| Araucaria australiana |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pinophyta |
| Clase: | Pinopsida |
| Orde: | Pinales |
| Familia: | Araucariaceae |
| Xénero: | *Araucaria* |
| Especie: | *A. bidwillii* |

 |
| Nome binomial |
| *Araucaria bidwillii*Hook. |

A **araucaria australiana** ou **piñeiro bunia** (***Araucaria bidwillii***), é unha árbore sempreverde conífera no xénero Araucaria, da familia Araucariaceae. É nativa do sueste de Queensland con dúas poboacións separadas no norte do trópico de Queensland, e moitos excelentes exemplares plantados en Nova Gales do Sur. Medra até 50 m de alto.

É o último sobrevivente da sección *Bunya* do xénero Araucaria. Esta sección era diversa e estendida durante o mesozoico con algunhas especies tendo unha morfoloxía do cono similar a *A. bidwillii*, que apareceu durante o xurásico. Fósiles da sección *Bunya* atopáronse en América do Sur e Europa.

É menos frecuente que outras araucarias coma ornamental, aínda que si o atopamos nalgúns xardíns de Galicia.

Distribución
------------

*A. bidwillii* ten unha distribución limitada dentro de Australia e, parte da razón para os sitios restantes, foi a deseca de Australia coa perda do bosque chuvioso e a pobre dispersión da semente. Os locais remanentes das Montañas Bunya, a área de Jimna e o monte Lewis teñen diversidade xenética.

Ecoloxía
--------

Aínda que no se teñen reportado axentes espalladores das sementes de *A. bidwillii*, sábese que varias especies de macrópodos e ratas son predadores das sementes e tubérculos. *Rattus fuscipes* almacena as sementes de bunia favorecendo a xerminación nas zonas altas dos cordais. *Trichosurus spp* ( or exemplo *Trichosurus caninus*) transporta tamén as sementes..
*A. bidwillii* ten unha semente de xerminación rara e criptoxeal, desenvolvendo un tubérculo do que despois sae unha raíz aérea. O desenvolvemento da semente dese xeito ocorre durante varios anos, suxestionándose coma estratexia para evitar os lumes. Esta xerminación é un dos principais problemas na silvicultura da especie.
A explotación madeireira tamén influíu na diminución da superficie arborada. Hoxe a maioría das poboacións están protexidas en reservas formais e parques nacionais.

Os conos miden 20–35 cm de diámetro, e se desintegran cando maduran para ceibar as grandes sementes (3–4 cm).

Significado cultural
--------------------

*A. bidwillii* foi unha árbore sagrada para os pobos aborixes. O nome vernáculo é **bunya** ou **bunya-bunya**, derivado do nome usado polos aborixes australianos; chámaselle a miúdo **piñeiro bunia** .
As sementes son comestíbeis, semellantes aos piñóns, e foron unha importante fonte de alimento para os pobos aborixes australianos; os arboredos eran con frecuencia de certas propiedades tribais. As sementes comínase crúas ou cociñadas. Tradicionalmente moíanse até facer unhas papas coa que se acostumaba facer pan.
A madeira é da cor do leite e doada de traballar. É excelente para traballo interiores, coma chans, mistos, vasoiras etc.

Cultivo
-------

Un par de plantiñas de bunia amosando o cambio de cor das follas. Os cotiledóns son hipoxeais, fincan por baixo do chan.
As noces de bunia tardan en xermolaren. As primeiras follas forman unha roseta e son de cor café escuras. As follas tórnanse verdes unha vez que o primeiro sistema ramificado do talo se desenvolve. A diferenza das follas maduras, as novas son relativamente suaves. A medida que as follas madurecen fanse duras e afiadas.

Unha vez establecidas as bunias son moi resistentes ao frío e poden ser cultivadas tan ao sur como Hobart en Australia (42° S) e Christchurch en Nova Zelandia (43° S) e tan ao norte como Sacramento, no norte do estado de California (38° N).

