recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Anne, Emily e Charlotte Brontë, polo seu irmán Branwell (c. 1834). Pintouse tamén entre as súas irmás, máis despois borrou a súa imaxe para non barullar o cadro.
Autorretrato de Branwell Brontë, 1840
A **familia Brontë** ([ˈ|b|r|ɒ|n|t|i], comunmente {[-|t|eɪ]) foi unha familia literaria do século XIX asociado coa localidade de Haworth en West Riding of Yorkshire, Inglaterra. As irmás, Charlotte (1816–1855), Emily (1818–1848) e Anne (1820–1849), son célebres poetas e novelistas. Como moitas escritoras contemporáneas, publicaron inicialmente as súas obras con pseudónimos masculinos: Currer, Ellis e Acton Bell. As súas historias atraeron atención inmediata pola súa paixón e orixinalidade. *Jane Eyre*, de Charlotte foi a primeira que coñeceu o éxito, mentres que *Cumes Torboentos*, de Emily, e *The Tenant of Wildfell Hall*, de Anne, foron aceptadas máis tarde como obras mestras da literatura.

As tres irmás e o seu irmán, Branwell (1817–1848), sentíanse moi próximos, e durante a súa infancia desenvolveron a súa imaxinación, primeiro a través de relatos orais e obras de teatro nun intricado mundo imaxinario, e logo a través da súa escritura colaborativa de historias cada vez máis complexas.

As mortes, primeiro da súa nai, e logo das dúas irmás máis vellas, marcaron a familia profundamente e influíron na súa escritura, como tamén fixo o illamento relativo en que creceron.

A súa casa en Haworth, Yorkshire, converida no Brontë Parsonage Museum, é un lugar de peregrinación para centos de miles de visitantes cada ano.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Familia Brontë Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Alexander, Christine; Sellars, Jane (1995). *The Art of the Brontës*. Cambridge University Press. ISBN 9780521438414. Consultado o 10 de febreiro de 2017.
* Barker, Juliet R. V. (1995). *The Brontës*. Londres: Phoenix House. ISBN 1-85799-069-2.
* Drabble, Margaret, ed. (1985). *The Oxford Companion to English Literature* (Fifth ed.). ISBN 978-0-19-866130-6.
* du Maurier, Daphne (1987) [1960]. *The Infernal World of Branwell Brontë*. Londres: Penguin Books. ISBN 0-14-003401-3.
* Gaskell, Elizabeth (1857). *The Life of Charlotte Brontë*.
* Peters, Margot (agosto de 1977). *Unquiet Soul: Biography of Charlotte Brontë*. Futura Publications. ISBN 9780860075608.
* Smith Kenyon, Karen (abril de 2002). *The Brontë Family: Passionate Literary Geniuses*. Lerner Publications. ISBN 0-8225-0071-X.

### Ligazóns externas

* Brontë Parsonage Museum in Haworth
* The Brontës
* Russian web site about the Brontë Sisters

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q835808
* WorldCat
* VIAF: 79402705
* BNE: XX1255219
* BRE: 1884688
* CERL: cnp00541544
* EBID: ID
* GND: 118892460
* ISNI: 0000 0000 9789 7811
* MAG: 2779713375
* NKC: jx20060906012
* NTA: 068721455
* SELIBR: 216674
* SNAC: w6jx95z4

 |
Vinayaki no Chausathi Jogini Temple, Hirapur
**Vinayaki** é a representación da deusa hindú Lord Ganesh: un corpo de muller cunha cabeza de elefante. Esta imaxe simboliza a dualidade da natureza. A súa iconografía é semellante á de Ganesh, representada con dous ou catro brazos, en pé ou sentada e ás veces bailando. Pouco se di sobre ela en escritos hindús e hai moi poucas imaxes desta divindade.

Orixe
-----

Vinayaki noméase nas Puranas, este xénero da literatura india refírese a esta deusa como unha das duascentas nais celestes creadas por Lord Shiva coa intención de matar un demo moi perigoso, Andhaka.
Debido as súas características elefantinas, a deusa, que xeralmente se asocia coa cabeza dun elefante, é a deusa da sabedoría, Ganesha. O seu nome non é estable: coñécese por varios nomes Stri Ganesha (female Ganesha), Vainayaki, Gajananā (rostro de elefante), Vighneshevari (amante dos obstáculos) e Ganeshani, todos estes son formas femininas dos epítetos de Ganesha (Vinayaka, Gajanana, Vigheshvara e Ganesha). Estas identificacións recoñecéronse como o Shakti (forma feminina ou cónxuxe de Ganesha).

Representacións
---------------

Vinayaki ás veces aparece como parte de sesenta e catro yogins ou como parte dos deuses matrika. Con todo, o erudito Krishan cre que as Vinayakis no inicio, con cabeza de elefante matrika, o conxúxe de Ganesha, Brahamnaical, e o Tantric yogin son tres deuses distintos.
Como deusa indepente, aparece en tradicións xainistas e budistas. Nas obras budistas chámana Ganapatihridaya (corazón de Ganesha).

Véxase tamén
------------

Ligazóns externas
-----------------

* Ganesh and Vinâyakî Arquivado 23 de agosto de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*
Logotipo da canle Dvojka da versión en Alta Definición.
**Dvojka** *(en galego, "o dous")* é a segunda canle da televisión pública de Eslovaquia que pertence ao ente público RTVS. Na actualidade o ente público forma parte do conglomerado de radiotelevisión eslovaca chamado **3. multiplex.**

Historia
--------

A canle Dvojka é nada pola transformación da segunda canle da televisión de Checoslovaquia, chamada esa canle nese momento como **STV2** no ano 1993.

Os comezos de emisión de STV2 datan do ano 1970 e de novo un segundo intento no ano 1973, ata emitirse interrompidamente ata o ano 1993 coa formación da nova canle do ente público.

Oficinas centrais da canle en Bratislava

Emisión
-------

Esta canle de televisión pódese ver na TDT, nunha plataforma de pago no satélite Thor (satélite) e tamén nas respectivas plataformas de cable eslovacas.

Canles irmás
------------

O ente público de televisión eslovaca RTVS só ten un único canal máis na actualidade, chamado Jednotka (en galego "o un", antigamente era coñecido co nome de ''STV1'').

Ata o ano 2011 había outra canle chamada Trojka (en galego "a tres") que foi pechado por razóns económicas de contención de gastos da corporación de radiotelevisión eslovaca.

