recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O río Amstel ao seu paso por Ámsterdam.
O **Amstel** é un río nos Países Baixos que flúe a través da cidade de Ámsterdam. O seu nome provén de *Aeme stelle*, en neerlandés antigo "zona con abundante auga".

Xeografía
---------

O río orixinariamente comezaba cando dous pequenos ríos, o Drecht e o Kromme Mijdrecht, se xuntaban un pouco ao sur de Uithoorn. Despois da construción dun canal, o *Amstel-Drecht Kanaal*, o río agora nace onde o Drecht e outro canal, o Aarkanaal, xúntanse entre si, preto da cidade de Nieuwveen. 

A foz do río está en Ámsterdam, onde se desembocaba na baía do IJ. Porén, en 1936 a última parte do río, chamada Rokin foi enchida, polo que agora o río remata na praza Spui, aínda que segue conectado co IJ por unhas tubaxes soterradas.

### Illa de Amstel

O río contén unha soa illa, chamada sinxelamente Amsteleiland (Illa de Amstel). A única estrada que a atravesa pertence a Ouderkerk aan de Amstel, mais a illa en si é parte do municipio de Amstelveen. Ten unha superficie aproximada de 0,05 km².

Galería de fotos
----------------

O río Amstel en Ámsterdan, vista panorámica.
* Ponte Magere BrugPonte Magere Brug
* OostermeerOostermeer
* Amstel de noiteAmstel de noite

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185405
* EBID: ID
* GEC: 0507198
* GeoNames: 2759806
* GND: 4685195-1

 |
Coordenadas: 43°14′40″N 8°36′22″O﻿ / ﻿43.24448, -8.60602

O **castro de Montes Claros** é un poboado castrexo situado na parroquia de Vilaño (A Laracha). O castro, un dos 19 existentes no concello, está situado nun outeiro sendo unha construción fortificada. As súas medidas de leste a oeste son de 150 metros por uns 140 metros aproximadamente de norte a sur, e noroeste-sueste de 175 metros, por 120 de suroeste-nordés. O castro está catalogado pola Xunta e no PXOM. Semella ter dous accesos un na zona oeste e a outra pola zona sueste. Todo o cumio do monte é unha plantación de eucaliptos.

En xaneiro de 2020, en base ao Plan Especial de Patrimonio Cultural, o concello de Laracha concluíu a expropiación da totalidade das parcelas que conteñen o castro, procedendo a unha importante deseucaliptización co obxectivo de poñer en valor o xacemento arqueolóxico.

Notas
-----

1. ↑  Castro de Montes Claros na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
2. ↑  "Canto custa un castro?... e un menhir?". *Historia de Galicia*. 2020-01-12. Consultado o 2021-02-17.
3. ↑  "Así se ve un castro antes e despois da súa deseucaliptización". *Historia de Galicia*. 2021-02-16. Consultado o 2021-02-17.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Castros de Galicia
* Cultura castrexa
* Arco Ártabro
A **provincia da Habana** é unha provincia de Cuba, que comprende o territorio da capital do país, A Habana.

Historia
--------

A Provincia da Habana creouse en 1878, sendo unha das 6 provincias nas que se dividiu a illa, aínda baixo o dominio colonial español. Na división política administrativa de 1976, na que o país quedou dividido en 14 provincias, a primeira provincia da Habana dividiuse en Cidade da Habana (capital) e A Habana, coas áreas que rodeaban a capital. A primeira delas integraba os territorios da rexión metropolitana da Habana, basicamente, os antigos municipios da Habana, Marianao, Guanabacoa, Regla, Santiago de las Vegas e Santa María del Rosario así como outras áreas adxacentes.

O 1 de agosto de 2010 a Asemblea Nacional decidiu outra modificación da organización territorial de Cuba, segmentando a entón coñecida como Provincia da Habana, chamada coloquialmente "Habana Campo" en dúas novas provincias, chamadas Artemisa, ao oeste, e Mayabeque, ao este, o que implicaba que, a partir do 1 de xaneiro de 2011 (data de entrada en vigor da devandita resolución), só hai unha provincia cubana chamada "de La Habana", en lugar de dúas; polo que tamén se acordou o cambio de denominación de "**Provincia da Cidade da Habana**" pola de "Provincia da Habana", sen necesidade de engadidos importantes, para distinguilo ou individualizalo. Ademais, tres municipios da provincia de Pinar del Río (Bahia Honda, Candelaria e San Cristóbal) foron trasladados á nova provincia de Artemisa.

Entre 1976 e 2010, a administración provincial da entón coñecida como Provincia da Habana tivo a súa sede no territorio da Provincia da Cidade da Habana, xa que carecía de capital propia.

**Situación anterior (entre 1976 e 2010):**

* Provincia da Cidade da Habana
* Provincia da Habana (sede: A Habana)

**Situación actual (desde 2011):**

* Provincia da Habana
* Provincias de Artemisa e Mayabeque.

| * v
* c
* e
Municipios da provincia da Cidade da Habana |
| --- |
|  | Playa · Diez de Octubre · Plaza de la Revolución · Cerro · Centro Habana · Marianao · La Habana Vieja · La Lisa · Regla · Boyeros · La Habana del Este · Arroyo Naranjo · Guanabacoa · Cotorro · San Miguel del Padrón |  |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12588
* GEC: 0265459
* GeoNames: 3564073
* GND: 4545974-5
* OSM: 1854615
* TGN: 1001206

 |
Reprodución dun mago consultando un grimorio.
Un **mago** (do persa antigo *magus*, por mediación do grego e finalmente do latín *magus*) adoita referirse en termos modernos a unha especie de astrólogo ou adiviño, que practica maxia ou feiticería ou bruxería. Comunmente, "Mago" refírese a feiticeiro masculino, e "Bruxa" a unha feiticeira. O sentido orixinal da palabra *Mago*, referíase os integrantes dunha tribo de Media e logo aos sacerdotes persas.

Historia
--------

Orixinalmente, un *magie* era o membro dunha tribo da antiga Media que se encargaba das prácticas relixiosas e funerarias. Logo da conversión desta tribo ao zoroastrismo foron considerados polos tres imperios persas, gardiáns do legado de Zaratustra (a pesar de que introduciron algunhas modificacións á mensaxe orixinal). Os magos de Persia foron incluíndo na súa relixión algúns temas ou elementos de Babilonia, como a astroloxía, a demonoloxía e a maxia. No seu ritual relixioso vertían libacións de leite, aceite e mel sobre unha chama e ao mesmo tempo entoaban rezos e cancións. Levaban vestiduras brancas, tiara, e na man un feixe de ramas de tamargueira.

