recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Pitagoreo** (en grego Πυθαγόρειον) é o antigo porto cidade de Samos na Illa de Samos, Grecia. Está situado na zona da cidade moderna de Pythagoreio, da cal obtivo o seu nome moderno. O sitio arqueolóxico contén antigos monumentos gregos e romanos e un famoso túnel antigo, o Túnel de Eupalino ou acueduto eupalino. Xunto co Heraion de Samos, o Pitagoreo inscribiuse como patrimonio da humanidade da UNESCO en 1992 debido ao seu testemuño da importancia cultural, militar e económica de Samos durante a Época arcaica e principios da Grecia clásica.

Historia e descrición
---------------------

Os primeiros achados arqueolóxicos do xacemento datan do IV milenio a.C. durante o Período Neolítico. Non obstante, o asentamento comezou ao redor do século XVI a.C. cando os minoicos colonizaron Samos. Despois da Guerra de Troia, a importancia naval e económica de Samos medrou ata o seu cénit no século VI a.C. Aínda que foi conquistada polos persas pouco despois, a cidade seguiu sendo un centro comercial influente ata o século III d.C.

A antiga cidade está rodeada de fortificacións que se remontan ao Período Clásico durante os séculos V e IV a.C. As escavacións na propia cidade descubriron o plano das rúas da antiga cidade, incluíndo un sistema de sumidoiros e edificios públicos e relixiosos. Ademais, no lugar pódense atopar restos de edificios romanos, incluíndo unha agora, baños públicos, estadio e casas urbanas.

Un museo de recente construción está situado no centro da cidade moderna. Mostra máis de 3000 obxectos que presentan a evolución cultural da antiga cidade de Samos e da súa contorna rural desde o IV milenio a.C ata o século VII d.C.

Notas
-----

1. ↑  "Pitagoreión na páxina web oficial da Unesco".
2. 1 2  "Pythagoreion and Heraion of Samos". *UNESCO World Heritage Convention*. United Nations Educational Scientific and Cultural Organization. Consultado o 25 de novembro de 2022.
3. 1 2 3  "World Heritage List (no. 595): Samos. ICOMOS Evaluation.". 27 August 1991. Consultado o 25 November 2022.
4. ↑  "Archaeological Museum of Pythagoreion". Directorate of Archaeological Museums, Exhibitions and Educational Programs. Consultado o 27 de novembro de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pitagoreo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Patrimonio da Humanidade en Grecia

### Ligazóns externas

* Páxina do Ministerio de Cultura de Grecia: sitio arqueológico do castro do Pitagoreo (en grego) Arquivado 10 de outubro de 2017 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1915216
* WHC: 595-001

 |
O **Mercedes-Benz Clase R** é un monovolume do fabricante alemán Mercedes-Benz, comercializado desde o 2006. É o terceiro modelo monovolume da marca tras o Mercedes-Benz Clase A e o Mercedes-Benz Clase B.

Presentación
------------

A primeira vez que o Clase R foi visto foi no Salón do Automóbil de Detroit do ano 2001 como un prototipo *Grand Sport Tourer*. O modelo de produción presentouse no Salón do Automóbil de Nova York no ano 2005.

Produción
---------

O Clase R ten o código de fabricación *V251*, e móntase en Tuscaloosa (Alabama) e Cidade de México.

Ten un motor dianteiro lonxitudinal, tracción traseira ou ás catro rodas e carrocería de cinco portas; as catro portas laterais son pivotantes. Ofrécese con cinco, seis ou sete asentos distribuídos segundo a seguinte configuración 2-3, 2-2-2 e 2-3-2 respectivamente.

Os motores Diésel empregan desde 2009 a tecnoloxía BlueTec.

Gama de motores
---------------

| Nome | Motor | Potencia |
| --- | --- | --- |
| Diésel |
| **R 280 CDI** | 3.0 L V6 | 190 CV |
| **R 320 CDI** | 3.0 L V6 | 224 CV |
| Gasolina |
| **R 280** | 3.0 L V6 | 231 CV |
| **R 350** | 3.5 L V6 | 272 CV |
| **R 500** | 5.0 L V8 | 306 CV |
| **R 500** | 5.5 L V8 | 388 CV |
| **R 63 AMG** | 6.2 L V8 | 510 CV |
|

Segunda xeración
----------------

A segunda xeración do Clase R presentouse no ano 2010 no Salón do Automóbil de Nova York e comezará a venderse no ano 2011. O novo modelo presenta un deseño máis conservador có da primeira xeración. Ten dúas lonxitudes e opcións para acomodar a catro, cinco, seis ou sete ocupantes, así como tracción traseira ou integral. Unicamente ofrece unha transmisión de sete velocidades. Ao principio ofrecerase coas versións R300 CDI e R350 4Matic.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mercedes-Benz Clase R Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Experience the R-Class - the Grand Sports Tourer *(en inglés)*
* Galería de fotos do R350 - FamilyCar.com *(en inglés)*
**Unión Castellanista** (UC) (*Unión Castelanista* en galego) é un partido político nacionalista castelán rexistrado o 18 de agosto de 1989. Se ben foi fundado en Madrid, tiña a súa sede no despoboado soriano de Escobosa de Catalatañazor.
Xurdiu tras certas discrepancias entre algúns membros do Partido Regionalista Castellano (PREC) en cuestións territoriais, pois o PREC loitaba soamente pola autonomía dunha Castela a Vella sen Palencia nin Valladolid, mentres que UC loitaba por unha Castela que inclúese esas dúas provincias; amais de ideolóxicas, pois UC se definía coma federalista e de esquerdas, e pola contra o PREC coma rexionalista conservador. Isto provocou que a mediados de 1989 varios membros do PREC se escindisen do partido e fundasen Unión Castellanista.

