recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jean-Baptiste Armand Louis Léonce Élie de Beaumont**, nado o 25 de setembro de 1798 e finado o 21 de setembro de 1874, foi un xeólogo francés.

Traxectoria
-----------

Élie de Beaumont naceu en Canon en Calvados (Normandía). Entrou no liceo Henri IV en París onde levou o primeiro premio en matemáticas e física. Despois de ser o primeiro da súa promoción na École Polytechnique en 1819, vai á École nationale supérieure des mines (1819-1820) onde mostra unha clara preferencia pola xeoloxía. En 1823 o profesor de xeoloxía, André Brochant de Villiers selecciónao xunto con Armand Dufrénoy para acompañalo nunha viaxe de estudos por Inglaterra e Escocia co fin de examinar os establecementos mineiros e metalúrxicos destes países, e de estudar os principios utilizados por George Bellas Greenough para levantar a súa carta xeolóxica de Inglaterra (1820) co obxectivo de crear unha similar para Francia.

En 1835 convértese en profesor na École des Mines substituíndo a Villiers do cal era axudante dende 1827. Foi enxeñeiro xefe de minas en Francia (1833-1847), despois inspector xeral (1847), e finalmente vicepresidente do Conseil-General des Mines (1861). O mesmo ano recibe a Légion d'honneur. A súa reputación científica asegúralle a súa elección á Academia de Ciencias de Berlín, á Académie des Sciences e a Royal Society (como membro estranxeiro). En 1843, a Geological Society of London outorgoulle a medalla Wollaston. Por decreto presidencia, foi feito senador vitalicio en 1852 e, á morte de François Arago en 1853, converteuse en secretario perpetuo da Académie des Sciences.

Élie de Beaumont propuxo en 1829 na Academia des Sciences unha teoría sobre a formación das cordilleiras descrita en tres volumes *Notice sur le système des montagnes* 1852. Segundo esta teoría, tódalas cadeas montañosas paralelas ao mesmo gran círculo da Terra teñen a mesma idade, e entre estes grandes círculos existe unha relación de simetría en forma dunha rede pentagonal. En 1853 William Hopkins realizou unha exposición e crítica desta teoría na Geological Society of London.
Non obstante, actualmente é máis coñecido por ser o principal autor da carta xeolóxica de Francia. As súas lecturas académicas publicáronse en dous volumes (1845-1849) baixo o título de *Leçons de Géologie pratique*.

Notas
-----

* Este artigo incorpora texto procedente da Encyclopædia Britannica Eleventh Edition, que está baixo dominio público.
* Artigo da Catholic Encyclopedia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55030753
* WorldCat
* VIAF: 73970870
* BAV: ADV10184288
* BLBNB: 000500962
* BNF: 12572566j
* BRE: 4930645
* Bridgeman: 32569
* CERL: cnp00953973
* DeutscheBio: 116098627
* EBID: ID
* FAST: 418725
* GND: 116098627
* ISNI: 0000 0001 1557 1322
* LCCN: nr98021213
* Léonore: [LH//894/38 38]
* Leopoldina: 2618
* NKC: mzk2010607936
* NLA: 35113183
* NLG: 250747
* NTA: 162641249
* OL: OL4819152A
* openMLOL: 418615
* SNAC: w6ht46b7
* SUDOC: 035040823
* zbMATH: elie-de-beaumont.leonce

 |
**Xose Manuel Reboredo Baños**, nado en Cuntis en 1958, é un político galego.

Traxectoria
-----------

Iniciouse na política local da Estrada en 1991 na lista do PPdeG, encabezada por Elvira Fernández. Na súa vida política tivo responsabilidades de goberno, como as concellarías de Deportes, Cultura e, na última lexislatura, Urbanismo. Tamén foi secretario xeral do partido na Estrada durante varios anos. No 2007 tivo discrepancias co PP polo cal abandonou a formación e concorreu as eleccións coa marca Cidadáns de Galicia, coa cal logrou dous concelleiros. Posteriormente, en agosto de 2009, ambos deixaron o partido, incorporándose ao PPdG. En marzo de 2011 anunciou o seu abandono da política local.

En 2012 era o director do C.E.I.P de Figueroa, situado no Concello da Estrada.

Notas
-----

1. ↑  "Cidadáns de Galicia pide a la Xunta que anule la salida de su grupo de Reboredo y Torres", artigo de Silvia Pampín no *Faro de Vigo*, 9 de abril de 2010.
2. ↑  "O PPdeG refórzase na Estrada coas fichaxes de dous ex edís de Cidega", artigo en *Vieiros*, 10 de setembro de 2009.
3. ↑  "Reboredo deja la política municipal tras 20 años como edil y se autodescarta para la lista del PP", *Faro de Vigo*, 32 de marzo de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Estrada
O **valor enerxético** é a enerxía endosomática específica dos alimentos que está dispoñible no seu metabolismo (respiración celular) dentro do corpo. Na Unión Europea, a información fornécese oficialmente en unidades de enerxía kJ por 100 gramos de alimentos, pero por tradición aínda se usan as calorías.

Para determinar o valor da enerxía termodinámica, úsase un calorímetro onde se queima o alimento. Hai diferenzas entre o valor enerxético calorífico (térmico) e fisiolóxico, xa que hai partes non dixeríbeis que non engaden calorías ó corpo e especialmente dentro do corpo os alimentos non se queiman como combustíbeis. Nutricionalmente, non só é precisa a enerxía para alimentarse cunha dieta sa, isto sería calorías baleiras, o corpo tamén precisa substancias que non ten e non pode fabricar, ademais de auga (que non ten enerxía) e outros nutrientes.

Considérase que un home con idades comprendidas entre os 20 e os 25 anos con peso de 68 kg e con actividade física moderada precisa preto de 3.100 calorías por día, mentres que unha muller de idade e condicións semellantes, de peso de 55 kg precisan 2.410 calorías.

Notas
-----

1. ↑  Richtlinie 90/496/EWG des Rates vom 24
2. ↑  *Essentials Of Exercise Physiology* (en anglès). Lippincott Williams & Wilkins. 2005. ISBN 0781749913.
3. ↑   Páxina web da FAO

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186205
* MAG: 116019233

 |
**Xosé Manuel Pérez Bouza**, nado en Caracas o 15 de abril de 1970, é un enfermeiro e político galego nacionalista.

