Enténdese por **Trifuncionalidade indoeuropea** ou **Teoría da trifuncionalidade** o modelo explicativo da sociedade indoeuropea baseado na existencia naquela época dunha organización social formada por tres elementos.

Historia
--------

O concepto das **funcións tripartitas indoeuropeas** desenvolveuno Georges Dumézil. Os seus traballos mostran que os esquemas mentais de todos os pobos indoeuropeos, sexan gregos, armenios, celtas, indoiranios, bálticos, xermanos, eslavos ou latinos, presentan un trazo común : a organización da sociedade segundo tres funcións primordiais. Atopamos esta estrutura esencialmente nos mitos, pero tamén nas estruturas narrativas, e na organización social - visíbel na teoría das ordes de Adalbéron de Laon: «os que rezan» (*oratores*), «os que loitan» (*bellatores*) e «os que traballan» (*laboratores*).

Iluminación medieval, *British Library*: o crego, o cabaleiro e o traballador.
* A **primeira función**, chamada *función sacerdotal*, está ligada ao sagrado.

Tamén denominada función soberana, atopámola nos druídas celtas, a casta dos brahmanas indios, ou mesmo nos *flamines* romanos. Esta función corresponde ás divindades ligadas á maxia.
* A **segunda función**, chamada *función guerreira*, está ligada á defensa do pobo.

Podemos considerar que abrangue o que poderiamos chamar a *nobreza de espada*, representada, por exemplo, polos cabaleiros medievais, os guerreiros ou os soldados. Atopamos esta función na segunda casta da India: os kshatriyas (tamén - rājanya). No seo desta función atopamos o principio de Xefatura, do rei, do rāja. Ademais, como resultas disto, na Roma antiga, para ser emperador, había que ter sido senador, e para iso tamén *cidadán romano* — o que non necesariamente significa habitar en Roma, senón sobre todo gozar do status de home libre do Imperio Romano, e, xa que logo, ter o dereito de voto. Para ser cidadán, había que ter sido soldado, polo tanto, guerreiro. Esta función corresponde ás divindades ligadas á forza física.
* A **terceira función**, chamada *función produtiva*, está ligada á fecundidade.

Reúne os agricultores, gandeiros, artesáns e comerciantes. Corresponde á terceira casta da India: os vaisya (tamén - ārya), e ás divindades ligadas á paz, ao amor e a prosperidade.
Por medio da mitoloxía comparada Dumézil sacou á luz a existencia dun esquema tal. Por exemplo, é digno de mención que a máis antiga tríade (conxunto de tres deuses superiores) da mitoloxía romana, chamada *tríade precapitolina*, comprenda a Xúpiter, Marte e Quirino, que ocupan claramente cadansúa destas tres funcións.

As tres funcións hoxe
---------------------

Un exemplo contemporáneo: o brasón do distrito de Bad Aibling.
Para Dumézil, 

> 
> 
> o esquema tripartito morreu en Occidente cos Estados Xerais de 1789, cando a nobreza e o clero renderon a bandeira ante o terceiro estado. Por fin se deu respondido á pregunta: que é o terceiro estado? Pois, foi a ruína do sistema trifuncional.
> 
>

Influencia e debates
--------------------

Esta tese tivo unha considerábel importancia. Hoxe continúa de actualidade, malia ser criticada (moi fortemente por Arnaldo Momigliano, un discípulo de Dumézil) e matizada. O mesmo Dumézil reelaborouna e matizouna de resultas das discusións que seguiron á primeira presentación.

Notas
-----

1. ↑  Georges Dumézil, *Le parcours initiatique d'un "parasite" des sciences humaines*, entrevista de Didier Sanz para *Autrement*, « Passion du passé ». Paris, 1987. p.57. *(en francés)*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Georges Dumézil, *Mythe et Épopée I. II. & III.*, Gallimard, Paris, 1995, ISBN 978-2-07-073656-0
	+ *L'Idéologie des trois funcións dans les épopées des peuples indo-européens* *(en francés)*.
	+ *Types épiques indo-européens : un héros, un sorcier, un roi* *(en francés)*.
	+ *Histoires romaines* *(en francés)*.

### Outros artigos

* Castas da India.
* Mitoloxía.
* Mitoloxía céltica.
* Linguas indoeuropeas.
* Tríade precapitolina.

### Ligazóns externas

* George Dumézil e a trifuncionalidade indoeuropea *(en francés)*.
* Apuntamentos de lectura de obras de Dumézil Arquivado 25 de xuño de 2011 en Wayback Machine. *(en francés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1398895
* EBID: ID

 |