O mar Negro coa península da Crimea e o mar de Azov ao norte.
O **mar Negro** (en latín *Pontus Euxinus*, abkhaza: Амшын Еиқәа, xeorxiano: შავი ზღვა, turco: *Karadeniz*, en póntico: Μαύρον Θάλασσα, Εύξεινος Πόντος, búlgaro: *Черно море*, romanés: *Marea Neagră*, ruso: *Чёрное море*, ucraíno: *Чорне море*, en tártaro de Crimea: Qara deñiz) é un mar situado entre a Europa Oriental e a Asia Occidental. Atópase encerrado entre os Balcáns, a estepa póntica, Crimea, o Cáucaso e a península de Anatolia. O estreito do Bósforo conéctao co pequeno mar de Mármara, e o estreito dos Dardanelos conecta ao mar anterior co mar Exeo, que é unha división do mar Mediterráneo. Tamén está conectado co mar de Azov, situado ao nordés, polo estreito de Kerch. O mar Negro forma unha depresión elíptica cunha pendente de leste a oeste, e ten unha superficie de 436 400 km² (sen incluír o mar de Azov), unha profundidade máxima de 2212 m e un volume de 547 000 km³. Os países ribeiregos do mar Negro son, empezando polo sur e en sentido horario, Turquía, Bulgaria, Romanía, Ucraína, Rusia (o Krai de Krasnodar, o Óblast de Rostov e Crimea), e Xeorxia.

Está delimitado polos montes Pónticos ao sur e polas montañas do Cáucaso ao leste, e conta cunha ampla meseta ao nordés. A súa maior lonxitude de leste a oeste é de 1 175 km. Entre as cidades importantes das súas costas están: Batumi, Burgas, Constancia, Giresun, Hopa, Istambul, Kerch, Mangalia, Năvodari, Novorossiisk, Odesa, Ordu, Poti, Rize, Sinope, Samsun, Sebastopol, Sochi, Sozopol, Sukhumi, Trebisonda, Varna, Ialta e Zonguldak. 

Existe unha saída neta de auga de 300 km³ ao ano a través do Bósforo e do estreito de Dardanelos cara ao mar Exeo, mentres que a auga do Mediterráneo discorre cara ao mar Negro como parte dun camiño de ida e volta de intercambio hidrolóxico. O fluxo que sae do mar Negro é máis frío e menos salino, e o fluxo que entra desde o Mediterráneo é máis cálido e salino, polo que este fluxo é o resultado dos cambios de densidade causados pola diferente salinidade, o que dá lugar a unha gran cantidade de auga anóxica a 150 m baixo a superficie, que teñen a particularidade de descompoñer os barcos afundidos fabricados en ferro pero non así os barcos de madeira. O mar Negro tamén recibe auga do gran sistema fluvial de Eurasia polo norte do mar. Os ríos que lle achegan máis auga son o Danubio, o Dnister, o Dniéper e o Don.

Os niveis de auga deste mar variaron significativamente ao longo da historia. Debido a estas variacións do nivel da auga na conca, os límites actuais deste mar foron ás veces bancais xeolóxicas secas. Cando se dan determinados niveis de auga elevados é posible que o mar se conecte con outras augas próximas para estabilizarse. É a través dunha destas rutas de conexión máis activas, o estreito turco, onde este mar conéctase cos océanos do mundo. Cando esta ligazón hidrolóxica non está presente, o mar Negro transfórmase nunha conca endorreica que opera de forma independente do sistema global dos océanos, como é o caso do mar Caspio. O estreito turco conecta o mar Negro co Exeo, e abarca o Bósforo, o mar de Mármara e o estreito de Dardanelos.

Nome
----

Costa do Mar Negro en Ordu
Cabo Kapchik en Crimea
Mar Negro preto de Constancia, Romanía
### Nomes modernos

Os nomes actuais do mar adoitan ser equivalentes do nome galego "Mar Negro", incluídos os que se dan nos países ribeiregos:

