recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En medicina, unha artroplastia (do grego *artros* -articulación- e *plastia* -reemplazo-), tamén coñecida coma **cirurxía de reemplazo articular**, é o procedemento cirúrxico no que se reemplaza unha articulación biolóxica por outra artificial, polo xeral de metal. É unha intervención realizada no ámbito hospitalario, na especialidade de cirurxía ortopédica.

As dúas artroplastias máis realiadas a nivel mundial son a de xeonllo e a de cadril. O obxectivo adoita ser reducir a dor, restaurar a mobilidade ou a capacidade funcional dunha articulación danada. A artroplastia emprégase para o tratamento cirúrxico da osteoartrite, artrite reumatoide e traumatismos ou fracturas.

Tipos
-----

Existen varios tipos de artroplastias en función da articulación que se repara ou substitúe:

* Artroplastia de cadril.
* Artropalstia de xeonllo.
* Artroplastia de ombro ou glenohumeral.
* Artroplastia de nocello.
* Artroplastia dixital.

Notas
-----

1. ↑  "Cirurxía de reemplazo articular.". *Asociació Americana de Reumatoloxía*. Consultado o 4 de agosto de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Artrodese

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1863402
* BRE: 1832273
* EBID: ID
* MAG: 2777417762
* NDL: 00575402
* NKC: ph292625

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019643
* MeSH: E04.555.110.110

 |
**Augusto Barcia Trelles**, nado na Veiga o 5 de marzo de 1881 e finado en Buenos Aires o 19 de xuño de 1961, foi un avogado, escritor e político republicano asturiano.

Traxectoria
-----------

Doutor en Dereito e avogado, era irmán de Camilo Barcia Trelles. Foi elixido deputado polo Partido Reformista de Melquíades Álvarez nas Cortes entre 1916 e 1923. Trala proclamación da Segunda República, afiliouse a Acción Republicana, o partido de Manuel Azaña, sendo deputado en 1933 e 1936, e presidente das Cortes en 1935.

Co-fundador o 11 de febreiro de 1933 da Asociación de Amigos da Unión Soviética. Defendeu a Lluís Companys e demais membros do goberno da Generalitat de Cataluña pola súa participación na proclamación do Estado Catalán en outubro de 1934.

Logo da vitoria do Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado Ministro de Estado nos sucesivos gobernos de Manuel Azaña, Santiago Casares Quiroga, Diego Martínez Barrio e José Giral, ademais de actuar por un breve período de dous días (entre o 11 e o 13 de maio de 1936) como presidente do goberno logo da dimisión de Manuel Azaña ao ser elixido presidente da República.

Foi o último presidente da Comisión de Compras de Armamento en París, cargo que abandonou ao saber da caída de Cataluña en mans franquistas, exiliándose en América. Actuou, despois do final da Guerra Civil, como Ministro de Facenda nos dous primeiros gobernos da República no exilio de José Giral.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Joaquín Urzáiz Cadaval** | **Ministro de Estado**1936 | Sucesor:**Justino Azcárate** |
| Predecesor:**Justino Azcárate** | **Ministro de Estado**1936 | Sucesor:**Julio Álvarez del Vayo** |
| Predecesor:**Manuel Azaña** | **Presidente do Consello de Ministros de España**1936 | Sucesor:**Santiago Casares Quiroga** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de presidentes de España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q769111
* WorldCat
* VIAF: 86838482
* BNCHL: 000473222
* BNE: XX1130539
* BVMC: 82785
* CiNii: DA07225472
* DBE: augusto-barcia-trelles
* GEC: 0007709
* ISNI: 0000 0000 8161 5226
* LCCN: no2021062385
* OL: OL123346A
* SUDOC: 070549060
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 11910

 |
Representación pictórica da **batalla de Heiligerlee** feita por Frans Hogenberg (1536-1590).
A **batalla de Heiligerlee** tivo lugar o 23 de maio de 1568 na provincia de Groningen, nos Países Baixos. É a primeira batalla *oficial* da Guerra dos oitenta anos entre a monarquía española da Casa de Austria e as Provincias Unidas. En abril do mesmo ano xa se produciran enfrontamentos entre os dous contendentes en Rheindalen.

Campaña
-------

Á fronte dun exército duns catro mil homes, Luís de Nassau e Adolf de Nassau irmáns de Guillerme de Orange (o líder da rebelión das Provincias Unidas), invaden a provincia de Groningen defendida polo estatúder Johan de Ligne cun exército de pouco máis de 3 000 homes, que rexeita presentar batalla á espera de reforzos.

A batalla
---------

O 23 de maio a cabalaría comandada por Adolf consegue atraer a unha emboscada ao exército de A Coroa preto do monasteiro de Heiligerlee. A emboscada dá resultado e as forzas da coroa perden máis da metade dos seus homes por só cincuenta das Provincias Unidas, entre as que se inclúe o propio Adolf de Nassau.

Resultado
---------

Trala batalla, Louis de Nassau non foi capaz de tomar a cidade de Groningen e dous meses máis tarde o seu exército, reforzado ata alcanzar os dez mil homes, foi destruído polo exército capitaneado por Fernando Álvarez de Toledo, terceiro duque de Alba, na batalla de Jemmingen.

Para rematar, a batalla tivo o inesperado resultado de sellar o destino do terzo de Sardeña, que o duque de Alba consideraba culpable *da batalla que, durante moitos anos foi a única vitoria en campo aberto dun exército holandés*.

Cando trala batalla de Jemmingen e ao pasar o terzo polo lugar onde fora vencido incendiou o lugar, o duque decidiu disolver o terzo e repartir aos seus compoñentes entre outras unidades.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q505699
* EBID: ID
* LCCN: sh85059950

 |
**Carlos Arias Navarro**, nado en Madrid o 11 de decembro de 1908 e finado na mesma cidade o 27 de novembro de 1989, foi un avogado e político español.

Traxectoria
-----------

Funcionario do Ministerio de Xustiza en 1929 e avogado fiscal en Málaga e Madrid, aproximouse ao bando dos sublevados durante a guerra civil española. Durante a guerra exerceu de fiscal dos nacionais en Málaga, sendo coñecido co alcume de "*El carnicerito de Málaga*", debido á súa responsabilidade en miles de asasinatos "legais". Gobernador civil de León (1944), e posteriormente en Tenerife e Navarra. En 1957 foi nomeado director xeral de Seguridade, ata que en 1965 chegou a alcalde de Madrid, ao tempo que era procurador en Cortes polo terzo de municipios e tamén conselleiro nacional do Movimiento. En xuño de 1973 ocupou o posto de ministro de Gobernación.

