| Afgani |
| --- |
| **افغانۍ (linguas paxta e dari)**  |
|  |
| Código: | AFN |
| Ámbito: |  Afganistán |
| Símbolo: | ؋ (U+060B) ou Af (singular) e Afs (plural). |
| Fracción: | 100 pul. |
| Moedas: | 1, 2 e 5 afganis. |
| Billetes: | 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 e 1.000 afganis. |
| Emisor: | *Da Afghanistan Bank*. |
| Taxa de troco:4-01-2021 | 1 EUR = 94,76 AFN
1 USD = 77,32 AFN |
| *Troco actual* |

O **afgani** (paxta: افغانۍ; dari: افغانی) é a unidade monetaria da República Islámica de Afganistán desde o 7 de outubro de 2002, cando substituíu o antigo afgani, vixente desde 1925, cun perído de conversión que rematou o 2 de xaneiro 2003.

O seu código ISO 4217 é AFN e o seu símbolo monetario é ؋ ou Af, para singular, e Afs, para plural. A entidade emisora é o banco central do país: *Da Afghanistan Bank*.

O primeiro afgani dividíase en 100 pul (پول), aínda que desde 2002 carece de moeda fraccionaria.

En xaneiro de 2020, a súa equivalencia co euro era 1 EUR = 94,76 AFN.

Historia
--------

### 1925-2002

1 afgani de 1961.
O primeiro afgani (código ISO 4217: AFA) foi introducido en 1925 en substitución da rupia afgá, en uso desde 1891. Tamén se dividía en 100 pul e, simultaneamente, 20 afganis equivalían a un amani. A taxa de conversión da rupia estableceuse en 1 AFA = 1 rupias e 6 paisas, baseándose no contido de prata das derradeiras rupias cuñadas e no das novas moedas afgás. Inicialmente, este primeiro afgani contiña 9 gramos de prata.

En 1935, o afgani fixou a súa taxa de cambio con respecto á rupia india en 4 AFA = 1 INR. Desde 1940 pasou a vincularse ao dólar estadounidense, con taxas de cambio moi flutuantes: o afgani tiña un cambio de 67 AFA por dólar en 1973 e, despois da guerra civil de 1992, o mesmo dólar equivalía a 16.000 afganis.

100 afganis de 1963
En decembro de 1996, cando os talibáns tomaron o control do país, designaron un novo titular do banco central afgán, o mulla Ehsanullah Ehsan. Ao mesmo tempo, señores da guerra, partidos políticos e potencias estranxeiras comezaron a imprimir os seus propios billetes con valores faciais en afganis, carentes de calquera normalización e de números de serie. As novas autoridades anunciaron que os billetes en circulación eran obsoletos por mor do seu escaso poder adquisitivo, de xeito que se suspendeu a emisión da moeda afgá e se cancelou o contrato coa empresa rusa que imprimía o papel moeda oficial. O presidente do banco central, Ehsanullah Ehsan, acusou o goberno ruso de enviar novos cargamentos de afganis en billetes ao derrocado presidente Burhanuddin Rabbani, localizado na provincia setentrional de Takhar.​

Logo do nomeamento de Ehsan á fronte do banco central afgán, anunciou por medio dun decreto que 21.000 AFA equivalían a un dólar estadounidense. Daquela, a Alianza do Norte empezou a vender os billetes impresos en Rusia á metade do seu valor oficial nos mercados de Cabul. Nese momento o afgani viuse envolto nunha espiral inflacionaria que terminou deixando esta unidade monetaria sen peso ningún no mercado internacional. Só en 2000, a unidade monetaria afgá logrou certa estabilidade, cando foi reavaliada e cotizou en 6.400 afganis = 1 dólar. Logo da caída dos talibáns en 2002, o dólar en Afganistán subiu ata os 43.000 afganis.​​

### Logo da reforma monetaria de 2002

Símbolo monetario do afgani.
En 2002, o afgani sufriu unha fonda reconversión e adquiriu o novo código ISO 4217 AFN. Para este novo afgani non se estableceu moeda fraccionaria ningunha. A substitución do antigo afgani polo novo baseouse en dúas taxas de cambio diferentes: as emisións do Goberno do expresidente Burhanuddin Rabbani (*de iure* 1992-2001) substituíronse a razón de 1.000 vellos por un novo afgani, en tanto que as emisións do señor da guerra Abdul Rashid Dostum (1992-1997 no norte de Afganistán) tiñan unha taxa de 2.000 vellos por cada un novo. A creación da nova moeda supuxo un esforzo por estabilizar a economía e deter a rápida inflación. Os billetes do novo sistema foron impresos en Alemaña.

O creador da nova moeda, o 4 de setembro de 2002, foi o presidente Hamid Karzai. O novo afgani foi introducido no mercado o 8 de outubro dese mesmo ano e a reforma tivo un bo acollemento por parte da poboación, xa que se tomou como un signo de seguridade económica e de estabilidade, no marco da reconstrución do país. A xente deixou de verse obrigada a portar grandes cantidades de diñeiro para as súas compras cotiás e foi a primeira vez en moitos anos en que a moeda afgá estivo baixo o control único do banco central do país, no canto do dos señores da guerra. A maior parte dos billetes antigos foron destruídos a finais de 2002.

