recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **bote polbeiro de Bueu** é unha embarcación tradicional das rías Baixas, característica da vila de Bueu. Destaca pola súa solidez e amplitude: a manga chega a ser a metade da eslora. Caracterízase pola construción a tope. Segundo o antropólogo sueco Staffan Mörling as súas formas están baseadas na lancha de relinga.

Características
---------------

As medidas habituais eran de 4 metros de eslora por 2 de manga, chegando a construírse de 5,5 metros de eslora no caso dos máis grandes e 3,5 no dos máis pequenos. Emprégase na súa construción madeiras de carballo (para a quilla, a roda, o codaste e as cadernas); e de piñeiro para o resto dos elementos. Os remos cruzados (ao igual que o das dornas) están construídos en dúas pezas. A vela guaira apareceu a principios do século XX, anteriormente empregábase vela de relinga e a vela latina.

A súa ocupación dominante era a pesca do polbo con raña, ao que se adaptaba moi ben, aínda que tamén se utilizaba para outro tipo de capturas. O feito de ter "dobre proa" fixo que non se adaptara ben a motorización levando a súa desaparición nos anos 60. A Asociación de Embarcacións Tradicionais Os Galos de Bueu (membro da Federación Galega pola Cultura Marítima e Fluvial) está a recuperar esta embarcación e posúe exemplares da mesma. Existe outro en activo no pantalán de embarcacións tradicionais de Bouzas. Así mesmo, hai un exemplar exposto no Museo Massó de Bueu.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Simes Martínez, Fidel: *O Bote polbeiro de Bueu*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, Consellería de Pesca e Asuntos Marítimos, 2005. ISBN 84-453-3883-8
* Mörling, Staffan: *Las embarcaciones tradicionales de Galicia*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, Consellería de Pesca, 1989. ISBN 84-453-0071-7

### Ligazóns externas

* Historia da lancha en www.modelismonaval.com
* Museo Massó
* Blog do Museo Massó
| Roma |
| --- |
| **Monarquía** |
| **República** |
| **Imperio** |
| **Principado** | **Dominado** |
| **Imperio de Occidente** | **Imperio de Oriente** |
| **Maxistrados Ordinarios:** |
| * Cónsul
* Pretor
* Cuestor
* Promaxistrado
 | * Edil
* Tribuno da plebe
* Censor
* Gobernador
 |
| **Maxistrados Extraordinarios:** |
| * Ditador
* Magister equitum
 | * Triumvirato
* Decénviro
 |
| **Oficiais e Títulos:**  |
| * Pontífice Máximo
* Legatus
* Dux
* Officium
* Praefectus
* Vicarius
* Vigintisexviri
 | * Magister militum
* Imperator
* Princeps Senatus
* Emperador
* Augusto
* César
* Tetrarquía
 |
| **Institucións e normas**: |
| * Asembleas romanas
* Senado romano
* Constitución republicana
 | * Dereito romano
* Cursus honorum
* Colexiatura
 |

Un **cuestor** (do latín QVÆSTOR 'indagador') é un maxistrado da antiga Roma. Os primeiros **cuestores** foron xuíces encargados dos casos de asasinato e de insurrección ou alta traizón. Co tempo a súa denominación máis común foi *Decumviri Perduillionis et parricidii*. Eran nomeados para cada caso e non constituían unha maxistratura permanente.

A fins do Século III a.C os *decumviri* ou cuestores perderon as súas atribucións xudiciais que pasaron aos *triunviri nocturni*.

Simultaneamente a estes cuestores xudiciais existiron os cuestores administrativos, nos cales delegaba ao rei a administración dos fondos públicos. Coa república as súas funcións pasaron aos cónsules que as delegaron en dous cuestores civís (para o Tesouro público) e dous cuestores militares (para as arcas do Exército). Foi nese momento. 309 a.C. no que os plebeos conseguiron acceder á Cuestura, que até entón estaba reservada só para patricios, e ocuparon tres das catro prazas, quedando a cuarta para un patricio. O seu número seguiu aumentando até que na época de Xulio César chegaron a ser 40. Máis tarde o seu nomeamento pasou aos comicios tribunados.

Tamén existiron catro cuestores da Mariña, encargados da administración das catro bases navais romanas. Finalmente establecéronse, xunto aos cuestores existentes, os cuestores Itálicos, con competencias para coordinar os censos da parte de Italia sometida a Roma.

Notas
-----

1. ↑  Gavernet, Haroldo Ramón; Mojer, Mario Antonio (1992). *El Romano, la tierra, las armas. Evolución histórica de las Instituciones del Derecho Romano*. La Plata, Argentina: Lex. ISBN 950-9076-30-9.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Maxistraturas romanas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189430
* BRE: 2058418
* EBID: ID
* MAG: 2777020133
* Treccani: questore

 |
O **Bristol Beaufort** (designación do fabricante **Type 152**) era un bombardeiro británico bimotor deseñado por Bristol Aeroplane Company, e foi desenvolvido a partir da experiencia gañada deseñando e construíndo o anterior bombardeiro lixeiro Blenheim. Bristol e outros construtores británicos construíron polo menos 1 180 Beaufort.

O Departamento de Produción de Aeronaves (DAP) do goberno australiano tamén fabricou variantes do Beaufort. Estes normalmente son coñecido como **DAP Beaufort**. Máis de 700 Beaufort fabricados en Australia operaron coa Real Forza Aérea de Australia no teatro do suroeste do Pacífico, onde foron usados ata o final da guerra.

Os Beaufort operaron primeiro co Mando Costeiro da Royal Air Force e despois coa Fleet Air Arm da Royal Navy a partir de 1940. Usáronse como torpedeiros, bombardeiros convencionais e minadores ata 1942, cando foron retirados do servizo activo e usáronse como adestradores ata que se declararon obsoletos en 1945. Os Beaufort tamén viron considerable acción no Mediterráneo; escuadróns de Beaufort baseados en Exipto e Malta axudaron a interceptar buque do Eixo con subministracións para o *Deutsches Afrikakorps* de Rommel no Norte de África.

Aínda que foi deseñado como torpedeiro, o Beaufort foi máis usado como bombardeiro medio diúrno. O Beaufort tamén voou máis horas como adestrador que en misións operacionais e perdéronse máis en accidentes ou por fallos mecánicos que polo fogo inimigo. O Beaufort adaptouse como un caza pesado de longo alcance nunha variante chamada Beaufighter, que demostrou ser moi exitoso e moitas unidades de Beaufort pasáronse finalmente ao Beaufighter.