Así, UC sería a alternativa nacionalista e esquerdista ao castelanismo que representaba o PREC. A súa Xunta de Promotores, da que formaban parte entre outros José Miguel Camazón García, Enrique Francisco García Gómez, o poeta Juan Carlos García Hoyuelos, Pedro Andrés Núñez, Felisa García, Domingo Casas Ubiedo, o xornalista Antonio Ruiz Vega e Santiago Pacheco Almazán, estaba formada por persoas orixinarias de Cantabria, Segovia, Burgos, Cuenca e Madrid e especialmente por intelectuais vencellados a certos círculos culturais de Soria, entre eles algúns escritores desta provincia como os propios Pacheco Almazán e Ruiz Vega. Resulta curioso que fose precisamente en Madrid onde xurdiu este partido e non en Segovia, principal marco de acción da asociación carreterista Comunidad Castellana, ou en Burgos, onde o carreterismo sempre tivo unha boa aceptación.

Definíase como federalista e progresista, e defendía as teses castelanistas do segoviano Anselmo Carretero e da asociación cultural Comunidade Castelá. E ao igual có PREC, recoñecía ao País Leonés coma unha comunidade non castelá, agás por incluíren nesa nacionalidade ás provincias de Valladolid e Palencia, se ben a UC acabou considerando que estas provincias eran castelás e non leonesas. Isto fíxolles gañar bastante apoio nesas dúas provincias, pero fíxolles perder moito máis en Burgos e en menor medida en Segovia.

Presentouse ás eleccións ás Cortes de Castela e León de 1991 conseguindo escasos votos, e ás eleccións municipais dese mesmo ano conseguindo as alcaldías de Arenillas (provincia de Soria) e Villaescusa de Roa (provincia de Burgos). Editaba a revista *Tierras castellanas* dende xaneiro de 1990 con periodicidade trimestral.

Tras entrar nunha gran fase de letargo, iniciada en 1991, soamente se presentaba ás eleccións municipais nalgunhas localidades sorianas. A inactividade de Unión Castelanista determinou que os últimos restos deste partido acabasen sendo absorbidos por Tierra Comunera.
**Arrinera Automotive S.A.**, é un fabricante polaco de automóbiles con sede en Varsovia.

Historia
--------

A compañía fundouse en 2008 polos irmáns Łukasz e Marek Tomkiewicz. En 2011 presentaron o seu primeiro coche de proba de concepto, utilizando un deseño de tracción traseira con motor central. O seu segundo prototipo presentouse en 2012, inicialmente chamado Venocara, despois renomeado como Hussarya.

Arrinera desenvolveu unha variante de carreiras do coche coas especificacións de carreiras  GT3, o Hussarya GT. Presentouse por primeira vez no salón do automóbil *Autosport International* en Birmingham, Reino Unido, en xaneiro de 2016. En xuño do mesmo ano, o Hussarya GT, que funcionaba na clase de superdeportivos, converteuse no primeiro coche polaco en participa no Goodwood Festival of Speed.

Coches
------

### Hussarya GT

*Artigo principal**:*  Arrinera Hussarya.
 Arrinera Hussarya no Salón do Automóbil de Poznań 2015
O Arrinera Hussarya GT é un coche de carreiras que cumpre as normas FIA GT3. Funciona cun motor V8 baseado no General Motors LS7, como o que se usa no Chevrolet Corvette, empurrando 500 CV. cunha caixa de cambios de carreiras secuencial de seis velocidades operada por levas de cambio. Posúe un chasis modular de marco de aceiro, suspensión de varilla, discos de freo de 380 mm, ABS e control de tracción.

A carrozaría do coche deseñada por Pavlo Burkatskyy con aerodinámica de Janusz Piechna da Universidade de Tecnoloxía de Varsovia, e a mecánica deseñada por Krzysztof Stelmaszczuk. Está construído en Cambridgeshire.

Anthony Reid probou o coche de carreiras en 2016 nos circuítos de  Snetterton e Donington Park.

Arrinera inscribiu un Hussarya GT na DMV GT & Touring Car Cup en Hockenheim en abril de 2017. Na primeira das carreiras da fin de semana o coche acabou o 22 de 24 corredores, cun tempo rápido 20 segundos máis lento que o gañador. Na segunda carreira o coche retirouse cun fallo do alternador.

En setembro de 2017 o coche participou na rolda de Donington do campionato Britcar, pilotado por Jonny MacGregor. Durante a cualificación, o motor do coche explotou e retirouse do evento.

Notas
-----

1. ↑  Garlitos, Kirby (2 de maio de 2012). "2012 Arrinera Venocara Concept". *TopSpeed*. Consultado o 23 de xullo de 2018.
2. ↑  "Arrinera returns with track-ready 500 bhp Hussarya GT ahead of 2017 racing debut". *Sportscar Racing News*. 4 de xaneiro de 2017. Consultado o 23 de xullo de 2018.
3. ↑  "Arrinera Hussarya GT at Hockenheimring". *Arrinera*. Arquivado dende o orixinal o 23 de xullo de 2018. Consultado o 23 de xullo de 2018.
4. ↑  "Hockenheim 08./09.04.2017". *DMV GT und Touring Car Cup*. RIMO Verlag GmbH. Consultado o 23 de xullo de 2018.
5. ↑  Biegus, Jurek (18 de setembro de 2017). "Britcar Mid-Term". *GT Report*. Consultado o 23 de xullo de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arrinera Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Arrinera (páxina oficial)
* Arrinera Hussarya Supercar V8
Benz Velo no Museo do Automóbil de Toyota
O **Benz Patent-Motorwagen Velo** (ou **Benz Velo** para abreviar) foi un dos primeiros automóbiles. Karl Benz patentou o Benz Patent-Motorwagen de tres rodas o 29 de xaneiro de 1886 producido como o primeiro automóbil dispoñible no mercado desde 1886 ata 1893. A este éxito inicial seguiuno o modelo **Benz Velo** en 1894. O Velo e o Duryea Motor Wagon, patentado en 1895, acredítanse como os primeiros coches estandarizados.

Mecánica
--------

O primeiro Benz Velo estaba equipado cun motor de cilindro único na parte traseira, con 1045 cc (1 L) e 1,5 HP, e alcanzaba unha velocidade de 20 km/h. En 1897 a potencia creceu ata 2,5 HP, en 1900 foise a 3 HP, e en 1901 os cabalos subiron a 3,5 HP. Tamén mellorou o rendemento; a versión máis potente lograba unha velocidade máxima de 30 km/h.

