recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Anjou** foi unha rexión histórica e cultural francesa que se corresponde coa antiga provincia do mesmo nome e cuxa capital é Angers. Aínda que xa hai ben tempo que desapareceu o ducado, o termo « Anjou » aínda se utiliza para definir o territorio do Maine e Loira. O logo do departamento retoma o termo «Anjou». O territorio do Anjou correspóndese co actual departamento de Maine e Loira, así como con outros territorios integrados en diversas divisións administrativas.

Historia
--------

Anjou aparece na Antigüidade como entidade territorial co pobo dos andecavos. O seu territorio, centrado en Angers (daquela Andegavum), correspóndese en parte cos límites do futuro Maine e Loira. Após a ocupación romana, o Anjou encóntrase máis tarde no centro de varias influencias e rivalidades, sobre todo entre os francos e os bretóns. Sendo xa condado, convértese no corazón do imperio Plantagenêt, ou «imperio anxevino» no século XIII.

Anjou conserva a súa independencia fronte aos reis de Francia até 1259, data do Tratado de París, que o vincula á coroa de Francia. Dado en herdanza tras a morte de Luís VIII de Francia, pasou a ser ducado en 1360. O Anjou anexionouse definitivamente ao Reino de Francia en 1481.

Culturalmente, asócianse ao Anjou os seus viñedos, o río Loira, os seus materiais de construción (lousa e tufa calcaria), así como a súa gran concentración de trogloditas.

O poeta Joachim du Bellay inmortalizou Anjou na súa obra *Les Regrets*, publicada en 1558.

Notas
-----

1. ↑  Comité départemental du tourisme & Fédération des offices de tourisme et syndicats d’initiative de l’Anjou. "Anjou Tiurisme". Consultado o 13-10-2015.
2. ↑  Comité d'expansion économique de Maine-et-Loire. "Anjou. Comité d'expansionéconomique.". Arquivado dende o orixinal o 14-01-2016. Consultado o 13-12-2015.
3. ↑  *Logo do CG49.* Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 14 de outubro de 2015.

Véxase tamén
------------

* Castelo de Montsoreau
* Montsoreau

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anjou Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107426
* WorldCat
* VIAF: 131398538
* BAV: ADV10041945
* BNE: XX456989
* BNF: 119340411
* BRE: 1823569
* CANTIC: a11634510
* EBID: ID
* FAST: 1228377
* GEC: 0004171
* GND: 4002074-5
* LCCN: n84083917
* NKC: ge1124897
* SELIBR: 139475
* SUDOC: 027259390
* Treccani: angio

 |
Países e territorios que compoñen a Melanesia.
Nome co que se coñece a unha parte de Oceanía. **Melanesia** (procedente do grego μέλας *melas* (negro), e νῆσος *nesos* (illa)) é unha rexión que se estende desde Papúa Nova Guinea no ecuador ata Nova Caledonia no trópico, comprende os arquipélagos de Bismarck, Salomón, Novas Hébridas e Fidxi. Habitan a rexión máis de 2 millóns de persoas.

Historia e características
--------------------------

O termo foi usado por primeira vez por Jules Dumont d´Urville en 1832 para denominar a un grupo de illas étnica e xeograficamente distinto dos de Polinesia e Micronesia. Con todo, actualmente a súa clasificación racial considérase inadecuada, debido a que non reflicte a diversidade cultural, lingüística e xenética de Melanesia. Ademais, este termo engloba a dous grupos distintos, os austranesios e os papúas.

As nacións de Fidxi, Papúa Nova Guinea, Salomón (baixo dominio de Papúa Nova Guinea), Vanuatu e Nova Caledonia (baixo soberanía francesa) utilizan o termo para describirse a si mesmas, porque reflicte o seu pasado colonial común e a súa situación rexional presente. As zonas citadas forman o núcleo da Melanesia moderna. Con todo, algunhas illas adxacentes noutros países adóitanse considerar como parte periférica de Melanesia.

### Illas

Home facendo lume e nenos en Vanuatu
As seguintes illas e grupos considéranse tradicionalmente parte de Melanesia:

* Arquipélago Bismarck.
* Fidxi.
* Nova Caledonia.
* Nova Guinea.
* Molucas.
* Illas Salomón.
* Illas Trobriand.
* Illas do estreito de Torres.
* Vanuatu.

#### Illas relacionadas

Localización da Melanesia.Localización da Melanesia.
Outras illas cuxa poboación nativa non é totalmente melanesia, senón que ten devanceiros diversos son:

* Flores.
* Nauru.
* Sumba.
* Timor.
* Tonga.

Algunhas illas ao oeste de Nova Guinea como Halmahera, Alor e Pantar poden considerarse parte de Melanesia, aínda que este termo non se usa na zona.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q37394
* WorldCat
* VIAF: 236350358
* BRE: 2202294
* GEC: 0041782
* GeoNames: 7729899
* GND: 4038517-6
* NDL: 00567606
* NKC: ge134359
* TGN: 7016736
* Treccani: melanesia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D008542
* MeSH: Z01.639.760.590

 |
A **espada de Mouruás** é unha espada da idade de bronce atopada na aldea de Mouruás (San Xoán de Río), e conservada actualmente no museo de Ourense. A espada foi achada en novembro de 1967, nunha escavación na canteira da Pena dos Castros, nos penedos da Pastora, preto das rochas da Raíña e A Moura, un conxunto granítico no medio dunha fraga no val do río Navea.

Características
---------------

A espada, de 820 g de peso, está feita en bronce, e atópase partida en dous anacos. Mide 68,5 cm de longo e 4,5 de ancho máximo na folla e 5,7 cm na garda. Ten unha folla longa de dobre gume e unha empuñadura calada tripartita. No seu momento supuxo unha grande innovación tecnolóxica o feito de ser fundida nunha mesma peza a folla e empuñadura en molde bivalvo, Traballando a folla mediante forxa e os orificios con perforación.

A folla ten sección lenticular, cunha suave nervadura ou crista axial de reforzo, máis acusada no extremo proximal, e mantén zonas co fío biselado. É máis ancha cara á punta, e na zona de unión coa empuñadura está decorada nun dos cantos coa imaxe dunha espiga.

A empuñadura, composta por garda, fuso e pomo, levaría fixadas mediante cravos as cachas, de óso ou de madeira. O fuso, rectangular e con rebordes laterais, conserva tres orificios lonxitudinais, se ben é posible que tivese algún máis. A garda ten contorno en V pechado, con rebordes e tres orificios para remaches en cada lado.

