Na poesía galesa a **Cynghanedd** (en AFI kəŋˈhaneð, literalmente "harmonía") é o concepto básico de articulación dos sons dentro dun verso, empregando o acento, a aliteración e a rima. As formas distintas da *cynghanedd* preséntanse nas definicións de todas as formas poéticas formais galesas, como a *awdl* e a *cerdd dafod*. Malia ser de orixe antiga, a *cynghanedd* e as súas variacións aínda están en uso en moitos poetas galeses actuais.

Formas da *cynghanedd*
----------------------

O primeiro exemplo provén do poema **Cywydd y Cedor**, da poetisa do século XV Gwerful Mechain. As cesuras márcanse con barras ("/") e as partes que riman en letra grosa. Nótese que *Dd*, *Ll* e *Ch* son consoantes simples no alfabeto galés.

### *Cynghanedd groes* ("harmonía en cruz")

Todas as consoantes que rodean a vogal tónica principal antes da cesura debe repetirse despois na mesma orde. Porén, as consoantes finais das palabras finais de cada hemistiquio debe ser diferente, igual que a vogal tónica principal de cada metade. Por exemplo:

```
***cl**aw**dd** i **dd**a**l** / **c**a**l** **dd**wy **dd**wy**l**aw*
CL  Dd   Dd L / C L Dd   Dd  L
```

Aquí vemos o esquema {cl dd dd [acento] l} presente aos dous lados da cesura. As vogais tónicas son <a> (unha vogal breve) e <wy> (o ditongo /uj/).
Na *cynghanedd groes* non hai consoantes no segundo hemistiquio que non fagan parte da repetición consonántica. As vogais que non sexan as tónicas poden ser de calquera tipo.

### *Cynghanedd draws* ("harmonía en cruz" parcial)

Exactamente como na *cynghanedd groes*, excepto que hai consoantes ao principio do segundo hemistiquio que non están presentes na serie das consoantes repetidas:

  

```
 ***Rh**ow**ch** we**dd** wen / dan o**rch**u**dd** iâ* (R. Williams Parry) [*Pon unha branca cara baixo un veo de xeo*]
rh......ch......dd......../.(dn)..r.ch..dd
```

Aquí a secuencia consonántica {rh ch dd [acento]} repítese con vogais tónicas diferentes (<e> breve e <â> longo). Cumpre notar que o <n> do final do primeiro hemistiquio non xoga papel ningún na *cynghanedd*: a palabra final, *iâ* porén remata en vogal; se esta palabra tamén rematase en <n>, tamén habería rima xenérica entre as dúas palabras, cousa que non está permitida na *cynghanedd*.

Notar que o {d n} do segundo hemistiquio tampouco non é parte da *cynghanedd*: esta é a diferenza entre a *cynghanedd groes* e a *cynghanedd draws*. Nesta parte do verso pode haber o número de consoantes soltas que se queira, con tal que a secuencia inicial de consoantes e acento se repita; comparar unha posibilidade extrema, onde só se repite unha sílaba:

```
***Pl**a / ar holl ferched y **pl**wyf!* (Dafydd ap Gwilym) [*Unha praga sobre todas as mozas da parroquia!*]
pl./..(r......ll.f..r.ch..d)....pl
```

### *Cynghanedd sain* ("harmonía sonora")

A *cynghanedd sain* caracterízase pola rima interna. Se o verso está dividido en tres seccións polas súas dúas cesuras, as partes primeira e segunda riman e a terceira sección repite o esquema consonántico da segunda. Por exemplo:

```
pant yw *hwy* / **n**a ***ll**wy* / **n**a **ll**aw
            / N  Ll   / N  Ll
```

### *Cynghanedd lusg* ("harmonía de arrastre")

A sílaba final antes da cesura no primeiro hemistiquio fai rima completa coa penúltima sílaba da palabra polisílaba do final do verso (i.e. a sílaba tónica principal do segundo hemistiquio). Por exemplo:

```
*duw er ei r**add** / a'i **add**ef*,
```

Notas
-----

1. ↑  <h> conta como unha vogal

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hopwood, Mererid (2004),  *Singing in Chains: Listening to Welsh Verse.* Llandysul: Gomer. ISBN 1-84323-402-5.
* Llwyd, Alan (2007), *Anghenion y Gynghanedd.* Barddas. ISBN 978-1-900437-98-1
* Turco, Lewis (1986), *The New Book of Forms: A Handbook of Poetics.* University Press of New England: Londres. ISBN 0-87451-380-4.

### Ligazóns externas

* Unha introdución máis completa ás formas poéticas galesas.
* Cynghanedd.com Unha Web dedicada á métrica estrita, onde os poetas publican os seus poemas e comentan os seus poemas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1147983
* EBID: ID

 |