recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **Organización do Xenoma Humano** ou **HUGO** (siglas do seu nome en inglés ***Human Genome Organisation***) é unha organización implicada no Proxecto Xenoma Humano, un proxecto dedicado ao mapado do xenoma humano. HUGO creouse en 1989 como unha organización internacional, principalmente para fomentar a colaboración entre científicos de todo o mundo que estudaban o xenoma. O Comité de Nomenclatura de Xenes de HUGO (*HUGO Gene Nomenclature Committee*), abreviado como HGNC (aínda que ás veces se lle chama tamén "HUGO") é un dos comités de HUGO máis activos e o seu obxectivo é asignar un único nome e símbolo a cada un dos xenes humanos.

Historia
--------

HUGO creouse en abril de 1988 na primeira convención dedicada ao mapado do xenoma celebrada en Cold Spring Harbor. A idea de fundar esta organización procedeu do biólogo surafricano Sydney Brenner, que é coñecido polas súas importantes contribucións aos traballos sobre o código xenético e outras áreas da bioloxía molecular, e gañador do Premio Nobel de Medicina de 2002. Nesa xuntanza elixiuse un Consello Fundador formado por 42 científicos de 17 países. HUGO ten a súa sede en Xenebra, Suíza. Posteriormente elixíronse outros 178 membros máis, ata facer un total de 220.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 26 de setembro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Comité de Nomenclatura de Xenes de HUGO (HGNC)

### Ligazóns externas

* Páxina de inicio de HUGO
* Páxina de inicio de HGNC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q641168
* WorldCat
* VIAF: 129452825
* GND: 2115696-7
* LCCN: nr92004046

 |
**Pegboy** é unha banda estadounidense de punk rock de Chicago, Illinois cun relativamente grande seguimento de culto. O grupo foi fundado en 1990 por John Haggerty (exguitarrista de Naked Raygun), xunto co seu irmán, o batería Joe Haggerty (antes en The Effigies), Larry Damore (voces/guitarra), e Steve Saylors (baixo). Tanto Damore como Saylors foran membros da banda de hardcore de Chicago Bhopal Stiffs, banda que editadou en 1987 unha demo producida por John Haggerty. O EP de estrea de Pegboy, *Three-Chord Monte* (1990), tamén foi o primeiro lanzamento do selo Quarterstick Records, unha filial de Touch and Go Records. Steve Saylors deixou a banda en 1992 debido a que o seu traballo non lle permitía saír de xira. Steve Albini, un vello amigo da banda, encargouse do baixo no EP *Fore*. O antigo baixista de Naked Raygun Pierre Kezdy encargouse permanentemente do baixo en 1994. Tras a reforma de Naked Raygun, Mike Thompson substituíu a Kezdy no baixo.

Pegboy supostamento tocou un concerto de despedida o día de fin de ano de 1999 pero negaron que realmente fose un concerto de despedida anos máis tarde cando volveron a actuar.

Pegboy estivo xirando durante o verán de 2009 con Face to Face e Polar Bear Club.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Strong Reaction* | 1991 | Quarterstick Records |
| *Earwig* | 1994 | Quarterstick Records |
| *Cha Cha Damore* | 1997 | Quarterstick Records |

Notas
-----

1. ↑  Tribune, Chicago. "PegboyPersonnel: John Haggerty, guitar; Larry Damore, vocals;...". *chicagotribune.com* (en inglés). Consultado o 2019-12-31.
2. ↑  Tribune, Rick Reger Special to the. "PEGBOY HAS TWO REASONS FOR SINGING `AULD LANG SYNE'". *chicagotribune.com* (en inglés). Consultado o 2019-12-31.
3. ↑  Tribune, Rick Reger Special to the. "Pegboy back to doing what they love". *chicagotribune.com* (en inglés). Consultado o 2019-12-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2793165
* WorldCat
* VIAF: 124685925
* AllMusic: mn0000255704
* Discogs: 685481
* Europeana: ID
* IMDb: nm3678059
* ISNI: 0000 0000 8617 3156
* LCCN: no2004029175
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 98198

 |
*Odax pullus*
Os **odácidos** (Odacidae) son unha pequena familia de peixes mariños incluída na suborde Labroidei, da orde dos Perciformes.

Morfoloxía
----------

Son de corpo alargado, coa liña lateral formada por 30-87 escamas, curvada á altura das pectorais. Unha única aleta dorsal, moi longa, con 14-23 radios espiñosos; a anal é máis curta; as pélvicas, que non existen en tódalas especies, cunha espiña e 4 radios brandos.

Hábitat e bioloxía
------------------

Distribúense por augas costeiras do sur de Australia e Nova Zelandia.

Aliméntanse de pequenos invertebrados, pero tamén hai especies herbívoras.

Taxonomía
---------

A familia divídese en 4 xéneros e 12 especies (FishBase).

* *Haletta*, Whitley 1947
* *Neoodax*, Castelnau 1875
* *Odax*, Valenciennes 1840
* *Siphonognathus*, Richardson 1858

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Odácidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Odácidos*** |

* Ficha en World Register of Marine Species
* Ficha en FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134416
* MAG: 2781018046

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: pictures
* EOL: 46572866
* Fossilworks: 266318
* GBIF: 8550
* iNaturalist: 68641
* IRMNG: 111109
* ITIS: 170797
* NCBI: 241355
* uBio: 114261
* WoRMS: 151387

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Omar Hasan Ahmad al-Bashir** (en árabe: عمر حسن أحمد البشير), nado o 1 de xaneiro de 1944, é o Presidente do Sudán.

Traxectoria
-----------

Nado na pequena vila de Hosh Bonnaga, al-Bashir entrou no exército sudanés moi novo e estudou nunha academia militar do Cairo. Serviu no exército exipcio durante a guerra con Israel de 1973. Á súa volta ao Sudán, al-Bashir estivo ao mando das operacións militares contra do Exército Popular de Liberación do Sudán na metade sur do país. Acadou o xeneralato nos anos oitenta, e estivo á fronte do golpe militar de 1989 contra o presidente Sadeq al-Mahdi. Al-Bashir suprimiu todos os partidos políticos, censurou a prensa e disolveu o Parlamento, converténdose en Director do Consello Revolucionario para a Salvación Nacional, asumindo o posto de xefe de estado, primeiro ministro, xefe das forzas armadas e ministro de defensa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57265
* WorldCat
* VIAF: 251919553
* BNF: 16256447k
* BRE: 1857771
* EBID: ID
* FAST: 1911823
* GND: 119502615
* IMDb: nm4644193
* ISNI: 0000 0003 7535 7082
* LCCN: nb2008023327
* Munzinger: 00000019182
* NNDB: 000121486
* NTA: 344108295
* SUDOC: 149757956
* Treccani: omar-hasan-ahmad-al-bashir

 |
**Odón I de Borgoña** *Odón Borrel*, nado en 1058 e finado en Tarso, actual Turquía en 1103, foi duque de Borgoña (1079 - 1103).

