recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Puente Castro**, nado en Santiago de Compostela o 6 de febreiro de 1883 e finado na mesma cidade o 7 de febreiro de 1963, foi un médico galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado e doutor en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela. Cirurxián, visitou centros cirúrxicos europeos e todos os anos ía a París para asistir a cursos de cirurxía. En 1926 creou un sanatorio privado en Santiago de Compostela, o sanatorio de San Agustín. Foi profesor auxiliar da Facultade de Medicina e profesor honorario da USC. Asinou o manifesto de intelectuais. Coa sublevación do 18 de xullo de 1936 marchou á fronte de Asturias incorporándose no Hospital de Luarca. En setembro de 1936 foi nomeado médico militar do Hospital de Guitiriz. Foi nomeado delegado civil gobernativo de Santiago de Compostela en outubro substituíndo ao comandante Manuel García Diéguez. Permaneceu só uns días como Alcalde, pois o 16 de outubro o Gobernador da Coruña alegando incompatibilidade co cargo de médico de Hospital de Guitiriz ordenou substituílo por Juan Varela de Limia García.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel García Diéguez** |  **Alcalde de Santiago** 1936 | Sucesor:**Juan Varela de Limia García** |

Obras
-----

Ademais da súa tese de doutoramento *Grandes abscesos del hígado* (1912), publicou traballos científicos en revistas especializadas e un libro sobre cirurxía vascular. Tamén publicou artigos que asinaba co pseudónimo Dr. Veritas.

Recoñecementos
--------------

Foille concedida a Gran Cruz da Beneficencia e fundou unha bolsa para mozos cirurxiáns que desexaran completar a súa formación no estranxeiro.

O Concello de Santiago nomeouno fillo predilecto e púxolle o seu nome a unha praza no Ensanche da cidade.

Vida persoal
------------

Casou en maio de 1916 con Matilde Domínguez Benavides, filla de Manuel Domínguez Sánchez e irmá de Manuel e José Domínguez Benavides, e entre os seus fillos tivo a José Luis Puente Domínguez.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Pueblo Gallego*, 8-2-1963, p. 13.
2. ↑  *El Compostelano*, 13-10-1936, p. 1.
3. ↑  *El Compostelano*, 17-10-1936, p. 2.
4. ↑  *El Correo de Galicia*, 17-5-1916, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* PUENTE CASTRO, José en GEG
* Gurriarán Rodríguez, Ricardo (2006). Universidade de Santiago de Compostela, ed. *Ciencia e conciencia na Universidade de Santiago (1900-1940) : do influxo institucionista e a JAE á depuración do profesorado*. ISBN 84-9750-644-8. Consultado o 30 de novembro de 2013.
**José Ramón Barreal Novo**, nado na Estrada é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Nado na Estrada, é fillo dun veciño de Laza. Viviu en Valladolid, foi mercedario descalzo, e nos anos oitenta trasladouse a Laza. Foi concelleiro e Tenente de Alcalde en Laza polo PPdeG dende 1995. Ocupou diversos cargos en Protección Civil e foi Xerente do consorcio contra incendios e salvamento da comarca de Verín. O 8 de xaneiro de 2011 substituíu o alcalde José Angel García Morais logo da súa dimisión. Nas eleccións municipais de 2011 e tamén nas do 2015 presentouse á alcaldía de Laza encabezando a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta. Nas eleccións municipais de 2019 obtivo 4 concelleiros coa súa lista, un menos cós da oposición, e o día 16 de xuño de 2019 foi substituído polo socialista Xesús Blanco Conde.

En xullo de 2020 Xesús Blanco dimitiu e celebrouse un pleno para escoller novo alcalde. Barreal presentou a súa candidatura sendo elixido alcalde de novo, só cos votos do seu partido.

Notas
-----

1. ↑  José Ramón Barreal toma hoy posesión de su cargo como nuevo regidor de Laza
2. ↑  "El socialista Jesús Blanco, nuevo alcalde de Laza". Consultado o 16/6/2019.
3. ↑  "José Ramón Barreal volve á alcaldía de Laza «coa certeza de que levamos un ano perdido»". *La Voz de Galicia*. 24 de xullo de 2020. Consultado o 31 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Laza

### Ligazóns externas

* Noticia en *La Voz de Galicia*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Angel García Morais** |  **Alcalde de Laza** 2011 - 2019 | Sucesor:**Xesús Blanco Conde** |
| Predecesor:**Xesús Blanco Conde** |  **Alcalde de Laza** 2020 - | Sucesor:**no cargo** |
**Manuel Barreiro Álvarez**, nado en Baiona o 23 de outubro de 1880 e finado en Baiona o 13 de xullo de 1940, foi un militar condecorado coa Cruz Laureada de San Fernando, a Cruz de María Cristina e a Placa de San Hermenegildo e alcalde de Baiona dende o seis de febreiro de 1924 ata a súa dimisión en xuño de 1925. Foi nomeado fillo predilecto de Baiona en 2013, a título póstumo.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha acomodada familia baionesa, iniciando os estudos no colexio de San Cosme e San Damián, e despois o bacharelato en Vigo, no colexio dos Xesuítas. Aos dezaoito anos ingresou na Academia Militar de Enxeñeiros de Guadalajara. A súa paixón pola aeronáutica fíxoo solicitar a realización dun curso de piloto de aeroplano. Saíu da escola de Aerostación de Guadalajara en 1905 con grado de tenente e pasou por varios destinos ata que en 1911 foi ascendido a capitán de enxeñeiros. Dous anos despois formou parte da primeira escuadra de aeroplanos que no mundo participou nunha ofensiva bélica, de ocupación española no norte de África.[] As súas operacións duraron entre o 3 de novembro e o 19, data na que el e o seu compañeiro de biplano, Julio Ríos, foron alcanzados e feridos de bala polo inimigo en Monte Cónico en Marrocos. Pese aos contratempos remataron con éxito a súa misión. Por isto lles concederon a Cruz de Primeira Clase de María Cristina. Un ano despois, nun acto no colexio dos Xesuítas de Vigo recibiría de mans do rei Afonso XIII a Cruz Laureada de San Fernando que xa fora concedida en 1922.

