recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Moondogs Blues Party** é un grupo musical galego de blues, folk americano, soul e psicodelia. Formouse na Coruña en 2006 e disolveuse en 2016.

Traxectoria
-----------

A banda foi creada polo músico coruñés Javier Prado, partindo da gravación do disco *O Cadelo Lunático* que el mesmo autoeditou durante o ano 2006 cunha licenza Creative Commons e que sairía a luz no ano 2007 coa netlabel galega A Regueifa.

No ano 2007 o disco *O Cadelo Lunático* gaña o premio TALENTOS 2007 do xornal ELPAÍS ao mellor disco non p`rofesional do ano. Durante o 2008 o grupo embárcase na súa "Xira Lunática 2008" que lle leva a presentar o disco por toda Galicia e Portugal. Mentres *O Cadelo Lunático* segue o seu camiño e vai directamente a Cannes a participar no MIDEM 2008, chegando tamén ao Canadá a través da distribuidora Kerf Music. Ademais ese mesmo ano o produtor norteamericano Kris Kaczor pídelles o tema *Walking night in Mississippi* para un DVD documental do Instituto de Historia de América sobre a escravitude.

En 2008 tamén clasifícase para ás semifinais do International Songwriting Competition en Nashville entre máis de 15.000 artistas de todo o mundo e contando con Tom Waits e John Mayall no xurado.

No ano 2011 gravan *Thirty Roads* en Abrigueiro Estudios xunto ao produtor Arturo Vaquero e Jahel Piñeiro, disco que sairá co selo discográfico vasco Gaztelupeko Hotsak.

No ano 2013 volven a gravar neste caso o EP *Through the darkness of the forest*, nos Litium Estudios con Rafa Darrosa.

Compoñentes do grupo
--------------------

* Javier Prado - cantante e guitarra
* Javi Campello - cantante e guitarra
* Iria Novo - baixo
* Mateo Naval - trombón
* Marcos Maoxu - teclado
* Kevin Traba - batería
* Javier "Pera" - batería e percusión
* Alicia Valle - frauta traveseira
* Adrián Lage - trompeta e fliscorno
* Fernando Raño - trombón
* Ismael Nongrato - baixo

Discografía
-----------

* *O Cadelo Lunático*, (2006, Autoeditado)
* *Thirty Roads*, (2011, Gaztelupeko Hotsak)
* *Through the darkness of the forest*, (2013, Gaztelupeko Hotsak)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Moondogs Blues Party Arquivado 09 de febreiro de 2013 en Wayback Machine.
* Blog oficial de Moondogs Blues Party
* Os discos da banda en Bandcamp
* Canle de Vimeo da banda
* O grupo en MySpace

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393579
* WorldCat
* VIAF: 212367361

 |
María Elena Walsh.
**María Elena Walsh**, nada en Ramos Mejía, Buenos Aires o 1 de febreiro de 1930 e finada en Buenos Aires o 10 de xaneiro de 2011, foi unha poetisa, escritora e cantautora arxentina.

Traxectoria
-----------

Especialmente famosa polas súas obras infantís, entre as que destacan o personaxe/canción *Manuelita la tortuga* e os libros *Tutú Marambá*, *El reino del revés* e *Dailan Kifki*, foi tamén autora de difundidas cancións populares para adultos, entre elas *Como la cigarra*, *Serenata para la tierra de uno* e *El valle y el volcán*. Outras cancións da súa autoría que integran o cancioneiro popular arxentino son *La vaca estudiosa*, *Canción de Titina*, *El Reino del Revés*, *La pájara Pinta*, *La canción de la vacuna* (El brujito de Gulubú), *La reina Batata*, *El twist del Mono Liso*, *Canción para tomar el té*, *En el país de Nomeacuerdo*, *La familia Polillal*, *Los ejecutivos*, *Zamba para Pepe*, *Canción de cuna para un gobernante*, *Oración a la justicia*, *Dame la mano y vamos ya* etc. Entre os seus álbums destacados están *Canciones para mirar* (1963) e *Juguemos en el mundo* (1968).

A coñecida película de animación *Manuelita* (1999), dirixida por Manuel García Ferré para o público infantil, inspírase no seu famoso personaxe e reúne as súas cancións.

Entre 1951 e 1963 formou o dúo Leda y María xunto a Leda Valladares e entre 1985-1989 foi designada polo presidente Raúl Alfonsín para integrar o Consejo para la Consolidación de la Democracia. Entre os artistas que difundiron o cancioneiro de María Elena Walsh destacan o Cuarteto Zupay, Luis Aguile, Mercedes Sosa, Jairo, Rosa León e Joan Manuel Serrat.

Publicou máis de 20 discos e escribiu mas de 50 libros na súa carreira.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188848
* WorldCat
* VIAF: 79093736
* BIBSYS: 97035379
* BLBNB: 000515451
* BNA: 000024534
* BNE: XX1111916
* BNF: 12339087n
* CANTIC: a11236607
* CiNii: DA09812388
* Discogs: 1374021
* Europeana: ID
* FAST: 88867
* Genius: Maria-elena-walsh
* GND: 120383810
* IMDb: nm0909767
* ISNI: 0000 0000 8158 8969
* LCCN: n82036467
* MusicBrainz: ID
* NTA: 07284020X
* OL: OL3208981A
* SNAC: w6pw0mvn
* SUDOC: 032342969
* TMDb: 1306916
* WikiTree: Walsh-12050

 |
**María Currea**, nada en Bogotá o 28 de maio de 1890 e finada ibídem o 23 de maio de 1985, foi unha feminista, política, enfermeira e escritora colombiana cunha destacada participación na loita polos dereitos da muller no seu país que «marcou a existencia das mozas colombianas que se admiraban ante a súa rebeldía e a súa independencia».

Traxectoria
-----------

María Currea Manrique naceu no seo dunha familia acomodada, filla do xeneral Aníbal Currea Bonilla, heroe da batalla de Cuaspud (1864) e dono dunha estancia, e de Hersilia Manrique Ramírez. Casou con Ruperto Aya, tamén xeneral revolucionario na Guerra do Mil Días, quen a impulsou para que fixese realidade o seu máis grande soño: traballar en defensa dos dereitos da muller».

