recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Cabalo appaloosa.
O **appaloosa** é unha raza de cabalo que se caracteriza pola súa pelaxe con manchas de cores, chamada *leopardo*. Existe unha gran variedade de tipos de corpos dentro da raza, que derivan da influencia de varias razas de cabalo ó longo da súa historia. Cada patrón na pelaxe do cabalo é o resultado xenético de varios patróns superpostos sobre unha das varias capas base recoñecidas. A cor en patróns dos appaloosa é de especial interese para o estudo da xenética na cor da pelaxe dos cabalos.

Criada segundo as normas dunha asociación fundada en Idaho, nos Estados Unidos, no ano 1938: *Appaloosa Horse Club*. Esta asociación quería preservar os cabalos do pobo nez perce case extintos. Hai outras razas de cabalos con esta pelaxe "appaloosa". Nalgúns casos coa cor exclusiva e noutros coa pelaxe ocasional ou frecuente a carón doutras cores. O AraAppaloosa é a raza que xurdiu do cruzamento do cabalo árabe co cabalo appaloosa.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Appaloosa***  |

### Bibliografía

* Holmes, Frank (2003). *Spotted Pride*. Abilene, Kansas: Loft Enterprises. ISBN 978-0-9714998-3-6.
* Malone, Michael P.; Roeder, Richard B.; Lang, William L. (1991). *Montana: A History of Two Centuries*. Seattle, Washington: University of Washington Press. ISBN 978-0-295-97129-2.

### Outros artigos

* Lista de razas de cabalos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q620656
* EBID: ID

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **aprendizaxe cultural**, tamén chamada **transmisión cultural**, é a forma que ten un grupo de persoas ou animais dentro dunha sociedade ou cultura de aprender e transmitir información. Os estilos de aprendizaxe están altamente influenciados por como a cultura integra socialmente os seus nenos e nenas e xente nova. Nos últimos cincuenta anos publicáronse estudos transculturais que se centraban principalmente nas diferenzas entre as culturas orientais e as occidentais (Chang, et al. 2010). Estas diferenzas ambientais inclúen o clima, os patróns de migracións, as guerras, a sustentabilidade agrícola e os patóxenos endémicos. Crese que a evolución cultural, sobre a cal se constrúe a aprendizaxe cultural, é un produto dos últimos 10 000 anos e que garda pouca relación coa xenética (Chang, et al. 2010).

A aprendizaxe cultural permite aos individuos adquirir habilidades que serían incapaces de conseguir de xeito independente durante as súas vidas (Van Schaik & Burkart, 2011). Crese que a aprendizaxe cultural é especialmente importante en humanos. Os seres humanos son destetados a unha idade máis temperá en comparación coa aparición da dentición adulta (MacDonald, 2007). A inmadurez da dentadura e do sistema dixestivo, o tempo requirido para o desenvolvemento do cerebro, a rapidez de crecemento do esqueleto que necesita o cativo para chegar á altura e forza do adulto, significan que os meniños teñen necesidades dixestivas especiais e son dependentes dos adultos durante longos períodos de tempo (MacDonald, 2007). Este tempo de dependencia constitúe tamén o tempo necesario para a aprendizaxe cultural, que acontece antes da transición á idade adulta.

En base á aprendizaxe cultural, a xente crea, recorda e afronta ideas. Entenden e aplican sistemas específicos con significados simbólicos. As culturas son comparadas con mecanismos de control, plans, receitas, normas ou instrucións. Hai diferenzas culturais nas motivacións académicas, nos logros, nos estilos de aprendizaxe e de conformidade (Chang, et al. 2010). A aprendizaxe cultural depende da innovación ou da habilidade de crear novas respostas ao ambiente e da habilidade de comunicar ou imitar o comportamento doutros (Lehmann, Feldman & Kaeuffer, 2010). Os animais capaces de resolver problemas e de imitar o comportamento doutros son capaces, polo tanto, de transmitir información durante xeracións.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5193384
* MAG: 2779786979

 |
Armadura micénica, -1400.
Unha **armadura** é unha vestimenta que se fabricaba de metais ou outros materiais resistentes coma o coiro.

Orixes
------

A orixe da armadura é do período exipcio, naqueles tempos compoñíase dun casco e unha coiraza. Entre os caldeos-asirios, polo que que aparece nos relevos da época, usábase un casco de bronce de forma algo cónica, a coiraza feita de pel cuberta de láminas metálicas e os botíns de coiro duro ou gornecido tamén con láminas. Os soldados gregos adoitaban levar unha túnica curta que remataba en pregues simétricos e sobre ela unha coiraza para o tronco, formada por tiras de coiro con pezas metálicas ou ben só dúas pezas (peto ou plastrón e espaleira) que cubrían peito e costas e uníanse con tiras metálicas ou correas sobre os ombros mentres que a parte dianteira das pernas se defendía coas cnémides.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *armadura*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q485027
* AAT: 300036746
* BNCF: 11940
* BNF: 12266187n
* BRE: 1966584
* EBID: ID
* GEC: 0080476
* GND: 4130512-7
* MAG: 2778291118

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Pena.

**San Lourenzo da Pena** é unha parroquia do concello de Cenlle, provincia de Ourense. Segundo o IGE en 2013 tiña 119 habitantes (64 mulleres e 55 homes), 73 menos ca en 1999.

Limita coas parroquias de Esposende ao sur, a de Cenlle ao leste, as de Osmo e San Clodio ao norte e a de Bieite ao oeste. A igrexa de San Lourenzo está situada a medio camiño entre as aldeas da parroquia con estradas cara a Lentille, onde está a Casa Grande de Lentille, Roucos e Cuñas, onde está situado o santuario na honra de San Bieito. O curado é de entrada e ten por anexo o de Esposende.

Patrimonio
----------

Houbo nesta freguesía un castelo do Conde de Ribadavia.

A Casa Grande de Lentille é un pazo situado no lugar de Lentille.

Hai tres cruceiros na parroquia: un xusto ao lado da parroquia, outro na estrada de Lentille e outro en Cuñas.

O Santuario de San Bieito de Cuñas.

A casa reitoral de San Lorenzo, tamén de fábrica románica, atópase en ruínas.

