Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caneleira (homónimos).

| Caneleira |
| --- |
| Follaxe e flores da caneleira (*C. verum*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Laurales |
| Familia: | Lauraceae |
| Xénero: | *Cinnamomum* |
| Especie: | ***C. verum*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Cinnamomum verum'**J.Presl |
| Sinonimia |
| * *Camphorina cinnamomum* (L.) Farw.
* *C. aromaticum* J.Graham
* *C. barthii* Lukman.
* *C. bengalense* Lukman.
* *C. biafranum* Lukman.
* *C. bonplandii* Lukman.
* *C. boutonii* Lukman.
* *C. capense* Lukman.
* *C. carolinense* var. *oblongum* Kaneh.
* *C. cayennense* Lukman.
* *C. cinnamomum* (L.) H.Karst. nom. inval.
* *C. commersonii* Lukman.
* *C. cordifolium* Lukman.
* *C. decandollei* Lukman.
* *C. delessertii* Lukman.
* *C. ellipticum* Lukman.
* *C. erectum* Lukman.
* *C. humboldtii* Lukman.
* *C. iners* Wight [Illegitimate]
* *C. karrouwa* Lukman.
* *C. leptopus* A.C.Sm.
* *C. leschenaultii* Lukman.
* *C. madrassicum* Lukman.
* *C. maheanum* Lukman.
* *C. mauritianum* Lukman.
* *C. meissneri* Lukman.
* *C. ovatum* Lukman.
* *C. pallasii* Lukman.
* *C. pleei* Lukman.
* *C. pourretii* Lukman.
* *C. regelii* Lukman.
* *C. roxburghii* Lukman.
* *C. sieberi* Lukman.
* *C. sonneratii* Lukman.
* *C. vaillantii* Lukman.
* *C. variabile* Lukman.
* *C. wolkensteinii* Lukman.
* *C. zeylanicum* Blume nom. illeg.
* *C. zeylanicum* Breyn.
* *C. zollingeri* Lukman.
* *Laurus cinnamomum* L.
 |

A **caneleira** (***Cinnamomum zeylanicum*** ou ***Cinnamomum verum***) é unha árbore tropical da familia das lauráceas. Ten a folla perenne, duns 10–15 m; é orixinaria da Sri Lanka (antiga Ceilán). Aprovéitase como especia a súa codia interna desecada, chamada canela verdadeira, extraída pelando as pólas e se emprega en rama ou moída (en po).

Etimoloxía
----------

O nome da caneleira/canela podería derivar do vocábulo grego *kínamon*, mais probabelmente veña do vello francés *canele*, e este do italiano *cannella*, diminutivo de *canna* (cana), pola forma de cana que toma a casca seca da caneleira.

Distribución
------------

Na actualidade cultívase ademais da Sri Lanka, na India, no sur da China, Madagascar e no Brasil.

Hábitat
-------

Require un clima quente e húmido, cunha temperatura media anual entre 24 e 30 °C e unha precipitación entre 2.000 e 4.000 mm anuais ben distribuídos durante todo o ano, condicións que se atopan en altitudes entre 0 e 600 msnm. As mellores plantacións medran en terreos chuviosos, de textura areenta e lamacenta, fondos, con alto contido en materia orgánica e excelente drenaxe. Un chan moi lamacento limitaría o crecemento da planta e esta produciría unha casca de baixa calidade.

Descrición
----------

Trátase dunha árbore duns 10 metros de altura mais que cultivada adoita ser máis miúda, tomando forma de arbusto sempre verde. A casca, a parte produtivamente máis importante, é marrón cinsenta e ten un ciclo perenne. O seu talo é de consistencia lígnea. As follas son duns 7-25 × 3–8 cm, teñen forma ovalada e rematadas en punta, de cor verde e brillantes pola face con cinco nervios avermellados, un medial e dous por cada banda arqueados que converxen na base e o ápice, e outro conxunto de nervios que forman un ángulo recto con este; o pecíolo é duns 10 – 20 mm, robusto, cunha sinuosa forma cóncava. As súas flores son hermafroditas (contén o androceo e xineceo na mesma flor), de cor branca ou amarela verdoso e recubertas de pelos, bracteadas e actinomorfas. O perianto é indiferenciado, formado por seis tépalos libres. O xineceo é bi-carpelar e o seu androceo está formado por 9 + 3 estames distribuídos en 3 ou 4 verticilos, que cando se produce a dehiscencia das anteras o fai polo vento. As flores, duns 0,5 cm, agrúpanse en panículas que nacen na axila da folla ou tamén na parte terminal e chegan a ter unha lonxitude semellante á das follas. O froito é unha baga longa elipsoidal duns 12,5 cm de cor moi escura, azulada-negra, cunha única semente no seu interior. Reprodúcese das sementes que contén a baga e tamén por multiplicación vexetativa.

Taxonomía
---------

*Cinnamodendron verum* foi descrita por Jan Svatopluk Presl e publicado en *O Prirozenosti rostlin, aneb rostlinar* 2(2): 36, 37–44. 1825.

Etimoloxía
***Cinnamomum***: nome xenérico que provén do grego *Kinnamon* o *Kinnamomon*, que significa *madeira doce*. Este termo grego probabelmente provén do hebraico *quinamom*, o cal ten orixe nunha versión anterior ao termo *Kayu manis*, que na linguaxe de Malaisia e Indonesia tamén quere dicir madeira doce.

***Verum***: epíteto que fai referencia á especie que provén do Ceilán, a auténtica e a que máis se comercializa, xa que é a que se considera de mellor calidade, e

***Zeylanicum*** fai referencia ao nome do lugar de orixe Ceilán (Sri Lanka). É mencionada na Biblia como especia aromática moi apreciada.