Por intermedio do seu marido entrevistouse co presidente Olaya Herrera en apoio da Lei 28 de 1932 outorgando os primeiros dereitos civís á muller. En 1937 viaxou aos Estados Unidos onde estudou no *Centro Henry Street* e se graduou como enfermeira no Presbyterian Hospital de Nova York. Alí estabeleceu contactos coa Comisión Interamericana de Mulleres, converténdose en representante de Colombia, entre os anos 1938 e 1948. Pasou logo a Francia onde obtivo o título de doutora en Filosofía e Letras da Universidade da Sorbona de París.

Quedou viúva en 1953. O goberno conservador promovía un acordo entre os dous partidos dominantes para promover o sufraxio feminino en Colombia. En decembro de 1953 foi novamente nomeada representante de Colombia ante a Comisión Interamericana de Mulleres e en 1954 fundou con Bertha Hernández, esposa do expresidente Mariano Ospina Pérez, a Organización Nacional Feminina e foi incluída polo goberno do xeneral Gustavo Rojas Pinilla na comisión para apoiar a causa do sufraxio feminino na Asemblea Constituínte. Integraban a comisión as conservadoras Josefina Valencia de Hubach e Teresa Santamaría de González (suplente) e as liberais Esmeralda Arboleda de Uribe e María Currea de Aya (suplente).

Apenas aprobada a lei, María Currea mostrouse partidaria da creación dun partido feminino deixando de lado os partidos tradicionais. Nesa posición coincidiría con Ofelia Uribe de Acosta e a Unión Feminina de Colombia, pero non sería apoiada polos movementos feministas conservadores, incluíndo a Bertha Hernández, e socialistas.

Xunto ás súas compañeiras de loita e á súa filla Beatriz Aya de Cárdenas, María Currea percorreu o país impulsando ás colombianas a obter a cédula de cidadanía, o que permitiu finalmente votar por primeira vez no plebiscito de decembro de 1957 a 1 835 255 mulleres.

En 1959 foi elixida concelleiro de Bogotá, primeira muller en alcanzar ese cargo.

Notas
-----

1. ↑  María Currea de Aya Arquivado 12 de setembro de 2011 en Wayback Machine.en.
2. ↑  Responsable de la destrucción de Arbeláez (Cundinamarca) o 29 de xaneiro de 1902.
3. ↑  Bertha Hernández de Ospina presidió la nueva organización y María Currea de Aya fue su vicepresidente.
4. ↑  *Los derechos de la mujer*, *El Tiempo*, Bogotá, 29 de agosto de 1954.

* Portal:Feminismo
* Portal:Colombia
**Manuel Montero Galvache**, nado en San Fernando en 1903 e finado en Córdoba o 15 de xaneiro de 1983, foi un militar español.

Traxectoria
-----------

Nado nunha familia de militares e gardas civís. Garda civil, logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na represión contra a guerrilla en Andalucía e Estremadura, polo que foi ascendido a capitán en 1946. Ascendido a comandante, foi nomeado xefe do Sector Interprovincial da Garda Civil de Lalín dedicado á persecución e eliminación da guerrilla antifranquista en 1948. Recibiu a felicitación pública dos concellos de Lalín e Silleda e o de Vila de Cruces solicitou para el a Cruz de Beneficencia en 1950. En xuño dese ano estaba programada e anunciada unha homenaxe pública que non chegou a materializarse. Permaneceu no posto ata 1952. Xa tenente coronel, foi destinado á xefatura da comandancia de Áraba, e en 1957 pasou a mandar a de Ciudad Real.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Igrexas, Manuel (6/12/2021). "¡Viva la unidad antifranquista!". Guerrilleiros na comarca do Deza *Nós Diario*.
**Monumentos romanos e románicos de Arles** (francés: *Arles, monuments romains et romans*)  é unha zona que contén unha colección de monumentos no centro da cidade de Arles, Francia, que está catalogada como Patrimonio da Humanidade da UNESCO desde 1981 .

A breve descrición oficial deste sitio como Patrimonio da Humanidade é: 

> 
> Arles é un bo exemplo da adaptación dunha cidade antiga á civilización medieval europea. Ten algúns impresionantes monumentos romanos, dos que os primeiros (a area, o teatro romano e o cryptoporticus) (galerías subterráneas) datan do século I a.C. Durante o século IV Arles experimentou unha segunda época dourada, como testemuñan os baños de Constantino e a necrópole de Alyscamps. Nos séculos XI e XII, Arles volveuse a converter nunha das cidades máis atractivas do Mediterráneo. Dentro das murallas da cidade, Saint-Trophime, co seu claustro, é un dos principais monumentos románicos de Provenza. 
> 
> 

A área protexida abarca 65 ha. Os seguintes edificios atópanse dentro desta área: 

* Anfiteatro de Arles
* Teatro romano
* Cryptoporticus e  foro romano
* As  termas de Constantino
* Murallas do campamento romano
* Os Alyscamps
* Igrexa de San Trófimo e o seu claustro
* Exedra romana (patio do Museo de Arles)

Notas
-----

1. ↑   Cambios nos nomes das propiedades
2. ↑   Arles, monumentos románicos e románicos: varios lugares

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Monumentos romanos e románicos de Arles Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**María Chenlo** nada en Valga,[*cando?*] na provincia de Pontevedra, é unha cantante e actriz galega.

Biografía
---------

Con 13 anos actúa por primeira vez no Casino de Padrón. Máis tarde recibirá clases na Academia de Música *Charleston*. Seguiu a formarse na Academia *Rosalino* de Valga.
Chega a cantar na Orquestra Ruada. Anos máis tarde percorreu co seu actual marido a xeografía galega co *dúo Stereo*. Compaxina a súa actividade nos escenarios co traballo de mecánica.[]

Está casada con Jesús Rodríguez, relacionado tamén co mundo da música, co que ten un fillo chamado Michael. No ano 2007 participou na primeira edición do programa da TVG *Son de estrelas* como representante da Comarca de Caldas e obtén o segundo posto despois de recibir grande apoio do público durante todo o concurso, especialmente na fase final. En 2012-2013 concursa como *impostora*, no programa da mesma cadea de televisión, *O clan dos impostores*.

Co tema *Si no vuelves más* representou a Galicia no Festival Gayvisión 2011.[]
O **monólogo narrado** é a representación do pensamento íntimo dun personaxe en terceira persoa mediante o estilo indirecto libre.