* abkhazo: *Амшын Еиқәа*, AFI: [ɑmʂɨn ɛjkʷʰɑ]
* adigueo: *Хы шӏуцӏэ*, AFI [xə ʃʷʼə.t͡sʼa]
* armenio: *Սեւ ծով*, AFI [sɛv t͡sɔv]
* azarí: Qara dəniz, AFI [kaˈɾa deniz]
* búlgaro: *Черно море*, AFI [ˈt͡ʃɛrno moˈrɛ]
* tártaro de Crimea: *Къара денъиз* AFI [qɑrɑ deŋiz]
* xeorxiano: შავი ზღვა, *shavi zghva* AFI [ˈʃavi zɣva]
* Laz e mingreliano: *უჩა ზუღა*, AFI [utʃä zuɣä], ou simplemente ზუღა, AFI: [zuɣä], "Mar"
* romanés: *Marea Neagră*, AFI [ˈmare̯a ˈne̯aɡrə]
* ruso: *Чёрное мо́рe*, AFI [ˈtɕornəjə ˈmorʲe]
* turco: *Karadeniz*, AFI [kaˈɾadeniz]
* ucraíno: *Чорне море*, AFI ˈ[tʃɔrne ˈmɔre]

Estes nomes non quedaron establecidos do todo ata o século XII, pero hai indicios de que poderían ser bastante máis antigos. En Grecia, o nome histórico *Ponto Euxino* (Eύξεινος Πόντος, Eúxeinos Póntos), que significa «Mar Hospitalario/Acolledor», segue sendo usado amplamente.

### Nomes históricos e etimoloxía

O nome máis antigo que se coñece do mar Negro é mar de Zalpa, chamado así tanto polos hattianos e os seus conquistadores os hititas. A cidade hitita de Zalpa estaba "situada probablemente en ou preto do estuario do río Marrassantiya, o moderno Kızıl Irmak, na costa do Mar Negro".

En xeral, acéptase que o nome principal grego *Ponto Euxino* é unha tradución da palabra iraniana *\*axšaina-*. ("sombrío, gris, azul escuro"). Os antigos viaxeiros gregos adoptaron o nome como Á-xe(i)nos, identificado coa palabra grega áxeinos (hostil aos estranxeiros). e logo, máis tarde, cando as súas correntes lles foron máis familiares e navegables, foi designado como *Pontos Euxeinos* (de *eu-* "ben" e *xeinos* "estranxeiro") ou *Pont-Euxin* (é dicir "Mar amigábel" ou "acolledor"). Outros pensan que era chamado acolledor precisamente por lle dar un nome contrario ao que ocorría en realidade, co fin de evitar as súas treboadas.

E o nome de *Mar Negro* tería como orixe a atribución polos turcos de cores aos puntos cardinais, o "negro" para o norte, o "azul" para o oeste, o "branco" para o sur e o "verde" para o leste. ao estar este mar (*deniz* en turco) ao norte de Turquía, foi designado *kara* ("negro"), en turco *Karadeniz* ("mar negro"). Mentres que, por exemplo, o mar Mediterráneo, ao sur, sempre é chamado *mar Branco*, en turco *Akdeniz* (non confundir co mar Branco actual). O nome Πόντος Ἄξεινος *Póntos Áxeinos* (Mar Inhóspito), testemuñado por primeira vez por Píndaro (c. 475 a.C.), considerábase un mal presaxio e se eufemizaba ao seu oposto, Εὔξεινος Πόντος. *Eúxeinos Póntos* (Mar Hospitalario), tamén testemuñado por primeira vez por Píndaro. Esta denominación converteuse na de uso común en grego, aínda que en contextos mitolóxicos seguiuse preferindo o nome "verdadeiro" Póntos Áxeinos.

Na obra *Geographika* (1.2.10) Estrabón di que na antigüidade, o mar Negro era chamado a miúdo "O Mar" (ὁ πόντος, *ho pontos*). Estrabón (7.3.6) cre que o mar Negro foi chamado "Inhóspito" antes da colonización grega porque era difícil de navegar e porque as súas costas estaban poboadas por tribos salvaxes. O nome foi cambiado polo de "Hospitalario" despois de que os milesios gregos colonizasen a costa sur, o Ponto, converténdoa en parte da civilización grega.

A suposición popular fai derivar "Mar Negro" da cor escura da auga ou das condicións climáticas. Algúns estudosos entenden que o nome deriva dun sistema de simbolismo cromático que representa os puntos cardinales, co negro ou escuro para o norte, o vermello para o sur, o branco para o oeste e o verde ou azul claro para o leste. Por iso é polo que "Mar Negro" significase "Mar do Norte". De acordo con este esquema, o nome só podería orixinarse cun pobo que vivía entre o norte (negro) e o sur (vermello)s: isto apunta á aqueménidas (550-330  aC).