Notas
-----

1. ↑  Barnes 1988, p. 283
2. ↑  Robertson 1976, p. 56
3. ↑  Robertson 1976, p. 30
4. ↑  Robertson 1976, pp.52-55
5. ↑  Robertson 1976 p. 3
6. ↑  Barnes 1988, p. 290

Bibliografía
------------

* Barnes, C.H. *Bristol Aircraft Since 1910*. London: Putnam Aeronautical, 1988 (3rd revised edition). ISBN 0-85177-823-2.

* Robertson, Bruce. *Beaufort Special*. Shepperton, Surrey, UK: Ian Allan Ltd. 1976. ISBN 0-7110-0667-9.
**Domènec Font**, nado en Ponts, provincia de Lleida, Cataluña, en 1950 e finado no mesmo lugar o 17 de maio de 2011 foi un teórico do cinema, guionista, director, realizador e catedrático universitario catalán.

Traxectoria
-----------

Doutor en comunicación audiovisual pola Universidade Pompeu Fabra, onde desenvolveu o seu labor como catedrático de Teoría e Historia do Cinema e director do Observatorio do Cinema Europeo. Tamén dirixiu a Mostra Internacional de Cinema Europeo Contemporáneo.

Como director e guionista a súa primeira obra foi unha película colectiva, da que tamén foi produtor, *Objetivo sexo* (1979). En 1984 é o responsábel da serie de Televisión Española *La memoria fértil*, que permaneceu en antena até 1990 e que serviu para dar a coñecer a traxectoria de persoas claves da cultura española como Luis Buñuel ou Josep Pla, entre moitos outros. Destacou tamén pola súa adaptación á televisión da serie Pepe Carvalho de Manuel Vázquez Montalbán. Foi tamén presidente do Consello Consultivo e Asesor de Barcelona Televisió.

Como ensaísta, a súa obra iníciase en 1974 con *Un cine para el cadalso*, xunto a Romà Gubern e continuou con *Del azul al verde: el cine español bajo el franquismo* (1976), ambas as obras dedicadas á censura franquista no cinema.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Na morte de Domènec Font* en *Xornal de Galicia* o 24 de maio de 2011.
* *Domènec Font, un combativo estudioso del cine*, en *El País* o 18 de maio de 2011. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8770135
* WorldCat
* VIAF: 2598522
* BNE: XX877820
* BNF: 12777773x
* CANTIC: a10086079
* Dialnet: 70707
* GEC: 0520715
* IMDb: nm0284736
* ISNI: 0000 0000 5946 5882
* LCCN: n79143052
* SUDOC: 158966406

 |
Coordenadas: 63°37′33″N 58°57′9″L﻿ / ﻿63.62583, -58.95250

Os **bosques virxes de Komi** son parte do Patrimonio da Humanidade da UNESCO. Atópanse na parte norte dos montes Urais, na república rusa dos Komis. Cos seus 32 800 km² é o bosque virxe meirande de Europa.

Xeografía
---------

Os bosques virxes de Komi pertencen á ecorrexión da taiga dos montes Urais. As especies de árbores máis abondosas son a picea siberiana, o abeto siberiano e o lárice siberiano. No tocante aos mamíferos, destacan o reno, a marta, a donicela e a lebre.

A contorna pertencen á reserva natural Pechora-Ilich e ao parque nacional Yugyd Va ruso. O seu status como Patrimonio da Humanidade foi recoñecido en 1995, converténdose na primeira contorna natural en acadar tal distinción neste país. Este recoñecemento trouxo máis fondos do estranxeiro e salvouno da corta a mans da compañía francesa HUET Holding. Porén, a conservación deste sitio está aínda ameazada, con cortas ilegais e a minaría do ouro. Antes da súa protección, a zona norte do parque nacional Yugyd Va explotábase polos seus depósitos de ouro.

Galería
-------

* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Virgin Komi Forests". UNESCO Culture Sector. Consultado o 10 de abril de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bosques virxes de Komi (na páxina de Patrimonio da Humanidade da UNESCO) *(en inglés)*
* UNEP-WCMC World Heritage - Virgin Komi Forests
* Virgin Komi Forests at Natural Heritage Protection Fund

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q593870
* WHC: 719

 |
Cheder en Meron, Palestina, 1912.
Un **cheder** ou tamén un **cheider** (en hebreo **חדר**, que significa habitación) é un tipo de escola elementar xudía onde se aprenden as bases do xudaísmo e da lingua hebrea.

Historia
--------

Os chederes estaban amplamente espallados por Europa antes do remate do século XVIII. As clases dábanse na casa do mestre, a quen lle pagaba a comunidade xudía ou un grupo de pais. Normalmente, só os nenos acudían ás clases dos chederes, mentres que ás nenas recibían as ensinanzas das mais, nas casas. Os chederes eran unitarios, e ían xuntos nenos de distintas idades.

Os nenos entraban na escola aos 5 anos. Despois de aprenderen o alfabeto hebreo e a ler a lingua hebrea, comezaban a estudar a Torah, comezando co Vayikra e o Talmud (Mishna, Gemara, e os comentarios adicionais). Nesa altura, o hebreo era unha lingua relixiosa, e os nenos falaban ídix ou a lingua común do territorio europeo onde se atopaban: polaco, alemán etc. Os nenos aprendían os textos sagrados léndoos en alto e memorizándoos. O período de escolarización no cheder remataba aos 13 ou 14 anos, coa festa do bar mitzvah. Aqueles que querían chegar a ser rabinos ou soferes tiñan que proseguir os estudos nunha iexivot, unha universidade talmúdica. As principais iexivots europeas atopábanse en Worms, Fürth e Praga, que era a mellor considerada, e onde chegaran os xudeus fuxindo dos pogroms medievais.