En 1896 ofreceuse o carburador de flotador e o acendido por batería. A partir deste momento tamén dispoñía dunha manivela para arrincar o motor. Unha caixa de cambios de dúas velocidades transmitía a potencia do motor ás rodas traseiras, a partir de 1896 tamén se ofreceu unha terceira velocidade opcional e marcha atrás. Dende 1900 ambas foron incluídas de serie.

Produción
---------

Foron construídas 67 unidades do Benz Velo en 1894 e 134 en 1895. O Velo permaneceu en produción até 1902, cun reconto final de máis de 1200 coches fabricados.

Réplicas
--------

O Velo inspirou numerosas copias, incluíndo o Marshall (logo Belsize) en Manchester, o Star (Wolverhampton) e o Arnold (Paddock Wood, ao final só foron construídos doce coches).

Notas
-----

1. ↑  Danielson, C. "The World's First Production Car, The Benz Patent Motor Car Velocipede Of 1894". *eMercedesBenz*. Arquivado dende o orixinal o 24 de marzo de 2015.
2. ↑  G.N. Georgano *Cars: Early and Vintage, 1886-1930*. London: Grange-Universal (1990), p.24 caption.
3. 1 2  G.N. Georgano, p.24 caption.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Benz Velo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Mercedes-Benz

### Ligazóns externas
| *Ligamento radiocarpal anterior* |
| --- |
|  |
| Ligamentos do pulso. Vista anterior (a ligamento volar é radiocarpial no centro). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

O **ligamento radiocarpal anterior** ou **volar** é un ligamento do membro superior humano, localizado na parte anterior da articulación radioescafolunar. Insírese na apófise estiloide do radio e dirixísese cara a epífise inferior ou distal do cúbito, dando lugar a numerosas febras cara ao carpo ao longo do seu traxecto. As súas unións ao óso escafoide, ao óso semilunar e ao óso grande (aínda que estas últimas unións son inconstantes) permítenlle ao ligamento manter estable a fileira proximal do carpo.

O ligamento radiocarpal anterior está cuberto por unha fascia superficial, que se insire na apófise estiloide do cúbito e no óso semilunar. Pola parte anterior ou palmar está furado por diversas veas que discorren polo pulso. Por diante está moi preto dos tendóns do músculo flexor común fondo dos dedos da man e do músculo flexor longo do polgar. Por detrás está adherido ao disco articular da articulación radiocubital inferior.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en inglés)*. pag 327. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7128151
* MAG: 2780535438

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 40002
* TA: A03.5.11.004
* UMLS: C0225076

 |
O **Partido Regionalista del País Leonés** (*Partido Rexionalista do País Leonés* en galego) (PREPAL) é un partido político español de carácter leonesista.

Fundación
---------

O PREPAL foi fundado en 1980 polo cidadán zamorano Francisco Iglesias Carreño, presidente de Ciudadanos Zamoranos (CC. ZZ.) e dirixente do Movimiento Leonesista (M.L) , quen foi o primeiro Secretario Xeral e despois Presidente da formación. Dende a súa fundación tivo implantación nas provincias Salamanca, Zamora, e León.

A iniciativa da fundación do PREPAL foi desenvolvida por Carreño no curso dunha reunión dos grupos culturais GRES, CCZZ e GAL, do Movemento Leonesista M.L. celebrada na cidade de Toro.

Comarcalismo
------------

Cada terceiro domingo de maio, Cidadáns Zamoranos CC.ZZ organiza a Festa das Bisbarras do País Leonés («VALORIO») no bosque de Valorio, próximo á cidade de Zamora.

A primeira edición de VALORIO foi prohibida polo Goberno Civil de Zamora durante o mandato de UCD.

O PREPAL asumiu, dende a súa fundación o comarcalismo das provincias de León, Zamora e Salamanca, facendo diso signo antropolóxico diferenciador do Reino Leonés e do País Leonés.

Constitucionalismo
------------------

O Partido Regionalista del País Leonés autodefínese como «social e democraticamente avanzado». Foi o primeiro que presentou na circunscrición electoral de Madrid unha candidatura integrada ao completo por mulleres leonesas. Propugna a creación dunha Comunidade autónoma integrada polas provincias de Salamanca, Zamora e León, por aplicación formal e directa da Constitución Española de 1978 e, polo tanto, no actual marco constitucional de España e dentro da Unión Europea.

Coroa leonesa
-------------

O PREPAL propugna a «fraternidade convivencial» entre as catro rexións históricas da coroa leonesa: Estremadura, o Reino de León, Galicia e Asturias, «actualizada a niveis de comunicación, interacción económica e potenciación antropolóxica actual».

Acordos UCD - PSOE de 1981
--------------------------

O PREPAL disente dos acordos establecidos polos grupos UCD e PSOE o 31-7-1981 e sostén a validez dos dereitos constitucionais do pobo leonés, derivados tanto da Constitución Española de 1931 como pola Constitución Española de 1978. Así mesmo, propugna a homoxeneidade constitucional para as catro rexións históricas da coroa leonesa, dando o cualificativo de «Rexións constitucionais» a Estremadura, o Reino de León, Galicia e Asturias.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cambio de estrategia: nace el Prepal y se legaliza el Gal
O Main ao paso por Frankfurt en 1850
O **Main** é un río da Alemaña. É un dos afluentes máis caudalosos do Rin, ao cal se une pola súa marxe dereita, logo dun curso de 524 km. A súa bacía cobre unha área de 27.292 km².

Percorrido
----------

O Main nace na Selva de Franconia a uns 524 msnm e desauga no Rin en fronte da cidade de Maguncia.

Pese a que seu curso é moi sinuoso, o Main é navegábel ao longo de 396 km. A través do canal Rin-Main-Danubio entróncase o Rin co Danubio.

O río atravesa os estados (*Länder*, nominativo plural do alemán *Land*) de Baviera, Baden-Württemberg (sinala os límites con Baviera uns quilómetros ) e máis Hessen.

Entre as cidades importantes que baña, cómpre destacar Würzburg, Offenbach am Main, Frankfurt am Main, Bayreuth, Kulmbach, Lichtenfels, Bamberg, Schweinfurt, Aschaffenburg, Hanau e Rüsselsheim.

