**Jane Butzner Jacobs**, nada en Scranton, Pensilvania o 4 de maio de 1916 e finada en Toronto o 25 de abril de 2006, foi unha xornalista, autora e activista americano-canadense que influenciou nos estudos urbanos, a socioloxía e a economía. O seu libro *The Death and Life of Great American Cities* (1961) argumentaba que a "renovación urbana"/"limpeza dos barrios baixos" non respectaba as necesidades dos habitantes da cidade.

Organizou grassroots para protexer os barrios da "renovación urbana"/"limpeza dos barrios baixos", en particular os planos de Robert Moses para reformar o seu propio barrio de Greenwich Village. Foi fundamental na eventual cancelación da autoestrada polo baixo Manhattan, que pasaría directamente polo SoHo e Little Italy. Foi prendida en 1968 por exhortar unha multitude nunha audiencia pública sobre ese proxecto. Despois de se mudar a Toronto en 1968, xuntouse á oposición á Spadina Expressway e á rede asociada de vías expresadas en Toronto planeadas e en construción.

Como nai e escritora que criticaba especialistas no campo da planificación urbana dominado polos homes foi descrita primeiro como unha ama de casa. Como non tiña un diploma universitario ou calquera outra formación formal en planificación urbana, a súa falta de titulacións foi aproveitada como motivo de crítica.

Comezos
-------

Greenwich Village 
Barnard College
Jacobs naceu como Jane Butzner en Scranton, Pensilvania, filla de Bess Robison Butzner, unha ex mestra e enfermeira e de John Decker Butzner, un médico. Eran unha familia protestante nunha cidade fortemente católica. O seu irmán, John Decker Butzner, Jr. traballou como xuíz no Tribunal de Apelacións dos Estados Unidos para o Cuarto Circuíto. Despois de graduarse na Scranton High School, traballou durante un ano como asistente non remunerada do editor de páxinas femininas do *Scranton Tribune*.

### Formación en Nova York

Lewisohn Hall, Escola de Estudos Xerais. Columbia University
En 1935, durante a Gran Depresión, mudouse a Nova York coa súa irmá Betty. Jane Butzner tomou un gusto inmediato ao Greenwich Village de Manhattan, que non se axustaba á estrutura de rede da cidade. As irmás pronto se mudaron alí desde Brooklyn.

Durante os seus primeiros anos na cidade, Jacobs traballou en varios traballos, principalmente como estenógrafa e escritora independente, a miúdo escribindo sobre distritos laborais da cidade. Estas experiencias, dixo máis tarde, "... déronme unha noción máis clara do que estaba a suceder na cidade e como eran os negocios, como era o traballo". O seu primeiro traballo foi para unha revista especializada, primeiro como secretaria e logo como editora. Publicou artigos no *Sunday Herald Tribune*, a revista *Cue* e *Vogue*.

Estudou na Escola de Estudos Xerais da Universidade de Columbia durante dous anos, cursando cursos de xeoloxía, zooloxía, dereito, ciencias políticas e economía. Acerca da liberdade de seguir estudando a través dos seus amplos intereses, dixo:

```
  "Por primeira vez gustoume a escola e por primeira vez tiven boas notas. Isto foi case a miña perdición porque despois de cultivar, estatisticamente, un certo número de créditos convertinme en propiedade do Barnard College en Columbia, e unha vez que fun propiedade de Barnard tiven que estudar, ao parecer, o que Barnard quería que estudase. Non é o que quería aprender. Afortunadamente, as miñas notas no instituto foran tan malas que Barnard decidiu que non podía pertencer a el e, por tanto, permitíuseme continuar a escoller os meus estudos."
```

America magazine cover
Despois de asistir á Escola de Estudos Xerais da Universidade de Columbia durante dous anos, atopou un traballo na revista *Iron Age*. O seu artigo de 1943 sobre o declive económico en Scranton tivo boa acollida e levou á Corporación Murray a situar alí unha fábrica de avións de combate. Alentada por este éxito, solicitou á Xunta de Produción de Guerra que apoiase máis operacións en Scranton. Ao experimentar a discriminación en Iron Age, tamén avogou pola igualdade salarial para as mulleres e polo dereito dos traballadores a sindicarse.

### *Amerika*

Converteuse nunha escritora da Office of War Information e logo nunha reporteira para *Amerika*, unha publicación do Departamento de Estado de EE. UU. para distribuíla na Unión Soviética. Mentres traballaba alí coñeceu a Robert Hyde Jacobs Jr. un arquitecto educado en Columbia que estaba a deseñar avións de combate para Grumman. Casaron en 1944. Xuntos tiveron unha filla, Burgin, e dous fillos, James e Ned. Compraron un edificio de tres pisos en 555 Hudson St. 

Continuou escribindo para Amerika despois da guerra, mentres que Robert deixou Grumman e volveu ao seu traballo como arquitecto.

Saul Alinsky
Os Jacobs rexeitaron os arrabaldes en rápido crecemento como "parasitos", e preferiron quedar no Greenwich Village. Renovaron a súa nova casa, no medio dunha zona residencial e comercial mixta, e crearon un xardín no patio traseiro.

Camden NJ. Decadencia urbana
Traballando para o Departamento de Estado durante o macartismo, recibiu un cuestionario sobre as súas crenzas políticas e lealdades. Jacobs era anticomunista e abandonara o Sindicato Federal de Traballadores polas súas aparentes simpatías comunistas. Con todo, estaba a favor da sindicación e supostamente apreciaba a escritura de Saul Alinsky; por tanto, estaba baixo sospeita. O 25 de marzo de 1952, Jacobs deu unha resposta agora famosa a Conrad E. Snow, presidente da Xunta de Seguridade de Lealdade do Departamento de Estado dos Estados Unidos. No seu prólogo á súa resposta, dixo:

"A outra ameaza á seguridade da nosa tradición, coido, atópase na casa. É o medo actual ás ideas radicais e ás persoas que as propoñen. Non estou de acordo cos extremistas da esquerda ou da dereita, mais creo que se lles debe permitir falar e publicar, tanto porque eles mesmos teñen, e deberían ter, os seus dereitos, e unha vez que os seus dereitos desaparezan, os dereitos do resto de nós apenas estarán seguros ..."

East Harlem
### *Architectural Forum*

Abandonou *Amerika* en 1952 cando anunciou que se mudaría a Washington, D.C. Atopou un traballo ben remunerado en *Architectural Forum*, publicado por Henry Loce de Time Inc. Despois dun éxito temperán no traballo, comezou a traballar en expedientes sobre planificación urbana e "decadencia urbana". En 1954, foi escollida para cubrir un desenvolvemento en Filadelfia deseñado por Edmund Bacon. Aínda que os seus editores esperaban un informe positivo, criticou o proxecto de Bacon, reaccionando contra a aparente falta de atención mostrada polos afroamericanos pobres que se viron directamente afectados. Cando Bacon lle mostrou a Jacobs exemplos de bloques non desenvolvidos e desenvolvidos, ela concluíu que o "desenvolvemento" parecía terminar coa vida comunitaria activa na rúa. Cando Jacobs regresou ás oficinas do *Architectural Forum*, comezou a cuestionar o consenso dos anos 50 sobre a planificación urbana.

En 1955, coñeceu a William Kirk, un pastor episcopaliano que traballou en East Harlem. Kirk foi ás oficinas do *Architectural Forum* para contar o impacto que a "revitalización" tivo en East Harlem e presentoulle a súa veciñanza a Jacobs. 

Robert Moses coa maqueta do Battery Bridge
Lincoln Center 
En 1956, pronunciou unha conferencia na Universidade Harvard, substituíndo a Douglas Haskell do *Architectural Forum*. Dirixiuse aos principais arquitectos, urbanistas e intelectuais (incluído Lewis Mumford), falando sobre o tema de East Harlem. Instou a esta audiencia a "respectar, no máis profundo sentido, fragmentos urbanos de caos que teñen unha estraña sabedoría propia que aínda non está incluída no noso concepto de orde urbana". Contrariamente ás súas expectativas, a charla foi recibida con entusiasmo, mais tamén a marcou como unha ameaza para os planificadores urbanos consagrados, os propietarios de bens raíces e os promotores. *Architectural Forum* imprimiu o discurso ese ano, xunto con fotografías de East Harlem.

