recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Geraldine McCaughrean** (pronunciado "Mc-*cork*-ran"), nacida o 6 de xuño de 1951 no norte de Londres, é unha novelista británica, que ten destacado principalmente na escritura de libros para públicos novos.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Educación, traballou durante dez anos na publicación dunha revista antes de converterse en escritora profesional. Na actualidade vive en Berkshire co seu home e a súa filla.

Escribiu máis de 130 libros, 50 obriñas de teatro para escolas e tamén un guión de radio. Tamén ten escrito seis novelas históricas dirixidas a público adulto, como *Fires’ Astonishment* (1990) e *The Ideal Wife* (1997). Entre as súas principais novelas para rapaces de todas as idades e en todos os formatos, atópanse *A Little Lower than the Angels* (1987), *Gold Dust* (1993) e *Not the End of the World* (2004).

Ademais ten reescrito varias historias tradicionais, contos de fadas e episodios bíblicos. Entre elas débense mencionar as súas versións dos *Contos de Canterbury* (1984), da *Odisea* (1993), de *Moby Dick* (1996) ou do Cid (1989).

A súa obra foi traducida a 35 idiomas, entre eles o galego.

En 2005, escolleuna o Hospital Great Ormond Street, o propietario dos dereitos do personaxe de Peter Pan para escribir a segunda parte oficial da novela de J.M. Barrie, que se chamou orixinalmente *Peter Pan in Scarlet*. A súa tradución galega, publicada simultaneamente en todo o mundo, foi traducida por Silvia Carril co título de *Peter Pan e a levita escarlata*.

Premios
-------

* Medalla Carnegie en 1988 e o premio de *The Guardian* en 1989 por *A Pack of Lies*
* premio Whitbread de literatura infantil en 1987 por *A Little Lower Than the Angels*
* premio Whitbread de literatura infantil en 1994 por *Gold Dust*
* premio Whitbread de literatura infantil en 2004 por *Not the End of the World*.

É a única persoa que gañou o Withbread de literatura infantil en tres ocasións.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web persoal da escritora
* Obra completa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q457371
* WorldCat
* VIAF: 54191408
* BIBSYS: 90841824
* BiTraGa: 1846
* BLBNB: 000217660
* BNE: XX1054395
* BNF: 12181377x
* CiNii: DA13097978
* FAST: 1481028
* GND: 120433850
* ICCU: LO1V041580
* ISNI: 0000 0000 8132 6037
* LCCN: n87129917
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00514905
* NKC: xx0031658
* NTA: 074005073
* OL: OL22193A
* openMLOL: 280259
* PTBNP: 619979
* SNAC: w6zx6ppb
* SUDOC: 03038978X

 |
**José Antonio Durán Rivas**, nado o 29 de xuño de 1974 en Lugo é un adestrador de fútbol galego, que dende 2023 dirixe o Bergantiños.

Traxectoria
-----------

Debutou coma adestrador de fútbol facéndose cargo do primeiro equipo do CD Lugo mediada a tempada 2003-04 na Terceira División Española, en substitución de Quique Prado. Comezada a tempada seguinte fíxose cargo do CD Foz para tentar salvalo do descenso, obxectivo que non acadou e deixou o club a final de tempada. Pouco despois fichou polo Viveiro CF de onde saíu ao acabar o curso tras desencontros coa directiva. En 2008 fichou outra vez polo CD Foz, onde permaneceu até o final da temporada. Posteriormente exerce o cargo de adestrador nas categorías inferiores do Club Deportivo Lugo, até que en febreiro de 2016 se fixo cargo do primeiro equipo tras a renuncia de Luis Milla. A pesar de perder o seu primeiro partido como adestrador en Segunda División, tras conseguir unha xeira de tres vitorias e un empate recibiu o premio ao mellor adestrador da Liga Adelante do mes de marzo. A final de temporada, tras conseguir a salvación do club, deixa o banco para volver formar parte do organigrama deportivo do Lugo.

Entre 2016 e 2020 adestrou o Polvorín, antes de marchar a Bélxica para dirixir o K. Rupel Boom F.C. da Nationale 1, primeira división afeccionada da liga belga.

Notas
-----

1. ↑  "José Durán rechaza seguir como técnico del C.D. Foz en Primera Regional". Arquivado dende o orixinal o 14 de marzo de 2016. Consultado o 09 de maio de 2015.
2. ↑  "El lucense José Durán, ex del Lugo, es el nuevo entrenador del C.D. Foz". Arquivado dende o orixinal o 12/03/2016. Consultado o 09/05/2015.
3. ↑  El lucense José Durán toma el mando de la plantilla del Foz
4. ↑  Galardón para o Lugo de Durán
5. ↑  "José Durán dirigirá al Rupel Boom belga". *El Progreso*. 17 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha coma adestrador de fútbol *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Club Deportivo Lugo – 2015-16 |
| --- |
| 
* 1 - José Juan
* 2 - De Coz
* 3 - Vega
* 4 - Israel Puerto
* 5 - Pita
* 6 - Carlos Hernández
* 7 - Ferreiro
* 8 - Seoane
* 9 - Caballero
* 10 - Campillo
* 11 - Manu (c)
* 12 - Caballé
* 13 - Roberto
* 14 - Lemos
* 15 - David López
* 17 - Molinero
* 18 - Sergio Marcos
* 19 - Igor
* 21 - Joselu
* 22 - Cendrós
* 23 - Jonathan Pereira
* 24 - Iriome
* 25 - Dealbert
* José Durán (adestrador)

 |
A **Igrexa dos Santos Xusto e Pastor** é un templo católico que se atopa na localidade de Cuenca de Campos (provincia de Valladolid). Está declarado Ben de Interese Cultural.

Descrición
----------

Trátase dun edificio do románico mudéxar construído no século XVI.

Unha porta alintelada precedida dun pórtico permite acceder ó templo a través dunha das tres naves e a da Epístola. Ditas naves atópanse separadas por columnas da orde xónica e as armaduras que as cobren considéranse as mellores da provincia en arte mudéxar.

As zapatas das columnas que sosteñen o teito foron decoradas no renacemento con bustos representando ás virtudes.

Na capela maior destaca o artesoado que a cobre pola súa lacería, policromado e piñas de mozárabes.

O retablo, construído ó redor do ano 1580, conta con tallas dos santos Xusto e Pastor, entre outras atribuídas ó artista Pedro de Bolduque.