Lugares e parroquias
--------------------

As dez parroquias que conforman o concello de Cenlle.
### Lugares da Pena

| Lugares da parroquia da Pena no concello de Cenlle |  |
| --- | --- |
| Cacabelos | O Coedo | Cuñas | Lentille | Pazos Ermos | Roucos | San Lourenzo |

### Parroquias de Cenlle

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Cenlle |  |
| --- | --- |
| A Barca de Barbantes (Santo Antonio) | Cenlle (Santa María) | Esposende (Santa Mariña) | 
Laias (Santa Baia) | Osmo (San Miguel) | A Pena (San Lourenzo) | Razamonde (Santa María) | Sadurnín (San Xoán) | Trasariz (Santiago) | Vilar de Rei (San Miguel) |

Galería de imaxes
-----------------

* Santuario de San Bieito.Santuario de San Bieito.
* Casa Grande de Lentille.Casa Grande de Lentille.

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Cenlle

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20541786
* código INE: 32025050000

 |
*A randeeira*.
***Os gozosos azares da randeeira***, en francés, ***Les hasards heureux de l'escarpolette***, ou, simplemente ***A randeeira***, é un cadro do artista rococó francés Jean-Honoré Fragonard, realizado en 1767. É unha pintura ao óleo sobre lenzo cunhas dimensións de 81 centímetros de alto por 65 cm de largo. Consérvase na Colección Wallace de Londres.

Características
---------------

Un rico barón encargou este cadro a Fragonard, como homenaxe ao seu amante. Cóntase que inicialmente o encargo era para François Boucher[], quen o rexeitou polo seu atrevemento. Converteuse no símbolo de toda unha época, o Rococó, polo seu refinamento e sensualidade. Representa unha escena galante nun ambiente idílico. Unha moza balancéase na randeeira que empurra un home maior (seguramente o seu home) mentres que abaixo, á esquerda, aparece un mozo que mira debaixo da súa saia. O marido queda relegado á sombra, mentres que o mozo (amante da muller) loce en primeiro plano, entre vexetación e flores.

O adulterio, un pecado duramente criticado nas clases proletarias, era aceptado como algo natural nas clases altas. Na aristocracia do século XVIII eran moi comúns as vodas por interese, concertadas para aliar sagas familiares e concentrar poder e riqueza. As parellas nobres asumían o obxectivo só material dos seus matrimonios, e tras aseguraren a descendencia, moitas adoitaban vivir a súa sexualidade por separado.

O mozo atópase tombado aos pés dunha escultura de Cupido. A dira figura agocha unha pista: pide silencio cun dedo nos seus beizos, o que alude a un segredo. O amante mostra unha expresión de arrebato, coma se recibise unha revelación, de carácter neste caso puramente terreal. A rapariga correspóndelle fitándoo. Captouse o momento do máximo abalo da randeeira, pois un instante despois este volverá cara a atrás, cara ao home de maior idade, representando así «un segundo de arrebatamiento erótico, tan voluptuoso e fráxil coma o Rococó mesmo».

Notas
-----

1. ↑  Eva-Gesine Baur, *«El rococó y el neoclasicismo» en Los maestros de la pintura occidental*, Taschen, 2005, páxina 360, ISBN 3-8228-4744-5

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha sobre a obra de Fragonard *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2629559
* WorldCat
* VIAF: 176725526
* BNF: 13328254x
* GND: 4583926-8
* LCCN: n98082351
* SUDOC: 035668784

 |
***A boca pobre*** (en irlandés: *An Béal Bocht*) é unha novela satírica de 1941 do escritor irlandés Brian O'Nolan (Flann O'Brien), publicada orixinalmente baixo o pseudónimo de "Myles na gCopaleen". Está amplamente considerada como unha das mellores novelas en lingua irlandesa do século XX. En 2016 foi traducida ao galego por Isaac Xubín e publicada pola editorial Rinoceronte.

Contexto
--------

O libro é unha parodia do xénero de autobiografías de escritores das Gaeltacht, tales como a autobiografía *An tOileánach* de Tomás Ó Criomhthain ou *Peig* de Peig Sayers, nas que se conta a súa vida, especialmente a última metade, como unha serie de desgrazas nas que boa parte da súa familia morre por mor de doenzas, afogamentos ou outros contratempos. Libros deste xénero formaron parte das lecturas obrigadas no sistema educativo irlandés para varias xeracións de irlandeses dende a independencia do país en 1921. O'Nolan era, de feito, un grande admirador de *An tOileánach*, que está considerada como a mellor obra do seu xénero, mais o crítico Declan Kiberd indica como a admiración de O'Nolan por un escritor tende a expresarse a modo de parodia do seu traballo.

A expresión irlandesa "poñer na boca podre" ("an béal bocht a chur ort" en irlandés) fai referencia a práctica de esaxerar a gravidade da situación persoal de cadaquén, especialmente a económica, para provocar simpatía, recibir caridade ou acadar a condonación dunha débeda.

Unha das figuras discursivas no libro é unha cita de *An tOileánach* de Ó Criomhthain: *...mar ná beidh ár leithéidí arís ann*, "...nunca endexamais haberá ninguén coma eles"; e diversas variacións dela aparecen ao longo da obra de O'Nolan.

Argumento
---------

O protagonista da historia é Bónapárt Ó Cúnasa, habitante de Corca Dorcha, unha aldea dunha rexión remota do occidente de Irlanda onde sempre chove, todos viven na absoluta pobreza e falan gaélico. Trata da vida de Ó Cúnasa dende o seu propio nacemento. Nun momento da historia, os habitantes de Corca Dorcha reciben a visita de hordas de dublineses *gaeilgeoirí* (amantes da lingua irlandesa), pero acaban marchando da zona porque "a pobreza é demasiado pobre, a autenticidade demasiado auténtica e o gaelicismo demasiado gaélico".

Notas
-----

1. ↑  rinoceronte.gal (ed.). "A boca pobre". Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2018. Consultado o 16 de xullo de 2018.
2. ↑   (ed.). "A boca pobre". Consultado o 16 de xullo de 2018.
3. ↑  rinoceronte.gal (ed.). "Flann O'Brien". Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2018. Consultado o 16 de xullo de 2018.
4. ↑  na gCopaleen 1992, p. 9 & *passim*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* na gCopaleen, Myles (1992). Mercier Press, ed. *An Béal Bocht*. Cork. .