Programas e series
------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Anjeli strážni
* Colnica
* Família
* Filmorama
* Správy a komentáre
* Regionálny denník
* Národnostný magazín
* Maďarský magazín
* Správy - Hírek
* Test magazín
* Večer pod lampou
 | * Umenie 13
* Digitál
* Reportéri juniori
* VAT - veda a technika
* Živá panoráma
* Zasadnutie NR SR
* Odpískané
* Športové ozveny
* Separé
* Elixír
* 5 minút po dvanástej
* Tempo
 |

* Dvojka tamén ten nas súas emisións documentais.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.stv.sk/jednotka
* www.stv.sk/dvojka
Vella lata de «Dutch Boy», pintura elaborada con albaialde (carbonato básico de chumbo) e aceite de liñaza.
O **albaialde** é carbonato básico de chumbo, (CO3)2(OH)2Pb2, sólido e de cor branca, empregado en pinturas, ata comezos do século XIX, cando se descrubiu o branco de cinc foi a única cor branca de calidade empregada na pintura ao óleo. Utilizado dende antigo, o químico sueco Torbern Olof Bergmann determinou a súa composición en 1774. 
Ten como sinónimos **branco de chumbo**. 
O termo *albaialde* procede do árabe *al-bayad* (*branco*, *albo*). Actualmente, o sulfuro de cinc e o dióxido de titanio ofrecen un ton branco excelente sen ser tóxicos nin escurecer co tempo. Ademais, o prezo de mercado das tres substancias é parecido. Cando se descubriu o branco de cinc (sulfuro de cinc) o albaialde deixou de utilizarse.

Historia
--------

O albaialde foi utilizado desde antigo como pigmento até principios do século XIX. Durante séculos, foi a única cor branca de calidade empregada na pintura. A súa brancura era moi valorada, pero o seu uso presentaba dous inconvenientes importantes:

1. Tende a escurecer co paso do tempo debido á actuación sobre el do gas sulfhídrico ou sulfuro de hidróxeno (contaminante do aire), que produce sulfuro de chumbo negro:
Pb3(CO3)2(OH)2(sólido branco) + 3H2S(gas) → 3PbS(sólido negro) + 2CO2(gas) + 4H2O(gas)

2. É fortemente tóxico.

Tamén foi un pigmento que mesturado con mel utilizaban as hetairas gregas como máscara para o rostro. Mantíñano toda a noite e ao erguerse lavaban o rostro con auga fría, aplicándose posteriormente outra capa da mesma mestura pero máis diluída, que lle confería ao rostro unha coloración esbrancuxada.

Ademais, o chamado *ungüento de albaialde*, foi unha pomada que se usaba antigamente para as infeccións.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *albaialde*. Consultado o 16-11-2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q656004
* AAT: 300013754
* GEC: 0163703
* GND: 4145945-3
* MAG: 2778793830

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 1319-46-6
* ChemSpider: 14148
* DTXSID: DTXSID9029641
* ECHA: 100.013.901
* PubChem: 14834
* UNII: WDF96425HV

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Texas (homónimos).

Texas Instruments NSpire CAS.
**Texas Instruments**, máis coñecida na industria electrónica coma **TI**, é unha empresa norteamericana con sede en Dallas (Texas), que fabrica e comercializa semicondutores e tecnoloxía para ordenadores. TI é o terceiro maior fabricante de semiconductores do mundo tras Intel e Samsung, e é o maior subministrador de circuítos integrados para teléfonos móbiles.

Ademais é o maior produtor de procesadores dixitais de sinal e semicondutores analóxicos. Outras áreas de actividade inclúen circuítos integrados para módems de banda larga, periféricos para ordenadores, dispositivos dixitais de consumo e RFID.

Historia
--------

Texas Instruments fundouse en 1951. Xurdiu despois da reorganización do Servizo de Xeofísica. A empresa fabricaba equipos para uso na industria sísmica, así coma na electrónica de defensa. TI investigado a tecnoloxía de infravermellos na década de 1950 e máis tarde fixo transistores, incluíndo o primeiro transistor de silicio comercial no mundo, os sistemas de radar, orientación e sistemas de control, para mísiles e bombas. En 1954, Texas Instruments deseñou e fabricou o primeiro transistor de radio e Jack Kilby inventou o circuíto integrado en 1958 mentres traballaba nos Laboratorios Centrais de Investigación de TI. A compañía produciu o primeiro circuíto integrado para ordenadores da Forza Aérea dos Estados Unidos en 1961. TI entrou no mercado das calculadoras en 1967.

Nos anos 1970 e 80 a empresa centrouse no mercado da electrónica doméstica, como reloxos dixitais, calculadoras, computadoras domésticas ou sensores. En 1997, o negocio militar foi vendido a Raytheon. En 2007, Texas Instruments foi premiada como *Manufacturer of the Year* polo *Global Supply Chain Excellence by World Trade magazine*. Texas Instruments está considerada como unha das empresas máis éticas do mundo.

Despois da adquisicion de National Semiconductor en 2011, TI pasou a ser a maior empresa do mundo no sector. En 2011, ocupaba o posto 175 no Fortune 500. TI está formada por dúas divisións principais: Semiconductores (SC) e Tecnoloxía Educativa (ET) dos cales os semiconductores representan aproximadamente o 96% dos ingresos de TI.

Notas
-----

1. ↑  Texas Instruments (23 de xaneiro de 2006). "TI Reports 4Q05 and 2005 Financial Results".  *(en inglés)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Texas Instruments *(en inglés)*
* Sitio de información e programas para calculadoras TI *(en inglés)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193412
* WorldCat
* VIAF: 135640919
* BNF: 11882658s
* EBID: ID
* GRID: grid.453810.b
* ISNI: 0000 0001 2173 6904
* LCCN: n79058465
* LEI: WDJNR2L6D8RWOEB8T652
* MAG: 74760111
* SUDOC: 026612518

 |
O **Pazo de Soesto** ou **Pazo de Leis** (tamén chamado do Rueiro, de Posse, ou de Branco-Raxoi) é un pazo situado no val de Soesto (Val de Traba, Val de Laxe) no lugar do Rueiro, na parroquia de Soesto, no concello coruñés de Laxe. É de propiedade privada.

