| Panda vermello*Ailurus fulgens* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Vulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Eutheria |
| Orde: | Carnivora |
| Suborde: | Caniformia |
| Superfamilia: | Musteloidea |
| Familia: | ***Ailuridae***Gray, 1843  |
| Xénero: | ***Ailurus***F. Cuvier, 1825  |
| Especie: | ***A. fulgens*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Ailurus fulgens***F. Cuvier, 1825  |
| Distribución do panda vermelloDistribución do panda vermello |
| Subespecies |
| Referencia:* *A. fulgens fulgens* F. Cuvier, 1825
* *A. fulgens styani* Milne-Edwards, 1874
 |

O **panda vermello** ou **panda menor** (*Ailurus fulgens*) é unha especie de mamífero da orde dos carnívoros, único representante actual da familia dos ailúridos, e do seu único xénero, *Ailurus*.

Porén, clasificouse anteriormente dentro das familias dos prociónidos e dos úrsidos.

A poboación desta especie encóntrase ameazada pola perda de hábitat, a caza furtiva e a endogamia e, aínda que está protexida por leis nacionais dalgúns países, áchase dentro do grupo de especies en estado vulnerábel. 

O panda vermello é propio das rexións montañosas do Himalaia, Bután, o sur da China, a India, Nepal e Birmania, onde vive xeralmente en bosques temperados húmidos de zonas altas e con abundante bambú.

Fisicamente, a súa pelaxe é de cor parda avermellada, e ten unha cola longa e peluda. As extremidades dianteiras son bastante curtas, polo que ten unha peculiar forma de camiñar.

É un animal de carácter solitario, territorial e de costumes nocturnos. A súa alimentación é basicamente de follas de bambú pero, ao ser omnívoro, pode comer tamén ovos, paxaros, insectos e micromamíferos.

A súa poboación comezou a diminuír ultimamente debido á destrución do seu hábitat e á caza furtiva. É un animal común nos zoolóxicos —principalmente de Norteamérica e Europa— onde se reproduce en catividade.

Unha clasificación controvertida
--------------------------------

Houbo numerosos debates sobre a posición filoxenética dos pandas (o maior e o menor) e os mapaches, desde situalos a todos na familia dos prociónidos, até situar o xénero *Ailuropoda* nunha familia propia, a dos ailuropódidos. Porén, recentes análises xenéticas mostran que o panda xigante é un parente moi próximo dos osos, polo que a maioría dos autores o sitúan dentro da familia dos úrsidos como único representante actual da subfamilia dos ailuropodinos, mentres que a clasificación do panda menor (*Ailurus fulgens*) aínda se discute.

Frédéric Cuvier, en 1825, describiu inicialmente o panda vermello como un parente próximo do *Procyon lotor* (*Procyonidae*), aínda que lle dera o nome *Ailurus* baseado nas súas semellanzas superficiais cos gatos domésticos. A clasificación científica do panda vermello foi controvertida desde que se descubriu, e foi situado entre os *Ursidae*, *Procyonidae*, *Ailuropodidae* ou nunha familia propia, a dos *Ailuridae*. Esta incerteza xorde da dificultade en determinar se certas características do xénero *Ailurus* son filoxeneticamente conservadoras ou derivan de converxencias con especies de hábitos ecolóxicos similares.

Diversas hipóteses filoxenéticas, baseadas en análises moleculares e morfolóxicas, foron xurdindo ao longo dos anos, situando o panda vermello:

1. Máis próximo aos prociónidos que aos úrsidos,
2. Máis relacionado cos úrsidos do que cos prociónidos,
3. Intermedio entre os úrsiddos e os prociónidos,
4. Emparentado co panda xigante, pero de posición incerta,
5. Máis relacionado cos *Musteloidea*, ou
6. Representa unha liñaxe monotípica dentro dos *Arctoidea*, porén de posición non resolta.

Evidencias baseadas no rexistro fósil, seroloxía, cariotipo, comportamento, anatomía e reprodución reflicten maior afinidade cos prociónidos que cos úrsidos. Por outra parte, especializacións ecolóxicas e alimentarias e a distinta distribución xeográfica en relación cos modernos prociónidos apoian a súa separación nunha familia propia.

Recentemente, Flynn e colaboradores, a través de análises moleculares, confirmaron o posicionamento do xénero *Ailurus* nunha familia distinta á dos prociónidos e á dos úrsidos, e determinaron a inclusión desa familia na gran superfamilia dos *Musteloidea* (ailúridos + prociónidos + mefítidos + mustélidos).

Estado de conservación
----------------------

En 2008 a Unión Internacional para a Conservación da Natureza, tendo en conta que a poboación de *Ailurus fulgens* se estimaba en menos de 10 000 individuos maduros, cun continuo declive de máis do 10 % anual nos últimos anos, cualificou a especie como "VU" (*vulnerábel*) cualificación que se mantén até hoxe en día (2013).

Notas
-----

1. 1 2 3 4  *Ailurus fulgens* F. G. Cuvier, 1825 no SIIT.
2. 1 2  Wang, X. Choudhury, A. Yonzon, P. Wozencraft, C. & Than Zaw (2008): *Ailurus fulgens* na Lista vermella da UICN.
3. ↑  *Ailuropodoidae* en The Free Dictyonary.
4. ↑  *Ailuropodinae* Arquivado 10 de novembro de 2013 en Wayback Machine. en Paleobiology Database.
5. 1 2 3  Roberts, M. S. & Gittelman, J. L. (1984); "Ailurus fulgens". *Mammalian Species* **222**: 1-8.
6. 1 2  Flynn, J. J.; Finarelli, J. A.; Zehr, S.; Hsu, J. & Nedbal, M. A. (2005): "Molecular Phylogeny of the Carnivora (Mammalia): Assessing the Impact of Increased Sampling on Resolving Enigmatic Relationships". *Systematic Biology* **54** (2): 317–337
7. ↑  Flynn, J. J. & Nedbal, M. A. (1998); "Phylogeny of the Carnivora (Mammalia): Congruence vs incompatibility among multiple data sets." *Molecular Phylogenetic Evolution* **9** (3): 414–426.
8. ↑  Flynn, J. J.; Nedbal, M. A.; Dragoo, J. W. & Hinerycutt (2000): "Whence the red panda?" *Molecular Phylogenetic Evolution* **17** (2): 190–199.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Panda vermello*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Panda vermello*** |

### Bibliografía

* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (eds.) (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Johns Hopkins University Press, 2 vols. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Mustélidos
* Ailuropódidos

### Ligazóns externas

* *Ailurus fulgens* en ARKive *(en inglés)* Contén abundante información e imaxes.
* *Ailurus fulgens* en ADW *(en inglés)* Contén abundante información e imaxes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41960
* BRE: 2168840
* EBID: ID
* GND: 4164121-8
* LCCN: sh88001624
* NDL: 00958127

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Ailurus\_fulgens
* BioLib: 1813
* EOL: 327984
* Fossilworks: 157499
* GBIF: 5219446
* iNaturalist: 41653
* IRMNG: 10861867
* ISC: 95138
* ITIS: 621846
* IUCN: 714
* MSW: 14001690
* NCBI: 9649
* Species+: 7583

 |