Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Marín (homónimos).
Coordenadas: 42°23′34″N 8°41′56″O﻿ / ﻿42.392777777778, -8.6988888888889

Plano da vila de Marín.
**Marín** é un concello da provincia de Pontevedra, pertencente xeográfica e administrativamente á comarca do Morrazo, pero integrado socioeconomicamente na zona urbana de Pontevedra. Segundo o IGE en 2018 tiña 24.362 habitantes. O seu xentilicio (véxase no Galizionario) é «marinense».

Xeografía
---------

O municipio de Marín ten unha superficie de 36,7 km², inferior á media dos concellos de Galicia (que é de 93,57²) e dos da provincia de Pontevedra (que é de 71,57 km²), pero a súa situación entre o mar e a montaña proporciona un gran contraste e variedade de paisaxes. Conta con 8 quilómetros de costa, que forman parte da marxe sur da ría de Pontevedra.

Marín está situado na península do Morrazo, na marxe meridional da ría de Pontevedra, a só 7 km de Pontevedra. Linda ao norte coa ría de Pontevedra, ao leste co concello de Pontevedra, ao sur cos de Vilaboa e Moaña e ao oeste co concello de Bueu.

As alturas maiores do concello están no leste, o monte Xaxán (600 m) e Cotorredondo (500 m). A partir delas, o relevo descende en pendente cara a costa, na que alternan os acantilados e as praias, debido á alternancia de faixas de xistos e granitos. A illa de Tambo está situada a pouco máis dun quilómetro do porto e é de propiedade pública desde hai pouco, xa que antes pertencía á Armada Española. Con todo, a súa xurisdición correspóndelle ao concello de Poio.

### Hidrografía

Marín conta co río Lameira, que atravesa soterrado parte do casco urbano, e co Loira, desembocando ambos os dous na ría de Pontevedra.

### Praias

No litoral do concello de Marín hai gran cantidade de praias, das cales tres contaron con bandeira azul no ano 2015: Portocelo, Mogor, Aguete, ademais de Lapamán, que comparte co concello de Bueu.

A praia de Portocelo é a máis oriental e a que conta con mellores servizos, como duchas, restaurante e vixilancia. Malia ser inclinada de máis, é acolledora e dista pouco do núcleo urbano, ao redor dun quilómetro, o que favorece a marcha a pé dos bañistas. Entre a praia e o núcleo está a Escola Naval, e entre ambas as dúas existe un eucaliptal de bastantes anos, que xa aparece na película *Botón de Ancla*.

A praia de Mogor atópase a uns 600 metros da anterior. Ten uns 400 metros de lonxitude e tamén conta con servizos de duchas, vixilancia e restaurante. Nas súas proximidades están os famosos petróglifos de Mogor, que contan cun centro de interpretación dende verán de 2015.

A praia de Aguete está a pouco máis de 4 quilómetros do centro da vila e é a máis grande de todo o concello, cuns 900 metros de lonxitude. Ten tamén servizos de ducha e vixilancia, e conta con varios restaurantes e bases nas súas inmediacións. No seu extremo máis occidental sitúase o porto deportivo do Real Club de Mar de Aguete, na punta Chirleu, onde se realizan diversas probas de vela ao longo do ano.

A seguinte trátase da praia de Loira, a uns 600 metros de Aguete e situada na desembocadura do río do mesmo nome.

### Clima

A temperatura media anual é de 14,4 °C, e oscila entre os 9,3 °C en xaneiro e os 19,8 °C en xullo. Só tres meses ao ano (decembro, xaneiro e febreiro) teñen unha temperatura media inferior a 10 °C. Chove bastante (1.800 mm), especialmente a finais de outono e inverno. En xuño descenden bruscamente as precipitacións e son febles durante os tres meses de verán para volver aumentar en setembro. Disto derívase un clima suave, que permite a presenza de árbores tipicamente mediterráneas coma a laranxeira, o limoeiro, kiwi etc.

