recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A Terra pola noite
A **noite** é o período entre o atardecer do Sol e o amencer do día seguinte. Unha actividade que ten lugar pola noite é unha actividade nocturna.

Características
---------------

A duración do día e a noite vai cambiando no transcurso do ano, sendo a duración do día de 12h (en todas as latitudes), nos equinoccios máis de 12 horas na primavera e verán, alcanzando o día máis longo no solsticio de verán, onde tamén ocorre a noite máis curta. Pola contra o día dura menos de 12 horas no outono e inverno, alcanzándose no solsticcio de inverno o día máis curto e a noite máis longa. 
Este efecto acentúase máis canto maior é a latitude. No ecuador sempre duran o mesmo. Hai día ou noite permanente nalgunha época do ano, nas rexións polares tanto do hemisferio norte ou sur caracterizadas por estar a unha latitude que en valor absoluto é maior que F = 90 - 23º 26? = 66º 34?. Esta é precisamente a definición de casquete polar.

A noite na cultura popular
--------------------------

A noite é o escenario típico das historias de medo, xa que a noite adóitase asociar ao perigo, aos bandidos e animais perigosos que se ocultan tras a escuridade. Así mesmo, dise que criaturas fantásticas como os homes lobo e os vampiros son máis poderosos pola noite. Mesmo hai criaturas fantásticas malvadas das que se di que non soportan a luz solar.
No cristianismo, a noite é asociada co fin dos días dos seres humanos na terra, coa vinda de Xesucristo en busca da súa Igrexa que está composta por todos os cristiáns fieis. A noite compárase co estado moral do home baixo a influencia de Satánas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mañá
* Tarde
* Paradoxo de Olbers
* Noite (disco)

| * v
* c
* e
Partes do día |
| --- |
|  | 
* Madrugada
* Crepúsculo matutino
* Orto ou amencer
* Mañá
* Mediodía
* Tarde
* Ocaso ou solpor
* Crepúsculo vespertino
* Noite
* Medianoite

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q575
* AAT: 300133095
* BNCF: 9907
* GND: 4171044-7
* LCCN: sh85091900

 |
**Noite Meiga** é o nome dun evento lúdico-cultural celebrado en Sarria o último sábado de agosto desde 1971, organizada pola Asociación Cultural Meigas e Trasgos.

Historia e características
--------------------------

Amais da vertente lúdica e da cultural, existe tamén unha celebración gastronómica, con produtos típicos da zona.

O pregón foi dado en distintos anos por persoeiros relevantes da cultura galega, como Álvaro Cunqueiro, Ramón Piñeiro, Avelino Pousa Antelo, Uxío Novoneyra, Dionisio Gamallo Fierros, Fiz Vergara Vilariño, Manuel María, Salvador García-Bodaño, Valentín Arias López ou Ramón Villares Paz.

No eido artístico, celébranse certames de literatura -prosa e verso- e a Bienal de Arte Galega -pintura e escultura. Hai tamén nas actuacións musicais: durante a xornad,a actúan no recinto Grupos de Danzas e Gaitas de "Meigas e Trasgos"; ao chega a medianoite, ten lugar a danza da Noite Meiga.

Notas
-----

1. ↑  Páxina web da asociación Meigas e Trasgos
"Dous amantes baixo un paraugas na neve", de Suzuki Harunobu, 1767.
O **noivado** é a relación entre noivos ou mozos, é dicir, unha relación amorosa mantida entre dúas persoas coa posíbel intención de matrimonio. É un proceso polo que dúas persoas desenvolven unha asociación íntima máis alá da amizade.

Encádrase na categoría de cortexo, consistente en actos sociais realizados pola parella ben soa ou con outras persoas. Os protocolos e prácticas das citas e os termos utilizados para describilas varían moito entre culturas, sociedades e períodos de tempo. As citas tamén poden implicar persoas que xa decidiron compartir sentimentos románticos ou sexuais entre si. Aínda que foi un tabú en moitas partes do mundo durante gran parte da historia, o sexo prematrimonial tornouse cada vez máis común no último século, comezando co inicio da revolución sexual. A través dunha maior representación no cinema, na televisión e música, o sexo dentro do noivado aceptouse cada vez máis como unha progresión natural da relación.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *noivado*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *mozo*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *noivo*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157512
* BNCF: 18821
* BNF: 119806454
* GND: 4063029-8
* HDS: 016105
* LCCN: sh85013470
* NKC: ph634314

 |
**María Soledad Iparraguirre Guenechea**, alias **Anboto** e **Marisol**, nada en Eskoriatza, Guipúscoa en 1961, é unha dirixente e membro da banda terrorista ETA, detida preto de Pau (Francia) en 2004 xunto ao seu compañeiro sentimental e cerebro da banda Mikel Antza na casa que ocupaban dende xuño de 1999 en Salies de Béarn.

Traxectoria
-----------

**Anboto**, filla dun membro de ETA, xa de moza cooperaba co *comando Araba* prestando a vivenda familiar para acoller membros da organización ou agochar explosivos. Cando a familia foi detida nunha operación policial en 1981, fuxiu a Francia. Regresou en 1985 para, xunto con Kantauri, integrar o *comando Araba* até 1987 e, dende 1992, o *comando Madrid.* Foi a segunda muller que se atopaba na dirección de ETA, tras Dolores González Katarain, Yoyes, asasinada pola propia ETA na década de 1980. Está acusada en España de 14 asasinatos. Foi xefa dos chamados *comandos legais* de ETA de 1992 a 1998. Como xefa de administración de ETA dirixía as operacións de cobro, xestión e distribución do imposto revolucionario.

Tras a detención en 2004, o xuízo en Francia contra Soledad Iparraguirre e outro oito procesados iniciouse no Tribunal do Criminal de París, en novembro de 2010, acusada de ser a xefa de administración de ETA ó tempo da súa detención, polo que o fiscal solicitou 30 anos de prisión. Foi condenada a 20 anos de prisión, a mesma pena que a Mikel Antza o 17 de decembro de 2010.