Afluentes
---------

Entre os tributarios do Main cabe salientar os seguintes:

* Pola esquerda:
	+ Regnitz.
	+ Tauber.
* Pola dereita:
	+ Saale de Franconia .
	+ Nidda.
	+ Kinzig.

Outros datos
------------

O seu nome latín era Moenus, de onde deriva o romance *Meno* co o que foi coñecido nalgunhas das linguas hispánicas. O seu nome propiamente é céltico, derivado da raíz indoeuropea *\*mei-* "ir, mover", da que tamén procede, probabelmente, o nome do río galego Miño.[]

Galería de imaxes
-----------------

* OchsenfurtOchsenfurt
* Offenbach am MainOffenbach am Main
* Frankfurt am Main Frankfurt am Main

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Main*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1670
* WorldCat
* VIAF: 256144783106384896315
* BRE: 2164221
* DARE: 12551
* EBID: ID
* GEC: 0039282
* GeoNames: 2874265
* GND: 4037107-4
* LCCN: sh85079900
* NKC: ge320124
* OSM: 412876
* Pleiades: 109168

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Balsa.

**Santa María da Balsa** é unha parroquia do concello de Muras, na provincia de Lugo. Segundo o IGE, no ano 2019 tiña 86 habitantes (41 homes e 45 mulleres), o que supón un descenso con respecto ao ano 1991, cando tiña 150 (cunha densidade naquel ano de 12 hab./km²). Ten 23 lugares.

Xeografía
---------

Limita coas parroquias do Viveiró (concello de Muras), Vilapedre, San Simón da Costa (concello de Vilalba), Montouto (concello de Abadín) e O Cadramón (concello do Valadouro).

Pertence á serra do Xistral, e toda a parroquia está protexida pola Rede Natura como turbeira. Na parte balsega da serra, no lugar de Camposas de Abaixo, nace o río Eume. Este río transcorre, despois de pasar por Montouto, polo límite entre A Balsa e San Simón da Costa e Vilapedre.

Patrimonio
----------

Porta lateral da igrexa de Santa María da Balsa na que se pode ler "ES YGLESIA DE REFUGIO".
A igrexa parroquial foi construída no século XII e rematada no XIII. Está fabricada con cachotería de granito e cuberta con lousa, é de planta rectangular e consta de pórtico, nave rectangular, capela maior e sancristía na cabeceira. Tanto fachada coma pórtico e capela maior datan do século XVII. A fronte ten a porta principal, con arco alintelado. A espadana elévase sobre a sancristía: é de dous corpos e tres vans e data do século XVIII. Ten unha porta lateral no muro dereito con arco oxival do século XIII visible dende o interior do edificio, pois leva lintel exterior con inscrición *Es iglesia de refugio*. No interior: arco triunfal de medio punto, retablo maior renacentista e retablos laterais barrocos, con tallas.

Economía
--------

A economía da parroquia depende en gran parte do sector gandeiro e das pensións de xubilación. Un sector de recente implantación nesta zona é o da produción de enerxía eólica coas empresas Acciona e Norvento, pero non repercute no emprego da poboación local.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares da Balsa

| Lugares da parroquia da Balsa no concello de Muras (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Aguillal | O Alto | As Bargañas | Bustate | Cabana | Carreiros | Os Carrís | A Casa Lousada | O Castro | O Cotelo | Currás | Ferreiro | Ferreiros | A Fonqueixeira | Os Orxás | Pardiñas | Os Pereiros | Ponte Bermuz | A Ponte | Rego | Suapena | Taboi | Vilariño |

### Parroquias de Muras

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Muras |  |
| --- | --- |
| Ambosores (Santa María) | A Balsa (Santa María) | O Burgo (Santa María) | Irixoa (San Xillao) | Muras (San Pedro) | Silán (Santo Estevo) | O Sisto (Santa María) | O Viveiró (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Muras

### Ligazóns externas

* Web sobre a Balsa Arquivado 25 de setembro de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8183158
* código INE: 27033020000

 |
**Dreta de Catalunya** (en galego: *Dereita de Cataluña*) foi unha organización política de Cataluña, de ideoloxía conservadora, constituída en Barcelona o 6 de abril de 1933.

Reuniu membros dos antigos partidos monárquicos como o avogado Santiago Torent e os industriais Joan Campmajó e Damià Mateu i Bisa, algúns dos cales militaran na Lliga Regionalista, que nas eleccións ó Parlamento de Cataluña de 1932 se presentara xunto con Comunió Tradicionalista e Renovación Española, pero que só obtiveran 15.500 votos (3,32 %) e ningún deputado.

Presentouse ás eleccións xerais de España de 1936, celebradas o 16 de febreiro de 1936, dentro da Front Català d'Ordre, pero a Lliga Catalana acaparou toda a representación da coalición, polo que non obtivo representación nas Cortes.

Notas
-----

1. ↑  Molas, Isidre (2000) *Diccionari dels partits polítics a Catalunya, segre XX*, Barcelona: Enciclopedia Catalana, p. 60

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3392999
* GEC: 0022972

 |
**Estat Català** (**EC**) é un partido independentista catalán fundado por Francesc Macià o 18 de xullo de 1922. Coa chegada da ditadura de Primo de Rivera o partido pasou a ser ilegal e a súa sección paramilitar, *La Bandera Negra*, realizou accións armadas contra a ditadura e tentou sen éxito asasinar a Afonso XIII (1925). No ano 1926 EC organizou o Exèrcit Català para realizar unha tentativa de invasión armada de Cataluña desde a fronteira francesa (*Els Fets de Prats de Molló*) que fracasou pola intervención da xerdamería francesa pero que tivo ampla difusión na prensa internacional ó ser detidos e xulgados os responsables da acción en París.
En 1931, xunto co Partit Republicà Català e o grupo *L'Opinió* fusionáronse en Esquerra Republicana de Catalunya. EC conservou unha ampla autonomía dentro de ERC e durante a guerra civil formou unidades de combate propias.