A igrexa conta cunha torre de ladrillo de dous corpos. O inferior alberga unha capela cuberta por bóveda de crucería gótica.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Igrexa dos Santos Xusto e Pastor Arquivado 16 de outubro de 2014 en Wayback Machine. pueblos-espana.org
2. 1 2 3 4  Igrexa de San Xusto e Pastor Arquivado 16 de outubro de 2014 en Wayback Machine. tierradecampos.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5912689
* JCyL: 14630

 |
Un panel de control doméstico, capaz de controlar a iluminación, termóstato, seguridade, pechaduras e entretemento doméstico.
Un panel típico de conexións doméstico.
A **domótica** é a disciplina que se ocupa de estudar a tecnoloxía para mellorar a calidade de vida dos seres vivos, en contornos antropizados.

Historia e características
--------------------------

Esta disciplina naceu no curso da Terceira Revolución Industrial. O termo é un cruzamento das palabras *domus* (que significa "casa" en latín) e robótica (de robot, que significa escravo en checo)

Un hábitat ou edificio domótico é aquel dotado de automatismos coa finalidade de mellorar a calidade de vida das persoas que viven nese espazo, de xeito que se reduza o traballo doméstico, aumentando a seguranza, racionalizando os diferentes consumos e optimizando os recursos. Un sistema domótico debe ter a ubicuidade suficiente no seu control, teléfono, PDA, PC, Internet etc. Por exemplo, nun edificio domótico, durante o inverno, as persianas poderían subirse automaticamente durante o día, e pola noite baixarían elas soas, aproveitando a luz e a calor solar ao longo do día, favorecendo a optimización do consumo enerxético da edificación. Isto é un exemplo básico, aínda que un bo sistema domótico debe ofrecer infinitas posibilidades de control dunha maneira sinxela.

Elementos importantes nunha instalación domótica
------------------------------------------------

* Incremento do conforto
* Automatización do control de luces, persianas, fiestras, cortinas e enchufes.
* Climatización automática (aalefacción e refrixeración).
* Optimización da xestión de consumos: enerxía eléctrica, gas, recursos hídricos.
* Uso de enerxías renovábeis (enerxía solar, enerxía xeotérmica, enerxía eólica).
* Automatización de tarefas: rego, acendido de servizos a certas horas, en función de acontecementos etc.
* Ubicuidade no control, tanto externo como interno, control remoto de Internet, PC, mandos sen fío (p. ex. PDA con WiFi), aparatos eléctricos.
* Facilidade de uso (GUI, interface de usuario gráfico, aplicación).
* Xestión do lecer.
* Alarmas. Vixilancia anti-incendios. Temperatura. Detección de fugas de gas ou auga.
* Control de accesos.
* Control biométrico.
* Control de servizos para simular a presenza de xente durante ausencias prolongadas.
* Xestión de alarmas técnicas: corte de subministración, posibilidade de visualización remota do edificio.

Control
-------

Todas as ordes que se efectúan nunha casa domótica realízanse a través de diferentes sistemas:

* IR (mando por raios infravermellos)
* Inalámbrico
* Teléfono

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Immótica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q848436
* BNCF: 49426
* BNF: 11947727b
* LCCN: sh00000229
* MAG: 507571656
* NDL: 01105662
* PSH: 13672
* Treccani: domotica

 |
Exemplo de **escritura cursiva** en inglés
A **cursiva** é unha forma de escritura manual na que trazos e liñas unen as distintas letras, de forma que estas aparecen pegadas unhas ás outras. Tamén se chama do mesmo xeito ás fontes de imprenta, algo inclinadas cara á dereita, que imitan á escritura manual.

Uso
---

A **cursiva** foi creada para a axilidade na escritura. Nas linguas que usan o alfabeto latino e o alfabeto cirílico as letras das palabras adoitan estar unidas entre si, o que permite escribir a palabra enteira cun só trazo.

As tipografías cursivas adoitan ser bastante diferentes das estampas ("maiúsculas"), xa sexan manuscritas ou tipografía. En cursiva hebrea e cursiva romana, as letras non adoitan estar conectadas.

Terminoloxía
------------

Adoita confundirse coa variante das fontes en **escritura itálica**, e nalgúns casos son sinónimos. Están aceptados os termos **cursiva** e **itálica** (tamén **letra cursiva** e **letra itálica**), pero rexéitase o termo "bastardiña", decalco do castelán. Moitas fontes tipográficas, especialmente nas súas versións para ordenador, teñen a variante en lingua inglesa ***script*** (imitando a ***letra manuscrita***).

### Etimoloxía

O termo 'cursiva' deriva do latín *cursivu*, primeiramente das maiúsculas romanas cursivas (*'capitalis cursiva'*).

### Exemplos

Exemplos de textos en tipos romano e itálico verdadeiro:

Texto en romano e **itálico** da familia Garamond
O mesmo exemplo en **cursiva**.

Texto romano e oblicuo ou **cursiva**; neste caso, inclinación forzada do tipo romano Garamond

Notas
-----

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cursiva Modificar a ligazón no Wikidata*** |

1. ↑  José Gonçalves. "Estampación con tipos" (PDF).
2. ↑  "bUSCatermos; cursiva, itálica". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-07-23.
3. ↑  "A origem do alfabeto cursivo - Ciberdúvidas da Língua Portuguesa". *ciberduvidas.iscte-iul.pt*. Consultado o 2022-07-23.

Véxase tamén
------------

* Wikipedia:Libro de estilo (véxase apartado Cursivas)
* Escritura itálica
* Tipografía
* Unicode

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1079418
* AAT: 300375118
* BNCF: 8643
* BNF: 119339209
* EBID: ID
* GND: 4179986-0
* JSTOR: cursive-writing
* MAG: 2778943297

 |
O **Comité Europeo de Hóckey a Patíns** ou **CERH** (en francés: *Comité Européen de Rink-Hockey*), é o principal comité técnigo do hóckey a patíns en Europa baixo a autoridade da European Confederation of Roller Skating (CERS), creado en 1976. O CERH forma parte da International Roller Sports Federation (FIRS).

O Comité Européen de Rink-Hockey orixinouse pola European Confederation of Roller Skating CERS coma o comité técnico, tamén coñecido como European Rink-Hockey Committee.

