***Nosoutras*** é unha obra narrativa da estremeña María Victoria Moreno Márquez publicada postumamente en 2018.

Descrición
----------

Son sete textos, 5 en castelán e dous en galego, escritos en diferentes momentos e que non estaban pensados para os lectores de literatura infantil e xuvenil cando foron redactados. En todos eles destaca o protagonismo da muller e o seu sufrimento nun rexistro con abundancia de lirismo e unha coidada técnica narrativa.

A idea de liberdade embebe as follas deste libro que ofrece unha magnífica oportunidade para comprobar a evolución narrativa da autora.

Para María Hermida *En Nosoutras, María Victoria Moreno fai protagonistas ás mulleres. Fala de mulleres que aturan, de mulleres que calan e doutras que se rebelan. Fala de mulleres que sufrían antes e que sofren agora porque, desafortunadamente, as historias que conta seguen vixentes*.

### *Nosoutras*

É o relato que dá título ao libro e foi atopado entre os inéditos da autora. Debeu ser escrito entre 1987 e 1990, porque fala de que dá clases no Instituto de Vilalonga. Segundo Ramón Nicolás: *"Nosoutras" non resulta, en sentido estrito, un relato; máis ben é un texto -ata agora inédito- onde a autora reclama e reivindica un espazo propio para aquelas voces que, canda ela, camiñan no labor de dignificación da literatura xuvenil e infantil en lingua galega, ... O texto, que ben podía considerarse un manifesto -mesmo descoñecido polas autoras amentadas tal e como sinala o prologuista do libro- ilumina un labor que a propia Moreno considera inxustamente invisibilizado e que considera deste xeito: "Escribimos con decoro, integrámonos na literatura do noso pobo e non fixemos máis que comezar…"*.

É unha especie de manifesto de cinco escritoras: *Nosoutras somos cinco mulleres de Galicia, é dicir, cinco entre as moitas mulleres que neste recanto do mundo viven, traballan e apostan polo futuro: Palmira G. Boullosa, Helena Villar, Ana Mª Fernández, Úrsula Heinze e María Victoria Moreno ... As cinco somos profesionais convencidas do ensino* .

Conta os méritos docentes e literarios de cada unha delas. Reivindica a literatura galega e fala das tres etapas polas que esta pasou. Remata: p*oñamos punto final a esta representación coa mesma palabra que emprega Ramón Cabanillas para cerrar* Na noite estrelecida*, o libro máis alentador que se leva escrito en Galicia: ESPERADE* .

### *O aguinaldo*

Este relato xa foi publicado na novela Onde o aire non era brisa e inclúese neste volume por cortesía da Editorial Galaxia.

Comeza coa descrición de Torralba de Alcor, da saída da misa dominical e as tertulias das mulleres. Dúas señoras tratan co cura o aguinaldo de Nadal. As pobres recollen os agasallos das mans das señoras cheas de xoias. Ignacio chega bébedo á casa e bate na muller por ir buscar o aguinaldo. Quedan os doces tirados polo chan. Os meniños van ir lambendo os restos no chan mentres o pai dorme. Entra a nai, ve o chan limpiño e os garavanzos recollidos, acobilla o seu fillo Anxo.

### *A gaiola*

Neste relato xa está presente o galego e foi presentado por María Victoria Moreno en 1971 aos Jogos Florais Minho-Galaicos convocados pola Associação Cultural e Recreativa Convívio de Guimarães mais non acadou premio. Este conto constitúe case con total seguridade a primeira contribución súa á nosa literatura**,** e sobre el declarou nunha entrevista ao Diario de Pontevedra aló polo 1971: *é o que escribín con máis cariño, o máis humano e o que maior satisfacción me deixou cando gardei a pluma e o lin enteiro**.*

O relato comeza coa cita dos versos de Rosalía de Castro *Adiós ríos, adiós fontes*… Preséntase a lembranza da aldea fronte á cidade. A parella que emigra ao mundo urbano e lembran a vida anterior. Mais el morre:

> 
> 
> O meu home morreu...   
> Eu estou soa  
> nesta cidade de paxaros silandeiros 
> 
> 

Ela chora a súa perda e lembra que o mataron nunha manifestación de protesta. A ela ofrecéronlle 100.000 pesetas para que cale e diga que foi un accidente. Remata:
 

> 
> 
> Eu xa sei que as mulleres deben calar decotío. Eu xa sei que deben baixar a cabeza. Eu xa sei... Mais a min tocoume falar unha volta e berrei:   
> MERDA 
> 
> 

### *A casa das Marías*

O orixinal castelán foi presentado, como o anterior, por María Victoria Moreno en 1971 aos Jogos Florais Minho-Galaicos convocados pola Associação Cultural e Recreativa Convívio de Guimarães e gañou o primeiro premio.

