O concepto de **nación**, dependendo do contexto ou da perspectiva política, pode variar na súa significación. Coloquialmente o significado de *nación* é sinónimo de país e mesmo estado; mais esta concepción é redutora ante aquela que considera unha nación como *unha comunidade de persoas que posúen unha **cultura**, unha **lingua**, unha **historia**, unha **orixe étnica**, un territorio ou unha **mentalidade propia**, e que posúen ademais consciencia de constituíren un pobo diferenciado*. Así a todo, dado que a realidade sempre é sumamente complexa, é posible achar nacións, mesmo en Europa, que non posúen algunha destas características (pénsese en Suíza e na súa realidade lingüística).

O termo *nación* vén do latín *natio*. Empregouse orixinalmente na Universidade de París para referirse a un grupo de estudantes dun determinado país, que falaban a mesma lingua e se rexían polas súas propias leis.

O modelo de *estado-nación* xurdiu durante o Renacemento cando os reis absolutistas de Castela, Inglaterra e Francia homoxeneizaron os territorios dos seus reinos, marxinando as minorías nacionais que había neles. Algunhas nacións coinciden actualmente no modelo *estado-nación* como pode ser Portugal, algúns estados están formados por varias nacións coma o Reino Unido ou Bélxica, e outras nacións non teñen un estado propio coma o Kurdistán ou o Sáhara Occidental.

Teorías sobre a nación
----------------------

Hai catro correntes na súa conceptualización, a teoría histórico-materialista, as teorías metafísicas, as teorías psicolóxicas e as teorías empíricas.

Nación en España
----------------

A evolución social e política de Europa cara a finais do século XIX nacen en España multitude de movementos nacionalistas, a maioría deles baseados en razóns históricas, culturais e lingüísticas (por exemplo, en contraposición con Suíza). Tal é o caso especialmente do País Vasco, Cataluña, Galicia e en boa medida, a Comunidade Valenciana (denominado *País Valenciano* polos nacionalistas valencianos) e Andalucía, cuxos movementos nacionalistas xurdiron a fins do século XIX e acrecentáronse especialmente trala ditadura de Francisco Franco co xurdimento da democracia.

### Constitución de 1978

*Artigo principal**:* Constitución española de 1978.
Esta Constitución se fundamenta, e así se reflicte no seu artigo 2, ***na indisoluble unidade da Nación española, patria común e indivisible de todos os españois***, e do mesmo xeito *recoñece e garante o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións que a integran e a solidariedade entre todas elas*, como se amplía a continuación:

* O País Vasco, especialmente con base no éuscaro, a lingua histórica da rexión (aglutinante e ergativa), máis antiga que as linguas indoeuropeas e ata illada, describe na súa estatuto de autonomía en vigor (aprobado en 1979) ao País Vasco como a unha nacionalidade no Estado español:

> 
> 
> "*O Pobo Vasco ou Euskal Herria, como expresión da súa nacionalidade, e para acceder á súa autogoberno, constitúese en Comunidade Autónoma dentro do Estado español baixo a denominación de Euskadi ou País Vasco[...]"*
>  (coa lingua vasca e o castelán como linguas oficiais).
> 

* Cataluña, por exemplo, defínese analogamente no seu estatuto de autonomía do mesmo ano, baixo o cal:

> 
> 
> "Cataluña, como nacionalidade e para acceder á súa autogoberno, constitúese en Comunidade Autónoma[...]"
> 
> 

* Galicia defínese tamén desta forma no seu estatuto de autonomía de 1981:

> 
> 
> "Galicia, nacionalidade histórica, constitúese en Comunidade Autónoma para acceder á súa autogoberno,[...]."
> 
> 

* As Illas Canarias, pola súa banda, foron recoñecidas como nacionalidade a través da reforma do seu Estatuto de 1996.
* A Comunidade Valenciana recoñécese así mesmo como nacionalidade no seu estatuto de autonomía:

> 
> 
> "1. O pobo valenciano [...] como expresión da súa identidade diferenciada como nacionalidade histórica e no exercicio do dereito de autogoberno que a Constitución Española recoñece a toda nacionalidade, coa denominación de Comunitat Valenciana."
> 
> 

Co éuscaro (lingua prerromana), o catalán, e o galego (linguas romances) como linguas propias oficiais, respectivamente, xunto co castelán, oficial en toda España, como aparece na Constitución española de 1978, que recoñece no *Artigo 2 do Título Preliminar* a existencia de diversas nacionalidades españolas, parte dunha "Nación española indisoluble":

> 
> 
> "A Constitución se fundamenta na indisoluble unidade da Nación española, patria común e indivisible de todos os españois, e recoñece e garante o dereito á autonomía das nacionalidades e rexións que a integran e a solidariedade entre todas elas."
> 
> 

O concepto de "nación" e "nacionalidade", con todo, non se definen (e desde un principio utilízanse en contraposición co significado dado noutros países, nos cales tanto pertenza a unha nación como nacionalidade utilízanse como equivalentes), aínda que se suscita a Nación española como nación, integrada por diversas nacionalidades e rexións (neste sentido, Nación tamén como pertencente a un territorio). O concepto de nacionalidade atópase de xeito xeral nos estatutos, por exemplo, de Aragón (1982) ou Andalucía (1981):

