O **Templo do Sol** de **Sogamoso** era un templo construído polos muiscas como sitio de adoración para o seu deus do Sol, Sué. O templo foi construído en Sogamoso, Colombia, daquela parte da Confederación muisca e chamada Sugamuxi. Era o templo máis importante da relixión muisca. O templo foi destruído polo lume dos conquistadores españois liderados por Gonzalo Jiménez de Quesada, que devecía por atopar o lendario *El Dorado*. Unha reconstrución moderna foi erixida no Museo Arqueolóxico de Sogamoso.

Estrutura e adoración
---------------------

Escudo de armas de Sogamoso, a Cidade do Sol.
O Templo do Sol foi construído na marxe dereita do pequeno río Monquirá. O templo era unha grande estrutura redonda feita de feita de postes e arxila cun teito feito de cana. O templo non tiña ningunha fiestra. As columnas que arrodeaban o templo en tres aneis concéntricos estaban feitas de madeira de Casanare. O templo representaba o cosmos e foi construído na honra do deus do Sol, Sué. O templo tamén era un lugar de enterramentos para os máis importantes *caciques* e sacerdotes (en muisca: *ogques*).

Os muiscas tiñan coñecementos de astronomía e o templo foi construído de acordo coas posicións do Sol. Tamén construíron deste xeito outros lugares ó longo dos seus territorios, como *El Infiernito*, preto de Villa de Leyva, ou o Templo da Lúa de Chía.

No templo, os rituais eran organizados polos *caciques* e os *zaques* da Confederación muisca, que vestían roupas de cor vermella. O cacique mitolóxico Idacansás realizaba reunións onde os nenos (*moxas*) eran sacrificados. Eles converteron a cidade de Sugamuxi nun lugar sagrado. O tamén mítico Thomagata viaxaba cada noite dende Hunza ó templo, unha marcha que repetía dez veces cada noite.

### Destrución

Os soldados do exército de Gonzalo Jiménez de Quesada destruíron o templo cos seus fachos.
O consquistador español Jiménez de Quesada escoitou falar do Templo do Sol e entrou en Sogamoso en setembro de 1537. Chegou pola tarde e decidiu esperar ata a mañá seguinte para sacar o cacique de Sugamuxi do templo.

Curioso por ver os tesouros do templo, dous dos seus soldados, Miguel Sánchez e Juan Rodríguez Parra, foron ó lugar sagrado a noite do 4 catro de setembro, iluminando o seu camiño con fachos. Cando entraron no templo atoparon ricas xoias e momias de antigos nobres. Cando estaban a recoller partes do tesouro do templo, accidentalmente prendéronlle lume cos fachos.

### Reconstrución

Interior do Templo do Sol en Sogamoso.
En 1942, o arqueólogo Eliécer Silva Celis descubriu un cemiterio muisca en Sogamoso. O cemiterio contiña tumbas de indíxenas muiscas, con momias aínda preservadas. Baseándose nos descubrimentos arqueolóxicos foi quen de localizar o sitio orixinal onde se atopaba o templo e decidiuse reconstruílo.

A réplica do templo ten unha altura de 18m. Os símbolos da cúpula contan a historia da creación da Terra por Chiminigagua, a deidade suprema dos muiscas. As pequenas aberturas dos lados serven como calendario; cada ano, o 22 de decembro os raios do sol caen xusto sobre o piar central. Arredor do templo reconstruíuse tamén o cemiterio coas momias, que orixinalmente estaban no interior do templo. No presente, todo o conxunto forma parte do Museo Arqueolóxico de Sogamoso, baixo a dirección da Universidade Pedagóxica e Tecnolóxica de Colombia con sede en Tunja.

Outros templos do Sol no mundo
------------------------------

* Pirámide do Sol - relixión azteca
* Templo da Cruz Complexa - relixión maia
* Coricancha - relixión inca
* Templo do Sol - China
* Templo do Sol - hinduísmo

Notas
-----

1. ↑  Ocampo López, 2013, Ch.1, p.18
2. 1 2 3 4  Temple of the Sun - Sogamoso - Pueblos Originarios - consultado o 4 e maio de 2016 *(en castelán)*
3. ↑  Ocampo López, 2013, Ch.12, p.77
4. ↑  Ocampo López, 2013, Ch.14, p.85

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conquista española das nacións chibchas
* Arquitectura muisca

### Bibliografía

* Ocampo López, Javier (2013). *Mitos y leyendas indígenas de Colombia - Indigenous myths and legends of Colombia* (en castelán). Bogotá, Colombia: Plaza & Janes Editores Colombia S.A. pp. 1–219. ISBN 978-958-14-1416-1.
* Ocampo López, Javier (2007). *Grandes culturas indígenas de América - Great indigenous cultures of the Americas* (en castelán). Bogotá, Colombia: Plaza & Janes Editores Colombia S.A. pp. 1–238. ISBN 978-958-14-0368-4.

| * v
* c
* e
Pobo muisca |
| --- |
| Historia dos muiscas | 
* Período Herrera (-800 a 800)
* Confederación muisca (~1450 a 1540)
* Batalla de Pasca (~1470)
* Batalla de Chocontá (~1490)
* Batalla de Tocarema (1538)
* Conquista española
* Cabido Maior do Pobo Muisca (2002)

 |
| Temas | 
* Agricultura
* Arquitectura
* Arte
	+ Balsa
* Astronomía
* Calendario
* Economía
* Flora e fauna
* Gastronomía
	+ Chicha
* Lingua
	+ Duit
	+ Numeración
* Militarismo
	+ Güecha
* Momificación
* Música
* Mitoloxía
	+ El Dorado
* Relixión
	+ *Tunjo*
* Tejo
* As mulleres na sociedade muisca
	+ Zoratama

 |
| Mitoloxía | 
* Chiminigagua
* Bachué
* Chía
* Sué
* Bochica
* Huitaca
* Chibchacum
* Cuchavira
* Nencatacoa
* Chaquén
* Chibafruime
* Guahaioque

 |
| Lugares | 
* Templos
	+ Templo do Sol
	+ Templo da Lúa
	+ Coxíns do Zaque
* Auga
	+ Lagoa de Fúquene
	+ Lagoa de Guatavita
	+ Lagoa de Iguaque
	+ Lagoas de Siecha
	+ Lago de Tota
	+ Fervenza do Tequendama

 |
| Gobernantes do norte | 
* *Zaques* de Hunza
	+ Hunzahúa
	+ Michuá
	+ Quemuenchatocha
	+ Aquiminzaque
* *Iraca* de Sugamuxi
	+ Nompanim
	+ Sugamuxi
* *Tundama* de Tundama

 |
| Gobernantes do sur | 
* *Zipas* de Bacatá
	+ Meicuchuca
	+ Saguamanchica
	+ Nemequene
	+ Tisquesusa
	+ Zaquesazipa
* *Cacique* de Turmequé
	+ Diego de Torres y Moyachoque

 |
| Nos medios | 
* *Tundama* (filme de 2020)
* *NovaMundi: The Spear of Chaquén* (videoxogo de 2021)

 |

* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América