Ao pouco, o asasinato do presidente do goberno, o almirante Carrero Blanco, supuxo o seu nomeamento como o seu sucesor. Pretendeu seguir o que se deu en chamar *espírito do 12 de febreiro*, tímida apertura do réxime sen perder as súas características fundamentais, pero aínda estas tímidas medidas tiveron o rexeitamento do sector coñecido como o *búnker* (os sectores máis conservadores do franquismo). Como presidente do goberno, foi o encargado de anunciar na televisión o falecemento de Francisco Franco.

Trala morte do ditador, o rei Xoán Carlos I depositou a súa confianza nel e converteuse no primeiro presidente do goberno da monarquía, pero a súa insistencia en preservar o legado franquista propiciaron o seu cesamento o 1 de xullo de 1976. Ó día seguinte o rei concedeulle o título de marqués de Arias Navarro.

Nas primeiras eleccións democráticas incorporouse a Alianza Popular, foi candidato ó Senado sen conseguir ser elixido e desde entón estivo retirado da política activa.

Notas
-----

1. ↑  ""Españoles... Franco ha muerto" - RTVE.es" (en castelán). 2008-10-10. Consultado o 2021-02-21.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Carlos Arias Navarro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q365172
* WorldCat
* VIAF: 26001037
* BNE: XX836000
* CANTIC: a10041904
* DBE: carlos-arias-navarro
* DeutscheBio: 129896071
* Dodis: P51203
* EBID: ID
* FAST: 136034
* GEC: 0005117
* GND: 129896071
* ISNI: 0000 0000 5942 2639
* LCCN: n84052774
* Munzinger: 00000013799
* NTA: 262695588
* PARES: 1581
* SUDOC: 186291787
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 8230

 |
O **carcinoma ductal** ***in situ*** (CDIS) ou **carcinoma intraductal** é a forma máis frecuente de cancro de mama non invasor en mulleres e caracterízase polo desenvolvemento de neoplasias nos condutos mamarios do seo. O termo *in situ* refírese ó feito de que o tumor non saíu do conduto nin invadiu outros tecidos que rodean o seo.

O **comedocarcinoma** é unha forma de CDIS no que o tumor forma necrose central.

Epidemioloxía
-------------

Dende a aparición e uso da mamografía, o CDIS converteuse nun dos trastornos mamarios máis diagnosticados, ocupando un 20% dos cancros diagnosticados nos programas de cribado de cancro de mama. A miúdo coñéceselle como o estadio 0 do cancro de mama. Nos países onde a mamografía non é común, o CDIS tende a ser diagnosticado en etapas máis avanzadas e tardías, mentres que co uso frecuente da mamografía, pódese diagnosticar un CDIS antes de que chegue a ser unha masa palpable na mama. Aínda que o carcinoma ductal *in situ* é inofensivo de seu, atopáronse evidencias de que en até un 2% dos casos pode aparecer metástase.

Diagnose
--------

O carcinoma ductal in situ (CDIS) adóitase descubrir por medio dunha mamografía, como unha ou varias masas calcificadas, chamadas microcalcificaciones. Porén, non todas as microcalcificacións representan un CDIS, polo que se require confirmación por medio dunha biopsia. O CDIS pode ser multifocal e o tratamento diríxese á escisión dos elementos anormais do conduto mamario, deixando no seo só as rexións libres do carcinoma. A miúdo decídese aplicar radioterapia despois da resección do seo. Co tratamento axeitado, un CDIS ten pouco risco de desenvolverse nun cancro invasor, un risco considerablemente menor aínda despois da radioterapia.

Notas
-----

1. ↑  "Yale: Cardiothoracic Imaging - Comedocarcinoma of the right breast". Arquivado dende o orixinal o 03 de agosto de 2008. Consultado o 03 de agosto de 2008.
2. ↑  Definition: comedocarcinoma from Online Medical Dictionary
3. ↑  Pathology
4. ↑  Ersnter VL, Ballard-Barbash R, Barlow WE, et al. Detection of ductal carcinoma in situ in women undergoing screening mammography. J Natl Cancer Inst 2002; 94:1546–54 [PMID 12381707]
5. ↑  Kelly TA, Kim JA, Patrick R, Grundfest S, Crowe JP. Axillary lymph node metastases in patients with a final diagnosis of ductal carcinoma in situ. Am J Surg 2003; 186:368–70 [PMID 14553852]
6. ↑  HEPP, Rodrigo e BAEZA B, M Ramón. Tratamiento conservador del carcinoma ductal in situ de la mama. Rev. méd. Chile. [online]. nov. 1999, vol.127, no.11 [citado 24 setembro de 2008], p.1345-1350. Dispoñible na World Wide Web:. ISSN 0034-9887.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q337585
* MAG: 2910658275

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DOID: DOID:0060074
* HPO: HP:0030075
* ICD-10: D05.1
* MeSH: D002285
* MeSH: C04.557.470.200.025.275
* UMLS: C0007124

 |
Boeing 737 de Ryanair aterrando no aeroporto de Santiago de Compostela.
Boeing 757 de American Airlines en aproximación final ao Aeroporto Internacional Princesa Juliana, sobre Praia Maho.
A **aterraxe** é a fase final dun voo, que se define como o proceso que realiza unha aeronave que culmina co contacto do aparello coa terra; contacto que se perdeu no momento da engalaxe para efectuar o voo. É considerada unha fase crítica no conxunto deste.

Pódense distinguir 3 tipos de aterraxes:

* As planeadas: Son aquelas que se efectúan con todas as condicións de seguridade e que se cumpren despois de alcanzar o destino definido.
* As non planeados: Son aquelas que se efectúan porque se detectou unha condición atmosférica, mecánica, política, etc, que fan perigar o avión e os seus tripulantes, pasaxeiros, carga e encomenda; e
* As de emerxencia: -tamén chamadas aterraxes forzosas- son aquelas que se efectúan en condicións críticas de seguridade nunha superficie apta ou non apta, tras terse danado algunha parte importante do avión, perder o control do mesmo, atoparse algo perigoso a bordo, ter algunha anomalía en calquera dos sistemas de control e de voo, presentarse un fenómeno inesperado que induza a xulgar que non é seguro continuar en voo.