Durante a segunda guerra mundial integrouse na Front Nacional de Catalunya ata que en 1947 decidiu marchar da organización. No franquismo EC reorganizouse no exilio francés e mantivo unha certa estrutura no interior de Cataluña. EC foi legalizado en 1977 e mantense actualmente en activo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial do Estat Català
* Web oficial do Estat Català (escisión)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3042973
* EBID: ID

 |
**Front Nacional de Catalunya** (**FNC**) foi unha organización política catalá fundada en Perpiñán como fronte patriótica de organizacións políticas nacionalistas catalás no exilio tras a guerra civil española.

En 1942 Nosaltres Sols, Estat Català e a Federació Nacional d’Estudiants Nacionalistes participaron na creación da FNC e a organización traballou durante a segunda guerra mundial como aliada da resistencia francesa e dos servizos de intelixencia polacos e británicos e organizando o paso polos Pireneos ata España de máis de 800 aviadores aliados, xudeus e outros fuxitivos.

A FNC reivindicaba o dereito á autodeterminación, organizou unha sección militar no interior que foi desartellada pola policia en 1946. En 1947 Estat Català retírouse da fronte. En 1960 a FNC definiuse como socialista e na procura da independencia dos países cataláns. En 1968 produciuse a escisión dunha parte da militancia que fundou o Partit Socialista d'Alliberament Nacional. A FNC tivo escaso protagonismo durante a transición e disolveuse formalmente en 1982.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328040
* WorldCat
* VIAF: 146623336
* BNF: 166357730
* GEC: 0028363
* GND: 7728938-9
* LCCN: n83219883
* SUDOC: 113429517

 |
O **Muga** é un río pirenaico que fai o seu percorrido enteiro pola comunidade autónoma de Cataluña, e que rende as súas augas no mar Mediterráneo despois de 58 km de curso.

Percurso
--------

O Muga é un río que corre basicamente de oeste a leste. Nace baixo o Pla de la Muga (1.186 m de altitude), ao sur da montaña de Montnegre (1.425 m), no límite entre as comarcas de Vallespir e do Alt Empordà. Desde Hostal de la Muga constitúe durante uns 5,5 km o límite fronteirizo francoespanyol.

Recibe principalmente as augas da zona axial dos Pireneos (Roc de Frausa, serra de Les Salines, serra de L'Albera), atravesa os profundos vales de sedimentos subpirenaicos, bastante tectonizados, e sae, por Pont de Molins, á ampla chaira do Alt Empordà.

Preto de Boadella, nunha garganta epixénica, é represado (encoro de Boadella).

Nos arredores de Peralada recibe o río Llobregat de Empordà, máis caudaloso que el mesmo, e despois de Vilanova de la Muga, o Manol.

Desemboca no golfo de Roses, entre os pantanos do Empordà e Empuriabrava, logo de 58 km de curso.

Os escombrados non destruíron o antigo estuario nin o peirao medieval, dito o *grau de la Muga*, ao norte da actual desembocadura da *Mugueta*, antigo brazo do río.

### Réxime hidrográfico

O seu caudal medio, medido pola (Axencia Catalá da Auga) é de 3,34 m3/s, basicamente de orixe pluvial.

### Nome

O seu nome remonta á raíz vasca *muga*, que significa "límite, fronteira", aínda actualmente vivo en vasco e falas dialectais hispánicas, e usual en topónimos espallados pola Península Ibérica. Alude ao feito de que o río marca unha antiga fronteira, aínda práctica hoxe entre España e Francia.

Referencias literarias
----------------------

O poeta empordanés Carles Fages de Climent utilizou o pseudónimo Lo Gayter de la Muga para disfrazar os seus epigramas, a miúdo satíricos, sobre personalidades coñecidas da comarca.

Afluentes principais
--------------------

* Arnera
* Llobregat de Empordà
* Anyet
* Orlina
* manol

Poboacións que baña
-------------------

* Albanyà.
* Sant Llorenç de la Muga.
* Boadella d'Empordà.
* Les Escaules.
* Pont de Molins.
* Cabanes.
* Vilanova de la Muga.
* Castelló d'Empúries.
* Empuriabrava.

Notas
-----

1. ↑  Corominas, Joan, Breve diccionario etimológico de la lengua española, s.v. muga

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740393
* GeoNames: 3115947
* OSM: 3004299

 |
Aston Martin DBS V12.
O **Aston Martin DBS V12** é un superdeportivo de altas prestacións deseñado e fabricado por Aston Martin. Dende o intre en que este modelo se presentou, pasou a ser unha icona da marca británica e moitos entendidos do mundo do motor afirman que aínda segue a ser a imaxe de Aston Martin. Malia ser oficialmente presentado no Pebble Beach Concours d'Elegance de 2007, este modelo Aston xa se dera a coñecer no ano 2006 no filme *007 Casino Royale*. Cando saíu á venda no 2008, a versión cupé de cambio manual tiña un prezo de 276 837 €, mentres que o modelo con cambio automático custaba 282 124 €. O coche construíase na fábrica de Gaydon (Inglaterra) e o motor na planta de Colonia (Alemaña). Ademais da versión cupé, tamén se creou a versión Volante (convertible) que roldaba os 295 000 €.

Notas
-----

1. ↑  "El nuevo Aston Martin de James Bond". *autopista.es* (en castelán). 17 de novembro de 2006. Consultado o 5 de maio de 2013.
2. ↑  "Aston Martin DBS". *km77* (en castelán). 6 de agosto de 2009. Consultado o 5 de maio de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aston Martin DBS V12 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial do Aston Martin DBS Coupe *(en inglés)*
* Vídeo oficial do DBS Coupe *(en inglés)*
* Páxina web oficial do modelo DBS Volante *(en inglés)*
* Vídeo do Aston Martin DBS no programa Top Gear *(en inglés)*
* Páxina web oficial do DBS Ultimate *(en inglés)*
Escudo de Requeté
O **requeté** foi a organización paramilitar do carlismo. Fundouna Joan Maria Roma como unha organización xuvenil do carlismo en 1907 e tiña como voceiro a *Lo Mestre Titas*.

