**O ciberfeminismo** é o termo usado para definir a fusión entre o ciberespazo e o feminismo, e úsase para enmarcar o traballo, as reflexións e as análises das tecnoloxías da información e comunicación desde a perspectiva feminista.

Esta corrente xurdiu nos anos 90 e identifícase tanto co activismo social e político como coas representacións artísticas. As precursoras foron o grupo de artistas australianas VNS Matrix, inspiradas na net-art e na filósofa británica Sadie Plant.  

> 
> 
> O ciberfeminismo é unha cooperación entre muller, máquina e novas tecnoloxías. A relación entre a tecnoloxía da información e a liberación da muller vén de antigo.
> Sadie Plant
> 

En 1997, celebrouse a Primeira Internacional Ciberfeminista en Alemaña e acordouse non definir o termo "ciberfeminismo". A cambio escribiron as 100-Antíteses para rexistrar o que non era o ciberfeminismo.

O ciberfeminismo converteuse nun medio para difundir arte, teoría e política. Un espazo que facilita os vínculos a nivel mundial, difunde reivindicacións e denuncias e pode converterse nunha ferramenta para coordinar estratexias e accións para derrocar os piares do patriarcado moderno.

Historia do termo
-----------------

### Antecedentes

O espazo cibernético, a través de todas as plataformas de comunicación, información e investigación, converteuse nunha realidade cotiá que cambiou a nosa forma de relacionarnos, traballar e divertirnos.

A filósofa americana Donna Haraway no seu recompilatorio de traballos *Ciencia, cyborgs e mulleres* (1978-1989), elabora unha reformulación da posición feminista que se achega á filosofía e á ciencia, elaborando un discurso profundo, enriquecedor e liberador dos debates de persecución na dicotomía igualdade-diferenza.

Concretamente, Haraway, no seu clásico *Manifesto Cyborg* (1991), identifica un novo tipo de feminismo, aínda que nunca reclamou o termo "ciberfeminismo". A idea que Donna propón é o concepto de cyborg, que esvaece os límites entre as persoas e as máquinas, así que habería unha diferenza entre homes e mulleres abrindo un camiño máis aló dos xéneros.

### Inicios

O ciberfeminismo é un movemento recente, os seus inicios son en 1991, pola vía dun grupo de mulleres que teñen unha relación no mundo dos videoxogos e das tecnoloxías, VNS (VeNuS) Matrix , composto por catro mulleres, Jhosephine Strarrs, Juliane Pierce, Francesda da Rimini e Virginia Barrat, coa decisión de experimentar coa arte e a teoría do feminismo francés. O obxectivo principal era investigar e descifrar as narracións de dominación e control que rodeaban a tecnoloxía, para estudar a construción social do espazo, a identidade xenérica e sexual, a sexualidade no ciberespazo e así romper a situación de desigualdade das mulleres.

Dende o inicio, considerouse un movemento con desacordos que, xunto coas distintas posicións, ás veces contraditorias, limitou a liña de investigación e o seu recoñecemento.

A primeira acción do movemento foi a creación do grupo de traballo e a experimentación coa que xurdiu o primeiro texto/traballo chamado: *Cibermanifesto para o século XXI* e publicou máis tarde o *Manifiesto de la Zorra mutante*. Os dous primeiros escritos fixéronse en homenaxe a Donna Haraway e o seu concepto de Cyborg.

Ao longo do tempo, varios grupos de intelectuais e feministas adheríronse ao ciberfeminismo observando que as súas premisas eran un xeito de responder á cultura popular dos videoxogos, a Internet e á noción de cyberpunk.

### Primeira Internacional Ciberfeminista

A expansión do ciberfeminismo chega máis concretamente a Europa o 20 de setembro de 1997. Ese día celebrouse a Primeira Internacional Ciberfaminista en Documenta X, un concrego internacional de arte contemporánea en Kassel, Alemaña.

O grupo Old Boys Network foi un elemento clave na organización da reunión. Este grupo de traballo estaba composto por seis mulleres en consulta en liña coas participantes, o que permitiu que o traballo fose colaborativo. A suma das participantes e das directrices do grupo OBN (Old Boys Network) reuniu a trinta mulleres moi diversas de máis de oito países diferentes, con diversas situacións económicas, profesionais e políticas.

As preocupacións centrais da Primeira Internacional Ciberfeminista foron definir o que é o ciberfeminismo, que achega á sociedade e cales son os seus principais obxectivos no campo das TIC. Unha vez rematada a reunión de Kassel e redactadas as conclusións, elaborouse o texto clave para entender o que é o ciberfeminismo e cales son as súas propostas. Ante a imposibilidade de definilo, xa que é un movemento moi diverso e cambiante, elabórase un texto composto de cen antíteses explicativas do que non é ciberfeminismo.