Unha aterraxe lógrase tras efectuar un descenso na altitude do voo, reducir a velocidade deste, ter abaixo os trens de aterraxe, seguir un patrón de aproximación, de inclinación, de planeo e identificar o lugar exacto onde se terá que exercer a aterraxe, xa sexa na pista de aterraxe/engalaxe dun aeroporto, ou nunha superficie extensa de auga. Para efectuar unha aterraxe, existen do mesmo xeito que unha engalaxe, 3 factores: o factor terra, o factor aparello e o factor aire.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *aterraxe*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q844947
* BNCF: 39519
* EBID: ID
* GEC: 0081674
* LCCN: sh85002834

 |
**Artur II da Bretaña**, nado o 25 de xullo de 1261 e finado no Castelo de L'Isle o 27 de agosto de 1312, foi duque da Bretaña de 1305 a 1312, fillo de Xoán II da Bretaña e de Beatriz de Inglaterra.

Traxectoria
-----------

Fillo e sucesor de Xoán II da Bretaña o 18 de novembro de 1305, era neto de Henrique III de Inglaterra, e conseguiu que o ducado fose recoñecido como independente polos franceses. Dividiu o territorio bretón en oito bailías: León, Kernev, Landreger, Penteur, Gwened, Naoned, Roazhon e Sant Malou. En 1309 tamén convocaría por primeira vez os Estados Xerais da Bretaña, predecesores do futuro parlamento bretón, no que, por primeira vez na historia "francesa", o chamado "Terceiro Estado" tiña a súa propia representación. Baixou os impostos ao clero. 

Morreu o 27 de agosto de 1312 no Castelo de L'Isle e foi enterrado nos Frades Menores de Vannes nunha tumba de mármore que se fixo construír e que foi vandalizada durante a revolución. Os restos, empregados para pavimentar unha estrada, foron recuperados e hoxe en día están expostos ao público.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

Casado en 1275, en Tours, con María de Limoges (1260 - 1290), a vizcondesa de Limoges, filla e herdeira de Guido VI, vizconde de Limoges e Margarida de Borgoña (falecida en 1277), tivo tres fillos: 

* O máis vello, Xoán III da Bretaña o Bo (1286 - 1341), herdeiro do Ducado da Bretaña.
* O segundo, Guido (1287 - 1331), herdeiro do condado de Penthièvre e do vizcondado de Limoges.
* Pedro (1289 - 1312), señor de Avesnes.

Artur casou de novo en maio de 1294, esta vez con Iolanda ou Violant de Dreux (tamén chamada Iolanda de Montfort) (1263 - 1330), raíña viúva de Escocia (esposa de Alexandre III de Escocia) condesa de Montfort, filla de Roberto IV, conde de Dreux e de Braine, e de Beatriz de Montfort, condesa de Montfort. Tiveron seis fillos: 

1. Xoán (1294 - 1345), conde de Montfort; pretendente do ducado da Bretaña.
2. Beatriz da Bretaña (7 de decembro de 1295 - 9 de decembro de 1384), dama de Hédé, casada en 1315 con Guido X de Laval (m. 1347).
3. Xoana (1296 - 24 de maio de 1364), casada en 1323 con Roberto de Cassel (Roberto de Flandres) (m. 1331), conde de Marle.
4. Alix da Bretaña (1297-1377) (1297 - 1377), casada con Bucardo VI, conde de Vendôme (m. 1354) e de Castres.
5. Branca (nada o 18 de xullo de 1300), morta moi nova.
6. María (1302 - 24 de maio de 1371), relixiosa en Poissy.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Artur II da Bretaña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q506501
* EBID: ID
* WikiTree: Dreux-48

 |
Imaxe histopatolóxica dun carcinoma ductal invasivo de mama.
O **carcinoma ductal invasivo** (CDI) é a forma máis frecuente de cancro de mama invasivo constituíndo un 80% de todos os casos e caracterízase por ser unha masa ou tumoración con límites non ben delimitados. Na mamografía aparece con bordos mal constituídos con trabéculas e tecido graxo con áreas de necrose e hemorraxia que poden aparecer como calcificacións. No exame físico, a tumoración ten unha constitución máis ríxida ou firme que as lesións benignas do seo. Baixo o microscopio, as células cancerosas invaden e substitúen os tecidos circundantes normais.

Prognóstico
-----------

A expectativa de vida de pacientes con CDI depende en parte do subtipo histolóxico de cada caso. Os carcinomas mucinosos, papilares, cribriformes e tubulares teñen unha sobrevida máis extensa e as recorrencias son moito menos frecuentes. Nos casos de CDI indeterminados ou non especificados, a sobrevida é intermedia. Finalmente, as formas menos frecuentes do cancro de mama ductal, como o sarcomatoide ou o carcinoma inflamatorio, teñen prognósticos pobres.

Outros factores predisponentes sobre o prognóstico do CDI son o estadio do cancro ó momento do diagnóstico, a expresión de receptores hormonais e a presenza de oncoxenes como o HER2/neu.

Notas
-----

1. ↑  Breast Cancer Network of Strength. "Carcinoma Ductal Infiltrante". Arquivado dende o orixinal o 18 de setembro de 2008. Consultado o 13 de xullo de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1671685
* MAG: 2777934638

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ICD-O: 3
* MeSH: D018270
* NCIt: C4017
* UMLS: C1134719

 |
O **Club Bàsquet Santa Coloma** é un club de baloncesto profesional español con sede en Santa Coloma de Gramenet, Cataluña. Actualmente compite na Copa Catalunya, quinta categoría do baloncesto español. Fundado en 1984, comezou a súa historia competindo na Liga ACB ao perder o Círcol Catòlic de Badalona o patrocinio de Cotonificio. Durante as tres temporadas que competiu en ACB, utilizou o nome **Licor 43**.

Historia
--------

O actual Club Bàsquet Santa Coloma naceu en 1984, cando o equipo profesional do Círcol Catòlic de Badalona, con máis de 50 anos de historia, perde o patrocinio de Cotonificio, obrigando a falta de liquidez económica a renunciar a disputar a Liga ACB. O Círcol cedeu a licenza federativa ao CB Santa Coloma que, co patrocinio do empresa Licor 43, ocupou a súa praza competindo tres temporadas. Na súa segunda temporada, o equipo clasifícase cuarto na Liga ACB e participa o ano seguinte á Copa Korać. Con todo, a perda de patrocinador fai que o equipo se desvincule do baloncesto de elite en 1986. O equipo profesional integrouse á sección de baloncesto da UDA Gramenet e o CB Santa Coloma continuou a súa tarefa dentro do baloncesto, desde as categorías inferiores e o baloncesto de formación. Actualmente, o primeiro equipo do club compite no Campionato de España de Primeira División - Copa Cataluña.