> 
> 
> "Aragón, en expresión da súa unidade e identidade históricas como nacionalidade, no exercicio do dereito á autonomía[...]."
> Estatuto de Autonomía de Aragón
> 

> 
> 
> "Andalucía, como expresión da súa identidade histórica e no exercicio do dereito ao autogoberno que a Constitución recoñece a toda nacionalidade, constitúese en Comunidade Autónoma [...]"
> Estatuto de Autonomía de Andalucía
> 

O significado de *nacionalidade* atópase especialmente entrelazado coa división política histórica do Reino de España (con excepción especialmente do País Vasco) e o de nación co da raíz latina (sen Portugal), máis enclaves fóra da península Ibérica. O concepto nacionalista baséase ou ben neste e á posible existencia dunha única nación española (con matices), na existencia dunha nación española que se integra por diversas nacións ata chegar á interpretación da existencia posible de só un estado español, plurinacional (afirmando a posible existencia dunha nación española de conxunto ou negándoa por completo), dependendo da postura ideolóxica e política dos diversos partidarios e a onde poñan énfase nas características definitorias do concepto de nación.

En termos xurídicos, na Constitución de 1978, a Nación española (como **nación política**, na que residen, con carácter exclusivo e excluínte, a soberanía e o poder constituínte) é o suxeito político que se constitúe en Estado social e democrático de Dereito, e a Nacionalidade (equivalente a **nación cultural**) o suxeito político que se constitúe en Comunidade Autónoma.

Notas
-----

1. ↑  Noguera, Albert. "Los votos de Valls a Colau sí son a cambio de algo". *eldiario.es* (en castelán). Consultado o 2019-06-20.

Véxase tamén
------------

* Estado
* Internacionalismo
* Lista de grupos étnicos
* Nacionalismo
* Nación sen estado
* País

Ligazóns externas
-----------------

EuroMinority - Organización para as Minorias Europeas

| * v
* c
* e
Política |
| --- |
| Poderes | 
* Executivo
* Lexislativo
* Xudicial

 |
| Formas de goberno | 
* Monarquía
* República
* Anarquía

 |
| Réximes e sistemas | 
* Parlamentarismo
* Presidencialismo
* Democracia
* Ditadura
* Absolutismo
* Autoritarismo
* Rexencia

 |
| Tipos de poder | 
* Aristocracia
* Autocracia
* Burocracia
* Caciquismo
* Cleptocracia
* Corporativismo
* Corporocracia
* Demagoxia
* Meritocracia
* Minarquía
* Oclocracia
* Oligarquía
* Plutocracia
* Sociocracia
* Tecnocracia
* Teocracia
* Caudillismo
* Coronelismo
* Nepotismo
* Fisioloxismo

 |
| Clases de estado | 
* Cidade-estado
* Colonia
* Confederación
* Federación
* Imperio
* Principado
* Protectorado
* Reino
* República

 |
| Conceptos | 
* Activismo
* Congreso
* Corrupción
* Doutrina
* Estado
* Goberno
* Hexemonía
* Ideoloxía
* Lexislatura
* Liberdade
* Nación
* Partido
* Patria
* Parlamento
* Soberanía
* Tiranía
* País

 |
| Procesos | 
* Eleccións
* Golpe de estado
* Revolución
* Manifestación
* Independencia
* Referendo
* Protesta
* Represión
* Lobby

 |
| Divisións administrativas | 
* Cantón
* Comunidade autónoma
* Deputación
* Municipio
* Estado
* Provincia

 |
| Cargos | 
* Chanceler
* Concelleiro
* Conselleiro
* Deputado
* Ditador
* Emperador
* Ministro
* Prefecto
* Presidente
* Primeiro ministro
* Rei
* Senador

 |
| Disciplinas | 
* Ciencia política
* Diplomacia
* Filosofía política
* Historia política
* Metapolítica
* Política internacional
* Teoría política
* Xeopolítica

 |
| Ideoloxías | 
* Esquerda
* Dereita
* Carlismo
* Comunismo
* Fascismo
* Liberalismo
* Neoliberalismo
* Populismo
* Socialdemocracia
* Socialismo
* Democracia cristiá

 |
| Actitudes | 
* Clientelismo
* Chauvinismo
* Colectivismo
* Colonialismo
* Conservadorismo
* Desobediencia civil
* Elitismo
* Imperialismo
* Novo Imperialismo
* Independentismo
* Intervencionismo
* Isolacionismo
* Nacionalismo
* Oposición
* Pacifismo
* Radicalismo
* Tradicionalismo
* Pluripartidismo
* Bipartidismo
* Unipartidismo
* Abstención
* Amnistía
* Desobediencia civil
* Disidencia
* Multiculturalismo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6266
* BNCF: 11118
* BNE: XX525663
* BRE: 2253708
* GND: 4041279-9
* HDS: 017437
* JSTOR: nationhood
* NKC: ph115507
* PSH: 41

 |