Historia
--------

No mesmo lugar no que hoxe se ergue o pazo, a tradición sinala (e, ao parecer, documentos da época[]) que foi anteriormente ocupado por unha residencia rexia, ocupada en certas ocasións polo rei de Galiza e León Afonso IX (1171-1230). Porén disque xa antes Afonso VII (1105-1157) (primeiro Rei de Galiza (1111), despois de Castela e León (1126) e, finalmente, Emperador en 1135) morara nesta casa e baixo tutela do Conde de Traba no Mosteiro de Moraime, moi achegado ao pazo.

O edificio actual foi construído no ano 1570 por Gonzalo Posse o Vello. En 1576 ergueu unha capela lateral advocada á Virxe do Rosario na Igrexa Parroquial de Santo Estevo de Soesto. A finais do século XVII, Teresa Posse Pérez de Antelo casa con Rodrigo de Leis-Vilardefrancos, descendente da casa de Mordomo-Traba. O pazo pasarou\* os séculos en mans dos diferentes herdeiros até que en 1887 Josefa Vicenta Gutiérrez de Caviedes e Leis escriturouno a favor dun avogado de Verín, sobriño de seu home, Ramón Blanco-Rajoy Poyán, coma pagamento dunha débeda.

Estilo
------

O pazo, de cantaría de granito, é de sobria elegancia, sen ameas e fachadas con escasa decoración agás o escudo de armas da familia Leis (un piñeiro e unhas lanzas).

O estilo é sinxelo cun bo traballo da pedra, e con algúns elementos grandiosos como os grandes perpiaños de granito ou as grandes chemineas. A planta é rectangular e posúe dous andares, agás centro, onde ten un pequeno corpo de torre de tres andares. Posúe tamén unha galería.

Conta cun xardín de hortensias e palmeiras e cun pombal, todo arrodeado dun rexo muro de pedra.

Notas
-----

1. ↑  Turgalicia
2. ↑  Patrimonio galego

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina con información e fotos do pazo en Laxe.com Arquivado 25 de agosto de 2015 en Wayback Machine.
O *Oster* en Bergen en 2005.
O **DS *Oster*** é un barco de vapor noruegués construído en 1908 por Christianssands Mek. Værksted para Indre Nordhordlandske Dampskibsselskab. Realizaba a ruta entre o Osterfjorden e Bergen transportando pasaxeiros e carga. En 1963 Ragnvald Hammer escribiu o poema "Dar kjem dampen" en homenaxe ó navío, posteriormente Ivar Medaas compuxo a música.

Construción
-----------

En 1906 o concello de Modalen pediu ó consello de administración da IND que construíse un novo barco de transporte que puidese facer fronte ó xeo que mantiña illada a rexión no inverno. Ó ano seguinte a IND tomou a decisión de construír o novo navío cun potente motor e un casco forte encargándollo á Christianssands Mek. Værksted en Kristiansand que comezou o traballo a comezos de 1908 e nese mesmo ano entregou a embarcación que recibiu o nome de *Oster* e tiña todas as características dun crebaxeos. O seu primeiro capitán foi Tobias Andersen Hordvik, nado en 1867, que tiña unha experiencia de 19 anos como capitán.

Ocupación alemá
---------------

Despois da caída de Noruega na segunda guerra mundial en 1940 os alemáns confiscaron o navío dándolle o nome de *Marder*, realizando servizos de patrulla ata 1945.

MS *Vaka*
---------

O barco sufrira un gran desgaste durante a ocupación e precisou unha reforma antes de volver utilizarse como barco de pasaxeiros en 1956. En 1964 vendeuse e os novos prpietarios substituíron a caldeira de vapor por un motor de gasolina, recibiu o novo nome de MS *Vaka*, utilizándose para rutas en Sørlandet e Vestlandet.

Restauración
------------

Despois de trinta anos como MS *Vaka* mercouno a Nordhordland Veteranbåtlag en 1996 co obxectivo de restaurar o barco para deixalo como estaba na súa orixe cun motor de vapor de 1927. O barco primeiro recibiu o nome de *Gamle Oster* e desde 2000 volveu ó seu antigo nome, *Oster*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Oster na Nordhordland Veteranbåtlag

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1780181
* IMO: 5266386

 |
| *Maniola jurtina* |
| --- |
| *Maniola jurtina* - femia |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Lepidoptera |
| Familia: | Nymphalidae |
| Xénero: | *Maniola* |
| Especie: | ***M. jurtina***Linnaeus, 1758 |

 |

***Maniola jurtina*** é unha especie de insecto lepidóptero pertencentes á familia Nymphalidae. Trátase dunha especie presente en toda Europa.

Período de voo
--------------

Univoltino. Fin de maio a setembro en España, nos demais países hai variacións de datas segundo a tempada.

Hábitat
-------

Zonas de abundante herba e arbustivas, prados con flores e abundancia de gramíneas, zonas cultivadas, lindes e claros de bosques, brezais, terreos calcáreos ou ácidos, en condicións secas ou húmidas.

*Maniola jurtina* - femia.

Distribución
------------

Amplamente distribuída, todas as illas Canarias, norte de África, a maior parte de Europa excepto a parte norte de Escandinavia, a maioría das illas do mar Exeo, de 0-1600 metros.
A bolboreta foi estudada e descrita oficialmente en 1758 polo zoólogo sueco Linnaeus.

Notas
-----

1. ↑  Guía de campo – Día B, 22 maio de 2010, bioeventos.
2. ↑   Maniola jurtina
3. ↑  Guía Tolman e Lewington.
4. ↑  Guía Tolman e Lewington, Mariposas de España y Europa.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Maniola jurtina - Inglés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q754668
* MAG: 2778300780

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 51685
* Dyntaxa: 201104
* EOL: 134780
* EPPO: MANIJU
* EUNIS: 90680
* FE: 441303
* FE-New: ID
* GBIF: 5135513
* iNaturalist: 55653
* IRMNG: 11433621
* LepIndex: 142003
* NBN: NHMSYS0000521977
* NCBI: 191418
* Soortenregister: 168160
* TAXREF: 53668
* Vlindernet: 1132

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1214179

 |
A **Xunta Suprema Militar Carlista** formouse en marzo de 1936 co obxectivo de desencadear unha sublevación armada do requeté contra a Segunda República Española. Formouna Manuel Fal Conde co beneplácito do pretendente carlista Xavier de Borbón e nela formaban parte militares en activo e na reserva. O seu plan de insurrección prevía que se levantasen o requeté de Andalucía e Castela nunha manobra de distracción mentres os máis numerosos requetés de Navarra, País Vasco, Cataluña e Valencia marcharían amparados pola confusión cara a Madrid. O plan foi descuberto polas autoridades republicanas e se detivo a numerosos implicados polo que a estrataxema foi abandonada e os carlistas sumáronse á sublevación que estaban preparando os militares dirixidos por Emilio Mola.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Río Ambroz o seu paso baixo a ponte da *Fuente Chiquita*, en Hervás (Provincia de Cáceres)
O **Ambroz** é un pequeno río español, que corre pola comunidade autónoma de Estremadura, afluente do Alagón (conca do río Texo), ao cal rende as súas augas pola marxe esquerda despois duns 42 km de percorrido.

