de xeito doado, e a carne bota un fedor desagradábel, coma o allo. Máis perigosa é a confusión, sobre todo cando están parcialmente secas, con cogomelos tóxicos dos xéneros *Inocybe*, *Citocybe* e *Lepiota*, que tamén poden medrar nos pasteiros.

Valor culinario
---------------

50 chapeus de sendeiriña enxugados.
Esta especie é un bo comestíbel, de sabor fino e delicado, sempre e cando apañemos soamente os chapeus e desbotemos o pé. Pode confundirse con *Marasmius collinus*, dado que o seu tamaño e cor son semellantes, medran na mesma época e no mesmo hábitat, mais este último ten as lamelas moito máis apertadas, cheiro desagradábel, e se aplicasemos a torsión o pé crebaría.

Malia non ser carnoso é moi apreciado este cogomelo na culinaria, sendo dos fungos máis procurados.

Para a súa conservación sepárase o pé do chapeu, unindo varios chapeus cun fío e pónddo a secar. Cando estea deshidratado gárdase para o seu consumo posterior. Os pés desbótanse, aínda quen hai que os enxuga e esmaga, utilizándoos coma condimento para os guisados de carne ou peixe.

O sabor doce deste cogomelo débese á presenza de trehalosa, un tipo de azucre que permite que o cogomelo reviva ao contacto coa auga, logo de ser deshidratado, ademais de posibilitar a reprodución celular e a creación de esporas para volver a se reproducir.

Úsase no "fricandó", típico guisado catalán de vitela con cogomelos. Tamén se emprega en tortilla ou revoltos.

Refráns
-------

* *Volta e media o pé, si non rompe, sendeiriña é*. (polo feito de que o pé é moi elástico e se pode retorcer fortemerte e non creba nin no primeiro xiro.)
* *As sendeiriñas son pequeniñas pero enchen o cesto axiña*.
* *Sendeiriña trouleira, brinca se lle tocas no alto da perneira*. (O mellor xeito de apañar os *Masarmius oreades* é cortando o pé con tesoiras, aínda que facendo presión coa unlla entre pé e o chapeu saltan cunha simple presión.

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar galego en *Guía da alimentación* Santiago de Compostela, Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades, 1995; *Vocabulario forestal*, 2012, VV. AA. Universidade de Santiago de Compostela / Deputación de Lugo; "Botánica" en *Vocabulario de ciencias naturais* Santiago de Compostela, Xunta, 1991
2. ↑  "*Marasmius oreades*". *Index Fungorum* (en inglés). CAB International, CBS e Landcare Research New Zealand Limited.
3. ↑  "*Marasmius oreades*". *Catalogue of Life (2010 Annual Checklist)* (en inglés). ITIS. Consultado o 14 de maio de 2010.
4. ↑  Na Web de Galicia Encantada -

*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sendeiriña*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Sendeiriña*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752492
* EBID: ID
* GEC: 0087519
* LCCN: sh88022190
* MAG: 2779154595

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 137161
* BioLib: 60344
* Dyntaxa: 4995
* EOL: 1029355
* EPPO: MARAOR
* Fungorum: 174712
* GBIF: 2537250
* iNaturalist: 118240
* IRMNG: 11024950
* MycoBank: 174712
* NBN: NHMSYS0001488915
* NCBI: 181124
* Soortenregister: 124154
* TAXREF: 31038

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 56MWB782XI

 |