**Phumzile Mlambo-Ngcuka** (pronuncia: *pumzíle lámbo núca*), nada o 3 de novembro de 1955 en Trasnkei, é unha política surafricana que foi vicepresidenta de Suráfrica desde 2005 até 2008. Foi a primeira muller en ocupar o cargo e nese momento a muller de máis alto rango na historia de Suráfrica.

O 10 de xullo de 2013, Mlambo-Ngcuka foi nomeada Directora Executiva da Entidade das Nacións Unidas para a Igualdade de Xénero e Apoderamento das Mulleres (ONU Mulleres) polo Secretario Xeral das Nacións Unidas, Ban Ki-moon.

Educación
---------

Obtivo unha licenciatura en ciencias sociais e educación na Universidade Nacional de Lesoto (National University of Lesotho) en 1980, así como un doutoramento da Universidade de Cidade do Cabo (University of Cape Townen) en 2003, sobre planificación e política educativa. En 2013 foi galardoada cun doutoramento da Universidade de Warwick (University of Warwick) polo seu traballo no uso de tecnoloxías móbiles para apoiar a formación do profesorado nos países de escasos recursos.

### Mocidade

De 1981 a 1983 deu clases en KwaZulu-Natal, despois do cal se trasladou a Xenebra para traballar coa Asociación Mundial Cristiá Feminina (YWCA), entre 1984 e 1989, como Directora de Mocidade da organización, onde se avogou pola creación de emprego para a mocidade dentro o sistema da ONU e a educación para o desenvolvemento promovido en África, Asia e Oriente Medio. Durante este tempo tamén fundou e dirixiu o Programa Internacional de Mulleres Novas. De 1987 a 1989 foi directora de *TEAM*, unha Organización non gobernamental (ONG) de desenvolvemento en Cidade do Cabo, e tamén se involucrou con mulleres *ocupas* e igrexas africanas independentes para promover a autosuficiencia económica e a execución de programas de desenvolvemento de aptitudes. De 1990 a 1992 foi directora dos Servizos Mundiais Universitarios (World University Services), un organismo de financiamento, así como participou na xestión dos fondos doados a organizacións de desenvolvemento polas axencias gobernamentais de desenvolvemento suecas e suízas.

### Membro do Parlamento

En 1994, Mlambo-Ngcuka converteuse en membro do Parlamento, presidindo o Comité de Carteira de Servizos Públicos. Foi viceministra no Ministerio de Comercio e Industria desde 1996 até 1999, tempo durante o cal tamén foi membro fundadora da Corporación de Desenvolvemento da Comunidade Guguletu. Desde 1997 foi membro do comité executivo nacional do Congreso Nacional Africano (ANC), ademais de ser a vicepresidenta provincial da ANC do Cabo Occidental.

Mlambo-Ngcuka foi Ministra de Minerais e Enerxía entre xuño de 1999 e xuño de 2005. Durante este tempo foi unha forza impulsora na política do goberno de crear a Nova Orde de Dereitos de Minaría, que puxo fin a un período en que as grandes empresas mineiras, que controlaban case todos os minerais das reservas de Suráfrica, podían manter os dereitos mineiros concedidos en perpetuidade. A política de Mlambo-Ngucka de "*úsao ou pérdeo*" creou unha situación na que os dereitos de minería chegaron a estar dispoñíbeis a un segmento moito máis amplo da poboación, incluída moita xente de cor anteriormente desfavorecida. Desempeñouse como ministra interina de Artes, Cultura, Ciencia e Tecnoloxía de febreiro a abril de 2004.