Historia
--------

Baixo a dirección de Joaquín Llorens converteuse a partir de 1913 na organización paramilitar do carlismo seguindo o exemplo dos Camelots du Roi, mantivo escasa actividade nos anos da primeira guerra mundial, reactivouse en 1920 baixo a dirección de Juan Pérez Nájera e sobre todo tras a proclamación da Segunda República Española en Navarra, onde había uns 10.000 requetés organizados. En 1932 Enrique Varela fíxose cargo da xefatura dos requetés que estruturou militarmente, dende a unidade básica a patrulla que compuñan 5 boinas vermellas e un xefe, o requeté que formaba unha compañía de 246 homes e por último o terzo que estaba formado por tres compañías. Ricardo Rada fíxose cargo da organización en 1935 e en xullo de 1936 os requetés sumaban 30.000 homes. Durante a Guerra civil española os terzos de requetés tiveron unha actuación destacada, especialmente en Navarra e en menor medida no País Vasco. En total constituíronse 41 terzos: 10 compostos por navarros, 8 por vascos, 8 por casteláns, 7 por andaluces, 6 por aragoneses, 1 por asturiano e 1 por catalán. Calcúlanse que arredor de 60.000 requetés participaron na guerra e deles uns 6.000 morreron

Galicia
-------

Durante a guerra civil en Galicia formáronse as seguintes compañías de requetés:

* Compañía do Apóstolo Santiago, que formaban 200 homes procedentes de Santiago de Compostela.
* Compañía de Requetés de Ourense, que formaban 123 homes procedentes de Ourense.
* Compañía de Requetés de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Aróstegui, Julio (1991). *Los combatientes carlistas en la Guerra Civil española 1936-1939*. Madrid.
O **Huerva** (*Uerba* en aragonés) é un río español que ten o seu curso na comunidade autónoma de Aragón. É afluente do río Ebro, ao cal se une pola súa marxe dereita, despois de percorrer 128 km.

Percorrido
----------

Nace en Fuenfrida, na serra de Cucalón (Sistema Ibérico) na provincia de Teruel. Dirixe o seu curso de S a N, con curso sinuoso. Logo de atravesar as localidades de Vistabella de Huerva, Villanueba de Huerva, Muel, Botorrita, Cuarte de Huerva, Cadret e máis María de Huerva, atravesa a cidade de Zaragoza, na cal rende as súas augas no Ebro.

Explotación industrial
----------------------

Á parte do seu aproveitamento para regadío, sobre o Huerva se levantan dous encoros: o de Mezelocha e o de Las Torcas.

Curiosidade lingüística
-----------------------

Na mesma capital, Zaragoza, é denominado *La Huerva*, exemplificando a consercación do xénero feminino que teñen moitos ríos en aragonés, noutros idiomas románicos e en latín.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23125
* WorldCat
* VIAF: 315127085
* GEA: 6926
* GEC: 0033142
* GeoNames: 3120516
* OSM: 1819355

 |
**Bispo titular**, ou **bispo de anel**, ou **bispo sen bispado**, na igrexa católica, é o bispo ao que lle foi outorgada a responsabilidade dunha sé titular, normalmente unha diocese histórica que hoxe existe apenas como título honorífico.

Publicación das designacións
----------------------------

A designación destas titularidades recóllese en dúas publicacións que edita anualmente o Vaticano: o Annuario Pontificio e a Acta Apostolicae Sedis ‒ Commentarium Officiale.

Tipos de bispos titulares
-------------------------

* Os bispos **eméritos**, quere dicir, aqueles bispos diocesanos que, por razóns de saúde ou por cumprir o límite de idade ou por outros motivos, presentasen a súa renuncia ao seu cargo, aceptada polo Sumo Pontífice, ata 1970 estes bispos recibiron o título; dunha diocese extinta ou suprimida; por decisión do papa Paulo VI, conservan o título da diocese á que renunciaron.

* Os bispos **coadxutores** e os bispos **auxiliares**, aqueles prelados que colaboran co bispo diocesano e están canonicamente subordinados a el. Asígnaselles aos bispos auxiliares o título de diocese extinta ou suprimida, mentres que aos bispos coadxutores, por decisión do Papa. Paulo VI en 1976, teñen o título da diocese á que están destinados.

Sés titulares de orixe galega
-----------------------------

Existiron dioceses galegas que foron abandonadas, integradas ou desprazadas ao longo da historia. Iria Flavia foi trasladada o 5 de decembro de 1095 a Santiago de Compostela, Bretroña desapareceu en 716 e a diocese de Dumio foi integrada no bispado de Mondoñedo no ano 1114. As tres contan con bispos sen anel na actualidade.
**Coalición Democrática** (CD) foi unha coalición electoral española formada en 1979 para concorrer ás eleccións xerais, trala aprobación da Constitución en decembro do ano anterior. Nun primeiro momento adoptou o nome de **Confederación Democrática Española**.
A coalición agrupaba a diversos partidos de centro dereita: Alianza Popular, de Manuel Fraga, Acción Ciudadana Liberal, de José María de Areilza e Alfonso Osorio, Partido Demócrata Progresista, Renovación Española e Partido Popular de Cataluña, de Luis Montal. Alfonso Osorio e José María de Areilza foran ministros nos gobernos da UCD, dos que saíran por discrepancias co presidente Suárez. O candidato á presidencia do goberno era Manuel Fraga.

Acadou 9 escanos no Congreso, case a metade dos que a súa predecesora, Alianza Popular, acadara nas do 1977. Diante dos pésimos resultados, Fraga presentou a súa dimisión como líder da coalición e proseguiu en solitario á fronte de Alianza Popular. En 1982, Alianza Popular formou con outros partidos unha ampla coalición, Coalición Popular.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Índice de instituciones del Archivo Linz de la Transición Española.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393974
* GEA: 3857

 |
**María Pilar Bouzas Pérez**, nada en Allariz e finada no mesmo concello en 2005, foi unha mestra galega.