### Ligazóns externas

* Ficha do libro na páxina de Rinoceronte Editora Arquivado 16 de xullo de 2018 en Wayback Machine. *(en galego)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3776389
* BiTraGa: 5514
* ISFDB: 1616378
* LibraryThing: 113817
* OCLC: 31272718

 |
***A bacanal dos andrios*** (en italiano: *Il Baccanale degli Andrii*) é un cadro do pintor italiano Tiziano. Está realizado en óleo sobre lenzo, e foi pintado contra o 1518-1519, atopándose no presente no Museo do Prado, en Madrid, España.

Historia
--------

Esta obra foi un encargo de Alfonso d'Este, duque de Ferrara, para a decoración do *Camerino de alabastro*, unha estancia do castelo ducal. Formaba conxunto con outras dúas pinturas do mesmo artista, *Ofrenda a Venus* (Museo do Prado) e *Baco e Ariadna* (National Gallery de Londres). Este conxunto decorativo incluía obras doutros autores, como *O festín dos deusus* de Giovanni Bellini (National Gallery de Washington), que Tiziano houbo de terminar por defunción deste, así como algunha outra que non subsistiu. O duque encargou obras a Fra Bartolommeo e a Rafael Sanzio, pero salvo algúns bosquexos, non se chegaron a realizar.

Notas
-----

1. ↑  **L. Cirlot** (dir.), *Museo del Prado II*, Col. «Museos del Mundo», Tomo 7, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3810-9, páxs. 152-153

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***A bacanal dos andrios***  |

### Ligazóns externas

* Ficha da obra no sitio do Museo do Prado *(en castelán)*
* *A bacanal* na enciclopedia en liñá do Museo do Prado *(en castelán)*
***A boa persoa de Sezuán*** (título orixinal en alemán *Der gute Mensch Sezuan*) é unha obra de teatro de Bertold Brecht escrita entre 1938 e 1943 durante o seu exilio nos Estados Unidos, e coa colaboración de Ruth Berlaus e Margarete Steffins. A estrea foi en Suíza o 4 de febreiro de 1943 no Schauspielhaus Zürich dirixida por Leonard Steckel con música e cancións compostas polo suízo Huldreich Georg Früh, aínda que a partir de 1947-48 substituíuse pola música composta por Paul Dessau. Considerada unha das grandes obras do teatro épico, en 1953 publicouse por primeira vez en forma de libro e no ano 2008 realizouse a primeira versión en galego .

Trama
-----

A acción transcorre na provincia chinesa de Sichuan, e segue a Xen Te, unha pobre prostituta nova que é a única que acolle a tres deuses que tras unha longa xira na procura de boas persoas só atoparan xente sen principios. Como recoñecemento os deuses danlle cartos coa que ela monta unha tenda de tabaco pero os clientes escasean, aparecendo pola contra abondos pedichóns, esmoleiros e comerciantes pouco escrupulosos, polo que por mor da súa xenerosidade axiña volve estar nunha situación necesitada polo que se fai pasar por un seu pretendido curmán, Xui Ta, home desapiadado co que consegue manter a rendibilidade do establecemento. Os temas da obra é o conflito entre a moralidade e o altruísmo co capitalismo e a súa explotación.

Notas
-----

1. ↑  Willett, John (1967) *The Theatre of Bertolt Brecht: A Study from Eight Aspects*. Third rev. ed. London: Methuen, 1977, pp 50-51. ISBN 0-413-34360-X.
2. ↑  Traducida por Frank Meyer, a montaxe realizada polo Centro Dramático Galego dirixiuna Nuno Cardoso, a estrea foi o 25 de outubro de 2008 publicándoa Laiovento en 2010

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Caderno Pedagóxico A boa persoa de Sezuán do CDG

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q555959
* WorldCat
* VIAF: 174214362
* BiTraGa: 4377
* BNF: 120837373
* EBID: ID
* GND: 4099138-6
* IBDB: 4010
* LCCN: n85147606
* SUDOC: 029152127
* Theatricalia: 75y

 |
***A raíña da Costa Negra*** (titulado orixinalmente en inglés *Queen of the Black Coast*) é un dos relatos protagonizados pola personaxe de espada e bruxaría Conan o bárbaro. Escrito por Robert E. Howard e publicado por primeira vez na revista *Weird Tales* en 1934, o relato está ambientado na mítica Era Hiboria. Nel relátanse as aventuras que Conan viviu xunto ó seu grande amor Bêlit, cando asucaban xuntos os mares e se dedicaban á pirataría.

Foi traducido ó galego por Tomás González Ahola e foi publicado dentro da colección "Conan II" de Urco Editora no ano 2012.

Sinopse
-------

A historia comeza nun porto de Argos, onde Conan esixe enerxicamente o paso a bordo dunha barcaza, o *Argus*, e o capitán acepta de mala gana á petición de Conan despois de varias ameazas. Pronto se informa o capitán que Conan está a fuxir das autoridades civís de Argos debido a unha disputa xudicial na que Conan se negou a traizoar o paradoiro dun amigo.

Ao chegar ás augas infestadas de piratas de Kush, a nave comercial é atacada polos piratas liderados por Bêlit, *a raíña da Costa Negra.* Bêlit e os seus homes masacran á tripulación sen preparación do *Argus*, deixando o bárbaro con vida, debido ó seu aspecto único. Bêlit ofrece a Conan a oportunidade de navegar con ela, ser o seu compañeiro e axudar a dirixir os seus feroces guerreiros. Curiosamente ferido por esta muller ardente, Conan está de acordo e, por un tempo, navega pola Costa Negra realizando brutais saqueos nas vilas costeiras e de inculcar o medo nos habitantes supersticiosos.

Notas
-----

1. ↑  Urco Editora (ed.). "Conan II en Urco Editora". Consultado o 9 de outubro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q531676
* ISFDB: 68499

 |
***A boca aberta*** (en francés: *La Gueule ouverte*) é un filme francés de 1974 dirixido por Maurice Pialat. Representa, de xeito realista, unha muller que atravesa unha enfermidade terminal e tamén se enfronta ás tumultuosas vidas do seu marido e do seu fillo. Foi un dos filmes de Pialat con menos éxito comercial. Foi o terceiro filme dos dez que dirixiu antes da súa morte en xaneiro de 2003.

Está protagonizado por Monique Mélinand, Philippe Léotard, Hubert Deschamps e Nathalie Baye. Néstor Almendros, o fotógrafo español coñecido por traballar con directores da Nouvelle Vague como François Truffaut e Éric Rohmer, colaborou con Pialat por primeira vez neste filme. O título é unha referencia poética á posición da boca aberta que ás veces se atopa nos cadáveres.