Notas
-----

1. 1 2  Gastaminza, Genoveva (4 de outubro de 2004). "Una dirigente acusada de 14 asesinatos". *El País*.
2. 1 2  Jiménez Barca, Antonio (17 de decembro de 2010). "Francia condena a los ex dirigentes etarras Mikel Antza y Soledad Iparraguirre a 20 años de cárcel". *El País*.
3. ↑  "La Fiscalía francesa pide 30 años de cárcel para 'Antza' y 'Anboto' por ser dirigentes de ETA". *20 minutos*. 14 de decembro de 2010.
4. ↑  "Juzgan en París a los ex jefes de ETA 'Mikel Antza' y 'Anboto'". *20 minutos*. 15 de novembro de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |
Localización da lagoa interior chamada Mar Menor.
Vista por satélite do Mar Menor
O **Mar Menor** é unha lagoa de auga salgada de España, situada xunto ao mar Mediterráneo, na rexión de Murcia. Os seus especiais características ecolóxicas e naturais fan do Mar Menor unha paraxe natural única e o lago de auga salgada maior de Europa.

Xeografía
---------

De forma semicircular, está separado do mar Mediterráneo por unha franxa de area de 22 km de lonxitude e de entre 100 e 1.200 m de anchura, denominada La Manga del Mar Menor. No seu perímetro litoral conta con 73 km de costa, na que se van sucedendo praias de augas transparentes e pouco profundas (a profundidade máxima non é superior a 7 m), e ten 170 km² de superficie.

As illas Perdiguera e Mayor
No seu límite inferior de atopa cabo de Palos co seu característico faro. Na súa zona sur atópanse cinco illas ou illotes de orixe volcánica: tres son as chamadas illas maiores: illa Perdiguera, illa Mayor ou do Barón e illa do Ciervo; e dúas illas menores, illa Redonda e illa do Sujeto.

As costas que baña o Mar Menor pertencen aos municipios de San Javier (lugar de Santiago de la Ribera), San Pedro del Pinatar (lugar de Lo Pagán), Los Alcázares e Cartagena (lugares de Los Urrutias, Los Nietos e La Manga).

Convención de Ramsar
--------------------

A lagoa e as súas zonas húmidas periféricas, foron designadas polas Nacións Unidas como *Zona Especialmente Protexida de Importancia para o Mediterráneo* (Convenio de Barcelona). Trátase da zona húmida RAMSAR número 706.

Espazos protexidos
------------------

Na súa parte norte atópase o parque natural das Salinas e Arenais de San Pedro del Pinatar.

A paisaxe protexida denominada «Illas e espazos do Mar Menor» comprende as illas e varias áreas ribeiregas e zonas húmidas periféricas próximas, como a praia de *la Hita*, o saladar de *Lo Poyo*, a mariña del *Carmolí*, as salinas de *Marchamalo* e a praia de *la Amoladera*, ademais dos cabezos do *Carmolí* e *San Giné*s. Así mesmo, dentro da delimitación da Zona húmida Ramsar inclúe parte do Parque Rexional de Calblanque, Monte de las Cenizas e Peña del Águila, en concreto, a «Zona húmida das Salinas de Rasall ou Calblanque».

Especies
--------

* Dourada
* Jibia
* Lecha
* Mero
* Mújol
* Magre
* Mufones
* Fartet

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1553876
* WorldCat
* VIAF: 246172865
* BNF: 16044484r
* GEC: 0040459
* GeoNames: 2513928
* GND: 4236728-1
* OSM: 2902374

 |
**María de los Ángeles Tobío Fernández**, nada en Viveiro o 21 de febreiro de 1908 e finada en Vitoria o 13 de febreiro de 2004, foi unha bibliotecaria e escritora galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Lois Tobío Campos. Trasladouse coa familia a Santiago de Compostela en 1915. Alí estudou o bacharelato e cursou a carreira de Filosofía e Letras. En 1931 casou con Pedro Martul Rey e trasladouse a Madrid onde traballou no Centro de Estudios Históricos e opositou ao Corpo de Auxiliares de Arquivos, Bibliotecas e Museos. Destinada a Ourense, en 1936 trasladouse a Madrid, onde a colleu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Traballou na Biblioteca Nacional. Cou caída de República fuxiu durante o inverno de 1939 e chegou a Francia. Foi detida e separada do seu home Pedro Martul Rey, que foi internado no campo de Argelès sur Mer, e ela e o seu fillo permaneceron en Montélimar. Grazas ao Comité Técnico de Ayuda a los Refugiados Españoles (CTARE) a parella e o seu fillo Pedro embarcaron no Ipanema rumbo a México, onde arribou o 7 de xullo de 1939. Alí puxo en marcha co seu home o Instituto Hispano-Mexicano Ruíz de Alarcón, na que se responsabilizou da dirección da Escuela de Señoritas, filial do centro. En 1948 regresaron a España e María solicitou o reingreso no Corpo de Auxiliares de Bibliotecas. Foi readmitida en 1950, pero sancionada, degradada e inhabilitada para ocupar cargos directivos e de confianza. Traballou no Arquivo Xeral de Galicia, na Biblioteca da USC e no Instituto Arcebispo Xelmírez. Finou en Vitoria o 13 de febreiro de 2004.

Obras
-----

* *Anacos da vida dunha muller galega*, 2003.

Notas
-----

1. ↑  Ficha no Departamento de Migración de México
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia* , 14-2-2004, p. 43.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "María Tobío". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30604513
* WorldCat
* VIAF: 46287100
* BNE: XX1671851
* DSBE: 5133\_tobio-fernandez-maria-los-angeles
* GND: 135646375
* ISNI: 0000 0001 1471 8337
* LCCN: nb2007008508

 |
**María de la Asunción Uriz Mosquera**, máis coñecida como **María Uriz**, nada na Coruña o 21 de agosto de 1946, é unha soprano galega.

Traxectoria
-----------

Mentres estudaba o Bacharelato Superior, iniciou os estudos de piano, música de cámara e Arte Dramática no Conservatorio de Música da súa cidade natal. Ó rematar o estudos, e grazas a que o seu irmán era membro da Coral Polifónica o Eco, deu os seus primeiros pasos no mundo da ópera.
Despois diso iniciou a carreira de canto concluíndoa no Conservatorio Superior de Música do Liceo. 