Lorenzo volve da feira e fala cunhas mulleres que lle comentan que mataron as Marías camiño da Fonsanta.

> 
> 
> A casa das Marías é unha casa de femias;   
> os homes van pola noite  
>  para que ninguén os vexa
> 
> 

María a vella cosía na rúa. A filla anda enleada co cura e quedou preñada.

> 
> 
> A casa das Marías é unha casa sen tellas;   
> todos saben o que pasa  
>  E onde cortan a leña
> 
> 

Lorenzo senta na casa e lembra mentres a muller, Lucía, lle pregunta.

> 
> 
> Ai casa das Marías   
> triste casa de pobreza...  
>  a corda sempre escapa  
> por onde o débil a aperta
> 
> 

Sábese da vida de María a nova, os seus problemas e como lle dan cartos para que fuxan do lugar.

> 
> 
> Os pobres esixen pouco   
> para baixar a cabeza  
>  e os demais pagan menos  
> para salvar a conciencia
> 
> 

Lucía pregúntalle a Lourenzo quen matou as Marías. Chega a parella da Garda Civil e lévano. Confesa que o por qué o fixo.

### *As follas feren xemendo*

*Las hojas hieren gimiendo* foi escrito nos primeiros anos da década de 1970 e apareceu cos inéditos que a familia da autora cedeu para a súa publicación.

É o monólogo dunha muller dentro dun camión de feirantes mentres o marido ronca e as moscas o enchen todo. Lembra a súa vida e como chegou esta situación.

> 
> 
> De que serve poñer o corazón no vento?   
> De nada  
>  E daquela voz?  
> E que eu non falo
> 
> 

### *Contra a noite*

*Hacia la noche* comparte a historia da publicación co conto anterior.

É un relato que formalmente se podería encadrar na Nova Narrativa Galega e protagonizado por unha muller que perdeu a súa nai.

### *Nocturno en tres tempos*

Tamén en galego, foi publicado en La Voz de Galicia o 25 de agosto de 2004 na sección "Relatos de verán".

Relato moi breve en tres parágrafos dunha lembranza, un recordo amoroso.

Notas
-----

1. ↑  Moreno, María Victoria (2018). *Nosoutras*. Urco Editora. ISBN 978-84-15699-75-0.
2. ↑  "Nosoutras...". *pontevedraviva.com*. Consultado o 19/08/2018.
3. ↑  "«Nosoutras» amosa o interese de María Victoria Moreno por dignificar as mulleres". *La Voz de Galicia*. Consultado o 19/08/2018.
4. ↑  Moreno 2018, p. 22.
5. ↑  "Nosoutras, de María Victoria Moreno". *Caderno da Crítica*. Consultado o 19/08/2018.
6. ↑  Moreno 2018, p. 17.
7. ↑  Moreno 2018, p. 22-23.
8. ↑  "Nosoutras". *lecturafilia.com*. Consultado o 19/08/2018.
9. ↑  Moreno 2018, p. 46.
10. ↑  Moreno 2018, p. 48.
11. ↑  Moreno 2018, p. 54.
12. ↑  Moreno 2018, p. 55.
13. ↑  Moreno 2018, p. 57.
14. ↑  Moreno 2018, p. 59.
15. ↑  Moreno 2018, p. 66.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Andrea Jamardo, "Nosoutras" de María Victoria Moremno COPE.

| * v
* c
* e
Libros de María Victoria Moreno |
| --- |
| Literatura infanto-xuvenil | 
* *Mar adiante* (1973)
* *A festa no faiado* (1983)
* *A brétema* (1985)
* *Leonardo e os fontaneiros* (1986)
* *Anagnórise* (1988)
* *O cataventos* (1989)
* *¿Un cachiño de bica?* (1994)
* *¿E haberá tirón de orellas?* (1997)
* *Guedellas de seda e liño* (1999)
* *Eu conto, ti cantas* (2005)
* *O amor e as palabras* (2017)

 |
| Outras obras e traducións | 
* *Os novísimos da poesía galega* (1973) edición
* *Mecanoscrito da segunda orixe* (1974) tradución
* *As linguas de España* (1991)
* *Verso e prosa* (1991)
* *Diario da luz e a sombra* (2004)
* *Querida avoa* (1993)
* *Elexías de luz* (2006)
* *Onde o aire non era brisa* (2009)

 |