| Cacahuete |
| --- |
| Cacahuetes |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Tracheophyta |
| Clase: | Magnoliophyta |
| Orde: | Fabales |
| Familia: | Fabaceae |
| Subfamilia: | Faboideae |
| Tribo: | Aeschynomeneae |
| Xénero: | *Arachis* |
| Especie: | ***A. hypogaea*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Arachis hypogaea'**L. |

O **cacahuete** (*Arachis hypogaea*), é unha planta anual da familia dos chícharos (*Fabaceae*), cuxos froitos, de tipo legume conteñen sementes apreciadas en gastronomía.

Características
---------------

A planta é fibrosa e mide de 30 a 50 cm de altura. Os froitos medran baixo a terra dentro dunha casca leñosa que, normalmente, conten dúas sementes. Vulgarmente coñécese como froito seco.

Cultivo
-------

*A. hypogaea*, que é de orixe americana, foi cultivada para o aproveitamento das súas sementes desde hai 4000 ou 5000 anos. Os conquistadores españois observaron o seu consumo en México-Tenochtitlán, a capital do imperio azteca, no século XVI, e posteriormente distribuírono por Europa e o resto do mundo, xunto con outros mercantes europeos. Cultívase en maio, e colléitase a finais do outono.

O que non puideron observar os españois foi que xa o Señor de Sipán, no norte do Perú, se adornaba con réplicas de cacahuetes en ouro: orelleiras, colares e demais xoias que se exhiben agora no Museo de Sipán. As *Tumbas Reales de Huaca Rajada* foron descubertas en 1987 e asombra a súa tecnoloxía no manexo dos metais. Pertencente á cultura pre-inca dos mochicas, datouse no ano 250 d.c.

Na actualidade o cultivo do cacahuete estendeuse amplamente por rexións da Asia e África. As cascas, obtidas como subproduto, empréganse como combustíbel.

Pragas
------

A infección por certas especies de fungos (*Aspergillus flavus* ou *A. parasiticus*) contamina as sementes con aflatoxinas, perigosas substancias canceríxenas.

Nomenclatura
------------

Cacahuetes salgados
O termo ven do náhuatl *tlālcacahuatl*, que significa cacao da terra, de *tlalli*: 'terra, solo', porque a vaíña das súas sementes está baixo terra e *cacahuatl*: 'grans de cacao'.
A árbore e o seu froito coñécense en México como *cacahuate* ou *cacahuete*. Mentres que no español de España se adoptou este último termo, en case todos os demais países de fala hispana emprégase o vocábulo taíno *maní*. En portugués é coñecido por *amendoim*.

Usos
----

Cacahuetes.
Con este froito obtéñense alimentos tales como a manteiga de cacahuete ou o aceite de cacahuete moi empregado na cociña da India e do sueste de Asia.

En México é común encontralos en diferentes presentacións como *botana* ou lambonada (salgados, xaponeses, garrapiñados, enchilados etc.) ou en forma dun doce tradicional moi nutritivo feito con cacahuetes e mel, chamado *palanqueta* (tamén se pode facer con outras sementes, como pebidas de cabaza). Así mesmo, úsase para preparar distintos guisos, como o polo en mollo de cacahuete.

En España consómese a semente crúa ou torrada, denominándose entón **panchito** nalgunhas áreas localizadas.

Na Arxentina, gran produtor de cacahuete, este consómese torrado cos seus grans ou en garrapiñadas e pralinés ou recubertos por unha capa de chocolate ou, á inversa, dentro de tabletas de chocolate, sendo tamén un dos compoñentes principais das picadas; cando se vai a un bar, pub, restaurante ou "boliche" arxentino e se pide unha cervexa é moi común que esta sexa acompañada de "*yapa*" (gratuitamente) co que se chama "con ingredientes", os cales consisten nun pratiño ou pequena bandexa que contén grans de cacahuete torrado e salgado, xeralmente acompañados por unha pequena porción de patacas fritas e "palitos salados" (pequenos paus feitos dunha masa de fariña, os cales están fritos e salgados). Canto á manteiga de cacahuete, esta prodúcese en gran cantidade, mais o seu destino acostuma ser a exportación (o gusto por tal "manteiga" está relativamente pouco difundido aínda entre a poboación arxentina), aínda que é moi común que se consuma nunha especie de variante sólida moi parecida a un turrón: a chamada mantecol, que se toma na sobremesa.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cacahuete*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cacahuete*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37383
* BNCF: 21730
* BNF: 11959558r
* EBID: ID
* GEC: 0086902
* GND: 4152681-8
* LCCN: sh87006544

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 63199
* APNI: 98201
* Dyntaxa: 220427
* Ecocrop: 2199
* EOL: 641309
* EPPO: ARHHY
* EUNIS: 170730
* FoC: 200011891
* GBIF: 5353770
* iNaturalist: 63205
* IPNI: 474933-1
* IRMNG: 10729017
* ITIS: 26463
* NBN: NBNSYS0000014622
* NCBI: 3818
* PlantList: ild-2050
* POWO: ID
* Soortenregister: 181052
* TAXREF: 611649
* Tela Botanica: 83354
* Tropicos: 13024813
* PLANTS: ARHY

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 3731C743KO

 |