recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Galicia Católica*** foi unha revista editada en Santiago de Compostela entre 1883 e 1887.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Revista quincenal de asuntos religiosos, científicos, literarios etc, con exclusión de toda clase de asuntos políticos*, apareceu en febreiro de 1883. Estaba dirixida por Emilio Villelga Rodríguez. Incluíu estudos críticos sobre relixión, unha sección literaria, onde se inseriron algúns poemas, e notas bibliográficas. Cesou a súa edición co número 118 o 31 de novembro de 1887.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 221. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12389878
* Galiciana: 3895

 |
Akçe de Selim I da ceca de Constantinopla, 1512.
O ***akçe*** ou ***akça*** (tamén escrito *akche*, *akcheh* ; turco otomán : آقچه , en Europa coñecida como ***asper*** ou ***aspre*** ) refírese a unha moeda de prata que era a principal unidade monetaria do Imperio Otomán. A propia palabra evolucionou a partir da palabra" prata" ou "diñeiro de prata", esta palabra deriva do turco *ak* ("branco") e do sufixo diminutivo - *ça*. Tres *akçe*s eran iguais a un *para*. Cento vinte *akçe*s equivalían a un *kuruş*. Máis tarde, despois de 1687, o *kuruş* converteuse na principal unidade de conta, substituíndo ao *akçe*. En 1843, ao *kuruş* de prata uniuse a lira de ouro nun sistema bimetálico. O seu peso variou entre 1,15 e 1,18 gramos. O nome *akçe* referíase orixinalmente a unha moeda de prata pero máis tarde o significado cambiou e converteuse nun sinónimo de "diñeiro".

A ceca de Novo Brdo, unha cidade mineira fortificada do Despotato serbio rico en minas de ouro e prata, comezou a acuñar *akçe* en 1441 cando foi capturada polas forzas otomás por primeira vez.

A mesquita de Solimán en Istambul dise que custou 59 millóns *de akçe* cando foi construída na década de 1550. Dise que esta cantidade equivalía a 700.000 ducados en ouro (probablemente veneciano).

Notas
-----

1. ↑  "Akçe". *nisanyansozluk.com*. Consultado o 2024.
2. ↑  Pamuk, Sevket (2000). *A Monetary History of the Ottoman Empire*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-44197-8.
3. ↑  Ermiş, Fatih (2013). *A History of Ottoman Economic Thought*. Routledge. p. 23. ISBN 978-0415540063.
4. ↑  *Balkan studies*. A̕cadémie bulgare des sciences.
***Espartaco*** foi un periódico editado en Ourense entre 1935 e 1936.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico antifascista*, apareceu a mediados de decembro de 1935. Periódico semanal, que logo pasou a quincenal, de tendencia comunista, dirixido por Severino Nóvoa Gutiérrez. Editado na imprenta de *La Región*. No periódico colaboraban xunto cos antigos trotskistas, mozos socialistas e comunistas, e membros das Mocedades Galeguistas, como Armando Fernández Mazas, Mario Fernández Mazas, Luís Taboada Camoeiras, Amadeo Varela Rodríguez, Eduardo Villot Canal e José Luís López Cid. 

Foi multado polo Goberno civil en marzo de 1936 e novamente en maio, por non respectar a censura. Cesou a súa publicación en xullo de 1936.

Notas
-----

1. ↑  *El País*, 18-12-1935, p. 1.
2. ↑  *El Compostelano*, 13-10-1937, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 18-3-1936, p. 12, informa dunha multa do Gobernador civil ao semanario *Espartaco* por inxurias ao Exército e á Garda civil.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-5-1936, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel López, Marcos (1999). *"A República e os poetas: O compromiso dos escritores que militaron no republicanismo de esquerda en Ourense (1931-1936)" in Cinguidos por unha arela común: Homenaxe ao profesor Xesús Alonso Montero*. Santiago de Compostela: Universidade. p. 1376. ISBN 84-8121-806-5.
* Valcárcel López, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. Ourense: Deputación Provincial. p. 212. ISBN 84-505-5721-6.
***As aventuras de Arthur Gordon Pym*** (orixinalmente ***The Narrative of Arthur Gordon Pym of Nantucket***) é unha obra de Edgar Allan Poe que constitúe a súa única obra dentro da narrativa longa. Pertencente ó xénero do terror, practicamente inaugura un novo xénero: a ficción fantástica de terror.

Trama
-----

A obra conta as aventuras mariñas de Arthur Gordon Pym. Poden distinguirse dúas partes claramente diferenciadas: na primeira, a obra mantense circunscrita ás obras de aventuras mariñas, piratas incluídos, con elementos propios procedentes da súa obra *O escaravello de ouro* e os seus diversos elementos de terror que caracterizan ás súas obras; na segunda, a obra introdúcese de cheo no campo da fantasía.

Entre os diversos autores que utilizaron esta obra coma fonte de inspiración, pódese citar a H. P. Lovecraft. As bases sentadas por esta obra son un forte *seudo-cientifismo* (que xa se atopa no romanticismo) e a utilización da épica da viaxe por territorios descoñecidos.

J. R. R. Tolkien pode considerarse, a traveso das obras de H. P. Lovecraft como herdeiro indirecto. Os principais elementos da súa obra, coma o viaxeiro por territorios ignotos e hostís, o mal latente e descoñecido ou a simboloxía, poden atoparse anticipados nesta obra.

Notas
-----

1. ↑  Traducido por Alberto Avendaño e publicado por Edicións Xerais en 1997.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Roig, B.; Domínguez, M.; Mociño, I. (2006). *Produción da literatura infantil e xuvenil en galego* (CD-ROM). ISBN 978-84-611-5082-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q615383
* WorldCat
* VIAF: 182788081
* BiTraGa: 923
* BNE: XX3383683
* BNF: 11998364q
* EBID: ID
* GND: 4224706-8
* Gutenberg: 2149
* ISFDB: 916315
* LCCN: n98101302
* NLA: 35114974
* OCLC: 1347784797
* OL: OL40962W
* SUDOC: 028076257

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Renovación.