No Gran Bundahishn, unha escritura zoroastriana do persa medio, o Mar Negro chámase Siyābun. No libro de xeografía persa do século X Hudud al-'Alam, o mar Negro chámao mar de Xeorxia (daryā-yi Gurz). As Crónicas xeorxianas usan o nome zğua sperisa ზღუა სპერისა (Mar de Speri) en nome da tribo kartveliana de sapires ou saspiris. Outros nomes modernos como Chyornoye more e Karadeniz (ambos significan Mar Negro) orixinouse durante o século XIII. Un mapa de Asiae Nova Descriptio de 1570 do Theatrum Orbis Terrarum de Abraham Ortelius etiqueta o mar como Mar Maggior (Mar Grande), comparao do latín *mare major*.

Os escritores ingleses do século XVIII utilizaban a miúdo o termo *Euxine Sea* (/ˈjuːksɪn/ ou /ˈjuːkˌsaɪn/). Edward Gibbon, por exemplo, chamaba ao mar desta forma na súa obra *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire*. Durante o Imperio Otomán, chamábase *Bahr-e Siyah* ou *Karadeniz*, ambos significaban "Mar Negro" en turco otomán, e o primeiro consistía en lingua persoárabe .

Xeografía
---------

A Organización Hidrográfica Internacional define os límites do Mar Negro como segue:

> 
> 
> 'No suroeste*. O límite nordés do Mar de Mármara. [Unha liña que une o Cabo Rumili co Cabo Anatoli (41°13'N)].* No estreito de Kerch*. [Unha liña que une os cabos Takil e Panaghia (45°02'N)].*
> 
> 

A zona que rodea o mar Negro denomínase comunmente *Rexión do Mar Negro*. A súa parte setentrional atópase dentro do *cinto de Chernozem* (cinto de terra negra) que vai desde o leste de Croacia (Eslavonia), ao longo do río Danubio (norte de Serbia, norte de Bulgaria (Chaira Danubiana) e sur de Romanía (Chaira Valaquia)) ata o nordés de Ucraína e máis aló a través da Rexión Central da Terra Negra e o sur de Rusia ata Siberia.

A zona litoral do mar Negro adoita denominarse *litoral póntico* ou *zona póntica*.

As maiores baías do mar Negro son a baía de Karkinit en Ucraína; o golfo de Burgas en Bulgaria; as baías de Dnieprovski e Dniestrovski, ambas as dúas en Ucraína; as baías Sinop e Samsun, ambas as dúas en Turquía.

### Litoral e zonas económicas exclusivas

Lonxitude do litoral e superficie das zonas económicas exclusivas| País | Lonxitude da costa (km) | Zona económica exclusivas area (km2) |
| --- | --- | --- |
| Turquía Turquía | 1,329 | 172,484 |
| Ucraína Ucraína | 2,782 | 132,414 |
| Rusia Rusia | 800 | 67,351 |
| Bulgaria Bulgaria | 354 | 35,132 |
| Xeorxia Xeorxia | 310 | 22,947 |
| Romanía Romanía | 225 | 29,756 |
| Total | 5,800 | 460,084 |

### Conca de drenaxe

Os ríos máis grandes que desembocan no Mar Negro son:

1. Danubio
2. Dnieper
3. Don
4. Dnister
5. Kızılırmak
6. Kuban
7. Sakarya
8. Bug Meridional
9. Çoruh/Chorokhi
10. Yeşilırmak
11. Rioni
12. Yeya
13. Mius
14. Kamchiya
15. Inguri
16. Kalmius
17. Molochna
18. Tylihul
19. Velykyi Kuialnyk
20. Veleka
21. Rezovo
22. Kodori
23. Bzyb/Bzipi
24. Supsa
25. Mzymta

Estes ríos e os seus afluentes forman unha conca hidrográfica de 2 millón de km2 no Mar Negro que abarca total ou parcialmente 24 países:

1. Albania
2. Austria Austria
3. Belarús Belarús
4. Bosnia e Hercegovina Bosnia e Hercegovina
5. Bulgaria Bulgaria
6. Croacia Croacia
7. República Checa República Checa
8. Xeorxia Xeorxia
9. Alemaña Alemaña
10. Grecia Grecia
11. Hungría Hungría
12. Italia Italia
13. Montenegro Montenegro
14. Moldavia Moldavia
15. Macedonia do Norte Macedonia do Norte
16. Polonia Polonia
17. Romanía Romanía
18. Rusia Rusia
19. Serbia Serbia
20. Eslovaquia Eslovaquia
21. Eslovenia Eslovenia
22. Suíza Suíza
23. Turquía Turquía
24. Ucraína Ucraína