### Vicepresidenta

Mlambo-Ngcuka no 2007
Mlambo-Ngcuka no 2006
O 22 de xuño de 2005, o presidente Thabo Mbeki nomeouna como vicepresidenta de Suráfrica, despois de remudar a Jacob Zuma do cargo a semana anterior. O esposo de Mlambo-Ngcuka, Bulelani Ngcuka, foi xefe da Dirección Nacional do Ministerio Público de Suráfrica no seu momento e encargado da loita contra o crime organizado. Foi o NDPP quen determinou que deberían estabelecerse cargos criminais contra Zuma. A posición mantida por Zuma era que os cargos na súa contra tiñan motivacións políticas. Pouco despois do seu nomeamento foi apupada polos partidarios de Zuma nun mitin en KwaZulu-Natal, un incidente que non estaba cuberto pola cadea pública, a SABC, que levou a acusacións de parcialidade. En agosto de 2005, comentou sobre o lento ritmo do programa de reforma agraria *Willing Buyer Willing Seller* (Disposto Vendedor Disposto Comprador) en Suráfrica, e afirmou que Suráfrica podería aprender acerca da reforma agraria de Zimbabwe. Este comentario provocou unha condena pola oposición parlamentaria.

O presidente Mbeki dimitiu en setembro de 2008 despois de que o Comité Executivo Nacional, opóndose á presunta participación de Mbeki no axuizamento de Jacob Zuma para actividades delituosas, decidise apartalo. O 23 de setembro, por mor disto, a maior parte do gabinete de Suráfrica renunciou, Mlambo-Ngcuka entre eles. Mlambo-Ngcuka uniuse ao partido político COPE a finais de febreiro de 2009.

### Controversias

Durante o seu período como Ministra de Minerais e Enerxía, a empresa paraestatal PetroSa efectuou un pago anticipado de 15 millóns de TSAR (aproximadamente 1,5 millóns de dólares estadounidenses) a unha empresa privada Imvume, que á súa vez fixo unha doazón de 11 millóns de TSAR ao ANC antes das eleccións de 2004. Comprobouse que Imvume tiña vínculos estreito co ANC. Estes eventos foron alcumados como o escándalo *Oilgate* polos medios de comunicación de Suráfrica.

Aínda que nunca houbo ningunha evidencia de que Mlambo-Ngcuka estivese involucrada de ningunha maneira, os medios de comunicación sospeitaban que houbese algunha relación. Co fin de limpar o seu nome, Mlambo-Ngcuka pediu ao Defensor do Pobo de Suráfrica unha investigación sobre o tema. O informe posterior liberouna por completo de calquera responsabilidade. Debido a que o irmán de Mlambo-Ngcuka, Bonga Mlambo, estaba involucrado con Imvume nun proxecto hoteleiro naquel momento, foi presuntamente involucrado no negocio de aceite de Imvume. Estas acusacións tamén resultaron ser infundadas.

Mlambo-Ngcuka tamén se enfrontou con outra controversia en xaneiro de 2006 cando se soubo que ela se foi coa súa familia e un amigo Thuthukile Mazibuko-Skweyiya, en decembro de 2005, de vacacións supostamente pagas polos impostos dos contribuíntes por valor de 4 millóns de TSAR aos Emiratos Árabes Unidos. Este escándalo foi alcumado o *Gravy Plane* polos medios surafricanos, e chegou nun momento delicado, xa que o ANC estaba a prepararse para loitar nas eleccións locais. Unha vez máis Mlambo-Ngcuka pediulle ao Defensor do Pobo unha investigación e unha vez máis foi absolta de toda culpa. O Defensor do Pobo atopou que os servizos de seguridade surafricanos decidiran que, debido a razóns de seguridade, empregase un avión do goberno para a viaxe e que Mlambo-Ngcuka non tivera ningún papel na toma desta decisión.

Notas
-----

1. ↑  "Mujer es vicepresidenta de Sudáfrica". Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2017. Consultado o 01 de outubro de 2018.
2. ↑  "SA could learn from Zim, says Mlambo-Ngcuka". IOL. Arquivado dende o orixinal o 14 de novembro de 2006. Consultado o 01 de outubro de 2018.
3. ↑  "Los ministros de Sudáfrica renuncian al Gobierno". Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 01 de outubro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Phumzile Mlambo-Ngcuka Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* BBC: Phumzile Mlambo-Ngcuka profile *(en inglés)*
* ANC profile of Phumzile Mlambo-Ngcuka *(en inglés)*
* Audiovisual Legacy interview: 30 minutes, HD *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q540935
* WorldCat
* VIAF: 313410116
* Discogs: 5500533
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0004 4456 0114
* LCCN: no2014168921
* Munzinger: 00000025384
* NTA: 41053398X

 |