Traxectoria
-----------

### Orixes familiares

Nado en 1058, foi o segundo fillo do infante de Borgoña, Henrique de Borgoña e a súa muller Sibila de Barcelona. Era neto por liña paterna do duque Roberto I de Borgoña e Helia de Semur, e por liña materna do conde de Barcelona Berenguer Ramón I e Ermesenda de Carcasona. Foi irmán do duque de Borgoña Hugo I de Borgoña, ao que sucedeu. 

### Matrimonio e descendencia

Casou en 1080 con Sibila de Borgoña, filla do conde Guillerme I de Borgoña. Desta unión naceron: 

* A infanta Helena de Borgoña (1080 - 1142), casada en 1095 co conde Bertrán de Tolosa, e en 1115 con Guillerme III de Alençon.
* A infanta Flor de Borgoña (1083 - 1097), casada co príncipe Sven de Dinamarca.
* o infante Hugo II de Borgoña (1084 - 1143), duque de Borgoña.
* o infante Henrique de Borgoña (1087 - 1131), relixioso.

Ducado de Borgoña
-----------------

En 1079 recibiu o ducado de Borgoña de mans do seu irmán máis vello, Hugo I, que renunciou ao condado para se retirar á vida contemplativa. 

Loitou xunto ao rei Filipe I de Francia contra as revoltas internas da nobreza e, posteriormente, participou en varias incursións na Península Ibérica contra os musulmáns. 

Non participou na Primeira Cruzada, pero despois viaxou a Terra Santa, morrendo na cidade de Tarso o 23 de marzo de 1103.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Odón I de Borgoña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q544125
* WikiTree: Bourgogne-171

 |
***Modus operandi*** é unha locución latina que significa literalmente "modo de operar". Refírese ao xeito de proceder dunha persoa ou dun grupo de persoas. É unha expresión latina de uso frecuente tanto en galego como noutras linguas occidentais. O plural é *modi operandi* ("modos de funcionamento"). Na linguaxe común, esta expresión refírese ao xeito habitual ou característica de actuar dunha persoa ou dun grupo, e pode ser utilizada en numerosos contextos: organizacional, loxístico, profesional e científico.

En criminalística, úsase para referirse a como actuou o delincuente nunha ou diversas ocasións, así como para establecer unha pauta de comportamento en diversos crimes dunha mesma persoa; en concreto, refírese ao modo de funcionamento típico dun criminal, e aos xeitos de reaccionar fronte ás situacións.

A expresión utilízase a miúdo no traballo da policía cando se fala dun delito e de facer fronte aos métodos empregados polos delincuentes. Tamén se utiliza en perfís criminais, onde pode axudar na procura de pistas sobre a psicoloxía do delincuente. Consiste, basicamente, no exame das accións utilizadas polo individuo para executar o crime, evitar a súa detección e/ou facilitar o escape. O *modus operandi* dun sospeitoso pode axudar á súa identificación, aprehensión, ou represión, e tamén pode utilizarse para determinar os vínculos entre os crimes.

No mundo empresarial, o *modus operandi* utilízase para describir o medio preferido dunha empresa para facer negocios e a interacción con outras empresas.

Notas
-----

1. ↑  Análisis de escenas de crimen violento: Modus operandi, firma y escenario*, sitio web* cienciaforense.com*, traducido por Malena González de León.*
2. ↑  Perfil psicológico criminal Arquivado 22 de outubro de 2013 en Wayback Machine. Jorge Jiménez Serrano.
3. ↑  El perfil criminológico Arquivado 17 de xaneiro de 2014 en Wayback Machine..

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Recompilación de usos na prensa escrita*(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q301011
* EBID: ID
* JSTOR: modus-operandi

 |
Fotografía a través de telescopio da lúa chea desde Israel.
**Plenilunio** ou **lúa chea** é unha das fases da lúa que acontece cando o planeta Terra se atopa situado xustamente entre o Sol e a Lúa, e a Lúa na súa totalidade queda reflectida na Terra.

Características
---------------

Ocorre sempre cando a Lúa completa media volta á terra despois da Lúa nova, así pois o seu disco lunar é totalmente iluminado e é visíbel enteiramente á noite, pois ela se opón ao Sol en relación á terra.

Como a órbita lunar é unha elipse, e non un círculo perfecto, así como nas outras fases, a lúa chea pode posicionarse no punto máis próximo da Terra, denominada esta posición como perixeo, ou máis distante, o apoxeo.

A lúa chea no perixeo é un 14 % maior e un 3 0% máis brillante do que no apoxeo. O 19 de marzo de 2011 a lúa chea ficou a 356.577 quilómetros da terra. Esta non se aproximaba tanto á terra durante a lúa chea desde o ano 1993, e ese fenómeno é chamado o de "súperlúa", o que ocorre cada 18 anos.

A lúa chea que ocorre logo despois do equinoccio de marzo, que ocorre por volta do día 20 de marzo, determina a data da Pascua, que se celebra o domingo seguinte á data desa lúa chea. Dese modo, a Pascua pode acontecer do 21 de marzo ao 25 de abril.

Eclipses lunares
----------------

Eclipse total de lúa chea no ano 2010.
É nesta fase na cal ocorren as eclipses lunares, os cales poden ser: 

* Total; cando a Lúa se sitúase completamente na sombra da Terra.
* Parcial; cando apenas parte dela fica escondida na sombra.
* Penumbral; cando ela se localiza na rexión ao redor da sombra, chamada penumbra.

Lúa azul
--------

Cando ocorren dúas lúas cheas nun mesmo mes, o evento é coñecido polo nome de lúa azul, *Blue Moon* en inglés, cuxa designación é difundida nos Estados Unidos, Canadá e Europa.

