| *Chlamyphorus truncatus*Pichiciego menor,pichiciego pampeano |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Datos insuficientes |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Placentalia |
| Orde: | Cingulata |
| Familia: | Dasypodidae |
| Subfamilia: | Euphractinae |
| Xénero: | ***Chlamyphorus***Harlan, 1825 |
| Especie: | ***C. truncatus*** |

 |
| Nome binomial |
| *C. truncatus*Harlan, 1825 |
| Distribución de Chlamyphorus truncatusDistribución de *Chlamyphorus truncatus*Distribución de *Chlamyphorus truncatus* |

***Chlamyphorus truncatus***, coñecido vulgarmente na literatura internacional como **pichiciego menor** ou **pichiciego pampeano**, é unha especie de mamífero placentario da orde dos cingulados, familia dos dasipódidos e subfamilia dos eufractinos, a única incluída no xénero *Chlamyphorus*.

Características físicas e comportamento
---------------------------------------

*Chlamyphorus truncatus* naturalizado.
É o máis pequeno dos armadillos. Mide tan só de 12 a 15 cm de lonxitude, excluíndo a cola, que ten forma de espátula e mide de 2 a 3 cm; o seu peso rolda os 120 g.

Os seus ollos son moi pequenos, e non ten pavillón auditivo externo.

A coiraza, de cor rosada pálida, está formada por de 23 a 25 filas de placas óeas cubertas por unha capa córnea. A rexión ventral está cuberta por longos pelos brancos (ten así mesmo algúns pelos na armadura).

As catro patas rematan en cinco dedos equipados con garras.

É un animal nocturno. Escava os seus tobos na terra, xeralmente cerca de formigueiros. Cando se sente ameazado, escava na terra a gran velocidade até enterrarse por completo.

Nutrición
---------

Aliméntase principalmente de formigas e das súas larvas, e ás veces tamén doutros insectos (e as súas larvas), de vermes, caracois, algunhas plantas e raíces.

Hábitat e distribución
----------------------

É un animal endémico da Arxentina, onde habita na rexión central, en zonas de pastos duros e chairas areosas con arbustos e cactos. Está presente no sur da provincia de Buenos Aires e nas de Catamarca, Córdoba, La Pampa, A Rioxa, Mendoza, Neuquén, Río Negro, San Juan e San Luis. Pode aparecer desde o nivel do mar até os 1.500 m de altitude.

Taxonomía
---------

Parella de *C. truncatus* nunha lámina antiga.
*Pichiciego menor*, nunha lámina de Josefina Wolf, ilustradora arxentina nada en 1975.
### Descricións

Tanto o xénero como a especie foron descritos en 1825 polo médico, zoólogo e paleontólogo estadounidense Richard Harlan, en *Ann. Lyc. Nat. Hist*. **1**: 235.

### Sinonimia

Xénero
Ao longo do tempo, o xénero coñeceuse tamén, ademais de polo nome cuñado por Harlan, e actualmente válido polos seguintes sinónimos:

* *Chlamydophorus* Wagler, 1830
* *Chlamiphorus* Contreras, 1973
* *Chlamydephorus* Lenz, 1831
* *Chlamydiphorus* Bonaparte, 1831

Especie
Pola súa parte, a especie tamén se coñece polos sinónimos seguintes:

* *Chlamyphorus minor* (Lahille, 1895)
* *Chlamyphorus ornatus* (Lahille, 1895)
* *Chlamyphorus patquiensis* Yepes, 1931
* *Chlamyphorus typicus* (Lahille, 1895)

### Etimoloxías

Nesta foto vese ben a *clámide truncada*.
O nome científico do xénero, *Chlamyphorus*, está formado polos elementos do latín científico *chlamy-*, tirado do latín clásico *chlamys, -ydis*, "clámide" (certa capa grega, capa ou manto sen mangas, especialmente dos guerreiros das cabalarías), que á súa vez deriva do grego antigo χλαμύς *chlamýs* (co mesmo significado), e *-phorus*, calco da grega -φορος *-phoros*, que significa "portador", "o que leva", derivada do verbo φορέω *phorĕō*, "levar dun lado a outro", "transportar·, "levar sobre si", "usar", "gastar".  
O específico, *truncatus*, "truncado", é o participio do verbo *truncare*, "truncar", "cortar pola punta", "amputar", "mutilar".  
Polo tanto o nome da especie significa, literalmente, "o que leva a clámide truncada" (aludindo á coiraza cortada na súa parte posterior).

En canto ao nome vulgar do castelán da Arxentina, *pichiciego*, empregado na literatura internacional, deriva do mapuche ou araucano *pichi*, "pequeno", e o castelán *ciego*, "cego".

Estado de conservación
----------------------

Desde 1970 o pichiciego menor está na lista de especies en risco de extinción. A causa principal é a destrución do seu hábitat polo avance dos cultivos. Por esta razón, e polos seus hábitos nocturnos, estes animais son raros de ver. Non hai esforzos serios por preservar a especie.

Desde 2008, a Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN) cualifica o status desta especie como *DD* (datos insuficientes) porque hai pouca información sobre o estado da súa poboación, e a súa bioloxía e ecoloxía son pouco coñecidas. En toda a súa área de dispersión estase a producir unha importante degradación do seu hábitat, especialmente debido á explotación do gando (especialmente o caprino, aínda que o efecto real sobre a poboación deste armadillo non se coñece ben.

Notas
-----

1. 1 2 3  Superina, M.; Abba, A. M. & Roig, V. G. (2014): *Chlamyphorus truncatus* na *Lista vermella* da UICN*. Versión 2015-4. Consultada o 25.001-2016.*
2. ↑  *Euphractinae* en *MSW*.
3. 1 2 3  *Chlamyphorus* en *MSW*.
4. 1 2  *Chlamyphorus truncatus* en *MSW*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Chlamyphorus truncatus Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Chlamyphorus truncatus*** |

### Bibliografía

* McKenna, Malcolm C. & Bell, Susan K. (1997): *Classification of Mammals Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Nowak, Ronald M. (1999): *Walker's Mammals of the World*. 6ª ed. Baltimore, Maryland, EE. UU.: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-5789-8.
* VV. AA. (1968): "Dasipódios" en *Enciclopedia Salvat de las ciencias. Tomo 6. Animales vertebrados*. Pamplona: Salvat, S. A. de Ediciones, pp. 86–88.
* Wilson, D. E. & Reeder, D. M. eds. (2005): *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference*, 3rd ed. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.

### Outros artigos

* Mamíferos
* Cingulados
* Dasipódidos
* Eufractinos

### Ligazóns externas

* *Chlamyphorus truncatus* na ADW. Con informacións e imaxes *(en inglés)*
* *Chlamyphorus truncatus* na EOL. Con numerosas imaxes e dous mapas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q846337
* EBID: ID
* MAG: 2780338413

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Chlamyphorus\_truncatus
* EOL: 328488
* GBIF: 5220098
* iNaturalist: 47097
* IRMNG: 10228964
* ITIS: 624890
* IUCN: 4704
* MSW: 11700030
* NCBI: 450267
* ZooBank: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C2282842

 |