recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **emblema de Xerusalén** é o símbolo oficial da cidade desde 1950. A figura principal do emblema é un León, que se mostra rampante, que representa ao León de Xudá, o símbolo da Tribo de Xudá e máis tarde o Reino de Xudá, cuxa capital era Xerusalén. O fondo do emblema representa as murallas de Xerusalén e o Muro das Lamentacións, e as ramas de oliveira representan a procura da paz. A inscrición encima do escudo é o nome en hebreo de Xerusalén (*Ierushalaim*).

Pouco despois da fundación do estado de Israel, o alcalde da cidade Gershon Agron creou un concurso de deseño entre deseñadores gráficos para o emblema da cidade. O deseño gañador foi realizado por un equipo dirixido por Eliyahu Koren, director e fundador do departamento gráfico do Fondo Nacional Xudeu, e un influente tipógrafo e deseñador de libros.

En 1943 o Municipio de Xerusalén aprobara un emblema diferente para a cidade, pero as autoridades do Mandato Británico nunca ratificaron esa decisión.

Notas
-----

1. ↑  "Jerusalem (Israel)".
2. ↑  "Prayer type". Nextbook. His break came when the Jewish National Fund hired him to lead its first graphics department. In this position, which he kept for 21 years, Koren oversaw the creation of many of Israel’s most prominent symbols, including its first postage stamp and, in his own design, the seal of the city of Jerusalem—a lion rampant in front of the Wailing Wall, framed by olive branches—still in use today.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Emblema de Xerusalén***  |

### Outros artigos

* Bandeira de Xerusalén
* Cruz de Xerusalén
* León de Xudá
**Francisco Bao Rodríguez** máis coñecido como **Sansón**, nado en Lavadores (Vigo) o 20 de abril de 1924 e finado en Vigo o 13 de febreiro de 2012, foi un futbolista galego moi polivalente que xogaba na demarcación de defensa. Mantivo durante máis de 80 anos o récord de futbolista que debutou con menos idade na Primeira División Española, ata que a marca foi superada en 2020.

Traxectoria
-----------

Formouse no Fútbol Club Vigués, que por aquel entón xogaba na segunda categoría do Campionato galego e actuaba como filial do Celta de Vigo, ata que na tempada 1939-40 sobe ao primeiro equipo pola súa gran fortaleza física, que lle granxeou o alcume de **Sansón**, para disputar a primeira tempada do club en Primeira División. Debutou o 31 de decembro de 1939 no campo do Sevilla FC aos 15 anos e 255 días, converténdose no xogador máis xove en debutar en Primeira División da historia da Liga española de fútbol, récord que se mantivo ata 2020, cando foi superado polo xogador do RCD Mallorca Luka Romero. Con todo, mantén a marca de titular de menos idade.

Porén en Vigo militaría so dúas tempadas ao ser demasiado xove para manter o nivel durante todo a campionato de liga. Sansón fichou pola Cultural y Deportiva Leonesa, coa que acada o ascenso a Segunda División.

En 1943 fichou polo Sporting de Xixón, co que en dúas tempadas ascende a Primeira División, ao ano seguinte pasa a militar ao Real Oviedo onde xogaría cinco tempadas sendo un xogador importante do equipo. En 1950 volve ao Celta, onde a súa mellor tempada foi a 1952-53 facéndose cun sitio no once titular. Porén en 1955 non acepta a oferta de renovación do Celta e ficha polo Xerez CD, onde se retirou con 31 anos.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑  Armando Álvarez (14 de febreiro de 2012). "Sansón, nadie antes que él". *Faro de Vigo* (en castelán).
3. ↑  "Luka Romero termina con el récord céltico de Sansón 80 años después". *La Voz de Galicia* (en castelán). 25 de xuño de 2020. Consultado o 26 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Marcos L. Bacariza (2 de abril de 2008). "Sansón". *Yo jugué en el Celta* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7419040
* BDFutbol: 9941
* Transfermarkt: 313796

 |
Europa do Norte
Mapa das rexións de Europa:
     Europa do norte
     Europa occidental
     Europa do leste
     Europa meridional
A **Europa do Norte** é a rexión setentrional do continente europeo. Ó longo do tempo foi definida de diversos xeitos, aínda que hoxe en día adoita definirse como o conxunto dos seguintes países e rexións:

* os países nórdicos, que inclúen Dinamarca, Finlandia, Noruega e Suecia, xunto coas illas Åland, as Feroe e a illa de Islandia, e ocasionalmente Karelia, a península de Kola, Groenlandia e o arquipélago das Svalbard;
* xeralmente adoitan incluír á República de Irlanda, ó Reino Unido, á illa de Man e as illas da Canle (estes países e rexións tamén son considerados parte da Europa occidental);
* xeralmente tamén se adoita incluír ós países bálticos, formandos por Estonia, Letonia e Lituania (tamén considerados parte da Europa occidental);
* ocasionalmente, outras áreas en contacto co mar Báltico e o mar do Norte, por exemplo, o noroeste de Rusia, o norte de Polonia, os Países Baixos,Bélxica, Luxemburgo e o norte de Alemaña.

Antes do século XIX, o termo "nórdico" adoitaba empregarse para definires ó relativo ó norte de Europa, o cal incluía ós países nórdicos, á parte europea de Rusia, ós países bálticos (que naquela época estaban formados por Livonia e Curlandia) xunto con Groenlandia.

En tempos máis antigos, cando o continente estaba dominado polas culturas do Mediterráneo (como o Imperio Romano), as áreas de Europa afastadas daquel mar xeralizábanse dentro do grupo do Norte de Europa, incluíndo o que posteriormente se convertería en Alemaña, nos Países Baixos e Austria. O termo de "Europa do norte" para referirse a dita rexión segue a empregarse hoxe en día nalgúns contextos. Na idade media, o termo Thule empregábase para designar un lugar semimítico no norte do continente.

No contexto da Unión Europea: Dinamarca, Suecia, Finlandia, Estonia, Letonia, Lituania adoitan ser vistos como as nacións que conforman a rexión norte de Europa.