Xa no século I foron recoñecidos como homes sabios e adiviños. Os máis tarde chamados reis magos, personaxes chegados de Oriente e mencionados na Biblia, eran magos no sentido orixinal do termo, isto é, sacerdotes persas.

O cambio de significado do termo, que pasa a designar a alguén que practica a maxia ou feiticería, débese á asimilación que o cristianismo fixo das crenzas e rituais relixiosos non cristiáns (como os zoroastrianos) coa bruxería e prácticas similares.

Nun sentido moi diferente, en épocas recentes o título de "Mago" asignouse aos artistas que practican o ilusionismo, é dicir a quen realizan xogos para crear ilusións visuais ou en calquera dos sentidos, simulando poderes especiais, con obxectivos recreativos. Esta "maxia" entrou a formar parte das artes escénicas contemporáneas. Por outra banda, Xoán Bosco practicou o ilusionismo con fins pedagóxicos, na educación de mozas e nenos, e actualmente o "Círculo Máxico Don Bosco" reúne a ilusionistas de diferentes países que queren facer o mesmo.

Tipos de magos
--------------

(Referente ao termo do practicante da feiticeiría, e o tipo de fonte do seu poder con que se lle relaciona popularmente, é dicir, non necesariamente o único tipo que usaría). 

* Nigromante
* Druída (natureza)
* Xamán (espíritos)
* Wicca (elementos)
* Feiticeiro (enerxías diversas)
* Bruxo (demos)
* chaman (rashalhull)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ilusionismo
* Maxia
* Merlín
* Gandalf
* Harry Potter

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2488257
* AAT: 300379459
* BNCF: 72546
* EBID: ID
* LCCN: sh96000309
* NKC: ph123089

 |
Rexións étnicas da Lituania. Samoxicia está marcada en verde. 

|  |  |
| --- | --- |
|      Lituania Menor
     Samoxicia
     Aukštaitija |      Suvalkija
     Dzūkija |

**Samoxicia** ou **Samoxitia** (en samoxiciano: **Žemaitėjė**, en lituano *Žemaitija;*, en latín *Capitanatus Samogitiae*) é o nome dunha rexión etnohistórica correspondente á maior parte do occidente da actual Lituania, á beira do Mar Báltico, tendo por lindes: ao sur o río Neman que a separa da Borusia (actualmente Provincia de Caliningrado), ao norte o río Venta que a separa da Curlandia, mentres que os lindes orientais co resto da Lituania nunca foron totalmente definidos.

Segundo os documentos oficiais do actual estado lituano a Samoxicia ten unha área de 21.000 km² e unha poboación que rolda os 300.000 habitantes. A cidade considerada capital cultural é Telšē, sendo a antiga capital do Ducado de Samoxicia (*Žemaičių seniūnija* en lituano) a pequena cidade chamada antigamente Medininkai e hoxe Varniai.

Na actualidade (2007) o territorio samoxicio está repartido entre varios distritos (*apskritis*) lituanos: unha pequena zona occidental do de Caunas/Kaunas, o de Xiauliai/Šiauliai, o de Tauragė e Telxiai/Telšiai e a parte norte dos *apskritis* de Claipeda/Klaipėda e Marijampolė, constituíndo unha Rexión Etnocultural Lituana.

Os samoxicianos ocupaban no século XII as terras baixas da Lituania.
Brasón de armas da Samoxicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q111362
* WorldCat
* VIAF: 235955708
* BRE: 2625493
* EBID: ID
* GND: 4118314-9
* NKC: ge481993
* TGN: 1003675

 |
A **Universidade de Módena e Reggio Emilia**, en italiano **Università degli Studi di Modena e Reggio Emilia**, é unha universidade organizada segundo un modelo de campus en *rede*. A súa peculiaridade, por tanto, é a de estar apoiada nun proxecto de desenvolvemento complementario entre dous polos académicos distintos. Módena (sede da segunda universidade máis antiga de Italia, nada en 1175 e desenvolvida arredor do histórico *Studium mutinensis* ) e Reggio Emilia desde 1998.

Algúns estudantes coñecidos que asistiron á Universidade son o dramaturgo do século XVII Carlo Goldonie, o historiador do século XVIII Ludovico Antonio Muratori, o expresidente de Italia Sandro Pertini ou a científica Genoveffa Franchini.

Recoñecemento
-------------

Está entre as mellores universidades de Italia. No 2007 foi elixida como a mellor universidade pública nacional polo xornal *Il sole 24 ore,* sinalando o alto nivel no servizo e prestacións; mentres que no 2008 perdeu dúas posicións, por detrás da Politécnica de Milán e a Universidade de Trieste.

A Universidade forma parte do consorcio interuniversitario Cineca.

Organización
------------

As facultades en Módena atópanse en tres puntos distintos da cidade

* no centro:
	+ Economía *Marco Biagi*
	+ Dereito
	+ Filosofía e Letras
* no hospital:
	+ Medicina e Cirurxía
* no complexo do campus científico:
	+ Biociencia e Biotecnoloxía
	+ Farmacia
	+ Enxeñaría
	+ Ciencias matemáticas, físicas e naturais

En Reggio Emilia repártense en dúas localizacións:

* Via Amendola
	+ Ciencias agrarias
	+ Enxeñaría
* Viale Allegri
	+ Ciencias da comunicación e economía
	+ Educación

Ademais, a universidade conta con diversas galerías, teatros e museos integrados.