### Fundación Rockefeller e *Death and Life of Great American Cities*

The New School for Public Engagement
Despois de ler o texto do seu discurso de Harvard, William H. Whyte convidou a Jacobs a escribir un artigo para a revista *Fortune*. O artigo resultante, *Downtown Is for People*, apareceu nunha edición de *Fortune* de 1958, e marcou a súa primeira crítica pública a Robert Moses. A súa postura, particularmente a súa crítica ao Lincoln Center, non foi popular entre os partidarios da renovación urbana en *Architectural Forum* e *Fortune*. Particularmente indignou a C. D. Jackson, o editor de *Fortune*, quen preguntou a Whyte por teléfono: "Quen é esta tola?"

O artigo de *Fortune* chamou a atención de Chadbourne Gilpatric, entón director asociado da División de Humanidades da Fundación Rockefeller. [33] A fundación moveuse intensamente en temas urbanos, cun recente premio ao Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts para estudos de estética urbana que culminaría na publicación de *Image of the City* de Kevin A. Lynch. En maio de 1958, Gilpatric convidou a Jacobs a comezar a traballar como revisora de propostas de subvencións. Máis adiante, nese ano, a Fundación Rockefeller outorgoulle unha subvención para producir un estudo crítico sobre urbanismo e vida urbana na EE. UU. (Desde mediados da década de 1950 até mediados da década de 1960, a División de Humanidades da fundación patrocinou un programa de investigación, do cal foi a beneficiaria máis coñecida). Gilpatric alentouna a "explorar [...] o campo do deseño urbano para buscar ideas e accións que poidan mellorar o pensamento sobre como o deseño de cidades podería servir mellor á vida urbana, incluíndo o valor cultural e humano ". Afiliada a The New School (entón chamada The New School for Social Research), pasou tres anos realizando investigacións e escribindo borradores. En 1961, Random House publicou o produto da súa investigación: *The Death and Life of Great American Cities*.

Jacobs loitou para evitar que Washington Square Park, na foto, fose asolado por unha estrada
A obra segue sendo un dos libros máis influentes na historia da planificación urbanística estadounidense. Acuñou moitos termos como "capital social", "usos primarios mixtos" e "ollos na rúa", que foron adoptados profesionalmente no deseño urbano, a socioloxía e outros campos. Pintou unha imaxe devastadora de toda a profesión da planificación urbana, etiquetándoa de pseudociencia. Isto provocou respostas iradas de varios homes ricos e poderosos. Foi criticada como unha "dama militante" e unha "ama de casa": unha afeccionada que non tiña dereito a interferir cunha disciplina estabelecida. O seu libro tamén foi criticado pola esquerda por deixar de lado a raza e aceptar a xentrificación.

Sede do *Village Voice*
En 1962 renunciou ao seu posto en *Architectural Forum* para se converter en autora e nai a tempo completo. Ademais da súa actividade na política local, foi unha opositora notábel da Guerra de Vietnam e marchou ao Pentágono en outubro de 1967. Criticou a construción do World Trade Center como un desastre para o porto de Manhattan.

### Loita polo Greenwich Village

Durante as décadas de 1950 e 1960, a veciñanza de Jacobs en Greenwich Village foi transformada polos esforzos da Cidade e do Estado para construír vivendas (véxase, por exemplo, a loita de Jacobs para construír West Village Houses en lugar de grandes casas de departamentos), polos promotores privados, pola expansión da Universidade de Nova York (NYU) e polos plans de renovación urbana de Robert Moses. O plan de Moses, financiado como "eliminación de barrios marxinais" polo Título I da Lei de Vivenda de 1949, tamén exixía a demolición de varios bloques e a súa substitución por rañaceos de luxo. O plan obrigou a 132 familias a abandonar os seus fogares e desprazou a 1000 pequenas empresas; o resultado foi Washington Square Village.

Como parte dos seus esforzos por revitalizar a área, Moses propuxo por primeira vez a extensión da Quinta Avenida a través do Washington Square Park en 1935. Ante a oposición da comunidade, Moses arquivou o proxecto, mais reavivou a idea na década de 1950. Moses argumentou que a extensión da Quinta Avenida melloraría o fluxo de tráfico a través da veciñanza e proporcionaría acceso á autoestrada planeada do baixo Manhattan (LOMEX), que conectaría a Ponte de Manhattan e a Ponte de Williamsburg co Túnel Holland.

Robert Caro 2012
En resposta, a activista local Shirley Hayes creou o "Comité para Salvar o Parque Washington Square", unha coalición de ducias de grupos veciñais locais que se opuxeron á extensión da estrada. Raymond S. Rubinow finalmente se fixo cargo da organización, cambiando o seu nome a "Comité de Emerxencia Conxunto para pechar Washington Square ao tráfico". Jacobs uniuse ao comité baixo Hayes, mais tomou un papel máis destacado baixo Rubinow, chegando a medios de comunicación como como o *Village Voice*, que proporcionou unha cobertura máis comprensiva que publicacións como The New York Times. O comité obtivo o apoio de notábeis como Margaret Mead, Eleanor Roosevelt, Lewis Mumford, Charles Abrams e William H. Whyte, así como Carmine De Sapio, residente de Greenwich Village e influente líder demócrata. A participación de De Sapio resultou decisiva. O 25 de xuño de 1958, a cidade pechou Washington Square Park ao tráfico, e o comité conxunto celebrou unha cerimonia de atar con cinta (no canto de cortala).

Os plans para a autoestrada LOMEX continuaron, con todo, a pesar da crecente oposición da comunidade en áreas como Little Italy. Na década de 1960, Jacobs presidiu o Comité Conxunto para 

Jacobs viviu en 69 Albany Avenue (soportal branco) no Annex de Toronto durante 35 anos
deter a autoestrada do baixo Manhattan. Os xornais como *The New York Times* simpatizaban con Moses, mentres que o *Village Voice* recentemente creado cubría os mitins da comunidade e estaba contra a autoestrada. Jacobs continuou loitando contra a autoestrada cando os plans rexurdiron en 1962, 1965 e 1968, e converteuse nunha heroína local pola súa oposición ao proxecto. Foi arrestada por un oficial de policía vestido de civil o 10 de abril de 1968, nunha audiencia pública durante a cal a multitude cargou contra o escenario e destruíu as notas do taquígrafo. Foi acusada de incitar disturbios, danos e obstrución á administración pública. Despois de meses de xuízos levados a cabo en Nova York, o seu cargo reduciuse a unha conduta contra a orde pública.

*New York: A Documentary Film* dedicou unha hora da serie á batalla entre Moses e Jacobs. A biografía de Robert Caro sobre Moses, *The Power Broker*, dá só unha breve mención a este evento malia a forte influencia de Jacobs en Caro.

Vida en Toronto
---------------

Pouco despois do seu arresto en 1968, mudouse a Toronto, e finalmente estabeleceuse en 69 Albany Avenue en The Annex desde 1971 até a súa morte en 2006. Decidiu abandonar EE. UU. en parte porque se opuxo á guerra de Vietnam, preocupáballe o destino dos seus dous fillos en idade de recrutamento e non quería seguir loitando contra o goberno da cidade de Nova York. Ela e o seu esposo elixiron Toronto porque era agradábel e ofrecía oportunidades de emprego, e mudáronse a unha área de Toronto que incluía a tantos estadounidenses que evitaban o recrutamento que se coñecía como o "gueto estadounidense".