Danevirke e a Canle da Mancha adoitan ser consideradas liñas divisorias entre a Europa do norte e o resto do continente dende que, no oeste, a maior parte da área ó sur das mesmas foi gobernada algunha vez polos francos durante o reinado de Carlomagno, mentres que a maioría dos territorios atopados no norte pertenceron nalgún tempo ó Reino de Inglaterra durante o goberno de Canuto II.

Aclaracións
-----------

1. Os estados bálticos inclúen por extensión a Alemaña, Polonia e Rusia.
2. Os estados bálticos foron, durante a guerra fría e anteriormente no Imperio Ruso, considerados parte da Europa do leste; porén, a súa poboación non é eslava e comparten gran partes da súa historia cos países nórdicos.
3. Escandinavia é unha denominación ambigua, xa que adoita referirse á totalidade dos países nórdicos como tamén a algúns deles exclusivamente.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27479
* WorldCat
* VIAF: 237255794
* GeoNames: 7729883
* GND: 4075455-8
* LCCN: sh85045778
* NKC: ge134158
* SUDOC: 027224686

 |
**Francisco Antonio Riestra Vallaure**, nado en Oviedo e finado en Madrid o 17 de decembro de 1880, foi un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Avogado asturiano que chegou a Pontevedra cunha concesión real da subministración de sal, acumulou en pouco tempo unha notable fortuna e diversificou os seus negocios ata desembarcar na política, pasando pola Deputación provincial, o Congreso e o Senado. En 1869 fixo a presentación política de Eugenio Montero Ríos en Pontevedra.

Foi deputado provincial (1854-1862). Foi deputado polo distrito de Pontevedra en 1858 e volveu ser reelixido en 1863, 1865 e 1869. Foi elixido senador pola provincia de Pontevedra en 1872, sendo reelixido en 1876. En 1877 foi nomeado senador vitalicio.

Casou con Micaela López Fernández e foi pai de José Riestra López.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados
* Ficha no Senado
* Xenealoxía Marqueses de Riestra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388900
* Senadores de España (1834-1923): 2404

 |
**Francisca Romana** (italiano: *Francesca*), nada en Roma en 1384 e finada ibídem en 1440, foi unha santa italiana.

Traxectoria
-----------

Francisca naceu en 1384 filla dunha parella rica e aristocrática, Paolo Bussa e Iacobella dei Roffredeschi, no entón estiloso rione de Parione e foi bautizada na igrexa próxima de Igrexa de Sant'Agnese na Piazza Navona. Ós once anos de idade xa quería ser monxa, mais foi forzada polos seus pais, ós doce, a casar con Lorenzo Ponziani, o comandante das tropas papais en Roma e de familia extremamente rica. Mesmo sendo arranxado, o casamento foi feliz e durou corenta anos, en parte por que Lorenzo admiraba a súa esposa e parte por que el estaba frecuentemente fóra da cidade loitando polo Papa.

Francisca tivo moitas tristezas durante a vida. Perdeu dous fillos pola peste negra, o que fixo que a parella pasase a se dedicar a mellorar a vida dos pobres. A cidade de Roma estaba parcialmente arruinada por conta das loitas entre o Papa e diversos antipapas no chamado Cisma do Occidente na Igrexa católica. Lorenzo estaba sempre fóra e durante as súas ausencias as súas propiedades foron roubadas ou destruídas. Durante unha ocupación de Roma por tropas napolitanas no inicio do século, el foi ferido gravemente e xamais volveu a se recuperar plenamente, morrendo en 1436.

De acordo cunha historia, o fillo deles, Battista, debía ser entregado como refén para o comandante das tropas napolitanas. Obedecendo a orde, Francisca levou o neno até o Campidoglio e, no camiño, parou na Igrexa de Aracoeli e confiou a vida de Battista á Virxe María. Cando chegaron ó lugar marcado, un soldado a cabalo ía pegar ó neno para levalo preso. O cabalo, porén, opúxose a moverse a pesar das moitas zorregadas. Abraiados, os soldados viron no acto a man divina e devolveron o neno á nai.

Mesmo sendo mística, Francisca non era allea ó caos que reinaba na cidade naquela época. Coa súa irmá, Vannozza, como compañeira, Francisca rezaba, visitaba os pobres e coidaba dos doentes, inspirando outras mulleres ricas da cidade a facer o mesmo. Ela transformou parte da propiedade da familia nun hospital. En 15 de agosto de 1425, na festa da Asunción de María, fundou a olivetana "Oblatas de Maria", unha confraternidade de mulleres piadosas ligada á Igrexa de Santa Maria Nova, en Roma, sen un claustro e sen votos formais, para que outros puidesen seguir seu exemplo de combinar a vida de oración coas necesidades da sociedade.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Francisca Romana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Founder Statue in St Peter's Basilica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q239129
* WorldCat
* VIAF: 28536348
* BNE: XX1535229
* BNF: 12152990d
* BVMC: 22066
* CANTIC: a1065236x
* CERL: cnp00585264
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118693018
* EBID: ID
* FAST: 167127
* GEC: 0028019
* GND: 118693018
* ISNI: 0000 0000 8015 4819
* LCCN: n85376404
* NKC: xx0030914
* NLA: 47753329
* NTA: 086377469
* OL: OL5561186A
* SELIBR: 310485
* SUDOC: 030030811

 |
O **Embraer EMB 312 Tucano** é un avión de adestramento básico con pequenas capacidades de ataque desenvolvido pola compañía brasileira Embraer. A Forza Aérea Brasileira patrocinou o proxecto EMB-312 a finais do ano 1978. O traballo de deseño e desenvolvemento comezou a principios de 1979 para a realización dun modelo de adestramento de baixo custo e relativamente sinxelo con características innovadoras, e que finalmente pasaría a ser un estándar internacional para os avións do seu tipo. O prototipo realizou o seu primeiro voo o 16 de agosto de 1980 e as primeiras unidades foron entregadas en 1983.

