Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: San Cibrao.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: As Viñas.

**San Cibrao das Viñas** é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca de Ourense. Segundo o IGE en 2015 tiña 5.036 habitantes (3.840 en 2003). O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «cibrense».

Demografía
----------

| Censo total | 5.036 (2015) |
| --- | --- |
| Menores de 15 anos | 659 (13.09 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 3.283 (65.19 %) |
| Maiores de 65 anos | 1.094 (21.72 %) |


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación de San Cibrao das Viñas**   Fontes: INE e IGE. |
| **1900** | **1930** | **1950** | **1981** | **2004** | **2009** | **2011** | **2012** | **2013** | **2014** | **2015** | **2016** | **2017** | **2018** | **2019** | **2020** | **2021** | **2022** | **2023** |
| 3.410 | 3.913 | 3.789 | 3.303 | 3.867 | 4.441 | 4.579 | 4.745 | 4.906 | 4.972 | 5.036 | 5.113 | 5.184 | 5.249 | {{{15}}} | {{{16}}} | {{{17}}} | {{{18}}} | {{{19}}} |
| *(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)* |

Xeografía
---------

O concello, de 37,4 km², sitúase no noroeste da provincia de Ourense. Limita ao norte con Ourense e Pereiro de Aguiar, ao leste con Paderne de Allariz, ao oeste con Barbadás e ao sur coa Merca e Taboadela. As principais vías de comunicación son a estrada N-525 (Benavente - Santiago de Compostela), a estrada N-540 (Ourense - Maceda), a estrada N-120 (Vigo - Logroño), e a autovía A-52.

Historia
--------

### Prehistoria

Os primeiros xacementos humanos datan do paleolítico inferior. Un deles atopouse na parroquia de Santa Comba de Gargantós. O outro achouse na parroquia de Pazos de San Clodio, nos terreos hoxe ocupados polo Polígono Industrial. Nel levouse a cabo en 1977 unha cata arqueolóxica, descubríndose numerosas pezas de talla de pedra de cuarcita adscrita ao período acheuliano, hai entre 700.000 e 120.000 anos. Atopáronse bifaces, fendedores, raediras e útiles sobre lasca.

A capital do concello está situada polo paso dunha vía romana dirixida dende San Cibrao cara á Rabeda e enlazando posteriormente coa Vía Nova do itinerario de Antonino. Na vila atopouse un miliario do século III, unha peza de granito ben executada co seguinte texto en letra capital rústica:

MºAUR
CARINO
NOB
CAES
Aparece o pouco frecuente tratamento co praenomen Mº. O emperador Carino é de procedencia ilírica, e gobernou entre os anos 283 e 285, se ben o miliario está datado no ano 282, cando foi elixido César polo seu pai, o tamén emperador Caro. Trátase dun fito viario de carácter honorífico. O miliario foi descuberto en 1972 na capela románica do Santo Cristo, situado en posición vertical coas letras invertidas. Estaba pegado ao muro absidal, embutido no piso de madeira e sostendo o retablo. Actualmente constitúe o pedestal do altar da capela.

Daquela época tamén se conservan os alicerces dunha ponte sobre o río Barbaña á altura da aldea de Ponte Noalla.

O rei Afonso III desmembrou a dotación á catedral de Ourense para descargar ao cabido da *susceptione peregrinorum et sustentationibus pauperum*, ao que antecedera o abade da Trindade co seu hospital. O coto xurisdicional de San Cibrao das Viñas foi asignado, xunto cos da Valenzá, Villaescusa, Lamas e Pontón, á abadía da Trindade de Ourense, a máis pobre das doce dignidades que ocuparon un lugar preponderante durante a Baixa Idade Media, con posición relevante a carón dos bispos e con xurisdición común sobre as igrexas do seu territorio.

O abade Alonso de Fonseca e Ulloa fixo as capitulacións cos veciños de San Cibrao das Viñas para a creación da igrexa parroquial baixo a advocación de San Ildefonso no lugar sinalado polo meiriño Nuño Ortega. A nova igrexa foi costeada polos veciños, así como as súas reparacións, dependendo os seus capeláns da abadía. Os veciños posuidores de viñas pagaban anualmente á abadía 6 azumes de viño, e estaban obrigados a ir á abadía en Pascuas e o día da Santísima Trindade, asistir á misa e ás procesións, baixo pena dunha libra de cera.

Fronte a todos estes privilexios da abadía, un elevado número de fregueses promoveron a emancipación da parroquia respecto da abadía, obtendo o apoio de Henrique IV e dos Reis Católicos, e en 1577 a Audiencia do Reino de Galicia resolveu ao seu favor, obtendo a vila xurisdición propia.

Pedro Fernández de Castro, VII Conde de Lemos, presidente do Consello de Indias e Vicerrei de Nápoles, solicitou da Corte un privilexio de iguais prerrogativas e condicións cás da abadía, as que accedeu a Corte, dando a San Cibrao das Viñas o título de Vila e Couto. O Conde mandou construír xunto á Igrexa de San Ildefonso unha capela para o seu culto particular. Tamén construíu unha casa vivenda con muralla dende onde se divisa a capela.