***Renovación*** foi un semanario editado en Pontevedra en 1918.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario social-agrario. Órgano de la mayoría de las Sociedades del Partido Judicial de Pontevedra*, apareceu o 1 de febreiro de 1918. Saía todos os domingos. Estivo dirixido por Lino Gerpe. De tendencia agrarista de esquerdas, segue as vicisitudes das sociedades agrarias da bisbarra e fai chamamentos para a creación dunha Federación Agraria do Partido Xudicial. Incluíu algúns poemas. O último exemplar conservado é o número 13, do 28 de abril de 1918.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Renovación". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Renovación". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Cabo Villaverde, Miguel (2003). *Prensa agraria en Galicia*. Ourense: Duen de Bux. p. 114. ISBN 84-932078-3-7.
***O bosque de Levas*** é unha novela de Alfonso Álvarez Cáccamo, publicada por Editorial Galaxia en decembro de 2002.

Trama
-----

Conta a historia de Marcelo de Salas Gutiérrez de la Cruz, un madrileño, de profesión impresor, asasinado no garrote vil en 1832, ó ser considerado afrancesado e liberal, contrario ás ideas absolutistas e partidarias do rei Fernando VII.

Marcelo, ó morrer no garrote e non fusilado, como correspondería polos seus delitos, converteuse nun espectro. Conserva o corpo e a alma, pero consérvase nas tebras. Marcelo xa levaba tempo instalado na casa do narrador, Alberte, que vive coa súa muller e tres fillos adolescentes. Ata que decide mostrarse para solicitarlle axuda.

Tras moitos diálogos, algunha excursión e algunha discusión, Marcelo, que sente devoción por moitos dos inventos do século XX, pero especialmente polo automóbil, ten un accidente co Citroën de Alberte, tralo que pasa unha época sen aparecer. Tras escoitar o himno de Riego aparece de novo, e Alberte decide a axudalo definitivamente. Cun compañeiro de traballo, organiza un xuízo no que se acusa a Marcelo de liberal e traidor á Patria, sendo condenado a ser fusilado.

Narración
---------

Narrado en primeira persoa, describe sobre todo os sentimentos e reaccións de Alberte, pero tamén fala das sensacións de Lucía, a súa muller, e dos seus fillos. Ten moito diálogo con Marcelo, e mesmo unha forte discusión sobor do sentimento centralista dos madrileños.

A trama ten lugar entre 1996 e o Entroido de 1997. Desenvólvese en gran parte na casa de Alberte (posiblemente un *alter ego* do escritor), en Panxón, con visitas ó Baixo Miño, a Tui e mesmo a Portugal.

Pode considerarse unha traxicomedia, pois ten moitos aspectos divertidos, e aínda que acaba cunha morte, acaba satisfactoriamente, pois cúmprese o desexo de Marcelo, se ben a Alberte lle pesará moito a desaparición do seu amigo.

Foi levada ao cine por Antón Dobao en 2006, co título de *O bosque de Levas*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web da editorial.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396207
* BNE: XX3165726

 |
***La Distracción*** foi un periódico editado en Pontevedra en 1847.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de Ciencias y Literatura*, apareceu o 15 de maio de 1847. Saía os días 1 e 15 de cada mes. De carácter científico e literario, constaba das seccións: Ciencias naturales, Literatura, Noticias, Precios de mercado e Anuncios. Foron os seus redactores Miguel Rúa, José Ramón Franco e Antolín Esperón e os colaboradores Leopoldo Martínez Padín, José Domínguez Izquierdo, José Puente Brañas, José María Posada, José Benito Amado Boullosa e Juan Cuveiro Piñol. Os sete primeiros números imprimíronse nos obradoiros de Hijos de Vila, no número oito pasou aos de Francisco A. Ruíz. Cesou a súa publicación en novembro de 1847.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20548815
* Galiciana: 9047

 |
Quenlla de Headington.
A ***Quenlla de Headington***, denominado no orixinal en lingua inglesa *The Headington Shark*, é unha escultura localizada no número 2 de New High Street, en Headington, Oxford (Inglaterra). Trátase da representación dunha quenlla ou tiburón plantada no tellado da casa no devandito enderezo.

Características
---------------

A escultura, realizada en fibra de vidro polo escultor John Buckley, foi erixida no cuadraxésimo primeiro aniversario da caída da bomba atómica sobre Nagasaki, o 9 de agosto de 1986. Segundo Bill Heine, un presentador da radio local, que aínda é propietario da casa, *"o tiburón representa a alguén que se sente totalmente impotente e perfora un burato no teito da súa casa nunha mostra de impotencia, rabia e desesperación... é dicir, simboliza a Campaña para o desarmamento nuclear (CND), a enerxía nuclear, Chernóbil e Nagasaki"*.

A estatua pesa 200 kg e mide 7,60 m. O seu nome é *1986 sen título* (título escrito na porta da casa).

Controversia
------------

O Consello municipal da cidade de Oxford intentou retirar a escultura por razóns de seguridade (e tamén porque se instalara sen permiso para construír), pero permanece no seu lugar grazas ao apoio popular.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A quenlla de Headington *(en inglés)*
* Páxina web do escultor John Buckley *(en inglés)*
Escudo do concello de Ourense.
**O escudo de Ourense** figura nun campo de prata, sobre ondas de azur e prata que representan un caudal de auga (río Miño), unha ponte de cinco arcos de ouro, sumado na súa destra por un castelo de ouro, ameado, mazonado de sable e aclarado de goles e á súa sinistra, un león rampante, armado uñado e linguado de ouro que ergue na súa destra unha espada do mesmo metal, e no centro do xefe do escudo unha coroa real pechada. O escudo está timbrado con outra coroa real, forrada de goles, ou vermello, pechada, que é un círculo de ouro, engastado de pedras preciosas, composto de oito floróns de follas de acanto, visíbeis cinco, interpoladas de perlas e de cada unha das súas follas saen cinco diademas sumados de perlas que converxen nun mundo azur, co semimeridiano e o ecuador de ouro, sumado de cruz de ouro.