En 1924 o delegado gobernativo Gil de Arévalo preside o pleno municipal cesando o anterior alcalde José Martínez Barros por non ser elixido de forma legal. Tras o cesamento nomearon como alcalde a Manuel Barreiro Álvarez por unanimidade. O seu paso pola alcaldía baionesa foi breve. En xuño de 1925 presentou a súa dimisión por discrepancias con distintos concelleiros e a Xunta Local de Repartimento.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Barreiro Álvarez** |  **Alcalde de Baiona** 1923 | Sucesor:**José Martínez Barros** |
| Predecesor:**José Martínez Barros** |  **Alcalde de Baiona** 1924 - 1925 | Sucesor:**Ignacio Cordero Alonso** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerra do Rif

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16493999
* DBE: manuel-barreiro-alvarez

 |
**José Ramón Beloki Guerra**, nado en Legazpi, Guipúscoa, o 13 de xaneiro de 1947, é un xornalista e político nacionalista vasco.

Entre 2004 e 2011 foi membro do Congreso dos Deputados en representación do Partido Nacionalista Vasco, ocupando durante a IX Lexislatura (2008-11) o cargo de secretario segundo do Congreso.

Biografía
---------

José Ramón Beloki naceu en 1947 na localidade de Legazpia en Guipúscoa. Na súa mocidade cursou estudos primarios e de bacharelato en diversos colexios dos franciscanos (Aránzazu, Forúa, Zarauz, Olite). Posteriormente cursou 3 anos de Filosofía e 2 de Teoloxía cos franciscanos, aínda que non tomou finalmente a carreira sacerdotal. Completou a súa formación estudando Ciencias Empresariais na Universidade de Deusto durante 3 anos, aínda que abandonou esta carreira sen chegar a licenciarse. Durante o franquismo militou no sindicato clandestino nacionalista ELA-MSE. No plano persoal está casado e ten dúas fillas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados Arquivado 29 de setembro de 2020 en Wayback Machine.
* José Ramón Beloki en Euskomedia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6455117
* Auñamendi: 5191

 |
**Martti Rautanen**, nado o 10 de novembro de 1845 en Tikopis, Ingria (no presente parte de Rusia) e finado o 19 de outubro de 1926 en Olukonda, Namibia, foi un pastor luterano finlandés coñecido tamén polo alcume de *Nakambale* ("home do chapeu").

Traxectoria
-----------

Rautanen foi misioneiro no que hoxe é Namibia, tras formarse en Helsinqui na Misión Evanxélica Luterana Finlandesa. Pasou unha temporada en Cidade do Cabo, onde chegou en 1868. Estableceu a súa misión en 1870 en Elim entre os ovambos, aínda que despois de dous anos tivo que marchar por orde do rei Nuuyoma. Pasou por diferentes lugares ata establecerse en 1880 en Olukonda, onde pasaría o resto da súa vida.

Traduciu o Novo Testamento (1908) e parte do Antigo Testamento ao ndonga e foi o impulsor do xornal da misión de Olukonda, *Osondaha*, que apareceu tamén en ndonga dende 1901.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1377253
* WorldCat
* VIAF: 40184599
* EBID: ID
* FAST: 499234
* GND: 119268213
* ISNI: 0000 0000 8034 5965
* LCCN: nr2003023276
* SUDOC: 263156664
* WikiTree: Rautanen-2

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Barros.

**Manuel Barros Arbones**, nado en Ponteareas en 1898 e finado en Burgos o 17 de decembro de 1982, foi un escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Manuel Barros Vázquez e María de la Concepción Arbones Carballido. Funcionario de Facenda, traballou na delegación de Facenda da Coruña, e na de Lugo dende 1924. En 1932 trasladouse á delegación de Facenda de León, en 1940 á de Ferrol como depositario, e despois á de Burgos como secretario. 

Colaborou en *El Tea*, *La Provincia*, *Faro de Vigo*, *Luz* e *Lonxe da Terriña*.

Obras
-----

* *Esceas da terra. Todo o mal é comenzar ...!*, 1919.
* *Ley y Reglamento sobre el Régimen obligatorio de subsidios familiares*, 1938.
* *Manuales sobre arbitrios municipales. El repartimiento general de utilidades*, 1940.

Vida persoal
------------

Casou en Mondoñedo con Granada Gómez del Real en 1926, e foi pai de Teresa, Manuel, Justo, Mª Lurdes, Alicia, Mª Remedios e Amelia Barros Gómez.

Notas
-----

1. ↑  *Diario de Burgos*, 18-12-1982, p. 15.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 2-12-1932, p. 6.
3. ↑  *El Correo Gallego*, 18-2-1940, p. 3.
4. ↑  Manuel Barros Arbones, «Reveriano Soutullo en Lugo», Faro de Vigo, 3 de noviembre de 1931, p. 11.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q65965542
* WorldCat
* VIAF: 6564159337544913150002
* BNE: XX1689971

 |
Lobos cerebrais:  

Azul: Lobo frontal  

Verde: Lobo temporal  

Rosa: **Lobo occipital**  

Amarelo: Lobo parietal
O **lobo occipital** ou **lóbulo occipital** é un lobo cerebral situado na parte máis posterior do hemisferio cerebral. O seu límite anterior é a liña ficticia que fai un traxecto pararelo á cisura perpendicular interna. Presenta dous sulcos, o sulco occipital superior e o inferior, que limitan tres circunvolucións lonxitudinais superpostas, a primeira, a segunda e a terceira circunvolución occipital. Encárgase de coordinar o estímulos visuais.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lobo (cerebro)
* Lobo (anatomía)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lobo occipital*** |

| * v
* c
* e
Lobos cerebrais |
| --- |
| Lóbulo ou lobo | Frontal · Parietal· Temporal · Occipital |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q848340
* EBID: ID
* JSTOR: occipital-lobe
* MAG: 2778046553