Nomes das lúas cheas
--------------------

De acordo coa cultura inglesa e a norteamericana, cada lúa chea que ocorre durante o ano recibe un nome ben diferente. Eses nomes están relacionados ás estacións do ano, no hemisferio norte. E acostumaban ser un referencial para a época de plantío, recolleita, etc.

**Nomes das lúas cheas**| Mes asociado | Nome en inglés |
| --- | --- |
| **Inverno (hemisferio norte)** |
| Xaneiro | *Wolf Moon* (ou *Old Moon*) |
| Febreiro | *Snow Moon* (ou *Wolf Moon*) |
| Marzo | *Worm Moon* (ou *Lenten Moon*) |
| **Primavera (hemisferio norte)** |
| Abril | *Pink Moon* (ou *Egg Moon*) |
| Maio | *Flower Moon* (ou *Milk Moon*) |
| Xuño | *Strawberry Moon* (ou *Flower Moon*) |
| **Verán (Hemisferio norte)** |
| Xullo | *Buck Moon* (ou *Hay Moon*) |
| Agosto | *Sturgeon Moon* (ou *Grain Moon*) |
| Setembro | *Harvest Moon* (ou *Fruit Moon*) |
| **Outono (Hemisferio norte)** |
| Outubro | *Hunter's Moon* (ou *Harvest Moon*) |
| Novembro | *Beaver Moon* (ou *Hunter's Moo*n) |
| Decembro | *Cold Moon* (ou *Oak Moon*) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fases da Lúa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q104641
* EBID: ID
* GND: 4396432-1
* MAG: 89765683

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ofelia Rey.

**Ofelia Rey Recimil**, nada en Piñeiro (Silleda) en 1973, é técnica agraria (criadora de gando porcino) e unha política galega.

Traxectoria
-----------

Elixida concelleira nas listas do PSdeG nas eleccións municipais de 2007 en marzo de 2009 abandonou o grupo socialista. O 19 de outubro de 2009 proclamouse alcaldesa de Silleda tras levar a cabo unha moción de censura para derrocar á antiga alcaldesa do PSOE, Paula Fernández Pena. A moción de censura que lle deu a chave da alcaldía por maioría absoluta foi apoiada por 5 dos 6 edís do PPdeG e por dous votos tránsfugas, un deles o seu.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Paula Fernández Pena** |  **Alcaldesa de Silleda** 2009 - 2011 | Sucesor:**Paula Fernández Pena** |

Notas
-----

1. ↑  Deputación de Pontevedra, ed. (1 de maio de 2007). "Boletín Oficial de Pontevedra nº84" (PDF) (en en castelán). pp. páx. 24. Arquivado dende o orixinal (pdf) o 04 de outubro de 2013. Consultado o 21 de outubro de 2009.
2. ↑  A corporación municipal de Silleda está composta por 13 membros.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Silleda
Bóveda da Catedral de Angers, na que se observa a plementería de ladrillo, que enche o espazo entre arcos.
Unha **plementería** é o conxunto de panos de pedras ou doelas que, a modo de cerramento, cobren o espazo entre os nervios dunha bóveda nervada, como unha bóveda de crucería. Cada un dos panos denomínase **plemento**. Son elementos pasivos que non teñen función estrutural e que se apoian sobre os arcos da bóveda, que son os elementos activos.

Usos
----

Na arquitectura gótica, o recheo da plementería adoitaba ser de ladrillo ou cachotería complementada con morteiro nas xuntas, e cunha distribución relativamente irregular, especialmente nas fases máis antigas, mais a medida que se avanza no tempo vaise perfeccionando a talla e o tamaño das pezas do recheo e, aínda que continúa cumprindo unha función de recheo, adquire a aparencia de cantería e parece que a bóveda ao completo está completamente fabricada de perpiaños. O espesor da plementería adoitaba ser pequeno, de 10 ou 15 centímetros, en España cubríanse cunha capa de morteiro na súa parte superior.

A plementería da Lonxa da Seda, en Valencia é de gran tamaño, resultando a sensación dunha bóveda completamente feita de pedra.

Notas
-----

1. ↑  Rabasa Díaz, Enrique (2000). Ediciones Akal, ed. *Forma y construcción en piedra. De la cantería medieval a la estereotomía del siglo XIX*. ISBN 81-460-1542-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328691
* GEC: 0132659

 |
O cladograma representa un carácter plesiomórfico (ancestral) ilustrado como un círculo negro, que neste caso é á súa vez simplesiomórfico, debido a que aparece en polo menos 2 grupos: A e B. O carácter ilustrado como un círculo gris é unha apomorfía, porque é derivado do antepasado, e á súa vez sinapomorfía, porque é compartido polo menos por 2 grupos: C e D. O carácter círculo branco, é unha apomorfía e, máis concretamente, unha autapomorfía, ao estar representado unicmente por un grupo: o E. Para evitar confusións, convén aclarar que A, B, C, D e E son taxons existentes e F, G, H e I son antepasados comúns.
En bioloxía sistemática e, en particular, en cladística, o termo **plesiomorfía** refírese ao estado ancestral ou primitivo dun carácter.

O concepto oponse ao de apomorfía, que é o estado derivado de dito carácter.

Por exemplo, o quiridio (mans e pés con cinco dedos) é a condición ancestral das extremidades dos primitivos tetrápodos e é, por tanto, unha plesiomorfía.

A partir de dita condición primitiva, xurdiron diversos estados apomórficos, como as extremidades cun só dedo dos cabalos, as aletas dos cetáceos ou a atrofia das patas nas serpentes.

As plesiomorfías non deben utilizarse para definir grupos monofiléticos (clados). O feito de compartiren un ou máis caracteres plesiomórficos non xustifica a creación de taxons.

Así, durante décadas, os animais diblásticos (cnidarios e ctenóforos) agrupáronse no filo celentéreos polo feio de posuír só dúas follas embrionarias, ectoderma e endoderma; pero considérase que esta é a condición ancestral dos primitivos eumetazoos e, non existindo ningún carácter apomórfico que reúna a cnidarios e ctenóforos, é inadecuado formar un taxon con ambos os grupos sobre esa base.

A aparición dunha terceira folla embrionaria (o mesoderma) é unha apomorfía (novidade evolutiva) e, por tanto, si se xustifica agrupar a todos os animais triblásticos (con mesodermo, ademais de ectoderma a endoderma).