Escudo da Provincia de Ourense
------------------------------

Escudo da Deputación Provincial de Ourense.
A Deputación provincial emprega un escudo que pode considerarse como o da Provincia de Ourense que conta cos mesmos elementos que o da cidade de Ourense mais diferenciándose deste en que o esmalte (cor) do león que é de goles e non de ouro, como a espada que porta.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Quimera.
*Quimera de Arezzo*.
A ***Quimera de Arezzo***, escultura de bronce duns 80 cm de altura, é un dos exemplos máis coñecidos da arte etrusca. Foi achada en 1553 en Arezzo, unha antiga cidade etrusca e romana na Toscana, e foi rapidamente reclamada para a colección do Gran Duque de Toscana, Cosme I de Medici, quen a expuso ao público no *Palazzo Vecchio*, e colocou pezas de bronce de menor tamaño no seu propio estudio no *Palazzo Pitti*.

> 
> 
> *O Duque entretíase con gran pracer limpándoas el mesmo, con algunhas ferramentas de ourive*.
>  Benvenuto Cellini. *Autobiografía.*
> 

A *Quimera* consérvase na actualidade no Museo Arqueolóxico de Florencia.

Na mitoloxía grega, a monstruosa Quimera devastaba o seu lugar natal, Licia (Turquía), até que a matou o heroe Belerofonte.

Nun principio, os descubridores da estatua en Arezzo pensaron que representaba a un león, debido a que a súa cola, que debera ter (segundo a lenda) a forma dunha serpente, se perdera. Porén, pronto se viu que se trataba da *Quimera* do mito e, de feito, a cola foi eventualmente recuperada entre outras pezas de bronce, segundo Giorgio Vasari. A actual cola é unha restauración do século XVIII.

A *Quimera* formaba parte dun aínda maior tesouro de estatuas de bronce enterradas nalgún momento da antigüidade. Encontráronse por casualidade, mentres se construían foxas ás aforas da cidade, xusto na parte exterior da Porta San Laurentino, porén a imaxe de Belerofonte que debería acompañar a quimera non se encontrou. Actualmente, exhíbese unha réplica do mesmo material naquel lugar.

Nunha das patas dianteiras hai unha inscrición que, tras numerosas lecturas, concluíuse que di TINSCVIL, cuxa tradución sería "doada ao deus Tinia", demostrando que a *Quimera* era un elemento usado para venerar o deus etrusco do día, Tinia.

Notas
-----

* Ugo Bardi, 1997. "The Chimaera of Arezzo"
***Le Jeu d'Adam*** ( *Xogo de Adán*) é unha representación dramática de historias bíblicas feita en Francia no século XII, e que constitúe o primeiro drama relixioso francés e forma parte da tradición medieval dos misterios que se desenvolveían durante a celebración da misa, e incluía música coral. A narración conta a tentación e caída de Adán e Eva, a morte de Abel por Caín, e o anuncio dos profetas da chegada de Cristo. A linguada representación é o vernacular, aínda que os textos corais e as indicacións para a posta en escena estaban en latín representándose no exterior da igrexa, cunha función didáctico-relixiosa, evocando a corrupción humana opoñendoa á esperanza da redención, como unha preparación á penitencia do período coresmal.

Notas
-----

1. ↑  Larousse
2. ↑  KOBIALKA, Michal (1999). *This Is My Body: Representational Practices in the Early Middle Ages*. Ann Arbor, MI: University of Michigan Press. p. 183. ISBN 978-0-472-08938-3. Consultado o 15 de decembro de 2012.
3. ↑  Encyclopaedia Universalis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1008497
* WorldCat
* VIAF: 177037540
* ARLIMA: 653
* BNF: 12071173m
* GND: 4162746-5
* LCCN: n85315006
* SUDOC: 028991087

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Abstinencia.
Denomínase **abstinencia** (do latín *abstinentia*, "temperzanza", "desinterese", "integridade", "xexún", "continencia") a unha actitude humana de decisión caracterizada por absterse dalgunha cousa, como unha bebida, un alimento ou até mesmo unha necesidade, ou privarse de facer unha determinada acción.

> 
> 
> *"A abstinencia é a renuncia voluntaria á satisfacción dun desexo ou necesidade"*.
> André Lalande, 1993
> 

.

A abstinencia está, usualmente, ligada á restrición do uso de substancias tóxicas, sendo case sempre citada en relación con algúns problemas, como o alcoholismo ou outras drogodependencias.

Existen varios tipos de abstinencias comúns como, por exemplo, a abstinencia alimentaria, a abstinencia sexual ou a abstinencia disciplinaria, entre outras.

A abstinencia sexual refírese á privación de relacións sexuais, e acostuma a defenderse por algúns como un recurso preventivo contra a SIDA e outras doenzas de transmisión sexual, principalmente entre adolescentes. A súa adopción é preconizada por determinadas denominacións relixiosas que a consideran como unha virtude, estando ligada ao termo castidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210978
* BNCF: 30181
* BNF: 119321545
* BRE: 661653
* EBID: ID
* GND: 4137441-1
* LCCN: sh85047403
* MAG: 2780687700
* NKC: ph974620

 |
*Para outro significado, véxase Coiraza (tartarugas).*

Coiraza.
A **coiraza**, termo derivado do latín *coiracea*, feminino de *coiraceus*, "de coiro", é unha peza da armadura, ríxida, que pode estar confeccionada con materiais moi diversos, entre eles ferro, bronce, aceiro, coiro endurecido ou até madeira, deseñada para a protexer o torso.

