recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**STS-27** foi unha misión do Transbordador espacial Atlantis e lanzada o 2 de decembro de 1988 desde a rampla 39B do Centro de Lanzamento de Cabo Cañaveral.

Características
---------------

STS-27, con cinco astronautas a bordo, foi lanzada para poñer en órbita o satélite militar clasificado Onyx 1, na terceira misión adicada ao Departamento de Defensa. A tripulación estaba formada polo comandante Robert L. Gibson, o piloto Guy S. Gardner e os especialistas de misión Richard M. Mullane, Jerry L. Ross e William M. Shepherd.

Durante a engalaxe o cono superior do acelerador de propelente sólido dereito soltouse e golpeou o transbordador debido, como se determinou máis tarde, a cambios no proceso de fabricación do material ablativo que protexía aos foguetes aceleradores durante o lanzamento. Unha vez en órbita a tripulación examinou a zona mediante o brazo robótico, descubrindo que gran cantidade de lousas do escudo térmico estaban danadas. O control de terra non lle deu máis importancia, contra a preocupación dos astronautas, que non parecían ter claro se se lles estaba ocultando información.

O Atlantis regresou a terra sen incidentes na Base Edwards da Forza Aérea o 6 de decembro de 1988. Un exame do transbordador revelou que unhas 700 lousas sufriran danos e que faltaba unha, afortunadamente nunha zona menos exposta ao intenso calor da reentrada atmosférica. Se a lousa se tivera perdido nunha zona máis vulnerable podería terse producido un accidente similar ao que caousou a perda do Columbia durante a misión STS-107 pero 15 anos antes.

Notas
-----

1. ↑  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "STS 27" (en inglés). Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
2. 1 2  "Note verbale dated 14 November 1989 from the Permanent Representative of the United States of America to the United Nations addressed to the Secretary-General" (PDF) (89-31184). 1 de decembro de 1989: 7. Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  NASA (21 de marzo de 2017). "STS 27" (en inglés). Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "STS-27" (en inglés). Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
5. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2016). Gunter's Space Page, ed. "Shuttle" (en inglés). Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mark Wade (2011). "STS-27" (en inglés). Consultado o 27 de xaneiro de 2018.
7. 1 2 3  NASA (6 de outubro de 2020). "STS-27" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 09 de setembro de 2021. Consultado o 7 de novembro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***STS-27 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Transbordador espacial
* Transbordador espacial Atlantis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q568763
* NSSDC ID: 1988-106A
* SCN: 19670

 |
**Ángel Iglesias Rodríguez**, máis coñecido como **Machicha I**, nado en Freixeiro (Vigo) o 8 de decembro de 1908, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de centrocampista. Era irmán e pai dos tamén futbolistas José, *Machicha II*, compañeiro seu no Celta de Vigo e Ángel Iglesias Domínguez, tamén alcumado *Machicha*.

Traxectoria
-----------

Chegou ao Celta de Vigo, xunto ao seu irmán José, na tempada 1932/33, daquela na Segunda División. Este primeiro ano Machicha converteuse no máximo goleador do equipo, con 12 tantos, compartindo dianteira con Ramón Polo e Nolete.

Da man do adestrador Ricardo Comesaña, na tempada 1935/36 o equipo acada o primeiro ascenso a Primeira División da súa historia. Porén ese mesmo ano tería lugar o golpe de estado militar que daría lugar á Guerra Civil Española, o que interrompeu as competicións deportivas oficiais, polo que o debut na máxima categoría tivo que agardar ata 1939.

Na tempada 1939/40 tanto o Celta coma os irmáns Iglesias Rodríguez debutan na máxima categoría, a diferenza da maior parte do equipo que acadara o ascenso que se viron obrigados a deixar o fútbol a causa da guerra. Iso si a partir dese momento a importancia dos dous irmáns no equipo foi moito menor, sendo a única destacable a primeira tempada, na que Machicha disputou doce encontros e anotou catro goles.

A 1941/42 foi a última tempada que xogou en Vigo, xogando oito encontros sen anotar ningún gol. Finalmente deixou o fútbol despois de sete tempadas no Celta e un intento de cesión ao UD Salamanca que non frutificou ante a mala situación financeira do club castelán.

Tras retirarse foi contratado polo club para realizar as funcións de mantemento do Estadio Municipal de Balaídos. O seu fillo, Ángel Iglesias Domínguez, tamén chamado futbolisticamente *Machicha*, formouse nas categorías inferiores do Celta pero tivo que emigrar, chegando a xogar no Valencia CF, Real Betis B ou Cádiz CF

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1939-40 (debut na Primeira División) |
| --- |
| 
* Burdas
* Rivas
* Varela
* Emilio
* Alvarito
* Pirelo
* Venancio
* Cons
* Nolete
* Edelmiro II
* Toro

 |
| 
* Alberty
* Chicha II
* Machicha I
* Agustín
* Labanda
* Piñeiro
* Ignacio
* Fuentes
* Nano
* Armando
* Sansón
* Machicha II

 |
| 
* Adestrador: Ricardo Comesaña

 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Txema Ereaga (13 de novembro de 2012). "Machicha I: Un gran goleador en medio de la Guerra Civil". *Fame Celeste* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413391
* BDFutbol: 11048
* Transfermarkt: 352691

 |
Forma β-D do ácido glicurónico, un ácido urónico.
Proxección de Fischer da glicosa e do seu derivado oxidado o ácido glicurónico. O hidroxilo do carbono 6 foi oxidado a carboxilo. No outro extremo mantense o grupo aldehido.
Os **ácidos urónicos** son azucres ácidos derivados de monosacáridos aldosas que substituíron o hidroxilo do seu carbono terminal por un grupo carboxilo. Por tanto, presentan un carboxilo nun extremo e un carbonilo (do aldehido) no outro (que nas formas cicladas forma o hemiacetal). Os sales destes ácidos chámanse **uronatos**.

A nomenclatura dos ácidos urónicos está baseada na dos azucres dos que proceden, pero algúns dos máis comúns non teñen un azucre orixinal do que procedan directamente, xa que se forman por epimerización, como é o caso do ácido idurónico, que é un epímero do ácido glicurónico, o cal, á súa vez, deriva da glicosa. Utilízase a terminación *urónico*. Os ácidos urónicos de seis carbonos reciben o nome de **ácidos hexurónicos**.