Etimoloxía
----------

O termo plesiomorfía está formado polos elementos do latín científico *plesio-* e *-morfía*, tirados das voces do grego antigo πλησίος *plēsios*, "veciño", e μορφή *morphḗ*, "forma".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Carácter biolóxico
* Apomorfia
* Homoplasia
* Sinapomorfía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1937269
* GEC: 0282340

 |
Bufé ovolactovexetariano
O **ovolactovexetarianismo** é unha dieta que exclúe a carne e o peixe. Porén, a diferenza de dietas máis restritivas como o veganismo, inclúe ovos, leite e produtos lácteos (como o queixo e a manteiga) e alimentos vexetais como cereais, legumes, cogomelos, froitas ou verduras.

O ovolactovexetarianismo é a variante do vexetarianismo máis común en Occidente. A maioría da xente que di ser vexetariana segue esta dieta, xa que para moitas persoas o vexetarianismo estrito é demasiado complicado. Isto débese a que a maioría dos produtos de consumo humano diario inclúe leite ou ovo. Con todo, na actualidade hai moitos produtos elaborados só con ingredientes vexetais, polo que seguir esta dieta xa non resulta complicado. 

Por outra banda, nos eidos da medicina e a nutrición non hai acordo sobre os beneficios dunha alimentación vexetariana en relación coa saúde cardiovascular.

Notas
-----

1. ↑  "Becoming a vegetarian". *Harvard Health*. outubro 2009. Arquivado dende o orixinal o 9 de xuño de 2017. Consultado o 18 de novembro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Veganismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3544800
* MAG: 2909299281

 |
**Odón Casimiro Cobas García**, nado en San Pedro de Vilanova (Vedra) o 1 de abril de 1955, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Estudou Mestría Industrial en Santiago de Compostela, sendo topógrafo de profesión. Posúe unha pequena explotación de Albariño. Encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE en Vedra nas eleccións municipais de 1995, logrando 4 concelleiros e pactando un goberno coa formación independente AVIVE, polo cal asumía os dous primeiros anos de lexislatura a alcaldía o independente Pedro Guitián Rodríguez, e el os dous últimos. Desta forma, asumiu a alcaldía en xuño de 1997. Nas municipais de 1999 foi a candidatura máis votada con 6 concelleiros, a un da maioría absoluta, polo que foi reelixido alcalde e estableceu un pacto de goberno co BNG. Neste mandato foi deputado provincial. Nas municipais de 2003 foi reelixido alcalde ó lograla maioría absoluta con 7 edís. Nas municipais de 2007 revalidou a alcaldía, pero perdeu a maioría absoluta ó baixar a 6 concelleiros, gobernando en minoría. 

Perdeu a alcaldía nas municipais de 2011, nas cales logrou 5 concelleiros fronte a 6 do PPdeG, polo que este asumiu a alcaldía como cabeza da lista máis votada, grazas á abstención de Terra Galega e habendo votado o BNG a favor de Cobas. Volveu a selo candidato socialista nas municipais de 2015, pero non consigueu recuperala alcaldía, dado que o PPdeG logrou a maioría absoluta. En decembro de 2015 renunciou á acta de concelleiro e retirouse da primeira liña política.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Pedro Guitián Rodríguez** |  **Alcalde de Vedra** 1997 - 2011 | Sucesor:**Carlos Martínez Carrillo** |

Notas
-----

1. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia* ed. Santiago, 27-5-2006, p. 12.
2. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia* ed. Santiago, 27-5-2006, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vedra

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
Coordenadas: 41°24′12″N 2°11′13″L﻿ / ﻿41.40333333, 2.18694444

A praza, coa Torre Agbar ao fondo.
A **Plaça de les Glòries Catalanes** (en galego: *Praza das Glorias Catalás*), coñecida como **Plaça de les Glòries** ou simplemente **Glòries**, é unha praza de Barcelona. Está situada entre os distritos barceloneses de L'Eixample e Sant Martí.

Historia
--------

Inicialmente Ildefons Cerdà dentro do seu plan concibiu a praza como un dos grandes centros de Barcelona, onde conflúen tres dos eixes máis importantes: a Avinguda Diagonal, a Gran Via de les Corts Catalanes e a Avinguda Meridiana.

A ordenación da actual praza corresponde a un proxecto executado entre 1990 e 1992, polos arquitectos Andreu Arriola, Gaspar García, Joan Mas e Artur Juanmartí, co asesoramento do enxeñeiro aeronáutico Adolf Monclús. A reforma significou unha mellora na rede viaria, creando uns viadutos, popularmente coñecido como o *tambor*, e deixando no interior espazo para un parque. No parque hai un conxunto escultórico formado por doce lousas que cada unha evoca un momento glorioso da historia de Cataluña.

Á beira da praza están os Encants Vells (Mercado Fira de Bellcaire), desde 1928.

Actualmente está nun proceso de transformación que acabará en 2014. A remodelación total da praza implicará a urbanización dunha parcela aínda sen urbanizar onde haberá un museo do deseño de Barcelona (Disseny Hub Barcelona) e trasladaranse os Encants Vells. Actualmente desmontouse a cuberta lateral do tambor e pode verse o interior da praza, por onde provisionalmente pasará parte do tráfico.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Plaça de les Glòries Catalanes*** |

* Proxecto de reforma da praza no sitio web do concello de Barcelona[*Ligazón morta*] *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1426190
* GeoNames: 6269137

 |
**Pablo Díaz Carro**, nado na Coruña o 8 de xuño de 1972, é un cantante, compositor e investigador do folclore tradicional galego.

Traxectoria
-----------

Diplomado en Graduado Social pola Universidade da Coruña. Desde moi novo estuda e ensina materias relacionadas co baile e a música tradicional: a gaita, o clarinete, percusións variadas (tambor, bombo ou pandeireta), e a voz. Forma parte de varios grupos de música tradicional e folk (Donaire, Ruote, Entrecaixas e Tátara Trío), participando como músico e cantante. Colaborou tamén con Susana Seivane ou Pablo Seoane. Foi músico acompañante en contacontos da editorial Kalandraka.

Ten escrito artigos sobre música tradicional en revistas e xornais, participando tamén no programa *Lume na palleira* da Radio Galega.