Datación
--------

A espada de Mouruás dátase entre os séculos X e IX ANE, no bronce final II. Considérase pola forma da folla unha espada pistiliforme. As armas desde tipo teñen a súa orixe nas espadas de tipo Hemigkofen, documentadas no val do río Rihn.

Os primeiros modelos servirían de base aos obradoiros locais, que as adaptarían ás características metalúrxicas da súa zona, creando novas variedades que se difundiron polo espazo europeo do denominado Bronce Atlántico. Así, modelos similares foron atopados na península Ibérica, San Briec-des-Iffs (Bretaña), Wilburton (Inglaterra) e Irlanda.

En moitos casos as armas eran atopadas en cursos fluviais de pouca profundidade, casos do río Ulla, Miño ou Sil (espada de Forcas). Esta situación, xunto á ausencia de necrópoles desa época, dá a entender que o depósito era intencionado e de carácter funerario, sendo a espada un obxecto ritual.

Por este motivo estraña a aparición en Mouruás entre unhas rochas. Ruiz-Gálvez considera que ten non só unha finalidade funeraria, senón tamén de control dun punto de paso estratéxico.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Idade de Bronce en Galicia

### Bibliografía

* Comendador Rey, B. e Losada, M.: "A espada de Mouruás", artigo n' *O Sil*, decembro de 2011.
* Ferro Couselo, X.: "Breve reseña del Museo". *Boletín Auriense* I, 1971. P. 303-304.
* Gago Mariño, M.: "A Excalibur galega e o TNT". Artigo no blog *Capítulo 0*.
* Lorenzo Rumbao, B.: "A espada de Mouruás Arquivado 03 de febreiro de 2012 en Wayback Machine.". Peza do mes do museo de Ourense. Maio de 2006.
* Ruiz-Gálvez, M.: *La Europa atlántica en la edad del bronce. Un viaje a las raíces de la Europa occidental* (1998).
**Adolfo Abalo Ríos**, nado en Lantaño (Portas) en 1945, é un mestre e político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Profesor de Primaria no colexio Domingo Fontán de Portas. En 1976 afiliouse ao Partido Socialista Obrero Español. Organizou o movemento veciñal de Saiar e presidiu a asociación de veciños que clasificou os montes en man común da parroquia. Nas primeiras eleccións municipais da democracia encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Caldas de Reis e foi elixido alcalde. Volveu ser elixido alcalde nas municipais de 1983, 1987 e 1991. Entre 1986 e 1991 foi deputado provincial. Nas municipais de 1995 foi substituído por Xosé María Tobío Barreira como cabeza da lista municipal do PSdeG-PSOE.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ramón Caldas García** |  **Alcalde de Caldas de Reis** 1979 - 1995 | Sucesor:**Xosé María Tobío Barreira** |

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Abalo Ríos, Adolfo". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Caldas de Reis

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
Río Aqueronte.

O río **Aqueronte** ou **Aquerón** (en grego antigo Αχέρων *Akhérôn*, ‘temible’) está situado no Epiro, rexión noroccidental de Grecia. Aqueronte pode traducirse como ‘río da traxedia’ e críase que era unha bifurcación do río do inframundo Aqueronte, polo que, na mitoloxía grega, Caronte carrexaba as almas dos falecidos até o Hades. Aqueronte era un dos cinco ríos do Inframundo. Cóntase que nas súas augas todo se afundía agás a barca de Caronte, que accedía a pasar as almas dos defuntos a cambio dun óbolo, moeda que se lle poñía aos mortos na boca para pagarlle.

*Artigo principal**:* Óbolo de Caronte.O lago chamado Ακηερουσια *Acherousia* e o río aínda chamado Aquerón coas ruínas próximas do Necromanteion atópanse cerca de Parga no continente fronte a Corfú.

Críase que outra bifurcación do Aqueronte emerxía no cabo *Acherusian* (hoxe chamado Eregli, en Turquía) e foi avistado polos Argonautas segundo Apolonio de Rodas.

Os gregos asentados en Italia identificaban o lago no que desembocaba o Aqueronte co lago Averno.

Platón no seu *Fedón* identificaba a Aqueronte como o segundo maior río do mundo, superado só polo Océano. Afirmaba que o Aqueronte corría en dirección oposta desde o Océano por debaixo da terra baixo lugares desérticos.

No Aqueronte do inframundo desembocaban os ríos Flexetonte e Cocito, considerado este como unha derivación da mesma lagoa Estixia.

A palabra úsase tamén ocasionalmente como unha metáfora do propio Hades.

O deus do río, fillo de Océano e Tetis, enxendrou a Ascálafo con Orfne ou Gorxira, dos ninfas do inframundo.

No Inferno de *A divina comedia* de Dante, o río Aquerón constitúe o bordo do inferno, no Ante-Inferno.

Notas
-----

1. ↑  Virxilio vi.107.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Óbolo de Aqueronte.
* Aquerusia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191087
* EBID: ID
* GEC: 0004592
* GeoNames: 265479
* Pleiades: 530769

 |
**Frederik Herman Henri (Frits) Kortlandt**, nado o 19 de xuño de 1946 en Utrecht, é un profesor de lingüística descritiva e comparada na Universidade de Leiden nos Países Baixos.

Traxectoria
-----------

É un experto na linguas bálticas e linguas eslavas, as linguas indoeuropeas en xeral, e a lingua protoindoeuropea, aínda que tamén publicou estudos de linguas doutras moitas familias lingüísticas. Tamén estudou maneiras de asociar familias lingüísticas en supergrupos como o indo-urálico.

Kortlandt, xunto con George van Driem e outros poucos colegas, é un dos postuladores da escola de Leiden de lingüística, que describe a linguaxe en termos dun meme ou parasito benigno.

Kortlandt obtivo cinco graos da Universidade de Amsterdam:

* B.A. 1967, Lingüística e literatura eslava.
* B.A. 1967, matemáticas e economía.
* M.A. 1969, Lingüística eslava.
* M.A. 1970, Economía matemática.
* Ph.D. 1972, lingüística matemática.