Organigrama
-----------

O organigrama do Comité europeo de hóckey a patíns é o seguinte:

* Portugal Carlos Graça (presidente)
* Francia Jean-Paul Chiffoleau (vicepresidente)
* Portugal Vitor Silva (secretario xeral)

Lista dos diferentes presidentes da CERH dende a súa creación.

| Anos | Presidente |
| --- | --- |
| 1976 ata 1988 | Países Baixos Joop C. Brujin |
| 1988 ata 1992 | Francia Joel Retureau |
| 1992 ata 1996 | Portugal Carlos Bica |
| 1996 ata 2004 | Portugal Carlos Sena |
| 2004 ata 2012 | Portugal Carlos Graça |

Competicións
------------

O CERH organiza as competicións entre clubs e entre seleccións nacionais a nivel europeo.

* **Seleccións nacionais**
	+ Championato de Europa masculino
	+ Championato de Europa masculino sub-20
	+ Championato de Europa masculino sub-17
	+ Championato de Europa feminino
	+ Championato de Europa feminino sub-19
	+ Copa Latina (actualmente Sub-23)
* **Clubs**
	+ Copa de Europa
	+ Copa CERS
	+ Supercopa de Europa
	+ Recopa de Europa (desaparecida)
	+ Torneo Cidade de Vigo (desaparecido)
	+ Copa de Europa feminina

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do CERH
En gramática, **inesivo** é o nome dun caso no que vai unha palabra cando se quere indicar o lugar en cuxo interior se realiza a acción o proceso do verbo. En galego correspóndese coa preposición *en* ou con *dentro de*.

Por exemplo, en turco *evlerimde* significa 'dentro das miñas casas', de *ev* 'casa'. En finés, 'na casa' é *talo·ssa*, *maja·s* en estoniano, *etxea·n* en éuscaro e *ház·ban* en húngaro.

Linguas aglutinantes
--------------------

Nas linguas aglutinantes, este caso esprémese habitualmente mediante un afixo:

* sufixo *-ssa* en finés: *talo* 'casa' → *talossa* 'na casa'
* sufixo *-s* en estoniano: *maja* 'casa' → *majas* 'na casa'
* sufixo *-ban/-ben* en húngaro: *a ház* 'a casa' → *a házban* 'na casa'
* sufixo *-ni/-de* en xaponés: *ie* 'casa' → *iede/ieni* 'na casa'

Linguas flexivas
----------------

Nas linguas flexivas, o caso exprésase normalmente mediante unha preposición, ou tameń mediante flexión:

* preposición *à* en francés: *la maison*, "a casa" → *à la maison* "na casa" (en galego, a preposición é *en*).
* preposición *in* e flexión do dativo en alemán: *das Haus* "a casa" → *in dem Haus(e)* ou *im Haus(e)*

En certas linguas indoeuropeas, a utilización dunha flexión permite opor o inesivo e o ilativo, que fan uso normalmente da mesma preposición:

* en latín
	+ ilativo: *in cubiculum eo* 'vou ao cuarto' (flexión: acusativo)
	+ inesivo *in cubiculo sum* 'estou no cuarto' (flexión: ablativo)
* en alemán:
	+ ilativo: *ich gehe in den Wagen* 'entro no coche' (flexión: acusativo)
	+ inesivo : *ich bin in dem Wagen* 'estou no coche' (flexión: dativo)

Noutras linguas desta familia, entre elas o galego, esta oposición vén dada unicamente polo contexto ou polo cotexto (por exemplo, pola utilización un verbo de movemento ou estático).

| * v
* c
* e
Caso gramatical das linguas aglutinantes e flexivas |
| --- |
| 
* ablativo
* acusativo
* comitativo
* dativo
* ergativo
	+ ergatividade
* inesivo
* nominativo
* vocativo
* xenitivo
* temporal

 |
| Categoría:Morfosintaxe |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q282031
* MAG: 2778903437

 |
A **tuba** é o instrumento de vento metal co son máis grave e potente. As máis usadas en orquestra son a tuba baixa en Fa e a tuba contrabaixa en Si bemol, existindo tamén a tuba tenor, tamén chamada eufonio ou bombardino. O nome provén do latín que significa trompeta. O son prodúcese pola vibración dos beizos na súa boquilla, tendo unha tesitura de máis de tres oitavas.

O seu tubo é de sección cónica, ten de tres ou cinco válvulas ou pistóns, boquilla de copa, tubo enrolado en vertical e pavillón dirixido cara a arriba rematado nunha campá en forma de sino. Patentouna en 1835 o director de banda alemán Friedrich Wilhelm Wieprecht e o construtor de instrumentos Johann Gottfried Moritz, logo incorporada nas orquestras sinfónicas.

Entre os seus antecedentes están o serpentón (instrumento de vento madeira con forma de S e furados para os dedos) e o oficleido (un fliscorno baixo con chaves).

A tuba baixa ou bombardón afínase en mi bemol ou fa (o seu son máis grave é o si bemol 1 ou o do 2) ou, no caso da contrabaixa, en si bemol ou do (son máis grave: mi bemol 2 ou fa 2).
O bombardino, tamén chamado tuba tenor, é outra oitava máis agudo. Afinado en si bemol ou en dó. Neste último caso tamén se denomina tuba francesa.

A tuba pode chegar a ter até seis pistóns ou válvulas (catro de dixitación normal máis dúas de transpositores de medio ton e ton de afinación), aínda que as máis comúns son as que teñen catro. Tamén se fabrican modelos de tres válvulas, mais adoitan ser para principiantes. Algúns modelos especiais teñen só dúas válvulas.
Nótese que a pesar de ter tan reducido número de pistóns, a tuba abrangue un espectro tan amplo de sons porque con cada posición dos pistóns pódense tocar notas diferentes segundo a forma e forza de facer vibrar os labios do instrumentista en cada cambio de pasaxe ou tesitura, respectivamente.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tuba Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Sousafón
* Helicón

### Ligazóns externas

* A tuba el-atril.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131168
* AAT: 300042366
* BNCF: 72845
* BNF: 12270906s
* BRE: 4218490
* EBID: ID
* GND: 4061130-9
* LCCN: sh85138369
* MIMO: 4467
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00577671
* NKC: ph1035374

 |
**Kateri Tekakwitha**, nado en Ossessernon en 1656 e finado en Caughnawaga o 17 de abril de 1680, foi unha santa laica católica iroquesa; filla dun xefe mohawk e dunha india algonquina cristiá.

