**Théophraste Renaudot** ou **Teofrasto Renaudot**, nado en decembro de 1586 na vila de Loudun, cerca de Poitiers (Francia) e finado o 25 de outubro de 1653 en París, foi un médico, xornalista e filántropo francés.

Foi o fundador da publicidade e da prensa francesa polas súas dúas creacións, o *Bureau d'adresse* (en 1629) e *La Gazette*, un periódico semanal (o 30 de maio de 1631).

Médico ordinario do rei, foi nomeado "comisario dos pobres do reino".

Traxectoria
-----------

### Protestante e médico

Orfo dunha modesta familia da burguesía protestante de Loudun, contaba cun físico pouco agraciado, o que lle afectou ao longo de toda a súa vida. Cóntase que unha experiencia vivida na súa xuventude o marcou aínda máis. Viu como unha morea de xente batía nun ancián que roubara para comer. Ao intentar defendelo a xente insultouno e, nese momento, propúxose estudar e para aplicar o seu coñecemento axudando aos pobres e aos marxinados sociais. Para intentar axudalos, fixo a carreira de medicina, ao lado dos cirurxiáns de París e na universidade de Montpellier, que daquela estaba aberta aos protestantes.

Médico aos 20 anos, viaxou a Italia, a Alemaña e quizais a Inglaterra. En 1602, enfermou de escrófulas, orixe das cicatrices da súa cara.

En 1609 casa e establécese en Loudun, levando unha vida modesta. Encontra entón ao predicador franciscano François Leclerc du Tremblay, chamado o *père Joseph*, místico e ardente partidario da Contrarrefoma católica, que o leva a interrogarse sobre a cuestión da pobreza no reino de Francia, que causaba estragos a principios do século XVII. Conseguiu facer chegar á raíña rexente María de Médicis un tratado, *Sur la condition des pauvres* ("Sobre a condición dos pobres"), que lle valeu obter o título de médico ordinario do rei Luís XIII, en 1612. Favor que foi *da noite para a mañá*, quizais pola oposición dos devotos católicos entón moi hostís aos protestantes.

### Ao servizo dos pobres e do Estado

Estatua de Théophraste Renaudot na súa vila natal.
Contra 1625 converteuse ao catolicismo e entrou no Consello de Richelieu. Parroquiano do cardeal, Renaudot é o exemplo mesmo do éxito social dun home talentoso a pesar das súas orixes modestas e protestantes, e no momento en que o reino se empregaba na posta en causa dos dereitos dos protestantes.

En 1628 ou 1629, abriu un *Bureau d’adresses* (Oficina de enderezos) por un privilexio real. Trataba nel de recoller ofertas e demandas de empregos, co fin de facer chegar un remedio aos pobres e vagabundos sen o concurso da Igrexa, da caridade tradicional ou aínda do encerro dos desgraciados. Durante estes anos, tamén se dedicou a coidar sen ánimo de lucro aos máis necesitados, incluso facéndolles compañía. Tamén empezou a seleccionar as noticias máis importantes da correspondencia co seu amigo Pierre de Hozier para imprimila en pregos e vendela, co permiso e a colaboración de Richelieu.

En 1633, unha ordenanza obrigaba a todos os desempregados a inscribirse na oficina. Esta medida foi acompañada un ano despois coa creación do primeiro xornal de anuncios: a *Feuille du bureau d’adresses*. A oficina, instalada na *illa da Cidade* coa insignia do *Grand Coq*, prosperou e acolleu numerosas actividades. Por tres patacos podían inserirse no xornal proposicións de venda, de alugueiro ou de servizos.

Instalou nela tamén un dispensario, de pago para os que podían e gratuíto para os pobres. Alí celebráronse desde 1632 conferencias médicas semanais, e despois variadas, abrindo a era das reunións mundanas e formando a imaxe do "home honesto". Finalmente Luís XIII autorízao, o 27 de marzo de 1637, a abrir un Monte de Piedade no seu *bureau d'adresses*, que transforma en sala de vendas.

O seu éxito foi tal que, en 1641, puido abrir no Louvre unha sucursal da súa *oficina de enderezos*. Porén, isto fíxolle gañar moitos inimigos na facultade de Medicina de París.

### Un dos fundadores da prensa

A *Gazzette de France*.
Théophraste Renaudot foi un dos precursores da prensa. O 30 de maio de 1631 aparece, co apoio de Richelieu, o primeiro número da súa célebre *La Gazette*, seguindo así os pasos das *Nouvelles ordinaires de divers endroits* dos libreiros parisienses Martin e Vendosme, que apareceron algo antes (xaneiro de 1631).

