|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Yo-Yo Ma** (en chinés tradicional: 馬友友; en chinés simplificado: 马友友; en pinyin: Mǎ Yǒuyǒu), nado en París (Francia) o 7 de decembro de 1955, é un violonchelista chinés-estadounidense. Ten gañado numerosos premios e distincións (entre eles varios Grammy), tamén gravou numerosos discos e ten actuado nos teatros e óperas máis importantes do mundo. É considerado un dos mellores violonchelistas do mundo.

Biografía
---------

Yo-Yo Ma naceu en París en 1955, fillo de pais de orixe chinesa, aos 4 anos de idade estudou violín e viola antes de aprender violonchelo. Comezou a sobresaír no mundo da música dende unha idade moi temperá, comezando a tocar en público aos cinco anos e ofrecendo o seu primeiro recital aos 6 anos na Universidade de París.

En 1962 a súa familia trasladouse a Nova York, onde viviu a meirande parte dos seus anos de formación. Aos oito anos apareceu na televisión estadounidense nun concerto dirixido por Leonard Bernstein. Aos quince anos graduouse na escola secundaria e xa actuouu como solista coa Harvard Radcliffe Orchestra.

Yo-Yo Ma estudou na Juilliard School of Music con Leonard Rose antes de entrar na Universidade Harvard.

Obtivo un gran recoñecemento e popularidade e estivo de xira con moitas das principais orquestras do mundo. As súas gravacións das *Suites para Violonchelo* de Johann Sebastian Bach foron especialmente aclamadas.
Tamén ten tocado música de cámara en numerosas ocasións acompañado polo pianista Emanuel Ax, con quen mantén unha boa amizade dende que se coñeceron na Juilliard.

Silecenciouse durante a súa estadía en Harvard en 1976, universidade que lle fixo merecedor dun doutoramento honorífico en 1991. En 1977 fixo o seu debut no Reino Unido ao tocar no Festival de Brighton e en Londres coa Royal Philarmonic, e en 1978 debutou en The Proms e foi galardoado co Avery Fisher Prize.

### Carreira recente

O 7 de xullo de 1994, estreou o *Concerto para violonchelo e orquestra* de John Williams, baixo a súa dirección e acompañado pola Boston Symphony Orchestra. O concerto foi escrito especialmente para el, como suxeriu Seiji Ozawa.

En 1997 Yo-Yo Ma tocou o concerto para violonchelo de Edward Elgar coa Chicago Symphony Orchestra baixo a dirección de Daniel Barenboim.

Yo-Yo Ma traballa actualmente no Silk Road Project, unha iniciativa do propio Ma que comezou en 1998 e cuxo principal obxectivo é vencellar as artes de Occidente e Oriente reuniendo artistas e público de todo o mundo, e co que brindou a posibilidade de desenvolvemento e estudo a todas as clases sociais no marco das ideas e tradicións das diferentes culturas que abranguen a Ruta da Seda.

O 20 de xaneiro do 2009 participou na investidura de Barack Obama, interpretando xunto aos músicos Itzhak Perlman, Gabriela Montero e Anthony McGill a obra *Air and Simple Gifts*, unha composición do músico John Williams.

Estilo
------

Yo-Yo Ma ten un repertorio máis ecléctico que o típico dos intérpretes de música clásica. Ademais das numerosas gravacións da norma do repertorio clásico, tamén gravou obras barrocas; bluegrass estadounidense; melodías tradicionais chinesas; obras de Astor Piazzolla, así como obras de Philip Glass.
Tamén traballou en varias bandas sonoras de películas, como *Tigre e Dragón* *(Wo hu cang long)* ou *Memorias dunha geisha*.

Instrumentos
------------

O primeiro instrumento de Ma foi un violonchelo feito en Venecia contra 1733 polo luthier italiano Doménico Montagnana. Yo-Yo Ma perdeu este violonchelo de máis de douscentos setenta anos (que el chamaba *Petunia*) esquecido nun taxi, unha noite en Nova York, aínda que máis tarde o recuperou intacto.

Outro dos violonchelos que emprega Yo-Yo Ma é un Stradivarius de 1712, que pertenceu a Karl Davydov e posteriormente a Jacqueline du Pré.

Tamén posúe un violonchelo feito en fibra de carbono, da compañía de Luis & Clark (Boston).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Yo-Yo Ma*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234891
* WorldCat
* VIAF: 27047399
* Allmovie: p44082
* AllMusic: mn0000962133
* AlloCiné: 109650
* BIBSYS: 1027821
* BNE: XX1300471
* BNF: 13897263z
* BRE: 2029369
* CiNii: DA07202091
* DeutscheBio: 120576856
* Discogs: 276145
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 50153
* Filmportal: ID
* GEC: 0247834
* Genius: Yoyo-ma
* GND: 120576856
* ICCU: RAVV223225
* IMDb: nm0530901
* ISNI: 0000000109615907
* LCCN: n80016911
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000017104
* NDL: 00856444
* NKC: js20020122068
* NLA: 35672442
* NNDB: 000024397
* NTA: 070737738
* SELIBR: 287173
* SNAC: w6cz38t3
* Songkick: 147314
* SUDOC: 069784906
* TMDb: 173729
* TVcom: yo-yo-ma

 |