| Chícharos de raposo (xénero *Lupinus*) |
| --- |
| Planta de *L. polyphyllus* en floración. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Fabales |
| Familia: | Fabaceae |
| Subfamilia: | Faboideae |
| Tribo: | Genisteae |
| Xénero: | *Lupinus*L. |
| Subxénero: | *1. Lupinus; 2. Platycarpos*  |

 |
| Especies |
| Véxase no texto |

*Lupinus albus*
Chícharos de raposo (sementes do tremoceiro *Lupinus albus*).
O **chícharo de raposo** ou **chícharo bravo** é o nome que reciben as plantas fabáceas (especialmente *Lupinus albus* e *L. angustifolius*), pertencentes ao xénero ***Lupinus*** e usadas na fixación de nitróxeno nos solos. O xénero conta con arredor de 200 especies orixinarias do Mediterráneo (subxénero *Lupinus*) e de América (subxénero *Platycarpos* (Watson) Kurl.)
A semente, de cor amarela, non ten aproveitamento agrícola e é xeralmente vendida e consumida en conserva como petisco (*acepipe*), sendo moi común nas cervexarías de Portugal.
O tremoceiro *in natura* contén un aminoácido neurotóxico que o veda ao consumo humano, alén dunha serie de substancias alcaloides dotadas de efectos neurotóxicos e hepatóxicos do grupo da quinolicidina, como a lupanina, ou lupinina, mais isto só ocorrería co consumo do gran fresco ou seco, e en grandes cantidades e por longos períodos. Para poder consumir os chícharos de raposo sen risco, deben ser cocidos e despois cubertos de auga mudándoa con frecuencia durante uns días até perderen o seu amargo orixinal, coa eliminación dos alcaloides. Preparados deste xeito, os chícharos bravos non ofrecen ningún risco á saúde.

Botánica
--------

***Lupinus*** é un dos xéneros de plantas da familia das fabáceas, subfamilia Faboideae. Hai preto de 150 especies clasificadas neste xénero (subxéneros Lupinus, e Platycarpos (Wats.) Kurl.). A maioría destas especies teñen a propiedade de fixar nitróxeno nos solos, e moitas son utilizadas como fertilizante natural en zonas agrícolas. As sementes das plantas do xénero *Lupinus*, tremoceiros, son coñecidas como chícharos de raposo ou bravos.

Descrición
----------

Son plantas de talo erecto, que habitualmente miden entre 5 dm e 2 m de altura. As súas follas están formadas por un número impar de folíolos e o seu aspecto é semellante ao dunha man. Nas especies silvestres e as cultivadas con propósitos ornamentais, as flores reúnense en longas e vistosas inflorescencias, porén, as especies cultivadas para a alimentación adoitan ter inflorescencias máis miúdas e pouco notorias. As cores dos pétalos varían dende o branco ao azul intenso, con predominio de tons azulados e rosados. O seu froito é un legume que contén sementes con forma de esfera achatada.

Algunhas especies
-----------------

*As especies sinaladas con P medran de forma espontánea en Galiza, normalmente en solos areentos.*
* *Lupinus albus* (tremoceiro común) *P*
* *Lupinus angustifolius*
* *Lupinus arboreus* (tremoceiro bravo) *P*
* *Lupinus luteus* (tremoceiro amarelo) *P*
* *Lupinus mutabilis*
* *Lupinus nootkatensis*
* *Lupinus polyphyllus*
* *Lupinus texensis*
* *Lupinus tidestromii*
* *Lupinus foliolosus*
* *Lupinus kuntii*
* *Lupinus michelianus*
* *Lupinus nubigenus*
* *Lupinus rupestris*
* *Lupinus smithianus*

Constituíntes tóxicos existentes neste xénero
---------------------------------------------

* Anaxirina
* Esparteína
* Xenisteína
* Gramina
* 13-hidroxilupanina
* L-Dopa
* Lupanina
* Luteona
* Wighteona

Clasificación do xénero
-----------------------

| Sistema | Clasificación | Referencia |
| --- | --- | --- |
| Carl von Linné | Clase Diadelphia, orde Decandria |  |
|

Notas
-----

1. ↑  *Termos esenciais de botánica* Comisión de Normalización Lingüística da Escola Politécnica Superior de Lugo, Universidade de Santiago de Compostela
2. ↑
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *chícharo*.
4. ↑  Species Plantarum (1753)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161372
* EBID: ID
* NKC: ph555249

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 64851
* APNI: 117039
* BioLib: 39898
* Dyntaxa: 220555
* Ecocrop: 7431
* EOL: 703662
* EPPO: LUPAL
* EUNIS: 171901
* FloraBase: 4064
* GBIF: 2964167
* iNaturalist: 54906
* IPNI: 504069-1
* IRMNG: 10586175
* ITIS: 503572
* IUCN: 174710
* NBN: NBNSYS0000014843
* NCBI: 3870
* PlantList: ild-8550
* POWO: ID
* Soortenregister: 180412
* TAXREF: 106765
* Tela Botanica: 75230
* Tropicos: 13036912
* PLANTS: LUAL22

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0330814
* UNII: 5DIC38440V

 |