| AmeridelfosAmeridelphiaRango fósil: cretáceo - actualidade  |
| --- |
| Sarigüeia de Virxinia (*Didelphis virginiana*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Bilateria |
| Superfilo: | Deuterostomia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Infrafilo: | Gnathostomata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Mammalia |
| Infraclase: | Marsupialia |
| Magnorde: | **Ameridelphia**Szalay, 1982 |

 |
| Ordes e Familias |
| *Véxae o texto* |

*Caenolestes fuliginosus*.
Os **ameridelfos** (**Ameridelphia**) son un clado (magnorde ou superorde, segundo os autores) de mamíferos que inclúe a maioría dos marsupiais actuais de América (excepto *Dromiciops gliroides*, o popular *colocolo* que, a pesar de vivir nos bosques de Chile e a Arxentina, está claificado dentro da magnorde dos australidelfos).

O grupo integra un total de 98 especies distribuídas en dúas ordes, *Didelphimorphia*, con 92 especies, e *Paucituberculata*, con 6 especies.

Unha terceira orde, *Sparassodonta*, só inclúe especies extintas.

Clasificación
-------------

O grupo foi descito en 1982 pola antropóloga e zoóloga australiana Alexandra Szalay, en "A new appreaisal of marsupial phylogeny and classification", pp. 621–640, en M. Archer, ed. (1982): *Carnivorous Marsupials*, volume 2. Sydney: Royal Zoological Society of New Wales. ISBN 978-0-9599951-3-8.

Comprende as ordes familias seguintes:

* Orde ***Didelphimorphia***  (Gill, 1872) 
	+ Familia *Didelphidae* Gray, 1821 - sarigüeias
* Orde ***Paucituberculata*** Ameghino, 1894
	+ Familia *Caenolestidae* Trouessart, 1898 - sarigüeias rata

Evolución e filoxenia
---------------------

Na actualidade pénsase que os marsupiais modernos proceden dunha liñaxe orixinaria de América que máis tarde chegou a Australia, onde se divesificou nunha masiva radiación adaptativa.

Datos moleculares, incluíndo análises de sitios de inserción de retrotransposóns no ADN nuclear duna gran variedade de marsupiais e as evidencias fósiles indican que os *Ameridelphia* podería ser mellor entendido como un grao evolutivo.

Segundo isto, os *Didelphimorphia* parecen seren o grupo basal dos marsupiais, e os *Paucituberculata* non parecen seren os seus parentes máis achegados.

Por outra parte, o clado sen claificar *Euaustralidelphia* propúxose como o nome para os marsupiais australianos, *Australidelphia* (agás os *Microbiotheria*, dos que *Dromiciops* é o único supervivente (un auténtico fósil vivente), que con toda probabilidade deriva dunha única colonización de Suramérica vía a Antártida.[]

Árbore filoxenética
-------------------

```
 —o **Magnorde Ameridelphia** (Szalay, 1982)
  |- Xénero *Jaskhadelphys* Marshall & de Muizon, 1988 (†)
  |- Xénero *Progarzonia* Ameghino, 1904 (†)
  |-o Subfamilia *Protodidelphinae* Marshall, 1987 (†)
  |-o Orde *Didelphimorphia* (Gill, 1872)
  | |-o Familia *Didelphidae* Gray, 1821
  | `-o Familia *Sparassocynidae* (Reig, 1958) (†)
  |-o Orde *Paucituberculata* Ameghino, 1894 
  | |-o Superfamilia *Argyrolagoidea* (Ameghino, 1904) (†)
  | | |-o Familia *Argyrolagidae* Ameghino, 1904 (†)
  | | |-o Familia *Groeberiidae* Patterson, 1952 (†)
  | | `-o Familia *Patagoniidae* Pascual & Carlini, 1987 (†)
  | |-o Superfamilia *Caenolestoidea* (Trouessart, 1898) 
  | | |-o Familia *Abderitidae* (Ameghino, 1889) (†)
  | | |-o Familia *Caenolestidae* Trouessart, 1898  
  | | |-o Familia *Palaeothentidae* (Sinclair, 1906) (†)
  | | `-o Familia *Sternbergiidae* (Szalay, 1994) (†)
  | |-o Superfamilia *Caroloameghinioidea* (Ameghino, 1901) (†)
  | | |-o Familia *Caroloameghiniidae* Ameghino, 1901 (†)
  | | `-o Familia *Glasbiidae* (Clemens, 1966) (†)
  | `-o Superfamilia *Polydolopoidea* (Ameghino, 1897) (†)
  |   |-o Familia *Bonapartheriidae* Pascual, 1980 (†)
  |   |-o Familia *Polydolopidae* Ameghino, 1897 (†)
  |   |-o Familia *Prepidolopidae* Pascual, 1980 (†)
  |   `-o Familia *Sillustaniidae* Crochet & Sigé, 1996 (†)
  `-o Orde *Sparassodonta* (Ameghino, 1894) (†) 
    |-o Familia *Borhyaenidae* Ameghino, 1894 (†) 
    |-o Familia *Hondadelphidae* Marshall et al. 1990 (†)
    `-o Familia *Mayulestidae* de Muizon, 1994 (†)
```

Notas
-----

1. ↑  Kielan-Jaworowska, Z.; Cifelli, R. L. & Luo, Z.-X. (2004): *Mammals from the Age of Dinosaurs: Origins, evolution, and structure*. Nova York: Columbia University Press.
2. ↑  "Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors). 2005. *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed) - Didelphimorphia". Arquivado dende o orixinal o 24 de febreiro de 2012. Consultado o 19 de abril de 2015.
3. ↑  "Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors). 2005. *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed) - Paucituberculata". Arquivado dende o orixinal o 28 de maio de 2013. Consultado o 19 de abril de 2015.
4. 1 2  Schiewe, Jessie (28-07-2010). "Australia's marsupials originated in what is now South America, study says" (en inglés). Los Angeles Times.
5. 1 2  Nilsson, M. A.; Churakov, G.; , Sommer, M.; Van Tran, N.; Zemann, A.; Brosius, J.; Schmitz, J. (27-07-2010). "Tracking Marsupial Evolution Using Archaic Genomic Retroposon Insertions". *PLoS Biology* (Public Library of Science) **8** (7): e1000436. PMC 2910653. PMID 20668664. doi:10.1371/journal.pbio.1000436.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Ameridelfos*** |

### Bibliografía

* Archer, M. ed. (1982): *Carnivorous Marsupials*, volume 2. Sydney: Royal Zoological Society of New Wales. ISBN 978-0-9599951-3-8.
* Kemp, T. S. (2005): *The Origin & Evolution of Mammals*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-850761-5.

### Outros artigos

* Marsupiais
* Australidelfos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q384427
* EBID: ID
* MAG: 2780577943

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Fossilworks: 67665

 |