Na década dos 70 obtivo as bolsas March e Castellblanch, o que lle permitiu trasladarse a Italia para ampliar os seus estudos. Posteriormente obtivo tamén a bolsa Agustín Pedro y Pons e o premio de Canto Eugenia Kémeny. Pouco despois foi requirida polas autoridades, para actuar na recepción que anualmente e no Palacio Municipal da Coruña, realizaba o entón Xefe do estado Francisco Franco e os seus ministros. Durante catro anos, e baixo a dirección de Elvira de Hidalgo (Elvira Rodríguez de Hidalgo), famosa soprano, mestra de Maria Callas, realizou estudos de técnica vocal e escénica en Milán (Italia).

Notas
-----

1. ↑  Concesión de las becas Juan March *Diario ABC*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* María Uriz na IMDb *(en inglés)*.

* Portal:Ópera
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5650381
* WorldCat
* VIAF: 87702439
* BNE: XX859784
* IMDb: nm3807749
* ISNI: 0000 0000 6078 8793
* LCCN: n2012023830

 |
Os **mesozoos** son un grupo de animais que historicamente clasificáronse no subreino Agnotozoa, e hoxe en día inclúense no subreino **Mesozoa** e que antes incluían a outros organismos con características especiais que non encaixaban en ningún outro filo. Mais co incremento dos coñecementos zoolóxicos, moitos deses seres foron descartados quedando só dous grupos de seres vivos claramente emparentados entre eles e que máis adiante comentaremos.

A palabra mesozoo fai referencia a que estes seres atópanse no medio ("meso") entre o Phylum dos Protistas e o dos Metazoos.

Características
---------------

Trátase de seres pluricelulares que non teñen unha clara orixe evolutiva e que posiblemente acadaron esta pluricelularidade por unha vía distinta aos Eumetazoos. Son parasitos vermiformes de animais como os cefalópodos, platelmintos, anélidos, moluscos, equinodermos e nemertinos.

Son animais que non teñen aparato circulatorio, nervioso e excretor, constituídos por un número limitado de células que é constante de especie en especie (fenómeno de "eutelia"). Só dispoñen de dous estratos: un interno, representado por un número variable de células alongadas con función reprodutiva, e outro externo, ciliado, dedicado ó movemento e a dixestión (somatoderma).

Clasificación dos mesozoos
--------------------------

Os dous principais grupos de mesozoos son os seguintes:

* Rhombozoa ou Diciémida
* Orthonectida

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Informazioni Mesozoi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q462431
* AAT: 300310237
* EBID: ID
* MAG: 2778759514

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Fossilworks: 67106
* ITIS: 57408

 |
Para a conserva de froita cocida en azucre véxase: Marmelada.
**Mermelada** foi un grupo de rock e rhythm and blues formado nos anos setenta no barrio de Chamberí en Madrid.

Historia
--------

O seu nome orixinal foi "Mermelada de Lentejas", e o seu líder foi Javier Teixidor, en 1978 editaron o seu primeiro single (*Dáme la botella* e *Marta*) co selo Chapa.

Aínda que formou parte dos grupos de rock urbano do chamado Rrollo, relacionáronse tamén cos da chamada polos medios movida madrileña, tocando no concerto de homenaxe a Canito e fornecendo o equipo de amplificación de devandito concerto.

Rebautizados como *Marmelada* desde 1979, ese ano publican dous novos singles e o seu primeiro álbum *Coge el tren* que contén tanto temas propios como versións. A finais dese ano entra no grupo como baixista Jorge Lafuente substituíndo a Daniel Montemayor durante dous anos.

Tras sacar á luz o álbum  *A punto* en 1981, asinan novo contrato con outra dioscográfica editan Marmelada (1983). Nese momento, Javier Encinas e Antonio Yenes son substituídos respectivamente por Antonio Melgar e Juan Carlos Camacho.

Membros
-------

* Javier Teixidor (guitarra).
* Daniel Montemayor (baixo).
* Antonio Melgar (batería).
* Juan Carlos Camacho (voz e guitarra).

### Membros anteriores

* Antonio Yenes (batería).
* Javier Encinas (saxo).

Discografía
-----------

### Álbums

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| \* | *Coge el tren* | (1979) | Zafiro |
| \* | *A punto* | (1981) | Zafiro |
| \* | *Confianza* | (1983) | Ariola |
| \* | *Mermelada* | (1983) |  |
| \* | *Recomendable* | (1986) | PDI-Victoria |
| \* | *Fiebre* | (1987) | PDI-Victoria |
| \* | *En el calor* | (1988) | PDI-Victoria |
| \* | *Seis y Nueve* | (1991) | Urantia |
| \* | *Nueve bajo cero* | (1992) | PDI-Victoria |
| \* | *Número uno* | (1994) | Don Lucena |

### Sinxelos

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| \* | *Mermelada de lentejas* | (1978) |  |
| \* | *Mermelada* | (1979) |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9031793
* WorldCat
* VIAF: 133674937
* Discogs: 1156943
* ISNI: 0000 0000 9134 1222
* MusicBrainz: ID

 |
**Maximus** é a mascota do Club Baloncesto Breogán de Lugo, equipo de baloncesto que compite na Liga ACB. Representa a un león antropomórfico que viste as cores do club. O seu nome é na honra dun dos fundadores da cidade de Lugo Paulo Fabio Máximo. O 15 de febreiro de 2019 foi escollido como a mellor máscota da ACB nun concurso por votación popular, trofeo que repetiu o 20 de febreiro de 2022 e o 18 de febreiro de 2023. Actualmente é interpretado por Susana Paz, xunto coa colaboración de varios membros do club.

Historia
--------

Máximus foi creado no ano 2011 da man de Yolanda Tajes Lariño a raíz dunha aposto co entón director deportivo do Breogán, Cristino Menor. Após a saída de Rubén Domínguez como adestrador do club e a chegada de Pepe Rodríguez, Yolanda Tajes propuxo que se o equipo xogaba os playoffs polo ascenso se converetería na mascota do club. Escolleuse a forma dun león debido a que este animal é o símbolo do club, o cal provén dos leóns que estaban antigamente na Praza Maior (hoxe reproducidos á beira do Parque de Rosalía). Durante os primeiros anos a mascota participaba menos nos encontros, máis co paso do tempo o club decidiu incorporalo a todas as actividades posíbeis, desde os propios partidos até visitas ao hospital e outras actividades solidarias. Desde o club dotouse a Máximus dunha personalidade para poder facelo máis identificábel.