Traxectoria
-----------

Naceu en Ossessrnon, o que hoxe é Auriesville, Nova York. O seu nome indíxena era Tekakwitha (que en iroqués significa "a que tropeza"), pero foi bautizada co nome de Kateri (en galego *Catarina*). No século XVII a orde das xesuítas tiñan misións entre os indios desde América do Norte até as rexións de Paraguai e a Arxentina. Dous destes xesuítas son os santos Isaac Jogues e Jean de Lalande, quen sufriron o martirio en mans dos indios en 1646 en Ossessrneon.

A súa nai, unha india algonquina, xa se convertera ao cristianismo cando foi raptada polos iroqueses e casada cun xefe mohawk pagán. Aos catro anos de idade, Catalina perdeu aos seus pais e ao seu irmán máis novo, durante unha epidemia de vexigas que se estendeu en Ossernenon, Tekakwitha sobreviviu pero quedou con cicatrices no rostro e problemas de visión.

Aos 20 anos foi bautizada por misioneiros xesuítas franceses. Kateri pronto tivo que sufrir pola súa fe grandes abusos e rexeitamento por parte de familiares e os outros indios. A persecución foi tal que en 1677 fuxiu da súa aldea, camiñando uns 320 km polo bosque até chegar a Sault Ste. Marie, unha vila cristiá preto de Montreal.

En 1679 tomou o voto de castidade, como na expresión católica da virxindade consagrada. Un ano máis tarde, o 17 de abril de 1680, Kateri morreu á idade de 24 anos en Caughnawaga, preto de Montreal, Quebec. As súas últimas palabras dise que foron "Xesús, ámote!"

Kateri caracterizouse pola súa piedade, a súa incansable vida penitente en favor do seu pobo aborixe e polo seu amor á Eucaristía. Despois da súa morte, Kateri empezou a ser moi venerada, especialmente no Canadá. Coñecida popularmente como "O lirio dos mohawks".

En 1943, foi declarada venerable polo papa Pío XII e beatificada o 22 de xuño de 1980 polo papa Xoán Paulo II. O 21 de outubro de 2012 foi proclamada santa polo papa Bieito XVI na Basílica de San Pedro.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Kateri Tekakwitha Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q609
* WorldCat
* VIAF: 74650304
* BAV: ADV10112448
* BNB: ID
* BNE: XX1271508
* BNF: 119449004
* CERL: cnp00539825
* EBID: ID
* FAST: 1801656
* GEC: 0065425
* GND: 118836625
* ISNI: 0000 0001 0792 3041
* LAC: 1024K0552
* LCCN: n80094166
* NKC: jx20120629006
* NTA: 086238493
* SNAC: w6k93rqv
* SUDOC: 027398145
* WikiTree: Tekakwitha-1

 |
Parlamento de Galicia nunha votación. *Praza Pública*
Nos países que adoptan o sistema parlamentarista de goberno, a **moción de censura** é unha proposta parlamentaria presentada pola oposición, normalmente perante un episodio de crise política que tivese provocado a perda do apoio parlamentario maioritario á acción do goberno, coa fin de derrotar ou contrarrestar a este. A moción é aprobada ou rexeitada mediante votación.

Diferéncianse dous tipos de moción de censura:

* A moción de censura *destrutiva*, que procura a caída do Presidente do Goberno ou Primeiro Ministro, sen ter forma algunha de substituílo e cubrir dese xeito o baleiro de poder.
* A moción de censura *construtiva*, na que o grupo parlamentario que eleva ao Parlamento a moción de censura propón á súa vez un novo Primeiro Ministro ou Presidente do Goberno.

No sistema parlamentario do Estado español, a moción de censura vén recollida nos artigos 113 e 114.2 da Constitución española e nos artigos 175 a 179 do Regulamento do Congreso dos Deputados.

Non debe ser confundida coa moción de confianza.

Notas
-----

1. ↑  Congreso.es (ed.). "Capítulo terceiro: da moción de censura.". Consultado o 31 de xullo de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Moción de confianza
* Interpelación
* *Impeachment*

### Ligazóns externas

* Deste xeito funciona unha Moción de Censura El Mundo *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q329547
* BNF: 120984699
* EBID: ID
* GND: 4170155-0
* LCCN: sh85092121
* MAG: 27023738

 |
A **Alianza Nacional 18 de Julio** foi unha coalición electoral española de carácter posfranquista ou neofranquista que se presentou ás primeiras eleccións xerais de carácter democrático celebradas o 15 de xuño de 1977, tras a aprobación da Lei de Reforma Política impulsada polo Goberno de Adolfo Suárez e aprobada maioritariamente polas Cortes franquistas un ano antes.

Traxectoria
-----------

O nome fai referencia ao 18 de xullo de 1936, data do golpe de Estado que desencadeou a guerra civil española e que co nome de *Alzamento Nacional* foi posteriormente considerada como o momento fundacional do réxime franquista. Pretendía dar unha continuidade política ao espazo baleiro deixado polo extinto "Movemento Nacional" e para proxectar os *Ideais do 18 de xullo* nas Cortes Constituíntes que redactarían unha nova Constitución democrática para España.

Esta coalición, presentada oficialmente o 3 de maio de 1977, estaba formada pola Forza Nova de Blas Piñar, Círculos Doctrinales José Antonio encabezados por Diego Márquez Horrillo e a Agrupación de Juventudes Tradicionalistas. Nun principio a Confederación Nacional de ex Combatentes de José Antonio Girón de Velasco ía formar parte da coalición, pero finalmente decidiron non unirse e só ofreceron un apoio limitado. A Comuñón Tradicionalista tampouco chegou a integrarse, aínda que autorizou ás súas organizacións rexionais e provinciais a formar parte das candidaturas da "Alianza". A coalición só logrou alcanzar acordos para presentar candidaturas en 16 provincias.

A pesar da pretensión de congregar a todos os partidos de extrema dereita, a "Alianza Nacional" nin conseguiu integrar no seu seo á totalidade de forzas políticas de signo similar —como a Comuñón Tradicionalista ou Falange Española de las JONS, que quedaron fóra— nin conseguiu obter representación parlamentaria pois os escasos 86.390 votos que conseguiron en toda España, non lles chegou para acadar a representación dun só deputado.