Orixinalmente tratábase dunha soa peza pectoral de coiro, moldeada coa forma desexada.

Por extensión, tamén se chaman coirazas as armaduras formadas por dúas pezas feitas de coiro ou metal.

Descrición
----------

Unha coiraza consistía nunha armadura ríxida para protexer o torso dun soldado ou guerreiro. Habitualmente compoñíase de dúas partes: unha para protexer o peito, denominada **peto**  ou **plastrón**, e outra para o lombo, o **espaldar**, aínda que tamén, como no caso da *lorica segmentata* romana, podía ter reforzos nos flancos do pescozo e nas ombreiras, para protexer os deltoides.

Sobre as coirazas de coiro podíanse coser elementos metálicos, tiras de coiro para reforzala ou mallas de ferro entretecidas (**cotas** e cotas de malla).

Galería de imaxes
-----------------

* Armadura hoplita. Nótese no centro a coiraza de coiro endurecido.Armadura hoplita. Nótese no centro a coiraza de coiro endurecido.
* Coirazas da Idade Antiga, de bronce.Coirazas da Idade Antiga, de bronce.
* Coiraza en ferro na que a aresta media, moi resaltada, indica que se trata dunha peza dos séculos XVI-XVII.Coiraza en ferro na que a aresta media, moi resaltada, indica que se trata dunha peza dos séculos XVI-XVII.
* Coiraza (e casco) da cabalería francesa, 1854.Coiraza (e casco) da cabalería francesa, 1854.
* Coiraza de trincheiras alemá (e casco), da Primeira Guerra Mundial.Coiraza de trincheiras alemá (e casco), da Primeira Guerra Mundial.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *coiraza*.
2. ↑  De onde deriva o seu nome.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *peto*.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *plastrón*.
5. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cota*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Coiraza*** |

### Outros artigos

* Acoirazado
* Armadura

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182731
* AAT: 300036768
* BNCF: 11939
* BRE: 2065898
* EBID: ID
* GEC: 0095358
* LCCN: sh2003004803

 |
***Sobre a amizade*** é un diálogo de carácter filosófico escrito por Marco Tulio Cicerón co título orixinal en latín de ***Laelius de Amicitia***. A obra foi traducida ao galego por Alfonso Blanco Quintela e publicada en 1995 por Editorial Galaxia.

Foi escrito no ano 44 a.C. e está ambientado 85 anos antes. Está adicado a Tito Pomponio Ático. O tema principal que trata é a amizade, poñendo a visión epicúrea (a preferida por Ático) fronte á visión estoica (a de Cicerón).

Contido
-------

### Clasificación das persoas

As boas son as persoas que expresan os sentimentos de corazón e non son avariciosa a nivel materialista ou posición social, persoas humildes. As malas son persoas que antepoñen os seus desexos e avaricia ante calquera persoa ou circunstancia.

### Clasificación respecto da amizade

Clásicos en Galego 14: *Sobre a vellez* e *Sobre a amizade*.
Respecto da amizade, fai outra clasificación: a verdadeira e perfecta, fronte á vulgar e mediocre:

* A verdadeira e perfecta é unha amizade na que o amigo atópase para calquera tipo de circunstancia, tanto alegre como desgraciada. Amizade na que non se sitúa o suposto amigo en situacións comprometedoras e só hai sentimentos de amor e cariño.
* A vulgar e mediocre é unha relación amigábel de conveniencia, para conseguir bens materiais ou status sociais. Amizade na que as persoas son egoístas e buscan o propio beneficio sen importar as consecuencias para a outra persoa.

### Opinións sobre a existencia da amizade

Pensase que é algo natural, que pertence os instintos de supervivencia e que todas as persoas teñen a tendencia a relacionarse co resto de mundo, sexa con finalidade de interese ou por cariño.

Pensase tamén que é simplemente unha especie de "pacto" para a través destas relacións conseguir metas ou desexos.

A amizade entre dúas persoas que dure ata os últimos días de existencia ten gran dificultade, polo feito de que os intereses, formas de pensar e actuar das persoas cambian co tempo.

### Conclusión

Quere transmitir e explicar que para Lelio (protagonista que dá a súa valoración da amizade) a amizade é tratar aos demais como che gustaría ser tratado e cando mires a un amigo, míraste a ti mesmo, porque para el, iso é amizade.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Clásicos en Galego
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais

### Ligazóns externas

* Ficha na web de Editorial Galaxia.
* *Laelius de Amicitia* en latín, en The Latin Library

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q675210
* WorldCat
* VIAF: 1568152140022011100008
* BIBSYS: 98026105
* BNE: XX2197010
* BNF: 120117642
* GND: 4122446-2
* LCCN: n82166277
* NLA: 36149149
* SUDOC: 028241401

 |
**Ultimate Play The Game** foi o selo comercial polo que era coñecida a compañía de videoxogos **Ashby Computers & Graphics Ltd** fundada en 1982 por dous antigos programadores para máquinas recreativas, os irmáns Tim e Chris Stamper. Ultimate foi a responsable de xogos de grande éxito para ZX Spectrum, Amstrad CPC. A súa sede estaba na vila de Ashby.