Sinopse
-------

Monique Mélinand interpreta unha muller na fase finais dunha doenza terminal. O seu fillo Philippe, a muller de Philippe Nathalie e o seu marido Roger intentan consolala mentres ela atravesa o seu calvario. Porén, eses dous homes máis achegados da súa vida persoal comezan a involucrarse máis nas súas relacións con múltiples amantes. O seu marido coquetea cos clientes na súa tenda de roupa e mercería mentres o seu fillo coquetea coas enfermeiras. O filme incorpora elementos da ópera de Mozart *Così fan tutte* con efectos poéticos, relacionados con estas escenas. Finalmente, a muller pasa por varios momentos fondamente emotivos mentres a doenza cobra a súa vida.

Personaxes
----------

* Hubert Deschamps como Roger
* Monique Mélinand como Monique
* Philippe Léotard como Philippe
* Nathalie Baye como Nathalie
* Henri Saulquin
* Alain Grestau
* Anna Gayane

Notas
-----

1. 1 2  Marías, Miguel (xullo de 2006). "La Gueule ouverte". *Senses of Cinema*. Cinémathèque Annotations on Film, Issue 40. Consultado o 22 de maio de 2017.
2. ↑  McCalmont, Jonathan. "La Gueule Ouverte (1974) – Part of the Furniture". *Ruthless Culture*. Consultado o 25 de agosto de 2010.
3. 1 2  Megahey, Noel (28 de abril de 2009). "La Gueule ouverte (1974)". *The Digital Fix*. Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 24 de agosto de 2010.

* Portal:Cine
* Portal:Francia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3209730
* Allmovie: v144489
* AlloCiné: 6746
* CineRessources: 50625
* FilmAffinity: 533985
* IMDb: tt0071587
* LUMIERE: 170956
* OFDb: 22411
* Synchronkartei: 9143
* TMDb: 93672

 |
Entrada de Auschwitz I coa inscrición *Arbeit macht frei*.
***Arbeit macht frei*** é unha frase alemá cuxa tradución ó galego é ‘o traballo libera’. Aínda que ás veces poida ser entendida como ‘o traballo libérate’ ou ‘o traballo faivos libres’, a frase en cuestión foi formulada na lingua teutoa empregando un modo estritamente impersoal. O lema foi emprazado sobre os accesos a numerosos campos de concentración e exterminio estabelecidos polo réxime nazi.
*Arbeit macht frei* é unha frase intencionalmente ambigua: suxire non só que o traballo libera as vítimas detidas polo nazismo, senón a ocupación dos nazis ó consumar o asasinato premeditado de enormes masas humanas de orixe e condición diversa (opositores ao réxime, librepensadores, xudeus, masóns, xitanos, comunistas, homosexuais, e inimigos de guerra, entre os que non faltaron cristiáns).

Orixe
-----

*Arbeit macht frei* é o título dunha novela do autor nacionalista alemán Lorenz Diefenbach publicada en Viena en 1873. Nesta mesma cidade, en 1922 serían impresos selos co lema por parte da Asociación de escolas alemás antisemitas. En 1927, *Arbeit macht frei* foi adoptado como slogan por parte do Goberno da República de Weimar enxalzando os efectos da súa política de impulso de grandes obras públicas para combater o desemprego. Este slogan foi mantido polo goberno do NSDAP (Partido Nazi) dende que chegou ó poder en 1933 e até implantalo logo nos campos de exterminio masivo.

Notas
-----

1. ↑  *Encyclopedia of the Holocaust*, Yad Vashem, 1990, vol. 4, p. 1751.
2. ↑  Connolly, Kate (18 de decembro de 2009). "Poland declares state of emergency after 'Arbeit Macht Frei' stolen from Auschwitz". *the Guardian* (en inglés). Consultado o 1 de outubro de 2018.
3. ↑  Diefenbach, Lorenz (1873). *Arbeit macht frei: Erzählung von Lorenz Diefenbach* (en alemán). J. Kühtmann's Buchhandlung.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157199
* WorldCat
* VIAF: 15156372432907542109
* LCCN: sh99014320

 |
Arashi en novembro de 2019.
**Arashi** é un grupo musical xaponés formado por cinco mozos: Masaki Aiba, Jun Matsumoto, Kazunari Ninomiya, Satoshi Ohno e Sho Sakurai.

O grupo está baixo contrato da axencia Johnny & Associates, especializada en levar grupos masculinos xaponeses de grande éxito. O propio nome do grupo Arashi, en xaponés *嵐* (treboada) elixiuno a axencia co propósito de crear un grupo que "creara unha treboada por todo o mundo" e deu a coñecer ao grupo nunha rolda de prensa nun cruceiro nas proximidades de Honolulu o 15 de setembro de 1999. O 3 de novembro dese ano apareceu o seu primeiro sinxelo, "A・RA・SHI", a canción central de igual nome fora a elixida para a inauguración da 8ª Copa do Mundo de Voleibol o día anterior, a canción converteuse na máis famosa do grupo e o sinxelo vendeu 970.000 exemplares. Ademais do Xapón o grupo é moi coñecido en Corea do Sur e noutros países da costa pacífica asiática. Ata o momento Arashi tirou dez álbums e vinte e dous sinxelos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial xaponesa
* Páxina oficial en inglés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q626440
* WorldCat
* VIAF: 254858660
* AllMusic: mn0000304930
* ANN: 51701
* BNF: 16764015f
* Discogs: 2805345
* Genius: Arashi
* IMDb: nm1731642
* ISNI: 0000 0004 6949 6964
* MusicBrainz: ID
* MyAnimeList: 9829
* NDL: 01075773
* Songkick: 1595568
* VGMdb: 18895

 |
**Antonio Benlloch García**, coñecido como **Bellod**, nado en Orihuela (Alacant) o 1 de decembro de 1946, é un exfutbolista español. Xogaba de defensa.

Traxectoria
-----------

Na tempada 1966–67 debutou co Hércules CF en Primeira División, participando en 16 encontros esa campaña. Ao fina do campionato o equipo descendeu a Segunda División.