Notas
-----

1. ↑  Artículo del Sole 24 ORE

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1243705
* WorldCat
* VIAF: 139605931
* BNF: 11989537d
* EUFP: 999840887
* GND: 5509727-3
* Google Maps: 17031174581614598867
* GRID: grid.7548.e
* ICCU: UBOV566081
* ISNI: 0000 0001 2169 7570
* LCCN: no2001057848
* MAG: 122346577
* openMLOL: 161314
* QS: ID
* ResearchGate: Universita\_degli\_Studi\_di\_Modena\_e\_Reggio\_Emilia
* SUDOC: 027965422
* THE: ID
* U-Multirank: ID

 |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Universidade de Módena e Reggio Emilia Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Hispanidad**|   Bandeira da hispanidade, feita polo capitán uruguaio Ángel Camblor.  |
|  |
| **Membros** |
| **Europa*** España España

**Asia e Oceanía*** Filipinas

**África*** Guinea Ecuatorial Guinea Ecuatorial
* Sáhara Occidental
 | **América*** Arxentina
* Bolivia
* Chile
* Colombia
* Costa Rica
* Cuba
* República Dominicana
* Ecuador
* O Salvador
* Guatemala
* Honduras
* México
* Nicaragua
* Panamá
* Paraguai
* Perú
* Porto Rico
* Uruguai
* Venezuela
 |
|

**Hispanidade** (**Hispanidad** en castelán) é un concepto político que apareceu a comezos do século XX para chamar ás persoas, países e comunidades que teñen o idioma español e posúen unha cultura relacionada con España. O termo quedou fixado ao utilizalo Ramiro de Maeztu na súa obra "Defensa de la Hispanidad" en 1934. Adoita incluírse nela aos estados que teñen o castelán como lingua oficial e os seus falantes.

A idea de Hispanidade atópase ás veces asociada á chegada dos primeiros españois a América levados por Cristovo Colón, o 12 de outubro de 1492. Esa data é recordada en diversas nacións hispanas, aínda que con distintos nomes e significacións. Máis recentemente o termo foi relativamente cambiado por denominacións máis rechamantes como Iberoamérica ou expresións que fan referencia principalmente á lingua común como países «de fala hispana», ou literatura ou música «en español». Tamén se xeneralizou a identificación de «o latino», que en Estados Unidos se utiliza como sinónimo de *"hispanic"* (hispánico).

Antecedentes e evolución do termo
---------------------------------

A palabra «hispanidade» deriva de *Hispania*, nome que os romanos deron á Península Ibérica unha vez conquistada. Por extensión a expresión *hispano* terminou sendo todas as persoas de fala hispana ou cultura desa orixe, que viven en América e España (DRAE).

Desde a década de 1980, nalgúns países aos hispanos chámaselles tamén latinos, aínda que sexa só un termo, a condición de latino pertencen tamén a países e pobos con idiomas derivados do latín (franceses, italianos, romaneses, portugueses...), pero que non se atopan incluídos neste termo da palabra, que a limita ao hispano.

Notas
-----

1. ↑  HOLGUIN, S.E.; HOLGUIN, S. *Creating Spaniards: Culture and National Identity in Republican Spain*, University of Winsconsin Press, 2002, páx. 44

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1547045
* GEC: 0273515

 |
Coordenadas: 1°20′29″N 7°17′29″L﻿ / ﻿1.3413888888889, 7.2913888888889

| Tinhosa Grande |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bandeira | Escudo |

 |
| Localización |
| Localización de  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | San Tomé e Príncipe |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitada |
| Superficie | 0.5 a 1 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | Coordenadas: 1°20′29″N 7°17′29″L﻿ / ﻿1.3413888888889, 7.2913888888889 |
| Maior Altura | 50 a 100 m. |

**Tinhosa Grande** é un illote de San Tomé e Príncipe situado ao nordés da illa principal de San Tomé, e aproximadamente 20 km ao suroeste da illa de Príncipe. O illote atópase ao sur dos illotes máis pequenos cerca da Tinhosa Pequena.

Xeografía
---------

O illote contén pradeiras secas e saíntes rochosos que se elevan ata 40 m.

Panorama
--------

O illote pode ser visto desde a parte suroeste da illa de Príncipe, e de cando en vez pode ser visto desde a illa de San Tomé.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1754179
* GeoNames: 2410742

 |
Coordenadas: 48°00′N 8°15′L﻿ / ﻿48.000, -8.250

Topografía da Selva Negra.
A **Selva Negra**, (en alemán: *Schwarzwald*; en latín *Marciana Silva* 'bosque fronteirizo') é unha área montañosa de orixe paleozoica situada na parte suroccidental de Alemaña, no Land de Baden-Württemberg, constituíndo o máis vasto macizo da faixa de relevos centrais ou *Mittelgebirge*.

Xeografía
---------

A Selva Negra esténdese ao longo do denominado *Dreiländereck*, é dicir, a zona onde se unen os confíns territoriais de Suíza, Francia e Alemaña, seguindo unha dirección norte durante uns 160 km, en paralelo á foxa Renana; no extremo meridional acada unha largura de 60 km, namentres que no norte o ancho é só de 30 km.

O río Kinzig representa o linde entre a Selva Negra setentrional e a Selva Negra Central (*mittlerer Schwarzwald*), no entanto o río Dreisam separa a Selva Negra meridional, na cal se erguen as cimas máis altas do seu relevo; esta área é tamén chamada Alta Selva Negra (*Hochschwarzwald*).

### Montañas

A montaña máis elevada da Selva Negra é o Feldberg (1.493 m s.n.m.) situado na parte meridional. Outros cumes situados na mesma área son o Herzogenhorn (1.415 m) e o Belchen (1.414 m). Na parte setentrional a cima máis alta é o Hornisgrinde (1.166 m).

### Lagos e cursos de auga

Os principais ríos que nacen na Selva Negra son o Neckar (367 km), Wutach (118 km), Enz (112 km), Kinzig (95 km), Murg (96 km), Nagold (92 km) e Wiese (55 km). Da Selva Negra xorden tamén os ríos Brigach (43 km) e Breg (49 km), que uníndose forman o Danubio.

Os lagos principais da rexión son o Glaswaldsee, o Kirnbergsee, o Feldsee, o Titisee e máis o Schluchsee.

Metas turísticas
----------------

Son destacábeis na zona as cidades de Friburgo e Baden-Baden, así como as pequenas cidades de Gengenbach e Staufen. Desde un punto de vista paisaxístico merecen salientarse o Feldberg e o Belchen, ademais do Monte Kandel e o Schauinsland. Outros destinos turísticos importantes son os lagos, sobre todo o Titisee e o Schluchsee. Na área meridional da Selva Negra instituíuse un parque natural de cerca de 333.000 ha, que é o de meirande extensión de Alemaña. 

Panorama típico.

