recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Fernando Garrido Valenzuela**, nado en Madrid o 10 de xaneiro de 1949, é un enxeñeiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Cursou estudos de primaria e bacharelato no Instituto Ramiro de Maeztu. Ingresou na Escola Superior de Enxeñieros Agrónomos de Madrid en 1968. Exerceu como enxeñeiro agrónomo na Bandeira e en Frigolouro (O Porriño). En 1976 independízase e monta a aús propia industria agropecuaria en Silleda. Foi cabeza de lista de Coalición Democrática nas primeiras eleccións municipais no concello de Silleda. Foi cabeza de lista de Alianza Popular pola Circunscrición electoral de Pontevedra nas eleccións de 1982 e foi elixido deputado. Foi Secretario da Comision de Agricultura e Pesca do Congreso. En 1984 renunciou ao seu escano ao ser nomeado Conselleiro de Agricultura. Nas eleccións autonómicas de 1985 figurou como número dous na candidatura de Alianza Popular por Lugo, e foi elixido deputado. Continuou no cargo de conselleiro até 1986, de feito, durante uns meses entre 1985 e 1986 ocupou ademais as carteiras de Pesca e Alimentación, unidas á de Agricultura.

Ao ano seguinte, en 1987, foi un dos conselleiros que acompañou a Xosé Luís Barreiro cando este deixou o goberno de Xerardo Fernández Albor, e mesmo abandonara AP meses antes que Barreiro, presentándose a concelleiro por Independentes de Galicia nas eleccións municipais de 1987 por Pontevedra. De feito, non só sae elixido concelleiro, senón que o cabeza de lista José Rivas Fontán vence nas eleccións e faise coa alcaldía. Cando Barreiro deixou AP integrouse canda el no grupo parlamentario de Coalición Galega, durante o período comprendido entre o 1987 e o 1989.

Despois de estar afastado da vida política, en 2009 foi nomeado por Alberto Núñez Feijóo presidente do padroado do Parque Nacional das Illas Atlánticas.

Vida persoal
------------

É irmán da tamén deputada Irene Garrido.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jaime Rey de Roa** |  **conselleiro de Agricultura** 1984-1986 | Sucesor:**Ángel Ruiz Fidalgo** |
**Gabriella Morreale de Castro**, nada en Milán en 1930 e finada en Madrid o 4 de decembro de 2017, foi unha científica española de orixe italiana, precursora de endocrinoloxía moderna en España xunto co seu home, o médico e cirurxián Francisco Escobar del Rey. Adicou a súa vida á investigación das enfermidades por deficiencia de iodo. A ela se deben os traballos que levaron á erradicación do bocio en España.

Traxectoria
-----------

Morreale estudou Ciencias Químicas, licenciatura que completou en 1951 na Universidade de Granada. En 1955, fixo a tese doutoral co catedrático Enrique Gutiérrez Ríos,​ que completou cunha estancia posterior na Universidade de Leiden con Andreas Querido.

No 1958, volveu a España, ó Centro de Investigacións Biolóxicas, onde foi xefe da Sección de Estudos Tiroideos do Instituto Gregorio Marañón, entre 1963 e 1975. Foi directora do Instituto de Endocrinoloxía e Metabolismo Gregorio Marañón entre 1975 e 1980. Logo, no campus da Facultade de Medicina da Universidade Autónoma de Madrid, o seu laboratorio foi o xerme do actual Instituto de Investigacións Biomédicas, do que ostentou a vicedireción de 1984 a 1990. Tamén presidiu a Sociedade Española de Endocrinoloxía, de 1975 a 1979 e foi membro fundador da European Thyroid Association, da que foi presidente no 1977.

Ademais de acumular máis de 200 traballos científicos publicados, algúns importantes, a súa investigación sobre a tiroide permitiu a práctica erradicación do bocio por déficit de iodo en España, ó incorporarse comercialmente o sal iodado, e contribuíu de xeito decisivo na decisión de achegar suplementos de iodo ás nais embarazadas para asegurar o correcto desenvolvemento cerebral do feto.

Recoñecementos
--------------

En 2022 o Ministerio de Ciencia e Innovación publicou as bases da primeira convocatoria dos Premios Nacionales de Investigación para Jóvenes, entre eles o Premio Nacional Gabriela Morreale, na área de medicina e ciencias da saúde.

Notas
-----

1. ↑  "Gabriella Morreale de Castro". Arquivado dende o orixinal o 11 de decembro de 2017. Consultado o 10 de decembro de 2017.
2. ↑  "Los científicos del yodo". *ELMUNDO* (en castelán). Consultado o 8-12-2017.
3. ↑  "La Moncloa. 26/05/2022. El Ministerio de Ciencia e Innovación crea los Premios Nacionales de Investigación para Jóvenes [Prensa/Actualidad/Ciencia e Innovación]". *www.lamoncloa.gob.es*. Consultado o 2022-05-29.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Cuentos de buenas noches para nuestras niñas rebeldes.* Editorial Destino, 2021. ISBN: 9788408241676

### Ligazóns externas

* European Thyroid Association
* Sociedade Española de Endocrinoloxía e Nutrición

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19766181
* WorldCat
* VIAF: 306115250
* DBE: gabriella-morreale-de-castro
* Dialnet: 4258522
* LCCN: no2003107335

 |
O **Donatismo** foi unha doutrina cristiá que defendía que só os presbíteros non pecadores podían impartir os sacramentos, así mesmo entendía que, tras a conversión, os fieis tiñan que manter unha vida irreprochable para permaneceren na Igrexa. Xurdiu tras as persecucións de Diocleciano, e debe o seu nome ao bispo Donato que, radicalizando as moi respectadas opinións do seu antecesor Cibrán de Cartago, entendía que non se podía acoller con misericordia aos que se afastaran da fe rendendo culto ao Emperador.

Agostiño de Hipona combateu con teimosía estas concepcións contrarias a súa doutrina da graza, pero se mantiveron ata á conquista árabe do norte de África a través dunha Igrexa paralela que, fronte ao Papa de Roma e concilios como o Concilio de Arlés, vivían comunitariamente un cristianismo radical.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203204
* AAT: 300265219
* BNCF: 30297
* BNE: XX541252
* BNF: 119827091
* BRE: 1965526
* EBID: ID
* FAST: 896825
* GEC: 0099723
* GND: 4132881-4
* JSTOR: donatism
* LCCN: sh85039037
* MAG: 40731981
* NKC: ph724041
* Orthodox Encyclopedia: 178932
* SUDOC: 027879984
* Treccani: donatismo

 |
**Fernando Iglesias Mouta**, nado en Vilagarcía de Arousa en 1967, é un autor de banda deseñada galego coñecido artisticamente como **Kohel**.

