Paisaxe da Brianza: o lago Annone dividido en dous sectores pola península de Isella.
**Brianza**, ou **Briansa** en dialecto brianzolo, é unha rexión histórica italiana na Lombardía, situada ao norte da cidade de Milán e ao sur do lago de Como.

Etimoloxía
----------

O nome Brianza probabelmente deriva do termo celta *brig* (montaña, altura) que permanece co mesmo significado aínda hoxe en día —principalmente na forma *bricch*— en moitos dialectos galoitálicos, incluíndo o brianzolo.

Xeografía
---------

Localización da Brianza na rexión da Lombardía.
A Brianza histórica non se corresponde cunha entidade político-administrativa, e durante moitos séculos a expresión máis común para chama-la Brianza foi "montes de Brianza" ou "outeiros de Brianza", no sentido de "rexión montañosa chamada Brianza", onde "de Brianza" é un complemento do nome. 

Como límites xerais da rexión pódense sinalar a Canle de Villoresi ao sur, o río Adda ao leste, os vales prealpinos do Triángulo de Lariano até o lugar onde o Lambro sobe cara ao norte e o río Seveso ao oeste. 

A pesar da falta dunha institución territorial, o sentimento de pertenza a esta zona está fortemente marcado entre os seus habitantes. Ademais, as distintas áreas de Brianza presentan numerosos trazos que os unen e os diferencian do resto da Lombardía, de natureza xeográfica, demográfica, económica, social, cultural e lingüística.

Hoxe en día a Brianza engloba municipios pertencentes a catro provincias lombardas: a case totalidade de Monza e Brianza, a parte meridional de Como, a parte suroriental de Lecco e unha pequena parte da cidade metropolitana de Milán.

A súa superficie é de 879,8 km², na que vivían en 2016 1 483 336 habitantes, polo que a densidade de poboación nese ano era de 1 685,8 ab./km² 

### Principais municipios

Mapa dos dialectos lombardos.  
**A**, lombardo alpino; **B**, lombardo occidental; **C**, lombardo oriental; **D**, trentino occidental; **E**, dialectos mixtos.  
O brianzolo, como se ve no mapa, pertence ao occidental.

| Municipio | Nome en brianzolo | Provincia | Poboación |
| --- | --- | --- | --- |
| **Lissone** | *Lisôn* | Monza e Brianza | 44 451 |
| **Seregno** | *Serégn* | Monza e Brianza | 42 626 |
| **Desio** | *Dés* | Monza e Brianza | 40 100 |
| **Cantù** | *Cantü* | Como | 38 591 |
| **Cesano Maderno** | *Cesàn Madernu* | Monza e Brianza | 37 107 |
| **Vimercate** | *Vimercaa* | Monza e Brianza | 25 612 |
| **Giussano** | *Giüssaan* | Monza e Brianza | 24 363 |
| **Mariano Comense** | *Mariaan* | Como | 23 646 |
| **Meda** | *Meda* | Monza e Brianza | 23 045 |
| **Seveso** | *Séves* | Monza e Brianza | 22 877 |
|

Notas
-----

1. ↑  O *brianzolo* é un dialecto do lombardo occidental.
2. ↑  Brianza: Situación xeográfica en altabrianza.org.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mauri, Michele & Domenico F. Ronzoni (2003): *Ville della Brianza. Ediz. italiana e inglese. Vol. 1*. Missaglia, Lecco, Italia: Bellavite. ISBN 978-88-7511-005-5.
* Mauri, Michele & Domenico F. Ronzoni (2004): *Ville della Brianza. Ediz. italiana e inglese. Vol. 1*. Missaglia, Lecco, Italia: Bellavite. ISBN 978-88-7511-031-4.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q652729
* WorldCat
* VIAF: 304914246
* Treccani: brianza

 |