Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Dorna (homónimos).
A **Asociación Cultural e Deportiva Dorna** é unha institución emblemática da Illa de Arousa, con relevantes achegas á cultura galega en canto á promoción e conservación da literatura, tradición e cultura marítima e deporte. Dorna xogou un papel crucial na vida cultural da Illa de Arousa, abarcando diversas disciplinas culturais e deportivas que van da música e danza tradicional até a navegación tradicional (en dornas e outras embarcacións tradicionais da Ría de Arousa maiores) e seccións deportivas como o fútbol gaélico, baloncesto ou xadrez.

É a maior asociación da illa de Arousa, con cerca de 1000 socios incluíndo todas as súas seccións.

Historia
--------

A idea dunha entidade que preservase e promocionase a cultura arousá e galega materializouse coa fundación dunha asociación nos anos 70, impulsada polo activismo cultural e social da época. 

O **Club Scorpio 73**, a asociación precursora que foi o xermolo de **Dorna**, naceu no ano 1973, fundada por unha xeración de rapaces que comezaban o ensino secundario, arredor dos quince anos. Esa mesma xeración de mozos da Arousa e algúns estudantes universitarios que entón eran os que se encargaron de facer a reconversión da que xurdiría a **Asociación Cultural Dorna**, aprobando os seus estatutos en 1978.

### Revistas

Desde a década de 1970, a asociación publicou unha revista autoeditada, de carácter variado, sobre temas locais e culturais en xeral. En 1979 a chamada ***Revista Dorna*** dedicou na súa edición de xuño un artigo para a tratar a situación e as reivindicacións relativas á construción dunha ponte que conectase a Illa de Arousa co continente, propoñendo a creación de varias comisións con distintos obxectivos, dende a negociación oficial até accións de publicidade e mobilización, incluíndo a posibilidade de folgas e manifestacións. A coordinación entre estas comisións buscaría unir esforzos cara á consecución do estudo e construción da ponte, un obxectivo común e urxente. A revista tamén se fixo eco da Festa da Ponte, un evento coa participación dos membros da asociación, e destacados membros da música e a cultura galegas, como Milladoiro entre outros. A ponte da illa de Arousa materializouse na década de 1980, sendo inaugurada o 14 de setembro de 1985, constituíndo o que até esa data era a segunda maior inversión do Goberno Galego despois das instalacións da CRTVG.

No mes de maio de 1981 a Asociación Cultural fundou a revista ***Dorna, Expresión poética galega***, que nos números seguintes pasou a mans da Cátedra de Filoloxía Galega da Universidade de Santiago de Compostela incluíndo composicións, críticas ou recensión de autores emerxentes ou consolidados.

Desde 2005, volveuse editar unha *Revista Dorna* con contidos culturais, históricos e naturais maiormente vinculados á Arousa, dedicando o primeiro ao 20º aniversario da ponte.

### Aniversarios

En novembro de 2008, realizouse o evento "30º Aniversario da A.C.D. Dorna", incluíndo exposicións de fotografía, exhibición de embarcacións tradicionais e de baile moderno, partidos de baloncesto base da CB Dorna, proxección dos filmes *Unha viaxe pola Arousa, Arousa 1969, Conflicto na ponte* e *Volta á Arousa en vela,* un concerto do grupo Leixaprén, e un festival de música e baile galego coa participación de grupos de Moaña, Meis e Cambados, ademais dun serán promovido pola sección de música e baile da A.C.D. Dorna.

### Deporte

A mediados dos anos 80, a asociación cultural pasa a incluír seccións deportivas como fútbol sala, piragüismo, baloncesto, xadrez etc.

Seccións
--------

### Club de Piragüismo

O Club de Piragüismo Illa de Arousa foi fundado en 1982 baixo o nome de San Xulián (patrón da Illa). Nos seus primeiros anos, o club competiu sen adestrador en eventos provinciais, o que requiría viaxar en barco até a apertura da ponte en 1985. Ao integrarse na **AC Dorna**, o club mantivo autonomía pero colaborando estreitamente coa asociación para a captación de fondos e a organización de eventos. Esta etapa caracterizouse pola consolidación do club, que culminou no ano 1995 coa vitoria no Campionato de España de Clubs cadete e o subcampionato en júnior, ademais de conseguir numerosas medallas en competicións galegas, españolas e europeas, chegando a formar parte das seleccións de Galiza e de España.

### Fútbol Gaélico: Dorna F.G.

*Artigo principal**:* Dorna FG.
Establecido en 2014...

### Baloncesto

*Artigo principal**:* CB Dorna.Fundado en 1985...