A produción foi iniciouse localmente cun pedido de 118 avións, con opcións para outros 50 en outubro de 1980. Posteriormente sería fabricado en Exipto baixo licenza en 1993, e despois comezaríase a fabricar unha versión mellorada coñecida como Short Tucano, que foi un produto baixo licenza fabricado no Reino Unido. O Tucano converteuse no primeiro éxito internacional de Embraer. Foron fabricados un total de 664 exemplares, voando en 16 forzas aéreas de todo o mundo.

| * v
* c
* e
Embraer |
| --- |
| Avións civís | 
* EMB 110 Bandeirante
* EMB 120 Brasilia
* EMB 121 Xingú
* CBA 123 Vector
* ERJ 145
* Embraer E-Jets

 |
| Executivos | 
* Lineage 1000
* Legacy 600
* Phenom 100
* Phenom 300

 |
| Avións militares | 
* EMB 312 Tucano
* EMB 314 Super Tucano
* AMX International AMX
* Embraer KC-390
* Embraer 145 AEW&C

 |
| Outros | 
* EMB 202 Ipanema

 |
O *Duport Stradivarius* tocado por Mstislav Rostropovich en 1978.
O ***Duport Stradivarius*** é un violonchelo construído en 1711 polo luthier italiano Antonio Stradivari de Cremona. É moi similar ao Davidov Stradivarius, coa forma *buono* ou *forma b* que o luthier empregou a partir de 1710. O instrumento recibe o seu nome por Jean-Louis Duport, quen o tocou arredor de 1800. En 1812, Duport permitiulle a Napoleon Bonaparte que o tocara; un burato, aínda visible no instrumento, dixe que foi feito polas esporas das botas do emperador. Auguste-Joseph Franchomme estableceu un récord de prezo pola súa compra ao pagar 22.000 francos en 1843 ao fillo de Duport. O fabricante de instrumentos Jean Baptiste Vuillaume empregou o *Duport* como principal modelo para os seus violonchelos. *O Duport* é un dos máis valiosos violonchelos Stradivari. Pertenceu e foi tocado por Mstislav Rostropovich entre 1974 e 2007.

O instrumento pertence na actualidade aos herdeiros de Rostropovich.

Características
---------------

|  |  |
| --- | --- |
| Lonxitude | 75,5 cm |
| Ancho (parte superior) | 34 cm |
| Ancho (no centreo) | 22,8 cm |
| Ancho (parte inferior) | 43,6 cm |

Propietarios e intérpretes
--------------------------

### Propietarios

| Propietario | Dende ... | Encóntrase en ... | Ata |
| --- | --- | --- | --- |
| Jean-Louis Duport |  |  | 1819 |
| Louis Duport | 1819 |  | 1842 |
| Auguste-Joseph Franchomme (e fillo) | 1842 |  | 1892 |
| Baron Knoop | 1892 |  |  |
| John S. Phipps | 1906 |  |  |
| Horace Havemeyer | 1927 |  |  |
| Gerald M. Warburg | 1968 |  |  |
| Mstislav Rostropovitch e os seus herdeiros | 1974 |  |  |

### Intérpretes

| Intérprete | Dende ... | Encóntrase en ... | Ata |
| --- | --- | --- | --- |
| Jean-Louis Duport |  |  | 1819 |
| Auguste-Joseph Franchomme | 1842 |  | 1884 |
| Mstislav Rostropovitch | 1974 |  | 2007 |

Notas
-----

1. ↑  Kate Taylor (11 August 2008). "Rare Cello Expected To Set World Record at Auction". *The Sun*. Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2018. Consultado o 2009-11-16.
2. ↑  Sylvette Milliot: Le violoncelle en France aus XVIIIe siècle, Tese defendida na Université Sorbonne Paris 4 en 1981, publicado por édition Slatkine en 1985

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O *Duport Stradivarius* Arquivado 14 de xuño de 2012 en Wayback Machine. en cozio.com
Edifício do Eurostat en Luxemburgo
O **Eurostat** (Statistical Office of the European Communities, Oficina estatística das Comunidades Europeas) é a oficina estatística da Comisión Europea, que produce datos sobre a Unión Europea e promove a harmonización dos métodos estatísticos dos estados membros.

Dous dos seus papeis particularmente importantes son a produción de datos macroeconómicos que apoian as decisións do Banco Central Europeo na súa política monetaria para o euro, e os seus datos rexionais e a clasificación Nomenclatura das unidades territoriais estatísticas (NUTS), que orientan as políticas estruturais da Unión Europea.

O Eurostat é unha das Direccións Xerais da Unión Europea e ten a súa sede en Luxemburgo.

Desde o 18 de maio de 2006 o seu Director Xeral é o economista francés Hervé Carré, que está asistido por 7 directores, cada un co seu sector de actividade dentro do Eurostat:

* Recursos
* Métodos estatísticos
* Contas nacionais e europeas
* Estatísticas económicas e rexionais
* Estatísticas agrícolas e ambientais; Cooperación estatística
* Estatísticas sociais e Sociedade da Información
* Estatísticas das empresas

Organización temática
---------------------

Os datos do Eurostat atópanse divididos en 9 áreas temáticas principais e en 30 áreas subtemáticas. As áreas temáticas principais son:

* Estatísticas xerais e rexionais
* Economía e finanzas
* Poboación e condicións sociais
* Industria, comercio e servizos
* Agricultura e pesca
* Comercio exterior
* Transportes
* Ambiente e enerxía
* Ciencia e tecnoloxía

Véxase tamén
------------

* Unión Europea
* Comisión Europea
* Instituto Nacional de Estadística

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Eurostat***  |

* Portal oficial do Eurostat (en alemán, inglés e francés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217659
* WorldCat
* VIAF: 123790565
* GEC: 0246540
* GND: 236342-2
* GRID: grid.467724.4
* ISNI: 0000 0004 5904 2213
* LCCN: n80066951
* MAG: 1339201920
* NKC: kn20010711082

 |
**Francisco Sáinz Herrero**, finado en Santiago de Compostela o 4 de febreiro de 1889, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Procedente dunha familia de comerciantes rioxanos da pedanía de Inestrillas, no concello de Aguilar del Río Alhama, onde probablemente naceu, foi capitán de infantaría. Un irmán seu, Julián, instalouse como comerciante en Santiago. Membro do Partido Conservador, foi elixido concelleiro de Santiago de Compostela en 1875, iniciando o seu mandato o 30 de marzo como Terceiro Tenente de Alcalde. Desde o 1 de outubro do mesmo ano foi Alcalde-presidente interino da cidade por ter sido elixido o Alcalde-propietario, Juan José Viñas Valduvieco, deputado a Cortes. Cesou o 1 de marzo de 1877, pasando a ser Primeiro Tenente de Alcalde na seguinte corporación. Porén, o novo alcalde, Joaquín Botana Míguez, deixou tamén o cargo polo que, novamente de xeito interino, tomou a alcaldía o 24 de outubro de 1878. Foi reelixido alcalde nas eleccións do 13 de maio de 1879, permanecendo no cargo até o 30 de xuño de 1881.