Traxectoria
-----------

Comezou a debuxar profesionalmente cara ao ano 1987, no suplemento universitario do *Correo Galego*. Aínda que traballou na publicidade e ilustrou libros, sobre todo considérase debuxante de bandas deseñadas, que veu publicando en varias fanzines, diarios e revistas (*O Correo Galego*, *Diario de Pontevedra*, *Xornal de Galicia*, *Revista Compostelán*, *Injuve*, *Zona 84*, *Elipse*, *NSLM*, *2veces Breve*, *Fronte Comixario*, *Barsowia*, *BD Banda*...) dende os primeiros anos 90.

Obra
----

Entre as obras que tiveron certa repercusión están *GORKA* (1998, en colaboración con Carlos Portela e Sergi Sanjulián, para Planeta de Agostini Cómics) e *IMPRESIONES DE LA ISLA* (1993-1994, con Carlos Portela para Camaleón Ediciones, coa que obtivo tres nomeamentos no Salón Internacional de Banda Deseñada de Barcelona de 1994; dous ó mellor autor revelación e un ó mellor guión). Esta última obra recuperaríaa máis tarde no Diario de Pontevedra como páxina dominical, formato e xornal no que tamén publicou *O cinema de papel*. Tamén publicou durante dez anos (e un máis no Xornal de Galicia) unha viñeta diaria de carácter político coa firma de *Orballo*.

Colabora activamente na revista satírica *Retranca* e a infantil *Fiz*. Dende o 2012 traballa como mestre na primeira Escola Profesional de Banda Deseñada e ilustración de Galicia, coñecida como O Garaxe Hermético e fundada por Kiko da Silva no mesmo ano.

En 2014 publicou unha adaptación a banda deseñada do relato *Dedalus en Compostela* de Vicente Risco.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Traxectoria na páxina Ogaraxehermetico.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388396
* WorldCat
* VIAF: 87711635
* BNE: XX864176
* LCCN: no2017050284

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Fedor Stepanovich Chispiiakov** (en ruso: *Фёдор Степанович Чиспияков*), nado en Kosoy Porog en 1906 e finado en 1978, foi un escritor, tradutor e educador shor, considerado o fundador da literatura shor.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha pequena localidade, que se integrou na cidade de Mezhdurechensk pouco despois da súa formación, a mediados do século XX. Traballou como profesor na denominada, Montaña Shoria, no sur do distrito de Kemerovo, o país dos shor. Entre 1925 e 1931 anos estudou no Instituto dos Pobos do Norte de Leningrado, converténdose no primeiro shor en recibir educación superior. Tras rematar fixo un curso de posgrao en Moscova, Volveu a Siberia e comezou a traballar en institucións educativas; do Distrito Nacional Gorno-Shorski, que existiu entre 1926-1939

O seu primeiro libro, unha colección de poemas, *Шолбан* publicouse en 1934. Na década de 1940 escribiu unha novela *В долинах Мрас-су*, as coleccións de relatos *Чулеш* e *Таныш* e outras obras. Traduciu ao shor varias obras da literatura rusa como *Капитанскую дочку* de Pushkin e foi autor de varios libros escolares.

Notas
-----

1. ↑  Чиспияков А. Э (1996) *Жизнь и творчество шорского писателя Ф. С. Чиспиякова* Туган Чер.
2. ↑  Григорьева В. Е. (2004) "Федор Степанович Чиспияков" *Писатели Новокузнецка справочник*, pp. 65-66
**Federico Zuccaro**, chamado tamén **Federico Zuccari** ou **Federigo** o **Zuccaro**, nado en Sant'Angelo in Vado, preto de Urbino, no 1539 e finado en Ancona o 20 de xullo de 1609, foi un importante pintor do período maneirista italiano.

Traxectoria
-----------

A súa carreira como pintor está documentada desde 1550, cando se traslada a Roma ao taller do seu irmán máis vello, Taddeo Zuccari. Nos seus primeiros traballos participou no acabamento da decoración do pavillón do papa Pío IV e da Vila Farnese de Caprarola. Outras obras súas foron:

* Capela Grimani, igrexa de San Francesco della Vigna, Venecia
* Capela Pucci, igrexa da Trinità dei Monti, Roma
* San Marcello al Corso, Roma
* Duomo de Orvieto (1570)
* Oratorio de Gonfalone (1573)
* Cúpula interna de Santa Maria del Fiore, Florencia (iniciada por Giorgio Vasari)

Zuccaro foi reclamado aínda en Roma polo papa Gregorio XIII para continuar a decoración da Cappella Paolina no Vaticano, iniciada por Michelangelo. Visitou Bruxelas, onde realizou unha serie de cartóns para tapices. No 1574 estaba en Inglaterra, onde se lle encargaron algúns importantes retratos, como os da raíña Isabel I, María Estuardo, Sir Nicholas Bacon, Sir Francis Walsingham e outros. Outro cadro do mesmo período debeu ser a realización dunha *Alegoria da Calumnia*, inspirada na descrición feita por Luciano de Samosata dunha obra de Apeles.

*O Xuízo universal* (detalle), na cúpula do Duomo florentino
Pintou o retrato de *Home con dous cans*, hoxe no Palazzo Pitti, e o *Cristo morto e anxos* na Galleria Borghese de Roma. En 1585 aceptou a oferta de Filipe II, rei de España, para decorar o novo mosteiro de El Escorial, cun salario anual de 2.000 coroas. Os traballos aí estendéronse entre xaneiro de 1586 ata fins do 1588, data na que retorna a Roma, deixando o encargo a Pellegrino Tibaldi. No 1595 fundou, con aprobación do papa Sisto V, a Academia di San Luca, da cal foi o primeiro presidente. Entre os seus primeiros estudantes estivo Bartolomeo Carducci.

Como o seu contemporáneo Giorgio Vasari, tamén Zuccaro se dedicou a crítica artística e á historiografía. O seu libro máis importante foi *L'idea de' Pittori, Scultori, ed Architetti* (1607).

