A **Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación** (RAGXL) é unha institución, inicialmente como **Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación** que se xestou por iniciativa do Ilustre Colexio Provincial de Avogados da Coruña sendo seu decano Manuel Iglesias Corral. A súa función é a investigación e a práctica do Dereito e das súas ciencias auxiliares en xeral, con especial dedicación ao Dereito foral galego.

Recibiu o título de **Real** o 7 de xullo de 2011 pola Credencial nº 229/2011 do Xefe da Casa de S. M. O Rei, comunicando que S. M. o Rei, accedendo á petición que lle fora formulada, tivo a ben conceder este título.

Historia
--------

Por Orde do Ministerio de Educación e Ciencia do 23 de xullo de 1966 aprobáronse os Estatutos da Academia, con sede na cidade da Coruña e autorizando o uso da denominación "Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación", así como a utilización por parte dos seus membros do título de Académico.

O Ilustre Colexio Provincial de Avogados da Coruña impulsou de forma decisiva a creación da Academia e o seu posterior funcionamento, tanto cando as súas dependencias se encontraban no Palacio de Xustiza, en cuxos locais se desenvolveron desde o seu comezo os actos corporativos da Institución, como despois, cando se trasladou á sede actual na Casa do Consulado, na praza do Pintor Sotomayor, 1, da Coruña.

Obxectivos
----------

Os seus obxectivos, sinalados estatutariamente, están constituídos pola actividade xurídica galega en xeral, cursos, conferencias, seminarios, coloquios, concursos, revistas e publicacións, biblioteca, informes, ditames e consultas, propostas de reformas xurídicas, celebración de congresos, relacións externas coa Real Academia de Jurisprudencia y Legislación, do Instituto de España, institucións afíns, universidades e colexios profesionais; en suma, o amplo ciclo da actividade xurídica e xurisprudencial.

O tratamento dos asuntos científicos foi encadrado en cinco seccións: 

1. Dereito Administrativo, Urbanístico e Agrario;
2. Dereito Civil, Mercantil e Canónico;
3. Dereito Fiscal e Laboral;
4. Dereito Penal e Procesual;
5. Dereito Foral Galego;
6. Estudos xurídicos en xeral.

O traxe académico consiste en toga forense con vuelillos brancos nos puños sobre fondo vermello, barrete negro con pompón vermello e luvas brancas. Baixo a toga os académicos levarán pantalón negro e gravata de lazo tamén negra, con pescozo alto.

O 27 de marzo de 1967, en acto celebrado no Ilustre Colexio Oficial de Avogados da Coruña, constituíuse, integrou e puxo en funcionamento a Academia, sendo nomeado Presidente fundador Manuel Iglesias Corral.

Académicos
----------

A Academia compóñena corenta académicos de número, académicos de honra e membros correspondentes.

### Académicos de número fundadores

(Por orde do número da medalla corporativa)

1. Manuel Iglesias Corral
2. Paulino Pedret Casado
3. Federico Castejón y Martínez de Arizala
4. Evaristo Mouzo Vázquez
5. Pío Cabanillas Gallas
6. Raimundo Vidal Pazos
7. Gerardo Abad-Conde y Sevilla
8. Carlos Martínez-Barbeito y Morás
9. Servando Núñez Macías
10. José Puentes González
11. Pedro González López
12. José Samuel Roberes García
13. José Manuel Liaño Flores
14. Isidoro Millán Mariño
15. Antonio Vázquez Mouzo
16. Joaquín Otero Goyanes
17. Manuel Taboada Roca
18. Arsenio Cristóbal y Fernández-Portal
19. Antonio Pedrosa Latas
20. Manuel Lojo Tato
21. Florentino Vidal Fuentes
22. Juan Fernández García
23. José Pérez Ardá y López Valdivieso
24. Marcelino Cabanas Rodríguez
25. Carlos Gómez Carreras
26. Juan Morros Sardá
27. Santiago Nogueira Romero
28. Antonio Rosón Pérez
29. Antolín Sánchez Vieites
30. Benigno Varela Fernández
31. José Samuel Roberes Álvarez
32. Sebastián Martínez Risco y Macías
33. Ernesto Baltar Santaló
34. Camilo Suárez Fernández
35. Rafael Areses Pérez
36. Dimas Hernández Corchero
37. José Pérez Ávila
38. Manuel Ojea Otero
39. José Luis López Mosteiro
40. Francisco Jiménez de Llano