Historia
--------

O primeiro xogo en ser lanzado foi Jetpac en 1983 que vendeu só na versión para Spectrum (16 k) 300.000 copias nun tempo no que había só un millón deses ordenadores, seguíronlle Pssst, Tranz Am e Cookie. O primeiro lanzamento para o Spectrum de 48 K foi Lunar Jetman en 1984, unha secuela do Jetpac, outro videoxogo que destacou foi Atic Atac, novidoso pola súa velocidade de desenvolvemento e por poder escoller personaxe, e a fin dese ano sae Sabre Wulf, o primeiro xogo da serie Sabreman, aos que seguiron Underwurlde, que empregou rutinas de intelixencia artificial para mover o personaxe, e Knight Lore, o primeiro no cal utilizou unha perspectiva isométrica, coñecida como Filmation, o que constituíu unha grande innovación na época e que permitía ter unha visión tridimensional de todas as pantallas polas que se pasaba, Alien 8 abundou nesta mesma liña. Gunfright realizouse cunha versión mellorada, Filmation II, que permitía un scroll multidireccional e con máis velocidade. En 1985 os irmáns Stamper venderon parte das súas accións a U.S. Gold e sacaron ao mercado Martianoids e Bubbler, que xa non realizaron eles senón un equipo de programadores de Ultimate, que tiveron escaso éxito, os Stamper tiñan o seu interese posto na realización de xogos para consolas e venderon o resto das accións e o catálogo a US Gold que podería seguir desenvolvendo xogos baixo o selo de Ultimate pero basicamente lanzou recompilacións dos éxitos anteriores, en 1987 US Gold deixou de editar software baixo o selo Ultimate. En 1988 ACG recomprou os dereitos vendidos a US Gold pero os novos videoxogos saíron baixo o selo Rare.
***El Catón Compostelano*** foi o primeiro periódico de Galicia. O primeiro número apareceu o 1 de maio de 1800 na cidade de Santiago de Compostela.

Traxectoria
-----------

*El Catón Compostelano*, que Eugenio Carré Aldao alcumou como "primeiro xornal galego", veu a luz en Santiago de Compostela no ano 1800. Trátase dunha publicación semanal na que se tocaban temas de corte erudito e polémico, dende a necesidade da educación das mulleres ata a orixe das linguas de España; da paz, a liberdade ou o tempo, á necesidade dunha Historia Natural de Galicia ou a descrición dunha "embarcación que poida navegar polo ayre". Este xornal tivo unha curta existencia de menos de seis meses. Cada entrega era presentada como un Discurso e todo apunta a que era Francisco del Valle-Inclán -catedrático, bibliotecario e reitor da Escola de San Clemente de Santiago de Compostela- o factótum da publicación.

No ano 2000 o Consello da Cultura Galega celebrou o bicentenario da súa aparición editando un facsímile, xunto cun volume de Estudos. O exemplar escolleito para a realización desta reprodución foi o adquirido polo CCG ós herdeiros de Ramón Vázquez Salgado. Componse esta colección de vinte e un discursos, o mesmo número de entregas que ten a serie que atesoura a Fundación Santiago Rey Fernández-Latorre da Coruña.

O único exemplar completo consérvase na Biblioteca do Seminario Maior de Ourense, que procede da biblioteca que en testamento doou o cóengo arquiveiro e bibliófilo ourensán Emilio Duro Peña. Consta de vinte e dous encadernados en pergamiño.

A reprodución de *El Catón Compostelano* ofrécea en formato PDF o Consello da Cultura Galega na súa páxina web, ata o Discurso XXI e o Discurso XXII -que completa o Discurso XXI, e que falta no facsímile-.

Notas
-----

1. ↑  Pódese descargar, no mesmo formato, na páxina Web da Biblioteca do Seminario Maior de Ourense Arquivado 06 de agosto de 2007 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Catón Compostelano, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Catón Compostelano, El". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Lorenzana, Salvador (abril - maio - xuño, 1988). "Breve historia da prensa periódica en Galicia". *Grial*: 210–222. ISSN 0017-4181.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. pp. 12–14. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 99. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* *Diario de Santiago*

### Ligazóns externas

* Versión PDF do xornal
* Versión PDF do Discurso XXII do xornal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387377
* Galiciana: 580717

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Brigantino.
***El Brigantino*** foi un periódico editado en Ferrol entre 1866 e 1880.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 2 de xaneiro de 1866 como diario da revista *El Pensamiento de Galicia*; pero por dificultades como consecuencia da lexislación de imprenta, desapareceu o ano seguinte. En 1868, logo do triunfo do levantamento de setembro, Ricardo Pita imprimiu o xornal co nome de *Boletín de la Revolución*. Reapareceu en 1880 defendendo dos seus atacantes a fracción republicana radical que existía no Concello. Ricardo Pita realizou todas as tarefas de dirección, impresión e redacción. Entre os seus colaboradores figuraron Rodríguez Pridall, Daniel Rodríguez, e Loño y Casal.

Notas
-----

1. ↑  *La Ilustración Gallega y Asturiana*, 18-1-1880, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Hace 148 años nacía "El Brigantino", primer periódico diario de Ferrol, con servicio telegráfico
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Noticiero.

***El Noticiero Administrativo*** foi un periódico editado en Pontevedra entre 1891 e 1892.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Revista de los Ayuntamientos, Juntas locales de todos los ramos y Maestros de instrución primaria*, apareceu o 1 de agosto de 1891. Publicábase os días 10 e 15 de cada mes. Tiña dúas seccións: unha dedicada ás disposicións lexislativas e outra a artigos relacionados cos concellos ou coa escola pública. O seu fundador, director e propietario foi José López Pérez. Entre os redactores e colaboradores estaban José López Otero, Ángel López Otero, Ángel López Ramallo, Albino Patiño Amado, Salvador de J. Ponsoda, Ramiro Vieira Durán, Eduardo Ogando Simón. O administrador era Eladio Portela Gómez e imprimíase no taller de Luis Carragal Puga. En 1892, a partir do número 10, pasou a denominarse *El Noticiero*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Noticiero Administrativo, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* González Pérez, Clodio (2005). "Noticiero Administrativo, El". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. p. 602. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20542203
* Galiciana: 9035

 |
| Anfioxo |
| --- |
| *Branchiostoma lanceolatum* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Cephalochordata |
| Familia: | Branchiostomidae |
| Xénero: | ***Branchiostoma*** |
| Especie: | ***B. lanceolatum*** |

 |
| Nome binomial |
| *Branchiostoma lanceolatum*(Pallas, 1774) |
| Sinonimia |
| * *Amphioxus lanceolatus* Pallas
* *Branchiostoma haecklii* Franz, 1922
* *Branchiostoma lubricum* Costa, 1834
* *Limax lanceolatus* Pallas, 1774
 |

