recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Un **codificador** é un circuíto combinacional con 2N entradas e N saídas, cuxa misión é presentar na saída o código binario correspondente á entrada activada.

Existen dous tipos fundamentais de codificadores: codificadores sen prioridade e codificadores con prioridade. No caso de codificadores sen prioridade, pode darse o caso de saídas cuxa entrada non poida ser coñecida: por exemplo, a saída 0 podería indicar que non hai ningunha entrada activada ou que se activou o entrada número 0. Ademais, certas entradas poden facer que na saída se presente a suma lóxica de ditas entradas, ocasionando maior confusión. Por iso, este tipo de codificadores é usado unicamente cando o rango de datos de entrada está correctamente acoutado e o seu funcionamento garantido.

Dirección local de lugar.
Para evitar os problemas anteriormente comentados, deséñanse os codificadores con prioridade. Nestes sistemas, cando existe máis dun sinal activo, a saída codifica a de maior prioridade (xeralmente correspondente ao valor decimal máis alto). Adicionalmente, codifícanse dúas saídas máis: unha indica que ningunha entrada está activa, e a outra que algunha entrada está activa. Esta medida permite discernir entre os supostos de que o circuíto estivese deshabilitado pola non activación do sinal de capacitación, que o circuíto non tivese ningunha entrada activa, ou que o entrada número 0 estivese activada.

Tamén entendemos como codificador (códec), un esquema que regula unha serie de transformacións sobre un sinal ou información. Estes poden transformar un sinal a unha forma codificada usada para a transmisión ou cifrado ou ben obter o sinal adecuado para a visualización ou edición (non necesariamente a forma orixinal) a partir da forma codificada.

Neste caso, os codificadores son utilizados en arquivos multimedia para comprimir son, imaxe ou vídeo, xa que a forma orixinal deste tipo de arquivos é demasiado grande para ser procesada e transmitida polos sistemas de comunicación dispoñíbeis actualmente. Utilízanse tamén na compresión de datos para obter un tamaño de arquivo menor.

Segundo esta nova definición, podemos dividir os codificadores en códecs sen perdas e códecs con perdas, segundo se a información que se recupera coincide exactamente coa orixinal ou é unha aproximación.

Véxase tamén
------------

* Decodificador
* Multiplexor
* Demultiplexor
* Porta lóxica
* Códec

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5392830
* GEC: 0169345

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cérbero (homónimos).
Representación da constelación *Cerberus*.
**Cérbero** ou ***Cerberus*** é unha antiga constelación creada por Johannes Hevelius que aparece por vez primeira no seu atlas estelar *Firmamentum Sobiescianum* de 1690.

As súas estrelas sempre foron asociadas coa constelación de Hércules, sendo Cérbero o can de tres cabezas que garda a entrada ao Hades, o inframundo ou inferno na mitoloxía grega.

Porén, nas máis das representacións iconográficas da constelación aparece unha serpe con tres cabezas —e non un can— apreixada pola man de Hércules. Hoxe en día non é considerada unha constelación independente, estando as súas estrelas incluídas dentro da constelación de Hércules.

Véxase tamén
------------

### Mitoloxía

Para máis referencias ao mito de *Cerberus* ver:

* Hércules
* Hades

### Astronomía

Para ver as características de obxectos e estrelas da antiga constelación *Cerberus* ir a:

* Hércules

### Ligazóns externas

* Cerberus. Obsolete constellations (Shane Horvatin) Arquivado 03 de maio de 2017 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Cerberus. Star Tales (Ian Ridpath) *(en inglés)*

|  |
| --- |
| **Constelacións obsoletas**  incluíndo Argo Navis de Ptolomeo |
| Anser | Antinoo | Argo Navis | Asterion | Cancer Minor | Cerberus | Chara | Custos Messium | Felis | Frederici Honores/Gloria Frederici | Gallus | Globus Aerostaticus | Jordanus | Lochium Funis | Machina Electrica | Malus | Mons Maenalus | Musca Borealis | Noctua | Officina Typographica | Polophylax | Psalterium Georgii/Harpa Georgii | Quadrans Muralis | Ramus Pomifer | Robur Carolinum | Sceptrum Brandenburgicum | Sceptrum et Manus Iustitiae | Solarium | Tarandus vel Rangifer | Taurus Poniatovii | Telescopium Herschelii | Testudo | Tigris | Triangulum Minor | Turdus Solitarius | Vultur |
**Carl Johan Gustaf Swartz**, nado en 1858 e finado en 1926, foi un comerciante e político sueco, primeiro ministro de Suecia entre o 30 de marzo e o 19 de outubro de 1917.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Erik Swartz, dono dunha fábrica, e da súa esposa Elisabeth Forsgren. Tras completar os seus estudos en Uppsala e Bonn, retornou á súa cidade natal para encargarse dos negocios familiares, a fábrica de tabaco Petter Swartz. Chegou a ter un importante papel na súa localidade, sobre todo culturalmente. Foi presidente da Xunta Directiva de, entre outros, o Banco Central privado sueco entre 1912 e 1917. En 1917 converteuse en reitor universitario.

Como ministro de Finanzas entre 1906 e 1911, estableceu algunhas reformas, que incluían ingresos integrados e taxa á propiedade, que pasaron a ser progresivos. Co amalgamado dos grupos á dereita na cámara baixa do Riksdag, Swartz pasou a ser membro do consello interno do recentemente formado *Nationella Partiet* (en galego Partido Nacional) en 1912.

Durante a primeira guerra mundial, foi unha figura clave no Riksdag, no seu carácter de Presidente do Comité Permanente de Suplementos entre 1915 e 1917. Co fracaso, debido a presións externas e falta de harmonía interna, do goberno non aliñado partidariamente de Hjalmar Hammarskjöld, o rei Gustavo V convocou ao conservador Swartz para que asumise o cargo de primeiro ministro. Este aceptou a designación, máis por sentido do deber que por desexo persoal de ocupar tal posto. A principal tarefa do novo goberno foi exercer unha influencia tranquilizadora sobre a burguesía, que estaba inqueda, nos días anteriores ao 1 de maio de 1917, polos rumores de que a revolución de febreiro dese ano en Rusia podería estenderse a Estocolmo.

| Primeiro Ministro de Suecia |
| --- |
| *Segue a:* Hjalmar Hammarskjöld | **Carl Swartz**(30 de marzo-19 de outubro de 1917) | *Precede a:* Nils Edén |
| *Nationella partiet* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q53305
* WorldCat
* VIAF: 17604381
* BIBSYS: 99027207
* GND: 102017786
* ISNI: 0000 0001 2209 1175
* LCCN: no2010161791
* SELIBR: 374070

 |
*Acanthocepola krusensternii*
*Cepola macrophthalma*
Os **cepólidos** (Cepolidae) son unha familia de peixes mariños, a única incluída na superfamilia Cepoloidea dentro da orde Perciformes.