Museos
------

* Vogtsbauernhof é un museo ao aire libre, con numerosas reconstrucións dos obradoiros artesanais da Selva Negra.
* Museo Alemán dos Reloxos en Furtwangen, mostra a súa historia e evolución.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Selva Negra*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4204
* WorldCat
* VIAF: 248969460
* BNF: 12363183q
* DARE: 43806
* EBID: ID
* GEC: 0238532
* GeoNames: 2834688
* GND: 4053807-2
* HDS: 007116
* LCCN: sh85014558
* NKC: ge134476
* OSM: 3255371

 |
A **Cirenaica** (en grego antigo Κυρηναία, en latín *Cyrenaica*), foi unha provincia romana de África do Norte, situada entre as provincias de Exipto e de Numidia. Actualmente Cirenaica forma parte do moderno estado de Libia. O seu nome provén da antiga cidade de Cirene (latinizado *Cyrene*).

Historia breve
--------------

A Cirenaica no Imperio Romano, ca. 120.
Os gregos fundaron a colonia de Cirene no 630 a.C.. Logo da súa conquista por Alexandre o Grande no século IV a.C. foi territorio controlado polo Exipto helenístico. Tolomeo VIII legouna a título persoal a seu fillo Tolomeo Apión, quen, sen herdeiros e ás portas da morte, a legou á súa vez á República Romana no 96 a.C.. Roma converteuna nunha provincia xunto coa illa de Creta, inicialmente.

Cando os árabes se apoderaron do territorio no século VII d.C. o desecamento climático e a escaseza das reservas de auga despoboaran xa o país, cuxa prosperidade non era máis que un distante recordo. O país foi nomeado en árabe *Barqah* (برقه), adaptación do nome da cidade de Berenice. Os *rumis*, os romano-bizantinos, foron expulsados para Sicilia ou para Creta, ficando o territorio case ermo durante varios séculos. No século XIV, unha mellora nas condicións climáticas permitiu a recolonización humana; pasou a formar parte de Exipto, antes de tornarse nunha provincia do Imperio Otomán, que acabou por unila á Tripolitania.

### Época contemporánea

En 1911, Italia apoderouse da Tripolitania e, en consecuencia, da Cirenaica, logo da Guerra italo-turca, englobándoa na súa colonia de Libia, na que se inclúe desde a independencia deste país.

En 1959 descubriuse petróleo no seu territorio, o que constitúe a base económica actual dos seus habitantes.

Notas
-----

1. ↑  Benigno Fernández Salgado, ed. (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1304. ISBN 9788482887524.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cirene
* Moedas cirenaicas da illa do Corvo
* Tripolitania
* Provincia romana

| * v
* c
* e
Provincias romanas (a partir da situación cara o 117) |
| --- |
| A | 
* Acaia
* África Proconsular
* Alpes Cotios
* Alpes Marítimos
* Alpes Peninos
* Arabia Pétrea
* Armenia
* Asia

 |  |
| B | 
* Balearica
* Bética
* Bitinia e Ponto
* Britania

 |
| C | 
* Capadocia
* Chipre
* Cilicia
* Cirenaica
* Corsica et Sardinia
* Sicilia
* Creta e Cirenaica

 |
| D | 
* Dacia
* Dalmacia

 |
| E | 
* Epiro
* Exipto

 |
| G | 
* Galacia
* Gallia Aquitania
* Gallia Belgica
* Gallia Lugdunensis
* Gallia Narbonensis

 |
| H | 
* Hispania Citerior
* Hispania Nova Citerior Antoniniana
* Hispania Ulterior

 |
| I | 
* Illyricum
* Isauria
* Italia

 |
| L | 
* Licaonia
* Licia
* Licia e Panfilia
* Lusitania

 |
| M | 
* Macedonia
* Mesia

 |
| N | 
* Nórico

 |
| P | 
* Paflagonia
* Panfilia
* Pannonia

 |
| R | 
* Recia
* Reino de Lidia

 |
| S | 
* Siria

 |
| T | 
* Tarraconense
* Tracia

 |
| X | 
* Xermania Magna
* Xermania Superior
* Xudea

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q165198
* BRE: 2066477
* EBID: ID
* GEC: 0017840
* GND: 4010816-8
* Treccani: cirenaica

 |
Pavimento en madeira.
**Pavimento** (do latín *pavimentu*), en arquitectura, é a base horizontal dunha determinada construción (ou as diferentes bases de cada nivel dun edificio) que serve de apoio ás persoas, animais ou calquera peza de mobiliario. Un pavimento pode ter diversos tipos de revestimento (pedra, madeira, cerámica etc.). Sería sinónimo de **chan**.

En enxeñería, pavimento ou **sollado** é a capa constituída por un ou máis materiais que se colocan sobre o chan ou terreo natural ou nivelado, para aumentar a súa resistencia e servir para a circulación de persoas ou vehículos. Entre os materiais utilizados na pavimentación urbana, industrial ou viaria están os chans con maior capacidade de soporte, os materiais rochosos, o formigón e as mesturas asfálticas.

Unha das primeiras formas de pavimentación foi a calzada romana, construída en varias camadas. Esta grande obra de enxeñería logrou que varios tramos resistan durante séculos e que se poidan atopar inclusive hoxe.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pavimento*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328263
* AAT: 300002088
* BNCF: 56882
* BNF: 12507054x
* FAST: 1055322
* GEC: 0130305
* GND: 4174080-4
* LCCN: sh85098835
* NKC: ph232612
* PSH: 10566

 |
Altimetro dunha avioneta.
Un **altímetro** é un instrumento de medida que indica a altitude dun obxecto sobre un nivel de referencia. Habitualmente utilízase para coñecer a altura sobre o nivel do mar e é fundamental na aviación. Tamén se utiliza en deportes como a escalada, o paracaidismo ou o ciclismo.

Altímetro barométrico
---------------------

É o máis común de todos. O seu funcionamento baséase na relación entre presión atmosférica e altitude. A presión atomósférica diminúe coa altura, aproximadamente 1 milibar por cada 27 pes (8,23 metros) de altura preto do nivel do mar. Os altímetros están calibrados para mostrar a presión directamente como altitude de acordo cun modelo matemático definido pola Atmosfera Padrón Internacional. O funcionamento dos altímetros está condicionado polos cambios meteorolóxicos, o que obriga a modificar manualmente a presión de referencia.