Na tempada 1968–69 fichou polo Deportivo da Coruña, participando na súa primeira campaña en 20 encontros no equipo dirixido por Cheché Martín. Foi unha habitual da defensa coruñesa, xunto con José Domínguez, Luis García Mosquera e José Manuel Sertucha. Na campaña seguinte o equipo descendeu a Segunda División, volvendo a elita na tempada seguinte. Na tempada 1971–72 continuou sendo un habitual da defensa do equipo adestrado por Arsenio Iglesias, esta vez acompañadao por Luis María Zugazaga, Cholo e Benito Rubiñán. Ese ano Bellod firmou 34 partidos, todos como titular. Na tempada 1972–73 o equipo descendeu a Segunda División novamente, e na 1973 –74 tocouse fondo descendendo a Terceira División. No retorno a Segunda, na tempada 1975–76, Bellod participou en 36 partidos, continuando como un habitual da defensa, acompañado desta volta por Julio Pardo e Manuel Gallego. Na tempada 1976–77, a súa derradeira como deportivista, disputou tan só 6 partidos.

Palmarés
--------

Deportivo
* Terceira División: 1974–75

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
**Antonio Azarola Gresillón**, nado en Tafalla en 1874 e finado en Ferrol o 4 de agosto de 1936, foi un militar navarro, executado polos sublevados ós poucos de comezar a Guerra Civil.

Traxectoria
-----------

Dende novembro de 1934, era segundo xefe da Base Naval de Ferrol e xefe do seu Arsenal. Foi subsecretario do Ministerio de Mariña e posteriormente ministro do mesmo departamento no gabinete presidido por Manuel Portela Valladares dende o 30 de decembro de 1935 ao 19 de febreiro de 1936, o último antes das eleccións de febreiro de 1936. Baixo o seu ministerio produciuse o último Plan Naval antes do estalido da Guerra Civil (11 de xaneiro de 1936), no que se prevía a construción de dous destrutores, dous canoneiros e outros barcos menores.

Aínda que ao producirse a sublevación na Base do Ferrol, o 20 de xullo, o contralmirante Azarola adoptou unha actitude vacilante, finalmente inclinouse por non tomar parte na sublevación, polo que ao triunfar esta en Ferrol, foi detido, sometido a xuízo sumarísimo e condenado a morte por:

> 
> 
> ...un delito de abandono de destino do Xefe do Arsenal ante rebeldes e sediciosos, inhibíndose nas súas funcións, retirándose ás súas habitacións particulares e opoñéndose a que se declarase o estado de guerra nesta praza.
> 
> 

O contraalmirante Azarola declarou no xuízo que, aínda que simpatizaba cos propósitos da sublevación, non podía quebrantar os seus principios militares:

> 
> 
> ...consideracións de carácter militar impedíanme en absoluto o sumarme a un acto que consideraba sedicioso (aínda que inspirado nas máis nobres intencións).
> 
> 

Foi fusilado ás seis da mañá do 4 de agosto, no cuartel de Dolores. Os seus restos atópanse enterrados no cemiterio de Vilagarcía de Arousa.

A súa sobriña Amelia Azarola Echevarría estaba casada co aviador falanxista Julio Ruiz de Alda, que foi asasinado no Cárcere Modelo de Madrid o 23 de agosto de 1936.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Laruelo Roa, M.: *Muertes Paralelas. El destino trágico de los prohombres de la República*.

### Ligazóns externas

* Galería de militares republicanos na Guerra Civil Española, *Sociedad Benéfica de Historiadores Aficionados y Creadores* *(en castelán)*.
* *Guerra Civil e represión en Ferrol e comarca*Arquivado 30 de marzo de 2007 en Wayback Machine. de Xosé Manuel Suáréz.
* Dous fragmentos de *La escuadra la mandan los cabos*, de Manuel Domínguez Benavides, que narra os sucesos da sublevación militar en Ferrol.
* Ficha en Nomes e Voces

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3322737
* Auñamendi: 25172
* DBE: antonio-azarola-y-gresillon

 |
**Abrazar, estender e extinguir** (*Embrace, extend and extinguish* en inglés) , ás veces **Abrazar, estender e exterminar** ou, máis simplemente, **Abrazar e estender**, é un slogan aparentemente utilizado internamente por Microsoft Corporation para describir a súa estratexia de introdución de produtos, utilizando standards amplamente utilizados, para estender eses standars con solucións propietarias e finalmente utilizar esas diferenzas e a súa posición no mercado en detrimento da competencia. A frase apareceu nunha canción dun empregado anónimo de Microsoft e foi utilizada durante a "guerra dos navegadores" para enfrontarse a Netscape, Java e a Internet.

A estratexia
------------

Esta suposta estratexia ten tres fases:

1. **Abrazar**: Desenvolver software esencialmente compatíbel co dun produto da competencia ou un standard público.
2. **Estender**: Engadir e promocionar características que non fan parte do standard ou que non ten a competencia, creándolles intencionadamente problemas de interoperabilidade aos usuarios que pretendan ser neutrais.
3. **Extinguir**: Cando as extensión se converten nun standard *de facto* por causa do seu dominio do mercado, marxinalízanse os competidores que non utilicen as extensións de Microsoft e créanse obstáculos para os novos competidores.

O Departamento de Xustiza dos Estados Unidos e os opositores a Microsoft  aseguran que o obxectivo desta estratexia é lograr o monopolio nunha categoría de produtos. Microsoft afirma que a estratexia non é anti-competitiva senón un exercicio da súa capacidade de innovación.

Exemplos
--------

Durante a "guerra dos navegadores", Microsoft engadiu a posibilidade de que o Internet Explorer funcionase cos controis ActiveX para rachar a compatibilidade con Netscape Navigator, que utilizaba compoñentes baseados en Java e nun sistema de extensións propios. A respecto de Java, Microsoft omitiu a Interface Nativa de Java e incluíu J/Direct para a mesma función co fin de evitar que se convertese na plataforma de desenvolvemento principal en Windows.

As distintas versións do Internet Explorer non seguen as normas padrón de HTML tal e como as enuncia o World Wide Web Consortium.

Notas
-----

1. ↑  *Containing Microsoft*, artigo onde se recolle a expresión.
2. ↑  Definición Arquivado 07 de setembro de 2008 en Wayback Machine. en *Nation Master*
3. ↑  Nova en *ZDNet* Arquivado 12 de abril de 2009 en Wayback Machine.; "O vicepresidente de Intel, Steven McGeady, testificou a tarde do luns contra a parella empresarial máis imporante da súa compañía, acusando a Microsoft de negar aos consumidores o acceso a novas tecnoloxías por mor do férreo control do seu monopolio no sistema operativo de ordenadores persoais".
**Armando Álvarez Álvarez**, nado en Colmar (Francia) o 18 de xullo de 1970, é un exfutbolista español. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección española.