James Howard Kunstler
Os resultados do referendo do Quebec 1995 por circuscrición. Marrón escuro significa alto non%; azul escuro significa alto si%
Rapidamente se converteu nunha figura destacada na súa nova cidade e axudou a deter a proposta de Autoestrada Spadina. Un tema frecuente do seu traballo foi preguntar se estamos a construír cidades para as persoas ou para os automóbiles. Foi arrestada dúas veces durante as manifestacións. Tamén tivo unha influencia considerábel na rexeneración da veciñanza de St. Lawrence, un proxecto de vivenda considerado como un grande éxito. Converteuse en cidadá canadense en 1974, e máis tarde díxolle ao escritor James Howard Kunstler que a dupla cidadanía non era posíbel nese momento, o que implicaba que perdera a súa cidadanía estadounidense.

En 1980, ofreceu unha perspectiva urbanística sobre a soberanía do Quebec no seu libro *The Question of Separatism: Quebec and the Struggle over Separation*. Foi defensora dunha provincia de Toronto para separar a cidade propiamente dita de Ontario. Dixo, "As cidades, para prosperar no século XXI, deben separarse politicamente das súas áreas circundantes".[]

English Bay, Vancouver, BC
Foille concedida a Orde do Canadá en 1996 polos seus escritos fundamentais e os seus comentarios que convidan á reflexión sobre o desenvolvemento urbano. A sección de socioloxía urbana e da comunidade da American Sociological Association outorgoulle o seu premio Outstanding Lifetime Contribution en 2002. En 1997, o goberno da cidade de Toronto patrocinou unha conferencia titulada "Jane Jacobs: Ideas That Matter", que conduciu a un libro do mesmo nome. Ao final da conferencia, creouse o Premio Jane Jacobs. Inclúe un estipendio anual de 5.000 dólares por tres anos para "honrar os heroes anónimos orixinais de Toronto, mediante a procura de cidadáns que participen en actividades que contribúan á vitalidade da cidade".

False Creek, Vancouver
Jacobs nunca refugou expresar o seu apoio político a candidatos específicos. Opúxose á amálgama de 1997 das cidades de Metro Toronto, por temor a que as veciñanzas individuais tivesen menos poder coa nova estrutura. Apoiou a un ecoloxista, Tooker Gomberg, que perdeu a carreira pola alcaldía en Toronto en 2000, e foi asesora da exitosa campaña á alcaldía de David Miller en 2003. Durante a campaña á alcaldía, axudou a exercer presión contra a construción dunha ponte para unir o paseo marítimo da cidade co Aeroporto do Centro da Cidade de Toronto (TCCA). Despois das eleccións, revogouse a decisión anterior do concello municipal de Toronto de aprobar a ponte e detívose o proxecto da súa construción. TCCA actualizou o servizo de transbordador e o aeroporto aínda está operativo en 2018.

Tamén participou nunha loita contra un plan do Royal St. George's College (unha escola estabelecida moi próxima á residencia de Jacobs desde había moito tempo no distrito Annex de Toronto) para reconfigurar as súas instalacións. Suxeriu non só que se detivese o redeseño, senón tamén que a escola fose forzada a saír por completo do barrio. Aínda que o consello de Toronto inicialmente rexeitou os plans da escola, a decisión reverteuse máis tarde, e a Xunta Municipal de Ontario deu o visto e prace ao proxecto cando os opoñentes non lograron presentar testemuñas críbeis e trataron de retirarse do caso durante a audiencia.

Tamén influíu na planificación urbana de Vancouver. Foi chamada "a nai do vancouverismo", referíndose ao uso desa cidade da súa filosofía de "densidade ben feita". O renomeado arquitecto Bing Thom describiu o vancouverismo desta maneira:

```
   "É pór énfase sobre o espazo público. Creo que os habitantes de Vancouver están moi, moi orgullosos de que construamos unha cidade que realmente teña unha enorme cantidade de espazo no paseo marítimo para que a xente poida recrearse e gozar. Ao mesmo tempo, False Creek e Coal Harbour eran anteriormente terras industriais que estaban moi contaminadas e degradadas. Actualizamos todo isto cun novo desenvolvemento, e as persoas teñen acceso á auga e ás vistas. Por conseguinte, a idea para min é de ter moita xente vivindo moi preto, mesturando os usos. Entón, temos apartamentos na parte superior das tendas. En Surrey temos unha universidade na parte superior dun centro comercial. Esta mestura de usos reflicte a Vancouver en termos da nosa cultura e de como vivimos xuntos."
```

Morreu en Toronto Western Hospital aos 89 anos, o 25 de abril de 2006, ao parecer, dun derramo cerebral. Sobreviviulle un irmán, James Butzner (nado en 2009); os seus dous fillos, James e Ned de Vancouver, e unha filla, Burgin Jacobs; dous netos e dous bisnetos. Tras a súa morte, a súa familia declarou:

```
  "O importante non é que morra, senón que vivise, e que o traballo da súa vida inflúa moito na nosa forma de pensar. Por favor, lémbraa lendo os seus libros e implementando as súas ideas."
```

Jane Jacobs Days
----------------

Despois da morte de Jacobs en abril de 2006, o alcalde da cidade de Nova York, Michael Bloomberg, anunciou o Día de Jane Jacobs, celebrado o 28 de xuño de 2006. A cidade de Toronto proclamou os seus aniversarios ao ano seguinte, o 4 de maio de 2007, como o Jane Jacobs Day.

Influencia
----------

A súa obra máis influente foi *The Death and Life of Great American Cities* (1961), na cal critica duramente as prácticas de renovación urbana dos anos 1950 nos Estados Unidos, cuxos planificadores (planificación urbanística, deseño urbano) asumían modelos esquemáticos ideais que segundo ela conduciron á destrución do espazo público. Utilizando métodos científicos innovadores e interdisciplinares (procedentes tanto das ciencias sociais como das ciencias naturais), a autora identificaba as causas da violencia no cotián da vida urbana, segundo estivese suxeita ao abandono ou, pola contra, á boa alimentación, á seguridade e á calidade de vida.

As súas ideas sobre a autoorganización espontánea do urbanismo foron aplicadas no posterior concepto de sistemas emerxentes. Segundo escribiu Marcelo Pisarro, "os paradigmas urbanísticos contemporáneos (espazos comunais, diminución de tránsito vehicular, preservación do patrimonio histórico, medios de transporte alternativos, economías locais, reciclaxe) teñen algo do libro de Jacobs, mesmo no negativo, pois tamén ela estaba cargada de boas intencións. O inferno que provocou, polo menos en Greenwich Village, foi a elitización residencial: a xentrificación converteu o barrio nun dos máis custosos e exclusivos dos Estados Unidos". Arquivado 19 de xaneiro de 2017 en Wayback Machine.

Ademais de pola súa obra literaria, destacou polo seu activismo na organización de movementos sociais autodefinidos como espontáneos (*grassroots*), encamiñados a paralizar os proxectos urbanísticos que entendía que destruían as comunidades locais. Primeiro nos Estados Unidos, onde conseguiu a cancelación do *Lower Manhattan Expressway*; e posteriormente no Canadá, onde emigrou en 1968 e onde conseguiu a cancelación do *Spadina Expressway* e a rede de autoestradas que se pretendían construír.

Edward L. Glaeser. 2011
A Jacobs atribúeselle, xunto con Lewis Mumford, a inspiración do movemento do Novo Urbanismo. Comentou o seu legado nunha entrevista coa revista *Reason*.

