| *Bidens aurea* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| (sen clasif.) | Angiosperms |
| (sen clasif.): | Eudicots |
| (sen clasif.): | Asterids |
| Orde: | Asterales |
| Familia: | Asteraceae |
| Subfamilia: | Asteroideae |
| Tribo: | Coreopsideae |
| Xénero: | '**Bidens'** |
| Especie: | ''***B. aurea''*** |

 |
| Nome binomial |
| ''***Bidens aurea''***(Aiton) Sherff |

A ***Bidens aurea*** é unha especie de planta pertencente á familia Asteraceae. En Galicia está catalogada como especie invasora.

Detalle de follas e flor.
Vista das flores.

Descrición
----------

É unha herba perenne, rizomatosa, que alcanza un tamaño de 50 cm a 1 m de altura, cos talos verdosos ou café avermellados. Posúe follas opostas, de bordo aserrado. As flores, solitarias (capítulos), de 20 a 35 mm de diámetro, con flores liguladas brancas, coa rexión interna de tonalidade amarelada. Os seus froitos son aquenios, angulosos, con 2 a 4 ganchiños retortos no extremo.

Distribución e hábitat
----------------------

Especie orixinaria de América Central, presente en climas tépedos e cálidos. Planta silvestre, formando matas densas en xardíns. Foi descrita como maleza en viñedos en Chile e a Arxentina.

Propiedades
-----------

Esta planta ten utilidade medicinal en Michoacán e Sonora para as enfermidades do peito, en xeral empréganse as ramas e follas, pero se hai dor, tómase a infusión de toda a planta. En padecimentos gastrointestinas, como inflamación do estómago, inxírese a infusión das follas, ou bébese a infusión da rama como auga de uso para que actúe como purgante. Repórtase útil nos tratamentos do mal de ouriños, hidropesía, diabetes, dor intestinal e en casos de mala dixestión.

Química

Na raíz de *B. aurea* identificáronse o alquenino trideca-1-trans-11-diene-3-5-9-tetrayne e 3 derivados deste composto e o liganano 1 -(2-acetoxi-2-metil-propionil-oxi)-isobutirato de eugenol. Na parte aérea indícase a presenza de alquinos, un derivado do tetradecadieno, e seis derivados do tridecadieno.

Taxonomía
---------

*Bidens aurea* foi descrita por (Aiton) Sherff e publicada en *Botanical Gazette* 59(4): 313. 1915.

Citoloxía

Número de cromosomas de *Bidens aureus* (Fam. Compositae) e taxóns infraespecíficos: 2n=6X=72

Etimoloxía

***Bidens***: nome xenérico derivado de dúas palabras latinas "*bis*" (= dúas veces) e "*dens* "(= dente) e refírese ás cerdas dos aquenios dalgunhas especies deste xénero que están formados só por dous dentes afiados. Os primeiros estudosos da natureza do Renacemento, incluído Pietro Andrea Mattioli (1501 - 1578), humanista e médico, así como botánico, incluíran as especies deste xénero no grupo de  *Eupatorium*, pero foi o botánico francés Joseph Pitton de Tournefort (1656 - 1708 ) quen concedeu importancia ao carácter do aquenio e utilizou este nome por primeira vez (e polo tanto fundou a etimoloxía), que máis tarde Carl von Linné mantivo nos seus escritos a partir de 1737.

***aurea***: epíteto latino que significa "dourado".

Sinónimos

* *Bidens arguta* Kunth
* *Bidens arguta var. luxurians* (Willd.) DC.
* *Bidens aurea var. wrightii* (A.Gray) Sherff
* *Bidens decolorata* Kunth
* *Bidens heterophylla* Ortega
* *Bidens longifolia* DC.
* *Bidens luxurians* Willd.
* *Bidens tetragona* (Cerv.) DC.
* *Bidens warszewicziana* Regel
* *Bidens warszewicziana var. bipinnata* Regel
* *Coreopsis aurea* Dryand. ex Aiton basónimo
* *Coreopsis aurea var. incisa* Torr. & A.Gray
* *Coreopsis aurea var. leptophylla* (Nutt.) Torr. & A.Gray
* *Coreopsis aurea var. subintegra* Torr. & A.Gray
* *Coreopsis coronata* Walter
* *Coreopsis ferulifolia* Jacq.
* *Coreopsis lucida* Cav.
* *Coreopsis luxurians* (Willd.) P. Pell.
* *Coreopsis nitida* Cav.
* *Coreopsis nitida* Hort.
* *Coreopsis tetragona* Cerv. ex La Llave & Lex.
* *Coreopsis tetragona* Cerv.
* *Coreopsis trichosperma var. aurea* (Dryand. ex Aiton) Nutt.
* *Diodonta aurea* (Dryand. ex Aiton) Nutt.
* *Diodonta leptophylla* Nutt.

Notas
-----

1. ↑  Flora: Especies invasoras (Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas) [consultada o 28.07.2023]
2. ↑  "En Medicina tradicional mexicana". Arquivado dende o orixinal o 7 de marzo de 2016. Consultado o 6 de febreiro de 2013.
3. ↑  "*Bidens aurea*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 2 de febreiro de 2013.
4. ↑  *Bidens aurea* en PlantList
5. ↑  Contribution à la connaissance cytotaxinomique des spermatophyta du Portugal. II. Compositae Fernandes, A. & M. Queirós (1971) Bol. Soc. Brot. ser. 2 45: 5-121
6. ↑  "Botanical names". Consultado o 19 de febreiro de 2011.
7. ↑  Motta, op. cit. vol. 1 p. 299
8. ↑  En Epítetos Botánicos

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 136172
* APNI: 233471
* EOL: 469359
* EPPO: BIDAU
* EUNIS: 153323
* FNA: 250066223
* GBIF: 5391802
* iNaturalist: 159235
* IPNI: 32316-2
* IRMNG: 10202189
* ISC: 112694
* ITIS: 35714
* NBN: NBNSYS0500000248
* NCBI: 51268
* PlantList: gcc-133962
* POWO: ID
* TAXREF: 85940
* Tela Botanica: 9665
* Tropicos: 2726192
* PLANTS: BIAU
* WoRMS: 1112122

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1015879

 |