**Gonzalo Torrente Ballester**, nado en Serantes (Ferrol) o 13 de xuño de 1910 e finado en Salamanca o 27 de xaneiro de 1999, foi un novelista galego en lingua castelá. Entre outros recoñecementos, recibiu o Premio Cervantes, o Premio Príncipe de Asturias das Letras e o Premio Nacional de Narrativa.

Traxectoria
-----------

Casa natal de Torrente Ballester en Serantes.
Placa na casa na que viviu en Vigo.
Gonzalo Torrente Ballester naceu no concello de Serantes, dende 1940 integrado no concello de Ferrol. Era fillo de Gonzalo Torrente Piñón, militar da Mariña, e de Ángela Ballester Freire. Estudou no Colexio da Nosa Señora da Mercede, e fixo o bacharelato na Coruña como alumno libre do Instituto Eusebio da Guarda. A súa miopía disuadiuno de facer carreira na Armada. En 1926 matriculouse por libre na Universidade de Santiago de Compostela para facer Filosofía e Letras.

Estatua de Gonzalo Torrente Ballester en Ferrol.
Por motivos familiares, en 1927, trasladouse a Oviedo, onde comezou a estudar Dereito. Alí tivo os seus primeiros contactos coas vangardas literarias, e iniciou a súa actividade periodística no diario *El Carbayón*. En 1928 foi vivir ao Concello de Lavadores, e en 1929 marchou a Madrid, onde coñeceu a Valle-Inclán, comezou a estudar Filosofía e Letras e colaborou na publicación anarquista *La Tierra*. En 1930 volveu a Ferrol, e en 1931 marcha coa familia a Bueu. Alí coñeceu a Josefina Malvido Lorenzo, mestra, coa que casou en 1932 e coa que tivo catro fillos entre 1934 e 1938. Logo dunha estancia en Valencia, regresou a Ferrol por mor da asma da súa muller. Nesta cidade traballou como profesor de gramática, latín e historia na academia Rapariz. Matriculouse de novo como alumno libre na Facultade de Letras de Santiago e afiliouse ao Partido Galeguista. En 1935 licenciouse en Historia, e exerceu de secretario local do partido. En 1936 aprobou a oposición para profesor auxiliar na universidade compostelá na especialidade de Historia Antiga.

### Guerra e posguerra

Presentación dunha escultura no Café Novelty de Salamanca en 2000. De esquerda a dereita, o escultor Fernando Mayoral, Carlos Casares, a súa viúva María Fernanda Sánchez-Guisande Caamaño, e o director da RAE Víctor García de la Concha.
O Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu pé á guerra civil española colleuno en París, onde preparaba a súa tese doutoral. Regresou a Galiza en outubro para estar coa familia. Por consello dun sacerdote coñecido seu afiliouse á Falange Española. En 1937 coñeceu en Pamplona a Dionisio Ridruejo e os demais intelectuais falanxistas do Grupo de Burgos, como Pedro Laín Entralgo, Luis Rosales ou Luis Felipe Vivanco, cos que en 1941 creou *revista Escorial*. Publicou o ensaio *Razón y ser de la dramática futura* na revista *Jerarquía*. En 1938 marchou a Burgos, onde publicou *El viaje del joven Tobías. Milagro representable en siete coloquios*. En 1939 incorporouse como profesor auxiliar á Universidade de Santiago, e publicou *Las ideas políticas: el liberalismo*, *Antecedentes históricos de la subversión universal* e *El Casamiento engañoso* (Premio Nacional de Autos Sacramentales). En 1940 preparou a oposición para ser docente de ensino medio e gañou a praza en Ávila, pero permaneceu en Santiago en comisión de servizo. Publicou *Lope de Aguirre*, na revista *Vértice*. En 1942 volveu a Ferrol, dando clases no instituto Concepción Arenal. Publicou *República Barataria. Teomaquia en tres actos, el primero dividido en dos cuadros* e *Siete ensayos y una farsa*.