Exemplos
--------

* De *Non hai misericordia* (1990), de Xelís de Toro:

*Mirou o seu maletín onde gardaba copias dos contratos, parecía que botaba fume. Xa pola mañá coñeceu a parte dos da Constructora, moita gracia parecía que non lles facía ter un novo socio pero xa se acostumarían, non era para tanto teren un máis a repartir. Entrara pola porta grande, coma un señor. Os seus fillos serían os fillos do señor Lamas, e estudiarían nos mellores colexios, e formarían parte de clubs privados, e coñecerían rapazas de xente coma el, xente rica, e sairían deste barrio, e terían bos modais, e vestirían como é debido. A muller sería toda unha señora con roupas caras e entrarían os dous neste restaurante, pasen por aquí, e despois irían ó Rickies, un club privado onde non pode entrar calquera, onde só entran as persoas que consiguen carné, e só o conseguen os que teñen o que hai que ter para conseguilo, cartos e influencias*.

### Véxase tamén

* Modalidade narrativa
* Monólogo

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Martin (Marty) Wright**, chamado artisticamente **The Boogeyman**, nado o 15 de xullo de 1964, é un loitador profesional e actor estadounidense que actualmente traballa para a World Wrestling Entertainment loitando na súa marca ECW.

World Wrestling Entertainment
-----------------------------

### Tough Enough

Wright iniciouse na loita libre profesional tras entrar ó programa da World Wrestling Entertainment (WWE) Tough Enough. O 15 de outubro de 2004 asistiu a un evento que seleccionaría os oito finalistas entre 50 participantes. Wright superou o primeiro día de eliminacións, pero ao admitir que tiña 40 anos (5 anos por riba do límite para os participantes) e non 30 anos como dixera, foi eliminado da competición.

### Ohio Valley Wrestling

Tras o pasado en Tough Enough, os oficiais da WWE convidárono a que fora ó Ohio Valley Wrestling (OVW) para adestrar, onde estivo dende febreiro ata xuño de 2005. Fixo o seu debut na OVW o 25 de xuño de 2005.

Durante un dark match provocou a Seth Skyfire e a Robert Fury. Xunto a Robbie Dawber, Wright entrou no ring e derrotou os tres homes. Logo anunciou que era "The Boogeyman" antes de deixar o ring.

Estilo
------

É característica a súa entrada ó ring. A iluminación pasa a vermello e aparece un intenso fume na entrada. Entón entra Wright a catro patas, cun reloxo na boca e cun caxato que bota fume. Entón érguese, bate co reloxo na cabeza, estoupan uns petardos e diríxese ó ring cun estraño baile, como se tivese convulsións. Pasa por baixo das cordas, deixa o reloxo e o caxato na escada e xa dentro do ring expulsa escuma pola boca.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54218
* IMDb: nm0942630
* TMDb: 978043

 |
**Manuel Cao Turnes**, nado en Calzande (Vedra) o 4 de xuño de 1894 e finado en Buenos Aires o 23 de marzo de 1952, foi un empresario, político e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Chegou a Arxentina en 1907, onde chegou a ser titular e xerente de Establecimientos Ortopédicos Argentinos. En abril de 1913, xunto cun grupo de veciños de San Xián de Sales que residían na capital arxentina e que formaban parte da Sociedad de Residentes del Municipio de Vedra en Buenos Aires, fundou a Sociedad Unión y Progreso de San Julián de Sales. En decembro de 1915 foi elixido presidente da Sociedade para o período 1916-1917, pero uns meses máis tarde abandonou a presidencia para viaxar a Galicia.

Entre 1915 a 1920 colaborou na revista *Teo* de orientación esquerdista e agrarista, que chegou a dirixir. O 24 de setembro de 1921 comezou o congreso constituínte da Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales no que participaron doce sociedades, entre elas Unión y Progreso que dirixía Cao Turnes. Foi elixido dirixente da Federación e membro do comité de prensa de *El Despertar Gallego*. En 1921 casou con María Olimpia Corral, emigrante natural do concello de Rábade. Mantívose na dirección da Federación da que foi secretario xeral de 1924 a 1926 e de 1933 a 1935. En 1936 promoveu a creación dun comité pro fronte único de esquerdas en apoio á Frente Popular e despois propiciou a unión das dúas Federacións. Impulsou a agrupación A Terra no Centro Gallego de Bos Aires e pasou a actuar alí en 1938 deixando as súas tarefas na Federación.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Díaz, Hernán M. (2007). Fundación Sotelo Blanco-Biblos, ed. *Historia de la Federación de Sociedades Gallegas*. Bos Aires. ISBN 9507865748.

* Pérez Leira, Lois (2011). *Protagonistas de una historia colectiva II*. Vigo: Grupo de Comunicación de Galicia en el Mundo. pp. 69–76. ISBN 978-84-938464-4-2.

### Ligazóns externas

* Biografía
Lucas Ordóñez coa camiseta do HC Liceo en 2013.
**Lucas Ordóñez Villavicencio**, nado o 21 de setembro de 1988 en San Juan (Arxentina), é un xogador arxentino de hóckey a patíns que xoga na demarcación de dianteiro. Dende a tempada 2012-13 xoga no HC Liceo da Coruña.

Ao longo da súa carreira deportiva vestiu a camiseta de moitos equipos, tanto na Arxentina como en Europa: UVT, o Banco Hispano e o Estudiantil da liga arxentina; o Cerdanyola e o Tenerife na súa primeira etapa na OK Liga; o Follonica na liga italiana; e o Vic na súa segunda etapa na OK Liga antes de chegar ao equipo herculino.

É tamén un fixo na selección arxentina, coa que se proclamou campión da Copa América en 2008.

Palmarés
--------

### CDU Estudiantil

* **Campionato arxentino**

### AP Follonica

* **Copa de Italia**

### CP Vic

* **Supercopa de España** (2010)

### HC Liceo

* **1 Copa Continental:** 2012
* **1 Copa Intercontinental:** 2012
* **1 OK Liga:** 2013

### Selección arxentina

* **1 Copa América** (2008)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Lucas Ordóñez na páxina web do HC Liceo
**Manuel Carballal Pena**, nado en Cumeiro (Vila de Cruces) en 1898 e finado na Coruña o 15 de decembro de 1948, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Taberneiro en Vila de Cruces. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e trasladado á illa de San Simón. Xulgado e Pontevedra en consello de guerra o 9 de xaneiro de 1937 por auxilio á rebelión xunto con outros 18 republicanos de Carbia, foi condenado a cadea perpetua. Foi trasladado ao penal de San Cristóbal en Pamplona en maio de 1937. Sufriu expediente de incautación de bens en outubro de 1937. Participou na fuga do penal de Pamplona o 22 de maio de 1938 e foi capturado, reingresando ao día seguinte. Foille conmutada a pena a 3 anos o 12 de decembro de 1942 e volveu a Vila de Cruces. En 1948 foi novamente procesado e encarcerado, acusado de axudar á guerrilla antifranquista. Suicidouse na Prisión da Coruña o 15 de decembro de 1948.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 8-1-1937, p. 3.
2. ↑  *El Progreso*, 27-1-1937, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vítimas da represión franquista en Vila de Cruces
* 

* Manuel Carballal Pena na páxina web *Nomes e Voces*.

