**Xabier Díaz**, nado na Coruña o 22 de agosto de 1969, é un músico galego. Cantante, compositor, investigador e compilador de música tradicional, fixo parte da Asociación Cultural Xacarandaina, Rumbadeira, Nova Galega de Danza, aCadaCanto e Berrogüetto.

Traxectoria
-----------

Criado en Fene, trasladouse á Coruña na adolescencia. Alí comezou a tocar a gaita na asociación veciñal IAR, no barrio dos castros. Con 18 anos ingresou na A. C. Xacarandaina, onde participou como como bailador, gaiteiro, pandeireteiro e se iniciou nas recollas etnográficas. Froito dos seus traballos de campo polas aldeas galegas, actividade que desenvolveu durante dúas décadas, publicou o *Coplas para Icía* (2007). Neste disco contou coa participación de Pedro Lamas e Suso Iglesias.

Foi cantante titular da compañía Nova Galega de Danza coa que levou a escena os espectáculos *Alento*, *Engado* e *Tradicción* entre os anos 2005 e 2009.

Formou parte do grupo Berrogüetto, desde inicios de 2008 até 2014, ano no que se anunciaba a disolución da banda. Durante este tempo editaron os discos *Kosmogonías* (2010) e *O pulso da terra* (2011). Alén diso, obtiveron o *Premio de la Academia de la Música* á mellor canción en galego (2011) e o de mellor grupo de música folk na primeira edición dos Premios Martín Codax da Música (2013), así como o galardón á mellor banda sonora nos Premios Mestre Mateo (2014) coa película *Inevitable*.

Participou xunto a Guadi Galego, Guillerme Fernández e Xosé Lois Romero no proxecto aCadaCanto co que editaron *aCadaCanto* (2012) e *A* *Rosa D`Adina* (2014).

Colaborou en discos e concertos de diferentes artistas, como Kepa Junkera, Xosé Manuel Budiño, Carmen París, Amancio Prada, Luar na lubre, Uxía ou Os Cempés. Así mesmo, a súa presenza nos escenarios non só se circunscribe ao ámbito galego senón a lugares como México, Zimbawe, Alemaña, Uruguai, Italia, Perú, Dinamarca, Francia, Suíza, Arxentina ou Bélxica.

No ano 2015 editou *The tambourine man* xunto ás Adufeiras de Salitre, que obtivo o galardón ao mellor disco galego nos Premios de la Música Independente (2016) e ao mellor álbum na categoría de música tradicional dos Premios Martín Codax da Música (2016). Alén diso, *The tambourine man*, permitiulle manterse no top ten da *World Music Charts Europe* nos meses de febreiro e marzo de 2016. Publicou canda as Adufeiras de Salitre outros dous discos: *Noró*, en 2018, e *As catedrais silenciadas*, en 2020. En 2021 foi Premio Rebulir da Cultura Galega.

No 2022 presentou un novo traballo discográfico, esta vez en solitario, titulado *Levantarse e caer*.

Traballos publicados
--------------------

Xabier Díaz e as Adufeiras do Salitre no festival WOMEX do ano 2016.
### Traballos en solitario

* *Músicas de salitre*, 2004. Coa colaboración de Guillerme Fernández.
* *Coplas para Icía*, 2007. Coa colaboración de Guadi Galego, Iván Costa, Pedro Lamas e Suso Iglesias.
* *Levantarse e caer*. 2022.

### Coas Adufeiras do Salitre

* *The Tambourine Man*, 2016. Coas Adufeiras de Salitre, Gutier Álvarez e Javier Álvarez.
* *Noró*, 2018. Coas Adufeiras de Salitre, Gutier Álvarez e Javier Álvarez.
* *As catedrais silenciadas*, 2020. Coas Adufeiras de Salitre.
* *Axúdame a sentir*, 2024. Coas Adufeiras de Salitre.

### Con aCadaCanto

* *Acadacanto*, 2012. Con Guillerme Fernández, Guadi Galego e Xosé Lois Romero.
* *A rosa d'Adina*, 2013. Con Guillerme Fernández, Guadi Galego e Xosé Lois Romero.

### Con Guillerme Fernández

* *Arrolos de salitre*, 2011.

Carmen París, Guillerme Fernández e Xabier Díaz (der.) tras un concerto nas Bodegas Martín Códax o 9 de xullo de 2015.
### Con Berrogüetto

* *Kosmogonías*, 2010
* *O Pulso da Terra*, 2011

### Con Nova Galega de Danza

* *Alento*, 2005.
* *Engado*, 2007.
* *Tradicción* 2009.

### Con Rumbadeira

* *Para cantar como eu canto*, 1995.
* *Rumbadeira*, 1997.
* *No faiado dos soños*, 1999.

### Colaboracións

* *Cantos na maré*, 2005 e 2008.
* *Pelo gato vintecatro*, Gaiteiros Galegos.
* *Benzón*, 2009, de Guadi Galego.
* *Descarga ao vivo Cuba-Galiza*, 2009.
* *Tic-Tac*, 2010, de Pablo Díaz.
* *Terra de soños*, de Fuxan os Ventos.

Notas
-----

1. ↑  Salgado, Daniel (2019-05-06). "O museo vivo de Xacarandaina". *Nós Diario*. Consultado o 2022-03-11.
2. ↑  "Xabier Díaz estrena su nuevo disco en Vigo" (en castelán). 17 de febreiro de 2018. Consultado o 1 de maio de 2020.
3. ↑  "Xabier Díaz & Adufeiras de Salitre lanzan 'As catedrais silenciadas',". *Nós Diario*. 13 de marzo de 2020. Consultado o 1 de maio de 2020.
4. ↑  culturagalega.org (2021-07-28). "O xurado recoñece as traxectorias e achegas culturais de cada un dos premiados". *culturagalega.org*. Consultado o 2021-07-28.
5. ↑  "Xabier Díaz - Levantarse e caer (2022)". *culturagalega.gal*. Consultado o 2022-04-11.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Berrogüetto. O pulso da Terra*, 2011, Galaxia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402527
* Discogs: 2818304
* MusicBrainz: ID

 |