É membro da Real academia holandesa das ciencias e obtivo o Spinozapremie. En 2007, compuxo unha versión da fábula de Schleicher, unha historia escrita nunha reconstrución hipotética do protoindoeuropeo, que difire radicalmente de todas as versións precedentes.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bibliografía de Frederik Kortlandt

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2034279
* WorldCat
* VIAF: 52848125
* BNF: 157335850
* DeutscheBio: 132384973
* GND: 132384973
* ISNI: 0000 0001 2133 207X
* LCCN: n2003061726
* NKC: jx20091116002
* NTA: 07243385X
* Persée: 204809
* SELIBR: 330843
* SUDOC: 115063994

 |
Coordenadas: 52°45′8″N 23°52′45″L﻿ / ﻿52.75222, -23.87917


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **bosque de Białowieża** (en belaruso: *Белавежская пушча*, *Biełaviežskaja pušča*; en lituano: *Baltvyžio giria*; en polaco: *Puszcza Białowieska*) é unha reserva natural que se atopa nun dos últimos bosques virxes de Europa, o cal acolle un gran número de ungulados de gran tamaño, entre eles uns 800 exemplares do estraño e case extinto bisonte europeo. Dende 1945, atópase dividido administrativamente entre Polonia (onde recibe o nome de *Puszcza Białowieska* ) e Belarús (onde se lle chama *Белавежская пушча* ou *Белавежа* -Belavézhskaya Pushcha ou Belavezha). Ambas as partes están separadas por un valado que impide por igual o libre movemento de grandes animais como de turistas. O bosque recibe o seu nome da localidade polaca de Białowieża, a máis achegada á súa localización. A cidade belarusa de Brest atópase a 70 quilómetros do bosque en dirección sur.

Mapa de localización do bosque.
Na parte belarusa do parque o bisonte non vaga en total liberdade, senón que se atopa nunha especie de zoo con zonas acoutadas onde tamén hai outros ungulados baixo vixilancia especial (entre eles, dúas híbridos de bisonte e vaca doméstica, de gran tamaño). Tamén conta cun museo, un restaurante, bares e hoteis construídos durante a época soviética. Para acceder ó parque debe obterse primeiro o permiso do Ministerio de Interior, polo que o número de turistas estranxeiros anuais (xa de seu escaso en Belarús) é bastante baixo. Nos últimos anos tratouse de promover o turismo familiar nacional mediante a construción nas proximidades da Casa de Ded Moroz ou "o avó dos fríos", a versión eslava de Santa Claus.

Na parte polaca, doutra banda, atópase o refuxio de caza persoal construído polos tsares de Rusia. Na actualidade foi reformado e acolle no seu interior un hotel, restaurante e aparcadoiros. Os turistas poden marchar polo parque a pé, en bicicleta ou en carruaxe de cabalos, sempre baixo a supervisión dun encargado. Estímase que cada ano visitan a parte polaca preto de 100.000 turistas, a pesar de que é considerablemente máis pequena que a belarusa.

Notas
-----

1. ↑  UNESCO World Heritage Centre. unesco.org, ed. "UNESCO World Heritage Centre – Decision – 38COM 8B.12". Consultado o 27 de maio de 2015.
2. ↑  Baczynska, Gabriela (28 de setembro de 2008). "Climate change clouds fate of ancient Polish woods". Reuters. Consultado o 28 de setembro de 2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bosque de Białowieża Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192666
* WorldCat
* VIAF: 239060565
* BRE: 1854352
* EBID: ID
* GeoNames: 776094
* GND: 4212270-3
* LCCN: nb2017004487
* NKC: ge442381
* OSM: 1569300
* SUDOC: 164392653
* Treccani: foresta-di-bialowieza
* WHC: 33

 |
**José Antonio Fernández Muro**, nado en Madrid o 3 de xaneiro de 1920 e finado na mesma cidade o 14 de marzo de 2014, foi un pintor español.

Traxectoria
-----------

En 1938 xunto á súa familia marchou á Arxentina. Estudou no taller do pintor catalán Vicente Puig. Fixo a súa primeira exposición na galería Witcomb en 1944 e en 1948 expuxo na Galería Buchholz de Madrid. Formou parte do Grupo Artistas Modernos, creado por Aldo Pellegrini, e expuxo en Buenos Aires, Amsterdam, Río de Janeiro e Santiago de Chile. Foi responsable con Luís Seoane da revista *Galicia Emigrante* en 1954. En 1958 obtivo unha bolsa da UNESCO para estudar Museoloxía na escola do Louvre e asistir a un curso de arte contemporánea impartido por Pierre Francastel na Sorbona. Entre 1962 e 1969 viviu en Nova York onde asimilou as influenzas do graffiti, a palabra escrita e o Pop. En 1970 trasladouse a España, onde viviu ata a súa morte.

Pintura
-------

Modificou a súa técnica e estilo continuamente, o seu arte abstracto pasou do impresionismo ao puramente matemático. Recibiu a influencia do neo-expresionismo do movemento Die Brüke e, a partir de mediados do século XX, comezou a experimentar co construtivismo.

A súa obra está nas coleccións do Museo Español de Arte Contemporánea, Museo Nacional de Belas Artes (Buenos Aires), Stedelijk Museum (Amsterdam), Museum of Modern Art (MoMA), Solomon R. Guggenheim Museum (Nova York), Museo de Bellas Artes (Caracas), Museo de Arte Abstracto Español (Cuenca) ARCO Art Collection (Los Ángeles), Metropolitan Museum (Miami) e Blanton Museum of Art (Austin, Texas).

Recoñecementos
--------------

* Medalla de Ouro de Pintura na Feira de Bruxelas, 1958.

* Premio Guggenheim, 1960

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* José Antonio Fernández Muro Arquivado 25 de setembro de 2021 en Wayback Machine.
* José Antonio Fernández-Muro
* José Antonio Fernández Muro. Premio Konex 1982: Pintura no Figurativa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21486097
* WorldCat
* VIAF: 96555172
* BLBNB: 000228342
* BNE: XX4789748
* BNF: 13753547k
* EBID: ID
* FAST: 357319
* ISNI: 0000 0001 2321 347X
* LCCN: nr95019120
* RKD: 252752
* SUDOC: 165598115
* ULAN: 500117890

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Candás.

**Candás** é a parroquia máis poboada do concello de Carreño, no Principado de Asturias, e unha vila de devandita parroquia. A vila de Candás é a capital do concello.

Xeografía
---------

Localízase nun dos puntos máis setentrionais da península Ibérica, a 13 quilómetros do Cabo de Peñas. Atópase perfectamente comunicada con Xixón, Avilés e Oviedo, cidades das que se atopa a distancias inferiores a 30 quilómetros. A parroquia no seu conxunto conta con 7.320 habitantes, e a vila de Candás con 6.836 (INE 2009).