Exemplos
--------

Algúns destes compostos teñen importantes funcións bioquímicas. Por exemplo, moitos residuos do corpo humano son excretados na urina en forma de sales de glicuronato. Moitas substancias tóxicas como alcohois e fenois exóxenos (como por exemplo o anestésico propofol ) conxúganse nos hepatocitos formando enlaces glicosídicos co ácido glicurónico, que producen moléculas hidrosolubles doadamente eliminables nos ouriños.

Os ácidos idurónico e glicuróico son compoñentes de glicosaminoglicanos e proteoglicanos, e o ácido galacturónico é un compoñente do polisacárido pectina.

Notas
-----

1. ↑  IUPAC Gold Book uronic acids
2. ↑  IUPAC Nomenclature of Carbohydrates (Recommendations 1996) Arquivado 14 de maio de 2011 en Wayback Machine.
3. ↑  Favetta P, Degoute C-S, Perdrix J-P, Dufresne C, Boulieu R, and Guitton J (2002). Propofol metabolites in man following propofol induction and maintenance. *British Journal of Anaesthesia*, 88, 653–8.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MeshName - Uronic+Acids
* Synthesis at chembio.uoguelph.ca (halfway down page.)Arquivado 24 de outubro de 2014 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q412056
* AAT: 300380342
* BRE: 4701457
* EBID: ID
* JSTOR: uronic-acids
* MAG: 2778284416

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 27252
* MeSH: D014574

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Taranis.

**Taranis** é un grupo galego que desenvolveu a súa actividade entre 1979 e 1990, regresando en 2019. Categorizado como un grupo de folk, Taranis tivo a característica de ser un proxecto pioneiro na fusión de estilos, ligando a música de raíz con outros xéneros como o funk, o jazz ou o rock e mesturando, por primeira vez na Galiza, a gaita con instrumentos contemporáneos como a guitarra eléctrica.

Características
---------------

A pesar de que o peso do proxecto tendía cara á música instrumental, iso non impediu que o grupo fixese tamén varios temas cantados. O resultado final da maior parte dos seus traballos segue unha tendencia moi próxima ao rock progresivo, aínda que en certos temas poidan aproximarse a xéneros como o jazz rock.

As melodías do primeiro disco, *Ith-Gael* (Ruada, 1980), foron empregadas frecuentemente como cabeceira de distintos programas de televisión e radio, polo que a popularidade do grupo foi aumentando. Cando sae o segundo disco, *Taranis* (Edigal, 1985), o grupo era unha das formacións folk que máis concertos daba ao ano, visitando tamén diversos países europeos.

Outros traballos foron o *Sinfonía do Cebreiro* (Sons Galiza, 1990). No ano 2002 o xornal *La Voz de Galicia* editou un recompilatorio (considerado como o seu cuarto álbum) en CD para a súa colección Son de Galicia.

O seu último traballo 'Mundo Idiota' é o seu quinto álbum. Contén catorce cancións en galego.

Discografía
-----------

* *Ith-Gael* (1980)
* *Taranis* (1985)
* *Sinfonía do Cebreiro* (1990)
* *Recompilación*. Disco recompilatorio editado para a colección Son de Galicia do xornal *La Voz de Galicia* (2002)
* *Mundo Idiota* (2019) (2019)

Notas
-----

1. ↑  "Taranis, nuevo disco y nuevas historias". *La Voz de Galicia*. 27 de setembro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12400906
* Discogs: 2860695
* MusicBrainz: ID

 |
Moeda romana dunha siliqua da ceca de Nicomedia coa efixie do emperador **Xoviano** (ano 363).
**Flavius Claudius Iovianus**, en galego **Xoviano**, (332 - 17 de febreiro de 364) era un oficial cristián do exército de Xuliano, orixinario de Panonia, que á morte do emperador polas feridas sufridas durante unhas campañas en territorio persa, foi nomeado emperador polo exército, o 26 de xuño do 363.

Tivo que acordar unha paz en condicións desfavorábeis co Imperio Persa, pola que cedía os territorios entre os ríos Tigris e Éufrates.

Xoviano, ao contrario que o seu predecesor Xuliano, que era considerado un apóstata, era cristián, polo que aboliu as deposicións de Xuliano en contra da Igrexa católica, aínda que mantendo a liberdade de culto.

Morreu, de causas naturais, o 17 de febreiro do 364 na fronteira entre Bitinia e Galacia, cando regresaba a Roma para confirmar o seu título, tras reinar só 8 meses.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de emperadores romanos
* Emperadores bizantinos

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Xuliano | **Xoviano**(363-364) | *Precede a:* Valentiniano I |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34074
* WorldCat
* VIAF: 12693872
* BMT: 140691
* BNE: XX5640585
* CANTIC: a11239050
* CERL: cnp01030302
* DBE: joviano
* DeutscheBio: 102396337
* EBID: ID
* FAST: 1827613
* GEC: 0034969
* GND: 102396337
* ISNI: 0000 0000 5488 8747
* LCCN: n85143718
* NKC: mzk2018997567
* NNDB: 000101317
* NTA: 351939482
* Orthodox Encyclopedia: 578216
* SUDOC: 137547587
* Treccani: gioviano

 |
**Santiago Santos Muñoz**, nado o 11 de outubro de 1961 en Madrid, é un ex xogador de rugby, internacional 45 veces coa selección española entre 1980 e 1992. Xogaba na primeira liña. Dende o ano 2013 exerce como seleccionador nacional.

Traxectoria
-----------

Santos debutou no Canoe con 18 anos. En 1984 houbo unha desbandada de xogadores que deixaron o club e marcharon ó Liceo Francés, no que xogou o resto da súa carreira, inicialmente na segunda división, e finalmente na máxima categoría. Aquel equipo do Liceo foi subcampión de liga en 1990/91 e 1992/93, e subcampión de copa na 1988/89. Trala súa retirada como xogador comezou a súa carreira como adestrador, que exerceu no Liceo, no M.A.R.U. e no Cisneros. Na tempada 2001/02 dirixiu ó M.A.R.U. na conquista do título de liga. En 2013 foi elixido seleccionador nacional.