Morfoloxía
----------

Teñen un corpo alargado, comprimido e aguzado cara á rexión caudal. As aletas dorsal e anal conflúen coa caudal nunha longa e baixa aleta única; aquelas non posúen radios espiñosos ou, como moito 4 a primeira e 1 a segunda. A liña lateral segue o perfil do dorso ó longo da base da aleta dorsal.

Alcanzan tamaños de ata 70 cm de lonxitude, no caso da *Cepola macrophthalma* (antes *C. rubescens* ), común no mar Mediterráneo.

Hábitat e bioloxía
------------------

Son peixes mariños distribuídos polo Atlántico oriental, incluído o Mediterráneo, e Indo-Pacífico oriental ata Nova Zelandia. Adoitan vivir en buratos que escavan na area ou na lama, e aliméntanse de zooplancto. Os ovos son peláxicos.

Taxonomía
---------

Divídense en 5 xéneros:

* *Acanthocepola*, Bleeker 1874
* *Cepola*, Linnaeus 1766
* *Owstonia*, Tanaka 1908
* *Pseudocepola*
* *Sphenanthias*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Category:Cepolidae*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Cepólidos*** |

* Ficha en FishBase
* Ficha en World Register of Marine Species

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q806308
* EBID: ID
* MAG: 2780594299

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cepolidae
* EOL: 5354
* Fossilworks: 353995
* GBIF: 4257
* iNaturalist: 85668
* ITIS: 170279
* NBN: NBNSYS0000159624
* NCBI: 270595
* uBio: 114032
* WoRMS: 125527

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1665813

 |
Denomínanse **tigres asiáticos**, **catro tigres asiáticos** ou **dragóns asiáticos** ás economías altamente desenvolvidas de Hong Kong, Singapur, Taiwán e Corea do Sur que partindo dunha economía tradicional mantiveron elevadas taxas de crecemento económico e unha rápida industrialización entra a década de 1960 e a de 1990 e na actualidade son territorios desenvolvidos economicamente.

Foron economías que se centraron no desenvolvemento de bens para a exportación aos países industrializados, favorecida por unha man de obra barata, mentres deixaban nun lugar secundario o desenvolvemento do consumo interno, experimentando excedentes comerciais; tamén promoveron a educación en todos os niveis como método para aumentar a produtividade. E utilizaron estratexias agresivas para atraer capital estranxeiro. O seu modelo foi o Xapón, que co seu constante crecemento económico creou un mercado dinámico na zona circundante, e á súa vez, a experiencia destes países marcou a outros territorios da rexión que posteriormente seguiron o seu exemplo, coñecéndose como novos tigres asiáticos.
**Carlos Amil Serantes**, nado na Coruña o 10 de maio de 1959, é un cineasta galego.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira no equipo de cine Imaxe, a finais da década de 1970. É un dos fundadores da empresa de vídeo Trama, canteira fundamental do audiovisual galego pola que pasaron entre outros Xavier Villaverde, Miguel Castelo, Pancho Casal, Mateo Meléndrez, Guillermo Represa, Xesús Vecino, Jorge Algora ou Suso Montero. Desta época cómpre salientar a súa colaboración como cámara nos traballos *Veneno Puro* e *Viuda Gómez*, de Villaverde, ou *Salvamento e socorrismo*, de Antón Reixa.

Contratado por VideoVoz Tv, foi un dos primeiros profesionais en traballar para a TVG en tarefas de director, realizador e montador en programas como *O monacato en Galicia*, ou *Lendas*. Tamén compartiu tarefas de guionista nalgúns deses programas.

Durante moitos anos desenvolveu un importante traballo pedagóxico como mestre de montaxe e de realización de cinema e televisión na Escola de Imaxe e Son da Coruña, formando equipo con nomes fundamentais do audiovisual galego como Manolo González, Daniel Domínguez, Ignacio Pardo, Pepe Coira ou Carlos Oro.

Dirixiu a película *Blanca Madison* no ano 2000. Rodou o filme *A casa da luz* (2008), adaptación da novela do mesmo título de Xabier P. Docampo, da que é guionista o propio director.

Obra literaria
--------------

### Narrativa

* *Benaventurados os que aman*, 2005, Biblos Clube de Lectores.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*, Ir Indo Edicións, 2010-2011, Vigo.

| * v
* c
* e
Mestre Mateo ó mellor director |
| --- |
| 
* Jorge Coira (2002)
* Carlos Amil (2003)
* Jorge Coira (2004)
* Jorge Coira e Carlos Sedes (2005)
* Carlos Iglesias e Miguelanxo Prado (*ex aequo*) (2006)
* Jorge Algora (2007)
* Alfonso Zarauza (2008)
* Daniel Monzón (2009)
* Jorge Coira (2010)
* Sandra Sánchez (2011)
* Fernando Cortizo (2012)
* Alejandro Marzoa (2013)
* Alfonso Zarauza (2014)
* Daniel de la Torre (2015)
* Óliver Laxe (2016)
* Andrés Goteira (2017)
* Daniel de la Torre (2018)
* Óliver Laxe (2019)
* Paula Cons (2020)
* Jorge Coira (2021)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533627
* WorldCat
* VIAF: 87501904
* BNE: XX1728574
* IMDb: nm1067845
* ISNI: 0000 0000 6100 1403
* LinkedIn: carlos-amil-97638817
* TMDb: 1359409

 |
**Carlos Barrera Sánchez**, nado en Vielha (Lleida) o 3 de decembro de 1950 e finado no mesmo lugar o 7 de abril de 2022, foi un político aranés afiliado a Convergéncia Democratica Aranesa. Foi Síndico de Arán entre 1995 e 2007 e dende maio de 2011 ata o 18 de xuño de 2019, ano en que se retirou da política..