Traxectoria
-----------

Debutou na tempada 1991–92 co Real Oviedo en Primeira División, da man de Javier Irureta. No conxunto asturiano permaneceu até a campaña 1995–96, sendo un habitual do once titular.

Na tempada 1996–97 fichou polo Deportivo da Coruña, campaña na que foi convocado para dous partidos coa selección española. Na tempada 1997–98 xogou a Copa da UEFA por primeira vez. Permaneceu no conxunto galego até a campaña 1998–99, coincidindo novamente co adestrador vasco Javier Irureta. Na súa estadía na Coruña participou nun total de 97 partidos e anotou 3 goles.

Na tempada 1999–00 foi contratado polo RCD Mallorca, club no que permaneceu dúas campañas e competiu, na primeira delas, na Copa da UEFA.

Na tempada 2001–02 fichou polo Atlético de Madrid, en Segunda División. Esa campaña, na que o club madrileño ascendeu a Primeira División, Armando un dos habituais do once titular. Na tempada 2002–03 foi a súa derradeira, participando tan só nun partido.

Palmarés
--------

Atlético de Madrid
* Segunda División: 2001–02

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3321164
* BDFutbol: 281
* EUfootballInfo: 783
* FIFA: 155133
* FootballDatabase: 18940
* NFT: 14792
* Transfermarkt: 172654

 |
**Aboazar Lovesendez**, nado c.960, foi un nobre do Reino de Galiza, señor de Maia, neto do rei Ramiro II e gobernador dos ríos Douro e Limia. Fundou o Mosteiro de Santo Tirso no ano 978. É o devanceiro da casa de Maia.

Lenda de Gaia
-------------

A filiación de Aboazar baséase nun conto heroico tradicional, a *Miragaia*. A lenda faino descende da relación romántica entre Ramiro II e Ortiga/Artiga, a fermosa irmá dun poderoso señor musulmán local, Alboaçar Abençadan Çada, bisneto do "rei Abdullah". Segundo a versión da lenda, isto foi a vinganza ou a motivación dunha relación paralela entre Abençadan e a muller de Ramiro, Aldora, polo que Ramiro asasina á súa muller e casa con Ortiga, tendo un fillo Aboazar. Este conto está en desacordo coa coñecida historia matrimonial de Ramiro, así como co patronímico do señor portugués. Aínda que as fontes que derivan do *Miragaia* chámalle Aboazar Ramírez para reflectir a paternidade de Ramiro, aparece nos rexistros contemporáneos como Abonazar Lovesendes, indicando que o seu verdadeiro pai era Lovesendo (probablemente representando o nome visigodo Leodesindo). Segundo a lenda na súa forma baixomedieval, recibiu o alcume de *Cide* (do árabe sayyid, señor), alcume común no século X e que puido ostentar.

Familia
-------

Era fillo de Lovesendo Ramires, fidalgo e príncipe infante como fillo do rei Ramiro II. Casou con Unisco Godiniz (c. 943 -?) filla de Godín Ramírez, de quen tivo:

* Lovesendo Aboazar, documentado en 999, casou cunha filla de Éxica Honoriques
* Trastamiro Aboazar, casou con Dordia Soares
* Ermíxio Aboazar, casou con Vivili Turtezendes, filla de Turtezendo Galindes
* Frumarico Aboazar, señor de Maia
* Ausenda Aboazar, casada con Piniolo

Notas
-----

1. ↑  Tamén se escribe **Abonazar**, **Abõazar**, **Aboaçar Leodesindes**, **Abunazar Leodesíndiz**, nun documento latino do século XI **Abunazar Lovesendis** e na lenda posterior **Albozar** ou **Alboazar**.
2. ↑  da Conceição Gonçalves Mattoso, José João (2002). *Obras Completas - 12 vols.* **8**. Círculo de Leitores. p. 73.
3. ↑  de Sousa Lara, António. *Ascendências Reais de Sua Alteza Real a Senhora Dona Isabel de Herédia, Duquesa de Braganca*. Universitaria Editora. ISBN 9789727002061.
4. 1 2  Almeida Fernandes, Armando de (2001). *Portugal primitivo medieval*. Asociación para a Defensa do Patrimonio Arouquense. pp. 77–79.
5. ↑  Mattoso, José (1981). *A nobreza medieval portuguesa: a família e o poder*. Editorial Estampa. OCLC 8242615.

Véxase tamén
------------
**Vassiriki Abou Diaby**, nado o 11 de maio de 1986 en París, é un futbolista francés retirado que xogaba de centrocampista. Ademais, foi internacional na selección de Francia.

Traxectoria
-----------

### Club

Diaby comezou a súa carreira futbolística no CM Aubervilliers, equipo da súa cidade natal. En 1998, fichou polo Red Star Paris. Un ano antes, Diaby foi seleccionado para ir á academia Clairefontaine. Pasou catro anos na academia ó mesmo tempo que adestraba co Red Star. Un ano antes de irse de Clairefontaine, Diaby foise ó Paris Saint-Germain, pero debido a un erro administrativo do club que fixo que Diaby fose axente libre, uniuse á academia do AJ Auxerre. Pasou dous anos na academia antes de debutar coma profesional na tempada 2004-05.

En xaneiro de 2006, Diaby fichou polo Arsenal FC inglés. Fixo o seu debut co equipo nese mesmo mes, e anotou o seu primeiro gol tres meses máis tarde contra o Aston Villa. Cinco meses despois de fichar polo Arsenal, sufriu unha grave lesión de nocello, e dende entón tivo moitos problemas coas lesións.

