recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Territorios de Ermengol VI cando morreu Ramon Berenguer III en 1131.
**Ermengol VI de Urgell**, coñecido como ***o de Castela***, nado en Valladolid en 1096 e finado en Castela o 20 de xuño de 1154, foi conde de Urgell entre 1102, cando faleceu o seu pai, e 1154. Foi fillo do conde Ermengol V e de María Pérez, filla do conde Pedro Ansúrez quen se encargou da tutela do seu neto durante a súa minoría de idade ao quedar orfo en 1102.

Biografía
---------

Coa axuda de Guerau II de Cabrera, gobernante real do condado, e de Ramon Berenguer III de Barcelona conquistou en 1106 a cidade de Balaguer, que pasou a ser dende aquel momento a capital do condado de Urgell.

Xa adulto colaborou con Afonso I de Aragón na conquista de Zaragoza en 1118, así como con Afonso VII de Castela na cruzada contra al-Mariyya en 1147.

A boa relació co casal de Barcelona levou a Ermengol VI a participar na viaxe de Ramon Berenguer IV de Barcelona ata a Provenza en 1144 e a colaborar co conde de Barcelona na Cruzada contra o emirato de Lleida e a repoboación da cidade en 1149.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

En 1119 casou con Arsenda de Cabrera, filla de Guerau III de Cabrera, vizconde de Àger, e de Berenguera de Queralt. Do matrimonio naceron:

* o infante Ermengol VII (?-1184), conde de Urgell
* a infanta Sibil·la de Urgell, casada con Ramon Folch, vizconde de Cardona
* a infanta Estefania de Urgell (?-1177), casada con Arnau Mir de Pallars Jussà

Cara ao 1135 casou en segundas nupcias con Elvira de Lara, filla de Roderic de Lara e a infanta Sancha de Castela. Deste matrimonio naceron:

* o infante Galceran de Sales (?-v1184)
* a infanta María de Urgell (?-1196), señora de Almenara

Notas
-----

1. ↑  Fontana i Lázaro, Josep (2014). *La formació d'una identitat. Una història de Catalunya*. Vic: Eumo (Universitat de Vic). p. 24. ISBN 978-84-9766-526-1.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2862207
* DBE: armengol-vi
* GEC: 0024403

 |
**Faustino Gama Casalderrey**, nado en Lérez (Pontevedra) e finado na mesma cidade o 29 de decembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Faustino Gama. Foi un dinamizador político e un divulgador do marxismo entre a clase obreira pontevedresa dos anos trinta. Como o seu irmán Alejandro era militante do Partido Comunista de España e directivo da Federación Cultural Deportiva Obrera de España (FCDOE) en Pontevedra. Con Alejandro e Manuel Calvo tomaron parte nas milicias formadas no goberno civil e no concello ante o inminente levantamento militar. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu fuxido, primeiro polos montes de Lérez e Verducido e despois en diferentes escondedoiros. A presión policial sobre a familia da súa moza, Estrella Portela, que vivía en Salcedo, fixo que volvese cara Lérez e se presentase ao médico Enrique Ballina e ao cura Leandro del Río Carnota, para que o acompañasen a entregarse ás autoridades. Presentado o 28 de decembro, ao día seguinte foi fusilado "por incurso en los bandos vigentes".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez Castro, Xosé (2013). "Cunetas sembradas de muerte. La represión extrajudicial en la provincia de Pontevedra" (PDF). *Memòria antifranquista del Baix Llobregat* (13): 15–20. Consultado o 12 de abril de 2020.

### Ligazóns externas

* Álvarez Castro, X. (29 de decembro de 2010). "Familias represaliadas: os Gama (1)". *Pontevedra nos anos do medo*.
* 

* Faustino Gama Casalderrey na páxina web *Nomes e Voces*.
| Astove |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Seychelles |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado |
| Superficie | 4´96 km² |
| Superficie lagoa | 9´5 km² |
| Nº de illas |  |
| Coordenadas | 10°06′S 47°45′L﻿ / ﻿-10.100, -47.750 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

A **illa de Astove** é un atol de Seychelles situado no océano Índico. Áchase a 38 km SSE de Cosmoledo e as súas coordenadas son (10°06′S 47°45′L﻿ / ﻿-10.100, -47.750).

Características
---------------

Trátase dun atol con forma de anel case pechado. A súa lagoa interior ten unha profundidade máxima de 3 metros e está comunicada co mar polo suroeste. O atol mide 4,5 km de Norte a Sur e 2 km de Leste a Oeste, cunha superficie de 4´96 km²; e a súa área total, incluíndo a lagoa é de 9´5 km². O seu único asentamento, na costa occidental, foi abandonado nos anos 80. Existe tamén unha pista de aterraxe de herba. Declarada reserva natural, actualmente está pechada ao público e prohíbese todo acceso.

A illa de Astove e o atol de Cosmoledo, conforman o Grupo de Cosmoledo. Grupo que á súa vez, xunto ao atol de Aldabra e a illa de Asunción constitúen o Grupo de Aldabra.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q750203
* GEC: 0514067
* GeoNames: 936200

 |
**José Gerónimo Rodríguez Rodríguez**, coñecido como **Jerónimo Rodríguez**, nado en Tomiño cara a 1907 e finado en Vigo o 28 de xaneiro de 1937, foi un empregado e político galego.

Traxectoria
-----------

Anarquista, veciño de Goián. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e internado na prisión de Tui, onde coincidiu con Benito Prieto Coussent que lle fixo un retrato. Procesado na causa 1350/36 polo delito de rebelión, foi xulgado en Vigo o 7 de xaneiro de 1937. Condenado a pena de morte, foi executado en Vigo, ás 11 horas do 28 de xaneiro de 1937, con Eliseo Estévez Álvarez e Maximino Rodríguez Lago, nas proximidades do cuartel do Monte do Castro.

Vida persoal
------------

Foi pai de Argentina Rodríguez Vicente.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-1-1937, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 29-1-1937, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Paco Lobatón lleva a Tomiño «Quién sabe dónde»
* 

* Jerónimo Rodríguez Rodríguez na páxina web *Nomes e Voces*.
Coordenadas: 40°42′03″N 00°51′11″O﻿ / ﻿40.70083, -0.85306

A illa de Buda, desde o embarcadoiro.
A **illa de Buda** é unha illa marítimo-fluvial situada no extremo oriental do delta do Ebro, pertencendo ao municipio de Sant Jaume d'Enveja, da comarca do Montsià, provincia de Tarragona. Con 1000 hectáreas e un 5 km de lonxitude é a illa máis grande de Cataluña.

