**Eugenio Montes Domínguez**, nado en Vigo o 24 de novembro de 1900 e finado en Madrid o 27 de outubro de 1982, foi un político e escritor galego en lingua galega e castelá. Participou na fundación de Falange Española.

Traxectoria
-----------

A familia trasladouse a Bande, polo que o escritor considerouse sempre bandés e ourensán. Estudou o bacharelato en Ourense e máis tarde iniciou en Barcelona Filosofía e Letras e Dereito. Rematou as carreiras en Madrid e Oviedo, respectivamente. Doutorouse en Filosofía e Letras cunha tese dirixida por José Ortega y Gasset na Universidade Central de Madrid. Por esta época iniciouse como escritor con colaboracións en xornais de Ourense e Vigo.

En 1922 trasladouse a Madrid, afiliouse ao Ateneo e participou no faladoiro de *La Ballena Alegre* xunto a Rafael Cansinos Asséns, Ramón Gómez de la Serna e Pedro Mourlane Michelena. A través de Ortega colaborou na *Revista de Occidente* e relacionouse con Miguel de Unamuno e coa vida cultural da Residencia de Estudiantes. Nela coincidiu con algúns poetas da xeración do 27, como Federico García Lorca, Rafael Alberti e Gerardo Diego. Por influencia deste último, optou polo ultraísmo e publicou en revistas desa corrente como *Cervantes*, *Grecia*, *Ultra*, *Perseo*, *Cosmópolis* e *Horizonte*.

Casou coa filla da dona da pensión onde vivía e naceron dúas nenas, pero o matrimonio non continuou unido moito tempo. O resto da súa vida compartiuno con Natividad Zaro. En 1926 obtivo a cátedra de Filosofía en Cádiz, onde coñeceu a José María Pemán. Posteriormente estudou dous anos en París, na Sorbona.

Colaborou coa revista *Nós*, dirixida por Vicente Risco, con poemas en galego que combinaban a vangarda coa tradición. Ao mesmo tempo, publicou noutros diarios e revistas do país. En lingua galega publicou tres obras, os libros de relatos *O vello mariñeiro toma o sol* (1922) e *Tres contos* (1930), e o poemario *Versos a tres cás o neto* (1930). O título está inspirado en *Pomes Penyeach* de James Joyce (1917, traducible como "Mazás a un penique") ou *A ópera dos tres reás* de Bertolt Brecht (1928). Tamén foi autor dun ensaio, *Estética da muñeira*, publicado na revista *Nós* en 1922.

*O vello mariñeiro toma o sol e outros contos*, Céltiga, 1922, ilustrado por Cándido Fernández Mazas.
A principios da década de 1930 decidiu dedicarse exclusivamente ao xornalismo. Foi correspondente dos xornais *ABC* e *El Debate* en varias capitais europeas. Durante a Segunda República Española, a súa relación con Rafael Sánchez Mazas e José Antonio Primo de Rivera levouno a colaborar na revista monárquica *Acción Española*, inspirada no tradicionalismo católico español, o integrismo lusitano e as ideas nacionalistas de Charles Maurras.

### Fundación de Falange Española

En 1933 foi cofundador de Falange Española, malia ter un ideario máis próximo ao tradicionalismo monárquico que ao fascismo. Acompañou a José Antonio Primo de Rivera nas súas viaxes á Alemaña nazi e á Italia fascista entre 1934 e 1935. Colaborou con artigos e conferencias a prol do falanxismo, que criticaba de xeito feroz o liberalismo político, tanto antes como durante a Guerra civil española. Trala contenda, Montes continuou no xornalismo como correspondente de *ABC* e *Arriba*, e deu conferencias por Hispanoamérica.

Busto en Bande, na praza de San Roque.
En 1963 foi nomeado director do Instituto de España en Roma. Casou con Natividad Zaro en 1968, unha vez que morreu a súa primeira muller. En 1978 leu o seu discurso de ingreso na Real Academia Española, "El romanticismo de los clásicos".

Obra
----

### En galego

* *O vello mariñeiro toma o sol* (Editorial Céltiga, Ferrol, 1922)
* "Estética da muiñeira", (separables de *Nós*, números 13 (1-XI-1922); 14 (1-XII-1922) e 15 (1-I-1923).
* *Versos a tres cás o neto* (Ed. Nós, A Coruña, 1930)
* *Tres contos* (Bos Aires, 1930)

### Obras colectivas

* *Aires de poesía. Escolma de poetas da bisbarra de Celanova*. Aira editorial, 2023. ISBN 978-84-125593-7-8

### En castelán

* *El viajero y su sombra* (Madrid, Cultura Hispánica, 1940)
* *Federico II de Sicilia y Alfonso X de Castilla* (1943)
* *Melodía italiana* (Madrid, 1944)
* *Elegías europeas* (Madrid, Afrodisio Aguado, 1949)
* *La estrella y la estela* (1953)
* *Discurso a la catolicidad española* (1954)

Notas
-----

1. ↑  Carbajosa, M. e Carbajosa, P.: *La corte literaria de José Antonio*. Barcelona, Crítica, 2003. ISBN 84-8432-452-4 (páxina 22). Outras fontes sitúan o seu nacemento en Bande o 4 de novembro de 1897.
2. ↑  Rodríguez Fer, Claudio (1981): "A poesía galega de Álvaro Cunqueiro". *Grial*: 74, 171-181.
3. ↑  *Nós* 13
4. ↑  *Nós* 14
5. ↑  *Nos* 15
6. ↑  "Memoria poética". 14/04/2023. Consultado o 19/04/2023.
7. ↑  "Posta de largo do libro de poesía "Aires de Pedra"". 16/04/2023. Consultado o 19/04/2023.
8. ↑  "El libro ‘Aires de poesía’ incluye poemas de la escritora Anisia Miranda". 11/04/2023. Consultado o 19/04/2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Eugenio Montes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* "Montes Domínguez, Uxío". *Dicionario biográfico de Galicia* **2**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 318.
* Aparisi, Luis M. (2016). *Gallegos en la Real Academia Española* (PDF) (en castelán). Asociación Cultural da Vieira.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Bibliófilos Gallegos. p. 441.
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. *Diccionario de escritores en lingua galega* (2ª ed.). Do Castro. p. 285. ISBN 84-7492-465-0.
* Fonte, Ramiro; et al. (2005). "Montes Domínguez, Euxenio". *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Méndez Ferrín, Xosé Luis (1984). *De Pondal a Novoneyra*. Xerais. p. 57. ISBN 84-7507-139-2.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3059615
* WorldCat
* VIAF: 120720965
* BNE: XX969684
* BNF: 121442615
* BVMC: 13589
* CANTIC: a11604633
* DBE: eugenio-montes-dominguez
* FAST: 1835694
* GND: 1056336749
* ISNI: 0000 0001 1580 7745
* LCCN: no93033532
* NTA: 216698243
* OL: OL6166937A
* PTBNP: 539119
* SUDOC: 029919010
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 75170

 |