recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
The LAMP software bundle (here additionally with Squid). A high performance and high-availability solution for a hostile environment
**LAMP** é un acrónimo que se refire a un conxunto de subsistemas de software necesarios para acadar unha solución global, neste caso configurar sitios web o Servidores dinámicos cun esfuerzo reducido. Nas tecnoloxías LAMP esta configuración conséguese mediante a unión das seguintes tecnoloxías:

* **L**inux, o sistema operativo;
* **A**pache, o servidor web;
* **M**ySQL / **M**ariaDB, o xestor de bases de datos;
* **P**erl, **P**HP, ou **P**ython, linguaxes de programación.

A pesar de que na súa orixe estes programas de código aberto non foron especificamente deseñados para traballar entre si, a combinación popularizouse debido ao seu baixo custo de adquisición e a ubicuidade dos seus compoñentes (xa que veñen pre-instalados na maioría das distribucións linux).

Cando son combinados, representan un conxunto de solucións que soportan servidores de aplicacións.

Amplamente promocionado polo editor da editorial O'Reilly Dale Dougherty, a suxestión de David Axmark e Monty Widenus desenvolvedores de MySQL, a influencia da editorial O'Reilly no mundo do software libre fixo que o termo se popularizase rapidamente en todo o mundo.

Software
--------

### GNU/Linux

*Artigo principal**:* Linux.
**Linux** é un núcleo ou kernel de sistema operativo libre tipo Unix.

### Apache HTTP Server

*Artigo principal**:* Servidor HTTP Apache.
O **Servidor HTTP Apache** é un servidor web libre e de código aberto, o máis popular en canto a uso, servindo *de facto* como plataforma de referencia para o deseño e valoración doutros servidores web.

### MySQL

*Artigo principal**:* MySQL.
**MySQL** é un Sistema de Xestión de Bases de Datos (SXBD) relacional, que por tanto utiliza SQL, multithreading (multifío) e multiusuario do que se estiman máis dun millón de instalacións.

### PHP

*Artigo principal**:* PHP.
**PHP** (acrónimo de "PHP: Hypertext Preprocessor") é unha linguaxe de programación deseñado para producir sitios web dinámicos. PHP é utilizado en aplicacións ao lado do servidor, aínda que pode ser usado tamén desde unha interface de liña de comandos ou como aplicación de escritorio.

Variantes e alternativas
------------------------

PHP é substituído ás veces por Perl ou Python, e o acrónimo mantense. Algúns desenvolvedores de software prefiren usar a *M* para referirse aos módulos do servidor HTTP Apache, como **mod\_perl** ou **mod\_python**, e utilizar a *P* para referirse a PostgreSQL. O acrónimo "LAMR" é ocasionalmente usado para indicar Ruby on Rails no canto de PHP.

Unha variante desta designa á *M* como Middleware (incluíndo Ruby, Perl, Python etc.) e a *P* para PostgreSQL.

Outras solucións inclúen contornas de desenvolvemento como o WebObjects de Apple Inc. Java EE, Grails ou a arquitectura Microsoft .NET, de Microsoft.

Similarmente, a *L* é ocasionalmente substituída cunha *M* (por Mac OS X), *D* (por Darwin BSD), *B* (por BSD) ou 'W' (por Microsoft Windows)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* WAMP
* MAMP
* XAMPP
**Ignacio Ares de Parga Conde**, nado en Ourense o 31 de xullo de 1865 e finado en Buenos Aires o 22 de decembro de 1922, foi un pedagogo e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Manuel Ares de Parga Pulleiro e Melchora Conde. Estudou o bacharelato e fixo a carreira de maxisterio en Ourense. Marchou a Madrid a ampliar estudos na Institución Libre de Enseñanza. Emigou a Buenos Aires en 1885 con 20 anos. Alí ensinou matemáticas na Academia Británica de Buenos Aires. Formou parte da Comisión Redencionista de los Foros Gallegos, participou na Asociación Patriótica (1896), Liga Republicana (1903) e Juventud Republicana. En 1904 fundou o Centro Republicano Español e participou no Círculo Español Republicano (1907). Colaborou en *La Voz de Galicia*, *Galicia Nueva* e noutras publicacións da emigración galega. En 1917 participou con Francisco Lamas Salgado na fundación da Asociación Regionalista A Terra, de carácter autonomista. Foi director do boletín da Unión Hispanoamericana pro Valle Miñor, que seguiu os seus postulados pedagóxicos na creación das súas escolas. Vicente Risco dedicoulle o artigo "Plano Pedagógico para a Galeguizazón das nosas escolas" na revista Nós.

Vida persoal
------------

Casou en Buenos Aires con Clara Raffo, e foi pai de Manuel S. Ares Raffo.

Notas
-----

1. ↑  Ignacio Ares de Parga

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Malheiro Gutiérrez, Xosé Manuel (2006). *As escolas de emigrantes e o pensamento pedagóxico: Ignacio Ares de Parga e Antón Alonso Ríos*. Sada: Do Castro. ISBN 978-84-8485-202-5.

### Ligazóns externas

* Ares de Parga, pedagogo ourensano

* Ignacio Ares de Parga: pedagogo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q94494938
* WorldCat
* VIAF: 78230412
* FAST: 1678066
* ISNI: 0000 0000 3707 8216
* LCCN: n2007043443

 |
***I Used to Spend So Much Time Alone*** é o terceiro álbum de estudio da banda estadounidense de indie rock Chastity Belt, publicado o 2 de xuño de 2017 a través do selo Hardly Art. O disco foi producido por Matthew Simms. En xeral recibiu boas críticas, destacando moitas o seu contido máis serio que nos seus anteriores lanzamentos, mentres que outras sentían que o material da banda crecera co álbum.

Dous sinxelos precederon ao lanzamento do álbum: o primeiro foi "Different Now", publicado o 8 de marzo, e o segundo foi "Caught in a Lie", aparecido o 7 de abril. Para promocionar o disco a banda publicou "5am" como sinxelo promocional antes do lanzamento do álbum, e vídeos musicais para as cancións "Different Now", "Used to Spend" e "Stuck". Chastity Belt iniciou unha xira por Norteamérica e Europa para apoiar o traballo. A xira comezou o 1 de xuño de 2017 en Seattle, Washington, e rematou o 18 de outubro na mesma cidade.