### Illas

Algunhas illas do mar Negro pertencen a Bulgaria, Romanía, Turquía e Ucraína:

* Illa de Santo Tomás - Bulgaria
* Illa de Santa Anastasia - Bulgaria
* Illa de San Cirico - Bulgaria
* Illa de San Iván - Bulgaria
* Illa de San Pedro - Bulgaria
* Illa Sacalinu Mare - Romanía
* Illa Sacalinu Mic - Romanía
* Misura / Novaya Zemliya - Romanía e Ucraína
* Illa de Utrish
* Illa de Krupinin
* Illa Sudiuk
* Illa Kefken
* Illa de Oreke
* Illa de Giresun - Turquía
* Illa de Dzharylgach - Ucraína
* Illa das Serpes - Ucraína

### Clima

Xeo no golfo de Odesa
A variación climática a curto prazo na rexión do Mar Negro está moi influída polo funcionamento da oscilación do Atlántico Norte, os mecanismos climáticos resultantes da interacción entre o Atlántico norte e as masas de aire de latitudes medias. Aínda que os mecanismos exactos que causan a Oscilación do Atlántico Norte seguen sen estar claros, crese que as condicións climáticas establecidas en Europa occidental median nos fluxos de calor e precipitacións que chegan a Europa central e Eurasia, regulando a formación de ciclóns invernais, responsables en gran medida das achegas rexionais de precipitacións. e inflúen nas temperaturas da superficie do mar Mediterráneo (SST).

Características
---------------

Hai un importante fluxo de auga a través do Bósforo, 200 km³ por ano e de auga dóce das áreas adxacentes, especialmente da Europa Central e Oriental, totalizando 320 km³ por ano. O río máis importante a desaugar no Mar Negro é o río Danubio. Descargan tamén no Mar Negro o Dnister, o Dniéper e o Don. O Mar Negro ten unha área de 422,000 km² e unha profundidade máxima de 2210 m.

Os países que costean o Mar Negro son Turquía, Bulgaria, Romanía, Ucraína, Rusia e Xeorxia. A península da Crimea é unha república autónoma de Ucraína.

Formación
---------

### Teoría da conexión co Mediterráneo durante o Holoceno

O Mar Negro atópase conectado co sistema mundial de océanos mediante un sistema de dous estreitos encadeados, o Estreito dos Dardanelos e o Estreito do Bósforo. Os dardanelos ten unha profundidade de 55 metros e o Bósforo de 36.

Tamén existen evidencias que indican que o nivel de auga no Mar Negro era considerabelmente menor durante o período glaciar, isto explica que os arqueólogos atoparan restos de moluscos de auga doce e estruturas constituídas polo ser humano a uns 100 metros de distancia da costa actual de Turquía. A datación por radiocarbono destes moluscos indica que teñen unha idade duns 7 000 anos.

Tendo en conta estes feitos existe un acordo en que durante a última glaciación e certos tempo despois do seu final o Mar Negro foi un lago de auga doce pechado. Tempo despois da era glaciar os niveis de auga do mar Negro e o mar Exeo eleváronse de maneira independente ata alcanzar o punto no cal se atopan na actualidade. Sobre o punto no que aínda existe debate é o momento no que ocorreu tal conexión. Unha das teorías é que o mar Negro se encheu primeiro e que a auga doce superaba os actuais estreitos do Dardanelos e Bósforo e desaugaba no mar Mediterráneo.

### Teoría da inundación ou o dioivo

En 1997 William Ryan e Walter Pitman, da Universidade de Columbia, publicaron unha teoría segundo a cal se produciu unha gran inundación a través do Bósforo. Afirman que o mar Negro e o mar Caspio eran vastos lagos de auga doce pero que en torno ao 5.600 a.C o Mediterráneo rompeu o dique natural que os separaba destes lagos creando o paso actual entre os dous mares.

Historia
--------

Dende a antigüidade foi escenario de loitas pola exemonía das súas augas, principalmente entre as grandes potencias do Imperio Otomán, que controlaba a entrada ao mesmo, e o Imperio Ruso. Na época moderna adquiriu unha nova importancia ao ser unha das vías de entrada do gas natural ruso en Europa.