O **anfioxo** (do latín *amphioxus*, e este do grego αμφί *amphí*, "dos dous lados", e οξύσ *oxýs* "afiado", literalmente, "afiado, agudo polos dous extremos"), é unha especie de cefalocordado da familia dos branquiostómidos (*Branchiostomidae*), especie *Branchiostoma lanceolatum*.

Características
---------------

Diagrama anatómico do *Branchiostoma lanceolatum*.
Representa a transición entre os invertebrados e os vertebrados.

É un animal mariño que vive en augas pouco profundas, e adoita estar nas praias areosas do Atlántico e o Mediterráneo.

É moi primitivo, con forma pisciforme (de lanceta) e de pequeno tamaño, tan só uns 5 cm de longo.

Non posúe cranio e non ten un cerebro diferenciado, mandíbulas, nin esqueleto, pero si un sistema nervioso formado por unha corda dorsal que non está protexida por vértebras, e parece totalmente desprovisto de órganos sensoriais. Porén, durante o seu estado larvario mostra notocorda, o que fai que se inclúa no filo dos cordados.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Branchiostoma lanceolatum* (Pallas, 1774). Marine Species Arquivado 18 de novembro de 2018 en Wayback Machine. *(en inglés)* consultada o 28/08/2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2267046
* EBID: ID
* MAG: 2779047070
* NKC: ph690095

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 232195
* EPPO: BRNSLA
* EUNIS: 24906
* GBIF: 5227671
* iNaturalist: 363793
* IRMNG: 11317237
* ITIS: 206925
* NBN: NHMSYS0001908265
* NCBI: 7740
* SeaLifeBase: 61194
* Soortenregister: 176658
* TAXREF: 381355
* WoRMS: 104906

 |
***El Alerta*** foi un semanario editado en Pontevedra entre 1864 e 1865.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de intereses generales*, apareceu o 6 de marzo de 1864. O seu editor era Ramón Núñez Pazos e estivo dirixido por Emilio Álvarez Giménez. Foron os seus redactores Augusto E. Lorenzana, Emilio Álvarez Giménez, Severiano González Regueral, Claudio Cuveiro e Juan Sieiro. Contaba coas seccións: "Editoriales", "Sueltos", "Noticias Generales", "Variedades", "Gacetillas", "Telegramas", "Anuncios" e "Folletín". As circunstancias da época obrigárono a manifestarse á marxe de todo tratamento político e a reducir as súas páxinas aos temas xerais. Cesou a súa publicación en setembro de 1865.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387365
* Galiciana: 9060

 |
Coordenadas: 41°42′13″N 9°31′24″O﻿ / ﻿41.703475942073, -9.5232638405427

O buque *Toconao* en Fremantle en 2020.
A **vertedura de granulado de plástico na costa de Galicia** tivo lugar logo de que o 8 de decembro de 2023 o buque *Toconao*, de bandeira de Liberia, perdese varios contedores fronte á costa de Portugal. Un deles contiña granulado, pequenas bólas de plástico utilizadas como materia prima para a fabricación de produtos plásticos, que chegaron á costa galega desde as Rías Baixas ata a Mariña de Lugo. A situación agravouse pola dificultade para retirar estes residuos debido ao seu pequeno tamaño e lixeireza, o que complicou enormemente os labores de limpeza.

A resposta das autoridades a esta crise foi obxecto de críticas. Organizacións locais como Noia Limpa e grupos ecoloxistas como ADEGA denunciaron a falta de acción efectiva por parte da Xunta de Galicia que estaba informada de situación desde un mes antes. Ademais dos problemas medioambientais, esta contaminación representa unha ameaza significativa para a economía local, que depende en gran medida da pesca e a acuicultura. O granulado, polo seu tamaño, pode ser inxerido pola fauna mariña, o que aumenta o risco dunha maior contaminación biolóxica e pon en perigo a biodiversidade e os recursos mariños da rexión.

Galería de imaxes
-----------------

* Operario limpando na praia de Lardeira (Corrubedo, Ribeira).Operario limpando na praia de Lardeira (Corrubedo, Ribeira).
* Granulado na praia de Lardeira, Corrubedo.Granulado na praia de Lardeira, Corrubedo.
* Granulado recollido na praia de Baldaio, Carballo.Granulado recollido na praia de Baldaio, Carballo.
* Operarios retirando granulado na praia de Baldaio.Operarios retirando granulado na praia de Baldaio.

Notas
-----

1. ↑  "Denuncian la aparición de grandes cantidades de pellets de plástico en playas gallegas". *El País* (en castelán). 4 de xaneiro de 2023. Consultado o 7 de xaneiro de 2024.
2. 1 2  "Crisis ambiental en Galicia por los millones de pellets de plástico que inundan playas: "Ni la Xunta ni el Gobierno están haciendo nada"". *20 Minutos* (en castelán). 6 de xaneiro de 2024. Consultado o 7 de xaneiro de 2024.
3. ↑  "A Xunta ocultou a información da vertedura de microplásticos durante días a institucións e o sector pesqueiro". *O Salto*. 5 de xaneiro de 2024. Consultado o 7 de xaneiro de 2024.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Contaminación por gránulos de plástico
* Microplásticos
***Eco de La Estrada*** foi un semanario editado na Estrada entre 1912 e 1919.

