**María Suceso Portales Casamar**, nada en Zahínos (Badaxoz) o 4 de marzo de 1904 e finado en Sevilla o 23 de xaneiro de 1999, foi unha anarcofeminista estremeña. Destacou por participar en Mujeres Libres, organización dedicada á liberación das mulleres, e sobre todo na revista homónima. Ademais militaba en Juventudes Libertarias e na Confederación Nacional do Traballo.

Traxectoria
-----------

Traballou como modista e desde 1934 estivo activa no movemento anarcosindicalista. En 1936 colaborou no proceso da colectivización e participou no periódico *Mujeres Libres*. Cando estalou a Guerra Civil Española trasladouse a Guadalaxara, onde foi propagandista e asesora do campesiñado. Portales consideraba a guerra «un momento de dobre ruptura: da erradicación do "privilexio de clase" e da supremacía da "civilización masculina"». O 20 de agosto de 1937 participou no I Congreso de Mulleres Anarquistas Confederadas e na organización da Granxa-Escola Sant Gervasi. En outubro dese ano tamén participou na Conferencia Nacional de Mujeres Libres en Barcelona.Destacou a participación de Suceso Portales na prensa, no periódico da agrupación. No artigo «Necesitamos una moral para los dos sexos» plasma os ideais de Mujeres Libres. Chegou a expresar nunha das editoriais:

> 
> 
> «(...) Dúas cosas empezan a derrubarse no mundo por inicuas: o privilexio da clase que fundou a civilización do parasitismo, de onde naceu o monstro da guerra, e o privilexio do sexo macho, que converteu a metade do xénero humano en seres autónomos e a outra metade en seres escravos, creando un tipo de civilización unisexual: a civilización masculina, que é a civilización da forza e que produciu o fracaso moral a través dos séculos. (...)»
> Suceso Portales, *Mujeres Libres*, núm. 9, xullo de 1937.
> 
> 

O fin da guerra en 1939 sorprendeuna no porto de Alacant, de onde conseguiu fuxir xunto a outras 183 persoas a Gran Bretaña a bordo do *Galatea*, pensando que meses máis tarde se retomaría a confrontación en España. Estabeleceuse un tempo no fogar da familia Peggy Spencer, en Londres, onde participou en diversas publicacións libertarias e contactou cos resistentes do interior. En Londres participou en todas as manifestacións que se organizaban contra o franquismo (entre elas as que tiveron lugar durante as visitas dos ministros Fernando María Castiella en 1960 e Manuel Fraga en 1963). 

En 1962 contactou con antigas compañeiras libertarias exiliadas en Francia e volveron editar o periódico *Mujeres Libres*, portavoz da Federación do Movemento Libertario Español no exilio. Lanzaron unha edición especial denominada *Mujeres Libres* *en el Exilio*. En 1972 instalouse en Montadin, onde vivía Sara Berenguer, e encargouse da edición da revista até 1976.

Tras a morte de Francisco Franco volveu a España e organizou, xunto con Saturnino Mauricio, a CNT. Na década de 1980 instalouse en Novelda e colaborou na reconstrución de *Mujeres Libres*. O último acto no que participou foi en 1996, no 60º aniversario da fundación de *Mujeres Libres*. Posteriormente mudouse a Sevilla, onde morreu con 94 anos o 23 de xaneiro de 1999.

Notas
-----

1. 1 2  Vargas, Antonio; Roa, Agustín (marzo de 2000). "Recordando a Suceso Portales". *Bicel: Boletín interno de la Fundación de Estudios Libertarios Anselmo Lorenzo* (en castelán) (Madrid) (9): 34. ISSN 1575-6475.
2. ↑  Morant Deusa, Isabel (2005). *Historia De Las Mujeres En Espana Y América Latina / History of Women in Spain and Latin America* (en castelán). IV. Del Siglo XX a Los Umbrales Del XXI / from the XX Century to Threshold of the XXI. Cátedra. ISBN 9788437622903. Consultado o 30 de maio de 2023.
3. ↑  Bahamonde, Ángel (2011). *14 de Abril. La República* (en castelán). Plaza & Janés. p. 20. ISBN 9788401347764. Consultado o 30 de maio de 2023.
4. ↑  *Enciclopedia histórica y política de las mujeres: Europa y América*. Ediciones AKAL. 15 de marzo de 2010. p. 577. ISBN 9788446022831.
5. ↑  "Sara Berenguer, la lucha de una mujer.". *Mujeres Libres*. Arquivado dende o orixinal o 4 de marzo de 2016. Consultado o 10 de maio de 2013.
6. ↑  "Mujeres Libres en el Exilio". *Mujeres Libres*. Arquivado dende o orixinal o 4 de marzo de 2016. Consultado o 31 de maio de 2023.
7. ↑  "Suceso Portales y Mujeres Libres en Guadalajara". *Fraternidad Universal*. 15 de marzo de 2013. Consultado o 31 de maio de 2023.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Suceso Portales no sitio web da CNT de Puerto Real


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11950446
* WorldCat
* VIAF: 122374810
* BNE: XX4965814
* ISNI: 0000 0000 8075 8559
* PARES: 152423

 |