Demografía
----------

* 2005: 26.103 persoas segundo o Padrón (1 de xaneiro de 2005)
* 2003: 24.825 persoas segundo o Padrón municipal de habitantes.
* 2014: 25.329 persoas segundo o Padrón municipal de habitantes.
* 2019: 24.319 persoas segundo o Padrón municipal de habitantes.

| Censo total 2014 | 25.329 habitantes |
| --- | --- |
| Menores de 15 anos | 3.777 (14,9 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 16.796 (66,3 %) |
| Maiores de 65 anos | 4.756 (18,8 %) |


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación de Marín**   Fontes: INE e IGE. |
| **1900** | **1930** | **1950** | **1981** | **2004** | **2009** | **2011** | **2012** | **2013** | **2014** | **2015** | **2016** | **2017** | **2018** | **2019** | **2020** | **2021** | **2022** |
| 9.228 | 13.194 | 17.592 | 22.647 | 25.706 | 25.969 | 25.864 | 25.562 | 25.483 | 25.329 | 25.084 | 24.878 | 24.637 | 24.362 | {{{15}}} | {{{16}}} | {{{17}}} | {{{2022}}} |
| *(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)* |

A poboación está fortemente concentrada, para o que adoita ser habitual en Galicia, no núcleo urbano que conta con case 17.000 veciños. A poboación estranxeira, que en 2014 era de 1.048, procede na súa maior parte de América do Sur (37,05 %) e África (35,10 %), especialmente marroquinos, seguido moi de lonxe pola Unión Europea (14,07 %) e Asia (8,36 %).

| Demografía | Idade media | Homes | Mulleres | menor de 15 anos | entre 15 e 64 anos | 65 ou máis anos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ano 2014 | 42,2 anos | 40,8 | 43,7 | 14,9 % | 66,3 % | 18,8 % |

Economía
--------

Porto de Marín: Pantaláns novos de baixura.
O porto de Marín é o terceiro peirao pesqueiro e de tráfico de contedores galego, aínda que a pesca é a súa actividade económica principal. O seu porto pesqueiro conta con importantes plantas conxeladoras e unha considerable frota de altura, sendo o porto máis importante tanto a nivel rexional (o primeiro de Galicia en capturas, por diante do porto de Vigo e tamén do da Coruña) como a nivel nacional, cun tráfico de 2 millóns de toneladas no ano 2002, especialmente importante no desembarco de pescada, ollomol e xurelo[].

Poboación ocupada por sectores e sexo (IGE, 2001)

|   | Total | Agricultura,gandería,caza esilvicultura | Pesca | Industria | Construción | Servizos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Homes | 6109 | 50 | 1492 | 930 | 908 | 2729 |
| Mulleres | 3309 | 34 | 103 | 256 | 53 | 2863 |

A maior parte das empresas sitúase no sector servizos (en concreto no apartado de Comercio, reparación de vehículos de motor, motocicletas e ciclomotores e artigos persoais e de uso doméstico). O sector da construción tamén engloba un volume relevante, e finalmente, a industria só é manufactureira.

Desde o punto de vista formativo, o nivel dos traballadores ou persoas en idade de facelo é baixo ou medio baixo, é dicir que unha porcentaxe importante da poboación, o 58,5 %, ou ben non rematou os seus estudos elementais ou ben só posúe estes estudos. Un 2,2 % que non sabe ler nin escribir e un 12,2% só iniciou os seus estudos, para abandonalos a idade moi temperá.

Historia e cultura
------------------

Petróglifos de Mogor
Os primeiros restos evidentes de asentamentos humanos son os megálitos neolíticos, moitos deles situados en torno á Lagoa de Castiñeiras. Posteriormente, da idade de bronce destacan os abundantes conxuntos de petróglifos, sendo excepcional o conxunto de Mogor, un dos primeiros coñecidos de Galiza e un dos máis famosos con moita diferenza: esta estación rupestre está formada por varios grupos de gravados, entre eles algúns dos escasos labirintos atopados en Galiza.

Castro da Subidá
Da cultura castrexa consérvanse varios castros. Entre eles o máis importante é o castro da Subidá, entre o alto da Porteliña, as Sete Espadas e Cidrás. Foi parcialmente escavado e algúns dos seus restos metálicos pódense ver nas vitrinas do Museo de Pontevedra. Ademais deste destacan tamén o Castelo de Ardán, o Castro de Pidreiras, en Campo, e o Castelo do Barbudo, en Macenlle.

Marín chamouse antigamente **San Xiao de Ancorados** por ancoraren alí os barcos de liña. O padre Sarmiento di que o seu nome ten que ver coa palabra latina para mar, *mare*.