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 67325
* MeSH: D009778
* MeSH: A08.186.211.200.885.287.500.571
* NCIt: C12355
* NeuroLex: birnlex\_1136
* TA: A14.1.09.132
* Uberon: 0002021
* UMLS: C0028785

 |
**Manuel Blanco Bueno**, coñecido como **Diego Romero**, nado en Ferrol cara a 1914, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Mariñeiro-armeiro do destrutor Sánchez Barcáiztegui cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Foi un dos soldados amotinados contra os mandos alzados. Militante do PCE dende 1937. Logrou embarcar no Stanbrok, cargueiro británico que saíu do porto de Alacant o 28 de marzo de 1939. Despois de 22 horas de travesía chegou ao porto de Mazalquivir, preto de Orán. Logo de pasar un período de corentena no barco, foi internado como todos os homes nun campo de concentración, de onde pasou a Francia, recibindo cursos de formación e loita guerrilleira. Foi enviado a Galicia a finais de 1945 xunto a José Gómez Gayoso, Antonio Seoane e Manuel Fernández Soto para reactivar o partido e a guerrilla. Axudado por Tomás Jiménez Esquivias, comezou o seu traballo de organización na zona sur, Pontevedra e Ourense, onde o PCE fora desmantelado. Foi o responsable de axitación e propaganda. Foi detido en Vigo na primavera de 1947. Xulgado en consello de guerra na Coruña o 9 de xaneiro de 1948, foi condenado a cadea perpetua. Cumpriu 15 anos no penal de Burgos. Saíu en liberdade condicional en 1963 e instalouse en Madrid, onde casou e instalou unha xoiería.

Notas
-----

1. ↑  Stanbrok: Pasajeros y tripulación

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 43. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Blanco Bueno, Manuel "Diego Romero"
* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
**Marta Domínguez Azpeleta**, nada en Palencia o 3 de novembro de 1975, é unha exatleta española, que competiu nas especialidades de medio fondo e fondo (1 500, 2 000, 3 000, 5 000 e campo a través) e foi dúas veces campioa de Europa de 5 000 metros en Múnic 2002 e Gotemburgo 2006.

Como consecuencia dunha serie de irregularidades no seu pasaporte biolóxico, o Tribunal de Arbitraxe Deportivo (TAS) sancionouna en novembro de 2015 con tres anos de inactividade deportiva oficial e retiroulle os resultados obtivos entre o 5 de agosto de 2009 e o 8 de xullo de 2013. En consecuencia, foille revocado o seu título de campioa do mundo de 3000 metros obstáculos conseguido no Mundial de Berlín 2009 e o subcampionato do Europeo de 2010.

Formou parte do grupo municipal do Partido Popular no concello de Palencia entre 2003 e 2007. En novembro de 2011, foi elixida senadora do Partido Popular por Palencia, pasando a ser a voceira popular de Educación e Deporte na cámara alta entre 2011 e 2015.

No ano 2016 opositou ao corpo nacional de policía. Tanto na súa escala básica como na executiva, obtendo unha puntuación de 9,33 nas probas físicas.

Notas
-----

1. ↑  «Marta Domínguez, plata en 3.000 obstáculos», 30-7-2010, elmundo.es
2. ↑  «El TAS sanciona tres años por dopaje a Marta Domínguez», elmundo.es, 19-11-2015.
3. ↑  "Marta Domínguez saca un 9 en el examen para ser Policía Nacional". *El Español*. Consultado o 14/10/2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q242107
* Munzinger: 01000007852
* EAA: ID
* IAAF: 70338
* OCID: marta-dominguez
* Sports Reference: marta-dominguez-1

 |
Coordenadas: 42°02′20″N 6°40′04″O﻿ / ﻿42.03888889, -6.66777778

**Lobeznos** (*Llobécianos* en leonés) é unha localidade do municipio de Pedralba da Pradería, na provincia de Zamora. Está situado a 3,5 km de Pobra de Seabra na estrada que une esta poboación con Braganza. En 2020 tiña 28 habitantes. O seu nome derívase da abundancia de lobos no pasado.

Lingua
------

Os veciños son bilingües en castelán e en leonés na súa variedade seabresa.

Monumentos
----------

* Ermida do Santo Cristo: é unha pequena ermida recentemente restaurada na que se conserva a imaxe do Santo Cristo da Ascensión, moi venerada polos veciños e todos os que emigraron. As mulleres do lugar encoméndanlle os seus embarazos rezando nove credos ao redor da ermida.
* Igrexa de Santolalla: situada no barrio da Preira, rodeada polo cemiterio local.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Lobeznos.es Arquivado 14 de abril de 2021 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9023421
* WorldCat
* VIAF: 8357156253579508110002
* GeoNames: 3118176

 |
O **akurio** é unha lingua caribe que se fala en Suriname.

Distribución xeográfica
-----------------------

Fálase na xungla do sueste de Suriname, o primeiro contacto entre este grupo e os brancos realizouse en 1937 cando unha expedición holandesa exploraba a fronteira entre Suriname e o Brasil e entrou no seu territorio tradicional na zona do río Tapain, afluente do Paloemeu. Actualmente os akurio viven nas aldeas trió de Tëpu, Kwamalasamutu e Palumeu ás beiras dos ríos Tapanahoni e Sipaliwini.

Falantes
--------

10 (grupo étnico de 50)(2001)

Usos sociais
------------

Os akurios viven en aldeas trió e só os maiores falan a lingua, os nenos falan trió. A maior concentración está na aldea de Tëpu, con 33 sobre unha poboación de 240.

Historia
--------

Os akurios eran un pobo nómade ata que en 1968 misioneiros cristiáns contactaron con eles e os levaron a asentamentos habitados polo pobo trió, agás un grupo de 10 akurios que decidiron permanecer nómades. Os akurios deixaron de lle falaren a lingua aos nenos no decurso dos anos 70, ao tempo que se reducía a poboación ao 25%. Actualmente non hai información sobre o grupo que se mantivo nómade.