É de orixe aluvial, xa que está formada polos sedimentos que deposita o Ebro xusto antes de desembocar no mar Mediterráneo. Con forma de triángulo investido co vértice cara ao sur, a illa está rodeada polos dous brazos do río, o principal (a vertente de Levante) ao norte, que a separa da illa de Sant Antoni, e o secundario (a vertente sur) ao oeste; o lado leste, coa praia de Buda, está bañado polo Mediterráneo e culmina no extremo oriental no cabo de Tortosa, preto do que se alza o faro de Buda.

No seu interior atópanse as lagoas do Calaix Gran (ou de Dalt) e o Calaix de Mar (ou de Baix), que é hábitat dun gran número de especies de paxaros.

Chegou a ter uns 200 habitantes durante a década de 1950, cando unhas corenta familias se instalaron para cultivar arroz e construíron as súas casas, unha escola e unha capela. Mesmo organizaron festas maiores e crearon un equipo de fútbol. Actualmente, aínda que se continúa cultivando arroz, na illa de Buda só quedan dous matrimonios maiores. Situada dentro do Parque Natural do Delta do Ebro, para acceder necesítase unha autorización expresa.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web dedicado á illa de Buda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11683859
* WorldCat
* VIAF: 316431083
* GEC: 0012678
* GeoNames: 3127564
* OSM: 1558061

 |
**José Rey-Alvite Feás**, tamén coñecido como **Pepe Alvite** e **José Rey Feás**, e alcumado **Yersaef** e **Xan da Ulla**, nado en Santiago de Compostela o 29 de abril de 1919 e finado na mesma cidade o 14 de xuño de 1991, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do xornalista Jesús Rey Alvite e de Concepción Feás Mourelle, e irmán do tamén xornalista Jesús Alvite. Colaborou en diversos medios de comunicación. Dentro dos medios escritos, en *El Pueblo Gallego*, *La Noche*, *La Voz de Galicia* e *El Correo Gallego*. Nos medios radiofónicos, colaborou na compostelá *Radio Galicia*, co alcume de **Xan da Ulla**. Foi empregado da delegación territorial de Televisión Española en Galicia.

Finou en Santoago de Compostela o 14 de xuño de 1991.

Vida persoal
------------

Casou con Leonor Martínez Vázquez, coa que tivo tres fillos: Jesús (nado en maio de 1948 e finado o 12 de outubro de 1984), José Luis e Manuel Ángel.

Recoñecementos
--------------

Unha rúa compostelá leva o nome *Irmáns Rey Alvite* en lembranza súa e do seu irmán Jesús.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-10-1949, p.2.
2. ↑  *ABC*, 15-6-1991, p. 49.
3. ↑  *La Noche*, 3-5-1948, p. 2.
4. ↑  *El Correo Gallego*, 13-9-2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xenealoxía Alvite
Tres esquiadores de fondo en Sjusjøen, nas proximidades de Lillehammer, Noruega.
O **esquí de fondo**, *esquí nórdico* ou *esquí a campo travesa* (en inglés cross-country skiing) comezou a ser empregado como medio para o desprazamento nos países nórdicos posto que a neve asolaga o territorio durante boa parte do ano.

Anteriormente, só se coñecía o uso das raquetas de neve. É cos esquís que se incrementa a superficie de apoio, podendo así facer fronte aos maiores obstáculos á hora de camiñar sobre a neve, evitando afundirse nela, e propiciando o avance. Mantendo o principio de incrementar a superficie de apoio, os esquís conseguen ademais tirar proveito das características de deslizamento en superficies xeadas, dotándose para iso dunha *sola* absolutamente lisa e impermeable, que se ben precisa dunha man de cera conforme á temperatura e tipo de neve do día en cuestión. A súa forma alongada facilita a bipedestación e o uso de bastóns permite impulsar o avance mediante un elemento non deslizante.

Competicións
------------

Botas fixadas aos esquís.
Nas competicións, os fondistas deben realizar carreiras contra o reloxo de longas distancias que poden chegar a ser até de 150 km. As competicións poden ser estilo clásico ou libre. No clásico pásanse os esquís por dous carrís habilitados para o efecto; no libre vaise por camiños abertos, a ruta non está definida.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179687
* AAT: 300239497
* BNCF: 3799
* BNF: 119332760
* BRE: 2160389
* EBID: ID
* GEC: 0521603
* GND: 4055233-0
* LCCN: sh85034268
* NDL: 01075143
* NKC: ph119071
* PSH: 10008

 |
**José Ramón Vidal Castelo**, nado en Fruíme (Lousame) o 18 de outubro de 1951, é un mestre e político galego do PSdeG-PSOE, alcalde de Lousame entre 1979 e 2003.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi mestre en Noia. Militante do PSdeG-PSOE dende 1977, tralas eleccións municipais de 1979 foi elixido alcalde de Lousame polo PSdeG-PSOE ao gañar as eleccións con 6 concelleiros, o mesmo número que a UCD, e contar co apoio da AMDG, unha coalición que presentaba diversos candidatos comunistas e de esquerda en varios concellos. Nas municipais de 1983 foi reelixido alcalde ao obter a maioría absoluta con 11 concelleiros, fronte a só 2 de AP.

Revalidou a maioría absoluta nos comicios de 1987, 1991 e 1995. Foi deputado provincial polo Partido Xudicial de Noia entre 1991 e 1995, durante o goberno socialista de Salvador Fernández Moreda. Nas municipais de 1999 foi a candidatura máis votada, pero sen maioría absoluta, e gobernou en minoría. 