En 1943 publicou a súa primeira novela, *Javier Mariño*, que foi secuestrada pola censura aos vinte días de saír. En 1944 publicou os relatos "Gerineldo" no diario *Arriba*, e "Cómo se fue Miguela", en *El Español*. En 1946 publicou *El retorno de Ulises. Comedia* e *El Golpe de Estado de Guadalupe Limón*, e traduciu, prologou e anotou *Las elegías de Duino* de Rainer María Rilke en *Nueva Época*, xunto coa alemá Metchild von Hesse Podewils.

### Madrid

En 1947 trasladouse a Madrid como profesor de Historia Universal na Escola de Guerra Naval, onde permaneceu até 1962. En 1948 iniciou a súa actividade como crítico teatral no diario *Arriba* e publicou *Compostela y su ángel*. En 1949 comezou como crítico teatral en Radio Nacional de España, publicou *Literatura Española Contemporánea* e participou nos guións das películas *Llegada de noche* e *El cerco del diablo* de José Antonio Nieves Conde. En 1950 escribiu *La Princesa durmiente va a la escuela* (editada en 1983), e publicou *Ifigenia*, e *Atardecer en Longwood*. En 1951 escribiu o guión da película *Surcos* e en 1953 o de *Rebeldía*, as dúas de José Antonio Nieves Conde. En 1954 publicou *Farruquiño*, en *Cid (La novela del Sábado)*.

En 1957 publicou *El señor llega* (primeiro volume da triloxía *Los gozos y las sombras*), e *Teatro Español Contemporáneo*. En xaneiro de 1958 enviuvou, e ao mes seguinte faleceu o seu pai. En 1959 publicou *El señor llega*, que recibiu o Premio de Novela da Fundación Joan March. Viaxou a Mallorca para continuar a triloxía, e alí escribiu *Donde da la vuelta el aire*. En xaneiro de 1960 coñeceu a María Fernanda Sánchez-Guisande Caamaño (Ordes 1928), coa que casou en maio e coa que tivo sete fillos. Viaxou a París e Alemaña, e en Ferrol mercou o seu primeiro magnetófono, que utilizou desde entón no seu traballo. Nese mesmo ano publicou *Donde da la vuelta el aire*. En 1961 publicou *Panorama de la literatura española contemporánea* (2 volumes, Ediciones Guadarrama).

En 1962 firmou un manifesto na defensa da folga dos mineiros en Asturias, o que lle custou o posto de traballo como docente e como colaborador en RNE e *Arriba*. Tamén neste ano rematou a triloxía con *La Pascua triste*. En 1963 publicou *Don Juan*, que tivo problemas coa censura e pouca acollida entre o público, motivo polo que deixou de lado durante un tempo a escritura e se adicou á tradución. Interveu no Congreso de Escritores de Madrid. En 1964 solicitou a reincorporación no ensino medio, sendo destinado a Pontevedra. Comezou a colaborar no *Faro de Vigo* coa columna "Amodo". En 1965 publicou *Aprendiz de hombre*.

### Estados Unidos

En 1966 foi invitado como profesor distinguido á State University of New York en Albany. Cruzou o Atlántico en agosto, cos seus cinco fillos do segundo matrimonio e a súa biblioteca particular. En 1968 recibiu as visitas de Dionisio Ridruejo, Ramón Piñeiro e Dámaso Alonso. Rematou a novela *Off-side*, escrita cunha bolsa da Fundación Joan March, e comezou a escritura de *Campana y piedra*, que deu pé a *La saga/fuga de J. B.*.

Trala morte da súa nai en 1970, regresou a España e foi destinado ao instituto de Orcasitas (Madrid). En 1971 regresou temporalmente Albany e rematou *La saga/fuga de J. B.*, que recibiu o premio da Crítica e o Ciudad de Barcelona en 1972. En 1973 abandonou a docencia nos EUA, sendo destinado ao instituto da Guía, en Vigo. Iniciou a columna "Cuadernos de la Romana" en *Informaciones*. En 1975 foi elixido membro da Real Academia Española.