En xuño de 1876 recibiu a credencial de Comendador de número da Real e Americana Orde de Isabel a Católica por «*ir á Corte comisionado para felicitar á S.M. o Rei en nome do pobo*».

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan José Viñas Balduvieco** |  **Alcalde de Santiago** 1875 - 1877 | Sucesor:**Joaquín Botana Míguez** |
| Predecesor:**Joaquín Botana Míguez** |  **Alcalde de Santiago** 1878 - 1881 | Sucesor:**Felipe Gutiérrez de la Peña** |

Notas
-----

1. ↑  *Gaceta de Galicia*, 5-2-1889, p. 2.
2. ↑  "El Excmo. Sr. Ministro de Estado...". *El Diario de Santiago* (en castelán). 12-7-1876. p. 2.
**Francisco Somoza de Monsoriu**, nado en Cabreira (Mera), na segunda metade do século XVIII e finado en 1809, foi un escritor, xurista e político galego.

Traxectoria
-----------

De familia fidalga estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Neste oficio desempeñouse como avogado, procurador xeral, e decano do colexio de avogados da Real Audiencia de Galicia. Foi nomeado rexedor perpetuo da cidade da Coruña.

Publicou en 1775 a súa única obra coñecida: *Estorbos y remedios de la riqueza de Galicia. Discurso político legal*, na que analiza a situación económica da Galiza do seu tempo, deixando patente a súa preocupación polas clases sociais máis desfavorecidas.

Notas
-----

1. ↑  Somoza de Monsoriu, Francisco (1775). "Estorvos i remedios de la riqueza de Galicia : discurso politico legal / que escrive el Lic. Francisco Somoza de Monsoriu".
2. ↑  "Somoza de Monsoriu, Francisco". *biblioteca.galiciana.gal*. 2011-06-06. Consultado o 2023-02-18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cota, Rodrigo (4 de febreiro de 2020). "Estorbos y remedios". *El Progreso*.
O **Dundee United Football Club** é un club de fútbol escocés da cidade de Dundee. Fundouse en 1909 e actualmente compite na Scottish Premiership.

O equipo recibe os alcumes de "The Terrors", mentres que os seus seareiros son "The Arabs" (*os árabes*) e "The Tangerines" (*os mandarinas*, en relación á camisola laranxa que os caracteriza, e que procede da bandeira irlandesa.

Historia
--------

Naceu en 1909 co nome de **Dundee Hibernian**, pero foi refundado no 1923 xa coa denominación actual. O nome de *Hibernian* fai referencia a Irlanda e á base de inmigrantes católicos sobre a que se formou, ao igual ca outros clubs escoceses, coma o Celtic de Glasgow ou o Hibernian de Edimburgo. Tamén como neses casos existe un rival tradicional, formado sobre os barrios protestantes, e que se chama Dundee FC.

Méritos
-------

Os principais títulos que ten conseguido este conxunto, ata a tempada 2006-2007, son:

* Semifinalista da Copa de Europa en 1984.
* Finalista da Copa da UEFA en 1987, cando perdeu contra o IFK Göteborg sueco por 1:0 e 1:1 (dobre volta, xogado o segundo partido en Escocia).
* Campión da División de honra en 1983.
* Campión da Copa escocesa en 1994.
* Campión da Copa da Liga escocesa en 1980 e en 1981.
**Felipe Lazcano Morales de Setién**, nado en La Almunia de Doña Godina (Zaragoza) en 1868 e finado en Madrid o 28 de novembro de 1951, foi un avogado, empresario, financeiro e político español.

Traxectoria
-----------

Foi membro do Partido Conservador englobado na facción dirixida por Juan de la Cierva Peñafiel (ciervistas), coa que foi elixido deputado polo distrito de Mondoñedo nas eleccións de 1919, 1920 e 1923. Durante a Ditadura de Primo de Rivera foi nomeado Director Xeral de Montes, Caza e Pesca por Dámaso Berenguer.

Despois da desfeita do seu partido ao proclamarse a Segunda República Española, achegase aos agraristas, sendo elixido deputado pola provincia de Lugo nas eleccións a Cortes de 1933 pola CEDA con Luis Rodríguez de Viguri; ambos, xunto ao republicano independente Manuel Saco Rivera, formaron parte da Minoría Agraria. Nas eleccións xerais de 1936 presentouse polo Partido Agrario Español, pero non foi elixido. Foi executivo do Banco Central (1938-1939).

Vida persoal
------------

Casou con Josefina Rengifo Tercero e foi pai de Felipe, Pablo, Bernardo, José Antonio, Manuel, Adela e Carlos Lazcano Rengifo.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en ABC
2. ↑  Handbook on the History of European Banks

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* El Partido Agrario Español (1934-1936): Una alternativa conservadora y republicana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3391523
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 60000

 |
A **dupla articulación da linguaxe** é a organización das linguas naturais humanas en dous planos ou articulacións. Segundo o lingüista funcionalista André Martinet, esta característica é o que opón estas linguas naturais ó resto de sistemas comunicativos.

Mediante a **articulación do discurso**, ou **primeira articulación**, o enunciado (oral ou escrito) pode ser segmentado en unidades dotadas de sentido: oracións, frases, sintagmas e, por último, monemas (lexemas e morfemas).

Mediante a **articulación fonética**, ou **segunda articulación**, os monemas poden ser segmentados en fonemas, xa desprovistos de sentido. Isto evita sobrecargar a memoria e economizar esforzos, xa que as unidades lingüísticas poden reutilizarse: con só unhas ducias de fonemas e as súas combinacións pódense formar miles de monemas que, arranxados diversamente, transmiten unha infinidade de mensaxes.