Notas
-----

1. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.
2. ↑  Alexander Laban Hinton *Genocide: An Anthropological Reader*. Blackwell Publishing, 2002, páxina 153
3. ↑  Protásio Frikel, *Os Tiriyó*, *Boletim do Museu Paraense Emílio Goeldi*, Serie Antropologia 9
4. ↑  Christopher Moseley *Encyclopedia of the World's Endangered Languages*. Routledge, 2007, páxina 105
5. ↑  Ethnologue
6. ↑  Carlin, Eithne B. e Jacques Arends, *Atlas of the Languages of Suriname*. KITLV Press, 2002, páxina 43.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O akurio no Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56650
* ELCat: 1568
* Ethnologue: ako
* Glottolog: akur1238

 |
**Manuel Guillermo Varela Flores**, nado en Lugo o 25 de xuño de 1950, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito e enxeñeiro técnico agrícola, é funcionario do catastro. Nas eleccións locais de 1983 foi elixido concelleiro do PSOE na cidade de Lugo, asento que revalidou en 1987 e en 1991. O posto de concelleiro simultaneouno co asento no Pazo do Hórreo, para o que saíu elixido nas autonómicas de 1985.

Sen deixar o asento de concelleiro, abandonou o posto de parlamentario para saír elixido como deputado no Congreso nas Xerais de 1986, posto que revalidaría en 1989 e 1993. Aos comicios seguintes mudou de Cámara, e foi elixido senador nas Xerais de 1996, ao encabezar a lista do PSdeG-PSOE pola provincia de Lugo. Permaneceu na Cámara Alta unicamente unha lexislatura, e abandonou o escano coa convocatoria electoral do ano 2000. Entre os anos 2005 e 2009 foi Director Xeral de Relacións Parlamentarias na Consellería de Presidencia que encabezaba José Luis Méndez Romeu.

Logo da derrota electoral do PSdeG-PSOE en 2009, en 2010 foi designado conselleiro da Comisión Nacional do Sector Postal.

Vida persoal
------------

Estivo casado e ten catro fillos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392741
* WorldCat
* VIAF: 70700948
* GND: 1057378186
* ISNI: 0000 0000 3430 6463
* LCCN: n98018247

 |
O **akhvakh** é unha lingua caucásica do subgrupo andi do grupo avar-ando-dido que se fala en Daguestán (Rusia) e en Acerbaixán   

ISO/DIS 639-3: akv

Distribución xeográfica
-----------------------

Fálase entre os ríos Andi-Koisu e Avar-Koisu no Daguestán, en 8 auls, 5 no distrito de Akhvakh: Tad-Magitl, Kvankero, Logonitl, Kuydab-Roso e Izani e 3 no distrito de Shamil: Ratlub, Tsegob e Tlyanub.  

Máis ao sur, xa en Acerbaixán, está o aul de Akhvakh-Dere (distrito de Zhakalay), froito dunha migración na primeira metade do século XVIII.

Falantes
--------

6.000

* Daguestán: 4.000
* Acerbaixán: 2.000

Dialectos
---------

A principal deivisión é entre o Akhvakh do norte (Tsunta-Akhvakh) e do sur (Ratu-Akhvakh), cada aul ten o seu propio dialecto

Usos sociais
------------

Os falantes de akhvakh empregan o ávaro como lingua literaria e como lingua de relación entre os diferentes dialectos. As primeiras publicacións sobre a lingua datan de 1949. A lingua carece de literatura escrita e tan só se emprega dentro do ámbito doméstico, nos últimos anos o incremento dos matrimonios mixtos cos ávaros pon en perigo a transmisión interxeracional da lingua.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns

* O akhvakh no Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56423
* AAT: 300387797
* BRE: 4324702
* ELCat: 941
* Ethnologue: akv
* Glottolog: akhv1239
* WALS: axv

 |
**Juan Bugeiro Pérez**, nado cara a 1880 e finado en Muxía o 17 de abril de 1945, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Avogado e perito agrícola en Cee. Xuíz municipal de Cee (1909). Presidiu a Asemblea de peritos agrícolas e agrimensores celebrada en Ourense en 1912 e foi presidente da Asociación Regional de Peritos Agrimensores (1913). Foi correspondente en Muxía de *El Orzán*. Na ditadura de Primo de Rivera foi concelleiro de Cee. Na República foi elixido concelleiro en 1931. Militou en Unión Republicana e foi alcalde de Cee en 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sancionado economicamente cunha multa de 250 ptas. Morreu en Muxía o 17 de abril de 1945 con 64 anos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Argimiro Guillén Cereijo** |  **Alcalde de Cee** 1936 | Sucesor:**Guillermo Quintana Pardo** |

Vida persoal
------------

Casou con Teresa García Lago, e foi pai de Juan e José Bugueiro García.

Notas
-----

1. ↑  *El Orzán*, 25-7-1918, p. 1.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 8-5-1945, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Xeración perdida. Coruña 36* (PDF). Deputación da Coruña. 2018. p. 166. ISBN 9788498123319.
**Manuel María Romón Alonso**, coñecido como **Manolo Romón**, nado en Vigo en 1956, é un actor, presentador e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Conduciu un espazo literario *Libro aberto* na TVG e participou como actor, desde 2005 ao 2013, na teleserie da mesma canle *Libro de familia*, onde interpretou o papel de Don Venancio.

Na súa traxectoria profesional televisiva destacan as súas colaboracións no espazo infantil *Xabarín Club* ou o programa concurso *Todos a bordo*, do que foi presentador a finais dos 90 entre outros proxectos. Como actor participou en 2001 na serie *Fíos*.

En canto á súa faceta literaria, foi membro do Grupo Rompente (no que coincidiu con Antón Reixa, Alberto Avendaño e Alfonso Pexegueiro), co que participou na escritura dos libros colectivos *Silabario da turbina* (1978), *A dama que fala* (1983) e *Upalás* (1998).