O Banco de Afganistán adoptou un réxime de taxa de cambio flutuante e deixou que a taxa se determine libremente polas forzas do mercado. O novo afgani foi avaliado cun cambio de 43 unidades por cada dólar estadounidense.

Logo de desvalorizarse fortemente durante o derradeiro trimestre de 2003, o afgani pasou a revalorizarse de xeito constante, gañando un 8 % en relación co dólar entre marzo e xullo de 2004. Este aumento, nun momento en que a inflación crecía, semella reflectir unha vontade meirande da poboación de utilizar o afgani como medio de cambio e como reserva de valor. Esta tendencia pódese atribuír á relativa estabilidade da taxa de cambio acadada logo da introdución da nova moeda, así como ás medidas administrativas para a promoción do seu uso, entre elas a obriga aos comerciantes de indicaren os prezos das mercadorías en afganis. Os investidores efectúan cada vez máis pagamentos en afganis no canto dos dólares estadounidenses. En 2009, o afgani revalorizouse a un cambio de 45 AFN = 1 USD. En 2019, o afgani acadou os 75 AFN = 1 USD.

Moedas
------

### Moedas do vello afgani

5 afganis de 1961.
En 1925 puxéronse en circulación moedas de bronce e de latón de 2, 5 e 10 pul, moedas de billón de 20 pul, de prata de medio e dun afgani, e de ouro de medio e dun amani. O ano seguinte engadíronse as moedas de ouro de 2,5 afgani e de 2,5 amani. En 1930, sumáronse as moedas de bronce e de latón de 1 e de 25 pul, e en 1937 completouse a serie cos valores de 3 pul (bronce), e de 10 e 20 pul (cuproníquel).

En 1952 introducíronse moedas de aluminio de 25 pul e de aceiro niquelado de 50 pul, seguidas polas de 2 e 5 afgani, tamén de aluminio, en 1958. En 1961 emitíronse os valores de 1, 2 e 5 afganis en aceiro niquelado.

En 1973, a nova República de Afganistán emitiu moedas de 25 pul de aceiro bañado en latón, de 50 pul en aceiro bañado en cobre, e de 5 afgani de aceiro revestido de cuproníquel.

Entre 1978 e 1980, a República Democrática de Afganistán emitiu moedas de bronce-aluminio de 25 e de 50 pul, e de cuproníquel de 1, 2 e 5 afganis.

O Estado Islámico de Afganistán puxo en circulación, así mesmo, moedas conmemorativas entre os anos 1995 e 2001.

### Moedas en circulación

Logo da reforma monetaria de 2002, en 2005 puxéronse en circulación moedas de curso legal con valores de 1, 2 e 5 afganis.

| Imaxes | Valor | Data | Metal | Diámetro
(mm) | Peso(g) | Motivos e lendas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Anverso | Reverso | Anverso | Reverso |
|  |  | **1 afgani**
 | 2005 | Aceiro bañado en cobre | 19,5 | 3.25 | Armas de Afganistán. | د افغانستان بانک - ١ - يو افغانۍ
(Banco de Afganistán. 1 afgani 1383) |
|  |  | **2 afganis**
 | 2005 | Aceiro | 22 | 4,1 | Armas de Afganistán. | د افغانستان بانک - ٢ - دوه افغانۍ
(Banco de Afganistán. 2 afganis 1383) |
|  |  | **5 afganis**
 | 2005 | Cobre, níquel e cinc | 23,5 | 5,26 | Armas de Afganistán. | د افغانستان بانک - ۵ - پنځه افغانۍ
(Banco de Afganistán. 5 afganis 1383) |

Billetes
--------

### Billetes do vello afgani

  

Entre 1925 e 1928 o Tesouro afgán emitiu billetes con valores faciais de 5, 10 e 50 afganis. En 1936 engadíronse os valores de 2, 20 e 100 afganis. O Banco de Afganistán asumiu as competencias para emitir diñeiro en 1939 e introduciu os valores de 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 e 1.000 afganis. En 1958 substituíronse os billetes de 2 e 5 afganis por moedas. En 1993 engadíronse os billetes de 5.000 e de 10.000 afganis.

### Billetes en circulación

A primeira serie de papel moeda logo da reforma monetaria pola que se creaba o novo afgani púxose en circulación o 7 de outubro de 2002 e estaba composta por billetes cos valores faciais de 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500 e 1.000 afganis. Os billetes de 1, 2 e 5 afganis foron substituídos por moedas dos mesmos valores en 2005.