### Baile de mascotas

Na temporada 2018−19 a Liga ACB organizou un concurso a través de Twitter para elixir á mellor mascota da competición por medio de votación popular, de forma que se disputaban diferentes eliminatorias dun contra un até decidir o campión. Maximus chegou á final após derrotar en cuartos de final ó ganso Petroni (Obradoiro CAB) e en semifinais a Auri (Iberostar Tenerife). Na final derrotou a Pam, mascota do Valencia, despois dunha votación con 14.684 participantes. Co regreso do Breogán á ACB en 2021, Maximus volveu gañar o concurso de Baile de Mascotas. Esta vez, venceu na final a Lynx, mascota do Casademont Zaragoza.

Notas
-----

1. ↑  Penoucos, Xosé Ramón (15 de febreiro de 2019). "O breoganista Maximus gaña o concurso de mascotas da ACB". *La Voz de Galicia*. Arquivado dende o orixinal o 16 de febreiro de 2019. Consultado o 15 de febreiro de 2019.
2. ↑  "Maximus, rey del Baile de Mascotas de la ACB". *El Progreso*. 15 de febreiro de 2019.
3. ↑  Freire, José Manuel (19 de xaneiro de 2019). "Ellos mueven los hilos de Máximus". *El Progreso*.
4. 1 2  Cela, Dolores (4 de agosto de 2017). "A mascota do Breo naceu dunha aposta". *La Voz de Galicia*.
5. 1 2  Gómez, Millán (13 de febreiro de 2019). "Maximus é un personaxe moi importante no club". *Lugo Xornal*.
6. ↑  "¡Maximus ya está en la final del baile de mascotas de la Liga Endesa!". *El Progreso*. 18 de xaneiro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Club Baloncesto Breogán
* Paulo Fabio Máximo
*Follis* acuñado por Maximino Daia na ceca de Antioquía
**Caius Galerius Valerius Maximinus** (Iliria, arredor do 270 - Tarso, agosto de 313) foi un emperador romano.

Traxectoria
-----------

Maximino Daia era fillo dunha irmá do emperador Galerio, quen o adoptou. O seu nomeamento como césar tivo lugar despois da abdicación de Diocleciano no 305, encarregándose das provincias de Siria e as provincias orientais. Os acontecementos de occidente, coa Conferencia de Carnutum, onde saíu Licinio elixido coma Augustus, non ían resolver a situación, pero Maximino Daia non trocou a súa política nin a súa lealdade a Galerio. No ano 310, estando xa Galerio moi enfermo, declarouse augustus, pero nada trocou até a morte do seu tío no 311.

No 312, Maxencio, que usurpara o trono en Italia, fíxose o seu aliado, xa que estaba enfrontado con Constantino. Pero este era aliado de Licinio, o que converteu a Maximino Daia no seu inimigo.

Maxencio foi derrotado e Constantino quedou coma augustus da parte occidental do Imperio. O acordo ao que chegaran Maximino Daia e Licinio pola repartición das terras quedou rachado e o enfrontamento de ambos os dous era claro. Con motivo dunha xuntanza en Milán no 313 entre Licinio e Constantino o grande, Maximino viu a oportunidade para atacar a Licinio. Pero este, cun pequeno pero organizado exército, venceu na batalla de Campus Ergenus, e Maximino fuxiu disfrazado de escravo.

Chegou a Nicomedia e tratou de fortificar as portas de Cilicia, pero non aguantou a presión de Licinio, quen o perseguiu até Tarso, onde o venceu e lle dá morte en agosto do 313.

Toda a súa familia foi condenada a morte e executada. A súa esposa foi tirada viva ao río Orontes, ao igual que outras moitas mulleres cristiás que fixera tirar Maximino Daia.

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Maxencio | **Maximino Daia**(308-313) | *Precede a:* Constantino o Grande |
| Imperio do Occidente |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189095
* WorldCat
* VIAF: 69721940
* BMT: 94896
* CANTIC: a11113832
* CERL: cnp00559107
* DBE: maximino-daia
* DeutscheBio: 118579444
* EBID: ID
* GEC: 0041524
* GND: 118579444
* ISNI: 0000 0000 1055 1018
* NTA: 161230245
* Orthodox Encyclopedia: 2561682
* SUDOC: 172684676
* Treccani: massimino-daia

 |
***O Piloto*** é un documental de 2015, dirixido e realizado por Xosé Reigosa e con guión de Afonso Eiré.

Está centrado na figura de Xosé Castro Veiga "O Piloto"

Características
---------------

Recréase a figura do Piloto no ano 2015 cando se cumprían os 50 anos da súa morte.

Recóllense os testemuños dunhas 50 persoas que tiveron algún tipo de relación co Piloto ou co estudo da súa figura:  compañeiros, enlaces, apoios e xentes que tiveron relación con el, para ben ou para mal. Tamén se dan a coñecer documentos inéditos como as relacións co PCE, as principais accións, por que sobreviviu tanto tempo, as causas de continuar a loita, que facía nos últimos anos, os nomes dos gardas que o abateron... E unha entrevista realizada no 1979 á súa compañeira Mirelle.

Segundo Xosé Reigosa "Foi un traballo bastante intenso, xa que fixemos máis de medio centro de entrevistas e contabilizamos 100 horas de rodaxe, completando máis de 8.000 quilómetros entre os dous. Comezamos a traballar a finais do verán de 2013 e ocupounos todo o 2014; en total, preto dun ano e medio de documentación, gravación e edición".

O actor chantadino Ramón Rodríguez Porto interpreta ao Piloto nestre traballo audiovisual. Xosé Reigosa e Luís Figueiras fixeron de gardas civís.

Promovido pola Deputación Provincial de Lugo proxectouse en varias localidades da provincia. E tamén noutros lugares de Galicia.

Foi patrocinado por Cultura e Turismo-Deputación de Lugo, coa colaboración de Concello de Chantada, Concello de Monforte de Lemos, Concello de Pobra do Brollón e Adegas Amedo.

