| Érbedo |
| --- |
| Follas e froito do érbedo |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Ericales |
| Familia: | Ericaceae |
| Xénero: | ***Arbutus*** |
| Especie: | ***A. unedo*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Arbutus unedo***L. |
| Área de distribución do érbedo en GaliciaÁrea de distribución do érbedo en GaliciaÁrea de distribución do érbedo en Galicia |
| Sinonimia[] |
| * *Unedo edulis* Hoffmanns.
* *Arbutus vulgaris* Bubani
 |

Froitos
Arbusto
O **érbedo** (***Arbutus unedo***) é un arbusto da familia das ericáceas, que produce uns froitos esféricos brandos entre vermellos e laranxas (*fartabellacos* ou *morotes*). Dáse nos vales interiores dos grandes ríos, onda o clima mediterráneo.

Etimoloxía
----------

Das características anteriores vénlle o nome científico, pois en latín:

* *arbutus* (lat.) diminutivo de *arbor*, por ser unha pequena árbore ou de *arboix*, áspero, polas rugosidades do seu froito;
* *unedo* procede de *unum* (lat.), un + *edo* (lat.), comer; e dicir, comer un só, en alusión a que comidos en cantidade poden producir borracheira a causa do seu leve contido en alcol cando está sobremadurado.

Nome vulgar
-----------

Recibe en galego numerosos nomes comúns como: moragueiro, meroteiro, medroñeiro, madroño, esbedro, érbido, erbideiro, erbedro, érbedo, erbedeiro, érbeda, érbado, erbadeiro, ébedro, cabida, arbideiro, albelo, albeldreiro, albedro e albedredo. A formación de érbedos denomínase erbedal ou erbededo.

Do seu nome parece ser que procede o topónimo Alvedro en Culleredo, lugar onde se instalou o aeroporto da Coruña.

Descrición
----------

Arbusto ou pequena árbore que pode chegar ata 10 m. Sistema radical forte, que forma unha gran cepa. Tronco curto. Cortiza delgada, parda-avermellada, gretada e caediza en pequenas tiras cando vella. Copa baixa, densa e irregularmente ovoide.

Follas persistentes, simples, alternas, algo coriáceas, oblongo-lanceoladas, case enteiras ou serradas, verde escuras e lustrosas na face, verde mate no envés, glabras excepto na base. Flores hermafroditas, corola urceolada, branca tirando de rosa a verdosa; as flores agrúpanse en panículas colgantes situadas ao final das ramas.

Florece en outono ou ao principio do inverno, a polinización é entomógama. O froito é unha baga globosa, verrugosa, pasando de verde, por amarela e escarlata a vermella escura ao final; madura no outono do ano seguinte coincidindo coa nova floración, aparecendo simultaneamente flores do ano e froitos do ano anterior.

Orixinaria do sur de Europa. Habita en matogueiras, bordo de bosques e ladeiras pedregosas de montañas. Espontánea nas zonas cálidas de Galicia (provincia de Ourense e o sur da de Lugo) e nas concas dos ríos.

Usos
----

Utilizada como ornamental, pois é árbore de aspecto elegante pola beleza da súa follaxe, ao que se engaden as flores e os froitos de cor vermella. Os froitos fermentados úsanse para elaborar licores e, en fresco, para aromatizar augardentes e preparar marmelada.

As follas e a cortiza son adstrinxentes e como tal combaten diarreas e a disentería; as follas tamén teñen propiedades antisépticas. A madeira tense utilizado en tornería; tamén arde moi ben mantendo moito tempo a brasa e dando calor; o carbón obtido é moi bo para as forxas.

Notas
-----

1. ↑  "Érbedo, albedro (Arbutus Unedo L.)". *Atlas Lingüístico Galego*. Consultado o 9 de setembro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Érbedo*** |

### Bibliografía

Henrique Niño Ricoi, Carlos Silvar: *Guía das Árbores de Galicia*. Baía Edicións. ISBN 84-89803-75-7. Depósito legal: 1846/01.

### Ligazóns externas

* Ficha no Real Xardín Botánico *(en castelán)*
* Ficha no Xardín Botánico da Universidade de Trás-os-Montes *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q329046
* EBID: ID
* GEC: 0168637
* LCCN: sh98007224
* MAG: 2778060335

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 142854
* APNI: 98540
* Ecocrop: 3325
* EOL: 583608
* EPPO: ARDUN
* EUNIS: 169577
* GBIF: 2882803
* iNaturalist: 82689
* IPNI: 326526-1
* IRMNG: 11439377
* ITIS: 23629
* IUCN: 202930
* NBN: NBNSYS0000003899
* NCBI: 84005
* PalDat: Arbutus\_unedo
* PlantList: kew-2646748
* POWO: ID
* TAXREF: 83481
* Tela Botanica: 6055
* Tropicos: 12300004
* PLANTS: ARUN4
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1036425
* UNII: 0MHN1646KR

 |