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os temas producidos por Matthew Simms. Voces de todas as cancións gravadas por Julia Shapiro, agás "Stuck", gravada por Gretchen Grimm.

| *I Used to Spend So Much Time Alone* - Edición stándar |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 1. | "Different Now"   | 3:48 |
| 2. | "Caught in a Lie"   | 3:55 |
| 3. | "This Time of Night"   | 4:00 |
| 4. | "Stuck"   | 3:44 |
| 5. | "Complain"   | 4:44 |
| 6. | "It's Obvious"   | 3:43 |
| 7. | "What the Hell"   | 3:35 |
| 8. | "Something Else"   | 4:54 |
| 9. | "Used to Spend"   | 4:16 |
| 10. | "5am"   | 5:40 |

| *I Used to Spend So Much Time Alone* - Cancións extra |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 11. | "Don't Worry"   | 3:32 |
| 12. | "Bender"   | 4:38 |
| 13. | "I'm Fine"   | 3:31 |
| 54:00 |

Notas
-----

1. ↑  "Review: Chastity Belt, 'I Used To Spend So Much Time Alone'". *NPR.org* (en inglés). Consultado o 2019-04-26.
2. 1 2 3  "I Used to Spend So Much Time Alone, by Chastity Belt". *Chastity Belt*. Consultado o 26 de abril de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42529241
* Discogs: 1188139
* Metacritic: chastity-belt
* MusicBrainz: ID

 |
Declaración Universal dos Dereitos Humanos.
A **liberdade de culto** ou **liberdade relixiosa** é un dereito fundamental que se refire á opción de cada ser humano de elixir libremente a súa relixión, de non elixir ningunha ou de non crer ou validar a existencia dun certo Deus e poder exercer dita crenza publicamente, sen ser vítima de opresión nin discriminación.

Historia e características
--------------------------

Este concepto vai alén da simple tolerancia relixiosa que permite, como unha concesión, o exercicio de relixións distintas á oficial, en situacións de confesionalidade do Estado propias do Antigo Réxime. Nas democracias modernas, xeralmente o Estado garante a liberdade relixiosa a todos os seus cidadáns, pero na práctica a elección do credo vén dada por costumes familiares e sociais, asociándose frecuentemente certas sociedades a certas relixións. Ademais, as situacións de discriminación relixiosa ou intolerancia relixiosa seguen a ser moi frecuentes en distintas partes do mundo, rexistrándose casos de intolerancia, preferencia dunha relixión sobre doutras e persecución a certos credos.

A Declaración Universal dos Dereitos Humanos, no citado artigo 18, indica:

> 
> 
> *Toda persoa ten dereito á liberdade de pensamento, de conciencia e de relixión; este dereito inclúe a liberdade de cambiar de relixión ou de crenza, así como a liberdade de manifestar a súa relixión ou a súa crenza, individual e colectivamente, tanto en público como en privado, polo ensino, a práctica, o culto e a observancia.*
> 
>

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Human Rights Watch *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q171899
* BNCF: 12160
* BNF: 11932191c
* EBID: ID
* GEC: 0233760
* GND: 4125186-6
* JSTOR: religious-freedom
* LCCN: sh85112662
* MAG: 2775854416
* NDL: 00571078
* PSH: 7915

 |
LDR.
**LDR** (do inglés ***L**ight **D**ependent **R**esistor* ou en galego *Resistor Variábel Conforme a Incidencia da Luz*) é un tipo de resistor cuxa resistencia varía conforme a intensidade da radiación eletromagnética do espectro visíbel que incide sobre el.

Un LDR é un transdutor de entrada (sensor) que converte a (luz) en valores de resistencia. Está feito de sulfato de cadmio (CdS) ou selenito de cadmio (CdSe). A súa resistencia diminúe cando a luz é moi alta, e cando a luz é baixa, a resistencia no LDR aumenta. 
Un multímetro pode ser usado para atopar a resistencia na escuridade ou na presenza de luz intensa. Estes son os resultados típicos para un LDR padrón:

* Escuridade : resistencia máxima, xeralmente por riba de 1 M ohms.
* Luz moi brillante : resistencia mínima, aproximadamente 100 ohms.

Por moitos anos o LDR máis común foi o ORP12, mais nos últimos anos, o modelo NORP12 tornouse común. O NORP12 posúe un diámetro de aproximadamente 13 mm. Tamén hai LDRs menores dispoñíbeis no mercado, existen tipos onde o diámetro é de aproximadamente 5 mm. 
Un LDR é sensibel das faixas: Infravermello (IR), Luz visíbel e Ultravioleta (UV) 
Un LDR pode ser soldado de maneira simple xa que non se require ningunha precaución especial para facelo. Simplemente débese estar atento co quecemento excesivo, como con calquera outro compoñente.

O LDR é frecuentemente utilizado nas chamadas fotocélulas que controlan o acendemento de postes de iluminación e luces en vivendas. Tamén é utilizado en sensores fotoeléctricos así como fotodiodos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* LED
* Resistor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q194120
* BRE: 4734861
* GEC: 0246635
* GND: 4136944-0
* MAG: 199051819
* PSH: 1992

 |
Estas son as principais **rías de Escocia**, chamadas en inglés e en gaélico escocés *lochs*. Con todo, existen unha cantidade moito maior de pequenas rías, concentradas na metade occidental de Escocia. Entre parénteses, o nome en inglés.

No mar de Irlanda
-----------------

Ría de Cadlisport • Ría de Chille Chiarain (Campbeltown) • Ría de Cille • Ría de Craignish • Ría de Crinan • Ría de Fìne (Fyne) • Ría de Gilb (Gilp) • Ría de Melfort • Ría de Riddon • Ría de Ryan • Ría de Sroigheann (Striven) • Ría de Stornoway • Ría de Sween • Ría oriental de Tairbeart (Tarbert) • Ría occidental de Tairbeart (Tarbert)

Hébridas de Dentro
------------------

Ría de Buie • Ría de Gruinart • Ría de Indaal • Ría de Keal • Ría de Làtaich • Ría de Sàilein • Ría de Scridain • Ría de Spelve • Ría de Tairbeart, Jura (Tarbert) • Ría de Tuath

Skype
-----

Ría de Ainort • Ría de Bay • Ría de Bracadale • Ría de Brittle • Ría de Cairidh • Ría de Dal • Ría de Dunvegan • Ría de Eishort • Ría de Eynort • Ría de Greshornish • Ría de Harport • Ría de Pooltiel • Ría de Scavaig • Ría de Slapin • Ría de Sligachan • Ría de Snizort

