recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**María Antonia Santos Plata**, nada en Cincelada, departamento de Santander, 10 de abril de 1782 e finada en El Socorro o 28 de xullo de 1819, foi unha das heroínas da independencia de Colombia. Considerada unha das mulleres máis representativas da loita pola independencia xunto con Policarpa Salavarrieta e Manuelita Sáenz, Antonia Santos uniuse á causa do independentista venezolano Simón Bolívar. Creou a guerrilla de Coromoro e Cincelada, a primeira que se formou na provincia do Socorro para loitar contra a invasión española e o seu irmán Fernando Santos Plata converteuse nun dos líderes desta guerrilla. Este grupo interceptou as comunicacións das tropas realistas, subministrou e mantivo informada ás forzas rebeldes e xogou un papel importante durante as batallas dos pantanos de Vargas e Boyacá.

Traizoada por un dos seus amigos, Antonia Santos foi arrestada e levada ó cárcere do correxemento de Cincelada, que no presente leva o seu nome como homenaxe. Foi executada posteriormente o 28 de xullo de 1819, acusada de lesa maxestade. Na honra das súas accións heroicas, o batallón ASPC nº7 da sétima brigada da cuarta división do Exército Nacional de Colombia leva o nome de Antonia Santos. Entre os seus descendentes están Eduardo Santos Montejo e Juan Manuel Santos, que foron respectivamente presidentes de Colombia en 1938 e en 2010.

Notas
-----

1. ↑  "El sacrificio de Antonia Santos Plata". *El Espectador*. 28 de xullo de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Antonia Santos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Historia
* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2857088
* WorldCat
* VIAF: 6390471
* DBE: antonia-santos-plata
* FAST: 163184
* ISNI: 0000 0000 3727 1454
* LCCN: n85332901

 |
**Alfonso Vázquez Martínez**, nado en Arbo o 10 de xuño de 1906 e finado en Santiago de Compostela o 11 de novembro de 1976, foi un historiador e publicista galego, que colaborou amplamente no Seminario de Estudos Galegos.

Traxectoria
-----------

O SEG en 1936: Xesús Carro, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Luís Iglesias Iglesias, Sebastián González García-Paz, Felipe Cordero Carrete, Salustiano Portela Pazos, Paulino Pedret, Jaime Vidal Rey, Antón Iglesias Vilarelle, Manuel Díaz Rozas, **Alfonso Vázquez Martínez**, Xosé Filgueira Valverde, Xulio Francisco Ogando, Ramón Sobrino Buhigas, Anxelo Ramos Colemán, Isidro Parga Pondal, Florentino López Cuevillas e Xoán López Durá
Fillo de José Vázquez Estévez. Foi profesor auxiliar de paleografía e diplomática na Universidade de Santiago de Compostela, e catedrático no Instituto Escola de Vilalba (1934-1936, sendo o seu primeiro director), e no Instituto de Ourense. Durante a súa carreira profesional compatibilizou a docencia coa investigación, centrándose sobre todo na Comarca do Medio e Baixo Miño. Colaborou coa revista *Nós* e noutras revistas especializadas, e publicou o ensaio *La lamprea del río Miño* (1962). Participou tamén no emisión galega na BBC levada a cabo durante o franquismo.

Obras
-----

* *Biografía de Don Mauricio Troncoso y Sotomayor. Abad de Villar de Crecente e del Couto. Guerrillero gallego de la Independencia: 1771-1817*, 1941.
* *Documentos pontificios de Galicia: 1088-1341*, 1941.
* *El abad de Valladares: D. Juan Rosendo Arias Enríquez*, 1956.
* *Cartas de Felipe II al Licenciado Antolínez: 1579-1586*, 1975.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Alfonso Vázquez Martínez Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores*
* *Diccionario de escritores en lingua galega*

### Ligazóns externas

* Libros do autor na Rede de Bibliotecas de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382781
* WorldCat
* VIAF: 4259456
* BAV: ADV12264136
* BNE: XX1475190
* BNF: 16107367z
* Dialnet: 2110388
* ISNI: 0000 0000 6665 0357
* LCCN: no99001681
* SUDOC: 150879695

 |
**Catarina Álvares Paraguaçu**, nada en Baía en 1495 e finada en ibídem o 26 de xaneiro de 1583, foi unha indíxena tupinamba, da rexión onde hoxe se atopa o estado da Baía. Segundo a certificado do bautismo, realizado o 30 de xullo de 1528 en Saint-Malo, en Francia, e atopado no Canadá, o seu nome verdadeiro sería "Guaibimpará" e non "Paraguaçu" (nome que significa "mar grande"), como rexistra frei Santa Rita Durão no seu poema *Caramuru*.

Traxectoria
-----------

Foi ofrecida como esposa polo seu pai, o cacique Taparica, ó náufrago portugués Diogo Álvares, o Caramuru, que gozaba de grande preminencia entre os tupinambás de Baía. Adoptou o nome cristián de **Catarina do Brasil**. Catarina e Diogo Caramuru formaron a primeira familia cristiá do Brasil. Alén diso, eles formaron a primeira familia documentada do Brasil. É considerada a nai simbólica da nación brasileira. Faleceu en idade avanzada o ano de 1583 e elaborou testamento existente até hoxe no Mosteiro de San Bento da Baía no cal deixa seus bens para os monxes beneditinos. Os seus restos mortais repousan na Igrexa e Abadía de Nosa Señora da Graza, en Salvador.

Unha imaxe de Catarina Paraguaçu se encontra aos pés do Caboclo do dous de xullo, monumento localizado na praza do Campo Grande no centro de Salvador.

Notas
-----

1. ↑  Segundo o certificado de nacemento de Catarina,o seu nome orixinal era **Guaibimpará**, e non **Paraguaçu**.
2. 1 2  Missa lembra valor histórico da índia Catarina Paraguaçu Arquivado 15 de xullo de 2020 en Wayback Machine. (1999), recuperado em 14/09/2015
3. ↑  Ribeiro, Carlos Leite. Caestamosnos.org, ed. "Efemérides - Caramuru (Diogo Álvares Correia) - Morreu a 06 de Outubro de 1557".