### Recoñecemento

Trasladouse a Salamanca para impartir aulas no instituto Torres Villarroel. Durante os case vinte e cinco anos que viviu en Salamanca congregou arredor súa a vida cultural da cidade universitaria, e era habitual velo no centenario café Novelty da praza Maior, onde actualmente hai unha escultura na súa memoria. Publicou o ensaio *El Quijote como juego*, e apareceu en libro a columna *Cuadernos de la Romana*. En 1976 sufriu un infarto, e publicou *Nuevos Cuadernos de la Romana*, continuación da columna de *Informaciones*. En 1977 leu o seu discurso de ingreso na RAE, na que ocupou a cadeira E, co título *Acerca del novelista y de su arte*. Foi contestado por Camilo José Cela. Publicou *Fragmentos de Apocalipsis* e saíu o primeiro volume dun proxecto de *Obra Completa*, que non rematou. En 1978 iniciou a redacción de relatos para *Las sombras recobradas*, libro publicado en 1979. En 1980 xubilouse da docencia. En 1981 acadou o Premio Nacional de Narrativa por *La isla de los Jacintos Cortados* e iniciou a serie de artigos *Cotufas en el golfo*, no diario *ABC*. Publicou un *Curriculum, en cierto modo*, na revista *Triunfo*. Supervisou o guión e a produción da serie de TV *Los gozos y las sombras*, baseada na súa triloxía e rodada en Pontevedra. A serie emitiuse ao ano seguinte en TVE, con grande éxito de crítica e público.

En 1982 recibiu o Premio Príncipe de Asturias das Letras, *ex aequo* con Miguel Delibes. Publicou *Ensayos críticos*, *Los cuadernos de un vate vago* e *Dafne y ensueños*. En 1983 foi nomeado Fillo Predilecto de Ferrol e publicou *La Princesa Durmiente va a la escuela*. En 1984 foi nomeado Fillo Adoptivo de Salamanca e publicou *Quizá nos lleve el viento al infinito*. En 1985 recibiu o Premio Miguel de Cervantes, sendo o primeiro novelista español en acadalo; recibiu tamén o Premio Vitalicio da Fundación Pedro Barrié de la Maza polo conxunto da súa obra. Publicou *La rosa de los vientos*. En 1986 viaxou como conferenciante aos Países Baixos, Dinamarca e a Arxentina. Publicou *Cotufas en el golfo* e representouse por vez primeira unha versión dunha obra teatral súa, *¡Oh, Penélope!*, baseada en *El retorno de Ulises*.

En 1987 publicou *Yo no soy yo, evidentemente* e foi nomeado Doutor *Honoris Causa* pola Universidade de Salamanca. En 1988 foino polas universidades de Santiago de Compostela e Dijon, e foi nomeado Cabaleiro de Honor das Artes e as Letras da República de Francia. Gañou o Premio Planeta con *Filomeno, a mi pesar*, e publicou *Ifigenia otros cuentos*. En 1989, ano en que foi operado de cataratas, publicou *Crónica del rey pasmado* e *Santiago de Rosalía Castro*. A Deputación da Coruña instituíu o Premio de Narrativa Torrente Ballester. En 1990 recibiu o premio Libro de Ouro da Confederación Española de Libreiros e a Medalla de Ouro ao mérito cultural de Santiago de Compostela. Supervisou o guión da película *El rey pasmado*, escrito polo seu fillo Gonzalo Torrente Malvido e mais por Juan Potau. O filme, dirixido por Imanol Uribe, acadou oito Premios Goya.

En 1991 publicou *Las islas extraordinarias*. En 1992 viaxou a Cuba para inaugurar a Cátedra de Cultura Galega da Universidade da Habana, e reuniuse con Fidel Castro e foi nomeado Doutor *Honoris Causa* pola Universidade da Habana. Inaugurouse unha praza co seu nome na Coruña e publicou *La muerte del decano* e *Torre del Aire*, onde recompilou os artigos firmados con ese título. En 1993 tivo lugar unha semana de estudos sobre a súa obra na Universidade de Vigo. En 1994 recibiu o Premio Azorín de novela por *La novela de Pepe Ansúrez*, unha sátira dos círculos literarios de provincias. En 1995 publicou *La boda de Chon Recalde*. Ao ano seguinte recibiu o Premio Castilla y León de las Letras. Viaxou a Luxemburgo para un encontro cos tradutores da súa obra (Claude Bleton, Colin Smith e António Gonçalves). En 1997 visitou en Lanzarote a Fundación César Manrique e a José Saramago. Participou nunha homenaxe en Lugo a Dámaso Alonso. En setembro ingresou no hospital durante dúas semanas por mor dunha pneumonía. Obtivo o Premio Rosalía de Castro do PEN Clube de Galicia. Foi nomeado Fillo adoptivo de Santiago de Compostela, Pontevedra, Nigrán e Fene. Publicou *Memoria de un inconformista*, recompilación dos artigos publicados baixo o título *Amodo*, en *Faro de Vigo*. Publicou *Los años indecisos*. En 1998 ingresou no hospital en xullo e setembro. Foi nomeado Cabaleiro da Orde de Santiago da Espada, máxima condecoración ás Artes da República de Portugal.