Patrocinio
----------

Durante as súas tres temporadas en ACB, por motivos de patrocinio, o club recibiu o nome de:

* **Licor 43** (1983−1986)

Xogadores
---------

### Destacados

* España Pep Cargol
* España Quim Costa
* España Agustín Cuesta
* España Toni Espinosa
* España Xavi Fernández
* España Jordi Freixanet
* España Sergi López
* España Miguel Ángel Pou
* Estados Unidos Leonard Allen
* Estados Unidos Tim Dillon
* Estados Unidos Craig Dykema
* Estados Unidos Mike Phillips
* Estados Unidos Dan Ruland
* Estados Unidos Marcel Starks
* Estados Unidos Howard Wood
* Estados Unidos Carlos Yates

Historial
---------

O seguinte é o historial do club na súa etapa na Liga ACB:

| Ano | Nivel | Liga | Pos. | V–D | Copa do Rei | Outras copas | Competicións europeas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1983–84 | 1 | Liga ACB | 8º | 21–13 |  |  |  |
| 1984–85 | 1 | Liga ACB | 4º | 18–14 |  | **3** Copa Korać | FG | 6–4 |
| 1985–86 | 1 | Liga ACB | 8º | 10–21 |  |  |  |

Notas
-----

1. ↑  Vialegre (7 de marzo de 2011). "La noche en que nació un estilo" [A noite na que naceu un estilo]. *flagrants.wordpress.com* (en castelán).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial do Santa Coloma Arquivado 09 de outubro de 2018 en Wayback Machine.
* Perfil do Santa Coloma en basquetcatala.cat
Arroz vaporizado.
O **arroz vaporizado** obtense tras meter o arroz con casca en auga a 60 °C e logo sometelo a unha forte presión de vapor, eliminándose así gran parte do amidón, mais conservando vitaminas e sales minerais que os arroces tradicionais perden durante o seu puído. O proceso de vaporizado fai que o arroz sexa máis fácil de procesar a man, mellora o seu perfil nutricional e muda a súa textura.

Puír o arroz a man, é dicir, retirar a capa de fibra, é máis fácil se o arroz foi vaporizado.
O amidón do arroz vaporizado xelatinízase, facéndose máis duro e brillante que outros arroces. Por isto require máis tempo de cocción, quedando máis firme e menos pegañento. En diversos países, o arroz vaporizado precocíñase para acurtar o tempo de cocción.

E aínda que o arroz sofre un precocemento, onde os nutrientes, especialmente a tiamina, do pericarpo son parcialmente pasados para a cariopse do gran, o arroz parboilizado é naturalmente máis nutritivo, pois ningún composto químico é adicionado ao proceso. O seu sabor característico e o seu ton amarelado son consecuencia da mudanza da estrutura do amidón e fixación dos nutrientes, o que indica que o arroz parboilizado ten preservadas as súas propiedades nutritivas naturais.

Notas
-----

1. ↑   (ed.). "Diferencas nutricionais entre arroz branco e parboilizado". Consultado o 27 de maio de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Arroz vaporizado*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***arroz vaporizado*** |

* Associação Brasileira das Indústrias de Arroz Parboilizado www.abiap.com.br

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q732925
* BNF: 12306136p
* FAST: 1097529
* LCCN: sh85113884

 |
|
|  |
| CD16a |
| **Identificadores** |
| Símbolo | FCGR3A |
| Símbolos alt. | FCGR3, FCG3 |
| Entrez | 2214 |
| HUGO | 3619 |
| OMIM | 146740 |
| RefSeq | NM\_000569 |
| UniProt | P08637 |
| **Outros datos** |
| Locus | Cr. 1 *q23* |


|
|  |
| CD16b |
| **Identificadores** |
| Símbolo | FCGR3B |
| Símbolos alt. | FCGR3, FCG3 |
| Entrez | 2215 |
| HUGO | 3620 |
| OMIM | 610665 |
| RefSeq | NM\_000570 |
| UniProt | O75015 |
| **Outros datos** |
| Locus | Cr. 1 *q23* |

En inmunoloxía, o **CD16** (*cluster* de diferenciación 16), tamén chamado **FcγRIII**, é un antíxeno proteico da superficie de certas células do sistema inmunitario dos mamíferos. Exprésase especificamente en neutrófilos, células NK, monocitos e macrófagos. Ten un peso molecular de 50-80 kDa e polas súas características bioquímicas encádrase dentro da familia das inmunoglobulinas. A súa función na célula é funcionar como compoñente do receptor de baixa afinidade para a rexión Fc dos anticorpos e mediar na fagocitose e citotoxicidade debida a células dependentes de anticorpos IgG. O CD16 foi identificado como o FcγRIIIa (CD16a) e FcγRIIIb (CD16b). O CD16 pode utilizarse para illar poboacións das células que o conteñen por medio de anticorpos dirixidos contra o CD16, utilizando FACS (selección de células activadas por fluorescencia) ou MACS (selección de células activadas por magnetismo).

Notas
-----

1. ↑  Janeway, Jr; et al. (2000). *Inmunobiología*. Masson, SA. ISBN 84-458-1176-2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* CD16+Antigens no MeSH

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q78482053
* MAG: 2781462264

 |
Prato de arroz á cubana.
O **arroz á cubana** é un prato da cociña española. Trátase dun prato composto por arroz branco moldeado, ovo e plátano frito, xeralmente napado con salsa de tomate. É un prato que tivo a súa orixe na Cuba Colonial ao incluír un plátano fritido entre os seus ingredientes. Precisamente é coñecido en Filipinas durante o período da ocupación española. É un prato moi popular que se acostuma servir quente en restaurantes españois como primeiro prato.

Características
---------------

O prato está composto de arroz branco fervido con tomate acompañado de polo, lombo, chistorra, cenoria fervida e salchichas. O arroz branco, unha vez fervido, moldéase normalmente cun vaso ou cunca para que quede a modo de timbal. Pode empregarse para a súa elaboración o típico arroz español de gran redondo. É un prato que se serve normalmente quente. Existen variantes do prato nas que se serve con ovos revoltos en lugar de ovo frito. Existen versións nas que non se inclúe un plátano, e no seu lugar ponse unha salchicha tipo *Frankfurt* (e en ocasións beicon). É posible que a orixe do prato fora unha das variantes de arroz coñecidas procedente da cociña caribeña que se modificou e estableceu na península. Non se descarta por algúns autores que nacera de pratos de arroz ao incluír o ovo frito durante a Cuba Colonial.