Contra o final do século XVIII, o sistema de chederes foi criticado tanto polos xudeus ortodoxos como polos liberais haskala. Os ortodoxos apúñanlles que os mestres non tiñan abonda cualificación. Naquel tempo, o salario de mestre era tan baixo que cando menos aqueles que vivían nas vilas pequenas e nas aldeas compartían o seu traballo co de carniceiros, cantantes ou sepultureiros. A miúdo, os nenos avanzaban de nivel unicamente por pagaren máis diñeiro. As críticas dos haskala dirixíanse ao conxunto do sistema, ao que lle apuñan que unha educación que se limitaba á aprendizaxe da lingua hebrea e da relixión illaba os nenos das sociedades en que vivían, e impedía a súa integración. Os haskalas propuñan que se desen clases tamén do idioma local e que o ensino se secularizase. Esta corrente triunfa xa dende o remate do XVIII entre os xudeus alemáns que fundan as escolas da Reforma xudía ou *Freischulen* (escolas libres). Este movemento e a progresiva introdución do ensino obrigatorio conduciron á desaparición do sistema de chederes, cando menos nos países de fala alemá, se ben continuaron funcionando na Europa Oriental ata os tempos do Holocausto.

Hoxe
----

Nos países occidentais, os chederes funcionan na actualidade como clases de relixión fóra do horario escolar, se ben existen exemplos de escolas privadas xudías que funcionan en horario completo. Este é tamén o modelo de Israel, onde os chederes funcionan como escolas normais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q743097
* LCCN: sh85059907

 |
**Cheikh Hadjibou Soumaré**, nado en Dakar en 1951, é un político senegalés que foi Primeiro Ministro do Senegal.

Traxectoria
-----------

Cheikh Hadjibou Soumaré é diplomado en Economía (1979) e en Administración e Maxistratura, se ben comezou a súa carreira profesional como recadador de impostos na rexión de Kaolack. Está casado e ten dous fillos.

### Política

Nomeado ministro da área de economía co primeiro goberno Abdoulaye Wade, encargouse das políticas orzamentarias e de vivenda dende 2001 e o 17 de xuño de 2007 foi nomeado primeiro ministro logo da dimisión de Macky Sall, que ocupaba o posto dende 2004, e despois dunhas eleccións lexislativas boicoteadas polos principais partidos da oposición. De feito, o executivo de Soumaré goza dun apoio case total no parlamento, con 131 de 150 deputados. O seu nomeamento como primeiro ministro foi sorprendente, posto que non contaba nas quinielas. É considerado un tecnócrata sen cobizas políticas, e nin sequera é membro do partido gobernante, o Partido Democrático Senegalés.

O goberno de Soumaré, que ten 36 ministros, foi designado o 19 de xuño. Está composto fundamentalmente por tecnócratas, dos que se manteñen con respecto ao executivo anterior os postos de Exteriores, Economía, Xustiza, Interior e Minas. Tamén se produciu un forte aumento das mulleres ministras, que pasan de 5 a 11, o 30% do gabinete. Ningún dos ministros procede dos partidos da oposición.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Macky Sall** |  **Senegal Primeiro Ministro do Senegal** 2007 - 2009 | Sucesor:**Souleymane Ndéné Ndiaye** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q728852
* WorldCat
* VIAF: 3263155226706984490005
* GND: 1179724968

 |
Botella de bebida de améndoa italiana.
A **bebida de améndoa** (mal chamada de *leite de améndoa*) é un produto (*leite vexetal*) coa aparencia do leite de orixe animal, feito con puré de améndoas e auga. É popular como unha bebida refrescante no norte de África e Oriente Medio, rexión predominantemente musulmá. Mais recentemente, tornouse tamén unha bebida relativamente popular no occidente, principalmente entre os vexetarianos.

É unha bebida importante no Mediterráneo, a rexión máis importante na produción de améndoas, desde a Idade Media; a razón para esta popularidade ten que ver coa facilidade en conservar, quer as améndoas, quer a mestura, ao contrario do leite de orixe animal, que ten unha caducidade temperá, a non ser que sexa transformado en queixo ou outros lácteos.

O leite de améndoas ás veces substitúe o leite de orixe animal nalgunhas receitas ou no caso de intolerancia á lactosa ou dietas especiais vexetarianas ou veganas.

Dietética
---------

A bebida de améndoa promóvese coma unha alternativa ao leite de vaca pois:

* non contén caseína;
* non ten perigo para as persoas intolerantes á lactosa ou alérxicas ao leite.

Contrariamente ao leite de orixe animal, o "leite" de améndoas non contén colesterol ou lactosa. Ten moitos menos ácidos graxos saturados ca o leite de vaca.

A bebida de améndoa é estritamente vexetariana. Tamén é recomendada coma alternativa á bebida de soia para os alérxicos á soia, ou os que desexan evitar as oleaxinosas polas súas propiedades estróxenas ou polo seu contido en hexano.

Notas
-----

1. ↑  A lexislación europea reserva a denominación "leite" para o produto de orixe animal, polo que debe evitarse a utilización de "leite de améndoa" para este produto. A partir de Buscatermos da USC
2. ↑  *(en inglés)* Leite de amêndoas no site WiseGeek.org Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bebida de soia
* Leite vexetal
* Amendoeira

### Ligazóns externas

* Receita de bebida de améndoas no *Viandier* de Taillevent.
* Historia da bebida de améndoas.
* Receita de bebida de améndoas crudivegana.
**Docha López-Riobóo Latorre**, máis coñecida como **Docha Riobóo**, nada na Coruña en 1946, é unha escultora galega.

Traxectoria
-----------

Docha Riobóo iniciou a súa actividade no mundo da arte a moi temperá idade. Aos 16 anos comezou a súa formación no estudo de Federico Coullaut-Valera (Madrid, 1912) fillo do reputado escultor Lorenzo Coullaut Valera e sobriño-neto do escritor Juan Valera.

Cando só contaba con 17 anos, Docha Riobóo obtivo a Terceira Medalla *Salón de Otoño* de Madrid; nesa época combinaba a súa actividade co deseño de Porcelanas Bidasoa. En 1969 foi galardoada coa Segunda Medalla *Salón de Otoño* e no ano 1971 obtivo a Primeira medalla *Salón de Otoño* no XLI Salón de Otoño organizado pola Asociación Nacional de Pintores y Escultores e que se desenvolveu no Palacio de Cristal do Retiro de Madrid.

A súa obra foi recoñecida con diversos premios como son o Palillo de Oro do Salón Cano (1970, Madrid), o Premio Marqués de las Amarillas (1971, Madrid), o Premio Barrié de la Maza (1974, A Coruña), o Premio Santiago de Santiago (1976, Madrid), ou a Mención Honorífica no Concurso de Proxectos para o Monumento a Simón Bolívar (1978, A Coruña).

A obra de Docha Riobóo, eminentemente figurativa, abarca diversos campos da creación artística, como son o retrato escultórico, a obra monumental, a medalla, o deseño e a restauración.