Hébridas de Fóra
----------------

Ría de Aineort • Ría de Amhlasaraigh • Ría de Baghasdail • Ría de Bhrolluim • Ría de Claidh • Ría de Ear • Ría de Èireasort • Ría de Fionnsabhagh • Ría de Ghreosabhagh • Ría de Madadh • Ría de Odhairn • Ría de Reasort • Ría de Siar • Ría de Rog • Ría de Sealg • Ría de Sgiopoirt • Ría de Shìphoirt • Ría de Stocinis • Ría de Tairbeàirt • Ría de Tamnabhaigh • Ría de Tealasbhaigh • Ría de Tuath, Lewis • Ría de Uisghebah

Costa oeste
-----------

Ría de Ailort • Ría de Alsh • Ría Pequena de Bhraoin (Broom) • Ría de Bhraoin (Broom) • Ría de Carrann (Carron) • Ría de Ceall • Ría de Chàirn Bhàin • Ría de Ciseorn (Kishorn) • Ría de Creran • Ría de Dubhthaich (Duich) • Ría de Dùghail • Ría de Eite (Etive) • Ría de Ewe • Ría de Feochan • Ría de Gairloch • Ría de Glencoul • Ría de Glendhu • Ría de Huorn • Ría de Iall (Eil) • Ría de Inbhir (Inver) • Ría de Inchard • Ría de Laxford • Ría de Linne (Linnhe) • Ría de Lìobhann (Leven) • Ría de Nevis • Ría de Roe • Ría de Sunart • Ría de Teacuis • Ría de Thoirbheartan (Torridon) • Ría de Uamh

Costa norte
-----------

Ría de Euraboil
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Lea.
*Raquel e Lea* por (Dante Gabriel Rossetti, 1855).
**Lea** ou **Lía** (לֵאָה, Leah, en hebraico) foi, segundo a Xénese, a primeira dona de Xacob, nai de seis dos fillos deste —Rubén, Simeón, Leví, Xudá, Issacar e Zabulón, aos que se lles atribúe a orixe das doce tribos de Israel— e da súa única filla, Dina. Ademais, foi a filla máis vella de Labán e irmá de Raquel, quen ademais se converteu na dona preferida de Xacob.

Historia
--------

Despois de que Esaú intente matalo, Xacob é aconsellado pola súa nai Rebeca de se trasladar ás terras do seu tío Labán.

De camiño atópase nun goio coa súa curmá máis nova, Raquel, e decide casar con ela. Para isto fai un trato co seu tío Labán polo que casará coa moza a cambio de sete anos de servizo. Mais, no último momento, Labán engana o seu sobriño casándoo con Lea, a primoxénita, co adaxo de non ser costume casar as fillas novas antes cá primoxénita.

Unha vez celebrada a voda, Labán, asemade tío e sogro de Xacob, ofrécelle a pequena Raquel en troques por sete anos máis, algo que acepta.

Notas
-----

1. ↑  No libro do Xénese (29, 1-30) nárrase que Labán tiña dúas fillas, Lea e mais Raquel: 

> 
> 
> Labán tiña dúas fillas, a máis vella chamábase Lea e a máis nova Raquel. Lea era de ollos apagados, pero Raquel era fermosa e aposta.
> Xénese, 29, 16-17.
>
2. ↑  A lei de non casar á vez con dúas irmás é probabelmente posterior.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lea*** |

### Outros artigos

* Raquel
* Xénese

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128847
* WorldCat
* VIAF: 18705243
* EBID: ID
* FAST: 187928
* GND: 118836900
* IMDb: ch0054336
* LCCN: n86093833
* Treccani: lia

 |
***Live in Germany*** é un álbum en directo do grupo de rock español Héroes del Silencio, publicado o 22 de novembro de 2011, quince anos logo da separación do grupo.

O disco, publicado nos formatos disco de vinilo, CD e DVD, recolle unha actuación en directo do grupo na sala Gin Club Rock de Koblenz (Alemaña) en 1993.

Datos e características
-----------------------

O concerto de Koblenz celebrouse o 2 de outubro de 1993, ano en que Héroes del Silencio levaron a cabo unha extensa xira por Europa, e foi gravado polas cámaras da cadea de televisión alemá SWF3.

A xira servía como presentación a nivel continental do álbum *El espíritu del vino*, polo que a maioría dos temas interpretados corresponderon a este álbum. Debido á súa emisión por televisión, rapidamente converteuse nunha das gravacións piratas máis coñecidas da banda, grazas á súa calidade de son e imaxe.

A presentación do álbum correu a cargo dos membros do grupo Pedro Andreu, Juan Valdivia e Joaquín Cardiel, durante unha rolda de prensa na que se informou da súa difusión simultánea en España, Alemaña, Suíza e Austria.

Lista de cancións
-----------------

1. "Nuestros nombres"
2. "Maldito duende"
3. "La sirena varada"
4. "El camino del exceso"
5. "Hechizo"
6. "Olvidado"
7. "Flor de loto"
8. "Oración"
9. "La herida"
10. "Entre dos tierras"
11. "Decadencia"
12. "Los placeres de la pobreza"
13. "Hace tiempo"
14. "Con nombre de guerra"

Os temas incluídos no álbum pertencen principalmente ao disco *El espíritu del vino*, pois pertencía á xira *El camino del exceso* como presentación do mesmo.

Notas
-----

1. ↑  "El nuevo disco de Héroes del Silencio..."

| * v
* c
* e
Héroes del Silencio |
| --- |
| 
* **Enrique Bunbury**
* **Juan Valdivia**
* **Joaquín Cardiel**
* **Pedro Andreu**

* Alan Boguslavski
* Gonzalo Valdivia

 |
| Álbums de estudio | 
* *El mar no cesa*
* *Senderos de traición*
* *El espíritu del vino*
* *Avalancha*

 |
| EPs | 
* *Héroe de leyenda*
* *En directo*
* *Senda '91*

 |
| Directos | 
* *Parasiempre*
* *El ruido y la furia*
* *Tour 2007*
* *Live in Germany*

 |
Cunca de leite de coco.
O **leite de coco** é un ingrediente que se obtén mesturando auga con carne ou endospermo de coco maduro triturado.