Traxectoria
-----------

Carlos Barrera naceu na capital do Val de Arán en 1950. Na década de 1960 trasladouse coa súa familia a Barcelona, onde estudou mestría industrial. Traballou en FECSA antes de volver en 1972 ao Val de Arán.

Durante a transición formou parte da asociación de veciños Es Tersús e de Unitat d'Aran, partido co que se presentou ás eleccións municipais españolas de 1979, resultando concelleiro do concello de Vielha. Cando esta formación pasou a formar parte do Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC) deixou a política ata 1995.

En 1995 presentouse como candidato a Síndico de Arán por Convergéncia Democratica Aranesa e saíu elixido por maioría absoluta. Repetiu nas eleccións de 1999 e 2003 tamén con maioría absoluta. En 2007 gañou as eleccións Unitat d'Aran, que gobernou grazas ao apoio do PRAG. En 2011, CDA volveu acadar a maioría absoluta con Carlos Barrera como candidato, e revalidouna en 2015.

Notas
-----

1. ↑  Vilaweb
2. ↑  Biografia na páxina web do Consell d'Aran

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Amparo Serrano Iglesias** |  **Síndico de Arán** 1995-2007 | Sucesor:**Francés Boya Alòs** |
| Predecesor:**Francés Boya Alòs** |  **Síndico de Arán** 2011-2019 | Sucesor:**Francés Boya Alòs** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11912366
* GEC: 0245957

 |
O **carcinoma inflamatorio de mama** é un dos tipos máis agresivos de cancro de mama. Pode ocorrer en mulleres de calquera idade e, aínda que de forma extremamente rara, tamén en homes. É denominado inflamatorio porque aparece frecuentemente con síntomas que se asemellan ós dunha inflamación. A pesar do nome, está aínda en investigación se a inflamación contribúe ou non para o desenvolvemento de cancro inflamatorio. Porén, pode manifestar sinais e síntomas variados, frecuentemente sen tumores detectables, sendo por iso indetectable en mamografías ou ecografías.

Os síntomas máis comúns son a inchazón de aparición súbita, por veces asociado a alteracións cutáneas e retracción da mamila. Entre outros síntomas están o súbito aumento do tamaño da mama, cor vermella, proído persistente e pel quente no tacto. No inicio, o cancro inflamatorio de mama aseméllase á mastite. Só 50-75% dos casos manifestan esta presentación típica. Os síntomas poden ser completamente atípicos, como trombose venosa.

O cancro inflamatorio é responsable só por unha pequena porcentaxe dos casos de cancro de mama, 1 a 6% nos Estados Unidos, e moitas veces diagnosticado en mulleres mozas, aínda que a idade media de diagnóstico non sexa moi distinto da doutros tipos de cancro de mama (de media 57 anos).

Notas
-----

1. ↑  National Cancer Institute (ed.). "Inflammatory Breast Cancer: Questions and Answers". Consultado o 2 de decembro de 2006.
2. ↑  Fouad, Tamer M.; Kogawa, Takahiro; Reuben, James M.; Ueno, Naoto T. (1 de xaneiro de 2014). "The role of inflammation in inflammatory breast cancer". *Advances in Experimental Medicine and Biology* **816**: 53–73. ISSN 0065-2598. PMID 24818719. doi:10.1007/978-3-0348-0837-8\_3.
3. ↑  Susan G. Komen for the Cure (ed.). "Facts for Life - Inflammatory Breast Cancer" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de febreiro de 2009. Consultado o 2 de decembro de 2006.
4. ↑  Wingo, Phillis. "Population-based statistics for women with inflammatory breast cancer (United States)." Cancer Causes and Control 15 (2004): 321-28
5. ↑  Gordon, Lisa. "Picture This." CLINICAL JOURNAL OF ONCOLOGY NURSING 5 (2001). EBSCO. Academic Search Complete. 02 Apr. 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* GARD: 6784
* ICD-O: 3
* MeSH: D058922
* MeSH: C04.588.180.576

 |
Xoiaría mesoamericana en ouro fabricada por medio do **molde á cera perdida** no Metropolitan Museum of Art, en Nova York.
A **cera perdida**, **fundición á cera perdida** ou **baleirado á cera perdida** é un procedemento escultórico que permite obter figuras de metal (xeralmente bronce e ouro) por medio dun molde que se elabora a partir dun prototipo tradicionalmente modelado en cera de abella. Esta tecnoloxía foi desenvolvida na Antigüidade de maneira independente e paralela polos sumerios, indios, chineses, mesoamericanos e incas, a cal foi adoptada por civilizacións contemporáneas ou posteriores.

Para a fabricación de obxectos coa técnica de cera perdida, utilízase un modelo en cera. Este modelo previo é rodeado dunha grosa capa de material refractario que se solidifica; unha vez endurecido, métese nun forno, que derrite a figura de cera, saíndo esta por uns orificios creados ao efecto (de aí a súa denominación) e, no seu lugar, inxéctase o metal fundido, que adopta a forma exacta do modelo. Para extraer a figura é preciso retirar o molde.

A principal vantaxe deste procedemento é a estreita tolerancia dimensional, a cal non pode conseguirse mediante outros procesos. É posible conseguir dimensións axustadas de 0,002 mm por mm. É un proceso no que é preciso controlar numerosas variables, pero co cal se obtén un bo acabado superficial.

Esta forma de traballar o metal (bronce), require un longo, custoso e complicado proceso xunto cunha perfecta e axeitada combinación de diversos oficios: para o proxecto xeral e a coordinación, os escultores; para os primeiros pasos, os moldeadores; para o labor de enfornado, os fundidores e para o acabado, os cinceladores e patinadores.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rodríguez, Carlos Armando (1992). Instituto Vallecaucana de investigaciones científicas INCIVA, Fundación hispanoamericana de Cali, Embajada de España en Colombia, ed. *Tras las huellas del hombre prehispánico y su cultura en el valle del Cauca*. Cali.
* Bronce dorado en El Escorial, Año 2014, Editor Las cocheras del Rey. Autor Manuel Rincón Álvarez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q765814
* AAT: 300053113
* BNCF: 13336
* BNF: 12471439z
* EBID: ID
* FAST: 1074969
* GEC: 0168195
* GND: 4188794-3
* LCCN: sh85106232
* MAG: 159554100
* SUDOC: 033904545

 |
O cancro prodúcese pola acumulación sucesiva de mutacións. Cada mutación altera nalgunha maneira o comportamento dunha célula.
Os termos **oncoxénese** ou **carcinoxénese** fan referencia literal ó proceso polo cal se produce o cancro. É o proceso polo cal unha célula normal se converte nunha célula cancerosa. Caracterízase pola progresión de varios cambios celulares a nivel do material xenético que finalmente desemboca na reprogramación da célula provocando que se reproduza de maneira descontrolada, formando unha masa maligna.

