A **cultura Nok** é unha cultura arqueolóxica cuxos restos materiais levan o nome da aldea ham de Nok, no sur do estado de Kaduna, en Nixeria, onde as súas esculturas de terracota foron descubertas por primeira vez en 1928. O pobo nok e o pobo gajiganna puideron ter emigrado do Sáhara Central, xunto co millo perla e a cerámica, diverxeron antes de chegar á rexión norte de Nixeria e, polo tanto, instaláronse nos seus respectivos lugares na rexión de Gajiganna e Nok. A xente de Nok tamén puido emigrar do Sahel de África Occidental. A cultura Nok puido xurdir en 1500 a. C. e persistir ata o 1 a. C.

O pobo nok puido desenvolver esculturas de terracota a gran escala, como parte dunha complexa cultura funeraria que puido incluír prácticas como o banquete. As primeiras esculturas de terracota de Nok puideron desenvolverse no 900 a. C. Algunhas destas esculturas retratan figuras empuñando tiracroios, así como arcos e frechas, o que pode ser indicativo de que os habitantes de Nok se dedican á caza de animais non domesticados.

Unha das esculturas retrata a dous individuos, xunto cos seus bens, nunha canoa.  As dúas figuras antropomórficas da embarcación están remando. A representación de terracota de Nok dunha canoa pode indicar que os habitantes de Nok usaban canoas para transportar carga ao longo dos afluentes (por exemplo, o río Gurara ) do río Níxer, e intercambiábanas nunha rede comercial rexional.

Escultura Nok. Museo do Louvre.
Outra figura cunha cuncha na cabeza pode indicar que o tramo destas rutas comerciais fluviais puido estenderse ata a costa atlántica. Na historia marítima de África, está a anterior canoa de Dufuna, que foi construída hai aproximadamente uns 8000 anos na rexión norte de Nixeria; como a segunda forma máis antiga de embarcación de auga coñecida en África subsahariana, a representación de terracota de Nok da canoa creouse na rexión central de Nixeria durante o primeiro milenio a. C.

As seguintes tradicións artísticas de África occidental poderían ter sido moldeadas pola tradición anterior da cultura Nok. Os asentamentos de Nok atópanse a miúdo nos cumios das montañas. A metalurxia do ferro puido desenvolverse de forma independente na cultura Nok entre 750 e 550 a. C.

Notas
-----

1. ↑  "Nok". *africa.uima.uiowa.edu*. Consultado o 2022.
2. ↑  Obikili, Nonso (2018). *State Formation in Precolonial Nigeria* (PDF). Oxford University Press. ISBN 9780198804307.
3. 1 2 3 4 5  Champion, Louis (2022). "A question of rite—pearl millet consumption at Nok culture sites, Nigeria (second/first millennium BC)". *Vegetation History and Archaeobotany* **32**.
4. ↑  "Exploring the Nok Culture" (PDF). *araf.studiumdigitale.uni-frankfurt.de*. Consultado o 2017.
5. ↑  Sun, Z.J.; Martin, F. (2017). "Instrumental neutron activation analysis (INAA) of Nok sculptures in I. P. Stanback Museum". *Journal of Radioanalytical and Nuclear Chemistry* **313**. ISSN 0236-5731. doi:10.1007/s10967-017-5297-8.
6. ↑  Breunig, Peter (2022). "Prehistoric Developments In Nigeria". *The Oxford Handbook of Nigerian History*. ISBN 978-0-19-005009-2. OCLC 1267402325. doi:10.1093/oxfordhb/9780190050092.013.5.
7. 1 2  Franke, Gabriele (2020). "Pits, pots and plants at Pangwari: Deciphering the nature of a Nok Culture site". *Azania: Archaeological Research in Africa* **55** (2).
8. 1 2 3  Männel, Tanja M. (2016). "The Nok Terracotta Sculptures of Pangwari". *Journal of African Archaeology* **14** (3). ISSN 1612-1651. OCLC 8512545149. doi:10.3213/2191-5784-10300.
9. ↑  Rupp, Nicole (2005). "New Studies on the Nok Culture of Central Nigeria". *Journal of African Archaeology*. ISSN 1612-1651. OCLC 5919406005. doi:10.3213/1612-1651-10056.