A **lírica** ou **xénero lírico** é un xénero literario no que o autor quere expresar os seus sentimentos e emocións respecto a un ente ou obxecto de inspiración.

Orixe e características
-----------------------

Chámase lírica porque na antiga Grecia este xénero cantábase, e era acompañado por un instrumento chamado lira. A forma habitual de uso é o verso e a primeira persoa. O presente, pasado e futuro confúndense. Comunica as máis íntimas vivencias do home, o subxectivo, os estados anímicos e os estados amorosos.

Nun concepto máis amplo a lírica comprende ademais da oda, a canción, a balada, a elexía, o soneto e incluso as pezas de teatro destinadas a ser cantadas, como as óperas e dramas líricos. Na linguaxe usual, non obstante, designa case exclusivamente a oda que, segundo as formas que reviste toma os nomes de *ditirambo*, *himno*, *cantata*, *cántico* etc. O xénero lírico non ten metro nin ritmo propios, é o poeta o que acode a todos aqueles que lle parecen máis oportunos para expresar mellor os seus sentimentos.

Historia
--------

A lírica parece ser a forma máis antiga da poesía. Encontrámola nos *Cánticos de Moisés* e nos *Salmos* de David, nos antigos poemas da India e especialmente en *Rig Veda*. Pasan como creadores lendarios do xénero entre os gregos Orfeo, Lino, Museo e entre seus cultivadores históricos están Alceo, Simónides, Tirteo, Safo e Anacreonte que o aplicaron a asuntos distintos. Levárono ao teatro nos *coros* da súas traxedias Esquilo, Sófocles e Eurípides. Píndaro levouno á perfección nas súas *odas olímpicas* e *píticas*. Entre os romanos sobresaíron na lírica Horacio e Cátulo. Na Idade Media, inspirou cantos de bardos e trobadores. Nos tempos modernos distínguense na lírica:

* en Alemaña, Friedrich Schiller e Goethe;
* en Italia, Petrarca e Tasso;
* en Chile, Pablo Neruda, Gabriela Mistral, Vicente Huidobro e Pablo de Rokha;
* no Perú, César Vallejo e Blanca Varela;
* en España, Frei Luis de León, Rodrigo Caro, Jorge Manrique, José Zorrilla e José de Espronceda;
* en Francia, Pierre de Ronsard, Racine, Andrés Chenier, Lamartine, Victor Hugo, Leconte de Lisle e Heredia;
* en Inglaterra, John Dryden, lord Byron, Mary Shelley e Burns;
* en Rusia e Polonia, Alexander Pushkin e Mickievicz;

Se ben entre os gregos e os romanos cantábase a poesía lírica, en Roma nos pobos modernos separouse totalmente da música.

Linguaxe lírica
---------------

O xénero lírico caracterízase pola presenza de:

* Un **falante lírico'**, que expresa todos os sentimentos no poema respecto a un obxecto lírico.
* Un **obxecto lírico**, ente, obxecto ou situación que provoca os sentimentos no poeta, os que son expresados polo falante lírico.
* Un **motivo lírico**, tema do cal trata a obra lírica.
* Unha **actitude lírica**, forma na que o falante lírico expresa as súas emocións. Esta clasifícase en tres tipos:
	+ **Actitude enunciativa**: caracterízase porque a linguaxe empregada polo falante lírico representa unha narración de feitos que lle acontecen a un obxecto lírico. O falante intenta narrar os sentimentos que ten desa situación tratando de manter a obxectividade.
	+ **Actitude apostrófica ou apelativa**: é unha actitude lírica na cal o falante diríxese a outra persoa.
	+ **Actitude carmínica ou da canción**: nesta o falante abre seu mundo interno, expresa todos os seus sentimentos, reflexiona acerca das súas sensibilidades persoais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326349
* EBID: ID
* GEC: 0119540
* MAG: 2778278459
* NKC: ph220326

 |