Economía
--------

Tradicionalmente a pesca e a industria conserveira foron os sectores económicos máis importantes do pobo, pero ambos entraron en crise coa apertura da factoría ENSIDESA e coa expansión da siderurxia na comarca de Avilés. Actualmente o turismo e a hostalaría, sobre todo no verán, tamén ocupan un lugar importante na economía da vila.

Un dos elementos máis significativos do pobo é o seu porto, no pasado un dos máis importantes do Mar Cantábrico.

Festividades
------------

As festas locais son o Festival da Sardiña (San Félix) o 1 de agosto e o Cristo, o 14 de setembro. Destaca tamén polo grande éxito de público o Festival de *Bandes de Gaites* Villa de Candás, un festival que vén celebrándose no mes de xullo desde 1997 onde se reúnen moitas das mellores formacións de Europa cun denominador común: a gaita. Tamén son de destacar as romarías tradicionais de San Antonio (13 de xuño) e San Roque (16 de agosto).

Galería de imaxes
-----------------

* Faro de CandásFaro de Candás
* Porto de CandásPorto de Candás
*Para ver o artigo sobre o concello da provincia de Pontevedra, véxase **A Estrada***
Estrada en Niigata, Xapón.
Unha **estrada** é unha vía de dominio e uso público, proxectada e construída fundamentalmente para a circulación de vehículos automóbiles. Existen diversos tipos de estradas, aínda que coloquialmente úsase o termo estrada para definir á estrada convencional que pode estar conectada, a través de accesos, ás propiedades lindeiras, diferenciándoas doutro tipo de estradas, as autovías e autoestradas, que non poden ter pasos e cruces ao mesmo nivel. Distínguese dun simple camiño porque está especialmente concibida para a circulación de vehículos de transporte.

Unha das grandes impulsoras da evolución viaria foi a civilización romana, deixando ata hoxe (e aínda en boas condicións) unha vasta rede de estradas.

Véxase tamén
------------

Estrada romana en Herculano.
### Outros artigos

* Autoestrada
* Autovía
* Impacto ambiental de vías terrestres
* Enxeñería de tráfico (transporte)

### Ligazóns exernas

* Mapa de estradas e itinerarios de España.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34442
* BNCF: 51903
* BNE: XX525511
* BNF: 11932808x
* BRE: 1966244
* EBID: ID
* FAST: 1098511
* GEC: 0088950
* GND: 4057883-5
* HDS: 007959
* JSTOR: roads
* LCCN: sh85114487
* NDL: 00561692
* PSH: 1122
* Treccani: strada

 |
O **Zaire** era coñecido como o país africano que agora se coñece como República Democrática do Congo entre o 27 de outubro de 1971 e o 17 de maio de 1997. Recibiu o nome oficial da República do Zaire durante o goberno de Mobutu Sese Seko, quen gobernou o país até o final da primeira guerra do Congo en 1997, cando foi derrocado.

Historia
--------

A inestabilidade e os levantamentos que asolaron no Congo até 1965 culminaron coa toma do poder polo tenente xeneral Mobutu Sese Seko, naquel momento comandante e xefe do exército congolés. Mobutu declarouse presidente durante cinco anos e en 1970 consolidou o seu poder ao ser elixido presidente sen oposición. En 1971 adoptouse o novo nome do Estado, coa proclamación oficial da República do Zaire. Durante todo o período deste novo estado nacional, o único presidente e ditador, Mobutu Seko, acumulou poder político e financeiro, así como algún apoio internacional.

O nome Zaire e os símbolos nacionais mantivéronse até 1997, cando ao final da primeira guerra do Congo, o goberno de Mobutu foi derrocado e este fuxiu do país, buscando o exilio en Marrocos. Tras este movemento, a guerrilla e opositor, Laurent-Désiré Kabila, asumiu a presidencia e recuperou o nome anterior do país, República Democrática do Congo, que se mantivo dende entón.

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Zaire Modificar a ligazón no Wikidata*** |

1. ↑  "Laurent Desire Kabila, presidente da República Democrática do Congo é assassinado por um de seus guarda-costas". *ricardoorlandini.net/hoje\_historia*.

Véxase tamén
------------

* Congo Kinshasa
* República Democrática do Congo
* Historia da República Democrática do Congo
Coordenadas: 36°43′19″N 2°11′35″O﻿ / ﻿36.72189, -2.19297

Faro e panorámica do Cabo de Gata
O **cabo de Gata** é un cabo localizado no sur da Península Ibérica, fronte ao mar Mediterráneo, pertencente ao municipio de Níjar, na provincia de Almería, Andalucía. O cabo e a súa zona de proximidade forman parte do Parque Natural do Cabo de Gata-Níjar.

Etimoloxía
----------

Tolomeo refírese ao **cabo de Gata** coma *Charidemou Acra*, que significa "o que o vento levou á beira do mar".

Con posterioridade, Aviano, na súa *Ora maritima* refírese a el como *Iugum Veneris* (Cabo de Venus), en referencia á deusa de orixe tartesa que os romanos identificaron con Afrodita. Para venerala levantaron un templo no Cerro da Testa.

A abundancia de ágatas no terreo, que dera lugar ao nome fenicio, fixo retomalo durante a Idade Media, sendo coñecido como *Cabo das Ágatas*. Por contracción fonética, acabou impoñéndose o que é empregado na actualidade.

Outra posibilidade que se baralla é que o termo veña dunha palabra latina adoptada polos árabes. De "capita" (lido esdrúxulo), pasaría en árabe a "qabta" por síncope do "i", o que sería actualmente un pleonasmo: o cabo de "Cabo" traducido.

Faro
----

En 1863 foi construído o faro do cabo de Gata, de 18 metros de altura, con escintileos cada 30 segundos a máis de 50 metros sobre o nivel do mar, onde se pode observar desde 30 millas de distancia. No século XX acompañouse coa casa do faro e outras instalacións arredor.

Este faro foi construído sobre o castelo de san Francisco de Paula (1738), que máis tarde foi desartillado pola guerra da independencia de España.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Parque Natural do Cabo de Gata-Níjar

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cabo de Gata Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Información sobre o Cabo de Gata *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2932431
* GEC: 0029384
* GeoNames: 2517302
* TGN: 1010724

 |
**Fritz Jäger**, nado o 21 febreiro do 1886 en Múnic e finado o 14 de xuño do 1957 en Calw (Baden-Württemberg), foi un sinólogo alemán e decano da Universidade de Hamburgo.