Dous anos despois, en 1979, a coalición electoral denominada "Unión Nacional" conseguiu un éxito electoral ao integrar a Falanxe Española das JONS e Comuñón Tradicionalista e conseguir un único deputado por Madrid, Blas Piñar.

Notas
-----

1. 1 2 3  Rodríguez Jiménez (1994), p. 253
2. ↑  LLoriens-Pascual, F.; Roses, Joan; Sáenz-Díez, Margarita (31 de maio de 1977). "«Alianza Nacional 18 de Julio»". *lavanguardia.com*. p. 8. Consultado o 29-10-2019.
3. ↑  "«Hasta el viernes no se sabrá, oficialmente, las coaliciones presentadas»". *lavanguardia.com*. 4 de maio de 1977. p. 6. Consultado o 29-10-2019.
4. ↑  Rodríguez Jiménez (1994), p. 261
5. ↑  Rodríguez Jiménez (1994), p. 254
6. ↑  "Elecciones Congreso de los Diputados Marzo 1979". *elecciones.mir.es* (en castelán). Archived from the original on 15-03-2008. Consultado o 29-10-2019.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rodríguez Jiménez, José Luis (1994). *Reaccionarios y Golpistas* (en castelán). Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8195546
* WorldCat
* VIAF: 8257158676002327500002
* BNE: XX266358

 |
A **aliteración** é un recurso estilístico do compoñente métrico-fonolóxico.

Consiste na repetición no plano fónico, dado pola combinación repetida e expresiva de certos sons iguais ou afíns ó longo dun verso, estrofa ou poema. Segundo o fonema repetido pode ser consonántica ou vocálica. Ao mesmo tempo, pode ser eufónica se o resultado da repetición é harmónica e cacofónica cando o resultado é desagradábel. A retórica clásica sinalou os seguintes tipos de aliteración: iotacismo, repetición de /i/, lambadacismo, repetición de /l/, mitacismo, repetición de /m/ e polisigma cando son repetido é /s/.

Etimoloxía
----------

A **aliteración** (do latín **alliteratio**, de **ad-** e **littĕra** *letra*) é un termo introducido a principios do século XVI polo humanista italiano Giovanni Pontano. Nos manuais antigos e medievais empregábase preferentemente o étimo *homoeoprophoron* (do grego ὁμοιοπρόφορον).

Exemplos
--------

* En "Un repoludo gaiteiro" (*Cantares Gallegos*, Rosalía de Castro): Obsérvese a presenza de oclusivas en sílaba tónica

*Un repoludo gaiteiro,*
de pano sedán vestido,  

como un príncipe cumprido  

cariñoso e falangueiro
* En "Un repoludo gaiteiro" (*Cantares Gallegos*, Rosalía de Castro):

*sempre con poxante brío*
co tambor se acompasaba
* En "Penélope perde novelo nove" de Álvaro Cunqueiro:

*Pende en que pende Penélope pensativa*   

*perde novelo nove novamente canto*
* En "Nocturnio" de Curros Enríquez, presenza de oclusivas:

Da aldea lexana fumegan as tellas  

**d**e**t**rás **d**os **p**e**t**ou**t**os **v**ai **p**ón**d**ose o sol  

retornan pros eidos coa noite as ovellas  

tiscando nas beiras o céspede mol
* "Balada do vello mariñeiro" (Samuel Taylor Coleridge)

: The **f**air **b**reeze **b**lew, the white **f**oam **f**lew,  

The **f**urrow **f**ollowed **f**ree;  

We were the **f**irst that ever **b**urst  

Into that **s**ilent **s**ea.
* **L**ove's **L**abours **L**ost (William Shakespeare)
* A**r**ma vi**r**umque cano, T**r**oiae qui p**r**imus ab o**r**is (Virxilio)
* **M**aria **M**ater **M**isericordiae
* **S**ancte **s**ator, **s**uffragator

```
 **L**egum **l**ator, **l**argus dator
```

* **V**eni, **v**idi, **v**ici. (Xulio César)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Literatura
* Fonosimbolismo
* Onomatopea
* Paronomasia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q484495
* BNCF: 23949
* BNF: 126512380
* BRE: 1813920
* EBID: ID
* GND: 4120868-7
* JSTOR: alliteration
* LCCN: sh85003695
* MAG: 2779385190

 |
Oliveira, árbore de folla perenne.
Os termos **perennifolio** e **perennifolia**, derivados do latín *perennis*, duradeiro, perenne, e *folium*, folla, emprégase en botánica para cualificar as árbores e aos arbustos que posúen follas vivas ao longo de todo o ano, en contraposición aos termos caducifolio e caducifolia.
Nas árbores caducifolias e nos arbustos caducifolios, todas as follas morren cada ano durante a estación fría e volven a brotar follas novas á chegada da estación cálida.

Nas árbores e arbustos de folla perenne, en cambio, só morren unha parte das follas cada inverno e outras, as máis novas, permanecen na planta e únense ás novas que brotan cada primavera, de maneira que o período vital de cada folla pode durar varios anos, polo que tamén se denominan **sempreverdes**.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre botánica é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190489
* AAT: 300132417
* BRE: 1911416
* EBID: ID
* GEC: 0130979
* JSTOR: evergreen-trees
* MAG: 177924670

 |
Mapa da constelación Osa Menor.
A **Estrela Polar** é unha estrela que pola súa posición no firmamento, directamente enriba dun dos polos da Terra, é utilizada para auxiliar a navegación. Estrela Polar pode referirse tanto a Estrela do Norte como a Estrela do Sur, aínda que a expresión sexa normalmente utilizada en referencia a Polaris, a estrela máis brillante da constelación Osa Menor (en latín *Ursa Minor*), que é actualmente a Estrela do Norte.

A Estrela do Sur, a equivalente de Polaris no hemisferio sur, é σ Octantis, denominada tamén *Polaris Australis*. Non obstante, ao ser unha estrela de quinta magnitude apenas visible a simple vista, na práctica utilízase a constelación da Cruz do Sur como para atopar o polo sur celeste.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *estrela*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q662656
* GEC: 0181722
* JSTOR: south-celestial-pole
* MAG: 189857575

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre astronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
***Eu tampouco me chamo Flanagan*** é un libro escrito no 2006 por Andreu Martín e Jaume Ribera. É o undécimo da saga protagonizada polo detective xuvenil **Flanagan**.