Walter Porzig afirma que a articulación é o procedemento que permite distinguir entre a linguaxe dos homes e a dos animais: a enunciación vocal humana é articulada porque se presta a unha división sistemática, por medio da cal chegamos a elementos sonoros significativos; e por outro lado, eses elementos existen porque a súa significación permanente asegura a súa individualidade e nolos fai recoñecer sempre iguais a si mesmos nas máis variadas circunstancias.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Articulación (fonética)
* Articulación do discurso

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q232573
* GEC: 0080903
* MAG: 2776503567

 |
***El Eco Franciscano*** foi unha revista católica en castelán, publicada en Santiago de Compostela desde o 15 de maio de 1884 ata 1968, de periodicidade primeiramente mensual e logo quincenal case chegou aos 1 500 números.

Descrición
----------

Publicou textos en galego de Juan Barcia Caballero, Salvador Cabeza de León, Dolores del Río Sánchez-Granados, Luciano Piñeiro, José Pose Gerpe, Manuel Posse Rodríguez, Eladio Rodríguez González e os frades Alfonso Rey e Agustín González, entre outros

No ano 1899 a revista traduciu ó galego textos relixiosos italianos e na Guerra civil española apareceron ocasionalmente algúns textos en galego, correspondentes a Añual (Eleuterio Luaña Fernández).

Entre os directores da publicación destacan Plácido Ángel Rey Lemos, Samuel Eiján, Atanasio López Fernández e José Isorna.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alonso Montero, Xesús (1997). *Os poetas galegos e Franco*. Ediciones Akal. ISBN 978-84-460-0839-2.
* Dobarro; Fandiño et al. (2005). "Eco Franciscano, El". *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, D. ed. (1997). *Diccionario da Literatura Galega. Publicacións Periódicas* **II**. Galaxia. p. 164. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* Familia franciscana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55658805
* WorldCat
* VIAF: 5145243766674441680
* Galiciana: 10000147982

 |
Coordenadas: 36°41′21″N 6°07′13″O﻿ / ﻿36.689167, -6.120278

O **Estadio Municipal de Chapín** é a estrutura máis representativa do Complexo Deportivo homónimo situado próximo ao centro histórico de Xerez da Fronteira, Cádiz (España).

En 1988 foi inaugurado cun partido entre o Xerez CD e o Real Madrid, coa intención de substituír o antigo *Estadio Domecq* que foi derrubado ese mesmo ano. En 2002 foi reformazado completamente para albergar os Xogos Ecuestres Mundiais de 2002. Tras a celebración deste evento, o estadio volveu ser adaptado para acoller outras disciplinas deportivas e outros diversos actos públicos, entre os que destacan o fútbol e o atletismo.

Un aspecto representativo do estadio é a localización de dous grandes edificios anexos. Nunha das súas esquinas, entre tribuna e fondo norte, sitúase o hotel de catro estrelas AC Chapín, cunha terraza e habitacións con vistas ao interior do recinto, que en días de partido soben o seu prezo. Na esquina oposta, entre as seccións de preferencia e fondo sur, atópase emprazado un Centro de Alto Rendemento, que serve de apoio ao gran videomarcador do estadio.

Galería de imaxes
-----------------

* Terreo de xogo e hotelTerreo de xogo e hotel
* InteriorInterior

* O estadio antes da última remodelaciónO estadio antes da última remodelación
* BancadaBancada
* Accesos ó estadioAccesos ó estadio
O **Ducado de Sussex** é un título nobiliario usado na Casa Real Británica. Foi conferido por primeira vez o 24 de novembro de 1801 ao príncipe Augusto Federico, sexto fillo do rei Xurxo III do Reino Unido e da súa esposa, a raíña Carlota. Tamén foi nomeado conde de Inverness e barón Arklow no mesmo acto, títulos así mesmo pertencentes á nobreza británica.

O actual titular, tras a súa segunda creación, é o príncipe Henrique, fillo do príncipe de Gales e de Diana, princesa de Gales, a quen lle foi conferido o día da súa voda con Meghan Markle.

Historia
--------

Un título asociado con Sussex apareceu por primeira vez co Reino de Sussex, un reino anglosaxón, que foi anexado polo Reino de Wessex cara ao ano 827, e de aí pasou a formar parte do Reino de Inglaterra. Nos escritos os monarcas de Sussex foron referidos como *Duques*.

Duque de Sussex (primeira creación)
-----------------------------------

Foi conferido o 24 de novembro de 1801 ao príncipe Augusto Federico, sexto fillo do rei Xurxo III do Reino Unido e da súa esposa, a raíña Carlota. Augusto Federico contraeu matrimonio con lady Augusta Murray na igrexa de San Xurxo, Hanover Square, Westminster, en 1793 e posteriormente con lady Cecilia Gore en Great Cumberland Place, Londres, o 2 de maio de 1831. Ambos os matrimonios contraviñeron a Lei de Matrimonios Reais de 1772, o cal comportaba que todos os fillos de ambas as cónxuxes serían ilexitimados. Ao non estar lexitimada tampouco a súa segunda esposa, lady Cecilia non podía ser recibida na Corte. Foi creada eventualmente, o 30 de marzo de 1840, duquesa de Inverness no seu propio dereito, pola raíña Vitoria do Reino Unido, sobriña do duque de Sussex. Como Augusto Federico non tivo descendencia lexítima, os seus títulos extinguíronse tras a súa morte, acaecida en 1843.

Duque de Sussex (segunda creación)
----------------------------------

Na súa segunda creación, o título foi outorgado pola raíña Isabel II do Reino Unido ao seu neto o príncipe Henrique, fillo do príncipe de Gales, o 19 de maio de 2018, data do seu matrimonio coa ex-actriz Meghan Markle.

No mesmo acto foi nomeado conde de Dumbarton e barón Kilkeel, títulos tamén pertencentes á nobreza británica.

Duques de Sussex
----------------

* Príncipe Augusto Federico, I duque de Sussex (1773–1843).
* Príncipe Henrique, II duque de Sussex (1984).

Notas
-----

1. ↑  London Gazette, 24 de noviembre de 1801, página 1403
2. ↑  "Prince Harry and Ms. Meghan Markle: Announcement of Titles".
3. ↑  Mirror
**Demetrio Bilbatúa Rodríguez**, nado en Vigo o 17 de xaneiro de 1935, é un cineasta galego que desenvolveu case toda a súa carreira profesional en México. Nacionalizouse mexicano en 1970, logo dun incidente na fronteira guatemalteca mentres acompañaba o presidente mexicano Adolfo López Mateos.