Datos persoais
--------------

Mestre de profesión en Alcalá de Henares, é curmán do exfutbolista Emilio Butragueño Santos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Santiago Santos, el alcalaíno que quiere devolver a España a un Mundial *(en castelán)*
* Santiago Santos seleccionador nacional *(en castelán)*
* Santiago Santos en ESPN *(en inglés)*
* Palmarés de jugadores FER *(en castelán)*
**Xosé Tobío Mayo**, nado en Esteiro (Muros) o 8 de xaneiro de 1891 e finado na mesma parroquia en 1971, foi un mestre e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Natural de Esteiro, estudou no Seminario de Santiago de Compostela. Foi mestre do Freixo de Sabardes e dende xaneiro de 1929 da escola do Pósito de Esteiro. Participou na política local como membro da ORGA. En 1936 foi nomeado concelleiro de Muros. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendido de emprego e soldo. Fuxiu por mar a Bilbao o 26 de xullo de 1936 nos bous Santa Eulalia e Santa Rosa e foi mestre no grupo escolar Goya de Madrid. Posteriormente foi trasladado a Barcelona e nomeado de forma provisoria mestre da escola de nenos de Castellar del Vallès, e máis adiante das escolas de Peralada e La Selva de Mar (Girona). Coa derrota da República pasou por un campo de concentración en Francia e conseguiu marchar a Venezuela, a onde arribou o 22 de novembro de 1939, para exiliarse definitivamente en Buenos Aires. Conseguiu traballo de contable nun estaleiro. En Buenos Aires fundou xunto con Manuel García Gerpe e Manuel Varela Buján a folla "Crisol Gallego" que aparecía no xornal *Sábado*. En 1941 publicou o poemario *Espiñas* na editorial Celta. Retornou á Galicia gobernada polo franquismo en 1947. Deu clases particulares na súa casa da Grais. En 1949 solicitou a revisión do seu expediente de depuración. Tras conseguir a súa reincorporación, exerceu de novo o maxisterio na parroquia de San Xosé de Ribarteme (As Neves), entre os anos 1957 e 1960. Despois pasou á escola de Esteiro, onde foi compañeiro de Víctor Campio Pereira.

Obra
----

É autor dunha única obra publicada, *Espiñas* (1941) escrita baixo o influxo da guerra civil española. As súas composicións están marcadas pola saudade da terra.

En 2009 a Editorial Galaxia publicou *O frade das dúas almas*, unha novela de Xosé Tobío que ía ser editada por Ánxel Casal en Nós xusto cando comezou a sublevación do xeneral Franco contra a República.

Notas
-----

1. ↑  Manuel Outeiriño (2011), Revista *A Trabe de Ouro*, nº 85, páxs. 79-80

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gabriel, Narciso de (2019). "A represión dos mestres republicanos de Muros". *Sarmiento* **23**: 257–289.
* Gabriel, Narciso de (2021). *Vermellos e laicos. A represión fascista do maxisterio coruñés*. Vigo: Galaxia. pp. 291–298. ISBN 978-84-9151-614-9.

### Ligazóns externas

* A Nosa Xente: Xosé Tobío Maio
* Biografía
* Ficha do autor en Galaxia Arquivado 22 de abril de 2017 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11705407
* WorldCat
* VIAF: 107567647
* BNE: XX4899679
* CANTIC: a10896491
* ISNI: 0000 0001 2146 6465
* LCCN: n2011010831
* OL: OL6932519A

 |
**Santiago Sanz Méndez**, máis coñecido como **Quecho**, nado en Vigo o 1 de marzo de 1962, é un exfutbolista galego, que xogaba de centrocampista e dianteiro. Fillo do futbolista e adestrador do Celta de Vigo, Yayo, formouse no equipo celeste, co que conseguiu un ascenso a Primeira División na tempada 1981/82, pero destacou especialmente no Ourense, sendo un dos xogadores máis importantes da historia do desaparecido club.

Traxectoria
-----------

Formouse na canteira do Celta de Vigo, club ao que seu pai Yayo estivo vencellado durante dećadas. Tras xogar no equipo xuvenil pasou ao Gran Peña na campaña 1980/81. Na tempada seguinte debutou co primeiro equipo na Segunda División, nun partido contra o Real Murcia na Condomina. Disputou 17 partidos esa tempada, na que o equipo adestrado por Milorad Pavić logrou o ascenso á Primeira División, e contribuíu cun gol contra o Levante. Na 1982/83 debutou na Primeira División, xogando 22 partidos, pero volvendo descender ao remate da competición. Continuou un ano máis no club vigués, pero sen poder xogar debido a unha grave lesión de xeonllo.

Na tempada 1984/85 fichou polo Ourense, co que logrou ese ano o ascenso á Segunda División B. Tras unha segunda campaña co equipo, fichou en 1986 polo Arenteiro, co que tamén conseguiu o ascenso á Segunda B na súa primeira tempada. Ao ano seguinte marcou 14 goles co club do Carballiño, sendo un dos máximos goleadores do seu grupo, e ao remate da tempada regresou ao Ourense.

A súa segunda etapa no Ourense comprendeu oito tempadas, nas que se converteu nun dos futbolistas máis importantes da historia do club, con preto de 300 partidos e máis de 80 goles. Foi o máximo goleador do grupo I da Segunda B na tempada 1991/92 con 19 tantos, e na 1993/94 contribuíu ao regreso do club á Segunda División 20 anos despois. Deixou o conxunto ourensán en 1996, despois de lograr un novo ascenso a Segunda.

Notas
-----

1. ↑  "Celta - Pabellón". *El Pueblo Gallego* (en castelán) (20426). 9 de setembro de 1978. p. 19. Consultado o 4 de decembro de 2021.
2. ↑  "Ayer en Balaídos Gran Peña - Alondras". *La Voz de Galicia* (en castelán). 29 de agosto de 1980. p. 48.
3. ↑  "Murcia - Celta 04/10/1981". *BDFutbol* (en castelán). Consultado o 4 de decembro de 2021.
4. ↑  "Quecho, dispuesto a triunfar". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2 de agosto de 1984. p. 39.
5. ↑  "Trece jugadores finalizaron contrato con el club". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Ourense ed.). 2 de xullo de 1996. p. 59.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q109919387
* BDFutbol: 3724
* Transfermarkt: 311008

 |
Ácido arxininosuccínico.  
Nome IUPAC: ácido *N*-[{[(4*S*)-4-amino-4-carboxibutil]amino}(imino)metil]-L-aspártico  
Número CAS: 2387-71-5.
Mecanismo de actuación proposto para a arxininosuccinato liase.
O **ácido arxininosuccínico** ou ácido L-arxininosuccínico (ás veces denominado ácido arxinosuccínico ) é un aminoácido básico que intervén no ciclo da urea, o cal serve para a eliminación do exceso de nitróxeno no corpo. A pH celular está ionizado en forma de **arxininosuccinato**. A súa fórmula é C10H18N4O6. A molécula está formada por dúas partes: un aspartato condensado polo seu grupo amino cunha citrulina. Contén tres nitróxenos unidos a un carbono, un deles por dobre enlace, como nas guanidinas.

