| Tomate de árbore |
| --- |
| Tomates de árbore amarelo e vermello |
| Estado de conservación |
| VulnerableVulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Angiospermae |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Asteridae |
| Orde: | Solanales |
| Familia: | Solanaceae |
| Xénero: | *Solanum* |
| Especie: | *Solanum betaceum* |

 |
| Nome binomial |
| *Solanum betaceum*Cav. Anales Hist. Nat. 1: 44. 1799. |
| Sinonimia |
| Os nomes a seguir considéranse sinónimos de *Solanum betaceum* (fornécese cita orixinal e localización do exemplar tipo).* *Solanum crassifolium* Ortega; Hort. Matr. Dec. 9: 117. 1800. non *Solanum crassifolium* Lam. (1794), nec Salisb. (1796). Tipo: España, cultivado en Madrid
* *Pionandra betacea* (Cav.) Miers; London J. Bot. 4: 358. 1845 Tipo: Baseado en *Solanum betaceum* Cav.
* *Cyphomandra betacea* (Cav.) Sendtn.; Flora 28: 172, tab. 6, figs. 1-6. 1845 Anon. Bull. Misc. Inform. 2. 1887; J. D. Hook. Bot. Mag. ser. 3, 60, Tab. 7682. 1899
* *Cyphomandra procera* Wawra; Oesterr. Bot. Zeitschr. 7: 221. 1863 Tipo: Austria, cultivado en horta Schönbrunn
* *Solanum insigne* Lowe; Man. Fl. Madeira 2(1) : 84. 1868. Lowe, J. Roy. Hort. Soc. N. S. 1(4): 178. 1867. Tipo: Madeira, cultivado en Caminho do Torriao, Funchal, maio 1871 (st), Lowe s.n. (lectotipo, BM, designado por Bohs, 1994)
* *Cyphomandra crassifolia* (Ortega) Kuntze; Revis. Gen. Pl. 3(2): 220. 1898. Tipo: Baseado en *Solanum crassifolium* Ortega
* *Cyphomandra crassifolia* (Ortega) J.F.Macbr.; Publ. Field Mus. Nat. Hist. Bot Ser. 8: 112. 1930. Tipo: Baseado en *Solanum crassifolium* Ortega
 |

O **tomate de árbore** (***Solanum betaceum***) é un arbusto de 3 a 4 m de altura, con casca cinsenta e follaxe perenne, orixinario da Cordilleira dos Andes, no Perú e Colombia, Ecuador, Bolivia e a Arxentina.

O seu rango nativo non está resolto. As subpoboacións putativas bravas son pequenas, en áreas restrinxidas da Arxentina e de Bolivia. Cultívase na Cordilleira dos Andes, sur de Europa, África, Nova Zelandia. É imprescindíbel dispor de espécimes silvestres para a súa conservación, melloramento e estudo.

Non é un cultivo de Europa, mais comeza a aparecer nalgunhas hortas galegas e portuguesas de xeito illado, adaptándose ben. En Portugal recibe o nome de *tomate inglês*.

Descrición
----------

Ten follas alternas, enteiras, nos extremos das pólas, con pecíolo robusto de 4 a 8 cm de lonxitude. O limbo presenta de 15 a 30 cm de lonxitude, con forma ovalada, acuminado, de cor verde escura, un pouco áspero ao tacto. As follas novas teñen unha fina pubescencia en ambas as dúas faces. A nerviación é marcada e sobresaliente. As flores son pequenas, de 1,3 a 1,5 cm de diámetro, de cor branco-rosáceo, dispostas en pequenos acios terminais. Teñen 5 pétalos e 5 estames amarelos. Florea en maio-xuño. O froito é unha baga ovoide de 4 a 8 cm x 3 a 5 cm, cun longo pedúnculo no que persiste o cáliz da flor. A pela é lisa, de cor vermello ou alaranxado na madureza, con estrías de cor máis clara. A polpa é zumarente, algo aceda, de cor laranxa, a vermella, con numerosas sementes. Os froitos son comestíbeis, podendo comerse crus directamente ou en ensaladas ou preferibelmente se cociñan para preparar zumes, doces e sobremesas. Fornecen ferro, potasio, magnesio, fósforo e vitaminas A, C e E.

Adaptacións e requirimentos climáticos
--------------------------------------

Medra en climas de bosque húmido montano con temperaturas entre os 13 e 24 °C, con pluviometría de 600 a 1500 mm anuais; entre os 800 e 2800 msnm. É moi sensíbel ás xadas, aos ventos e mais ás secas. Require solos francos areentos, con boa drenaxe, ricos en materia orgánica e responde ben á fertilización.

Usos
----

Os usos medicinais que se lle dan en Colombia e o Ecuador están relacionados coas afeccións de gorxa e gripe. O froito ou as follas, previamente quentadas, aplícanse en forma tópica contra as anxinas (inflamación de amígdalas) especialmente. Para a gripe, cómpre consumir o froito fresco en xaxún. Sábese que o froito posúe alto contido de ácido ascórbico. Outra propiedade atribuída é como remedio de problemas hepáticos en Xamaica e Bolivia. En Venezuela utilízase este froito para elevar a hemoglobina, no tratamento da anemia.
No Ecuador e outros países utilízase o froito para realizar zumes de froita, pódese utilizar cociñado ou non. Adoita realizarse mollo de pemento do mesmo xeito con este froito.

Multiplicación e cultivo
------------------------

Multiplícase por sementes, que xermolan con moita facilidade. Medra axiña, dando froitos ao ano da sementeira e continuamente durante 48 meses. Recoméndase cultivalo en clima frío a 1400-2400msnm.

Os principais produtores son Portugal, Colombia, Brasil, Nova Zelandia, Kenya, Suráfrica, California, India e Sri Lanka. No Brasil, a froita cultívase en quintais, principalmente nos estados da Bahia, de Minas Gerais e de São Paulo. Na Bahia recibe o nome de "tomatão" e en São Paulo de "tomate francês". Na rexión sur de Minas Gerais é popularmente coñecida como "tomate de árvore" ou "sangue de boi". No Paraná outro nome que recibe é o de "tomate japonês". En Portugal tamén é coñecida como "tomate inglês".

Notas
-----

1. ↑  *Solanum betaceum*, Synonyms. Solanaceasource
2. ↑  VV. AA. (2012): Dicionario de alimentación e restauración, pax. 234. Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega. ISBN 978-84-453-5056-0
3. ↑  "Tomate de árbol o Chilto. (Solanum betaceum) autóctono del norte de Argentina, entre otro lugares". Arquivado dende o orixinal o 27 de outubro de 2014. Consultado o 16 de febreiro de 2014.
4. ↑  Solanum betaceum (Tamarillo, Tree Tomato)[*Ligazón morta*]
5. ↑  Jugo de Tomate de Árbol

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tomateira

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tomate de árbore*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Tomate de árbore*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q379747
* BRE: 4196362
* GEC: 21414760

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 119893
* APNI: 178604
* Dyntaxa: 223477
* EOL: 486416
* EPPO: CYJBE
* GBIF: 2930216
* iNaturalist: 280909
* IPNI: 306169-2
* ITIS: 821372
* IUCN: 34636
* NCBI: 45843
* PlantList: tro-29608823
* POWO: ID
* TAXREF: 455316
* Tropicos: 29608823
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1012239
* UNII: 78Q786Y44W

 |