Traxectoria
-----------

Foi concelleiro do Bloque Nacionalista Galego no concello de Porqueira, venceu nas eleccións municipais de 2003, mais un polémico pacto entre os concelleiros do Partido Popular de Galicia e a única concelleira do Partido dos Socialistas de Galicia, Susana Vázquez Dorado, déronlle a alcaldía a esta última. Candidato nas seguintes municipais, volveu ser derrotado por Susana Vázquez, desta vez xa no PPdeG.

Dende marzo de 2008 foi senador por designación autonómica nas Cortes españolas. En 2011 presentouse ás eleccións xerais como cabeza de lista do BNG pola provincia de Ourense e non saíu elixido, deixando de militar nesa organización por discrepancias políticas o 10 de febreiro de 2012. Posteriormente pasou a militar en Compromiso por Galicia, sendo o candidato pola provincia de Ourense nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2012.

Notas
-----

1. ↑  "Pérez Bouza pide a baixa do BNG por discrepancias políticas" Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. artigo en  *Galicia Hoxe*, 10 de febreiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado *(en castelán)*
***USA Today*** (en galego: *Estados Unidos Hoxe*) é un xornal dos Estados Unidos de tirada nacional publicado por Gannet Corporation. É o diario de maior tirada nese país (con aproximadamente 2,25 millóns de copias calquera día entre semana) e o segundo con maior tirada no mundo anglófono (despois de *The Times of India*).

Historia
--------

Máquina expendedora de *USA Today* en Nova York.
*USA Today* foi fundado o 15 de setembro de 1982 por Allen Neuharth. Pretendía rachar cos xornais máis tradicionais (considerados ás veces demasiado grises, cheos de palabras e sen cor), cun estilo cheo de grandes diagramas e fotografías. É tamén coñecido polas súas enquisas sobre as opinións do público estadounidense.

Inicialmente o xornal tamén pretendía manterse á parte dos métodos tradicionais de distribución, e véndese por medio de máquinas expendedoras. USA Today tamén buscou acomodarse ós viaxeiros de negocios e distribuíase amplamente en aerolíñas, aeroportos e hoteis, como forma adicional a outros puntos de venda. Tamén foi un dos primeiros xornais en utilizar transmisións vía satélite para mandar a edición final a distintas localidades do país para a súa impresión e distribución en mercados rexionais. A innovación e o uso de centros rexionais de impresión permitiron atrasar a hora de peche das edicións e poder incorporar eventos máis recentes de novas e deportes en cada edición.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial do xornal Arquivado 09 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q39681
* WorldCat
* VIAF: 185592886
* BIBSYS: 6080091
* BNF: 12090791c
* EBID: ID
* GND: 4271440-0
* ISNI: 0000 0004 0463 6858
* ISSN: 0734-7456
* LCCN: no98023753

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xosé Manuel Rodríguez.

**Xosé Manuel Rodríguez Martínez**, nado en Escairón (O Saviñao) en 1940, é un político galego do BNG.

Traxectoria
-----------

Estudou nas Universidades de Santiago de Compostela e Salamanca, participando nas loitas estudantís universitarias dos anos 64 e 68. Durante o franquismo formou parte da primeira dirección dos Comités de Axuda á Loita Campesiña. Impulsor do Sindicato Agrario Galego-Comisións Labregas na comarca sur de Lugo dende 1975. Militante da UPG, foi concelleiro no Saviñao dende 1979. Nas eleccións municipais de 1987 encabezou a Candidatura Independente do Saviñao e foi elixido concelleiro. Foi elixido alcalde grazas ao apoio dos cinco concelleiros de Alianza Popular, que o votaron para impedir que lograse a maioría o PSOE. En 1989 foi substituído por unha moción de censura encabezada por Castor Montes Suárez. Posteriormente foi portavoz do grupo municipal do BNG ata o 2011. Foi candidato ao Congreso polo BNG na provincia de Lugo nas eleccións xerais de 1993 e 2000. Animador da vida sociocultural no Saviñao a través da asociación "Xan de Forcados".

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Enrique Pérez Losada** |  **Alcalde do Saviñao** 1987 - 1989 | Sucesor:**Castor Montes Suárez** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais no Saviñao

### Ligazóns externas
**Árni Magnússon** (ou **Arne Magnussen** en danés) (1663 - 1730) foi un investigador islandés, considerado un dos heroes nacionais de Islandia.

Neto e fillo de pastores luteranos, en 1782 marchou a Copenhaguen para estudar na universidade, ao rematar converteuse en axudante de Thomas Bartholin, o anticuario real. Entre 1695 e 1697 viaxa por Alemaña e nese ano aséntase definitivamente na capital dinamarquesa. Foi profesor da Universidade de Copenhaguen dende 1701. Entre 1703 e 1713 estivo en Islandia como membro da Comisión Real encargada de mellorar as condicións dos islandeses e de realizar o censo. Magnússon recolleu 2.000 documentos medievais islandeses no coñecido como Códice Arnamagnæan, o máis antigo deles do século XII.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q252301
* WorldCat
* VIAF: 71400484
* BAV: ADV10082175
* BMT: 111734
* BNE: XX5622828
* BNF: 11992923b
* BRE: 1831115
* CERL: cnp00400067
* CiNii: DA09475040
* DeutscheBio: 118781243
* EBID: ID
* FAST: 235823
* GND: 118781243
* Gutenberg: 36877
* ISNI: 0000 0000 8344 5195
* LCCN: n88657605
* NLA: 36085224
* NTA: 143312294
* OL: OL631543A
* openMLOL: 173310
* SELIBR: 175453
* SUDOC: 067045367

 |
Os **triploblásticos** ou **triblásticos** son animais (metazoos) en cuxo desenvolvemento embrionario temperán se diferencian tres follas embrionarias ou capas de tecido embrionario: ectoderma, endoderma e mesoderma. Esta última está ausente nos diploblásticos, cuxo nome alude á presenza de só dúas follas embrionarias (por exemplo, no caso dos cnidarios).