Outros nomes
------------

Na altura do concello cacereño de Guijo de Granadilla é denominado río Cáparra por atravesar as ruínas romanas de Cáparra, e onde subsiste unha ponte romana.

Curso
-----

O Ambroz nace na Serra de Tras la Sierra, no norte da provincia de Cáceres, que separa a conca do río Jerte da do Alagón, a uns 1.800 m de altitude. No seu percorrido orixina o Val do Ambroz, antes de unirse co Alagón.

A poboación máis importante que atravesa o río é Hervás.

### Afluentes

Os seus tributarios son ríos de montaña de curto percorrido, dos que cómpre citar o río Baños, que atravesa a localidade de Baños de Montemayor, e o regato de Hornacinos.

Explotación industrial
----------------------

No Ambroz sitúase o encoro de Baños, levantado en 1993, con 40,86 hm3 de capacidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393309
* GeoNames: 3126477

 |
**C. W. Ceram**, nado en Berlín o 20 de xaneiro de 1915 e morto en Hamburgo o 12 de abril de 1972, pseudónimo de **Kurt Wilhelm Marek**, foi un periodista e crítico literario alemán, coñecido polas súas obras de divulgación de Arqueoloxía. 

Portada da edición alemá de *Götter, Gräber und Gelehrte*

Traxectoria
-----------

Na segunda guerra mundial collérono prisioneiro en Italia. Durante o seu cativerio tivo ocasión de ler libros de Arqueoloxía. Como resultado dos coñecementos adquiridos publicou en 1949 o seu libro *Götter, Gräber und Gelehrte* (*Deuses, tumbas e sabios*), obra que o fixo famoso en todo o mundo. "Deuses, tumbas e sabios" traduciuse a vinte e oito idiomas con cinco millóns de exemplares publicados e a día de hoxe seguen imprimíndose novas edicións.

Outras obras coñecidas do autor son *Enge Schlucht und schwarzer Berg - Die Entdeckung des Hethiterreiches* (*O secreto dos hititas*) ou *Der erste Amerikaner* (*O primeiro americano*).

C. W. Ceram foi redactor xefe de *Die Welt* e director de publicacións da editorial Ernst Rowohlt. En 1947 trasladouse aos Estados Unidos. Morreu en Hamburgo en 1972.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Obras de e sobre C. W. Ceram no catálogo da Deutsche Nationalbibliothek.[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60817
* WorldCat
* VIAF: 311004892
* BAV: ADV10114778
* BIBSYS: 90817493
* BNB: ID
* BNE: XX825075
* BNF: 118859570
* CANTIC: a10064515
* CiNii: DA00409488
* DeutscheBio: 11866767X
* Europeana: ID
* GEC: 0016991
* GND: 11866767X
* ICCU: CFIV016468
* IMDb: nm0148428
* ISNI: 0000 0001 0781 3010
* LCCN: n50041823
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000003387
* NDL: 00435598
* NKC: jn19990001381
* NLG: 172292
* NTA: 06790288X
* OL: OL579858A
* SELIBR: 180782
* SNAC: w64476sw
* SUDOC: 026652102
* TMDb: 1184309

 |
Escultura que mostra a Kupe (suxeitando un remo), con dúas criaturas mariñas aos seus pés.

Na mitoloxía maorí, ***Te Wheke-a-Muturangi*** é un cefalópodo monstruoso destruído na baía de Whekenui, Canle Tory ou en Patea polo navegante Kupe.

O cefalópodo era unha mascota ou familiar de Muturangi, un poderoso tohunga de Hawaiki. Non obstante, o *wheke* era unha criatura salvaxe e un gardián.

Cando Kupe chegou a Nova Zelandia, atopou o monstro mariño en Castlepoint. O cefalópodo xigante fuxiu a través do estreito de Cook, e foi perseguido por Kupe a través da canle Tory. Alí tivo lugar unha gran batalla, e cando o polbo parecía estar a piques de fuxir, Kupe cortoulle os brazos coa súa aixola, matándoo (Tregear 1891: 184, 620).

Nas tradicións do pobo Ngāti Ranginui de Tauranga, *Te Wheke-a-Muturangi* foi asasinado polo seu antepasado Tamatea, e non está asociado con Kupe. O etnólogo neozelandés David Simmons suxeriu que esta pode ser a tradición máis auténtica, e que a asociación con Kupe só se atopa en fontes problemáticas (Simmons 1976).

Outra teoría para *Te Wheke-a-Muturangi* afirma que o nome en realidade refírese ás moitas rutas de navegación centradas en Raiatea con tentáculos que chegan polo Pacífico polo menos ata os bordos do Triángulo Polinesio (Tetahiotupa 2009). Na tradición oral da Polinesia Francesa este polbo tamén se coñece como "Taumata-Fe ʻ -Fa ʻ -Hau" (Gran Kraken da Prosperidade) e "Tumu-Ra ʻ -Fenua" (Comezo-do-Ceo-e-Terra).

Na cultura popular occidental
-----------------------------

* O Museo de Historia Natural de París expón un exemplar de lura xigante plastinizado chamado *Wheke*.

Notas
-----

1. ↑  Ferrière, Jacques Franc de. "Pourquoi le Triangle polynésien est... une pieuvre". *TAHITI INFOS, les informations de Tahiti* (en francés). Consultado o 2023-08-26.
2. ↑  "'Wheke', el calamar gigante 'plastificado'". *www.elmundo.es*. Consultado o 2023-08-26.