Pouco antes da morte obtivo o título de cabaleiro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q345605
* WorldCat
* VIAF: 305415210
* AAG: 7725
* AGORHA: 3288
* BAV: ADV11950553
* BMT: 52059
* BNE: XX1048130
* BNF: 12412468j
* BVMC: 11380
* CERL: cnp00893262
* DBE: federico-zuccari
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118912860
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1860023
* GEC: 0073416
* GND: 118912860
* ICCU: CFIV077127
* Isidore: zuccaro\_federico\_vers
* ISNI: 0000 0001 2029 5561
* KulturNav: ID
* LCCN: n80014947
* MdP: ID
* NLA: 47055417
* NPG: mp52074
* NTA: 071508570
* ODNB: 30305
* OL: OL6882033A
* openMLOL: 123712
* PTBNP: 1490388
* RKD: 86587
* SAAM: 5571
* SNAC: w6gq9t2n
* SUDOC: 137090013
* Treccani: federico-zuccari
* ULAN: 500020194

 |
**Flour** é o proxecto musical e alcume do músico de Minneapolis **Pete Conway**, que compuxo cancións e tocou o baixo nas bandas Rifle Sport e Breaking Circus ata mediados dos anos 80. Conway publicou catro álbums en solitario a través do selo Touch and Go Records dende 1988 ata 1994 nos cales tocou a meirande parte dos instrumentos. Flour xirou como banda ao vivo dúas veces cunha formación que contaba co ex-guitarrista de Big Black Steve Albini no baixo e o antigo percusionista de Breaking Circus Todd Trainer na batería antes de que os dous formasen Shellac. As gravacións en solitario de Flour contán co característico son de caixa de ritmos de Big Black, que tamén foi usada por moitas outras bandas independentes de rock no Medio Oeste durante ese período de tempo. O terceiro álbum en solitario de Flour, *Machinery Hill*, foi descrito por Richard Foss de Allmusic como "unha estraña obra mestra de guitarras machacantes, baixo fluído, baterías martilleantes, e ideas moi creativas".

A mediados dos anos 90 Conway foi parte dun trío de baixos chamado Brits Out of America, xunto con Dana Cochrane de Mickey Finn, Amy Larson de Strumpet, e Ben Ivascu de Polica, STNNNG e Marijuana Deathsquads. En 1992 Conway actuou como baixista na xira *Fook You '92* do supergrupo Pigface.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Flour* | 1988 | Touch and Go Records |
| *Luv 713* | 1990 | Touch and Go Records |
| *Machinery Hill* | 1991 | Touch and Go Records |
| *Fourth and Final* | 1994 | Touch and Go Records |

Notas
-----

1. 1 2  Strong, M. C. (Martin Charles), 1960- (2003). *The great indie discography* (2nd ed ed.). Edinburgh: Canongate. ISBN 978-1-84195-335-9. OCLC 52530784.
2. ↑  "Flour". *Trouser Press* (en inglés). Consultado o 2020-07-06.
3. ↑  "Machinery Hill - Flour" (en inglés). Consultado o 2020-07-06.
4. ↑  "Music Notes - Page 1 - Music - Minneapolis - City Pages". *web.archive.org*. 2010-04-01. Archived from the original on 01 de abril de 2010. Consultado o 2020-07-06.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5462011
* Discogs: 404154
* Europeana: ID
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 185124

 |
Moisés recibindo as Táboas da Lei (pintado por João Zeferino da Costa, 1868)
A **doutrina católica sobre os dez mandamentos** son as ensinanzas oficiais que a Igrexa Católica recolle no seu catecismo sobre os mandamentos que figuran no Éxodo 20:1-17 e no Deuteronomio 5:2-21. O catolicismo ensina que os mandamentos son esenciais para mellorar no eido persoal e achegarse a Deus. Neste senso «non son limitacións á liberdade» senón «sinais de liberdade que conforman unha lei de amor», segundo o papa Francisco. Para a Igrexa, os mandamentos tamén forman a base da xustiza social. Revisar os Mandamentos é un dos tipos máis comúns de exame de consciencia empregado polos católicos antes de recibir o sacramento da penitencia.

Notas
-----

1. ↑  Kreeft 2001, p. 201-203.
2. ↑  Radio Vaticana (9 de xuño de 2013). "Los Diez Mandamientos no son "restricciones a la libertad", sino un 'sí' al Amor"". *News.va* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 14 de xullo de 2014. Consultado o 17 de xuño de 2014.
3. ↑  Carmody 2004, p. 82.
4. ↑  O'Toole 2005, p. 146.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Carrasco.

**Isaías Carrasco Miguel**, nado en Arrasate en 1964, e finado ibídem o 7 de marzo de 2008, foi un político social-demócrata vasco.

Traxectoria
-----------

Os seus pais eran orixinarios de Morales de Toro (provincia de Zamora). Traballou no sector da construción e nos seus últimos anos traballou para a empresa Bidelan na peaxe da A1 ó seu paso por Bergara.
Militante do Partido Socialista de Euskadi (PSE-EE) e da Unión Xeral de Traballadores (UXT), foi rexedor do concello de Arrasate entre xuño de 2003 e maio de 2007. Formou parte da Comisión Informativa de Desenvolvemento Estratéxico e foi representante do PSE-EE no Consello Sectorial de Medio ambiente. Tamén foi membro da Xunta de Goberno da Comarca de Debagoiena.

O 7 de marzo de 2008, dous días antes das Eleccións Xerais 2008 en España, foi asasinado por Euskadi Ta Askatasuna de tres tiros mentres paseaba polas rúas de Arrasate en compaña da súa muller e da súa filla. Renunciara a levar escolta.

Notas
-----

1. ↑  "Isaías Carrasco, ex concejal socialista asesinado por ETA". *El Mundo* (en castelán). 7 de marzo de 2008.
2. ↑  "ETA asesina a tiros a un ex edil del PSOE en Mondragón". *El País* (en castelán). 7 de marzo de 2008.
**Holismo** (grego *holos*, todo) é a idea de que as propiedades dun sistema, xa sexa biolóxico, químico ou calquera outro, non poden ser determinadas nin explicadas só en base á suma dos seus compoñentes, senón que o sistema posúe propiedades emerxentes, propias, que o fan comportarse dun xeito distinto da suma das súas partes.

A terra é o que mellor representa o todo que é a principal idea do Holismo
A palabra foi acuñada por Jan Smuts, primeiro ministro da Suráfrica, no seu libro de 1926, *Holism and Evolution*, que así a definiu: "A tendencia da Natureza a formar, a través de evolución creativa, "todos" que son maiores do que a suma das súas partes". A palabra provén do grego *holos*, "totalidade".

É tamén chamado **non reducionismo**, por ser o oposto do reducionismo, implica unha visión sistémica. Podería verse tamén como o oposto do atomismo ou inclusive do materialismo. Ve o mundo como un todo integrado, como un organismo.