Os triblásticos forman un clado, é dicir, suponse que son monofiléticos, xa que se cre que todos derivan dun mesmo antepasado común; é unha característica presente en todos os animais do clado *Bilateria* (bilaterais), e hai hoxe algúns estudos que propoñen a posíbel triploblastia nun grupo de animais radiados, os ctenóforos.

A sistemática dos triploblásticos baséase no destino do blastóporo embrionario; así, distínguense dúas grandes liñaxes:

* Protóstomos: o blastóporo orixina a boca, e o ano é de neoformación, aínda que non sempre se presenta, como é o caso dos platihelmintos.
* Deuteróstomos: o blastóporo orixina o ano, e a boca é de neoformación.

Notas
-----

1. ↑  Martindale, Mark Q.; Henry, Jonathan Q. (outubro de 1999). "Intracellular Fate Mapping in a Basal Metazoan, the Ctenophore Mnemiopsis leidyi, Reveals the Origins of Mesoderm and the Existence of Indeterminate Cell Lineages". *Developmental Biology* (en inglés) **214** (2): 243–257. doi:10.1006/dbio.1999.9427.
2. ↑  Sieving, R. (2009-04-27). "Mesoderm bei Ctenophoren". *Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research* (en inglés) **15** (1): 1–8. doi:10.1111/j.1439-0469.1977.tb00529.x. Arquivado dende o orixinal o 19 de setembro de 2019. Consultado o 30 de marzo de 2019.

Véxase tamén
------------

Para información detallada sobre as características, filoxenia e grupos incluídos nos triblásticos véxase:

* Bilaterais
* Protóstomos
* Deuteróstomos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1518272
* MAG: 61158684

 |
**Walter Pardo Añón**, nado en Malpica de Bergantiños en 1978, é un político galego do PSdeG-PSOE

Traxectoria
-----------

Foi mariñeiro e traballou na lonxa de Malpica. Membro da Asociación Cultural Malante. Nas eleccións municipais de 2019 encabezou a candidatura do PSdeG á alcaldía de Malpica de Bergantiños e foi elixido alcalde co apoio do BNG e o edil electo de Ciudadanos Alfredo Cañizo, formando un goberno de coalición. Trala ruptura do pacto con Cañizo, perdeu a alcaldía en setembro de 2021 en favor do PPdeG tras recibir estes o apoio de Cañizo. Encabezou novamente a candidatura socialista nas municipais de 2023 e revalidou os seus resultados de 2019, ó igual que os demais grupos, polo que se mantivo na oposición tras alcanzar un novo acordo o PPdeG con Cañizo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Eduardo Parga Veiga** |  **Alcalde de Malpica de Bergantiños** 2019 - 2021 | Sucesor:**Eduardo Parga Veiga** |

Notas
-----

1. ↑  Concello de Malpica de Bergantiños na FEGAMP

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Malpica de Bergantiños

### Ligazóns externas

* «É un reto e unha ilusión poder representar ao pobo de Malpica»
Concellos que forman a área metropolitana de Pamplona.
A **área metropolitana de Pamplona** (en éuscaro: *Iruñerria*) é un núcleo urbano que se estende arredor da cidade de Pamplona, a capital da Comunidade Foral de Navarra, e está delimitada polo ámbito xeográfico da Cuenca de Pamplona.

Está formada polos concellos de: Antsoain, Aranguren (Mutiloa), Barañain, Beriain, Berriobeiti (Aitzoain, Berriogoiti, Berriobeiti e Artika), Berriozar, Burlata, Zizur Zendea, Eguesibar (Olatz Txipia, Sarriguren e Gorraitz), Etxauri, Ezkabarte (Arre e Orikain), Galar (Cordobilla), Uharte, Txulapain, Noain (só Noain), Olaibar, Oltza Zendea, Orkoien, Pamplona, Tiebas-Muru Artederreta, Atarrabia, Zabaltza e Zizur Nagusia.

A súa poboación no 2010 era de 348 753 habitantes, cunha superficie de 488,6 km², o que supón unha densidade de 685,28 hab/km².

Notas
-----

1. ↑  Concellos que forman as áreas urbanas e metropolitanas Arquivado 14 de decembro de 2009 en Wayback Machine. segundo o proxecto AUDES5 Arquivado 09 de febreiro de 2012 en Wayback Machine.
2. ↑  Datos do proxecto AUDES5 Arquivado 09 de febreiro de 2012 en Wayback Machine. — áreas urbanas Arquivado 22 de agosto de 2011 en Wayback Machine..

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Área metropolitana de Pamplona***  |

### Ligazóns externas

* Mancomunidade da Comarca de Pamplona
* Transporte Urbano Comarcal
Un motor Viking 5C en exposición.
**Viking** foi unha serie de motores foguete usados nos lanzadores Ariane 1, Ariane 2, Ariane 3 e Ariane 4.

Características
---------------

Os motores Viking foron desenvolvidos pola Société Européenne de Propulsion para o seu uso nas diferentes etapas dos foguetes da familia Ariane 1 a 4. Todos usaban tetróxido de nitróxeno e UDMH como propelentes.

### Viking 2

Usado na primeira etapa dos foguetes Ariane 1, tiña un pulo de 693 kN e unha masa de 776 kg baleiro. Síguese usando na India, construído baixo licenza co nome de **Vikas** e formando parte dos lanzadores GSLV.

### Viking 2B

Usado nos foguetes Ariane 2 e 3, era unha versión mellorada do Viking cun pulo de 720 kN e a mesma masa. Voou por primeira vez en 1984

### Viking 4

Usado na segunda etapa dos Ariane 1. Tiña un pulo de 721 kN e 850 kg de masa. Voou por primeira vez en 1979.

### Viking 4B

Versión mellorada do Viking 4B usado como segunda etapa dos Ariane 4. Tiña un pulo de 805 kN e 850 kg de masa. Voou por primeira vez en 1984.

