| Equidna de fociño curto |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Prototheria |
| Orde: | Monotremata |
| Familia: | Tachyglossidae |
| Xénero: | ***Tachyglossus***(Illiger, 1811) |
| Especie: | ***T. aculeatus*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Tachyglossus aculeatus'**(Shaw, 1792) |
| Distribución do equidna de fociño curtoDistribución do equidna de fociño curtoDistribución do equidna de fociño curto |

O **equidna de fociño curto** (*Tachyglossus aculeatus*) é unha das catro especies existentes de equidna e o único membro do xénero ***Tachyglossus***. O equidna de fociño curto está cuberto de peluxe e espiñas e ten un característico fociño e unha lingua especializada que emprega para capturar ás súas presas a gran velocidade. Como os outros monotremas que existen, o equidna de fociño curto pon ovos. Os monotremas son o único grupo de mamíferos que poden facelo.

Esta especie vive en Australia, onde é o mamífero nativo máis espallado, e nas rexións costeiras e terras altas do suroeste de Nova Guinea, onde é coñecido como *mungwe* nas linguas dadibi e chimbu. Non se atopa en perigo de extinción, pero actividades humanas coma a caza, a destrución do hábitat e a introdución de especies depredadores e parasitos estranxeiros, diminuíron a distribución do equidna de fociño curto en Australia.

Taxonomia e nome
----------------

O equidna de fociño curto foi descrito orixinalment por George Shaw en 1792. Describiuse a especie como *Myrmecophaga aculeata*, xa que se pensaba que podería estar relacionada co oso formigueiro de Suramérica. Dende que Shaw describise a especie por vez primeira, o seu nome sufriu catro revisións: de *M. aculeata* a *Ornithorhynchus hystrix*, *Echidna hystrix*, *Echidna aculeata* e, finalmente *Tachyglossus aculeatus*. O nome *Tachyglossus* significa «lingua rápida», en referencia á velocidade coa que emprega a lingua para atrapar formigas e térmites, mentres que *aculeatus* significa «espiñoso».

O equidna de fociño curto é o único membro do seu xénero, e comparte a familia Tachyglossidae coas especies existentes do xénero *Zaglossus*, que viven en Nova Guinea. As especies de *Zaglossus*, que inclúen ó equidna de fociño longo occidental, o equidna de fociño longo de Attenborough e o equidna de fociño longo oriental, son todas significativamente máis grandes que o *T. aculeatus*, e a súa dieta consiste principalmente en vermes e larvas no canto de formigas e térmites. As especies de equidna son mamíferos que poñen ovos; xunto á familia dos Ornithorhynchidae, son os únicos monotremas viventes do mundo.

Hai cinco subespecies de equidna de fociño curto, e cadansúa pertence a unha zona xeográfica diferente. As subespecies tamén difiren en termos de pilosidade, lonxitude e grosor das espiñas, e o tamaño das gadoupas das patas posteriores, que empregan para enfeitarse.

* ***T. a. multiaculeatus*** é orixinario da Illa Kangaroo;
* ***T. a. setosus*** é orixinario de Tasmania e dalgunhas illas do estreito de Bass;
* ***T. a. acanthion*** é orixinario do Territorio do Norte e Australia Occidental;
* ***T. a. aculeatus*** é orixinario de Queensland, Nova Gales do Sur, Australia Meridional e Victoria;
* ***T. a. lawesii*** é orixinario das zonas costeiras e das terras altas de Nova Guinea, e posiblemente das xunglas do nordeste de Queensland.

O equidna de fociño curto era chamado habitualmente formigueiro espiñoso nos libros antigos, aínda que este termo xa non ten un uso porque o animal non ten ningunha relación cos formigueiros auténticos. Ten unha variedade de nomes nas diferentes linguas das rexións onde vive. Os noongar do suroeste de Australia Occidental chámano *Nyingarn*. En Australia Central, ó suroeste de Alice Springs, o nome dos pitjantjatjara é *tjilkamata* ou *tjirili*, da verba *tjiri*, que se refire ás espiñas da planta *Triodia irritans*. Esta palabra tamén pode significar «lento». Chámaselle tamén *(minha) kekoywa*, que é un cualificador que significa «carne» ou «animal», en Pakanh, *(inh -) ekorak* en Uw Oykangand, e *(inh -) egorag* en Uw Olkola, onde *inh-* é un cualificador que tamén significa «carne» ou «animal». Estas son tres linguas aborixes do centre da península do Cabo York. Nas terres altas do suroeste de Nova Guinea, coñéceselle como *Mungwe* nas linguas dadibi e chimbu.

Notas
-----

1. ↑  Aplin, K. Dickman, C. Salas, L. & Helgen, K. (2008). "Tachyglossus aculeatus". *Lista Vermella da IUCN de Especies en Perigo* (en inglés). IUCN 2008. Consultado o 10 de outubro de 2008.  Database entry includes justification for why this species is of least concern
2. 1 2  Flannery, T. 1990. *Mammals of New Guinea* Robert Brown & Associates ISBN 1-86273-029-6
3. ↑  Iredale, T.; Troughton, E. (1934). "A checklist of mammals recorded from Australia". *Memoirs of the Australian Museum* 6: i–xii, 1–122
4. ↑  Griffiths, M. E. (1978). *The Biology of Monotremes*. Academic Press: Nova York ISBN 0-12-303850-2
5. ↑  Cliff Goddard (1992). *Pitjantjatjara/Yankunytjatjara To English Dictionary* (2 ed.). Alice Springs, Northern Territory: Institute for Aboriginal Development. p. 152. ISBN 0-949659-64-9.
6. ↑  Philip Hamilton (1997). Australian Institute of Aboriginal and Torres Strait Islander Studies, ed. "short-beaked echidna, *Tachyglossus aculeatus*". Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2009. Consultado o 8 de xuño de 2007.

| * v
* c
* e
Especies existentes da familia Monotremata |
| --- |
| 
* Reino Animalia
* Filo Chordata
* Clase Mammalia
* (sen clasificar) Australosphenida

 |
| Tachyglossidae(Equidnas) | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Tachyglossus* | 
* Equidna de fociño curto (*T. aculeatus*)

 |
| *Zaglossus*(Equidna de fociño longo) | 
* Equidna de fociño longo de Attenborough (*Z. attenboroughi*)
* Equidna de fociño longo oriental (*Z. bartoni*)
* Equidna de fociño longo occidental (*Z. bruijni*)

 |

 |
| Ornithorhynchidae | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Ornithorhynchus* | 
* Ornitorrinco (*O. anatinus*)

 |

 |
| **Categoría** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193182
* EBID: ID
* MAG: 2778686435

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Tachyglossus\_aculeatus
* EOL: 323859
* EPPO: TCHGAC
* Fossilworks: 231485
* GBIF: 2433378
* iNaturalist: 43239
* IRMNG: 10661674
* ITIS: 552522
* IUCN: 41312
* MSW: 10300004
* NCBI: 9261

 |