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3888095
* WorldCat
* VIAF: 70451203
* BNF: 177568032
* ISNI: 0000 0000 2762 6020
* LCCN: n87830472
* NTA: 119737744

 |
Anemómetro
Un **anemómetro** é un instrumento para medi-la velocidade do vento. Tradicionalmente consta de varias pas a modo de muíño que van xirando segundo a forza do vento, e dunha cinta de transmisión do movemento a un medidor de velocidade liñal. A velocidade do vento utilízase para facer predicións do clima, polo que as estacións meteorolóxicas contan con anemómetros, así como de higrómetros e termómetros.

Nas aeronaves o anemómetro mide en nós a velocidade da aeronave respecto ó aire.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anemómetro***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q175029
* AAT: 300195772
* BNCF: 15584
* BNF: 11987254p
* BRE: 1823433
* EBID: ID
* GEC: 0078346
* GND: 4001977-9
* LCCN: sh85004947
* MAG: 127882809
* PSH: 3751

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**John William Stevenson**, nado o 10 de setembro de 1963 en Torrance (California), é un músico e produtor estadounidense. É o batería e un dos compositores da banda californiana de punk rock Descendents. A finais de decembro de 1981, Bill realizou un feixe de concertos con Black Flag, debido a que o seu batería ROBO estaba detido en Inglaterra despois de realizar unha xira alí, e gravou coa banda en varios dos seus álbums ata 1985. Despois centrou a súa atención nos Descendents e tocou con eles ata que Milo Aukerman deixou o grupo en 1987. Despois da saída de Milo, Bill e os outros membros da banda, Karl Alvarez e Stephen Egerton, uníronse ao vocalista Dave Smalley de Dag Nasty e formaron All. All tería dous cantantes máis, Scott Reynolds (1989–1993) e Chad Price (1993–actualidade). Aukerman regresou para o álbum de 1996 *Everything Sucks* e para o máis recente *Cool to Be You*. All e Descendents continúan xirando cando llo permiten as carreiras de Stevenson e Aukerman, enxeñeiro de son e bioquímico respectivamente. Porén, pasaron xa uns anos dende a última xira de ámbalas dúas bandas.

Stevenson, xunto con Jason Livermore, é o fundador do estudio de gravación The Blasting Room, situado en Fort Collins, Colorado. Na actualidade Stevenson está involucrado no proxecto paralelo de Russ Rankin, Only Crime, xunto con antigos membros de GWAR e Converge.

Os traballos máis recentes de Stevenson foron a produción do sexto álbum de estudio de Rise Against, *Endgame*, que foi publicado o 11 de marzo do 2011, e a do último disco de NOFX, *Coaster*. En agosto do ano 2007 revelou que tiña plans de producir e tocar a batería no seguinte álbum de The Lemonheads, que ata a data aínda non foi editado.

| * v
* c
* e
The Lemonheads |
| --- |
| 
* **Evan Dando**
* **Vess Ruhtenberg**
* **Devon Ashley**
* **P. David Hazel**

* Ben Deily
* Corey Loog Brennan
* John Strohm
* Doug Trachten
* Jesse Peretz
* Juliana Hatfield
* Nic Dalton
* Dave Ryan
* Patrick Murphy
* Karl Alvarez
* Bill Stevenson

 |
| Álbums de estudio | 
* *Hate Your Friends*
* *Creator*
* *Lick*
* *Lovey*
* *It's a Shame About Ray*
* *Come on Feel the Lemonheads*
* *Car Button Cloth*
* *The Lemonheads*

 |
| Álbums de versións | 
* *Varshons*
* *Varshons 2*

 |
| EP e outros | 
* *Laughing All the Way to the Cleaners*
* *Create Your Friends*
* *Favourite Spanish Dishes*
* *Patience and Prudence*
* *The Best of the Lemonheads: The Atlantic Years*

 |
| Sinxelos | 
* "Luka"
* "Different Drum"
* "Gonna Get Along Without Ya Now"
* "It's a Shame About Ray"
* "Mrs. Robinson/Being Around"
* "Confetti"
* "Into Your Arms"
* "It's About Time"
* "Big Gay Heart"
* "The Great Big No"
* "If I Could Talk I'd Tell You"
* "It's All True"
* "The Outdoor Type"
* "Galveston/Balancing Act"
* "Become the Enemy"

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q177111
* WorldCat
* VIAF: 92332504
* Allmovie: p68177
* AllMusic: mn0000064877
* Discogs: 252107
* IMDb: nm2190439
* ISNI: 0000 0003 7302 265X
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 2356514

 |
Coordenadas: 43°17′35″N 2°58′17″O﻿ / ﻿43.29306, -2.97139

A **batalla de Luchana** (Lutxana en éuscaro) acaeceu en Bilbao e arredores o 23 e 24 de decembro de 1836, na zona limítrofe do actual concello de Bilbao co de Erandio, tras uns prolegómenos que se prepararon durante todo o mes. Foi unha das batallas máis decisivas da Primeira guerra carlista pois puxo remata ao segundo asedio de Bilbao 

Forma parte da Primeira guerra carlista e, polo tanto, os bandos belixerantes eran os seguidores do carlismo, que defendían os dereitos á coroa de Carlos María Isidro de Borbón e os liberais (tamén chamados *cristinos* ou *isabelinos*) que apoiaban os dereitos da futura Isabel II, que aínda menor de idade, tiña como rexente á súa nai María Cristina de Borbón-Dúas Sicilias (muller do defunto Fernando VII).

Cronoloxía
----------

O campo de batalla situouse no límite da antiga igrexa de Deusto e o municipio de Desierto-Erandio, nas beiras do río Asúa, que desemboca no Nervión á altura de Luchana-Erandio, fronte a Luchana-Barakaldo, na confluencia co tamén río Cadagua.

Os carlistas de Bilbao, sitos na beira esquerda do río Asúa, encontrábanse fortificados sobre o monte Enekuri; os seus contrafortes estaban no coñecido como monte Cabras, dominando desde esta altura o leito da ría e a chegada dos reforzos liberais desde o leito baixo do Nervión, desde Portugalete e a zona das Encartaciones, por onde chegaran a Biscaia desde Castela tras tomar Medina e Villarcayo, na provincia de Burgos. Por mor desa posición estratéxica, o control desta altura era vital no avance terrestre e fluvial até Bilbao.