> 
> 
> ***Reason***: Por que cres que serás máis lembrada? Fuches ti quen se enfrontou aos bulldozers federais e á xente da renovación urbana e dixo que estaban a destruír a alma destas cidades. Será por iso?
> 
>  **Jacobs**: Non. Se fose lembrada como unha pensadora realmente importante do século, o máis importante ao que contribuín é a miña discusión sobre o que fai que se produza a expansión económica. Isto é algo que desconcertou sempre á xente. Creo que descubrín que é.
> 
> 
> A expansión e o desenvolvemento son dúas cousas diferentes. O desenvolvemento é a diferenciación do que xa existía. Practicamente todo o novo que sucede é unha diferenciación dunha cousa anterior, desde unha sola de zapato nova até cambios nos códigos legais. A expansión é un crecemento real en tamaño ou volume de actividade. Iso é algo diferente.
> 
> 
> Fíxeno de dúas maneiras diferentes. Hai moito tempo, cando escribín *The Economy of Cities*, escribín sobre a substitución de importacións e como iso expande, non só a economía do lugar onde ocorre, senón tamén a vida económica en xeral. A medida que unha cidade substitúe as importacións, despraza as súas importacións. Non importa menos. E aínda así ten todo o que tiña antes.
> 
> 
> ***Reason***: Non é un xogo de suma cero. É un pastel máis grande e crecente.
> 
> 
> **Jacobs**: Ese é o mecanismo real. A teoría disto é o que explico en *The Nature of Economies*. Compároo co que sucede coa biomasa, a suma total de toda a flora e a fauna nunha área. A enerxía, o material que está involucrado nisto, non só escapa da comunidade como unha exportación. Continúa sendo utilizado nunha comunidade, do mesmo xeito que nunha selva tropical os refugallos de certos organismos e varias plantas e animais son utilizados por outros no lugar.
> 
> 
> 
>  Jane Jacobs, "City Views: Urban studies legend Jane Jacobs on gentrification, the New Urbanism, and her legacy", *Reason*, xuño de 2001, Entrevistador: Bill Steigerwald
> 
> 

Melbourne, Collins Street
Plan Voisin de Le Corbusier, exemplo do urbanismo contra o que loitaba Jacobs
Aínda que Jacobs pensou que o seu maior legado era a súa contribución á teoría económica, é no ámbito da planificación urbana onde tivo o seu maior impacto. As súas observacións sobre as formas en que funcionan as cidades revolucionaron a profesión de planificación urbana e desacreditaron moitos modelos de planificación aceptados que dominaban a planificación de mediados de século XX. O influente economista de Harvard, Edward Glaeser, coñecido polo seu traballo en estudos urbanos, recoñeceu que Jane Jacobs (1960) fora profética ao atacar a Moses por "substituír barrios que funcionaban ben con torres inspiradas en Le Corbusier". Glaeser estivo de acordo en que estes proxectos de vivenda demostraron ser os maiores fracasos de Moses, "Moses gastou millóns e desaloxou a decenas de miles de persoas para crear edificios que se converteron en centros de delincuencia, pobreza e desesperación".
Tamén foi famosa por presentar conceptos como "Ollos na rúa", unha referencia ao que máis tarde se coñecería como vixilancia natural. O concepto tivo unha grande influencia en planificadores e arquitectos como Óscar Newman, quen puxo en práctica a idea a través dunha serie de estudos que culminarían na súa teoría do espazo defendíbel. O traballo de Jacobs e Newman afectaría a política de vivenda dos Estados Unidos a través do Programa HOPE VI, un esforzo do Departamento de Vivenda e Desenvolvemento Urbano dos Estados Unidos para demoler os proxectos de vivendas públicas de grande altura tan maltratados por Jacobs e substituílos por Inmóbeis baixos de vivendas de ingresos mixtos.

Terrace of 182-186 George St, East Melbourne. Exemplo de xentrificación
Ao longo da súa vida, loitou para modificar a forma en que se abordaba o desenvolvemento da cidade. Ao argumentar que as cidades eran seres vivos e ecosistemas, avogou por ideas como o desenvolvemento do "uso mixto" e a planificación ascendente. Ademais, as súas duras críticas aos proxectos de "limpeza de barrios marxinais" e "vivendas de grande altura" foron fundamentais para desacreditar estas prácticas de planificación outrora universalmente apoiadas.

É lembrada como unha defensora do desenvolvemento consciente das cidades e por deixar "un legado de apoderamento para que os cidadáns confíen no seu sentido común e se convertan en defensores do seu lugar".

A pesar de que Jacobs se centrou principalmente en Nova York, os seus argumentos foron identificados como universais. Por exemplo, a súa oposición contra a demolición de barrios urbanos para proxectos de renovación urbana tivo unha "resonancia especial" en Melbourne, Australia. En Melbourne na década de 1960, as asociacións de residentes loitaron contra os proxectos de vivendas de grande altura a grande escala da *Housing Commission of Victoria* (en galego, *Comisión de vivenda de Victoria*), que argumentaron tiñan pouco respecto polo impacto nas comunidades locais.

Loitou contracorrente das tendencias dominantes da planificación, a pesar de que os Estados Unidos seguen sendo unha nación suburbana, o seu traballo contribuíu a que a vida na cidade sexa rehabilitada e revitalizada.

Urbanismo ortodoxo
------------------

Jane Jacobs indica na súa obra *Morte e Vida das Grandes Cidades*, que as fontes do urbanismo ortodoxo son: 

* *Garden Cities of Tomorrow*, Ebenezer Howard.
* *The Culture of Cities,* Lewis Mumford.
* *Cities in Evolution*, Sir Patrick Geddes.
* *Modern Housing*, Catherine Bauer Wurster.
* *Toward New Towns for America*, Clarence Stein.
* *Nothing Gained by Overcrowding*, Sir Raymond Unwin
* *The City of Tomorrow and Its Planning*, Le Corbusier

Obras
-----

Pasou a súa vida estudando as cidades. Os seus libros inclúen:

### *The Death and Life of Great American Cities*

É o seu libro máis influente e posibelmente o libro máis influente sobre planificación urbana e cidades do século XX. Amplamente lido tanto por profesionais da planificación como polo público en xeral, o libro é unha forte crítica das políticas de renovación urbana da década de 1950, que, segundo ela, destruíu comunidades e creou espazos urbanos illados e antinaturais. Avogou pola abolición das leis de zonificación e a restauración do mercado libre de terreos edificábeis, o que daría como resultado veciñanzas densas de uso mixto e citou con frecuencia ao Greenwich Village da cidade de Nova York como un exemplo dunha comunidade urbana vibrante.

Robert Caro citouno como a influencia máis forte en *The Power Broker*, a súa biografía gañadora do Pulitzer de Robert Moses, aínda que Caro non menciona o seu nome nin sequera unha vez no libro a pesar das batallas de Jacobs con Moses sobre a súa proposta autoestrada do baixo Manhattan. Dise que Caro cortou un capítulo sobre Jacobs debido á lonxitude do seu libro.

Máis aló das leccións prácticas de deseño e planificación da cidade que ofrece *Death and Life*, os fundamentos teóricos do traballo desafían a mentalidade do desenvolvemento moderno. Jane Jacobs defende as súas posicións con sentido común e anécdotas.

### *The Economy of Cities*

A tese deste libro é que as cidades son as principais impulsoras do desenvolvemento económico. O seu argumento principal é que o crecemento económico explosivo se deriva da substitución de importacións urbanas. A substitución de importacións ocorre cando unha cidade comeza a producir bens localmente que importou anteriormente, por exemplo, as fábricas de bicicletas de Tokio que substitúen os importadores de bicicletas de Tokio no século XIX. Afirma que a substitución de importacións constrúe infraestrutura local, habilidades e produción. Tamén afirma que o aumento da produción expórtase posteriormente a outras cidades, dándolles a estoutras cidades unha nova oportunidade para participar na substitución de importacións, o que produce un ciclo positivo de crecemento.

Nunha entrevista con Bill Steigerwald en *Reason Magazine*, dixo que se a lembran por ser unha grande intelectual, será lembrada non polo seu traballo relacionado coa planificación urbana, senón polo descubrimento da substitución de importacións. Os críticos afirman erroneamente que as súas ideas repiten a idea da substitución de importacións avanzada por estudosos como Andre Gunder Frank. A substitución de importacións era unha teoría económica nacional que implicaba que se unha nación substituía as súas importacións por produción nacional, a nación faríase máis rica, mentres que a idea de Jacob baséase enteiramente nas cidades e podería denominarse substitución de importacións urbanas. Con todo, incluso isto xeraría confusión porque, na práctica, a substitución de importacións na India e América Latina estaba subvencionada e ordenada polo goberno, mentres que o concepto de substitución de importacións de Jacobs é un proceso de descubrimento e división do traballo dentro dunha cidade.