Notas
-----

1. 1 2  Paul Richardson, (2008), *A Late Dinner: Discovering the Food of Spain*, Primera Ed. Bloomsbury Publising,
2. ↑  Ismael Sarmiento Ramírez, (2003), *Alimentación y relaciones sociales en la Cuba colonial*, Anales del Museo de América, ISSN 1133-8741, Nº. 11, págs. 197-226
3. ↑  HAZARD, Samuel (1928): Cuba a pluma y lapiz, 3 tomos, Habana, Impr. de Cultural S.A.
4. ↑  Antonio Quilis,Celia Casado Fresnillo, (2008), *La lengua española en Filipinas: Historia. Situación actual*, CSIC, Madrid
5. ↑  Fuente: APEGA.
6. ↑  Eva Celada, (2011), *La cocina actual de la Casa de Alba*
7. ↑  Cándido Hurones, (2009), *Cómo freír un huevo. La innovación didáctica al servicio de la docencia universitaria*, Entelequia: revista interdisciplinar, ISSN-e 1885-6985, Nº. 10 , páxs. 239-252

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***arroz á cubana*** |
A **baddeleyita** é un raro mineral de óxido de circonio (ZrO2) ou circonia. Atópase en diversos cristais monoclínicos prismáticos. Pode ser transparente ou translúcido, cun alto índice de refracción, e un rango de cores que van desde o incolor até o amarelo, o verde e o marrón escuro. É un material refractario, cun punto de fusión de 2700 °C. O hafnio, moi similar ao circonio, é unha impureza e preséntase sempre polo menos en pequenas porcentaxes de 0,1 %.

A baddeleyita foi descrita por primeira vez en 1892 en Ratnapura, Sri Lanka, por Joseph Baddeley. Logo tamén foi descrita en Minas Gerais e Jacupiranga, São Paulo, Brasil, como noutros lugares do mundo.

É atopada frecuentemente como grans detríticos en gravas. A súa principal aparición é en vetas a altas temperaturas e é un mineral accesorio da sienita, da diabase, do gabro, da anortosita, da carbonatita, da kimberlita e de intrusións de lamproíta. Tamén se ten atopado en tectitas, meteoritos e no basalto lunar. Minerais asociados son a ilmenita, a zirkelita, a apatita, a magnetita e a perovskita, na mina de Jacupiranga, Brasil; e a fluorita, a nefelina, o pirocloro e a allanita en Monte Somma, Italia.

Debido á súa natureza refractaria, como á súa estabilidade baixo certas condicións, os grans de baddeleyita, xunto co circón, úsase na datación radiométrica ao uranio-chumbo.

Estrutura cristalina da baddeleyita

Notas
-----

1. 1 2  Baddeleyita no Handbook of Mineralogy
2. ↑  Drabińska, A. Physical Review B; Grodecki, K. Strupiński, W. Bożek, R. Korona, K. P. Wysmołek, A. Stępniewski, R. Baranowski, J. M. (2010). "Growth kinetics of epitaxial graphene on SiC substrates" **81**. p. 245410. doi:10.1103/PhysRevB.81.245410.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Minweb with *chime* structure Arquivado 27 de setembro de 2011 en Wayback Machine.
* Early rocks to reveal their ages, BBC News
* Baddeleyite at Webmineral

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q415729
* BRE: 1845126
* EBID: ID
* MAG: 2780981397
* Mindat: 480

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras tailandesas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

1 **baht** de 1962 (anverso)
1 **baht** de 1962 (reverso)
O ***baht*** (en tailandés: บาท, símbolo: ฿, código ISO 4217: THB) é a unidade de moeda oficial en Tailandia. Cada *baht* divídese en 100 *satang* (สตางค์).
A emisión de moedas e billetes *baht* é responsabilidade do Banco de Tailandia.

O nome tailandés *baht* aplícase orixinalmente a unha unidade de medida de peso, empregada para metais preciosos, como o ouro. Neste sentido, o termo é aínda hoxe en día, utilizado polos xoieiros en Tailandia, e equivale a 15,244 gramos.

Moedas e billetes
-----------------

A actual serie de moedas e billetes en circulación comprende as seguintes denominacións:

- Moedas: 1, 5, 10, 25 e 50 *satang*, 1, 2, 5 e 10 *baht*.

- Billetes: 20, 50, 100, 500 e 1000 *baht*.

A moeda de 10 *baht* foi unha das primeiras moedas do mundo emitida cunha composición bimetálica. Actualmente, cada ano saen á circulación numerosas moedas conmemorativas desta denominación con motivos relacionados coa casa real ou asuntos de estado. As moedas de dous euros son case idénticas en peso e tamaño á moeda de 10 *baht*.

No ano 2007, coincidindo co oitenta aniversario do rei, púxose en circulación unha nova serie de moedas con menores custos de produción.

Historia
--------

Até o 1897, a unidade de moeda tailandesa subdividíase en oito *fuang*, unidade que á súa vez se compoñía de oito *att*. O sistema decimal actual, no que un *baht* equivale a cen *satang*, foi introducido durante o reinado do rei Chulalongkorn. O nome da unidade era *tical*, até os anos 1940, cando foi substituído polo nome actual, *bath*. O nome *tical* tamén correspondía a unha unidade tradicional usada en xoiería, aproximadamente quince gramos de prata.

Até o 27 de novembro de 1902, o *tical* tiña un valor fixado en referencia á prata. O descenso do valor deste metal nos mercados internacionais provocou unha caída da cotización da moeda con respecto ás divisas que utilizaban o ouro como patrón de referencia.
Iso levou a cabo unha redefinición da moeda, que deixou de estar ligada á prata. Nese mesmo ano, o 19 de setembro, emitíronse os primeiro billetes de banco, con denominacións de 5, 10, 20, 100 e 1000 *tical*.

Unha reliquia do sistema non decimal antigo é o feito de que a fracción dun cuarto de *baht*, 25 *satang*, recibe coloquialmente o nome de *salueng* (สลึง). Este termo emprégase normalmente para cantidades pequenas, e para a propia moeda de 25 *satang*, popularmente chamada *rian salueng* (เหรียญสลึง), "moeda de *salueng*".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177882
* EBID: ID
* GEC: 0082703

 |


1. ↑  "baht". *TERGAL*. Consultado o 26/12/2019.
**Astilo de Crotone** (en grego antigo: Ἄστυλος ou Ἀστύαλος), nado en Crotone no século VI a.C. e finado en Siracusa despois do 480 a.C. foi un atleta da Grecia antiga.

