**San Xoán de Ove** é unha parroquia do concello de Ribadeo, na provincia de Lugo. Pertence ao arciprestado de Ribadeo. Segundo o censo en 2004 tiña 439 habitantes, agrupados en 27 entidades de poboación e 9 lugares, cunha densidade media de 25,5 hab/km². Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 387 habitantes, sendo 199 homes e 188 mulleres.

Linda ao leste coas parroquias de Piñeira e Ribadeo (a cal xa absorbeu algunhas das aldeas desta parroquia no norte), Villapol (que o limita a Ría de Ribadeo de Asturias), ao sur con Vilausende (coa que fai límite a través de río Grande) e ao oeste con Covelas e A Devesa. Ten unha altitude media de 40 m. Polo seu territorio pasan diversas vías de comunicación, incluíndo a N-642, a LU-133 e a Liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón.

Historia
--------

A freguesía pertenceu á antiga Diocese de Britonia e figurou nun documento do ano 1128 baixo a nomenclatura de "Sanctus Joanne de Euve". En canto a outros autores din que recibe o seu nome do río que a limita: *Euve,* o actual Eo que dá orixe á ría de Ribadeo, e co que compartiría o significado de 'auga corrente'. A -*u*- de *Euve* converterase en -*o*- pola atracción da semiconsoante seguinte, o -*v*-, dando orixe ó nome evolucionado *Eove*. Ó estar normalmente precedida da preposición *de*, ...*San Xoán de Eove*... prodúcese un falso corte do *E*- inicial e a súa desaparición, ó confundirse co -*e* da preposición *de*. Queda, pois, así a súa forma actual *Ove* ou *Obe*, xa que entre o -*v*- e o -*b*- prodúcese unha vacilación por betacismo.

Patrimonio
----------

Igrexa de Ove
A igrexa é do século XVII, con retablo rococó no presbiterio, de dous corpos. Nas naves laterais, outros dous do mesmo estilo. Sufriu varias reformas posteriores. No lugar da Graña encóntrase a capela de Santo Estevo, cun retablo barroco dun corpo e tres fornelas; tamén se atopan as capelas de Santa Cruz, San Lázaro e Santo Estevo, e na aldea da Frieira está a capela de Santa Lucia.

Da prehistoria conserva o Castro das Cárcovas, na Capela.

Festas
------

As festas patronais de Ove celébranse o día 24 de xuño, na honra a San Xoán.

Tamén é moi coñecida a Festa de Santa Cruz na honra da Virxe da capela do monte, o 25 de abril. Antigamente a romaría adoitábase facer no monte do mesmo nome onde unha procesión, ademais dos penitentes de peregrinos acoden a realizar a coñecida Xira da Santa Cruz (que na actualidade se fai o primeiro Domingo de agosto e se lle atribúe á parroquia de Ribadeo); porén esta parroquia acostuma facer a Xira homenaxe á Gaita, que está declarada de interese turístico.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Santa Cruz, Ove, Ribadeo, 'Portas ao campo' |
| Santa Cruz, Ove, Ribadeo, 'Portas ao campo'  |

|  |
| --- |
| Desembocadura do río Grande na ría de Ribadeo, entre Santalla e Ove. Pódese observar a liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo. Á esquerda, a ría, e á dereita, o río Grande. |
| Desembocadura do río Grande na ría de Ribadeo, entre Santalla e Ove. Pódese observar a liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo. Á esquerda, a ría, e á dereita, o río Grande.  |

 |

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ove

| Lugares da parroquia de Ove no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| Aceñas | Acevedo | A Capela | As Casas Novas | O Chao de Ove | O Covo | A Eirexa | A Escaleira | A Estación | A Faxarda | Frieira a Nova | Frieira a Vella | Os Garitos | A Graña | Grañol | Os Guildeiros | Os Malatos | Ove | A Palmeira | Pastoriza | A Pega | Reme | O Río de Ove | O Río de Ramos |  Río Pequeno | San Lázaro | Santa Cruz | Seixadelo | As Travesas de Ove | O Valín | Veigadaira | Vilar | A Vilavella | Xardín |

### Parroquias de Ribadeo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.
2. ↑  Rodríguez Díaz, José María (2007). *Estudio sobre la toponimia de Ribadeo*.
3. ↑  Calendario toponímico 2019 do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, accesible en
4. ↑  Rodríguez Díaz, José María ([2009]). *Sobre os castros de Ribadeo*. [Lugo]: O Tesón. ISBN 9788461296446. OCLC 733842086.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ribadeo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396902
* código INE: 27051060000

 |