**Friedrich Maximilian Müller**, máis coñecido como **Max Müller**, nado en Dessau o 6 de decembro de 1823 e finado o 28 de outubro de 1900, foi un filólogo, hindólogo, mitólogo e orientalista alemán, fundador da mitoloxía comparada.

Traxectoria
-----------

**Friedrich Max Müller** naceu en Dessau como fillo do poeta romántico Wilhelm Müller, amigo de Felix Mendelssohn-Bartholdy; Carl Maria von Weber foi o seu padrino.

Pero na Universidade de Leipzig abandonou a música pola filoloxía e dedicouse ao estudo do sánscrito e da mitoloxía india e doutorouse en filosofía en 1843 cunha tese sobre a *Ética* de Baruch de Spinoza.

Alcanzaría a dominar o latín e o grego, e a ser bastante competente en árabe, sánscrito e persa.

Marchou en 1844 á Universidade de Berlín, onde estudou con Friedrich Schelling, para quen traduciu as *Upanishads*, xunto co filólogo comparatista Franz Bopp. Por estes anos deu a coñecer tamén a súa tradución ao inglés de *Hitopadeśa*, unha colección de fábulas e apólogos, e en 1845 trasladouse a París para estudar sánscrito baixo a tutela de Eugène Burnouf, quen o animou a traducir completamente o *Rig-veda* (o texto máis antigo da literatura da India, de mediados do II milenio a. C.) usando os manuscritos que había en Inglaterra.

Con ese fin viaxou a ese país en 1846, e alí permaneceu xa o resto da súa vida.

En Londres coñeceu o sistema alxébrico computacional Macaulay, e a East India Company comisionouno para traducir o *Rigveda* ao inglés, tarefa que lle habería de ocupar gran parte da súa vida. En 1848 marchou a Oxford, onde continuou coas súas traducións da literatura relixiosa hindú, cincuenta volumes que publicou baixo o título xeral de *Sacred Books of the East* (Libros sagrados do Leste) e que comezou a corrixir en 1875.

Estes traballos reportáronlle un diñeiro suficiente para vivir con comodidade. Foi nomeado profesor tailoriano de linguas europeas modernas e logo de teoloxía comparada (1868-1875). Analizou os mitos como racionalizacións dos fenómenos naturais ou conatos primitivos da ciencia antiga (*protociencia*, na súa terminoloxía), segundo unha perspectiva evolucionista. Este modelo é a parte da súa obra que máis parece envellecer.

Buscaba sobre todo estudar nos textos védicos os fundamentos das culturas indoeuropeas en xeral. Preparou unha edición crítica do *Rigveda* que lle levou 25 anos (entre 1849 e 1874).
Tamén escribiu novelas, como *German love* (amor alemán), que alcanzou certo éxito. Relacionouse con intelectuais hindús como os dirixentes do movemento Brahmo Samaj e as tentativas hindús de sincretismo.
Para Müller, a cultura védica hindú representa unha adoración ás forzas naturais, e os deuses son forzas activas da natureza que foron personalizadas; os fenómenos físicos serían así convertidos en personaxes.

Müller resumiu a súa teoría dicindo que a mitoloxía é «unha enfermidade da linguaxe». As palabras de procesos naturais volvéronse descricións de seres e narracións. Os deuses, pois, comezarían como conceptos antes de ser usados como nomes propios, de forma que o deus pai dos indoeuropeos tería varios nomes, Zeus, Xúpiter, Dyaus Pitar, denominacións que proveñen da palabra indoeuropea *diaus* (que significa 'brillo'), que dá lugar ás palabras *deva* (sánscrito), *deus* (latín), *theos*/*zeós* (grego) como nomes comúns para un deus, e os nomes propios Zeus e Iu-piter.
Así, unha metáfora queda osificada, como en certas ideas de Nietzsche. Pero Müller non aplicou a súa crítica a todas as relixións e consideraba que o cristianismo era moralmente superior ás culturas indostánicas que estudaba. Con todo, as súas teorías sobre as culturas arias orixinais non se acompañaron de teses racistas.
É soado a correspondencia que mantivo con Ralph Waldo Emerson. Sostivo polémicas contra o semanario alemán Der Spiegel e Louis Jacolliot.
Os seus artigos e correspondencia atópanse depositados na Biblioteca Bodleiana de Oxford.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Max Müller Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Friedrich Müller Arquivado 09 de abril de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60074
* WorldCat
* VIAF: 9893606
* BAV: ADV10093690
* BIBSYS: 90555693
* BLBNB: 000556332
* BMT: 188302
* BNB: ID
* BNCHL: 000298914
* BNE: XX1339344
* BNF: 121906275
* BRE: 2242045
* CANTIC: a10381727
* CERL: cnp00399232
* DeutscheBio: 118737449
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000881810
* FAST: 53299
* GND: 118737449
* Gutenberg: 787
* ICCU: RAVV057771
* ISNI: 0000000099484906
* LCCN: n80044765
* LibriVox: 6535
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00470793
* NKC: jo2018995123
* NLA: 36512238
* NLG: 145210
* NPG: mp03028
* NTA: 068709676
* OBP: ID
* ODNB: 18394
* OL: OL1950A
* Persée: 30388
* PTBNP: 220430
* SELIBR: 79050
* SNAC: w6f779vv
* SUDOC: 030505607

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---