***Da terra asoballada*** é un libro de poemas de Ramón Cabanillas publicado por primeira vez como volume independente en 1917. O mesmo título adianta a intención da obra, un conxunto de textos líricos contra a colonización de Galicia que reivindican o substrato humilde da poboación campesiña —no contexto redencionista do agrarismo— a carón das grandes figuras da Historia nacional, cantadas ás veces desde un ton elexíaco.

Descrición e temática
---------------------

Ramón Cabanillas. Retrato en *Vida Gallega*, 1919.
Formalmente a obra caracterízase pola asimilación da tradición poética do Rexurdimento e a versatilidade métrica e rítmica, con versos alexandrinos e achados métricos e estilísticos do modernismo (na acepción hispanoamericana do termo), influencia discutida por algún especialista. O tema xeral da obra é o compromiso agrarista e patriótico. Proclama a hostilidade ao caciquismo e aos restos feudais na sociedade rural galega, abalando entre as circias consignas e a actitude didáctica, sempre baixo a ética do chamamento á nación.

En *Da terra asoballada*, Cabanillas traslada ao formato lírico os sinais historicistas que se constituirán, desde Murguía ata o grupo Nós, en alicerce do imaxinario do galeguismo: celtismo, lusitanismo, resistencia do reino medieval fronte á asimilación por parte de Castela. É Cabanillas cando escribe esta obra, coma os seus futuros compañeiros da xeración Nós, un poeta para o que a idea de redención, o catolicismo rural e a identidade galega conforman unha rede significativa que fundamenta a rebelión presente e futura; a oposición labrego-fidalgo dos primeiros textos agraristas transfórmase agora en dialéctica entre Galicia (suxeito colectivo natural/aldea traballadora) e a opresora Castela/España (administración artificial/vila burocrática).

Foi esta obra a que elevou ao clímax a consideración de Cabanillas como poeta bandeira das Irmandades da Fala, do agrarismo e, por extensión, o grande portavoz cívico do pobo galego —«Poeta da Raza»—, herdeiro de Pondal e de Curros.

Edicións
--------

Apareceu por primeira vez en 1915 como unha das seccións nas que estaba dividido *Vento mareiro*, publicado na Habana. Despois editouse por separado en 1917 en Vilagarcía de Arousa, na imprenta de *Galicia Nueva*. Esta nova publicación contén dezanove poemas, dos cales cinco xa se recolleran en *Vento Mareiro*. A obra editada pola editorial Lar en 1926 é a segunda edición deste libro. Contén en total 25 composicións, das que —ademais do poema «Camiño adiante», editado xa dúas veces anteriormente— dezaoito son novas, tres proceden da primeira edición de *No desterro* e outras tres da primeira edición publicada en Vilagarcía.

O libro foi incluído na Biblioteca das Letras Galegas de Edicións Xerais de Galicia e na Biblioteca Galega 120 de *La Voz de Galicia*.

Notas
-----

1. 1 2 3  Carballo Calero, Ricardo (1975). *Historia da literatura galega contemporánea* (2ª ed.). Galaxia. p. 581. ISBN 84-7154-227-7.
2. 1 2  González Avión, Isabel; Insua López, Emilio Xosé; Rocamonde, Ramón (2013). *Lingua e literatura, 2 Bacharelato*. Baía Edicións. ISBN 978-84-9995-054-9.
3. ↑  Méndez Ferrín, Xosé Luís (1990). *De Pondal a Novoneyra* (2ª ed.). Xerais. pp. 31–34. ISBN 84-7507-460-X. O que contemple a literatura galega desde os esquemas histórico-literarios da española, ó chegar á xeración de que tratamos coidará necesaria a aparición do "modernismo". Cómpre, non obstante, afincar ben que na literatura galega non hai modernismo: esa pranta latinoamericana non arraíza na nación galega. Outro cantar sería o do influxo modernista na poesía galega: este si existe, é apalpable, pero aparece canda outras inducións paralelas ao modernismo (...): prerrafaelismo, saudosismo, simbolismo. Os modernistas de Galicia escriben en castelán, agás algunha ocasional escapada ao galego de ANTONIO REY SOTO (...) Sobre o debatido "modernismo" de CABANILLAS cómpre decir que o arrecadamento, desde o inicio da súa obra, de tics estilísticos de raizame modernista non pasa dun circunstanciado culto á moda (...) CABANILLAS non tiña por que beber no modernismo... o seu coñecemento das escolas idealistas de Europa.
4. ↑  Cabanillas, Ramón (1979). Alonso Montero, X. ed. *Ramón Cabanillas. Obras Completas, I*. Akal. ISBN 84-7339-434-8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-365-8.

### Ligazóns externas

* *Da terra asoballada*, análise de Xabier Iglesias no blog *Os libros de Ánxel Casal*, 1 de decembro de 2012.