A división celular é un proceso fisiolóxico que ocorre en case todos os tecidos e baixo diversas circunstancias. Baixo circunstancias normais, o balance entre a proliferación e a morte celular programada, usualmente por medio do mecanismo de apoptose mantense estreitamente regulado asegurando desta forma a integridade de órganos e tecidos. As mutacións no ADN que poden conducir a unha transformación cancerosa interferen con este proceso de control interferindo co programa que o controla.

O proceso de oncoxénese é causado por estas mutacións no material xenético das células normais, que alteran o balance normal entre proliferación e morte celular. Como resultado prodúcese unha división celular descontrolada e un proceso evolutivo destas células por medio de selección natural dentro do organismo. A reprodución rápida e descontrolada de células poden producir tumores benignos e algúns tipos destes tumores poden converterse en malignos que é o que se coñece como cancro. Os tumores benignos non se esparexen a lugares afastados do organismo nin invaden outros tecidos, e polo xeral non representan unha ameaza para a vida a menos que compriman estruturas vitais ou teñan algunha actividade fisiolóxica (por exemplo, que sexan quen de producir algunha hormona). Os tumores malignos son quen de invadir outros órganos, espallarse a lugares distantes (proceso coñecido como metástase) e converterse nunha ameaza para a vida.

Notas
-----

1. ↑  *Oncología y cirugía. Bases y principios* (en castelán). Editorial El Manual Moderno. ISBN 9786074482874. Los agentes etiológicos son las causas directas de la transformación maligna, ya que alteran diversos mecanismos genéticos y bioquímicos. A este último proceso se le conoce como carcinogénesis u **oncogénesis**.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1637543
* BNE: XX534047
* EBID: ID
* JSTOR: carcinogenesis
* LCCN: sh85020155
* MAG: 555283112

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D063646
* MeSH: C04.697.098

 |
| Cardeal amarelo |
| --- |
| Cardeal amarelo |
| Estado de conservación |
| En perigo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| División: | Cordados |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Paseriformes |
| Familia: | Thraupidae |
| Xénero: | *Gubernatrix* |
| Especie: | *G. cristata* |

 |
| Nome binomial |
| *Gubernatrix cristata*Vieillot, 1817 |

O **cardeal amarelo** (***Gubernatrix cristata***) é unha especie de ave paseriforme pertencente á familia Thraupidae; algúns a consideran en Emberizidae. É a única especie do xénero monotípico ***Gubernatrix.*** Habita toda a zona pampeana do centro da Arxentina, e no Brasil, Paraguai e o Uruguai.

Está protexida debido ao seu caza e a destrución do seu hábitat natural onde o uso de chairas para o sementado e a utilización de pesticidas pono en risco.

O seu corpo consta de copete e garganta negra. Cella e malar amarelos. 
Dorso estriado de oliva e negro. Ventral amarelo verdoso. 
Cola amarela con timoneras centrais negras. Ao alcanzar o seu adultez o macho e a femia diferéncianse só no ton e intensidade do colorido das súas plumas. O macho ten un canto melodioso.

O cardeal amarelo foi declarado *monumento natural provincial* na Provincia de Entre Ríos, Arxentina, mediante o decreto 4933/02 de 2002.

Descrición
----------

Mide 20 cm de lonxitude. Ten un pimpín grande e un rechamante estampado. O macho ten partes superiores de cor amarela-oliva con raias no dorso negruzco. Crista negra, espeso e babero, tanto en termos xerais amarelo bordeado. Amarelo-oliva peito e flancos con centro amarelo ao ventre. Cola amarela con negro rectrices centrais.A femia, máis apagada anteriormente. Fazulas grises, o peito e os lados do ventre, con centro pálido. Algún amarelo na coroa traseira, pero polo demais, a crista e o babero negro bordeado branco. Voz en serie musical de 4 ou 5 asubíos.

Taxonomía
---------

O presente xénero monotípico foi transferido de Emberizidae para Thraupidae de acordo coa Proposta N° 512 ao South American Classification Committee (SACC) con base en morfología e datos xenéticos de Campagna *et al*, 2011. Este cambio foi adoptado por Clements Checklist 6.9 pero mantido en Emberizidae polo Congreso Ornitolóxico Internacional (IOC) (Versión 4.3, 2014).

Notas
-----

1. ↑  "Primer Taller Interjurisdiccional sobre la conservación del Cardenal Amarillo". Arquivado dende o orixinal o 30 de xuño de 2012. Consultado o 14 de decembro de 2015.
2. ↑  Propuesta (512) al South American Classification Committee: Transferir géneros de Emberizidae a Thraupidae en inglés.
3. ↑  Clements, J. F. T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, C. L. Wood, and D. Roberson. 2014.
4. ↑  Gill, F & D Donsker (Eds). 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Gubernatrix\_cristata
* Avibase: 94DA257CB765914F
* BirdLife: 22721578
* eBird: yelcar1
* GBIF: 2491899
* iNaturalist: 10717
* IRMNG: 10718015
* ITIS: 560325
* IUCN: 22721578
* NCBI: 555261
* Species+: 3989
* Xeno-canto: Gubernatrix-cristata

 |
**María del Carmen Figueiró Freiría**, chamada **Avoa Carmela**, nada no Carballal, na parroquia de Camos (Nigrán) o 28 de outubro de 1883 e finada na mesma aldea o 25 de maio de 1997, foi unha labrega galega, e persoa máis lonxeva de España.

Traxectoria
-----------

Labrega de profesión, quedou orfa con doce anos e ao coidado dos seus irmáns. En 1914 casou e tivo cinco fillos. Con máis de 89 anos recuperouse dunha operación da matriz que os médicos consideraban unha operación de alto risco. Mantivo unha vida activa no campo ata facer os 105 anos, e posteriormente o resto dos seus días na súa casa ao coidado da súas fillas e netas ata o seu falecemento. Fontes da familia indicaban que a morte dos seus descendentes máis próximos (fillos, fillos políticos, ...) influíu no seu estado de saúde antes da súa morte. "Deus olvidouse de min" comentaba en numerosas ocasións en cada paso de ano.

