A familia **Embraer E-Jet** é unha serie de reactores bimotores de pasaxeiros de fuselaxe estreita e alcance medio fabricados pola compañía brasileira Embraer. Anunciada no Paris Air Show de 1999 e comezada a produción no ano 2002, a serie de avións converteuse nun éxito comercial. O modelo é usado tanto por aeroliñas principais como rexionais por todo o mundo. Cara decembro do ano 2012 había 185 peticións en firme para os E-Jets, 580 opcións e 908 unidades entregadas.

Deseño
------

A liña Embraer E-Jets está formada por dúas familias de avións comerciais e unha variante de reactor de negocios. Os máis pequenos E-170 e E-175 conforman o modelo base. Os E-190 e E-195 son versións alongadas, con motores diferentes e ás máis longas, e cambios no estabilizador horizontal e na tren de aterraxe. O 170 e o 175 teñen o 95% dos elementos en común, ao igual que o 190 e o 195. As dúas familias comparten ao redor do 89% dos elementos entre si, coas seccións da fuselaxe idénticas e a mesma aviónica.

Todos os E-Jets levan catro asentos por fila e teñen un deseño de "dobre-burbulla", desenvolvido por Embraer para os seus reactores comerciais de pasaxeiros. Aínda que é referido comunmente cun sinxelo prefixo "E", os reactores son tecnicamente aínda Embraer Regional Jets ("ERJ"s), termo que se refire aos máis pequenos membros da familia Embraer ERJ. Embraer fixo desaparecer o prefixo ERJ nos seus anuncios dos inicios da fabricación do novo avión. As series E-190/195 teñen unhas capacidades semellantes ás versións iniciais do McDonnell Douglas DC-9 e do Boeing 737, que sempre foron considerados avións de pasaxeiros de primeira liña.

Os clientes de lanzamento do avión foron a aeroliña francesa Régional Compagnie Aérienne Européenne con 10 pedidos e 5 opcións do E-170; e a aeroliña suíza Crossair con 30 pedidos do E-170 e 30 do 30 E-190. O pedido máis grande de E-Jets realizouno JetBlue, ao mercar 100 E-190, e ter opción a 100 máis. JetBlue estableceu o récord do voo máis longo da familia E-190 o 6 de novembro do 2008, cando un dos seus avións voou dende Anchorage, Alasca ata Buffalo, Nova York, realizando un total de 4.989 km; tratábase dun avión baleiro nun voo non comercial. O avión finalmente regresou ao aeroporto JFK tras dous meses en servizo chárter coa candidata á vicepresidencia dos Estados Unidos Sarah Palin.

En novembro do 2011 Embraer anunciou que remotorizaría a familia E-Jet e entregaría o primeiro exemplar cos novos motores antes do ano 2018. O 8 de xaneiro de 2013 a compañía anunciou a elección dun motor Pratt & Whitney para estas novas versións. En febreiro do 2012 Embraer anunciou que estaba estudando o desenvolvemento dunha nova variante con 130 asentos.

Variantes
---------

### E-170 e 175

Os modelos E-170/E-175 no rango dos 80 asentos son os máis pequenos da familia E-Jet. Están impulsados por motores General Electric CF34-8E de 62,28 kN de potencia cada un. Os E-170 e E-175 compiten directamente co Bombardier CRJ-700 e o Bombardier CRJ-900 respectivamente, e en parte co turbohélice Bombardier Q400. Tamén buscan substituír no seu segmento de mercado a deseños anteriores como o BAe 146 e o Fokker 70.

O Embraer 170 foi a primeira versión producida. O prototipo 170-001 foi dado a coñecer o 29 de outubro do ano 2001, realizando o primeiro voo o 19 de febreiro de 2002. Amosouse ao público en maio dese ano na convención a Asociación de Aeroliñas Rexionais. Despois dunha resposta positiva por parte da comunidade de aeroliñas, Embraer lanzou o E-175. O primeiro voo do alongado E-175 realizouse en xuño do 2003. A certificación para o 170 conseguíuse dous anos despois da súa estrea ao público; a entrega do primeiro exemplar ao cliente de lanzamento, LOT Polish Airlines, foi en marzo do 2004. O primeiro cliente estadounidense do EMB 170 foi US Airways, tras a certificación da FAA, e o avión entrou en servizo o 4 de abril do 2004 operado pola división MidAtlantic de US Airways, Inc. O primeiro E-175 foi entregado a Air Canada e entrou en servizo en xullo do 2005. O prototipo 170-001 realizou o seu derradeiro voo o 11 de abril do 2012. O seu destino foi o despezamento nos Estados Unidos para pezas de reposto.