* Ficha en Los presos del penal de Ezcaba
Na novela ***Martutene***, Martine Julia viven no barrio homónimo de Donostia
***Martutene*** é unha novela en éuscaro de Ramon Saizarbitoria que foi publicada no ano 2012 que trata sobre as relacións de parella. Ademais a novela toca moitos outros temas, como o traballo do escritor, a medicina e a sanidade e o conflito do País Vasco, entre outros. Está ambientada en Donostia, vivindo Martín e outros personaxes no barrio de Martutene, o cal dá nome á obra. A novela *Montauk* de Max Frisch é a referencia principal da obra: o nome da rapaza estranxeira é Lynn, a personaxe principal do libro de Frisch.

A novela é o resultado de nove anos de traballo de Saizarbitoria, sendo publicada despois de *Kandinskyren tradizioa* (2003) e o traballo máis longo que escribiu. Segundo a crítica, está considerada a mellor novela da literatura éuscara dos últimos tempos.

Notas
-----

1. ↑  Gabilondo, Joseba. "Saizarbitoria y el ángel de la historia vasca" (PDF) (en éuscaro). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de setembro de 2019. Consultado o 17 de febreiro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Literatura éuscara

### Ligazóns externas

* Martutene, Ficha na web da editorial Erein, xunto coa crítica da prensa. *(en éuscaro)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12263179
* ISBN: 978-84-9746-742-1
* OL: OL31023390M

 |
**Marta Cid i Pañella**, nada en Amposta o 29 de xullo de 1960, é unha política catalá membro de Esquerra Republicana de Catalunya e deputada no Parlamento de Cataluña pola circunscrición de Tarragona. Foi Conselleira de Educación da Generalitat de Cataluña dende febreiro de 2004 até maio de 2006. Dende abril de 2007 é responsable da Secretaría de Acción Política da Federación do Ebro, Membro da Comisión Permanente de Esquerra, deputada no Parlamento de Cataluña e candidata á alcaldía de Amposta.

Traxectoria persoal
-------------------

Marta Cid é licenciada en Psicoloxía, diplomada en Maxisterio e posgraduada en Logopedia pola Universidade de Barcelona. Foi profesora de EXB entre 1982 e 1987 e psicóloga e logopeda da Escola de Educación Especial e Taller Ocupacional de Amposta (APASA) de 1987 a 2000. É coautora do libro *PHN: la raó d'Estat contra l'Ebre i la Terra*.

Marta Cid practicou o balonmán até o ano 1984 e foi fundadora do Club Handbol Amposta Atlètic. Foi membro fundador da Coordinadora Antitransvasaments (Coordinadora Antitrasvase) e colaboradora en diversas entidades e asociacións culturais de Amposta.

Notas
-----

1. 1 2  Una maestra al frente de Ensenyament El Mundo, 21 de febrero de 2004
2. ↑  Autores varios. *PHN: la raó d’Estat contra l’Ebre i la terra* Arola editors: 2003
3. ↑  La VII assemblea de la PDE convoca los antitransvasistas en Vinaròs Arquivado 06 de outubro de 2007 en Wayback Machine. L'Ebre Digital, 23 de febrero de 2004

* Portal:Cataluña
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4893335
* WorldCat
* VIAF: 75702915
* GEC: 0279247
* ISNI: 0000 0000 3693 173X
* LCCN: n2004017628

 |
**Narciso Pezzotti**, nado en Offanengo, Cremona, o 8 de xullo de 1942, é un exfutbolista e exadestrador de fútbol italiano.

Traxectoria
-----------

Como futbolista xogaba de dianteiro e militou en varios equipos, principalmente da Serie C, ata que a súa carreira se viu truncada por mor dunha grave lesión de xeonllo.

Despois de obter a licenza de adestrador comezou a traballar na canteira do Solbiatese, antes de coller en 1978 as rendas do Como, na Serie B, como substituto do galego Luis Suárez, cesado trala xornada 24. Con todo, non puido evitar o descenso do club. Posteriormente pasou polo Empoli e en 1982 comezou a traballar como segundo adestrador de destacados técnicos: ata 1984 traballou con Eugenio Bersellini no Torino e máis tarde foi segundo de Vujadin Boškov na Sampdoria e na Roma (aínda que durante a súa etapa co iugoslavo o adestrador oficial era Pezzotti, mentres que Boškov tiña o cargo de director técnico). Coa Sampdoria gañou a Recopa de Europa e a Serie A.

En 1994 comezou a súa colaboración con Marcello Lippi, co que traballou na Juventus, no Inter de Milán e na selección italiana, sendo o seu principal colaborador durante a conquista da Copa do Mundo de 2006. Traballou co técnico toscano tamén na China, primeiro no Guangzhou e logo na selección chinesa.

Palmarés
--------

### Como xogador

**Chieti**

* **Serie D (1):** 1966/67.

### Como adestrador

**Sampdoria**

* **Serie A (1):** 1990/91.
* **Recopa de Europa (1):** 1989/90.

Notas
-----

1. ↑  V.V. A.A. (1966). "Narciso Pezzotti". *Almanacco illustrato del Calcio* (en italiano) (Carcano edizioni): 180.
2. ↑  V.V. A.A. (1967). "Narciso Pezzotti". *Almanacco illustrato del Calcio* (en italiano) (Carcano edizioni): 198.
3. ↑  V.V. A.A. (1973). "Narciso Pezzotti". *Almanacco illustrato del Calcio* (en italiano) (Panini edizioni): 263.
4. ↑  Con Vujadin Boškov como director técnico.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en Transfermarkt *(en inglés)*.
* Datos do adestrador en Transfermarkt *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3870400
* Transfermarkt: 522951

 |
**Marta Robles**, nada en Madrid o 30 de xuño de 1963, é unha xornalista e escritora española.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias da Información, na póla de xornalismo pola Universidade Complutense de Madrid. Comezou a traballar, antes de rematar a carreira na revista Tiempo de hoy en 1987. En 1989, deu o salto ó mundo da radio, presentando o programa *Caliente y frío*, de Radio Intercontinental que compatibilizaría co seu traballo en televisión, onde comezou en 1988.