Os liberais triunfaron sobre os carlistas e liberaron Bilbao.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lázaro Torres, Rosa María (1993). *El poder de los carlistas. Evolución y declive de un Estado. 1833-1839.* (en castelán). Autoedición. ISBN 84-604-6471-7.
* Segundo Flórez, José (1845). *Espartero. Historia de su vida militar y de los grandes sucesos contemporáneos* (en castelán). Madrid: Sociedad Literaria.

### Outros artigos

* Primeira guerra carlista
* Pragmática Sanción de 1830
**Hannah Augusta Darling Jawara**, nada co apelido **Mahoney** en Banjul en maio de 1924 e finada en Londres o 21 de xaneiro de 1981, foi unha activista dos dereitos da muller, autora de obras de teatro e enfermeira gambiana.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia cristiá e crioula do pobo aku. Foi filla de John Mahoney, primeiro portavoz da Asemblea Nacional de Gambia, e da súa muller Hannah. Foi irmá de Louise N'Jie.

Estudou no Instituto Mohammedan, onde coñeceu o seu futuro marido e presidente Dawda Jawara. Estudou enfermaría en Edimburgo, Escocia. En febreiro de 1955 casou con Jawara. A súa primeira crianza naceu en Edinburgo, onde o seu home regresara a estudar.

En 1960 converteuse na primeira muller en Gambia en ser candidata nunhas eleccións lexislativas á Asemblea Nacional de Gambia, representando o partido do seu home, o Partido Progresista Popular. En 1962 formou a Women's Contemporary Society. En 1967 ela e a súa parella divorciáronse, e ela converteuse ao islam.

A súa obra *The African King* foi representada no Negro Arts Festival en Dakar en 1966. En 1968 publicou *Rebellion*, "quizais o primeiro libro infantil proclamadamente feminista e para nenas na tradición e historia literaria de Gambia". Publicado baixo pseudónimo, *Rebellion* a obra de teatro fala de Nyasta, unha adolescente nunha vila rural que loita por proseguir coa súa educación en vez de sufrir un matrimonio concertado. Cando se publicou, era presidenta da Federación de Mulleres de Gambia,, que axudou a constituír a partir de asociacións de mulleres da área metropolitana de Banxul.

Obra
----

* *The African King* (1966)
* *Rebellion* (1968)
* "The Gambia Women's Federation", en *Women Today*, Vol. 6, No. 4 (1965), pp. 79–81.

Notas
-----

1. ↑  Saikou Jammeh (21 de xaneiro de 2011). "A Hand of Destiny". *The Daily News* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 19 de abril de 2012. Consultado o 21 de novembro de 2012.
2. 1 2  "Scots in Gambia". *The Glasgow Herald*. 11 de febreiro de 1965. p. 8. Consultado o 21 de novembro de 2012.
3. ↑  Hughes, Arnold; Perfect, David (2008). *Historical Dictionary of The Gambia*. Scarecrow Press. p. 113. ISBN 978-0-8108-5825-1. Consultado o 21 de novembro de 2012.
4. ↑  Perfect, Hughes (2008). *Historical Dictionary of The Gambia*. p. 244. Consultado o 20 de novembro de 2012.
5. ↑  "Jawara, Augusta D. (1924 - 1981)". Arquivado dende o orixinal o 16 de marzo de 2012. Consultado o 21 de novembro de 2012.
6. 1 2 3 4  Abdoulaye Saine (2012). *Culture and Customs of Gambia*. ABC-CLIO. p. 75. ISBN 978-0-313-35910-1. Consultado o 20 de novembro de 2012.
7. ↑  King, Rosamond S. (2007). "Gambian Women's Voices". *SABLE Litmag of New Writing*.
8. ↑  Isatou Njie-Saidy, Keynote Address Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. 8 de marzo de 2001.
**Catarina de Stafford** (en inglés: *Katherine de Stafford*), condesa de Suffolk, nada arredor de 1376 e finada o 8 de abril de 1419, era unha filla de Hugh de Stafford, 2.º conde de Stafford e a súa muller Philippa de Beauchamp. Polo seu matrimonio a Michael de la Polo, 2.º conde de Suffolk, converteuse en condesa de Suffolk.

Familia
-------

Catarina foi un dos nove fillos de Hugh de Stafford e a súa muller Philippa de Beauchamp. Algúns dos seus irmáns son Margarida de Stafford, condesa de Westmorland e Edmund Stafford, 5º conde de Stafford.

Os seus avós paternos foron Ralph Stafford, 1º conde de Stafford e Margarida de Audley. Os seus avós maternos foron Tomé de Beauchamp, 11º conde de Warwick e Catarina Mortimer, filla de Roger Mortimer.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Walker, Simon (2004). *Pole, Michael de la, second earl of Suffolk (1367/8–1415)*. 22453.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6376583
* WikiTree: Stafford-42

 |
O anfiteatro Verniquet (tamén coñecido como "Gran Anfiteatro"), no Jardin des Plantes, en París (Francia). O Museo Nacional de Historia Natural de Francia organiza conferencias e outros eventos no seu interior.
Un **anfiteatro** é un tipo de aula, xeralmente semicircular, caracterizada polo feito de que os asentos para o público asistente están dispostos de forma escalonada en forma de bancadas, moitas veces semicirculares.

Descrición
----------

Este tipo de aulas poden consistir en salas situadas dentro de edificios máis grandes, ou mesmo ser edificios propios. Segundo cada anfiteatro, as bancadas poden ser de planta cuadrangular ou semicircular, podendo estar ou non equipadas con mesas ou superficies para escribir ou tomar notas.

Capacidades e usos
------------------

Normalmente os colexios e pequenos centros de formación dispoñen de aulas convencionais con capacidade para entre unha ducia de persoas e medio cento. Os anfiteatros, pola contra, adoitan ter capacidade para albergar varios centos de persoas. Ademais, os anfiteatros modernos adoitan estar equipados con sistemas audiovisuais, como micrófonos acoplados a instalacións de megafonía e retroproxectores ou videoproxectores.

Tipos
-----

Nalgunhas universidades o anfiteatro é grande e coincide coa Aula Magna. 

Un tipo particular de antiteatro nas universidades é o anfiteatro anatómico, unha sala deseñada para demostracións e ensino de anatomía, tanto de Medicina como de Veterinaria. Xa existían nas primeiras universidades modernas, o primeiro anfiteatro anatómico foi construído en 1594 na Universidade de Padua.