Véxase tamén
------------

* En Hawai ʻ, *Kanaloa* é simbolizado pola lura ou *heʻe* .
* Kupe
* Lura xigante
* A lura xigante na cultura popular
* Monstro mariño
* Polinesia

### Bibliografía

* DR Simmons, *The Great New Zealand Myth: a study of the discovery and origin traditions of the Maori* ( Reed Publishing : Wellington) 1976.
* ER Tregear, *Diccionario comparativo maorí-polinesio* ( Lyon e Blair: Lambton Quay), 1891, 184, 620.
Bandeiras finesas a media hasta tras a sinatura do Tratado de paz de Moscova
A **Paz interina** (finés: *Välirauhan aika*, sueco: *Mellanfreden*) foi un curto período na historia de Finlandia durante a segunda guerra mundial. O termo é usado para a época que trancorre entre a Guerra de Inverno e a Guerra de Continuación, do 13 de marzo de 1940 ao 24 de xuño de 1941. O Tratado de paz de Moscova, que levou a este período, fora asinado por Finlandia e a Unión Soviética o 12 de marzo de 1940 tras os 105 días da Guerra de Inverno entre os dous países.

O período despois da sinatura do tratado foi só provisional na inestable Europa da segunda guerra mundial. Tanto os soviéticos como os fineses estábanse preparando para unha nova guerra, mentres os primeiros premían politicamente aos segundos. A comezos de 1940 Finlandia demandou unha alianza con Suecia, pero tanto a Unión Soviética como Alemaña opuxéronse a ela. En abril Alemaña ocupou Dinamarca e Noruega, e en xuño a Unións Soviética fixo o mesmo cos Países Bálticos. No ano seguinte Finlandia negociou a súa parte na invasión alemá da Unión Soviética.
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

*Para as características do protozoo vexa Giardia intestinalis.*
Ciclo biolóxico das *Giardia*.
A **xiardíase** ou **lamblíase** é unha enfermidade parasitaria provocada por un protozoo flaxelado, *Giardia intestinalis* (sin. *Giardia lamblia* ou *Giardia duodenalis*), presente nos alimentos ou na auga de consumo, contaminada por augas residuais humanas.

Etioloxía
---------

O axente causal da enfermidade é un protozoo de 10-20 micrómetros de longo por 6-10 de ancho, dunha forma que lembra á dunha cometa. Está dotado de varios flaxelos que permiten un movemento activo na auga.

Na súa forma vexetativa, trofozoíto, localízase na superficie da mucosa duodenal e xexunal, adherido ás vilosidades intestinais, onde se alimenta por osmose. Cando é expulsado coas feces convértese en quistes como forma de resistencia fronte ao desecamento. Estes quistes contaminan a auga e os alimentos, forma na que se produce o contaxio dun novo hóspede. Ó chegar ó intestino disólvese a parede do quiste e libérase un individuo tertranucleado que se divide inmediatamente por partición lonxitudinal en dous trofozoitos binucleados, pechándose así o ciclo.

Cadro clínico
-------------

Normalmente é unha enfermidade asintomática, que pode manifestarse con longas fases de enterite crónica interrompidas de cando en vez por crises diarreicas agudas.

Nos casos máis graves pode presentarse unha síndrome de malabsorción, pola destrución masiva das células epiteliais do intestino delgado. Ó non ser quen de absorber ou dixerir certas moléculas, aparece unha malabsorción de lípidos, glícidos e proteínas. Pode aparecer *esteatorrea* (feces graxas e abundantes) e, posteriormente, deficiencias proteínicas e vitamínicas (sobre todo vitaminas liposolubles).

Notas
-----

1. ↑  O *Diccionario de termos médicos*, 2002, tamén acepta a forma *giardíase*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Metamónadas

### Ligazóns externas

* Giardia (CDC)
* *La presencia de protozoos en los alimentos implica un riesgo para el consumidor* Arquivado 05/05/2011, en Wayback Machine. (Consumer.es, 13.03.2002).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q326071
* BNCF: 44704
* BNF: 122677161
* BRE: 2163280
* EBID: ID
* GEC: 0111956
* JSTOR: giardiasis
* LCCN: sh85054848

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 5213
* DOID: DOID:10718
* eMedicine: 176718
* KEGG: H00362
* MedlinePlus: 000288
* MeSH: D005873
* MeSH: C06.405.469.452.481
* Patientplus: giardiasis
* UMLS: C0017536

 |
**Paulopriit Voolaine** (recibiu como primeiro nome: **Paul Friedrich Pedmanson**), nado en Tooste o 9 de outubro de 1899 e finado o 17 de outubro de 1985 en Tartu, foi un arquiveiro, bibliotecario, lingüista e etnógrafo estoniano, coñecido polo seu labor na lingua setu.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha aldea do concello rural de Räpina onde realizou os seus primeiros estudos, e logo en Tartu. En 1918 e 1919 loitou na Guerra de Independencia de Estonia e despois empezou estudos de medicina na Universidade de Tartu (1919-20) para pasar logo a estudar estoniano e linguas fínicas. En 1922 o profesor Lauri Kettu premiouno polo seu traballo sobre o livonio, "Liivi keele kvantiteedi suhted eksperimentaalfoneetika valgusel".

Con Ernst Puusepa traduciu ao setu catro evanxeos do Novo Testamento publicados nun volume en 1926 co título de "Mii' Issändä Jeesusõ Kristusõ pühä Evangeelium: Matteusõ, Markusõ, Luukasõ ja Johannõsõ kirotõt. Mentres preparaba un libro de lectura setu escribiu entre outras cousas "Kuningas Seto" pertencente ao folclore tradicional setu, aínda que o libro non se publicou coñeceu en 1927 a Anne Vabarna, unha bardo tradicional setu, á que lle propuxo crear unha grande obra épica setu, a estrutura e o argumento da historia propúxollos Voolaine pero os 8000 versos son obra de Vabarna que Voolaine recolleu nese mesmo ano, o resultado foi a épica nacional setu *Peko*, mais non se publicou ata 1995.

Entre 1928 e 1929 Voolaine traballou en escolas dominicais de Setomaa como instrutor. De 1933 a 1945 foi arquiveiro do departamento de linguas da Universidade de Tartu e entre 1945 e 1960 traballou como bibliotecario na Biblioteca Universitaria de Tartu.