Traxectoria
-----------

Tras doutorarse en Filoloxía Clásica na Universidade de Rostock no 1909, comezou os seus estudos de sinoloxía con Otto Franke. Jäger completou a súa *habilitation* en Hamburgo no 1925 e, no 1931, obtivo un posto de profesor na Universidade de Hamburgo. En maio do 1933, uníuse ao Partido Nazi (membro 3.273.295). Nese mesmo ano, firmou a declaración do profesorado alemán a favor de Adolf Hitler. No 1934, escribiu *Zur Frage der chinesischen Juden* ("Sobre a cuestión dos xudeus chineses"). No 1935, foi nomeado catedrático de Lingua e Cultura Chinesas na Universidade de Hamburgo, en substitución de Alfred Forke. Entre o 1938 e o 1941 foi decano da Facultade de Filosofía nesa mesma institución. Como tal, interveu na negación do título de doutora á arabista xudía Hedwig Klein, unha das vítimas de Auschwitz. 

Debido ás súas conexións co nazismo, foi destituído do cargo ao rematar a Segunda Guerra Mundial, pero volveu á docencia universitaria no ano 1947. Pouco despois, xubilaríase, retirandose formalmente no 1957. Dirixiu a tese de doutoramento de tres estudantes: Alfred Hoffmann, Herbert Pohl e Heinrich Eggert. Os tres morreron na guerra.

Obra
----

Jäger abriu novos camiños nos Estudos Chineses. Por exemplo, co seu ensaio sobre o emprego de figuras na historiografía chinesa. Tamén escribiu sobre os yao, un pequeno grupo étnico do sur da China. Jäger estudou a obra do pensador Yang Xiong, ou as conexións culturais entre Europa e a China nos séculos XVI e XVII, así como a historia das ciencias naturais durante este mesmo período.

Ningunha imprenta alemá da época posuía os medios para imprimir os sinogramas, polo que a empresa Augustin de Glückstadt alcanzaría moita sona grazas á impresión das obras de Jäger, que os ilustrou no manexo da composición tipográfica chinesa.

Véxase tamén
------------

* Obras de e sobre Fritz Jäger (Deutschen Nationalbibliothek)
**Nida Boga**, nado o 12 de xaneiro de 1886 en Veles (Macedonia) e finado en 1974 en Vaslui, foi un historiador e escritor arromanés.

Traxectoria
-----------

Nida Boga naceu na vila de Veles, entón parte da Macedonia otomá, e no século XXI dentro de Macedonia do Norte. Realizou os estudos primarios na súa localidade natal, recibindo as clases primeiro en grego, e máis tarde en romanés. A secundaria fíxoa nun liceo romanés en Bitola. E tras rematar estudou xeografía e historia en Bucarest.

Traballou como mestre en diferentes localidades de Romanía.
Loitou co exército romanés na segunda guerra balcánica, en 1913, e na primeira guerra mundial, 1916-1918. Neste último conflito participou nas batallas de Namoloasa e Mărăşeşti, xunto con outros voluntarios arromaneses de Macedonia. Foi director do arquivo estatal en Chisinau e dende alí apoiou o proceso de unificación de Besarabia con Romanía.
No período de entreguerras traballou como profesor na escola *Alexandru Donici* de Chisinau.
Despois da segunda guerra mundial viviu en Bucarest, e tras a morte da súa muller en Ploiesti, residiu coa súa filla Silvia. Despois da súa morte mudouse para Vaslui, morando co seu fillo, o médico Nicolae Boga. Nos veráns retirábase ao mosteiro de Agapia.

### Actividade literaria e historiográfica

O seu comezo literario foi na revista mensual *Lumina* mentres estudaba no liceo de Bitola e durante a súa mocidade escribiu en diversas publicacións e calendarios publicados por asociacións de estudantes. Nas súas obras en romanés asinou como *Leon Boga* ou *L. T. Boga" mentres en arromanés fíxoo como*, *Nida Boga*.

Publicou os volumes en arromanés *La hane*,  comedia en verso, *Revoluționarii*, comedia e *Cîntițe*, poemas.
En romanés publicou o volume *Întomnare*.
No campo historiográfico  públicou:  *Românii din Macedonia, Epir, Tesalia și Albania, Românii din Serbia și Bulgaria*. Editou 20 volumes de Documente basarabene entre 1926 e 1936. e en colaboración con Ioan Minea públicou *Despre Iane*.

Así e todo a súa obra de máis sona é póstuma, trátase da epopea en sonetos *Voshopolea*, escrita en arromanés. En 1975 Hristu Cândroveanu publicou os primeiros 10 sonetos na *Antologie lirică aromână*, coa tradución en romanés. Hristu Cândroveanu e Kira Iorgoveanu publicaron os catro cadernos manuscritos na súa antoloxía de 1985, tamén traducidos por Cândroveanu. Este compara a epopea coa Ilíada de Homero e o antigo Mahabharata indio.

Notas
-----

1. ↑  Simov, Iordan. Macedonenii în lupta pentru Basarabia (1917-1918). - În: DILEMELE conviețuirii în procesul modernizării societății românești în spațiul est-carpatic : (secolele XIX-XX), Volum coordonat de Cătălin Turliuc și Mihai-Ștefan Ceaușu, Iași, 2011, p. 476.
2. ↑  Colesnic, Iurie. *Generația Unirii*, Chișinău, 2004, p. 121
**Enrique Eymar Fernández**, nado en Toledo o 14 de maio de 1885 e finado en Madrid o 21 de agosto de 1967, foi un militar español. Exerceu de xuíz militar no xulgado Militar Especial para os Delitos de Espionaxe, Masonería e Comunismo durante a ditadura de Francisco Franco. Encargado dos interrogatorios, e das sentenzas a morte de diferentes militantes antifranquistas. en aplicación entre outras da Lei de Responsabilidades Políticas de 1939 e a Lei de Represión da Masonería e o Comunismo, de 1940. No seu cargo foi un dos primeiros coordinadores do Estado na loita contra ETA.

