Non confundir con pato ferruxento.

| Pato castaño |
| --- |
| Macho adulto.
Femia adulta.Femia adulta. |
| Estado de conservación |
| Case ameazada (NT)Case ameazada |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Anseriformes |
| Familia: | Anatidae |
| Xénero: | ***Aythya*** |
| Especie: | ***A. nyroca*** |

 |
| Nome binomial |
| ***A. nyroca***(Güldenstädt, 1770) |

O **pato castaño** ou **parrulo ferruxento** (*Aythya nyroca*) é unha especie de ave anseriforme da familia Anatidae que habita en Europa, África e Asia. É un pato mergullador pequeno, estreito e de tons marróns, clasificado como especie case ameazada.

Descrición
----------

A femia (esq.) e o macho (dta.) diferéncianse inmediatamente pola cor dos seus ollos, ademais da tonalidade da plumaxe.
Macho no Reino Unido.
O pato castaño mide entre 38 e 42 cm de lonxitude, cunha envergadura alar de 63 a 67 cm, e adoita pesar entre 400 e 700 g. A plumaxe do macho é principalmente de cor castaña avermellada escura, coa parte superior parda escura e a zona infracaudal de cor branca pura. Tamén son brancos a parte superior do seu ventre, a parte inferior das súas ás e unha lista que percorre a parte superior das súas plumas de voo, aínda que, salvo a cola, as súas partes brancas non adoitan quedar expostas excepto cando están en voo. Caracterízase polos seus ollos de iris esbrancuxado. O seu pico é negruzco verdoso, e as súas patas son verdosas.

A femia ten un patrón de plumaxe similar pero de tons pardos máis apagados, con manchas difusas nos flancos, ademais do centro do abdome e as coberteras inferiores da cola brancas como o macho. O seu pico é gris escuro e as patas son grises verdosas. A diferenza do macho, presenta os ollos castaños. Os xuvenís son de tons similares ás femias, pero coas partes inferiores moteadas e o branco do ventre e a cola máis sucio.

O pato castaño presenta unha voz infrecuente: o macho emite un son rasposo e a femia un gruñido áspero.

Taxonomía e etimoloxía
----------------------

O pato castaño foi descrito cientificamente polo naturalista xermanoruso Johann Anton Güldenstädt en 1770, co nome de *Anas nyroca*. Posteriormente foi trasladado ao xénero *Aythya*, creado por Friedrich Boie en 1822.< É unha especie monotípica, é dicir, non se recoñecen subespecies diferenciadas.

A etimoloxía do nome do seu xénero, *Aythya*, procede da palabra grega αἴθυια (*aithuia*), unha ave mariña sen identificar citada por Aristóteles. En cambio, o seu nome específico, *nyroca*, procede do termo ruso nyrok aplicado a un tipo de pato.

Distribución e hábitat
----------------------

Macho en Hungría.
Exemplar xuvenil mostrando o branco sucio das súas partes inferiores.
É un pato que cría nas zonas tépedas do sur e leste de Europa e Asia central, así como en zonas subtropicais diseminadas polo sur de Asia e o norte de África. As poboacións do leste de Europa e Asia central son migratorias, e pasan o inverno no sur de Asia, a rexión mediterránea, o val do Nilo e o Sahel. En cambio a maioría das poboacións do Mediterráneo son sedentarias, así como algunhas diseminadas polo sur de Asia.

Na Península Ibérica ten presenza permanente no sur e no leste, aínda que é moi escaso. En España atópase catalogado como especie en perigo de extinción segundo o último catálogo nacional de especies ameazadas (CNEA). No resto de Europa tamén é pouco abundante, sendo a catalogación do estado da súa conservación de especie case ameazada, debido á destrución e deterioración humanas dos seus hábitats.

Cría en lagos e esteiros con beiras densamente poboadas por vexetación palustre. Pasa o inverno en grandes extensións de auga doce máis abertas e ríos de curso lento, e de cando en vez en albufeiras.

Comportamento
-------------

É un pato mergullador de augas someiras. Adoita ser unha ave bastante confiada. Aínda que son bos voadores, para levantar o voo requiren dunha pequena carreira, chapuzando sobre a superficie da auga até logralo, polo que adoita mergullarse cando se ve en perigo.

### Alimentación

Para conseguir o seu alimento dedícase a mergullarse en augas pouco profundas, xeralmente de menos dun metro. É unha especie omnívora, aínda que na súa dieta a materia vexetal predomina sobre a animal. Aliméntase de sementes, plantas acuáticas e vexetación profunda, e complementa esta dieta con miñocas, moluscos, insectos e cágados.

### Reprodución

Ovo de pato castaño.
O retorno aos cuarteis de cría empeza a principios de marzo, aínda que a época de cría é de abril até agosto. O seu niño é unha acumulación de xuncos e outras plantas escondido xunto á beira ou sobre a vexetación flotante. A súa posta adoita ser de 6 a 12 ovos, de cor amarela crema con ton verdoso, e realízase entre maio e xuño. A incubación realizada só pola femia dura de 25 a 27 días. Os pitos tardan 55 ou 60 días en desenvolverse e adquirir o voo.

Notas
-----

1. ↑  Conde Teira, M. A. (1999). "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada" (PDF). *Chioglossa* (A Coruña) **1**: 121–138. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de marzo de 2016. Consultado o 28 de setembro de 2016.
2. ↑  Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (setembro de 2004). Guía das aves de Galicia. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5.
3. ↑  Mark Beaman, Steve Madge (1998). *Guía de las aves de Europa, norte de África y próximo oriente*. Ed. Omega. p. 144. ISBN 8428209464.
4. 1 2  Janet Kear (2005), *Ducks, Geese and Swans: Species accounts (Cairina to Mergus)*. Oxford University Press, vol. 2, p. 659. ISBN 0198546459
5. ↑  Tageb.ReiseNorwegen p.308,351
6. ↑  Frank Gill e David Donsker. *Screamers, ducks, geese & swans*. IOC World Bird List versión 5.1.
7. ↑  Jobling, James A. (2010). *The Helm Dictionary of Scientific Bird Names. London: Christopher Helm. p. 64. ISBN 978-1-4081-2501-4.*
8. 1 2  BirdLife International

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pato castaño Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pato castaño*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191723
* GEC: 0152366

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Aythya\_nyroca
* Avibase: 7CF91527F5832F30
* BioLib: 8470
* BirdLife: 22680373
* CMS: aythya-nyroca
* Dyntaxa: 233140
* eBird: ferduc
* EOL: 45511483
* EUNIS: 911
* FE: 96518
* FE-New: ID
* Fossilworks: 369012
* GBIF: 2498259
* IBC: ID
* iNaturalist: 7055
* IRMNG: 10199828
* ITIS: 175139
* IUCN: 22680373
* NBN: NBNSYS0000000270
* NCBI: 197939
* Soortenregister: 139897
* Species+: 5560
* TAXREF: 1995
* WoRMS: 416686
* Xeno-canto: Aythya-nyroca

 |