É un bo amigo do grupo musical vigués Siniestro Total, co que ten colaborado en varias ocasións. Con algúns dos seus compoñentes coincidiu na banda predecesora do conxunto liderado por Julián Hernández, Mari Cruz Soriano y los que afinan su piano.

Obras
-----

### Poesía

* *Galletas kokoschka non*, 1979, Rompente.
* *Anaí*, 1983, Correo Bereber, Vigo.
* *Miniaturas*, 1987, Correo Bereber, Vigo.
* *Nadir*, 1996, Litonor, A Coruña.
* *Et finira le jour de son commentement*, 2000, Deputación de Pontevedra.
* *Poesía barata*, 2006, Deputación de Pontevedra.

### Obras colectivas

* *Silabario da turbina*, 1978, Rompente.
* *A dama que fala*, 1983, Xerais.
* *Escolma de poesía galega (1976-1984)*, 1984, Sotelo Blanco.
* *Upalás*, 1998, Xerais.

Notas
-----

1. ↑  Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da Literatura Galega. Obras* **III**. Galaxia. ISBN 84-8288-365-8.
Desaparece libro aberto da TVG

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Manolo Romón na páxina web da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392657
* WorldCat
* VIAF: 81462146
* AELG: 82
* BNE: XX1108354
* GND: 137243871
* IMDb: nm1645928
* ISNI: 0000 0000 7823 1168
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 110268989

 |
**Manuel Seoane Rodríguez**, nado na Peroxa en 1954, é un empresario e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Nas primeiras eleccións democráticas foi elixido alcalde da Peroxa polo PSOE. Volveu ser elixido nas sucesivas convocatorias electorais, nas municipais de 1987 presentouse por Alianza Popular, despois por Centristas de Galicia e logo polo PPdeG, sempre con maioría absoluta.

Ademais, dende xuño de 2011 foi o presidente do equipo de fútbol Club Deportivo Ourense, en substitución de Juan Pérez Gómez.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**-** |  **Alcalde da Peroxa** 1979 – actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Vida persoal
------------

É pai do xogador de fútbol Xavi Seoane.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Peroxa

### Ligazóns externas

* Artigo en *La Voz de Galicia*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392827
* WorldCat
* VIAF: 453144783227921996484
* BNE: XX4660513
* ISNI: 0000 0001 1861 3241

 |
**Manuel Buján Rivas**, nado en Castelló de la Plana, foi un mestre e político español.

Traxectoria
-----------

Veciño de Lérez. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Pontevedra, rematando en 1935. Pertenceu á Casa del Maestro, da que foi vogal. Foi mestre en Vilanova de Arousa en 1936. Militante das Juventudes Socialistas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo no Goberno civil formando parte do Comité de Defensa e formou parte das milicias populares. Posteriormente foi detido. Xulgado polo delito de rebelión en consello de guerra con Víctor Moldes, José Acuña, Claudio Magdalena, Albino Sánchez e Constantino Gómez o 16 e 17 de febreiro de 1937, foi condenado a morte. Foille conmutada a pena na Semana Santa de 1937. Estivo preso no Sanatorio Penitenciario de Segovia, de onde saíu en liberdade condicional en novembro de 1943. Marchou a Arxentina.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-10-1935, p. 13.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-1-1936, p. 12.
3. ↑  Pontevedra, catro días de xullo por Xosé Álvarez Castro
4. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 27-3-1937, p. 2.
5. ↑  *BOE*, 28-12-1943, p. 2304.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Manuel Buján Rivas na páxina web *Nomes e Voces*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Labor Gallega.
***Labor Gallega*** foi unha revista editada na Habana entre 1913 e 1917.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Ilustración mensual*, apareceu en decembro de 1913. Tivo como precedente a *Pro-Galicia*. Revista ilustrada de periodicidade variable, estaba dirixida por Juan Vicente Martínez Quelle, e foi voceiro das sociedades galegas de instrución en América. De tendencia anticaciquil, estivo próxima a Acción Gallega. Entre os seus colaboradores estaban: Ramón Cabanillas, Enrique Zas, Severino T. Solloso, Manuel Gondell Linares, José María Calveiro, Senén Rendueles, Enrique Rivera Suárez, Juan Rivero, Juan Beltrán, Antonio Freire Montero e Abdón Rodríguez Santos. Incluíu temas culturais e pedagóxicos, poesías e narracións, relatos de viaxes e notas de carácter histórico. A partir de maio de 1916 pasou a denominarse ***Labor Gallega en Cuba***. Cesou a súa edición en febreiro de 1917.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 21 de abril de 2018.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
O **kouros** -plural, **kouroi**-, (en grego antigo κοῦρος - *mozo-*, plural κοῦροι) é un tipo de escultura exenta típica da Grecia Arcaica (séculos VII - V a.C.).

Características
---------------

Consistían nun rapaz novo visto frontalmente de pé, coa perna esquerda lixeiramente máis avanzada, os brazos pegados ao corpo, ás veces algo dobrados á altura dos cóbados e as mans pechadas. Resulta característico o seu sorriso, denominado sorriso arcaico, que máis que unha expresión de xovialidade debe interpretarse como produto dun certo xeito de esculpir a cara. Posúen unha clara influencia exipcia, con dous trazos característicos gregos: o feito de se representaren espidos e a carencia dun alicerce de apoio na parte posterior.

Eran erixidas por familias de clase alta como monumentos funerarios ou a modo de ofrendas nos santuarios dos deuses. Adoitaban levar unha inscrición co nome do doante, polo que servían como unha especie de anuncio do alto rango do que gozaban este e a súa familia dentro da comunidade.

Evolución
---------

Cleobis e Bitón (600 - 590 a.C.).
Kouros de Anavysos (540 - 515 a.C.).
 Critios (490 - 480 a.C.).
Os kouroi experimentaron unha evolución dende as primeiras esculturas ás últimas. Así, os primeiros presentaban un aspecto moi ríxido, como de bloque, cunha influencia exipcia moi nítida, exemplificada nun tratamento sumamente estereotipado da cabeleira (Cleobis e Bitón, foto na marxe).
Posteriormente, vaise abandonando timidamente esa rixidez en favor dunha postura algo máis natural, aínda que os elementos arcaicos seguen a ser notables (kouros de Anavysos, foto na marxe).
Finalmente, xa finalizando a época arcaica grega, os kouroi parécense xa bastante a un rapaz de verdade, cos detalles anatómicos definidos con precisión e unhas proporcións ben coidadas, constituíndo a todas luces un antecdente do ideal clásico da figura humana (Critios, foto na marxe).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Koré.