### Selección

Diaby pasou polas categorías sub-19 e sub-21 de Francia, antes de facer o seu debut na selección absoluta en marzo de 2007 contra Lituania, nun partido de clasificación para a Eurocopa de 2008. Ademais, representou a Francia no Mundial de fútbol de 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na web do Arsenal FC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1943
* As: 15739
* EUfootballInfo: 26440
* FIFA: 297102
* FootballDatabase: 10059
* Fussballdaten: diabyvassiriki
* L'Équipe: 21225
* NFT: 21290
* SoccerBase: 40243
* Soccerway: 2959
* Transfermarkt: 26763
* UEFA: 95416
* Worldfootball: abou-diaby

 |
Coordenadas: 35°18′04″S 149°07′48″L﻿ / ﻿-35.30111, -149.13000

Aboriginal Tent Embassy.
Sinal de soberanía na Aboriginal Tent Embassy.
A **Aboriginal Tent Embassy** é unha asemblea semipermanente onde residiron activistas para representar os dereitos políticos dos aborixes australianos. Componse de sinais e tendas fronte á Antiga Casa do Parlamento de Canberra, a capital de Australia. Non é considerada oficialmente unha embaixada polo goberno de Australia.

Historia
--------

O 26 de xaneiro de 1972, catro homes aborixes (Michael Anderson, Billy Craigie, Tony Coorey e Bertie Williams) chegaron a Canberra dende Sydney para estabelecer a embaixada aborixe chantando unha antuca diante da daquela casa do Parlamento Australiano (hoxe a antiga sede do parlamento). A embaixada estabeleceuse en resposta á coalición de goberno de McMahon que rexeitaba o recoñecemento dos dereitos das terras aborixes.

A antuca de praia foi substituída por numerosas tendas de aborixes e non aborixes que chegaron de tódalas partes de Australia para unirse á protesta. Durante os primeiros seis meses da súa vida en 1972 a embaixada conseguiu unir o pobo aborixe de toda Australia na esixencia de dereitos firmes sobre a terra nacional e mobilizou o apoio dos non indíxenas na súa loita. Entre os membros activos da embaixada de 1972 están Paul Coe, Gary Foley, Chicka Dixon, Gary Williams, John Newfong, Sam Watson, Pearl Gibbs, Roberta Sykes, Alana Doolan, Cheryl Buchannan, Pat Eatock, Kevin Gilbert, Denis Walker, Isobelle Coe e Shirley Smith.

Notas
-----

1. ↑  Parliament of Australia, ed. (4 de abril de 2000). "Aboriginal Tent Embassy: Icon or Eyesore?". Canberra: Parliamentary Library. Arquivado dende o orixinal o 17 de outubro de 2013. Consultado o 31 de maio de 2010.
2. ↑  "Australia Day under a beach umbrella, *Collaborating for Indigenous Rights*, National Museum of Australia". Arquivado dende o orixinal o 17 de marzo de 2012. Consultado o 17 de marzo de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aboriginal Tent Embassy***  |

### Ligazóns externas

* Three short clips from Ningla-A-Na (Hungry for our Land)(1972), National Film and Sound Archive – includes footage of police marching on protesters in June 1972
* The Koori History Website
* Robert Campbell Jr, Aboriginal Embassy (1986) (painting)Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
| Acelomados |
| --- |
| 
*Pseudobiceros bedfordi* sp |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Eumetazoa |
| Superfilo: | Acoelomata |
|

 |
| Filos (phyla) |
| * **Phylum Platyhelminthes**
	+ *Turbellaria*
	+ *Monogenea*
	+ *Trematoda*
	+ *Cestoda*
* **Phylum Gnathostomulida**(\*)
* **Phylum Nemertea**
 |

Os **Acelomados** (**Acoelomata**) son un grupo animais bilaterais carentes do celoma que é a gran cavidade xeral do corpo tendo como única cavidade o celenterón; polo tanto, presentan un corpo macizo xa que entre a parede do corpo e o intestino existe unha masa de células mesenquimáticas que reenchen o espazo que hai entre a epiderme e gastroderme e ademais fibras musculares. O termo acelomado carece de calquera significado taxonómico aínda que serve para identificar o grupo de seres vivos coas características antes mencionadas polo que algúns lle dan a consideración de superfilum

Os acelomados son vermes alongados segundo o eixo principal do corpo. As especies móvense por movementos de tipo ciliar ou ondulatorio. Os filos tipicamente acelomados son os Platihelmintos, os Nemertinos; e os Gnotostomúlidos que algúns autores pensan que son acelomados e outros que son pseudocelomados(\*).

. O resto de bilaterais posúen unha cavidade corporal chea de líquido entre a parede do corpo e o intestino, xa sexa un auténtico celoma (celomados) o un pseudoceloma (Pseudocelomados ou Blastocelomados), polo menos en estado embrionario.

Os acelomados son os bilaterais máis simples, con corpos vermiformes e epitelios ciliados, e a maioría dos zoólogos están de acordo en que a orixe dos bilaterais pasa por un antepasado acelomado do cal xurdirían os turbelarios e os primeiros celomados. Polo tanto, serían o grupo do cal deriva a radiación de todos os animais triblásticos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Altaba, C. R.; et al. (1991). *Invertebrats no artròpodes. Història Natural dels Països Catalans, 8*. *Enciclopèdia Catalana, S. A. Barcelona, 598 pp*. ISBN 84-7739-177-7.

* Hickman, C. P; Ober, W. C. e Garrison, C. W (2006). *Principios integrales de zoología*. *McGraw-Hill-Interamericana, Madrid*. ISBN 84-481-4528-3.

* Meglitsch, P.A (1986). *Zoología de invertebrados*. *Ed.Pirámide, Madrid*. ISBN 84-368-0316-7.

### Outros artigos

* Pseudocelomados
* Celomados

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2305662
* BNCF: 50022
* EBID: ID
* GEC: 0074189

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Abrasión (homónimos).
Faíscas producidas por abrasión dunha peza metálica.
O Monumento Natural La Portada, en Chile, formado por abrasión mariña.
Denomínase **abrasión** (do lat. *abradĕre*, "raer") á acción mecánica de rozamento e desgaste que provoca a erosión dun material ou tecido.

Características
---------------

En xeoloxía, a abrasión mariña é o desgaste causado a unha roca pola acción mecánica da auga cargada por partículas procedentes dos derrubios. É importante, sobre todo, na formación de costas abruptas. Batidas polo mar, estas retroceden e as pedras desprendidas do cantil, arrastradas con movementos de vaivén polas ondas, tallan ao pé do mesmo unha plataforma de abrasión que descende con lixeira pendente cara ao mar.

