Coordenadas: 5°29′31″N 73°29′12″O﻿ / ﻿5.4919444444444, -73.486666666667

**Samacá** é un concello colombiano que se atopa na provincia do Centro, no departamento de Boyacá. Está situado a uns 30 km da cidade de Tunja. En canto á súa poboación, é o oitavo municipio máis poboado do departamento.

O concello limita polo norte con Sáchica e Sora, polo sur con Guachetá e Ventaquemada, polo leste con Tunja, Cucaita e polo oeste con Ráquira.

Toponimia
---------

O topónimo *Sama*cá, en *muysc cubun* (lingua muisca) deriva dos vocábulos Sa, título de nobreza; Ma nome propio; Ca «fortaleza» e «mansión dun soberano».

Historia
--------

Paisaxe samaquense.
Vista do Val de Samacá, onde antigamente estaba a Lagoa de Cansicá.
Samacá, situado no terceiro ramal da Cordilleira Oriental dos Andes colombianos, estaba asentado, na época precolombiana, a beiras dunha gran lagoa coñecida como Lagoa de Cansicá, que chegaba até o actual municipio de Cucaita, en cuxas beiras se estabeleceron varias comunidades indíxenas ó parecer chamados Patagüy, Foacá, Sáchica etc. Aínda que a maior parte da Confederación Muisca estaba baixo dominio do Zaque de Hunza e do Zipa de Bacatá, na zona da lagoa conformáronse cacicados independentes que non lle rendía tribuno a ningún dos dous anteriores, presuntamente ao mando do cacique Sáchica. Ante o non pago de tributos, o Zaque de Hunza deulle a orde ó cacique Boyacá para que expulsase a tales grupos; Boyacá entón chamou ós seus lugartenentes e conformou unha avanzada que puxo ó mando de Samacá, Cucaita, Sora e Tibaquirá, os cales tamén eran guerreiros, quen procederon a expulsar a Sáchica, quen coa súa comunidade se repleou ao lugar onde na actualidade está o poboado.

Unha vez expulsados e como os mencionados guerreiros viñan da zona do que hoxe é Boyacá, procederon a repartir o novo territorio que antes ocupaba Sáchica polas ladeiras da lagoa, correspondéndolles precisamente as áreas onde hoxe están os municipios de Samacá, Cucaita e Sora; pola súa banda, o cacique Boyacá decidiu tomar a zona do que hoxe é Boyacá, e Tibaquirá quedou cunha zona alta situada no que hoxe é o concello de Samacá, en verea que se denomina precisamente como Tibaquirá. Esta confrontación tivo lugar aproximadamente quince anos antes da chegada dos españois, que pasaron por ese sector contra o ano de 1537 con destino a Bacatá, ó mando da expedición de Gonzalo Jiménez de Quesada, onde posteriormente o irmán de Jiménez de Quesada decidiu tomar ditas terras.

Notas
-----

1. ↑  "Información general de Samacá". Alcaldía do concello. Consultado o 1 de maio de 2015. [*Ligazón morta*]
2. ↑  "Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005". DANE. Consultado o 1 de maio de 2015.
3. ↑  DANE
4. ↑  "4-72 La Red Postal de Colombia". Arquivado dende o orixinal o 14 de outubro de 2011. Consultado o 9 de novembro de 2011.
5. ↑  Historia[*Ligazón morta*], Samacá (Boyacá), páxina oficial do concello, URL Consultado o 22 de xullo de 2008.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Senado da República de Colombia (1989), *Municipios colombianos*. Bogotá: Pama Editores Ltda. ISBN 958-9077-02-1

### Ligazóns externas

* Páxina oficialArquivado 08 de agosto de 2018 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de Boyacá |
| --- |
| 
* Almeida
* Aquitania
* Arcabuco
* Belén
* Berbeo
* Betéitiva
* Boavita
* Boyacá
* Briceño
* Buenavista
* Busbanzá
* Caldas
* Campohermoso
* Cerinza
* Chinavita
* Chiquinquirá
* Chíquiza
* Chiscas
* Chita
* Chitaraque
* Chivatá
* Chivor
* Ciénega
* Cómbita
* Coper
* Corrales
* Covarachía
* Cubará
* Cucaita
* Cuítiva
* Duitama
* El Cocuy
* El Espino
* Firavitoba
* Floresta
* Gachantivá
* Gámeza
* Garagoa
* Guacamayas
* Guateque
* Guayatá
* Güicán
* Iza
* Jenesano
* Jericó
* La Capilla
* La Uvita
* La Victoria
* Labranzagrande
* Macanal
* Maripí
* Miraflores
* Mongua
* Monguí
* Moniquirá
* Motavita
* Muzo
* Nobsa
* Nuevo Colón
* Oicatá
* Otanche
* Pachavita
* Paipa
* Pajarito
* Panqueba
* Pauna
* Paya
* Paz de Río
* Pesca
* Pisba
* Puerto Boyacá
* Páez
* Quípama
* Ramiriquí
* Ráquira
* Rondón
* Saboyá
* Sáchica
* Samacá
* San Eduardo
* San José de Pare
* San Luis de Gaceno
* San Mateo
* San Miguel de Sema
* San Pablo de Borbur
* Santa María
* Santa Rosa de Viterbo
* Santa Sofía
* Santana
* Sativanorte
* Sativasur
* Siachoque
* Soatá
* Socha
* Socotá
* Sogamoso
* Somondoco
* Sora
* Soracá
* Sotaquirá
* Susacón
* Sutamarchán
* Sutatenza
* Tasco
* Tenza
* Tibaná
* Tibasosa
* Tinjacá
* Tipacoque
* Toca
* Togüí
* Tópaga
* Tota
* Tunja
* Tununguá
* Turmequé
* Tuta
* Tutazá
* Úmbita
* Ventaquemada
* Villa de Leyva
* Viracachá
* Zetaquirá

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1526091
* WorldCat
* VIAF: 122144648611904689994
* BNF: 12139458t
* GeoNames: 3670304
* OSM: 1315407
* WOEID: 368565

 |