Funcións
--------

### Ciclo da urea

O arxininosuccinato é un importante metabolito do ciclo da urea. Fórmase a partir de citrulina e aspartato nunha reacción que ten lugar no citosol dos hepatocitos na que se require gasto de ATP catalizada polo encima arxininosuccinato sintetase. A reacción entre ambos é unha condensación química na que se unen o grupo amino do aspartato e o carbonilo da cadea lateral da citrulina. As mutacións neste encima causan unha enfermidade chamada citrulinemia.

Na seguinte reacción do ciclo o arxininosuccinato divídese en fumarato (metabolito que intervén no ciclo de Krebs) e arxinina (esta última continúa as reaccións do ciclo da urea). A reacción é catalizada pola arxininosuccinato liase e ten lugar no citosol. As mutacións na arxininosuccinato liase orixinan aciduria arxininosuccínica, un raro trastorno de orixe autosómica recesiva, que causa deficiencias no ciclo da urea.

O arxininosuccinato leva os dous nitróxenos que se eliminarán na urea, produto final do ciclo. Un deles incorporouse na reacción co aspártico catalizada pola arxininosuccinato sintetase, e o outro xa se incorporara á citrulina nunha reacción previa.

Notas
-----

1. 1 2  A. Lehninger. Principios de Bioquímica. Omega. 1988. Páxinas 552-554. ISBN 84-282-0738-0
2. ↑  ChemSpider Agininosuccinic acid
3. ↑  PubChem compound Argininosuccinic acid

Véxase tamén
------------

* Ácido succínico
* Arxinina
* Ciclo da urea

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q424590
* MAG: 2777338969

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 2387-71-5
* ChemSpider: 16059
* DrugBank: 02267
* DTXSID: DTXSID80178574
* HMDB: HMDB0000052
* IUPHAR: 5324
* KEGG: C03406
* MeSH: D001125
* PubChem: 16950

 |
**Xuacu Amieva**, nado en El Mazucu (Llanes) o 12 de outubro de 1954, é un gaiteiro español. Mestre de gaiteiros, distínguese polo traballo de recuperación do patrimonio cultural e musical asturiano, fundando un gran número de bandas e grupos folclóricos. Destaca tamén a súa creación musical, recoñecida mundialmente con prestixiosos premios como o Trofeo Macallan no Festival Intercéltico de Lorient ou os Premios Grammy.

Traxectoria
-----------

A súa vocación musical vén de familia, xa que a súa nai era cantante e tiña parentes que tocaban a gaita. En 1974 entrou a formar parte do grupo «Urogallos». Interesado pola música tradicional asturiana, participa en varios grupos folclóricos como "Raigañu", "Urogallos" e "Andecha Folklor d'Uvieu". Neles, realiza unha importante tarefa de recuperar tanto música como instrumentos populares como a rabel ou a bandurria asturiana, a [zanfona]] ou gaita de rabil, a trompa ou arpa de boca, a frauta traveseira de madeira, tarrañolas, castañolas vaqueiras, pitos, o "pandeiru cuadrau", a xipla, o tambor...

No seu afán por manter vivas as tradicións, creou en 1980 en Oviedo a «Escola de música tradicional», da que máis tarde abriu delegacións noutras partes da rexión debido á gran demanda. Nestas escolas naceron algunhas bandas de gaitas asturianas pioneiras, como a "Banda de los LLumerinos" ou a "Banda Gaites Naranco".

Ao mesmo tempo que mantivo viva a tradición musical de Asturias mediante a docencia, seguiu activo fundando grupos *folk* como "Beleño" e "Ubiña". En 1990 formou o grupo *folk* "Xuacu Amieva". En 1995 colaborou cos irlandeses The Chieftains no seu álbum "Santiago" tocando a canción "El besu". Esta obra gañou un premio Grammy en 1997.

Obra
----

### Discografía

* *Método de gaita* (1984)
* *Onde l'agua ñaz* (1986)
* *Ubiña* (1988)
* *Xostrando* (1989)
* Colaboración en *Las cornamusas de Europa* (1991)
* *Lluna caldeá* (1992)
* *La gaita asturiana* (1993)
* Colaboración coa canción *El besu* no álbum *Santiago* de *The Chieftains* (1995)
* *Tiempo de mitos* (1999)
* *Al son del fueu* (2003)
* *Seis* (2006)

### Bibliografía

* *Método de gaita* (1984)
* *Método de gaita asturiana* (1998)
* *La gaita asturiana. Método interactivo de enseñanza* (2003)

### Curtametraxes

* *Mitos astures* (1997)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Xuacu en Wordpress

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9096754
* WorldCat
* VIAF: 87164372
* BNE: XX1404960
* Discogs: 1717621
* ISNI: 0000 0000 6086 8515
* MusicBrainz: ID

 |
A **zootecnia** é o conxunto de ciencias e técnicas empregadas para mellorar as potencialidades dos animais domésticos e domesticábeis, coa finalidade de incrementar o seu rendemento na obtención de produtos ou servizos de todo tipo para beneficio humano (carne, leite, ovos, la, forza de tracción etc.).

Trátase dunha ciencia multidisciplinar que deriva directamente da bioloxía como unha zooloxía aplicada, na que se integran as aplicacións particulares de varias áreas de coñecemento: a xenética animal, a fisioloxía, a selección reprodutiva, a nutrición, a etoloxía e a epidemioloxía. A zootecnia da produción de animais é indisociábel da agronomía e o seu principal obxectivo é "producir o máximo, no menor tempo, tendo en conta o benestar animal".