Faleceu en Salamanca o 27 de xaneiro de 1999. Foi soterrado no camposanto de Serantes, nunha cerimonia na que Carlos Núñez interpretou na gaita "Negra Sombra".

Entre os once fillos e fillas dos seus dous matrimonios, están o novelista Gonzalo Torrente Malvido, o musicólogo Álvaro Torrente Sánchez-Guisande (especializado no barroco español e profesor da Universidad Complutense de Madrid, actual presidente da Fundación Gonzalo Torrente Ballester), o historiador Juan Pablo Torrente Sánchez-Guisande, o periodista Luis Felipe Torrente Sánchez-Guisande e a profesora da Universidade de Florencia Francisca Ángela Torrente Sánchez-Guisande.

Obra
----

Estatua no Café Novelty na praza Maior de Salamanca, obra de Fernando Mayoral.
Torrente Ballester recoñeceu a influencia fundamental da narrativa oral galega de principios do século XX, como por exemplo a mariñeiros que falaban de pelexas en Hong-Kong. Como narrador destacou na exposición e resolución irónicas das narracións. Esta ironía está baseada na percepción do real no marabilloso e do marabilloso no real.

Torrente Ballester escribiu sempre en castelán, agás algún artigo en revistas literarias galegas. Aínda así declarou o seguinte:

> 
> 
> "*Por una serie de azares, nunca he tenido ocasión de ampliar la lengua materna, elevarla a lengua culta y hacer de ella mi instrumento único de expresión literaria. La Literatura gallega no tiene, pues, nada que agradecerme, y lo siento... No pertenezco a esa clase de españoles que, cuando van a Barcelona, se consideran ofendidos porque la gente hable en catalán. La irritación de los tales es la manifestación de un complejo de inferioridad. ¿Hay algo más natural que un pueblo hable con normalidad su propia lengua? Que la pierda debería considerarse como causa de vergüenza colectiva. Y el gallego ha estado a punto de perderse. Algún día se hará la debida justicia a los que lo han evitado (…) El porvenir del gallego está, pues, en manos de la sociedad gallega*"
> *Faro de Vigo*, 23.10.1964
> 

### Novela

* *Javier Mariño* (1943)
* *El golpe de estado de Guadalupe Limón* (1946)
* *Ifigenia* (1949)
* *Los gozos y las sombras*, triloxía constituída por *El señor llega* (1957), *Donde da la vuelta el aire* (1960) e *La Pascua triste* (1962)
* *Don Juan* (1963)
* *Off-Side* (1968)
* *La saga/fuga de J. B.* (1972)
* *Fragmentos de Apocalipsis* (1977)
* *A illa dos xacintos cortados* (*La isla de los jacintos cortados*, 1980). Premio Nacional de Narrativa. Tradución ao galego de Alfredo Conde.
* *Dafne y ensueños* (1982)
* *La Princesa Durmiente va a la escuela* (1983)
* *Quizá nos lleve el viento al infinito* (1984)
* *La rosa de los vientos* (1985)
* *Yo no soy yo, evidentemente* (1987)
* *Filomeno, a mi pesar* (1988; Premio Planeta)
* *Crónica del rey pasmado* (1989)
* *Las islas extraordinarias* (1991)
* *La muerte del decano* (1992)
* *El cuento de la sirena* (1992). Foi traducida ao galego como *O conto da serea* (1994).
* *La novela de Pepe Ansúrez* (1994)
* *La boda de Chon Recalde* (1995)
* *Los años indecisos* (1997)
* *Doménica* (1999). Foi traducida ao galego co mesmo título.

