*O bautismo de Clovis*, de O Mestre de San Giles (ca. 1500).
Denomínase **liturxia** á forma coa que se levan a cabo as cerimonias nunha relixión, ou nalgunha outra institución ou organización similar, é dicir, o conxunto de actos que forman parte do seu culto público e oficial. 

Practicamente todas as sociedades practican rituais, é dicir, series de ritos, con connotacións de tipo relixioso ou cerimonial nas vodas, nos enterros e en moitos outros momentos importantes da vida individual ou colectiva, e adoita regulamentarse, aínda que en diferente medida, o modo en que se debe efectuar o culto nos lugares públicos, especialmente nos templos.

Porén, non debe confundirse liturxia con rito, pois non son sinónimos absolutos.

Evolución do concepto
---------------------

### Orixe etimolóxica

O termo *liturxia* provén do latín *liturgīa*, que á súa vez procede do grego antigo λειτουργία *liturgía*, co significado xeral de "servizo público", e literal de "obra do pobo". Esta palabra inclúe á súa vez os termos λάος *láos*, "pobo", e έργον *érgon*, "traballo", "obra". No mundo helénico, este termo non tiña as connotacións relixiosas actuais, senón que facía referencia ás obras que algún cidadán levaba a cabo en favor do pobo ou ás funcións militares e políticas. Á exención desas funcións se lle chamaba αλειτουργεσία *aliturgesía*.

Nas versións máis antigas conservadas dos textos do Novo Testamento, escritos no grego chamado κοινέ (*koiné*), lingua franca de todo o Mediterráneo. esta palabra se utiliza con catro significados fundamentais:

* obra civil (7 veces): coidar aos pobres, colectas e outras actividades;
* culto do templo (5 veces): cun sentido ritual, similar ao culto do templo de Xerusalén;
* exercicio público da relixión (1 vez): por exemplo, a predicación que se facía nas sinagogas ou nas prazas;
* culto espiritual comunitario (2 veces): por exemplo, a asemblea litúrxica que se reunía para celebrar a fe en comunidade.

### Antigüidade cristiá

Xa como relixión permitida no Imperio romano, o cristianismo desenvolveu cultos derivados do sacerdocio de Xesús; un deles, e o principal, era a eucaristía. Coa palabra λειτουργία, os primeiros cristiáns referíanse non ao sacrificio dos xudeus no templo, senón ao único sacrificio de Xesucristo. O uso desta palabra foi relativamente estraño, debido á posibilidade de confusión co culto xudeu. Pero, co tempo, volveuse común desde o século IV en todo o oriente grego, mentres que en Occidente, onde se descoñecía este termo, para referirse aos actos culturais se utilizaban palabras latinas tales como *officium, munus, sacrum ritum, ministerium*, etcétera. Todas estas expresións, aínda que buscaban evitar o o equívoco, non tiñan en conta o carácter público e a participación comunitaria que si se indica coa palabra λειτουργία.[]

Cos distintos cismas relixiosos establecéronse formas distintas de liturxia, cada unha das cales incluía distintos ritos.[]

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *liturxia*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *rito*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Liturxia*** |

### Bibliografía

* Guardini, Romano (2006): *El espíritu de la liturgia*. Barcelona: Centre de Pastoral Litúrgica. ISBN 978-84-7467-596-2.
* Guardini, Romano (2001): *El talante simbólico de la liturgia*. Barcelona: Centre de Pastoral Litúrgica. ISBN 978-84-7467-705-8.
* McNamara, Edward (2004): *Jesucristo vivo y presente en la liturgia*. Roma: Ateneo Pontificio Regina Apostolorum. ISBN 88-89174-16-1.
* Ratzinger, Joseph (2005): *El espíritu de la liturgia. Una introducción*. Madrid: Ediciones Cristiandad. ISBN 978-84-7057-438-2.

### Outros artigos

* Advento
* Bautismo
* Confirmación
* Coresma
* Eucaristía
* Liturxia católica
* Liturxia masónica
* Liturxia ortodoxa
* Matrimonio
* Nadal
* Orde sacerdotal
* Pascua cristiá
* Penitencia
* Sacramento
* Unción de enfermos

### Ligazóns externas

* Liturgia Arquivado 17 de abril de 2018 en Wayback Machine. *(en italiano)*.
* Fuentes litúrgicasArquivado 22 de outubro de 2016 en Wayback Machine.. Universidad de Navarra *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172331
* AAT: 300055983
* BNCF: 2442
* BNE: XX525437
* BNF: 11934689p
* EBID: ID
* GEC: 0119633
* GND: 4036050-7
* HDS: 011517
* JSTOR: liturgy
* LCCN: sh85077734
* MAG: 2777852031
* NKC: ph115164
* PSH: 7887
* Treccani: liturgia

 |