* Guerra de Crimea (1854-1856). Contenda entre o Imperio Ruso e o Imperio Otomán, a quen apoiaban as potencias europeas Francia e o Reino Unido. A contenda centrábase sobre rivalidades relixiosas entre ortodoxos e católicos, e o dominio de Moldavia e Valaquia pero focalizouse principalmente na península de Crimea.

Fauna
-----

Mexillón cebra.
O Mar Negro conta con especies animais características como son:

* O mexillón cebra: O Mar Negro é, xunto ao Mar Caspio, o lugar de orixe desta especie de onde se foi estendendo a través da acción do home a gran parte do planeta. Na actualidade está considerada como especie invasora na maior parte destes lugares de destino.
* A carpa común ou europea: É orixinaria tanto do Mar Negro coma do Caspio e o Mar de Aral. Ao igual que o mexillón cebra é unha especie invasora en gran número de ecosistemas.
* O *neogobius melanostomus*: Tamén é orixinaria do Mar Negro e Caspio e tamén é unha perigosa especie invasora, como por exemplo nos Grandes Lagos de América do Norte.

Poboación
---------

Localización das principais cidades do mar Negro.
As cidades máis importantes ao longo da costa inclúen Istambul (antigamente Constantinopla e Bizancio), Burgas, Varna, Constanţa, Ialta, Odesa, Sebastopol, Batumi, Trebisonda, Samsun e Zonguldak.