Teñen que estar situados no exterior do vehículo, xa que a presión no interior é moi diferente da exterior. A medida da presión atmosférica é lenta, polo que os altímetros tardan en dar a altitude se se produce un ascenso ou un descenso moi brusco.

A fórmula para calibrar un altímetro (até 36.090 pes) é a sguinte:

{\displaystyle h={\frac {(1-(P\_{0}/P\_{ref})^{0.19026})\times 288.15}{0.00198122}}}
Onde *h* indica a altitude en pes, {\displaystyle P\_{0}} é a presión estática e {\displaystyle P\_{ref}} é a presión de referencia.

Altímetro radioeléctrico
------------------------

Estes aparellos son pequenos radares que miden a altitude con máis exactitude utilizando o tempo que lle leva a un sinal de radio reflectirse na superficie e retornar ao altímetro. As aeronaves comercias utilizan este tipo de altímetro.

Usos científicos
----------------

Moitos satélites empregan altímetros radioeléctricos duais para medir a altura desde unha nave espacial. Esa medida, comparada con outros elementos orbitais (talvez información GPS) permiten a determinación da topografía. As dúas lonxitudes de ondas de radio permiten que o altímetro corrixa automaticamente as demoras que se producen na ionosfera.

A información de altitude sobre a auga fornecida polos satélites tense mostrado moi útil. As elevacións da auga indican concentracións gravitacionais, que permiten reconstruír un mapa de riscos submarinos, tales como montañas. Os altímetros poden medir tamén as alturas das ondas do mar, a dirección das ondas e o espectro das ondas. Esta información permite descubrir a velocidade das correntes oceánicas e producir mapas detallados da velocidade e dirección do vento na superficie, mesmo en condicións tormentosas.

Véxase tamén
------------

1. ↑  A Dictionary of Aviation, David W. Wragg. ISBN 10: 0850451639 / ISBN 13: 9780850451634, 1st Edition Published by Osprey, 1973 / Published by Frederick Fell, Inc. NY, 1974 (1st American Edition.)

### Outros artigos

* Altura de voo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216197
* AAT: 300195768
* BRE: 2337623
* EBID: ID
* JSTOR: altimeters
* MAG: 17534553

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Portocelo.

**San Tirso de Portocelo** é unha parroquia do concello lugués de Xove. Ten cinco núcleos de poboación. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2020 tiña 265 habitantes (140 homes e 125 mulleres).

Territorio
----------

Na súa costa está a enseada de Portocelo, que serve de abrigo ao portiño, e onde tamén se sitúan tres praias que quedan comunicadas coa marea baixa. Máis ao oeste a costa é máis accidentada. Os accidentes máis importantes son a Punta de Roncadoira, onde se sitúa o faro de Punta Roncadoira, sendo o extremo máis setentrional deste tramo de costa, Punta da Mansa e Punta Saíñas. Así mesmo, a escasa distancia da costa hai un conxunto de pequenas illas coñecidas como Os Netos e situado entre Punta da Mansa e Punta Saíñas.

Economía
--------

Os sectores económicos principais son a pesca e a agricultura. O marisqueo foi tradicionalmente un recurso auxiliar para as familias labregas e na actualidade o percebe e ourizo son explotados profesionalmente. Canto á pesca, a frota que ten como base o porto de Portocelo redúcese a un pequeno número de embarcacións tradicionais. A agricultura é outro dos sectores económicos máis importantes da parroquia. Destacan o cultivo do millo, grelos e pataca. A explotación dos montes de eucalipto constitúen unha importante fonte de ingresos para os habitantes da zona.

Patrimonio
----------

A igrexa de San Tirso, cuxas ruínas aínda se poden ver en Portocelo, e a igrexa de Vilachá, construída no século XX en substitución da primeira.

Historia
--------

Na década de 1970 Fenosa promoveu a construción dunha central nuclear no lugar de Regodela. Este proxecto encontrou unha forte oposición tanto na sociedade galega da época como nos habitantes da zona, e o 10 de abril de 1977 tivo lugar unha manifestación histórica, na que 8.000 persoas marcharon desde Viveiro até Xove.

Galería de imaxes
-----------------

* Praia de Portocelo.Praia de Portocelo.
* Casas en Portocelo.Casas en Portocelo.

### Lugares de Portocelo

| Lugares da parroquia de Portocelo no concello de Xove (Lugo) |  |
| --- | --- |
| Canelas | Portocelo | San Cristovo | Vilachá | Vilapol |

### Parroquias de Xove

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Xove |  |
| --- | --- |
| Lago (Santa Eulalia) | O Monte (Santo Isidoro) | Morás (San Clemente) | Portocelo (San Tirso) | A Rigueira (San Miguel) | Sumoas (Santo Estevo) | Xove (San Bartolo) | Xuances (San Pedro) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.
2. ↑  "Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor". Xunta de Galicia. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 27 de abril de 2021.
3. ↑  Manuel Gago Mariño (16 de maio de 2011). "A sorpresa que gardaba San Tirso de Portocelo". *Capítulo Cero*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Xove

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11700121
* código INE: 27025040000

 |
**Celbridge** en inglés ou **Cill Droichid** en irlandés, é unha vila próxima ao río Liffey, na provincia de Leinster, no Condado de Kildare, Irlanda. Está situado a 22 quilómetros de Dublín, e ten unha poboación aproximada de 20,000 habitantes.

Nos últimos anos Celbridge experimentou un forte crecemento, aínda que a meirande parte dos servizos e o entretemento da cidade encóntranse en "main street" (a rúa principal). De feito, Celbridge é o municipio máis grande de Irlanda que ten só unha rúa. Aínda que aumentou de tamaño, non ten novas rúas "streets", senón "roads", moito máis pequenas e de menos importancia.

O nome de Celbridge deriva do gaélico "Cill Droichid", algo así como "A igrexa pola ponte". En ocasións foi denominada Kildrought en inglés. 

Igrexa Católica en Celbridge

Lugares de interese
-------------------

A vila de Celbridge é moi coñecida porque nela se encontra a casa de Castletown. Castletown House atópase en "main street", e é coñecida como a casa máis grande de Irlanda, contruída en 1722. Entroutros, ten unha enorme sala de 80 pes elegantemente decorada e unha impresionante escaleira principal no vestíbulo, de viga voladiza e feita con pedra de Portland.