Na segunda parte do libro, Jacobs argumenta que as cidades precederon á agricultura. Argumenta que nas cidades o comercio de animais e grans silvestres permitiu a división inicial do traballo necesaria para o descubrimento da agricultura; estes descubrimentos logo mudáronse fóra da cidade debido á competencia pola terra. Outra interpretación da historia, xeralmente considerada contraditoria coa de Jacobs, é apoiada polo arqueólogo marxista Vere Gordon Childe e nos últimos tempos por outro materialista histórico Charles Keith Maisels que argumentan que a agricultura precedeu ás cidades. A aparente oposición entre as teorías de Childe e Jacobs descansa na súa definición de 'cidade', 'civilización' ou 'urbana'. Childe, como outros materialistas como Maisels ou Henri Lefebvre, define "urbano" ou "civilización" como sinecismo -como comunidade política monolítica, alfabetizada, socialmente estratificada, mentres que, como se pode ver en *The Economy of Cities* ou en *Cities and the Wealth of Nations*, Jacobs define a cidade puramente na liña de comercio xeograficamente denso dando paso ao descubrimento empresarial e melloras posteriores na división do traballo. Sen os requisitos da alfabetización, a construción monumental ou os signos de forzas civís e armadas especializadas, as "cidades" poden interpretarse con precisión que existen miles de anos antes, de cando Childe e Maisels as colocan. Con todo, a definición de Jacobs é unha suposición, xa que "cidade" se define simplemente como unha gran cidade ou "un gran asentamento humano" que indica a permanencia. Os primeiros restos da humanidade descubertos polos arqueólogos non nos dan máis información que a de cazadores-recolectores, xa que aínda non hai evidencia de agricultura ou asentamento, o que implica un estilo de vida nómade ata que se fagan novos descubrimentos.

### *The Question of Separatism: Quebec and the Struggle over Sovereignty*

*The Question of Separatism* incorporou e ampliou a presentación de Jacobs das Conferencias Massey de 1979, tituladas *Canadian Cities and Sovereignty-Association*. Publicouse en 1980 e reimprimiuse en 2011 cunha entrevista previamente non publicada de 2005 con Robin Philpot sobre o tema no que evoca a relativa desaprobación dese libro entre os seus lectores habituais. Esta foi, de feito, a primeira vez que se lle solicitou que o discutise nunha entrevista. O columnista Richard Gwyn adiantou que aínda que non a criticaban abertamente, os lectores canadenses de fala inglesa pensaban que non entendía como funcionaba a política canadense e que non estaba a ser útil nun momento de angustia pola unidade nacional (o referendo de 1980 foi derrotado por un voto do 60%). A cuestión do separatismo tampouco se mencionou na bibliografía do seu obituario de 2006 en *The Globe and Mail*.

O libro de Jacobs avanza a opinión de que a eventual independencia do Quebec é mellor para Montreal, Toronto, o resto do Canadá e o mundo; e que tal independencia pode lograrse pacificamente. Como precedente, cita a secesión de Noruega de Suecia e como enriqueceu a ambas as nacións. Examínanse as orixes do movemento secesionista contemporáneo na Revolución silenciosa, xunto coa dependencia histórica do Canadá dos recursos naturais e a propiedade estranxeira para o seu propio desenvolvemento económico. Afirma que tal enfoque é colonial e, por tanto, retrospectivo, citando por exemplo que Canadá compra os seus esquís e móbeis de Noruega ou de fábricas de propiedade norueguesa no Canadá, o último procedemento é un produto dos aranceis canadenses deseñados especificamente para fomentar tales fábricas. As opinións públicas relevantes de René Lévesque, Claude Ryan, e logo o primeiro ministro Pierre Trudeau tamén se analizan criticamente. Un exemplo é a súa incapacidade para recoñecer que dúas moedas independentes respectivas son esenciais para o éxito dun Quebec independente e un Canadá resultante máis pequeno, un problema que é central no seu libro. Salienta a necesidade de que Montreal continúe desenvolvendo o seu liderado da cultura quebequesa, pero que tal necesidade finalmente non pode ser satisfeita polas crecentes tendencias de Montreal cara ao status de cidade rexional, tendencias que presaxian unha submisión económica, política e cultural ao Toronto de fala inglesa. Tal resultado, segundo Jacobs, a longo prazo condenaría a independencia do Quebec tanto como obstaculizaría o propio futuro do Canadá. Conclúe coa súa observación de que a equiparación popular da secesión política co fracaso político e económico é o resultado da Ilustración, que percibiu a natureza como unha forza para a "estandarización, uniformidade, universalidade e inmutabilidade". Desde entón, os naturalistas e os seus lectores decatáronse gradualmente de que a natureza é unha forza para a diversidade, e que, "a diversidade mesma é a esencia da excelencia". O tipo correcto de secesión, afirma Jacobs, pode conducir ao tipo correcto de diversidade.

### *Cities and the Wealth of Nations*

*Cities and the Wealth of Nations* tenta facer pola economía o que *The Death and Life of Great American Cities* fixo pola planificación urbana moderna, aínda que non recibiu a mesma atención crítica. Comezando cun tratamento conciso da economía clásica, este libro cuestiona un dos supostos fundamentais dos grandes economistas. Os economistas clásicos (e neoclásicos) consideran que o estado-nación é o principal actor en macroeconomía. Jacobs argumenta que non é a estado-nación, senón que é a cidade a que é o verdadeiro actor neste xogo mundial. Reafirma a idea da substitución de importacións do seu libro anterior, *The Economy of Cities*, mentres especulaba sobre as ramificacións adicionais de considerar primeiro á cidade e logo á nación, ou non.

### *Systems of Survival*

*Systems of Survival: A Dialogue on the Moral Foundations of Commerce and Politics*, trasládase fóra da cidade, estudando os fundamentos morais do traballo. Do mesmo xeito que cos seus outros traballos, utilizou un enfoque de observación. Este libro está escrito como un diálogo platónico. Parece que ela (como a describen os personaxes do seu libro) tomou recortes de xornais de xuízos morais relacionados co traballo, recompilounos e ordenounos para atopar os que se axustaban a dous patróns de comportamento moral que eran mutuamente excluíntes. Ela chama a estes dous patróns "Síndrome Moral A", ou síndrome moral comercial, e "Síndrome Moral B", ou síndrome moral gardián. Afirma que a síndrome moral comercial é aplicábel aos donos de negocios, científicos, agricultores e comerciantes. Do mesmo xeito, afirma que a síndrome moral do gardián é aplicábel ao goberno, organizacións benéficas, cazadores-recolectores e institucións relixiosas. Tamén afirma que estas Síndromes Morais son fixas e non fluctúan co tempo.

É importante salientar que Jane Jacobs brinda unha teoría sobre a moralidade do traballo e non sobre todas as ideas morais. As ideas morais que non están incluídas nos seus patróns son aplicábeis a ambos.

Jane Jacobs continúa describindo o que sucede cando estes dous patróns morais se mesturan, mostrando os fundamentos do traballo da Mafia e o Comunismo, e o que sucede cando á policía do metro de Nova York se lle paga bonificacións aquí, reinterpretadas como parte dunha análise máis ampla.

### *The Nature of Economies*

*The Nature of Economies*, un diálogo entre amigos sobre a premisa: "os seres humanos existen por completo na natureza como parte da orde natural en todos os aspectos" (p.xx), sostén que os mesmos principios subxacen tanto nos ecosistemas como nas economías: "desenvolvemento e o codesenvolvemento a través das diferenciacións e as súas combinacións, a expansión a través de diversos usos múltiples da enerxía e o automantemento a través do autoreabastecemento de combustíbel "(p.82).