Trama
-----

A trama comeza o venres 20 de xuño, cando rematan os exames de 2º de bacharelato. O pai de Flanagan quere que bote unha man no bar, e o detective Oriol Lahoz o contrata para que o axude a atopar a Alí, un neno magrebí do barrio que desapareceu. Remata compracendo os dous, servindo cafés e atopando a Alí.

Ademais, vese enganado de novo polos amigos de Nines, o que unido á falta de diálogo con ela, créalle novos problemas sentimentais. Tamén aparece de novo en escena o seu amigo Charche, coa súa relación con Vanesa, onde o conselleiro sentimental Flanagan volve xogar un importante papel para desta volta resolver o secuestro de Charche.

Segue a relación con Nines, malia as turbulencias, e desta volta parece que bastante consolidada. Deixa o futuro aberto a un posible acceso á universidade a estudar criminoloxía.

Narración
---------

Neste libro, ó contrario dos demais da saga, inclúe unha incoherencia, pois di que en *O longo adeus*, de Raymond Chandler, Philip Marlowe rexeita un billete de 1000 dólares, cando é de 5000 (un retrato de Madison).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha[*Ligazón morta*] na web da editorial.

| * v
* c
* e
Libros da saga de Flanagan, escritos por Andreu Martín e Jaume Ribera |
| --- |
| *No demanis llobarro fora de temporada* (1987) - *Tots els detectius es diuen Flanagan* (1991) - *No te'n rentis les mans, Flanagan* (1993) - *Flanagan de luxe* (1994) - *Alfagann é Flanagan* (1996) - *Flanagan Blues Band* (1997) - *Flanagan 007* (1998) - *Flanagan, só Flanagan* (2000) - *Els vampirs no creuen en Flanagans* (2003) - *O diario vermello de Flanagan* (2004) - *Eu tampouco me chamo Flanagan* (2006) - *Flanagan Flash-Back* (2009) - *Els bessons congelats* (2015) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388171
* BiTraGa: 2303

 |
**Linguas paleohispánicas**
Chámanse **linguas paleohispánicas** ou **prerromanas** as linguas indíxenas faladas na Península Ibérica antes da chegada dos romanos.

Historia e características
--------------------------

É controvertido o uso do termo "indíxenas" posto que non se coñece a orixe dalgunhas destas linguas e outras son indoeuropeas, pero delimita o grupo de linguas tratado fronte ao fenicio, ao grego e naturalmente fronte a latín.

A maioría das linguas faladas na península antes dos romanos son practicamente descoñecidas. Das que nos son coñecidas, só dispoñemos das noticias deixadas por fenicios, gregos e romanos e unha serie de inscricións. É o que se chama *linguas en ruínas* ou *residuais* (en alemán *Restsprachen* ou *Trümmersprachen*) e que as coloca na mesma categoría có etrusco, o paleosardo, o lígur e o rético entre outras.

As linguas paleohispánicas das que se coñecen textos escritos son:

* A lingua ibérica.
* A lingua celtibérica.
* A lingua aquitana.
* A lingua tartesa.
* A lingua lusitana.

Na figura non se marcaron as áreas dos pobos respectivos, senón só as áreas nas que se atoparon inscricións. Desde o -600 ata a desaparición destas linguas, a distribución dos pobos, sobre todo dos celtas, variou considerablemente.

### Outras linguas prerromanas da Península Ibérica

O antigo europeo tamén se falou na Península Ibérica como o demostran os nomes de diversos topónimos como Almar, Almonte, Almería, Jarama, Jaramillo, Sella, Jalón, Salamanca, Xálima, Aranzuelo, Arlanza e Arlanzón.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Villar, Francisco, *Los indoeuropeos y los orígenes de Europa*, Madrid, 1991, ISBN 84-249-1471-6.
* Albertos Firmat, María Lourdes, "Lenguas primitivas de la Península Ibérica" en *Boletín de la institución "Sancho el Sabio"*, tomo XVII, 1973.
* Blázquez, José María; Francisco Presedo; Francisco Javier Lomas; Javier Fernández Nieto, "Protohistoria" en *Historia de España antigua*, tomo I, 1997, ISBN 84-376-0232-7.
* Pellón, José R. *Diccionario Espasa Íberos*, Madrid, 2001, ISBN 84-239-2290-1.
* Eslava Galán, Juan, *Los íberos*, Madrid, 2004, ISBN 84-270-2996-9.
* *Palaeohispanica* (revista sobre lengua y culturas de la Hispania antigua), tomo 1, Zaragoza, 2001, ISSN 1578-5386.
* Caridad Arias, Joaquín, *Toponimia céltica de Galicia*, Deputación de Lugo, 2006, ISBN 84-8192-343-5.

### Outros artigos

* Historia de España.
* Historia de Portugal.
* Linguas celtas.
* Linguas indoeuropeas.
* Éuscaro.
* Lingüística.
* Roma.
* Escrituras paleohispánicas.

### Ligazóns externas

* Epigrafía ibérica por Jesús Rodríguez Ramos. *(en castelán)*
* Lenguas de Iberiaen *(en castelán)*
* Moeda ibérica *(en castelán)*
**Paula Chaves**, coñecida polo seu nome artístico **Pauliña**, é unha cantante, compositora e actriz galega de Cambados, Pontevedra.

Traxectoria
-----------

Empezou a cantar e compoñer xa de nova en Cambados e arredores, despois marchou unha tempada a Inglaterra en Eastbourne onde tamén continuou a súa carreira musical. Volveu tempo despois a Galiza onde se afincou en Santiago de Compostela, na capital conseguiu subirse aos escenarios xunto a Vituco Neira (Ruxe Ruxe), Fosi (DeLombaos) ou Zënzar. Cando xa comezaba a ter éxito nas redes sociais a banda NAO propúxolle colaborar no seu disco *Cartas no caderno* que a levou a tocar con eles en grandes festivais. Despois de marchar a Ourense por motivos laborais, en 2018 lanzou o seu primeiro disco *De-Xeneración* coa discográfica Xonix Records e a finais dese mesmo ano lanzou o EP *Decideu non ser de ninguén,* no que colaborou con Valtònyc.

Tras o éxito dos primeiros proxectos, no 2020 lanzou o seu segundo disco *A Malfalada,* mesturando o country coa música folk, rock e o blues, en colaboración cunha banda de músicos veteráns formada por: Iago Jorge (batería), Lolo Arincón (baixo), Paco Montoto (teclado) e Julián Gullón (guitarra).