De aí pasa á Cadena SER, onde dirixe e presenta un espazo de madrugada titulado *De la noche a la mañana.* Na mesma cadea conduciría *El Serial* 1993, con Javier Capitán e Luis Figuerola-Ferreti e dirixiría e presentaría Si amanece nos vamos, entre 1993–1994 e *A vivir que son dos días* 1994-1996.

En 1998, entra en Onda Cero, onde dirixe e presenta o programa da tarde, *A toda radio*, até 2000.

En 2001, colabora co programa de Carlos Herrera, "Herrera en la Onda", en Onda Cero.

Entre setembro de 2008 e xuño de 2010 colabora no programa *Queremos hablar*, de Punto Radio, presentado por Ana García Lozano.

En 2011, colabora co programa "En casa de Herrero", en esRadio.

Dende marzo de 2013, dirixe e presenta 'Entre Comillas', un magacín dediado á creación en español (literatura, cine, música, etc.), para a Axencia EFE.

Obras
-----

* *El mundo en mis manos* (1991, con Pedro J. Ramírez; non ficción)
* *La dama del PSOE* (1992, con Almudena Bermejo; biografía de Carmen Romero)
* *Los elegidos de la fortuna* (1999; non ficción)
* *Las once caras de María Lisboa* (2001; ficción)
* *Parque Oceanográfico Universal de Valencia* (2003; non ficción)
* *Diario de una cuarentona embarazada* (2008; ficción)
* *Don Juan* (Colectivo) (2008; ficción)
* *Madrid me Marta* (2010; non ficción)
* *Luisa y los espejos* (2013, ficción)
* *Usted primero* (2015, non ficción)
* *Haz lo que temas*. (2016; non ficción)
* *A menos de cinco centímetros* (2017; ficción)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6002010
* WorldCat
* VIAF: 41039600
* BNE: XX1040022
* BNF: 16728472h
* IMDb: nm1418080
* ISNI: 0000 0000 6302 0894
* LCCN: n92091329
* LinkedIn: marta-robles-73873910
* NKC: jo20221144532
* SUDOC: 184925428

 |
**Manuel Francisco Cendón Caíña** é un político galego, exalcalde de Beariz.

Traxectoria
-----------

Foi nomeado recadador de cédulas de Beariz en 1941. Accedeu á alcaldía de Beariz tras as primeiras eleccións democráticas, encabezando a candidatura de Coalición Democrática. Nesa lexislatura acadou cinco concelleiros, fronte aos catro de UCD.

Foi xulgado en 1990 con Laureano Caride Romero e Cándido Cabanelas Barros acusados de falsificación de documento público, para facilitar a afiliación ao réxime xeral agrario da Seguridade Social de vecinos de Beariz.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Laureano Caride Romero** |  **Alcalde de Beariz** 1979 - 1983 | Sucesor:**Manuel Prado López** |

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 2-2-1941, p. 1.
2. ↑  "Dos ex-alcaldes de Beariz y el de Boborás ocupan hoy el banquillo de los acusados", *La Voz de Galicia*, Ourense, 22-5-1990, p. 28.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Beariz
**Lorena Luaces Barril**, nada en Ourense o 29 de febreiro de 1984, é unha atleta galega, especialista en probas de marcha.

Traxectoria
-----------

Comezou a practicar atletismo con 12 anos na escola deportiva A Ponte, en probas de cross, salto de vallas e combinadas, destacando en medio fondo e fondo. Logo de gañar a medalla de prata do Campionato de España en categoría cadete, decantouse pola marcha.

Entre 2002 e 2006 estivo no centro de alto rendemento de Sant Cugat, e entre 2006 e 2008 correu de novo coa escola deportiva A Ponte. Despois estivo un ano no CAR de Madrid. Desde 2009 compaxina a carreira deportiva coa súa vida laboral na subdirección xeral de grandes acontecementos deportivos internacionais do Consello Superior de Deportes.

O seu adestrador é José Antonio Quintana.

Ten o récord galego de 20 km marcha, con 1h 32'42", co que conseguiu a participación nos Campionatos Europeos de Barcelona 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web persoal Arquivado 03 de marzo de 2011 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392096
* IAAF: 184755

 |
**Manuel Malingre Parmantier**, nado en Souvret no concello valón de Courcelles o 21 de outubro de 1834 e finado en Ourense o 29 de febreiro de 1916 , foi un empresario, fundidor e político galego de orixe belga.

Traxectoria
-----------

En 1858 sábese que residía en Xixón casado cunha asturiana. Estableceuse en Ourense por volta de 1864 e fundou unha pequena fundición de ferro en Reza  que mantivo durante dous anos, ata que mudou a súa fundición á rúa de San Domingos, instalando tamén unha fábrica de tubos. Foi concelleiro en 1873. Antes de 1882 mudou os seus negocios para San Lázaro e en 1888 erixiu un muíño de fariña a vapor. En 1889 era de novo concelleiro. Retirouse do negocio en 1894 deixándoo en herdanza a dous dos seus fillos.

Notas
-----

1. ↑  Malingre Rodríguez, Ana (2011): "La Fundición Malingre de Ourense" *Porta da aira: revista de historia del arte orensano* n.º 13, pp. 225-261.
2. ↑  "La fundición Malingre marcó la historia de la ciudad durante 113 años, a través de varias generaciones". *Faro de Vigo*. 14 de abril de 2011.
**Lorenzo Arrazola García**, nado en Checa (provincia de Guadalajara) o 10 de agosto de 1797 e finado en Madrid o 23 de febreiro de 1873, foi un político, avogado, xuíz e catedrático español.