Galería de imaxes
-----------------

* Anfiteatro xeolóxico da Sorbona, 1909.Anfiteatro xeolóxico da Sorbona, 1909.
* Anfiteatro anatómico de Padua.Anfiteatro anatómico de Padua.
* Anfiteatro de Anatomía Veterinaria, Toulouse, principios do século XX.Anfiteatro de Anatomía Veterinaria, Toulouse, principios do século XX.

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario ; anfiteatro". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-06-05.
2. ↑  Rippa Bonati M. "*Some traditions regarding the old Anatomy Theatre of Padua University*" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2018. Consultado o 26 de marzo de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anfiteatro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Auditorio
* Aula Magna
* Anfiteatro
* Bancada
* Universidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q253275
* GND: 4160389-8
* JSTOR: lecture-halls
* MAG: 2776568719

 |
A **batalla de Marton** ou **Meretum** librouse o 22 de marzo de 871 entre as forzas saxoas de Aethelred I de Wessex e as do caudillo viquingo Ivar o Desosado. Non se puido localizar con exactitude o lugar, aínda que os indicios apuntan a Wiltshire ou Dorset. Foi un novo capítulo bélico que seguiu á batalla de Ashdown, tras a cal Aethelred e o seu irmán Alfredo se retiraron até Basing, Hampshire, onde se enfrontaron ao caudillo Ivar, aínda que nesta ocasión a derrota foi para os saxóns. Como a morte de Aethelred se datou o 23 de abril de 871, supúxose que ou ben o rei saxón morreu durante o conflito ou polas feridas sufridas no campo de batalla, xa que as crónicas contemporáneas non ofrecen unha resposta adecuada. Tampouco non hai certeza sobre o lugar exacto onde ambas as forzas se enfrontaron, aínda que hai propostas que suxiren Merton preto de Londres, Merton en Oxfordshire, Marden en Wiltshire ou Martin en Dorset. As zonas máis occidentais son as que teñen o favor dos historiadores, posto que o rei foi enterrado pouco despois na igrexa de Wimborne, Dorset.

Notas
-----

1. ↑  Garmonsway, G.N. tradución *The Anglo-Saxon Chronicle* (A Crónica Anglosaxoa). Londres: Dent, 1972. p. 70 - 73

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marren, Peter (2006) *Battles of the Dark Age*, Pen and Sword Military, ISBN 978-1-84415-270-4
Unha **catapulta** é un instrumento militar utilizado na antigüidade para o lanzamento a distancia de grandes obxectos a modo de proxectís. Foi inventada probabelmente polos gregos e posteriormente mellorada por cartaxineses e romanos, e foi moi empregada na Idade Media.

Características
---------------

Catapulta no Castelo de Castro Caldelas.
A catapulta foi creada principalmente para derrubar murallas inimigas e tomar por asalto os castelos. Poida que os primeiros en usala con este fin fosen os gregos. As catapultas son armas de asedio que foron utilizadas nas guerras e conflitos da Idade Media.

As primeiras catapultas empregábanse a distancias longas, o que facía moi difícil a súa construción e posterior uso. Isto obrigou aos creadores e enxeñeiros a traballar na súa forma, peso, tamaño, deseño e mobilidade, pois eran armas necesarias nos grandes combates. Desta forma logrouse obter unha catapulta máis liviá, máis fácil de manexar e trasladar, facéndose partícipes das batallas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catapulta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Besta

### Ligazóns externas

* Catapult Plans and Design *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184393
* AAT: 300037217
* BNE: XX543823
* BNF: 14491458x
* EBID: ID
* GEC: 0089421
* GiantBomb: 3055-1095
* GND: 4358171-7
* JSTOR: catapults
* MAG: 199738491

 |
**Albert (Peto) Nicholas**, nado o 9 de maio de 1951 en Rarotonga é un político das Illas Cook.

Traxectoria
-----------

Nicholas resultou ellixido ao Parlamento das Illas Cook por vez primeira nas eleccións de 1994 pola circunscrición de Avatiu-Ruatonga-Palmerston representando ao Partido da Alianza. Reelixido nas eleccións de 1999 como membro do Partido da Nova Alianza, pero entrou a militar no Partido das Illas Cook nese mesmo ano.

Nicholas deixou o PIC en xullo de 2010 logo dunha disputa sobre a forma de elección de candidatos, e fundou o Partido Tumu. presentándose ás eleccións xerais de 2010 perdendo fronte ao candidato do PIC John Henry.

Notas
-----

1. 1 2  "New Albert stands for values of old". Cook Islands News. 2010-07-09. Arquivado dende o orixinal o 21 de xullo de 2010. Consultado o 2010-07-17.
2. ↑  "New party from CIP fallout". Cook Islands News. 2010-07-03. Arquivado dende o orixinal o 15 de xullo de 2010. Consultado o 2010-07-11.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil no Parlamento das Illas Cook *(en inglés)*
**Casto Novoa Rodríguez**, coñecido como **Casto Cabezas**, nado en Forxa (Porqueira) cara 1910, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Barbeiro de profesión. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte e encabezou un grupo guerrilleiro que actuaba na comarca da Baixa Limia e a raia seca na zona do Couto Mixto. Entregouse na casa do médico Benito Rodríguez Rodríguez no Rial en 1940. Foi xulgado por rebelión militar en consello de guerra celebrado en Ourense o 20 de marzo de 1941. Condenado a pena de morte, a sentenza foi conmutada por cadea perpetua e permaneceu varios anos en prisión. Foi detido en xaneiro de 1971 pola súa presunta participación nunha rede de tráfico de armas desde Portugal. Nas eleccións xerais de 1977 presentouse pechando a candidatura do Frente Democrático de Izquierdas ao Congreso por Ourense, que encabezaba Alfonso Pazos Bande.

Notas
-----

1. ↑  "Dieciséis personas detenidas en La Coruña, Pontevedra y Orense, por tenencia ilícita de armas", *La Voz de Galicia*, 31-1-1971, p. 4.
2. ↑  *Hoja oficial de la provincia de Barcelona*, 1-2-1971, p. 11.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-6-1977, p. 18.
4. ↑  Información de *ABC*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "O Casto Cabezas", artigo de Carlos Casares.
* A Represión na provincia de Ourense
**Albert Marth**, nado en Kolobrzeg o 5 de maio de 1828 e finado en Heidelberg o 5 de agosto de 1897, foi un astrónomo alemán que traballou en Inglaterra e en Irlanda.