Véxase tamén
------------

* Domesticación
* Gando
* Comportamento animal
* Bioloxía
* Zooloxía

### Ligazóns externas

* Guía do Estudante de Zootecnia *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q600846
* BNCF: 10831
* BRE: 1996016
* MAG: 2778509784
* Treccani: zootecnia

 |
Seareiros do Celta de Vigo.
No fútbol, o obxectivo fundamental dos afeccionados é animar ao seu equipo durante o encontro.
Un **seareiro** é unha persoa afeccionada a un determinado deporte, á que lle gusta ir animar aos partidos ou competicións deportivas a algún equipo ou deportista. Normalmente, o seareiro é afeccionado a un só club deportivo ou deportista en concreto e acode con frecuencia ás competicións oficiais ou amigábeis nas que participa, a miúdo vestido cunhas cores representativas e realizando danzas e cánticos. A súa paixón na defensa do seu equipo ou deportista pode ir desde a simple afección até o radicalismo propio dun fan. Algúns seareiros poden unirse en peñas ou grupos afíns para se organizaren e cantar as mesmas cancións e berros, facer murais, facer viaxes longas etc.

Seareiros en Galiza
-------------------

O fenómeno dos seareiros xerouse fundamentalmente arredor do deporte máis estendido no país, o fútbol, se ben tamén é doado encontrar grupos de seareiros entre os seguidores doutros deportes coma o balonmán ou o baloncesto. Os grupos máis numerosos de seareiros cóntanse entre os seguidores dos dous principais clubs de fútbol de Galiza: o Celta e mais o Deportivo.

* Os seareiros do **Celta** en conxunto son coñecidos coma celtiñas, celtistas, celestes, se ben o grupo de seareiros organizados máis coñecido e importante son os Celtarras.
* Por parte do **Deportivo** a súa afección é coñecida coma herculina, os branquiazuis, deportivistas, mais o principal grupo organizado que ten é o dos Riazor Blues.

Alén dos seareiros de equipos en concreto tamén están os seguidores da Selección Galega que son coñecidos coma os Irmandiños e cuxo principal grupo organizado son os Siareiros Galegos. Os seguidores da selección galega comezaron xa a aparecer coas primeiras reivindicacións dunha selección galega de fútbol, mais a oficialización dunha selección galega foi un grande impulso para os seguidores desta selección.

Seareiros no mundo
------------------

O fenómeno dos seareiros está estendido por todo o mundo se ben adopta diferentes características segundo os diferentes lugares onde se desenvolve. É moi habitual que os seareiros se adscriban a unha ideoloxía política máis ou menos extremista (aínda que en moitos casos non pasan dunha simple escenificación e non dunha ideoloxización consciente) e, nalgúns casos, da adopción dunhas actitudes violentas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *seareiro*.
Imaxe de 1942 de Scrooge McDuck vestido de escocés.
**Scrooge McDuck**, coñecido en Galicia coma ***Tío Gilito*** polas versións en lingua castelá, é un personaxe de ficción de banda deseñada e animacións creado polo artista Carl Barks para a The Walt Disney Company. En Portugal coñéceselle coma o *Tio Patinhas*. McDuck é coñecido por ser o titío rico do Pato Donald e titío avó dos cativos Huey, Dewey e Louie. A súa personalidade é averenta, rañosa e cotrosa, ama o diñeiro e incluso nada nel. Veste normalmente unha bata de casa azul coas lapelas e puños vermellos, e leva lentes arredondadas, un caxato e un chapeu alto.

O nome inglés está inspirado en Ebenezer Scrooge, outro personaxe de ficción do libro *Un conto de Nadal* de Charles Dickens.

Aparece por vez primeira en *Christmas on bear mountain*, en decembro de 1947; Barks experimentaría coa aparencia e personalidade de McDuck durante os catro anos a seguir. Máis tarde o debuxante declararía que orixinalmente só pensara usar a McDuck para unha soa aparición, mais despois decidiu que podía resultar útil noutras historias. Logo foi establecido coma personaxe recorrente e varias historias puxérono coma protagonista á beira do Pato Donald. Western Publishing foi a primeira en pensar en McDuck coma un protagonista máis que coma un personaxe secundario. Para 1952, McDuck tiña unha revista para si so. Dende aquela, Barks produciu a maioría das súas historias longas con McDuck como estrela, focalizando en aventuras, mentres que a revista de dez páxinas continuaba a ter a Donald como protagonista e se centraba no cómico.

McDuck converteuse na figura principal das historias mentres que Donald e os seus sobriños foron levados ao rol de axudantes de McDuck, contratándoos coma acompañantes que o seguían nas súas aventuras arredor do mundo. McDuck mantense coma a figura central do seu "mundo", acuñándose o termo "O universo de Scrooge McDuck". A figura de McDuck reapareceu con moita forza cando en 1987 estreouse a serie animada de TV, *DuckTales* (*Patoaventuras*).

Notas
-----

1. ↑  Os cómics da Disney non teñen sido polo de agora traducidos a galego. En 1997 a Disney aceptou dobrar os filmes a galego, pero a Xunta de Galicia rexeitou tal comunicado-  Arquivado 25 de setembro de 2016 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *The Life and Times of Scrooge McDuck*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11937
* WorldCat
* VIAF: 3371298
* Discogs: 1129318
* FAST: 1013061
* GND: 12311280X
* INDUCKS: US
* LCCN: nb2017000272
* MusicBrainz: ID

 |
**Teresa Bernárdez**, nada o 11 de xuño de 1931 en Buenos Aires e finada en East Lansing (Míchigan), o 12 de xullo de 2010, foi unha psiquiatra galega.

Traxectoria
-----------

Bernárdez era filla dos masidaos Francisco Fernández e Dolores Nóvoa, e irmá da escritora e tradutora Aurora Bernárdez. Doutora en Medicina pola Universidade de Buenos Aires, completou a súa formación no Hospital Vaugirard de París, no hospital universitario de Topeka (Kansas), no londiniense Clínica Tavistok e no Radclife College de Harvard. Desenvolveu a súa carreira como catedrática de psiquiatría na Universidade do Estado de Míchigan e como psicoterapia ata a súa xubilación.

Profesionalmente a súa especialización orientouse á saúde mental da muller e liderou unha batalla nos anos 80 para que a Asociacion Americana de Psiquiatría deixase de considerar enfermidades mentais o trastorno disfórico premenstrual, a biastofilia e o trastorno de personalidade masoquista. A súa produción científica máis destacada vira ao redor da saúde psiquiátrica da muller.

Obra
----

Ademais da súa produción científica, Bernárdez compilou un volume da súa poesía.