Traxectoria
-----------

Irmá de María Bouzas Pérez. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Ourense, aprobou as oposicións en 1934, e foi mestra de Casnadagaia. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa irmá María tivo que marchar ao exilio e outros dous irmáns morreron na guerra. Depurada como mestra en 1943 foi condenada ao exilio na escola de Fuen del Cepo (Teruel). Retornada á súa escola de Allariz dedicouse ao fomento da lectura, a promoción da poesía e a organización de tarefas para os rapaces. En 1966 gañou o Concurso de divulgación social na escola primaria. Foi concelleira de Allariz en 1974.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-10-1934, p. 7.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-9-1943, p. 2
3. ↑  *La Región*, 24-5-1966, p. 6.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-2-1974, p. 15.
5. ↑  "Allariz homenaxea a Pilar Bouzas, mestra e a primeira muller que foi concelleira", *La Voz de Galicia*, Ourense, 13-3-2009, p. 14.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Pilar Bouzas Pérez
O **río Quindío** é o principal río do departamento de Quindío, Colombia. Combínase co río Barragán no Val de Maravelez para formar río La Vieja, á súa vez afluente do río Cauca.

Descrición
----------

O río ten unha extensión de 69 quilómetros (43 millas) de longo. Fórmase nas montañas ó leste de Salento e flúe en dirección suroeste, pasando polo concello de Salento e formando o límite oriental da cidade de Armenia. Os seus principais afluentes son o río Verde e o río Navarco (estes á súa vez teñen os afluentes de Santo Domingo e Boquerón, respectivamente). O total da conca incluíndo estes afluentes é de 691 quilómetros cadrados (267 millas cadradas). O caudal medio na boca é de 29 metros cúbicos por segundo (1.000 pés cúbicos/s).

O río é a fonte de auga potable para a maioría dos habitantes do departamento. O aumento continuo da demanda está a pór unha presión significativa sobre este recurso. Ademais, existen problemas de contaminación debido á insuficiencia de tratamento de augas residuais instalacións nos concellos ó longo do río.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Quindío Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3458765
* GeoNames: 3671085

 |
Coordenadas: 36°34′00″N 04°54′00″O﻿ / ﻿36.56667, -4.90000

Vista de serra Blanca dende Puerto Banús.
**Serra Blanca** é un macizo montañoso do cordón montañoso litoral, situado na Costa do Sol, en Andalucía (España). Debe o seu nome á cor esbrancuxada da súa roca calcaria, que contrasta fortemente cos tons avermellados das peridotitas de serra Bermeja e serra Alpujata que a flanquean.

Está situada entre a Costa do Sol e a serra das Neves, entre os municipios de Istán, Ojén, Marbella e Monda.

Os principais picos da serra son o do Lastonar (1.275 m) e o Pico da Concha (1.215 msnm.), chamado así porque visto desde o oeste aseméllase á valva estriada dun molusco, Cruz de Juanar (1.178 m) e cerro da Tsarina (1.141 m).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Serra Blanca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q941982
* WorldCat
* VIAF: 235656824
* CDDA: ES6170011
* GeoNames: 2520924
* Natura 2000: ES6170011
* WDPA: 555588927

 |
**Encarna Otero Cepeda**, nada en Santiago de Compostela o 29 de xullo de 1950, é unha historiadora, mestra e política nacionalista galega.

Traxectoria
-----------

Entre 1971 e 1976 residiu na cidade francesa de Tolosa, licenciándose en 1975 en Historia na Universidade de Tolosa-Le Mirail.

Desde o ano 1970 milita activamente no nacionalismo. Durante a súa etapa en Francia participou no movemento antifranquista e coñeceu directamente a realidade do exilio. Desde 1982 formou parte do Consello Nacional do BNG. Desde o ano 1999 até o 2003 foi Primeira Tenente de Alcalde e Concelleira-Delegada de Rehabilitación do Centro histórico, de relacións co Consorcio e de Muller en Santiago. Foi directora xeral de Fomento e Calidade da Vivenda no goberno galego.

Ten colaborado e colabora en diferentes publicacións galegas como *A Nosa Terra*, *O Ensino*, *Andaina*, ou *Festa da Palabra Silenciada*, con diversos artigos sobre a muller na historia. É asemade autora de varios estudos académicos.

No ano 2010 volveu ás aulas do IES Eduardo Pondal de Santiago a impartir clases.

Obras
-----

### Ensaio

* *Anacos de esperanza*, 2003, Ediciós do Castro.
* *Mulleres en Compostela. Elas Tamén contaron*, 2022, El Patito Editorial.

### Literatura infanto-xuvenil

* *O branco país sen neve*, 2008, Galaxia.
* *A serea do mundo*, 2008, Galaxia.

### Obras colectivas

* *A ollada exterior do nacionalismo galego*, 2011, Fundación Galiza Sempre.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Encarna Otero Cepeda Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13592464
* WorldCat
* VIAF: 11709338
* BNE: XX961128
* GND: 138663262
* ISNI: 0000000059523325
* LCCN: n2005004689

 |
Fiestra con parladoiro nunha casa en Padrón.
Un **parladoiro** ou **faladoiro** é calquera lugar onde se reúnen persoas, xeralmente dun mesmo lugar ou dunha mesma profesión, para conversar ou comentar temas de actualidade.

En construción denomínase parladoiro á fiestra que conta con dous asentos aos lados e que permite sentar para ollar pola ventá ou para falar con outra persoa que senta enfronte, de aí o nome. Consiste nun van no que sobresaen cara ao oco dúas pedras das xambas a xeito de asentos. Dáse nas casa grandes, nos pazos, nos castelos e nalgunhas vivendas. Acostuman estar nas ventás da sala de respecto ou da cociña; sempre no sobrado da vivenda.

Notas
-----

1. ↑  Denominación galega en *Dicionario visual da construción*, Santiago de Compostela, Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, 2004
2. ↑  {{Cita web |url= |título=Denominación e definición galega en Portal das Palabras da [[RAG |data-acceso=21 de outubro de 2014 |urlarquivo= |dataarquivo=21 de outubro de 2014 |urlmorta=yes }}

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Van (construción).
* Peitoril
* Fiestra.
**Isidis Planitia** é unha gran planicie orixinada a través dun impacto dun meteorito preto do ecuador marciano; está encaixada entre Utopia Planitia, que queda ó norte de Isidis, ó seu oeste está Terra Sabaea, ó sur Terra Tyrrhena e cara ó leste de Isisdis atópase Terra Cimmeria, todas elas *Terras Altas* agás Utopia; as súas coordenadas centrais son 13,94° N 88,38° E. É a segunda cunca de impacto máis grande do planeta, por detrás de Hellas e por diante de Argyre (que ten un diámetro medio duns 900 kms) e mentres que non se certifique que tanto a Cunca do Polo Norte, coma Utopia Planitia se xeraron a partir dun impacto. Debido ó po, vese brillante a través dos telescopios, e na era anterior as sondas espaciais, foi clasificada coma un accidente xeolóxico de albedo e chamada Isidis Regio.

