Cidades integrantes do pacto de Teodomiro, ano 713.
O **Pacto de Teodomiro** (tamén coñecido como **Pacto de Tudmir** ou **Tratado de Orihuela**) foi un tratado dhimmi asinado no ano 713 entre ‘Abd al-‘Aziz (fillo de Musa ibn Nusayr, gobernador do norte de África) e o duque cristián visigodo Teodomiro, Tudmir en árabe (príncipe e gobernador da provincia de Aurariola con capital na actual Orihuela) a inicios do século VIII. Foi subscrito no ano 713, dous anos despois do inicio da conquista musulmá da Península Ibérica.

Antecedentes
------------

O control islámico propagouse en gran medida baixo o califato dos Omeias. Así, o califato ocupou todo o oeste de África en Magrib onde vivían os bérberes. Estes pobos convertéronse rapidamente ao islam e uníronse ás súas filas militares. Coas súas armas e destreza superiores, os califas foron capaces de estender o seu control pola Península Ibérica.

O primeiro conquistador islámico destacado en entrar a España foi o comandante bérber Tariq ibn Ziyad. Musa ibn Nusayr era o gobernador de África do Norte baixo o califato dese período e foi el quen ordenou a Tariq iniciar o primeiro ataque cara a España vía o Estreito de Xibraltar en 711. Unha vez en Xibraltar, Tariq tomou tempo en asegurar unha base de operacións para as súas forzas e fortificala cun muro, entre outras defensas. Tan pronto como isto estivo feito, Tariq enviou unha forza invasora á cidade de Carteya (ou Cartaja) e ao distrito de Alxeciras e ambas foron prontamente sometidas. En pouco máis de dous meses, Tariq forxara o seu avance con firmeza a través do sur de España e empezou a súa conquista do centro onde venceu ao rei visigodo Rodrigo na Batalla de Guadalete. Nela, Tariq venceu o exército de Rodrigo contra toda probabilidade. De aí, Tariq trasladouse ás cidades de Écija e de Córdoba, ignorando ordes que recibira previamente de Musa para regresar a África ou permanecer estacionado até a chegada do gobernador a España. Tras atacar e vencer a estas cidades, Tariq trasladouse con relativa facilidade até Guadalajara. Logo, tomou rapidamente o control de Toledo e os seus territorios circundantes antes de que a falta de reforzos de Musa provocaran o seu retroceso, co cal se retirou a Toledo e permaneceu alí até que o propio Musa foi encontrarse con el con desprezo e envexa, demandando o botín da conquista.

Pouco despois de que Musa chegara a Toledo, o califa Walid I ordenoulle a el e a Tariq presentarse na corte real en Damasco para falar sobre a súa campaña en España. Á saída de Musa cara a Damasco, abdicou a súa autoridade das rexións conquistadas sobre o seu fillo ‘Abd al-‘Aziz, quen continuou o traballo de seu pai e de Tariq. Foi ‘Abd al-‘Aziz quen finalmente levou as súas terras conquistadas até a provincia de Aurariola onde asinou o tratado co duque visigodo, Teodomiro. Foi un tratado que se fixo coñecido como Pacto de Tudmir e a provincia visigoda de Aurariola desde entón foi denominada Tudmir continuando a capital en Orihuela como na época visigoda tras a desmembración do Imperio romano.

Texto do pacto
--------------

> 
> 
> No Nome de Deus, o Clemente, o Misericordioso. Edicto de ‘Abd al-‘Aziz ibn Musa ibn Nusair a Tudmir ibn Abdush [Teodomiro, fillo dos godos]. Este último obtén a paz e recibe a promesa, baixo a garantía de Deus e o seu profeta, de que a súa situación e a do seu pobo non se alterará; de que os seus súbditos non serán mortos, nin feitos prisioneiros, nin separados das súas mulleres e fillos; de que non se lles impedirá a práctica da súa relixión, e de que as súas igrexas non serán queimadas nin desposuídas dos obxectos de culto que hai nelas; todo isto mentres satisfaga as obrigas que lle impoñemos. Concédeselle a paz coa entrega das seguintes cidades: Uryula [Orihuela], Baltana, Laqant [Alacant], Mula, Villena, Lurqa [Lorca] e Ello. Ademais, non debe dar asilo a ninguén que fuxa de nós ou sexa o noso inimigo; nin producir dano a ninguén que goce da nosa amnistía; nin ocultar ningunha información sobre os nosos inimigos que poida chegar ao seu coñecemento. El e os seus súbditos pagarán un tributo anual, cada persoa, dun dinar en metálico, catro medidas de trigo, cebada, zume de uva e vinagre, dous de mel e dous de aceite de oliva; para os servos, só unha medida. Dado no mes de Rayab, ano 94 da Héxira [713]. Como testemuñas, ‘Uthman ibn Abi ‘Abda, Habib ibn Abi ‘Ubaida, Idrís ibn Maisara e Abu l-Qasim al-Mazali.
> 
>

