**Juan Rof Codina**, nado en El Prat de Llobregat o 31 de agosto de 1874 e finado en Lugo o 17 de xuño de 1967, foi un veterinario catalán, un dos principais impulsores desta disciplina en Galicia. En 2022 a Real Academia Galega de Ciencias homenaxeouno no Día da Ciencia en Galicia pola súa contribución á modernización do sector agropecuario en Galicia.

Traxectoria
-----------

Era o terceiro fillo dunha modesta familia catalá. O seu pai tiña un taller de ferreiría e cerrallería. Con 14 anos viuse obrigado a deixar a escola para axudar o seu pai no taller. En 1893, animado pola nai, marchou a Madrid estudar na Escola Superior de Veterinaria. Para facer fronte ós gastos traballou de mancebo nunha farmacia.

Obtivo o posto de veterinario militar en 1898. Foi destinado a Lugo, e permaneceu xa en Galicia toda a súa vida. A súa presenza na Galicia rural permitiulle familiarizarse coas enfermidades máis comúns na época, como o *gripo*, ou febre aftosa, e a *nacida*, ou carbuncho bacteriano. Axiña empezou a escribir artigos divulgativos para tratar de difundir boas prácticas de hixiene. O primeiro foi "La cuestión de la carne", en 1899, no diario lugués *La Idea Moderna*. Tamén difundiu os resultados das investigacións de Louis Pasteur sobre a vacinación contra o carbuncho bacteriano.

En 1901, tras un problema disciplinario cun superior, foi trasladado a Granada, pero conseguiu regresar a Lugo o ano seguinte. Porén, tras ascender ó grao de capitán, solicitou a licenza. Foi redactor xefe da *Revista Veterinaria* (1903).

Fotografía de Rof Codina, o primeiro pola dereita, canda o resto de integrantes da redacción de *La Idea Moderna*.
En Lugo, xunto ó seu cuñado Jesús Carballo, montou a primeira clínica veterinaria de Galicia, onde difundiu diversos tipos de vacina, e en 1906 creou a *Gran Clínica Veterinaria*. O Instituto Pasteur cedeulle a representación exclusiva das súas vacinas en Galicia e Asturias. A *Clínica* chegou a publicar entre 1908 e 1909 un boletín periódico propio de divulgación veterinaria para a gandaría.

Rof foi un decidido agrarista. Participou en varias iniciativas destinadas a difundir o asociacionismo agrario. Entre elas, colaborou como redactor na revista coruñesa *Prácticas Modernas* desde 1903. Foi un firme defensor da organización das feiras de gando como fórmula de fomento dos mellores exemplares de gando, especialmente da vaca rubia galega. Foi o verdadeiro impulsor da Feira de Lugo de 1906. Dentro da súa participación no movemento agrarista, no seo de Solidaridad Gallega, participou nas asembleas agrarias de Monforte de Lemos e de Ribadavia entre 1908 e 1913. Tamén asesorou os sindicatos e asociacións agrarias en aspectos de sanidade pecuaria, comercio e mellora gandeira. Así mesmo, fomentou a creación de sociedades cooperativas e de seguros na gandaría, as *mutuas*, que facilitaban a compra de maquinaria e permitían compartir gastos en caso de morte ou enfermidade do gando.

Canto á súa actividade profesional, participou con outros compañeiros na creación do Corpo de Inspectores de Hixiene e Sanidade Pecuaria. En 1909, cando se convocaron as primeiras oposicións, obtivo o posto de Inspector Provincial de Hixiene. Trasladouse á Coruña, onde exerceu o cargo durante máis de 20 anos. En 1932 foi nomeado para dirixir a sección de mellora gandeira da Inspección Xeral Veterinaria en Madrid. Desde este posto centrouse no desenvolvemento e dignificación da gandería.

En 1929, por solidarizarse publicamente con Félix Gordón Ordás, represaliado na ditadura de Primo de Rivera, foi trasladado a Córdoba. Ao comezo da Guerra civil española, Rof Codina atopábase nun congreso en Alemaña e regresou a Madrid para presentarse ó goberno republicano. Isto tivo como consecuencia, rematada a guerra, un novo expediente e o exilio na illa de Tenerife.

Juan Rof Codina no seu despacho, 1932
Rof Codina regresou á Península en 1941 e foi relegado a dirixir a Estación Pecuaria de Lugo, posto en que se xubilou en 1944. Porén, permaneceu activo a través da Cátedra ambulante de Divulgación Pecuaria de Galicia, que el mesmo creou, ata a súa morte con 93 anos, en Lugo, en 1967.

Ó longo da súa vida escribiu unha inxente cantidade de artigos co fin de difundir as novas teorías nos eidos da agricultura e a gandería.

En 1994 creouse a Fundación Rof Codina, co obxectivo de crear o *Hospital Veterinario Universitario Rof Codina*, na Facultade de Veterinaria da Universidade de Santiago de Compostela. A filla, Carmen Rof Carballo, cedeu á fundación a maior parte da súa obra orixinal e da súa biblioteca persoal.

Notas
-----

1. ↑  Eva Fernández (10 de marzo de 2022). "Juan Rof Codina, impulsor da veterinaria en España e modernizador do sector agropecuario galego, nomeado "Científico Galego do Ano" pola RAGC". *Real Academia Galega de Ciencias*.
2. ↑  Segundo Lourenzo Fernández Prieto, tamén a primeira en España.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Rof Codina Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Conde Gómez, Diego (2007): *Apuntes para unha biografía de Juan Rof Codina. Veterinaria e mellora pecuaria na Galicia antre dous séculos (1874-1931)*, Lugo.
* Conde Gómez, Diego (2013): *Veterinaria e mellora pecuaria na Galicia contemporánea. O papel de Juan Rof Codina Arquivado 14 de xullo de 2014 en Wayback Machine.*. Tese doutoral. Universidade de Santiago de Compostela.
* Díaz-Fierros, F.; Fraga, X. A.; Mato, A. eds. (2018). *Álbum da ciencia: 30 nomes e as súas achegas*. Santiago de Compostela: CCG. ISBN 978-84-92923-94-6.
* Fernández Prieto, Lourenzo, na *Gran Enciclopedia Galega* Lugo 2003; s. v. *Rof Codina, Juan*.
* Pérez Maceira, J.J; Conde Gómez, D. (2014): *Juan Rof Codina*. Unidade didáctica. Fundación Barrié.

### Ligazóns externas

* Hospital Clínico Universitario Rof Codina
* 

* "Juan Rof Codina". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.

| * v
* c
* e
Personalidades homenaxeadas o Día da Ciencia en Galicia |
| --- |
| 
* Enrique Vidal Abascal (2008)
* Isidro Parga Pondal (2009)
* Cruz Gallástegui (2010)
* Ramón María Aller (2011)
* Antonio Casares Rodríguez (2012)
* Benito Xerónimo Feijoo (2013)
* Luís Iglesias Iglesias (2014)
* Ángeles Alvariño (2015)
* Ignacio Ribas Marqués (2016)
* Baltasar Merino (2017)
* Domingo Fontán (2018)
* Tomás Batuecas Marugán (2019)
* Andrés Comerma (2020)
* Jimena Fernández de la Vega (2021)
* Juan Rof Codina (2022)
* Manuel Colmeiro Penido (2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11686588
* WorldCat
* VIAF: 86581400
* BNE: XX1024280
* CANTIC: a10396354
* DBE: juan-rof-codina
* ISNI: 0000 0004 2769 4807

 |