Historia e características
--------------------------

Semanario agrarista subtitulado *Periódico de interés general y de información agrícola*, apareceu o 7 de abril de 1912. En 1918 subtitulábase *Órgano de las sociedades agrícolas de este distrito*. Estaba dirixido por Benigno Pío Losada a quen sucedeu Pedro Varela Castro e entre os seus redactores estaba Severino Trigo. Foi produto da radicalización anticaciquista da Federación Agraria do distrito da Estrada. Foi un dos voceiros do movemento de Acción Gallega. No periódico publicou colaboracións poéticas e literarias Manuel García Barros.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Garrido Couceiro, Xoán Carlos (1995). Fouce, ed. *Manuel García Barros. Loitando sempre*. Lugo. ISBN 84-605-4289-0.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). Do Castro, ed. *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Exemplar *(en castelán)*
***La Causa*** foi un periódico aparecido en Pontevedra en 1913.

Características
---------------

Subtitulado *Órgano de la Federación Agrícola de Pontevedra y defensor de los trabajadores del campo y del obrero en general*, apareceu o 1 de marzo de 1913 con carácter semanal. Dirixido por Francisco Soliño, a súa liña editorial enmarcouse na propaganda agraria. Incluía temas como a eliminación do sistema foral ou a loita anticaciquil. Tamén apareceron nas súas páxinas algúns poemas escritos en galego. Polemizou con *La Tierra*. Deixou de publicarse co número 15, o 23 de xuño de 1913.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391376
* Galiciana: 3915

 |
***Ciudad*** foi un semanario editado en Pontevedra entre 1945 e 1948.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario de Pontevedra*, apareceu o 21 de maio de 1945. Fundado e dirixido por Emilio Canda Pérez. Interrompeu a súa publicación o 12 de novembro, co número 26. Iniciou unha segunda época o 21 de xaneiro de 1946, principiando de novo a numeración, sen cambios relevantes con respecto á primeira. Publicaba información relativa á cidade de Pontevedra, pero tamén dedicaba un espazo á literatura, no que apareceron poemas de Celso Emilio Ferreiro e de Manuel Cuña Novás e artigos de Filgueira Valverde e Fermín Bouza-Brey. Cesou a súa edición co número 111, en 1948.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares de *Ciudad* en Galiciana.
Coordenadas: 42°20′39″N 3°40′50″O﻿ / ﻿42.344167, -3.680556

O **Estadio Municipal de El Plantío** é o estadio de fútbol da cidade de Burgos. Neste estadio disputa os partidos o equipo da cidade, o Burgos CF. Tamén foi sede do desaparecido Real Burgos.

Historia
--------

Sitúase a escasos metros do río Arlanzón. Forma parte do complexo deportivo máis importante da cidade, xunto a outras instalacións deportivas como a praza de touros, as piscinas municipais e o polideportivo.

O estadio ten as seguintes localidades de asento: 
- Fondo Norte 
- Fondo Sur 
- Tribuna 
- Lateral

Ten unha capacidade de 12.200 espectadores unha vez suprimidas as localidades de pé e á dotación do estadio de asentos no verán de 1991. As dimensións son de 105 x 70, converténdose nun dos campos máis grandes en superficie de xogo de España; chegando as bancadas a pé de campo.

Foi estreado oficialmente o 13 de setembro de 1964 nun partido de liga ante o Indautxu, sendo o resultado de 2-0 para o equipo burgalés. En 1977 engadíronselle os fondos norte e sur e en 1987 reformáronse os baixos e os vestiarios.

Partidos internacionais
-----------------------

O Estadio Municipal de El Plantío nunca albergou partidos da selección española absoluta, en cambio si que acolleu 3 partidos da selección española sub-21:

### Partidos amigables

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **España sub-21** |  **1–2** | **Inglaterra sub-21** | 18 de febreiro de 1987 Asistencia: 10.000Árbitro: Joaquín Ramos Marcos (España) |
| Dadie Anotado no 62º minuto 62' |  | Rocastle Anotado no 75º minuto 75'Cottee Anotado no 85º minuto 85' |
|  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **España sub-21** |  **0–1** | **Inglaterra sub-21** | 8 de setembro de 1992 Asistencia: 10.000Árbitro: José Enrique Rubio Valdivieso (España) |
|  |  | Anderton Anotado no 83º minuto 83' |
|  |

### Partidos oficiais

No estadio xogouse un partido de clasificación para a Eurocopa Sub-21 de 1998:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **España** |  **4–0** | **Chequia** | 7 de xuño de 1997 Asistencia: 10.000Árbitro: Metin Tokat (Turquía) |
| Víctor Anotado no 16º minuto 16'De Paula Anotado no 68º minuto 68'Roger Anotado no 82º minuto 82' (pen.)Felipe Anotado no 90º minuto 90' |  |  |
|  |

Véxase tamén
------------

* Burgos Club de Fútbol
* Real Burgos Club de Fútbol
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Cínife.

***El Cínife*** foi un semanario editado en Santiago de Compostela en 1900.

Traxectoria
-----------

Subtitulado *Semanario satírico* e *Periódico satírico semanal*, apareceu o 14 de abril de 1900. Pode tratarse da continuación de *El Ciclón*, pola semellanza na liña editorial e porque os colaboradores coinciden. Incluía as seccións Zumbidos e Aleteos poéticos onde publicaron creacións poéticas en castelán Heraclio Pérez Placer, Enrique Labarta Pose, Francisco Porto Rey, Juan Barcia Caballero, Sofía Casanova e Pedro Sánchez Peña. Tamén apareceron algúns poemas en galego de Pedro Sánchez Peña, Adolfo Rey e dun autor que asinaba co pseudónimo **Leafar**. Suspendeu a súa publicación a mediados de xullo dese ano.