Aínda que ao longo da Historia se teña expresado por diversos pensadores, dunha forma ou doutra, o principio do holismo, o primeiro filósofo que o instituíu para a ciencia foi o francés Augusto Comte (1798-1857), ao afirmar a importancia do espírito de conxunto (ou de síntese) sobre o espírito de detalles (ou de análise) para unha comprensión adecuada da ciencia en si e do seu valor para o conxunto da existencia humana.

Véxase tamén
------------

* Sistema complexo
* Teoría do caos
* Sinerxía
* Fractais
* Visión sistémica

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre filosofía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192891
* AAT: 300178907
* BNCF: 19153
* BNF: 11948127x
* BRE: 4695508
* EBID: ID
* GEC: 0274479
* GND: 4025615-7
* JSTOR: holism
* LCCN: sh85061481
* MAG: 20155586
* PSH: 2670
* SUDOC: 027440370

 |
**Fritz Strassmann** (Boppard, 22 de febreiro de 1902 - Maguncia, 22 de abril de 1980) foi un químico analítico alemán.

Traxectoria
-----------

Formouse na Escola Técnica Superior da cidade de Hannover e foi investigador do Instituto Kaiser Wilhelm entre os anos 1929 e 1945. Negouse a unirse ao Partido Nazi ou a calquera organización afín, e pasou a colaborar con Otto Hahn, con quen descubriu en 1938 que cando se bombardeaba con neutróns o núcleo dun átomo este fragmentábase en dous átomos máis pequenos. Este fenómeno, coñecido coma fisión nuclear, foi a base das primeiras bombas atómicas así coma dos reactores nucleares.

Levou a cabo tamén diversos estudos referidos ao grupo de elementos químicos coñecidos como transuránidos. En 1946 foi nomeado profesor de química inorgánica da Universidade de Maguncia e en 1953 director do departamento de química do Instituto Max Planck.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60859
* WorldCat
* VIAF: 266949988
* BRE: 4922542
* DeutscheBio: 118618946
* EBID: ID
* FAST: 78291
* GEC: 0064250
* GND: 118618946
* ISNI: 0000 0000 5526 3319
* LCCN: n81097795
* MAG: 2678907276
* Munzinger: 00000009791
* NTA: 157404854
* SELIBR: 238176
* SNAC: w6420vht
* SUDOC: 151660298
* zbMATH: strassmann.fritz

 |
**Henri Cartier-Bresson**, nado o 22 de agosto de 1908 en Chanteloup-en-Brie e finado o 3 de agosto de 2004 en Montjustin, foi un célebre fotógrafo francés considerado por moitos o pai do fotorreportaxe. Predicou sempre coa idea de atrapar o instante decisivo, versión traducida das súas "images a la sauvette", que veñen a significar con máis precisión "imaxes a hurtadillas". Tratabase, pois, de poñer a cabeza, o ollo e o corazón no mesmo momento no que se desenvolve o clímax dunha acción.

Traxectoria
-----------

Naceu en Chanteloup-les-vignes, ás aforas de París, o 22 de agosto de 1908. Aos 22 anos decidiu probar sorte en Costa do Marfil, foi aí onde tomou as súas primeiras fotografías. De regreso a Francia, adquiriu unha cámara Leica, a cal quedaría asociada coa súa persoa. Tras coquetear co surrealismo e colaborar con cineastas como Jean Renoir e Jean Becker decidiu fundar a axencia fotográfica *Magnum* con Robert Capa, David Seymour e George Rodger.

Ao longo da súa carreira, tivo a oportunidade de retratar a personaxes do talle de Pablo Picasso, Henri Matisse, Marie Curie, Edith Piaf, Fidel Castro e Ernesto Guevara. Tamén cubriu importantes eventos, como a morte de Gandhi, a guerra civil española ou a entrada triunfal de Mao Zedong a Pequín. Cartier-Bresson foi o primeiro periodista occidental que puido visitar a Unión Soviética tras a morte de Stalin.

### Últimos anos

Xunto á súa esposa, a tamén fotógrafa Martine Frank, creou no ano 2000 unha fundación encargada de reunir as súas mellores obras. Faleceu o 3 de agosto de 2004 en Cereste, ao suroeste de Francia.

En 2003, Heinz Bütler dirixiu a película suíza *Henri Cartier-Bresson - Biographie eines Blicks*, documental biográfico interpretado polo propio Cartier-Bresson ademais de Isabelle Huppert, entre outros.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fundación Henri Cartier-Bresson *(en inglés)*
* Henri Cartier-Bresson Society *(en inglés)*
* Fotografías da Axencia Magnum
* Henri Cartier-Bresson - Biographie eines Blicks

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156567
* WorldCat
* VIAF: 109935928
* AGORHA: 110654
* Allmovie: p11460
* AlloCiné: 14593
* BIBSYS: 90107781
* BLBNB: 000156744
* BMT: 119347
* BNCHL: 000273075
* BNE: XX1721353
* BNF: 11895367v
* BRE: 2049872
* CANTIC: a10464190
* CiNii: DA02740675
* DeutscheBio: 118863460
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 19594
* Filmportal: ID
* GEC: 0015465
* GND: 118863460
* ICCU: CFIV018504
* IMDb: nm0142035
* ISNI: 0000 0001 1032 5675
* LCCN: n50080992
* Luminous-Lint: Henri\_\_Cartier-Bresson
* MNCARS: cartier-bresson-henri
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000014761
* NDL: 00435449
* NKC: ola2002158588
* NLA: 35026332
* NLG: 184324
* NNDB: 000027887
* NPG: mp08029
* NTA: 069043558
* OL: OL35744A
* openMLOL: 211526
* Persée: 157796
* PTBNP: 177204
* RKD: 105526
* SELIBR: 181274
* SNAC: w6ms3xmq
* SUDOC: 027345335
* Tate: 2729
* TePapa: 5093
* TMDb: 133185
* ULAN: 500115484

 |
**François Bordes**, nado o 30 de decembro de 1919 e finado o 30 de abril de 1981, foi un xeólogo, prehistoriador e, co sobrenome literario de **Francis Carsac**, autor de ciencia ficción.

Traxectoria
-----------

Estudou en Tolosa, Bordeos e París, onde obtivo o doutoramento (1951) en ciencias naturais coa tese *Les limons quaternaires du Bassin de la Seine - Stratigraphie et archéologie paléolithique* que non se publicou ata 1954. Durante a segunda guerra mundial tivo que interromper os seus estudos e formou parte da Resistencia francesa, participando na liberación de Bordeos. Despois da guerra ingresou no CNRS (1945-1955) ata converterse en profesor de xeoloxía do cuaternario e prehistoria na Facultade de Ciencias da Universidade de Bordeos 1 (1956), alí fundou o Institut du Quaternaire (hoxe Institut de Préhistoire et de Géologie du Quaternaire). Entre 1957 e 1975 foi director do organismo Antiquités Préhistoriques d’Aquitaine.