Trxectoria
----------

En 1936 era tenente coronel do corpo de Inválidos a causa dunha ferida de guerra en Marrocos en 1929, pasou o período de guerra a cargo do Museo do Exército en Madrid como subdirector. En 1939 adheriuse ao Movimiento e foi ascendido a coronel, pasando a ser Cabaleiro Mutilado de Guerra pola Patria. Inicialmente participou como xuíz en diversos xuízos a prisioneiros de guerra. O 12 de decembro de 1947 foi o encargado de instruír a causa 140.109 do Consello de Guerra que condenou a catorce membros destacados da FUE a penas de entre un e oito anos de reclusión. Entre os acusados estaba Nicolás Sánchez Albornoz, fillo de Claudio Sánchez Albornoz. En 1958 fíxose cargo do Xulgado Militar Especial Nacional de Actividades Extremistas onde permaneceu ata 1964 cando se creou o Tribunal de Orde Público (TOP). Este tribunal tiña xurisdición en todo o territorio nacional. As súas atribucións na xustiza levárono a conseguir o apelativo de "coronel inquisidor".

Notas
-----

1. ↑  Águila, Juan José del (10 de decembro de 2017). "El coronel Eymar ya tiene quien le escriba. Primera Parte" (en castelán). Justicia y dictadura. Consultado o 14 de febreiro de 2018.
2. ↑  Carlos Fernández Rodríguez, *Madrid clandestino*, pag. 39
3. ↑  José Ignacio Álvarez-Fernández, (2007), *Memoria y trauma en los testimonios de la represión franquista*, Anthropos, pag. 245
4. 1 2 3  Juan José del Águila, (2001), *El TOP: la represión de la libertad, 1963-1977*, Madrid, Ed. Planeta, pax. 111.
5. ↑  Iñaki Egaña, Giovanni Giacopucci, (1992), *Los días de Argel: crónica de las conversaciones ETA-Gobierno español*, Txalaparta, pag. 30
6. ↑  Sánchez Albornoz, Nicolás (2012). *Cárceles y exilios*. Anagrama. pp. 127 e ss.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5833269
* DBE: enrique-eymar-fernandez

 |
**William Stanley Milligan**, nado en Miami Beach o 14 de febreiro de 1955 e finado en Columbus o 12 de decembro de 2014, foi un criminal norteamaricano diagnosticado con desorde de personalidade múltiple, e de relevante importancia na historia xudicial estadounidense xa que se absolveu ao estar afectado por unha patoloxía mental que non o facía responsable das accións cometidas, malia ser recoñecido como autor dos delitos cometidos. Coa sentenza recoñeceuse a desorde de personalidade múltipe como unha verdadeira patoloxía e non unha neurose como ata daquela.

Traxectoria
-----------

Súa nai, Dorothy Milligan medrou nunha granxa de Ohio e vivía en Lancaster co seu primeiro home ata que se divorciaron e ela marchou á área de Miami, gañando a vida como cantante e foi vivir con Johnny Morrison, on quen tivo a Billy e outros dous fillos, Jim en outubro de 1953 e Kathy Jo en decembro de 1956.
Johnny tiña problemas co xogo e a bebida e acabou suicidándose o 17 de xaneiro de 1959. Dorothy volveu a Lancaster cos seus fillos e volveu casar co seu marido anterior, o matrimonio durou un ano, e logo en 1963 casou con Chalmer Milligan, ao que despois Billy acusou de abusos. Pasou un tempo ingresado na unidade de psiquiatría dun hospital e con 17 anos entrou na Armada pero logo dun mes o exército dispensouno do servizo.

### Arresto

Milligan entrou en prisión en 1975 en Ohio acusado de violación e atraco á man armada e saíu en 1977 tras concederlle a liberdade condicional e rexistrarse como delincuente sexual. De novo en outubro de 1977 a policía detívoo por violar tres mulleres no campus da Universidade Estatal de Ohio.

A defensa pediu unha avaliación psicolóxica, o doutor Willis C. Driscoll diagnosticouno con esquizofrenia aguda, e a psicóloga Dorothy Turner afirmou que sufría unha desorde de personalidade múltiple. A defensa alegou alienación mental, o que o tribunal lle concedeu, ata 
recobrar a cordura.

### Encarceramento

Milligan pasou os anos senguintes en hospitais psiquiátricos públicos, constatándose dez personalidades. Máis tarde o psiquiatra David Caul diagnosticou outras catorce personalidades.

### Liberdade

En 1988 saíu en liberdade e o 1 de agosto de 1991 os tribunais de Ohio declarárono cordo sen precisar da supervisión psiquiátrica e a partir de 1996 viviu en California.

Notas
-----

1. ↑  "Billy Milligan dies at 59; first to use multiple personality defense". *Los Angeles Times*, 17 de decembro de 2014
2. ↑  Keyes, Daniel (1981). *The Minds of Billy Milligan*, Random House, p. 131-135. ISBN 0-394-51943-4
3. ↑  Colin Wilson e Donald Seaman (2011) "The Serial Killers: A Study in the Psychology of Violence". Virgin Books, p. 205
4. ↑  Ray Aldridge-Morris (1991) *Multiple Personality: An Exercise in Deception* Hove:Lawrence Erlbaum, p. 8

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1774745
* WorldCat
* VIAF: 50545331
* BNF: 126501343
* FAST: 72396
* GND: 119076381
* ISNI: 0000 0000 2323 0475
* LCCN: n81051721
* NKC: hka20231193158
* SUDOC: 050576682

 |
Densidade de poboación en Portugal.
Gráfico de evolución demográfica en Portugal entre 1961 e 2003.
**Portugal** ten unha poboación étnica e culturalmente bastante homoxénea. O principal grupo étnico provén da mestizaxe dos distintos pobos que foron invadindo e emigrando á Península Ibérica, como por exemplo romanos, gregos, lígures, celtas, xermanos etc.

Evolución histórica
-------------------

Houbo diversos procesos migratorios no Mesolítico (probablemente unidos aos do norte de África) e no Neolítico que crearon algunhas unións con Oriente Medio, pero bastante menos que outras zonas de Europa, ademais das migracións da Idade de Cobre, de Bronce e de Ferro, que contribuíron á "indoeuropeización" da península Ibérica (esencialmente unha "celtización") sen borrar o carácter mediterráneo no sur. A romanización, as invasións xermánicas, a presenza islámica e xudía e a escravitude subsahariana tamén tiveron un impacto na sociedade portuguesa. Todos estes procesos deixaron unha pegada máis ou menos profunda, pero existe unha base xenética de poboación relativamente homoxénea en todo o territorio portugués, do mesmo xeito que no resto da península Ibérica: a dos primeiros homo sapiens que entraron en Europa Occidental, os cazadores-recolectores do Paleolítico.