Traxectoria
-----------

Fillo de Demetrio Bilbatúa Zubeldia, dunha familia de socialistas. Durante a guerra fusiláronlle ao pai e a dous tíos. A nai levou o neno cuns familiares que vivían na Coruña, onde pasou os seus primeiros anos de vida e onde aprendeu a ler e escribir na escola Concepción Arenal. Aos nove anos de idade chegou o exilio cara a México, onde forxou un intenso vencello coa cinematografía. En 1954 iníciase no cine mexicano ao carón do seu irmán Ángel e máis adiante asóciase con Agustín Barrios Gómez e funda a empresa 'Producciones Barrios Gómez Bilbatúa'. Nos anos 60 comeza a traballar para Telesistema Mexicano (de Emilio Azcárraga, embrión da posterior Televisa).

Fotógrafo, documentalista, director e produtor, Demetrio Bilbatúa participou en moi diversos proxectos audiovisuais, moitas veces ao servizo do goberno mexicano. Conta con diversos recoñecementos mexicanos e internacionais ao longo da súa traxectoria profesional de máis de 50 anos. A súa bagaxe cinematográfica é inmensa, con máis de 1.000 documentais filmados en 35 mm.

Homenaxes
---------

É membro de honra da Academia Mexicana de Artes y Ciencias Cinematográficas.

O X Festival de Cine de Ourense, Off Cinema, celebrado do 12 ao 19 de novembro de 2005 rendeulle homenaxe aos irmáns Bilbatúa.

Filmografía
-----------

* *El triunfo de la razón*, 1967
* *III informe presidencial del licenciado Gustavo Diaz Ordaz* (director e fotógrafo), 1967
* *El mar de Cortés*, 1967
* *Ayer y hoy* (fotógrafo), 1968
* *Paz y libertad* (fotógrafo), 1969
* *Plan Chontalpa* (produtor e director), 1969
* *Alas de México* (produtor, director e fotógrafo), 1969
* *Ruta de la amistad* (fotógrafo), 1970
* *Aquí México* 1970
* *Descubra México: Quintana Roo* (director e fotógrafo), 1970
* *Desarrollo económico* (director e fotógrafo), 1976
* *El Valle Sagrado del Urubamba* (codirector), 1979. Por este filme recibiu o ariel da Academia mexicana á mellor curtametraxe educativa, científica ou de divulgación artística.

Libros
------

* *Galicia-México. Imaxe máxica*, 2006

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vídeo entrevista a Demetrio Bilbatúa Rodríguez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8354579
* WorldCat
* VIAF: 70869449
* BiTraGa: 1765
* IMDb: nm1531137
* ISNI: 0000 0000 3934 1137
* LCCN: n2008076818

 |
**David Pérez Puga**, nado en Armeses (Maside) o 8 de outubro de 1922 e finado en Madrid o 2 de maio de 1982, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato en Vigo e Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Exerceu como letrado asesor e vicesecretario provincial de ordenación social na Delegación de Sindicatos de Vigo. Presidiu a Sociedade para o Desenvolvemento Industrial de Galicia (SODIGA) e foi director xeral de Comercio Interior (1970-1973). Foi nomeado procurador en Cortes pola Organización Sindical Española en varias lexislaturas e elixido en representación do terzo familiar pola provincia de Pontevedra (1971-1977). Foi Tenente de Alcalde do concello de Vigo.

Na transición foi un dos promotores do Partido Gallego Independiente, fundado en xaneiro de 1977 e considerado a plataforma de Adolfo Suárez en Galicia. Foi senador electo por Pontevedra na lexislatura constituínte e na I lexislatura (1977-1982) por UCD e membro da Comisión dos nove. Recibiu a Gran Cruz do Mérito Civil.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-9-1971, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10997493
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 88540

 |
O **exilio** é o estado de estar obrigatoriamente lonxe da propia terra (xa sexa cidade ou nación) e pode definirse como a expatriación, voluntaria ou forzada, dun individuo. Algúns autores utilizan o termo "exiliado" co sentido de "refuxiado".

Ademais de persoas no exilio, tamén hai gobernos no exilio, como o do Tíbet ou nacións no exilio, como foi o caso de Armenia de 1078 a 1375, que logo da invasión do seu territorio, exiliouse en Cilicia, formando un novo reino.

Notas
-----

1. ↑  Análise do termo Arquivado 10 de agosto de 2013 en Wayback Machine. pola Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Exilio***  |

### Outros artigos

* Desterro
* Expulsión
* Exilio galego de 1936

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188863
* AAT: 300395668
* BNCF: 7175
* BNE: XX5192815
* BNF: 133190772
* EBID: ID
* GEA: 5390
* GEC: 0107428
* GND: 4015959-0
* JSTOR: exile
* LCCN: sh00005706
* NDL: 00560847
* PSH: 8602
* Treccani: esilio

 |
Coñécese como **entretemento** ao conxunto de actividades que permite aos seres humanos empregar o seu tempo libre para divertirse, evadindo temporalmente as súas preocupacións.

O entretemento forma parte da ampla familia do lecer e converteuse nun sector florecente da actividade económica, especialmente a través dos parques temáticos e de atraccións, os medios de comunicación e as industrias do cine, a música ou os videoxogos.

O termo «entretemento» é de orixe latina. Comezou a utilizarse en Europa a finais do século xv en relación coa acción financeira de desviar en beneficio propio bens alleos. Con posterioridade, tal acepción deu paso á de «desviar a atención» en xeral, asociándose logo á idea de pracer e de lecer.

