Caracois do Mediterráneo en estivación.
Xema floral de magnolio.
A **estivación** (do latín *aestivatio*, derivado de *aestivare*: veranear) é un termo que ten un significado moi diferente en zooloxía e en botánica. En zooloxía é un período de inactividade e ralentización do metabolismo polo que pasan algunhas especies durante a estación seca. En botánica refírese á disposición da partes das xemas florais ou a un proceso previo á xerminación nalgunhas especies.

En zooloxía
-----------

En zooloxía a estivación é un estado fisiolóxico dalgúns animais consistente no letargo, inactividade ou torpor que se produce por un descenso na actividade metabólica como resposta ás condicións extremas e periódicas que se producen durante o verán ou estación seca. Estas condicións poden ser debidas a un aumento considerable da temperatura ambiental ou a unha diminución hídrica importante, xa sexa ambiental ou do nivel das masas de auga.

Este fenómeno é máis frecuente en especies animais tropicais, mais non é exclusivo e pode producirse tamén en especies de zonas temperadas. É parte do ciclo biolóxico de moitas delas, e pode ser incluso necesario para o correcto desenvolvemento embrionario ou gonadal, como ocorre nalgunhas tartarugas de América do Sur.

Durante a estivación, os animais xeralmente se enterran en toqueiras de barro húmido co que se rodean formando un casulo ou vaíña que os protexe da deshidratación e das altas temperaturas. Ao enterrárense desta maneira crean microambientes moi diferentes do exterior, chegando a non ter variacións diarias de temperatura. Exemplos de animais que se enterran pódense encontrar entre os peixes pulmonados, anfibios e réptiles. Entre estes últimos un exemplo moi claro de estivación dáse nos crocodilos e caimáns, cando nas épocas de seca e escaseza de alimentos entérranse no barro e ralentizan o seu metabolismo, ralentizan a frecuencia cardíaca e baixan a súa temperatura corporal. Outros animais buscan refuxio entre a vexetación, como os caracois, ou en ocos ou goridas de diferentes clases, como anfibios, réptiles e incluso mamíferos.

Aínda que os períodos de estivación adoitan ser dalgúns meses ao ano, coñécense casos de anuros que permanecen neste letargo ata 5 anos, aínda que a maioría da poboación morre durante o proceso.

En botánica
-----------

O termo estivación refírese en botánica á disposición das pezas das xemas florais, as cales se abren con posterioridade ás xemas foliares.

En taxonomía pode ser un carácter de diagnóstico importante, por exemplo, na familia Malvaceae os xéneros *Fremontodendron* e *Chiranthodendron* son os únicos que non posúen sépalos valvados nas xemas florais.

Tamén é o proceso fisiolóxico inducido pola calor do sol polo que deben pasar diversos propágulos e sementes para xerminar.

Notas
-----

1. 1 2 3  Font Quer, P. (1982)
2. 1 2 3  Allaby (1984)
3. ↑  Lancha e Sempere (1988)
4. ↑  DRAE, 22ª edición (2011)
5. ↑  Miller (2007)
6. ↑  Rhodin (2009)
7. 1 2  Miller (2007), tomado de Pinder *et al.* (1992)
8. ↑  Whiters (1997)
9. ↑  Dausman (2004)
10. 1 2  Hickey e King (2001)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estivación Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Allaby, M. (1984). *Diccionario del medio ambiente* (en castelán). Madrid: Pirámide. p. 421.
* Dausmann, K.H.; et al. (2004). "Physiology: Hibernation in a tropical primate". *Nature* (en inglés) **429** (6994): 825–826. doi:10.1038/429825a. Archived from the original on 27 de setembro de 2011. Consultado o 14 de agosto de 2017.
* Real Academia Española. "Lema: *estivación*". *Diccionario de la lengua española. Vigésima segunda edición.* (en castelán). Consultado o 9 de novembro de 2011.
* Font Quer, P. (1982). *Diccionario de botánica*. Barcelona: Editorial Labor, SA. p. 1244.
* Hickey, M. and C. King (2001). *The Cambridge Illustrated Glossary of Botanical Terms* (en inglés). Cambridge (UK): Cambridge University Press.
* Lancha, J.M. e T. Sempere (1988). *Diccionario de ciencias naturales. Usos y etimologías* (en castelán). Madrid: Siglo veintiuno de España editores. p. 376.
* Miller, W.C. (2007). *Trace fossils: concepts, problems, prospects* (en inglés). Elsevier. p. 206. ISBN 9780444529497.
* Rhodin, A.G.J, S. *et ál.* (2009). "*Acanthochelys macrocephala* (Rhodin, Mittemieier, and McMorris 1984) — Big-Headed Pantanal Swamp Turtle, Pantanal Swamp Turtle" (PDF). *Chelonian Research Monographs* (en inglés) **5** (1): 38–46. ISSN 1088-7105. doi: 1038541. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de agosto de 2017. Consultado o 14 de agosto de 2017.
* Withers P. Pedler S. e Guppy, M. (1997). "Physiological Adjustments during Aestivation by the Australian Land Snail *Rhagada tescorum* (Mollusca: Pulmonata: Camaenidae)". *Australian Journal of Zoology* (en inglés) **45** (6): 599–611.

### Outros artigos

* Diapausa
* Diapausa embrionaria
* Dormancia
* Hibernación
* Vernación
* Vernalización

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q822123
* GEC: 0181927
* JSTOR: estivation
* MAG: 119597433

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004956
* MeSH: G07.110.232.889.249
* UMLS: C0014906

 |