recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Bebidas enerxéticas.
As **bebidas enerxéticas** ou **hipertónicas** son bebidas sen alcohol que conteñen substancias estimulantes e que ofrecen ó consumidor evitar ou diminuír a fatiga e o esgotamento. Ademais, aumentan a habilidade mental e achegan un incremento da resistencia física. Están compostas principalmente por cafeína, varias vitaminas, carbohidratos e outras substancias naturais orgánicas como a taurina, que eliminan a sensación de esgotamento da persoa que as consome. Non se deben confundir coas bebidas isotónicas nin con outro tipo de bebidas como as gasosas, xa que os mesmos envases advirten que non se consideran bebidas hidratantes. As altas doses de cafeína poden producir dependencia e outros efectos adversos.

Parte da sensación de benestar producida polas bebidas enerxéticas é causada por un efecto enerxético que se produce pola acción de substancias psicoactivas. A cafeína, un alcaloide, é un dos ingredientes nestas bebidas. Ditas substancias actúan sobre o sistema nervioso central, inhiben os neurotransmisores encargados de transmitir as sensacións de cansazo ou soño e potencian aqueles relacionados coas sensacións de benestar e concentración. A cafeína, por exemplo, logra aumentar os niveis extracelulares dos neurotransmisores noradrenalina e dopamina na cortiza prefrontal do cerebro, o que explica boa parte dos seus efectos favorables sobre a concentración.

Aínda que estas bebidas inclúen na súa composición glicosa e outros azucres que proporcionan enerxía ó corpo (agás as versións dietéticas), non eliminan realmente a fatiga muscular nin o esgotamento en xeral. Soamente inhiben temporalmente esas sensacións, por tanto é normal a percepción de abatemento unha vez rematado o seu efecto no organismo. Á marxe dos efectos que producen a cafeína e o azucre, os estudos respecto diso conclúen que hai poucas ou ningunha evidencia de que a ampla variedade de ingredientes adicionais teña efecto algún.

Notas
-----

1. ↑  "Do energy drinks contain active components other than caffeine?" (12). ISSN 1753-4887. PMID 23206286. doi:10.1111/j.1753-4887.2012.00525.x.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215754
* GND: 7844324-6

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D061215
* UMLS: C3179078

 |
***Encallados*** é un telefilme galego de comedia dirixido por Alfonso Zarauza que se estreou no ano 2013. Foi rodado en branco e negro con formato de 16 mm. Está protagonizado por Xúlio Abonjo, Federico Pérez, Ricardo de Barreiro e Farruco Castromán, quen tamén foi produtor executivo. O filme tamén conta coas aparicións especias de Luís Tosar, Marcos Pereiro e Patricia Vázquez. Nos Premios Mestre Mateo 2013, foi galardoado con tres premios nas categorías de mellor filme para televisión, mellor montaxe e mellor fotografía. Tamén estivo nomeado nas categorías de mellor director para Zarauza e mellor actor para Abonjo.

Sinopse
-------

Conta a historia dun director de cinema que ten que reescribir o guión dun filme en poucas semanas. Para iso conta coa axuda de dous guionistas recoñecidos, mais o proxecto non semella avanzar como debera. Durante o proceso enfróntanse a presións externas e as limitadas posibilidades de produción.

Personaxes
----------

* Federico Pérez como Pato
* Xúlio Abonjo como Alfonso
* Ricardo de Barreiro como Andy
* Farruco Castromán como Farruco
* Luís Tosar
* Marcos Pereiro
* Patricia Vázquez

Produción
---------

Encallados rodouse no mes de maio de 2012 en Santiago de Compostela. O proxecto foi subencionado pola Consellería de Cultura da Xunta de Galicia.