Nas municipais de 2003 perdeu a alcaldía ao gañar o PPdeG e aliarse cunha edil independente, e foi voceiro na oposición durante todo o mandato. Volveu concorrer como candidato socialista nas municipais de 2007 e non foi elixido ao obter o PPdeG a maioría absoluta. Non chegou a tomar posesión como concelleiro, sendo substituído posteriormente á fronte dos socialistas lousamáns por Julio Paradela Busto. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Raimundo Vilela Rodríguez** |  **Alcalde de Lousame** 1979 - 2003 | Sucesor:**Santiago Freire Abeijón** |

Notas
-----

1. ↑  Reportaxe en *La Voz de Galicia* ed. Barbanza, 17-7-1999, p. 51.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Vidal Castelo, José Ramón". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Lousame

### Ligazóns externas

* El socialista Vidal Castelo deja la primera línea de la política
* Julio Paradela releva a Vidal Castelo al frente de la agrupación de los socialistas de Lousame
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Espello (homónimos).
Esquema de inversión da imaxe.
Esquema dun reflector.
Un **espello** é unha superficie puída na que ao incidir a luz, esta reflíctese seguindo as leis da reflexión.

O exemplo máis simple é o espello plano. Nel, un fai de raios de luz paralelos pode cambiar de dirección completamente como conxunto e continuar sendo un fai de raios paralelos, podendo producir así unha imaxe virtual dun obxecto co mesmo tamaño e forma que o real. Con todo, a imaxe resulta dereita, pero investida no eixe vertical.

Existen tamén espellos cóncavos e espellos convexos. Cando un espello é cóncavo e a curva é unha parábola, se un raio incide paralelo ao eixe do espello, reflíctese pasando polo foco (que é a metade do centro óptico da esfera á que pertence o espello), e se incide pasando polo foco, reflíctese paralelo ao eixe principal.

Historia
--------

Os espellos como utensilios de toucador e obxecto manual foron moi usados nas civilizacións exipcia, grega, etrusca e romana. Elaborábanse sempre con metal bruñido, xeralmente cobre, prata ou bronce, a este proceso coñéceselle como plateo. Tiñan forma de placa redonda ou oval, decorada ordinariamente con gravados ou relevos mitolóxicos no reverso (os romanos carecen de gravados, pero non de relevos) e con mango tallado para asilos comodamente; deles, consérvanse aínda moitos exemplares nalgúns museos arqueolóxicos. Durante a alta Idade Media, apenas se fixo uso do espello, ata que no século XIII inventouse a fabricación dos de vidro e de cristal de rocha sobre lámina metálica (ou con amálgama de chumbo ou estaño que son os *espellos azogados*), sen deixar por isto de construírse os de só metal ata o século XVIII.

O espello, como moble de habitación, empeza co século XVI, pois aínda que durante os dous séculos anteriores cítanse algúns exemplares históricos apenas era coñecido e o seu uso era pouco corrente. En devandito século, preséntase con marco elegante e pé artístico e ocupa lugar distinguido no salón como obxecto movible e de dimensións reducidas. Cara a fins do século XVII as fábricas venecianas logran construír espellos de gran tamaño e desde entón serven como obxectos singularmente decorativos nos salóns, nos que ocupan un lugar destacado.

Os espellos modernos consisten dunha delgada capa de prata ou aluminio depositado sobre unha prancha de vidro, a cal protexe o metal e fai ao espello máis duradeiro.

Galería de imaxes
-----------------

* Vasilla reflectida.Vasilla reflectida.
* Espello exipcio no Louvre.Espello exipcio no Louvre.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35197
* AAT: 300037682
* BNCF: 27016
* BNF: 13162911m
* BRE: 2878165
* EBID: ID
* GEC: 0123922
* GND: 4056203-7
* JSTOR: mirrors
* LCCN: sh85085963
* NDL: 00564449
* NKC: ph127688
* PSH: 3454

 |
**José Ramón Varela-Portas y Pardo**, nado en Lugo en 1928 e finado o 31 de agosto de 2020, foi un empresario, enxeñeiro técnico agrícola e sindicalista galego, moi vinculado á vida deportiva e social lucense. Foi o fundador, xunto co seu irmán Juan, do Club Baloncesto Breogán e primeiro presidente do club.

Biografía
---------

Nado en Lugo, José Ramón formouse como enxeñeiro técnico agrícola. Nos anos 1960, xunto cos seus irmáns foi un dos empresarios máis destacados da cidade de Lugo. En 1966 funda o Club Baloncesto Breogán, sendo o seu primeiro presidente, cargo que ocupa de 1966 até 1972. No final da súa vida laboral estivo moi vinculado ao sindicalismo, ocupando cargos importantes na Unión Xeral de Traballadores (UXT). En 2011, a Xunta de Galicia concedeulle a Distinción ao Mérito deportivo de Galicia. Ao comezo da temporada baloncestística 2016−17 recibe a homenaxe por parte do Breogán polo cincuenta aniversario do club.

Notas
-----

1. ↑  "Loito no Breogán polo falecemento do Presidente Fundador D. José Ramón Varela Portas". *CB Breogán*. 31 de agosto de 2020.
2. ↑  J. R. Varela Portas. Texto principal
3. ↑  El Breoganismo rindió un caluroso homenaje a Juan Varela Portas y Pardo
4. ↑  Primeras distinciones de la Xunta al mérito deportivo
5. ↑  O Breogán honra ao seu fundador e primeiro presidente

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Club Baloncesto Breogán
En paleontoloxía, chámase **fauna tomotiana**, **fauna tommotiense** (do *Tommotiense*, un dos últimos períodos do cámbrico inferior) ou **pequenos fósiles con cuncha** (do inglés *small shelly fossils*), a un conxunto de fósiles que se formaron no inicio do período cámbrico, hai por volta de 542 millóns de anos.

Os exemplares coñecidos desta fauna viviron nun período de preto de dez millóns de anos, e sucederon á fauna de Ediacara ou fauna vendiana, que se desenvolveu ao final do proterozoico, e antecederon a explosión cámbrica..

O descubrimento destes seres de tamaño milimétrico realizouse en Siberia, e son os primeiros restos de esqueletos mineralizados que aparecen no rexistro fósil. O termo foi empregado por primeira vez no ano 1975 por Crosbie Matthews e Vladimir Missarzhevsky.

Os restos consisten en escleritos, espículas, tubos e cunchas. Moitos destes restos interprétanse como elementos de organismos maiores, e outros parecen ser cunchas individuais pertencentes a organismos de pequeno tamaño; algúns dos fósiles non parecen gardar parentesco con ningún grupo de animais modernos, polo que, ao igual que a fauna de Ediacara, parecen ser un tipo de organismos que apareceron e desapareceron do rexistro xeolóxico.