En 1996 o concello de Nigrán dedicoulle a rúa onde estaba situada a casa familiar de Carmela na parroquia de Santa Baia de Camos. 

Foi a galega máis lonxeva desde que se gardan rexistros, ao falecer con 113 anos e 209 días. Ademais, no momento do seu falecemento era a española máis vella de nome coñecido.

Notas
-----

1. ↑  "Entrevista a Avoa Carmela, que acadou os 113 anos". Consultado o 2022-04-05.
2. ↑  "María del Carmen Figueiró la 'abuela' de España", artigo en *El País*, 26 de maio de 1997 *(en castelán)*.
A **cinética de Michaelis-Menten** describe a velocidade de reacción de moitas reaccións encimáticas. Recibe este nome en honra a Leonor Michaelis e Maude Menten. Este modelo só é válido cando a concentración do substrato é maior que a concentración da encima, e para condicións de estado estacionario, é dicir, cando a concentración do complexo encima-substrato é constante.

Determinación de constantes
---------------------------

Para determinar a velocidade máxima dunha reacción encimática, a concentración de substrato, (*[S]*) auméntase até alcanzar unha velocidade constante, de formación de produto. Esa é a *velocidade máxima* (Vmax) da encima. Nese caso, os sitios activos da encima están saturados con substrato.

*Diagrama de velocidade de reacción e constante de Michaelis-Menten*.

Velocidade de reacción
----------------------

A *v*elocidade V indica o número de moléculas do substrato que se converten en produto por segundo. Con concentracións crecentes de substrato [S], a encima vai achegándose asintóticamente á súa velocidade máxima Vmax, pero nunca a alcanza. Por esta razón, non hai un valor de [S] determinado para a Vmax. De todos os xeitos, pódese definir un parámetro característico da encima empregando a concentración de substrato á cal se alcanza a metade da velocidade máxima (Vmax/2).

Constante de Michaelis
----------------------

Aínda que é imposible medir exactamente a concentración de substrato que dá Vmax, as encimas poden caracterizarse mediante a concentración de substrato á cal a velocidade de reacción é a metade da velocidade máxima. Esta concentración de substrato coñécese como constante de Michaelis-Menten (KM).

Para encimas que exhiben unha cinética de Michaelis-Menten simple esta constante representa a constante de disociación do complexo encima-substrato (ES) (ou a inversa da afinidade entre encima e substrato). Valores baixos indican que o complexo ES está unido moi fortemente e raramente se disocia sen que o substrato reaccione para dar produto.

Ecuación de Michaelis-Menten
----------------------------

Por derivación obtense unha ecuación da velocidade de formación de produto nun momento determinado (V) en función da velocidade máxima (Vmax), da concentración de substrato ([S]) e da constante de Michaelis-Menten (KM).
{\displaystyle V=V\_{max}{\frac {[S]}{K\_{M}+[S]}}}

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q613955
* EBID: ID
* MAG: 64915919

 |
**Cineuropa** é un festival de cinema celebrado cada novembro na cidade de Santiago de Compostela.

Características
---------------

A primeira edición tivo lugar en 1987, e celebrouse anualmente, agás en 1995. Á edición de 2011 presentáronse máis dun cento de filmes en cinco salas distintas da cidade: o Teatro Principal, Salón Teatro, a Sede da Fundación Nova Caixa Galicia-CSM, o Auditorio de Galicia e mais o CGAC. Desde entón foi crecendo, e na 35ª edición durante 17 días proxectáronse 161 filmes (151 longametraxes e 10 curtas), creadas por cineastas de 43 nacionalidades.

Seccións oficiais
-----------------

* Novos e novas cineastas
* Cine europeo
* Panorama internacional
* Panorama audiovisual galego
* Docs Cineuropa

Ademais das sección oficiais, conta con diferentes ciclos que varían cada ano, e con actividades paralelas como obradoiros para cativos de entre 8 e 18 anos, programas como *Cinema en Curso* (coordenado en Galiza en 2021 por Xacio Baño, Jaione Camborda, Ángel Santos e outros, con presenza en diversas autonomías de España, en Alemaña, Chile e México), mesas de debate ou conferencias.

Notas
-----

1. ↑  "Programa". *#CINEUROPA35*. Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2022. Consultado o 2022-02-17.
2. ↑  "O Festival". *#CINEUROPA35*. Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2022. Consultado o 2022-02-17.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do festival
**Constantin Fehrenbach**, nado en Bonndorf (Baden) o 11 de xaneiro de 1852 e finado en Friburgo o 26 de marzo de 1926, foi un político alemán católico, un dos líderes principais do Partido de Centro (*Zentrum*), e chanceler de Alemaña entre 1920 e 1921.

Traxectoria
-----------

Foi elixido presidente do Reichstag en 1918, e logo o Presidente da Asemblea Nacional de 1919 a 1920. Pola dimisión dos Socialdemócratas do goberno en xuño de 1920 como consecuencia do seu pobre resultado nas eleccións daquel ano, Fehrenbach converteuse no Chanceler de Alemaña, formando unha coalición co partido liberal de esquerda DDP e o nacional-liberal DVP. O seu goberno durou menos dun ano.

Dimite en abril de 1921, en protesta contra a avaliación das reparacións aliadas que foron anunciadas aquel mes. Fehrenbach encabezou o Partido de Centro desde 1923 ata a súa morte en 1926.

Notas
-----

1. ↑

| Chanceler de Alemaña |
| --- |
| *Segue a:* Hermann Müller | **Constantin Fehrenbach**(1920-1921) | *Precede a:* Joseph Wirth |
| *Deutsche Zentrumspartei* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q77156
* WorldCat
* VIAF: 72188236
* BNF: 16609824d
* DeutscheBio: 118686402
* Dodis: P38320
* EBID: ID
* GND: 118686402
* ISNI: 0000 0000 8262 3412
* NNDB: 000089569
* NTA: 070042748
* SUDOC: 157026809
* Treccani: konstantin-fehrenbach

 |
Coordenadas: 53°24′22″N 2°59′14″O﻿ / ﻿53.40611, -2.98722

Entatua de John Lennon no exterior do local.
Muro da Fama do Cavern Club, Liverpool.
O **Cavern Club** é un club nocturno de Liverpool, Inglaterra. Aberto o 16 de xaneiro de 1957, o club foi orixinalmente un local de jazz que se converteu nun local de rock and roll cando este estilo chegou á cidade. Liverpool foi o centro do renacemento musical dos anos 1960 baseado no rock and roll e co Cavern como centro do movemento. O renacemento abrangueu tamén á arte e o deseño.