| Evolución histórica da poboación de Portugal  (INE, Lisboa)  |
| --- |
| Ano | Total | Variación | Ano | Total | Variación |
| 1422 | 1 043 274 | - | 1900 | 5 423 132 | +7,4% |
| 1527 | 1 262 376 | +21,0% | 1911 | 5 960 056 | +9,9% |
| 1636 | 1 100 000 | -12,9% | 1920 | 6 032 991 | +1,2% |
| 1736 | 2 143 368 | +94,9% | 1930 | 6 825 883 | +13,1% |
| 1770 | 2 850 444 | +33,0% | 1940 | 7 722 152 | +13,1% |
| 1776 | 3 352 310 | +17,6% | 1950 | 8 441 312 | +9,3% |
| 1801 | 2 931 930 | -12,5% | 1960 | 8 851 289 | +4,9% |
| 1811 | 2 876 602 | -1,9% | 1970 | 8 568 703 | -3,2% |
| 1838 | 3 200 000 | +11,2% | 1981 | 9 852 841 | +15,0% |
| 1849 | 3 411 454 | +6,6% | 1991 | 9 862 540 | +0,1% |
| 1864 | 4 188 410 | +22,8% | 2001 | 10 356 117 | +5,0% |
| 1878 | 4 550 699 | +8,6% | 2007 | 10 617 575 | +2,5% |
| 1890 | 5 049 729 | +11,0% | **Fontes:** |

Notas
-----

1. ↑  Arnaiz-Villena; et al. (1997). "Relatedness among Basques, Portuguese, Spaniards, and Algerians studied by HLA allelic frequencies and haplotypes". *Immunogenetics* (en inglés) **47** (1): 37–43. PMID 9382919.
2. ↑  Nuno Valério (coord.), *Estatísticas Históricas Portuguesas*, Vol. I, pp. 33, 37 e 51. INE, 2001. (PDF: 4,18 MB)
3. ↑  INE, *CENSOS 2001 Resultados Definitivos*, Informação à Comunicação Social, 21/10/2002.
4. ↑  INE, *Estimativas de População Residente, Portugal, NUTS II, NUTS III e Municípios - 2006*, Informação à Comunicação Social, 03/08/2007.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Portugal
* Historia de Portugal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1981371
* BNE: XX685345

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Oka.

O **río Oka** (nome en éuscaro, ás veces escrito en castelán como **Oca**), é un curso fluvial da vertente cantábrica da península Ibérica que discorre por terras de Biscaia, no País Vasco.

Ten unha lonxitude de 17 km. Orixínase en Zugastieta, na confluencia de diversos regatos que proveñen das montañas Goroño (601 m), Oiz (1.035 m), Bizkargi (563 m) e Arburu (552 m). Corre en dirección sur/norte até que finalmente desemboca no estuario de Urdaibai.

A conca do río Oka é a parte principal da Reserva da Biosfera de Urdaibai, espazo protexido cualificado pola UNESCO en 1984.

A súa riqueza natural, en especial a ornitolóxica, foi o fundamento principal pata obter esta cualificación e para a súa declaración como Zona de Especial Protección para es Aves (ZEPA) en 1994 e á súa incorporación á Rede Natura 2000.

En 1992 incluíuse na relación de *Zonas húmidas de importancia internacional da Convención de Ramsar*, por decisión do Goberno Vasco.

O Oka atravesa terreos dos municipios de Mundaca, Pedernales, Busturia, Murueta, Fórua, Gernika-Lumo, Ajangiz, Mendata, Arrazua, Cortézubi, Gautegiz Arteaga, Múgica e Ibarrangelu.

Notas
-----

1. ↑  "Medio Ambiente: Hidrología: Cuencas: Oka" (PDF). Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia - Diputación Foral de Bizkaia. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de marzo de 2014. Consultado o 28 de marzo de 2014.
2. ↑  "Bizkaia maitea. Urdaibai". Bilbao: Bizkaiko Foru Aldundia - Diputación Foral de Bizkaia. 27 de xaneiro de 2004. Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2009. Consultado o 28 de marzo de 2014.
3. ↑  "Aves de la reserva de Urdaibai". Gautegiz-Arteaga: Urdaibai Hegazkiak. 2008. Arquivado dende o orixinal o 19 de novembro de 2008. Consultado o 28 de marzo de 2014.
4. ↑  "FAUNA. Una variopinta comunidad zoológica". Vitoria: Gobierno Vasco. Departamento de medio ambiente y ordenación del territorio. 15 de decembro de 2004. Arquivado dende o orixinal o 29 de marzo de 2014. Consultado o 28 de marzo de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Oka, mar Cantábrico*** |

### Ligazóns externas

* Río Oka *(en castelán)*
A **Universidade do Sur de Florida**, tamén coñecida como **USF**, é unha universidade pública localizada en Tampa, Florida. Fundada en 1956, forma parte do Sistema Universitario Estatal de Florida, sendo a cuarta universidade pública dese estado, con 47.646 estudantes matriculados no ano académico 2012–2013. A USF conta con tres institucións independentes: USF Tampa, USF San Petersburgo e USF Sarasota-Manatee. Cada institución está acreditada separadamente pola comisión universitaria da Asociación do sur de escolas e universidades. A universidade conta con 14 facultades, que ofrecen preto de 80 estudos de grao e máis de 130 de posgraduado.

A USF aparece clasificada pola Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching no nivel superior de universidades en canto á investigación, e é unha das catro únicas universidades en Florida que obtén esta clasificación. Na clasificación do ano 2011, a Intellectual Property Owners Association clasificou á USF na décima posición a nivel mundial en canto ao número de patentes rexistradas. A universidade conta cun presuposto anual de 1.500 millóns de dólares e ten un impacto económico de 3.700 millóns de dólares. Segundo unha clasificación realizada pola National Science Foundation, a USF atópase entre as 50 universidades dos Estados Unidos que adican un gasto maior á investigación, sendo só superada en Florida pola Universidade de Florida.

A USF aparece no top 100 das mellores universidades públicas do ano 2012 segundo *U.S. News & World Report*. Nese mesmo ano, foi considerada como a oitava universidade con maior progresión por esa mesma revista. A universidade foi nomeada líder na educación en liña pola *Guía de Universidades en liña*.

