| Aguaneiro |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Vulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Soricomorpha |
| Familia: | Talpidae |
| Subfamilia: | Talpinae |
| Tribo: | Desmanini |
| Xénero: | *Galemys*Kaup, 1829 |
| Especie: | *G. pyrenaicus* |

 |
| Nome binomial |
| *Galemys pyrenaicus*(É. Geoffroy, 1811) |
| Distribución *Galemys pirenaicus*Distribución *Galemys pirenaicus* |

O **aguaneiro** ou **aguaneira**[] tamén chamado **rato do almiscre**, **toupa de río** e **toupeira da auga**, (***Galemys pyrenaicus***) é unha especie de mamífero soricomorfo da familia Talpidae que habita nas zonas montañosas do norte da Península Ibérica e sur de Francia. É un insectívoro semiacuático que habita as proximidades de regatos e torrentes, de hábitos principalmente nocturnos, cuxa signo de identidade máis característico é o seu fociño con forma de trompeta.

Características
---------------

A aguaneira aseméllase anatomicamente a outros animais como a rata, a toupa ou o furafollas. De aí lle veñen os sobrenomes de rata de auga, toupa de auga etc.

As patas traseiras lembran as da rata; son robustas e áxiles, e úsaas para moverse axiña pola auga. A parte dianteira do corpo é semellante á dunha toupa; as patas dianteiras están adaptadas para escarvar buracos e facer tobeiras onde criar a súa prole e poñerse a salvo dos seus predadores. O fociño é semellante ao do furafollas, cunha trompa moi desenvolvida que lle serve para atopar as larvas das que se alimenta. É un órgano moi perfeccionado, indispensable para a súa supervivencia, e posúe unha glándula de almiscre no arranque caudal.

Historia natural
----------------

É un animal moi discreto, polo non é doado de ver. Nútrese principalmente de larvas acuáticas sensibles á polución (larvas de tricópteros, plecópteros e efemerópteros) e de crustáceos. Por esta razón é considerado como un indicador da limpeza e a saúde das augas nas que habita. É unha das 79 especies catalogadas como vulnerables pola World Conservation Monitoring Centre.

Distribución
------------

A toupa de río vive en regatos e lagos do norte da Península Ibérica; norte de Portugal, Galicia, Montes Cantábricos, Pireneos e en determinadas zonas do Sistema Central. Habita tamén nos Pireneos franceses.

Comportamento
-------------

Son animais bastante territoriais, que forman parellas estables que controlan territorios de entre 200 e 400 metros de canle. Para obter as súas presas suxéitanse ao fondo do curso acuático coas fortes unllas de pés e mans, mentres escarva co fociño entre os pelouros do fondo do río. O seu período de celo dáse entre os meses de novembro e maio, e as femias paren dúas veces ao ano, con camadas de 1 a 5 crías por parto.

Ameazas
-------

O hábitat do aguaneiro é moi vulnerable; as principais ameazas son a contaminación da auga e a fragmentación do seu hábitat debido á construción de centrais hidroeléctricas e encoros, e a extracción de auga. Nalgunhas zonas é perseguido pola errónea crenza de que é daniño para a pesca. A introdución dos visóns americanos (*Neovison vison*) en Galicia influíu negativamente nas súas poboacións.

Subespecies
-----------

Coñécense dúas subespecies de toupa de río.

* *Galemys pyrenaicus pyrenaicus*: É máis pequena, e habita na franxa cantábrica.
* *Galemys pyrenaicus rufulus*: Habita nos Pireneos.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Insectivore Specialist Group (1996). *Galemys pyrenaicus*. *2006 Lista Vermella de Especies Ameazadas IUCN*. IUCN 2006. Consultado o 11 de maio de 2006. Listado coma Vulnerable (VU B1+2c v2.3)
2. ↑  Rey, Manuel. Gciencia, ed. "A toupa de río loita pola súa supervivencia". Consultado o 28 de setembro de 2016.
3. ↑  Desmán ibérico na web Vertebrados Ibéricos
4. ↑  *Mamíferos de España*, de Fco. J. Purroy y Juan M. Varela, Pág. 26. ISBN 84-87334-97-0
5. ↑  *Galemys pyrenaicus* en Fauna Ibérica
6. ↑  "Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors). 2005. *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed).". Arquivado dende o orixinal o 03 de xuño de 2010. Consultado o 19 de xullo de 2009.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aguaneiro***  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Aguaneiro*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***aguaneiro*** |

### Outros artigos

* Catálogo galego de especies ameazadas

### Ligazóns externas

* ARKive - Imaxes do aguaneiro *(Galemys pyrenaicus)*
* Páxina sobre o aguaneiro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q754036
* EBID: ID
* GEC: 0077081

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Galemys
* DORIS: 4857
* EOL: 1178966
* EPPO: GALMPY
* EUNIS: 1407
* FE: 305513
* FE-New: ID
* Fossilworks: 95978
* GBIF: 5219516
* iNaturalist: 47041
* IRMNG: 11062991
* ISC: 82053
* ITIS: 633830
* IUCN: 8826
* MSW: 13700680
* NBN: NHMSYS0000376582
* NCBI: 202257
* TAXREF: 60243

 |