En 2004 e en 2008 melloráronse os elementos de seguranza dalgúns destes billetes e en 2014 introduciuse un novo billete de 1.000 afganis para previr a súa falsificación.

| Serie de billetes de 2002 |
| --- |
| Imaxe | Valor | Dimensións
(mm) | Descrición |
| Anverso | Reverso | Anverso | Reverso |
|  |  | **1 afgani**
 | 131 × 55 | Emblema do Banco de Afganistán. | Mesquita en Mazari Sharif. |
|  |  | **2 afganis**
 | Xardíns en Paghman. |
|  |  | **5 afganis**
 | Bala Hissar, Cabul. |
|  |  | **10 afganis**
 | 136 × 56 | Mausoleo de Ahmed Shah Durrani. | Xardíns de Paghman. |
|  |  | **20 afganis**
 | 140 × 58 | Tumba de Mahmud de Ghazni. | Palacio presidencial, Cabul. |
|  |  | **50 afganis**
 | 144 × 60 | Mesquita Shah Do Shamira | Paso de Salang. |
|  |  | **100 afganis**
 | 148 × 62 | Mesquita Pul e Khishti | Arco de Bost. |
|  |  | **500 afganis**
 | 152 × 64 | Gran Mesquita de Herat. | Torre do aeroporto de Kandahar. |
|  |  | **1.000 afganis**
 | 156 × 66 | Mesquita azul. | Tumba de Ahmad Shah Durrani. |
|

Notas
-----

1. ↑  "Afgani". En *Digalego. Dicionario de galego*.
2. ↑  "Afgani". En Alfaro Asins, C. et al. (2009). *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura, Madrid. Páxina 31. ISBN 978-84-8181-405-7
3. 1 2 3 4 5 6 7  "World Currencies: Afghani". *Online Coin Club*.
4. ↑  "Afghani". *Encyclopaedia Iranica*.
5. ↑  "About Monetary Policy". *Da Afghanistan Bank*.
6. ↑  Cambio entre afgani e euro. *Nataf.net*
7. ↑  "1 Afghani - Muhammed Zahir Shah". *Numista.com*
8. ↑  "Coins And Banknotes". *Da Afghanistan Bank*.
9. ↑  Krause, C. L.; Mishler, C. (1991)
10. ↑  "Currency Afghanistan: Afghan Afghani". *Worldtravelserver.com*
11. 1 2  Shoib Safi (2002). "All Change for Afghan Currency". En *Media Monitors Network (MMN)*. 14 de setembro.
12. 1 2  Llc Books Editors (2009). *Currencies of Afghanistan: Afghan Afghani, Afghan Rupee, Afghan Abasi*. Books Llc. Memphis, Tennesse.
13. ↑  Mohd, A. (2011). "The Tale of Afghan Currency". En *Daily Outlook Afghanistan*. 24 de outubro.
14. ↑  "Afghanistan redenominates currency". En *BBC News*. 4 de setembro de 2002.
15. ↑  "Afghanistan banks on new currency". *CNN World*. 7 de outubro de 2002..
16. ↑  Abdul Qadeer Fitrat. (2018). *The Tragedy of Kabul Bank*. Page Publishing Inc. ISBN 978-1-64027-368-9
17. ↑  Fry, M.l J. (1976). "A Monetary Approach to Afghanistan's Flexible Exchange Rate". En *Journal of Money, Credit and Banking.* Vol. 8 (2): 219-225.
18. ↑  "Currency and Banking Arquivado 25 de xullo de 2020 en Wayback Machine.". *Afghanistans.com*
19. ↑  Arman, R. (2019). "Afghani Falls Against Dollar By 3% In A Month". En *TOLOnews*.‎ 18 de abril.
20. ↑  "5 Afghanis - Muhammed Zahir Shah". *Numista.com*
21. 1 2 3 4 5  "Afghanistan: First afghani (1925-2003)". *Numista.com*
22. ↑  "Afghanistan: Second afghani (2003-date)". *Numista.com*
23. ↑  "1 Afghani". *Numista.com*
24. ↑  "2 Afghanis". *Numista.com*
25. ↑  "5 afghanis". *Numista.com*
26. ↑  "Bank notes from Afghanistan Pashto Persian". *Alamy.com*
27. 1 2 3  "Afghanistan". *Banknote.ws*
28. ↑  "1 afghani. SH 1381". *Banknote.ws*
29. ↑  "2 afghanis. SH 1381". *Banknote.ws*
30. ↑  "5 afghanis. SH 1381". *Banknote.ws*
31. ↑  "10 afghanis. SH 1381 & 1383". *Banknote.ws*
32. ↑  "20 afghanis. SH 1381-1395". *Banknote.ws*
33. ↑  "50 afghanis. SH 1381-1395". *Banknote.ws*
34. ↑  "100 afghanis. SH 1381 & 1383 (2002 & 2004)". *Banknote.ws*
35. ↑  "500 afghanis. SH 1381 (2002)". *Banknote.ws*
36. ↑  "1.000 afghanis. SH 1381 (2002)". *Banknote.ws*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Krause, C. L.; Mishler, C. (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1991. (18ª ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1
* Pick, A. (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. (7th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q199471
* GEC: 0075410

 |