Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ril (homónimos).

| *Ril* |
| --- |
|  |
| Riles humanos vistos desde atrás coa espiña eliminada |
|  |
| Riles de cordeiro |
|
| Latín | *ren* |
|
| Gray's | *pág.1215* |
|
| Arteria | Arteria renal |
| Vea | Vea renal |
| Nervio(s) | Plexo renal |
|
|
| MeSH | *Kidney* |
| Dorlands/Elsevier | *Kidney* |

Os **riles** son dous órganos con forma de feixón que filtran o sangue do aparato circulatorio e permiten a excreción a través da urina de diversos residuos metabólicos do organismo por medio dun sistema complexo que inclúe mecanismos de filtración, absorción e excreción.

Localización e características
------------------------------

No ser humano cada un ten, aproximadamente, o tamaño do seu puño pechado. Están localizados no retroperitoneo, xusto debaixo das costelas, á altura das primeiras vértebras lumbares.

Cada día os riles procesan uns 200 litros de sangue para producir, aproximadamente, 2 litros de urina, unha solución líquida composta de auga e diversas substancias en cantidade variábel que se eliminan do organismo, procedentes do metabolismo corporal. A urina baixa continuamente á vexiga urinaria a través duns condutos chamados uréteres. A vexiga almacena a urina ata o intre de ouriñar.

Funcións do ril
---------------

Os residuos eliminados na urina proceden da actividade metabólica de todo o organismo. Se os riles non eliminaran estes residuos, acumularíanse no sangue e serían nocivos para o organismo. Ademais de eliminar os produtos de rexeitamento, as células renais producen substancias que controlan diversas funcións no organismo. Os riles producen renina, que regula a tensión arterial mediante o sistema renina-anxiotensina-aldosterona; producen eritropoetina que regula a síntese de glóbulos vermellos e actúa na formación da vitamina D, esencial para a síntese de tecido óseo.

Filtrado
--------

Na nefrona (lado esquerdo da gráfica), pequenos vasos sanguíneos entrelázanse con tubos colectores de urina. Cada ril contén arredor de 1 millón de nefronas.
Riles de año
A filtración ocorre en pequenas unidades colocadas dentro dos riles chamadas nefronas. Cada ril ten arredor dun millón de nefronas. Na nefrona, un glomérulo -que é un pequeno vaso sanguíneo ou capilar- entrelázase cun pequeno tubo colector de urina chamado túbulo. Prodúcese un complicado intercambio de substancias químicas a medida que os rexeitos e a auga saen do sangue e entran no sistema urinario.

Ao principio, os túbulos reciben unha mestura de refugallos e substancias químicas que o corpo aínda pode usar. Os riles recuperan algunha das substancias químicas, tales como o sodio, o fósforo e o potasio, e envíannas de regreso ao sangue, que as devolve ao corpo. Dese xeito, os riles regulan a concentración desas substancias no corpo. Fai falla un equilibrio correcto para manter a vida, mais as concentracións excesivas poden ser prexudiciais.

Ademais de retirar os refugallos, os riles liberan tres hormonas importantes:

1. eritropoetina, que estimula a produción de glóbulos vermellos pola medula ósea.
2. renina, que regula a presión arterial.
3. a forma activa da vitamina D, que axuda a manter o calcio para os ósos e para o equilibrio químico normal no corpo.

Doenzas que afectan os riles
----------------------------

Os desperdicios filtrados do sangue pasan á vexiga.Os desperdicios filtrados do sangue pasan á vexiga.
Case todas as doenzas dos riles atacan as nefronas e fanlles perder a súa capacidade de filtración. A lesión ás nefronas pode ocorrer axiña, a miúdo como resultado de lesión ou intoxicación, mais case todas as doenzas dos riles destrúen as nefronas lenta e silenciosamente. Talvez pasen moitos anos ou aínda decenios antes de que se manifeste o dano.

As dúas causas de doenza dos riles máis comúns son a diabetes e a tensión arterial alta (hipertensión).

### Lista de doenzas

* Cálculo renal
* Nefropatía diabética
* Glomerulonefrite
* Hipertensión arterial
* Doenzas hereditarias ou conxenitas dos riles

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ril artificial
* Hemodiálise

### Ligazóns externas

* National Kidney and Urologic Diseases Information Clearinghouse *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Sistemas e órganos |
| --- |
| TA 2-4:Músculo-esquelético | 

|  |  |
| --- | --- |
| Sistema esquelético | Óso (Carpo ·  Clavícula ·  Fémur ·  Peroné ·  Úmero ·  Mandíbula ·  Metacarpo ·  Metatarso ·  Cadea de ósos do oído ·  Rótula ·  Falanxes ·  Radio ·  Cranio ·  Tarso ·  Tibia ·  Cúbito ·  Costela ·  Vértebra ·  Pelve ·  Esterno) ·  Cartilaxe |
| Articulacións | Articulación fibrosa ·  Articulación cartilaxinosa ·  Articulación sinovial |
| Sistema muscular | Músculo ·  Tendón ·  Diafragma |

 |
| TA 5-11:espláncnico/vísceras | 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| principalmenteTorácica | 

|  |  |
| --- | --- |
| Aparato respiratorio | *Tracto respiratorio superior* (nariz, farinxe, larinxe) ·  *Tracto respiratorio inferior* (traquea, bronquio, pulmón) |

 |
| principalmenteAbdominopélvica | 

|  |  |
| --- | --- |
| Aparato dixestivo+glándulas anexas | Boca (glándula salivar, lingua) ·  *Tubo dixestivo superior* (farinxe, esófago, estómago) ·  *Tubo dixestivo inferior* (intestino delgado, apéndice, colon, recto, ano) ·  *Glándulas accesorias* (fígado, vesícula biliar, páncreas) |
| XU: Aparato urinario | Ril ·  Uréter ·  Vexiga ·  Uretra |
| XU: Sistema reprodutor | Femia (útero, vulva, ovario, trompa de Falopio, placenta) ·  Macho (escroto, pene, próstata, testículo, vesícula seminal, glándula bulbouretral) |

 |
| Sistema endócrino | Pituitaria ·  Pineal ·  Tiroide ·  Paratiroide ·  Suprarrenal ·  Illotes de Langerhans |

 |
| TA 12-16 | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Sistema circulatorio | 

|  |  |
| --- | --- |
| Sistema cardiovascular | *periférico* (arteria, vea) ·  Corazón |
| Sistema linfático | *primario* (medula ósea, timo) ·  *secundario* (bazo, ganglio linfático) |

 |
| N/S | Sistema nervioso (cerebro, medula espiñal, nervio) ·  Sistema sensorial (orella, ollo) |
| Sistema integumentario | Pel ·  Tecido subcutáneo ·  Seo (glándula mamaria) |

 |
| Non-TA | Sistema inmunitario |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9377
* BNCF: 2931
* BNF: 11932741g
* BRE: 3164313
* EBID: ID
* GND: 4042270-7
* JSTOR: kidneys
* LCCN: sh85072254
* MAG: 2780091579
* NDL: 00574833
* NKC: ph122225
* PSH: 702
* Treccani: rene

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 7203
* MeSH: D007668
* MeSH: A05.810.453
* NCIt: C12415
* TA: A08.1.01.001
* Uberon: 0002113
* UMLS: C0022646

 |