Os personaxes de Jacobs discuten os catro métodos polos cales os "sistemas dinamicamente estábeis" poden evadir o colapso: "bifurcacións, circuítos de retroalimentación positiva, controis de retroalimentación negativa e adaptacións de emerxencia" (p.98). As súas conversacións tamén cobren a "dupla natureza da aptitude para a supervivencia" (trazos para evitar a destrución do propio hábitat e o éxito na competencia para alimentarse e reproducirse), e imprevisibilidade, incluído o efecto bolboreta caracterizado en termos de multiplicidade de variábeis así como a resposta desproporcionada á causa e a autoorganización onde "un sistema pode ser creado a medida que avanza" (p.137).

A través do diálogo, os personaxes de Jacobs exploran e examinan as similitudes entre o funcionamento dos ecosistemas e as economías. Os temas inclúen o desenvolvemento ambiental e económico, o crecemento e a expansión, e como as economías e as contornas se manteñen vivas a través do "reabastecemento de combustíbel". Tamén formula sobre a natureza da diversidade económica e biolóxica e o seu papel no desenvolvemento e crecemento dos dous tipos de sistemas.

O libro está cheo de moitos exemplos económicos e biolóxicos do mundo real, que axudan a manter o libro "cos pés na terra" e comprensíbel, aínda que é denso. Os conceptos están provistos de exemplos económicos e biolóxicos, mostrando a súa coherencia en ambos os mundos.

Unha idea particularmente interesante é a creación de "algo da nada", unha economía do nada. No mundo biolóxico, a enerxía libre dáse a través da luz solar, mais no mundo económico, a creatividade humana e os recursos naturais fornecen esta enerxía libre, ou polo menos enerxía de arrinque. Outra visión interesante é a creación de diversidade económica mediante a combinación de diferentes tecnoloxías, por exemplo, a máquina de escribir e a televisión como entradas e saídas dun sistema informático: isto pode conducir á creación de "novas especies de traballo".

### *Dark Age Ahead*

Publicado en 2004 por Random House, *Dark Age Ahead* postula o argumento de Jacobs de que a civilización norteamericana mostra signos dun descenso en espiral comparábel ao colapso do imperio romano. A súa discusión céntrase en "cinco alicerces da nosa cultura dos que dependemos para nos mantermos firmes", que se poden resumir como a familia nuclear e a comunidade; a calidade en educación; o libre pensamento na ciencia; o goberno representativo e impostos responsábeis; e a responsabilidade corporativa e profesional. Como suxire o título do libro, o punto de vista de Jacobs é moito máis pesimista que o dos seus traballos anteriores. Con todo, na conclusión, admite: "Nun momento dado é difícil saber se as forzas da vida cultural ou a morte están en ascenso. É a expansión suburbana, cos seus asasinatos de comunidades e refugallos de terra, tempo e enerxía, un signo de decadencia? Ou o crecente interese nos medios para superar a expansión é un signo de vigor e adaptabilidade na cultura norteamericana? Podería dicirse que calquera das dúas afirmacións podería resultar certa".

Medalla e Premio Jane Jacobs
----------------------------

Como homenaxe a Jacobs, a Fundación Rockefeller, que outorgara subvencións a Jacobs nos anos 1950 e 1960, anunciou o 9 de febreiro de 2007, a creación da Medalla Jane Jacobs, para "recoñecer as persoas que contribuíron significativamente a pensar en deseño, especificamente na cidade de Nova York ". Destinatariosː

* Barry Benepe, cofundador do programa *NYC Green Market* e membro fundador de Transportation Alternatives, foi galardoado coa Medalla Jane Jacobs por Lifetime Leadership e un premio en efectivo de 100.000 dólares en setembro de 2007. A Medalla inaugural Jane Jacobs por Novas Ideas e Activismo foi outorgada a Omar Freilla, fundador de Green Worker Cooperatives en South Bronx. O Sr. Freilla doou os seus 100.000 dólares á súa organización.
* Peggy Shepard, directora executiva de West Harlem Environmental Action, recibiu a Medalla Jane Jacobs 2008 por Lifetime Leadership e Alexie Torres-Fleming, fundadora de Youth Ministries for Peace and Justice, recibiu o premio por Novas Ideas e Activismo. Ambas as mulleres recibiron as súas medallas e premios de 100.000 dólares nunha cea en setembro de 2008 en Nova York.
* Damaris Reyes, directora executiva de Good Old Lower East Side (GOLES), recibiu a Medalla Jane Jacobs 2009 por Novas Ideas e Activismo. Richard Kahan, como fundador e CEO da Asemblea Urbana, que creou e administra 22 escolas públicas secundarias situadas en moitas das veciñanzas con ingresos máis baixos da cidade de Nova York, recibiu a Medalla Jane Jacobs 2009 polo seu liderado vitalicio.
* Os gañadores do 2010 foron Joshua David e Robert Hammond, que traballaron no estabelecemento do High Line Park sobre unha liña ferroviaria elevada non utilizada, o que levou á fundación a outorgarlles a Medalla Jane Jacobs 2010 por Novas Ideas e Activismo, xunto con 60.000 dólares a cada un. A Medalla Jane Jacobs de Lifetime Leadership de 2010 foi entregada a Elizabeth Barlow Rogers, pola súa longa traxectoria como escritora, administradora de parques e cofundadora de Central Park Conservancy. Ela tamén recibiu 80.000 dólares.

O Instituto Urbano do Canadá ofrece un premio en nome de Jacobs, o Premio de toda unha vida Jane Jacobs, para recoñecer a unha persoa "que tivo un impacto significativo na saúde da súa rexión de acordo coa crenza de Jane Jacob de que as cidades exitosas fomentan unha comunidade baseada no lugar". 

O gañador de 2011 foi Eberhard Zeidler, mentres que a súa filla, Margie Zeidler, gañou o premio de 2015. En 2012, Anne Golden levou o premio "polo seu liderado nas políticas públicas, o seu traballo académico e a súa variada experiencia de liderado nos sectores empresariais, sen fins de lucro e gobernamentais". William (Bill) Teron aceptou o Premio 2013 "pola súa influente carreira en políticas públicas e apaixonada defensa do deseño de calidade e compromiso co desenvolvemento na área de Ottawa". En 2014, Jack Diamond foi recoñecido pola súa "contribución para mellorar a forma e defensa das cidades e a futuro da área metropolitana de Toronto ".

Libros
------

* *The Death and Life of Great American Cities* (1961) Nova York: Random House. ISBN 0-679-60047-7
* *The Economy of Cities* (1969) ISBN 0-394-70584-X
* *The Question of Separatism: Quebec and the Struggle over Sovereignty* (1980) ISBN 0-394-50981-1
* *Cities and the Wealth of Nations* (1984) ISBN 0-394-72911-0
* *Systems of Survival: A Dialogue on the Moral Foundations of Commerce and Politics* (1992) ISBN 0-679-74816-4
* *The Nature of Economies* (2000) Nova York: Random House, The Modern Library. ISBN 0-679-60340-9
* *Dark Age Ahead* (2004) ISBN 1-4000-6232-2