### Teatro

* *El viaje del joven Tobías* (1938)
* *El casamiento engañoso* (1939)
* *Lope de Aguirre* (1941)
* *República Barataria* (1942)
* *El retorno de Ulises* (1946)
* *Atardecer de Longwood* (1950)

### Relato curto

* *Hombre al agua* (1987)

### Ensaio

* *Panorama de la literatura española contemporánea* (1956)
* *Teatro español contemporáneo* (1957)
* *Siete ensayos y una farsa* (1972)
* *El Quijote como juego* (1975)
* *Cuadernos de un vate vago* (1982)
* *Diarios de trabajo 1942–1947* (1982)
* *Mi fuero interno* (2011)

### Xornalismo

* *Cuadernos de La Romana* (1975)
* *Nuevos Cuadernos de La Romana* (1977)
* *Cotufas en el golfo* (1986)
* *Torre del aire* (1993)
* *Memoria de un inconformista* (1997)

### Miscelánea

* *Compostela y su ángel* (1948)
* *Compostela* (1948; con ilustracións de María Droc)
* *Farruquiño* (1954)
* *Santiago de Rosalía Castro* (1989)
* *Lo mejor de Gonzalo Torrente Ballester* (1989)
* *Los mundos imaginarios* (1994)

### Adaptacións

* *César y Cleopatra* (1958, de Bernard Shaw)

Notas
-----

1. ↑  Rodríguez Pastoriza, Francisco (2021). *Torrente Ballester: os anos da Falanxe*. Concello de Bueu.
2. ↑  A tradución ao galego é de Valentín Arias.
3. ↑  A tradución é de Carlos Casares (1999, Espasa juvenil).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gonzalo Torrente Ballester Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* *Enciclopedia Microsoft Encarta* (DVD) (en castelán). Microsoft Corporation. 2009.
* Aparisi, Luis M. (2016). *Gallegos en la Real Academia Española* (PDF) (en castelán). Asociación Cultural da Vieira.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores* (en castelán). Bibliófilos Gallegos.
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (2ª ed.). Do Castro. ISBN 84-7492-465-0.

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Gonzalo Torrente Ballester Arquivado 15 de decembro de 2009 en Wayback Machine.
* "El misterio Torrente Ballester", reportaxe publicada no diario *El Mundo* o 8 de xuño de 2010.

| * v
* c
* e
Galardoados coa Medalla Castelao |
| --- |
| 1984 | 
* Ricardo Carballo Calero
* Xosé Filgueira Valverde
* Ánxel Fole
* Antón Fraguas
* Emilio González López
* Xaquín Lorenzo
* Ramón Martínez López
* Isidro Parga Pondal
* Valentín Paz-Andrade

 |  |
| 1985 | 
* Xesús Canabal
* Xosé Fernández López
* Francisco Fernández del Riego
* Xaime Seixas
* Ramón Piñeiro

 |
| 1986 | 
* Ben Cho Shey
* Xoán Rof Carballo
* Enrique Vidal Abascal
* Eulogio Gómez Franqueira
* Ramiro Isla Couto

 |
| 1987 | 
* Manuel Beiras
* Xaime Isla Couto
* Ramón García Briones
* Manuel Meilán
* Maruxa Méndez
* Xulio Prieto Nespereira

 |
| 1988 | 
* Miguel Anxo Araúxo Iglesias
* Xosé Neira Vilas
* Giuseppe Tavani
* Gonzalo Torrente Ballester
* María Casares
* Camilo José Cela
* Rafael Martínez Cortiña

 |
| 1989 | 
* Carmela Arias
* Basilio Losada
* Laxeiro
* Luis Suárez
* Fernando Rey
* Bibiano Fernández Osorio-Tafall

 |
| 1990 | 
* Elena Quiroga
* Alejandro de la Sota
* Luís Moure Mariño
* Felipe Fernández Armesto
* José Luis Puente Domínguez
* José María Acuña López
* Manuel Torres