Notas
-----

1. ↑  "Teresa Bernardez Obituary (2010) - East Lansing, MI - Lansing State Journal". *Legacy.com*. Consultado o 2023-02-01.
2. ↑  *Prevalent Disorders of Women: Attempts Toward a Different Understanding and Treatment*, *Women & Therapy*, 3, 3-4, 1984.
3. ↑  Bernardez, Teresa (1982). Solomon, Kenneth; Levy, Norman B. eds. *The Female Therapist in Relation to Male Roles* (en inglés). Boston, MA: Springer US. pp. 439–461. ISBN 978-1-4684-4211-3. doi:10.1007/978-1-4684-4211-3\_18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns relacionadas

* Teresa Bernárdez recitando un poema da súa autoría en YouTube.
Os **ácidos aldáricos** son azucres ácidos derivados de monosacáridos aldosas nos que o grupo hidroxilo dun extremo da molécula e o aldehido do outro extremo son oxidados orixinando dous grupos carboxilo , polo que teñen un grupo ácido en cada extremo da molécula. A súa fórmula xeral é HOOC-(CHOH)n-COOH.

Os ácidos aldáricos sintetízanse xeralmente por medio da oxidación dunha aldosa con ácido nítrico. Nesta reacción é a forma aberta ou liñal do azucre (forma de polihidroxialdehido) a que reacciona.

Os ácidos aldáricos non poden orixinar formas cíclicas hemiacetais como as que forman os azucres reducidos, pero nalgúns casos poden formar lactonas.

A nomenclatura dos ácidos aldáricos está baseada na dos azucres dos que derivan. Por exemplo, a glicosa oxídase a ácido glicárico (ou ácido sacárico), a xilosa orixina ácido xilárico, e a galactosa o ácido galactárico. Utilízase a terminación *árico*.

A diferenza dos azucres dos que derivan, os ácidos aldáricos teñen o mesmo grupo fncional (COOH) en cada extremo, o que fai que dous azucres diferentes poden orixinar o mesmo ácido aldárico. Isto débese que pode suceder que o ácido aldárico poida poñerse "boca arriba"" ou "boca abaixo" orixinando exactamente a mesma molécula, xa que o feito de ter os dous extremos iguais lle dá unha simetría. Por exemplo, o ácido D-glicárico e o ácido L-gulárico son o mesmo composto. Como consecuencia algúns ácidos aldáricos son formas meso  sen actividade óptica a pesar de teren varios centros quirais. Isto ocorre cando un azucre e o seu enantiómero se oxidan dando o mesmo ácido aldárico. Un exemplo é a D-manosa, que ten 4 cabonos quirais, pero os ácidos D-manárico e L-manárico, que aparentemente teñen configuracións opostas, son en realidade o mesmo composto; é dicir, o ácido manárico é unha forma meso sen actividade óptica.

O ácido adípico (HOOC-(CH2)4-COOH) non é un ácido aldárico, malia a súa semellanza estrutural. De feito, os ácidos aldáricos de seis carbonos poden ser considerados tetrahidroxil derivados do ácido adípico.

Notas
-----

1. ↑  Victor Gold, *IUPAC Gold Book*, Aldaric acids
2. ↑  IUPAC Nomenclature of Carbohydrates (Recommendations 1996) Arquivado 14 de maio de 2011 en Wayback Machine.
3. ↑  *The Meaning of Meso* Addison Ault Vol. 85 No. 3 March **2008** • Journal of Chemical Education 441
4. ↑  IUPAC Gold Book meso-compound

* Carey, Francis A. (2006). Organic Chemistry, Sexta edición, Nova York, NY: McGraw-Hill. ISBN 0-07-111562-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2365017
* MAG: 2778510338

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 22290

 |
O ácido glicónico é un ácido aldónico derivado da glicosa.
Un **ácido aldónico** é un azucre ácido orixinado pola oxidación do grupo aldehido dunha aldosa, que se transforma nun grupo carboxilo (COOH). A súa fórmula química xeral é HOOC-(CHOH)n-CH2OH.

Os ácidos aldónicos adoitan prepararse por oxidación do azucre con bromo. Xeralmente encóntranse en forma de lactona, manténdose o anel esencialmente coa mesma estrutura cíclica do grupo hemiacetal que presentaba no azucre orixinal.

Pero, a diferenza do que ocorre nos grupos hemiacetais, as lactonas non teñen un carbono quiral anomérico, e non poden formar enlaces glicosídicos. Os ácidos aldónicos están presentes en moitos sistemas biolóxicos, e son produto da oxidación de aldosas polos reactivos de Benedict e Fehling. As súas lactonas son intermediatos chave na síntese de Kiliani-Fischer de azucres.

A nomenclatura dos ácidos aldónicos e as súas lactonas está baseada en substituír o sufixo *"-oso"* por *"ácido -ónico"* ou *"-onolactona"*, respectivamente. Por tanto, a D-glicosa pode ser oxidada a ácido D-glicónico ou a D-gliconolactona.

Son exemplos de ácidos aldónicos os seguintes:

* Ácido glicérico (3C)
* Ácido xilónico (5C)
* Ácido glicónico (6C)
* Ácido ascórbico (6C, lactona insaturada)

Notas
-----

1. ↑  IUPAC Gold Book Aldonic acids
2. ↑  Robyt, J.F. (1998). Springer - New York, ed. *Essentials of carbohydrate chemistry*. p. 366. ISBN 0-387-94951-8.
3. ↑  IUPAC Nomenclature of Carbohidrates (Recommendations 1996) Arquivado 14 de maio de 2011 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2272566
* JSTOR: aldonic-acids
* MAG: 2776914187

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 22301

 |
**Teresa Claramunt Creus**, nada en Sabadell o 4 de xuño de 1862 e finada en Barcelona o 11 de abril de 1931, foi unha dirixente anarcosindicalista catalá.

Traxectoria
-----------

Era unha traballadora do ramo téxtil, e fundou un grupo anarquista en Sabadell influída por Fernando Tarrida del Mármol, co que participou na Folga das Sete Semanas de 1883, na que se reivindicaba a xornada de 8 horas. En outubro de 1884 foi unha das fundadoras da *Sección Varia de Trabajadores Anarco-colectivistas de Sabadell*. Con Ángeles López de Ayala e Amàlia Domingo Soler impulsou en 1892 a primeira sociedade feminista española, a Sociedad Autónoma de Mujeres de Barcelona.

