Pazo da Hermida, lugar da xuntanza do Pacto de Lestrobe
O **Pacto de Lestrobe** foi a xuntanza celebrada o 26 de marzo de 1930 no Pazo da Hermida de Lestrobe (Dodro) na que se acordou a constitución da Federación Republicana Gallega. Participaron os partidos ORGA, Partido Radical, Partido Radical Socialista e Partido Republicano Federal e personalidades republicanas galegas. Pretendían establecer unha estratexia conxunta e autónoma dos republicanos galegos.

Asistiron unhas 50 persoas, entre outros Xerardo Abad Conde e Santiago Casares Quiroga, sendo dono do pazo José Vázquez Batalla. Asinaron un manifesto dirixido á opinión pública.

Celebración do comicio
----------------------

Celebrouse nas Torres de Lestrobe, por inspiración da Organización Republicana Gallega Autónoma (ORGA), o 26 de marzo de 1930, no que se asina a alianza das distintas forzas republicanas.

A finais do ano 1929 e comezos de 1930 a Ditadura caía, a República xa se albiscaba e as distintas fraccións do republicanismo galego non se poñían de acordo. Daquela tomouse a decisión de converxer todos os republicanos da rexión nun só feixe, con vistas a acelerar o proceso de caída do réxime monárquico e preparar o terreo para a República. Fíxose unha reunión clandestina en Roxos (Santiago) pero alguén debeu traizoalos e por iso finalmente Xesús San Luís Romero acompañado por Constante Nogueira e Andrés Suárez tiveron que marchar ó Pazo de Hermida, onde o vello republicano José Vázquez Batalla lles ofreceu a súa casa para celebrar o comicio clandestino.

A reunión, á que acudiron representantes dos diversos partidos e agrupacións que compoñían o espectro republicano, tivo lugar o 26 de marzo de 1930. Nun primeiro plano estaba a ORGA, promotora do acto, e o Partido Radical cos seus respectivos líderes á cabeza, Casares Quiroga e Abad Conde. Xunto a eles, o Partido Radical-Socialista, o Partido Republicano Federal, unha representación da sección galega da FUE e algúns republicanos a título persoal, así como varios sindicalistas ex-militantes da CNT. En total, máis de medio cento de asembleístas.

Tras os debates de rigor, os asistentes acordaron a creación da Federación Republicana Gallega co obxectivo da implantación do réxime republicano democrático en España e loitar pola autonomía de Galicia. A Federación Republicana Galega, acabada de crear, enviou a Santiago Casares Quiroga como delegado ó pacto de San Sebastián.

Unha anécdota que determina o entusiasmo republicano de Vázquez Batalla é que mentres se deliberaba, el serviu de vixía na torre do pazo para facilitar a fuxida ós montes do Barbanza se eran sorprendidos.

A principios de abril, a prensa publicou o "Manifiesto de la Federación Republicana Gallega" no que se recollían os acordos do pacto e a relación dos asinantes.

No terceiro aniversario do pacto, xa en plena República, volveron reunirse case tódolos asistentes no mesmo lugar para ofrendar a Vázquez Batalla cun pergameo en conmemoración da data daquel acto.

Asinantes do pacto
------------------

* Rafael de Vega Barrera, por Lugo.
* César López Otero, por Lugo.
* José del Peso Sevillano, polo Carballiño.
* Jesús Prósper Ros, por Ourense.
* Luis Fábrega Coello, por Ourense.
* Pío Príncipe García, por Ourense.
* Santos Fernández Fueyo, por Ourense.
* Dámaso Carrasco Duaso, por Vilagarcía de Arousa.
* Luis García Reboredo, por Vilagarcía de Arousa.
* Víctor Montoto Arias, por Betanzos.
* Federico Zamora, por Vigo.
* Vicente García Temes, por Pontevedra.
* Amancio Caamaño Cimadevila, por Pontevedra.
* Joaquín Poza Juncal, por Pontevedra.
* Bibiano Fernández Osorio-Tafall, por Pontevedra.
* Joaquín Maquieira Fernández, por Pontevedra.
* José Echeverría Novoa, por Pontevedra.
* Avelino Silva Güimil, por Pontevedra.
* Xerardo Abad Conde, pola Coruña.
* Ricardo García Lago, pola Coruña.
* César Guillán Bozo, pola Coruña.
* Manuel Fernández Fernández, pola Coruña.
* José Calviño Domínguez, pola Coruña.
* Eduardo Paredes Rodríguez, pola Coruña.
* Ramón Lago Portela, pola Coruña.
* José Vicente López Chacón, pola Coruña.
* Aurelio Fernández Morales, pola Coruña.
* Federico Pérez Lago, pola Coruña.
* Joaquín Cotarelo Martínez, pola Coruña.
* Santiago Casares Quiroga, pola Coruña.
* Manuel Ínsua Sánchez, pola Coruña.
* Alfredo Somoza Gutiérrez, pola Coruña.
* Julio Wonenburger Canosa, pola Coruña.
* Juan Wonenburger Varela, pola Coruña.
* Antón Vilar Ponte, pola Coruña.
* Arturo Taracido Veira, pola Coruña.
* Juan González Rodríguez, pola Coruña.
* Joaquín García Labella, por Santiago de Compostela.
* Fernando Barros Pumariño, por Santiago de Compostela.
* Narciso Vidal Fraga, por Santiago de Compostela.
* José Caamaño Caamaño, por Santiago de Compostela.
* Luís Seoane, por Santiago de Compostela.
* Manuel María González López, por Santiago de Compostela.
* Rodrigo García Rey, por Santiago de Compostela.
* Andrés Suárez Rodríguez, por Santiago de Compostela.
* Constante Nogueira, por Santiago de Compostela.
* Laureano Santiso Girón, por Santiago de Compostela.
* Jesús San Luís Romero, por Santiago de Compostela.
* Ramiro Prieto Cernadas, por Santiago de Compostela.

Notas
-----

1. ↑  "El acta inédita de la Asamblea de Lestrove", *El Pueblo Gallego*, 1-4-1934, p. 9.
2. ↑  "Manifiesto de la Federación Republicana Gallega", *El Pueblo Gallego*, 6-4-1930, p. 14.
3. ↑  "Manifiesto de la Federación Republicana Gallega", *El Pueblo Gallego*, 6-4-1930, p. 14.
4. ↑  "El pacto de Lestrove: se cumplieron los setenta y siete años de una vieja ilusión" Arquivado 17 de maio de 2014 en Wayback Machine.. *El Correo Gallego* (24-4-2007), en castelán.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Silvia Figueira: *Dodro, un concello para ver*. Concello de Dodro.

### Outros artigos

* Compromiso de Barrantes.