 |
| 1991 | 
* Manuel Cordo Boullosa
* Xosé Ramón Barreiro
* Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación
* Xosé López Calo
* Maruxa Villanueva
* Ignacio Ribas Marqués

 |
| 1992 | 
* Mario Vázquez Raña
* Jorge Castillo Casalderrey
* Antonio Couceiro Tovar
* Amancio Ortega
* José Antonio García Caridad
* Alejandro Outeiriño
* Nélida Piñon
* José Regojo
* Eduardo Sánchez Millares

 |
| 1993 | 
* Benigno Moure
* Leopoldo Nóvoa
* José Ángel Valente
* Amado Ricón
* Paolo Caucci von Saucken
* Antonio Iglesias Álvarez
* José Peña Guitián
* Ramón Vázquez Molezún

 |
| 1994 | 
* Xesús Ferro Ruibal
* Andrés Fernández-Albalat Lois
* Ricardo Pérez Rosón
* Benito Varela Jácome
* Xosé Trapero Pardo
* Marisol Bueno
* Hipólito de Sá
* Ángel Rodríguez González

 |
| 1995 | 
* Amancio Prada
* Luz Pozo Garza
* Pura Vázquez
* Roberto Verino
* Xosé Díaz Jácome
* Gonzalo Fernández Martínez
* Eduardo García-Rodeja
* Francisco Gómez
* José Gómez Posada-Curros
* Rogelio Groba Groba
* Xosé Sesto
* Francisco Leal Ínsua

 |
| 1996 | 
* Dieter Kremer
* Manuel Gallego Jorreto
* Borobó
* Francisco Río Barja
* Manuel Sánchez Salorio
* Pilar Vázquez Cuesta
* Ramón Varela Núñez
* Xohana Torres
* Antonio Meijide Pardo
* Antonio Pernas
* Manuel Gómez Álvarez

 |
| 1997 | 
* María Victoria Fernández-España
* Ramón Berguer
* Florentino Cacheda
* Juan Ramón Díaz-Jácome
* Casimiro Durán
* María Victoria de la Fuente Alonso
* Gregorio Varela
* Rita Regojo
* Manuel Remuñán
* José Antonio Lois Estévez
* Segundo Hevia

 |
| 1998 | 
* José Luis Barros Malvar
* Luís Caruncho
* Dionisio Gamallo
* Marina Mayoral
* John Rutherford
* Julián Trincado
* José Ignacio Poch Gutiérrez de Caviedes
* Juan Manuel Pérez López

 |
| 1999 | 
* Manuel Carreira Vérez
* Xosé Manuel Castelao Bragaña
* Kina Fernández
* Carlos García Bayón
* Xosé Ramón Vázquez Sandes
* Luis Gras Tous
* Avelino García Melle
* Xosé Luís Méndez
* Rafael Taboada Vázquez
* Emilio Barcia García-Villamil

 |
| 2000 | 
* Carlos Baliñas Fernández
* Francisco Leiro
* Chus Lago
* Álvaro Campos
* Fernando Caldeiro Caínzos
* Alfonso Zulueta de Haz
* Elixio Rivas Quintas
* Xoán Ramón Quintás
* José Carlos Martínez Pérez Mendaña

 |
| 2001 | 
* Javier Riera
* Amancio Amaro
* Antonio Pol
* Carlos Otero Díaz
* Ramón Gómez Crespo
* Arturo López Domínguez
* Juan José Oliveira Viéitez
* Fernando Ónega
* Hipólito Rey Mosquera

 |
| 2002 | 
* Juan José Barcia Goyanes
* Adolfo Domínguez
* Julio Fernández Rodríguez
* Blanca Jiménez Alonso
* María do Carme Kruckenberg
* Constantino García
* Xulio Fernández Gayoso
* Feliciano Barrera

 |
| 2003 | 
* Pedro Campos
* Fina Casalderrey
* Gonzalo Rodríguez Mourullo
* Manuel Mallo
* Elena Arregui
* Concepción Teijeiro Revilla
* Andrés Quintá Cortiñas
* Natalia Lamas Vázquez