Sostido por Richelieu, que fixo da *Gazette* un instrumento da súa propaganda política, en 1635 o Estado acordou un monopolio para el e os seus sucesores.

Pouco a pouco a *Gazette* foi prosperando debido ao éxito que tivo e foron mellorándose a forma (mellor tipografía) e o fondo (contidos ampliados), e a súa tiraxe pasou a ser de centos a miles de exemplares.

A partir de 1632, Renaudot envía ao rei unha vez ao ano unha reprodución de todos os números editados, ao que o rei contestou eloxiando a Teofrasto e recoñecéndoo como un dos homes máis selectos de Francia.

Calidade, abundancia, diversidade xeográfica, concisión e claridade das noticias, a *Gazette* foi un grande éxito e engadiu, desde 1634, o suplemento *Extraordinaires*, relatando con detalle os acontecementos máis importantes. En 1611 apareceu o primeiro volume, *Mercure François*, recompilación dos acontecementos dos anos 1605 a 1610, entre eles o relato da primeira instalación dos franceses no Canadá.

Os irmáns Richer encargáronse da súa publicación até 1635. Théophraste Renaudot continuou esta importante publicación até 1643..

### Dificultades coa Fronda. Morte

Coa morte de Richelieu en 1642 e a de Luís XIII o ano seguinte, Teofrasto Renaudot perdeu aos seus principais protectores. A Rexencia non puido arriscarse a descontentar aos inimigos de Teofrasto. A Facultade de Medicina obtivo a prohibición das consultas médicas e das reunións no seu *bureau d’adresses*, e posteriormente a oficina foi clausurada (en 1646). *La Gazette* sobreviviu, pasando ao servizo de Mazarino, pero a Fronda conseguiu, en 1649, dificultar a súa aparición regular. Renaudot seguiu á corte, cando a fuxida da familia real co fin de protexer ao moi novo Lois XIV, á raíña e a Mazarino a Saint-Germain, deixando aos seus fillos Eusèbe e Isaac a redacción do xornal. O seu monopolio foi entón diminuído pola aparición de títulos rivais en París e nas provincias.

Renaudot foi recompensado pola súa fidelidade co cargo de "historiógrafo do rei". O 25 de outubro de 1653 morreu, á idade de 67 anos, case na miseria e no esquecemento, a pesar de que *La Gazzete* foi confiada ao seu fillo máis vello e de que seguira publicándose como órgano oficioso do Goberno francés até 1762.

Notas
-----

1. ↑  Prix Renaudot. Historique.
2. ↑  *Bureau d'adresses et de rencontres* na illa da Cidade, entre a *rue de Calandre* e o *quai du Marché-neuf*, coa enseña do "Grand Coq"
3. ↑  "La presse en France des origines à 1944", por Gilles Feyel, páx. 15, Editions Ellipses, 2007.
4. ↑  Véxase Sagapresse.com Arquivado 13 de outubro de 2018 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Duplantier, Raymond (1947): *La Vie tourmentée et l’œuvre laborieuse de Théophraste Renaudot (1586-1653)*. Poitiers.
* Hatin, Eugène (1885): *La Maison du Grand Coq et le bureau d'adresses, le berceau de notre premier journal, du Mont-de-piété, du dispensaire et autres innocentes innovations de Théophraste Renaudot*. París: Champion éditeur.
* Lacouture, Jean (2000): *Les impatients de l'histoire, grands journalistes français de Théophraste Renaudot à Jean Daniel*. Éditions Grasset & Fasquelle.
* Roudy, Pierre (2005): *Théophraste Renaudot journaliste & médecin du peuple*. Éditions Le Bord de l'eau.

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do Museo Renaudot *(en francés)* e *(en inglés)*
* Sitio oficial do Premio Renaudot *(en francés)*
* Retratos de médicos *(en francés)*
* Museo virtual do protestantismo francés *(en francés)*
* Instituto Renaudot *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q560999
* WorldCat
* VIAF: 83101172
* BAV: ADV11080462
* BNF: 12335203c
* BRE: 3505785
* CERL: cnp00402220
* DeutscheBio: 118936522
* EBID: ID
* FAST: 91320
* GND: 118936522
* ICCU: SBLV210775
* ISNI: 000000012141565X
* LCCN: n82058563
* NKC: nlk20010094903
* NLA: 36011637
* OL: OL4811686A
* PTBNP: 96547
* SNAC: w6bs052t
* SUDOC: 032294751

 |