"Connolly's Folly" ou "The Obelisk" (o obelisco) é unha estrutura obelística achegada a Castletown House, construída en 1739. Mide 42 metros de alto e está decorada con formas de piedra.

Personaxes públicos
-------------------

Celbridge foi lugar de residencia de Vanessa Van Homrigh, a amante de Jonathan Swift, o famoso escritor irlandés, autor de *As viaxes de Gulliver*.

Sir Arthur Guinness, fundador da empresa cervexeira que leva o seu nome, tamén naceu nesta localidade.

Damien Rice, gran figura da música irlandesa actual, é de Celbridge, ao igual que a banda Bell X1.

Ligazóns
--------

* Sitio Oficial (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q629881
* WorldCat
* VIAF: 138688579
* BNF: 14430769x
* GeoNames: 2965529
* LCCN: no98064696
* MusicBrainz: ID

 |
Portada de *La Celestina* na súa versión definitiva de *Tragicomedia*.
**Fernando de Rojas**, nado en La Puebla de Montalbán cara a 1470 e finado en Talavera de la Reina en abril de 1541, foi un dramaturgo castelán.

Traxectoria
-----------

Pertencía a unha familia de conversos. Porén, polo que este dramaturgo é coñecido e á vez loado é por ser o autor de *La Celestina*, unha das obras cume da historia da literatura española, e a máis importante na transición entre a Idade Media e o Renacemento. 

Cara a 1488 trasládase a estudar na Universidade de Salamanca para obter o título de bacharel en leis, onde estuda latín, filosofía e outras materias necesarias para conseguir o título. Durante estes anos de estudante, redactaría os quince últimos actos da súa única obra coñecida, *La Celestina*, impresa en 1499, e que nun principio levaba por título *Comedia de Calisto y Melibea*. Non obstante, parece ser que Fernando de Rojas non foi o autor do primeiro acto, pois el mesmo afirmou que era soamente o seu continuador, cuxa autoría atribuíu a autores como Juan de Mena ou Rodrigo de Cota. Máis tarde, a obra pasaría a ter vinte e un actos e a chamarse *Tragicomedia de Calisto y Melibea*.

En 1507 muda a Talavera de la Reina, ao parecer debido a un altercado fiscal cun veciño. Alí exerce de home de leis e casará con Leonor Álvarez de Montalbán, con quen tivo sete fillos. Sábese que durante a súa estancia nesa localidade exerceu de alcalde da mesma. Morre no ano 1541 sen facer a menor alusión á súa obra, feito que pode estar xustificado pola persecución que tanto a súa familia coma el mesmo tivo que padecer en mans da Inquisición, xa que a obra era un claro produto da súa condición de converso; de feito, dise que a falta de fe firme nesta obra dramática xustificaría o seu pesimismo e a falta de esperanza patente no seu dramático final.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q353841
* WorldCat
* VIAF: 100164022
* ARLIMA: 893
* BAV: ADV10307247
* BIBSYS: 90318757
* BLBNB: 000251342
* BMT: 148143
* BNA: 000047785
* BNE: XX1092339
* BNF: 11922423h
* BRE: 3516955
* BVMC: 298
* CANTIC: a10148693
* CERL: cnp01239335
* CiNii: DA01872284
* DBE: fernando-de-rojas
* DeutscheBio: 118749501
* EBID: ID
* FAST: 1844545
* GEC: 0056538
* GND: 118749501
* Gutenberg: 677
* ICCU: TO0V076518
* ISNI: 0000000118045328
* LCCN: n79116016
* NDL: 00454544
* NKC: jn19990210535
* NLA: 35459891
* NTA: 070563012
* openMLOL: 25213
* PTBNP: 34247
* SELIBR: 313593
* SNAC: w6r22mjq
* SUDOC: 027669343
* UNZ: DeRojasFernando

 |
O **Meteņi** é unha antiga celebración pagá letoa que marca o medio camiño entre o solsticio de inverno e o seguinte equinocio. Simboliza o comezo do final do inverno e a benvida aos primeiros sinais da primavera. A día de hoxe Meteņi non é multitudinario, coma si foi no pasado do país, pero si é conservado e organízase anualmente no Museo Etnolóxico de Riga cunha asistencia achegada aos 400 espectadores, e celebrado en menor escala nos barrios da capital do país e no rural de Zemgale.

Folclore
--------

Os poemas do folclore letón, as dainas, recollen as celebración máis antigas do pobo letón e lístanas en oito en total, catro delas relacionadas co cambio estacional. As outras catro estaban repartidas deixando un espazo de 45 días entre todas. Estas eran ; Ziemassvetki solsticio de inverno, Lieldienas equinocio de primavera, Jani San Xoán e Mikeli o equinocio de Outono, unidas con eses intervalos de 45 días aparecían o Meteņi, antes da primavera, Usini, antes do verán, Maras, antes do outono e Martini, antes do inverno. 

O folclore letón tamén personifica en deidades estas oito celebracións, nas que se di os deuses baixaban a celebralas cos fieis. Metenis, Usins, Janis, Mikeli e Martins chegarían e marcharían desde un cerro en sincronía co movemento do sol o día da celebración e a súa posición no ceo vista desde os pes do cerro. Durante a festividade cantarían e comerían cos fieis os cales preparaban a casas, limpaban a louza e fermentaban cervexa antes da súa chegada.  Na festa actual os pais dos nenos lanzan agasallos ao ceo simulando aos deuses arroxando os agasallos para a terra e algúns veciños enmascáranse dos Budēļi espíritos da fertilidade que espertan no día do Metenis. 