Foi detida logo da explosión dunhas bombas no Liceo de Barcelona en 1893, e de novo foi arrestada durante a represión do Proceso de Montjuïc (1896), durante o cal foi golpeada brutalmente, o que lle deixou secuelas para o resto da súa vida. Malia non ser condenada por delito ningún, após o xuízo foi desterrada en Inglaterra ata 1898. Fundou a revista *El Productor* (1901) e participou activamente nas reivindicacións sociais de principios do século XX. Colaborou en *La Tramuntana*, en *La Revista Blanca* e dirixiu o xornal *El Rebelde* durante 1907-1908.

En 1902 tomou parte nos mitins en solidariedade cos folguistas do metal e cos da folga xeral de febreiro de 1902. Foi novamente detida logo dos sucesos da Semana Tráxica de Barcelona en agosto de 1909 e confinada en Zaragoza, onde en 1911 impulsaría a adhesión dos sindicatos locais á CNT, e tamén a folga xeral de 1911, o que lle supuxo un novo encarceramento. Xa moi enferma, a policía rexistrou o seu piso tralo atentado contra o Cardeal Juan Soldevila y Romero en Zaragoza, obra de Los Solidarios, o 4 de xuño de 1923, buscando probas que a comprometesen. En 1924 regresou a Barcelona, pero a parálise progresiva afastouna das actividades públicas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Teresa Claramunt" *Gran Enciclopèdia Catalana* *(en catalán)*.
* Martínez de Sas, María Teresa: "Teresa Claramunt Creus" *Diccionario Biográfico Español*. Real Academia da Historia *(en castelán)*.
* Sabatés, Sandra; Juan, Ana (2018). *Pelea como una chica*. Barcelona: Editorial Planeta. ISBN 978-84-08-19623-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326248
* WorldCat
* VIAF: 43032101
* BNE: XX1335715
* BNF: 15638487f
* CANTIC: a10690347
* DBE: teresa-claramunt-creus
* FAST: 1685961
* GEA: 3814
* GEC: 0018063
* GND: 133598624
* ISNI: 0000 0000 5425 9203
* LCCN: no2007112795
* SUDOC: 118589954
* WomenWriters: ID

 |
Nas redes de comunicacións de datos, a segmentación de paquetes é o proceso de dividir un paquete de datos en unidades máis pequenas para a súa transmisión pola rede. A segmentación de paquetes prodúcese na capa catro do modelo OSI; a capa de transporte. A segmentación pode ser necesaria cando:

* O paquete de datos é maior que a unidade de transmisión máxima admitida pola rede
* A rede non é fiable e é desexable dividir a información en segmentos máis pequenos para maximizar a probabilidade de que cada un deles se entregue correctamente ao destino

Os protocolos que realizan a segmentación de paquetes na fonte normalmente inclúen un mecanismo no destino para reverter o proceso e recompoñer o paquete orixinal a partir de segmentos individuais. Este proceso pode incluír mecanismos de solicitude de repetición automática (ARQ) para detectar segmentos perdidos e solicitar á fonte que retransmita segmentos específicos.

Nun sistema de comunicación baseado nun modelo OSI en capas, a segmentación de paquetes pode ser a responsable de dividir unha MPDU en varias unidades de datos de servizos de capa física para que a transmisión fiable (e a retransmisión potencial a través de ARQ) de cada unha poida facerse individualmente.

O estándar ITU-T G.hn, que proporciona un xeito de crear unha rede de área local de alta velocidade (ata 1 gigabit/s) mediante cableado doméstico existente (liñas eléctricas, liñas telefónicas e cables coaxiais), é un exemplo de un protocolo que usa a segmentación de paquetes para aumentar a fiabilidade en soportes ruidosos.

Notas
-----

1. ↑  "How the TCP/IP Protocols Handle Data Communications - Oracle Solaris Administration: IP Services" (en inglés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7123009
* MAG: 178484546

 |
O **Örebro Hockeyklubb** ou **Örebro HK** é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Örebro (Suecia). O equipo ascendeu á máxima categoría do hóckey sobre xeo sueco, a SHL, para a tempada 2013-14. Xoga os seus partidos como local no Behrn Arena, un pavillón con capacidade para 5.150 espectadores.

Historia
--------

O club fundouse en 1990 como *HC Örebro 90*. Aínda que existía o Örebro IK (ÖIK), o obxectivo do HC Örebro 90 era asegurarse de que os xogadores de hóckey sobre xeo que non conseguiran un posto no Örebro IK puideran seguir xogando ao hóckey sobre xeo en Örebro. Logo da quiebra do ÖIK en 1999, varios xogadores do ÖIK pasaron ao HC Örebro 90; un deles, Henrik Löwdahl, actualmente xoga no equipo (e o fixo dende a quiebra do ÖIK). O club mudou o seu nome para Örebro HK en 2005.

O equipo ascendeu á segunda categoría, a Allsvenskan (agora Hockeyallsvenskan) na tempada 2000-01, mais descendeu á Division 1 na tempada 2003-04, pasando cinco tempadas na Division 1 logo do seu descenso. O equipo alcanzou a Kvalserien de ascenso á Hockeyallsvenskan na tempada 2008-09, conseguindo o seu regreso á Hockeyallsvenskan ao finalizar na primeira posición na cualificación. O equipo rematou no 10º lugar na tempada 2009-10 e non se clasificou para os *play-offs*. Na tempada 2010-11 o equipo mellorou significativamente, rematando na terceira posición, o que lle deu dereito a participar na Kvalserien para ascender á Elitserien, aínda que non conseguiu o ascenso ese ano ao finalizar na quinta posición. Dous anos despois, na Kvalserien de 2013, o equipo conseguiu o ascenso á máxima categoría e debutará na mesma na tempada 2013-14, sendo tamén a primeira tempada cun equipo de Örebro na máxima categoría dende a tempada 1978-79.

Dende o 27 de maio de 2011, o club colabora co Färjestad BK.

Notas
-----

1. ↑  - En ny förening tar sin form Arquivado 11 de maio de 2013 en Wayback Machine. (Sueco)
2. ↑  Örebro HK at Eliteprospects.com
3. ↑  "Färjestad samarbetar med Örebro" (en sueco). *Svenska Dagbladet*. 2011-05-27.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en sueco)*

* Portal:Hóckey sobre xeo
* Portal:Suecia
**Teresa Helena Higginson**, nada en Holywell o 27 de maio de 1844 e finada en Chudleigh o 15 de febreiro de 1905, foi unha mística galesa da igrexa católica.