Traxectoria
-----------

Inmigrou para Inglaterra no 1853 coa finalidade de traballar con George Bishop, un adiñeirado comerciante de viños, e un grande afeccionado á astronomía tamén. Pouco despois, no 1855 , Albert Marth aceptaría un posto no Durham Observatory, sucedendo a Georg Rümker como asistente de Tempel Chevallier; unha ocupación laboral moi pouco común naqueles tempos.

Despois de traballar como asistente uns anos co prestixioso astrónomo inglés William Lassell, en 1862 aceptou un posto que este lle ofreceu en Malta, onde estivo até o 1865. No 1868 entrou como observador no Newall Observatory, localizado este preto de Newcastle, en Gatesheadn. 
Finalmente acabou como director do Cooper Observatory en Markree Castle, Irlanda.

Marth pasou os derradeiros anos da súa vida en Heidelberg, na Alemaña, onde morrería de cancro.

O 1 de marzo de 1853 descubriu o asteroide (29) Amphirite e cando moraba en Malta, entre 1963 e 1865 descubriu 600 nebulosas. Realizou densas efemérides dos corpos do Sistema Solar, e completos estudos sobre o tránsito dos planetas, predecindo moitos destes tránsitos.

Un cráter na Lúa e outro en Marte levan hoxe en día o seu nome.

Obra
----

### Artigos

* *Discovery of a New Planet, Amphitrite* (1854), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 14, p. 151.
* *Epphemeris of the Smaller Satellites of Saturn* (1865), Astronomical Register, Vol. 3, pp. 122–123.
* *Ephemerides of the satellites of Saturn, 1888-89* (1888), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 48, p. 398.
* *Ephemeris of the Satellites of Uranus, 1891* (1891), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 51, p. 179.
* *Ephemeris of the satellite of Neptune 1889-90* (1890).
* *Ephemeris for physical observations of Mars, 1896-97* (1896), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 56, p. 516

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57378
* WorldCat
* VIAF: 13087624
* CERL: cnp01088258
* DeutscheBio: 117552364
* GND: 117552364
* ISNI: 0000 0000 1334 337X
* ODNB: 57903
* SUDOC: 202678172

 |
Coordenadas: 47°23′37″N 0°41′21″L﻿ / ﻿47.39361, -0.68917


> Óleo do século XIX que representa a batalla de Poitiers de 732, pintado por Charles de Steuben.

  
Data: 10 de outubro de 732  
Lugar: Entre Tours e Poitiers, Francia  
Resultado: vitoria Franca decisiva.
A **batalla de Poitiers** tivo lugar no 10 de outubro de 732 entre as forzas lideradas polo franco Carlos Martel e un exército musulmán dirixido polas ordes do valí (gobernador) de Al-Andalus Abad ar-Rahman ibn Abd Allah al-Gafiqi, preto da cidade de Tours, na actual Francia. Durante a batalla, os francos (cristiáns) derrotaron o exército musulmán e al-Gafiqi resultou morto. Esta batalla freou a expansión musulmá cara ao norte dende a península Ibérica e é considerada por moitos historiadores coma un acontecimiento de grande importancia histórica, ao impedir a invasión de Europa por parte dos musulmáns e preservar o cristianismo como a fe dominante durante un período en que o islam estaba sometendo gran parte dos territorios do Imperio Romano do Oriente e acabara por conquistar o Imperio persa sasánida, expansión que comezou en 632 tras a morte de Mahoma. As fontes desta batalla son dubidosas, posto que as fontes musulmás de Al-Andalus da época a situaron ao redor do 732 pero a Crónica de 754, cristiá e contemporánea, suxeriu que a batalla se produciu a finais de 733 o 734, probablemente en outubro.

Localización
------------

Pese á grande importancia asignada a esta batalla, o lugar exacto onde tivo lugar é descoñecido. Moitos historiadores asumen que os dous exércitos se atoparon nun punto onde os ríos Clain e Vienne conflúen entre Tours e Poitiers.[]

Notas
-----

1. 1 2  "Fuentes de libros - Wikipedia, la enciclopedia libre". *es.wikipedia.org* (en castelán). Consultado o 2022-01-26.

* Portal:Francia
* Portal:Historia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q173077
* BNCF: 29746
* BNE: XX555007
* BNF: 121256288
* EBID: ID
* GEC: 0051745
* GND: 4428752-5
* LCCN: sh85103964

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Antonio Novo.

**Antonio Novo Suárez**, coñecido como "**Tuchiño**", nado en Castiñeiras (Ribeira) o 12 de outubro de 1970, é un guitarrista e compositor galego, membro fundador do grupo Heredeiros da Crus.

Traxectoria
-----------

Influenciado por grupos como os Rolling Stones, AC/DC, Aerosmith etc, comezou a escribir as súas primeiras letras. En 1992, xunto con Tonhito de Poi, formou a banda Heredeiros da Crus. Ponlle daquela o nome Tumbabrajas á súa guitarra. Tamén foi o fundador do grupo Recambios Tucho, que compaxina con Heredeiros.

Notas
-----

1. ↑  Díaz Ageitos, A. (2018): *Heredeiros da Crus. Cuadrilla de Pepa a Loba*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Álvaro Sevilla (20 de setembro de 2015). "O xenio incontrolable dos Heredeiros". *La Voz de Galicia*.
* Paula Souto (17 de setembro de 2011). "«Os Heredeiros da Crus cambiáronme a vida por completo»". *La Voz de Galicia*.
Bibliografía na biblioteca da Universidade de Graz.
A **bibliografía** (do grego βιβλιογραφία *bibliographia*, literalmente "a escrita de libros") pode referirse a unha disciplina ou unha lista ordenada de xeito alfabético ou lóxica dos libros sobre un tema ou dentro dunha marca; ou, incluso, na técnica de redacción dos repertorios bibliográficos.

A disciplina baséase no estudo académico de libros como obxectos físicos, culturais; neste sentido, é tamén coñecido como biblioloxía (do grego -λογία*, -logia*) ou como bibliografía material. Carter e Barker (2010) describen a bibliografía como unha disciplina erudita dobre: a lista organizado de libros (bibliografía enumerativa) e a descrición sistemática de libros como obxectos físicos (bibliografía descritiva).

