| Caracol xigante africano |
| --- |
| En Tailandia. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Gastropoda |
| Superfamilia: | Achatinoidea |
| Familia: | Achatinidae |
| Subfamilia: | Achatininae |
| Xénero: | *Achatina* |
| Subxénero: | *Lissachatina* |
| Especie: | ***A. fulica*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Achatina fulica'**(Férussac, 1821) |

O **caracol xigante africano** (de nome científico ***Achatina fulica***) é un molusco da clase dos gasterópodos, sendo esta especie de caracol terrestre da familia Achatinidae e da orde Pulmonata.

A súa cuncha cónica é de cor marrón ou con pintas de tons marróns claros. Este caracol é nativo do leste e nordeste de África. En España, o caracol xigante africano está incluído no Catálogo de Especies Exóticas Invasoras desde o ano 2011.

Alimentación
------------

O caracol xigante africano é herbívoro (come unha gran variedade de materiais vexetais, froitas e verduras) pero tamén inxire area, pedras pequenas, os ósos dos cadáveres e incluso o formigón como fontes de calcio para a súa concha.

Distribución xeográfica
-----------------------

É orixinario da África tropical: a súa distribución natural vai desde zonas tropicais e subtropicais de varios países de África oriental, entre eles Ghana, Serra Leona, Liberia, Costa do Marfil, Togo, Dahomey, Nixeria e Guinea Ecuatorial.

Na actualidade estase a estender por Suramérica (en Venezuela e na cidade de Corrientes, Arxentina ), illas do Pacífico e, en xeral, en case tódalas zonas tropicais do mundo.

Características biolóxicas da especie
-------------------------------------

Os adultos da especie poden chegar a medrar a súa concha ata os 18 centímetros de lonxitude e pesar ata 500 gramos. No suroeste do Brasil, chegan a un máximo de 10 centímetros de cuncha e 100 gramos de peso total. Os xoves posúen as mesmas características de cuncha dos adultos.

É unha especie extremadamente prolífica, alcanzando a madureza sexual aos 4 ou 5 meses. A fecundación é mutua, é dicir os individuos son hermafroditas e poden realizar ata cinco postas por ano, podendo chegar a fecundar de 50 a 400 ovos por posta. É activa no inverno, resistente ao frío invernal e aos períodos de seca. Normalmente pasa o día escondido e sae para se alimentar e reproducirse á noite, ou durante e despois das chuvias. A tonalidade do corpo é de cor cinza-escuro e as conchas posúen faixas de coloración variable, de castaño ata algunhas veces chega a ser avermellado. Os ovos son un pouco maiores que unha semente de papaia, e posúen unha cor branca-leitosa ou amarelada.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Vista da abertura da closca | Vista lateral da closca | Vista oposada á abertura da closca |

### Subespecies

* *Achatina fulica hamillei* Petit, 1859.
* *Achatina fulica rodatzi* Dunker, 1852.
* *Achatina fulica sinistrosa* Grateloup, 1840.
* *Achatina fulica umbilicata* Nevill, 1879.

Introdución no Brasil e na China
--------------------------------

Presente en varias partes do planeta, o caracol *Achatina fulica* foi introducido ilegalmente no Brasil, inicialmente no estado do Paraná na década de dos anos oitenta, como unha alternativa ao caracol (*Helix aspersa*) por un funcionario da Secretaría de Agricultura.

A segunda introdución tería ocorrido no Porto de Santos por un funcionario a mediados da década dos anos noventa, que montou un heliciario en Praia Grande, no cal promovía cursos de fin de semana. O fracaso dos intentos de comercialización levou ós criadores, por desinformación, a soltar os caracois nos montes. Como se reproduce rapidamente e carece de predadores naturais no Brasil, chegou a ser unha praga agrícola e pódese atopar en case todo o país, ata nas zonas costeiras.

No caso da China está presente desde 1931, por mor do comercio ilegal e mais a introdución accidental.

A Achatina e a saúde pública
----------------------------

Este caracol pode transmitir ao ser humano o verme *Angiostrongylus cantonensis* causante de meninxite, por ser o hospedeiro natural del. Este tipo de meninxite ocorre principalmente en Asia, porén, tense notificado casos en Cuba, Porto Rico e os Estados Unidos. A pesar disto, son baixas as posibilidades de sufrir a meninxite de vivires no Brasil.