Traxectoria
-----------

De orixe humilde, cursou estudos de latín, francés, retórica e xeografía grazas á axuda dun tío seu, corrixidor da vila de Benavente. Seguiu os seus estudos de Filosofía e Teoloxía no Seminario de Valderas. A continuación loitou na guerra da independencia, en terras de Galicia. Tras rematar a guerra pasou a estudar Xurisprudencia na Universidade de Valladolid, na que se doutorou e obtivo unha cátedra, chegando a ser o seu reitor.

Presentouse as eleccións de 1835, con 38 anos, sendo elixido procurador e en 1837 foi tamén designado deputado a Cortes por Valladolid, deixando a un lado a avogacía e a ensinanza na universidade. Os seus principios ideolóxicos asentáronse, dende o primeiro momento no Partido Moderado.

Foi ministro de Estado e despois Presidente do Consello de Ministros, sendo retirado deste cargo poucos días despois de chegar ao posto. Tamén foi xuíz privativo da Canle de Castela (1835) e presidiu o Supremo Tribunal de Graza e Xustiza. Desde o 23 de decembro de 1848 foi senador vitalicio, ata 1868. En 1872 presentouse ao Senado pola provincia de Burgos, acadando a acta o 4 de maio deste ano.

Publicou a *Enciclopedia Española de Derecho y Administración*.

| Reinado de Isabel II de España |
| --- |
| *Segue a:* Manuel Pando Fernández de Pineda | **Lorenzo Arrazola**(1864-1864) | *Precede a:* Alejandro Mon y Pidal |
| Presidente do Goberno de España |

Notas
-----

1. ↑  Algunha fonte afirma que faleceu en maio deste mesmo ano.
2. ↑  (Ovilo 1858, p. 259)
3. ↑  (Ovilo 1858, p. 259)
4. ↑  Carpeta e relación de documentos da súa alta como senador
5. ↑  Ficha do Senado de Lorenzo Arrazola
6. ↑  Certificado de admisión no Senado en 1872

Outras referencias
------------------

### Bibliografía

* Ovilo Otero, Manuel (1858). *Escenas contemporáneas. Revista política, parlamentaria, biográfica, necrológica, científica y literaria, artística* (en castelán) **1**. Madrid: Establecimiento Tipográfico de D.A. Vicente.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1397935
* WorldCat
* VIAF: 305991333
* Auñamendi: 4782
* BNE: XX1509188
* CANTIC: a10602513
* DBE: lorenzo-arrazola-y-garcia
* OL: OL2317344A
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 8890
* Senadores de España (1834-1923): 226

 |
**Manuel María Marcó del Pont**, nado en Vigo en 1771 e finado en 1837, foi un militar galego, Brigadier Xeneral e Comandante dos Reais Exércitos, Cabaleiro da Orde de Alcántara, da Real e Militar Orde de San Hermenexildo, Escudo da Fidelidade e Medalla de Ouro da Batalla de Bailén.

Traxectoria
-----------

Fillo de Buenaventura Marcó del Pont, ingresou no exército en 1790, destacou durante a Guerra do Rosellón e Campañas da Cerdaña ao mando do Xeneral Ricardos e de Agustín de Láncaster en 1793-1794. Participou na campaña de Montella en 1795, e na Guerra de Portugal e funcións de Arronchel baixo o mando do Príncipe da Paz. No ataque de Villanueva la Reyna o 16 de xuño de 1808, na batalla de Bailén baixo o mando do Xeneral Castaños o 19 de xuño de 1808. Na retirada de Logroño, na de Nalda, en Cuenca en decembro de 1808. Na acción de Vélez o 13 de xaneiro de 1809. Na retirada de Serra Morena a Badaxoz en xaneiro e febreiro de 1810. No socorro da praza de Olivenza en xaneiro de 1811. Na saída da praza de Badaxoz aos muíños fronte ao exército inimigo en cuxa acción conseguiu entrar na praza a fariña que había neles, a pesar de estar en poder do inimigo, a últimos de febreiro do mesmo ano. En todo o sitio de Badaxoz ao mando do duque de Castroterreño ata a súa rendición cando caeu prisioneiro e foi conducido a Francia onde permaneceu fiel ata a paz en que regresou a España. Téndose purificado en Madrid e na mesma praza do tempo que durou o goberno constitucional, o 21 de xaneiro de 1825.

### Carlismo

A partir de 1830 faise partidario de Carlos María Isidro, que o nomea xeneral.

### Matrimonio

Casa en 1830 con María Teresa de Iturralde e de Guilisasti, de orixe nobre e filla de coñecidos comerciantes de San Sebastián e familiares do Santo Oficio.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pirala Criado, Antonio. *Vindicación del general Maroto y manifiesto razonado de las causas del Convenio de Vergara*. Urgoiti editores, Pamplona 2005. ISBN 84-933398-8-1
* Arquivo Xeral Militar de Segovia, Expediente de Manuel María Marcó del Pont y Angel.
**Narciso García Yepes**, nado en Lorca o 14 de novembro de 1927 e finado en Murcia o 3 de maio de 1997, foi un guitarrista español.

Traxectoria
-----------

Narciso, dunha modesta familia de labregos, tivo unha guitarra de neno coa que tocaba melodías populares. Estudou no Conservatorio de Valencia. Coñeceu ao director de orquestra Ataúlfo Argenta, con quen interpretou o *Concierto de Aranjuez* de Joaquín Rodrigo en 1947. Comezou unha gran carreira e gravou pezas para piano de Isaac Albéniz, Enrique Granados ou Manuel de Falla, transcritas para guitarra.

Fóra da Península Ibérica acadou unha gran popularidade grazas á súa interpretación da música da película *Xogos prohibidos*. No filme foron incluídas varias pezas como as de Robert de Visée, Jean-Philippe Rameau, Napoleón Coste ou como o famoso *Romance anónimo* que acabou levando o nome da película (*Xogos prohibidos*) para parte do público. Este romance tenlle sido atribuído moitas veces a Yepes nos medios, porén trátase dunha obra de teatro publicada por Daniel Fortea coa mención "anónimo" e cuxa fonte é en realidade unha obra manuscrita de Fernando Sor apenas alterada.

Narciso Yepes foi tamén un dos raros guitarristas do século XX en usar habitualmente unha guitarra de dez cordas, coa que gravou moitas transcricións de música española coa mezzosoprano Teresa Berganza. O compositor francés Maurice Ohana foi outro músico moi interesado neste instrumento e compuxo moitas obras para el.