  


> 
> 
> 100 antíteses do que non é o ciberfeminismo ...
> 
> (...) O ciberfeminismo non é unha institución
> 
> 
> O ciberfeminismo non utiliza palabras en ningún coñecemento dos números
> 
> 
> O ciberfeminismo non está completo
> 
> 
> 
> O ciberfeminismo non é un erro 101 (...)
> Primeiro Encontro Internacional Ciberfeminista na Documenta X de Kassel, 
>

Marco ideolóxico e obxectivos
-----------------------------

O territorio do ciberfeminismo é moi extenso e ten como obxectivo loitar contra o ciberespazo e a educación, para combater todos os espazos onde as mulleres están excluídas das posicións de poder dentro da tecnocultura. Dada a información proporcionada polo sistema, mensaxes con estereotipos culturais, políticos e sexuais tradicionais, este movemento reivindica a apropiación das novas tecnoloxías para crear unha identidade política alternativa.

As investigacións que comparan as diferenzas entre mulleres e homes no acceso ás TIC son numerosas. Con todo, as perspectivas feministas defenden a necesidade de prestar atención non só ao acceso ás tecnoloxías, senón tamén ao deseño e ás relacións sociais que se constrúen nas redes. Desde esta perspectiva, o xénero é parte integrante da produción tecnolóxica.

Activistas do ciberfeminismo no Estado Español
----------------------------------------------

* **Memes Feministas** crea a súa páxina de Facebook en 2013 e despois crea unha conta de Twitter e un blog. Estas redes sociais inclúen unha serie de bromas gráficas sobre temas de actualidade, tópicos machistas, textos e debates desde unha perspectiva feminista e crítica diante da sociedade patriarcal do momento. Ao final do mesmo ano da súa creación, a súa páxina é censurada e a súa reapertura atrasouse ata o 2015. Memes feministas formulan unha política de colectividade, sororidade e participación activa das usuarias, cede o ciberespazo e anima a todas as mulleres a ocupalo e a transmitir mensaxes feministas a través dos memes.
* **Lola Buzzfeed** forma parte da sección feminista de BuzzFeed España. A través de vídeos cunha perspectiva puramente feminista, o humor e un toque de sarcasmo suscita as situacións e os comportamentos machistas máis relevantes do momento
* **"Eres una caca" de Lula Gómez** enfróntase ao machismo con moito humor. O seu traballo consiste en breves vídeos de stop motion que denuncian a misoxinia dos seus protagonistas. Lula, ademais de compartir con todo o mundo os seus vídeos, tamén usa as redes sociais para visibilizar as experiencias que moitas mulleres viven na violencia machista; e organiza obradoiros e charlas para explicar o seu traballo.
* **Muy Bastas**
* **Psicowoman**
* **Barbijaputa**

Notas
-----

1. ↑  "Mujer y Cultura Visual". Consultado o 2018-12-13.
2. ↑  Reverter-Bañon, Sonia (2013). "Ciberfeminismo: de virtual a político". *Teknokultura, Revista de Cultura Digital y Movimientos Sociales* (en castelán) **10** (2): 451–461. ISSN 1549-2230.
3. ↑  "Hackeando el patriarcado: La lucha contra la violencia hacia las mujeres como nexo. Filosofía y práctica de Mujeres en Red desde el ciberfeminismo social.". Consultado o 2018-12-14.
4. ↑  UIMP Menéndez Pelayo, ed. (2001). "Mujer y ciberfeminismo: las nuevas tecnologías de la información" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de marzo de 2019.
5. 1 2  Sanz, Noemí. "Donna Haraway. La redefinición del feminismo a través de los estudios sociales sobre ciencia y tecnología" (PDF). p. 27. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 11 de xullo de 2020.
6. ↑  Monografias.com, Almudena García Manso; Pilar Moreno Diaz; Jesús Sánchez Allende. "Ciberfeminismo, Mujer y TICs: La acción Feminista en el siglo XXI - Monografias.com" (en castelán). Consultado o 2019-03-11.
7. ↑  Desobedientes, Ser (2010-04-23). "Bibliografía: ¿Dónde está el Feminismo en el Ciberfeminismo? - Faith Wilding". Consultado o 2019-03-11.
8. ↑  Haraway, Donna. *Ciencia Cyborgs y Mujeres: La reivindicación de la naturaleza*.
9. 1 2 3  Kassel, Documenta de (2011). "Manifiesto del Primer Encuentro Internacional Ciberfeminista en la Documenta X de Kassel". *Asparkía. Investigació feminista* **0** (22): 153–156. ISSN 2340-4795.
10. ↑  García Manso, Almudena (2007-07-14). "CYBORGS, MUJERES Y DEBATES. EL CIBERFEMINISMO COMO TEORÍA CRÍTICA". *Revista Barataria* (1). ISSN 2172-3184. doi:10.20932/barataria.v0i8.202.
11. 1 2  Pujol, Joan; Montenegro, Marisela (2015-01). "Tecnología y feminismo: una extraña pareja". *Tecnología y feminismo: una extraña pareja*: 173–185. doi:10.7440/res51.2015.13.
12. ↑  "BIO / CV" (en castelán). 2013-02-18. Consultado o 2018-12-14.
13. ↑  "Lola - BuzzFeed" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 15 de decembro de 2018. Consultado o 2018-12-14.
14. ↑  Gómez, Lula. *Eres una caca*. España: PLAN B (EDICIONES B). ISBN 978-84-17001-70-4.
15. ↑  Hidalgo, Mamen (2018-07-24). "'Eres una caca', el proyecto que señala a los machistas con humor" (en castelán). Consultado o 2019-03-10.