Notas
-----

1. ↑  Catálogo ICAA (ed.). "Ficha da ICAA de Encallados". Consultado o 2 de novembro de 2019.
2. 1 2  Culturagalega.gal, ed. (11 de xuño de 2014). "Compostela acolle a estrea de Encallados". Consultado o 20 de maio de 2019.
3. 1 2  Audiovisual Galego (ed.). "Encallados en AVG". Consultado o 20 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de filmes en galego con maior recadación

### Ligazóns externas

* Páxina oficial
* 

* *Encallados* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25509820
* FilmAffinity: 220374
* IMDb: tt3706176
* LUMIERE: 72355
* Rotten Tomatoes: encallados
* TMDb: 291913

 |
**Noa Susana Díaz Varela**, nada no Saviñao en 1974, é unha xornalista e política galega do PSdG-PSOE, deputada no Parlamento de Galicia pola Circunscrición electoral da Coruña.

Papeleta das Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020.

Traxectoria
-----------

É licenciada en xornalismo pola Universidade de Santiago de Compostela e en Publicidade e Relacións Públicas pola Universidade de Vigo. Exerceu como periodista no gabinete de comunicación da Universidade de Santiago de Compostela.

Nas Eleccións municipais de 2019 en Galicia presentouse como número 8 na lista do Partido dos Socialistas de Galiciaao Concello de Santiago, saíndo elixida concelleira e ocupando o cargo de Concelleira de educación, igualdade e mocidade.

Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020 levou o número dous na lista do PSdG-PSOE pola Circunscrición electoral da Coruña, obtendo acta de deputada autonómica.

Notas
-----

1. ↑  "Lista PSDG Santiago".
2. ↑  "Resolución do 15 de xuño de 2020 pola que se fan públicas as candidaturas proclamadas…" Diario Oficial de Galicia n.º 117, do 16/6/2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Parlamento de Galicia Arquivado 17 de agosto de 2020 en Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Ōkami*** (大神?, literalmente "gran deus", "gran espírito" ou "lobo" se se escribe 狼) é un videoxogo de acción e aventuras desenvolvido por Clover Studio e publicado por Capcom. Foi estreado para PlayStation 2 de Sony Computer Entertainment no 2006, no Xapón e en América do Norte, e no 2007 en Europa e Australia. Malia o peche da Clover Studio uns meses despois do lanzamento inicial do xogo, unha versión para a consola Wii de Nintendo foi desenvolvida e producida por Ready at Dawn, Tose e Capcom, que foi estreado en América do Norte en abril de 2008, en Europe en xuño de 2008, e no Xapón en outubro de 2009.

Ambientado no Xapón clásico, o xogo combina mitos e lendas xaponesas para contar a historia de que como a terra foi salvada da escuridade pola deusa do Sol xintoista, chamada Amaterasu, que toma a forma dun lobo branco. Incorpora un estilo baseado inspirado no sumi-e e o no pincel celestial, un xesto co rato do computador que fai milagres.

*Ōkami* foi un dos derradeiros xogos de PlayStation 2 escollidos para a súa estrea antes do lanzamento de PlayStation 3. Malia que sufriu polas escasas vendas, o xogo recibiu a aclamación da crítica, conseguindo o título de "Xogo do ano" de 2006. A popularidade do xogo medrou co tempo, e hoxe está considerado como un dos mellores xogos xamais realizados, así como un exemplo pioneiro da expresión artística nos videoxogos.

Notas
-----

1. ↑  Jane Pickard (16 de setembro de 2005). "Previews: Ōkami". Consultado o 18 de outubro de 2007.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Ōkamiden*

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q385184
* GameRankings: 943732
* GiantBomb: 3030-20555
* HowLongToBeat: 6725
* IGDB: okami
* IMDb: tt0884870
* Metacritic: okami
* MobyGames: kami
* MusicBrainz: ID
* Redump: 3482
* VGG: 71131

 |
Mapa de Estonia coas principais cidades.Mapa de Estonia coas principais cidades.
Situada entre os 57,3º e os 59,5º de latitude e os 21,5º e os 28,1º de lonxitude, Estonia esténdese polas costas orientais do mar Báltico, na parte noroeste da plataforma da Europa oriental. A elevación media é de apenas 50 m.

Os depósitos de xisto bituminoso (ou *kukersite*) e de pedra calcaria, ben como as forestas que cobren 47% do territorio, desempeñan papeis chave na economía deste país pobre en recursos. A Estonia contén máis de 1.400 lagos (a maioría son moi pequenos, mais o maior, o lago Peipsi, ten 3 555 km² de superficie), numerosos pauis, e 3 794 km de costa recortada con numerosas baías, estreitos e enseadas. O número de illas e illotes está estimado en preto de 1.500, sendo dúas delas suficientemente grandes para constituír condados: Saaremaa e Hiiumaa.