A súa obra monumental pódese atopar en diversos puntos da xeografía española; realizou en 1972 a escultura *Virxe das Rosas* en Santa Cruz de Tenerife, en 1973 o *Home do Mar* en Sanlúcar de Barrameda, Cádiz, en 1977 os murais do Instituto Social da Mariña en Palma de Mallorca, en 1985 realizou os bustos do exterior do edificio A Terraza nos Xardíns de Méndez Núñez da cidade da Coruña, e posteriormente no ano 1993 as esculturas para as áreas de descanso en Portonovo e A Laracha das estradas dependentes da Xunta de Galicia.

No campo da medalla destaca a realización da Medalla Conmemorativa da Xornada Mundial da Mocidade en Santiago de Compostela no ano 1989, a Medalla Conmemorativa da Inauguración do Museo de Arte Sacra da Coruña no ano 1990, ou a Medalla Conmemorativa do V Centenario da Colexiata de Santa María do Campo da Coruña, en 1994.

Distincións
-----------

* Palillo de Oro, 1970 Salón Cano, Madrid
* Primeira Medalla Salón de Otoño, 1971 Madrid
* Premio Marqués de las Amarillas, 1971, Madrid
* Premio Barrié de la Maza, 1974, A Coruña
* Premio Santiago de Santiago, 1976, Madrid
* Mención Honorífica Monumento a Simón Bolívar, 1978, A Coruña

Notas
-----

1. ↑  Páxina web da artista

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Catálogo. XL Salón de Otoño. Asociación Nacional de Pintores y Escultores, 1969
* Catálogo. XLII Salón de Otoño. Asociación Nacional de Pintores y Escultores, 1972

### Ligazóns externas

* Páxina persoal *(en inglés)* e *(en castelán)*
Dodecapole 1.
**Dodecapole**, tamén coñecidos como **Dodecahedron** e **Porcupine**, foron un par de satélites artificiais dos Estados Unidos.

Características
---------------

Os dous satélites Dodecapole eran esferas de 26 cm de diámetro con doce elementos na superficie que lle permitían despregar doce barras de 1,27 cm de diámetro e 7,62 m de longo normais ás caras dun dodecaedro imaxinario. Os satélites serviron como obxectivos pasivos para a calibración de radares na superficie. Foron construídos polo Naval Research Laboratory. Dodecapole 1 foi lanzado o 9 de marzo de 1965 mediante un foguete Thor Agena, mentres que Dodecapole 2 o foi o 13 de agosto dese mesmo ano mediante un Thor Ablestar.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2023). "DODECAPOLE" (en inglés). Consultado o 15 de xaneiro de 2023.
2. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2023). Gunter's Space Page, ed. "Dodecapole 1, 2 (Porcupine 1, 2)" (en inglés). Consultado o 15 de xaneiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Thor Agena
* Thor Ablestar
Coordenadas: 42°20′53″N 7°49′46″O﻿ / ﻿42.348016666667, -7.829575

O **castro de Santomé** é un castro galaico, posteriormente romanizado pertencente á coñecida como Cultura castrexa do noroeste peninsular. O conxunto arqueolóxico está musealizado e atópase no concello de Ourense, a só 3 km da cidade. Na mesma área arqueolóxica poden visitarse restos de época castrexa e romana nunha zona de alto valor natural.

Escavacións arqueolóxicas
-------------------------

O conxunto foi descuberto en 1969, cando se realizaron algunhas catas exploratorias, de xeito afeccionado, entre ese ano e 1974, as cales permitiron salientar a importancia arqueolóxica do lugar. A partir de 1983, o Museo Arqueolóxico Provincial de Ourense comezou a escavación científica e sistemática do lugar, o que permitiu descubrir a complexidade cronolóxica e cultural do castro.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ourense*** |

### Bibliografía

* RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Xulio (2000) *Conxunto arqueolóxico-natural de Santomé. Guía arqueolóxica*. Ourense: Grupo Marcelo Macías, ISBN 84-88522-11-8
* AA. VV. (2001) *Conxunto arqueolóxico-natural de Santomé. Guía da natureza*. Ourense: Grupo Marcelo Macías
* PERALTA BEJARANO, Isabel; RODRÍGUEZ GONZÁLEZ, Xulio; XUSTO RODRÍGUEZ, Manuel (2005) *Conjunto arqueológico-natural de Santomé. Excavación, consolidacón y musealización de un sector del castro*. A Coruña: Fundación Barrié, ISBN 84-95892-25-1

### Outros artigos

* Castros de Galicia

### Ligazóns externas

* Páxina oficial
***Doctrina nazonalista*** é un libro de ensaio político, un tratado de nacionalismo galego, escrito por Ramón Villar Ponte que se publicou na imprenta de *El Correo Gallego* de Ferrol a finais de 1921 e que se distribuíu en 1922, coincidindo co esgazamento das Irmandades da Fala en dous sectores enfrontados, o que lle restou difusión..

Características
---------------

A obra está influída por Vicente Risco  e pola súa *Teoría do nacionalismo galego* publicada en 1920 pero amosa un cariz anovador, presentando un nacionalismo progresista e democrático, cunha importante presenza dos elementos espirituais: o folclore e sobre de todo a lingua que se converte no alicerce da nación fronte os compoñentes físicos: raza e terra, omnipresentes na obra de Risco.

O limiar é da autoría de Josep Puig i Cadafalch, na época presidente da Mancomunidade de Cataluña e a obra artéllase en oito capítulos escritos ao xeito de preguntas e respostas. Ademais da influencia de Risco salienta a federalista de Francesc Pi i Margall e rexeneracionalista de Joaquín Costa. O libro influíu na visión nacionalista de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao que reflectiu no *Sempre en Galiza* .

Notas
-----

1. ↑  Ínsua, Emilio; Martínez, Xurxo (2018). *Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte*. Vigo: Xerais. p. 242. ISBN 978-84-9121-304-8.
2. ↑  Justo G. Beramendi e Xosé Manoel Núñez Seixas (2ª ed. 1996) *O nacionalismo galego*. Vigo:A Nosa Terra, p. 112
3. ↑  Francisco Rodríguez (2006) "Vixencia dos textos filosófico-políticos de Ramón Vilar Ponte», *Terra e Tempo*, Compostela, nº. 137-140.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* IV Asemblea Nacionalista
Partes do arco "clásico", de medio punto, en pedra.
A **doela**, en arquitectura e enxeñaría, é un elemento construtivo que conforma un arco e que pode ser de diferentes materiais, como ladrillo ou pedra. Actualmente elabóranse habitualmente en formigón, armado ou pretensado.