Encontráronse pequenos fósiles con cuncha en todo o planeta, existindo xacementos paleontolóxicos en Inglaterra, Australia, a Antártida, illa de Terra Nova, Canadá continental, California, México, China, Mongolia, Irán, India, Turquía, Marrocos etc.

Notas
-----

1. ↑  Gould, Stephen Jay (2006). "Antecedentes de Burgess Shale". *La vida maravillosa*. Crítica. p. 66. ISBN 9788484328049.
2. ↑  "Archaeocyatha" no sitio do Departamento de Xeoloxía da Faculdade de Ciencias da Universidade de Lisboa Arquivado 26 de decembro de 2010 en Wayback Machine. *(en portugués)*
3. ↑  The Virtual Fossil Museum. "Tommotian fauna" (en inglés). Consultado o 13 de setembro de 2012.
4. 1 2  Bengtson, Stefan (2004). "Early Skeletal Fossils" (PDF). *The Paleontological Society Papers* (en inglés) **10**: 67–77.
5. ↑  Universidade de Bristol. "Small Shelly Fossils" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 31 de maio de 2012. Consultado o 13 de setembro de 2012.
6. ↑  Sarmiento, Graciela N. Fernández-Remolar, David & Göncüoglu, M. Cemal (2001). "Cambrian small shelly fossils from the Çal Tepe Formation, Taurus Mountains, Turkey" (PDF). *Coloquios de Paleontología* (en inglés) **52**: 117–134. 1132-1660.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Landing, E. Geyer, G. e Bartowski, K. E. (2002): "Latest Early Cambrian Small Shelly Fossils, Trilobites, and Hatch Hill Dysaerobic Interval on the Québec Continental Slope". *Journal of Paleontology*, marzo de 2002, (2): 287-305.
* Matthews, S. C. e Missarzhevsky, V. V. (1975): "Small Shelly Fossils of Late Precambrian and Early Cambrian Age: a Review of Recent Work". *Journal of the Geological Society* **131** (3): 289–304.

### Outros artigos

* Fauna de Ediacara

### Ligazóns externas

* Cambrian explosion *(en inglés)*
* Small shelly fauna *(en inglés)*
* Fauna tomotiana *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1058746
* MAG: 2778954126

 |
**Fernando Arias Parga**, nado en Rábade en 1909 e finado en Madrid o 24 de xullo de 1959, foi un avogado, profesor e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Fernando Arias Rodríguez. Estudou dereito na Universidade de Valladolid, onde foi presidente da Asociación de Estudantes de Dereito. En 1930 foi detido por posesión de follas clandestinas. En 1932 gañou a cátedra de Dereito Internacional Público da Universidade de Madrid. Profesor auxiliar da Cátedra de Dereito Internacional Público da Universidade Central de 1932 a 1936. Doutor en Dereito pola Universidade Central de Madrid en 1934. Obtivo unha bolsa para estudar no Kaiser Wilhelm Institut en 1934. Durante a guerra foi xefe do Servizo de Información Militar de Andalucía e foi nomeado cónsul de Oujda. Despois da guerra colaborou no Instituto de Estudios Internacionales y Económicos e dende 1955 foi secretario técnico da Escuela de Funcionarios Internacionales. Finou en Madrid aos 50 anos.

Vida persoal
------------

Casou con Francisca González Hernández, e foi pai de Fernando e Alicia Arias González.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*
2. ↑  *Vida Gallega*, 10-7-1932, p. 34.
3. ↑  *Heraldo de Castellón*, 22-5-1930, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* De la Muela, A. (1959). FERNANDO ARIAS PARGA (1909-1959). Revista Española De Derecho Internacional, 12(3), 474-475. Consultado en
* De Luna, A. (1959). FERNANDO ARIAS. Revista Española De Derecho Internacional, 12(3), 473-474. Consultado en

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61890578
* WorldCat
* VIAF: 207862970
* GND: 187829071

 |
**José Rodríguez Iglesias**, finado na Coruña o 1 de xullo de 1904, foi un sindicalista e político socialista galego.

Traxectoria
-----------

Canteiro de profesión. Foi o líder da UGT da Coruña. En xullo de 1891, cando se constituíu a Agrupación Socialista da Coruña, foi elixido o seu presidente. Ese mesmo ano iniciou o seu labor como correspondente de *El Socialista* na Coruña. En 1892 constituíuse a Sociedad de Canteros El Trabajo, da que se converteu no primeiro presidente. Asistiu en Madrid ao Congreso fundacional da Federación Nacional de Canteiros e Marmoristas (1900). Presidiu o I Congreso Galaico-Portugués celebrado en Tui (1901). Ese mesmo ano celebrou un mitin de controversia co anarquista José Suárez Duque. Presentouse ás eleccións municipais na Coruña de 1901, retirándose da contenda electoral por causas alleas a súa vontade. Presidiu a Agrupación Socialista da Coruña até a súa morte en 1904.

Notas
-----

1. ↑  Noticia en *El Noroeste*, 3-7-1904, p. 2.
2. ↑  Borobó (22-6-1988). "La creación del PSOE en La Coruña"". *La Voz de Galicia*. p. 3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28355630
* DSBE: 8027\_rodriguez-jose

 |
**José Recimil Tábora**, nado en Curantes (A Estrada) o 17 de setembro de 1929 e finado en Sarria o 19 de xuño de 2021, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Foi xefe dos servizos técnicos de Zeltia en Ourense. Logo de aprobar a oposición para técnico de extensión agraria, foi destinado en 1962 á axencia de Extensión Agraria de Ribadeo. Despois pasou a Ordes, Carballo, Monterroso, Mondoñedo e comarcal de Lugo, para rematar como xefe provincial do Servizo de Extensión Agraria de Lugo.

Foi candidato de UCD ao Parlamento de Galicia pola provincia de Lugo nas primeiras eleccións autonómicas. Non resultou elixido, pero tomou posesión como parlamentario o 23 de marzo de 1983 substituíndo a Flora Veiga. Posteriormente ingresou en Coalición Galega. Volveu ser candidato, neste caso polo PPdeG, nas eleccións autonómicas de 1993, sen ser elixido, pero de novo tomou posesión como parlamentario o 12 de setembro de 1995 substituíndo a Nazario Pin. Foi presidente da Asociación micolóxica A Muiñeira de Sarria, e afeccionado á apicultura.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, Lugo, 24-1-1995, p. 36.
2. ↑  Casanova, Ana (2021-06-19). "Sarria despide a José Recimil, exjefe de Extensión Agraria". *El Progreso de Lugo* (en castelán). Consultado o 2021-06-19.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI*. *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
**Jaume Sanllorente i Trepat**, nado en Barcelona o 9 de xullo de 1976, é un periodista catalán. Estudou periodismo na Universidade Ramon Llull e especializouse en periodismo económico. Actualment dirixe a fundación Sonrisas de Bombay, da cal é fundador e dedica os seus esforzos a axudar ós desfavorecidos da India.

