*Para o Estado non recoñecido véxase:* **República de Artsakh**.


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos armenios. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Localización Nagorno-Karabakh en Acerbaixán
Área controlada polos armenios

**Nagorno-Karabakh** ou **Nagorno-Karabaj** (en armenio: Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն, en azarí: *Dağlıq Qarabağ* ou *Yuxarı Qarabağ*, literalmente significa "Karabakh montañoso" ou "Alto Karabakh"; en ruso: Нагорный Карабах, *Nagornyy Karabakh*), historicamente coñecido como Artsakh (en armenio: Արցախ), é unha rexión da antiga República Socialista Soviética de Acerbaixán, situada no sur do Cáucaso. Localízase a preto de 270 km ao oeste da capital de Acerbaixán, Bakú. É unha rexión maioritariamente poboada por armenios que pasou á xurisdición de Acerbaixán en 1923, debido a unha decisión de Stalin.

Xeografía
---------

* Superficie: 4.400 km².
* Poboación: 145.000 hab. (est. 2002). A gran maioría da poboación (95%) é de etnia armenia, e o 5% de minorías étnicas.
* A capital é a cidade de Stepanakert.

Esta provincia armenia autoproclamada república independente, non recoñecida por ningún país excepto Armenia,[] o 10 de decembro de 1991, fica situada no macizo do Pequeno Cáucaso. O seu relevo culmina no monte Jiamys. O río Terter é o principal curso de auga.

Historia
--------

*Véxase tamén**:* República de Artsakh, Guerra de Nagorno-Karabakh e Conflito de Nagorno-Karabakh de 2020.
Nagorno-Karabakh é un enclave de poboación armenia cristiá encravado en Acerbaixán (país maioritariamente islámico) onde, entre 1987-1988 deflagrou un conflito moi sanguento. Este conflito foi aínda máis atizado debido ao pogrom masivo anti-armenio organizado pola cidade acerbaixana de Sumgait a finais de febreiro de 1988 - a primeira explosión de violencia étnica nesta antiga república soviética. En novembro do 1991, esperando debelar as contestacións armenias, o parlamento acerbaixano aboliu o estatuto de autonomía da rexión. Como resposta os armenios de Nagorno-Karabakh realizaron un referendo o 10 de decembro de 1991, no cal a esmagadora maioría da poboación votou pola independencia. A comunidade acerbaixana de Nagorno-Karabakh boicoteou o referendo.[]

Estes acontecementos conduciron a accións violentas contra armenios que vivían en Bakú e o resto de Acerbaixán, e de acerbaixanos residentes en Armenia. Como resultado, unha vasta maioría de acerbaixanos de Armenia e armenios en Acerbaixán (excepto Nagorno-Karabakh) víranse obrigados a saír. Aos eventos de violencia civil seguiu unha guerra entre Armenia e Acerbaixán. As accións militares foron fortemente influenciadas pola inspiración militar rusa. As vitorias das ofensivas armenias nos anos seguintes proporcionáranlle o control de gran parte do territorio, ata que o 12 de maio de 1994 foi negociado un acordo de alto o fogo que permanece en vigor aínda hoxe.[]

Actualmente Nagorno-Karabakh é *de feito* un estado independente autoproclamándose República de Artsakh. Fortemente dependente da República de Armenia, usa a súa moeda, o dron. Os sucesivos gobernos armenios teñen resistido á presión interna de unir Nagorno-Karabakh a Armenia, temendo as represalias de Acerbaixán e da comunidade internacional, que considera Nagorno-Karabakh parte de Acerbaixán.[] A política de Armenia e de Nagorno-Karabakh están tan intimamente ligadas que un antigo primeiro ministro da República de Nagorno-Karabakh, Robert Kocharian, tornouse primeiro ministro (1997) e despois presidente de Armenia (de 1998 ata o presente).

En setembro de 2004 realizáranse conversacións entre os presidentes de Armenia e de Acerbaixán, mais a disputa por este territorio continúa e o futuro permanece incerto.

Economía
--------

Nas ladeiras e nos vales cultívanse árbores froiteiras, tabaco e viñas, alén de cereais e algodón. A sericultura e a cría de gado bovino e ovino están moi difundidas. O principal centro industrial ata o conflito de 1991 era a cidade de Stepanakert. As industrias máis importantes eran as madeireiras e as alimentarias.

Notas
-----

1. ↑  "Nagorno-Karabakh". *Diccionario enciclopédico galego universal* **44**. *La Voz de Galicia*. 2003-2004. p. 18. ISBN 84-7680-429-6.
2. ↑  "Nagorno-Karabakh". *Enciclopedia Galega Universal* **12**. Ir Indo Edicións. 1999-2002. p. 321. ISBN 84-7680-288-9.
3. ↑  "Nagorno-Karabaj". *Diciopedia do século 21* **2**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1437. ISBN 978-84-8288-942-9.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Historia de Armenia (inglés e sueco)
* Páxina do Ministerio de Asuntos Exteriores da República de Artsakh (non recoñecido por ningún país)
* Páxina sobre o conflito
* Páxina da Oficina da República de Artsakh nos Estados Unidos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44302
* WorldCat
* VIAF: 239968712
* BNF: 121364792
* BRE: 2244006
* EBID: ID
* FAST: 1262437
* GND: 4224579-5
* LCCN: n92070805
* NKC: ge130264
* SUDOC: 029818915

 |