### Viking 5C

Usado nos Ariane 4, cun pulo de 752 kN e 776 kg de masa. Voou por primeira vez en 1988.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2022). "Viking 2" (en inglés). Consultado o 25 de marzo de 2022.
2. 1 2 3  Mark Wade (2022). "Viking 2B" (en inglés). Consultado o 25 de marzo de 2022.
3. 1 2 3  Mark Wade (2022). "Viking 4" (en inglés). Consultado o 25 de marzo de 2022.
4. 1 2 3  Mark Wade (2022). "Viking 4B" (en inglés). Consultado o 25 de marzo de 2022.
5. 1 2 3  Mark Wade (2022). "Viking 5C" (en inglés). Consultado o 25 de marzo de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Viking*** |

### Outros artigos

* Ariane 1
* Ariane 2
* Ariane 3
* Ariane 4
***Tripper*** é o quinto álbum de estudio da banda estadounidense de math rock Hella, publicado o 30 de agosto de 2011 a través do selo Sargent House. Trátase do seu primeiro disco a través desta discográfica e do seu terceiro álbum instrumental. *Tripper* marca a redución da banda de volta aos seus membros principais Zach Hill e Spencer Seim, despois de ser cinco membros no seu lanzamento de 2007 *There's No 666 in Outer Space*.

*Tripper* é ata a data (novembro de 2019) o último álbum de Hella, e aínda que a banda non se separou oficialmente, pero ao estar Zach Hill centrado na banda de hip hop industrial Death Grips o hiato de Hella continúa ata o día de hoxe.

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Hella. 

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Headless"   | 4:35 |
| 2. | "Self Checkout"   | 3:11 |
| 3. | "Long Hair"   | 3:13 |
| 4. | "Yubacore"   | 3:45 |
| 5. | "Netgear"   | 5:36 |
| 6. | "Kid Life Crisis"   | 4:16 |
| 7. | "On the Record"   | 2:17 |
| 8. | "Furthest"   | 3:43 |
| 9. | "Psycho Bro"   | 4:08 |
| 10. | "Osaka"   | 4:48 |
| 39:32 |

Notas
-----

1. ↑  "Hella - Tripper". *Discogs* (en inglés). Consultado o 2019-11-30.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7843729
* Discogs: 371208
* Metacritic: hella
* MusicBrainz: ID

 |
**Walter Houston Clark**, nado en Westfield o 15 de xullo de 1902 e finado en Cape Elizabeth o 15 de decembro de 1994 foi un psicólogo estadounidense especializado en psicoloxía da relixión.

Traxectoria
-----------

Doutorouse en psicoloxía por Harvard e xa viña dando clase de inglés nunha escola de Lenox que tamén axudara a fundar en 1926, logo continuou como profesor de psicoloxía no Seminario de Hartford (1951-1962) e desde 1962 ata o seu retiro en 1967 na Escola Teolóxica Andover Newton. O seu primeiro libro foi un traballo sobre o Grupo de Oxford, *The Oxford Group: Its History and Significance* (1951), foi tamén o autor dun libro de texto de psicoloxía da relixión, *The Psychology of Religion; An Introduction to Religious Experience and Behavior* publicado en 1958. Posteriormente quedou moi influído polo que se denominou revolución psicodélica e a súa relación coa experiencia mística avogando polo consumo responsable de drogas como unha fonte para intensas experiencias relixiosas que tiraba o que xa estaba no interior da persoa cara ao exterior e que plasmou no libro *Chemical Ecstasy: Psychedelic Drugs and Religion* de 1969 e en *Religious Experience: Its Nature and Function in the Human Psyche* (1973), onde recolleu varios textos sobre o uso de substancias psicodélicas. Foi presidente da Academy of Religion and Psychical Research (1973)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413213
* WorldCat
* VIAF: 79303871
* GND: 104802394X
* ISNI: 0000 0000 6126 2443
* LCCN: no00001682
* NTA: 072998563
* SUDOC: 085491489

 |
**Vita Cola** é unha marca de bebida de cola alemá, que se consumía inicialmente na República Democrática Alemá. Nada en 1954 e comercializada dende 1958, era un dos substitutos da Coca Cola na RDA. Este refresco diferénciase doutras marcas de cola en ter un toque a limón, e un sabor menos doce que o da competencia.

Na actualidade está dispoñible en toda Alemaña, con especial incidencia no leste do país. Vita Cola está considerada como un dos símbolos da Ostalgie, sendo unha das marcas máis populares durante a RDA.

Historia
--------

O 14 de outubro de 1954 patentouse unha bebida de cola presentada ás autoridades da RDA como unha "*bebida de gas con sabor a froitas*". Vita Cola mantiña, ao igual que Coca-Cola, unha "fórmula secreta", e a súa diferenza coa bebida de cola tradicional era que Vita-Cola engadía 50 mg de Vitamina C, dándolle á bebida un toque de sabor a limón.

A RDA deu permiso para comercializar a bebida en 1958. Ao comezo só se embotellaba en pequenas fábricas, malia que despois creceu e chegou a ter, no seu mellor momento, 200 plantas embotelladoras. Vita Cola foi, xunto con Club Cola, a principal marca de refresco de cola na República Democrática Alemá.

Cando caeu o muro de Berlín, a gran maioría de fabricas de Vita Cola pecharon e a bebida deixou de gozar do interese do público durante o período de reunificación, en favor de Coca-Cola e Pepsi, chegando incluso a deixar de comercializarse. Porén, a demanda volveu xermolar e a empresa de Turinxia *Thüringer Waldquell* fíxose cos dereitos, receita e nome, e volveu comercializar Vita Cola en 1994, desta vez para toda Alemaña. Na actualidade é a segunda bebida de cola máis consumida na Alemaña do Leste (sendo só superada por Coca-Cola) e nalgunhas rexións como Turinxia ocupa o primeiro posto, malia que nas rexións do oeste non ten a mesma aceptación.

Vita Cola patrocinou durante varios anos o FC Hansa Rostock.

Notas
-----

1. ↑  A Vita Cola alemá 'en guerra' con Coca Cola Arquivado 08 de xuño de 2009 en Wayback Machine. Deia.com

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial de Vita-Cola
* Web da casa produtora de Vita-Cola
O **vapor** é un estado da materia no que as moléculas apenas interaccionan entre si, adoptando a forma do recipiente que o contén e tendendo a expandirse todo o posible, ata vencendo forzas gravitatorias.

Este concepto é equivalente ao de gas, utilizándose ambos indistintamente moitas veces. Con todo, estritamente resérvase o termo *vapor* para aquel gas que se pode condensar por presurización a temperatura constante, e *gas* ao que non pode condensarse isotermicamente por moito que se aumente a presión.

