Burro de raza catalá.
O **burro catalán** é un animal de gran talle, a raza máis alta e corpulenta da súa especie, con 145–160 cm de alzada nos machos e 135–150 cm nas femias, de silueta esvelta e estirada. O peso medio dos machos pode chegar ós 375 kg. Descende do tronco ancestral *Equus asinus somaliensis* ou **asno de Somalia**, como as outras razas de burros de capa negra do norte de España. Outros autores falan dun *Equus asinus europeus*, localizado na conca mediterránea.

A primeira evidencia do burro en Cataluña atopouse en Caldas de Montbui (Barcelona), cifrándose nunha antigüidade dun 2 millóns de anos, a finais do Terciario (Romagosa, 1959). Este feito demostraría a existencia de asnos en Cataluña moito antes de que se producisen as migracións orientais cara a Europa. Outros arqueólogos identifican estes restos cun équido prehistórico, o *Equus hydruntinus* ou zebro, e afirman que os actuais asnos chegaron a Europa no plistoceno medio, xunto cos cabalos (Nores e Liesau, 1992).

Plinio o Vello escribiu que na comarca de Vic existían burros, ós que denominaban *ausetans*.

Descrición
----------

O **burro catalán** ten a cabeza grande, fronte ampla e lixeiramente afundida, fociño moi ancho, orellas de base ancha, non demasiado grandes e ergueitas. O pescozo é robusto, o peito amplo e a cruz destacada, o que lle proporciona un terzo anterior airoso. De dorso recto ou lixeiramente afundido, e ventre recollido. Rabo de nacemento baixo, provisto dunha abundante guedella de longas sedas no extremo. As patas son ben conformadas e fortes, con cascos estreitos.

A **capa** típica é sempre escura ou negra, como a pez; ocasionalmente, castaña escura. Como noutras razas, presenta unha degradación a gris prateada ó redor do fociño e dos ollos, e nas axilas, ventre e bragadas, que chega tamén á parte superior e interna das extremidades.

Raza mallorquina
----------------

Burro de raza mallorquina.
A **raza mallorquina** descende da catalá e é, con seguridade, a máis escasa das razas asnais autóctonas. Lixeiramente menor có catalán (145–155 cm de alzada), é semellante en todo a este, no que respecta á morfoloxía, capas e carácter.

Protección
----------

A preocupación pola raza catalá, coa definición do estándar racial e a selección dos garañóns máis aptos para a reprodución data de 1880, coa creación do *Libro Xenealóxico do Asno Catalán*. A guerra civil española e a mecanización do campo nos anos cincuenta estiveron a piques de provoca-la extinción da raza pero a creación da *Fundación de fomento da raza catalá* AFRAC en 1978 volveu investir o proceso reabrindo o libro xenealóxico.

Polas súas cualidades foi obxecto de exportación a Francia e Italia, principalmente, así como a Estados Unidos, onde deu lugar a unha variante moi afamada, o **garañón catalán americano**.

A finais de 1994 naceu o *Programa de Conservación do Asno Catalán*, que deseña e controla as montas para conserva-la la máxima diversidade xenética e evita-la consanguinidade.

O **Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación** recoñece como entidade de criadores de équidos organ ofic reconoc.pdf, concretamente do burro catalán, a *Associació del Foment de la Raça Asinina Catalana* (AFRAC), fundada en 1978 e domiciliada en Banyoles (Xirona). No caso do burro mallorquín, trátase da *Associació de Criadors i Propietaris de Pura Raça Asinal Mallorquina*, domiciliada en Esporles (Mallorca).

Segundo AFRAC, a xuño de 2006 o censo de reprodutores de suficiente pureza racial era de 336 exemplares, distribuídos principalmente en Xirona e Barcelona pero tamén en explotacións de Toledo, Baleares e sur de Francia.

Simboloxía
----------

O debuxo do **burro catalán**, deseñado por Eloi Alegre, naceu como logotipo da Asociación Afrac. En 2004, Jaume Sala e Álex Ferreiro comezaron a empregalo, despois de lixeiras modificacións, como elimina-la crina e os testículos, como símbolo da catalanidade fronte ó *toro de Osborne* típico da inconografía españolista, do mesmo xeito que aquí, en Galicia, xa corre desde o 2002 o equivalente da vaca do deseñador Antón Lezcano sobre a bandeira galega ou no País Vasco a ovella *Ardilatxa* (esquematizada da raza ovina autóctona lacha).

Notas
-----

1. ↑  "Ficha". Arquivado dende o orixinal o 24 de maio de 2007. Consultado o 17 de maio de 2007.
2. ↑  "Distribución" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 30 de setembro de 2007. Consultado o 17 de maio de 2007.
3. ↑  "La autoría del burro catalán ira a juício" Arquivado 17 de outubro de 2019 en Wayback Machine. artigo en *La Vanguardia* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.burrocatala.com Arquivado 30 de xaneiro de 2009 en Wayback Machine.
* Fuives - Centro Mundial do burro catalán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172870
* GEC: 0224533

 |