Co tempo, as posesións dos condes de Lemos pasaron á familia de Tor, precedente e orixinaria da provincia de Lugo, que tiñan por señorío os coutos de San Xoán procedentes dun cóengo de Bobadela.

Daquel período de fidalguía e nobreza consérvanse algunhas casas ou pazos con paredes brasonadas. Boa parte da documentación perdeuse no incendio que en 1890 asolou o arquivo municipal.

Economía
--------

O Polígono Industrial de San Cibrao das Viñas é o polígono máis antigo de Galicia. Foi promovido pola Caixa de Aforros Provincial de Ourense o 25 de maio de 1965.

A localización foi decidida pola proximidade das estradas N-120 e N-540, preto da capital provincial (a 6,5 km), e preto da liña de ferrocarril Zamora - Ourense, próxima á estación de Taboadela. O 31 de maio de 1974 o decreto 1.890/74 delimitaba os terreos como chan industrial, e o 5 de xullo foi incluído na Grande Área de Expansión Industrial de Galicia.

As primeiras empresas en instalarse no polígono foron Barreiros Orense, Mobles Calvo e Orember. En 1975 Citroën adquiriu 56 ha de terreo. Trala total ocupación das parcelas, a Caixa de Aforros promoveu, en colaboración con Sigalsa, unha segunda fase de compra de parcelas. Adquiríronse 810.000 m², nos que se asentaron 27 empresas, entre elas Coren Uteco.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de San Cibrao das Viñas.
* Capela do Santo CristoCapela do Santo Cristo

Parroquias
----------

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de San Cibrao das Viñas |  |
| --- | --- |
| Gargantós (Santa Comba) | Noalla (San Salvador) | Pazos de San Clodio (San Clodio) | Rante (Santo André) | San Cibrao das Viñas (Santo Ildefonso) | Santa Cruz da Rabeda (Santa Cruz) | Soutopenedo (San Miguel) |

Lugares de San Cibrao das Viñas
-------------------------------

Para unha lista completa de todos os lugares do concello vexa: Lugares de San Cibrao das Viñas.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***San Cibrao das Viñas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Polígono Industrial de San Cibrao das Viñas

| * v
* c
* e
Concellos da comarca de Ourense |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
AmoeiroAmoeiro
 | 
BarbadásBarbadás
 | 
ColesColes
 | 
EsgosEsgos
 | 
Nogueira de RamuínNogueira de Ramuín
 | 
OurenseOurense
 | 
O Pereiro de AguiarO Pereiro de Aguiar
 | 
A PeroxaA Peroxa
 | 
San Cibrao das ViñasSan Cibrao das Viñas
 | 
TaboadelaTaboadela
 | 
ToénToén
 | 
VilamarínVilamarín
 |

 | Comarca de Ourense |

| * v
* c
* e
Galicia Galicia  ·  Concellos da provincia de Ourense |
| --- |
| 
* Allariz
* Amoeiro
* A Arnoia
* Avión
* Baltar
* Bande
* Baños de Molgas
* Barbadás
* O Barco de Valdeorras
* Beade
* Beariz
* Os Blancos
* Boborás
* A Bola
* O Bolo
* Calvos de Randín
* Carballeda de Avia
* Carballeda de Valdeorras
* O Carballiño
* Cartelle
* Castrelo de Miño
* Castrelo do Val
* Castro Caldelas
* Celanova
* Cenlle
* Chandrexa de Queixa
* Coles
* Cortegada
* Cualedro
* Entrimo
* Esgos
* Gomesende
* A Gudiña
* O Irixo
* Larouco
* Laza
* Leiro
* Lobeira
* Lobios
* Maceda
* Manzaneda
* Maside
* Melón
* A Merca
* A Mezquita
* Montederramo
* Monterrei
* Muíños
* Nogueira de Ramuín
* Oímbra
* Ourense
* Paderne de Allariz
* Padrenda
* Parada de Sil
* O Pereiro de Aguiar
* A Peroxa
* Petín
* Piñor
* A Pobra de Trives
* Pontedeva
* Porqueira
* Punxín
* Quintela de Leirado
* Rairiz de Veiga
* Ramirás
* Ribadavia
* Riós
* A Rúa
* Rubiá
* San Amaro
* San Cibrao das Viñas
* San Cristovo de Cea
* San Xoán de Río
* Sandiás
* Sarreaus
* Taboadela
* A Teixeira
* Toén
* Trasmiras
* A Veiga
* Verea
* Verín
* Viana do Bolo
* Vilamarín
* Vilamartín de Valdeorras
* Vilar de Barrio
* Vilar de Santos
* Vilardevós
* Vilariño de Conso
* Xinzo de Limia
* Xunqueira de Ambía
* Xunqueira de Espadanedo

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q973465
* código INE: 32075
* GeoNames: 6359892
* OSM: 339841
* TGN: 7325102

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre concellos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---