Normalmente a palabra *vapor* adoita referirse ao vapor de auga, gas que se produce cando a auga quenta a 100 °C e unha atmosfera de presión.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *vapor*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vapor Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q255722
* BNCF: 13015
* BNF: 11978792n
* BRE: 2706121
* EBID: ID
* GEC: 0216782
* GND: 4148767-9
* LCCN: sh85142072
* NDL: 00575022
* NKC: ph602129

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Rosa Elena Tránsito Amaguaña Alba**, nada o 10 de setembro de 1909 en Pesillo e finada o 12 de maio de 2009 nesta mema vila, foi unha das líderes indíxenas de Ecuador.

Traxectoria
-----------

Amaguaña foi unha figura sobranceira dos grandes levantamentos indíxenas ecuatorianos de Cayambe, efectuados na primeira metade do século XX, previos á Reforma Agraria deste país. Foi así mesmo unha firme defensora da educación bilingüe quechua-español, creando en 1945, por iniciativa propia e sen apoio gobernamental, as denominadas escolas campesiñas de ensino bilingüe, na área de Cayambe, provincia de Pichincha. O seu labor incesante foi recoñecido co Premio Eugenio Espejo, recibido en 2003.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dolores Cacuango

### Ligazóns externas

* Biografía detallada de Tránsito Amaguaña. *(en castelán)*
* Nova da morte de Tránsito Amaguaña, no xornal Vieiros.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3046489
* WorldCat
* VIAF: 73302510
* FAST: 1672463
* ISNI: 0000 0000 3687 6187
* LCCN: n2007026431
* NTA: 146396634
* SUDOC: 168697742

 |
Tránsito de Venus, 6 de decembro de 1882
Un **tránsito astronómico** é un suceso que ocorre cando un corpo celeste aparenta moverse sobre a superficie doutro, visto por un observador dende un punto particular. De xeito usual, refírese a casos nos que o corpo que atravesa por diante é significativamente máis pequeno que o máis distante; doutro xeito, referirémonos ó evento como eclipse (total ou parcial) ou ocultación.

Un exemplo dun tránsito envolve o movemento dun planeta entre un observador terrestre e o Sol. Isto pode suceder só cos planetas interiores, ou sexa Mercurio e Venus. Porén, visto dende os planetas exteriores, como Marte, a Terra transita ocasionalmente o Sol.

O termo pode ser usado tamén para describir o movemento dun satélite ó longo do seu planeta de referencia, por exemplo un dos satélites galileanos (Ío, Europa, Ganímedes, Calisto) ó longo de Xúpiter, como pode verse dende a Terra.

En anos recentes, o descubrimento de planetas extra solares aumentou o interese sobre a posibilidade de detectar os seus tránsitos sobre a súa propia estrela primaria. HD 209458b é o primeiro descuberto de tales planetas transitorios.

Contactos
---------

Durante un tránsito hai 4 "contactos", cando a circunferencia do círculo pequeno (disco do corpo pequeno) toca a circunferencia do círculo maior (disco do corpo maior) nun punto. Os contactos suceden na seguinte orde:

* **Primeiro contacto**: O corpo pequeno está por enteiro fóra do grande, movéndose cara ó interior
* **Segundo contacto**: O corpo pequeno está por enteiro dentro do grande, movéndose cara ó interior
* **Terceiro contacto**: O corpo pequeno está por enteiro dentro do grande, movéndose cara ó exterior
* **Cuarto contacto**: O corpo pequeno está por enteiro fóra do grande, movéndose cara ó exterior

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tránsito de Mercurio
* Tránsito de Venus
* Tránsito de Venus o 8 de xuño de 2004

| * v
* c
* e
Glosario de astronomía |
| --- |
| 
* Acimut
* Afelio
* Albedo
* Bóveda celeste
* Burato negro
* Cénit
* Corpo celeste
* Clasificación estelar
* Diagrama de Hertzsprung-Russell
* Eclíptica
* Eclipse
* Efeméride
* Ecuador celeste
* Equinoccio
* Esfera celeste
* Estrela
* Fondo cósmico de microondas
* Gravidade
* Hemisferio celestial norte
* Hemisferio celestial sur
* Luminosidade
* Intensidade de radiación
* Magnitude absoluta
* Magnitude aparente
* Magnitude bolométrica
* Nadir
* Órbita
* Perihelio
* Planeta
* Precesión
* Solsticio
* Tránsito
* Trópico
* Universo
* Variacións orbitais
* Zodíaco

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6888
* EBID: ID
* JSTOR: astronomical-transits
* UAT: 1711

 |
**Xavier Forcada Sánchez**, nado o 25 de novembro de 1988 en Barcelona, é un xogador profesional de baloncesto catalán, que actualmente xoga para o Chorale Roanne Basket da LNB Pro A. Cunha alzada de 1,95 metros pode ocupar as posicións de escolta e ala. Foi internacional coa selección española nas categorías inferiores.

Biografía
---------

Forcada co Breogán.
Formouse nas categorías inferiores do FC Barcelona, despois de destacar no club do seu colexio, o San Juan Bosco Horta. Na tempada 2005-06 xogou nas filas do UB Esplugues da liga EBA. A seguinte campaña fichou polo CB L'Hospitalet da liga LEB, equipo no que permaneceu até que na tempada 2007-08 enrolouse nas filas do Alimentos de Palencia da LEB Prata, co que un ano máis tarde proclamouse campión de Liga e Copa desa mesma categoría.

No verán de 2009 fichou polo Cáceres 2016 da liga LEB Ouro, club co que tras iniciar a tempada de forma discreta acabou a mesma como un dos seus xogadores máis destacados axudando ao club a chegar a disputar por primeira vez na súa historia os play-off de ascenso á liga ACB. O adestrador do Cáceres 2016, Gustavo Aranzana, fixou a renovación do xogador como unha das prioridades para a confección do cadro cara a tempada 2010-11. Porén, as negociacións finalmente non chegaron a concretarse e a comezos de agosto o Club Baloncesto Breogán confirmou a súa contratación. Coa selección española destaca a súa vitoria no Campionato do Mundo sub-19 de Novi Sad 2007 no que fixo unha media de 17,9 puntos por encontro.