Caracol Xigante Africano.
O Achatina tamén transmite o parasito *Angiostrongylus costaricensis*, angiostronxilose abdominal, que ocorre desde o sur dos Estados Unidos de América ata o norte da Arxentina. Raramente a enfermidade evoluciona chegando a ser letal, permanecendo a maior parte das veces asintomaticamente ou comportándose como unha parasitose común. No Brasil esta enfermidade é transmitida por caracois e lesmas endémicas, e non polo xigante africano; na rexión do sur do país encóntrase a maioría dos casos. A pesar de non haber un rexistro de exemplares de *A. fulica* os adultos naturalmente infectados no Brasil, as larvas pódense infectar a través da inxestión de hortalizas contaminadas co moco deixado polo molusco adulto silvestre ao moverse. Por isto, recoméndase lavar as verduras en auga corrente e despois deixar as mesmas a remollo, bastando colocar unha culler de lixivia por cada litro de auga e deixar os alimentos en remollo durante 15 minutos.

O caracol africano tamén é responsable indirecto da transmisión da Febre amarela e, potencialmente, do dengue. Foi constatado en Tanzania que as cunchas de Achatinas mortas podíanse encher de auga e tornarse nun potencial punto para a proliferación do *Aedes aegypti*, mosquito transmisor destas enfermidades. En 2001, este mosquito tamén foi encontrado en cunchas de *Achatina fulica* no estado de São Paulo.

Debido ao seu rápido proceso reprodutivo, tornouse nuncha terrible praga agrícola, alimentándose vorazmente de diversos vexetais para o consumo humano.

O goberno do Brasil, co Ministerio da Agricultura en 2003, foi aprobada unha lei na que se consideraba ilegal a cría de caracois africanos no país, determinando a erradicación da especie e prevendo as respectivas notificacións aos produtores e criadeiros de fauna exótica para fins comerciais sobre a ilegalidade da actividade.

### Parasitos

* *Aelurostrongylus abstrusus*.
* *Angiostrongylus cantonensis*: causa meningoencefalitis eosinofílica nos humanos.
* *Angiostrongylus costaricensis*: causa angiostrongiliosis abdominal.
* *Schistosoma mansoni*: causa schistosomiasis.
* *Trichuris* spp.
* *Hymenolepis* spp.
* *Strongyloides* spp.

Erradicación
------------

Para combater o *Achatina fulica*, primeiro é necesario identificar correctamente o caracol africano para que non haxa calquera confusión coas especies propias do lugar, e posteriormente o exemplar debe de ser collido cunhas luvas ou un ben plástico protector para evitar o contacto directo con el, e debe ser colocado en sal ou cloro sobre o mesmo para que morra; tamén pódese esmagar, e tampouco non se debe de esquecer de destruír os seus ovos no chan cunha vasoira. Cando chove moito nunha rexión infestada, é común observar os caracois subindo polas paredes, sendo, entón, unha boa oportunidade para destruílos. É preciso observar o lugar que foi infestado por eles polo menos durante tres meses para verificar que non haxa reinfestacións. O uso de produtos químicos, pesticidas, non é indicado, pois o produto pode contaminar o chan, a auga e ata as capas freáticas, podendo así, xurdir unha intoxicación dos animais e do ser humano; alén disto, o molusco pode ser resistente a varios pesticidas. A mellor solución é a incineración, que pode ser realizada dentro de calquera recipiente metálico o ben que evitar a a posta dos seus ovos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Ovos | Eclosión dos ovos | Individuo novo |

A cría do *Achatina fulica* no Brasil foi considerada "de risco". Adaptouse moi ben ás condicións do país dando lugar a xeracións sen control na natureza. Varios criadores soltaron algúns na natureza, xerando unha situación de risco biolóxico pola súa prolificidade. Cando son criados baixo control, non hai riscos para a saúde. Poden ser comidos polo ser humano unha vez cociñados, para evitar riscos de contaminacións patóxenas.

