**Lepa Mladjenovic** (serbio: *Лепа Млађеновић*, *Lepa Mlađenović*), nada en Belgrado o 9 de novembro de 1954, é unha activista feminista, antiguerra e a prol dos dereitos das lesbianas. É unha pioneira da segunda onda do feminismo en Serbia. É asesora feminista de mulleres superviventes de violencia machista ou lesbofobia, coordinadora de obradoiros, escritora, profesora de universidade e membro de varios consellos e redes internacionais relacionadas cos dereitos das lesbianas e a violencia contra as mulleres. Mladjenovic é considerada un símbolo do activismo das mulleres na antiga Iugoslavia. Dende 2017 reside en Belgrado.

Traballo a prol dos dereitos humanos
------------------------------------

### Alternativas á psiquiatría

Mladjenovic graduouse de Psicoloxía na Universidade de Belgrado en 1980. Durante os seus anos de estudante escribiu cartas de protesta ao profesorado nas que criticaba o ríxido regulamento conservador, que non lle daba poder ao alumnado. O primeiro movemento social no que Mladjenovic participou de maneira activa foi a Rede para Alternativas á Psiquiatría. Este movemento tiña como obxectivo eliminar o carácter institucional da psiquiatría debido á violencia e exclusión que consideraban que esta exercía na sociedade.

En 1983 Mladjenovic creou e co-organizou «Psiquiatría e Sociedade», un congreso internacional de tres días de duración no centro cultural de estudantes de Belgrado. Tamén realizou voluntariado en centros de saúde mental en Trieste e escribiu sobre o movemento italiano Psichiatria Democratica e os centros de terapia comunitaria da Arbours Association en Londres, xurdidos como parte do movemento antipsiquiátrico.

### Activismo feminista e antibélico

Mladjenovic iniciou o seu activismo feminista en 1978, cando participou en DRUG-ca Žena. Foi o primeiro congreso internacional de mulleres organizado por feministas iugoslavas no centro cultural de estudantes de Belgrado. Esta foi un punto de inflexión para a sociedade feminista e civil da antiga Iugoslavia. En 1982 Mladjenovic coorganizou o grupo feminista Žena i društvo (Mulleres e Sociedade) en Belgrado. Catro anos despois organizou un grupo feminista non mixto dentro de Žena i društvo baseado nun modelo de autoconcienciación.

En 1987 Mladjenovic participou na primeira xuntanza feminista de Iugoslavia en Liubliana, organizada polo grupo feminista LILIT e o grupo de lesbianas LILIT LL de Eslovenia. A reunión promovía a sororidade, os intercambios, o apoio ao activismo feminista, a exposición da violencia contra as mulleres, a saúde reprodutiva das mulleres, a arte e a cultura feita por mulleres e as primeiras iniciativas para crear organizacións de lesbianas. En 1990, xunto con outras activistas de Žena i društvo, Mladjenovic fundou o SOS telefon za žene i djecu žrtve nasilja de Belgrado. O obxectivo deste teléfono era, entre outros, atender as vítimas de violencia machista, na mesma liña cá súa análoga de Zagreb, aberta tres anos antes. Mladjenovic exerceu como coordinadora e asesora de mulleres superviventes de violencia machista. Máis adiante traballou tamén con mulleres vítimas da guerra.

En 1991, xunto con Stasa Zajovic e outras activistas feministas antibélicas, Mladjenovic fundou Mulleres de Negro. O grupo empezou realizando vixilias semanais de protesta contra o réxime serbio e máis tarde uniuse á rede mundial de Mulleres de Negro. O grupo de Belgrado celebrou a súa primeira reunión o 9 de outubro de 1991.

Entre 1992 e 2012 Mladjenovic traballou como educadora e asesora de vítimas de violencia de xénero en Bosnia e Herzegovina, Croacia e Hungría. En 1993, Mladjenovic e outras voluntarias de SOS fundaron o Autonomni Ženski Centar (o Centro de Mulleres Autónomas). Foi asesora psicolóxica e coordinadora do consello do centro até 2011. Dende 2000 organizou e participou en moitos obradoiros para mulleres e en grupos de apoio a vítimas de violencia de xénero. Tamén organizou obradoiros de alfabetización emocional para activistas (sobre todo lesbianas) nos Balcáns. Traballou en Italia coa ONG Donne in Rete contro la violenza e publicou un documento para o asesoramento en clave feminista en casos de violencia sexual.