Traxectoria deportiva
---------------------

* España EBA Esplugues (2005-2006)
* España LEB CB L'Hospitalet (2006–2008)
* España LEB Palencia Baloncesto (2007-2009)
* España LEB Cáceres CB (2009-2010)
* Galicia LEB Breogán (2010-2011)
* LEB Cáceres CB (2011-2012)
* LEB Palencia Baloncesto (2012-2015)
* LEB Prat (2015-2017)
* LNB Pro B BC Gries Oberhoffen (2017-2019)
* LNB Pro A Chorale Roanne Basket (2019-presente)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na web oficial da FEB

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9096532
* FIBA: 47861

 |
***1491: New Revelations of the Americas Before Columbus*** é un libro de 2005 escrito polo estadounidense Charles C. Mann sobre a América precolombiana. En 2006, foi galadorado co National Academies Communication Award para o mellor traballo creativo que axude á comprensión pública de temas de ciencia, enxeñería ou medicina.

O libro presenta achados recentes de investigacións en diferentes campos que suxiren que as poboacións humanas no hemisferio occidental, é dicir, os pobos indíxenas de América, eran máis numerosos, chegaran antes, eran máis sofisticados culturalmente e controlarpm e moldearon a paisaxe natural en maior medida do que pensaban os estudosos.

O autor sinala que, segundo estes descubrimentos, dous dos seis centros de civilización independentes xurdiron en América: o primeiro, Norte Chico ou *Caral-Supe*, no actual norte do Perú; e a Mesoamérica do período formativo, no que hoxe é o sur de México.

Edicións
--------

* *1491: New Revelations of the Americas Before Columbus*. Knopf, 2005 ISBN 1-4000-3205-9.
* *Ancient Americans: Rewriting the History of the New World*. Primeira edición británica. Publicada por Granta Books en 2005. ISBN 1862076170
* *1491: The Americas Before Columbus*. ISBN 1-86207-876-9 Edición europea. Publicada en Europa por Granta Books o 6 de novembro de 2006.
* *1491: New Revelations of the Americas Before Columbus*. Segunda edición. Vintage, 2011 ISBN 978-1-4000-3205-1
* *1491: Una nueva historia de las Américas antes de Colón* (edición en castelán). Seven Stories Press, 2013.

Secuela
-------

En 2011, Mann publicou a secuela, *1493: Uncovering the New World Columbus Created*. Nel explora os resultados da colonización europea de América, un tema iniciado na obra de Alfred Crosby de 1972 *The Columbian Exchange*, que examinaba os intercambios de plantas, animais, enfermidades e tecnoloxías despois do encontro europeo con América. Mann engadiu moitas novas investigacións que se desenvolveron nos 40 anos transcorridos desde a publicación dese libro.

Notas
-----

1. ↑  "Seven Stories Press".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2310343
* MusicBrainz: ID
* OL: OL3494320W

 |
**Xavier García de Paredes y Moro**, nado en Ávila en 1960, é un banqueiro galego, quen foi o último director de Caixa Galicia.

Traxectoria
-----------

De familia de Ribadeo, naceu en Ávila e licenciouse en Dereito na Universidade Complutense de Madrid. Comezou a súa carreira como avogado en diversos despachos e en 1987 fichou pola entidade bancaria La Caixa, como responsable da súa asesoría xurídica con sede en Madrid. En 1999 comezou a traballar para Caixa Galicia como asesor xurídico. Ao pouco entrou a formar parte do consello de administración da empresa, e en 2006 pasou a ocupar o posto de secretario.

En 2008 ascendeu a unha das direccións da caixa, e en 2010 pasou a ocupar o cargo máximo de director xeral, logo da xubilación do seu predecesor José Luis Méndez López. Dende esa posición participou no proceso de fusión con Caixanova que deu lugar a Novacaixagalicia e posteriormente ao NCG Banco. Uns días despois de que se constituíse este banco, que foi nacionalizado por parte do Estado en setembro de 2011, anunciou a súa prexubilación, recibindo íntegra unha indemnización multimillonaria.

A Audiencia Nacional abriu unha causa contra el, a raíz dunha demanda presentada pola Fiscalía Anticorrupción despois dunha investigación que se iniciou en outubro do 2011 por unha denuncia da CIG.

En sentenza da Audiencia Nacional de outubro de 2015, García de Paredes foi declarado inocente e absolto de tódolos cargos. Os outros 5 acusados foron condenados a diferentes penas.[]

Galardóns
---------

* Orde de San Raimundo de Peñafort.

Notas
-----

1. ↑  O xuíz da Audiencia Nacional Ismael Moreno impón finanzas millonarias a 4 ex-directivos de NovaCaixagalicia que cobraron indeminzacóns millonarias ao abandonar o grupo Arquivado 10 de novembro de 2012 en Wayback Machine. TVG.
**Víctor Pío Brugada Panizo**, nado en Barcelona o 24 de xuño de 1865 e finado en Ávila o 18 de decembro de 1937, foi un avogado, profesor e político español.

Traxectoria
-----------

Estudou Dereito na Universidade de Barcelona, onde se licenciou en Dereito Civil e Canónico en xuño de 1884. En 1888 doutorouse en Dereito Civil e Canónico na Universidade Central de Madrid. Foi catedrático de Dereito Mercantil na Escola de Comercio de Madrid dende 1894 e director da Escola dende 1905. Foi nomeado catedrático de Economía Política da Universidade de Valencia en decembro de 1895, pero renunciou. Foi elixido deputado polo distrito de Lucena (Córdoba) en 1898. Logo da dimisión de Antonio Aguilar Correa o 30 de outubro de 1901 foi elixido deputado polo distrito da Estrada nas eleccións parciais celebradas o 29 de decembro de 1901. En 1915 tomou posesión da Cátedra de Política Económica Escola de Comercio de Madrid que ocupou ata a súa xubilación. Na Escola de Comercio creou o Laboratorio de Ciencias Económicas e estimulou a publicación dun Boletín anual a partir de 1927. Xubilouse en 1935 e foi nomeado Director honorario da Escola.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Víctor Brugada Panizo: Una biografía" in *Noticias de Política Económica*.
* Ficha no Congreso dos Deputados
* Noticias de Política Económica
O **trímetro iámbico** é un tipo de verso nado na poesía grega que se basea no iambo (∪ —) e que consta de tres metros iámbicos que adoptan o seguinte esquema:

X — ∪ — |X — ∪ — |X — ∪ — |

É unha estrutura fixa e inflexíbel nos iambógrafos arcaicos; pero no drama e sobre todo na comedia, podemos asistir a substitucións e resolucións:

∪ ― (iambo) pode ser substituído por ∪ ∪ ∪ (tríbraco).
― ― (espondeo) por ∪ ∪ ― (anapesto) ou por ― ∪ ∪ (dáctilo) e ∪ ∪ ∪ ∪ (proceleusmático).
Ademais, pode presentar as cesuras trihemímera, pentemímera e heptemímera, pero nunca diérese.