Árbores senlleiras en Galiza
----------------------------

A araucaria de Carballeira, en Pontevedra figura no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia.

Taxonomía
---------

*Araucaria bidwillii* foi descrita por William Jackson Hooker e publicado en  *London Journal of Botany 2: 503–506, t. 18, 19, f. 1*, no ano 1843.

Sinonimia
* *Columbea bidwillii* (Hook.) Carrière
* *Marywildea bidwillii* (Hook.) A.V.Bobrov & Melikyan

Galería de imaxes
-----------------

* Árbores nativasÁrbores nativas
* PiñasPiñas
* SementesSementes
* O froito da bunia, comunmente coñecido coma noz buniaO froito da bunia, comunmente coñecido coma noz bunia

Notas
-----

1. ↑  "Araucaria araucana and A. bidwillii by Michael A. Arnold" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 31 de outubro de 2008. Consultado o 19 de xuño de 2013.
2. ↑  "*Araucaria bidwillii*". University of Hamburg. Arquivado dende o orixinal o 28-10-2009. Consultado o 18-06-2009.
3. ↑  *Araucaria australiana* en Trópicos
4. ↑  *Araucaria australiana* en PlantList

* Conifer Specialist Group (1998). *Araucaria bidwillii*. *2006 Lista Vermella de Especies Ameazadas IUCN*. IUCN 2006. Consultado o 12 de maio de 2006.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Araucaria australiana*** |

### Outros artigos

* Piñeiro do Paraná
* Piñeiro de Norfolk
* Piñeiro de Chile

### Bibliografía

* Haines R. J. (1983) Embryo development and anatomy in Araucaria Juss. *Australian Journal of Botany*. 31, 125-140.
* Haines R. J. (1983) Seed development in Araucaria Juss. *Australian Journal of Botany*. 31, 255-267.
* Hernandez-Castillo, G. R. Stockey R. A.(2002) Palaeobotany of the Bunya Pine In (Ed. Anna Haebich) ppl 31-38. ‘On the Bunya Trail’ Queensland Review – Special Edition, Volume 9, No. 2, novembro de 2002 (University of Queensland Press: St Lucia).
* Pye M.G. Gadek P. A. (2004) Genetic diversity, differentiation and conservation in *Araucaria bidwillii* (Araucariaceae), Australia's Bunya pine. *Conservation Genetics* .5, 619-629.
* Smith I. R. Withers K. Billingsley J. (2007) Maintaining the Ancient Bunya Tree (*Araucaria bidwillii* Hook.) - Dispersal and Mast Years. 5th Souther Connection Conference, Adelaide, South Australia 21-25th, xaneiro de 2007.
* Smith I. R. (2004) Regional Forest Types-Southern Coniferous Forests In ‘Encyclopedia of Forest Sciences’ (eds. Burley J. Evans J. Youngquist J.) Elsevier: Oxford. pp 1383–1391.
* Smith I. R. Butler D (2002) The Bunya in Queensland’s Forests, In (Ed. Anna Haebich) ppl 31-38. ‘On the Bunya Trail’ Queensland Review – Special Edition, Volume 9, No. 2, novembro de 2002 (University of Queensland Press: St Lucia).

### Ligazóns externas

* Gymnosperm Database: *Araucaria bidwillii*
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q782275
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 98393
* Ecocrop: 3320
* EOL: 323342
* EPPO: ARUBI
* FoC: 200005237
* GBIF: 2684918
* iNaturalist: 136231
* IPNI: 261684-1
* IRMNG: 10214191
* ITIS: 506779
* IUCN: 42195
* NCBI: 56993
* PlantList: kew-14343
* POWO: ID
* TAXREF: 705873
* Tela Botanica: 119706
* Tropicos: 2300011
* PLANTS: ARBI12
* WCSPF: 14343

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: VM364PLO2U

 |