Características
---------------

En arquitectura clásica, a doela é unha peza, normalmente de pedra, en forma de cuña que compón o arco ou a bóveda e caracterízanse pola súa disposición radial.

A doela do centro, que pecha o arco, chámase clave. As doelas (basais) dos extremos e que reciben o peso, chámanse saimel (a primeira doela do arranque). A parte interior dunha doela chámase intradorso e o lombo que non se ve por estar dentro da construción, extradorso.

O despezamento de doelas é o xeito como están dispostas as doelas en relación co seu centro. Cando as doelas seguen os raios dun mesmo centro chámase arco radial aínda que ese centro non sempre coincida co centro do arco. É o arco visigótico. Cando as doelas se colocan horizontais ata certa altura chámase arco enxarxado. É o arco mozárabe.

### Partes

Á súa vez, tamén se dá un nome a certos conxuntos de doelas:

* *Clave*: a propia clave e as doelas contiguas.
* *Ombreiros*: as comprendidas entre a *clave* e os *riles*.
* *Riles*: as próximas ao apoio.

Tamén se chaman doelas as estruturas construídas actualmente con materiais que permiten facelos dunha soa peza, con forma de arco e que, nos seus apoios, funcionan do mesmo xeito que os construídos con doelas.

Adoitan ter forma de sector circular e son partes de varios elementos que forman un anel prefabricado e utilízase na construción de túneis.

A miúdo refírense tamén con este termo aos apoios estruturais que se funden en concreto reforzado no interior de muros construídos con ladrillo estrutural.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3316819
* AAT: 300001177
* EBID: ID
* GEC: 0099813
* MAG: 2776712776

 |
O **compartimento intermedio retículo endoplasmático-Golgi** ou **ERGIC** polas súas siglas en inglés (de *Endoplasmic Reticulum-Golgi Intermediate Compartment*), tamén chamado **agrupamento vesicular-tubular** ou **VTC** (do inglés *vesicular-tubular cluster*), é un orgánulo das células eucarióticas. Este compartimento, formado por vesículas e túbulos, media no tráfico de produtos entre o retículo endoplasmático e o aparato de Golgi, facilitando a clasificación e distribución do cargamento das vesículas que viaxan entre os dous orgánulos. O compartimento foi descuberto en 1984, e foi definido por primeira vez como a localización na célula da lectina de membrana que se une á manosa chamada ERGIC-53.

Nos organismos mamíferos, as vesículas COPII que saen das zonas de evaxinación do retículo endoplasmático perden os seus recubrimentos e fusiónanse para formar o *cluster* vesicular-tubular (VTC) ou ERGIC. O transporte de volta (ou retrógrado) das vesículas COPI devolve de novo ao retículo endoplasmático moitas das proteínas residentes no retículo endoplasmático perdidas. O transporte de ida (ou anterógrado) move o contido do VTC á rede cis-Golgi, que é a cara receptora do aparato de Golgi.

Notas
-----

1. ↑  Appenzeller-Herzog C, Hauri HP (June 2006). "The ER-Golgi intermediate compartment (ERGIC): in search of its identity and function". *J. Cell. Sci.* **119** (Pt 11): 2173–83. PMID 16723730. doi:10.1242/jcs.03019.
2. ↑  Marily G. Farquhar,George E. Palade (January 1998). "The Golgi Apparatus: 100 years of progress and controversy" (PDF). *trends in Cell Biology* **8** (1): 2–10. PMID 9695800. doi:10.1016/S0962-8924(97)01187-2. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 04 de decembro de 2013. Consultado o 26 de novembro de 2014.
3. ↑  Hauri HP, Kappeler F, Andersson H, Appenzeller C (February 2000). "ERGIC-53 and traffic in the secretory pathway". *J. Cell. Sci.* **113** (4): 587–96. PMID 10652252. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2020. Consultado o 26 de novembro de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7923223
* MAG: 56154200

 |
**Carmen Pérez Navazal**, chamada tamén **Carmen de Campos**, nada en Sanguiñeda (Mos) en 1925 e finada na mesma parroquia o 4 de xaneiro de 2015, foi unha labrega e vocalista galega, cantante en solitario baixo o nome artístico de **Señora Carmen**, e membro á vez do grupo Malvela.

Traxectoria
-----------

Labrega, xa na súa xubilación foi descuberta por Uxía para integrar o grupo vocal de cantareiras Malvela. Foi Uxía a que lle deu o alcume artístico de Señora Carmen, dado que no conxunto había xa dúas "carmes", pero máis novas. Con Malvela gravou catro álbums.

Ademais, en solitario gravou un álbum en 2007, que simultaneou coa súa traxectoria con Malvela. Este álbum viña acompañado dun pequeno documental onde narraba a súa vida.

Obra
----

### Con Malvela

* *Que o pano non me namora* (2002)
* *O aghinaldo* (2004)
* *Da miña xanela á túa* (2007)
* *Raianas* (2011)

### En solitario

* *Na flor dos meus anos* (2007)

Notas
-----

1. ↑  "Adeus á Señora Carmen, fundadora e alma de Malvela", *Praza Pública* 5 de xaneiro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Videoclip de 'Na flor dos meus anos'.
**Broomridge** é un distrito da cidade de Stirling, en Escocia. Está situado ao sur do concello, próximo do límite co concello de Falkirk, e inmediatamente ao sur do centro da cidade.

Xeografía
---------

Atópase ao norte do lugar de Bannockburn e ao leste de St. Ninians. Limita ao leste coa vía do tren que une Stirling con Glasgow e Edimburgo e ao oeste coa estrada A9, que une Edimburgo e Thurso. Ten dúas grandes áreas verdes: unha é o bosque de Balquiderrock, que é unha extensión protexida, e outra é o monte de Broom que lle dá nome ao distrito.

Historia
--------

Broomridge era antigamente un casal, pero a partir da década de 1960 medrou pola urbanización dos arrabaldes de Stirling, que non se detivo ata o presente. Está integrado na sección electoral de Stirling Leste, que se estende dende Bannockburn en dirección norte ata o río Forth.