A palabra galega canela pode vir do francés *cannelle*, forma, igual que en galego, diminutiva de *canne* (cana) que designou a partir do século XVI á cana de azucre.

Sinonimia

|  |  |
| --- | --- |
| * *Camphorina cinnamomum* (L.) Farw.
* *Cinnamomum aromaticum* J.Graham
* *Cinnamomum barthii* Lukman.
* *Cinnamomum bengalense* Lukman.
* *Cinnamomum biafranum* Lukman.
* *Cinnamomum bonplandii* Lukman.
* *Cinnamomum boutonii* Lukman.
* *Cinnamomum capense* Lukman.
* *Cinnamomum carolinense var. oblongum* Kaneh.
* *Cinnamomum cayennense* Lukman.
* *Cinnamomum cinnamomum* (L.) H.Karst.
* *Cinnamomum commersonii* Lukman.
* *Cinnamomum cordifolium* Lukman.
* *Cinnamomum decandollei* Lukman.
* *Cinnamomum delessertii* Lukman.
* *Cinnamomum ellipticum* Lukman.
* *Cinnamomum erectum* Lukman.
* *Cinnamomum humboldtii* Lukman.
* *Cinnamomum iners* Wight
* *Cinnamomum karrouwa* Lukman.
* *Cinnamomum leptopus* A.C.Sm.
* *Cinnamomum leschenaultii* Lukman.
* *Cinnamomum madrassicum* Lukman.
* *Cinnamomum maheanum* Lukman.
* *Cinnamomum mauritianum* Lukman.
* *Cinnamomum meissneri* Lukman.
 | * *Cinnamomum ovatum* Lukman.
* *Cinnamomum pallasii* Lukman.
* *Cinnamomum pleei* Lukman.
* *Cinnamomum pourretii* Lukman.
* *Cinnamomum regelii* Lukman.
* *Cinnamomum roxburghii* Lukman.
* *Cinnamomum sieberi* Lukman.
* *Cinnamomum sonneratii* Lukman.
* *Cinnamomum vaillantii* Lukman.
* *Cinnamomum variabile* Lukman.
* *Cinnamomum wolkensteinii* Lukman.
* *Cinnamomum zeylanicum* Blume
* *Cinnamomum zeylanicum* Breyn.
* *Cinnamomum zeylanicum var. cassia* Meisn.
* *Cinnamomum zeylanicum var. cordifolium* Hayne
* *Cinnamomum zeylanicum var. foeniculaceum* Meisn.
* *Cinnamomum zeylanicum var. inodorum* Meisn.
* *Cinnamomum zeylanicum var. microphyllum* Meisn.
* *Cinnamomum zollingeri* Lukman.
* *Laurus cinnamifera* Stokes
* *Laurus cinnamomea* Salisb.
* *Laurus cinnamomum* L.
* *Laurus montana* Link ex Meisn.
* *Laurus rigida* Wall.
* *Persea cinnamomum* Spreng.
 |

A canela
--------

*Artigo principal**:* Canela.
### Emprego

Moída emprégase nas sobremesas, pasteis, doces etc.; e en rama emprégase para adornar e sazonar algúns pratos. Non obstante, o seu uso máis estendido está no famoso té de canela, producido ao ferver as pólas da canela en auga ata obter a infusión, engadindo azucre.

O uso do té de canela, está moi estendido en México e nas zonas de influencia mexicana, como o sur dos Estados Unidos e América Central, chegando a competir con outras bebidas quentes, como o café e o chocolate. Cómpre resaltar que o té se prepara coa variedade de Sri Lanka.

Tamén é un ingrediente de moitas salsas, curri e outros pratos de oriente, onde se empregan as variedades de Sri Lanka e a China, ademais do po e as follas do caneleiro.

### Beneficios medicinais

A canela é empregada dende a antigüidade na España rural para inducir o sono ós nenos, tanto en infusións como fumado. Foi un relaxante que empregaban as nais rurais para durmir ós nenos á hora de ir traballar ao campo. Tamén foi común o seu uso nas mulleres cando tiñan atrasos na menstruación.

Outros dos beneficios medicinais que proporciona a canela é que cando existen abrasións na lingua por comer ou tomar cousas quentes, a barra de canela serve para sedar a dor e cicatrizar as papilas gustativas.

Notas
-----

1. ↑  "The Plant List". Arquivado dende o orixinal o 24 de outubro de 2018. Consultado o 13 de xuño de 2013.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *caneleira*.
3. ↑  Etimoloxía na páxina da Real Academia Española da Lingua
4. ↑  "*Caneleira*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 25 de maio de 2013.
5. ↑  Exodo 30:23
6. ↑  ["*Caneleira* en PlantList". Arquivado dende o orixinal o 24 de outubro de 2018. Consultado o 13 de xuño de 2013.  *Caneleira* en PlantList]

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Canela

### Ligazóns externas

Ficha da canela en Infojardín.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q370239
* BNCF: 40342
* BRE: 2097997
* EBID: ID
* GEC: 0088002
* LCCN: sh85026033
* MAG: 2778337044

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 48878
* Ecocrop: 702
* EOL: 490672
* EPPO: CINZE
* FoC: 200008735
* GBIF: 3033987
* iNaturalist: 122777
* IFPNI: ID
* IPNI: 463752-1
* IRMNG: 10597110
* ISC: 13573
* ITIS: 501529
* NCBI: 128608
* PlantList: kew-2721692
* POWO: ID
* TAXREF: 447272
* Tropicos: 17800682
* PLANTS: CIVE2

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: SC5767R2RD

 |