Notas
-----

1. ↑  La Vanguardia (17 de xullo de 2014). "Decomisan en Los Angeles un cargamento del peligroso caracol gigante africano" (en castelán). Consultado o 17 de xullo de 2014. El caracol gigante africano es herbívoro (come una gran variedad de material vegetal, frutas y verduras) pero también ingiere arena, piedras pequeñas, los huesos de los cadáveres e incluso el hormigón como fuentes de calcio para su concha.
2. ↑  SENASA (6 de novembro de 2013). "Monitoreo para detectar a posible presenta do Caracol Xigante Africano en Corrientes" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 12 de novembro de 2013. Consultado o 8 de novembro de 2013. El Servicio Nacional de Sanidad y Calidad Agroalimentaria (Senasa)[...] realizó el hallazgo de ejemplares de moluscos similares a la especie Achatina fulica en un barrio de la ciudad de Corrientes, en la provincia de Corrientes.
3. ↑  Rowson, Ben; Warren, Ben; Ngereza, Christine (29 de outubro de 2010). "Terrestrial molluscs of Pemba Island, Zanzibar, Tanzania, and its status as an "oceanic" island". *Zookeys* **70**: 1–39. doi:10.3897/zookeys.70.762. Consultado o 2 de xullo de 2012.
4. 1 2 3  Paulo Aníbal G. Mesquita (6 de maio de 2004). "Achatina fulica, o caracól gigante invasor no BR.". Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 17 de xullo de 2014.  blog.
5. ↑  La Vanguardia (17 de xullo de 2014). "Decomisan en Los Angeles un cargamento del peligroso caracol gigante africano" (en castelán). Consultado o 17 de xullo de 2014. Este molusco es originario de África del Este pero ha sido introducido en otras partes del mundo de forma accidental o por comercio ilegal. Desde 1931, por ejemplo, está presente en diversos puntos de la China.
6. 1 2 3  PAIVA, Celso do Lago, ed. 1999/ 2003. Achatina fulica: praga agrícola e ameaça à saúde pública no Brasil. Fontes de informação impressas e digitais. 25 de abril de 2004.
7. ↑  Ministério da Agricultura, Pecuária e Abastecimento - Divisão de Vigilância e Controle de Pragas (20 de xaneiro de 2003). "Parecer Técnico DPC/CPP/DDIV - nº003/03" (PDF). *Controle e erradicação do molusco exótico Achatina fulica*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24 de setembro de 2015. Consultado o 17 de xullo de 2014.
8. ↑  Instituto Ambiental do Paraná. "Medidas de controle Achatina fulica" (PDF) (en portugués). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de xullo de 2014. Consultado o 4 de febreiro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Caracol xigante africano Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Caracol xigante africano*** |

### Bibliografía

* *(en inglés)* Martinez Escarbassiere, Rafael. e Martinez Moreno, Enrique. 1997. Nota acerca de la *Achatina* (*Lissachatina*) *fulica* (Bowdich, 1111), peligroso caracol africano (Pulmonata Achatinidae) introducido en Venezuela. *Acta Biologica Venezuelica*, 17(1):37-40.
* Santana Teles, Horácio Manuel. Faria Vaz, Jorge. Roberto Fontes, Luiz e Domingos, Maria de Fátima. 1997. Registro de *Achatina fulica* Bowdich, 1822 (Mollusca, Gastropoda) no Brasil: caramujo hospedeiro intermediário da angiostrongilíase.*Rev. Saúde Pública*, 31(3): São Paulo jun.
* Carvalho, Omar dos Santos, Teles, Horácio MS, Mot, Ester Maria et al. 2003. Potentiality of Achatina fulica Bowdich, 1822 (Mollusca: Gastropoda) as intermediate host of the *Angiostrongylus costaricensis* Morera & Céspedes 1971. *Rev. Soc. Bras. Med. Trop*, 36(6):743-745. Nov./Dec. ISSN 0037-8682.

### Ligazóns externas

* Informe do goberno brasileiro sobre a erradicación do caracol xigante africano. Arquivado 07 de abril de 2014 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26908
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Achatina
* BioLib: 18053
* Dyntaxa: 6021526
* EOL: 452699
* EPPO: ACHAFU
* GBIF: 2295966
* iNaturalist: 68420
* IRMNG: 10239505
* ISC: 2640
* ITIS: 76978
* NCBI: 6530
* TAXREF: 433017
* WoRMS: 881463

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: Y245CFW87B

 |