Obras publicadas
----------------

### Traballos individuais

* *Tic Tac*, 2010, Kalandraka. Libro-disco con ilustracións de Marc Taeger.
* *Toc Toc*, 2013, Editorial Galaxia. Libro-disco con ilustracións de Nuria Díaz.
* *Xente miúda moita fartura*, 2014, CD autoeditado, con ilustracións de Nicolás Fernández.
* *Tic Tac Toc*, 2016, Galaxia. Libro-disco
* *Coas miñas mans*, 2018, Galaxia. Libro-disco.

### Traballos colectivos

* *O Cancioneiro da Cabana de Bergantiños*, con Olga Kirk, 2012, Deputación da Coruña.

Premios
-------

* Premio Martín Codax da Música na categoría música infantil en 2014, por *Toc Toc*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396936
* MusicBrainz: ID

 |
Estatua de Molly Malone en Dublín, inaugurada en 1987.
"Molly Malone", Celtic Aire, United States Air Force Band, 2014
"**Molly Malone**" ou "**Cockels and Mussels**" (en irlandés, "**Mol Ní Mhaoileoin**") é unha canción popular dublinesa, tendo ademais en toda Irlanda o status dunha canción popular. Non hai constancia da existencia desta muller.

Canción
-------

> In Dublin's fair city,  
> 
> 
> 
> where the girls are so pretty,  
> 
> I first set my eyes on sweet Molly Malone,  
> 
> As she wheeled her wheel-barrow,  
> 
> Through streets broad and narrow,  
> 
> Crying, "Cockles and mussels, alive alive oh!"  
> 
>   
> 
> *"Alive-a-live-oh,*  
> 
> *Alive-a-live-oh",*  
> 
> *Crying "Cockles and mussels, alive alive oh".*  
> 
>   
> 
> She was a fishmonger,  
> 
> But sure 'twas no wonder,  
> 
> For so were her father and mother before,  
> 
> And they each wheeled their barrow,  
> 
> Through streets broad and narrow,  
> 
> Crying, "Cockles and mussels, alive, alive oh!"  
> 
>   
> 
> *(repetición)*  
> 
>   
> 
> 
> 
> She died of a fever,  
> 
> And no one could save her,  
> 
> And that was the end of sweet Molly Malone.  
> 
> Now her ghost wheels her barrow,  
> 
> Through streets broad and narrow,  
> 
> Crying, "Cockles and mussels, alive, alive oh!"  
> 
>   
> 
> *(repetición)*  
> 
> 
> 
> 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Molly Malone***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1345276
* WorldCat
* VIAF: 368149196597674792685
* BIBSYS: 98027816
* MusicBrainz: ID

 |
*Pomocanthus imperator*
Os **Pomacántidos** (familia Pomacanthidae), coñecidos comunmente como *peixes anxo*, son unha familia de peixes mariños incluída na orde Perciformes. Distribúense por augas tropicais dos océanos Atlántico, Índico e Pacífico.

Características
---------------

Presentan un corpo fortemente comprimido lateralmente, aleta caudal desde arredondada a fortemente semilunar, con 15 radios ramificados; aleta anal con tres espiñas e, en moitas especies, cunha extensión alargada e suave nas marxes traseiras das aletas dorsal e anal. No preopérculo posúen unha forte espiña á que deben o nome (Poma-= opérculo, acanth-= espiña). 

Mostran coloracións moi vistosas, marcadamente diferente entre os estados xuvenís e adultos.

Viven en augas pouco profundas, de menos de 20 m de profundidade, cerca dos arrecifes de coral, e excepcionalmente por debaixo dos 50 m.

Son de reprodución peláxica. A maioría aliméntanse de esponxas, invertebrados, algas e ovos de peixes. Son moi apreciados nos acuarios, aínda que difíciles de manter.

Clasificación
-------------

*Holacanthus ciliaris*
Divídense en 9 xéneros:

* *Apolemichthys* (Burton, 1934 )
* *Arusetta* (Fraser-Brunner, 1933)
* *Centropyge* (Kaup, 1860)
* *Chaetodontoplus* (Bleeker, 1876)
* *Genicanthus* (Swainson, 1839)
* *Holacanthus* (Lacepède, 1802)
* *Paracentropyge* (Burgess, 1991)
* *Pomacanthus* (Lacepède, 1802)
* *Pygoplites* (Fraser-Brunner, 1933)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pomacántidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pomacántidos*** |

* FishBase *(en inglés)*
* Ficha FAO *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q320913
* BRE: 3523478
* EBID: ID
* MAG: 2776748672

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Pomacanthidae
* EOL: 5260
* Fossilworks: 266308
* GBIF: 4498
* iNaturalist: 47237
* IRMNG: 115123
* ITIS: 553237
* NCBI: 30862
* Plazi: ID
* uBio: 114322
* WoRMS: 151470

 |
**Pablo Manuel Cachón Villar**, nado en Malpica en 1935 e finado en Valladolid o 7 de agosto de 2016, foi un xuíz galego, que chegou a ser membro do Tribunal Constitucional de España

Traxectoria
-----------

Aos cinco anos a súa familia trasladouse a vivir á Coruña. Licenciouse en dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Ingresou na carreira xudicial en 1967. Foi xuíz de primeira instancia en varias localidades como Mataró, Plasencia, Pamplona e Valladolid, e logo xuíz (1989) do Tribunal Supremo onde foi o titular da sala Cuarta, do social. En 1998 foi designado maxistrado do Tribunal Constitucional, onde permaneceu ata a súa xubilación en 2004.

Membro da asociación xudicial Francisco de Vitoria, de carácter centrista, foi proposto na terna do Partido Popular para o Tribunal Constitucional.
Foi ademais profesor na Universidade de Valladolid.

Obras
-----

* *Diccionario Procesal Social*.
* *Reforma y crisis del proceso social, 1994-1996: Los problemas de aplicación de las últimas reformas procesales".*

Galardóns
---------

* Madrigalegos de ouro ao mérito xurídico, pola Enxebre Orde da Vieira.

Notas
-----

1. ↑  Fallece el exmagistrado del Constitucional Pablo Cachón Villar, a los 80 años de edad

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535295
* WorldCat
* VIAF: 26349830
* BNE: XX1227069
* ISNI: 0000 0000 5929 5836
* LCCN: n97086322

 |
O termo **mole** (do náhuatl *molli* ou *mulli*), refírese a varios tipos de mollos mexicanos feitos principalmente a base de chiles e especias, e que son espesados con masa de millo, e tamén ós pratos con carne e vexetais que son preparados con estes mollos.

