| Zinxiberales*Zingiberales*Rango fósil: cretáceo tardío - actualidade |
| --- |
| *Alpinia purpurata*, unha popular planta ornamental da fammilia das cinxiberáceas. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Angiospermae |
| Clase: | Monocotyledoneae |
| Subclase: | Commelinidae |
| Orde: | **Zingiberales**Griseb. 1854 |

 |
| Familias |
| *Véxase o texto* |

A das **Zinxiberales** (***Zingiberales***) é unha orde de plantas anxiospermas monocotiledóneas.

Características
---------------

Son semellantes ás bromeliales (que só inclúe a familia das bromeliáceas), das que se diferencian polas súas flores dorsiventrais ou asimétricas, pola transformación progresiva (retrogresión) dos estames en estaminodios corolinos, así como pola presenza de endosperma e perisperma nas sementes. Trátase de plantas herbáceas rizomatosas propias dos países intertropicais, que ás veces desenvolven falsos caules e grandes s de bordo enteiro, (como se pode ver na figura á dereita).

Taxonomía
---------

A orde foi descrita en 1854 polo botánico alemán August Heinrich Rudolf Grisebach.

Esta orde está amplamente recoñecida polos taxónomos, polo menos durante as últimas décadas, e inclúe moitas plantas ben coñecidas, como o xenxibre, o cardamomo, e a cúrcuma, da familia das cinxiberáceas, a ave do paraíso, da familia das estrelitziáceas, ou a bananeira, que pertence á das musáceas.

A orde está integrada no clado ou grupo monofilético das commelíninas (*Commelinanae*) clado dentro do sistema APG II de clasificación de plantas con flores (anxiospermas), 2003.

Este é único clado que o AGP considera dentro das monocotiledóneas; as monocotiledóneas restantes son un grupo parafilético. Este clado está integrado, ademais de pola familia das *Dasypogonaceae*, polas ordes das *Arecales*, *Commelinales*, '*Poales* e *Zingiberales*.

As especies da orde das **Zingiberales**, xunto coas da orde das *Commelinales*, parece que evolucionaron hai ao redor de 80 millóns de anos, durante o cretáceo.

### Familias

Tanto os sistemas de clasificación tradicionais (como o Sistema de Cronquist) como as recentes clasificacións filoxenéticas, como a APG II, recoñecen dentro da orde das *Zingiberales* as seguintes oito familias:

* Cannáceas (*Cannaceae*) Juss.
* Costáceas (*Costaceae*) Nakai
* Heliconiáceas (*Heliconiaceae*) Vines
* Lowiáceas (*Lowiaceae*) Ridl.
* Marantáceas (*Marantaceae*) R.Br.
* Musáceas (*Musaceae*) Juss.
* Estreliitciáceas (*Strelitziaceae*) Hutch.
* Cinxiberáceas (*Zingiberaceae*) Martinov

Algunhas especies
-----------------

* *Canna indica*  
(*Cannaceae*)
* *Costus comosus*  
(*Costaceae*)
* *Heliconia stricta*  
(*Heliconiaceae*)
* *Orchidantha maxillarioides*  
(*Lowiaceae*)
* *Calathea lutea*  
(*Marantaceae*)
* *Musa balbisiana*  
(*Musaceae*)
* *Strelitzia reginae*  
(*Strelitziaceae*)
* *Curcuma longa*  
(*Zingiberaceae*)

Notas
-----

1. ↑  Strasburger, E. (1994): *Tratado de botánica*. Barcelona: Ediciones Omega, S.A. ISBN 84-282-0979-0, páx. 857.
2. ↑  Grisebach, August (1854). *Grundriss der systematischen Botanik für akademische Vorlesungen entworfen*. Göttingen: Dieterichschen Buchhandlung (en alemán).  (Grundr. Syst. Bot.: Schema p. 68)
3. ↑  Zingiberales no ITIS.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Zingiberales***  |

### Ligazóns externas

* Zingiberales en *Angiosperm Phylogeny Website* *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203779
* AAT: 300375402
* BNCF: 64104
* BNE: XX557290
* BNF: 122677626
* EBID: ID
* GND: 4202432-8
* LCCN: sh85118722
* MAG: 2781269478

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 214975
* Dyntaxa: 3000498
* EOL: 4248
* EPPO: 1ZINO
* Fossilworks: 54965
* GBIF: 627
* iNaturalist: 48318
* IRMNG: 11610
* ITIS: 42381
* NBN: NBNSYS0200001623
* NCBI: 4618
* Soortenregister: 179220
* Tela Botanica: 100996
* Tropicos: 43000104
* VicFlora: ID
* WoRMS: 196200

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019862

 |