**Luis Vélez de Guevara,** nado **Luis Vélez de Santander**, o 1 de agosto de 1579 e finado o 10 de novembro de 1644, foi un dramaturgo e novelista español. Naceu en Écija e era de orixe xudía conversa. Despois de graduarse na Universidade de Osuna en 1596, entrou na casa de Rodrigo de Castro, cardeal arcebispo de Sevilla, e celebrou o casamento de Filipe III nun poema asinado como Vélez de Santander, nome que seguiu usando algúns anos despois.

Parece ser que foi soldado en Italia e en Alxer, regresando a España en 1602 cando entrou ao servizo do conde de Saldaña, e dedicouse á dramaturxia. Morreu en Madrid o 10 de novembro de 1644. 

O seu fillo Juan Crisóstomo Vélez de Guevara tamén foi dramaturgo no *Siglo de Oro* (século de ouro), con obras máis inclinadas á comedia; porén algunhas do fillo foron erroneamente atribuídas ao pai.

A maioría de datos biográficos sobre o autor foron recompilados nun principio polo escritor e historiador da Veiga Emilio Cotarelo  e máis recentemente polo hispanista C. George Peale .

Obra
----

Vélez de Guevara foi autor de máis de catrocentas obras de teatro, entre elas *Reinar despues de morir*, *La Luna de la Sierra* e *El Diablo está en Cantillana*. A obra *Más pesa el rey que la sangre*, está baseada no episodio da chamada *Reconquista* no que o fidalgo Alonso Pérez de Guzmán permite que o seu fillo sexa sacrificado, en lugar de render a súa posesión de Tarifa. Porén, Vélez de Guevara é máis coñecido como o autor de *El diablo cojuelo* (1641).

*El diablo cojuelo*, homenaxes e cultura popular
------------------------------------------------

Esta obra é unha novela fantástica que inspirou a Alain-René Lesage a idea de *Le Diable boiteux* (practicamente unha tradución adaptada, de 1707), e no Brasil o xornal humorístico *Diabo Coxo* fundado por Angelo Agostini e Luiz Gama durante o Segundo Reinado.

A trama presenta a un estudante canalla que se esconde na mansarda dun astrólogo e libera un demo dunha botella. Como recoñecemento o demo móstralle os pisos de Madrid e os trucos, miserias e picardías dos seus habitantes. Un tema semellante foi aparece en *Los anteojos de mejor vista* (1620–1625) de Rodrigo Fernández de Ribera. Charles Dickens refírese a *El Diablo cojuelo* en *The Old Curiosity Shop*, no capítulo trinta e tres.

Ten rúas co seu nome en varias cidades como Málaga ou Madrid (desde 1904).

| Capa e obras relacionadas |
| --- |
|  |

Notas
-----

1. ↑  Antonio Dominiguez Ortiz, "Los judeoconversos en España y América." Madrid, 1971.
2. ↑  "Biografía de Luis Vélez de Guevara (1579-1644) - Luis Vélez de Guevara". *Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes* (en castelán). Consultado o 2022-01-27.
3. ↑  "Vélez de Guevara. Documentos" (PDF). *Anagnorisis*.
4. ↑  "Calle de Luis Vélez de Guevara - Callejero de Madrid - Callejero.net". *madrid.callejero.net* (en castelán). Consultado o 2022-01-27.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Luis Vélez de Guevara Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Este artigo incorpora texto dunha publicación agora no dominio público: Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Guevara, Luis Velez de". *Encyclopædia Britannica*. Vol. 12 (11th ed.). Cambridge University Press.

### Ligazóns externas

* Obras de Luis Vélez de Guevara no Proxecto Gutenberg
* Obras de Luis Vélez de Guevara na Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1305828
* WorldCat
* VIAF: 56619774
* Auñamendi: 141934
* BAV: ADV10209477
* BIBSYS: 90347438
* BLBNB: 000390762
* BNA: 000024153
* BNE: XX1077529
* BNF: 12003540s
* BRE: 1904503
* BVMC: 103
* CANTIC: a10946482
* CERL: cnp00399749
* CiNii: DA03644123
* DBE: luis-velez-de-guevara
* DeutscheBio: 118767917
* EBID: ID
* FAST: 37514
* GEC: 0069862
* GND: 118767917
* Gutenberg: 4381
* ICCU: CFIV082804
* ISNI: 0000 0001 1571 1620
* LCCN: n79065279
* LibriVox: 1653
* NKC: osd2014835189
* NLA: 35711976
* NTA: 070152802
* OL: OL65936A
* openMLOL: 171911
* PTBNP: 40591
* SELIBR: 100519
* SNAC: w60c65m1
* SUDOC: 02814211X

 |