Notas
-----

1. ↑  *La Idea Moderna*, 20-7-1900, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Cínife, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
***El Eco de Mugía*** foi un periódico publicado en Muxía entre 1902 e 1904.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico independiente. Defensor de los intereses generales del partido judicial de Corcubión*, apareceu en 1902. Periódico quincenal impulsado por Manuel Miñones Barros, o seu director, fundador e propietario era Gonzalo López Abente, que tamén asinou a maior parte dos traballos aparecidos na publicación xunto a Víctor Castro Rodríguez. Publicaba novas locais e tamén contidos literarios. Mantivo polémicas con *El Celta*. No número 21, publicado o 13 de setembro de 1903, polas festas da Nosa Señora da Barca, apareceron composicións en galego de Victorino Abente Lago, Eugenio Carré Aldao, Salvador Golpe, Aurelio Ribalta, Galo Salinas Rodríguez, Francisco Tettamancy, Florencio Vaamonde Lores, Víctor Castro Rodríguez e Enrique Labarta Pose, cunha narración en torno á lenda da romaría. Debeu cesar a súa edición co número 42, correspondente ao 15 de xullo de 1904.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Eco de Mugía, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*

* Lamela, Luís (1991). Do Castro, ed. *Pepe Miñones. Un crimen en la leyenda (1900-1936)*. Sada. ISBN 84-7492-538-X.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Acción Gallega (homónimos).

*Acción Gallega*, n.º 1.
***Acción Gallega*** foi unha publicación que actuou como o primeiro portavoz de movemento agrario de Acción Gallega e constituía unha das mellores fontes para seguir o curso de agrarismo galego. Un dos máis importantes documentos da historia social de Galiza no século XX.

Historia e características
--------------------------

### Primeira época

Subtitulada *Defensora de los intereses regionales* e editada en Madrid, apareceu o 15 de xaneiro de 1910. Revista quincenal dirixida por Basilio Álvarez. Os colaboradores habituais eran Manuel Linares Rivas, Alfredo Vicenti, Manuel Portela Valladares, José Rodríguez Carracido, Prudencio Canitrot, Luis Antón del Olmet, Manuel Lezón e Alfonso Alcalá Martín. Tamén colaboraron esporadicamente Manuel Murguía, Juan Barcia Caballero, Augusto Barcia Trelles, Santiago Casares Quiroga e Rodrigo Sanz.

Fíxose eco de todos os movementos campesiños de Galicia. Cesou a súa publicación en agosto de 1910, despois do fracaso da Liga Agrario-Redencionista e da II Asemblea Agraria de Galicia.

### Segunda época

Apareceu en outubro de 1911, por moi breve lapso de tempo, e tivo de novo como director a Basilio Álvarez. De escaso interese, presenta a novidade do gran formato, idéntico ao da maioría dos diarios da época.

### Terceira época

Subtitulado *Semanario órgano de la Liga Acción Gallega*, iniciou a terceira etapa o 24 de outubro de 1912. Mantivo o formato e a dirección de Basilio Álvarez. Como xefe de redacción estaba Eugenio López Aydillo, que foi substituído despois por Alfonso Alcalá Martín e finalmente por Manuel Lustres Rivas polas alternativas da loita de Acción Gallega. As últimas escisións co bloque de Madrid levaron á súa desaparición nos últimos meses de 1913 cando foi substituído por *Heraldo de Galicia* como portavoz de Acción Gallega durante un tempo. Dende novembro de 1913 *El Heraldo Gallego* foi recoñecido como diario do movemento.

En 1916 reapareceu como folla incorporada a *El Parlamentario*, diario madrileño de Luis Antón del Olmet. Dirixida por Basilio Álvarez, apareceu o 1 de agosto de 1916 e deixou de editarse o 16 de novembro dese ano.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabo Villaverde, Miguel (2003). *Prensa agraria en Galicia*. Ourense: Duen de Bux. ISBN 84-932078-3-7.
* Durán, J. A. (1977). *Agrarismo y movilización campesina en el país gallego (1875-1912)*. Madrid: Siglo XXI Editores. ISBN 84-323-0244-9.
* —————— (2005). "Acción Gallega". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Hermida, Modesto (1995). *Narrativa galega: tempo do Rexurdimento*. Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-886-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega: 1800 - 1986*. Sada: Ediciós do Castro.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 20-21. ISBN 84-8288-137-X.
Tabula Hospitalis
A ***Tabula Hospitalis* do Courel**, tamén coñecida como **Táboa de Hospitalidade de Carbedo**, é unha peza de bronce cun texto en latín da época da romanización de Galicia. Foi atopada no Carbedo (Folgoso do Courel), e desde novembro de 1959 consérvase no Museo de Lugo.

Características
---------------

A peza consta dunha lámina de bronce rectangular de 18,5 cm x 13,7 cm, na que se inscribiu o texto, e un marco columnado de 28 x 16,5 cm, cun frontón triangular flanqueado por dous apliques de tripla voluta calada e cunha cabeza masculina en altorrelevo no centro.

O texto fala dun pacto entre o seurro Tilego, fillo de Ambato, e os Lougeis do *castellum Toletensis*, comprometendo a si mesmo e á súa familia e descendentes ao establecemento de lazos de hospitalidade, solicitándolle estes protección perpetua.

Este pacto entre un particular e unha colectividade indíxena con autorización das autoridades romanas carece de carácter ou calidade de lei, mais dispón de validez xurídica pública ao ser trasladado á táboa de bronce.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web do Museo de Lugo, escrita por Enrique Alcorta Irastorza.