Manuel Naveira González (Betanzos, 20 de marzo de 1837 – Buenos Aires, 16 de abril de 1905) foi un notario betanceiro que traballou en Buenos Aires.

BIOGRAFÍA
---------

Manuel Naveira naceu no número 33 da rúa Nova. Foi o fillo maior do ferreiro José Naveira García e da tratanta de cereais Joaquina González Pandelo, matrimonio que tivo en total sete fillos, cinco deles foron varóns.

Casado con Matilde Golpe Brañas tiveron un único fillo, José Roque Naveira Golpe (Buenos Aires, 16 de agosto de 1894)

Comezou os seus estudos no convento franciscano de Betanzos e máis tarde traballou como funcionario nos xulgados de Betanzos.

O pai de Manuel Naveira tiña todo preparado para que o seu segundo fillo, José, marchase á Arxentina a traballar con Celso Mouriño nos almacéns de Ramos Generales, pero ante a negativa deste quen acabou marchando foi o propio Manuel, en 1858, embarcado no Paloma de Cantabria, chegando xa en 1859 a Buenos Aires.

En pouco tempo foi logrando unha boa posición económica, traballando nos almacéns e convivindo con outros emigrantes. O seu tempo libre estaba dedicado ao estudo, o que lle permitiu lograr, o 3 de xullo de 1867, o título de escribán público outorgado polo tribunal de xustiza arxentino.

Pronto acadou unha importante posición socioeconómica e foi dos poucos emigrantes betanceiros que completou unha titulación universitaria durante a súa emigración. Tras asentarse económicamente comezou a facer viaxes por Europa, sendo nomeado Cónsul da República Arxentina en Barcelona e A Coruña, ao tempo que axudaba a moitos conveciños a marchar para a Arxentina. Nunha das súas viaxes coñeceu en Betanzos a Matilde Golpe Brañas (Veríns (Irixoa), 1855) e tras unha relación epistolar dende América, acabarían casando por poderes o 9 de abril de 1890.

O seu casamento produciuse mentres Manuel Naveira estaba sendo operado de cataratas na clínica Instituto Roussy de París, sempre sufríu problemas oculares o que o levou a tratar de mitigar este problema nas novas xeracións. Ao remate do casamento, Matilde marcharía para París.

En Buenos Aires acadou un capital importante, con 159 propiedades na capital e varias propiedades rústicas na provincia de Buenos Aires e de Córdoba, contando máis de 49.900 hectáreas para gandería e agricultura. Durante un tempo fixou a súa residencia no Castelo Luján.

LABOR FILANTRÓPICA
------------------

Nunha das súas visitas a Betanzos, no verán de 1898, foi informado da falta de instrumentos e da escasez de fondos da Banda Municipal de Música de Betanzos, adquirindo pola súa conta 19 instrumentos que encargou en Francia para que os veciños de Betanzos non quedasen sen música nas festas. Melloraría esta doazón nun futuro ca aportación dunha casa para que servise de almacén da banda e outro local para a escola de nenos e nenas de Betanzos.

Outra doazón destacada foi a realizada en 1905, doando 10.000 pesetas para o Hospital de Santo Antonio, cartos que se empregaron en engadir unha planta máis ao antigo edificio, modernizar as dependencias e crear un pequeno quirófano.

Á súa morte, e seguindo as súas decisións, a súa muller comezou a construcción dun novo hospital en Betanzos. Adquiriu uns terreos na estrada de Castela e contratou os servizos de Pedro Ramiro Mariño Ortega, que se encargou de executar o que sería chamado Asilo Manuel Naveira.

Como agradecemento pola súa labor, o Concello de Betanzos colocou unha placa deseñada por Rafael González Villar na fachada da súa casa. Na actualidade esta placa está depositada no Museo das Mariñas.

ASILO MANUEL NAVEIRA
--------------------

Inaugurado o 12 de outubro de 1929. Os custos foron as 100.000 pesetas legadas por Manuel Naveira máis 40.000 pesetas máis deixadas pola súa muller. A maiores, Matilde Golpe engadiu 500.000 pesetas máis para asegurar o futuro funcionamento da institución.

Estivo rexentado pola orde das Carmelitas, a petición da viúva e o fillo de Manuel Naveira.

Para celebrar a inauguración, José Roque enviou 5000 pesetas para repartir cas familias máis pobres da cidade, algo habitual nas súas visitas á cidade brigantina.

Tiña forma de H e dous alturas, ocupando máis de 400 metros cadarados, con escaleiras de acceso feitas en cemento blanco, ademais de estar dotado de todas as modernidades do momento: auga con bombeo eléctrico, lavandaría, salóns, capela con oratorio privado, etc.

TESTAMENTO
----------

Un documento vital para coñecer a historia de Manuel Naveira é o seu testamento, asinado o 7 de xaneiro de 1905, e que comeza ca seguinte frase: "Yo no debo nada a nadie más que a Dios y a mi trabajo constante y honrado…Encomiendo mi alma a Dios, y el cuerpo será inhumado sin pompa ni ostentación de ninguna especie aplicándose tan sólo una misa rezada en presencia de Él". Engade tamén consellos testamentarios para o seu fillo José Roque: "Recomiendo a mi hijo que sea respetuoso con su buena madre…que no tenga orgullo y que ejerza la caridad todo cuanto pueda"

Manuel Naveira está enterrado no cemiterio bonaerense da Recoleta.

BIBLIOGRAFÍA
------------

COUCEIRO VICOS, J.L. (2005). "El Asilo Manuel Naveira: el Taj-Majal de Betanzos (una obra de amor y generosidad). En Anuario Brigantino, n.º 28, pp.199-238.

COUCEIRO VICOS, J.L. (2011). "Los Naveira vuelven a casa (por la puerta grande). En Anuario Brigantino, n.º 34, pp.381-384.