O punto máis elevado é o Suur Munamägi no canto sueste do país (318 m).

| * v
* c
* e
Condados de Estonia |
| --- |
| 
* Harju
* Hiiu
* Ida-Viru
* Järva
* Jõgeva
* Lääne
* Lääne-Viru
* Pärnu
* Põlva
* Rapla
* Saare
* Tartu
* Valga
* Viljandi
* Võru

 |  |
***O misterio do barco perdido*** é unha novela policíaca de Carlos González Reigosa, publicada en 1988. É a segunda entrega da saga do detective Nivardo Castro xunto co xornalista Carlos Conde.

Trama
-----

Ó detective Nivardo Castro encárganlle que investigue a desaparición do "Cadanseu", un barco pesqueiro que se supón naufragado no océano fronte ó Sáhara. Malia que non se descobre resto del nin dos seus tripulantes, o armador quere investigar o asunto porque o seu fillo ía no barco.

Nivardo pídelle axuda ó seu amigo Carlos Conde, xornalista. Tras pasar polas illas Canarias e por Madrid, comezarán un periplo maior, indo a Exipto e a Beirut, onde coñecerán desde dentro o tráfico internacional de armas e as loitas internas entre diferentes faccións, así como a trepidante actividade dos taxistas fronte á calma dos agricultores das beiras do río Nilo.

Logo de estar no medio dunha dura batalla con rifles de asalto, da que escapan de milagre, descobren que foron utilizados por un home poderoso. Sexa un triunfo ou sexa un fracaso, acaban descubrindo que o seu traballo está feito.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Ficha de xerais
**Fantasmage** foi unha banda galega de garage punk formada en Vigo no ano 2011 e disolta en 2014.

Historia
--------

Fantasmage formárona en 2011 o batería e vocalista Daniel Nicolás (Indómitos) e o guitarrista e vocalista Andrés Magán (Anenome). Pouco despois editaron unha demo de catro temas, gravada por Manu G. Sanz (Indómitos) en Tomiño, elixida pola revista *Mondosonoro* como a mellor demo do ano en Galicia-Castela e León.

En abril de 2012 a banda publicou a través de Discos Humeantes o seu primeiro álbum, *Fantasmage LP*. Os seus temas foron gravados novamente por Manu G. Sanz entre decembro de 2011 e xaneiro de 2012. Nese ano tamén colaboraron coa canción "Cambia de ciudad" no recompilatorio *Galician Bizarre II*.

No mes de agosto de 2013 editaron un EP compartido de catro temas coa banda alicantina Futuro Terror. As dúas cancións dos galegos foron gravadas polos membros de Triángulo de Amor Bizarro Rodrigo Caamaño e Roberto Mallo en Abanqueiro, Boiro. Ao mes seguinte publicaron outro EP compartido, desta vez cos madrileños Biznaga.

O 1 de abril de 2014 a banda anunciou a súa disolución a través dunha mensaxe no seu perfil de Facebook.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *Demo* | 2011 | autoeditado |  |
| *Fantasmage LP* | 2012 | Discos Humeantes |  |
| *Fantasmage / Futuro Terror "Compartido"* | 2013 | Discos Humeantes | EP compartido con Futuro Terror |
| *Fantasmage / Biznaga 7" split* | 2013 | Discos Walden | EP compartido con Biznaga |

Notas
-----

1. ↑  "Fantasmage". La Fonoteca. Consultado o 28 de setembro de 2018.
2. ↑  "Demo by Fantasmage". Bandcamp. Consultado o 28 de setembro de 2018.
3. ↑  "Resumen 2011". *Mondosonoro* (191): 25. Xaneiro de 2012.
4. ↑  "Fantasmage LP by Fantasmage". Bandcamp. Consultado o 28 de setembro de 2018.
5. ↑  "Galician Bizarre II". Bandcamp. Consultado o 28 de setembro de 2018.
6. ↑  "Fantasmage / Futuro Terror "Compartido" 7"". Bandcamp. Consultado o 28 de setembro de 2018.
7. ↑  "Club del Single #7: Otoño 2013 by Discos Walden". Bandcamp. Consultado o 28 de setembro de 2018.
8. ↑  "Fantasmage hemos decidido parar". Facebook. Consultado o 28 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bandcamp da banda
Coordenadas: 43°20′31″N 7°51′42″O﻿ / ﻿43.3419, -7.86169

