Linguas de Suíza: en laranxa, a parte xermanófona.
Co termo **Suíza xermanófona** ou **Suíza alemá** (en alemán *Deutschschweiz* ou tamén *deutsche Schweiz*, en francés *Suisse alémanique*, en italiano *Svizzera tedesca*, en retorrománico *Svizra tudestga*) denomínase ás zonas de Suíza cunha poboación predominantemente xermanófona. Cobre un 65 por cento do territorio suízo.

Localización
------------

O alemán é a lingua oficial en 17 dos 26 cantóns suízos: Uri, Schwyz, Obwalden, Nidwalden, Lucerna, Zúric, Glarus, Zug, Soleura, Basilea-Cidade, Basilea-Campo, Schaffhausen, Appenzell Exterior, Appenzell Interior, Sankt\_Gallen, Argovia e Turgovia.

### Áreas multilingües

Outro tres cantóns son bilingües alemán-francés:

* Berna, con maioría alemá (84%)
* Friburgo e o Valais, onde o alemán está en minoría (preto dun 30%)

Finalmente, o cantón dos Grisóns é oficialmente trilingüe: alemán (68%), romanche e italiano.

Historia
--------

Os suízos alemáns teñen relativamente poucas afinidades cos seus veciños alemáns do norte, a pesar do parentesco lingüístico co outro lado do Rin[]. As razóns son esencialmente históricas: a Suíza alemá estivo separada *de facto* do resto das rexións xermanófonas dende finais da Idade Media, e oficialmente a partir dos Tratados de Westfalia de 1648.

Unha razón suplementaria débese ao estatuto concedido ao dialecto. Aínda que a lingua oficial dos cantóns suízos alemáns sexa o alemán estándar (*Hochdeutsch*), na vida cotiá, a poboación exprésase, case exclusivamente, no dialecto do alemán suízo (*Schwytzerdütsch*), que tamén está moi presente na produción cinematográfica helvética[]. Así pois, *Achtung Fertig Charlie!* ou mesmo *Grounding* son realizacións en versión orixinal suíza alemá. En Alemaña, en cambio, o uso do dialecto está moito máis limitado.

Os suízos alemáns non se senten integrantes dun grupo uniforme[]: segundo as rexións, cada un se sentirá máis ben bernés, zuriqués, basilense, lucernés etc. O federalismo, moi implantado en Suíza, onde as decisións políticas a miúdo se toman a nível cantonal ou municipal, reforza aínda máis esta actitude.

Culturalmente falando, a Suíza alemá non constitúe tampouco un conxunto homoxéneo. Xa na Idade Media existían diferenzas acentuadas entre os cantóns rurais e os urbanos. Despois da Reforma, xurdiron divisións entre as rexións convertidas ao protestantismo e as que seguiron sendo católicas. Hoxe, coa mestura das poboacións e o retroceso do feito relixioso, as diferenzas confesionais perderon importancia; pola contra, pódese notar unha lixeira recuperación das diferenzas entre as cidades (progresistas) e o campo (conservador).

Características lingüísticas
----------------------------

Os dialectos suízos alemáns (*Schwytzerdütsch*) son próximos aos dialectos xermánicos falados nos países veciños (por exemplo o alsaciano, as falas do antigo País de Baden en Alemaña, os de Liechtenstein e do Vorarlberg austríaco). Mantiveron sobre todo certos monotongos do alto alemán: cf. *ziit* ("tempo"), *huus* ("casa"), convertidos respectivamente en *Zeit* e *Haus* no alemán estándar. Os dous principais conxuntos dialectais deslíndanse pola chamada liña Brünig-Napf-Reuss.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Suíza romanda.
* Suíza italiana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q689055
* WorldCat
* VIAF: 315160381
* BNF: 11947885s
* GND: 4070352-6
* LCCN: sh86002732

 |