Despois de traballar durante varias anos no eido da prensa económica, como delegado en Cataluña da revista *Comercio Exterior*, marchou de vacacións no 2003 á India por primeira vez, onde quedou abraiado coa pobreza e a vulnerabilidade dos cativos nas rúas de Bombai.

Despois de coñecer un pequeno orfanato que ía pechar por razóns económicas, Jaume Sanllorente decidiu deixar o seu traballo e a súa vida en Barcelona e trasladarse a Bombai, onde funda a ONG Sonrisas de Bombay. Esta ONG puxo en marcha proxectos para axudar ás comunidades máis desafavorecidas de Bombai, entre os que destacan un orfanato, dúas escolas e diversos programas para doentes de lepra e para os seus fillos, sumando en total máis de 5.000 beneficiats d'entre els carrers de Bombai.

O labor de Sanllorente valeulle a distinción de ocupar as primeiras páxinas do Times of India, e obter o recoñecemento de numerosas entidades de ámbito internacional. A entidade médica india Bombay Leprosy Project designouno no 2008 "Embaixador perante o Mundo".

Notas
-----

1. ↑  ABC.es *(en castelán)* Entrevista con Jaume Sanllorente no "II Congreso de jóvenes con valores".
2. ↑  Europa Press

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista con Jaume Sanllorente no programa Siluetas (RNE) *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9011134
* WorldCat
* VIAF: 90454434
* BNE: XX4662378
* BNF: 16177575k
* FAST: 1928802
* GND: 14259279X
* ISNI: 0000 0001 0923 5875
* LCCN: n2009039645
* NTA: 338214763
* PTBNP: 1399517

 |
**Iugurta** (-160--106), foi rei de Numidia entre os anos -116 e -106.

Biografía
---------

Trala morte de Masinisa en -148, sucedeuno o seu fillo Micipsa. Por entón o seu sobriño Iugurta era tan popular, que Micipsa se viu obrigado a envialo a Hispania, estancia que este aproveitou para establecer contactos con romanos influentes. Alí comprendeu a debilidade dos romanos para o suborno, o que aproveitou no futuro. Participou con Escipión Emiliano no asedio de Numancia na terceira guerra celtibera.

Cando morreu Micipsa en -118, o reino dividiuse entre os seus dous fillos (Aderbal e Hiempsal) e o seu sobriño Iugurta. Inmediatamente, Iugurta enfrontouse con Hiempsal e asasinouno. A seguir enfrontouse con Aderbal, que resultou vencido e fuxiu a Roma para pedir axuda. As oficiais romanos, probabelmente subornados, ou talvez polo desexo de terminar rapidamente co problema, dividiron Numidia en dúas partes, o leste para Aderbal, e o oeste para Iugurta.

### Guerra de Iugurta

*Artigo principal**:* Guerra de Iugurta.
Iugurta non quedou satisfeito, e no ano -113, invadiu Cirta, capital de Aderbal, incorrendo na cólera de Roma, ao resultar mortos varios comerciantes itálicos alí asentados, ademais do propio Aderbal. Roma viuse obrigada a intervir en -111, nunha breve campaña mandada polo cónsul Lucio Calpurnio Bestia. Iugurta rendeuse, pero obtivo unha paz moi favorábel, sospeitosa unha vez de máis de ter sido conseguida con subornos. Como consecuencia, Caio Memmio, tribuno da plebe, promoveu unha investigación, solicitando a presenza do propio Iugurta, pero foi vetado por outro tribuno subornado, Caio Bebio. Iugurta tivo que ir a Roma, pero non chegou a declarar.

Reanudada a guerra, Roma enviou ao cónsul Quinto Cecilio Metelo o Numídico, que se enleou nunha campaña interminábel durante cinco anos (-111 - -106). Impaciente polo curso da guerra, o seu lugartenente Caio Mario volveu a Roma para buscar o consulado, e unha vez logrado, volveu e tomou a dirección das operacións. Tras unha serie de vitorias importantes, Caio Mario, gañou a amizade de Bomílcar, o irmán da nai de Iugurta e principal lugartenente do rei númida, encomendándolle a misión de depoñer a Iugurta, pero descubriuse a trama e Iugurta executouno cando este se dedicaba a provocar descontentos entre a súa garda.

Mario enviou entón ao seu legado Lucio Cornelio Sila a Mauritania para privar de apoios a Iugurta. Sila logrou o apoio de Boco I, e a captura de Iugurta, que foi enviado a Roma cargado de cadeas e executado en -104

Notas
-----

*Historia universal século XXI. La formación del imperio romano.* ISBN 84-323-0168-X

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156173
* WorldCat
* VIAF: 8185245
* BMT: 177492
* BNF: 135116058
* BRE: 4918646
* CERL: cnp00540670
* DeutscheBio: 118864297
* EBID: ID
* FAST: 1827672
* GEC: 0035020
* GND: 118864297
* ISNI: 0000 0001 0060 6422
* LCCN: nr91030863
* NKC: jn20000700837
* NTA: 18348679X
* SNAC: w6709sqb
* SUDOC: 073366862
* ULAN: 500355375

 |
Escarapote (*Scorpaena scrofa*)
Os **Escorpeniformes** (Scorpaeniformes) son unha orde de peixes teleósteos, dentro da superorde Acantopterixios (Acanthopterygii). O nome da orde vén do grego *skorpaina*, diminutivo de escorpión, polas prolongacións espiñosas que presentan.

Características
---------------

A característica distintiva é a estancia suborbital: unha extensión posterior do terceiro óso infraorbital (detrás da conca do ollo) ata o preopérculo, ó que está fusionada na maioría das especies.

Tanto a cabeza como o corpo adoitan ser espiñosos ou estar recubertos de placas óseas.