Edición
-------

* *O Piloto (documental DVD)* (2015). Lugo: Deputación Provincial. ISBN 978-92-0-279268-5.

Notas
-----

1. ↑  "O Piloto de Xosé Reigosa". *www.lagavillaverde.org*. Consultado o 2022-05-09.
2. ↑  "Xornal Vigo". *xornal.vigo.org*.
3. ↑  Diario, Nós (2015-02-12). "A loita de ‘O Piloto’, o último guerrilleiro anti-franquista galego, revive nun documental". *Nós Diario*. Consultado o 2022-05-09.
4. ↑  "O documental sobre O Piloto revela os nomes dos gardas que o abateron". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2015-02-13. Consultado o 2022-05-09.
5. ↑  "El documental «O Piloto» se proyectará en cinco localidades mariñanas". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2015-04-09. Consultado o 2022-05-09.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O Piloto (documental) en YouTube
**Mercedes González López**, nada en Sarria o 18 de xaneiro de 1900 e finada en Riga en 1969, foi unha política galega.

Traxectoria
-----------

Filla de Jesús González Díaz e Carmen López. Pasou a súa xuventude en Gernika-Lumo como sobriña do carcereiro da prisión. Alí coñeceu a José Cenitagoya Echeandía, preso que viñera fuxindo da Primeira guerra mundial en Francia. Casaron e foron vivir a Muros (Asturias) cando José conseguiu un traballo no ferrocarril. Aos poucos anos instaláronse en San Esteban de Pravia. Como consecuencia da revolución de Asturias de 1934 o seu home, militante do PCE, fuxiu a Francia e o seu fillo máis vello foi detido e torturado. Mercedes quedou soa con sete fillos ao seu cargo. Iniciou a súa militancia no Partido Comunista de España nesas datas. 

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu en San Esteban ata que as tropas rebeldes tomaron a vila o 7 de setembro; foi evacuada xunto cos seus fillos nun tren con destino ás concas mineiras. Instalouse en Avilés, onde formou parte do Comité Antifascista e foi secretaria do Socorro Vermello Internacional. En setembro de 1937 os seus fillos Adolfo, Francisco, Carmen, Manuel e Mercedes foron evacuados desde El Musel con dirección a Saint-Eser (Francia), para rematar en Leningrado.

Cando caeu a fronte de Asturias en outubro de 1937, volveu a San Esteban de Pravia co seu fillo Gregorio. Ao ser recoñecidos por falanxistas, foron detidos. Librou de ser fusilada no piñeiral de Salinas in extremis e foi recluída en San Esteban, nos almacéns de Gurín. Foi trasladada ao cárcere de Pravia estando embarazada de xemelgos. Foi condenada a vinte anos polas súas actividades políticas republicanas e estivo nas prisións de Oviedo (onde naceron os seus fillos José Luis e Juan) e Bilbao. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en outubro de 1938, e un segundo expediente en decembro de 1943. Logrou pasar a Francia onde estaban exiliados o seu home e o seu fillo. Viaxou á Unión Soviética co seu home en 1954 para reunirse cos seus fillos. Permaneceu na URSS como pensionista instalándose en Riga, onde morreu en 1969.

Vida persoal
------------

Casou con José Cenitagoya Echeandía e foi nai de once fillos, entre eles Gregorio Cenitagoya González.

Notas
-----

1. ↑  *Boletín Oficial de la Provincia de Oviedo*, 17-11-1938, p. 3.
2. ↑  *Boletín Oficial de la Provincia de Oviedo*, 11-1-1944, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fuentes históricas para el estudio de la emigración española a la U.R.S.S (1936-2007)

### Ligazóns externas

* Ficha de Mercedes González López no Centro Documental de la Memoria Histórica.
* El guerrillero vuelve a jugar a San Esteban *(en castelán)*

* Gregorio Cenitagoya González. Conversaciones con un guerrillero republicano
**Novo Banco de Desenvolvemento do BRICS** (**NBD BRICS** - en inglés: *New Development Bank BRICS*), tamén refire como **Banco de Desenvolvemento do BRICS** ou simplemente **Banco do BRICS**, é un banco de desenvolvemento multilateral, operado polos Estados do BRICS (Brasil, Rusia, India, China e Suráfrica) como unha alternativa ao Banco Mundial e ao Fondo Monetario Internacional (FMI). O banco está configurado para promover unha maior cooperación económica e de desenvolvemento entre os cinco mercados emerxentes socios. A sede da institución quedará en Shanghai, China, e o primeiro xefe executivo será indio.

En 15 de xullo de 2014, durante a Sexta cume do BRICS, en Fortaleza (Ceará), os presidentes do Brasil, Rusia, India, China e Suráfrica asinaron un acordo, oficializando a creación do banco, cuxo principal obxectivo é o financiamento de proxectos de infraestrutura e desenvolvemento en países pobres e emerxentes. O acordo foi firmado polo presidente do Brasil, Dilma Rousseff, polo novo primeiro ministro indio, Narendra Modi, polos presidentes de Rusia, Vladimir Putin, da China, Xi Jinping, e de Suráfrica, Jacob Zuma.

Notas
-----

1. ↑  "Os BRICS avanzan cara a unha «nova arquitectura financeira global". *La Voz de Galicia*. 15 de xullo de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8579145
* WorldCat
* VIAF: 315991339
* GND: 1122135009
* GRID: grid.507411.6
* LCCN: nb2015008932
* NKC: ko20191047552

 |
**Margarita Cameselle Álvarez**,nada en Vigo en 1980, é unha regatista galega.

Traxectoria
-----------

Comezou en clase *snipe*, na que obtivo unha medalla de bronce nun campionato de España. Posteriormente pasouse á categoría match race, na que en maio de 2009 se proclamou en Valencia primeira campioa de España da categoría, ao patronear unha embarcación, a *Tuypan Caixanova*, conformada tamén por Sofía Basterra e Esperanza Barreras. En 2010 tentou revalidar o campionato, pero foi derrotada pola embarcación patroneada por Támara Echegoyen.