Dirixiu bo número de escavacións arqueolóxicas, sobre todo no suroeste de Francia, destacando Pech-de-l'Azé, Combe-Grenal ou Corbiac. A súa contribución arqueolóxica máis recoñecida foi a de describir a diversidade de industrias líticas do Paleolítico Inferior e Medio cunha metodoloxía empírica axudada mediante cálculos estatísticos e matemáticos simples e accesibles. A pesar da súa sinxeleza a inclusión das matemáticas foi unha innovación tan grande nos anos 50 que se chegou a falar do método Bordes. O seu sistema creou unha grande escola de prehistoriadores cunha influencia decisiva nos estudos prehistóricos que mesmo provocou a aparición de tendencias opostas a ela, como a tipoloxía analítica e estrutural de Georges Laplace ou a New Archaelogy.

Bordes foi tamén un dos primeiros investigadores en facer experimentos de talla de rochas duras de fractura concoide co obxecto de reconstruír as técnicas de fabricación prehistórica.

Obra
----

### Prehistoria e xeoloxía

* *Principes d'une méthode d'étude des techniques de débitage et de la typologie du Paléolithique ancien et moyen*, *L'Anthropologie*, t. 54 (1950)
* *Typologie du Paléolithique ancien et moyen*, *Delmas, Publications de l'Institut de Préhistoire de l'Université de Bordeaux*, Mémoire n° 1 (1961)
* *Leçons sur le Paléolithique*, CNRS, 3 vol. (1984)

### Ciencia ficción

* *Ceux de nulle part*, 1954
* *Les robinsons du Cosmos*, 1955
* *Terre en fuite*, 1960
* *Pour patrie l’espace*, 1962
* *Ce monde est nôtre*, 1962
* *La vermine du lion*, 1966
* *Sur un monde stérile*, 1997 (escrito en 1945)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q666795
* WorldCat
* VIAF: 61543212
* BNF: 118929444
* BRE: 1878238
* CERL: cnp01160054
* DeutscheBio: 120436221
* FAST: 15353
* GEC: 0011327
* GND: 120436221
* ISNI: 0000 0001 0774 1280
* LCCN: n50044557
* NKC: ola2002153867
* NTA: 072516569
* openMLOL: 334271
* Persée: 1471
* PTBNP: 36516
* SUDOC: 02673947X
* TESF: carsac\_francis
* Treccani: francois-bordes

 |
**Henri Albert Fernand Laurent**, nado en Beaulieu-sur-Loire o 1 de abril de 1881 e finado en La Rochelle o 14 de febreirode 1954, foi mestre de armas e tirador de esgrima francés, gañador dunha medalla olímpica.

Traxectoria
-----------

Quedou orfo aos trece anos e foi educado cas de seu tío, Alphonse Laurent que exercía como mestre de armas en París. Participou nos Xogos Olímpicos de 1900 de París na proba de espada profesional, logrando a medalla de bronce. Despois dos Xogos estivo un tempo en Inglaterra mellorando a súa formación esgrimística, e gañou varios torneos internacionais e foi membro da sección técnica de espada da Federación Nacional de Esgrima. Mobilizado durante a primeira guerra mundial foi ferido e feito prisioneiro en 1915, enfermo de tifo curou nun hospital de Lausana e logo deu clases nunha sala de armas da cidade. Foi campión de Francia para profesionais en 1921 e 1923 e profesor titular da sala de armas do prestixioso Lycée Carnot de París.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2553524
* Sports Reference: henri-laurent-1

 |
**Francisco José Portela Sandoval** , nado en Pontevedra o 18 de decembro de 1944 e finado en Madrid o 28 de agosto de 2015, foi un profesor e historiador da arte galego..

Traxectoria
-----------

Foi catedrático de Historia da Arte da Universidade Complutense de Madrid,[*cómpre nº de páxina*] na que desenvolveu o seu labor docente durante 49 anos. Foi vicerreitor de Ordenación Académica, decano da Facultade de Xeografía e Historia e director do Departamento de Historia da Arte Moderna na Universidade Complutense de Madrid.[*cómpre nº de páxina*] Tamén foi director da Academia de Arte e Historia de San Dámaso da Provincia Eclesiástica de Madrid e académico correspondente das Reais Academias de Belas Artes de San Fernando de Madrid, San Carlos de Valencia e Santa Isabel de Sevilla, así como da Real da Historia, pertencendo tamén á Portuguesa da Historia e á Nacional de Belas-Artes de Portugal. Foi membro do Servizo Histórico e Cultural do Exército do Aire, presidente da Real Asociación de Amigos dos Museos Militares, presidente do Instituto de Estudios Madrileños, vicepresidente da Fundación Villa y Corte e director de *Madrid. Revista de arte, historia y geografía* editada pola Comunidade de Madrid e de *Militaria. Revista de cultura militar*. Formou parte como vogal do Patronato do Museo Arqueolóxico Nacional e do Consello Rexional de Patrimonio Histórico da Comunidade de Madrid.

Dedicado con preferencia ao estudo da escultura española dos séculos XVI ao XX, foi autor de libros e artigos e participou en proxectos nacionais e internacionais de investigación. Director de memorias de licenciatura e teses doutorais, foi comisario de varias exposicións e xurado de concursos.

Obras
-----

* *La escultura del siglo XVI en Palencia* (1977).
* *Escultura española del siglo XX* (1980).
* *Casado del Alisal: 1831-1886* (1987).
* *El palacio de Buenavista. Cuartel General del Ejército* (1996 e 2007).
* *Luis Marco Pérez* (1999).
* *El Cuartel General del Aire* (2000).
* *El palacio de Quintana, residencia de la infanta Isabel de Borbón, "La Chata"* (2011).

Recoñecementos
--------------

Foi condecorado coa medalla de honra da Universidade Complutense e coas cruces do Mérito Militar e do Mérito Aeronáutico do Ministerio de Defensa.