Primeiras actividades
---------------------

No acto de constitución deuse lectura aos Estatutos da Academia, que foran aprobados pola Orde Ministerial do 23 de xullo de 1966, e designáronse os membros da Xunta de Goberno, que quedo constituída do seguinte modo:

* Presidente, Manuel Iglesias Corral
* Vicepresidente, Pedro González López
* Secretario, José Puentes González
* Bibliotecario, Arsenio Cristóbal y Fernández-Portal
* Tesoureiro, Juan Fernández García
* Vogal 1º, Raimundo Vidal Pazos
* Vogal 2º Florentino Vidal Fuentes.

O Regulamento da Academia foi aprobado en sesión plenaria celebrada o 23 de xullo de 1967, onde acordouse celebrar a Sesión Solemne de apertura, na que pronunciaría o seu discurso de ingreso o Presidente da mesma, que tivo lugar o 10 de agosto de 1967 no Salón capitular do Concello da Coruña. Neste acto foi lido o primeiro discurso de ingreso, que versou sobre "Os Grandes Xurisconsultos Galegos, Bernardo o Compostelán o Mozo". Foi contestado polo Subsecretario do Ministerio de Educación e Presidente de Honra da Academia Luis Legaz Lacambra, que fora, durante moitos anos, reitor da Universidade de Santiago de Compostela.

En 1989 faleceu o primeiro Presidente e fundador da Academia, Manuel Iglesias Corral. Sucedérono José Antonio García Caridad, Santiago Nogueira Romero e Domingo Bello Janeiro, Presidente desde 2020.

Algúns feitos posteriores destacados
------------------------------------

### A Academia e a Xunta de Galicia

A Xunta de Galicia concedeu á Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación, en atención aos méritos que nela concorren a "Medalla Castelao", por Decreto nº 130/1991 do 25 de abril de 1991.

O 1 de xullo de 2010 quedou integrada como academia asociada ao Instituto de España.

O 7 de xullo de 2011 recibiuse a Credencial nº 229/2011 do Xefe da Casa de S. M. O Rei, comunicando que S. M. o Rei, accedendo á petición que lle fora formulada, tivo a ben conceder o título de **Real** á Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación.

En aplicación do disposto no artigo 27.19 do Estatuto de autonomía de Galicia e do artigo 3 da Lei orgánica nº 16/1995, do 27 de decembro, de transferencias de competencias á Comunidade Autónoma de Galicia, a Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación foi adscrita á Consellería de Xustiza e Interior segundo o Decreto nº 373/2003, do 16 de outubro, sobre asunción por parte da Comunidade Autónoma de Galicia das funcións en materia de Academias e a súa asignación a diversos departamentos da Xunta de Galicia.

### Primeira muller académica

A Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación acolleu, o 13 de xullo de 2012, nunha sesión pública na que, por primeira vez na súa historia, tomou posesión da súa praza como académica de número unha muller, a catedrática de Filosofía do dereito da Universidade de Santiago de Compostela Milagros María Otero Parga. A nova académica, a quen acompañarán como padriños o avogado e coronel auditor do Corpo Xurídico Militar Padilla Carballada e o catedrático Domingo Bello Janeiro, disertou sobre "Os valores no Dereito". O acto, dirixido polo presidente da Real Academia, o maxistrado José Antonio García Caridad, comezou coa lectura do acordo de nomeamento da nova académica de número. En nome da Real Academia, a súa intervención foi contestada polo tamén catedrático da USC e académico numerario Francisco Puy Muñoz.