Lugares de interese
-------------------

No distrito de Broomridge atópase o instituto de Bannockburn. Tamén hai un templo da Igrexa de Escocia, así coma un centro social, un centro de saúde e dúas escolas de ensino primario.
A **dúbida** constitúe un estado de incerteza e un límite da confianza ou a crenza. Pode proxectarse nos campos da decisión e a acción, ou afectar unicamente á crenza e á fe. Se o antecede unha "verdade" convencionalmente aceptada, a dúbida implica desafiar esta.

Características
---------------

En filosofía, a dúbida cartesiana equivale á suspensión do xuízo (*epoghé*) que trataban de provocar, cos seus numerosos e a miúdo sensatos argumentos, os escépticos antigos (Pirronismo). 

Os argumentos escépticos que enfronta Descartes parecen estrambóticos, vistos dende a vida cotiá e o sentido común. Pero Descartes non semella confundir o conxunto de crenzas e conviccións que ás claras parecen indispensables para orientarnos na práctica, cos criterios da investigación filosófica. Isto pode apreciarse na distinción que establece Descartes, entre as Regras do Método e as Regras da "moral provisional". 

A investigación, que é unha tarefa práctica e desenvólvese no ámbito xeral da vida, ten o propósito de servir a esta, pero sería insensato esperalo antes de que ela mesma alcance algúns resultados razoablemente confiables. Entre tanto, para desenvolverse, a investigación consiste en someter a exame unha porción moi grande do que chamamos "sentido común", incluíndo aquí moitas ideas conforme ás cales (todo semella indicalo) habemos de vivir mentres a investigación mesma se desenvolva. Pero non se trata de interromper a práctica e a vida para permitir a investigación, así como tampouco de facer pasar como "resultados", unhas poucas modas intelectuais (a doutrina da seita onde nos educamos, ou calquera outro produto da confusión). O proxecto cartesiano foi o de examinar esas ideas, entre outras, en busca de fundamentos filosoficamente válidos. 

Os argumentos escépticos (encamiñados a introducir dúbidas) que Descartes considera nas *Meditacións Metafísicas*, foron tomados na súa totalidade de Platón (*Cratilo* e *Teetetes*). Estes argumentos constitúen un instrumento de investigación, e en primeiro lugar deben avaliarse conforme a se son ou non intelixibles, e se unha vez aceptados, serían en principio susceptibles de discutirse (pois do contrario, serían incompatibles coa actividade de investigación). Se ambas as condicións se cumpren, os argumentos son útiles á empresa filosófica en opinión de Descartes (precisamente como instrumentos de investigación). Para máis tarde, dentro da investigación cartesiana, quedaría xulgar se realmente non temos razón ningunha que permita descartalos.

Notas
-----

1. ↑  *Discurso*, 2
2. ↑  *Discurso*, 3

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* René Descartes.
* Escepticismo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34302
* BNCF: 25148
* GEC: 0099991
* GND: 4124501-5
* LCCN: sh85013004

 |
Coordenadas: 39°56′26″N 0°06′54″O﻿ / ﻿39.94046, -0.11501

A **Cidade Deportiva do Villarreal** é a cidade onde adestra o primeiro equipo do Villarreal CF e tamén os de categorías inferiores do club. É un dos complexos deportivos máis importantes de Europa.

Conta con nove campos de fútbol, algúns de céspede artificial e cunha extensión de 70.000 metros cadrados. A cidade deportiva dispón ademais dunha residencia para as novas promesas da canteira que veñen de calquera parte do mundo, pero sobre todo dos arredores e comarcas próximas.

É tamén un lugar onde se organizan moitos torneos ao longo do ano, AMN torneos locais, provinciais, universitarios, veteranos e, sobre todo, de fútbol escolar.

Instalacións
------------

A cidade deportiva dispón de tres campos de fútbol de céspede natural, con iluminación. Nun deles, realiza a diario os adestramentos o primeiro equipo. Os outros dous o filial, un para exercitarse cada día e o outro para disputar os seus encontros. 
Este último utilízao o Villarreal B e conta con preto de 5.000 espectadores.

A cidade, ademais de todo isto, dispón de dous campos de fútbol-11, un de céspede artificial de 90x60 metros, con iluminación e que ten a posibilidade de converterse en dúas de fútbol-7. O outro tamén de céspede artificial de 100x65 metros e tres de fútbol-7, todos eles de céspede artificial, de 60 x 35 metros, e todos eles iluminados.

Estes oito campos de fútbol, contan, ademais, dun edificio formado por vinte vestiarios, catro para o fútbol-11, doce para o fútbol-7 e catro para os árbitros.

Estas instalacións tamén contan cun campo de fútbol-5 de céspede artificial e unha gaiola de fútbol-3 para os máis pequenos.

* **Campo 1**: Céspede natural. Capacidade: 5.000 persoas.
* **Campo 2**: Céspede natural.
* **Campo 3**: Céspede natural.
* **Campo 4**: Fútbol 11 (90 x 60 metros). Céspede artificial.
* **Campo 5**: Fútbol 11 (100 x 65 metros). Céspede artificial.
* **Campo 6**: Fútbol 7 (60 x 35 metros). Céspede artificial.
* **Campo 7**: Fútbol 7 (60 x 35 metros). Céspede artificial.
* **Campo 8**: Fútbol 7 (60 x 35 metros). Céspede artificial.
* **Campo 9**: Fútbol 5. Céspede artificial.
* **Campo 10**: Fútbol 3. Céspede artificial.

Véxase tamén
------------

* Villarreal Club de Fútbol
* Estadio de la Cerámica

### Ligazóns externas

* Información na web oficial do Villarreal CF *(en castelán)*
Coordenadas: 41°55′16″N 4°28′31″O﻿ / ﻿41.92111, -4.47528

Basílica de San Juan Bautista
**Baños de Cerrato** é unha localidade do concello de Venta de Baños, na provincia de Palencia. Atópase ao leste da capital municipal, a 1 km escaso. O concello chamábase Baños de Cerrato ata 1977, ano en que pasa a chamarse Venta de Baños.

Tiña unha poboación de 378 habitantes en 2015.

Lugares de interese
-------------------

Entre os seus monumentos cabe destacar:

* Basílica de San Juan Bautista, do século VII.
* Igrexa de San Martín de Tours, do século XVI.
* Fonte de San Juan, xoia da arte visigótica.

