Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Asdrúbal.
**Asdrúbal**, (en púnico: 𐤏𐤆𐤓‬‬𐤁‬𐤏𐤋‬, *ʿAzrubaʿal)* coñecido como **Asdrúbal o Belo**, ou **Asdrúbal o Vello**, nado sobre o -270 e finado no -221, foi un político e xeneral cartaxinés, xenro de Amílcar Barca e, trala morte deste, gobernador de Iberia. En colaboración con Aníbal, estendeu o imperio cartaxinés na península fundando Qart Hadash, Cidade Nova, como a súa homóloga africana, a Carthago Nova romana, actual Cartaxena.

Foi asasinado no -221 e sucedeuno no mando Aníbal.

Traxectoria
-----------

### Mocidade

Dende moi novo, foi un dos xefes do partido popular ou democrático e tivo actividade política durante as dúas primeiras guerras púnicas. Casou coa filla de Amílcar Barca e acompañou a este a Iberia no 238 a.C. despois da Primeira guerra púnica, desembarcando en Gadir (a Gades romana, actual Cádiz) Despois, retornou a Cartago para toma-lo mando na guerrra contra os Númidas que se sublevaran contra Cartago e aos que derrotou polo que Numidia pasou a estar controlada polos Barca.

### Presenza en Iberia

Aínda que non se sabe cando regresou a Iberia, posiblemente durante o 231-230 a. C, estaba presente no 229 a.C. na morte de Amílcar durante o asedio de Heliké. Tras este suceso, reuniu as súas forzas en Akra Leuké e, como os fillos de Amílcar eran moi novos (Aníbal, o máis vello, aínda non tiña dezanove anos), Cartago, outorgoulle o mando do exército e deulle o título de gobernador de Iberia. Asdrúbal prefiriu empregar a diplomacia antes que as armas para pacifica-las tribos iberas e, como se acostumaba na época, esixiu a entrega de reféns por parte dos pobos iberos que estaban sometidos como sistema para asegura-la paz e tamén fomentou os casamentos mixtos; mesmo el casou cunha princesa ibera e animou a Aníbal a casar con Imilce, outra princesa ibera.

### Aspiración monárquica

#### Fundación de Qart Hadasht

No 227 a. C. preto da antiga poboación ibérica de Mastia, fundou a importante cidade e base naval de Qart Hadasht, que os romanos chamarían posteriormente Carthago Nova, a actual Cartaxena. O lugar era un excelente porto natural situado preto das minas de prata e máis preto de Cartago que Gadir; a súa situación permitiu un mellor control dos movementos dos romanos, de xeito que o centro do poder cartaxinés na península foi trasladado de Gadir a Qart Hadash, onde construíu un palacio.

Hai autores que afirman que aspiraba a se converter nun monarca de tipo helenístico o que se xustificaría pola emisión de moedas nas que aparece retratado son símbolos reais. Tamén, que o propio feito da fundación da cidade, Qart-Hadašt, sería equiparable a un acto case divino e, finalmente, que para dar máis relevancia ao seu poder, constuíu un magnífico palacio na nova cidade, no que se asentou a xeito de palacio nunha capital, no que viviu segundo o protocolo helenístico; feitos inauditos nos costumes e tradicións propiamente púnicas.

#### Tratado do Ebro

Tamén, unha idea que reforzaría a aspiración monárquica era que o seu goberno en Iberia foi bastante independente de Cartago o que se xustifica no Tratado do Ebro ou Tratado de Asdrúbal que foi asinado no seu nome e non no de Cartago no que as dúas potencias delimitan as áreas de control.

No 226 a. C. ante a continua expansión do poderío púnico en Iberia, dúas importantes cidades baixo a influencia grega, Empúries (*Emporium*) e Sagunto, acudiron a Roma. Esta tratou de delimitar a área de influencia púnica para limita-la súa expansión. O acordo, coñecido como o Tratado do Ebro ou Tratado de Asdrúbal, acotaba a zona de influencia cartaxinesa no sur do río *Iber* (*Iberus* para os romanos), hoxe Ebro. Asdrúbal aceptou o acordo, quizais porque o dominio púnico aínda non estaba totalmente consolidado e non pretendía un conflito contra Roma. Por outra banda, Roma tampouco quería que os cartaxineses apoiasen aos galos do norte de Italia cos que estaban en guerra. 

### Morte

Cando aínda non pasaran sete anos dende a morte de Amílcar, Asdrúbal o Belo, foi asasinado no 221 a. C. a mans dun escravo ou dun mercenario do rei celta Tagus, que vingou, deste xeito, a morte previa do seu señor. O sucesor de Asdrúbal o Belo, foi o seu cuñado, e fillo de Amílcar, Aníbal Barca.

Notas
-----

1. ↑  Huss (1985), p. 566
2. 1 2 3  "Hasdrubal the Fair". *livius.org* (en inglés). 5 de agosto de 2020. Consultado o 29 de outubro de 2020.
3. ↑  Polibio 3.7-16
4. ↑  Tito Livio 21.22.1-4
5. ↑  Tito Livio 23.26.2
6. ↑  Diodoro, 25.2 (*Asdrúbal, fillo de Amilcar, foi enviado polo seu sogro a Cartago contra os numidios, que se rebelaran contra os cartaxineses, matando oito mil en combate e facendo dous mil prisioneiros. O resto foron sometidos a homenaxe*).
7. ↑  Diodoro, 25. 2. (*Amílcar, atraendo cara a el aos seus perseguidores, lanzouse ao outro lado dun río, cruzándoo co seu cabalo, que se ergueu e o lanzo á auga, onde afogou. Mais Aníbal e Asdrúbal, os seus fillos, que o acompañaron, chegaron con seguridade a Acra-Leuke).*
8. ↑  Hernández (1995), p. 31
9. ↑  Gebhardt 81864), p. 64
10. ↑  Tito Livio 21.2.7 (*aumentou o dominio cartaxinés promovendo lazos de hospitalidade cos reis e atraendo novos pobos a través da amizade dos nobres e non a través da guerra e as armas*).
11. ↑  Brizzi (2000), p. 50
12. ↑  Brizzi (2000), p. 49
13. ↑  Brizzi (2016), p. 48

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Asdrúbal o Belo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

#### Fontes primarias

* Apiano: *Historia Romana* Biblioteca Clásica Gredos 84
* Polibio: *Historias* Biblioteca Clásica Gredos 38 y 43
* Tito Livio: *Historia de Roma* Libro de Bolsillo Alianza Editorial 1595 1-2

#### Fontes actuais

* Brizzi, Giovanni (2000). *Annibale* (en italiano). Roma: RAI-ERI. ISBN 978-8839711137.
* Hernández Sánchez-Barba, Mario (1995). *España: historia de una nación* (en castelán). Madrid: Editorial Complutense. ISBN 9788489365346.
* Gebhardt, Víctor (1864). *Historia general de España y de sus Indias desde los tiempos más remoto* (en castelán) **I**. Madrid: Impr. Librería Española.
* Huss, Werner (1985). *Geschichte der Karthager* (en alemán). Múnic: C.H. Beck. ISBN 9783406306549.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q311598
* WorldCat
* VIAF: 45096978
* BNE: XX1328780
* BNF: 17015403p
* BRE: 2345582
* CERL: cnp00585911
* DBE: asdrubal
* EBID: ID
* GEC: 0005603
* GND: 118708880
* ISNI: 0000 0000 1403 152X
* SUDOC: 200031791

 |