Notas
-----

1. ↑  Douglas, Martin (26 de abril de 2006). "Jane Jacobs, Urban Activist, Is Dead at 89". *The New York Times*. Consultado o 17 de febreiro de 2016.
2. ↑  Jacobs, Jane. *The Death and Life of Great American Cities*. p. 138. If self-government in the place is to work, underlying any float of population must be a continuity of people who have forged neighborhood networks. These networks are a city's irreplaceable social capital. Whenever the capital is lost, from whatever cause, the income from it disappears, never to return until and unless new capital is slowly and chancily accumulated.
3. ↑  Wainwright, Oliver (30 de abril de 2017). "Street fighter: how Jane Jacobs saved New York from Bulldozer Bob". *The Guardian* (en inglés). ISSN 0261-3077. Consultado o 2020-01-22.
4. ↑  Lawson, Wayne. "The Woman Who Saved New York City from Superhighway Hell". *Vanity Fair* (en inglés). Consultado o 2020-01-22.
5. ↑  "The places that mattered to Jane Jacobs". Consultado o 2020-01-22.
6. ↑  Milligan, Ian (2011). ""This Board Has a Duty to Intervene": Challenging the Spadina Expressway through the Ontario Municipal Board, 1963-1971". *Urban History Review / Revue d'histoire urbaine* **39** (2): 25–39. ISSN 0703-0428.
7. ↑  "Urban Planning Has a Sexism Problem". *nextcity.org* (en inglés). Consultado o 2020-01-22.
8. ↑  Gratz, Roberta Brandes. "Jane Jacobs and the Power of Women Planners". *CityLab* (en inglés). Consultado o 2020-01-22.
9. ↑  Laurence, Peter L. (21 de xaneiro 2016). *Becoming Jane Jacobs*. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 978-0-8122-4788-6. OCLC 911518358.
10. ↑  *Alexiou, Alice Sparberg. Jane Jacobs: Urban Visionary (2006) New Brunswick: Rutgers. Toronto: HarperCollins. ISBN 978-0-8135-3792-4*.
11. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), pp. 9–21*.
12. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), páxs. 22–24*.
13. ↑  *Allen, Max (ed), ed. (1997-10-01). Ideas that Matter: The Worlds of Jane Jacobs. Ginger Press. ISBN 0-921773-44-7*.
14. ↑  *Flint, Anthony. "Wrestling with Moses: How Jane Jacobs Took On New York's Master Builder and Transformed the American City" (2009) Random House. ISBN 978-1-4000-6674-2*.
15. ↑  Laurence, Peter L. ""The Unknown Jane Jacobs," Reconsidering Jane Jacobs (Planners Press, 2011)". Consultado o 6 de febreiro de 2018.
16. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), páxs. 29-30. "Os suburbios non atraían a familia Jacobs. Os suburbios son lugares perfectamente válidos para querer vivir, mais son intrinsecamente parasitarios, económica e socialmente tamén, porque viven das respostas que se atopan nas cidades", diríalle Jacobs a un xornalista para a revista Madmoiselle en outubro de 1962. "*.
17. ↑  *Allen, Max (ed), ed. (1997-10-01). Ideas that Matter: The Worlds of Jane Jacobs. Ginger Press. ISBN 0-921773-44-7*.
18. ↑  Laurence, Peter L. ""The Death and Life of Urban Design: Jane Jacobs, the Rockefeller Foundation, and the New Research in Urbanism, 1955-1965" (Journal of Urban Design, 2006)". Consultado o 6 de febreiro de 2018.
19. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), páxs. 39-40. "'... Eu dixen:" Onde están as persoas? "[Bacon] non respondeu. Só dixo:" Non aprecian estas cosas." Nese momento, Jacobs decatouse de que os proxectos de grande altura dos que Bacon estaba tan orgulloso foran deseñados cunha total falta de respecto polas persoas que en realidade os habitarían"*.
20. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), p. 41. "Cando Jacobs volveu de Filadelfia a Nova York, comenzou a discutir cos seus editores do Architectural Forum. Todos os novos proxectos publicitarios que os planificadores e arquitectos estaban construíndo nas cidades, díxolles, non gardaban ningunha relación co que as persoas realmente necesitaban"*.
21. ↑  Laurence, Peter L. ""The Death and Life of Urban Design: Jane Jacobs, the Rockefeller Foundation, and the New Research in Urbanism, 1955-1965" (Journal of Urban Design, 2006)". Consultado o 6 de febreiro de 2018.
22. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), páxs. 57-60*.
23. ↑  *Flint, Wrestling with Moses (2009), pp. 25–28*.
24. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), p. 62*.
25. ↑  Laurence, Peter L. ""The Death and Life of Urban Design: Jane Jacobs, the Rockefeller Foundation, and the New Research in Urbanism, 1955-1965" (Journal of Urban Design, 2006)". Consultado o 6 de febreiro de 2018.
26. ↑  Gratz, Roberta Brandes (8 de xuño de 2016). "The Genius of Jane Jacobs, Who Changed the Way We Think About Cities". *The Nation* (en inglés). ISSN 0027-8378. Consultado o 6 de febreiro de 2018.
27. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), pp. 76–136*.
28. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), pp. 78 y 149*.
29. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), pp. 50–52*.
30. ↑  *Flint, Anthony (2009). Wrestling with Moses. New York: Random House. p. 65*.
31. ↑  *Flint, Wrestling with Moses (2009), p. 83-85*.
32. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), p. 117*.
33. ↑  "The Village Voice - Procura no arquivo de Google Noticias". Consultado o 6 de febreiro de 2018.
34. ↑  *Caro, Robert. Remarks at the presentation of the 2008 Jane Jacobs Medal*.
35. ↑  Fernandez, Manny. "Caro Speaks to the Spirit of Jane Jacobs". *City Room* (en inglés). Consultado o 6 de febreiro de 2018.
36. ↑  *Alexiou, Jane Jacobs (2006), pp. 149–152*.
37. ↑  "James Howard Kunstler (JHK) and Jane Jacobs (JJ)". 30 de outubro de 2014. Arquivado dende o orixinal o 30 de outubro de 2014. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
38. ↑  "People, Ideas That Matter". Arquivado dende o orixinal o 07 de febreiro de 2018. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
39. ↑  "Toronto listings movies city arts music clubs food classifieds - EYE WEEKLY". 30 de agosto de 2008. Arquivado dende o orixinal o 30 de agosto de 2008. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
40. ↑  "Home" (PDF). *Ontario Non-Profit Housing Association*. Onpha.on.ca. 19 de abril de 2005. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 01 de outubro de 2008. Consultado o 28 de abril 2011.
41. ↑  "Vancouver's density debate pits Sullivanism versus the ideas of Jane Jacobs". *Georgia Straight Vancouver's News & Entertainment Weekly* (en inglés). 6 de xuño de 2012. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
42. ↑  "Jane Jacobs: Honoured in the breach". Consultado o 7 de febreiro de 2018.
43. ↑  "Past Podcasts | Podcasts | CBC Radio". 21 de xuño de 2008. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
44. ↑  .  Ligazón externa en `|title=` (Axuda)
45. ↑  "Wells Funeral Homes Inc and Cremation Services | Canton & Waynesville NC". Consultado o 7 de febreiro de 2018.
46. ↑  "globeandmail.com : Jane Jacobs". 30 de abril de 2006. Arquivado dende o orixinal o 30 de abril de 2006. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
47. ↑  *Flint, Wrestling with Moses (2009), p. 194*.
48. ↑  Hugo Segawa Reseña (en portugués)
49. ↑  Colton (1980). *Big Daddy*. Toronto, Ontario: University of Toronto Press. ISBN 0802023932.
50. ↑  
*The Expressways of Toronto (Built and Unbuilt)*. Fonte citada en en:Cancelled expressways in Toronto
51. ↑  "Jane Jacobs: Sticking Up For Cities". *Bloomberg.com* (en inglés). 16 de agosto de 2004. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
52. ↑  "Dead or Alive at Fifty? Reading Jane Jacobs on her Golden Anniversary | Dissent Magazine". *Dissent Magazine* (en inglés). Consultado o 7 de febreiro de 2018.
53. ↑  "Great Cities Need Great Builders". Arquivado dende o orixinal o 24 de outubro de 2017. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
54. ↑  *Howe, R (2005) ‘The Spirit of Melbourne: 1960s Urban Activism in Inner-City Melbourne’ in Seamus O’Hanlon and Tanja Luckins (Eds) Go! Melbourne in the Sixties, Circa: Beaconsfield, pp. 218–30*.
55. ↑  *Goldsmith, A. and Elizabeth, L. (2010) What We See: Advancing the Observations of Jane Jacobs, New Village Press: Oakland, California*.
56. ↑  *Lang, G. and Wunsch, M. (2009) Genius of Common Sense: Jane Jacobs and the Story of the Death and Life of Great American Cities, David R. Godine: New York*.
57. ↑  *Howe, R (2005) ‘The Spirit of Melbourne: 1960s Urban Activism in Inner-City Melbourne’ in Seamus O’Hanlon and Tanja Luckins (Eds) Go! Melbourne in the Sixties, Circa: Beaconsfield, pp. 218–30*.
58. ↑  "Dead or Alive at Fifty? Reading Jane Jacobs on her Golden Anniversary | Dissent Magazine". *Dissent Magazine* (en inglés). Consultado o 7 de febreiro de 2018.
59. ↑  "The missing Jane Jacobs chapter in The Power Broker". Consultado o 7 de febreiro de 2018.
60. ↑  "City Views". *Reason.com* (en inglés). 1 de xuño de 2001. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
61. ↑  *Maisels, Charles Keith, 1990, The Emergence of Civilisation: From Hunting and Gathering to Agriculture, Cities, and the State in the Near East. Routledge, New York*.
62. ↑  *Soja, Edward W. 2000, Postmetropolis, Putting Cities First, Publisher: Wiley-Blackwell pg. 25*.
63. ↑  Foundation, Bradshaw. "Discovery of earliest Homo sapien skulls backs 'Out of Africa' theory". *Bradshaw Foundation* (en inglés). Consultado o 7 de febreiro de 2018.
64. ↑  *Philpot, Robin (2011). "Preface to the 2011 edition". Jane Jacobs, The Question of Separatism: Quebec and the Struggle over Sovereignty. Baraka Books. p. X*.
65. ↑  *Peter L. Laurence (2005) "Dark Age Ahead? Jane Jacobs’ Latest Book in Context," Journal of the Society of Architectural Historians 64 (Mar. 2005)*.
66. ↑  "The Jane Jacobs Medal Created by Rockefeller". Arquivado dende o orixinal o 08 de febreiro de 2018. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
67. ↑  "Rockefeller Foundation Honors Two New Yorker’s Urban Activism with 2009 Jane Jacobs Medal :: News :: The Rockefeller Foundation". 23 de xullo de 2011. Arquivado dende o orixinal o 23 de xullo de 2011. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
68. ↑  "Rockefeller Foundation Honors Three New Yorkers' Urban Activism with 2010 Jane Jacobs Medal :: News :: The Rockefeller Foundation". 23 de xullo de 2011. Arquivado dende o orixinal o 23 de xullo de 2011. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
69. ↑  "CUI Awards recognize Urban Leaders across Canada | Martin Prosperity Institute Blog". 10 de agosto de 2016. Arquivado dende o orixinal o 10 de agosto de 2016. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
70. ↑  "2013 Urban Leadership Award recipients announced". *Canadian Architect* (en inglés). 28 de marzo de 2013. Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2016. Consultado o 7 de febreiro de 2018.
71. ↑  "CUI announces the 2014 Urban Leadership Award recipients". *Canadian Architect* (en inglés). 9 de maio de 2014. Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2016. Consultado o 7 de febreiro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jane Jacobs Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Jane Jacobs*** |