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sotavento (homónimos).
O **parque eólico experimental Sotavento** é un parque eólico propiedade da Fundación Sotavento Galicia, situado na Serra da Loba a 10 km ao sur das Pontes de García Rodríguez, entre os concellos de Xermade (provincia de Lugo) e Monfero (provincia da Coruña), a unha altitude de 600–700 m.

Funcións
--------

Demostración práctica.
O parque de Sotavento ten a súa orixe en 1997 como parque eólico experimental, ten como obxectivo a difusión e experimentación de tecnoloxías eólicas e enerxéticas.

* Promoción, difusión, formación, fomento e debate de tódolos aspectos relacionados coas enerxía renovables.
* Realización de probas e investigacións de tecnoloxía en enerxías renovables.
* Dar a coñecer a importancia do aforro enerxético.
* Iniciativas que dean a coñecer as enerxías renovables en particular a enerxía eólica.

Datos técnicos| Número de aeroxeradores | 24 |
| Tecnoloxías presentes | 5 |
| Máquinas diferentes | 9 |
| Potencia nominal do parque | 17,56 MW |
| Xeración anual prevista | 38.500 MWh |

| Liña de 9 km ata a subestación de Mourela, de Unión Fenosa a 132 kV |
| --- |
| Ventos predominantes do SO ou NE |
| Velocidade media anual de ±7 m/s |

Función educativa
-----------------

Dende 2002 Sotavento e as súas instalacións son exposicións educativas permanentes. Hai visitas guiadas de estudantes e persoas interesadas en coñecer as enerxías alternativas.

En 2005 iniciouse un proxecto con Gas Natural e a Consellería de Innovación, Industria e Comercio da Xunta de Galicia para a obtención de hidróxeno construíndo no parque unha planta experimental de obtención de hidróxeno a partir da electricidade eólica.

En 2009 iniciou un proxecto de vivenda de máxima eficiencia enerxética construíndo unha vivenda unifamiliar duns 200 m² no propio parque de Sotavento onde se poden ver en funcionamento as tecnoloxías dispoñibles.

En decembro de 2012 o parque acadou as 200.000 visitas nos 10 anos que leva en funcionamento.

Notas
-----

1. ↑   Arquivado 17 de febreiro de 2009 en Wayback Machine. Eficiente da Enerxía na Edificación ENVITE
2. ↑  Palacios, Xosé María (16/12/2012). "Sotavento alcanza las 200.000 visitas" *La Voz de Galicia* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Sotavento *(en galego)* *(en castelán)* *(en inglés)*
**Pablo Fernández Blanco**, nado en Candás o 17 de setembro de 1996, é un futbolista español que xoga como extremo dereito ou dianteiro no Gimnàstic de Tarragona.

Traxectoria
-----------

Formouse nas canteiras do Candás da súa vila natal e do Sporting de Gijjón.  Con 16 anos debutou co primeiro equipo do Candás na Terceira División, nun partido ante o Praviano.

Posteriormente xogou co equipo xuvenil do Sporting na División de Honra, ao tempo que disputaba partidos co filial do club, o Sporting B, na Segunda División B.

O 5 de abril de 2017 debutou co primeiro equipo na Primeira División, substituíndo ao seu compañeiro Nacho Cases na derrota por 0-1 ante o Málaga.

En xullo de 2019 deixou o Sporting e fichou polo Cornellà.  Disputou 58 partidos co club catalán, anotando 10 goles, ata que en xuño de 2021 pasou ao Gimnàstic de Tarragona, da Primeira División RFEF.