En 1662, o filósofo francés Blaise Pascal elaborou un reputado estudo sobre o entretemento que foi publicado en 1670 nos seus «Pensamentos», desenvolvendo a idea contraditoria de que é necesario que o home se distraia e, por tanto, se á parte do esencial ou tamén o podemos utilizar de acordo

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lecer

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q173799
* EBID: ID
* JSTOR: entertainment
* PSH: 11911

 |
A economía de Belarús mantivo nos últimos tres anos taxas de crecemento por encima do 6%, aínda que persisten altos niveis de inflación, de poboación por baixo do nivel de pobreza e forte dependencia económica de Rusia debido á pertenza durante moitos anos á URSS e á especialización produtiva que realizaban as economías centralizadas. As reformas económicas iniciadas en 1995 non levaron a unha apertura de mercados nin á entrada masiva de capitais estranxeiros, e dificultaron a renovación tecnolóxica e o aumento do consumo interno. Por outra banda, o control económico garante un alto nivel de protección social. Estatísticas do goberno indican que o PIB creceu uns 10% o 2008, a pesar dos obstáculos dunha economía centralizada co alta inflación.

Os principais recursos naturais do país son os seus bosques, a explotación do petróleo e o gas natural.

O 69,7% da súa superficie atópase sen explotar e, aínda que o 29,7% é cultivable, só o 0,6% destínase a colleitas permanentes. As terra con rega permanente ascendían a 1150 km² en 1999.

O tipo de cambio era de 2152,76 rublos belarusos por dólar estadounidense (2005) e o PIB per cápita de 6800 dólares (2004). A taxa de inflación ascendeu no mesmo ano a 17,4%. A débeda pública externa é duns 600 000 000 de dólares e a taxa de desemprego do 2% (2004).

Belarús produce motocicletas, televisores e teas. O agro belaruso baséase na produción de papas, cereais, froitas e verduras, vacas, porcos, cabalos, cabras e aves de curral.

Exporta elementos para a industria, maquinaria pesada, gas natural, petróleo, produtos químicos, aceiro, metais non ferrosos, alimentos e bebidas, materiais de construción, produtos agrícolas e papel a Rusia (51%), Ucraína (8%), Polonia (4%) e Alemaña (3%) (2000).

As súas importacións consisten en maquinarias para as súas industrias do petróleo, gas, madeira, química, eléctrica e metalúrgica, alimentos e bebidas, implementos agrícolas e elementos para fabricar papel e producir madeira. As mesmas proveñen de Rusia (65%), Alemaña (7%) e Polonia (3%) (2000).

Tamén ten moeda propia, o rublo belaruso.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  CIA. "The World Factbook". Arquivado dende o orixinal o 29/05/2020. Consultado o 18/5/2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1902968
* LCCN: sh87005226

 |
**Elena Huelva Palomo**, nada en Sevilla o 21 de maio de 2002 e finada en Sevilla o 3 de xaneiro de 2023, foi unha activista española pola loita contra o cancro. Paciente con sarcoma de Ewing, foi coñecida por divulgar a súa experiencia coa enfermidade a través das redes sociais, e así axudar aos demais co mesma enfermidade. Tamén promoveu a investigación do cancro e acuñou a frase "Mis ganas ganan" para describir a súa actitude ante a enfermidade.

Traxectoria
-----------

Elena Huelva naceu o 21 de maio de 2002 na cidade de Sevilla, sendo a segunda filla de Manuel Huelva e Emilia Palomo. En 2019, aos dezaseis anos, diagnosticáronlle o sarcoma de Ewing, momento a partir do que comezou a publicar información sobre este tipo de cancro a diario nas redes sociais, así como o seu día a día coa enfermidade.

Desde 2019, colaborou con varias organizacións sen ánimo de lucro relacionadas co cancro. En 2022 escribiu o libro *Mis ganas ganan* onde contaba a súa experiencia coa enfermidade.

En decembro de 2022 deseñou un pano para o xoguete "Baby Pelón", vendido pola Fundación Juegaterapia co obxectivo de recadar fondos para a investigación do sarcoma de Ewing. Para levar a cabo esta recollida, a Fundación Juegaterapia creou a "Beca Elena Huelva" xunto co Grupo Español de Investigación en Sarcomas (GEIS).

Elena Huelva faleceu o 3 de xaneiro de 2023 tras un continuo empeoramento da súa enfermidade. O seu falecemento provocou unha vaga de reaccións nas redes sociais, entre as que destacan as condolencias de gran número de personaxes públicos, que van desde o ámbito político, como o presidente da Xunta de Andalucía, Juanma Moreno, ata o mundo do espectáculo, os medios de comunicación e entidades deportivas como como o Real Betis Balompié.

Un día despois do seu falecemento, o 4 de xaneiro de 2023, celebrouse un acto conmemorativo ao que acudiron diversos personaxes públicos como a presentadora de televisión Sara Carbonero ou o cineasta Alberto Rodríguez Librero e, finalmente, tras o devandito acto, foi incinerada no tanatorio-crematorio de Camas (Sevilla).

Notas
-----

1. ↑  "Who is Elena Huelva? Why did she say goodbye to her followers - OxGaps". *oxgaps.org* (en inglés). 2022-12-08. Consultado o 2023-01-06.
2. ↑  "Muere Elena Huelva, 'influencer' de 20 años enferma de cáncer: "Desde esta mañana, os mira desde su estrella"". *20 minutos* (en castelán). 2023-01-03. Consultado o 2023-01-06.
3. ↑  "Muere Elena Huelva, la 'influencer' que visibilizó el sarcoma de Ewing bajo el lema "Mis ganas ganan"". *Público* (en castelán). Consultado o 2023-01-06.

Ligazóns externas
-----------------

* 

* Elena Huelva no Twitter
* 

* Elena Huelva no Instagram

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q116001029
* WorldCat
* VIAF: 3164959637024022141

 |
**David Higinio Oliveira Barreiro**, nado en Vilagarcía de Arousa, é un político galego de Ciudadanos.

Traxectoria
-----------

Natural de Vilaxoán. Estudou dirección e administración de empresas na Universidade de Santiago de Compostela. Traballa como bateeiro. Fillo do político local Juan José Oliveira Lapido, militou dende novo en Independientes por Vilagarcía e logo entrou a formar parte de Ciudadanos, sendo o presidente da xestora que reactivou o partido na localidade en 2018. Nas eleccións municipais de 2019 o seu partido elixiuno para encabezar a candidatura ao concello de Vilagarcía de Arousa e entrou na corporación municipal como único concelleiro da súa formación.

