**Wilhelm Meyer-Lübke**, nado en Dübendorf o 30 de xaneiro de 1861 e finado en Bonn o 4 de outubro de 1936, foi un lingüista neogramático e romanista de orixe suíza.

Traxectoria
-----------

Discípulo do pai da romanística científica, Friedrich Diez. Foi profesor das universidades de Jena, Viena e Bonn. Seguiu a teoría de Gustav Gröber, adaptando o método comparatista da investigación das indoeuropeo ás linguas románicas, no estudo das cales introduciu principios de sistematización.

### Criticismo sobre a actuación do substrato

Mantivo un grande escepticismo cara a actuación do substrato nas explicacións dos cambios fonéticos. Observou que non se sabía abondo das linguas prerromanas: (osco e umbro na Italia central e meridional; galo, na Italia setentrional e na mesma Galia; ibero, en Hispania); non se sabía nada con certeza da lingua dos sardos e moi pouco da lingua prerromana da Dacia ou do Véneto. Unha das influencias de substrato céltico admitida naquela altura, era a mutación de [u] en [ü]. Esta mudanza obsérvase en francés, occitano, piemontés, lígur, lombardo, en parte dos dialectos da Emilia, en romanche e retorrománico engadinés, ademais de en galés, holandés, os dialectos alemáns de Alsacia, de parte de Brisgobia e do Vallese. Todas estas zonas foran habitadas polos celtas, mais a coincidencia entre a isoglosa e a área celta é menos precisa do que semella. Mais aínda admitindo a identidade da isoglosa moderna con área antigamente ocupada polos celtas, habería que demostrar que a isoglosa é antiga e que a coincidencia remonta efectivamente á época na que os celtas aprenderan latín. Ademais demostrouse que o fenómeno en occitano é posterior á época medieval, e parece fenómeno tardío tamén noutras zonas periféricas da Galorromania, desde Savoia até Normandía.
A área actual da mudanza u>ü é resultado dunha expansión efectuada a partir dun núcleo orixinario pequeno, e mesmo se estendeu até o vasco de Iparralde.

De todos os fenómenos atribuídos á influencia do substrato céltico, os que resultaban máis seguros para Meyer-Lübke eran o paso de -CT- a -it- e a nasalización das vogais. A influxo osco-umbro, Meyer-Lübke atribuía dous fenómenos seguros: a sonorización das oclusivas xordas despois de nasal, e máis a asimilación -ND- > -nn-. Na Península Ibérica estudou o cambio do F- inicial que non desaparece diante do -r- nin diante do ditongo castelán **ue** procedente de O. En conclusión, Meyer-Lübke consideraba que antes de avanzar a hipótese da influencia do substrato deberían de cumprirse tres operacións preliminares:

1. Comprobar as condicións de vida real da poboación da zona onde aparece o fenómeno, ou ben das relacións exactas que mantiñan romanos e autóctonos.
2. Comprobar a antigüidade do fenómeno na zona afectada.
3. Analizar rigorosamente as diversas realizacións articulatorias de sons aparentemente idénticos.

### A clasificación do catalán

Seguindo ao seu mestre Friedrich Diez, en 1890 asignou á lingua catalá o status de dialecto do occitano (denominado daquela *provenzal*) na súa obra *Grammatik der romanischen Sprachen* (*Gramática das Linguas Románicas*), na que afirma: "Ao leste a transición se produce paulatinamente co catalán no Rosellón: Esta última variedade (*parlen*), que non é máis que un dialecto provenzal...." (p. 14). Porén, abandonou esta opinión en 1925, e emprega de maneira xeral o nome de "lingua catalá", mais afirmando as concordancias co occitano de todo o conxunto idiomático de Cataluña, o País Valenciano e as Baleares. Este cambio foi fundamental para o recoñecemento do catalán como unha lingua independente.

No seu estudo monográfico sobre do catalán (*Das Katalanische*) (1925), Meyer-Lübke comparou este idioma co castelán e o occitano e tirou a conclusión de que o catalán era unha lingua do grupo galorrománico. Con esta opinión comezou unha polémica sobre a subagrupación románica do catalán, xusto logo do seu recoñecemento como lingua independente, e sobre todo pola coincidencia cronolóxica da obra de Meyer-Lübke coa edición de *Orígenes del español* de Ramón Menéndez Pidal (1926), obra na que este filólogo español desenvolvía a tese da clasificación do catalán como lingua iberorrománica.

Obras
-----

* *Die Schicksale des lateinischen Neutrums im Romanischen* (*A cuestión do neutro latino na Romania*) (Halle, 1883).
* *Grammatik der romanischen Sprachen* (*Gramática das linguas románicas*) (Estrasburg, 1890-1902), 4 vols.
* *Italienische Grammatik* (Leipzig, 1890).
* *Historische Grammatik der französischen Sprachen* (1898).
* *Romanische Syntax* (Leipzig, 1899).
* *Einführung in das Studium der romanischen Sprachwissenschaft* (*Introdución ao estudo da lingüística románica* (Heidelberg, 1901).
* *Die Aussprache des Altprovenzalischen U* (*A pronunciación do U en antigo provenzal*), in Mélanges Wilmotte (París, 1909).
* *Romanisches etymologisches Wörterbuch* (*Dicionario etimolóxico das linguas románicas*) (1911-1920), en trece entregas.
* "Gedanken über die Anlage des von Mn. A. M. Alcover unternommenen Diccionari català-valencià-balear", *Bolletí del Diccionari de la Llengua Catalana* XIII (juliol-agost 1923), p. 72-94.
* *Das Katalanische. Seine Stellung zum Spanischen und Provenzalischen, sprachwissenchftlich und historisch dargestellt* (*O catalán. A súa situación perante o español e o provenzal*) (Heidelberg, 1925).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Calaforra i Castellano, Guillem: *Wilhelm Meyer-Lübke i Das Katalanische: introducció i traducció*. Barcelona, Institut d’Estudis Catalans. ISBN 84-7283-403-4

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q124090
* WorldCat
* VIAF: 2546176
* Auñamendi: 95565
* BAV: ADV10191322
* BIBSYS: 90075857
* BNE: XX1253505
* BNF: 12347249c
* BRE: 2201125
* CANTIC: a10123751
* CERL: cnp01175844
* CiNii: DA01841520
* DeutscheBio: 118783653
* EBID: ID
* FAST: 279465
* GEC: 0042325
* GND: 118783653
* HDS: 048947
* ICCU: CUBV111919
* ISNI: 0000 0001 0862 9522
* LCCN: nr90028440
* NKC: xx0004160
* NLA: 35349470
* NLG: 146567
* NTA: 07107693X
* OEBL: ID
* OL: OL291895A
* Persée: 300032
* PTBNP: 45286
* SUDOC: 031865119
* Treccani: wilhelm-meyer-lubke

 |