Notas
-----

1. ↑  [Pablo never gives up] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
2. ↑  [This is Pablo Fernández, a distinct talent] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
3. ↑  [Kameni's hands keep up Málaga] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
4. ↑  [Welcome, Pablo Fernández] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
5. ↑  [Pablo Fernández, new *grana* addition] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).

Ligazóns externas
-----------------

* Pablo Fernández at BDFutbol
* Pablo Fernández at LaPreferente.com (in Spanish)
* Pablo Fernández at Soccerway
**Pablo Olmedo Garmendia**, nado en Madrid o 13 de abril de 1929 foi un futbolista que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Debutou en Primeira División co Real Madrid con só 19 anos o 12 de setembro de 1948, sendo esta primeira tempada espectacular, anotando 15 goles en 24 encontros.

Pese a este bo papel o ano seguinte o Real Madrid ficharía a dous xogadores do Celta de Vigo, Gabriel Alonso e Sobrado entrando Olmedo na operación e recalando en Vigo en calidade de cedido por unha tempada.

No equipo olívico fixo moi bo ano, disputando 26 encontros e anotando 6 goles, poñendo como colofón un 6-1 contra o Deportivo da Coruña en Balaídos. Tras o cal Olmedo retornou ao Real Madrid para disputar a Copa de España, en cuxa primeira eliminatoria se enfrontou ao Celta con vitoria madrileña.

No verán de 1953 volvía formar parte das negocicións entre Celta e Real Madrid, froito das cales o Celta traspasaba ao gardameta Pazos a cambio do porteiro Adauto Iglesias, Pedro Cantero e ao propio Pablo Olmedo. Estas negociacións non foron nada fáciles, tendo que darlle Bernabeu un ultimato ao centrocampista para que firmara un contrato de tres anos polo Celta.

Pese a este truculento regreso permanecería no Celta ata o ano 1960 converténdose nun xogador decisivo do equipo neses anos. As súas mellores tempadas foron a 53-54, na que anotou 11 tantos en 29 partidos, e a 54-55 na que marcou 15 goles superando como máximo goleador do equipo a Mauro, con 12 tantos.

Nas tempadas seguintes a raíz de problemas cas lesións nas costas e co adestrador Pasarín, polos que foi apartado do equipo, vai perdendo peso no equipo, ata que o Celta descende a Segunda División, onde Olmedo xoga os últimos partidos co Celta. Deixou ao Celta despois de 8 tempadas e 54 goles anotados, 45 deles en primeira división

Tras deixalo fútbol seguiu vivindo en Vigo onde morreu moi novo, con 51 anos, a causa dun infarto.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do xogador en BDFútbol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396945
* Transfermarkt: 313721

 |
*Este artigo trata sobre a Península Ibérica en tempos dos gregos, para outros usos da palabra, véxase Iberia (homónimos).*
Moeda acuñada na Iberia.
**Iberia** é o nome polo cal os gregos coñecían desde tempos remotos o que hoxe chamamos Península Ibérica. O historiador grego Heródoto cita o topónimo **Iberia** para designar á península, que é coñecida en todo o mundo grego.
O termo *Iberia* é grego e o termo *Hispania* é latino.

Trazos xerais
-------------

O coñecemento da Península Ibérica como entidade xeográfica foi un proceso lento, con retrocesos e relatos lendarios. A lonxanía co foco da cultura antiga era notábel, e descoñécese cal era o coñecemento que puideron ter gregos e fenicios da súa xeografía. O interese de ambos os pobos naqueles tempos era simplemente económico, por tanto suponse que talvez terían bastante información sobre o litoral e dalgunhas rexións do interior.

Os historiadores cren que o pobo fenicio manexaba datos xeográficos de grande interese para eles e que incluso existiron textos con abundante información. Sábese que no século I a. C. o sabio e erudito rei Juba de Mauritania logrou reunir unha grande biblioteca con textos e literatura fenicia, e que no ano 100 da nosa era, o xeógrafo xudeu Marino de Tiro (Fenicia), recolleu gran cantidade de material para poder compoñer o seu mapa do orbe, mapa que serviu en grande medida ao científico Claudio Tolomeo. Mais nin os gregos nin os romanos prestaron grande atención a estes escritos e non os conservaron nin os traduciron, e esta é unha das razóns pola que non chegaron até os nosos días.