Tíñase previsto que a Beagle 2 aterrase na parte occidental de Isidis en decembro do ano 2003, pero perdeuse o contacto coa sonda. Xusto á oeste de Isidis está Syrtis Major Planum (dentro de Terra Sabaea), un volcán de escudo cun relevo extremadamente baixo, ademais de ser unha área cun albedo moi escuro que se formou con posterioridade ó nacemento da planitia.

A MRO atopou ó redor da planitia, carbonato de magnesio. Este mineral indica que a auga estivo presente na superficie da planitia e que non era ácida. Cabería a posibilidade de que nun pasado remoto se tivese formado a vida en Isidis.

O nome de Isidis retrotráenos a Isidis Regio (A rexíón de "Isis"). Isis era a deusa da fertilidade no Antigo Exipto.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Planetary Names: Planitia, planitiae: Isidis Planitia on Mars". Consultado o 04-04-2012.
2. ↑  "Planetary Names: Planitia, planitiae: Argyre Planitia on Mars". Consultado o 04-04-2012.
3. ↑  Hiesinger, H.; Head (publications), J. W.; (08-01-2004). "The Syrtis Major volcanic province, Mars: Synthesis from Mars Global Surveyor data" (PDF). *Journal of Geophysical Research* **109** (E1): E01004. Bibcode:2004JGRE..10901004H. doi:10.1029/2003JE002143. E01004. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08-02-2012. Consultado o 04-04-2012.
4. ↑  Murchie, S. et al. 2009. A synthesis of Martian aqueous mineralogy after 1 Mars year of observations from the Mars Reconnaissance Orbiter. Journal of Geophysical Research: 114.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Tharsis
* Utopia Planitia
* Terra Tyrrhena
* Terra Cimmeria
* Terra Sabaea

### Ligazóns externas

* Google Mars zoomable map centered on Isidis Planitia
* Mapa coas fronteiras das rexións de Marte
* Mapa topográfico de Marte, con nomenclatura detallada das rexións de Marte *(en inglés)*
* Mapa detallado do cuadrante MC-13 Syrtis Major
* Mapa detallado do cuadrante MC-14 Amenthes
* Páxina coas ligazóns ós mapas dos cuadrantes de Marte

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2289080
* EBID: ID
* GPN: 2735

 |
Franz Josef Strauß, o político máis emblemático da CSU.
A **Unión Social Cristiá** (CSU) é un partido político de Baviera (Alemaña). Foi fundada en 1946, e está liderada por Horst Seehofer. É membro da Internacional Demócrata de Centro e da Unión Internacional Demócrata.

A CSU é un partido conservador baseado nos valores cristiáns que está só presente en Baviera, onde gañou todas as eleccións dende a segunda guerra mundial 1962-2008 cunha maioría absoluta de escanos desde 1970, con máis do 50% dos votos. O seu maior éxito foron as eleccións do Estado Libre de Baviera de 2003, que recibiu 60,7% dos votos e máis de dous terzos das cadeiras no parlamento bávaro. Con todo, nas eleccións bávaras de 28 de setembro de 2008 caeu a 43,4% dos votos, o que tamén significou a perda da maioría absoluta dos asentos parlamentarios. Así, por primeira vez en máis de corenta anos, precisaron dun socio de coalición para estar no goberno. A finais de outubro de 2008, pactou unha alianza co Partido Demócrata Liberal (FDP).

O presidente do goberno de Baviera foi sempre da CSU, excepto por un breve período entre 1954 e 1957, cando se formou un goberno de coalición de todas as forzas políticas agás a CSU.

No parlamento alemán, a CSU forma un grupo xunto coa CDU, o seu equivalente noutros Landers. Con todo, as posicións das dúas partes non coinciden sempre, normalmente o CSU defende posicións sobre política interior e xustiza máis de dereitas, menos europeísta e en cambio máis comprometido coas políticas económicas e sociais. Nas eleccións federais do 18 de setembro de 2005, a CSU gañou 7,4% dos votos (46 asentos) e participa do goberno de coalición da chanceleresa Angela Merkel, xunto coa CDU (27,8%, 180 asentos) e o SPD (34,2%, 222 asentos).

Presidentes da CSU
------------------

* Josef Müller 1946-1949
* Hans Ehard 1949-1955
* Hanns Seidel 1955-1961
* Franz Josef Strauß 1961-1988
* Theodor Waigel 1988-1999
* Edmund Stoiber 1999-2007
* Erwin Huber 2007-2008
* Horst Seehofer, 2008-2019
* Markus Söder, desde outubro de 2019

Presidentes de goberno de Baviera pertencentes á CSU
----------------------------------------------------

* Hans Ehard 1946-1954
* Hanns Seidel 1957-1960
* Hans Ehard 1960-1962
* Alfons Goppel 1962-1978
* Franz Josef Strauß 1978-1988
* Max Streibl 1988-1993
* Edmund Stoiber 1993-2007
* Günther Beckstein 2007-2008
* Horst Seehofer, desde 2008.

Notas
-----

1. ↑  "csu.de". Arquivado dende o orixinal o 24 de xaneiro de 2009. Consultado o 18 de outubro de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49763
* WorldCat
* VIAF: 155555490
* BIBSYS: 90207863
* BNF: 119860615
* BRE: 4670992
* GEC: 0017678
* GND: 2006707-0
* ISNI: 0000000121904488
* LCCN: n50000990
* LEI: 3912009JG3JSITYOGP33
* NKC: kn20030215096
* SUDOC: 02752017X

 |