Traxectoria
-----------

Astilo triunfou en tres edicións consecutivas dos Xogos Olímpicos da Antigüidade, do ano 488 ao 480 a.C. En 488 a.C. competiu pola súa cidade natal, Crotone, e gañou na proba do agón do estadio e no diaulo, sendo o último atleta de Crotone en gañar os Xogos Olímpicos.

A continuación, nos Xogos do 484 a.C. e do 480 a.C. participou como cidadán de Siracusa, obtendo cinco vitorias olímpicas: dúas no estadio, dúas no diaulo e unha no hoplitódromo ou carreira con armas. 

Segundo Pausania, Astilo competiu como cidadán siracusano para agradar ao tirano Hierón I. Non obstante, cómpre ter en conta que no 484 a. C. así como no 480 a. C. o tirano de Siracusa era Gelón I (e seríao ininterrompidamente ata o 478 a.C.), mentres o seu irmán Hierón I aínda era tirano de Gela, por iso parece imposible que Astilo competise por Hierón como líder da polis siciliota. A fonte principal neste caso pódese considerar incorrecta ou polo menos ambigua.

Os crotonianos non aceptaron este cambio de cidade, ata o punto de destruíren a estatua de Astilo que se erguera no templo de Hera Lacinia, alegando que fora corrompido pola cidade siciliana para competir baixo o seu nome.

Notas
-----

1. ↑  Pausanias. "VI, 13, 1" (en inglés). Consultado o 21 de outubro de 2021.
2. ↑  Punzo 2004, p. 145.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Punzo, Gianluca (2004). "Il caso di Sibari e Crotone". *Le città della Magna Grecia e i loro Campioni* (en italiano). Edizioni del Convento.

### Ligazóns externas

* "Astilo de Crotone". *ime.gr* (en inglés). Consultado o 21 de outubro de 2021.
10hp Belsize de 1912 no Museo de Manchester de Ciencia e Industria
10hp Belsize 10/12 HP Tourer 1912
Belsize de 1911
Fundada en 1901, **Belsize Motors** radicada en Clayton, Manchester, Inglaterra. A compañía foi fundada por Marshall & Company.

Marshall & Co
-------------

Marshall e Compañía de Clayton Lane, probablemente foi o primeiro fabricante de automóbiles de Manchester, construíu o seu primeiro coche en 1897. Os coches eran moi similares aos franceses Hurtu, así mesmo unha réplica de Benz e vendéronse bautizados como Marshalls. 
Establecéron axencias en Londres e Dublín, e o coche gañou unha medalla de ouro da eficiencia na exposición de 1899 en Londres. Un novo modelo máis moderno de catro asentos apareceu en 1901 con motor de dous cilindros feito por Buchet e foi o primeiro en levar o nome de Belsize como "Belsize Marshall". En 1903 a compañía cambiou o seu nome a Belsize Motors and Engineering. En 1906 cambiou de novo a Belsize Motors Ltd.

Belsize Motors
--------------

Antes da primeira guerra mundial foron un actor importante na industria do motor do Reino Unido empregando 1200 persoas e facendo ata cincuenta vehículos á semana. Unha desconcertante variedade de modelos que incluía taxis, vehículos comerciais e camións de bombeiros con motores de ata 14´5 litros de capacidade.

Post primeira guerra mundial
----------------------------

Logo da primeira guerra mundial seguiuse unha política de modelo único nun primeiro momento cos 15 CV de 2798 cc, pero a este uníuselle en 1921 o Belsize-Bradshaw cun motor de 9 hp 1294 cc V-twin realizado por Dorman e deseñado por Granville Bradshaw que era en parte refrixerado por aire e en parte por baño de aceite. Gañou unha reputación de ser pouco fiable e abandonouse en 1924. Foi substituído por un modelo convencional de 1250 cc e 4 cilindros, o 10/20 ou RM, e un 1696 cc un de seis ou 14/30. Este último foi ao fin un coche moderno con válvulas en cabeza, freos ás catro rodas e unha caixa de cambios de catro velocidades, pero o seu prezo de 415 £ a 650 £ era caro, en comparación coa competencia. Con todo, xa era demasiado tarde e a empresa cesou a súa actividade a finais de 1925.

A compañía tamén tratou de construír un 2496 cc, motor de oito cilindros en liña, pero nunca conseguiu superar a fase de prototipo, aínda que estaba anunciado en 1050 £.

Principais modelos de coches
----------------------------

* 12 hp 2 cilindros 1728cc 1901
* 15/20 2860cc de 4 cilindros 1904
* 18/24 3940cc 3 ou 3300cc 4 cilindros 1906
* 24/30 5880 cc de 6 cilindros 1906-1908
* 40 hp 7774 cc de 6 cilindros 1908
* 60 hp de 11.724 cc de 6 cilindros 1908
* 14/16 2543 cc de 4 cilindros 1909-1913
* 18/22 3000cc 6 cilindros 1910-1913
* 10/12 1950cc de 4 cilindros 1912-1916
* 15 de 2800 cc de 4 cilindros 1919 a 1923 (ampliado a 3100cc e coñecido como 15/20 en 1923)
* 9 hp Belsize-Bradshaw 1100cc V2 cilindro 1921-1924
* 14/30 de 6 cilindros 1700cc 1924 ata 1925 (tamén dispoñible con 2500 cc de 8 cilindros en liña como o 20/40)

Notas
-----

Ligazóns externas
-----------------
O **Antonov An-3** é un avión soviético-ucraíno de tipo agrícola. É esencialmente un turbohélice desenvolvido a partir do Antonov An-2 para a súa actualización ou substitución. A versión básica de transporte (An-3T) compleméntase cunha versión de carga/pasaxe (An-3TK), unha versión grícola (An-3SH), e unha versión de loita contra incendios (An-3P), ademais dunha versión ambulancia. Está deseñado para levar pasaxeiros e carga, operando dende pistas pavimantadas ou sen pavimentar, incluídas superficies cubertas con ata 35 cm de neve usando esquís.

Historia
--------

O seu primeiro voo de proba foi o 13 de maio de 1980, pero debido á falta de interese no proxecto, as probas de voo non se completaron ata 1991.

O proxecto foi revitalizado a finais dos anos 90 cando foi levado por Polyot State Aerospace Enterprise, e unha campaña de mercadotecnia comezou a comezos do ano 2000, aínda que as vendas foron limitadas. Está dispoñible en dúas versións, a versión básica agrícola (**An-3SKh** - "Selsko-Khosiajstwenni", Agricultural) e a versión de transporte civil (**An-3T**) capaz de transportar ata 12 pasaxeiros ou 1800 kg de carga.