Premios
-------

* En 1980, recibiu a Medalla de Ouro ao Mérito en Belas Artes outorgada polo do Ministerio de Cultura.
* En 1987, recibiu o Premio Nacional de Música de España.

Notas
-----

1. ↑  *Les Cahiers de La Guitare*, deuxième trimestre 1991
2. ↑  BOE (1987). "Real Decreto". *Mérito ás Belas Artes*. .

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Narciso Yepes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q436169
* WorldCat
* VIAF: 66653433
* AllMusic: mn0000577686
* BIBSYS: 3067802
* BNE: XX964092
* BNF: 13901328k
* BVMC: 11905
* CANTIC: a1017994x
* CiNii: DA10973307
* DBE: narciso-yepes-garcia
* Discogs: 341147
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 101262
* GEC: 0072877
* GND: 124503888
* IMDb: nm0947549
* ISNI: 0000 0001 0911 0888
* LCCN: n82145568
* MusicBrainz: ID
* NKC: osa2012684410
* NTA: 071553010
* SNAC: w61d47tf
* SUDOC: 070432880
* TePapa: 30949
* TMDb: 40534
* WikiTree: Yepes-8

 |
As **mans mortas** eran os bens da igrexa católica e das ordes relixiosas que estaban baixo a protección da Monarquía Hispánica. Nin bispos, abades e priores podíanos allear. As autoridades eclesiásticas que o fixesen podían ser suspendidas *a divinis* e ata excomungados. Ademais o que adquirise os devanditos bens perdíaos; só podería proceder legalmente contra a persoa que llos vendeu, nunca contra a Igrexa.

Historia
--------

A Igrexa chegou a acumular, como consecuencia de doazóns ou compras, unha inmensa cantidade de propiedades territoriais e urbanas que a converteron, na Idade Media e o Antigo Réxime, na maior propietaria. A Reforma protestante supuxo a desaparición das ordes relixiosas e unha profunda reforma do clero secular na Europa do Norte (Inglaterra, países nórdicos, norte de Alemaña), o que supuxo a fin da situación de *mans mortas* e a chegada ao mercado libre desas terras e bens, o que foi esencial na formación do capitalismo. Mentres tanto, a Europa meridional (Francia, Portugal, España, Italia) caracterizouse pola continuación e intensificación da presenza institucional, social e económica da Igrexa.

Desde o século XVIII, a acentuación do regalismo vinculado á monarquía absoluta e a crítica ilustrada, sobre todo cando actúan conxuntamente (despotismo ilustrado), comezaron intentos de desamortización, que ás veces quedaron só en proxectos ou executados en curta medida, concedidos polo Papa e o clero local como unha contribución ao mantemento dunha monarquía en situación financeira precaria (*Tratado da regalía de amortización* e a chamada desamortización de Carlos IV, en España). Non será ata a Revolución liberal que o programa desamortizador se cumpra en toda a súa extensión, como ocorreu durante a Revolución Francesa (1789) ou o goberno de Mendizábal (1835).

*Artigo principal**:* Desamortización.

Bibliografía
------------

* CALLAHAN, William J. Igrexa, poder e sociedade en España 1750-1874, Madrid: Nerea ISBN 84-86763-12-6 (en castelán)
* DOMÍNGUEZ ORTIZ, Antonio Patrimonio e rendas da Igrexa, en ARTOLA, Miguel (dir) (1991) Enciclopedia de Historia de España. (I Economía. Sociedade; II Institucións políticas. Imperio; III Igrexa. Pensamento. Cultura IV Dicionario Biográfico; V Dicionario Temático; VI Fontes), Madrid: Alianza Editorial ISBN 84-206-5294-6 (en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1481835
* EBID: ID
* HDS: 008975
* JSTOR: mortmain
* MAG: 2776802951
* Orthodox Encyclopedia: 114572

 |
O **Metro de Málaga** é unha rede de transportes para a cidade de Málaga baseada en varias liñas de metro servidas con unidades tranviarias. Esta rede, actualmente en construción, unirá diferentes puntos da cidade e terá enlaces co resto de redes de transporte do Consorcio de Transporte Metropolitano da área de Málaga (autobús, tren de proximidade e metro).

Historia
--------

O **Metro en Málaga** iníciase a finais dos 90, cando se expón a posibilidade de crear unha rede de metro lixeiro que permitise mellorar a situación de caos circulatorio da cidade. Para iso, realízanse as primeiras propostas, nas que se expuña a clase de vehículos e a forma das plataformas sobre as que viaxarían. Por exemplo, chegaron a verse planos sobre como se deseñaría o metro lixeiro ao longo da Avenida Herrera Oria.

Non se tarda moito tempo en pensar que quizais resultase máis conveniente realizar parte do trazado subterráneo. A idea empeza a tomar forma, e finalmente refúgase a formulación inicial do metro lixeiro para empezar a deseñar unha completa rede de metro para a cidade, aínda que cunha alta porcentaxe do trazado por superficie.

O 30 de outubro de 2001 a Consellería de Obras Públicas e Transportes da Xunta de Andalucía encarga o estudo informativo da rede de metro para Málaga, tomando como base o Plan Intermodal de Transportes que expuxera inicialmente 4 liñas. Neste estudo exponse as liñas do metro, os trazados que van ter e a infraestrutura, así como outros aspectos, como previsións de demandas.

Con este estudo, determínase utilizar un sistema de dobre vía con ancho internacional, unha distancia media de 500 metros entre paradas e un alto nivel de accesibilidade. O financiamento corre a conta da Xunta de Andalucía (a metade do gasto), o Concello de Málaga e o Goberno central.

Determinouse a construción das liñas 1 e 2 nun primeiro momento; o resto das liñas construiranse en datas posteriores. A adxudicación das obras e da explotación de ambas as liñas durante 30 anos correspondeu a unha unión temporal de empresas liderado por FCC e no que tamén se atopan as compañías Sando, Comsa, Azvi e Beira. A proposta deste consorcio era a máis económica, 413 millóns de euros, pero tamén a que levaría máis tempo de obra.

O proxecto definitivo de construción do metro apróbase en abril de 2005 por parte da Xunta de Andalucía, incluíndo algunhas pequenas modificacións con respecto ao proxecto inicial.

O 17 de novembro de 2005, a Xunta de Andalucía presenta o proxecto construtivo da liña 2. Este proxecto non inclúe o tramo inicial da liña (desde o centro ata a estación María Zambrano) debido a algúns cambios que aínda se están estudando.
**Manuel María Puga Feijoo**, nado en Espiñoso (Cartelle) o 19 de maio de 1807 e finado en Arteixo o 5 de outubro de 1879, foi un militar galego.