* DisfracesDisfraces
* Decoración do Meteņi no museo etnolóxicoDecoración do Meteņi no museo etnolóxico
* Máscara de loboMáscara de lobo
* Budēļi Budēļi

Notas
-----

1. ↑  "Meteņi: A last fling before Latvian spring" (en inglés). Consultado o 24 de febreiro de 2020.
2. ↑  *(en* *inglés)*"Meteni"
3. ↑  *(en* *inglés)*"Meteni"

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Meteņi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Vídeo cos enmascarados de Budēļi *(en inglés)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Dólar.

| Dólar australiano |
| --- |
| **Australian dollar  en inglés** |
|  |
| Código: | AUD |
| Ámbito: |  Australia Kiribati Nauru Tuvalu Illa de Nadal Illas Cocos Norfolk |
| Símbolo: | $, A$ or AUD |
| Fracción: | 100 *cents* (c) |
| Moedas: | 5, 10, 20 e 50 cents1 e 2 dólares |
| Billetes: | 5, 10, 20, 50, 100 coroas |
| Emisor: | Banco de Reserva de Australia |
| Taxa de troco:15-2-2014 | 1 EUR = 1,51 AUD1 USD = 1,10 AUD |
| *Troco actual* |

O **dólar australiano** é a moeda oficial de Australia, incluíndo o Territorio Antártico Australiano, a Illa de Nadal, as Illas Cocos, a Illas Heard e illas McDonald e a Illa de Norfolk, así como dos estados independentes do Pacífico de Kiribati (xunto co dólar de Kiribati), Nauru e Tuvalu (xunto co dólar tuvalés). Normalmente abréviase como $, A$ ou AU$ para diferencialo doutros tipos de dólar o seu código ISO é AUD. Divídese en 100 céntimos (*cents*).

Outras denominacións
--------------------

En inglés adoita chamárselle tamén *Aussie battler* ("batallador australiano"); durante un período de perda de valor respecto ao dólar estadounidense (entre os anos 2001 e 2002), ás veces era denominado localmente *Pacific peso* ("peso do Pacífico").

Historia
--------

O dólar australiano foi introducido o 14 de febreiro de 1966 para substituír a libra australiana (que xa ía moito tempo que se diferenciara da libra esterlina), non só como unha simple substitución da antiga moeda, senón tamén como unha nova unidade monetaria que empregaba o sistema decimal. Cada libra australiana dividíase en 20 xilins, que á súa vez dividíanse en 12 peniques, o troco que se aplicou foi de dous dólares por libra, isto é, dez xilins por dólar. O primeiro ministro australiano Robert Menzies quería nomear á nova moeda *royal* (é dicir, "real"), e tamén propuxéronse outras denominacións como *austral*.

A pesar de que as primeiras emisións do Banco de Reserva de Australia xa se realizaran na imprenta baixo o nome de *royal*, este nome tan infrecuente non acadou moita popularidade e foi desprazado en favor da denominación *dólar*.

Notas
-----

1. ↑  "The Royal Controversy". Arquivado dende o orixinal o 02 de xullo de 2011. Consultado o 17 de agosto de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Real Casa da Moeda de Australia

### Ligazóns externas

* Sitio web do Banco de Reserva de Australia *(en inglés)*
* *Billetes de Australia* *(en inglés)* *(en alemán)*
**Francisco Armando Veiga Romero**, nado en Riós o 6 de decembro de 1958, é un político galego do PPdG.

Traxectoria
-----------

Foi empregado de banca entre 1980 e 1999, desempeñando o cargo de Director-Interventor do Banco Español de Crédito.

Comezou a súa carreira política en 1982 en Alianza Popular. Concelleiro de Riós, en setembro de 1993 foi elixido alcalde de Riós para substituír ao dimisionario Eloy Veiga Martínez. Foi cabeza de lista nas eleccións municipais de 1995 e acadou catro concelleiros, converténdose en alcalde. En 1999 logrou a maioría absoluta con 6 concelleiros, revalidada nos anos 2003 e 2007 con 8 concelleiros. Como alcalde de Riós, forma parte do Consorcio de Incendios da mancomunidade de Verín, e é representante e coordinador técnico do programa de voluntariado do seu concello.

Desde 2003 é deputado provincial, pertencendo ás comisións de Patrimonio, Consello de Contas, Agricultura e Medio Ambiente. Así mesmo, fai os labores de tesoureiro na executiva do PPdG. En abril de 2022 renunciou á alcaldía e foi substituído pola concelleira Eva Barrio.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Eloy Veiga Martínez** |  **Alcalde de Riós** 1993 - 2022 | Sucesor:**Eva Barrio** |

Viva persoal
------------

Está casado e ten dous fillos.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, Ourense, 10-9-1993, p. L1.
2. ↑  Entrevista. Eva Barrio: "Teño un sentido moi acentuado do que é ser servidora pública"

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Riós
Anel de casamento bizantino
Unha **alfaia** ou **xoia** consiste nunha peza ornamental levada no corpo, que xeralmente se fabrica con pedras e metais preciosos, aínda que tamén se pode empregar materiais de menor valor. De feito, practicamente calquera tipo de material utilizouse para fabricar xoias. Entre os artigos de xoiaría cabe mencionar os brazaletes, colares, aneis, pendentes, así como ornamentos para o cabelo, entre outros. A palabra derívase do latín *jocale*, que significa "xoguete".

A xoia, especialmente a que está fabricada con materiais valiosas, considérase preciosa e desexable. Nalgunhas culturas, a riqueza almacénase en forma de xoias, por exemplo na India, onde a tradición marca o agasallo de vodas en forma de ouro, sempre útil en caso de necesidade. As xoias tamén pode ter significado simbólico, como a tradición cristiá de levar colares con colgantes en forma de crucifixos, ou os aneis de vodas que levan en moitos países occidentais.

Nas súas diversas formas, as xoias levan por persoas dos dous sexos, en case todas as culturas humanas, en case todos os continentes. Parece que os humanos tenden a adornarse a si mesmos. En casos raros, as xoias úsanse por sentido do pudor; por exemplo, para cubrirse os mamilas, pero principalmente por efecto estético e ornamental.

Unha cidade importante no mundo das xoias é a cidade de Jablonec, na rexión de Bohemia Setentrional da República Checa.

Tipos de xoias segundo o material
---------------------------------

### Xoias non metálicas

Colgantes de ámbar.
As xoias non metálicas defínense como unha pedra preciosa mellorada. Mediante un procedemento de tallado de alta calidade e precisión, un xoieiro pode incrementar o valor da materia prima, neste caso a pedra preciosa. O seu valor mídese por varios parámetros dependendo da xema, por exemplo no diamante son os seguintes; peso, pureza, cor e talle.

### Xoias metálicas

As xoias metálicas son feitas de metais preciosos, como o ouro e a prata, ademais do platino. Neste caso o xoieiro-ourive transforma a materia prima en adornos como aneis ou aros. A súa calidade mídese en quilates no caso do ouro, na prata adoita ser sempre de lei, tendo un 925/1000 de proporción.