 |
| 2004 | 
* Milladoiro
* Rosalía Mera
* Arquivo da Emigración Galega
* María Dolores Daparte Souto
* Blanca García Montenegro
* Xosé González Martínez
* Manuel Lucas Álvarez
* Xaime Quessada
* Juan Vieites Baptista de Sousa
* Rosa Puente Foglia

 |
| 2005 | 
* María Xosé Cimadevila
* Luís González Tosar
* Manuel Jove
* José Luis Outeiriño
* Milagros Rey Hombre
* Darío Villanueva
* Natasha Vázquez Ruíz
* Rigoberto Senarega
* Ernesto Daranas

 |
| 2006 | 
* Avelino Pousa Antelo
* Olga Gallego
* Ángel Carracedo

 |
| 2007 | 
* Fundación Érguete
* *A Nosa Terra*
* Proxecto Galicia

 |
| 2008 | 
* Maximino Zumalave
* Inmaculada Paz-Andrade
* Xosé Lois González Vázquez

 |
| 2009 | 
* Marcos Valcárcel
* Tarsy Carballas
* Fernando Diz-Lois
* Luciano García Alén
* Fernando Pérez-Barreiro Nolla

 |
| 2010 | 
* Antón Lamazares
* César Antonio Molina
* Luz Casal
* Rosalina Celada
* Prudencia Santasmarinas

 |
| 2011 | 
* Roberto Tojeiro Rodríguez
* Modesto Seara
* Luís Espada Recarey
* María del Carmen Porto
* Antonio Fernández de Buján

 |
| 2012 | 
* Míchel Salgado
* Arsenio Iglesias
* Manuela López Besteiro
* Federico Martinón Sánchez
* Román García Varela

 |
| 2013 | 
* Úrsula Heinze
* Coral de Ruada
* Hilda Rodríguez
* Hijos de Rivera
* Carlos Núñez
* The Chieftains

 |
| 2014 | 
* Carmen Fraga Estévez
* Obradoiro de Gaitas Seivane
* Francisco Javier Pitillas Torras
* Juan Carlos Estévez
* Pilar Iglesias Osorio

 |
| 2015 | 
* Verónica Boquete
* Carlos Fernández-Nóvoa
* Vaca Films
* Pepe Domingo Castaño
* Rede Galega contra a Trata

 |
| 2016 | 
* Cántigas da Terra
* Alfredo Conde
* Xerardo Estévez
* María Teresa Miras Portugal
* Xosé Antonio Vilaboa Barreiro

 |
| 2017 | 
* Xosé Ramón Gayoso
* Xusto Beramendi
* Cristina Pato
* Centro Oceanográfico de Vigo
* Grupo Nove

 |
| 2018 | 
* Isabel Aguirre
* María José Alonso
* Jesús Domínguez Fernández
* Xesús Mato
* Carteiros rurais de Correos en Galicia

 |
| 2019 | 
* Benedicta Sánchez
* Jeanne Picard
* Marisa Crespo
* Teresa Portela
* Redeiras de Galicia

 |
| 2020 | 
* A Roda
* Amigos do Camiño de Santiago
* Pilar Cernuda
* Xosé Manuel Piñeiro
* Ana Peleteiro

 |
| 2021 | 
* Santiago Pemán
* Centro Superior de Hostalería de Galicia
* Manuel Vila
* Xoán Luís Saco
* Esther Eirós

 |
| 2022 | 
* Camilo Nogueira Román
* Javier Olleros
* Club de fútbol sala Pescados Rubén de Burela
* Javier Sánchez de Dios
* Coral Polifónica El Eco

 |
| 2023 | 
* Susana Rodríguez Gacio
* Ledicia Costas
* Siniestro Total
* Lino de Prado
* Rafael López López