Ao ano seguinte, en 2011, cambiou de categoría e pasou á Platu 25, coa que capitaneou o barco de tripulación mixta *Pastor-Porto de Vigo*, do Monterreal Club de Iates de Baiona, na que figuraban Alberto García, Marcos Pérez, Rubén Martínez e Mikel Pasabant.

Notas
-----

1. ↑  Marga Cameselle se adjudica el I Campeonato de Match Race Femenino de Clase Olímpica en Valencia Arquivado 08 de maio de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*
**María Teresa Lamata Jiménez**, nada en Logroño en 1952, é unha investigadora e catedrática de ciencias da computación e intelixencia artificial da Universidade de Granada. Na súa labor profesional salientaou a súa defensa do papel da muller nas disciplinas TIC, á parte do seu papel destacado como investigadora na área. É licenciada en matemáticas e doutora en ciencias pola Universidade de Granada.

Traxectoria profesional
-----------------------

Accedeu á cátedra no ano 2008. Con anterioridade foi profesora titular de universidade en Granada e profesora contratada na Universidade de Málaga. No presente é a directora do Grupo de Investigación sobre Modelos de Decisión e Optimización.

Traxectoria investigadora
-------------------------

A súa investigación céntrase na área da toma de decisións. Dirixiu varios proxectos de investigación en convocatorias públicas rexionais e nacionais e ten participado en proxectos docentes e científicos da Unión Europea. Asemade, dirixiu varias teses doutorais na Universidade de Granada, Universidade Politécnica de Cartaxena e Técnica da Habana. É membro habitual dos comités de programa dos congresos científicos da súa especialidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28914141
* DBLP: 6140
* Dialnet: 2004716
* Scholar: nWKC5LQAAAAJ

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Seoane.

**María Seoane Romero**, nada en Santiago de Compostela o 27 de xuño de 1981, é unha avogada e expolítica galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Estudou no colexio Pío XII, no instituto Arcebispo Xelmírez I e despois Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, ademais de ser diplomada polo Seminario de Estudos de Defensa CESEDEN-USC, con especialización no estudo das guerrillas colombianas. 

Traballou coma asesora cultural e para a xestión económica da Fundación Valle–Inclán dende o 2004 ata o 2009.

Afiliouse ó Partido Popular de Galicia con 18 anos e dende entón colaborou en Novas Xeracións, primeiro coma vogal na xunta local de Santiago de Compostela, onde tivo responsabilidades na área de asociacionismo e formación, máis tarde como coordinadora de Muller e Asuntos Sociais de Galicia e dende maio de 2005 como coordinadora xeral. Tamén integra a xunta directiva do PPdeG dende 2006. Accedeu á Presidencia Rexional de Novas Xeracións de Galicia en decembro de 2006, cargo que ostentou ata o ano 2010. Foi membro da Xunta Directiva do Partido Popular de Galicia dende 2006.

Foi membro do Consello da Xuventude de Galicia do 2005 ó 2007, sendo a Secretaria de Ensino e Voluntariado, concelleira do Concello de Santiago de Compostela entre 2007 e 2011 e deputada autonómica polo PPdeG no Parlamento de Galicia dende 2009.

Colaborou na revista dixital *Vieiros* e mais en *Galicia Confidencial*, e publicou o libro *Dona dun verso feito son*.

Notas
-----

1. ↑  "Hoy cumplen años". *El Correo Gallego*. 26 de xuño de 2014.
2. ↑  Elisa Álvarez (6 de xaneiro de 2014). "«Me apasiona Churchill»". *La Voz de Galicia*.
3. ↑  "Poder progresista". *Vieiros*. 22 de xuño de 2007.
4. ↑  "O antebrazo de Zapatero". *Galicia Confidencial*. 21 de outubro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil de María Seoane no Parlamento de Galicia Arquivado 26 de setembro de 2010 en Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393055
* BNE: XX6224932

 |
**Margalida Caimari i Vila**, nada en Cuba en 1839 e finada en Palma en 1921, foi unha poetisa da Renaixença e benfeitora social vinculada a Mallorca, Cataluña e Cuba.

Traxectoria
-----------

Margalida Caimari i Vila naceu en Cuba no seo dunha familia menorquina acomodada que había emigrada ao Caribe por cuestións de negocios e casou cun Miquel Bauló i Oliver, pertencente á burguesía comercial liberal, o que lle axudou a ter máis instrución e liberdade que as mulleres da súa contorna. Amparada polo renacentista Josep Lluís Pons i Gallarza, de moi novo non só escribiu poesía senón que as recitou en público en diferentes momentos e entidades, novo nunha muller cara a 1869. Formou parte dun grupo de novas escritoras que se moveron dentro do Ateneo Balear e o faladoiro de Pons e Gallarza.

A súa poesía máis innovadora é a realista de inspiración popular e a patriótica; na primeira sobresae explicando os sentimentos de soidade e de impotencia da muller que espera o marido emigrado a Cuba. Na segunda, ten moi clara a idea de patria catalá e admira a industrialización. Puido levar unha importante actividade literaria, co propio faladoiro, e de beneficencia social porque só tivo unha filla, ao contrario que outras escritoras, como Manuela dos Ferreiros Sorà, coa que estableceu amizade, que viron a súa obra colapsada por mor da maternidade. Publicou tanto en revistas de Mallorca como de Cataluña.

Abordou a cuestión social desde o catolicismo segundo as directrices de León XIII, coñeceu de primeira man o traballo das obreiras do téxtil pola empresa do seu marido, A Alfombrera, e foi moi activa fundando para os fillos das obreiras os *Bressols do Minyó Jesús*, a imitación dos de Cataluña. Con 71 anos inauguraba dentro do Padroado Obreiro as escolas diúrnas graduadas para nenos obreiros. Reflectiu, no entanto, o seu conservadorismo social nalgúns poemas.

Foi valorada como poeta por Jeroni Rosselló, Miquel dels Sants Oliver, Sanchis Guarner, o Arquiduque Luís Salvador de Austria pero, apremados polo estereotipo, só valoráronlle e reproduciron os poemas maternais. Pola súa banda, ten unha rúa ao seu nome en Palma, cidade onde se educou.