No século XII dona Urraca concedeulle o reguengo propiedade de Diogo Arias Deza. Á morte deste, pasou a ser propiedade do mosteiro de Oseira en 1151. No Antigo Réxime as parroquias de Ardán, O Campo e Piñeiro pertencían a Cangas. E por breve espazo de tempo Piñeiro constituíse en concello propio en torno a 1822. Desde Marín houbo sempre unha forte emigración cara a América, especialmente nos séculos XVI e XVII, que non cesou até o XX.

Marín estivo sempre á sombra de Pontevedra, se ben a partir do século XVII cobrou maior importancia o seu porto, xa que o de Pontevedra quedou cegado, sen calado útil para o tráfico portuario.

A vila foi ocupada polas tropas napoleónicas durante a Guerra de Independencia española. O 4 de abril de 1809, as Alarmas do Morrazo, lideradas por J. Antonio Gago de Mendoza y Freire, asaltaron o forte de San Fernando e renderon a gornición francesa. Nesas datas, estiveron fondeadas no porto as fragatas inglesas *Venus* e *Libeli* que facilitaron armas e municións ós sublevados.

### Marín na literatura popular

* *A Marín non vou/ que durmín no chan, levántanse os homes a seis da mañán./ A Sanxenxo si/ que durmín na cama,/ levántanse os homes cando lles da a gana*.
* *Eu pidíralle unha rosa/ a unha nena de Marín,/ púxose tan colorada/ que a pedirlla non volvín*.
* *Xa fun a Marín,/ xa pasei o mar,/ xa comín laranxas/ do teu laranxal* .

Mapa de Marín.
### Singularidade relixiosa

Durante o século XIX intensificáronse as relacións comerciais con Inglaterra, froito do cal chegaron misioneiros protestantes, destacando a Thomas Blamire, co que o concello se converteu nun foco de expansión protestante nas rías Baixas.

Na actualidade, a congregación evanxélica é das máis numerosas de España,[] e tamén é o concello con maior porcentaxe de habitantes afíns a esa confesión (o 10 %, segundo fontes da mesma Igrexa Evanxélica de Marín). A súa maior congregación en canto a número de fieis reúnese no centro da poboación, nun edificio de grande aprecio arquitectónico polo seu estilo catalán do século XIX, e por ser centenario (inaugurado o 31 de decembro de 1899). Outras congregacións a mencionar son a Igrexa Evanxélica de Seixo, que se reúne noutro edificio centenario en Seixo, e outra congregación de corte pentecostal no centro de Marín.

### Cultura

A imaxe de Marín, capital da cigala, está asociada á papeleira de ENCE (aínda que estas instalacións industriais atópanse dentro do concello de Pontevedra) e á Escola Naval Militar, creada en 1943 e que ocupa a parte central do núcleo urbano cunhas instalacións de 241.000 m². Son tradicións relevantes a danza das espadas.

### Festas

En Marín celébranse moitos eventos culturais, e os máis importantes son:

As Festas do Carme (16 de xullo), que é o evento máis importante da vila coa celebración de numerosos actos ao longo dos 10 días que dura a festividade.

A Festa de San Miguel (29 de setembro), nela celébrase a "Danza das espadas", na que os mareantes da vila percorren as súas rúas marcando os pasos coa música das gaitas, unidos uns a outros polo que denomínanse as "espadas".

A festa da Sidra e da mazá en Santo Tomé de Piñeiro, onde os produtos desta terra son a base da festa, que conserva este produto típico da zona mediante a celebración que xunta a todos os veciños e veciñas da parroquia co fin de degustar varios pratos que fan coas mazás.

O Entroido, onde todos os marinenses e demais visitantes bótanse á rúa cos seus disfraces a celebrar o entroido. Conta con moitas actuacións nas súas rúas ademais de desfiles e concursos. Destaca como día grande deste Entroido, o chamado "Enterro da sardiña", onde disfrazados cos seus traxes de loito e cunha grande tristura despídense do cadáver da sardiña. Tamén son importantes nestas festas as charangas, que compoñen cancións de temas de actualidade.