Notas
-----

1. 1 2  "bibliology". *The Oxford English Dictionary* (2nd ed.). 1989.
2. ↑  Torres Ramírez, p. 227.
3. 1 2  Barbier 2005, p. 13.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134995
* AAT: 300026497
* BNCF: 5401
* BNF: 133183242
* EBID: ID
* FAST: 831351
* GEA: 2278
* GEC: 0084292
* GND: 4006432-3
* JSTOR: bibliographies
* LCCN: sh85013838
* MAG: 97002063
* NDL: 00572290
* NKC: ph118867
* PSH: 6474
* TESF: bibliographies

 |
**Birgi Rafini** é un político de Níxer nado o 7 de abril de 1953 en Iferouane, na actualidade (2011), primeiro ministro de Níxer.

Traxectoria
-----------

Alcade de Iférouane, en 2004 foi ademais elixido deputado pola rexión de Agadez en representación do Reagrupamento pola Democracia e o Progreso. En 2007, viviu na fronte a segunda revolta tuareg cando guerrilleiros tuareg e o exército regular do país se enfrontaron na zona norte do país, rica en xacementos de uranio. Foi reelixido nas eleccións presidenciais e lexislativas en 2011 como deputado de Agadez polo PNDS, o partido vencedor.

En 2011 foi escollido polo recentemente elixido presidente de Níxer Mahamadou Issoufou (tamén do PNDS) para presidir o goberno democrático de Níxer.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Brigi Rafini Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57877
* WorldCat
* VIAF: 1780159248248004870007
* IMDb: nm5697687

 |
**José Antonio Muñiz Álvarez**, nado en Vilar (Negueira de Muñiz) o 18 de agosto de 1883 e finado en Lugo o 3 de xaneiro de 1956, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba, dende onde marchou a Francia anos máis tarde. En 1923 regresou á súa vila natal. Entre 1923 e 1925 agrupou aos veciños do val de Negueira en sociedades agrarias a modo de cooperativas e creou varios colexios, impulsando a cultura para que os nenos non quedaran analfabetos. Foi secretario da Federación Agraria Liga Provincial Agraria de Lugo (1923) e presidente da Federación de Sociedades y Sindicatos Agrícolas del distrito de Fonsagrada (1927-1933).

Logrou a constitución en concello de seis freguesías que pertencían á Fonsagrada (Río de Porto, Negueira, Ernes, Ouviaño, Barcela e Marentes), pasando a chamarse Concello Constitucional de Negueira. En 1929 por Real Orde, concedeuse o cambio de nome de Negueira polo de Negueira de Muñiz.

Na Segunda República continuou coa súa actividade como líder agrario, foi proclamado candidato da esquerda agraria independente para as eleccións de novembro de 1933 e despois estivo afiliado a Izquierda Republicana. Foi recadador de contribucións da Deputación Provincial. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 25 de xullo e encarcerado, foi condenado e as súas propiedades confiscadas. Saíu da prisión o 14 de xuño de 1942 e casou en xullo con Estrella Méndez Campa. Instalouse en Lugo, onde morreu anos despois.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía *(en castelán)*
* 

* Antonio Muñiz Álvarez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo

* Por qué Negueira es de Muñiz
O **Bristol Boxkite** (aficialmente **Bristol Biplane**) foi o primeiro avión producido por British and Colonial Aeroplane Company (despois coñecida como Bristol Aeroplane Company). Tratábase dun biplano de impulsión baseado no exitoso Farman III e foi dos primeiros modelos de avións en ser construídos en cantidade. Como o tipo foi usado por Bristol para propósitos de instrución nas súas escolas de voo en Larkhill e Brooklands, moitos dos primeiros aviadores británicos aprenderon a voar nun Boxkite. En 1911 catro unidades foron mercadas pola Oficina de Guerra e vendéronse varios a Rusia e Australia. O avión continuou sendo usado como adestrador ata o inicio da Primeira guerra mundial.

Historia
--------

A intención orixinal de Sir George White, o fundador e presidente de Bristol Aircraft, era a de construír copias licenciadas do biplano de Zodiac, deseñado por Gabriel Voisin. Un exemplo dese deseño foi importado de Francia e exposto por Bristol nunha mostra aérea en Londres en marzo de 1910, e posteriormente levouse a Brooklands para realizar probas de voo. Os intentos iniciais de facelo voar foron un completo fracaso. Isto debeuse principalmente debido á súa sección da á pouco axeitada, pero o avión tamén estaba falto de potencia polo seu peso, e unhas novas ás pouco poderían facer para mellorar o seu rendemento. Conseguíuse un único voo moi breve o 28 de maio aos mandos de Maurice Edmond, pero tras un accidente que danou o seu tren de aterraxe o 10 de xuño o proxecto foi abandonado.

A Sir George recomendáronlle facerse cos dereitos para construír copias do exitoso biplano de Farman. Isto foi imposible porque George Holt Thomas, fundador de Airco, estaba negociando os dereitos coa compañía Farman, pero George Challenger, o enxeñeiro xefe da fábrica de Bristol en Filton, creu que podería fabricar unha copia xa que os detalles completos do avión de Farman foran publicados na revista *Flight*. Sir George autorizou isto, e Challenger comezou a traballar nos planos dun novo avión. O primeiro exemplar construíuse en semanas, usando algúns dos compoñentes das copias abandonadas do modelo de Zodiac, e foi entregado á escola de voo da compañía en Larkhill, Salisbury Plain, onde voou por vez primeira o 30 de xullo de 1910 pilotado por Maurice Edmond. Farman demandou a Bristol por infracción de patente, pero os avogados da compañía reclamaron melloras substanciais de deseño en cuestións de detalles construtivos, e finalmente desestimouse a demanda.

Notas
-----

1. ↑  Barnes (1988), p. 45.
2. ↑  Barnes (1988), p. 46.
3. ↑  Penrose (1969), p. 235.
4. ↑  Barnes (1988), p. 48.
5. ↑  Barnes (1988), p. 47.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barnes, C. H. (1988). *Bristol Aircraft since 1910* (en inglés) (3ª ed.). Nova York: Putnam. ISBN 0-85177-823-2.
* Penrose, Harald (1967). *British Aviation: The Pioneer Years* (en inglés). Nova York: Putnam. ISBN 9780370001227.
**Antonio Olives Quintás**, nado en Ferrol en 1952 e finado na Habana o 16 de novembro de 2009, foi un profesor e político galego.