Notas
-----

1. 1 2  "USF System Facts 2012/13" (PDF). *usf.edu*. University of South Florida. Consultado o 18 de xuño de 2013.
2. ↑  "Largest Colleges in FL". *collegestats.org*. CollegeStats. Arquivado dende o orixinal o 04 de decembro de 2013. Consultado o 20 de xuño 2013.
3. 1 2  "About USF Overview". *usf.edu*. University of South Florida. Consultado o 18 de xuño 2013.
4. ↑  "Academics Overview". *usf.edu*. University of South Florida. Consultado o 20 de xuño 2013.
5. 1 2 3 4 5 6  "Points of Pride". *usf.edu*. University of South Florida. Consultado o 18 de xuño de 2013.
6. ↑  "USF Facts and Statistics". *usf.edu*. University of South Florida. Consultado o 18 de xuño de 2013.
7. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 17 de xuño de 2012. Consultado o 23 de decembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q500606
* WorldCat
* VIAF: 150485719
* BIBSYS: 90894413
* BLBNB: 000378443
* BNE: XX171385
* BNF: 12397572r
* CiNii: DA06010710
* EBID: ID
* FAST: 543686
* GeoNames: 4176260
* GND: 19081-0
* Google Maps: 12823001712777334890
* GRID: grid.170693.a
* ISNI: 0000 0001 2353 285X
* LCCN: n80050158
* LEI: 549300WERKV6JMIQKC58
* LibraryThing: universityofsouthflo
* MAG: 2613432
* MusicBrainz: ID
* NKC: mzk2004222017
* NLA: 35090501
* openMLOL: 31980
* QS: ID
* SUDOC: 031467385
* THE: ID
* ULAN: 500309425
* U-Multirank: ID

 |
**Manuel Pereiro Rey**, nado en Santiago de Compostela o 5 de xullo de 1832 e finado en Ourense o 16 de xuño de 1901, foi un comerciante, banqueiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Desenvolveu a maioría da súa actividade económica en Ourense, onde se afincou definitivamente logo do seu matrimonio con Avelina Romero Pérez, pertencente a unha influente familia local, entre os que destacan os Pérez Bobo. Colaborou en *El Orensano*. Militante do Partido Conservador, aínda que crítico con Saturnino Álvarez Bugallal, foi alcalde de Ourense en 1879 e volveu selo en 1895. Foi presidente da Comisión do centenario do P. Feijóo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Segundo Puga López** |  **Alcalde de Ourense** 1879 - 1881 | Sucesor:**Juan Fuentes Pérez** |
| Predecesor:**Ricardo Novoa Novoa** |  **Alcalde de Ourense** 1895 - 1897 | Sucesor:**Ildefonso Meruéndano Pérez** |

Notas
-----

1. ↑  *El Imparcial*, 17-6-1901, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alcaldes de Ourense

### Ligazóns externas

* Pequena biografía[*Ligazón morta*]
A **Federación Estudantil Libertaria** (FEL) é unha organización estudantil de orientación libertaria da Península Ibérica.

Historia
--------

A FEL naceu o 16 de xullo de 2014, durante o Congreso Estudantil Libertario que tivo lugar na localidade de Chinchón, Comunidade de Madrid. Este congreso supuxo o punto culminante nun proceso de confluencia entre varios colectivos estudantis libertarios de ámbito local.

Organización
------------

A FEL organízase en congresos, posuíndo para a súa coordinación entre estes un Comité Federal onde están representadas as distintas agrupacións locais ou de centro e que nomea un Secretariado Permanente para levar a cabo os acordos da federación. Ademais, cada agrupación local funciona de forma asemblearia.

A organización posúe agrupacións en Santiago de Compostela, Vigo, A Coruña, Madrid, Ourense, Sevilla e Zaragoza.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial Arquivado 08 de agosto de 2022 en Wayback Machine.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Falta algunha imaxe que ilustre o artigo |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---
O **Guadalentín**, coñecido tamén como **Sangonera**, é un río do sueste da Península Ibérica que transcorre pola provincia de Almería e a Rexión de Murcia cun curso de 121 km. É o principal afluente pola dereita do río Segura.

O seu nome ven do árabe *Oued al Iznain*, «segundo río», ou *Oued al Lentin*, «río de lodo».

Curso
-----

Nace na Serra de María, na provincia de Almería. Recibe á rambla de Chirivel no Pantano de Pontes, xa na Rexión de Murcia. No mesmo pantano desembocan os ríos Luchena e Turrilla, e dende alí diríxese ao sueste pasando por Lorca, onde entra no amplo val do Guadalentín orixinado por unha foxa tectónica, cambiando o rumbo cara ao nordés. Recibe á rambla Nogalte, que pasa por Puerto Lumbreras, para discorrer despois polos termos de Totana, Alhama de Murcia e Librilla, recibindo tan só a achega de diversas ramblas. Na pedanía do Paretón de Totana comeza unha canle alternativa que desvía as súas augas, en caso de enchentes, cara á rambla de las Moreras, de Mazarrón, de modo que se reduza o caudal no seu curso baixo e a achega ao Segura minimizando o perigo de inundacións.

Únese ao río Segura na Huerta de Murcia, dentro do termo municipal de Murcia, na localidade de Beniaján e augas abaixo da capital. Faino por medio dunha canle artificial chamada canle do Reguerón, singular obra de enxeñaría proxectada no século XVIII por Sebastián Feringán, enxeñeiro militar director das obras do Arsenal de Cartagena, co fin de previr as avenidas xa que a confluencia orixinal estaba augas arriba da cidade de Murcia. Existe unha canle alternativa denominada Reguerón Viejo, que desvía as augas do Guadalentín en época de crecida ata un punto máis baixo, xa na provincia de Alacant, evitando así as inundacións na súa afluencia co Segura, o que afecta directamente ás poboacións de Beniel e Orihuela.

Caudal
------

O Guadalentín na canle do Reguerón, durante unha riada en setembro de 2012.
O caudal do Guadalentín é moi variable, sendo capaz de pasar dunha sequidade extrema á maior das enchentes en apenas cuestión de horas. Por iso é coñecido como «o río máis salvaxe de Europa». Sen afluentes de importancia, pode clasificarse como un río-rambla da zona árida do sueste peninsular. O seu reducido réxime permanente é retido nos pantanos lorquinos de Puentes e Valdeinfierno, onde as augas embalsadas se aproveitan para o regadío.

Como consecuencia de chuvias torrenciais, o Guadalentín alcanza periodicamente caudais espectaculares que causan grandes danos no seu val.

Notas
-----

1. ↑  Visitando o val do Guadalentín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18622
* WorldCat
* VIAF: 315143882
* BNE: XX456999
* GeoNames: 2516996
* LCCN: sh2005004672
* TGN: 7330518

 |