| Franco suízo |
| --- |
| **Schweizer Franken, Franc suisse,**
Franco svizzero, Franc svizzer  |
|  |
| Código: | CHF |
| Ámbito: | Suíza Suíza Liechtenstein Liechtenstein |
| Símbolo: | Fr. SFr. |
| Fracción: | 100 (rappen/centime) |
| Moedas: | 1, 5, 10, 20 rappen1/2, 1, 2, 5 Fr |
| Billetes: | 10, 20, 50, 100, 200, 1000 Fr |
| Emisor: | Banco Nacional Suízo |
| Taxa de troco:14-09-2009 | 1 EUR = 1,5118 CHF
1 USD = 1,0338 CHF |
| *Troco actual* |

O **Franco suízo** (Código ISO 4217: *CHF*) é a moeda de curso legal na Suíza e Liechtenstein. Aínda que o seu peso na economía mundial non pode ser comparado ao do euro ou ao do dólar, a estabilidade do país ao que pertence faina ser tida en conta como unha "moeda refuxio", sobre todo despois da apreciación respecto da moeda europea desde abril até setembro de 2000. O seu valor rolda os dous terzos de euro.

O franco (alemán: *Franken*, francés: *franc*, italiano: *franco*, en romanche: *franc*) divídese en 100 céntimos (alemán: *Rappen*, francés: *centimes*, italiano: *centesimi*, romanche: *rap*). O nome do país "Confederación Suíza" atópase escrito en latín nalgunhas moedas (*Confoederatio Helvetica*), do cal deriva as súas siglas ISO, para preservar a neutralidade entre as distintas comunidades lingüísticas.

Historia
--------

O franco suízo é o resultado da unión monetaria realizada entre os cantóns suízos en 1850, substituíndo as moedas cantonais e rexionais. O seu valor inicial era igual ao do franco francés. Entre 1865 e 1927 a Unión Monetaria Latina unía tamén o Franco francés, a Lira italiana, o Franco belga e o franco suízos (seguidos da Dracma gregas e a Peseta española), que podían teoricamente ser utilizados indiferentemente en cada un dos catro países.

No 1919, cando Liechtenstein aboliu a unión aduaneira coa Austria, é adoptado o franco suízo como moeda oficial no principado.

Moedas
------

*Artigo principal**:* Moedas do franco suízo.
Aquí atópase a lista das moedas actualmente en circulación:

* 10 céntimos.
* 20 céntimos.
* ½ franco (50 céntimos).
* 1 franco.
* 2 francos.
* 5 francos.

Existen moedas conmemorativas de 5, 20, 100 e 200 francos e poden ser utilizadas para transaccións comerciais, aínda que excepcionalmente. A moeda de 2 céntimos foi abolida no 1970. O Banco Nacional Suízo propuxo a abolición das moedas de 5 céntimos, posto que a súa fabricación custa 6 céntimos e non é aceptada nas máquinas automáticas. 


Diferentes moedas actuais| Reverso | Anverso | Descrición |
| --- | --- | --- |
|  |  | Escudo suízo coa flor da edelweiss á esquerda, xencianas *(Gentiana lutea)* á dereita ; Personaxe: Guillermo Tell, heroe nacional. |
|  |  | Coroa de follas de carballo á esquerda e xencianas *(Gentiana lutea)* á dereitaa ; Personaxe: Helvetia, a nai patria. |
|  |  | *ídem que a peza de 2CHF* |
|  |  | *ídem que a peza de 2CHF* |
|  |  | Unha coroa de xencianas *(Gentiana lutea)*; Helvetia, vista de perfil e tendo unha coroa coa inscrición de *Liberta* (liberdade). |
|  |  | Unha coroa de follas de carballo ; Personaxe: *ídem que a peza de 20 céntimos* |
|  |  | Unha coroa de follas de vide e uvas ; Personaxe: *ídem que a peza de 20 céntimos* |

### Longa duración

As pezas máis vellas aínda en circulación son as de 10 céntimos, que desde 1879 se atopan en circulación e ás cales non se lles cambiou o motivo. Hoxe todas están feitas dunha aliaxe de cobre e níquel, fóra das dun céntimo (bronce) do mesmo xeito que a de 5 céntimos (bronce de aluminio).

As moedas de 50 céntimos, 1, 2 e 5 CHF eran de prata até 1968. O tamaño das moedas de 5 CHF foi reducida no 1936 despois da desvalorización do franco suízo.

Billetes
--------

*Artigo principal**:* Billetes do franco suízo.
Os billetes de banco actuais teñen seis valores, no anverso amósase un persoeiro artístico do país e no reverso, en representación gráfica, un par das súas obras máis destacadas.


**8ª serie (1995-1998)**| Imaxe do anverso | Imaxe do reverso | Denominación | Cor predominante | Dimensións | Descrición do anverso | Descrición do reverso |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | **10 francos** | Amarelo | 126 × 74 mm | Le Corbusier |  |
|  |  | **20 francos** | Rosa | 137 × 74 mm | Arthur Honegger |  |
|  |  | **50 francos** | Verde | 148 × 74 mm | Sophie Taeuber-Arp |  |
|  |  | **100 francos** | Azul | 159 × 74 mm | Alberto Giacometti |  |
|  |  | **200 francos** | Marrón | 170 × 74 mm | Charles Ferdinand Ramuz |  |
|  |  | **1.000 francos** | Violeta | 181 × 74 mm | Jacob Burckhardt |  |
|

Esta serie, que entrou en circulación entre 1995 e 1998, puxo fin á anterior, que contiña un billete de 500 francos en lugar do de 200 francos. No 2005 o Banco Nacional Suízo anunciou que comezara o desenvolvemento da novena serie de billetes.

Notas
-----

1. ↑  A alternativa ao Euribor

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Franco suízo*** |

### Outros artigos

* Moedas do franco suízo
* Rappen
* Batz
* Vreneli
* Fritz Ulysse Landry

### Ligazóns externas

* Fotogalería das moedas *(en alemán)*
* Fotogalería dos billetes *(en inglés)* *(en alemán)* *(en francés)* *(en italiano)*
* Cotización respecto ao euro *(en castelán)*
* Moedas de Suíza (catálogo e galería) *(en inglés)*
* Franco suízo - Billetes de Suíza *(en inglés)* *(en alemán)* *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25344
* BNCF: 57085
* BNF: 12015445x
* GEC: 0184787
* GND: 4180480-6
* HDS: 013671
* LCCN: sh2002007537

 |