A abrasión glaciar é a erosión do leito dun glaciar polos materiais sólidos inclusos no xeo e arrastrados polo mesmo; cando se trata de grans finos, chamados *fariña glaciar*, a roca da canle adquire co tempo un pulimento glaciar.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Erosión
* Mecanizado

### Ligazóns externas

* Sobre a abrasión. *(en italiano)*

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188842
* BRE: 661225
* GND: 4349994-6
* JSTOR: abrasion
* MAG: 165955148
* NKC: ph182424

 |
Acesulfamo K
O **Acesulfamo-k** é un edulcorante artificial denominado na industria alimenticia coas siglas **E 950**.
É un edulcorante non calórico de estrutura química relativamente sinxela, que pertence á familia dos dióxidos de oxatiazinonas. Foi descuberto en 1967.

É unhas 200 veces máis doce que o azucre. Non provoca carie e é apto para diabéticos.

O acesulfamo é moi soluble en auga e pouco soluble en alcohol. Presenta estabilidade a temperaturas elevadas, ante os tratamentos tecnolóxicos e durante o almacenamento.

Emprégase en bebidas carbonatadas e non carbonatadas, produtos lácteos, como edulcorante de mesa, marmelos, lambetadas, gomas de mascar, doces, produtos enfornados, pasta dental etc.

O acesulfamo K non é metabolizado polo organismo humano. Nin se dixire nin se acumula. Elimínase rapidamente por vía renal, polo que é inocuo. 
O seu uso autorizouse en Inglaterra en 1983; dende entón autorizouse en Alemaña, Italia, Francia, Estados Unidos e outros países, e está considerado un aditivo seguro.
A Inxesta Diaria Admisible (I.D.A.) de Acesulfamo é de 9.0 mg/kg

O acesulfamo en mestura con outros edulcorantes intensos como sacarina, ciclamato ou aspartamo, ou con glícidos como a sacarosa, presentase un efecto sinérxico. Esta sinerxía faio útil por dous motivos: permite unha diminución da concentración a utilizar e permite neutralizar as imperfeccións sensoriais peculiares de cada edulcorante.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivado 24 de agosto de 2009 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132037
* EBID: ID
* GND: 4276931-0
* JSTOR: acesulfame
* LCCN: sh91001992
* MAG: 2777571313

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 55589-62-3
* ChEMBL: CHEMBL1351474
* ChemSpider: 11262939
* DTXSID: DTXSID1030606
* E: E950
* ECHA: 100.054.269
* NCIt: C76512
* PubChem: 23683747
* RxNorm: 1310545
* UNII: 23OV73Q5G9

 |
Aceite de soia
O **aceite de soia** é un aceite vexetal que procede do prensado da soia (*Glycine max*). Este aceite é abundante en ácidos graxos poliinsaturados.

Produción
---------

Os tres maiores produtores de aceite de soia, por orde de produción, son: o Brasil, os Estados Unidos de América e a Arxentina, sendo este último o maior exportador do mundo. O aceite de soia é o de maior produción mundial, superando aos aceites de colza, palma e xirasol.

Características nutricionais
----------------------------

O aceite de soia cru resulta frecuentemente máis equilibrado que o de oliva xa que posúe os ácidos graxos esenciais omega-3 e omega-6 polo que é un bo complemento para dietas onde abundan carnes vermellas e carbohidratos.

Usos
----

Emprégase fundamentalmente na gastronomía e pódese atopar en salsas para ensaladas e aceites para fritir alimentos. Ao ter na súa composición tantos ácidos poliinsaturados é moi aconsellable gardalo na neveira e consumilo canto antes. Non se aconsella probalo se ten cheiro a rancio.

Nos últimos anos, e a consecuencia do florecemento da industria do biodiésel, estase potenciando o consumo de graxas vexetais, en concreto o aceite de colza, aceite de xirasol, aceite de soia e aceite de palmas.

O aceite de soia caracterízase por posuír moléculas de cadea longa de 13 a 16 enlaces o cal lle outorga, especialmente a partir dos estudos de George Washington Carver, moi boas propiedades para o uso industrial: o biodiesel obtido do aceite de soia obtense con relativa sinxeleza separándoo dun 10% de glicerina; con aceite de soia pódense elaborar, á parte de combustibles, plásticos.

Composición de ácidos graxos
----------------------------

##### Saturados

* Ácido láurico contén trazas
* Ácido mirístico contén trazas
* Ácido palmítico 11-12%
* Ácido esteárico 3-5%

##### Insaturados

* Ácido palmitioleico contén trazas
* Ácido oleico 22,0%
* Ácido linoleico 54,0%
* Ácido linolénico 7,5%
* Ácido araquidónico contén trazas

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***aceite de soia*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aceite de soia*** |

### Ligazóns externas

* Prezos históricos do aceite de soia, segundo o FMI

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q926892
* AAT: 300014302
* BNCHL: 000000063
* EBID: ID
* MAG: 2779885280
* NDL: 00573459

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 8001-22-7
* DrugBank: 09422
* DTXSID: DTXSID8027660
* ECHA: 100.029.340
* MeSH: D013024
* MeSH: D10.212.302.380.800
* NCIt: C838
* NDF-RT: N0000147016
* RxNorm: 9949
* UNII: 241ATL177A

 |
A Mona Lisa é unha das teas máis recoñecidas de Occidente
As **artes visuais** son formas de arte que se enfocan na creación de traballos que son principalmente visuais por natureza, como a pintura, e máis tarde, fotografía, impresión e o cine. 
Aquelas que implican obxectos tridimensionais, como a escultura e a arquitectura, son chamadas artes plásticas.

Moitas disciplinas consideradas artísticas como as artes escénicas, presentan aspectos das artes visuais, polo que estas definicións non son estritas.

Artes visuais tradicionais
--------------------------

* Debuxo
* Escultura
* Pintura

Artes visuais actuais
---------------------

* Cinematografía
* Fotografía
* Animación
* Historieta ou cómic

Artes aplicadas
---------------

### Deseño

* Deseño de interiores
* Deseño de modas
* Deseño gráfico
* Deseño industrial
* Deseño visual
* Deseño web
* Tipografía
* Volante propagandístico
* Imprenta

### Impresion

* Caligrafía
* Imprenta
* Vestiario

### Artes visuais non tradicionais

* Arte interactiva
* Airwriting
* Caligrafía
* Fluxus
* Happening
* Videoarte
* Graffiti

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Artes visuais***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q36649
* AAT: 300054154
* BRE: 2002534
* GND: 4114333-4
* JSTOR: visual-arts
* MAG: 153349607
* NKC: ph116708
* PSH: 11593

 |