 |

| * v
* c
* e
Membros de honra da Real Academia Galega |
| --- |
| 
* María del Adalid
* Niceto Alcalá-Zamora
* Dámaso Alonso
* Fernando Álvarez de Sotomayor
* Ángel Amor Ruibal
* Francisco Asorey
* Ramón Cabanillas‎
* Camilo José Cela
* Manuela Esteban Collantes y Sandoval
* Gustavo Cordeiro Ramos
* Manuel Curros Enríquez‎
* Leopoldo Eijo Garay
* Fermín Fernández Penzol
* Victoriano García Martí
* Álvaro Gil Varela
* Ángel Hermosilla
* Giulia Lanciani
* María Rosa Lojo
* Arcadio López-Casanova
* Basilio Losada
* Kathleen March
* José Martínez Ruiz
* Gala Martínez-Murguía de Castro
* Marina Mayoral
* Ramón Menéndez Pidal
* Eugenio Montero Ríos
* Emilia Pardo Bazán
* José Luis Pensado
* Ramón Pérez Costales
* Sofía Pérez de Eguía Casanova
* Joseph-Maria Piel
* Nélida Piñon
* Fernando Quiroga Palacios
* María de las Nieves Quiroga y Pardo Bazán
* José Rodríguez Carracido
* Luis Rodríguez de Viguri
* Julio Rodríguez Yordi
* José Rubinos Ramos
* John Rutherford
* Francisco Javier Sánchez Cantón
* Joaquim Rodrigues dos Santos Júnior
* Giuseppe Tavani
* Gonzalo Torrente Ballester
* Antón Tovar
* Carlos Zubillaga

 |
| Véxase tamén: Membros de número e Membros correspondentes |

| * v
* c
* e
Laureados co Premio Cervantes |
| --- |
| 1976–2000 | 
* 1976: Jorge Guillén
* 1977: Alejo Carpentier
* 1978: Dámaso Alonso
* 1979: Jorge Luis Borges e Gerardo Diego
* 1980: Juan Carlos Onetti
* 1981: Octavio Paz
* 1982: Luis Rosales
* 1983: Rafael Alberti
* 1984: Ernesto Sabato
* 1985: Gonzalo Torrente Ballester
* 1986: Antonio Buero Vallejo
* 1987: Carlos Fuentes
* 1988: María Zambrano
* 1989: Augusto Roa Bastos
* 1990: Adolfo Bioy Casares
* 1991: Francisco Ayala
* 1992: Dulce María Loynaz
* 1993: Miguel Delibes
* 1994: Mario Vargas Llosa
* 1995: Camilo José Cela
* 1996: José García Nieto
* 1997: Guillermo Cabrera Infante
* 1998: José Hierro
* 1999: Jorge Edwards
* 2000: Francisco Umbral

 |  |
| 2001 | 
* 2001: Álvaro Mutis
* 2002: José Jiménez Lozano
* 2003: Gonzalo Rojas
* 2004: Rafael Sánchez Ferlosio
* 2005: Sergio Pitol
* 2006: Antonio Gamoneda
* 2007: Juan Gelman
* 2008: Juan Marsé
* 2009: José Emilio Pacheco
* 2010: Ana María Matute
* 2011: Nicanor Parra
* 2012: José Manuel Caballero Bonald
* 2013: Elena Poniatowska
* 2014: Juan Goytisolo
* 2015: Fernando del Paso
* 2016: Eduardo Mendoza
* 2017: Sergio Ramírez
* 2018: Ida Vitale
* 2019: Joan Margarit
* 2020: Francisco Brines

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q500546
* WorldCat
* VIAF: 29546408
* ARAE: torrente-ballester-gonzalo-1910-1999
* BIBSYS: 90126578
* BiTraGa: 723
* BLBNB: 000585383
* BNE: XX1102334
* BNF: 12019907q
* BRE: 4198358
* BVMC: 7328
* CANTIC: a10734296
* CiNii: DA04321629
* DBE: gonzalo-torrente-ballester
* DeutscheBio: 118989235
* Dialnet: 51291
* EBID: ID
* FAST: 5337
* GEC: 0066832
* GND: 118989235
* IMDb: nm0868485
* ISNI: 0000000121258607
* LCCN: n50016902
* Munzinger: 00000017440
* NKC: jn19990008576
* NLA: 35553422
* NLG: 266515
* NTA: 068291191
* OL: OL60573A
* PTBNP: 37489
* RKD: 214313
* SELIBR: 200114
* SNAC: w6rp14n3
* SUDOC: 028344618

 |