Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Aparello.
Desde a antigüidade até os nosos días, o home buscou o modo de optimizar o uso do vento para as súas naves mediante a mellora dos aparellos.
En náutica, denomínase **aparello** ao conxunto de mastros ou paus, vergas, enxarcias e velas que lle permiten a unha embarcación poñerse en movemento aproveitando o movemento do aire que a impulsa (vento). A forza do vento transmítese directamente sobre as velas. Estas transmítena, aos paus e ás enxarcias, segundo como as estean dispostas. O conxunto transmite o pulo ao casco do barco.

Compoñentes dun aparello
------------------------

### Mastros

Esquema básico dun mastro e as súas enxarcias.
Un drakkar, embarcación típica viquinga, de aparello sinxelo.
El navío español "Santísima Trinidad" (1769-1805), o barco de guerra fabricado en madeira máis grande da Historia.

*Artigo principal**:* Mastro.
Os mastros son grandes paus, rectos e verticais, cravados perpendicularmente na cuberta e o corpo do barco, e que soportan o peso da maior parte do aparello. Como é natural, as naves de maior tamaño tenden a posuír un maior número de mastros. Están suxeitos mediante enxarcias mortas aos laterais do barco, o que aumenta a súa estabilidade e a súa capacidade para soportar esforzos laterais.

Cando se construíron mastros adicionais, foron recibindo os seguintes nomes:

* Pau trinquete, o mastro máis próximo á proa (adiantado) que o mastro principal ou pau maior.
* Pau de mesana, o pau situado detrás (máis cerca da popa) que o mastro principal ou pau maior.
* Pau de contramesana, ou *boaventura*: nos barcos con catro mastros verticais era o nome que recibía o segundo mastro (ademais do de mesana) situado detrás do pau maior.
* Pau bauprés, único mastro non vertical. Sobresae da proa (formando entre 15 e 45º aproximadamente coa horizontal) e nel se enganchan as velas chamadas *foques*, triangulares. No século XVIII o bauprés alcanzou tamaños case tan grandes como o pau de trinquete.

### Vergas

As vergas son paus colocados transversalmente nos mastros, a unha determinada altura da cuberta do barco. A súa misión é servir de soporte ás velas cadradas, suxeitándoas polo seu lado superior ou inferior. Cando se recollen as velas, enrólanse sobre as vergas, o cal permite unha despregadura rápida.

As vergas e os mastros conforman a arboradura da embarcación.

### Velas

*Artigo principal**:* vela (tea).
As velas son corpos planos e flexíbeis de lona que reciben directamente a acción do vento. Transmiten o pulo do vento ás vergas que, á súa vez, o transmiten ao mastro.

As velas adoptaron diversas formas en función das necesidades e das técnicas náuticas de cada época. Segundo o tipo de velas utilizadas, o aparello pode recibir os seguintes nomes:

* **Aparello redondo**: formado por velas de formas cadradas (poden ser chamadas *redondas* a pesar da súa forma) ou trapezoidais. As da primeira das formas son ideais para recibir o vento desde a popa, pola súa maior superficie. Teñen o inconveniente de non poder *cinguir* o vento, é dicir, navegar formando un ángulo menor de 90º con respecto á dirección do vento.
* **Aparello latino**: formado por velas de formas triangulares. Xurdiu posteriormente. As velas latinas permiten *cinguir o vento*, conseguindo a navegación en contra da dirección deste.

A partir de certo tamaño e complexidade, os barcos montaban uns aparellos en combinación dos dous anteriores.

### Enxarcias

As enxarcias son os cabos e cordas do barco, que suxeitan e/ou estabilizan o resto dos compoñentes do aparello. Existen dous tipos de enxarcias: a enxarcia firme, ou *morta*, que permanece fixa e tensada a ambos os lados dos mastros para suxeitalos e subministrarlles maior estabilidade lateral, e a enxarcia móbil, ou *de labor*, formada polos cabos que poden atarse e desatarse durante unha manobra.

Notas
-----

1. ↑  trinquete, 1ª acep. no *Dicionario da RAG.*
2. ↑  mesana no *Dicionario da RAG*.
3. ↑  contramesana no *Dicionario da RAG*.
4. ↑  bauprés no *Dicionario da RAG*.
5. ↑  verga, 5ª acep. no *Dicionario da RAG*.
6. ↑  arboradura no *Dicionario da RAG*.
7. ↑  enxarcia no *Dicionario da RAG*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aparello Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fernández Fontecha, Francisco (1998): *Construcción aparejo y maniobras*. Reprodución de "Cartilla marítima o manual de construcción y maniobras de los buques de vela", obra do ano 1876. Barcelona: Llagut. ISBN 978-84-9323-857-5.
* Lees, James (1984): *The Masting and Rigging of English Ships of War, 1625-1860*. Annapolis, MA.: Naval Institute Press. ISBN 978-0-8702-1948-1.
* Tyle, Frank (2000): *Historia de la navegación a vela*. Barcelona: Ultramar. ISBN 978-84-4590-591-3.

### Outros artigos

* Embarcación a vela
* Botavara
* Bauprés
* Mastro
* Fragata (buque)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q942890
* EBID: ID
* GEC: 0080151
* GND: 4124285-3

 |