No trímetro iámbico cúmprese a Lei de Porson, é dicir, se o verso termina en palabra trisílaba e a esta a precede unha palabra polisílaba, a última sílaba desta (a penúltima palabra) debe ser sempre breve.

Foi utilizado en primeiro lugar na lírica iambógrafa grega do s. -VII, pero con posterioridade este tipo de versificación será adoptado tamén polas partes recitadas dos xéneros teatrais, a comedia grega e a traxedia grega.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Acento (métrica)
* Pé (métrica)
* Pentámetro iámbico
* Sátira

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q966479
* MAG: 114260180

 |
---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


As ***Vier letzte Lieder*** ( *Catro últimas cancións*) para soprano e orquestra foron o último traballo de Richard Strauss, que as compuxo en 1948, á idade de 84 anos. 

Orixinalmente Strauss non tiña pensado estruturalas como ciclo, empregando o texto de tres poemas de Herman Hesse : *Frühling*, *September*, *Beim Schlafengehen* (*Primavera*, *Setembro*, *Ao deitarme*) e un cuarto poema de Joseph von Eichendorff: *Im Abendrot* (*No ocaso*), que foi o primeiro ao que lle puxo música.

Os catro poemas versan sobre a morte próxima e a serena aceptación do destino.

O título *Vier letzte Lieder* foi creado polo editor Ernst Roth, quen ademais determinou a orde na que debían ser interpretadas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1482285
* AllMusic: mc0002359144
* BNF: 139197938
* IMSLP: ID
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xavier Carro.
**Francisco Xavier Carro Garrote**, nado o 5 de abril de 1964 en Cedeira, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

É un técnico de electricidade e radio en Navantia (Ferrol), onde ademais se afiliou á UXT.

Nas Xerais de 2004 foi escollido deputado nas listas do PSdeG-PSOE pola provincia da Coruña, onde permaneceu ata o remate da mesma. Nas eleccións de 2008 presentouse de novo como candidato ao Congreso dos Deputados, pero non obtivo escano. Xa que logo incorporouse ao Senado por designación da comunidade autónoma de Galicia, mais só figuraría na Cámara Alta durante pouco máis dun ano: a destitución de César Antonio Molina como ministro de Cultura, e a posterior renuncia ao escano, levaría a Carro de novo ao Congreso dos Deputados.

Non figurou na candidatura socialista ás eleccións de 2011. Ao remate da súa experiencia política regresou ao seu traballo en Navantia.

Vida persoal
------------

Está casado e ten dous fillos. É gaiteiro.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Xavier Carro, blog persoal.
* Conta persoal de Twitter.
O **vieiro da Franqueira** é unha ruta de sendeirismo galega. Está asociado á romaría da Franqueira que se celebra dúas veces o ano, o luns de Pentecoste e no mes de setembro na parroquia da Franqueira (A Cañiza). Na actualidade encóntrase en proceso de posta en valor.

Parte a carón da igrexa parroquial de Reboreda (Redondela), uníndose á altura de Amoedo cunha variante que sae de Soutomaior. O camiño conta con numerosos accesos a través do seu trazado. Unha vez que se chega a Pazos de Borbén, o camiño continua pola parroquia de Borbén cara Paredes e o desvío de Toutón. Despois de varios quilómetros pola chaira ata preto de Prado adóitase coller un ramal a Vilar un pouco antes de chegar a Mondariz.

Nesta zona prodúcese unha bifurcación. En vez de entrar na vila de Mondariz, pódese coller cara Vilasobroso, collendo o camiño polo Parque de Valiño, a carón da Capela Veciñal de Santa Lucía (monumento do vello Vieiro da Franqueira) que os leva a Cumiar seguindo a Mouriscados e dende alí cara a Franqueira. Os que toman o camiño por Mondariz seguen por Queimadelos, Meirol, Mouriscados e A Franqueira.

Segundo os distintos percorridos a distancia acostuma estar entre os 42 e os 45 quilómetros. A tradición é facela de noite para chegar pola mañá á Franqueira. O percorrido atravesa diversos vales de valor ecolóxico con vexetación autóctona, ademais de conter un importante patrimonio cultural e etnográfico no seu percorrido como é o antigo Camiño Real ó seu paso por Vilasobroso, ou o castelo de Sobroso, do século XII (centro de poder feudal do antigo Señorío e Marquesado de Sobroso), de estilo románico fundacional de Compostela, moi ligado ó Santuario de Nosa Señora da Franqueira.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

| Rutas de sendeirismo de Redondela |
| --- |
| Sendeiro das Greas  ·  Vieiro da Franqueira  ·  Ruta das Pedras  ·  Ruta da auga  ·  Rural de Galicia. G.R. 94 |

* Mosteiro de Santa María da Franqueira
* Romaría da Franqueira

### Ligazóns externas

* Mapa de situación
* Camiños da Franqueira
**Xavier Malián Crosas**, máis coñecido como **Xavi Malián**, nado en Sant Hipòlit de Voltregà (provincia de Barcelona) o 5 de setembro de 1989, é un xogador catalán de hóckey a patíns que xoga de porteiro. Dende a tempada 2019-20 xoga no FC Porto.