Notas
-----

1. ↑  "David Oliveira Barreiro: "A Ciudadanos se vino mucha gente del PSOE, somos el centro que ningún partido cubría"". *Faro de Vigo*. 28 de abril de 2018.
2. ↑  "David Oliveira: "Non ocuparemos ningún asento retribuído nin cambiaremos pactos por salarios"". *Diario de Arousa*. 18 de maio de 2019.
3. ↑  "Ciudadanos registra su lista para las municipales de Vilagarcía con David Oliveira a la cabeza". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2019-04-19. Consultado o 2022-11-16.
Bandeira de Flags of the World
**Flags of the World** ou **FOTW** (*Bandeiras do Mundo* en inglés) é unha asociación membro da Fédération Internationale des Associations Vexillologiques desde 2001. Naceu como un sitio web dedicado á vexiloloxía, e segue mantendo esta publicación dixital, con máis de 29.000 páxinas e máis de 54.000 imaxes. É considerado como o sitio máis grande do seu tipo en Internet.

Publícanse as contribucións enviadas á súa lista de correo polos máis de 800 membros de diferentes partes do mundo que se integran na asociación. Existe un comité editorial de voluntarios que administra e edita o sitio, que é actualizado semanalmente. Con todo, debido á gran cantidade de información que se manexa, moita desta información non se atopa actualizada. A páxina permite a creación de diferentes *mirrors*, os cales tardan ata meses en actualizarse, polo que poden ser considerados como fontes "históricas".

Convencións
-----------

Paleta de cores FOTW.
As ilustracións de bandeiras publicadas en FOTW teñen un formato gif de 216 píxeles de altura, e usan unha convención de cores elixida de entre os 216 cores seguras do modelo de cor RGB. A esta convención denomínalla "paleta FOTW" e consta de 32 cores.

Notas
-----

1. ↑  "FOTW colour guide". Arquivado dende o orixinal o 14 de xuño de 2013. Consultado o 22 de febreiro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Heráldica
* Vexiloloxía

### Ligazóns externas

* Web de Flags of the World
O **Entroido de Meira** é un carnaval tradicional baseado no baile de madamas e galáns celebrado na parroquia de Meira (Moaña), recuperado no ano 2011 pola Asociación folclórico-cultural e xuvenil Meiramar Axóuxeres.

Historia
--------

O entroido comezaba no lugar do Paso do Redondo, no barrio do Pombal. Actualmente é unha pequena rúa, pero antigamente era un importante lugar de paso. Desde alí, a festa percorría Meira cara á costa, até chegar a antiga illa de Samertolameu. Até o lugar chegaba xente das parroquias veciñas. A festa deixou de celebrarse en 1936 coa chegada da guerra civil española. Desde o 2011 recuperouse a tradición, lembrándose aínda algunhas das cancións da troula, sendo dez delas recompiladas.

Características
---------------

A festa tiña como protagonistas as figuras das Madamas e os Galáns, recoñecidos principalmente polo seu baile e vestimenta. A estética das Madamas e Galáns é moi similar á que locen os participantes nas danzas de Domaio, Darbo, O Hío e Aldán.

As mulleres visten un gorro de palla con flores, neste caso feitas de papel, e un vestido branco. Os homes tamén locen camisa e pantalóns brancos, un chapeu con follas de cores, nalgúns casos de avestruz, unha banda azul e un cinto. Dos sombreiros de todos os bailaríns colgan ademais moitísimas cintas de cores que destacan coas roupas brancas e que teñen un protagonismo especial no baile.

Amais dos bailaríns principais, neste entroido tamén participaba outra personaxe de igual importancia para a diversión da festa, coñecido como O Fedelloso ou O Merdento. Desta persoa a xente fuxía, din algunhas fontes, pois era recoñecido por leva-la cara tapada cun trapo, levar a peor roupa posible vestida, e facer o que estivese nas súas mans para ser o que peor fedese do lugar.

Ademais dos bailaríns destacaba a música que os facía bailar, hoxe en día representada como música tradicional galega , na que son imprescindibles instrumentos como a gaita, as pandeiretas ou os tambores. Personalidades de sona do entroido de Meira foron Perfeuto, o gaiteiro que traía toda a música e que facía bailar; madamas coma María de Taboada, Florentina ou Saladina de Paz; e bailaríns máis apreciados, galáns coma José do Chicho ou Agustín de Menduíña.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

*O carnaval tradicional en Meira, Madamas e Galáns. Recuperando e difundindo as nosas tradicións*. Meiramar-Axóuxeres, 2011.

### Ligazóns externas

* Web da asociación Meiramar Axóuxeres
**Estela San José Asensio**, nada en Valladolid en 1973, é unha xuíza española, que durante unha década foi titular do xulgado de instrución de Lugo.

Traxectoria
-----------

Nada en Valladolid, converteuse en xuíza e en 2006 foi destinada a Lugo para facerse cargo do xulgado de instrución da cidade. En 2008, mentres investigaba unha trama de explotación a inmigrantes en Lugo, atopou unha rede fraudulenta para a retirada de multas de tráfico na Xefatura de Tráfico luguesa. Esta investigación xudicial acabou por custarlle o posto ao xefe provincial de Tráfico e ao Subdelegado do Goberno en Lugo, Jesús Otero Calvo (PSOE). A maior parte dos investigados foron finalmente absoltos, incluídos a que despois sería alcaldesa de Lugo, Lara Méndez. 

En 2011 iniciou a investigación da Operación Campión, que levou a prisión o empresario Jorge Dorribo e a Joaquín Varela de Limia, director do Instituto Galego de Promoción Económica, e que causou a dimisión política do popular Pablo Cobián Fernández e do nacionalista Fernando Blanco Álvarez.

En 2015 deixou a cidade de Lugo e marchou a Huelva para facerse cargo do Xulgado 3 do Penal, onde continuaba na primavera de 2018.

Notas
-----

1. ↑  "Perfil da maxistrada en LinkedIn". *LinkedIn*. Consultado o 7 de marzo de 2022.
2. ↑  "«No me arrepiento de nada de lo que hice en Lugo», dice la jueza Estela San José antes de irse a Huelva". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2015-02-12. Consultado o 2018-03-27.
3. ↑  vtelevisiongalicia (2016-12-14). "Estela San José: «Me voy porque aquí no hay medios»". Consultado o 2018-03-27.