Política e goberno
------------------

Dende maio de 2011, o concello é gobernado por María Pilar Ramallo Vázquez (PPdeG) con maioría abosoluta, a máis holgada da historia da democracia neste concello. Anteriormente o alcalde era Francisco Veiga Soto (PSdG - PSOE) en alianza co BNG.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Marín.
* Vista xeral do núcleo de Marín.Vista xeral do núcleo de Marín.
* Vista da lagoa de CastiñeirasVista da lagoa de Castiñeiras
* Escola naval militar de MarínEscola naval militar de Marín
* Porto.Porto.
* Galeón a vela.Galeón a vela.
* Escultura no paseo do porto coa illa de Tambo ao fondo.Escultura no paseo do porto coa illa de Tambo ao fondo.
* Elcano atracando na Escola naval militar e vista parcial da vila.Elcano atracando na Escola naval militar e vista parcial da vila.
* Igrexa vella de Marín.Igrexa vella de Marín.
* Praia de Aguete.Praia de Aguete.
* Lapamán.Lapamán.
* Praia de A CoviñaPraia de A Coviña
* Vista da Praia de LoiraVista da Praia de Loira
* Vistas da zona de Ardán, coa Illa de Ons e Sanxenxo ao fondoVistas da zona de Ardán, coa Illa de Ons e Sanxenxo ao fondo

Parroquias
----------

Parroquias de Marín

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Marín |  |
| --- | --- |
| Ardán (Santa María) | O Campo (Santa María) | Marín (San Xián) | Marín (Santa María do Porto) | Mogor (San Xurxo) | San Tomé de Piñeiro (San Tomé) | Seixo (Nosa Señora do Carme) |

Lugares de Marín
----------------

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Marín vexa: Lugares de Marín.

Notas
-----

1. ↑  Véxase no Galizionario.
2. ↑  Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. *(en castelán)*.
3. 1 2  Instituto Galego de Estatística. (2022) "Marín".*Información municipal. Sociedade e poboación*. Xunta de Galicia.
4. ↑  Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia
5. ↑  Goberno de España, Ministerio del Interior (ed.). "Elecciones 2023" (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
6. ↑  "El PSdeG gobernará sobre 1,2 millones de gallegos, el PP a 667.000, y el BNG a 360.000". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
7. ↑  Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google
8. ↑  ADEAC (ed.). "Relación de praias galardoadas coa bandeira azul en 2014" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de maio de 2015. Consultado o 8 de marzo de 2015.
9. ↑  La Voz de Galicia (ed.). "El Centro de Interpretación de Mogor abrirá sus puertas en verano y para citas en invierno". Consultado o 8 de marzo de 2015.
10. ↑  Fermín Bouza-Brey: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204 [en facsímile II], px. 176.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marín Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Rivas Quintas, Elixio (1982). *Toponimia de Marín*. Universidade. ISBN 84-7191-279-1.

### Ligazóns externas

* Patrimonioː fontes e lavadoiros


| * v
* c
* e
Concellos da comarca do Morrazo |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
BueuBueu
 | 
CangasCangas
 | 
MarínMarín
 | 
MoañaMoaña
 |

 | Comarca do Morrazo |

| * v
* c
* e
Galicia Galicia  ·  Concellos da provincia de Pontevedra |
| --- |
| 
* Agolada
* Arbo
* Baiona
* Barro
* Bueu
* Caldas de Reis
* Cambados
* Campo Lameiro
* Cangas
* A Cañiza
* Catoira
* Cerdedo-Cotobade
* Covelo
* Crecente
* Cuntis
* Dozón
* A Estrada
* Forcarei
* Fornelos de Montes
* Gondomar
* O Grove
* A Guarda
* A Illa de Arousa
* Lalín
* A Lama
* Marín
* Meaño
* Meis
* Moaña
* Mondariz
* Mondariz-Balneario
* Moraña
* Mos
* As Neves
* Nigrán
* Oia
* Pazos de Borbén
* Poio
* Ponte Caldelas
* Ponteareas
* Pontecesures
* Pontevedra
* O Porriño
* Portas
* Redondela
* Ribadumia
* Rodeiro
* O Rosal
* Salceda de Caselas
* Salvaterra de Miño
* Sanxenxo
* Silleda
* Soutomaior
* Tomiño
* Tui
* Valga
* Vigo
* Vila de Cruces
* Vilaboa
* Vilagarcía de Arousa
* Vilanova de Arousa

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q634078
* WorldCat
* VIAF: 147801093
* código INE: 36026
* GEC: 0040337
* GeoNames: 6360227
* MusicBrainz: ID
* OSM: 346272

 |