Voolaine tamén estudou a vida rural das moribundas comunidades estonianas de Letonia, os ludza e os gauja, a lingua livonia e o folclore de Räpina. Recolleu material etnográfico das minorías establecidas en Latgalia (1925-1937) e no óblast de Pskov onde reside unha pequena minoría setu. Ademais publicou numerosos artigos e poemas. Tamén escribiu varias pezas teatrais, en 1933 publicou *Maajumala poig* que se sitúa nos anos finais da época tsarista .

Obra
----

* *Mii' Issändä Jeesusõ Kristusõ pühä Evangeelium : Matteusõ, Markusõ, Luukasõ ja Johannõsõ kirotõt*. Seto kiilde ümbre pannu' Ernst Puusepp, keele poolõst õiõnduisi tennü' P. Voolaine. Tartoh: Akadeemiline Emakeele Selts, 1926. - 302 lk.
* Paulopriit Voolaine. "Setu lauluema Vabarna Anne "Peko (Pekolanõ)"". Eesti Kirjandus nr 22, 1928, lk 6-21.
* Paulopriit Voolaine. "Setu lauluema Vabarna Anne "Peko laulu" II osa". Eesti Kirjandus nr 24, 1930, lk 378-389.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Paulopriit Voolaine Arquivado 19 de maio de 2014 en Wayback Machine. Eesti raamatukogunduse biograafilises andmebaasis
2. ↑
3. 1 2  "Setu lauluema Anne Vabarna" Paul Hagu.
4. ↑  Inge Annom "Paulopriit Voolaine Kogutud Lutsi Muinasjutud"*Keel ja Kirjandus* nº 8-9, 2015

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17447060
* WorldCat
* VIAF: 316879643
* GND: 1106415000
* ISNI: 0000 0004 5128 7734
* LCCN: no2003018519

 |
A **nomenclatura química dos compostos orgánicos** (do grego *ονοματοκλήτωρ*; *όνομα* 'nome', e *κλήτωρ* 'chamar'. O termo latino *nomenclatūra* refírese a unha lista de nomes, ó igual que o nomenclátor) en química orgánica é unha metodoloxía estabelecida para chamar e agrupar os compostos orgánicos.

Nomear "cousas" é unha parte da nosa comunicación en xeral polo uso de palabras e a linguaxe: é un aspecto da taxonomía cotiá para distinguir os obxectos da nosa experiencia, xunto coas súas similitudes e diferenzas, para identificar, nomear e clasificar. O emprego de nomes, así como os diferentes tipos de substantivos incorporados en diferentes linguas, conecta a nomenclatura coa lingüística teórica, mentres que a forma da estrutura mental que se emprega para comprender o mundo en relación co significado das palabras estúdase a través da lóxica conceptual e a filosofía da linguaxe.

A Unión Internacional de Química Pura e Aplicada (IUPAC) é a máxima autoridade en materia de nomenclatura química, a cal se encarga de estabelecer as regras correspondentes.

As cadeas de Simplified Molecular Input Line Entry Specification (SMILES) empréganse de xeito común para describir compostos orgánicos, e é unha forma de "denominalos".

Notas
-----

1. ↑  International Union of Pure and Applied Chemistry, Organic Chemistry Division, Commission on Nomenclature of Organic Chemistry, Nomenclature of Organic Chemistry, Sections A, B, C, D, E, F, and H, 2012 Edition, J. Rigaudy and S. Klesney, eds, Pergamon Press, Oxford, 1979, 559 pp.
2. ↑  IUPAC *Nomenclature of Organic Chemistry. Section A, B, C, D, F and H.* London: Butterworth, 1979. (Existe tradución castelá, Madrid: CSIC, 1987 e tradución catalá, Barcelona: Institut d’Estudis Catalans, 1988).
3. ↑  Preamble
4. ↑  Anderson, E.; Veith, G.D; Weininger, D. (1987) SMILES: A line notation and computerized interpreter for chemical structures. Report No. EPA/600/M-87/021. U.S. EPA, Environmental Research Laboratory-Duluth, Duluth, MN 55804

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* IUPAC
* American Chemical Society, Committee on Nomenclature, Terminology & Symbols

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192475
* MAG: 166868142

 |
**Josep Antoni Tàssies Penella,** nado o 13 de novembro de 1963 en Barbastro, Huesca, é un debuxante e autor e ilustrador catalán. Entre os galardóns que recibiu destacan o Premio Internacional de Ilustración da Feira do Libro Infantil de Boloña (2008) e o Gran Premio da Bienal de Ilustración de Bratislava (2009).

Traxectoria
-----------

**Tàssies** licenciouse en Ciencias da Información e Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1987. En 1991 obtivo o máster en edición pola mesma universidade. Os seus primeiros debuxos foron impresos en 1983. As ilustracións de Tàssies, como retratos para suplementos literarios, viñetas e caricaturas sobre temas socio-políticos, apareceron en El País, La Vanguardia ou El Periódico de Catalunya, entre outros. Impartiu seminarios de ilustración de xornal na *Escola de la dona - Diputació de Barcelona*. Tàssies vive coa súa familia en Brunyola.

Notas
-----

1. ↑  "Tàssies". *international literature festival berlin* (en inglés). Consultado o 2023-08-08.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Cataluña*** |

### Ligazóns web

* Páxina web Arquivado 23 de marzo de 2023 en Wayback Machine. de Tàssies

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6154439
* WorldCat
* VIAF: 63690821
* BIBSYS: 1498562806567
* BNE: XX1026290
* CiNii: DA17335579
* GND: 1037464257
* ISNI: 0000 0001 1028 1422
* LCCN: no2003014792
* NDL: 01229403
* SUDOC: 092110916

 |
Fotocromo da Rúa Mulberry de Nova York coa coloración característica do proceso.
Fotocromo do Castelo de Neuschwanstein.
O **fotocromo** é unha técnica de coloreo que combina fotografía en branco e negro e litografía en cor. Tamén pode referirse ás primeiras postais realizadas a cor en Estados Unidos.

O fotocromo emprégase para crear unha impresión en cor a partir dun negativo dunha fotografía en branco e negro, usando entre catro e catorce placas litográficas, feitas de substancias rochosas, para colorear a pintura con diferentes tinguiduras.

A técnica desenvolveuse en Zúric, e foi popularizada pola Detroit Photographic Company. Cando o Congreso dos Estados Unidos autorizou as postais dun penique, imprimíronse miles de fotocromos de cidades e paisaxes. Por iso o termo fotocromo quedou asociado ao aspecto daquelas postais.