Traxectoria
-----------

Diplomado en Maxisterio pola Universidade de Santiago de Compostela e en Filoloxía inglesa pola UNED, exerceu como profesor durante 26 anos no sector privado, antes de dar o paso á actividade política.

Integrante do Partido Gallego Independiente, foi deputado do Parlamento de Galicia por UCD en 1981, do que foi secretario dende o 21 de outubro de 1982. En 1983 foi un dos promotores de Coalición Galega con Pablo González Mariñas e Xosé Henrique Rodríguez Peña. Volveu ser deputado na II lexislatura (1985-1989) por Coalición Galega e pasou a Grupo Mixto en novembro de 1986. Posteriormente integrouse no PNG sendo o seu número dous e portavoz parlamentario. En 1989 encabezou a lista do PNG na candidatura da coalición Europa dos Pobos ao Parlamento Europeo.

Abandonou a vida política e dirixiu varias empresas de relacións internacionais que tiñan a súa dirección centralizada en Cuba, onde faleceu o 16 de novembro de 2009.

Notas
-----

1. ↑  Datos biográficos de Olives Quintás Arquivado 10 de abril de 2017 en Wayback Machine. en *Galicia Política*.
2. ↑  López Latorre, Rafael. *Trinta anos do Parlamento de Galicia. Parlamento de Galicia*. 2011. Páxinas 16, 17, 48, 69. [ISBN 978-84-7836-097-0]
3. ↑  Noticia do seu falecemento Arquivado 09 de marzo de 2016 en Wayback Machine. en *El Correo Gallego*. 17 de novembro de 2009.
Gravado de Jean Henry Marlet con Adrien Victor Auger, bouquiniste no quai Voltaire (1821).
*Bouquinistes* de Paris (2007).
Postos pechados de *bouquiniste* (2006).
Os ***bouquinistes*** (**libreiros** en lingua francesa) son os vendedores de libros antigos e de ocasión da cidade de París, que teñen os seus postos ás beiras do río Sena: entre pont Marie e quai du Louvre na beira dereita, e entre o quai de la Tournelle e quai Voltaire na beira esquerda.

Historia
--------

A tradición dos *bouquinistes* comeza cara ao século XVI cos pequenos comerciantes itinerantes. Logo da presión dos libreiros, en 1649 publicouse un regulamento prohibindo as tendas ambulantes e os escaparates de libros sobre a Pont Neuf. O poder na época tiña unha gran teima teima coa limitación dos mercados paralelos non suxeitos á censura. Segundo a regulamentación de cada momento, os libreiros ambulantes foron expulsados e despois reintegrados aos seus postos.

O emblema tradicional dos libreiros é un lagarto portando unha espada. O lagarto simboliza os libreiros sempre mirando cara ao Sol para vender os seus libros, e a espada representa o seu desexo de acadar a nobre profesión de libreiro, pois a estes lles fora concedido o privilexio de usar a espada.

O termo *bouquiniste* apareceu no dicionario da Academia Francesa en 1789. En 1859 foron definidas as concesións pola cidade de París, e os libreiros puideron establecerse en puntos fixos. Toda persoa tiña dereito a 10 metros, cun pago inicial de 25 F e unha taxa anual de 26,35 F. O horario de apertura estableceuse de sol a sol. Finalmente, en 1930 definiuse o tamaño fixo dos postos.

Instalados ao longo de máis de tres quilómetros ao longo do Sena, nunha zona recoñecida como patrimonio da humanidade pola UNESCO en 1991, os 240 *bouquinistes* de París rexentan os 900 postos verdes, onde hai expostos uns 300.000 libros antigos e de ocasión, así como numerosas revistas, selos e postais para coleccións.

O actual «*Règlement des Bouquinistes*» foi aprobado o 1 de outubro de 1993, sendo alcalde Jacques Chirac.

Notas
-----

1. ↑  «À Paris, Le magazine municipal d'information», número 29, hiver 2008-2009, p. 12 *(en francés)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bouquinistes***  |

### Bibliografía

* Sybil Canac: *Métiers de Paris, rares et insolites*. Éditions Massin, París, 2008. Con fotografías de Valérie Jacob *(en francés)*.

### Ligazóns externas

* «Bouquinistes de Paris» *(en francés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2348104
* AAT: 300265407

 |
O **Apollo 7** foi o cuarto voo espacial do programa norteamericano Apollo (denominado oficialmente AS-205), lanzado o día 11 de outubro de 1968 mediante un foguete do tipo Saturno IB e coa primeira tripulación composta polos astronautas Walter M. Schirra -comandante-, Donn F. Eisele e Walter Cunningham.

A terra vista desde o Apollo 7.
A nave foi posta nunha órbita de aparcadoiro (entre 230 e 285 km de altura) e durante as 163 órbitas á Terra comprobouse o funcionamento da cápsula espacial C.M. e do módulo de servizo, así como os sistemas de comunicacións.

Tamén se probou un atraque espacial coa terceira fase do foguete Saturno, á que se achegou ata estar a uns 15 metros de distancia, simulando así a unión co módulo lunar.

Durante o voo acendeuse o motor principal en oito ocasións para efectuar correccións de traxectoria, e realizouse en directo a primeira transmisión das manobras realizadas, que puideron ver na Terra millóns de persoas.

Tras 10 días de misión, a amaraxe efectuouse o 22 de outubro de 1968 a menos de 15 quilómetros do lugar previsto para o seu descenso, a 7 mn (13 km) ao norte do buque de recuperación designado, o USS *Essex*. O voo durou 260 horas, 8 minutos e 58 segundos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Apollo 7*** |

### Outros artigos

* Proxecto Apollo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188486
* WorldCat
* LCCN: no2001081165
* NSSDC ID: 1968-089A
* SCN: 03486

 |
**Ciro I** ou **Kuraš** (c.610 a.C.– c.585 a.C.) é un membro da dinastía dos Aqueménidas, soberano de Anshan.