### Bibliografía

Libros
* Alexiou, Alice Sparberg. *Jane Jacobs: Urban Visionary* (2006) New Brunswick: Rutgers. Toronto: HarperCollins. ISBN 978-0-8135-3792-4
* Flint, Anthony. "Wrestling with Moses" (2009) Random House. ISBN 978-1-4000-6674-2
* "What We See Advancing the Observations of Jane Jacobs" (2010) New Village Press. ISBN 0-9815593-1-X

Artigos
* Peter L. Laurence (2006) "Contradictions and complexities: Jane Jacobs’ and Robert Venturi’s complexity theories", Journal of Architectural Education, 59 (3), páxs. 49–60.
* Simon Jenkins (2006) Adapt, don't destroy: Leeds is the template to revive our scarred cities.
* Peter L. Laurence (2006) "The Death and Life of Urban Design: Jane Jacobs, The Rockefeller Foundation, and the New Research in Urbanism", Journal of Urban Design, 11 (Xiuño 2006), páxs. 145–71.
* Pierre Desrochers e Gert-Jan Hospers (Spring 2007) "Cities and the Economic Development of Nations: An Essay on Jane Jacobs’ Contribution to Economic Theory," Canadian Journal of Regional Science, vol. 30, no. 1 , páxs. 115–130.
* Pierre Desrochers, "The Death and Life of a Reluctant Urban Icon," A Review Essay on *Jane Jacobs: Urban Visionary* by Alice Sparberg Alexiou (Toronto: HarperCollins Publishers, 2006). Journal of Libertarian Studies, vol. 21, nº. 3 (Fall 2007), páxs. 115–36.
* Ellerman, David 2005. "How Do We Grow?: Jane Jacobs on Diversification and Specialization." Challenge. 48 (5 maio–xuño): 50-83.
* Peter L. Laurence (2007) "Jane Jacobs (1916-2006): Before *Death and Life*", Journal of the Society of Architectural Historians, 66 (Mar. 2007), páxs. 5–15.

### Outros artigos

* Robert Moses

### Ligazóns externas

* Biografía
* Concesión da Orde do Canadá
* Jane Jacobs' Papers 1937-1996, Boston College
* Jane Jacobs's Legacy, *City Journal* online, 7-31-09 Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* The Rich Life of Jane Jacobs Arquivado 29 de xuño de 2011 en Wayback Machine.

Entrevistas
* Whole Earth Winter 1998
* Canoe 27 de marzo de 2000[*Ligazón morta*]
* ARTVOICE v11n30, 27 de xullo de 2000 Arquivado 04 de xaneiro de 2018 en Wayback Machine.
* Metropolis Magazine 6 de setembro de 2000
* Reason xuño de 2001
* The World Bank Group 4 de febreiro de 2002
* The New Colonist 1 de decembro de 2002

Son e vídeo
* Greenwich Village Society for Historic Preservation Oral History of Jane Jacobs, entrevista de 1997Arquivado 27 de xuño de 2015 en Wayback Machine.
* CBC Television Broadcast do 2 de marzo de 1969
* City of Vancouver British Columbia
* CBC Arquives CBC Television HotType entrevista de 2000.

Websites
* Jane Jacobs and the Future of New York
* Jane Jacobs placemaker profile by Project for Public Spaces
* The Economy of Regions Third Annual E.F. Shumacher Lectures October 1983
* Ideas That Matter
* Jane Jacobs Medal
* Jane’s Walk
* What We See: Advancing the Observations of Jane Jacobs Arquivado 13 de febreiro de 2020 en Wayback Machine.

Necrolóxicas
* Dollars & Sense 3 de maio de 2006
* City of Toronto, Ontario Proclaims May 4, 2007 as Jane Jacobs Day
* Jane Jacobs Online memorial blog
* List of memorial neighborhood "Jane’s Walk" across Toronto on May 5, 2007

Rescates
* Marcelo Pisarro, "Jane Jacobs: Elogio del caos urbano", La Nación Arquivado 19 de xaneiro de 2017 en Wayback Machine. 8 de xaneiro de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234335
* WorldCat
* VIAF: 90712053
* BIBSYS: 90174667
* BLBNB: 000183800
* BNE: XX978869
* BNF: 123086712
* CANTIC: a11244409
* CiNii: DA00472892
* EBID: ID
* FAST: 52833
* FemBio: 14455
* GND: 131595520
* ICCU: RAVV011958
* IMDb: nm4295779
* ISNI: 000000036864530X
* LCCN: n80040210
* NDL: 00444423
* NKC: xx0082672
* NLA: 35240233
* NNDB: 000179833
* NTA: 068414099
* OL: OL29371A
* SELIBR: 251910
* SNAC: w60k2bw7
* SUDOC: 03196804X
* ULAN: 500106696
* WikiTree: Butzner-1

 |