As aletas pectorais son tipicamente redondeadas, e por veces de gran tamaño, con membranas entre os radios inferiores. A aleta caudal adoita ser redondeada, ocasionalmente truncada e rara vez bifurcada.

Clasificación
-------------

Os Escorpeniformes foron incluídos anteriormente entre os Perciformes.

Divídense en sete subordes:

Lumpo (*Cyclopterus lumpus*)
* Suborde Anoplopomatoidei
* Suborde Cottoidei
* Suborde Dactylopteroidei
* Suborde Hexagrammoidei
* Suborde Normanichthyiodei
* Suborde Platycephaloidei
* Suborde Scorpaenoidei

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Escorpeniformes*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Escorpeniformes*** |

* Taxonomía FishBase
* Taxonomía ITIS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208777
* BNCF: 36144
* BNF: 12293803m
* BRE: 3624200
* EBID: ID
* LCCN: sh85118787
* MAG: 2778827729

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Scorpaeniformes
* Dyntaxa: 3000270
* EOL: 46567840
* EPPO: 1SCOPO
* FE: 12061
* FE-New: ID
* Fossilworks: 35887
* GBIF: 590
* iNaturalist: 47286
* IRMNG: 11378
* ITIS: 166702
* NBN: NBNSYS0000172162
* NCBI: 8091
* Plazi: ID
* Soortenregister: 138433
* uBio: 113924
* WoRMS: 10329

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Estatólito.
Esquema dun estatocisto cun estatólito.
Nos invertebrados, especialmente nos acuáticos, os **estatólitos** son estruturas calcarias que se encontran dentro dos estatocistos, que son os órganos do equilibrio destes animais. como os bivalvos, os cnidarios, os equinodermos, os cefalópodos e os crustáceos.

Función
-------

Estas pequenas estruturas, cando se moven por efecto da gravidade ou polo movemento propio do animal, pousan sobre o epitelio ciliado do estatocisto, o cal, mediante conexións nerviosas, manda a información ao centro elaborador das sensacións informando sobre a posición na que se encontra.

O seu equivalente nos vertebrados son os otólitos, situados no oído interno, polo que neles fálase dun sistema estato-acústico.

O funcionamento dos estatólitos é moi elemental: cando o animal xira ou cando cambia a súa orientación, a forza gravitatoria actúa sobre o estatólito, que se despraza por gravidade e fai que toque e estimule algunhas células sensoriais das moitas que tapizan a superficie interna do estatocisto. Entón a célula estimulada produce unha resposta e así o animal mantense informado da súa posición e da súa orientación en relación á anterior.

Os estatocistos están presentes principalmente en animais depredadores, nadadores libres e escavadores, pero non se encontra na maioría dos animais parasitos, nos moi pequenos, nos sésiles ou nos intersticiais.

Notas
-----

1. ↑  Morton, B. (2009): "Statocyst structure in the Anomalodesmata (Bivalvia)". *Journal of Zoology* **206**: 23–34.
2. ↑  Spangenberg, D. B. (1986): "Statolith formation in Cnidaria: effects of cadmium on *Aurelia* statoliths". *Scanning Electron Microscopy* (4): 1609–1618.
3. ↑  Ehlers, U. (1997): "Ultrastructure of the statocysts in the apodous sea cucumber *Leptosynapta inhaerens* (Holothuroidea, Echinodermata)". *Acta Zoologica* **78**: 61–68.
4. ↑  Clarke, M. R. (2009): "The cephalopod statolithan—introduction to its form". *Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom* **58** (3): 701–712.
5. ↑  Cohen, M. J. (1960): "The response patterns of single receptors in the crustacean statocyst". *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* **152** (946): 30–49.
6. 1 2 3  Franciele Charro: "Estruturas sensoriais nos Invertebrados" en InfoEscola *(en portugués)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2003): *Invertebrates*. 2nd edition. Sunderland, Massachussetts, USA: Sinauer Associeates, Inc. ISBN 978-0-8789-3097-3.
* Moore, J. (2006): *A introduction to the invertebrates*. 2nd edition. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-67406-5.

### Outros artigos

* Estatocisto
* Otólito
**Esteban Fernández Temprano**, nado na Coruña o 13 de decembro de 1877 e finado en Madrid o 5 de xuño de 1952 foi un tipógrafo, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Membro da Agrupación Socialista da Coruña, da que foi elixido presidente en 1904. Colaborou en *El Socialista*. Presentouse ás eleccións municipais como candidato socialista en decembro de 1909 e novembro de 1911, pero non saíu elixido. Na súa imprenta editábase *La Voz del Obrero*, do que foi o primeiro director. Participou no Congreso Regional Obrero de Vigo en marzo de 1911, que deu lugar á Federación Sindical Solidaridad Obrera de Galicia.

Trasladouse a Viveiro coa súa familia en 1912, chamado por Benigno López Muñoz para que dirixira os seus talleres tipográficos, e o semanario *Heraldo de Vivero*, que tamén dirixiu. Tamén colaborou en *Landro*. En 1926 fundou e dirixiu *La Voz del Pueblo*. Publicou algunhas colaboracións en *La Voz de Galicia*.

En 1928 representou ao Ramo da Construción de Vivero no XVI Congreso da UGT e ese ano trasladouse a Madrid para traballar como tipógrafo. Foi detido ao rematar a guerra civil e despois de saír en liberdade traballou como corrector de probas na imprenta Rivadeneyra (1949) ata a súa morte.

Vida persoal
------------

Casou con Purificación Oreña Martínez en 1908.

Notas
-----

1. ↑  *El Noroeste*, 5-1-1904, p. 1.
2. ↑  "Las elecciones municipales en La Coruña" en *El Noroeste*, 13-11-1911, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Heraldo de Vivero cumple un siglo de vidaArquivado 29 de maio de 2020 en Wayback Machine. número especial do periódico do 17 de febreiro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20532769
* DSBE: 6236\_fernandez-temprano-esteban

 |
**Jon Gondán Cabrera**, nado en Pamplona o 31 de xullo de 1991 é un político navarro, militante de Geroa Bai. É o alcalde de Zizur Nagusia (Navarra) dende o 13 de xuño de 2015.

Traxectoria
-----------

Nas eleccións municipais de 2011, Jon Gondán ocupou o segundo lugar na candidatura de Nafarroa Bai ó concello de Zizur Nagusia, resultando elixido concelleiro en devanditos comicios. En novembro de 2012, trala división interna da coalición, Gondán fíxose coa portavocía e do liderado do grupo municipal.