### Reivindicación do dereito foral galego

O presidente da Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación, José Antonio García Caridad, sostén que o dereito consuetudinario continúa funcionando en `Galicia e seguirá facéndoo no futuro, e por iso considera que o Parlamento de Galicia «terá que ter sensibilidade para recoñecelo".

### Ingreso do presidente do Consello de Estado

A Academia acolleu o 27 de marzo de 2015 a sesión solemne na que leu o seu discurso de ingreso o presidente do Consello de Estado de España, Xosé Manuel Romay Beccaría, que ocupou o posto vacante deixado polo expresidente galego Manuel Fraga.

### Falecemento de José Antonio García Caridad

O maxistrado José Antonio García Caridad, nado na Coruña en 1926, finou, aos 94 anos de idade, na mesma cidade o 7 de novembro de 2020. García Caridad foi o segundo presidente da Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación, cago que ocupou desde 1996 e 2008, e que foi ademais o primeiro presidente do Consello Consultivo de Galicia entre os anos 1996 e 2008 e vogal do Consejo General del Poder Judicial até a súa xubilación. Entrara en 1977 na RAGXL, cando foi elixido polo pleno de numerarios como académico de número electo. O seu discurso de ingreso leuno o 17 de outubro de 1980, ostentando desde ese momento a medalla corporativa nº 33. José Antonio García Caridad converteuse en presidente da Academia Galega de Xurisprudencia o 6 de febreiro de 1990, cargo que ocupou até o seu falecemento. Nun comunicado, os membros da Academia expresaron a súa dor pola perda do seu presidente, ao que se referiron como «un ilustre xurista e prezado compañeiro, que honrou á institución coa súa pertenza a ela».

### Apertura do curso académico 2020-2021

A Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación abriu o curso académico 2020-2021, cun discurso inaugural a cargo do catedrático de Filosofía do dereito da USC Francisco Puy Muñoz. Nunha apertura virtual do novo curso, o profesor Puy chamou a recuperar o respecto polo Dereito. «Os xuristas non nos podemos desentender porque quizais sexa este o momento de reflexionar, sen rendernos, sobre o tipo de sociedade que queremos...sobre aquilo ao que podemos renunciar, porque é secundario, e sobre aquilo outro que, pola contra, debemos manter porque é imprescindible». Respecto diso, aludiu, como dato, a que «de seis millóns de sentenzas declarativas pronunciadas só se executan, xudicialmente, ao redor de mil», afirmou, ao aludir a que a actual organización xudicial dificulta a administración de xustiza.

Notas
-----

1. 1 2  Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación en: Consello da Cultura Galega. Consultado o 22 de marzo de 2021.
2. ↑  Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación. Historia. Consultada o 23 de marzo de 2021.
3. 1 2 3  Axencia EFE (7 de marzo de 2015). "El presidente de la Real Academia Gallega reivindica la costumbre como base del Derecho regional". Arquivado dende o orixinal o 24 de marzo de 2021. Consultado o 22 de marzo de 2021.
4. ↑  "Milagros Otero, primera mujer miembro de la Real Academia Gallega de Jurisprudencia". *El Correo Gallego*. 13 de xullo de 2012. Consultado o 22 de marzo de 2021.
5. ↑  Obituario, LVG (8 de novembro de 2020). "Fallece José Antonio García Caridad, presidente de la Real Academia Gallega de Jurisprudencia". *La Voz de Galicia*.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
6. ↑  Pardellas, Carlos (8 de novembro de 2020). "Falece o presidente da Real Academia Galega de Xurisprudencia". *Faro de Vigo*.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
7. ↑  P. E. (27 de novembro de 2020). "A Real Academia Galega de Xurisprudencia pide recuperar "o respecto" polo Dereito". *Galicia Confidencial*. Consultado o 22 de marzo de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Alberto Núñez Feijóo preside o acto de ingreso de Antonio Fernández de Buján y Fernández na Real Academia Galega de Xurisprudencia e Lexislación Con 5 fotos.
* Páxina web oficial da RAGXL.