Traxectoria
-----------

Aparece mencionado nalgunhas xenealoxías reais, segundo as cales sería o neto do fundador mítico, Aquemenes, e o fillo de Teispes. Así, Heródoto (VII, 11, 2) fai dicir a Xerxes I: «*Que non se me vexa como o fillo de Darío, fillo de Histaspes, fillo de Arsames, fillo de Ariaramnes, fillo de Teispes, fillo de Ciro, fillo de Cambises, fillo de Teispes, fillo de Aquemenes, se eu non me vingo dos atenienses*.» Con todo, non figura na inscrición de Behistún, gravada por orde de Darío I.

A el fai mención seguramente un selo de estilo neo-elamita (PFS 93\*) que leva a inscrición: «Kuraš de Anšan, fillo de Teispes». Identifícase tamén co «Kuraš, rei de Parsumaš» dunha inscrición do asirio Asurbanipal (669 – 630 a.C.): Kurash debe facer unha alianza con este último e enviar ao seu fillo máis vello como refén a Nínive. Kuraš sería Ciro I e Parsumaš Persia. Así e todo, esta interpretación é contestada.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Briant, Pierre: *Histoire de l’Empire perse, de Cyrus à Alexandre*, Fayard, París, 1996 (ISBN 2-213-59667-0).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q295225
* WorldCat
* VIAF: 18165306
* CERL: cnp00582516
* DeutscheBio: 124751415
* EBID: ID
* GEC: 0017826
* GND: 124751415

 |
O **Apollo 6** (SA-502), lanzado o 4 de abril de 1968, foi a segunda misión de tipo A do programa Apollo dos Estados Unidos, unha proba non tripulada do vehículo de lanzamento Saturno V. Tamén foi a última misión de proba Apollo non tripulada.

Lanzamento do Apollo 6 desde a azotea da torre de lanzamento.
Os obxectivos foron demostrar a capacidade do Saturno V de realizar unha Inxección translunar cunha carga simulada aproximada ao 80% dunha nave espacial Apollo completa, e repetir a demostración da capacidade do Escudo térmico do Módulo de mando e servizo (CM) para soportar a calor producida pola velocidade dunha re-entrada lunar. O plan de voo solicitouse para seguir unha Inxección translunar cun aborto de volta directa usando o motor principal do Módulo de mando e servizo (CM), cun tempo total de voo de aproximadamente 10 horas.

Un fenómeno coñecido como Oscilación pogo danou algúns dos motores Rocketdyne J-2 na segunda e terceira etapas pola ruptura das liñas de combustible internas, provocando que dous motores da segunda etapa pararan antes de tempo. O sistema de guía de a bordo do vehículo foi capaz de compensalo queimando a segunda e terceira etapas durante máis tempo, aínda que a órbita de aparcamento resultante foi máis elíptica do previsto. O motor danado da terceira etapa tamén fallou ao reiniciar a Inxección translunar. Os controladores de voo elixidos para repetir o perfil de voo da proba anterior co Apollo 4, lograron un rendemento de alta órbita e de alta velocidade usando o motor do Módulo de mando e servizo (CM). A pesar dos fallos do motor, o voo deulle á NASA a suficiente confianza para utilizar o Saturno V para lanzamentos tripulados. Desde Apollo 4 o S-IVB xa demostrara o reinicio e probado o protector de calor a plena velocidade de re-entrada lunar, un potencial terceiro voo non tripulado foi cancelado.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Apollo 6*** |

### Outros artigos

* Proxecto Apollo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q222871
* NSSDC ID: 1968-025A
* SCN: 03170

 |
Anders Jonas Ångström.
**Anders Jonas Ångström**, nado en Medelpad o 13 de agosto de 1814 e finado en Uppsala o 21 de xuño de 1874, foi un físico e astrónomo sueco.

Traxectoria
-----------

### Estudos e formación

Educado na Universidade de Uppsala, onde en 1839 comeza a dar clases de física. En 1842 trasládase ao Observatorio de Estocolmo para adquirir práctica en astronomía, ao seu regreso a Uppsala dirixe o Observatorio astronómico da cidade. Interesado no magnetismo terrestre fixo moitas observacións da intensidade e declinación magnética en varias zonas de Suecia, e a Academia de Estocolmo encargoulle o traballo de investigar as observacións magnéticas obtidas pola fragata sueca *Eugénie* na súa viaxe arredor do mundo en 1851-1853. En 1858 foi nomeado catedrático de física de Uppsala.

### Actividades

O seu traballo máis importante ten relación coa condución da calor e coa espectroscopia. No seu traballo sobre óptica *Optiska Undersökningar*, presentado diante a Real Academia das Ciencias de Suecia en 1853, non só indicou que unha faísca eléctrica produce dous espectros superpostos, un do metal do eléctrodo e outro polo gas no que ocorre, senón que deduciu a partir da teoría da resonancia de Leonhard Euler que un gas incandescente emite raios luminosos coa mesma capacidade refracción que os que pode absorber. Esta afirmación constitúe o principio fundamental da análise espectral, o que o coloca como un dos fundadores da espectroscopia.

A partir de 1861 dedicouse a investigar o espectro solar. A súa combinación do espectroscopio coa fotografía para o estudo do sistema solar resultou no descubrimento de que a atmosfera solar contiña hidróxeno (1862), e en 1868 publicou o seu gran mapa do espectro solar normal en *Recherches sur le spectre solaire*, incluíndo medicións detalladas de máis de 1000 liñas espectrais.

En 1867 foi o primeiro en examinar o espectro da aurora boreal.

Para expresar as lonxitudes de onda utilizou como unidade de medida a 10−10 m (dezmillonésima parte dun milímetro) e na súa honra coñécese como Ángstrom (Å), empregado para expresar lonxitudes de onda das radiacións e dimensións atómicas.

O seu fillo Knut Ångström investigou a radiación solar.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187258
* WorldCat
* VIAF: 64818604
* BIBSYS: 98015896
* BNE: XX1508769
* BRE: 1822056
* CERL: cnp00406331
* DeutscheBio: 119492008
* EBID: ID
* FAST: 157546
* GEC: 0004140
* GND: 119492008
* ISNI: 0000 0000 6678 3352
* LCCN: n85811782
* MGP: 215690
* NKC: jn20000700052
* NNDB: 000100629
* NTA: 157997618
* OL: OL2514486A
* PTBNP: 1170078
* SELIBR: 201364
* SNAC: w64j85hd
* SUDOC: 080524966
* WikiTree: Ångström-20

 |