The Beatles actuaron no club preto de 300 veces nos seus primeiros anos. The Cavern era semellante no interior ó club de jazz Le Caveau de la Huchette de París, coa estética de túnel e de paredes de ladrillo espidas. Malia que foi amplamente remodelado, cuns arcos e túneles similares, The Cavern aínda permanece aberto e é o centro do movemento cultural da cidade. No Cavern Club celébrase o Liverpool Mathew Street Music Festival, un festival de música anual de Liverpool

O club acolleu a primeira actuación de The Beatles o 9 de febreiro de 1961. Porén, John Lennon xa tiña actuado no local pouco despois de que este abrise en 1957. Brian Epstein, o representante de The Beatles, que conseguiu o primeiro contrato de gravación do grupo, viu a primeira actuación do grupo neste club o 9 de novembro de 1961.

Notas
-----

1. 1 2  "Note on first Beatles appearance". The Cavern Club. Arquivado dende o orixinal o 25 de xullo de 2011. Consultado o 22 de xaneiro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cavern Club*** |

* Cavern City Tours
* What's On At The Cavern Club, Liverpool
* Cavern Club at fiftyArquivado 13 de abril de 2014 en Wayback Machine.
* 'Premier At The Cavern' - 1966 newsreel Arquivado 08 de xullo de 2011 en Wayback Machine.
* Cavern After Hours

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q909845
* EBID: ID

 |
Constantin Brâncuşi, 1905.
**Constantin Brâncuşi**, ou **Constantin Brancusi** na grafía francesa, nado en Hobiţa (distrito Gorj, preto da cidade de Târgu Jiu) o 19 de febreiro de 1876 e finado en París o 16 de marzo de 1957, foi o máis famoso escultor romanés. As súas obras atópanse en museos de Francia, Estados Unidos, Romanía e Australia.

Traxectoria
-----------

Brancusi estudou arte en Craiova (cidade do distrito Dolj, Romanía) desde 1894 a 1898. Logo continuou os seus estudos na Escola Nacional de Belas Artes en Bucarest desde 1898 ata 1901. Chegou a París en 1904 para perfeccionar os seus estudos. Como estudante de arte foi influído por Auguste Rodin e foi un dos primeiros artistas da arte moderna. Estableceu amizade con Amedeo Modigliani, Erik Satie e Marcel Duchamp. A súa obra evolucionou cara a unha eliminación dos detalles que o conduciu case á abstracción.
Realizou unha serie de esculturas en metal chamadas "Paxaro no Espazo".

En Târgu Jiu hai un conxunto escultórico realizado por el de grande importancia. Estas obras atópanse dispostas en liña recta e son:

* A Mesa do Silencio
* A Porta do Bico
* A Columna do Infinito

Este conxunto escultórico simboliza a vida do ser humano.

A Mesa do Silencio e a Porta do Bico atópanse no parque principal da cidade; entre as mesmas atópanse cadeiras tamén feitas por Brancusi e seguindo a imaxinaria liña determinada por estas dúas, chégase a unha das igrexas ortodoxas da cidade. Continuando aínda máis por esta liña, chégase á Columna do Infinito (considerada a súa obra cume) situada tamén nun parque. Entre as obras de Brancusi atópanse: Nai dormente (1906-10), O Bico (1908), A Sabedoría (1909), Prometeo (1911), O Comezo do Mundo (1924), O Paxaro (1924-49), A Columna do Infinito (1933), O Espírito de Buda (1933) e A Galiña (1941).

Brancusi morreu en Francia. Atópase enterrado no cemiterio de Montparnasse, París.

Unha das súas obras foi vendida en 11.1 millóns de dólares estadounidenses.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q153048
* WorldCat
* VIAF: 71387926
* AGORHA: 110513
* BAV: ADV10121600
* BIBSYS: 90097323
* BMT: 154503
* BNE: XX900275
* BNF: 11893776f
* BRE: 1885636
* Bridgeman: 13225
* CANTIC: a10431081
* CiNii: DA02633620
* DeutscheBio: 118673076
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 45289
* GEC: 0012034
* GND: 118673076
* IMDb: nm5708357
* ISNI: 0000 0001 0783 4751
* LCCN: n79127902
* LibraryThing: brancusiconstantin
* Luminous-Lint: Constantin\_\_Brancusi
* Munzinger: 00000009615
* NDL: 00434169
* NKC: jn20000700228
* NLA: 36110840
* NLG: 72091
* NNDB: 000084444
* NPG: mp65369
* NTA: 068811500
* OL: OL192609A
* openMLOL: 210639
* Persée: 157111
* PTBNP: 99313
* RKD: 12002
* SELIBR: 178922
* SNAC: w6ww7swp
* SUDOC: 027500411
* Tate: 800
* ULAN: 500016157

 |
**Manuel Ceferino Míguez Barreiro**, nado en Forcarei o 24 de agosto de 1924, foi un economista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Andrés Míguez Campos, mestre canteiro, e Josefa Barreiro. Emigrou a Venezuela e foi membro do Centro Benéfico Social Hijos del Partido de la Estrada. Libelista carlista, publicou varios libros co pseudónimo **Duque de Guanarteme**. Colaborou en *La Noche* con artigos sobre a historia do carlismo. Permanece inédito o seu traballo *Itinerario de la meritisima expedición carlista a Galicia por el General don Miguel Gómez Damas. Del 13 al 26 de julio de 1836. Contine relación detallada de los pueblos que atravesó, y al final lleva dos planos relativos a dicha expedición*.

Obras
-----

* *¿Adonde vamos? Genealogía histórica de Juan-Carlos de Borbón*, 1966.

