**Ramón Outerelo**, nado na provincia de Pontevedra en 1861 e finado en Río Chico, Santa Cruz, o 2 de decembro de 1921, foi un anarcosindicalista galego, que tivo relevancia durante a chamada Patagonia rebelde, as folgas rurais que se produciron na Patagonia entre 1920 e 1922 e na que centos de traballadores foron asasinados. Tras participar na organización das folgas xunto ao *Gallego* Antonio Soto, foi executado polas tropas do tenente coronel Varela.

Traxectoria
-----------

Nacido en 1861 nunha aldea da provincia Pontevedra, emigrou á Arxentina en 1905, a bordo do buque *Atlantique*. Instalouse en Puerto Santa Cruz, na provincia de Santa Cruz, onde traballou nun hotel.

De ideas anarquistas, foi líder sindical e representante *da* Sociedad Obrera de Río Gallegos. Tivo un papel destacado nas folgas obreiras que se produciron na rexión dende 1920, colaborando estreitamente co tamén galego Antonio Soto e facendo de enlace co mesmo Soto no sur, con Albino Argüelles no centro e co célebre José Font, alcumado *Facón Grande*, no norte. En novembro de 1921 marchou á fronte dunha columna de 400 folguistas, cos que ocupou a localidade de Paso Ibáñez (chamada hoxe en día Comandante Luis Piedrabuena). Os traballadores pedían a liberdade dos compañeiros presos e deportados e o cumprimento das condicións laborais asinadas coa patronal uns meses antes.

Outerelo pediu parlamentar con Héctor Benigno Varela, o tenente coronel que estaba á fronte das tropas do exército enviadas polo goberno arxentino para acabar coas protestas. Varela ofreceu só unha posibilidade, a rendición incondicional. As tropas comezaron entón a asasinar aos traballadores e Outerelo fuxiu cara a Cañadón León (hoxe Gobernador Gregores) en busca dos grupos de Puerto San Julián, concentrándose na facenda Bella Vista, en Río Chico. Alí foi alcanzado polas tropas do tenente coronel Varela e executado o 2 de decembro de 1921.

Legado
------

En 2008 inaugurouse un monumento en lembranza de Ramón Outerelo na localidade de Puerto Santa Cruz, obra da escultora Ruth Viegener. Foi interpretado polo actor Osvaldo Terranova no filme de 1974, *La Patagonia rebelde*.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Pérez Leira, Lois (2009). *Antonio Soto. Desde Ferrol al fin del mundo* (PDF) (en castelán). Grupo de Comunicación Galicia en el Mundo, S.L. ISBN 978-84-936759-3-6.
2. ↑  Bayer, Osvaldo (1 de novembro de 2011). "SI, A LA NOBLE IGUALDAD" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2021. Consultado o 24 de setembro de 2021.
3. ↑  "Las huelgas patagónicas de 1921- 1922 La fealdad de los pobres" (PDF) (en castelán). Ministerio de Justicia y Derechos Humanos de la Nación. Consultado o 24 de setembro de 2021.
4. ↑  Bayer, Osvaldo (25 de outubro de 2008). "Los héroes y la carroña" (en español). Pagina 12. Consultado o 24 de setembro de 2021.
5. ↑  "Comenzó la recorrida por las huelgas en Santa Cruz" (en castelán). 10 de outubro de 2008. Consultado o 24 de setembro de 2021.
6. ↑  "PUERTO SANTA CRUZ: Acto homenaje a Obreros Gauchos" (en castelán). 8 de outubro de 2008. Consultado o 24 de setembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía.

* Bayer, Osvaldo (1972-1974). *Los vengadores de la Patagonia trágica* (en castelán). Booklet.

### Outros artigos

* Antonio Soto
* *La Patagonia rebelde*