Non se debe confundir o leite de coco coa auga de coco, xa que a auga atópase de forma líquida e natural na cavidade central do coco, mentres que o leite xérase da polpa triturada.
Con aspecto semellante ó leite, a súa cor e sabor atribúese ó seu alto contido de azucres e aceites.
Úsase como base de pratos e salsas nas cociñas de Asia e o Caribe.

En Malaisia e Indonesia o leite de coco denomínase *santan* e en Filipinas denomínase *gata*.

O leite de coco adoita atoparse na maioría dos supermercados europeos e estadounidenses envasada en lata.

Obtención
---------

O proceso tradicional para a obtención do leite de coco divídese en dúas fases. Na primeira rélase a carne de coco e esprémese utilizando trapo para obter un líquido espeso denominado "primeiro leite".
Na segunda parte do proceso, engádese varias veces auga e vaise espremendo co trapo obtendo un leite claro ou "segundo leite". Ó deixar repousar o leite de coco sepárase e fórmase unha capa máis espesa, chamada "nata de coco" ou "crema de coco".
O coco a utilizar ten que ser maduro, ou relado seco rehidratado, pero non dun coco relado e torrado.

Outro xeito máis sinxela de elaboralo é xerar unha pasta con carne de coco triturado e auga a partes iguais, para filtrala tralo seu repouso.

Os restos secos que quedan tralo proceso denomínanse manteiga de coco, que é soamente coco deshidratado esmiuzado e triturado formando unha manteiga pastosa.

Notas
-----

1. ↑  Pintxo. "Como hacer leche de coco en casa. Receta".
2. ↑  Christian Pérez. "Leche de coco: beneficios y propiedades sorprendentes". Arquivado dende o orixinal o 10 de maio de 2018. Consultado o 09 de maio de 2018.
3. ↑  "¿Por qué consumir leche de coco?".
4. ↑  Aaron. "¿Qué es la leche de coco?". Arquivado dende o orixinal o 22 de decembro de 2016. Consultado o 09 de maio de 2018.
5. ↑  "Manteca de Coco Casera".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q841779
* EBID: ID
* GEC: 0191299
* LCCN: sh2021012364

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: AMN6S4M09G

 |
O **leite vexetal** é unha bebida que procede dunha fonte vexetal de aspecto e propiedades nutricionais semellantes ao do leite de orixe animal que se emprega como substituto deste en dietas especiais, especialmente vexetarianas e veganas.

Elabóranse con froitos secos, cereais e sementes de legumes, tendo un aspecto semellante ao do leite de orixe animal. A variedade máis popular é a bebida de soia. Hai diversas razóns para consumir "leite" de orixe vexetal, como: a intolerancia á lactosa, crenzas relixiosas, veganismo. A respecto das propiedades nutricionais hai desconformidade na comunidade científica en comparación co leite animal.

"Leites" de cereais
-------------------

Bebida de arroz nunha cunca.
* Bebida de arroz
* Bebida de avea
* Bebida de quinoa
* Bebida de centeo
* Bebida de orxo

"Leites" de legumes
-------------------

Bebida de soia e arroz.
* Bebida de chícharo
* Bebida de chícharo de raposo
* Bebida de cacahuete
* Bebida de soia

"Leites" de froitos secos
-------------------------

* Bebida de améndoa
* Bebida de anacardio
* Bebida de abelá
* Bebida de coco
* Bebida de noces

"Leites" de sementes
--------------------

* Bebida de cánabo
* Bebida de semente de xirasol
* Bebida de semente de sésamo
* Bebida de amaranto

Notas
-----

1. ↑  A lexislación europea reserva a denominación "leite" para o produto de orixe animal, polo que debe evitarse a utilización do termo "leite" para o nome específico destes produtos. Porén o termo xeral pode contelo, porque especifica que é de orixe vexetal. A partir de Buscatermos da USC.
Grande Enciclopedia Rusa en Vilnius.
A **Grande Enciclopedia Rusa** (GER) (en ruso: *Большая российская энциклопедия*, *Bolshaya rossiyskaya entsiklopediya*) é unha enciclopedia rusa universal, publicada en 35 volumes dende o ano 2004. Foi lanzada baixo o impulso da Real Academia Rusa das Ciencias, despois de que o Presidente Vladimir Putin asinase o decreto №1156 no ano 2002. Segundo o editor da enciclopedia, Sergei Leonidovich Kravets, a edición completa estará dispoñible no ano 2016.

O editor xefe da enciclopedia é Yury Osipov, o presidente da Academia. O equipo de traballo conta con outros 80 membros da Academia, incluíndo os Premios Nobel Zhores Alferov e Vitali Ginzburg.

O primeiro volume introdutorio, estreado no 2004, estivo dedicado a Rusia.

Notas
-----

1. 1 2  GRE official website, ed. (2006). "GRE in 30 volumes" (en ruso). Arquivado dende o orixinal o 10 de outubro de 2017. Consultado o 31 de outubro de 2014.
2. ↑  Evening Moscow, ed. (2014). "ru:Сергей Кравец: Российская энциклопедия — это и есть мы" (en ruso). Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2013. Consultado o 2 de maio de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Outros artigos

* Grande Enciclopedia Soviética

### Ligazóns externas

* .greatbook.ru *(en ruso)*
Xeográfica e culturalmente, o Grande Irán inclúe toda a meseta iraniana, estendéndose até Asia Central (Bactriana) e o Hindukush ao nordeste e Afganistán e Paquistán no sueste, e até Siria Oriental e o Cáucaso, ao noroeste.
O termo **Grande Irán** (en persa, **ایران بزرگ** *Irān-e Bozorg*, e en farsi **ایران‌زمین** *Irān-zamīn*) refírese ás rexións que teñen unha significativa influencia cultural iraniana, onde as linguas iranianas foron ou son faladas, e tamén as rexións que formaron parte de Persia ou do Imperio persa. Correspóndese a grandes trazos a meseta iraniana e os territorios que a rodean, abarcando desde o Cáucaso até o río Indo.

A *Encyclopedia Iranica* utiliza o termo continente cultural iraniano e outros nomes como Gran Persia ou continente cultural persa, de uso particular no Afganistán e Taxiquistán. Desde o punto de vista irredentista, ás veces chámase Grande Irán. Nun sentido máis restritivo para a comunidade lingüística de lingua persa, é denominado *iranofonía*, ou *persofonía*.

Tradicionalmente, e até un período recente, a etnicidade nunca foi un criterio determinante de separación nestas rexións. Só na época moderna as intervencións coloniais occidentais e a etnicidade tornáronse factor de separación entre as provincias do mundo iraniano.