No 2022 actuou na película de Ángel de la Cruz "O home e o can".

Discografía
-----------

### Álbums

* *Testemuñas* (2021) con O Leo de Matamá en *Rexurdimento*, con High Paw en *Noite en Compostela*, con Nee Barros en *O mesmo Mal*, con Kumpania Algazarra en *Revolta Eterna* e con Fosi en *Pasa de Min*.
* *A Malfalada* (2020)
* *De-xeneración* (2018)

### Sinxelos

* *Xa sei* (2023), con Eris Mackenzie.
* *El País del Miedo* (2022), con Los Chikos del Maíz.
* *Tan Tan* (2022)
* *Decideu non ser Ninguén* (2018), con Valtònyc en *Eu vin o mar Chorar.*

Notas
-----

1. 1 2 3  "PAULIÑA". *xonixrecords.wixsite.com*. Consultado o 2023.
2. 1 2  "Pauliña". *descubreas.com*. Consultado o 2023.
3. ↑  "Pauliña". *gzmusica.com*. Consultado o 2023.
**Pybba**, nado c. 570? e finado en 606 ou 615, (tamén **Pibba**, Wibba, **Wybba**) foi un primitivo rei Mercia. Foi fillo de Creoda e pai de Penda e Eowa. Os nomes Pybba e Penda son de orixe britana, máis que xermánica.

Traxectoria
-----------

As súas datas aparecen ás veces en xenealoxías como nacemento en 570, o principio do seu reinado en 593, e morte en 606 ou 615, pero sen evidencia aparente; a *Crónica anglosaxoa* menciónao tan só como pai de Penda, sen maior detalle.

Segundo a *Historia Brittonum*, Pybba tería 12 fillos. Cearl, un rei de Mercia, é mencionado por Beda, e puido ser sucesor de Pybba, pero a súa filiación con Pybba, se a houbese, é descoñecida. O fillo de Pybba, Penda finalmente converteríase en rei; a *Crónica* data este feito en 626, malia que Beda suxire que non sería até despois da batalla de Hatfield Chase en 633.

Ademais de Penda e Eowa, Pybba tivo aparentemente outro fillo chamado Coenwalh. Cada rei, desde Penda até Ceolwulf, deposto en 823, proclamábase descendente de Pybba, a través de Penda, Eowa ou Coenwalh (quizais excluíndo a Beornrad, que gobernou brevemente e cuxa procedencia é descoñecida).

Tamén se di que Pybba tivo unha filla. Aínda que non se menciona o seu nome, foi posibelmente a primeira esposa de Cenwalh, rei de Wessex (648-674).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

1. ↑  Higham, Nicholas J.; Ryan, Martin J. (2013). *The Anglo-Saxon World*. Yale University Press. ISBN 978-0-300-12534-4. , p. 143.
2. ↑  *Historia Brittonum*, capítulo 65.
3. ↑  Beda: *HE 3,7*

| * v
* c
* e
Reis de Mercia |
| --- |
| Orixes | 
* Icel
* Cnebbe
* Cynewald
* Creoda
* Pybba
* Cearl

 |
| século VII | 
* Penda
* Eowa
* Peada
* Oswiu de Northumbria
* Wulfhere
* Æthelred

 |
| século VIII | 
* Coenred
* Ceolred
* Ceolwald
* Æthelbald
* Beornred
* Offa
* Ecgfrith
* Coenwulf

 |
| século IX | 
* Ceolwulf I
* Beornwulf
* Ludeca
* Wiglaf
* Ecgberht de Wessex
* Wigmund ?
* Wigstan ?
* Beorhtwulf
* Burgred
* Ceolwulf II
* *Æthelred*
* *Aethelflæd*
* *Aelfwynn*

 |
| En cursiva os « señores de Mercia » que recoñecen a soberanía de Wessex. |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q499807
* PASE: 2561
* WikiTree: Mercia-224

 |
|  |
| --- |
| **Historia da lingua grega**(ver tamén: alfabeto grego) |
| **Protogrego** (c. –2000)

---

 |
| **Micénico** (c. -1600–-1100)

---

 |
| **Grego antigo** (c. –800–-300)  *Dialectos*: Eolio, Arcadochipriota, Ático, Dórico, Macedonio, Xónico

---

 |
| **Koiné** (desde c. -300)

---

 |
| **Grego bizantino** (c. -330–1453)

---

 |
| **Grego moderno** (desde 1453) *Dialectos*: Capadocio, Chipriota,Demótico, Griko, Katharevousa, Póntico, Tsakonio, Ievánico |

A **koiné** (ou κοινή; do grego «[lingua] común»), en senso propio, é unha forma de grego antigo normalizada en época helenística xurdida principalmente do grego xónico-ático e que serviu de lingua común ao principio a Grecia, onde se empregaban varios dialectos, e logo ao mundo antigo, en competencia co latín.

Por extensión, unha koiné é unha lingua vehicular na que se funden diferentes dialectos e falas locais. A koiné pode ser só escrita ou oral. Pode limitarse á literatura (poesía, teatro...), aos textos administrativos, de dereito etc. Xa que logo, non é posible coñecermos a orixe xeográfica de autores de textos escritos nunha koiné.

Os exemplos máis remarcables de constitución dunha koiné son o grego antigo pero tamén o occitano ou o árabe literal. Unha koiné pode tamén ser unha *lingua franca* que permite a comunicación entre interlocutores que falen linguas diferentes. Así, hoxe o inglés no mundo dos negocios pode servir de koiné.

A koiné debe ser claramente distinguida do sabir: en efecto, cousa totalmente ausente dun sabir, a koiné é unha lingua completa e a miúdo pensada (de onde a súa capacidade para usos literarios) e non un disparate creado para un simple uso utilitario.

Artigos relacionados
--------------------

* Lingua vernácula.
* lingua litúrxica.
* Lingua vehicular.
* crioulo.
* pidgin.
* sabir.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107358
* EBID: ID
* LCCN: sh85057164
* LINGUIST: grc-koi
* Treccani: koine

 |
**Alfonso Román**, nado en Vigo no ano 1970, é un guitarrista, vocalista e compositor galego.

Traxectoria
-----------

Fon Román comeza a súa carreira musical coa banda rock galega Los Piratas, integrada por Iván Ferreiro, Paco Serén, Pablo Álvarez e Hall 9000.

