| Peseta de 1937  |
| --- |
|  |
| A/: cabeza feminina alegórica de Hispania cara á esquerda. 
Lenda: REPVBLICA ESPAÑOLA. | R/: talo de videira e acio de uvas; valor facial; data no exergo. |
| * **Valor**: 1 peseta.
* **Data de emisión**: 1937.
* **Período**: II República Española.
* **Ceca**: FNMT: Factoría C (Castelló de la Plana).
* **Tiraxe**: 50.000.000 exemplares.
* **Aliaxe**: Latón.
* **Diámetro**: 23 mm.
* **Grosor**: 1,2 mm.
* **Peso**: 5,00 g.
* **Canto**: estriado.
 |

A **peseta de 1937** é a primeira moeda española co valor facial dunha peseta emitida con carácter fiduciario,​ é dicir, cuxo valor non se apoia no valor dun metal precioso, xa que as anteriores foran cuñadas en prata.

A produción desta moeda, emitida unicamente en 1937, foi de 50 millóns de exemplares.

Caracterización
---------------

No seu anverso amósase unha aparece unha imaxe alegórica​ representada por unha muller nova con cabelo longo; non se trata da República, que noutras moedas adoita ir toucada co barrete frixio, senón de Hispania. Á súa esquerda lese a lenda REPVBLICA ESPAÑOLA.

O seu reverso está caracterizado por un talo e unha folla de vide, e un acio de uvas, xunto co valor facial da moeda (1 PESETA) e abaixo a data de 1937.

Na tradición numismática e popular española, esta moeda comezou a coñecerse axiña como *peseta rubia*, en alusión á muller loira que nela se representa con cabelo dourado e en contraposición coa cor prateada das pesetas ata a época. Tamén se dixo ironicamente que esta moeda representaba "os tres motivos de perdición do home": o diñeiro, as mulleres e o viño.

Historia
--------

En novembro de 1936, por mor da guerra civil, o Goberno da República Española trasladouse de Madrid a Valencia, do mesmo modo que o fixo o Consello do Banco de España e a dirección da Fábrica Nacional de Moeda e Timbre (FNMT). As moedas dunha peseta de 1937 foron cuñadas sobre discos de latón elaborados anteriormente en Madrid, na denominada Factoría A​ da FNMT. A cuñaxe produciuse na Factoría C, establecida na cidade de Castelló de la Plana, que tamén producía billetes e material de guerra —había tamén unha Factoría B, en Valencia, dedicada só á impresión dos billetes—.

O inicio da guerra civil levou consigo o acaparamento das moedas de prata en circulación por parte da poboación, debido a que o seu valor intrínseco superaba o seu valor nominal.​ Por outra banda, o níquel e o cobre eran necesarios como materia prima nas fábricas de munición, o que levou as autoridades republicanas a cuñar novas moedas de valores inferiores ou iguais a peseta nunha aliaxe ata daquela inédita: o latón.

A emisión destas moedas decretouse o 19 de marzo de 1937, aínda que a súa distribución polo territorio foi moi lenta e desigual en función das circunstancias da guerra. Este modelo xa fora ensaiado polo Goberno da República en Madrid, e existen algunhas probas en ferro datadas xa en 1934, aínda que daquela non se chegara a poducir para a circulación.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "1 Peseta "Rubia"". *Numista.com*
2. ↑  Feria, R. (2013).
3. ↑  Feria, R. (2013). Páxina 79.
4. 1 2 3  Moreno Vega, A.; Jiménez Álvarez, L. (2011).
5. ↑  Corporales Leal (2011), p. 174-175
6. ↑  Aceña, P. M. (2006). Páxina 340.
7. ↑  Corporales Leal (2011), p. 186
8. ↑  Corporales Leal (2011), p. 187
9. ↑  De Santiago Fernández, J. (2000). Páxina 78.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Aceña, P. M. (2006). *La economía de la guerra civil*. Marcial Pons Historia. ISBN 9788496467330
* Corporales Leal, C. (2011). "Moneda y Guerra Civil española: delitos monetarios Arquivado 23 de decembro de 2022 en Wayback Machine.". En *Ab Initio*. Nº Extr. 1. Páxina 169-202.
* De Santiago Fernández, J. (2000). *La Peseta. 130 años de la Historia de España*. Madrid.
* Feria, R. (2013). "1937-2002: principio y fin de la peseta fiduciaria". En *VII Jornadas Científicas sobre Documentación Contemporánea (1868-2008)*. Páxina 73. ISBN 978-84-691-7549-1
* Moreno Vega, A.; Jiménez Álvarez, L. (2011). "La peseta del vino". En *La Corredera.* Nº 65. Páxina 19. ISSN 1575-3255.

### Outros artigos

* Peseta
* Lista das moedas de peseta de España