Notas
-----

1. 1 2  "Black Sea". *guía do Mar Negro pola Universidade de Delaware* (en inglés). Consultado o 39 de decembro do 2915.
2. ↑  "Surface Area. Black Sea Geography". *University of Delaware College of Marine Studies*. 2003. Consultado o 15 de setembro do 2023.
3. ↑  "Maximum Depth. Europa – Gateway of the European Union Website". *Environment and Enlargement – The Black Sea: Facts and Figures*. Arquivado dende o orixinal o 11 de novembro de 2012.
4. ↑  "Unexpected changes in the oxic/anoxic interface in the Black Sea". *Nature Publishing Group*. 30 de marzo de 1989. Consultado o 15 de setembro do 2023.
5. ↑  UNEP/GRID-Arendal Maps and Graphics Library (2001). "Socio-economic indicators for the countries of the Black Sea basin". Arquivado dende o orixinal o 10 de febreiro de 2011. Consultado o 15 de setembro do 2023.
6. ↑  Misterio en el Mar Negro: encuentran barcos hundidos en perfecto estado La Vanguardia, 27 de diciembre de 2016.
7. ↑  Özhan Öztürk (2005). *Karadeniz Ansiklopedik Sözlük*. İstanbul: Heyamola Yayınları. pp. 617–620. Arquivado dende o orixinal o October 15, 2012.
8. 1 2 3 4 5  Schmitt 1989, pp. 310–313.
9. ↑  The Journal of Indo-European Studies, p.79. United States, n.p, 1985. Google Books
10. ↑  Burney, Charles. Historical Dictionary of the Hittites, p.333. United States, Rowman & Littlefield Publishers, 2018. Google Books.
11. ↑  Jones, Horace Leonard, ed. (1917). *Strabo: Geography, Volume I: Books 1-2*. Cambridge, MA: Harvard University Press. Consultado o 19 de setembro do 2023.
12. ↑  Jones, Horace Leonard, ed. (1924). *Strabo: Geography, Volume III: Books 6-7*. Cambridge, MA: Harvard University Press. Consultado o 19 de setembro do 2023.
13. 1 2  Schmitt 1989, pp. 310-313.
14. ↑  Peterson, Joseph H. "Greater Bundahishn". *www.avesta.org*. Consultado o 19 de setembro do 2023.
15. ↑  § 42. Discourse on the Country of Rūm, its Provinces and Towns Arquivado February 25, 2021, en Wayback Machine. Hudud al-'Alam
16. ↑  Part II Arquivado 2020-06-28 en Wayback Machine. Georgian Chronicles, Line of ed: 14
17. ↑  "Central Asia and Dravidan Connection - Revealed - Part 6". Consultado o 19 de setembro do 2023.
18. ↑  Gibbon, Edward (1993). *The History of the Decline and Fall of the Roman Empire*. Everyman's Library. ISBN 0-679-42308-7.
19. ↑  Öztürk, Özhan (2016). *Pontus*. Ankara, Turkey: Nika Yayınları. ISBN 978-605-83891-7-5. [*Ligazón morta*]
20. ↑  "Limits of Oceans and Seas, 3rd edition" (PDF). International Hydrographic Organization. 1953. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 8 de outubro de 2011. Consultado o 1 de outubro do 2023.
21. ↑  "Agriculture in the Black Sea Region". Bs-agro.com. Arquivado dende o orixinal o 31 de outubro de 2013. Consultado o 14 de xaneiro de 2014.
22. ↑  Prothero, G.W. (1920). *Anatolia*. Londres: H.M. Stationery Office.
23. 1 2 3  "Black Sea NGO Network | Our Black Sea". *www.bsnn.org*.
24. ↑  "Sea Around Us | Fisheries, Ecosystems and Biodiversity". University of British Columbia. Consultado o 1 de outubro do 2023.
25. ↑  "Marine Litter Report". *www.blacksea-commission.org*.
26. ↑  Aydin, Mustafa (2005). "Europe's new region: The Black Sea in the wider Europe neighbourhood". *Southeast European and Black Sea Studies* **5** (2). pp. 257–283. doi:10.1080/14683850500122943.  Parámetro descoñecido `|s2cid=` ignorado (Axuda)
27. ↑  "Black Sea". Arquivado dende o orixinal o 7 de setembro de 2020. Consultado o 1 de outubro do 2023.
28. ↑  "UN Atlas of the Oceans: Subtopic". *www.oceansatlas.org*.
29. ↑  "The Black Sea Basin".
30. ↑  Hurrell, J. W. (1995). "Decadal Trends in the North Atlantic Oscillation: Regional Temperatures and Precipitation". *Science* **269** (5224). pp. 676–679. Bibcode:1995Sci...269..676H. PMID 17758812. doi:10.1126/science.269.5224.676.
31. ↑  Lamy, F.; Arz, H. W.; Bond, G. C.; Barh, A.; Pätzold, J. (2006). "Multicentennial-scale hydrological changes in the Black Sea and northern Red Sea during the Holocene and the Arctic/North Atlantic Oscillation". *Paleoceanography* **21** (1). pp. n/a. Bibcode:2006PalOc..21.1008L. doi:10.1029/2005PA001184.
32. ↑  Türkeş, Murat (1996). "Spatial and temporal analysis of annual rainfall variations in Turkey". *International Journal of Climatology* **16** (9). pp. 1057–1076. Bibcode:1996IJCli..16.1057T. doi:10.1002/(SICI)1097-0088(199609)16:9<1057::AID-JOC75>3.3.CO;2-4.
33. ↑  Cullen, H. M.; A. Kaplan; et al. (2002). "Impact of the North Atlantic Oscillation on Middle Eastern climate and streamflow" (PDF). *Climatic Change* **55** (3). pp. 315–338. doi:10.1023/A:1020518305517. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2022-10-09.
34. ↑  "Instituto Estatístico de Turquía". Rapor.tuik.gov.tr. Arquivado dende o orixinal o 25 de agosto de 2012. Consultado o 2014-03-06.
35. ↑  "Instituto Estatístico de Turquía". Rapor.tuik.gov.tr. Arquivado dende o orixinal o 16 de xaneiro de 2014. Consultado o 2014-03-06.
36. ↑  "Instituto Estatístico de Turquía". Rapor.tuik.gov.tr. Arquivado dende o orixinal o 16 de xaneiro de 2014. Consultado o 2014-03-06.
37. ↑  Stiati.ca. "Cele mai mari orase din Romania". Stiati.ca. Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2014. Consultado o 2014-03-06.
38. ↑  "Instituto Estatístico de Turquía". Rapor.tuik.gov.tr. Arquivado dende o orixinal o 18 de abril de 2013. Consultado o 2014-03-06.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mar Negro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Estreito de Kerch
* Guerra de Crimea
* Gas natural
* Mar de Azov
* Frota rusa do Mar Negro