Notas
-----

1. ↑  Centro Benéfico Social Hijos del Partido de la Estrada
2. ↑  *La Noche*, 26-2-1951, p. 3.
3. ↑  *La Noche*, 27-2-1953, p. 4.
4. ↑  *La Noche*, 16-3-1955, p. 3.
5. ↑  *La Noche*, 25-2-1956, p. 8.
6. ↑  Ferrer, Melchor. *Historia del tradicionalismo español. Tomo 12*. Madrid: Editorial Tradicionalista. p. 170.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107436411
* BNE: XX1291650

 |
Modelo de propulsor xerando a cavitación.
Cando un líquido flúe ao través dunha rexión onde a presión é menor ca súa presión de vapor, o líquido ferve e forma burbullas de vapor.

Estas burbullas transpórtaas o líquido ata chegar a unha rexión de maior presión, na que o vapor regresa ó estado líquido de súbito, implosionando ("esmagándose") bruscamente as burbullas. Este fenómeno chámase cavitación.

Se as burbullas de vapor se atopan próximas ou en contacto cunha parede sólida cando cambian de estado, as forzas exercidas polo líquido ó esmagar a cavidade deixada polo vapor dan lugar a presións localizadas moi altas, ocasionando picaduras sobre a superficie sólida.

O fenómeno xeralmente vai acompañado de ruído e vibracións, dando a impresión de que se tratara de grava que golpea nas diferentes partes da máquina.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201666
* BNCF: 28828
* BNE: XX4661462
* BNF: 119793369
* BRE: 2031396
* EBID: ID
* FAST: 849936
* GEC: 0089676
* GND: 4163525-5
* LCCN: sh85021547
* MAG: 207057113
* NDL: 00566940
* PSH: 3012
* SUDOC: 027837939
* Treccani: cavitazione

 |
| *Cavidade sigmoide maior do cúbito* |
| --- |
|  |
| Cavidade sigmoide menor (*radial notch*) |
|
|
| Latín | *incisura trochlearis ulnae, incisura semilunaris ulnae* |
|
| Gray's | *pág.215* |
|
|
|
|
|
|
|
|

A **cavidade sigmoide maior do cúbito** é unha superficie articular da epífise proximal formada polo olécrano e pola apófise coronoide cubital. Artéllase coa tróclea umeral.

A superficie é lisa, pero ten unha pequena prominencia na unión do acromion e da apófise coronoide. Unha pequena crista ósea separa a cavidade en dúas, medial e lateral. A porción medial é a de maior tamaño e ten forma cóncava. A externa é máis pequena e ten forma convexa, agás a parte máis inferior, que é cóncava.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en inglés)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q837928
* EBID: ID
* MAG: 2781167306

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 23619
* TA: A02.4.06.006
* Uberon: 0008449

 |
Benito Pablo Juárez García, Presidente de México
**A convención de Londres** foi un acordo diplomático asinado pola raíña de España, Isabel II; o emperador de Francia, Napoleón III; e Vitoria, raíña do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda, o 31 de outubro de 1861 como resposta á lei de suspensión de pagos promulgada polo presidente de México, Benito Juárez, o 17 de xullo dese mesmo ano, cuxo primeiro artigo dicía: "Desde a data desta lei, o Goberno da Unión percibirá todo o produto líquido das rendas federais, deducíndose tan só os gastos de recadación das oficinas recadadoras, e quedando suspensos polo termo de dous anos todos os pagos, incluso o das asignacións destinadas para a débeda contraída en Londres e para as Convencións estranxeiras."

O obxectivo da convención de Londres era demandar a México unha protección máis efectiva para as persoas e propiedades dos seus súbditos, así como o cumprimento das obrigacións contraídas cara a estes. A chegada dos seus ministros plenipotenciarios a México deu lugar aos Tratados preliminares de La Soledad e á Segunda intervención francesa en México.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 18 de outubro de 2011. Consultado o 22 de novembro de 2018.
2. ↑  SEP. México 2010. 200 años orgullosamente mexicanos.
3. ↑

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* FIGUEROA ESQUER, Raúl. "Las relaciones exteriores de México (1821-1855)". *Siglo XIX*. Instituto Tecnológico Autónomo de México.
* VÁZQUEZ, Josefina. "Los primeros tropiezos (1821-1855)". *Siglo XIX*. Instituto Tecnológico Autónomo de México.
En botánica denomínase **cistocarpo** a estrutura frutífera producida nas rodófitas despois da fecundación.

Julius von Sachs, o introdutor do termo

Etimoloxía
----------

O termo *cistocarpo* está formado pola unión dos elementos *cisto*- e -*carpo*, ambos os dous tirados das voces do grego antigo κύστις *kýstis* "bolsa", "vexiga", e καρπός *karpós*, "froito", unidos cun -*o*- epentético.

Historia
--------

Este neoloxismo foi empregado por primeira vez en 1875, en alemán, polo botánico Julius von Sachs (1832-1897).[]

Estrutura e función
-------------------

O cistocarpo está formado por filamentos, especialmente cando dita estrutura ten unha envoltura protectora especial, no que se liberan as carpósporas (esporas do cistocarpo), esporas diploides das algas vermellas.

O nome cistocarpo aplícase menos frecuentemente cando o gonimoblasto, conxunto de filamentos que se orixinan no procarpo fecundado e que producen carpósporas, é dicir, cando non hai unha envoltura protectora.

Notas
-----

1. 1 2  Maggs, C. A. & Hommersand, M. H 1993.
2. 1 2 3  carpospora no Dicciomed.
3. 1 2  Font Quer 1993, p. 225.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica*. Barcelona: Editorial Labor. ISBN 84-335-0078-3.
* Maggs, C. A. & Hommersand, M. H. (1993): *Seaweeds of the British Isles. Volume 1 Rhodophyta. Part 3A Ceramiales*. Londres: The Natural History Museum. ISBN 0-1131-0045-0.
**Cefixima** é un antibiótico beta-lactámico pertencente á terceira xeración de cefalosporinas. Foi comercializada baixo os nomes de *Suprax* e *Denvar*.

Espectro de acción
------------------

Cefixima é activa fronte a bacterias grampositivas: Streptococcus pneumoniae e Streptococcus pyogenes. Tamén é activa fronte a gramnegativos: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Escherichia coli, Proteus mirabilis e Neisseria gonorrhoeae. 
Presenta actividade in-vitro, pero non avaliada a eficacia clínica, fronte a Streptococcus agalactiae, Haemophilus parainfluenzae, Proteus vulgaris, Klebsiella pneumoniae, Klebsiella oxytoca, Pasteurella multocida, Providencia spp, Salmonella spp, Shigella spp, Citrobacter amalonaticus, Citrobacter diversus e Serratia marcescens.