### Activismo lésbico

En 1986 Mladjenovic e Suzana Tratnik participaron en representación de Iugoslavia na conferencia do Servizo Internacional de Información Lésbica en Xenebra. En 1990, xunto con outros activistas, fundou Arkadia, a primeira organización de gais e lesbianas de Belgrado. O grupo funcionou até 1997. En 1994 Mladjenovic converteuse na primeira lesbiana de Serbia en saír do armario durante unha emisión na televisión pública en que falou sobre cuestións gais e lesbianas en representación de Arkadia. O ano seguinte, xunto con outros activistas de Arkadia, formou Labris, a primeira organización lésbica. En 2001 describiu a experiencia:

> 
> 
> «Escribiría unha carta de solidariedade e enviaríalla xunto cun paquete a unha muller anónima de Saraxevo, consciente de que se atopa asediada e ameazada a diario polas balas. Avergoñaríase algún día se vise unha lesbiana ante a súa porta, a mesma que lle escribiu esas cartas? Por que sempre foi tan difícil dicir que as lesbianas prestaron axuda humanitaria?»
> 
> 

 
Como membro de Labris, Mladjenovic participou e colaborou na organización da primeira Semana Lésbica en Eslovenia en 1997 (organizado por Kasandra, un grupo lésbico e feminista de Liubliana). Participaron 45 persoas de Novi Sad, Maribor, Skopje, Belgrado, Zagreb, Pristina, Split e Liubliana, e o acontecemento presentou como novidade a cooperación feminista na rexión. A segunda edición celebrouse en Sombor (Voivodina, Serbia) en 2000 e a terceira (ambas organizadas por Labris), en Novi Sad en 2004. A cuarta edición foi organizada en 2011.

Mladjenovic co-organizou a Marcha do Orgullo de Belgrado de 2001. Ela e outras asesoras lésbicas fundaron en 2012 o SOS Konsultacije za Lezbejke, unha liña telefónica de atención a lesbianas. Alí facilita obradoiros e presta asesoría psicolóxica dende 2017.

Recoñecementos
--------------

En 1994, durante un acto do Orgullo en Nova York, Mladjenovic recibiu o premio Felipa de Souza da ONG OutRight Action International, pola súa contribución ao activismo polos dereitos das persoas LGBT. Cando recolleu o premio dixo: «O lugar de onde veño non é a nación onde nacín, senón un país lésbico perdido que nunca tiven – mais lograrei crealo dalgún xeito».

En 2011 a Novom Sadu Novosadska Lezbejska Organizacija (Organización Lésbica de Novi Sad) homenaxeouna ao abrir unha sala de lectura de temática lésbica, feminista, radical e antifascista co seu nome.

En 2013 recibiu o premio Anne Klein da muller, outorgado pola Fundación Heinrich Böll. Mladjenovic levou 22 activistas lésbicas da rexión á cerimonia do premio en Berlín como parte dunha visita de estudo lésbica.

Publicacións
------------

Entre 1992 e 2012 Mladjenovic foi membro e profesora universitaria no Centar za ženske studije (Centro de Estudos da Muller) de Belgrado. Escribiu varios ensaios sobre a violación nos conflitos bélicos, a violencia contra as mulleres, os dereitos das lesbianas, as lesbianas nos conflitos bélicos, o feminicidio, a aproximación feminista á xustiza de transición, a solidariedade das mulleres e a alfabetización emocional. No seu manifesto *Politika ženske solidarnosti* («Política da solidariedade das mulleres») di:

> 
> 
> «A solidariedade das mulleres supón o inicio da defascistización de todas e cada unha de nós. Así como apostamos pola comprensión e non pola acusación, tamén optamos pola empatía fronte ao odio. Eliximos ser responsábeis dos nosos actos, emocións e pensamentos, en troques de facérmonos as vítimas. A solidariedade das mulleres é unha política do antifascismo. Escollemos mirar por quen son diferentes a nós. Cando miramos as nenas e nenos coa ollada da solidariedade, é porque non son necesariamente mellores nin teñen máis beleza cós dos demais».
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Iveković, Rada; Mostov, Julie (2002). *From Gender to Nation*. Europe and the Balkans (en italiano). Longo Angelo. p. 122. ISBN 978-8880633419.
2. ↑  Giles, Wenona; de Alwis, Malathi; Klein, Edith; Silva, Neluka, eds. (2003). *Feminists Under Fire: Exchanges Across War Zones* (en inglés). Between the Lines. p. 226. ISBN 9781896357782.
3. ↑  "At-Home with Lepa Mladjenovic: Introduction". *JoanNestle.com* (en inglés). Consultado o 1 de marzo de 2023.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Zaharijević, Adriana (6 de decembro de 2012). "Short Portrait: Lepa Mlađenović". *Heinrich Böll Stiftung* (en inglés). Consultado o 1 de marzo de 2023.
5. 1 2  Petrović, Ivica (7 de decembro de 2012). "Živeti sa svojim izborima". *Deutsche Welle* (en serbio) (Belgrado). Consultado o 2 de marzo de 2023.
6. 1 2  Obradovic, Milka (maio de 1987). "Lepa Mlađenović, (anti) psihologistkinja: Menjati odnos prema ljudima koji pate". *Yugopapir (Glas Omladine)* (en serbio). Consultado o 11 de marzo de 2023.
7. ↑  "MLAĐENOVIĆ: ZATVORIMO BOLNICE KOJE NE LIJEČE VEĆ PONIŽAVAJU". *Radio Kotor* (en serbio). 29 de novembro de 2016. Arquivado dende o orixinal o 9 de agosto de 2019. Consultado o 11 de marzo de 2023.
8. ↑  Ramet, Sabrina Petra (2015). *Social Currents in Eastern Europe: The Sources and Consequences of the Great Transformation* (en inglés) (2ª ed.). Duke University Press Books. p. 49. ISBN 9780822315483.
9. ↑  Mikula, Maja (2006). *Women, Activism and Social Change* (en inglés). Routledge. p. 87. ISBN 9781136782718.
10. ↑  Bonfiglioli, Chiara (2008). *Belgrade, 1978. Remembering the conference 'Drugarica Zena. Zensko Pitanje - Novi Pristup?'/'Comrade woman.the women's question: a new approach?': thirty years after* (en inglés). Utrecht: Universiteit Utrecht. pp. 54–55, 86. OCLC 428113304.
11. ↑  Zaharijevic, Adriana; Ivanović, Zorica; Duhaček, Daša, eds. (2012). *Žarana Papić. Tekstovi 1977-2002* (en serbio). Belgrado: Centar za studije roda i politike, Fakultet političkih nauka. pp. 11–12, 31. ISBN 9788684031541.
12. ↑  Blagojević, Marina (2017). "Unpacking Silence and Distortion: Mapping Misogyny in Serbia". *Knjizenstvo* (en inglés) **7** (7). ISSN 2217-7809. doi:10.18485/knjiz.2017.7.7.9.
13. ↑  Vušković, Lina; Trivunac, Sofija. "Feministička grupa "Žena i društvo"". *Autonomni ženski centar Beograd* (en serbio). Consultado o 14 de marzo de 2023.
14. ↑  Ramet, Sabrina Petra (1995). *Social Currents in Eastern Europe* (en inglés). Durham: Duke University Press. pp. 225. ISBN 9780822315483.
15. ↑  Spaskovska, Ljubica (2017). *The last Yugoslav generation: The rethinking of youth politics and cultures in late socialism* (en inglés). Manchester University Press. ISBN 9781526106339.
16. ↑  Dobnikar, Mojca; Pamuković, Nela, eds. (2009). *Jaz, ti, one... Za nas: dokumenti jugoslavenskih feminističkih susreta 1987-1991* (en esloveno). Liubliana: Društvo Vita Activa. ISBN 9789619280003. Arquivado dende o orixinal o 10 de febreiro de 2018.
17. 1 2  Rašić, Mima. "Lezbejska egzistencija, lezbejska vidljivost". En Zaharijević, Adriana. *NEKO JE REKAO FEMINIZAM? Kako je feminizam uticao na žene XXI veka* (PDF) (en serbio). Belgrado: Heinrich Böll Stiftung. pp. 204–211.