Traxectoria
-----------

Xavi Malián comezou no equipo da súa cidade natal, o Club Patí Voltregà, club co que gañou 3 campionatos de España nas categorías alevín, infantil e xuvenil, e co que debutou na OK Liga. Na tempada 2009-10 asinou polo Club Patín Cerceda galego, equipo que debutaba na OK Liga. Logo do descenso do equipo cercedense, daquela vencellado ao HC Liceo da Coruña, Malián fichou por este último. Co equipo coruñés gañou dúas Copas de Europa de xeito consecutivo, unha Copa Continental e outra Intercontinental, así como a OK Liga de 2013. Deixou o club ao remate da tempada 2018-19, pasando a ser xogador do FC Porto.

Xavier Malián ten xogado na selección española dende que xogaba en categorías inferiores, tendo gañado tres títulos coa mesma en distintas categorías.

Equipos
-------

* CP Voltregà: ata o 2009
* CP Cerceda: tempada 2009-2010
* HC Liceo: 2010 ata 2019

Palmarés
--------

### HC Liceo

* **2 Copas de Europa:** 2011, 2012
* **1 Copa Continental:** 2012
* **1 Copa Intercontinental:** 2012
* **1 OK Liga:** 2013

### Selección española

* **1 Europeo Xuvenil:** 2007
* **1 Mundial Sub-20:** 2009
* **1 Copa Latina:** 2010

Notas
-----

1. ↑  "Ocho goles para cinco despedidas". *La Opinión A Coruña* (en castelán). 26 de maio de 2019. Consultado o 24 de xuño de 2020.
2. ↑  "El Porto se lleva a Xavi Malián y Carlo di Benedetto". *La Opinión A Coruña* (en castelán). 23 de xaneiro de 2019. Consultado o 24 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Ficha na web oficial do HC Liceo
* Xavi Malián en www.hoqueipatins.cat *(en catalán)*
***Vista dende a ventá en Le Gras*** (en francés: *Point de vue du Gras*) é a fotografía permanente máis antiga que se conserva. Foi tomada polo inventor francés Nicéphore Niépce en xuño de 1826, dende unha ventá do terceiro piso da súa casa de campo en Le Gras, Saint-Loup-de-Varennes, Francia.

Descrición
----------

A cámara escura de Niépce de 1920, exposta no Museo Nicéphore-Niépce en Chalon-sur-Saône, Francia.
Niépce capturou a fotografía cunha cámara escura enfocada nunha folla de 20 × 25 cm tratada con betume de Xudea. Como resultado das 8 horas de exposición, a luz do sol ilumina os edificios de ámbolos dous lados.

Historia
--------

A placa tratada con betume de Xudea, hoxe en día conservada no Harry Ransom Humanities Research Center, en Austin.
Despois dunha viaxe sen éxito a Gran Bretaña para tentar que a Royal Society se interesara no proceso, Niépce deu a foto ó botánico Francis Bauer. Foi exhibida ó público en 1898 por última vez, e posteriormente foi esquecida. Foi adquirida polo coleccionista Helmut Gernsheim, que volveu sacala á luz en 1952 e a Eastman Kodak Company realizou unha copia.

En 1973, a Universidade de Texas adquiriu a colección de Helmut Gernsheim e hoxe en día exhíbese no Harry Ransom Humanities Research Center, na cidade de Austin.

A revista Life colocouna na súa lista das "*100 fotografías que cambiaron o mundo*".

Notas
-----

1. ↑  "Maison da Première Photo". Arquivado dende o orixinal o 24 de febreiro de 2011. Consultado o 16 de novembro de 2010.
2. ↑  Revista Life

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A primeira fotografía da historia *(en castelán)*
* Harry Ransom Center: *The First Photograph* *(en inglés)*
Un **xenio** (**jinni | جن**) é na mitoloxía árabe e islámica un membro dunha raza de espíritos  

Para os pobos semitas, os jinni, eran espíritos de pobos desaparecidos que aparecían na noite e desaparecían co mencer; podíanse facer invisibles ou converterse en animais.  

Os árabes crían que os jinni eran seres de lume, pero ás veces aparecíasenlles como demos coa forma de fermosas mulleres que visitaban aos homes pola noite para copularen con eles ata caer rendidos para lles roubar enerxía como se foran súcubos. Os xenios poden ser dominados a través dun obxecto (como a lámpada de Aladino) e converterse en escravo de quen posúa ese obxecto.  

O islam incorporou parcialmente a crenza nos xenios, considéraos seres dotados de libre albedrío, pero feitos de lume e non de terra como o ser humano, poden obedecer a Deus ou a Iblís, o príncipe dos xenios, a quen se asocia co demo.  

A crenza popular nos xenios está moi viva nalgunhas zonas rurais dos países islámicos e aparece frecuentemente na literatura popular. En Occidente coñécese a figura dos xenios sobre todo polos contos de As mil e unha noites

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3465
* BRE: 1952593
* EBID: ID
* GND: 4091274-7
* LCCN: sh85070546
* Orthodox Encyclopedia: 171847

 |
**Twerps** é unha banda australiana revivalista do xénero lo-fi e noise pop. Formada en Melbourne a banda lanzou o seu primeiro single ″Good Advice″ en 2009.

Traxectoria
-----------

A banda retorna no 2011 cun álbum homónimo. O disco foi aclamado pola crítica, séndolle outorgado o cualificativo de ″mellor nova banda australiana″ pola publicación especializada Uncut, apoiados pola súa primeira xira nos Estados Unidos e con directos nos medios de prensa musical CMJ e SXSW. 

No 2014 trala súa participación no festival ″Laneway Festival″ publicaron o seu novo traballo ″Underlay EP″. Este foi un traballo auto-producido e o primeiro coa colaboración do batería Alex MacFarlane. No ano 2015 a banda publica o seu segundo disco ″Range Anxiety″ con Merge, ao tempo que a banda visita Europa cunha xira que incluiría o festival Primavera Sound.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Twerps* | 2011 | Chapter Music |
| *Range Anxiety* | 2015 | Merge |

### EPs

* *Underlay EP* - 2014 (Auto-editado)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Directo en KEXP

Notas
-----

1. ↑  Twerps *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61388850
* WorldCat
* VIAF: 316759717
* AllMusic: mn0002367120
* Discogs: 1880848
* MusicBrainz: ID

 |