Orixinalmente facía referencia a calquera mollo ou combinación de ingredientes, e actualmente serve para nomear varios pratos da cociña mexicana, especificamente a un grupo de pratos que teñen algúns elementos en común, como o feito de prepararse a base de chiles e especias. Na cociña mexicana actual, o mole adoita acompañar carnes cocidas.

O mole máis coñecido en México é o mole poblano, que para moitas persoas é o mole por antonomasia e adoita ser chamado "prato nacional" de México. Porén, existen moitas variedades de mole.

Cociñando mole en San Pedro Atocpan.
Muíño para creación do mole.

Notas
-----

1. ↑  Torreón, El Siglo de (2006-12-23). "El mole poblano...platillo típico de México". *www.elsiglodetorreon.com.mx* (en castelán). Consultado o 2022-03-27.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mole***  |

### Outros artigos

* Guacamole
* Gastronomía de México
* Metate
* Molcaxete

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1495652
* LCCN: sh2018002803

 |
***O carteiro Pat*** é unha serie de animación de bonecos británica creada por John Cunliffe e producida por Woodland Animations e HIT Entertainment para a BBC, diríxese a nenos en idade preescolar e conta as aventuras de Pat Clifton, un carteiro de Greendale, unha vila de ficción inspirada nunha real de Cumbria. En 1986 editáronse un vídeo en tres volumes da serie, en anos sucesivos editáronse outros 18 e varios DVD así como libros didácticos e para colorear. A Televisión de Galicia emitiu a serie en 1985.

Traxectoria
-----------

A primeira tempada consistiu en 13 capítulos que se emitiron en 1981 dirixidos por Ivor Wood, Kate Fawkes e Theresa Plummer-Andrews e patrocinados polo correo británico, entre 1991 e 1994 realizáronse catro especiais e en 1996 emitiuse unha segunda tempada de 14 capítulos na que lle engadiron unha familia ao carteiro Pat. A partir de 2004 retomouse de novo a serie producida por Cosgrove Hall Films e sen o apoio do correo británico, realizando catro tempadas ata 2008, a última co título **Postman Pat: Special Delivery Service** realizada pola produtora norteamericana Classic Media que recibiu numerosas críticas por se arredar do espírito orixinal.

Argumento
---------

En cada episodio desenvólvense as aventuras e desventuras de Pat Clifton, un carteiro rural sorrideiro e amigable que co seu gato Jess distribúe co seu furgón o correo no val de Greendale, aínda que sempre prentende repartir o correo con toda a súa atención, sempre algún veciño lle pide consello distraéndoo do seu cometido laboral. Outros caracteres son a xefa de correos, a señora Goggins, o granxeiro Alf Thompson e o inventor local, Ted Glen.

Repercusións
------------

En 2009 realizouse unha serie co gato Jess como protagonista *Guess with Jess*, coproducida entre o Reino Unido e o Canadá. O vehículo que utiliza Pat serviu de inspiración para contruír o automóbil máis pequeno do mundo apto para circular legalmente. En outubro de 2009 Classic Media anunciou que chegara a un acordo con Timeless Films para producir unha longametraxe en 3D baseado no carácter do carteiro Pat que se estrearía no outono de 2011. Finalmente a película *Postman Pat: The Movie* foi presentada en maio de 2014 no Reino Unido.

Notas
-----

1. ↑  BBC Cumbria
2. ↑  BBC News
3. ↑  "Vieiros*"*. Arquivado dende o orixinal o 02 de agosto de 2010. Consultado o 01 de setembro de 2010.
4. ↑  *Man transforms Postman Pat ride into world's smallest car* *The Daily Telegraph* do 12 de maio de 2009
5. ↑  "Nota de prensa de Classic Media" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08 de outubro de 2010. Consultado o 03 de outubro de 2010.
6. ↑  Mangan, Stephen (13 setembro de 2014). Twitter, ed. "UK release in May". Consultado o 14 de setembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* Postman Pat en Cbeebies
* O carteiro Pat na TVG
* Vídeo comparando a última versión de *Postman Pat* coa primeira. BBC News

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1143800
* AlloCiné: 18333
* IMDb: tt0149509
* LUMIERE: 120758
* OFDb: 104419
* TMDb: 1588
* TVcom: postman-pat

 |
**Pablo Benegas Urabayen**, nado en Donostia (Guipúscoa) o 21 de xuño de 1976, é un guitarrista e compositor vasco, membro do grupo pop La Oreja de Van Gogh.

Traxectoria
-----------

É fillo do político e expresidente do Partido Socialista de Euskadi Txiki Benegas e mais de Maite Urabayen. Os seus tíos tamén están inmersos no mundo da política, pois a súa tía é a política nacionalista e presidenta do partido Izquierda Castellana, Doris Benegas. Doutra banda, seu tío é tamén un político nacionalista Luis Ocampo.

Ademais da súa carreira musical en La Oreja de Van Gogh, gravou unha curtametraxe coa súa actual muller, Eider Ayuso, chamada "La promesa".

### En La Oreja de Van Gogh

É o letrista, xunto con Xavi San Martín (teclista), e guitarrista do grupo. Realizou letras en solitario para os temas *Pesadilla*, *La chica del gorro azul* e *Manhattan*, e compuxo outros temas canda outros membros do grupo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q904316
* WorldCat
* VIAF: 87279390
* BNE: XX1551853
* Discogs: 1864642
* IMDb: nm1739595

 |
**Miguel Barros Castro**, nado en Mosende (O Porriño) en 1892 e finado en Montevideo o 5 de xuño de 1934, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Barros Amandi. Estudou filosofía no Seminario de Tui, onde comezou o exercicio periodístico colaborando en *La Integridad*. En 1910 emigrou ao Uruguai e formou parte da redacción de *El Diario Español*. En 1912 intentou editar sen éxito *El Eco de España*. Xefe de redacción de *El Diario Español*, en xullo de 1917 colaborou no diario *La Razón*. Sumouse á redacción de *Tierra Gallega*, substituíndo a Xosé María Barreiro na dirección a partir do número 40. Colaborou como redactor no semanario *Galicia Nueva*. Tamén colaborou coa *Revista de las Españas*, editada en Madrid pola Unión Ibero-Americana. Foi un dos fundadores da Casa de Galicia. Foi secretario da Junta Patriótica Española, da Cámara Oficial Española de Comercio e do Club Español. Foi secretario (1931) e despois subxerente da Administración Nacional de Combustibles. Finou en Montevideo nun accidente de tráfico o 5 de xuño de 1934.