Tras a separación de Los Piratas formou Trash of Dreams dúo con produtor de Los Piratas Suso Saiz. Un proxecto de música minimalista e experimental onde tiña responsabilidades como compositor e guitarrista.

En 2006 estrea o seu primeiro traballo en solitario, *Silencio cómodo en un jardín descuidado* (Subterfuge), un álbum con 11 cancións.

En 2011 publica o seu segundo en solitario *Entretelas* (Pequeñas Iluminaciones/PIAS). Traballo de pop clásico.

POPartesanal foi un proxecto adicado á xira en directo co traballo de Román, comezando no Teatro Lara de Madrid, e continuando no norte da península desde Barcelona a Vigo includindo para o evento talleres de artesáns, unha bodega rioxana ou un taller de restauración.

A xira foi recollida nun documental homónimo.

### Álbums

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| \* | *Silencio cómodo en un jardín descuidado* | (2006) | CD |
| \* | *Entretelas* | (2011) | CD |

Notas
-----

1. ↑  "Produtora dos discos autoeditados de Fon Román"*(en castelán)*
2. ↑  "Ano de nacemento. Fon Román"*(en castelán)*
3. ↑  "Información pública, Fon Román. MARCO"*(en galego)*
4. ↑  "POPartesanal"*(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fon Román, Vigopolis Arquivado 05 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine.
* Fon Román, La Fonoteca
Rosa dos ventos. O oeste (W) é a dirección á esquerda.
*Para o artigo sobre a parroquia do concello de Catoira, véxase **Oeste***

O **oeste**, é un dos catro puntos cardinais da rosa dos ventos, polo cal se pon o o Sol no equinoccio. O seu símbolo é **W** ou **O**, e recibe tamén os nomes de **poñente**, **occidente** ou **ocaso**.

Etimoloxía
----------

O nome "oeste" provén do inglés antigo *west*, o cal deriva da verba *westar* do alto alemán antigo que está posibelmente relacionado co termo latino *vesper* que significa "tarde" e que está emparentado co grego *hesperos* e coas Hespérides cuxo significado é o mesmo.

O termo "occidente" deriva etimoloxicamente do latín *occĭdens, -entis*, participio activo de *occidĕre* que significa: *caer*. A orixe deste significado provén da crenza popular dos antigos de que no solpor o Sol caía polo punto cardinal oeste.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Oeste***  |

### Outros artigos

* Norte
* Sur
* Leste

| * v
* c
* e
Puntos cardinais e ordinais |
| --- |
| Norte ·  Nordés  ·  Leste ·  Sueste ·  Sur ·  Suroeste ·  Oeste ·  Noroeste |
| Véxase tamén: Compás  ·  Rosa dos ventos |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q679
* AAT: 300078836
* Treccani: ovest

 |
**Agricultura de precisión** é un concepto agrícola baseado na existencia de *variabilidade en campo*. Require o uso de novas tecnoloxías, tales como sistemas de posicionamento global (GPS), sensores, satélites e imaxes aéreas xunto con ferramentas de utilización de información (SIG) para estimar, avaliar e entender ditas variacións.

Características
---------------

A información recolectada pode ser usada para avaliar con maior precisión a densidade óptima de sementeira, estimar fertilizantes e outras entradas necesarias, e predicir con máis exactitude a produción dos cultivos. A aplicación de conceptos de agricultura de precisión usualmente se considera relativo á agricultura sostible. Esta pretende evitar a aplicación das mesmas prácticas a un cultivo, sen ter en conta as condicións locais de solo e clima e pode axudar a avaliar situacións locais de enfermidade.

A agricultura de precisión pode ser usada para mellorar un campo o administrar un cultivo dende diferentes perspectivas:

* Perspectiva agronómica: axuste de prácticas culturais para tomar en conta as necesidades reais do cultivo (e.x. mellores usos da fertilización).
* Perspectiva técnica: mellor administración do tempo a nivel de cultivo (planificación de actividades agrícolas).
* Perspectiva ambiental: redución de impactos agrícolas (mellor estimación de necesidades en nitróxeno implica menos nitróxeno liberado ó ambiente).
* Perspectiva económica: incremento no produto de saída e/ou redución de insumos, incremento das eficiencias (baixos custos de fertilización con nitróxeno).

Outros beneficios para o agricultor son os seguintes: O ter unha historia das súas prácticas agrícolas e os seus resultados, axudar na toma de decisións e no seguimento de esixencias (como as que se requiren cada vez máis nos países desenvolvidos).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740083
* BNCF: 69359
* BNF: 13743458r
* EBID: ID
* GND: 4706034-7
* JSTOR: precision-agriculture
* LCCN: sh94009645
* MAG: 120217122
* NKC: ph124583

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Aférese.
Unha **aférese** ou ablación é un metaplasmo fonolóxico (ou fonético) que consiste na eliminación dun ou varios fonemas (ou sons) na posición inicial dunha palabra ou secuencia fónica. Este fenómeno pode darse ó longo da historia da lingua ou sincronicamente en diferentes variedades diatópicas. Pode darse pola transformación do elemento inicial nun artigo debido a unha confusión, como o caso de bodega e botica que derivan do latín *apotheca*.

Este fenómeno lingüístico, amais de darse no proceso de formación das linguas, dáse tamén na actualidade, como se pode observar nos seguintes exemplos:

* *lectorile* (latín vulgar) > *letril > latril > atril*.
* perda da vogal inicial: *atopar* > \**topar*
* perda dunha sílaba inicial: *ña nai, miña santiña* (Rosalía de Castro)
* paso de *estar* a \**tar* ou de *vamos* a \**mos*.

Notas
-----

1. ↑  Jean Dubois *Dicionário de lingüística*. Cultrix, 9ª ed, 2004, páxina 19
2. ↑  Xaime Varela. *Léxico cotián na Alta Idade Media: a arquitectura civil*. *Verba*, anexo 62, 2008, páxina 29

| * v
* c
* e
Metaplasmos e figuras de dicción |
| --- |
| Aumento | Prótese - Epéntese - Anaptixe - Paragoxe |
| Acurtamento ou Elisión | Aférese - Síncope - Apócope |
| Transposición | Metátese |
| Amálgama | Contracción - Sinérese - Haploloxía - Sandhi - Sandhi tonal |