Historia do topónimo *Iberia*
-----------------------------

Bicha de Balazote.
O historiador grego Herodoto, no século V a.c. na súa obra *Historias*, xa cita o topónimo Iberia para designar á península. Pero antes ese termo foi empregado polos tartesos para definir o seu territorio. Barállase que o nome proceda dun río Íber, río da rexión de Huelva, onde certos textos citan un río Iberus, e un pobo, ao que chaman Ibero, pois tanto os gregos coma os púnicos coñeceron antes e mellor as costas meridionais da Península que as levantinas. O mundo grego da Antigüidade coñece con ese nome os límites do Ecúmene, do grego *oikumene* (oιkoυμενη) o «mundo coñecido»: ao leste o Cáucaso, ao oeste, Iberia a península (véxase Iberia caucásica). Considérase que o termo Iberia para definir o que hoxe é a Península Ibérica é exclusivamente grego.

Crese que a voz *iber* é de orixe ibera, sendo así como este pobo nomeaba aos ríos en xeral (igual que *wad* en árabe é «río»). Así era chamado o actual río Tinto en Huelva, e así debía ser chamado tamén o actual Ebro, que conservou o topónimo. 
Estrabón na súa obra *Xeografía* conta todo o que sabe sobre Iberia en épocas anteriores, pero di que no seu tempo o límite estaba xa no *Pyrene*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *As artes e os pobos da España primitiva*, de José Camón Aznar (catedrático da Universidade de Madrid). Editorial Espasa Calpe, S.A. Madrid, 1954
* *Diccionario Espasa Íberos*, de José R. Pellón. Espasa Calpe S.A. Madrid, 2001

### Outros artigos

* Península Ibérica
* Hispania
**Salvador Mateo Domingo Lliso**, nado en Marín cara a 1908 e finado na Coruña o 9 de outubro de 1937, foi un sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Monumento aos mártires do Portiño, co nome de Salvador M. Domingo Lliso.
Empregado da oficina dun exportador de peixe da Coruña. Membro da CNT e do PCE, socio de Germinal, e membro do SIP. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia. Logo estivo fuxido. Foi un dos participantes da fuxida do Portiño. O 8 de marzo de 1937, cando intentaba escapar por mar a Francia foi arrestado no Portiño. Xulgado en consello de guerra na Coruña o 5 de xuño, foi condenado a pena de morte e pasado polas armas o 9 de outubro de 1937 con José García Vázquez, Ramón Díaz Valeiro, Ramón González Canosa, Alejandro Dopico Saleta, Manuel Bergantiños Pose, Antonio Vidal González, Antonio Lorenzo García, Francisco Díaz Moreno, Luis Lafuente Naveira, Manuel Baldomir Vázquez, Ramiro Fontenla Andújar, Manuel Tellado Villar, José Rodríguez Serantes e Federico Rivadulla Gómez.

Notas
-----

1. ↑  "Se ahogan en San Pedro varios marxistas", *Hoja Oficial del Lunes*, 8-3-1937, p. 6.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 9-3-1937, p. 4.
3. ↑  *El Correo Gallego*, 9-3-1937, p. 2.
4. ↑  *El Ideal Gallego*, 6-6-1937, p. 2.
5. ↑  *El Ideal Gallego*, 10-10-1937, p. 2.
6. ↑  *El Compostelano*, 11-10-1937, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *A fuxida do Portiño. Historia, memoria e vítimas*. Vigo: A Nosa Terra. 2009. ISBN 978-84-8341-306-7.

### Ligazóns externas

* Salvador Domingo Lliso na páxina web *Nomes e Voces*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Prepucio.

| *Prepucio* |
| --- |
|  |
| Prepucio recubrindo a glande dun pene fláccido. |
|
|
| Latín | *prepuciumpræputium* |
|
| Gray's | *pág.1250* |
|
| Arteria | Arteria dorsal do pene |
|
| Nervio(s) | Nervio dorsal do pene |
|
| Precursor | Tubérculo uroxenitalDobras uroxenitais |
| MeSH | *Foreskin* |
|

Prepucio retraído.
Anatomía masculina.
O **prepucio do pene** é a pel que recobre a glande do pene.