Vida persoal
------------

Casou con Elvira Arcelos.

Notas
-----

1. ↑  *El Compostelano*, 27-6-1934, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 31-7-1934, p. 12.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Zubillaga, Carlos (1996). *A prensa galega de inmigración en Uruguai* (PDF). Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. p. 195. ISBN 84 -87 172-08-3.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Sisto.

| O Sisto |
| --- |
|  |
| Igrexa parroquial de Santa María no lugar do Vilariño. |
|  |
| **Diocese**: | Mondoñedo-Ferrol |
| **Arciprestado**: | Viveiro |
| **Área**: | - km² |
| **Poboación**: | 56 hab. (2014) |
| **Densidade**: | - hab./km² |
| **Entidades de poboación**: | 20 |
|

**Santa María do Sisto** é unha parroquia eclesiástica galega pertencente ao arciprestado de Viveiro da diocese de Mondoñedo-Ferrol, cuxo territorio se estende polos concellos de Ourol e Muras. No ano 2014 tiña 56 habitantes (49 en Ourol e 7 en Muras), dos cales 24 eran homes e 32 eran mulleres, o que supón unha diminución de 28 habitantes en relación ao ano 2007.

Dos 20 lugares da parroquia, 17 están no concello de Ourol (Cabanas, Os Campos, O Cargadoiro, A Carreira, O Carrusco, Cebrán, A Cernada, O Coto da Rega, O Couce de Paredes, Lombao, Nogueira, O Pé da Veiga, As Pereiras, A Rega, Silvoso, O Sisto e O Vilariño) e 3 no concello de Muras (Os Casás, Muruás e Piocorto).

Historia
--------

A parroquia foi creada en 1895 con lugares de Muras, Ourol e San Pantaleón de Cabanas.

Notas
-----

1. ↑  "Sisto, O, Santa María". *Diocese de Mondoñedo-Ferrol* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 06 de marzo de 2021. Consultado o 13 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* O Sisto, Muras
* O Sisto, Ourol
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pomona (homónimos).
Templo I.
**Pomoná** (en maia: *Pakbul*) é un sitio arqueolóxico da civilización maia que se atopa en México; no concello de Tenosique no estado de Tabasco.

Esta cidade maia pertence á conca do Usumacinta, do mesmo xeito que Moral Reforma, Palenque, Bonampak, Yaxchilan e Pedras Negras. Está situada no leste de Tabasco, e foi unha poboación de mediana importancia, xunto coas súas veciñas Moral Reforma, Santa Elena e San Claudio, con quen practicaba un intenso intercambio comercial.

A importancia desta zona radicaba en que era o punto de control entre dúas grandes rexións: a chaira sedimentaria do Usumacinta tabasqueño, e os vales e serras do alto Usumacinta.

Pomoná é unha cidade cerimonial maia, que foi capital rexional, construída sobre outeiros na marxe esquerda do Usumacinta e dividida en seis conxuntos arquitectónicos. A rexión alcanzou o seu apoxeo no Clásico Tardío (600 a 900 d. C.), a diferenza da zona do Petén que data do Formativo Tardío (100 a. C. a 250 d. C.).

Os especialistas clasifican a Pomoná dentro dos asentamentos do "tipo disperso", xa que entre cumio e cumio dos outeiros –onde se sitúan os conxuntos monumentais– media unha distancia considerable e existe pouca densidade de habitación ou de construcións entre eles.

Nome
----

Pomoná é a designación moderna do sitio. O seu nome actual, provén dun xeroglífico atopado na zona e que fai alusión a ese nome, o cal significa en lingua maia: "*A casa do Copal*".

En investigacións recentes, púidose localizar o glifo emblema de Pomoná e sábese que o nome orixinal da cidade era Pakbul, na inscrición lese como: "Divino señor de Pakab ou *Pakbul*", traducíndose como: "*divino señor de Pipa*"

Notas
-----

1. ↑  Tabasco Hoy. "No escaparon señores mayas a las guerras". Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 22 de setembro de 2018.

* Portal:Pobos indíxenas de América
Os Cangrexeiros logo dunha mañá de pasarrúas.
**Os Cangrexeiros** é unha formación musical, da parroquia de Taragoña (Rianxo), encadrada dentro do xénero tradicional da música galega. Os membros do grupo, da propia parroquia, son ex-compoñentes da Banda de Gaitas Buxaina de Taragoña.

Os instrumentos que empregan son: Gaita galega, caixa (instrumento musical), e bombo como partes fundamentais da agrupación; podendo incrementarse o número de instrumentos con: pandeireta, multigüiro, violín, guitarra eléctrica e acústica, claves, charrasco, culleres, saxofón, trompeta, clarinete e acordeón.

Características
---------------

Este grupo de Taragoña, interpretan principalmente temas da cultura tradicional galega, así como música popular, mais tamén empregan no seu repertorio temas de orixe doutros países, principalmente Portugal e Escocia.

Os compoñentes principais da agrupación taragoñés son os seguintes: Antonio Tembra Picón (gaita), Francisco López Resúa (gaita), Ismael Alonso Tubío (gaita), Xosé Luis Tembra Peneireiro (caixa) e mais Miguel Vicente Sobradelo Gil (bombo).

### Historia

A historia dos Cangrexeiros remóntase ó ano 1991, cando os membros do grupo comezaron a recibir clases de música tradicional no Centro Cultural e Deportivo de Taragoña, onde uns anos despois fundaríase a Banda de Gaitas Buxaina de Taragoña. Durante este longo período, ata o ano 2001, os membros do grupo estiveron vencellados dun xeito directo á banda taragoñesa, sendo nese mesmo ano, cando por distintas inquedanzas e motivos parte da banda orixinal deixou paso ás novas xeracións de gaiteiros.

Nese ano 2001, foi cando os cangrexeiros como grupo tradicional comeza a súa andaina, no eido musical de xeito de xeito independente, inda que seguían e seguen ligados indirectamente á "Banda de Gaitas Buxaina de Taragoña" onde naceron e formáronse como músicos.