Notas
-----


1. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 04 de decembro de 2013. Consultado o 04 de setembro de 2018.
2. ↑
3. 1 2
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21514704
* WorldCat
* VIAF: 58056509
* BNE: XX1023793
* BNF: 129638919
* CANTIC: a11602971
* Dialnet: 98566
* ISNI: 0000 0001 1765 2169
* LCCN: n85189513
* PTBNP: 266674
* SUDOC: 067197175

 |
En termodinámica, unha **función de estado** ou **variable de estado** é unha magnitude física macroscópica que caracteriza o estado dun sistema en equilibrio. Dado un sistema termodinámico en equilibrio pode escollerse un número finito de variables de estado, tal que os seus valores determinan univocamente o estado do sistema.

O valor dunha función de estado só depende do estado termodinámico no que se encontre o sistema, sen importar como chegou a el. Isto significa que se, nun instante dado, temos dous sistemas termodinámicos en equilibrio con *n* graos de liberdade e medimos un mesmo valor de *n* funcións de estado independentes, calquera outra función de estado terá o mesmo valor en ambos sistemas con independencia do valor das variables en instantes anteriores. En xeral, os sistemas fóra do equilibrio non poden ser representados por un número finito de graos de liberdade, e a súa descrición é moito máis complexa.

Cada sistema ou tipo de "substancia" caracterízase por unha ecuación de estado ou ecuación constitutiva que relaciona algunhas das variables de estado entre si, xa que, como se dixo, os sistemas en equilibrio termodinámico teñen un número finito de graos de liberdade de acordo coa regra das fases de Gibbs.

Algunhas variables de estado dun sistema en equilibrio son:

* a enerxía interna
* a presión
* a temperatura
* o volume
* a entalpía
* a entropía
* a densidade
* a polarización

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q230937
* GND: 4068159-2
* MAG: 64642268
* PSH: 3278

 |
Décimo Xunio Bruto atravesa o río Limia.
Batalla entre castrexos e romanos.
Lexionario.
A **Festa do Esquecemento**, organizada pola Asociación Cultural Civitas Limicorum, é un evento festivo de recreación histórica, celebrado ininterrompidamente desde o ano 2001 na localidade de Xinzo, que lembra a chegada das lexións romanas comandadas por Décimo Xuño Bruto até a marxe esquerda do río Limia. Un dos seus promotores iniciais foi Miro Cerredelo.

O denominación da festa, "Esquecemento", débese a que as tropas romanas, por mor do singular lugar en que debían cruzar o río Limia, creron acharse perante o lendario río Lethes, o río do Esquecemento, que facía esmorecer todas as lembranzas de quen o atravesase. Ante esta crenza e dificultade, Décimo Xuño Bruto, para que as lexións continuasen avanzando, viuse obrigado a cruzar o río empuñando o estandarte das aguias de Roma e a chamar polo seu nome a cada soldado desde a outra marxe para demostrar que a súa crenza era mera superstición.

A festa ten como momento máis significativo a recreación do paso do río Limia, mais hai outras moitas representacións da tradición e cultura castrexa e romana como danzas, mercado romano, banquetes romanos, desfile de lexións, loita de gladiadores, carreiras de cuadrigas etc.

Festa do Esquecemento 2011
--------------------------

Algunhas das actividades desenvolvidas na Festa do Esquecemento 2011:

* Venres ás 23:00 h.

* Acto de invocación as deusas Xuno e a deusa Mae-Callaech.

* Sábado 24-08-2011.

* Escaramuzas e liortas entre castrexos e romanos polo macelum.
* Obradoiros, xogos, desfiles, animacións...
* Ludi gladiatori (Loitas de gladiadores).
* Vodas e nasciturus: Flamen Marco Flavio Sabino e Druída Rodrigísturis.
* Selado do Pacto de Hospitalidade de grupos invitados coa Civitas Limicorum.
* Cea de confraternización castrexa e romana.

* Domingo 25-08-2011.

* Expugnatium: Os castrexos non pagan impostos, participan: Caetra, Lugdunum, Tir Na Nog, Civitas Lucensis e Lucus Equites.
* Representación do Cruzamento do Lethes.
* Batalla entre Castrexos e Romanos.
* Desfile xeral dos grupos Castrexos e Romanos cun gran percorrido.
* Circo romano.
* Troula romana.
* Demostracións ecuestres a cargo do grupo Lucus Equites.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Festa do Esquecemento*** |

* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  Páxinas galegas. "Festa do Esquecemento en Xinzo de Limia". Arquivado dende o orixinal o 17-08-2012. Consultado o 12-06-2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Asociación Cultural Civitas Limicorum
* Recompilación na rede de novas relacionadas coa festa do esquecementoArquivado 15 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
**Frank Jensen**, nado en Ulsted o 28 de maio do 1961, é un político danés, membro do Partido Socialdemócrata.

Traxectoria
-----------

Foi Ministro de Investigación dende o 27 de setembro do 1994 ata o 30 de decembro de 1996 no segundo gabinete de ministros de Poul Nyrup Rasmussen, e Ministro de Xustiza dende esa data ata o 27 de novembro do 2001, no terceiro e cuarto gabinete.

Despois da renuncia de Mogens Lykketoft á fronte dos Socialdemócratas, despois de perder as eleccións parlamentarias do 2005, Jensen e Helle Thorning-Schmidt foron os dous candidatos do partido para sucedelo. Os membros do partido celebraron eleccións primarias o 12 de abril do 2005, escollendo a Thorning-Schmidt cun 53 % dos votos, fronte ó 47 % de Jensen.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* CV no Parlamento de Dinamarca (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q113921
* WorldCat
* VIAF: 182609815
* Discogs: 5219435
* GND: 1219904244
* ISNI: 0000 0004 1754 395X
* ORCID: 0000-0002-4576-5838
* PACE: 3078

 |
**Gabriel Lezcano Rivarola**, nado o 18 de marzo de 1946 en Coronel Martínez, é un exfutbolista paraguaio. Xogaba de centrocampista.

Traxectoria
-----------

Chegou ao Celta de Vigo procedente de Paraguai na tempada de 1966–67 con 18 anos, militando no club olívico durante oito tempadas, ata o ano 1976.

Pese ao seu bo papel no Celta, tivo que saír pola porta de atrás despois dunha longa lesión, sendo reclamado por Ignacio Eizaguirre que xa o tiña adestrado no pasdo para xogar no Córdoba CF, retirándose definitivamente no Atlético Baleares. Na súa experiencia céltica gozou das meles da primeira clasificación do equipo para a copa da UEFA e as penas do descenso a Segunda División e posterior recuperación da máxima categoría.