De modo claro, o Grande Irán nunca tivo fronteiras fixas, nin mesmo de definición precisa.

Mentres que certas fontes definen este espazo como o dos estados do presente Irán, Afganistán, Acerbaixán e as repúblicas de Asia Central, outras como as do investigador Richard Nelson Frye dan unha definición máis ampla incluíndo "a maior parte do Cáucaso, de Afganistán e da Asia Central, con influencias culturais a que se estenderon até ao mundo chinés, ao subcontinente indio e aos países que falan linguas semitas." Segundo Frye, "Irán significa todos os territorios e pobos onde as linguas iranianas son ou foron faladas e, no pasado, onde existiran culturas iranianas de múltiplas facetas."

Debido a que se trata dun concepto cultural, representando rexións establecidas por tribos iranianas, non se corresponde con ningunha entidade política en particular e —debido a que representa unha dispersión da Idade de Bronce tardía— antecede a tales entidades políticas en moitos séculos. Polo que se refire aos sasánidas, en cuxas inscricións do século III aparece por vez primeira o termo *Irán* como un concepto político, o *estado* iraniano estado multinacional inclúe Asia Menor pero exclúe territorios ao leste das dúas concas do deserto de sal iraniano. Esta situación é, porén, dada a volta no contexto cultural, isto é, o da *nación* iraniana.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Frye, Richard Nelson (2005): *Greater Iran*. Mazda Publishers. ISBN 1-56859-177-2
* Frye, Richard Nelson (2002): "Ethnic Identity in Iran[*Ligazón morta*]" in *JSAI* **26**, páxs. 82 e seguintes *(en inglés)*.
* Takmil Homayoun, Nasser (2004): *Kharazm: What do I know about Iran?*. ISBN 964-379-023-1

### Outros artigos

* Historia de Afganistán.
* Paquistán.
* Siria.

### Ligazóns externas

* Article on Iranian.com *(en inglés)*.
* Instituto Francés de Investigación sobre o Irán (IFRI) *(en francés)*.
Exemplos do intercambio faunístico americano tras o xurdimento de Centroamérica. Os animais de orixe suramericana, en verde oliva, e os de orixe norteamericana, en azul.
O **grande intercambio americano** foi un importante acontecemento paleozooxeográfico en que a fauna terrestre e dulciacuícola emigrou de América do Norte a través de Centroamérica cara a América do Sur e viceversa, como resultado do xurdimento do istmo de Panamá entre as metades boreal e austral do actual continente americano, que até aquela eran continentes separados. Esta migración masiva culminou hai aproximadamente tres millóns de anos, na primeira metad do plioceno superior.

Este evento significou a interacción da rexión biogeográfica Neotropical (América do Sur) e a Neártica (América do Norte) para formaren definitivamente o conxunto bioxeográfico das Américas.

O intercambio de especies faise visíbel a partir da observación dos estratos xeolóxicos e do atento estudo da fauna de ambos os subcontinentes. O seu efecto foi máis importante sobre a distribución dos mamíferos, pero tamén deu unha oportunidade única para expandirse a aves, artrópodos, réptiles, anfibios e incluso permitiu a migración de peixes de auga doce entre ambos os subcontinentes.

Os intercambios foron advertidos por primeira vez polo chamado *pai da bioxeografía*, Alfred Russel Wallace. Entre 1848 e 1852, Wallace dedicouse a explorar e recoller mostras e espécimes na conca do Amazonas.

Intercambios similares ocorreron a principios do cenozoico, cando as masas de terra anteriormente illadas da India e África entraron en contacto con Eurasia hai 50 e 30 millóns de anos, respectivamente.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Lunar Orbiter 1** foi unha sonda espacial da NASA lanzada o 10 de agosto de 1966 mediante un foguete Atlas SLV-3 Agena D desde Cabo Cañaveral cara a Lúa.

Características
---------------

Lunar Orbiter 1 foi unha sonda do programa Lunar Orbiter para fotografar a maior parte da superficie lunar cunha resolución de ata 1 metro de cara a facilitar o camiño para as alunizaxes do proxecto Apollo. Tamén levaba a bordo medidores de intensidade da radiación e de impacto de micrometeoritos.

Lunar Orbiter 1 foi posta nunha órbita de aparcamento terrestre o 10 de agosto de 1966 para ser inxectada nunha órbita de transferencia cisluar pouco despois. Durante a súa viaxe á Lúa experimentou a perda temporal do sensor estelar que apuntaba a Canopus e problemas de quencemento. A sonda foi inxectada nunha órbita elíptica case ecuatorial cun período de 3 horas e 37 minutos ás 92,1 horas despois do lanzamento. O periapse inicial era de 189,1 km (baixado ata os 40,5 km o 25 de agosto) e o apoapse inicial era de 1866,8 km.

A nave tomou 42 imaxes de alta resolución e 187 de media resolución, cubrindo 5 millóns de km2 de superficie lunar e obtendo as dúas primeiras fotografías da Terra desde a distancia da Lúa. Tamén recolleu datos sobre a radiación, non detectando ningún impacto de micrometeoritos. Tras cumprir a súa misión a nave foi estrelada contra a superficie da Lúa o 29 de outubro de 1966, tras 577 órbitas.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  N2YO (2023). Real Time Satellite Tracking, ed. "LUNAR ORBITER 1" (en inglés). Consultado o 27 de xuño de 2023.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  NASA (28 de outubro de 2022). "Lunar Orbiter 1" (en inglés). Consultado o 27 de xuño de 2023.
3. 1 2 3 4 5  "Letter dated 30 September 1966 from the Permanent Representative of the United States of America addressed to the Secretary-General" (PDF) (66-24769). 11 de outubro de 1966: 2. Consultado o 30 de xuño de 2023.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2023). Gunter's Space Page, ed. "Lunar Orbiter 1, 2, 3, 4, 5" (en inglés). Consultado o 27 de xuño de 2023.
5. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2023). "Lunar Orbiter" (en inglés). Consultado o 27 de xuño de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lunar Orbiter 1*** |

### Outros artigos

* Programa Lunar Orbiter
* Atlas SLV-3 Agena D
* Lunar Orbiter 2
* Lunar Orbiter 3
* Lunar Orbiter 4
* Lunar Orbiter 5

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q932976
* NSSDC ID: 1966-073A
* SCN: 02394

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Lunch** (ランチ, *Ranchi*?) é un personaxe do manga e anime *Dragon Ball*. É a rapaza que traen Son Goku e Krilín para que o Mestre Mutenroi lles permita adestrar con el. Ten a particularidade de que cada vez que esbirra a súa personalidade e cor de cabelo cambian: a Lunch de cabelo azul é tranquila, servizal, sempre trata de agradar ós demais; mentres que a Lunch de cabelo loiro é cobizosa e arisca, sempre ten a man unha arma de fogo para disparar a todo aquel que se lle opoña. Lunch sabe que este cambio ocorre pero non consegue lembrar nada do que a súa outra personalidade fai.

