Concello de Betanzos.
O **Viño da Terra de Betanzos** é unha Indicación Xeográfica Protexida galega empregada para designar os viños de mesa orixinarios da zona vitícola de **Betanzos**. Comprende os concellos de Bergondo, Betanzos, Coirós, Miño e Paderne, e algunhas parroquias dos de Abegondo, Oza-Cesuras e Sada.

Esta indicación xeográfica foi regulamentada en 2000, constituíndo unha entidade para a comarca vitivinícola recoñecida e que está máis ao norte da comunidade galega. Esta indicación pretende recuperar o prestixio do viño dunha zona historicamente vitivinícola desde o medievo.

Historia
--------

Porto de Betanzos, Adegueiro.
Betanzos foi terra de alta produción de viño desde o medievo, cando menos desde o século XVI. Nese século están documentadas ordenanzas de regulación da produción e os tempos de vendima. Algúns textos recollen como se traballaban as viñas en Betanzos, ou Bergondo, e se contrataban xornaleiros para iso, e mesmo como se exportaba a América. Xa entón era unha das principais mercadorías no porto da cidade.

O seu cultivo estivo a piques de desaparecer por varias pragas no século XIX. A tradición na produción e comercialización de viño en Betanzos continuou como viño de mesa en empresas como Coes que tivo aceptación comercial ata xurdir o viño con denominacións de orixe e comercializado con marcas. Actualmente o viño de Betanzos é un viño lixeiro, froiteiro e de pouca gradación. Prodúcese en variedade branca e tinta. A tradición é tomalo nos *loureiros*, son adegas de particulares sinaladas cunha rama de loureiro na porta. O consumo e venda deste viño está concentrada na zona e non é doado atopalo á venda xa que está centrada a produción no autoconsumo.

Viños e variedades de uva
-------------------------

Nesta indicación prodúcense viños brancos, tintos e monovarietais. As variedades de uva que levan este viño, en cando menos un 60% son:

* Variedades brancas: agudelo, branco lexítimo, godello e palomino.
* Variedades tintas: brancellao, gran negro, garnacha tintureira, mencía e merenzao.

Adegas
------

En 2017 a extensión das viñas desta variedade ocupaban unhas 9.75 ha. nas que se 6 viticultores producíron 16 toneladas de uvas e 5 mil litros de viño. Algunhas das adegas que producen, ou que o produciron deste viño, son as Adegas Beade, Adegas Lorenzo Bescansa, Bodegas Eladio, Bodegas Rilo, Codeseira, Ladeiras de Paderne, Ribeiras de Armea ou Viña Ártabra.

Galería
-------

* Abas con viñas a carón do Mandeo en Betanzos.Abas con viñas a carón do Mandeo en Betanzos.
* 
* Viñas en Brabío.Viñas en Brabío.
*

Notas
-----

1. ↑  No caso de Abegondo inclúense as parroquias de Abegondo, Cabanas, Cerneda, Cos, Cullergondo, Leiro, Limiñón, Mabegondo, Meangos, Montouto, Presedo, Sarandóns, Vilacova e Viós
2. ↑  No caso de Oza-Cesuras inclúense as parroquias de Bandoxa, Cis, Cuíña, Mondoi, Oza, Porzomillos, Reboredo, Salto e Vivente
3. ↑  No caso de Sada inclúense as parroquias Osedo e Soñeiro.
4. 1 2  Consellería do Medio Rural, Xunta de Galicia (eds.). "Viños da terra: Viños da terra de Betanzos". Arquivado dende o orixinal o 15/09/2017. Consultado o 1/9/2019.
5. 1 2 3 4  Ministerio de Agricultura, Pesca y Alimentación - Ministerio para la Transición Ecológica, Goberno de España (eds.). "Indicación Geográfica Protegida "Betanzos"". Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2018. Consultado o 02 de setembro de 2018.
6. ↑  Consellería de Agricultura, Gandería e Política Agroalimentaria (eds.). "ORDE do 8 de novembro de 2000 sobre as condicións que deben cumprir para acollerse á denominación Viño da Terra de Betanzos os caldos elaborados nesa comarca vitivinícola.". *DOG, Xunta de Galicia*.
7. 1 2  galiciaenpie.com (eds.). "Vinos de la Tierra: Betanzos". Consultado o 1/9/2018.
8. 1 2  Meijide Pardo, Antonio (Abril de 1991). "Aspectos de la vida económica de Betanzos en el siglo XVIII" (PDF). *Anuario Brigantino*.
9. ↑  "Viño de Betanzos". *Turismo Betanzos*. Consultado o 04 de setembro de 2018.
10. ↑  Galicia Calidade, Xunta de Galicia (eds.). "Viños da Terra". Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2018. Consultado o 02 de setembro de 2018.
11. ↑  Consellería de Medio Ambiente e Ordenación Territorial, Xunta de Galicia (eds.). "Ficha técnica: Indicación xeográfica protexida Betanzos" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de setembro de 2018. Consultado o 02 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Viños de Galicia
* Viño da Terra

### Ligazóns externas

* Minsterio de Agricultura, Pesca e alimentación, Indicación Xeográfica Protexida "Betanzos"
* Disposición da Xunta