Foi elixido candidato de Geroa Bai á alcaldía zizurtarra nas primarias celebradas o 3 de outubro de 2011, co 100% dos votos.

Nas eleccións do 24 de maio de 2015, Geroa Bai logra 1.650 votos e colócase como segunda forza, a 333 papeletas da primeira, UPN. Este resultado, fai posible que o 13 de xuño de 2015, na sesión de investidura, fóra elixido novo alcalde de Zizur Nagusia en substitución de Luis María Iriarte Larumbe grazas ós 4 votos do seu grupo, 4 de EH Bildu, 2 de Zizur Unido (EU e Podemos) e AS Zizur.

Gondán é o alcalde de Zizur Nagusia máis novo da historia e de Navarra durante ese mandato.

É reelixido candidato á alcaldía para as eleccións do 26 de maio de 2019, sendo Geroa Bai, novamente, segunda forza política, incrementando os seus votos até un total de 2.000, traducíndose en catro concelleiros. Os seus socios de goberno perden representación, pero grazas a un acordo con EHBildu (3) e a candidatura AS Zizur (2), logra a maioría na sesión de investidura, logrando revalidar a alcaldía.

Notas
-----

1. ↑  "Jon Gondán será el candidato de Geroa Bai a la Alcaldía de Zizur Mayor". 4 de outubro de 2014.
2. ↑  "Jon Gondán (Geroa Bai) investido Alcalde de Zizur Mayor con el 65% de los apoyos". 14 de xuño de 2015. Arquivado dende o orixinal o 07 de marzo de 2018. Consultado o 29 de xullo de 2019.
3. ↑  "El Alcalde Jon Gondán (Geroa Bai), reelegido por mayoría absoluta". 15 de xuño de 2019. Arquivado dende o orixinal o 19 de xuño de 2019. Consultado o 29 de xullo de 2019.
**Jacob Frank**, nado en Korolivka (Podolia, actualmente en Ucraína) en 1726 e finado en Offenbach am Main o 10 de decembro de 1791 foi un comerciante xudeu de orixe polonesa, que afirmou ser o Mesías.

Traxectoria
-----------

Jacob Frank iniciouse no sabataísmo cando visitou os Balcáns. Ao retornar para o seu país, fundou unha seita clandestina cuxos adeptos observaban publicamente a lei xudaica, mais secretamente dedicábanse a prácticas sexuais prohibidas. Excomungado en 1756, Jacob Frank converteuse primeiro ao islamismo (durante unha visita a Turquía) e despois ao catolicismo, levando consigo o seu grupo. Jacob Frank non se limitou a rexeitar as restricións da Tora senón que abrazou claramente a inmoralidade. Frank, que fundou un grupo antinómico moi importante, buscaba practicar actos que violasen a dignidade humana.

En 1666, Sabbatai Zevi proclamouse o Mesías impartindo ensinanzas baseadas na Cábala. Os principios promulgados por Sabbatai Zevi foron implantados por Jacob Frank, que formou unha orde secreta con base nos principios do Sabataísmo. Os seguidores de Sabbatai Zevi formaron seitas de diversos nomes, entre elas o Frankismo, a partir do nome do seu líder, Jacob Frank.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jacob Frank Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q708525
* WorldCat
* VIAF: 40172889
* BIBSYS: 1523345888717
* BNB: ID
* BNF: 11947278v
* CERL: cnp00398473
* DeutscheBio: 118702882
* EBID: ID
* FAST: 1819186
* GND: 118702882
* ISNI: 0000 0001 0890 6139
* LCCN: n79007205
* LibraryThing: frankjacob-1
* NKC: zmp2017944701
* NTA: 085909793
* SELIBR: 231975
* SUDOC: 027429490
* WikiTree: Lejbowicz-3

 |
Os **interamnicos** (en latín: *Interamici*), ás veces citados como **interamicos** (latín: *interamici*), foron un pobo prerromano da antiga Gallaecia, que segundo as fontes estaban inclusos no Convento xurídico bracarense.

Fontes
------

Os interamnicos aparecen citado por Tolomeo II, 6, 28, e nalgunhas inscricións epigráficas, das que sen dúbida a máis importante é o Padrón dos pobos, na que son listados entre outros grupos que seguramente axudaran a erguer a ponte romana de Chaves.

Redución xeográfica
-------------------

A situación deste pobo ten sido obxecto de controversias entre os especialistas na materia. O claro é que son un pobo do convento bracarense. Tranoy (1981) colocounos no Tras-os-Montes portugués, entre os ríos Tuela e Rabaçal.

Mais, xa antes Rodríguez Colmenero (1973) noticiara a propia descuberta dunha epígrafe no que a República dos interamnicos honraba a un Quinto Licinio. Como quer que a lápida fora achada en Asadur, no concello de Maceda, na provincia de Ourense, o autor consideraba que os interamnicos debían ser resituados, nesa zona, que limitarían os ríos Miño e os seus afluentes Sil e Arnoia, o que xustificaría a denominación de interamnicos (interpretábel como "os do entre ríos", de inter "entre" e amnium "río")

Porén, na síntese de Felipe Arias, seguen a colocarse nos Tras-os-Montes, "entre Chaves e Braganza".

Notas
-----

1. ↑  Definición de interamnicos no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de tribos celtas

### Bibliografía

* Rodríguez Colmenero, Antonio, *Los Interamnici del Convento Bracaraugustano y su dios indígena Toroiogombicteto*, in rev. Hispania Antiqua (1973), t. III.
* Tranoy, A. *La Galice romaine*. París. 1981
* Arias, Felipe, *A romanización de Galicia*. Lugo. 1992.