Traxectoria
-----------

Militar de profesión e fervoroso carlista, loitou nas filas do carlismo galego durante máis de cinco anos, ata que en 1839 se acolleu ao Convenio de Vergara, sendo admitido no exército isabelino co grao de Capitán, e continuou ascendendo ata chegar a Coronel.

Destinado en Celanova, trabou relación cos Condes de Ximonde e co escribán da vila Jose María de Curros Vázquez, pai de Curros Enríquez.

Casou en 1833 con Carmen Blanco Álvarez de Castro, e foi pai de Luciano Puga Blanco

Influencia política
-------------------

A súa proximidade e influencia sobre a condesa de Ximonde, Jacoba Cisneros de Puga, que apoiaba a causa carlista en Galicia levou á Condesa a designalo herdeiro universal, polo que recibiu xunto coas súas propiedades, gran parte do poder político tiñan os Condes.

Xunto co Pazo de Anzobre, recibiu da Condesa o Pazo de Ramirás ou Pazo dos Condes de Xelmírez, en Santiago de Compostela, as Torres de Couso, na comarca de Tabeirós - Terra de Montes, e a chamada Horta do Xeneral, na Coruña, ademais de extensas propiedades agrarias.

Notas
-----

1. ↑  "El carlismo gallego", Barreiro Fernández, Santiago 1976
2. ↑   "El carlismo gallego", Barreiro Fernández, Santiago 1976
3. ↑   Acceso ao testamento.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Blanco Rey, Manuel (1999). "D. Luciano Mª Puga Blanco (1842-1899): un personaje rescatado del olvido" (PDF). *Anuario Brigantino* **22**: 189–206. Consultado o 17 de decembro de 2012.  *(en castelán)*
**Mansón II**, finado en 1004, foi duque longobardo de Amalfi (966 – 1004) e Salerno do 981 ao 983

Traxectoria
-----------

Fillo do duque Serxio, foi o máis grande soberano independente do ducado de Amalfi, que rexeu durante case medio século. As crónicas chámano tamén **Mansón III**.

No 981, aproveitando a xove idade de Pandulfo II de Salerno, invadiu o principado e derrocou o soberano do trono. O emperador Odón II, que xa se atopaba en Italia empeñado na loita contra bizantinos e sarracenos e estaba á procura de aliados, concedeulle a Mansón o recoñecemento imperial como novo príncipe de Salerno. Mansón asociou ao trono ao seu fillo Xoán, pero o goberno dos amalfitanos sobre o principado salernitano foi tiránico e impopular. No 983 pai e fillo foron botados polo pobo, que elixiu príncipe a Xoán Lamberto, conde de palacio relegado ao exilio. Mansón conservou a posesión de Amalfi, onde reinou ata a súa morte. A el se debe a edificación da catedral de Sant'Andrea Apostolo e a institución da sede episcopal de Amalfi (987) por parte do papa Xoán XV.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Caravale, Mario (ed). *Dizionario Biografico degli Italiani: LV Ginammi – Giovanni da Crema*. Roma, 2000.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1040711
* DBI: ID

 |
**Linguaxe animal** é un concepto xenérico que se aplica ós diferentes sistemas de comunicación empregados polos animais.

Na opinión dalgúns autores, non é correcta a aplicación do concepto linguaxe para referirse ao xeito de comunicación animal. Pola contra, outros formulan a hipótese dun desenvolvemento filoxenético continuado da linguaxe humana a partir das formas animais.

Aínda que non se atopan nos animais moitas características da linguaxe humana, é certo que foron comprobadas, en investigacións con chimpancés, certas capacidades lingüísticas que satisfán criterios cualificados como propios da linguaxe humana.

A linguaxe entre entre os *Chlorocebus aethiops*
------------------------------------------------

Un equipo de investigadores da Universidade de Penislvania investigou o compartamento dos *Chlorocebus aethiops*, uns monos que habitan no parque nacional de Ambolesi, localizado no sur de Kenya, e atoparon que producían tres tipos de chamada de alerta, segundo que se tratase de serpes, aguias ou leopardos, e que implicaban un tipo de resposta diferente, e en caso necesario poden matizar as chamadas de alerta segundo as circunstancias concretas. Ademais, estes momos empregan unha serie de gruñidos nas súas interaccións sociais

Véxase tamén
------------

* linguaxe.
* Kanzi.
* Lista de voces dos animais.
Á dereita Mansur bin Said Al-Nahian.
**Mansur bin Said Al-Nahian** (en árabe: *منصور بن زايد آل نهيان*), nado o 20 de novembro de 1970, é un xeque e político dos Emiratos Árabes Unidos.

Traxectoria
-----------

Mansur é membro da familia real emiratí, pois é medio irmán do actual presidente dos Emiratos Árabes Unidos, o emir Khalifa bin Said Al-Nahian. É o presidente do consello ministerial de servizos e da autoridade de investimento emiratí e tamén é membro do Supreme Petroleum Council (Consello Supremo de Petróleo) así como tamén dos consellos de varias empresas de investimento, incluíndo a Petroleum Investment Company International e o Abu Dhabi Investment Council.

Desde 2008 é o dono do Manchester City e tamén ten participacións nunha serie de proxectos empresariais, incluíndo a Virgin Galactic e a canle de televisión Sky News Arabia. Ademais é o propietario da empresa privada Abu Dhabi United Group (ADUG). A fortuna persoal de Sheikh Mansoor estímase en preto de 4,9 millóns de dólares americanos e cunha fortuna familiar estimada de 150 millóns de dólares americanos.

Mansour ten dúas esposas e cinco fillos. Casou con Alia bint Mohammed bin Butti Al Hamed, a mediados da década de 1990 e teñen un fillo, Zayed. Posteriormente casou con Manal bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, coa que ten dúas fillas, Fátima (nacida o 9 de xuño de 2006) e Latifa (nacida o 23 de xaneiro de 2014), e dous fillos, Mohammad (nacido o 4 de decembro de 2007) e Hamdan (nacido o 21 de xuño de 2011).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mansur bin Said Al-Nahian Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficinal da autoridade de investimento emiratí.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q556607
* WorldCat
* VIAF: 3145167025397053390008

 |