Festas e celebracións
---------------------

Entre as súas celebracións destacan as festas de San Xoán Bautista, o 24 de xuño, nas que se realiza o rito hispano-visigótico-mozárabe na basílica dende 1974, entre outras actividades.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Baños de Cerrato***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8245077
* WorldCat
* VIAF: 145697228
* LCCN: no90007392

 |
Coordenadas: 38°06′41″N 15°39′43″L﻿ / ﻿38.11139, -15.66194

*Palazzo Corrado Alvaro*, sede institucional da cidade metropolitana.
A **cidade metropolitana de Reggio de Calabria** (en italiano *città metropolitana di Reggio Calabria*) é unha das 14 cidades metropolitanas de Italia, situada na rexión da Calabria.

Xeografía
---------

A cidade metropolitana, dentro da rexión.
Ocupa unha superficie de 3 183 km², e a súa poboación, segundo o censo do 31 de agosto de 2018, era de 549 505 habitantes,, polo que a súa densidade de poboación nesa data era de 172,64 hab./km². 

A cidade metropolitana engloba 97 municipios (*comune*).

Historia
--------

O establecemento da cidade metropolitana de Reggio de Calabria tivo lugar o 31 de xaneiro de 2016, ao finalizar o mandato do presidente da provincia de Reggio de Calabria, Giuseppe Raffa, despois dun "semestre branco" durante o cal se produciu a transición da provincia á cidade metropolitana.

O 7 de agosto de 2016 celebráronse eleccións de segundo nivel (indirectas) para elixir o primeiro Consello metropolitano. O cargo de alcalde metropolitano (*sindaco metropolitano*) foi cuberto por Giuseppe Falcomatà, alcalde (*sindaco*) de Reggio de Calabria.

Galería
-------

* Catedral de Reggio de Calabria
* Castelo Ruffo, Scilla
* Bova, capital cultural da Bovesia
* Catedral e "Porta dos Bispos", Gerace
* Rochas Agliastro, Palmi
* Castelo Mezzatesta, Seminara
* Mosteiro ortodoxo de San Giovanni Theristis, Bivongi
* Torre Ruggiero, Bagnara Calabra
* Cattolica de Stilo, igrexa bizantina do século IX

Notas
-----

1. ↑  "ISTAT - Bilancio demografico mensile agosto 2018". Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2018. Consultado o 16 de abril de 2019.
2. ↑  "A gennaio 2017 la Città Metropolitana di Reggio Calabria diventerà realtà". *www.strill.it*. Consultado o 16 de abril de 2019.
3. ↑  "Reggio Calabria, il 7 agosto le elezioni per la Città Metropolitana: ecco come funzionano". 7 de xullo de 2016. Consultado o 16 de abril de 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cidades metropolitanas de Italia
* Provincia de Reggio de Calabria

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en italiano)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3678586
* GeoNames: 2523629
* OSM: 44862

 |
**Beacon Explorer C**, tamén coñecido como **BE-C** e **Explorer 27**, foi un satélite artificial de Estados Unidos pertencente ó programa Explorer e lanzado o 29 de abril de 1965 mediante un foguete Scout desde Wallops Island.

Características
---------------

BE-C foi adicado á investigación da ionosfera terrestre coa finalidade de determinar a cantidade de electróns entre a nave e a Terra. Tamén serviu para facer medicións xeodésicas.

O satélite inicialmente estabilizábase mediante xiro para pasar a estabilizarse nos tres eixos tralo desplegue dos paneis solares usando unha barra magnética que aliñaba o eixo de simetría do satélite co campo magnético local. A información da orientación do satélite proviña dun magnetómetro de tres eixos e duns sensores solares.

A nave non levaba maneira de rexistra-los datos a bordo, polo que se obtiñan cada vez que sobrevoaba unha estación terrestre. O satélite emitía continuamente a 162 e 324 MHz para permiti-la súa localización precisa e facer estudos xeodésicos.

O satélite foi posto fóra de servizo o 20 de xullo de 1973 debido a que interfería con outros satélites.

Instrumentos
------------

Beacon Explorer B levaba a bordo unha sonda electrostática, un radiofaro que emitía a 20, 40 e 41 Hz, un reflector láser pasivo para seguimento do satélite e un experimento de navegación Doppler.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Gunter Dirk Krebs (2012). Gunter's Space Page, ed. "Explorer: BE A, B, C" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
2. 1 2 3  Mark Wade (2011). "Beacon" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
3. 1 2 3 4 5 6 7  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "EXPLORER 27" (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2012.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  NASA (20 de abril de 2012). "BE-C" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2012. Consultado o 29 de abril de 2012.
5. 1 2 3  "Letter dated 6 August 1965 from the Deputy Permanent Representative of the United States of America addressed to the Secretary-General" (PDF) (65-19394). 16 de agosto de 1965: 2. Consultado o 5 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Beacon Explorer B

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23741
* NSSDC ID: 1965-032A
* SCN: 01328

 |
**Catarina de Borgoña** (en francés: *Catherine de Bourgogne*), nada en Montbard en abril de 1378 e finada en Grey-sur-Saône o 24 de xaneiro de 1425, foi duquesa consorte da Austria Anterior polo seu casamento con Leopoldo IV, duque de Austria.

Familia
-------

Catarina foi a segunda filla e quinto fillo nado do duque Filipe II de Borgoña e da condessa Margarida III de Flandres. Os seus avós paternos eran o rei Xoán II de Francia e Bona de Luxemburgo. Os seus avós maternos eran o conde Lois II de Flandres e Margarida de Brabante.

Ela tivo oito irmáns, que eran: Xoán, duque da borgonha, marido de Margarida da Baviera; Carlos; Margarida, esposa de Guillerme II de Baviera; Lois; Bona, noiva do duque Xoán I de Borbón; María, esposa de Amadeo VIII, duque de Savoia; o duque Antón de Brabante, e o conde Filipe II de Nevers.

Notas
-----

1. ↑  fmg.ac (ed.). "Foundation for Medieval Genealogy".
2. ↑  gw.geneanet.org (ed.). "Geneanet".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271147
* WorldCat
* VIAF: 81521298
* CERL: cnp01165713
* DeutscheBio: 137313586
* GND: 137313586
* WikiTree: Valois-342

 |
Coordenadas: 43°25′56″N 7°21′55″O﻿ / ﻿43.4322308, -7.3652846

Cemiterio vello de Mondoñedo.
O **cemiterio vello de Mondoñedo** é o vello camposanto municipal do concello de Mondoñedo. Nel repousan as tumbas de Manuel Leiras Pulpeiro, Álvaro Cunqueiro ou Pascual Veiga, entre outros.