Notas
-----

1. ↑  Marquès, Isabel Peñarrubia i (2006-01-01). *Entre la ploma i la tribuna: els orígens del primer feminisme (Mallorca 1869-1890)* (en catalán). L'Abadia de Montserrat. ISBN 9788484158639.
2. ↑  *Entre la ploma i la tribuna: els orígens del primer feminisme (Mallorca 1869-1890)* (en catalán). Abadia de Montserrat. ISBN 9788484158639.
3. ↑  "Margalida Caimari Vila". Red Vives de Universidades.
4. ↑  "Margalida Caimari i Vila". Enciclopèdia.cat.
5. ↑  *La literatura en Mallorca*. Abadia de Montserrat.
**María T. Martelo** é unha climatóloga venezolana.

Traxectoria
-----------

Martelo traballou nun centro de investigación adscrito ao Directorado de Hidroloxía e Meteoroloxía do Ministerio de Ambiente e de Recursos Naturais de Venezuela, centrándose en fenómenos meteorolóxicos extremos.

Debido á súa investigación, Martelo foi designada como membro do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático (IGCC). En 2007, como vicepresidente do Grupo de Traballo I (*A Base de Ciencia Física do Cambio de Clima*), participou no Cuarto informe de avaliación do Grupo intergobernamental sobre o cambio climático. Sucedeuna a comezos de 2007 Miriam Díaz como nova designada do goberno venezolano no GICC.

Notas
-----

1. ↑  "IPCC Workshop on Changes in Extreme Weather and Climate Events: Workshop Report" (PDF). Beijing. 11-13 de xuño 2002. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de outubro de 2005.
2. ↑  "IPCC AR4 WGI Organization". 16 de xaneiro de 2008. Arquivado dende o orixinal o 9 de maio de 2008.
3. ↑  "REPLACEMENT OF A MEMBER OF THE IPCC BUREAU" (PDF). 4 de maio 2007. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 13 de xullo de 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1147667
* LinkedIn: maría-teresa-martelo-90b17444

 |
O produto **Novec 1230** é un líquido desenvolvido por 3M, de aparencia similar á auga pero con dúas diferenzas fundamentais: non é un fluído condutor e non molla os obxectos sobre os que se verte. Estas características fano moi apropiado para combater incendios en situacións nas que o uso da auga podería resultar contraproducente, tal é o caso de bancos, museos, bibliotecas, hospitais e oficinas con equipos electrónicos.

A fórmula química do composto é C6F12O, abreviatura de CF3CF2C(O)CF(CF3)2. As súas moléculas non se atopan formando ións, o que explica a falta de condutividade do fluído (ao contrario cá auga, na que as moléculas están en forma de H3O+ e OH-). Asemade, a ausencia de átomos de hidróxeno evita que se formen pontes de hidróxeno entre as moléculas, o que implica que a calor de vaporización sexa de 88,0 KJ/Kg, 25 veces menor que a calor de vaporización da auga (xa que non é necesario empregar ningunha enerxía en romper as pontes de hidróxeno para pasar de estado líquido a gasoso, como acontece coa auga). Deste xeito, é posible desenvolver equipos nos que o produto se manipula coma líquido (máis sinxelo) pero se emprega como gas para extinguir o incendio.

A diferenza doutros gases inertes de extinción que o que fan é desprazar ao osíxeno, o **Novec 1230** diminúe a enerxía térmica da chama, interrompendo así a reacción de combustión.

O **Novec 1230** é unha alternativa ecolóxica aos axentes extintores químicos. Así, comparándoo co halon ten un potencial de efecto invernadoiro de 1 fronte a 6900 e un período de vida na atmosfera de 5 días fronte a 65 anos. Non produce ningún impacto na capa de ozono, non é corrosivo e é estable a temperatura ambiente.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do produto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q619868
* MAG: 2777446189

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 756-13-8
* ChemSpider: 2062563
* DTXSID: DTXSID4074932
* ECHA: 100.103.448
* PubChem: 2782408

 |
Margaret Beckett
**Margaret Mary Beckett**, nada co nome de **Margaret Mary Jackson** en Ashton-under-Lyne o 15 de xaneiro de 1943, é unha política británica do Partido Laborista, sendo actualmente membro do Parlamento.

Traxectoria
-----------

Entre o 6 de maio de 2006 e o 28 de xuño do 2007, Beckett foi Secretaria do Estado de Relacións Exteriores e Asuntos da Comunidade de Nacións; sucedeuna no cargo David Miliband. Foi a primeira muller que ocupou este cargo no Gabinete británico. Beckett foi tamén a segunda muller do Partido Laborista en asumir o liderado despois da morte súbita de John Smith en 1994 ano no que Tony Blair foi elixido o seu sucesor.

Dentro do gabinete de Tony Blair foi nomeada Ministra de Comercio, pasando máis tarde a de Medio Ambiente e actualmente ocupa o Ministerio de Asuntos Exteriores. Foi deputada polo Partido Laborista. É Química Metalúrxica de profesión.

Notas
-----

1. ↑   
Brown (castelán)
2. ↑  New faces in huge Cabinet revamp (inglés)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Margaret Beckett*** |

* Biografía en castelán por Fundación CIDOB Arquivado 13 de decembro de 2007 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q232639
* WorldCat
* VIAF: 197114541
* EBID: ID
* FemBio: 29736
* GND: 1139125249
* Journalisted: margaret-beckett
* Munzinger: 00000021608
* NNDB: 000119322
* NPG: mp06481
* SUDOC: 08277191X

 |
**San Clemente do Pindo** é unha parroquia do concello de Carnota. Segundo o IGE, no ano 2018 tiña 770 habitantes (366 homes e 404 mulleres). Está situada entre San Mamede de Carnota e O Ézaro (pertencente ao concello de Dumbría).

A súa parte máis destacada é o monte Pindo, de 635 m. Outros lugares da parroquia son O Cancelo, onde está o camposanto, A Capela, onde está a praia de San Pedro e a igrexa parroquial, A Solaina, núcleo principal da parroquia en onde se celebran as festas e o mercado, e O Sinal, a zona marítima onde está o peirao.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial data orixinalmente do século XVII, se ben sufriu sucesivas remodelacións e ampliacións, quedando da igrexa orixinaria a sancristía e a fachada.