Historia
--------

O proceso foi inventado na década de 1880 por Hans Jakob Schmid (1856-1924), un empregado da compañía suíza Orell Gessner Füssli unha empresa de imprenta cunha historia que se estende ata o século XVI. Füssli fundou a compañía Photochrom Zürich (máis tarde Photoglob Zürich AG) como o vehículo para a explotación comercial do proceso, ambos, Füssli e Photoglob continúan existindo hoxe. A partir da metade dos 1890s, o proceso foi autorizado para outras compañías, incluíndo nos Estados Unidos e a Photochrom Company de Londres.

O proceso de fotocromo popularizouse na década de 1890, cando a fotografía a cor estaba sendo desenvolvida pero seguía sendo comercialmente inaccesible.

En 1898 o Congreso dos Estados Unidos aprobou a Private Mailing Card Act que permitiu aos editores privados producir timbres postais. Podían ser enviados por un centavo cada un. Miles the impresións de fotocromo foron creadas, usualmente de cidades ou paisaxes, foron creados e vendidos como postais e é nese formato no que as reproducións de fotocromo volvéronse máis populares A Compañía Fotográfica de Detroit (The Detroit Photographic Company) produciu preto de 7millóns de impresións en fotocromo nalgúns anos.

Logo da primeira guerra mundial, que trouxo ao seu fin a febre de coleccionar cartóns postais de fotocromo, o principal uso foi reproducir afiches. A última imprenta de fotocromo funcionou ata 1970.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fotocromo*** |

* Sobre os fotocromos*(en inglés)*
* The Library of Congress Public Domain Photochrom Prints Search
* Fotocromos dos 1890s

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q285774
* EBID: ID
* MAG: 2781207099

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Tocantins (homónimos).

O **río Tocantins** é un río do Brasil, arteria fluvial central do país. En lingua tupí, o seu nome significa "peteiro do tucano" (*Tukã*="tucano" e *Ti*="peteiro"). Percorre de sur a norte uns 2450 km. Non é propiamente un afluente do río Amazonas, xa que as súas augas chegan ao océano Atlántico ao mesmo tempo que as do Amazonas. Flúe por catro estados brasileiros (Goiás, Tocantins, Maranhão e Pará) e dá nome a un dos estados máis recentes, formado en 1988 na porción norte de Goiás.

O Tocantins é un dos río de augas claras máis longos de Suramérica.

Fauna
-----

A cunca do Tocantins, que inclúe o río Araguaia) é o fogar de varios grandes mamíferos acuáticos, como o manatí *Trichechus inunguis*, os golfiños *Inia araguaiaensis* e *Sotalia fluviatilis*, e de grandes réptiles como o caimán negro, o caimán común e a tartaruga *Podocnemis unifilis*.

A cunca ten unha gran riqueza de especies de peixes, aínda que é relativamente baixa para os estándares amazónicos. Rexistráronse máis de 350 especies, incluídos máis de 175 endemismos. As familias máis ricas son Characidae, Loricariidae e rivúlidos.

Notas
-----

1. ↑  Ziesler, R.; Ardizzone, G.D. (1979). "Amazon River System". *The Inland waters of Latin America*. Food and Agriculture Organization of the United Nations. ISBN 92-5-000780-9. Arquivado dende o orixinal o 21 de outubro de 2013.
2. ↑  Perez, M.S. "Where the Xingu Bends and Will Soon Break". American Scientist. Consultado o 1 de outubro de 2017.
3. 1 2  Provete, D.B. (2013). *Tocantins River.* 1237-1239
4. ↑  Hales, J. and P. Petry: *Tocantins - Araguaia*. Freshwater Ecoregions of the World. Consultado o 26 de maio de 2014

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mapa da cunca

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156054
* WorldCat
* VIAF: 4148933552054301686
* BRE: 4195205
* GEC: 0066221
* GeoNames: 3386307
* LCCN: sh85135768
* OSM: 1110121

 |
O **voo 400 de TWA** foi un Martin 4-0-4, con rexistro N40403, que se esnafrou engalando do aeroporto de Pittsburgh. 22 das 36 persoas a bordo, incluído un tripulante, morreron no accidente.

O voo 400 ía ser un voo IFR ata o aeroporto de Newark. Neste voo en particular, o primeiro oficial estaba no asento da esquerda, xa que estaba sendo revisado polo capitán. Cando o avión se levantou do chan, experimentouse unha forte guiñada mentres o primeiro oficial reducía potencia a unha altura duns 30 metros. Case inmediatamente a luz de aviso de lume do motor 1 acendeuse; porén, a alarma de lume nunca soou. Nese momento, crese que o primeiro oficial decelerou o motor 1. O capitán só notou a perda de potencia no indicador de presión efectiva media, pero nunca viu a luz de aviso. Puxo o motor ao ralentí e cando o primeiro oficial ía premer o botón para poñer manualmente a hélice en bandeira o capitán parouno. O capitán idicou que o dispositivo automático para poñer a hélice en bandeira se encargaría do motor 1. Isto nunca ocorreu xa que a panca do acelerador fora atrasada a unha posición por detrás dos interruptores que armaban o dispositivo automático que debería poñen en bandeira a hélice. A hélice 1 creou a suficiente resistencia como para causar que o avión seguise guiñando cara á esquerda. A tan só 515 m despois do fin da pista, ás 7:20 pm, o avión esnafrouse.

O aviso de lume parece que foi causado for un fallo no conector de fixación do escape. Os gases quentes de saída foron expulsados directamente sobre un detector de sobrequentamento.

A causa probable do accidente foi determinada como: "acción de emerxencia non coordinada en moi pouco tempo dispoñible para a tripulación, que levou a unha configuración do avión cunha resistencia insuperable".

Notas
-----

1. ↑  Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident Martin 4-0-4 N40403 Pittsburgh-Greater Pittsburgh Airport, PA (PIT)". *aviation-safety.net*. Consultado o 2019-01-09.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7672514
* ASN: 19560401-0

 |
Vista aérea da illa Yas.
**Illa Yas** (árabe: جزيرة ياس) é unha illa natural en Abu Dabi, Emiratos Árabes Unidos.