### Ligazóns externas

* Space Monitoring of the Black Sea Coastline and Waters
* Pictures of the Black sea coast all along the Crimean peninsula
* Black Sea Environmental Internet Node
* Black Sea-Mediterranean Corridor during the last 30 ky: UNESCO IGCP 521 WG12

| * v
* c
* e
Mares do mundo |
| --- |
| Océano Pacífico | 
* Golfo de Alasca
* Mar Amarelo
* Golfo de Anadyr
* Mar de Arafura
* Mar de Banda
* Mar de Bering
* Mar de Bismarck
* Mar de Bohai
* Mar de Bohol (ou de Mindanao)
* Golfo de California
* Mar de Camotes
* Golfo de Carpentaria
* Mar de Célebes
* Mar de Ceram
* Mar de Chile
* Mar da China Oriental
* Mar da China Meridional
* Mar do Coral
* Mar de Filipinas
* Mar de Flores
* Golfo de Fonseca
* Mar de Grau
* Mar de Halmahera
* Mar de Koro
* Mar das Molucas
* Golfo Moro
* Mar de Okhotsk
* Golfo de Panamá
* Mar de Salish
* Mar de Salomón
* Mar Interior de Seto
* Mar de Savu
* Mar de Sulu
* Mar de Sibuyan
* Golfo de Tailandia
* golfo de Tonkin
* Mar de Tasmania
* Mar de Visayas
* Mar do Xapón

 |
| Océano Atlántico | 
* Mar Adriático
* Mar de Åland
* Mar de Alborán
* Mar dos Argazos
* Mar do Arquipélago
* Mar Arxentino
* Mar de Azov
* Baía de Baffin
* Mar Balear
* Mar Báltico
* Baía de Botnia
* Golfo de Botnia
* Mar de Botnia
* Golfo de Biscaia
* Golfo de Campeche
* Mar Cantábrico
* Mar Caribe
* Mar Céltico
* Mar de Creta
* Mar Exeo
* Golfo de Finlandia
* Baía de Fundy
* Mar de Groenlandia
* Golfo da Guinea
* Mar das Hébridas
* Baía de Hudson
* Mar de Irlanda
* Mar de Irminger
* Baía de James
* Mar do Labrador
* Golfo de León
* Mar de Libia
* Mar da Liguria
* Golfo de San Lourenzo
* Golfo de Maine
* Canal da Mancha
* Mar de Mármara
* Mar Mediterráneo
* Golfo de México
* Mar de Mirtoon
* Mar Negro
* Mar do Norte
* Mar de Noruega
* Golfo de Sidra
* Mar Tirreno
* Mar de Tracia
* Golfo de Venezuela
* Mar de Wadden
* Mar Xónico

 |
| Océano Índico | 
* Golfo de Adén
* Mar de Andaman
* Gran Baía Australiana
* Mar Arábigo
* Golfo de Aqaba
* Mar de Balí
* Golfo de Bengala
* Mar de Flores
* Golfo de Khambhat
* Golfo de Kutch
* Mar das Laquedivas
* Estreito de Malaca
* Canle de Mozambique
* Golfo de Omán
* Golfo de Suez
* Golfo Pérsico
* Mar de Timor
* Mar Vermello
* Mar de Xava

 |
| Océano Ártico | 
* Golfo de Amundsen
* Mar de Barents
* Mar de Beaufort
* Golfo de Boothia
* Mar Branco
* Mar de Chukchi
* Mar de Groenlandia
* Baía de Hudson
* Mar de Kara
* Mar de Laptev
* Mar de Lincoln
* Mar de Pechora
* Mar do Principe Gustavo Adolfo
* Mar Raiña Victoria
* Mar de Siberia Oriental
* Mar de Wandel

 |
| Océano Antártico | 
* Mar de Amundsen
* Mar de Bellingshausen
* Mar da Cooperación
* Mar dos Cosmonautas
* Mar de Davis
* Mar Dumont d'Urville
* Mar de Lázarev
* Mar de Mawson
* Mar do Rei Haakon VII
* Mar de Riiser-Larsen
* Mar de Ross
* Mar de Scotia
* Mar de Somov
* Mar de Weddell

 |
| Mares Continentais | 
* Mar de Aral
* Mar Caspio
* Mar Morto
* Mar de Galilea

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166
* WorldCat
* VIAF: 1145541703796601641
* BAV: ADV11459172
* BLBNB: 000152605
* BNE: XX5418016
* BNF: 11956313h
* BRE: 5844153
* EBID: ID
* FAST: 1242937
* GEC: 0045693
* GeoNames: 630673
* GND: 4053794-8
* LCCN: sh85014616
* NKC: ge131676
* OSM: 7160849
* Pleiades: 1224
* SUDOC: 027545652
* TGN: 7016619
* Trismegistos: 41598

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D059038
* UMLS: C2936642

 |