Festas
------

No Pindo celébranse as festas de San Clemente o segundo domingo de agosto e as do Cristo o 12 de outubro.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista do monte Pindo.Vista do monte Pindo.
* Castelo de San Xurxo.Castelo de San Xurxo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Pindo

| Lugares da parroquia do Pindo no concello de Carnota (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| A Curra | O Pindo | O Porto de Quilmas | Quilmas |

### Parroquias de Carnota

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Carnota |  |
| --- | --- |
| Lariño (San Martiño) | Lira (Santa María) | O Pindo (San Clemente) | San Mamede de Carnota (San Mamede) | Santa Comba de Carnota (Santa Comba) |

Notas
-----

1. 1 2  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Carnota

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3347797
* WorldCat
* VIAF: 316429877
* código INE: 15020050000
* GeoNames: 3120200

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Piñeiro.

**O Piñeiro** é un lugar da parroquia de Buxán no concello coruñés de Rois, na comarca do Sar. Actualmente esta aldea conta cunha poboación de 45 habitantes. A aldea conta con 26 casas, pero só a metade están habitadas.

Construcións civís
------------------

O Piñeiro conta cunha gran ponte de pedra no sur da aldea que cruza o seu río. Ten unha altura de aproximadamente 3 metros e un largo duns 8 metros.

Outra das grandes construción que podemos atopar nesta aldea é o cruceiro, tamén na parte sur da aldea.

Ademais tamén conta cun fantástico río no que podemos atopar dúas fervezas, os antigos muíños de auga, diversas pontes, pozos (dun en concreto falaremos mais adiante), a unión de dous ríos (río de Silvarredonda e río de Buxán) etc...

No Piñeiro atópase tamén a igrexa parroquial de San Xoán de Buxán, o campo da festa, a escola infantil e a casa e gran hórreo do cura.

Lendas
------

A lenda máis popular do lugar é a "lenda do pozo negro". Esta lenda sitúase no río do Piñeiro, nun dos seus pozos. O pozo negro é chamado así porque en teoría o seu fondo non se vía xa que por algunha razón todas as pedras desa zona son negras. Conta a lenda que nese pozo habitaba unha bruxa e a poboación estaba sorprendida polo feito de non ver o fondo deste pozo e a posibilidade de que estivese embruxado, polo que se xuntou todo o pobo para comprobar se tiña fondo ou non e se o habitaba unha bruxa ou non. A poboación decidiu botar un carneiro á auga para ver se tocaba fondo, polo que ataron o carneiro con 7 adivais e botaron as cordas ás árbores para ir baixando o carneiro pouco a pouco. Cando a xente subiu o carneiro á superficie só subiron os cornos do animal. A xente quedou moi abraiada por este feito e por esta lenda o pozo foi chamado así.

Non se sabe exactamente cal é o pozo negro, pero o lugar no que coincide a xente é este.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Buxán

| Lugares da parroquia de Buxán no concello de Rois (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| Buxán | A Chisca | Espiñeira | O Faro | Fontedelo | Fufelo | Peracova | Picadizo | O Piñeiro | Silvarredonda | Xei |

### Parroquias de Rois

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rois |  |
| --- | --- |
| Augasantas (San Vicente) | Buxán (San Xoán) | Costa (San Miguel) | Ermedelo (San Martiño) | Herbogo (San Pedro) | Leroño (Santa María) | Oín (Santa María) | Ribasar (Santa Mariña) | Rois (San Mamede) | Seira (San Lourenzo) | Sorribas (San Tomé) | Urdilde (Santa María) |
**Margaret E. Knight**, nada en York, Maine, o 14 de febreiro de 1838 e finada o 12 de outubro de 1914, foi unha inventora estadounidense.

Traxectoria
-----------

Creou uns 90 inventos e 26 patentes, incluída unha máquina para fabricar bolsas de papel. Por este motivo foi chamada a 'raíña das bolsas de papel'. O seu primeiro invento patentouno á idade de 30 anos, aínda que se lle coñecen trebellos caseiros xa na súa xuventude, incluídos xoguetes para os seus irmáns. É considerada a 'Edison' feminina', abarcando o seu campo de invencións temas relacionados coa vestimenta, motores, prevención de accidentes nas fábricas, calzado, e outros.

A historia da 'raíña' é sinxela: despois comezar a traballar dende nena nunha fábrica de algodón, inventou o aparello para pregar, pegar e facer fondos cadrados para as bolsas, que anteriormente parecíanse ós sobres actuais, cun baixo aproveitamento do espazo interior. Fixo un modelo de madeira, pero necesitaba un en ferro para a patente. Un traballador na compañía que lle facía o modelo en ferro patentou a máquina e ella tivo que loitar legalmente ata consguir a patente en 1870. Ese mesmo ano fundou a súa propia e exitosa compañía, asociada cun home de negocios. A máquina orixinal inventada por ela para as bolsas está no Museo Smithsoniano en Washington.

Notas
-----

1. ↑  "NIHF Inductee Margaret Knight Invented the Paper Bag Making Machine". *www.invent.org* (en inglés). Consultado o 2021-05-11.
2. ↑  *Inventors and Inventions* (en inglés). Marshall Cavendish. 2008. ISBN 978-0-7614-7767-9.
3. ↑  Dice, Luis Mario (2013-01-07). "¿ Quién inventó las bolsas de papel ?". *El blog de Bolsalea 😍* (en castelán). Consultado o 2021-05-11.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Uve, Sandra (2018). *Supermujeres, superinventoras: Ideas brillantes que transformaron nuestra vida*. Madrid: Planeta S.A. ISBN 978-84-16890-97-2.
* Palacios, Mercedes (2020). *Visionarias. Inventoras desconocidas.* Ed. Bridge. ISBN: 9788416670888.

### Outros artigos

* *A ciencia ten nome de muller* (en Wikibooks)

### Ligazóns externas

* Margaret Ellen Knight (1838-1914) no blog Mujeres con ciencia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q431518
* WorldCat
* VIAF: 65858225
* EBID: ID
* FAST: 1599100
* GND: 1199059250
* LCCN: n2004016775
* SNAC: w6cv7vv2
* ULAN: 500474234
* WikiTree: Knight-7661

 |