Maqueta do Luch-5a en exposición.
**Luch** é unha serie de satélites de comunicacións soviéticos/rusos.

### Luch de primeira xeración

Os Luch de primeira xeración, denominados tamén **Altair**, serviron de ligazón entre a estación espacial Mir, o transbordador espacial Buran e as naves Soiuz TM co control de terra. Eran construídos por NPO-PM e tiñan unha masa duns 2400 kg, con tres grandes antenas e multitude doutras máis pequenas. Cada satélite levaba a bordo tres transpondedores Arion. Estaban deseñados para unha vida en órbita de cinco anos. Os tres primeiros satélites Luch foron denominados **Kosmos 1700**, **Kosmos 1897** e **Kosmos 2054**. Só ao cuarto se lle comezou a dar a denominación Luch, pasando a ser coñecido como **Luch 1**. Foron lanzados entre 1985 e 1994 a bordo de foguetes Proton K/DM-2.

### Luch de segunda xeración

Os Luch-2 (tamén denominados **Gelios**) substituíron aos Luch de primeira xeración, aínda que finalmente so se chegou a lanzar o Luch-2 1, o 11 de outubro de 1995, tamén mediante un Proton K/DM-2. Unha segunda unidade foi destruída durante un incendio en Baikonur en xaneiro de 1995 e nunca foi arranxado nin substituído. Eran unha versión mellorada, cunha masa de 2600 kg e maior velocidade de transmisión, o que permitía retransmitir televisión en directo desde a Mir.

### Luch 5A e 5V

Os Luch 5A e 5V foron a continuación do Luch-2 1. Eran máis pequenos que os anteriores, cunha masa de 1148 kg e baseados no bus Ekspress 1000. Ambos foron lanzados usando foguetes Proton M, o primeiro 11 de decembro de 2011 e o segundo o 28 de abril de 2014. Usaban transpondedores en banda S e banda Ku e eran capaces de mover as súas dúas antenas principais para seguir obxectos en órbita. Luch 5V foi construído para substituír a Luch 4, que foi convertido nun satélite experimental.

### Luch 5B

Luch 5B foi lanzado o 2 de novembro de 2012 mediante un Proton M. Tiña unha masa de 1350 kg e usaba o bus Ekspress-1000. As súas antenas podían facer seguimento doutros satélites en órbita e levaba a bordo un dispositivo para enviar correccións diferenciais para o sistema de navegación global GLONASS.

### Luch Kh (Olimp-K) 1 e 2

Os dous Luch Kh, coñecidos tamén como Olimp-K, foron lanzados respectivamente o 27 de setembro de 2014 e o 12 de marzo de 2023, ambos mediante un Proton M. Teñen unha masa duns 3000 kg e usan o bus Ekspress-1000NTA. Teñen unha dobre función: proporcionar comunicacións gobernamentais seguras e facer tarefas de intelixencia electrónica.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| Kosmos 1700 | 25 de outubro de 1985 | Proton K/DM-2 | Éxito |
| Kosmos 1897 | 26 de novembro de 1987 | Proton K/DM-2 | Éxito |
| Kosmos 2054 | 27 de decembro de 1987 | Proton K/DM-2 | Éxito |
| Luch 1 | 16 de decembro de 1994 | Proton K/DM-2 | Éxito |
| Luch-2 1 | 11 de outubro de 1995 | Proton K/DM-2 | Éxito |
| Luch 5A | 11 de decembro de 2011 | Proton M | Éxito |
| Luch 5B | 2 de novembro de 2012 | Proton M | Éxito |
| Luch 5V | 28 de abril de 2014 | Proton M | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Mark Wade (2020). "Luch" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2020.
2. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Luch (Altair, 11F669)" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2020.
3. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Luch-2 (Gelios, 14F30)" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2020.
4. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Luch 5A, 5V" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2020.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Luch 5B" (en inglés). Consultado o 30 de agosto de 2020.
6. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2023). Gunter's Space Page, ed. "Luch-Kh/Olimp-K" (en inglés). Consultado o 3 de abril de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Luch*** |

### Outros artigos

* Proton K/DM-2
* Proton M