Indicacións clínicas
--------------------

Cefixima está aprobada para as seguintes indicacións clínicas:

* Infección urinaria non complicada
* Otite media
* Farinxite por Streptococcus pyogenes
* Bronquite aguda ou exacerbación aguda de bronquite crónica.
* Gonorrea

Dosificación
------------

Unicamente existe formulación oral. A dose estándar é de 200 a 400 miligramos cada 12 ou 24 horas. A dose debe ser axustada en insuficiencia renal grave (filtrado menor de 10) e en poboación pediátrica.

Embarazo e lactación
--------------------

Cefixima atópase na categoría B da FDA de fármacos durante o embarazo. Descoñécese se se excreta no leite materno, polo que se recomenda suspender a lactación mentres se tome cefixima.

Efectos secundarios
-------------------

Semellantes ao resto de cefalosporinas, destacan as molestias gastrointestinais e a diarrea.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha técnica de "cefixima" da FDA" (PDF) (en inglés). Abril 2003. Consultado o 15 setembro 2018.
2. ↑  Josep Mensa Pueyo (2015). *Guía de terapéutica antimicrobiana* (en castelán). ISBN 9788488825155.
3. ↑  "Ficha técnica de "cefixima" da FDA" (PDF) (en inglés). Abril 2003. Consultado o 15 setembro 2018.
**Cefotaxima** é un antibiótico beta-lactámico pertencente á terceira xeración de cefalosporinas. En España foi comercializada baixo o nome de *Claforan*.

Espectro de acción
------------------

Cefotaxima posúe un amplo espectro de actividade, que abrangue bacterias grampositivas (Staphylococcus e Streptococcus), gramnegativas (Escherichia coli, Citrobacter, Klebsiella, Enterobacter aerogenes, Serratia marcescens, Proteus, Haemophilus influenzae, Neisseria gonorrhoeae, Neisseria meningitidis, Moraxella catarrhalis). Tamén presenta actividade fronte anaerobios (Bacteroides, Peptococcus, Peptostreptococcus, Fusobacterium).

Resistencia
-----------

Cefotaxima adoita ser resistente á hidrólise por beta-lactamases de tipo I, II, III, IV e V. Adoita ser resistente ás penicilinasas producidas por Staphylococcus aureus. Porén, as beta-lactamases producidas por Bacteroides fragilis, Proteus vulgaris, Citrobacter, Enterobacter, Pseudomonas e Serratia poden inactivar a cefotaxima. Do mesmo xeito, as beta-lactamases de expectro estendido (BLEE) producidas por outras enterobacterias poden degradar a cefotaxima.

Indicacións clínicas
--------------------

En España, a Agencia Española de Medicamentos y Productos Sanitarios aprobou as seguintes indicacións:

* Infeccións da área otorrino-laringolóxica.
* Infección respiratoria.
* Infección urinaria.
* Gonorrea
* Sepse
* Endocardite
* Infección do sistema nervioso central
* Infección de pel e partes brandas
* Infeccións osteoarticulares.
* Infección abdominal: peritonite, infeccións da árbore biliar.

Dosificación
------------

Soamente existe formulación inxectable (intramuscular ou intravenosa). A dose oscila entre 1 ou 2 gramos cada 6 u 8 horas. Debe ser reducida en insuficiencia renal e en poboación pediátrica.

Embarazo e lactación
--------------------

Cefotaxima pertence á categoría B da FDA. Secrétase en pequenas cantidades no leite materno, polo que se recomenda precaución no seu emprego.

Interaccións medicamentosas
---------------------------

Incompatible na mesma solución con aminoglicósidos, metronidazol e bicarbonato de sodio. Pode interferir na medición de niveis de teofilina2.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha técnica de "cefotaxima" da AEMPS" (PDF) (en Castelán). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 17 de setembro de 2018. Consultado o 16 setembro 2018.
2. ↑  Josep Mensa Pueyo (2015). *Guía de terapéutica antimicrobiana* (en castelán). ISBN 9788488825155.
3. ↑  "Ficha técnica de "cefotaxima" da FDA" (PDF) (en inglés). Consultado o 16 setembro 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q417968
* MAG: 2778719061

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: J01DD01
* CAS: 63527-52-6
* ChEBI: 204928
* ChEMBL: CHEMBL1730
* ChemSpider: 4674877
* DrugBank: 00493
* DTXSID: DTXSID6022761
* ECHA: 100.058.436
* IEDB: 174838
* IUPHAR: 10893
* KEGG: C06885
* MeSH: D002439
* NDF-RT: N0000147755
* PubChem: 5742673
* RxNorm: 2186
* UMLS: C0007554
* UNII: N2GI8B1GK7

 |
Vista do Penedo de Ifac ao amencer
As **Cordilleiras Béticas** ou **Sistemas Béticos** son un conxunto de sistemas montañosos que se estenden polo sur da Península Ibérica, desde o golfo de Cádiz ata Alacant e Baleares. Forman parte do Arco de Xibraltar e se subdividen nas cordilleiras Prebética, Subbética e Penibética.

É o máis importante dos conxuntos de relevo de España. É un vasto conxunto montañoso que se alarga máis de 600 km desde o Estreito de Xibraltar ata o Cabo da Nau e que ata continua por baixo do mar para aparecer nas Illas Baleares. O seu extremo máis estreito é na zona de Xibraltar e vaise ensanchando cara á zona oriental, onde se pon en contacto co zócolo herciniano da meseta.

Ao estudar a Cordilleira Bética hai que distinguir os seus trazos morfolóxicos. Pero tamén, para poder comprender eses trazos, temos que ter en conta a estrutura que subxace debaixo desas formas estruturais e a súa evolución xeolóxica. Imos ver como estudan a serra os xeólogos e os xeógrafos para despois contrastalo.

Véxase tamén
------------

* Cordilleira Penibética
* Cordilleira Prebética
* Cordilleira Subbética

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q831469
* WorldCat
* VIAF: 235916824
* BRE: 1822128
* EBID: ID
* GEC: 0009761
* GND: 4068688-7

 |