Tipos de xoias segundo a súa forma e uso
----------------------------------------

* Coroas, tiaras.
* Aneis, selos, alianzas.
* Pulseiras, brazaletes.
* Colares, cadeas, torques, cordóns.
* Colgantes, medallóns.
* Pendentes.
* Broches.
* Cetros, Orbes.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Instituto Xemolóxico Español

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2142903
* AAT: 300209286
* BNCF: 581
* BNE: XX525983
* BNF: 119310581
* GEC: 0189932
* GND: 4052945-9
* LCCN: sh00005946

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D055498

 |
Representación artística da constelación de Mons Maenalus.
Mapa da constelación **Mons Maenalus**.
A **Mons Maenalus** (latín para Monte Mainalo) foi o nome dunha constelación creada por Johannes Hevelius no século XVII, tal como publicou na súa obra *Firmamentum Sobiescianum*.

Características
---------------

Esta constelación, sita entre Boötes e Virgo, e xeralmente considerada parte da primeira, simboliza o monte do mesmo nome que se atopaba na rexión de Arcadia en Grecia, onde se supón que estaba parado Boötes (o pastor). Na actualidade está obsoleta, sendo a súa estrela máis brillante 31 Bootis, unha xigante do tipo G de magnitude aparente 4,86.

O monte tomou o seu nome da mitoloxía grega. Algúns din que Maenalus foi o fillo máis vello de Licaón, rei de Arcadia, o que fixo de Maenalus irmán de Calisto e, polo tanto, tío do seu fillo Arcas, a quen segundo algunhas interpretacións representa a constelación de Boötes. Outros, no entanto, afirman que foi en realidade o fillo de Arcas e, polo tanto, o neto de Calisto. De calquera xeito, Maenalus deulle o seu nome ó monte e en Arcadia á cidade de Maenalon, cidade fundada polo mesmo Maenalus. O nome moderno do monte Maenalus é Mainalos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Constelaciones obsoletas. Arquivado 13 de outubro de 2008 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Mons Maenalus. *(en inglés)*

|  |
| --- |
| **Constelacións obsoletas**  incluíndo Argo Navis de Ptolomeo |
| Anser | Antinoo | Argo Navis | Asterion | Cancer Minor | Cerberus | Chara | Custos Messium | Felis | Frederici Honores/Gloria Frederici | Gallus | Globus Aerostaticus | Jordanus | Lochium Funis | Machina Electrica | Malus | Mons Maenalus | Musca Borealis | Noctua | Officina Typographica | Polophylax | Psalterium Georgii/Harpa Georgii | Quadrans Muralis | Ramus Pomifer | Robur Carolinum | Sceptrum Brandenburgicum | Sceptrum et Manus Iustitiae | Solarium | Tarandus vel Rangifer | Taurus Poniatovii | Telescopium Herschelii | Testudo | Tigris | Triangulum Minor | Turdus Solitarius | Vultur |
| Vatu |
| --- |
| Código: | VUV |
| Ámbito: |  Vanuatu |
| Símbolo: | Vt |
| Fracción: | ningunha |
| Moedas: | 1, 2, 5, 10, 20, 50 e 100 Vt |
| Billetes: | 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000 e 10000 Vt |
| Emisor: | Reserve Bank of Vanuatu |
| Taxa de troco:08-02-2011 | 1 EUR = 126,7543 VUV
1 USD = 93 VUV |
| *Troco actual* |

O **vatu** é a moeda oficial de Vanuatu e é emitida polo Reserve Bank of Vanuatu (Banco de Reserva de Vanuatu). O seu código ISO 4217 é VUV e abréviase Vt. O vatu non conta nin contou nunca con subdivisión algunha debido ao baixo valor da moeda, deseñada á par do franco CFP empregado en Nova Caledonia e a Polinesia Francesa. O seu valor é flotante.

Etimoloxía
----------

O nome da moeda significa "pedra" en varias das linguas do arquipélago, xa que antígamente as pedras eran un elemente importante da sociedade: símbolo de continuidade e permanencia, e mesmo pensábase que algunhas tiñan propiedades máxicas.

Historia
--------

O vatu foi introducido logo da independencia do país en 1982 para substituír ao Franco das Novas Hébridas e ao Dólar australiano. Foi deseñado á par do franco CFP empregado en Nova Caledonia e a Polinesia Francesa.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Reserve Bank of Vanuatu *(en inglés)* *(en francés)*

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre economía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207523
* GEC: 0149998

 |
O **Bristol Type 159** foi un deseño británico dun bombardeiro pesado catrimotor realizado por Bristol Aeroplane Company. Construíuse unha maqueta, pero o proxecto cancelouse e non se chegou a fabricar ningún avión.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

En marzo de 1939 o Ministerio do Aire británico emitiu a especificación B.1/39 para un bombardeiro pesado para substituír os Avro Manchester, Short Stirling e Handley Page Halifax. Bristol enviou o Type 159, ás veces coñecido como *Beaubomber*, que era un monoplano de á baixa cunha cola dobre, usando principalmente compoñentes usados polo Bristol Beaufort. Tiña un tren de aterraxe en triciclo e toda a súa carga de 6 800 kg de bombas dentro da parte interior das ás. Catro Bristol Hercules foron os motores propostos coa posibilidade de intercambialos por Rolls-Royce Griffon. A tripulación, agás o bombardeiro, estaría aloxada nunha estrutura monocasco blindada cunha torreta dorsal e outra ventral. Escolléronse os deseños do Type 159 e do Handley Page HP.60, unha variante do Halifax, e a intención era pedir dous prototipos de cada un para avalialos. O Type 159 pasou polo túnel de vento para probar a súa estabilidade e baixa resistencia e co deseño ben avanzado unha maqueta a tamaño real estivo lista a principios de 1940.

Pretendíase construír un avión a media escala para probas de voo, pero co Ministerio de Produción Aeronáutica concentrándose na produción de cazas, detivéronse os traballos no Type 159 e a maqueta desmontouse en maio de 1940.

Notas
-----

1. 1 2 3  Barnes 1988, pp. 308-311

Bibliografía
------------

* Barnes, Chris, ed. (1988). *Bristol Aircraft since 1910*. London: Putnam. ISBN 0 85177 823 2.