18. ↑  Mršević, Zorica; Hughes, Donna M. (maio de 1997). "Violence Against Women in Belgrade, Serbia: SOS Hotline 1990-1993". *Violence Against Women* (en inglés) **3** (2): 101–128. ISSN 1552-8448. doi:10.1177/1077801297003002002.
19. ↑  Bunch, Charlotte; Reilly, Niamh (1994). *Demanding accountability: the Global Campaign and Vienna Tribunal for Women's Human Rights* (en inglés) (1ª ed.). Center for Women's Global Leadership (Rutgers University) and the United Nations Development Fund for Women (UNIFEM). ISBN 0-912917-29-6.
20. ↑  Enloe, Cynthia (2016). *Globalization and Militarism: Feminists Make the Link* (en inglés) (2ª ed.). Rowman & Littlefield. p. 134. ISBN 9781442265455.
21. ↑  Armatta, Judith (9 de marzo de 2001). *LIVING IN WAR ZONES: THOUGHTS ON WAR AND DOMESTIC VIOLENCE* (PDF) (en inglés). Presented at the Conference on "Integrating Domestic Violence Education into Law Schools". Missoula, Montana. p. 6.
22. ↑  "Women in Black". *ABC Radio National* (en inglés). 2 de decembro de 2001. Consultado o 21 de marzo de 2023.
23. 1 2  Guzman Bouvard, Marguerite, ed. (2013). *Mothers of Adult Children* (en inglés). Lexington Books. ISBN 9780739183007.
24. ↑  McLeod, Laura (2015). *Gender Politics and Security Discourse: Personal-Political Imaginations and Feminism in 'Post-conflict' Serbia* (en inglés). Routledge. p. 52. ISBN 9781317635628.
25. 1 2 3 4  "Short Biography: Lepa Mlađenović". *Heinrich Böll Stiftung*. 6 de decembro de 2012. Consultado o 27 de marzo de 2023.
26. ↑  Mladjenovic, Lepa (2016). "L'esperienza delle donne raccontata in luoghi solo femminili è al cuore dell'origine dei Centri antiviolenza". En Creazzo, Giuditta. *Ri-guardarsi: i centri antiviolenza fra politica, competenze e pratiche di intervento* (en italiano). Settenove edizioni. pp. 45–48. ISBN 9788898947164.
27. ↑  Mladjenovic, Lepa (2010-2015). *IL COUNSELING FEMMINISTA CON DONNE SOPRAVVISSUTE ALLA VIOLENZA SESSUALE* (PDF) (en italiano). Belgrado: Donne in Rete contro la violenza.
28. 1 2 3  Gavrić, Saša (2011). *Čitanka lezbejskih i gej ljudskih prava* (en serbocroata). Sarajevski otvoreni centar. pp. 102–103. ISBN 9789958995934.
29. ↑  Mertus, Julie (1 de marzo de 1995). "One Step Forward". *War Resisters' International* (en inglés). Consultado o 22 de marzo de 2023.
30. ↑  Mladjenovic, Lepa (agosto de 2001). "III. Notes of a Feminist Lesbian during Wartime". *European Journal of Women's Studies* (en inglés) (Londres: SAGE Publications) **8** (3): 381–391. ISSN 1461-7420. doi:10.1177/135050680100800314.
31. ↑  "Prva lezbijska nedjelja". *Lori* (en croata). 9 de xuño de 2010. Arquivado dende o orixinal o 09 de agosto de 2019. Consultado o 23 de marzo de 2023.
32. ↑  "Treća lezbijska nedjelja". *Lori* (en croata). 26 de xullo de 2011. Arquivado dende o orixinal o 02 de outubro de 2019. Consultado o 23 de marzo de 2023.
33. ↑  "Our network, our strength: The Third Lesbian Week 2004". *Labris* (en inglés). 8 de febreiro de 2017. Consultado o 23 de marzo de 2023.
34. ↑  "SOS Konsultacije za Lezbejke". *BaLConn* (en serbio). 3 de xullo de 2012. Consultado o 23 de marzo de 2023.
35. ↑  "Prijave za seminar "Ne-nasilje i nežnost među nama"". *CK13* (en serbio). 24 de febreiro de 2019. Consultado o 23 de marzo de 2023.
36. ↑  *Lepa Mladjenovic - Speech on the Anne Klein Award*.
37. ↑  "Lepa Mlađenović: žudnja za aktivizmom". *Autonomni ženski centar* (en serbio). Consultado o 27 de marzo de 2023.
38. ↑  "At-Home with Lepa Mladjenovic: Publications". *JoanNestle.com* (en inglés). Consultado o 27 de marzo de 2023.
39. ↑  "Lepa Mlađenović: Politika ženske solidarnosti". *Udruženje mreža za izgradnju mira* (en bosníaco). Consultado o 27 de marzo de 2023.