*Este artigo trata sobre o Cáucaso en tempos dos gregos, para outros usos da palabra, véxase Iberia (homónimos)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras xeorxianas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Antigo reinos xeorxiano Iberia e Colcida
Mapa do Cáucaso
**Iberia** (იბერია) era o nome empregado polos antigos gregos e polos romanos para designar ao antigo reino xeorxiano de Kartli (século IV a. C.–século V) que ocupaba o leste e o sueste do país caucásico.

Emprégase o termo de **Iberia caucásica** ou **Iberia do Leste**, para distinguilo da tamén denominada Iberia polos antigos gregos: a Península Ibérica. Algúns eruditos cren que o Cáucaso era o lugar orixinal das tribos que posteriormente migraron á Península Ibérica, dada a coincidencia nos nomes.

Historia
--------

### Historia antiga

A área estaba habitada por varias tribos emparentadas entre si, chamadas xeralmete iberos polos autores antigos. O reino local, Kartli recibe o seu nome dun xefe místico, Kartlos.

Os Moschi mencionados por varios historiadores clásicos e os Sasper, os seus posíbeis descendentes, (nomeados por Herodoto poderían ter un papel relevante na consolidación das tribos da rexión. Probábelmente, a orixe etimolóxica de «*Iberia*» derivase do seu nome (*Sasper* >*Speri* >*Hberi* >*Iberi*). Os Moschi teríanse movido cara ao nordeste nunha migración. A principal tribo eran os Mtskheta, que darían nome á capital. O seu primeiro asentamento chamouse polos autores medivais xeorxianos, *Arrian-Kartli*, baixo o goberno persa da dinastía aqueménida. Tras iso, foron gobernados por un príncipe local coñecido como *mamasakhlisi*.

A fonte medieval de *Moktsevai Kartlisai* («Conversión de Kartli») fala ademais de Azo e a súa xemte, que se asentaron na futura capital de Mtskheta. Outras crónicas do país, *Kartlis Tskhovreba* («Historia de Kartli») din que Azo sería un oficial de Alexandre Magno, que asasinou a unha dinastía local e conquistou o territorio, sendo expulsado por Parnavaz I de Iberia.

Reis de Iberia
--------------

* Samara de Mtskhetha ? -322
* Azon 322-302
* Parnavaz I 302-237
* Saurmag I 237-162 (fill)
* Mirian I 162-112 (xenro, adoptado coma fillo)
* Parnadjom 112-93 (fillo)
* Arshak I 93-81 (cuñado de Parnadjom e xenro de Mirian I)
* Artag 81-64 (fillo)
* Parnavaz II 64-33 (fillo)
* Mirian II 33-23 (fillo de Parnadjom)
* Arshak II 23-2 (fillo)
* Adreki 2 aC- cap el 30 dC
* Mitridates I
* Pharsman I
* Bartom 55-72
* Qartam 55-72
* Kaos 72-87
* Armazel 87-?
* Azork 87-1?
* Derok ?
* Mirdat I ?-106
* Hamazasp I 106-116 (fillo)
* Pharsman II Kveni (o Benfeitor) 116-142 (fillo)
* Radamisto de Iberia 142-145
* Pharsman III 145-185
* Hamazasp II 185-189 (fillo)
* Rev I o Xusto, 189-216 (fillo de Volageses II de Armenia)
* Vache 216-234 (fillo)
* Bakur I 234-249, (fillo)
* Mirdat II, 249-265
* Hamazasp III 260-265
* Asphagur I 265-284 (fillo de Mirdat II)
* Mirian III 284-361 (fillo do shah de Irán)
* Rev II 345-361 (fillo)
* Saurmag II 361-368
* Varaz Bakur II (Asphagur III) 368-? (fillo de Mirian III)

Véxase tamén
------------

* Cáucaso
* Ávaro
* Kabardo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19083
* BRE: 1997379
* EBID: ID
* Pleiades: 863807

 |