### Xadrez

Fundado na década de 1980, o club mantivo unha escola e equipos de distintas idades e categorías, participou en eventos de partidas simultáneas, xadrez na rúa etc.

### Escola de Navegación Tradicional Dorna

*Artigo principal**:* Escola de Navegación Tradicional Dorna.Aínda que a ACD Dorna levaba a cabo desde o seu nacemento na década de 1970 actividades relacionadas coa navegación e o coñecemento das embarcacións tradicionais, a Escola de Navegación Tradicional (**ENT**) foi inaugurada oficialmente en xuño de 2001. Desde entón levou adiante numerosos eventos, entre eles a colaboración para a organización do Encontro de Embarcacións Tradicionais de Culturmar, no ano 2003. Promoveu tamén iniciativas destinadas a facer modificacións normativas e lexislativas para a protección efectiva da navegación tradicional, as embarcacións e a carpintería de ribeira arousá. 

Conta con máis de 50 embarcacións, incluíndo dornas, galeóns e outros barcos tradicionais, que son restauradas e empregadas en réxime de 'apadriñamento'. En 2023 acusaron a Portos de ter nula sensibilidade pola conservación do patrimonio marítimo, e mesmo de exercer o "terrorismo patrimonial" e "acoso institucional".

### Música e danza

Entre as actividades levadas a cabo por esta sección están a escola e grupo de gaitas, acordeóns, pandeireta e percusión tradicional galega, baile tradicional e baile moderno.

### Audiovisual

A ACD Dorna levou adiante diversas actividades audiovisuais, como cursos de edición, e proxeccións de cine e documentais. A asociación colaborou na elaboración de videofilmes, elaborando, baixo a dirección de Daniel Otero, a peza documental *Unha viaxe pola Arousa*. A gravación de imaxes durante a catástrofe do Prestige deu lugar a outro documental, e esas imaxes foron difundidas no filme *Carcamáns* de Marcos Nine, e nun programa especial de *El escarabajo verde* de TVE.

Notas
-----

1. ↑  Vazquez, Sito (luns, 12 de maio de 2008). "REVISTA DORNA - ASOCIACIÓN CULTURAL DORNA". *AROUSA A DEBATE*. Consultado o 2024-04-13.
2. 1 2  "Nova Revista Dorna (Nº 1, 2005)" (PDF). *ailladearousa.com/pdf/revista-dorna*. Consultado o 12 de abril de 2024.
3. ↑  Palmeiro, Xose Maria (1985-09-15). "Inaugurado el puente de la isla de Arosa". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2024-04-13.
4. ↑  Diario, Nós (2018-01-05). "Dorna para voces novas e consagradas". *Nós Diario*. Consultado o 2024-04-13.
5. ↑  Diario, Nós (2020-01-19). "'Dorna', campo de probas da poesía". *Nós Diario*. Consultado o 2024-04-13.
6. ↑  "30 Aniversario da A.C.D. Dorna". *Culturmar*. 2008-11-20. Consultado o 2024-04-13.
7. ↑  "Asociación Cultural Dorna ... esencia de A Illa de Arousa". *AIlladeArousa.com* (en castelán). 2010-04-09. Consultado o 2024-04-13.
8. ↑  "A Illa inicia un nuevo ciclo alcista". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2014-06-15. Consultado o 2024-04-13.
9. ↑  "Historia". *Club Piragüismo Illa de Arousa*. Consultado o 2024-04-13.
10. ↑  "FESTIVAL DE XADREZ NA RÚA". *www.AIlladeArousa.es*. Consultado o 2024-04-14.
11. ↑  "Arousa 2003". *Culturmar*. 2017-02-07. Consultado o 2024-04-19.
12. ↑  Farangulha (xoves, 20 de febreiro de 2014). "dornas coma a area: Isto é a ENT Dorna 1". *dornas coma a area*. Consultado o 2024-04-13.
13. ↑  G, A. (2022-11-02). "A Illa, unha terra de galeóns". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2024-04-13.
14. ↑  "Navegación Tradicional de Dorna acusa a Portos de "terrorismo patrimonial" y "acoso institucional"". *Diario de Arousa* (en castelán). Consultado o 2024-04-13.
15. ↑  "Nº 8" (PDF). *Revista Dorna*. Consultado o 13 de abril de 2024.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* 

### Outros artigos

* Cultura de Galiza
* Deporte en Galiza
* Federación de Asociacións Culturais Galegas

### Ligazóns externas

* Escola de Navegación Tradicional Dorna en Facebook
* C. B. Dorna en Facebook
* Blog de Sito Vázquez, un dos fundadores de Dorna

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre cultura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---