Significado do Tratado
----------------------

Este acordo entraña unha significación especial con respecto ao comportamento diplomático dos musulmáns e o seu tratamento dos inimigos e pobos conquistados. Suxire que os musulmáns tiveron éxito nunha toma de poder pacífica do sur de España, especificamente de *Ūriūla* (Orihuela), *Laqant* (Alacant), *Lūrqa* (Lorca), *Mūla* (Mula), *Ilŝ* (Elx), *Iyyih* (Eio), *Bqsra* (Begastri, en Cehegín) e *Blntla* e *Bilāna* (Villena ou Valencia). O acordo estableceu que os visigodos podían manter o control e continuar practicando a súa fe cristiá, pero só se pagaban os impostos e non colaboraban cos inimigos dos musulmáns.

Se ben o Pacto de Teodomiro en si mesmo podería parecer non ter sido particularmente notable no seu propio contexto e a pesar do feito de que a literatura que trata especificamente o Tratado é un tanto rara, debe ser considerado importante en retrospectiva debido ás súas implicacións culturais, relixiosas e sociolóxicas.

Notas
-----

1. ↑  Gerald Elmore. "Poised Expectancy: Ibn al-‘Arabi’s Roots in Sharq al-Andalus." Studia Islamica. No. 90 (2000): 54.
2. ↑  Marshall G.S. Hodgson, "Book One: The Islamic Infusion: Genesis of a New Social Order." The Venture of Islam: The Classical Age of Islam. Vol 1. University of Chicago: 1974. p. 226
3. ↑  R. Dykes Shaw. "The Fall of the Visigoth Power in Spain." The English Historical Review. Vol 21, No 82. April 1906. p. 220
4. ↑  H. T. Norris. "The Early Islamic Settlement of Gibraltar." The Journal of the Royal Anthropological Institute of Britain and Ireland 91, no. 1 (1961): 39.
5. ↑  Laura Veccia Vaglieri. "The Patriarchal and Umayyad Caliphates." en: P. M. Holt et al (eds.), The Cambridge History of Islam. Vol. 1, 87 (Londres: Cambridge University Press, 1970). ISBN 0-521-29136-4
6. ↑  Ambroxio Huici Miranda. "The Iberian Peninsula and Sicily." en: P. M. Holt et al (eds.), The Cambridge History of Islam. Vol. 2, 406 (Londres: Cambridge University Press, 1970). ISBN 0-521-29136-4
7. ↑  Miranda, 407.
8. ↑  Vaglieri, 87.
9. ↑  Soler García, José María (2006). Fundación Municipal José María Soler, ed. *Historia de Villena: desde la Prehistoria hasta el siglo XVIII* (PDF). Dixitalizado pola Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes. Arquivado dende o orixinal (pdf) o 31 de xaneiro de 2022. Consultado o 28 de marzo de 2012.
10. ↑  Hinojasa Montalbo, José (2002). *Diccionario de historia medieval del Reino de Valencia* **I** (1ª ed.). Conselleria de Cultura, Educació i Ciència. Direcció General del Llibre, Arxius i Biblioteques. ISBN 84-482-2957-6.
11. ↑  Domene Verdú, José Fernando (1986). Concello de Villena, ed. "El nombre de Villena". *Revista Villena* (36).
12. ↑  "The Treaty of Tudmir". En: Rosenwein, Barbara H. (ed.), *Reading the Middle Ages: Sources from Europe, Byzantium, and the Islamic World*. Peterborough, Ont.: Broadview, 2006. p. 92. ISBN 1-55111-693-6

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Reino de Tudmir
* Historia de Al-Andalus
* Reconquista
* Reino de Murcia