Logo de cinco anos actuando polas distintas vilas e corredoiras da comarca da Barbanza e arredores, a finais do ano 2006, Os Cangrexeiros constituíronse como Asociación Xuvenil e fixaron o seu local de ensaio na aula de música do edificio de CCD de Taragoña.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina Web do grupo Os Cangrexeiros
Rexistro dos cambios de polaridade magnética nas rocas do fondo oceánico en expansión. Nótese a simetría a cada lado da dorsal.
O **Paleomagnetismo** é a disciplina que, enmarcada dentro do geomagnetismo, encárgase do estudo do campo magnético da Terra (ou de calquera outro corpo planetario) no pasado. O feito de que se poida estudar o pasado dun campo potencial, débese a que o campo xeomagnético ao contrario doutros campos, como o gravitatorio, pode quedar gravado nas rocas a través de varios procesos físico-químicos. O estudo deste proceso permitiu unha mellor comprensión dos mecanismos de xeración do campo xeomagnético de orixe interna e as súas características, así como da localización das placas tectónicas ao longo da historia da Terra.

Notas
-----

1. ↑  Strahler, Arthur N. (1992). "9". *Geología física* (en castelán). Barcelona: Omega. pp. 272–7. ISBN 84-282-0770-4.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Paleomagnetismo*** |

### Outros astigos

* Inversión magnética
* Expansión do piso oceánico

### Ligazóns externas

* Web da Comisión de Paleomagnetismo da Sociedade Xeolóxica de España
* Web Grupo Paleomagnetismo Unviersidad Complutense de Madrid
* Web Grupo Paleomagnetismo da Universidade de Burgos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q853422
* AAT: 300223526
* GEC: 0129014
* JSTOR: polar-wandering
* MAG: 189479680
* NDL: 00566800
* PSH: 3941

 |
O río Bidasoa, ao seu paso por Irún, marca a liña fronteiriza entre España e Francia.
**Mugalari** é unha expresión da lingua éuscara referida ás persoas que axudaban a cruzar a fronteira política entre os Estados español e francés a quen estaba sendo perseguido por motivos políticos. Este tipo de actividades foron moi frecuentes durante a guerra civil española e o franquismo subseguinte, así como na segunda guerra mundial polo bando aliado.

*Mugalari* está composto de *muga*, 'fronteira', e o sufixo *-lari* para referirse a persoas, que indica aquel que vive en zona fronteiriza, e por extensión, contrabandista.

Un dos mugalaris máis coñecidos foi *Korta*, sobrenome de Manuel Mª Garmendia Zubiarrain, nado en Legorreta, Guipúscoa, o 6 de xuño de 1945 e abatido a tiros pola Garda Civil en Bera, Navarra, o 18 de abril de 1976, de quen provén o nome do grupo Kortatu.

Notas
-----

1. ↑  "Voluntarios: Semillas de libertad" de Ricardo Zabalza Google Books
2. ↑  Historia de Kortatu (kortatu.net) *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Memorias de un 'mugalari'" *El País*
* "Nunca fue consciente del peligro" *Noticias de Guipúzcoa*
***Pixie, Dixie and Mr. Jinks*** (coñecidos normalmente en Galiza coma Pixie e Dixie*) é unha serie de animación editada para televisión e producida polos Estudios de Animación de Hanna-Barbera (debuxos dirixidos e producidos por William Hanna e Joseph Barbera).  
As súas aventuras foron emitidas polas televisións sindicadas estadounidenses en 1958 conxuntamente cos episodios de Huckleberry Hound e mais do Oso Yogi. As tres series formaban O Show de Huckleberry Hound. Show que se siguiu emitindo até 1962. Tralo abandono de **Yogi** en 1960 do show, **Pixie**, **Dixie** e **Jinks**, contaron cun novo compañeiro o Lobo Hokey.*

Non se traduciron ao galego, de feito en Galiza só se emitiu en TVE coa simpática dobraxe hispana. Cada episodio dura uns sete minutos por episodio. Contou con tres tempadas e un total de 56 capítulos.

Argumento
---------

A trama de **Pixie**, **Dixie** e o gato **Jinks** garda certa semellanza coa da serie de Tom e Jerry; pero cun nivel de violencia menor. Os ratos fartos de ser perseguidos polo gato cunha vasoira mollada, sempre están a argallar come se vingar do micho e poder conseguir o queixo que tanto arelan. Por outra banda **Pixie**, **Dixie** e **Jinks** si poden falar, mentres que **Tom e Jerry** non.   
De feito a serie acouga máis nos diálogos que na acción, por mor ao reducido do orzamento.   
Un elemento importante da trama consiste nas explicacións dadas aos televidentes por **Jinks** sobre os seus plans para apañar a **Pixie** e mais a **Dixie**. Porén os seus intentos por apañalos son semepre anulados pola intelixencia dos roedores.

Dobraxe
-------

Non se dobrou ao galego. Característica notábel na dobraxe mexicana da serie son os acentos dos personaxes.

* **Pixie** ten o acento típico dos poboadores do centro de México; Amparito Garrido foi a encargada de dobrar a **Pixie**.
* **Dixie** fala co acento cubano. Carmita Arenas encargouse de prestar a súa voz a esa fin.
* **Jinks** posúe o acento típico dos andaluces, a cargo do dobrador sevillano Florencio Castelló.
* Tanto Dixie como Jinks estaban interpretados por **Daws Butler** na versión orixinal.

*Pixie, Dixie e Mr. Jinks* noutras linguas
------------------------------------------

* Portugués:*Plic, Ploc & Chuvisco*
* Francés: *Pixie, Dixie et Jules*
* Alemán: *Pixie und Dixie*
* Húngaro: *Inci és Finci*
* Italiano: *Pixi, Dixi e Ginxi*
* Xaponés: チュースケとチュータ (*Chūsuke to Chūta*)
* Checo: *Pišta a Fišta* (Mr. Jinks es llamado *Bigotón*)
* Polonés: *Pixie, Dixie i Pan Jinks*
* Turco: *Bıcır, Gıcır & Tırmık*
* Serbio: *Piksi i Diksi*

Notas
-----

1. 1 2  Markstein Toonopedia Pixie & Dixie Referencias
2. ↑  Información localizada na Páxina Dobraxes en Español Sección H Hanna Barbera Cartoons Http documento Html en sofoca.cl/doblaje/H/hannabarbera

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* **Oso Yogi**

### Ligazóns externas

* Markstein Toonopedia Pixie & Dixie Bibliography

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2035244
* AlloCiné: 8302
* IMDb: tt5730112
* TMDb: 21471
* TVcom: pixie-and-dixie

 |