### Bibliografía

* Pomeroy, S.; Burnstein, S.; Donlan, W. e Tolbert, J. (2011). *La Antigua Grecia*. Ed. Crítica, Barcelona.
* Zarzalejos, M.; Guiral, C. e San Nicolás, M. P. (2010). *Historia de la Cultura Material del Mundo Clásico*. Universidad Nacional de Educación a Distancia. Madrid.

### Ligazóns externas

* Algúns kouroi exhibidos no Museo Nacional Arqueolóxico de Atenas *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q937330
* AAT: 300047570
* EBID: ID
* GEC: 0118620
* LCCN: sh2007007522

 |
**Los Bravos** é un grupo español de música rock de grande importancia no panorama musical dos anos 60 en España. Trátase dun dos poucos grupos de rock do estado que tivo repercusión internacional, grazas sobre todo ao seu grande éxito "*Black Is Black*" (1966).

Historia e características
--------------------------

A boa pronuncia en lingua inglesa do carismático cantante, o alemán Michael Volker Kogel (dende a súa separación de Los Bravos en 1969 coñecido como Mike Kennedy), foi unha das principais bazas coas que contou o grupo á hora de "exportar" as súas cancións, así como a presenza escénica e a poderosa voz deste.

### Membros orixinais

* Michael Kogel, voz.
* Antonio Martínez, "Tony", guitarra eléctrica.
* Manolo Fernández, teclados.
* Miguel Vicens, baixo.
* Pablo Sanllehí, batería.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivo do sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1870505
* WorldCat
* VIAF: 120704176
* AllMusic: mn0000290390
* BNE: XX254845
* BNF: 13933890g
* Discogs: 19787
* EBID: ID
* GND: 16040954-8
* ISNI: 0000 0001 1954 4321
* MusicBrainz: ID

 |
**Manuel Girón Bazán**, alcumado **Girón**, nado en Barrios de Salas (O Bierzo) o 16 de febreiro de 1910 e finado en Molinaseca (León) o 2 de maio de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista. Actuou principalmente en León e oriente de Galiza.

Traxectoria
-----------

De familia campesiña e el mesmo campesiño. Despois de loitar durante a guerra civil, na fronte de Asturias, como outros, integrouse nas partidas de fuxidos xunto co seu irmán José. Acabarían por refuxiarse na serra Calva, nos límites entre a rexión leonesa e Galiza. Xefe de partida, a súa actuaría nos concellos ourensáns do Bolo, A Veiga, Carballeda de Valdeorras e Viana do Bolo, e tamén na comarca zamorana de Sanabria. En 1949 marchou a Francia con Silverio Yebra Granja, e regresou rapidamente con el.

Abandonou a zona onde operaba, para actuar con maior intensidade nas comarcas leonesas da Cabreira e O Bierzo, que non deixara de visitar anteriormente. O 17 de xullo de 1950 foi sorprendido con Silverio Yebra, Francisco Martínez López e Pedro Juan Méndez en Corporales (Truchas) onde despois dun combate de dez horas morreron os gardas civís Agustín Puente Martínez e Manuel Combarros García, e os guerrilleiros lograron romper o cerco. Vítima dunha emboscada, foi asasinado en Las Puentes del Malpaso (Molinaseca) por José Rodríguez Cañueto, un infiltrado da Garda Civil, en presenza da súa compañeira Alida González Arias o 2 de maio de 1951.

Notas
-----

1. ↑  Martínez López 2022, p. 27
2. ↑  La verdadera muerte del hombre que mató a Girón

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bouzas, Pemón (2022). *Cando os lobos escoitaban a radio*. Vigo: Xerais. ISBN 978-84-1110-091-5.
* Heine, Hartmut (1982). *A guerrilla antifranquista en Galicia*. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-011-6.
* Macías, Santiago (2005). *El monte o la muerte* (en castelán). Madrid: Temas de Hoy. ISBN 84-8460-454-3.
* Martínez López, Francisco (2022). *Caminos de resistencia* (en castelán). Cádiz: Ediciones El boletín. ISBN 978-8412548617.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395039
* WorldCat
* VIAF: 190855004
* BNE: XX1174518
* BNF: 15039905v
* DSBE: giron-bazan-manuel
* FAST: 422434
* LCCN: nr98031028
* SUDOC: 139821392

 |
**Manuel Gallego González**, coñecido como **Manolo Gallego**, nado no Incio cara a 1911 e finado en Caracas, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Militante do PCE. Logo de golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse no exército leal. Foi comisario da defensa antiaerea (DECA) no Ebro e en Cataluña. Ascendeu a comisario de Brigada por méritos de guerra na batalla do Ebro. Coa derrota da República pasou a Francia e foi internado nun campo de concentración. Exiliouse en Venezuela en 1940, e foi secretario xeral do PCE en Venezuela ata a súa morte. Organizou e presidiu o Lar Gallego de Caracas.

O seu sobriño, con mesmo nome, foi detido e acusado sen probas dun atentado á Fosforera en febreiro de 1963, e permaneceu dous anos exiliado no Uruguai.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-2-1963, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Campos Álvarez, Xosé Ramón (2006). "El exilio gallego en Venezuela y su papel en el asociacionismo (1949-1960)" (PDF). *Minius* **XIV**: 7–32. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 13 de xullo de 2020. Consultado o 5 de decembro de 2020.

### Ligazóns externas

* 

* Manuel Gallego González na páxina web *Nomes e Voces*.
**Mateo Cantacuzeno** (en grego: Ματθαίος Ασάνης Καντακουζηνός, *Matthaios Asanēs Kantakouzēnos*), nado cara 1325 e finado en 1383 ou 1391, foi emperador de Bizancio entre 1353 e 1357.