Desde a súa retirada do fútbol asentouse en Vigo onde xa tiña a súa familia, adestrando nas categorías inferiores do club olívico.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do xogador en BDFútbol *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12389144
* BDFutbol: 5679
* Transfermarkt: 466781

 |
Galería de Gabriel Vitini na Coruña
**Gabriel Vitini Alonso**, nado en Castrillo-Tejeriego (Valladolid) o 18 de marzo de 1834 e finado na Coruña en 1905, foi un mestre de obras valisoletano que traballou na cidade da Coruña.

Traxectoria
-----------

Fixo estudos na Escola de Belas Artes de Valladolid entre 1866 e 1869. Trasladado á cidade da Coruña exerceu como mestre de obras (agora arquitectos técnicos ou enxeñeiros de edificación) entre 1870 e 1901.

Durante a súa estancia na cidade herculina realizou diversos proxectos, merecendo destacarse, polo impacto como construción emblemática urbana, o Obelisco dos Cantóns, que foi inaugurado en 1895, e cuxa base e cimentación debeuse a Antonio de Mesa.

A este mestre de obras débese o inicio da serie de galerías da cidade da Coruña, solución doméstica innovadora que se empregou despois con profusión nas edificacións privadas.

Notas
-----

1. ↑  Domínguez Burrieza, Francisco Javier (13 de marzo de 2020). "Maestros de obras sin obras: talento perdido en la arquitectura española de finales del siglo XIX (ejemplos de profesionales titulados en Valladolid)". *EGA Revista de Expresión Gráfica Arquitectónica* (en castelán) **25** (38): 64. ISSN 2254-6103. doi:10.4995/ega.2020.11199.
2. ↑  "Gabriel Vitini Alonso - Real Academia de la Historia". *dbe.rah.es* (en castelán). Consultado o 6 de maio de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "La cimentación del obelisco coruñés a través de su proyecto" da ETSA da Coruña *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12389148
* DBE: gabriel-vitini-alonso

 |
**Gabriel Pita da Veiga y Sanz**, nado en Ferrol o 31 de xaneiro de 1909 e finado en Madrid o 8 de maio de 1993, foi un mariño español e ministro de Mariña no período 1973-1977.

Traxectoria
-----------

Gabriel Pita da Veiga ingresou na Escola Naval Militar en 1924 e obtivo o emprego de alférez de navío en 1929, co que en marzo de 1930, foi destinado ó cruceiro *Victoria Eugenia*. Unha vez rematada a guerra civil, na que combateu no bando sublevado, tivo o mando de varios buques de guerra e en 1967 foi nomeado contraalmirante, e con esa gradación foi xefe da División Orgánica do Estado Maior da Armada e segundo xefe de devandito Estado Maior (1969).
Vicealmirante en 1970, tomou o mando da Comandancia Xeral da Frota ó ano seguinte. É nomeado almirante en xuño de 1972 e, o 8 de xullo dese mesmo ano, xefe do Estado Maior da Armada, o que supuña a culminación da súa carreira profesional. Porén, en xuño de 1973, o presidente do Goberno, Luis Carrero Blanco, propúxollo ó xeneral Francisco Franco como ministro de Mariña, cargo que asumiu inmediatamente.

Tralo atentado que provocou a morte de Carrero Branco en decembro de 1973, Pita da Veiga foi confirmado no seu cargo ministerial co novo xefe de Goberno, Carlos Arias Navarro, e logo con Adolfo Suárez, unha vez finado Franco.

En marzo de 1974, acudiu a Brasilia á toma de posesión de Ernesto Geisel como presidente do Brasil en calidade de embaixador extraordinario. Por designación directa de Franco, foi designado o 1 de setembro de 1974 conselleiro nacional do movemento.

Mantívose no seu cargo de ministro de mariña durante os primeiros anos da chamada Transición Democrática como representante da liña franquista máis ortodoxa, fronte ós esforzos do tenente xeneral Manuel Gutiérrez Mellado para convencer as xerarquías castrenses da necesidade de introducir cambios democratizadores na vida nacional.

Cando o 9 de abril de 1977 o presidente do Goberno, Adolfo Suárez, legalizou sorpresivamente o Partido Comunista de España, o almirante Pita da Veiga presentou a súa dimisión, evidenciando así a súa total discrepancia coa medida. Pasou á reserva o 2 de febreiro de 1979.

Tras a súa renuncia, mantívose totalmente afastado da política até a súa morte, que tivo lugar o 8 de maio de 1993.

Notas
-----

1. ↑  ""Se dispone que los alféreces de navio don Gabriel Pita da Veiga y Sanz, D. Antonio Rodríguez Toubes Vázquez y D. Federico Sánchez Barcáiztegui pasen destinados aS crucero Reina Victoria Eugenia"". *ABC*. 7 de marzo de 1930. Consultado o 24 de febreiro de 2022.
2. ↑  "Ministro del Ejército El Ferrol del 1 Gabriel Pita da Veiga". *ABC*. 13 de xuño de 1973. Consultado o 24 de febreiro de 2022.
3. ↑  "El almirante Pita da Veiga pasa a la reserva". *ABC*. 2 de febreiro de 1979. Consultado o 24 de febreiro de 2022.
4. ↑  "Fallece en Madrid el almirante Gabriel Pita da Veiga, ex-ministro de marina". *ABC*. 9 de maio de 1993. Consultado o 24 de febreiro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5873501
* DBE: gabriel-pita-da-veiga-y-sanz
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 89950

 |
**Fernando I**, nado en 1403 e finado en Vila Viçosa en 1478, foi o segundo Duque de Bragança, segundo fillo do primeiro duque Afonso I. Sucedeu no ducado por morte do seu pai, en 1464.

Traxectoria
-----------

Sendo neno, o avó cedeulle o condado de Arraiolos, e recibiu despois os títulos de conde de Barcelos, conde de Neiva, fronteiro-mor do Reino, e aínda Afonso V nomeouno marqués de Vila Viçosa (1455). Tomou parte na expedición de Tánxer, para ser máis tarde gobernador de Ceuta por dúas veces.

Acompañou a Afonso V en expedicións ao norte de África, con tanta gallardía que o soberano lle fixo a honra de elevar Braganza á categoría de cidade. Foi rexente do Reino en 1471, cando o rei partiu para a conquista de Arzila.