Lunch é unha moza delgada que comunmente viste unha blusa de tirantes verde e un pantalóns curtos amarelos. Foi salvada por Son Goku e Krilín cando a Lunch de cabelo loiro estivo a piques de ser detida pola policía logo de que asaltara un tren. Eles ofrecéronlle ir vivir co Mestre Mutenroi, o que lle veu moi ben xa que estaba buscada en medio mundo. Durante algún tempo a súa forma loira atacou ó Mestre e ós alumnos, pero tralo ataque do Exército Red Ribbon á Casa Tartaruga, decidiu aceptar vivir alí, e mesmo estivo disposta a participar no ataque contra o cuartel xeral dese exército. Tralo 23º Torneo Mundial de Artes Marciais, foise vivir con Ten Shin Han e Chaoz. No anime *Dragon Ball Z* apareceu cando faltaba un ano para a chegada dos Guerreiros do espazo á Terra. Tamén o fai na saga de Majin Boo, levantando as mans para entregarlle enerxía a Goku.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de personaxes de Dragon Ball

| * v
* c
* e
Personaxes de Dragon Ball |
| --- |
| Guerreiros do espazo | Son Goku · Son Gohanda · Son Goten · Vexeta · Toranks · Pan · Bra · Raditz · Nappa · Barduck · Rei Vexeta · Turles · Brolin |
| Humanos | Bulma · Chichi · Mestre Mutenroi · Krilín · Yamcha · Yajirobe · Chaoz · Lunch · Ten Shin Han · Doutor Guero · Videl · Señor Satán · Oob |
| Namekianos | Piccoro · Kamisama · Piccoro Daimaō · Dende · Nail |
| Aliens | Freezer · Rei Cold · Máxico Boo · Babidi · Bebé |
| Androides | C-16 · C-17 · C-18 · C-19 · C-20 · Célula · Súper C-17 |
| Dragóns | Shenron · Polunga · Shenron vermello · Dragóns escuros |
| Outros | Señor Popo · Karín · Oolong · Puar · Pilaf |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2257841
* MyAnimeList: 2105

 |
Réplica da Luna 1.
Baixo o nome de **Luna E-1**, **Luna E1** ou **Luna Ye-1** pola súa transliteración da lingua rusa, atópase a familia das primeiras sondas espaciais lunares soviéticas.

Características
---------------

Houbo catro sondas Luna E-1: tres delas fracasaron no seu intento sen nin sequera chegar a órbita, pero a cuarta, denominada *Luna E-1 4* ou Luna 1, foi o primeiro obxecto artificial en alcanzar a velocidade de escape e chegar ás inmediacións da Lúa, achegándose a só 5995 km da superficie, aínda que o obxectivo das sondas Luna E-1 era impactar contra a superficie.

As sondas Luna E-1 tiñan forma esférica, cunha masa de 361 kg e con cinco antenas e varios instrumentos sobresaíndo da superficie. As sondas non tiñan sistema de propulsión e incluían emblemas metálicos coa bandeira e o escudo da Unión Soviética.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Voo | Data | Carga | Resultado | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 23 de setembro de 1958 | Luna 1a | Fallo | Primeiro intento de lanzamento dunha Luna E-1. Desintegración do foguete aos 93 segundos debido a resonancias nos foguetes aceleradores. |
| 2 | 11 de outubro de 1958 | Luna 1b | Fallo | Desintegración do foguete aos 104 segundos debido a resonancias nos foguetes aceleradores. |
| 3 | 4 de decembro de 1958 | Luna 1c | Fallo | Apagado prematuro da etapa principal debido á falta de lubricación na bomba de peróxido de hidróxeno. |
| 4 | 2 de xaneiro de 1959 | Luna 1 | Éxito | Primeiro e último voo exitoso dunha sonda Luna E-1. |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2011). "Luna E-1" (en inglés). Consultado o 9 de xullo de 2013.
2. 1 2 3 4  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Vostok-L (8K72)" (en inglés). Consultado o 9 de xullo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Luna E-1A
* Luna E-3
* Luna E-6
* Luna E-6LF
* Luna E-6LS
* Luna E-6M
* Luna E-6S
* Luna Ye-8
* Luna Ye-8-5
* Luna Ye-8-5M
* Luna Ye-8-LS
Tren na estación de Balaguer.
A **liña Lleida-La Pobla de Segur** é unha liña de ferrocarril que une Lleida, Balaguer, Tremp e La Pobla de Segur, en Cataluña, conectando a chaira de Lleida co Prepireneo.

Foi inaugurada entre Lleida e Balaguer en 1924 e en 1951 chegou ata La Pobla de Segur. Dende 2005 é propiedade de Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya, que en 2016 asumiu tamén a súa operación coa compra de unidades de tren propias.

Hai 10 servizos diarios por sentido entre Lleida e Balaguer; 6 deles da liña RL1, que finalizan o seu percorrido en Balaguer, e os 4 restantes da liña RL2, que continúan ata La Pobla de Segur. O 70% dos usuarios concéntrase no tramo Lleida-Balaguer. Ademais, ofrécese un servizo turístico baixo a marca *Tren dels Llacs* (Tren dos Lagos).

Tárdanse uns 26 minutos en percorrer o trazado entre Lleida e Balaguer, e ata 1 hora e 35 minutos en percorrer integramente o traxecto ata La Pobla.

Liñas
-----

Hai dúas liñas:

* **RL1**: servizo de proximidades entre as estacións de Lleida-Pirineus e Balaguer.
* **RL2**: servizo rexional entre as estacións de Lleida-Pirineus e La Pobla de Segur.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Liña Lleida-La Pobla de Segur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Sitio web oficial Arquivado 24 de febreiro de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3781389
* OSM: 1956282

 |
**Mohammad Hasan Akhund**, tamén chamado o mulá **Hasan Akhund**, é un político afgán e militante talibán nomeado primeiro ministro de Afganistán logo da volta ao poder do seu movemento en setembro de 2021.

