**George Murnu**, ou en arromanés **Ioryi Murnu**, nado o 1 de xaneiro de 1868 en Veria e finado o 17 de novembro de 1957 en Bucarest, foi un escritor, tradutor e historiador romanés, membro da Academia Romanesa dende 1923. Irmán de Ary Murnu (1881-1971), artista plástico.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia arromanesa na aldea de Brazi, preto da cidade de Veria, na época parte da Macedonia otomá e dende o século XX de Grecia, non moi lonxe do río Bistrita. O seu pai, Ioan Murnu estudara en Atenas e foi profesor de grego, latín e francés en Xanthi (na actual Grecia) e en Bitola (na actual Macedonia do Norte), antes de se ordenar sacerdote, exercendo como párroco da igrexa greco-macedonia en Budapest. George medrou en Veria, localizada preto de varios asentamentos arromaneses, Marușea, Șelea de Sus, Șelea de Jos ou Xirulivad. 

Realizou estudos primarios en Veria e secundarios en Bitola, e logo na Universidade de Bucarest, profesor na Universidade de Iaşi en 1893 e ao pouco marchou a Múnic para realizar estudos de posgrao, volvendo a Romanía tras doutorarse en filoloxía. Foi profesor titular do departamento de arqueoloxía da Universidade de Bucarest e director do Museo Nacional de Arqueoloxía (1909). 

Traduciu ao romanés a *Ilíada* mais a *Odisea*, o que constituíu un acontecemento fundamental na evolución da lingua literaria romanesa. A súa tradución asimilou organicamente a lingua orixinal no espírito da lingua de adopción, procurando no folclore e tradicións romanesas equivalencias da lingua e a mentalidade da épica homérica, nunha íntima familiarización co espírito romanés popular exercendo unha grande influencia na lingua doutros autores. En 1906 publicou en Budapest a primeira parte da súa tradución da *Ilíada*, en hexametros, e en 1912 deu ao prelo en Bucarest a segunda parte. O texto completo apareceu en 1916, seguíronlle numerosas edicións revisadas ata a aparición da versión definitiva en 1973 que inclúe cambios realizados nos últimos anos da súa vida. A publicación da súa tradución da *Odisea* foi en 1924 en endecasílabos iámbicos, tamén viu varias edicións corrixidas e a edición definitiva en 1971. Traduciu tamén *Electra* (1910) e *Edipo rei* (1943) de Sófocles e *Orestia* (1942) de Esquilo.

Escribiu poesía orixinal, tanto en arromanés como en romanés, de temas bucólicos. Participou na creación de varias publicacións periódicas, xa en 1888 participou na creación de *Macedonia. Revista romànilor din Peninsula Balcanică*, onde se publicaba literatura orixinal en arromanés, colaborou no *Almanahul macedo-român* (1900-1903), *Lumina. Revistă poporană a românilor din Imperiul Otoman* (1903-1908), formou parte do comité de redacción do *Calendarul Aromânesc pe anul* (1910-1911). En 1911 editou en Bucarest co tamén arromanés Ion Foti a publicación mensual *Revista Balcanică*, de curta vida. En 1929 colaborou cunha nova proposta arromanesa, *Revista Aromănească* que se mantivo ata 1931.

Obra
----

Poesía en romanés
* 1898 - *Gânduri și vise*,
* 1925 - *Alme Sol*,
* 1934 - *Altare*,
* 1934 - *Ritmuri pentru tine*.
* 1940 - *Tropare*,

Poesía en arromanés
* 1931 - *Ritmuri macedonene*,
* *Salbă de cântec aromânesc*,
* *Chita și Bură*.

Ensaios
* *Studiu asupra elementului grec ante-fanariot în limba română*, Bucarest, 1894
* *Rumanische Lehn-worter im Neugriechischen, mit historischen Vorbe-merkungen*. Munic, 1902 (tese de doutoramento)
* *Monumente antice din Roma*. Bucarest, 1907
* *Portretul elin. Studiu iconografic din arheologia clasica*. Bucarest, 1908
* *Atena și ruinele ei*. Bucarest, 1910
* *Istoria românilor de la Pind. Vlahia Mare (980 - 1259)*. Bucarest, 1913
* *Cele mai frumoase doine ale poporului roman, dupa diferite colectiuni*. Bucarest, 1922
* *Bair di cãntic armãnescu*. Bucarest, 1932
* *Românii din Bulgaria medievală*. Bucarest, 1937

Notas
-----

1. ↑  Academia Română - Membri titulari da AR.
2. ↑  George Călinescu, *Istoria literaturii române de la origini până în prezent*, 1941.
3. ↑  Pariza, Maria. *Presa aromane in date*, Biblioteca Culturaii Aromâne

Ligazóns externas
-----------------

* Membrii Academiei Române din 1866 până în prezent – M

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3541260
* WorldCat
* VIAF: 61570582
* BNE: XX1044477
* BNF: 120784107
* FAST: 108347
* GND: 1167111478
* ISNI: 0000 0000 6643 6035
* LCCN: n83014739
* NLG: 149804
* NTA: 067697399
* OL: OL1131085A
* SUDOC: 029084709

 |