Aínda que foi designado como An-3, este número non lle foi dado de forma secuencial. Antonov asignoullo porque o An-3 ía substituír o Antonov An-2. Outro intento de substituír o An-2 nas granxas soviéticas foi levado a cabo nos anos 70 co WSK-Mielec M-15 Belphegor, pero non tivo éxito.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

* Antonov
* Antonov An-2

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Antonov An-3*** |

* 

| * v
* c
* e
Avións de Antonov |
| --- |
| 
* A-40
* An-2
* An-3
* An-4
* An-6
* An-8
* An-10
* An-12
* An-14
* An-22
* An-24
* An-26
* An-28
* An-30
* An-32
* An-38
* An-70
* An-71
* An-72
* An-74
* An-88
* An-124
* An-140
* An-148
* An-174
* An-180
* An-204
* An-218
* An-225
* OKA-38
* SKV

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q607604
* GND: 7691633-9

 |
**Distrito de Belait**| Mapa |
| --- |
|  |
| Datos básicos |
| País |  Brunei |
| Capital | Kuala Belait |
| Superficie | 2727 km² |
| Poboación | 73200 |
| Provincias | 9 |

**Belait** é un distrito (*daerah*) do Sultanato de Brunei. A súa capital é Kuala Belait. Outras cidades importantes son: Badas, Bukit Sawat, Kuala Balai, Labi, Lumut, Seria, Sungai Liang, Sukang ou Melilas.

O distrito limita co Mar da China Meridional polo norte, co distrito de Tutong e o estado malaio de Sarawak polo sur e polo occidente.

O río Sungai Belait flúe a través de todo o distrito, sendo o río máis longo do país.

Provincias
----------

* Bukit Sawat
* Kuala Balai
* Kuala Belait
* Labi
* Liang
* Melilas
* Seria
* Sukang

Notas
-----

1. ↑  "sheet T2". Arquivado dende o orixinal o 28 de novembro de 2019. Consultado o 21 de setembro de 2019.

Coordenadas: 4°25′N 114°35′L﻿ / ﻿4.417, -114.583

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40395
* GEC: 0008693
* GeoNames: 1820869

 |
**Belmiro Mendes de Azevedo**, nado o 17 de febreiro de 1938 e finado o 29 de novembro de 2017, foi un empresario portugués, clasificado por Forbes entre os máis ricos do mundo (a 605ª persoa máis rica do mundo en 2008), así como a terceira persoa máis rica de Portugal, cunha riqueza estimada en 2000 millóns de dólares estadounidenses. Posuía unha participación de control en Sonae SGPS, un dos maiores grupos empresariais de Portugal, que tamén opera nos estados de España, Grecia, Alemaña, Italia, Turquía e Brasil.

Sonae é líder portugués no sector inmobiliario e venda retallista, e tamén ten investimentos en telecomunicacións, turismo, capital risco e medios de comunicación de masas. En 2006, Sonae lanzou unha oferta hostil sen éxito para controlar Portugal Telecom (PT), o maior operador portugués de telecomunicacións.

Traxectoria
-----------

Azevedo, carpinteiro e fillo dun xastre de Marco de Canaveses, era licenciado en enxeñaría química pola Universidade do Porto e MBA pola Universidade Harvard.

As accións de Azevedo foron adquiridas ao patrimonio do falecido banqueiro Afonso Pinto de Magalhães quen, a través do seu banco Banco Pinto de Magalhães, posuía a totalidade de Sonae. Magalhães puxo a Azevedo á fronte de Sonae durante os convulsos anos posteriores á Revolución dos Caraveis de 1974 que culminou coa toma da empresa polo Goberno. Foi o éxito de manter a empresa en funcionamento durante estes anos, ademais da tamén exitosa recuperación da propiedade da empresa, o que levou á familia do banqueiro falecido a ceder o control de Sonae a Azevedo, pero non antes dunha prolongada batalla xudicial entre este e os fillos do banqueiro, a quen Azevedo acusou de incompetencia e arrogancia.

Estaba casado con María Margarida Carvalhais Teixeira e tivo tres fillos: Duarte Paulo Teixeira de Azevedo, nado o 31 de decembro de 1965 e casado con Nicole Katharina Gerkrath, sucesora do seu pai na empresa, María Cláudia Teixeira de Azevedo e Nuno Miguel Teixeira de Azevedo, que tamén seguiu os pasos do seu pai no negocio familiar.

Faleceu no Hospital CUF de Porto, o 29 de novembro de 2017.

Notas
-----

1. ↑  "O financiamento do império Sonae". *DN.Sapo.pt*.
2. ↑  "Belmiro Mendes de Azevedo". *www.geneall.net*.
3. ↑  "Morreu Belmiro de Azevedo". *Observador.pt*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Belmiro de Azevedo*** |

### Ligazóns externas

* Breve biografía de Belmiro de Azevedo na revista Forbes, 2006

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q349505
* WorldCat
* VIAF: 41154835
* FAST: 1543281
* GND: 1269861751
* ISNI: 0000 0000 6766 0987
* LCCN: n98047625
* PTBNP: 152883
* WikiTree: Mendes\_Azevedo-1

 |
A **bandeira de Sardeña** (en sardo: *bandera de sa Sardigna*, ou tamén *bandera sarda*, *Sa pandhela de sa Sarđhinna*) é un dos símbolos do pobo sardo e da illa de Sardeña, en Italia. Tamén é coñecida como a **bandeira dos catro mouros** ou simplemente **catro mouros** (en italiano: *I quattro mori*; en sardo: *Sos bator moros* e *Is cuatru morus*). Tamén foi a bandeira e o escudo históricos dos aragoneses, sendo daquela Sardeña parte do Imperio Español, e posteriormente do Reino de Sardeña da Casa de Savoia. Foi adoptado oficialmente pola rexión autónoma en 1950, sendo modificado en 1999, describíndoo como un "campo branco cunha cruz vermella e unha cabeza de mouro vendada que se enfronta ao polipasto (o bordo próximo ao mastro) en cada cuarto" (Lei Rexional do 15 de abril de 1999, n. 10, Art. 1).