Identidade
----------

De orixe paxta e descendente de Ahmad Shah Durrani, considerado fundador do moderno Afganistán no século XVIII. Naceu na provincia de Kandahar, berce do movemento talibán na década de 1990. Moitos dos seus datos persoais non resultan claros: considérase que, en setembro de 2021, tería uns sesenta anos, aínda que segundo a Unión Europea tería uns 76 anos. Ten o título de *mulla* e é autor de varios libros sobre o islam.

Traxectoria política
--------------------

É sinalado como un dos fundadores do movemento talibán. A súa proximidade ao *mulla* Omar, líder do mesmo, conferiulle un grande prestixio interno. Durante o primeiro goberno talibán, entre 1996 e 2001, foi ministro de Asuntos Exteriores e viceprimeiro ministro, segundo indica a axencia de prensa Reuters. Isto fixo que fose incluído nas sancións internacionais tanto das Nacións Unidas como da Unión Europea. Logo da intervención dos Estados Unidos, dende 2001, integrou o *Rehbari Shura*, o consello que dirixe os talibáns, chegando a presidilo. Segundo a prensa india, estivo implicado na destrución dos Budas de Bamiyán.

O 7 de setembro de 2021, logo de culminarse e a retirada estadounidense e a ofensiva talibá que rematou na caída de Cabul, anunciouse o primeiro goberno talibán, cuxo primeiro ministro foi Mohammad Hasan Akhund. O novo executivo, integrado por recoñecidos talibáns, sen membros da oposición ou de mulleres, e de clara maioría paxta, foi anunciado como "interino", mais sen concretarse prazos para o seu exercicio.

Notas
-----


1. 1 2  "Factbox: Mohammad Hasan Akhund: Veteran Taliban leader becomes acting Afghan PM". *Reuters* (en inglés). 2021-09-07. Consultado o 2021-09-07.
2. ↑  "Who is Mohammad Hasan Akhund, the head of new Taliban gov’t?". *www.aljazeera.com* (en inglés). Consultado o 2021-09-07.
3. ↑  Sep 7, TIMESOFINDIA COM /; 2021; Ist, 20:53. "Mullah Mohammad Hasan Akhund named new Afghanistan PM: All you need to know - Times of India". *The Times of India* (en inglés). Consultado o 2021-09-07.
4. ↑  "Who is Mullah Mohammad Hasan Akhund? All you need to know about head of Taliban's 'acting' govt". *Free Press Journal* (en inglés). Consultado o 2021-09-07.
5. ↑  "Os talibáns anuncian un goberno interino, todos membros da milicia islamita". *www.crtvg.es*. Consultado o 2021-09-07.
6. ↑  Deutsche Welle. "Talibãs anunciam composição do novo Governo do Afeganistão". *dw.com*. Consultado o 2021-09-07.
**Horacio Rodríguez Nache** ou **Horacio Sache**, nado na Coruña en 1912 e finado na mesma cidade en 1970, foi un violinista galego. Foi violinista da Orquestra Sinfónica Municipal da Coruña e concertista.

Traxectoria
-----------

Horacio Nache naceu na Coruña, cidade na que comezou a súa formación musical. Continuou os seus estudos no Conservatorio Nacional de Madrid con José del Hierro.

Posteriormente viaxou a París e Londres antes de regresar á súa cidade natal, onde foi director do Conservatorio de Música e Declamación, do que se converteu no seu director en 1945, cargo que desempeñou ata a súa morte. Tamén formou xunto coa pianista Pilar Cruz e o violonchelista Julio Béjar, o Trío pro música, co que logrou numerosos éxitos tanto en Galicia como no resto de España.

En novembro de 1948, foi nomeado membro de número da Real Academia de Belas Artes Nosa Señora do Rosario.

Faleceu en 1970 na súa cidade natal aos 58 anos.

Notas
-----

1. 1 2 3  Padín, Ángel (14 de maio de 2004). "Horacio Nache". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 10 de maio de 2020.
2. 1 2  "Rodríguez Nache". Deputación da Coruña. Arquivado dende o orixinal o 01 de maio de 2020. Consultado o 10 de maio de 2020.

* Portal:Música clásica
* Portal:A Coruña
| Los Negros |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Papúa Nova Guinea |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) |  |
| Superficie |  |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 2°00′S 147°25′L﻿ / ﻿-2.000, -147.417 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

A illa **Los Negros** é a terceira máis grande das Illas do Almirantado. É importante porque contén o principal aeroporto da Provincia de Manus na súa costa oriental, en Momote. Está conectado a Lorengau, a capital da provincia, na illa de Manus a través dunha estrada e unha ponte.

Historia
--------

Los Negros foi anteriormente unha base xaponesa durante a segunda guerra mundial, e foi asaltada o 29 de febreiro de 1944, polas forzas aliadas, durante a Batalla de Los Negros, que foi a punta de lanza da campaña das illas do Almirantado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2580128
* GeoNames: 2092158

 |
Mural conmemorativo en Grândola.
**«Grândola, Vila Morena»** é unha canción composta e cantada por Zeca Afonso, escollida polo Movimento das Forças Armadas (MFA) para ser o segundo sinal para o comezo da Revolución dos caraveis. Zeca Afonso compuxo esta canción en homenaxe á Sociedade Musical Fraternidade Operária Grandolense. A canción refírese á fraternidade entre as persoas de Grândola, no Alentexo, e sería censurada polo réxime Salazarista por ser unha canción asociada ao comunismo. Ás 00:20 do día 25 de abril de 1974 a canción foi transmitida na Rádio Renascença, a emisora católica portuguesa, como sinal para confirmar as operacións da revolución. Por ese motivo quedou sempre asociada a ela, así como ó comezo da democracia en Portugal.