Traxectoria
-----------

Mateo Asanes Cantacuzeno era fillo do emperador Xoán VI Cantacuzeno e de Irene Asanina. A cambio do apoio que deu ao seu pai durante a loita deste contra Xoán V Paleólogo foille concedido anexar parte da Tracia como seu feudo persoal e en 1353 foi designado coemperador.
A partir do seu señorío na Tracia Mateo conduciu varias guerras contra os serbios. Unha das súas campañas fracasou en 1350 por causa da deserción dos seus auxiliares turcos. En 1357 foi capturado polos seus inimigos, que o entregaron ao emperador concorrente Xoán V Paleólogo. Forzado a abdicar, mudouse para o Despotado de Morea en 1361 e auxiliou o seu irmán Manuel Cantacuzeno a gobernar a rexión.
Despois da morte do seu irmán en 1380, Mateo gobernou a Morea até o nomeamento do novo gobernador Teodoro I Paleólogo en 1381 e a chegada deste en 1382. Antes da transferencia integral do poder na Morea dos Cantacuzeno para os Paleólogo, Mateo abdicou a favor do seu fillo Demetrio I Cantacuzeno.

Familia
-------

Coa súa muller Irene Paleoloxina, Mateu Asanes Cantacuzeno tivo varios fillos:

1. Xoán Cantacuzeno, *despotes*.
2. Demetrio Cantacuzeno, *sebastocrátor*.
3. Teodora Cantacuzena.
4. Helena Cantacuzena, que casou co conde Luís Fadrique de Salona.
5. María Cantacuzena, que casou co Xoán Láscaris Caloferos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Oxford Dictionary of Byzantium*, 1991.

c

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q329708
* WorldCat
* VIAF: 57003495
* BAV: ADV11017502
* BNE: XX1039784
* CERL: cnp00989840
* DeutscheBio: 102477159
* GEC: 0041371
* GND: 102477159
* ICCU: UM1V013217
* ISNI: 0000 0003 7792 6138
* NTA: 240615093
* SUDOC: 167186280

 |
**Manuel Gato Thomason**, nado en Alacant o 28 de xaneiro de 1984, é un futbolista español. Xoga de dianteiro e o seu actual equipo é o Racing CF Benidorm.

Traxectoria
-----------

Na tempada 2007–08 fichou polo Pontevedra CF, de Segunda División B (Grupo 1), onde permaneceu dúas campañas. Nese primeiro ano, adestrado por Javi Gracia, participou en 36 encontros e anotou 6 goles, sendo o dianteiro titular do equipo e logrando o cuarto posto na liga, clasificándose para a eliminatoria de ascenso a Segunda División (onde caeron no play-off fronte o AD Ceuta). Na tempada 2008–09 xogou 35 partidos e marcou 5 goles, sendo adestrado inicialmente polo galego Rafa Sáez e desde a xornada 21 por José Aurelio Gay. Foi o terceiro goleador do cadro de xogadores, por detrás de Charles e Yuri (9 goles, ambos) e anotando os mesmos tantos que Alejandro Vázquez. Ese ano o conxunto pontevedrés logrou o duodécimo posto na táboa.

Na tempada 2009–10 fichou polo Alicante CF, de Segunda División B (Grupo 3). No conxunto alacantino, adestrado polo asturiano Vicente Borge, participou en 17 partidos e anotou 6 goles, foi un dos principais atacantes do equipo, xunto con Sergio Postigo e Jon Uriarte.

En xaneiro de 2010 fichou polo UB Conquense de Segunda División B (Grupo 2). No conxunto manchego, adestrado por Eloy Jiménez, xogou 16 partidos e marcou 4 goles, logrando a final da campaña o décimo posto da clasificación. Debutou con gol nunha vitoria a domicilio fronte o CD Leganés (1–4), na xornada 21.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Datos do xogador en futbolme.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3823942
* As: 15267
* BDFutbol: 1833
* Soccerway: 61625
* Transfermarkt: 51657

 |
O **alamblak** é unha lingua sepik-ramu que se fala en Papúa Nova Guinea.  

ISO/DIS 639-3: amp

Distribución xeográfica
-----------------------

O dialecto karawari fálase en 9 aldeas da ribeira dos ríos Karawari e Wagupmeri e 4 aldeas preto do lago Kuvanmas no distrito de Angoram, na provincia de Sepik Oriental.

Falantes
--------

1527 (2001)

Dialectos
---------

* Karawari: 70%
* Kuvenmas: 30%

Usos sociais e estudos
----------------------

Entre 1974 e 1998 traducíronse textos da Biblia e en 2003 traduciuse o Novo Testamento. En 1984 Leslie P. Bruce publicou a primeira gramática da lingua, *A grammar of Alamblak*

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Ethnologue
2. ↑  Les Bruce *The Alamblak Language of Papua New Guinea (East Sepik)*. Pacific Linguistics, Australian National University, 1984, páxina 1

Ligazóns externas
-----------------

* O alamblak no Ethnologue
* Exemplo de texto en alamak:Libro de Marcos
* Territorio de lingua alambak[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56688
* ELCat: 10616
* Ethnologue: amp
* Glottolog: alam1246
* WALS: ala

 |
Unha **materia prima** ou **primeira materia** é unha materia utilizada pola industria para crear un produto que o ser humano desexa. Frecuentemente o termo é usado para denotar materiais que veñen da natureza e aínda están nun estado de transformación mínima.

Debido á división do traballo e á crecente especialización das diferentes industrias, frecuentemente os produtos dunhas serven de materia prima a outras, de modo que o habitual é que antes de construír ou fabricar definitivamente un ben de consumo, as materias primas transfórmanse nun primeiro paso en produtos semielaborados ou semiacabados.