A bandeira componse da cruz de San Xurxo e catro cabezas de mouros, que noutro tempo quizais non tivese a fronte vendada senón os ollos vendados e virada cara ao polipasto. Pero as imaxes xa ben conservadas do século XVI mostran claramente unha venda na fronte. A hipótese máis aceptada é que as cabezas representaban as cabezas de príncipes mouros vencidos pola Coroa de Aragón, xa que por primeira vez apareceron nos selos da Coroa de Aragón do século XIII, aínda que con barba e sen venda, ao contrario dos mouros da bandeira sarda, que aparecen por primeira vez nun manuscrito da segunda metade do século XIV.

Notas
-----

1. ↑  "Legge Regionale 15 aprile 1999, n. 10 - Regione Autonoma della Sardegna". *www.regione.sardegna.it*. Arquivado dende o orixinal o 16 de setembro de 2021. Consultado o 12 de maio de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Bandeira de Sardeña en Flags of the World *(en inglés)*
Bandeira das Brigadas InternacionaisSoldados das Brigadas Internacionais.
As **Brigadas Internacionais** constituían unidades militares do exército da Segunda República Española durante a Guerra Civil formadas por voluntarios de diferentes países para loitar contra o exército franquista.

Historia
--------

Estímase que houbo 59 380 brigadistas estranxeiros de 54 países, dos cales morreron 9934, aínda que o total de militantes foi 35 252, non superando os 20 000 ao tempo, na súa maioría non foron soldados senón traballadores recrutados polos partidos comunistas de cada país[]. Os franceses constituíron a nacionalidade máis importante[]. A súa base estaba en Albacete.

A idea das Brigadas Internacionais partiu do Komintern, nun principio o goberno da República rexeitou a idea, pero logo diante as dificulades da guerra autorizouna formalmente o 23 de outubro[]. A sede internacional de recrutamenteo estableceuse en París e o núcleo das primeiras Brigadas Internacionais estableceuse con 300 dos atletas que acudiran aos Xogos Populares de Barcelona e que decidiran organizar unha brigada para combater en España[].

As Brigadas participaron na defensa de Madrid de 1936, as batallas do río Jarama, Guadalaxara, Brunete, Teruel, Aragón e o Ebro. O 23 de setembro de 1938 disolveuse ao chegar un acordo o goberno republicano co Comité de non intervención[].

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Batallón Británico
* Brigada Dabrowski
* XV Brigada Internacional

| * v
* c
* e
Guerra civil española (1936–39) |
| --- |
| Cronoloxía | 
* Antecedentes
* Golpe de estado
* Guerra civil

 |
| Organizacións políticas | 

|  |  |
| --- | --- |
| Republicanos | 
* Fronte Popular
	+ ERC
	+ IR
	+ PCE
	+ POUM
	+ PSOE
	+ PSUC
	+ UR
* CNT/FAI
* UGT
* PNV

 |
| Nacionalistas | 
* CEDA
* Falanxistas
* Carlistas
* Afonsinos

 |

 |
| Implicación estranxeira | 
* Comintern
* Brigadas Internacionais
* Non intervención (Conferencia de Nyon)
* Alemaña (Lexión Cóndor)
* Corpo Truppe Volontarie
* Viriatos
* Irlanda

 |
| Outros | 
* Revolución española
* Exército de África
* Terror Vermello
* Terror Branco

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132518
* WorldCat
* VIAF: 165864807
* BNCF: 48846
* EBID: ID
* GEA: 2567
* GEC: 0012260
* GND: 16097515-3
* LCCN: sh85126118
* NKC: ph136906
* PARES: 115883

 |
Bacterioclorofila *a*. R é un grupo fitil ou xeranilxeranil.
As **bacterioclorofilas** son pigmentos fotosintéticos que presentan varios tipos de bacterias fototróficas. Presentan aneis de clorina ou bacterioclorina con diversos substituíntes. Foron descubertas por C. B. van Niel en 1932. Están relacionadas coas clorofilas, que son os principais pigmentos fotosintéticos das plantas, algas, e cianobacterias. Os grupos bacterianos que conteñen bacterioclorofila realizan unha fotosíntese anoxixénica, que non produce oxixeno, na que utilizan lonxitudes de onda da luz que non absorben outros organismos fotosintéticos. Hai varios tipos de bacterioclorofilas característicos de diferentes grupos de bacterias, como se resume na táboa:

| Pigmento | Grupo bacteriano | Máximo de absorción infravermella *in vivo* (nm) |
| --- | --- | --- |
| Bacterioclorofila *a* | Bacterias púrpuras, Heliobacterias, Bacterias verdes do xofre, cloroflexos, *Chloracidobacterium thermophilum* | 805, 830-890 |
| Bacterioclorofila *b* | Bacterias púrpuras | 835-850, 1020-1040 |
| Bacterioclorofila *c* | Bacterias verdes do xofre, cloroflexos, *C. thermophilum* | 745-755 |
| Bacterioclorofila *cs* | Cloroflexos | 740 |
| Bacterioclorofila *d* | Bacterias verdes do xofre | 705-740 |
| Bacterioclorofila *e* | Bacterias verdes do xofre | 719-726 |
| Bacterioclorofila *f* | Bacterias verdes do xofre (actualmente só se atopou por medio de mutacións, pero podería existir na natureza) | 700-710 |
| Bacterioclorofila *g* | Heliobacterias | 670, 788 |

As bacterioclorofilas *a*, *b*, e *g* son bacterioclorinas, o que significa que as súas moléculas teñen un anel macrocíclico de bacterioclorina con dous aneis pirrol reducidos (B e D). As bacterioclorofilas *c*, *d*, *e*, e *f* son clorinas, o que significa que as súas moléculas teñen un anel macrocíclico de clorina cun anel pirrol reducido (D).

Estruturas químicas comparadas da porfina, clorina, bacterioclorina, e isobacterioclorina. Nótese a recolocación do dobre enlace C=C entre os dous isómeros da bacterioclorina. Hai dous electróns π (simbolizados por π e-) en cada dobre enlace no macrociclo.

Notas
-----

1. ↑  Bryant, Donald A.; et al. (2007-07-27). "Candidatus Chloracidobacterium thermophilum: An Aerobic Phototrophic Acidobacterium". *Science* **317** (5837): 523–526. PMID 17656724. doi:10.1126/science.1143236.
2. ↑  Vogl, Kajetan; et al. (2012-08-10). "Bacteriochlorophyll f: properties of chlorosomes containing the "forbidden chlorophyll"". *Front. Microbiol.* **3** (298): 1–12. PMID 22908012. doi:10.3389/fmicb.2012.00298.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1992180
* EBID: ID
* JSTOR: bacteriochlorophylls
* MAG: 2780784151

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 38201
* MeSH: D001429
* MeSH: D03.383.129.578.840.374.100

 |