| *Sagittarius serpentarius* |
| --- |
| No Parque Nacional do Serengeti |
| Estado de conservación |
| VulnerableVulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Accipitriformes |
| Familia: | **Sagittariidae**(R. Grandori & L. Grandori, 1935) |
| Xénero: | ***Sagittarius***Hermann, 1783 |
| Especie: | ***S. serpentarius*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Sagittarius serpentarius'**(J. F. Miller, 1779) |
| Distribución xeográfica do Sagittarius serpentarius.Distribución xeográfica do *Sagittarius serpentarius*.Distribución xeográfica do *Sagittarius serpentarius*. |

Detalle da cabeza, nunha ilustración de Louis Agassiz Fuertes.
O **secretario** ou **serpentario**, ***Sagittarius serpentarius***, é unha ave de rapina diúrna, a única especie da familia **Sagittariidae**. O *Sagittarius serpentarius* habita en todas as rexións de África ao sur do Sáhara, agás zonas de vexetación densa. O seu hábitat preferente é a sabana, sendo tamén común en áreas semidesérticas ou con vexetación escasa.

O *Sagittarius serpentarius* non se encontra en perigo de extinción porén non é moi común atopalos debido en gran parte á súa baixa densidade poboacional. Os fósiles máis antigos desta ave foron encontrados en Francia, en formacións xeolóxicas do Mioceno.

Descrición
----------

O *Sagittarius serpentarius* é unha ave de grande porte, achegándose aos 1,5 m de altura e cerca de 2 metros de envergadura. As femias son lixeiramente menores que os machos, mais a especie non presenta un dimorfismo sexual significativo. A plumaxe é cincenta, coa cola, punta das ás e coxas negras. A cabeza é pequena, con faces alaranxadas, e termina nun peteiro curto e encurvado típico das aves de rapina. Na parte de traseira da cabeza presenta unha crista característica de plumas negras. As patas son moi longas e terminan en garras afiadas.

Vive habitualmente en parella, ás veces en grupos de 3 a 4 aves. Esta ave localízase sobre todo en terra, camiñando a cerca de 3 km/h, mais é unha excelente voadora que prefire planar nas correntes de ar ascendentes como os voitres. A súa alimentación é sobre todo a base de serpes, podendo tamén consumir roedores e anfibios. Mata as presas coas patas, menos frecuentemente adoita facelo co peteiro, que usa apenas para dominar animais de pequeno porte.

Reprodución
-----------

A época de reprodución vai, dependendo da súa distribución xeográfica, desde agosto a decembro. A parella constrúe un niño tipo plataforma, con cerca de 1,5 m de diámetro, no topo de árbores ou arbustos altos. A construción é xeralmente reaproveitada pola parella de ano para ano. Cada posta contén unha media dous ovos alongados, de cor cincenta azulada, que son incubados pola femia durante 40-46 días. Durante este período, a femia non abandona o niño e é alimentada polo seu compañeiro. As crías permanecen no niño durante cerca de dous meses e son coidadas polos dous pais. Aos tres meses xa son independentes.

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2013). "*Sagittarius serpentarius*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2013.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 26 de novembro de 2013.
2. ↑  Definición de secretario no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Maclean, G.L. 1993. Robert’s Birds of Southern Afreica. 6th Edition. John Voelcker Bird Book Fund

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q168748
* BRE: 3172188
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Sagittarius\_serpentarius
* BirdLife: 22696221
* eBird: secret2
* EOL: 1049539
* EPPO: SAGISE
* GBIF: 5229409
* IBC: ID
* iNaturalist: 117214
* IRMNG: 10190827
* ITIS: 175692
* IUCN: 22696221
* NCBI: 56258
* Species+: 4551
* Xeno-canto: Sagittarius-serpentarius

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0325541

 |