Clasificación
-------------

* De orixe **vexetal**: madeira, celulosa, algodón, liño, gomas vexetais etc.
* De orixe **animal**: la, pel, seda, coiros, graxas.
* De orixe **mineral**:
	+ minerais de: ferro, aluminio, cobre, silicio, níquel, cobalto, vanadio etc.
	+ rochas: carbóns, calcarias, granitos, cuarcitas, lousas, arxilas etc.
	+ de orixe fósil: petróleo, rochas betuminosas, ámbar etc.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Materia prima Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192355
* AAT: 300015351
* BNCF: 6875
* BNF: 11950813f
* EBID: ID
* GEC: 0233856
* JSTOR: raw-materials
* LCCN: sh85111583
* MAG: 206139338
* NKC: ph126283
* PSH: 1348

 |
**Mateo I Orsini**, conde palatino de Cefalonia e Zante, era fillo de Ricardo Orsini e neto de Margaritone de Brindisi. No 1197 ao ser encarcerado o seu avó, o seu pai tomou as rédeas do poder en nome de Mateo I, e ao morrer Margaritone, cara ao 1203, herdou Cefalonia e Zante onde gobernou até 1238.

En 1238 as noticias desaparecen e probabelmente morreu aínda novo, pero os Orsini permaneceron en posesión do feudo, pois en 1260 aparece como conde o fillo Ricardo I Orsini.

Probabelmente do 1238 ao 1260 actuou como rexente deste fillo, a muller de Mateo I, Ana Ánxela, filla do sebastocrátor Xoán I de Zoe Ducas (neta do emperador bizantino Isaac II Anxo).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* «Ιστορία της Ζακύνθου», Λεωνίδας Χ. Ζώης, Αθήνα 1955 *(en grego)*.
* "Η Φραγκοκρατία εν Ελλάδι" Ουίλλιαμ Μίλλερ. Μετάφραση Σπυρ. Λάμπρου. Αθήνα 1909-1910. Ελληνική Εκδοτική Εταιρεία. σελ.71-74 *(en grego)*.
**Manuel Dopazo Gontade**, nado en Manduas (Silleda) o 10 de maio de 1882 e finado en Buenos Aires o 28 de abril de 1952, foi un gaiteiro galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dos labregos Francisco Dopazo e Dolores Gontade, aprendeu a tocar a gaita cando pícaro. En 1892, con só dez anos, presentouse por vez primeira a un concurso de gaitas en Santiago de Compostela obtendo un premio honorífico. Dous anos máis tarde, no 1894, presentouse de novo acadando desta volta o primeiro premio.

No 1902, con dezanove anos, foxe do país cara á Arxentina para non ter que facer o servizo militar. Vai acompañado da moza Margarita Perfecta Collado, coa que casou no 1906, tendo 11 fillos. Na Arxentina comezou deseguida a traballar tocando a gaita por todo o país, inicialmente como solista e, posteriormente acompañado polos seus numerosos fillos. Destacou tamén como artesán de gaitas, un oficio que aprendeu na emigración. Regresou a Galiza, só nunha ocasión, no 1923, para visitar a súa nai, xunto co seu primoxénito, Antonio. Na década de 1940 formou un afamado grupo de gaiteiros, Los Gaiteros de Vilaverde.

Dopazo era convidado frecuente do popular programa da radio bonaerense "Recordando a Galicia". Gravou numerosos discos e chegou a cantar e tocar ao mesmo tempo, arte que poucos gaiteiros souberon desenvolver. Así mesmo, actuou en dous filmes co seu grupo en escenas festivas:

* *Cándida* (Luis Bayón Herrera, 1939, EFA), con Niní Marshall e Juan Carlos Thorry
* *La calle junto a la luna* (Román Viñoly Barreto, 1951, Emelco), con Narciso Ibáñez Menta e Enrique Serrano.

Manuel faleceu aos 70 anos o 28 de abril de 1952, o seu pasamento produciu un fondo pesar na colectividade galega. Os seus restos descansan no panteón da Sociedad Argentina de Autores y Compositores (SADAIC) no Cementerio del Oeste, no barrio porteño de Chacarita.

Homenaxe
--------

No ano 2006, inaugurouse na vila da Bandeira un auditorio que leva o seu nome, lugar de ensaio da Banda Recreativa e Cultural de Bandeira e de varios grupos máis desta vila.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha do Auditorio Municipal Manuel Dopazo na web municipal". Arquivado dende o orixinal o 24 de novembro de 2016. Consultado o 23 de novembro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Gravacións Históricas: Manuel Dopazo Gontade no cinema - Gaita e Percusión de Galicia (2017) - Youtube.
* "Manuel Dopazo". *Álbum da Emigración* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392707
* WorldCat
* VIAF: 169120322
* BNE: XX4614624

 |
Un **material de construción** é un produto natural ou preparado usado en enxeñería civil e arquitectura. Os materiais de construción clasifícanse segundo as súas propiedades ratificadas con ensaios.

Regulación
----------

Nos países desenvolvidos, os materiais de construción están regulados por unha serie de códigos e normativas que definen as características que deben cumprir, así como o seu ámbito de aplicación.
O propósito desta regulación é dobre: por un lado garantir uns estándares de calidade mínimos na construción, e polo outro lado, permitirlle aos arquitectos e enxeñeiros coñecer de forma precisa o comportamento e características dos materiais que se poidan empregar.

As normas internacionais máis empregadas para regular os materiais de construción son as normas ISO.

Clasificación
-------------

A clasificación dos materiais empregados na construción segundo a súa orixe:

* Materias pétreos naturais e artificiais.
* Aglomerantes, o cal, o xeso, os cementos...
* Materiais metálicos
* Materiais orgánicos, as madeiras e os plásticos.
* Outros materiais como os bituminosos, pinturas e illantes.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre arquitectura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206615
* AAT: 300014857
* BNCF: 1590
* BNE: XX524481
* BNF: 119317804
* EBID: ID
* GND: 4004945-0
* LCCN: sh85017740
* MAG: 2780028911
* NDL: 00565621
* PSH: 10404

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D003252
* MeSH: J01.637.241

 |