### E-190 e 195

Embraer E-195 de Air Europa no aeroporto de Vigo
Os modelos E-190/195 son variantes alongadas dos E-170/175 equipados cunha á e un estabilizador máis longos e un novo motor, o GE CF34-10E, de 82,30 kN de potencia. Este avión compite co Bombardier CRJ-1000. Ademais, estando no rango dos 110 asentos, compiten con avións de primeira liña como os Boeing 717-200 e 737-500/-600, o Airbus A318, e algúns dos próximos modelos da Bombardier CSeries.

O primeiro voo do E-190 foi o 12 de marzo do 2004, e o do E-195 o 7 de decembro do mesmo ano. O primeiro cliente do E-190 foi a aeroliña de baixo custo estadounidense JetBlue, cun pedido de 100 unidades e outras 100 opcións. A compañía británica Flybe lanzou o E-195, con 14 pedidos e 12 opcións.

Xa que os modelos 190/195 son do mesmo tamaño que avións de primeira liña, moitas aeroliñas opéranos como tales, equipando unha clase *business* nos mesmos, en lugar de operalos cunha compañía rexional asociada. Por exemplo, Air Canada opera 45 E-190 con 9 asendos de clase *business* e 88 de clase económica como parte da súa frota principal.

### Embraer Lineage 1000

*Artigo principal**:* Embraer Lineage 1000.
O 2 de maio do 2006 Embraer anunciou os seus plans para unha variante de negocios do E-190. Esta tería a mesma estrutura pero cun alcance aumentado por riba dos 8.000 km, e asentos de luxo para un máximo de 19 pasaxeiros. Foi certificado pola FAA estadounidense o 7 de xaneiro do 2009. Os dous primeiros exemplares de produción entregáronse en decembro do ano 2008.

### Segunda xeración de E-Jets

No ano 2011 Embraer anunciou que centraría a súa atención o desenvolvemento de versións renovadas da familia E-Jet en vez de en aións totalmente novos. As novas variantes estarían mellor posicionadas para competir coa Bombardier CSeries, e poderían estar impulsadas por novos motores de maior diámetro que ofrecerían melloras no consumo de combustible, ademais levarín un tren de aterraxe un pouco máis alto e probablemente unha nova á de aluminio ou fibra de carbono. Air Lease Corp nomeou provisionalmente ao renovado E-Jet como o E-198, e asesorou a Embraer para que alongue o E-190 cunha fila máis (sentando así a 118 pasaxeiros nunha única clase) e ao E-195 con dúas ou tres filas (levando de 130 a 134). Posteriormente, Embraer nomeouno "second generation". General Electric, Pratt & Whitney e Rolls-Royce eran os posibles provedores dos motores. O motor turbofan de Pratt & Whitney foi seleccionado en xaneiro do 2013 para equipar ás novas versións de E-Jets. O Honeywell Primus Epic 2 foi elixido como o seu paquete de aviónica.

Notas
-----

1. ↑  Flight International - Embraer: E-Jet sales success spurred deployment hiccups *(en* *inglés)*. Consultado o 31 de xaneiro de 2014.
2. ↑  Embraer em números *(en* *portugués)*. Consultado o 31 de xaneiro de 2014.

| * v
* c
* e
Embraer |
| --- |
| Avións civís | 
* EMB 110 Bandeirante
* EMB 120 Brasilia
* EMB 121 Xingú
* CBA 123 Vector
* ERJ 145
* Embraer E-Jets

 |
| Executivos | 
* Lineage 1000
* Legacy 600
* Phenom 100
* Phenom 300

 |
| Avións militares | 
* EMB 312 Tucano
* EMB 314 Super Tucano
* AMX International AMX
* Embraer KC-390
* Embraer 145 AEW&C

 |
| Outros | 
* EMB 202 Ipanema

 |