Características
---------------

O recinto está cerrado por chacotaría de lousa e granito. Ten varios niveis, que no seu tempo servían como diferenciación para os diferentes estratos sociais da cidade. Nun dos lateriais facíanse os enterramentos civís, para os proclamados ateos.

Hoxe está recuperado como espazo natural e xardín público con áreas para paseo, entretemento etc.

Galería de imaxes
-----------------

* Cemiterio vello de Mondoñedo. Tumba de Pascual VeigaTumba de Pascual Veiga
* NIcho de Álvaro CunqueiroNicho de Álvaro Cunqueiro
* Acto en lembranza de fusiladosActo en lembranza de fusilados
* Tumba de Manuel leiras PulpeiroTumba de Manuel leiras Pulpeiro
* Monólito en lembranza de tres paseadosMonólito en lembranza de tres paseados (Siervo González, Manuel Núñez e Graciano Paz)

Notas
-----

1. ↑  Información nun panel no exterior do cemiterio
2. ↑  "Cemiterio Vello". *www.concellomondonedo.es*. Consultado o 2019-01-12.
**Castor Castro Cancela**, nado en Portela (Barro) o 6 de agosto de 1886 e finado no mesmo concello o 15 de marzo de 1974, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Jose Castro e Manuela Cancela Búa. Presensouse como prófugo na Caixa de Recrutas de Pontevedra en novembro de 1916. En 1918 participou na constitución dunha sociedade de oficios varios en Barro. O 16 de maio dese ano presidiu un mitin agrarista celebrado na parroquia de Curro no que participaron Ramón Abal, de Barro, Salvador Novo de Moraña, Samuel Blanco de Paradela, Marcelino Fernández de Vilaxoán e Manuel Álvarez de Vilagarcía. En 1921 era o presidente da Sociedade de Oficios Varios de Barro e foi detido acusado do lanzamento dunha bomba á casa de Manuel Rodríguez Maquieira, acusación que se provou falsa e infundada, pois neses días estaba na Coruña, na casa de parentes seus (familia Búa). Na Segunda República foi nomeado alcalde de Barro logo do triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido polas ameazas e acoso falanxista. No libro do cura franquista Manuel Silva Ferreiro *Galicia y el Movimiento Nacional*, fálase que as "propagandas disolventes" na comarca (Barro, Moraña, Portas, Caldas..) "prendieron en los incondicionales del Alcalde de Barro, Castor Castro Cancela, que recibía para su labor revolucionaria, orientaciones y mandatos de los dirigentes del Partido Comunista". Foi detido pola Garda Civil de Moraña e por falanxistas da comarca a mediados de setembro. Xulgado en consello de guerra en marzo de 1937 en Pontevedra (Causa 209/37), foi condenado a pena de prisión de 15 anos. Estivo ingresado nas prisións de Pontevedra (desde o 18 de setembro de 1936), no presidio de Figueirido e na colonia penitenciaria da illa de San Simón para finalmente ser trasladado á cadea de Astorga. Abríuselle expediente de responsabilidade política en abril de 1940.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Barro** 1936 | Sucesor:**?** |

Vida persoal
------------

Casou con Jesusa Nieto Mourente.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 28-11-1916, p. 1.
2. ↑  *El Compostelano*, 6-8-1921, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-4-1940, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Castor Castro Cancela na páxina web *Nomes e Voces*.
* Castor Castro Cancela…o derradeiro alcalde republicano de Barro
**Casto María Insua Insua**, nado en Mallas (San Martiño de Duio, Fisterra) o 15 de agosto de 1888 e finado en Buenos Aires o 30 de agosto de 1938, foi un promotor cultural galego.

Traxectoria
-----------

Sexto fillo do matrimonio de Francisco Insua Canosa e Genoveva Insua Insua, e sobriño do cura párroco de San Martiño, Juan Leandro. En 1912 emigrou a Buenos Aires. Foi un dos socios fundadores da Asociación Cultural Gallega A Terra o 5 de maio de 1917 e foi membro da Comisión Revisora de Contas da súa primeira directiva. Tamén foi un dos asinantes do opúsculo "A los gallegos" que a Asociación Regionalista Gallega A Terra lanzou en febreiro de 1918. Esta sociedade foi unha das constituíntes da Casa de Galicia de Buenos Aires o 31 de outubro de 1918 e na súa Xunta Directiva fundacional figurou Casto como secretario de Actas. Foi membro da Comisión de Prensa da Casa de Galicia que organizou a Semana Gallega do 7 ao 14 de novembro de 1920. O 26 de agosto de 1921 foi un dos 40 membros fundadores do Ateneo Casa de Galicia, creado para propender ao desenvolvemento cultural, científico e artístico dos que simpaticen coa sociedade rexional. Na Asemblea do 16 de xaneiro de 1922, Casto foi elixido vogal da xunta directiva da Casa de Galicia; en abril presentou a súa renuncia xunto con outros membros por desacordos cos nomeamentos de delegados das sociedades filiais, e abandonou a súa actividade nesta institución.

En agosto de 1922 formou parte da comisión encargada de formar unha sociedade de emigrantes dos concellos de Cee e Muxía en Buenos Aires que deu lugar ao nacemento da Sociedad Agraria y Cultural de los Residentes de los Ayuntamientos de Mugía y Cee, que despois se transformou na Sociedad Agraria y Cultural de los Hijos del Partido de Corcubión. Estivo en todo o proceso de formación da sociedade, foi un dos encargados da redacción dos seus estatutos e o 4 de abril de 1923 foi nomeado o seu primeiro presidente. Foi o director da súa revista *Alborada*, aparecida en agosto de 1925, da que só estivo á fronte os sete primeiros números, ata que foi expulsado da sociedade. Con outros socios fisterráns expulsados impulsou a creación da entidade Finisterre en América que se constituíu o 17 de setembro de 1926, sendo nomeado secretario da súa primeira xunta directiva, e un dos encargados da revista voceira da entidade *Finisterre*.

Cando se fundou a Nueva Casa de Galicia de Buenos Aires o 21 de setembro de 1933, formou parte da sociedade, e en 1935 foi nomeado presidente, cargo que ostentou ata a súa morte.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Rei Lema, Xosé M.ª (7/1/2016). "Casto M. Insua, galeguista fisterrán na emigración bonaerense" *No herbal azur do ceo*.