Casamento e descendencia
------------------------

Casou en 1429 con Xoana de Castro, filla de Xoán de Castro, señor do Cadaval, e logo con Filipa de Melo. Tivo os seguintes descendentes:

1. Fernando II, 3 º duque de Braganza morto en 21 de xuño de 1483. Duque de Bragança e conde de Arraiolos nomeado por Afonso V de Portugal.
2. Xoán, Marqués de Montemor-o-Novo, nado en 1471.
3. Afonso, conde de Faro e de Odemira, nomeado en 1496 por Afonso V de Portugal, de quen descende o conde de Vimieiro.
4. Álvaro de Bragança, señor de Tentúgal, A Pobra, Buarcos e Cadaval, tamén chamado Álvaro de Portugal-Bragança, naceu en 1439 e morreu en 1504 en Toledo, sepultado en Évora.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2704029
* WikiTree: De\_Braganza-2

 |
**Fernando Guitián Guitián**, nado en Vigo en 1964, é un empresario e político galego do PPdeG. Foi alcalde de Gondomar dende o 2011 ata o 2015.

Traxectoria
-----------

É enxeñeiro industrial de profesión e rexenta unha empresa consultora en Porriño. Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG en Gondomar e foi elixido alcalde grazas aos votos dos dous concelleiros do Centro Democrático Liberal (CDL), formado por escindidos das filas populares..

Nas eleccións municipais de 2015 conseguiu 4 concelleiros, os mesmo que o PSdeG, pero conseguiu a alcaldía o PSdeG debido a que foi a lista máis votada.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Martín Urgal Alonso** |  **Alcalde de Gondomar** 2011 - 2015 | Sucesor:**Juan Francisco Ferreira González** |

Notas
-----

1. ↑  "Fernando Guitián (PP) convértese en alcalde de Gondomar co apoio de CDL, escindidos das filas populares". Arquivado dende o orixinal o 07 de setembro de 2011. Consultado o 20 de novembro de 2011.
2. ↑  El socialista Paco Ferreira gobernará Gondomar en minoría

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Gondomar

### Ligazóns externas

* Fernando Guitián encabezará la lista del PP de Gondomar en las municipales en *Faro de Vigo*
**Franciso José Nogueira Maneiro**, coñecido como **Fran Nogueira**, nado en Ferrol o 4 de agosto de 1972, é un exfutbolista galego, que xogaba de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Formouse na canteira do Racing de Ferrol e debutou co primeiro equipo na Terceira División na tempada 1990/91. Xogou tamén dous partidos da Copa do Rei contra o Lugo, marcando dous goles no primeiro deles no antigo estadio Manuel Rivera, que contribuíron á clasificación do equipo verde para a seguinte rolda. Ao ano seguinte logrou o ascenso á Segunda División B, e as súas boas actuacións chamaron a atención do Celta de Vigo, que o incorporou en 1992 ao seu filial, o Celta Turista, que militaba tamén na Segunda B.

Tras dúas tempadas en Vigo, nas que chegou a debutar co primeiro equipo celeste nun partido da Copa do Rei contra o Gramenet, da man do adestrador Txetxu Rojo, regresou en 1994 a Ferrol, para vestir de novo a camiseta do Racing, adestrado por Luis Rodríguez Vaz. Compartiu dianteira con Pazolo, e fixo 9 goles, contribuíndo ao primeiro posto dos ferroláns, que non conseguiron ascender na posterior fase de promoción. Xogou dúas tempadas máis no Racing, disputando outra promoción infrutuosa.

En 1997 fichou polo Leça, da Primeira Liga de Portugal. Militou catro anos no club de Leça da Palmeira, os dous últimos na segunda división, e marcou 30 goles. No verán do ano 2000 volveu a Ferrol, para comezar a súa terceira etapa no Racing, desta vez na Segunda División. Disputou 65 encontros durante os seguintes dous anos no equipo de Luis César, e marcou 18 goles.

A partir de 2003 pasou por varios equipos da xeografía española (Ciudad de Murcia, Logroñés, Mirandés e Cartagena), antes de regresar a Galicia en xaneiro de 2005, fichando polo Ourense. Na tempada 2005/06 xogou co Cerceda na Terceira División, colgando as botas ao remate da campaña.

Notas
-----

1. 1 2  "El delantero Fran retorna a la primera plantilla racinguista". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Ferrol ed.). 9 de xuño de 1994. p. 53.
2. ↑  "Fran Nogueira, dispuesto a pelear por la titularidad". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Ferrol ed.). 26 de xullo de 2000. p. 38.
3. ↑  "Fran Nogueira se convierte en el primer fichaje del Ourense". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Ourense ed.). 29 de xaneiro de 2005. p. 33.
4. ↑  "El delantero Gonzalo Sueiro, del Ourense, ficha por el Cerceda". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Carballo ed.). 16 de xullo de 2006. p. L8.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.
Coordenadas: 42°36′17″N 8°36′27″O﻿ / ﻿42.6047, -8.60742

Encoro de Caldas
O **encoro de Caldas** sitúase no río Umia, a un quilómetro da vila de Caldas de Reis, augas arriba. Ten unha capacidade de case sete millóns de metros cúbicos, e ocupa unha superficie de 81,7 hectáreas, cunha conca de 182 km² e un caudal medio de 9m³/s. Ten coma función a regulación do río Umia, así como o abastecemento de auga de boca a comarca do Salnés.

Historia e características
--------------------------

Xa nos anos setenta o goberno civil de Pontevedra encargara un anteproxecto de abastecemento de augas á Mancomunidade do Umia.

No 1973 redactouse un proxecto de construción dunha presa de materiais soltos de 40 metros de altura sobre o leito do río. Dado que non foron tidas en conta tódalas condicionantes do terreo, a Confederación Hidrográfica do Norte suspendeu o proxecto e encomendou un novo estudo xeolóxico.

No ano 1992, dadas as frecuentes inundacións de Caldas, fíxose un estudo hidráulico das crecidas, é de acordo co Proxecto de Directrices do Plan Hidrolóxico das Cuncas de Galicia, a petición da Dirección Xeral de Obras Públicas da Xunta de Galicia, redactouse un novo anteproxecto no que se contemplaba unha presa de gravidade de planta recta.

Foi sometido a información publica no ano 1995, e no 1996 fíxose a declaración de impacto ambiental. No 1997 unha unión temporal de empresas formada por Dragados-Abeconsa fíxose co concurso de proxecto e a execución da presa, cambiando o seu deseño a unha de gravidade de planta curva.

A construción da presa, cun volume de 45.000 m³ de formigón, foi executada nun prazo de 24 meses, entre marzo de 1998 e febreiro de 2000.

A presa
-------

Presa de Caldas
* Altura sobre cimentos: 36,50 m.
* Lonxitude de coroación: 206 m.
* Ancho na coroación: 7 m.
* Tipo de aliviadeiro: mixto
* Nº vaos: 4 de 13 m.
* Comportas: 2 tipo sector
* Capacidade de escoamento: 425m³/s. en trampolín