**Augustin Pyrame de Candolle**, nado en Xenebra o 4 de febreiro de 1778, e finado na mesma cidade o 9 de setembro de 1841, foi un médico e botánico (especializado en brioloxía, pteridoloxía e micoloxía) suízo. É coñecido por ser un dos fundadores, con Linneo, da sistemática taxonómica moderna para clasificar as plantas.

Traxectoria
-----------

De familia provenzal, exiliada de Francia polas súas conviccións calvinistas durante o século XVI, de Candolle estudou o bacharelato, desde 1794, no Collège Calvin da súa cidade natal, e medicina nas universidades de Xenebra e París. Durante os seus estudos universitarios, e baixo a dirección de René Desfontaines, iniciouse na botánica, á que se afeccionou intensamente. Dedicouse a ela de tal maneira que, só tres anos máis tarde, en 1799, publicou a súa *Histoire Plantarum Succulentarum* ("Historia das plantas suculentas") e, en 1802, unha *Astragalogía*. 

En 1804 doutorouse en medicina, cunha tese sobre as propiedades medicinais das plantas. O seu crecente renome fixo que Lamarck o encargase da reedición da súa *Flore française* (*Flore Francaise, ou Descriptions Succinctes de Toutes les Plantes qui Croissent Naturellement en France...*, catro tomos en 5 vols. en 1805 e o tomo 5, vol. 6, en 1815), un traballo que o ocuparía até 1815. 

En 1807 foi nomeado catedrático de botánica na Facultade de Medicina da Universidade de Montpellier, como sucesor de Pierre Marie Auguste Broussonet.

En 1813 resumiu os principios teóricos das súas investigacións anteriores nunha *Théorie élémentaire de la botanique*, e terminou cuñando o termo taxonomía, que derivou de dúas palabras do grego antigo: τάξις *táxis* "ordenamento", e νόμος *nomos*, "uso", "maneira", "regra", "norma".

Tras a restauración da monarquía borbónica francesa en 1814 debeu abandonar Francia, e regresou á súa Xenebra natal, onde se fundou unha cátedra de Historia Natural e un xardín botánico expresamente para el. 

Durante esa época emprendeu o titánico traballo de describir todas as plantas coñecidas. En 1824 puido publicar a primeira parte co título de *Regni vegetabilis systema naturale* ("Sistema natural do reino vexetal"), pero a obra ocuparíalle até a súa morte e tivo que ser acabada polo seu fillo, Alphonse Pyrame de Candolle.

Na súa versión final, o texto comprende máis de 90 000 especies.

Obra
----

Ilustración de *Kalanchoe laciniata* en *Plantarum Historia Succulentarum*
A clasificación ocupa para de Candolle un lugar esencial na súa concepción da morfoloxía, considerando á anatomía comparada como o instrumento central para a clasificación, pois só ao seu través podemos distinguir as semellanzas formais das funcionais. De Candolle enunciou, así, unha des primeiras distincións entre analoxía e homoloxía. A partir das relacións homolóxicas, de Candolle foi un gran defensor da existencia metafísica dun *tipo* do que poderían derivarse todas as formacións vexetais.

No mesmo marco morfoloxista, de Candolle desenvolveu, paralelamente a Goethe, toda unha teoría sobre a metamorfose das plantas.

Honores
-------

### Epónimos

* (Fabaceae) ***Candolleodendron*** R.S.Cowan
* (Stylidiaceae) ***Candollea*** Labill.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **DC.** emprégase para indicar a Augustin Pyrame de Candolle como autoridade na descrición e clasificación científica en botánica.

Notas
-----

1. ↑  Rhodora 68 (776): 429. 1966 [28 de decembro de 1966] (GCI)
2. ↑  Annales de Museum d'Histoire Naturelle, París xuño de 1805 (APNI)
3. ↑  DC. – Augustin Pyramus de Candolle (1778-1841) no IPNI.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Augustin Pyrame de Candolle Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Augustin Pyrame de Candolle*** |

### Bibliografía

* Albrecht, Urs (2010). "A History of Chronobiological Concepts". *The Circadian Clock*. Springer New York. pp. 1–35. ISBN 978-1-4419-1262-6.
* Allaby, Michael (2010). *Plants: Food, Medicine, and the Green Earth*. Infobase Publishing. ISBN 978-0-8160-6102-0.
* Candolle, Augustin Pyrame de (1813). *Théorie élémentaire de la botanique, ou Exposition du principe de la classification naturelle et de l'art de décrire et d'étudier les végétaux*. Paris: Déterville.
* Waggoner, Ben (7 de xullo de 2000). "Carl Linnaeus (1707–1778)". *University of California Museum of Paleontology*. University of California. Arquivado dende o orixinal o 30 de abril de 2011. Consultado o 26 de xullo de 2022. Linneo admitiu libremente que isto produciu unha "clasificación artificial", non unha natural, que tería en conta todas as similitudes e diferenzas entre os organismos..

### Outros artigos

* Alphonse Pyrame de Candolle

### Ligazóns externas

* Publicacións de e por Augustin-Pyrame de Candolle en Catálogo en liña da Schweizerischen Nationalbibliothek
* Candolle, Augustin Pyramus de,(1778 - 1841). Biografía e obras en *botanicus.org*.
* Biografía en *Historischen Lexikon der Schweiz*
* Versión en liña de *Histoire des plantes grasses*
* gallica.bnf.fr, Versión en liña da súa obra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q123057
* WorldCat
* VIAF: 76389959
* BAV: ADV11220055
* BNCHL: 000199856
* BNF: 123418932
* Botanist: DC.
* BRE: 1944955
* CANTIC: a10674664
* CERL: cnp00386323
* CiNii: DA0179719X
* DeutscheBio: 116442921
* EBID: ID
* FAST: 183754
* GEC: 0014279
* GND: 116442921
* HDS: 015882
* ISNI: 0000 0000 8077 8744
* LCCN: n86853655
* Leopoldina: 2252
* NDL: 00769044
* NKC: uk2007399087
* NLA: 35783897
* NLG: 212573
* NPG: mp83443
* NTA: 069898278
* OL: OL1808233A
* openMLOL: 6896
* PTBNP: 868183
* SNAC: w68342gz
* SUDOC: 032377525
* TePapa: 21669
* WikiTree: De\_Candolle-6

 |