|  |
| --- |
| Parte da serie sobre**Marxismo** |
|  |
| **Conceptos fundamentais** |
| Alienación |
| Burguesía |
| Comunismo |
| Explotación |
| Forzas produtivas |
| Hexemonía cultural |
| Loita de clases |
| Materialismo dialéctico |
| Materialismo histórico |
| Medios de produción |
| Modo de produción |
| Plusvalía |
| Proletariado |
| Relacións de produción |
| Teoría do valor-traballo |
| **Outras ligazóns** |
| Marxismo |
| Economía marxista |

No marxismo e no estudo da historia, o termo **materialismo histórico** (ou o que o mesmo Karl Marx chama *a concepción materialista da historia*) é un marco teórico para explicar desenvolvementos e cambios na historia humana a partir de factores prácticos, tecnolóxicos ou materiais, en especial o modo de produción e as limitacións que este impón ao resto de aspectos organizativos (aspecto económico, xurídico, ideolóxico, político, cultural etc.). Para o materialismo histórico son os cambios tecnolóxicos e do modo de produción os factores principais de cambio social, xurídico e político, e é nos factores materiais dese tipo onde deben buscarse as causas últimas dos cambios.

Materialismo histórico en Marx
------------------------------

O materialismo histórico pode ser contrastado con outras teorías da historia (que os marxistas chamarían idealistas) que colocan o rol causal para os cambios históricos e sociais na política, a filosofía, a arte, Deus, ou calquera outro fenómeno cultural.

A visión de Marx do materialismo histórico, resalta o carácter dinámico das relacións sociais de tal modo que ata o capitalismo, resulta unha etapa histórica e polo tanto transitoria no desenvolvemento da humanidade, e non un sistema estático ou o produto dunha evolución "natural" do ser humano.

A partir da análise que Karl Marx realizou da historia da humanidade, desenvolveu unha concepción materialista da historia segundo a cal os seres humanos cambiaban as súas relacións de produción e polo tanto o resto das súas relacións sociais a medida que o desenvolvemento das forzas produtivas esixían o paso dun modo de produción a outro. Os principais modos de produción serían, conceptualmente, o comunismo primitivo, o despotismo oriental, o escravismo, o feudalismo e o capitalismo. Con todo, Marx non utiliza estes conceptos máis que como guías para a análise concreta. Marx concibiu o socialismo como a etapa que sobreviviría logo da superación do modo de produción capitalista, para logo chegar ao ideal comunismo pleno.

Entre outros conceptos importantes do materialismo histórico, Marx desenvolveu en distintas obras os conceptos de: modo de produción, explotación, plusvalía, crises periódicas, sobreprodución, e fetichismo da mercancía, entre outros.

A proposición clásica do materialismo histórico segundo palabras do propio Marx, atópase no seu *Prólogo á Contribución á crítica da economía* de 1859.

Materialismo histórico e materialismo dialéctico
------------------------------------------------

Frecuentemente considérase ao materialismo dialéctico como un termo intercambiable co de materialismo histórico. Porén, o primeiro é a formulación adoptada por Friedrich Engels na aplicación do método do materialismo histórico ás ciencias naturais. O desenvolvemento conceptual do materialismo dialéctico foi continuado posteriormente por diversos autores leninistas. Esta é unha cuestión suxeita a fortes discusións dentro do campo marxista. Para Louis Althusser, por exemplo, debe considerarse ao materialismo histórico como a *ciencia marxista* e ao materialismo dialéctico como a *filosofía marxista*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Materialismo cultural

| * v
* c
* e
Comunismo |
| --- |
| Conceptos básicos | 
* Filosofía marxista
* Economía marxista
* Materialismo histórico
* Plusvalía
* Modo de produción
* Loita de clases
* Sociedade sen clases
* Internacionalismo proletario
* Antiimperialismo
* Autoxestión
* Revolución mundial

 |  |
| Aspectos | 
* Estado comunista
* Partido Comunista
* Revolución comunista
* Simboloxía comunista
* Historia do comunismo

 |
| Variantes | 
* Marxismo
* Leninismo
* Marxismo-leninismo
* Trotskismo
* Maoísmo
* Socialismo con características chinesas
* Luxemburgismo
* Titismo
* Stalinismo
* Castrismo
* Guevarismo
* Hoxhaismo
* Khrushchevismo
* Comunismo indio
* Đilasismo
* Rankovićismo
* Comunismo de esquerda
* Comunismo concellista
* Comunismo anarquista
* Eurocomunismo
* Comunismo mundial
* Comunismo puro
* Nacionalcomunismo
* Comunismo primitivo
* Comunismo científico
* Sociedade harmoniosa
* Lista de partidos comunistas

 |
| Internacionais | 
* Liga dos Comunistas
* Primeira Internacional
* Segunda Internacional
* Terceira Internacional
* Cuarta Internacional

 |
| Líderes individuais | 
* Gracchus Babeuf
* Karl Marx
* Friedrich Engels
* Piotr Kropotkin
* Rosa Luxemburg
* Karl Liebknecht
* Antonio Gramsci
* Vladimir Lenin
* Lev Trotski
* Iosif Stalin
* Mikhail Gorbachev
* Mao Zedong
* Deng Xiaoping
* Ho Chi Minh
* Josip Broz Tito
* Che Guevara
* Enver Hoxha
* M. N. Roy

 |
| Temas relacionados | 
* Mundo Comunista
* Poscomunismo
* Anticomunismo
* Críticas ao comunismo
* Críticas ao papel do partido comunista
* Anticapitalismo
* Guerra fría
* Centralismo democrático
* Ditadura do proletariado
* Esquerda política
* Nova clase
* Nova esquerda
* Proletarios de todos os países, xuntádevos!

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190004
* BNCF: 29452
* BNE: XX524802
* BNF: 119542321
* EBID: ID
* GND: 4025131-7
* JSTOR: historical-materialism
* LCCN: sh85061196
* MAG: 2776215956
* NDL: 00574447

 |