Historia
--------

A canción foi incluída no álbum *Cantigas do Maio*, editado en decembro de 1971, disco que conta cos arranxos e dirección musical de José Mário Branco. "Grândola, Vila Morena" é a quinta canción do álbum, gravado en Herouville (Francia) entre o 11 de outubro e o 4 de novembro de 1971. Foi cantada por primeira vez en público o 10 de maio de 1972 na cidade de Santiago de Compostela. O 29 de marzo de 1974 foi cantada no peche dun espectáculo no Coliseu de Lisboa, e entre a asistencia estaban militares do Movimento das Forças Armadas, que escollerían a canción como un dos xestos para o arranque da Revolución dos caraveis cando se iniciou a xestación do mito. Curiosamente, para ese espectáculo a censura do réxime salazarista prohibira a interpretación de varias cancións do Zeca, entre as cales "Venham Mais Cinco", "Menina dos Olhos Tristes", "A Morte Saiu à Rua" e "Gastão Era Perfeito".

Ás 00:20 da madrugada do día 25 de abril de 1974, "Grândola, Vila Morena" comezou a soar no programa *Limite* da Rádio Renascença. Era o segundo xesto que confirmaba a boa marcha das operacións e daba inicio ó avance das forzas organizadas polo MFA. O primeiro xesto, tocado preto de hora e media antes, ás 22:55 do día 24 de abril, foi o tema *E depois do adeus*, cantado por Paulo de Carvalho.

### Despois da revolución

Nas protestas de setembro de 2012, polos recortes do goberno portugués de Pedro Passos Coelho, os manifestantes entoaron o canto de *Grândola, Vila Morena* como himno das protestas. Tamén foi utilizada polos manifestantes do 15-M en España.

A canción foi versionada en varias ocasións por varios artistas, como Amália Rodrigues en 1974, baixo o título de "Grândola", e o grupo de rock brasileiro 365 en 1987. En España foi versionada por grupos como os sevillanos Reincidentes, os vascos Betagarri ou os cantaurores Marina Rossell e Luis Pastor.

Notas
-----

1. ↑  "E depois do adeus, "Grândola, vila morena"". *Sermos Galiza*. 11 de outubro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2018.
2. ↑  "22 versões para "Grândola, Vila Morena"". *Associação José Afonso* (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Letra da canción


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1551276
* MusicBrainz: ID

 |
***L'últim home que parlava català*** é unha novela do escritor e diplomático Carles Casajuana, publicada en Barcelona por Editorial Planeta en 2009, e gañadora do Premi Ramon Llull de novel·la do mesmo ano.

Trama
-----

Ramón Balaguer é un escritor que pediu unha excedencia para dedicarse por completo a escribir unha novela sobre a separación dunha parella. Vive nun bloque de edificios do barrio barcelonés de La Ribera, e é o único habitante do seu edificio. Balaguer sofre acoso inmobiliario por parte do propietario dos demais pisos do bloque, un tal Soteras, para que marche e ter vía libre para reformar o edificio e poder especular coas vivendas. Pero Balaguer resístese a marchar até non rematar a novela, á cal dedicou moitos esforzos económicos e de concentración.

Un día ve que alguén ocupou un dos pisos baleiros. Pensa que é unha trampa de Soteras e intranquilízase, pero descobre que é outro escritor afeccionado, Miquel Rovira. Está a escribir unha novela ambientada no futuro, sobre o último home que falaba catalán, desde un punto de vista policial, analizando as causas e nun principio sen discurso moral. Conforme avanza a trama, analízase o proceso de escritura e o contido da novela.

Rovira coñece a Balaguer por outras novelas súas, pero critícalle que escriba nun castelán forzado, demasiado catalán, o que Balaguer non atopa correcto. Entre eles xorde unha amizade e comezan a facer cousas xuntos. Un día van cear co grupo de amigos e amigas de Rovira, e Balaguer pode ver que son bastante fundamentalistas coa situación da lingua catalá. Balaguer comeza unha relación amorosa con Rosa, a rapaza que estaba con Miquel.

Ao coñecer a nova relación Rovira enfádase, pero perdoa a Balaguer pola paixón literaria e creadora que comparten. Mentres tanto, Soteras continúa acosando a Balaguer, descobre a Rovira e tapia a porta do piso que ocupaba. Tamén a relación entre en Balaguer e Núria vai a máis, pero cando esta se decata de que a literatura é máis importante que ela, que non se decide a aceptar os cartos que lle ofrecen polo piso e iniciar unha vida en común, déixao.

Ao final Rovira chega á conclusión da súa novela sobre a desaparición do catalán, pero queda aberta a situación de Balaguer e a súa novela.

Narración
---------

A novela está narrada en terceira persoa, cun narrador omnisciente. Desenvólvese en Barcelona, principalmente no barrio vello no que vive Balaguer, durante un inverno.

Notas
-----

1. ↑  "Carles Casajuana guanya el Llull amb 'L'últim home que parlava català". *VilaWeb* (en catalán). 30 de xaneiro de 2009. Arquivado dende o orixinal o 30 de marzo de 2018. Consultado o 26 de maio de 2011. .

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do libro a Grup62
**Harvard University Press** (HUP) é unha editorial fundada o 13 de xaneiro de 1913, como unha división da Universidade Harvard, e especializada en publicacións académicas. En 2005 publicou 220 títulos novos. É membro da Association of American University Presses. A editorial ten as súas sedes en Cambridge, Massachusetts, preto de Harvard Square, e en Londres, Inglaterra.
Entre os seus autores de maior relevancia atópanse Eudora Welty, Walter Benjamin, E. O. Wilson, John Rawls, Emily Dickinson, Stephen Jay Gould, Helen Vendler, e Carol Gilligan.

Marcas editoriais e series relacionadas
---------------------------------------

HUP é propietaria da marca Belknap Press, que se inaugurou en maio de 1954 coa publicación da *Harvard Guide to American History* (en galego*: Guía Harvard da Historia Americana).* A serie *John Harvard Library* publícase baixo o selo Belknap.

Harvard University Press distribúe a colección *Loeb Classical Library* e é editora de *I Tatti Renaissance Library* e de *Dumbarton Oaks Medieval Library*.

Outras editoriais de nome similar son *Harvard Business Press*, que é parte de Harvard Business Publishing, e a independente Harvard Common Press.

Notas
-----

1. ↑  Bridenbaugh, Carl. "For Explorers of Our Past: Harvard Guide to American History".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Blog de Harvard University Press

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1587900
* WorldCat
* VIAF: 139568154
* BAV: ADV12582329
* BNF: 151597334
* EBID: ID
* GND: 10187827-8
* GRID: grid.446714.4
* ISNI: 0000 0001 0694 1061
* LCCN: n81124442
* MAG: 2801851002
* NKC: xx0234249
* NLA: 35795215
* SUDOC: 034341439
* TePapa: 23462

 |