Traxectoria
-----------

Higginson naceu en Holywell (Gales) en 1844, onde os seus pais estaban de peregrinación no santuario de Santa Winefrida. O pai, Robert Francis Higginson, era católico e a nai era conversa. Higginson foi a unha escola católica en Nottingham e exerceu de mestra en Bootle (Inglaterra).

Durante a súa vida Higginson tivo estigmas, feridas nas mans e nos pés similares ás causadas pola crucifixión en Xesucristo. Amais, durante as súas oracións entraba en transos que duraban varios días e "recreaba de xeito violento" as escenas do Viacrucis.

Higginson morreu en Chudleigh e foi declarada Serva de Deus.

Legado
------

En 1928 Higginson foi proposta como posíbel candidata para a canonización. Moitas das cartas que escribiu Higginson atópanse nos arquivos de Augustine's Abbey, na vila de Ramsgate. A Catedral Metropolitana de Cristo Rei de Liverpool garda duplicados das mesmas.

Notas
-----

1. 1 2  Kerr, Lady Cecil (1 de xuño de 2008). *Teresa Helena Higginson Servant of God The Spouse of the Crucified* (en inglés). Gracewing Publishing. ISBN 9780852441817.
2. ↑  Heimann, Mary (1995). *Catholic Devotion in Victorian England* (en inglés). Oxford University Press. p. 150. ISBN 9780198205975.
3. ↑  Heimann, Mary (1995). *Catholic Devotion in Victorian England* (en inglés). Clarendon Press. p. 43. ISBN 9780198205975.
4. ↑  "Home". *teresahigginson.com* (en inglés). Consultado o 11 de decembro de 2022.
5. ↑  "Archives". *Liverpool Metropolitan* (en inglés). Consultado o 11 de decembro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9357296
* WorldCat
* VIAF: 4977435
* BNF: 121970334
* ISNI: 0000 0000 6119 0304
* LCCN: nb2013004571
* NTA: 072311673
* ODNB: 48520

 |
**Roque Miguel Silvestre Pesqueira Crespo**, nado en Ponteareas o 31 de decembro de 1865 e finado en Barcelona o 27 de novembro de 1938, foi un avogado, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato en Ourense e despois retornou a Ponteareas. Entre 1886 e 1888, residiu en Madrid. Regresou a Galicia e licenciouse en Dereito. Cando tiña sobre trinta anos aprobou as oposicións de rexistrador da propiedade e foi rexistrador de Xinzo de Limia, Vilamartín de Valdeorras, Ponteareas (1912), Valls (1925), Terrasa (1928) e Tortosa. Posteriormente residiu en Barcelona. Publicou poemas en *O Tio Marcos d'a Portela*, *Galicia Moderna*, *O Antroido*, *Galicia. Revista Regional*, *A Fuliada*, *Café con Gotas*, *Galicia Humorística*, *Álbum Literario*, *Galicia Recreativa*, *A Monteira*, *El Independiente*, *El Regional*, *Revista Gallega*, *Gaceta de Galicia* e *El Eco de Galicia*. Escribiu nove relatos: "ir por lan e...", "Males da emigración", "Os fillos do pescador", "A orella do demo", "No moiño", "idilio", "Hay que tempos", "Amores bulrados" e "Marcelo". Tamén redactou artigos, tanto en galego como en castelán, nos que defendía e exaltaba a lingua galega.

En 2001 o Centro Ramón Piñeiro editou un volume cos seus escritos titulado *Relatos e outras prosas*.

Vida persoal
------------

Casou en Ponteareas con Heldiberta González Rivera en setembro de 1898.

Notas
-----

1. ↑  "Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades". Arquivado dende o orixinal o 21 de xaneiro de 2021. Consultado o 16 de xaneiro de 2021.
2. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 9-9-1898, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Silvestre Pesqueira Crespo, Roque Miguel". *Dicionario biográfico de Galicia* **3**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 245.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **III**. Bibliófilos Gallegos. p. 94.
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. *Diccionario de escritores en lingua galega* (2ª ed.). Do Castro. pp. 687–688. ISBN 84-7492-465-0.
Coordenadas: 28°22′47″N 16°45′45″O﻿ / ﻿28.37972, -16.76250

Imaxe do roque
O **Roque de Garachico** é un illote canario localizado na costa norte da illa de Tenerife (España), pertencente ao municipio de Garachico. Cunhas 5 hectáreas de superficie, este espazo quedou protexido en 1987 coa denominación inicial de *Paraxe natural de interese nacional do Illote de Garachico*. En 1994 adoptou o seu nome actual de ***Monumento Natural do Roque de Garachico***.

O roque é unha formación xeolóxica volcánica de coadas basálticas que quedou illada debido ao retroceso da costa pola erosión mariña. A súa vexetación é escasa, cunha presenza maioritaria de cardones e tabaibas. As súas paredes constitúen un punto de nidificación e refuxio para diversas aves migratorias e outras que se atopan ameazadas como o pardela de Bulwer, a pardela pequena ou o paíño de Madeira.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Roque de Garachico*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393454
* CDDA: 349647
* GeoNames: 2517347
* WDPA: 349647

 |
O teorema do valor medio
En matemáticas, o **teorema do valor medio** (tamén coñecido como **Teorema de Lagrange**) afirma que dada unha función continua *f* definida nun intervalo fechado [*a*,*b*] e diferenciábel en (*a*,*b*), existe polo menos un punto *c* en (*a*,*b*) tal que :{\displaystyle f'(c)={\frac {f(b)-f(a)}{b-a}}\cdot }

Xeometricamente, isto significa que a tanxente á gráfica de *f* nun punto de abscisa *c* é paralela á secante que pasa polos puntos de abscisas *a* e *b*

O teorema do valor medio tamén ten unha interpretación en termos físicos: se un obxecto está en movemento e se a súa velocidade media é v, entón durante un intervalo [*a*,*b*], hai un instante (punto *c*) no que a velocidade é v.

O teorema do valor medio é un dos máis importantes do cálculo diferencial, aínda que se usa non tanto para resolver problemas senón para demostrar outros teoremas. É unha xeneralización do teorema de Rolle.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Teorema da velocidade media
* Teorema de Rolle

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189136
* BNCF: 37971
* EBID: ID
* JSTOR: mean-value-theorems
* LCCN: sh85082689
* MAG: 114079344

 |