Descrición
----------

A illa é o lugar elixido para un proxecto de desenvolvemento promovido por Aldar Properties cun orzamento duns 40 mil millóns de dólares dos Estados Unidos. Ocupa unha superficie total de 2.500 hectáreas (25 km²), das cales 1.700 hectáreas (17 km²) resérvanse para o desenvolvemento. A illa conta con atraccións como o Circuíto de Yas Marina que se utiliza para o Gran Premio de Abu Dabi de Fórmula Un, anexo a este o parque temático Ferrari World, un parque temático da Warner Bros chamado Movie World e hoteis singulares, un parque acuático, e unha zona de desenvolvemento polo miúdo para Abu Dabi de 300.000 metros cadrados, zonas verdes, campos de golf, hoteis lagoa, mariñas, clubs de polo, apartamentos, vilas e numerosos puntos de venda de alimentos e bebidas, pretendendo crear un destino turístico internacional.

O futuro e a poboación activa residente na illa estímase en ao redor de 110.000.

Illa Yas foi nomeada líder mundial de proxectos turísticos na World Travel Awards en novembro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xeografía dos Emiratos Árabes Unidos.
* Circuíto de Yas Marina.
* Ferrari World.

### Ligazóns externas

* Sitio Oficial da Illa Yas
* Hani Rashid and Asymptote Architecture
* Arup Lighting
* Lighting Leader Rogier van der Heide

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1274177
* GeoNames: 10227711
* MusicBrainz: ID
* OSM: 2535665

 |
**Jaime Baella Pérez**, nado en Barcelona en 1892 e finado na Coruña en 9 de marzo de 1938, foi un sindicalista e político catalán residente en Galicia.

Traxectoria
-----------

Anarcosindicalista de orixe catalá que foi expulsado de Cuba a comezos da década dos trinta. Foi perseguido en Valencia pola súa participación na folga xeral revolucionaria de 1934 e recalou na Coruña. Camareiro de profesión, participou na directiva sindical do oficio. Formou parte do Comité da Confederación Rexional Galaica a partir de 1935 e dirixiu *Solidaridad*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo agochado e formou parte dunha rede clandestina de militantes confederais. Detido no verán de 1937, foi xulgado por rebelión militar o 30 de outubro xunto con José Brandariz Ramos, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Marcelino Calviño Pato, Jesús López Casado, Felisardo Brandariz Souto, Manuel Lantes Fernández, Juan Aguiar Brandariz, Juan Couso Martín e Roberto Seoane Ferreiro, e condenado a pena de morte. Foi fusilado o 9 de marzo de 1938 xunto con Cándido Sánchez Rodríguez, José Brandariz Ramos, Ángel Fernández Fernández, Ricardo Martín González, Marcelino Calviño Pato, Jesús López Casado e Felisardo Brandariz Souto.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 31-10-1937, p. 3.
2. ↑  *El Compostelano*, 10-3-1938, p. 2.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 11-3-1938, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. p. 37. ISBN 84-87783-79-1.

* Fernández Prieto, Lourenzo; et al. (2011). *A represión franquista na comarca da Coruña*. Santiago de Compostela: Edicións Laiovento. p. 43. ISBN 978-84-8487-288-7.

* Grandío Seoane, Emilio (2001). *Vixiancia e represión na Galicia da guerra civil: o "Informe Brandariz", (A Coruña, 1937)*. Sada: Do Castro. ISBN 84-8485-017-X.

* Lamela, Luis (2002). *A Coruña, 1936. Memoria convulsa de una represión*. Sada: Do Castro. p. 144.

### Ligazóns externas

* Jaime Baella na páxina web *Nomes e Voces*.
O **voo 291 de Iran Air** foi un voo que se esnafrou o día 21 de xaneiro de 1980. Tratábase dun voo doméstico entre o aeroporto de Mashhad e o aeroporto de Mehrabad en Irán, operado por un Boeing 727-86. Ás 19:11 hora local, o aparello, con rexistro EP-IRD, chocou contra as montañas Alborz, a 29 quilómetros ao norte de Teherán, durante a aproximación á pista 29 do aeroporto de Mehrabad en condicións de néboa e neve. Os 8 tripulantes e 120 pasaxeiros morreron no accidente, e o avión quedou esnaquizado. Na época o voo 291 de Iran Air foi o peor accidente aéreo de Irán.

Os investigadores concluíron que a causa probable do accidente foi que o ILS e o radar de terra non estaban operativos. O presidente e cinco funcionarios da Autoridade da Aviación Civil de Irán foron condenados por homicidio involuntario como resultado do voo 291.

Notas
-----

1. 1 2  Ranter, Harro. "ASN Aircraft accident Boeing 727-86 EP-IRD Tehran-Mehrabad Airport (THR)". *aviation-safety.net*. Consultado o 2018-12-13.
2. ↑  Gero, David (1996). *Aviation Disasters Second Edition*. Patrick Stephens Limited. ISBN 978-1852605261.
**Rantau** (en indonesio: *Pulau Rantau*, ou ata *Tebingtinggi Tebing Tinggi*) é unha illa de Indonesia na costa leste de Sumatra, situada no estreito de Malaca.

Cunha superficie de 1.597´5 km², é a máis grande dunha serie de illas que se atopan na costa leste de Sumatra, que están separadas por só uns quilómetros de ancho das demais. Ao sur da illa esta Sumatra, ao nordés atópase Rangsang, Merbau no norte e ao noroeste Padang. Merbau esta a tan só 100 metros de Rantau e están separadas por unha canle de 14´3 quilómetros de lonxitude, polo que ás veces Merbau non aparece en moitos mapas como unha illa separada. Rantau ten de 76 km de longo, ata 26 km de largo e é cha por completo.

Ao leste atópanse directamente en fronte dúas illas pequenas Menggung e Topang, e no sueste Labu e Serap.

Administrativamente, a illa pertence aos órganos de administración de Rantau (kabupaten) *Kepulauan Meranti* da provincia de Riau e consta de dous subdistritos (Kecamatan) *Tebing Tinggi* e *Tebing Tinggi Barat* que en conxunto teñen 91.889 habitantes (2007). A vila máis grande e máis importante é Selat Panjang na costa norte da illa.

Notas
-----

1. ↑  "Rantau (Tebingtingii)". Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2020. Consultado o 21 de setembro de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Rantau*** |

### Outros artigos

* Arquipélago de Riau

### Ligazóns externas

* Arquivado 10 de xuño de 2020 en Archive.is L'isola Rantau nel sito dell'UNEP

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1134568
* GeoNames: 1630031
* TGN: 1009400

 |