| * v
* c
* e
Pobos galaicos e ástures |
| --- |
| Galaicos bracarenses | Anfílocos · · Avobriguenses · Bibalos · Brácaros · Callaecos · Coelernos · Equaesos · Grovios · Helenos · Interamnicos · Leunos · Límicos · Luancos · Lubenos · Nebisocos · Narbasos · Nemetatos · Quarquernos · Seurbos · Tamaganos · Turodos |  |
| Galaicos lucenses | Albións · Arróns · Ártabros (Brigantinos · Lapatiancos) · Baeduos · Cibarcos · Cilenos · Caporos · Egobarros · Iadovos · Lemavos · Nerios · Poemanos · Praestamarcos · Seurros · Supertamarcos |
| Ástures | Amacos · Bedunienses · Brigaecinos · Guigurros · Lancienses · Lougueos · Lugones · Orniacos · Pésicos · Saelinos · Superatios · Tiburos · Zoelas |
| Outros | Oestrimnios · Saefes |
Imaxe da estrutura Richat vista dende satélite
A chamada **estrutura Richat**, unha forma circular no Deserto do Sáhara de Mauritania, atraeu a atención dende as primeiras misións espaciais debido a que conforma un marcado ollo escuro na vastedade erma e monótona do deserto. Descrita por algúns coma unha prominente amonita no deserto, a súa visibilidade (ten un diámetro de case 50 quilómetros) converteuse nunha referencia para as tripulacións espaciais. Inicialmente interpretouse coma o impacto dun meteorito debido ó seu alto grao de cirularidade, inda que agora pénsase que non é máis ca un afloramento simétrico dun anticlinal amosado pola erosión. As bases resistentes inferiores que a rodean están formadas por cuarcita do Paleozoico.

*O texto orixinal procede do Observatorio terrestre da NASAArquivado 29 de setembro de 2008 en Wayback Machine.*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estrutura Richat Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* NASA Earth Observatory pageArquivado 29 de setembro de 2008 en Wayback Machine.
* Astronomy Picture of the Day

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q744591
* WorldCat
* VIAF: 2911152381765701950009
* GeoNames: 2376915
* MAG: 2781214088

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
| *Enterobacter aerogenes* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Proteobacteria |
| Clase: | Gammaproteobacteria |
| Orde: | Enterobacteriales |
| Familia: | Enterobacteriaceae |
| Xénero: | *Enterobacter* |

 |
| Nome binomial |
| ***Enterobacter aerogenes*** |

***Enterobacter aerogenes*** (antes chamada *Aerobacter aerogenes*) é unha especie de bacterias gramnegativas con forma de bacilo da familia das enterobacteriáceas. Caracterízase por ser oxidase negativa, catalase positiva, citrato positiva, e indol negativa.

*E. aerogenes* é unha bacteria patóxena nosocomial que causa infeccións oportunistas. A maioría son sensibles á maioría dos antibióticos que afectan a esta clase de bacterias, pero presenta mecanismos de resistencia inducibles, especialmente a lactamase, o que significa que rapidamente se pode facer resistente aos antibióticos estándar durante o tratamento, o que requirirá cambiar de antibiótico.

Algunhas das infeccións causadas por *E. aerogenes* orixínanse durante tratamentos específicos con antibióticos, insercións de catéteres, e procedementos cirúrxicos. *E. aerogenes* atópase xeralmente no tracto gastrointestinal humano e normalmente non causa enfermidade en individuos sans. Pode vivir en diversos residuos, compostos químicos hixiénicos e no solo. A bacteria tamén ten certa importancia comercial, xa que produce gas hidróxeno durante a fermentación usando melazas como substratos.

Pode estragar o zume e o xarope de pradairo.

Notas
-----

1. ↑  Enterobacter spp.: pathogens poised to flourish at the turn of the century Authors: W. EUGENE SANDERS, JR. and CHRISTINE C. SANDERS
2. ↑  MICROBES INVOLVED IN FOOD SPOILAGE Authors: Gabriel Chavarria, Julia Neal, Parul Shah, Katrina Pierzchala, Bryant Conger

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Enterobacter Infections - MedScape *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* GBIF: 3221992
* IRMNG: 10031484
* ITIS: 247

 |
**Kode9** (nado como **Steve Goodman** en Glasgow, Escocia) é un músico radicado en Londres dedicado á música electrónica como produtor, DJ e dono do selo discográfico Hyperdub. O MC The Spaceape adoitaba colaborar habitualmente con el.

A súa carreira inspírase no que algúns xornalistas e produtores deron en chamar o "hardcore continuum", aínda que tamén toma elementos da música dub. É un dos primeiros impulsores da escena dubstep (que el ve como unha continuación de toda unha serie de desenvolvementos cuxa orixe está no UK hardcore). Aparece no recompilatorio *Grime* publicado por Rephlex, e publicou o álbum longo *Memories of the Future* (feat. The Spaceape) no seu propio selo Hyperdub.

Kode9 ten un doutoramento en filosofía pola Universidade de Warwick e publicou un libro, Sonic Warfare: Sound, Affect, and the Ecology of Fear.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

* *Memories of the Future* - Hyperdub, 2006 (con The Spaceape)
* *Black Sun* - Hyperdub, 2011 (con The Spaceape)
* *Nothing* - Hyperdub, 2015

### DJ Mixes

* *DJ Kicks* - Hyperdub, 2010
* *Rinse:22* - Rinse, 2013

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1394828
* WorldCat
* VIAF: 316003416
* AllMusic: mn0000543345
* BIBSYS: 1581514963386
* Discogs: 214748
* LCCN: no2015074005
* MusicBrainz: ID
* NKC: jo2009330627
* Songkick: 973671

 |
**José Manuel Pérez Afonso**, nado en Lugo en 1979, é un músico e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou maxisterio, especializándose en educación musical. Formou parte do dúo musical Iván y Josito, formado en 2001 e que levou o premio INJUVE 2008 á mellor creación moza no apartado de canción de autor. Militante de Podemos, foi membro da coordinadora de Lugonovo ata que a súa formación a abandonou en novembro de 2017. En 2018 anunciou a súa candidatura á secretaria xeral de Podemos Galicia nas primarias  pero acabou integrando a candidatura de Antón Gómez-Reino. Nas eleccións municipais de 2019 foi candidato á alcaldía de Lugo.

Lugo en Común- Unidas Podemos. Eleccións Xerais 2019

Notas
-----

1. ↑  "Que está detrás da crise de Lugonovo" Arquivado 11 de maio de 2019 en Wayback Machine.. Sermos Galiza, 22 de novembro de 2017
2. ↑  "Josito Pérez presentará a súa candidatura á secretaría xeral de Podemos Galicia". *Galiciaé*, 3 de outubro de 2018.
3. ↑  "Gómez-Reino integra a Josito na candidatura a liderar Podemos Galicia". Lugo Xornal, 5 de outubro de 2018

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***José Manuel Pérez Afonso Modificar a ligazón no Wikidata*** |