Anatomía do prepucio do pene
----------------------------

O prepucio é unha dobra cilíndrica de pel, que pola cara externa presenta epitelio queratinizado e pola cara interna que está en contacto coa glande é unha mucosa de epitelio menos queratinizado. O prepucio e a glande están unidos entre si por unha dobra medio anterior chamada *freo do pene* e en toda a súa circunferencia posterior polo *suco balanoprepucial*. A circunferencia anterior do prepucio corresponde co bordo libre do prepucio e denomínase *orificio ou anel prepucial*.

Entre a glande e o prepucio existe unha cavidade virtual, a chamada *cavidade do prepucio*. En casos de falta de hixiene, nesta zona pode formarse unha substancia chamada esmegma.

A lonxitude do prepucio varía moito segundo os individuos. Unhas veces prolóngase até o vértice da glande e supera por diante do pene unha especie de vestíbulo. Isto é o que ocorre na maioría dos nenos até a puberdade. No adulto pode persistir esta disposición, ou retraerse parcial ou totalmente.

Funcións do prepucio do pene
----------------------------

O prepucio ten catro funcións:

* Protectora
* Sensorial
* Mecánica
* Almacena o olor da glande

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fimose
* Circuncisión

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Prepucio do pene*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q673203
* BNCF: 37601
* BNF: 13335913r
* EBID: ID
* GEC: 0134320
* GND: 4188670-7
* JSTOR: foreskin
* LCCN: sh2012003778
* MAG: 2781140480
* NKC: ph922675
* Treccani: prepuzio

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 19639
* MeSH: D052816
* MeSH: A05.360.444.492.362
* TA: A09.4.01.011
* Uberon: 0001332
* UMLS: C0227952

 |
**Maria Amélia Alvim Buarque de Hollanda**, nada no Río de Xaneiro, o 25 de xaneiro de 1910  e finada ibídem no 4 de maio de 2010 foi unha intelectual, política, pintora e pianista brasileira.

Traxectoria
-----------

Filla de Francisco Cesario de Faria Alvim (1880-1946) e de María do Carmo Carvalho (1888-1976), era neta de Cesário Alvim, muller de Sérgio Buarque de Holanda, con quen casou en 1936, e nai de sete fillos, entre eles Chico Buarque, Miúcha, Ana de Hollanda e Cristina Buarque, María Amélia foi chamada *Memélia* entre os seus familiares , alcume que recibiu a súa neta Bebel Gilberto, filla de Miúcha con João Gilberto.  Foi unha das fundadoras do Partido dos Traballadores. Maria Amélia tamén foi colaboradora intelectual de parte da obra de Sérgio Buarque de Holanda, segundo un comunicado de Antonio Candido no filme *Raízes do Brasil: uma cinebiografia de Sérgio Buarque de Hollanda*. No seu 100º aniversario, que tivo lugar en 2010, estiveron presentes personalidades como Oscar Niemeyer, Antonio Candido, Frei Betto, Affonso Arinos de Mello Franco e o entón presidente Lula da Silva.

Morreu no seu apartamento, en Copacabana, mentres durmía, o 4 de maio de 2010, menos de catro meses despois do seu 100 aniversario.

Notas
-----

1. ↑  Holanda, Bartolomeu Buarque de (2007). *Buarque : uma família brasileira*. Rio de Janeiro: Casa da Palavra. p. 124. ISBN 85-7734-086-4. OCLC 191049999. Consultado o 3 de marzo de 2023.
2. 1 2 3 4  "Saiba mais sobre Maria Amélia Buarque de Holanda". Consultado o 29 de xullo de 2019.
3. ↑  "O adeus a Maria Amélia Buarque de Holanda" (en portugués). 2010-05-06. Consultado o 2022-10-08.
4. ↑  "Uma conversa com Maria Amélia, mãe de Chico Buarque e amiga de Lula, que faz 100 anos". Consultado o 29 de xullo de 2019.
5. ↑  "Morre Maria Amélia Buarque de Hollanda, mãe de Chico Buarque". Consultado o 19 de julho de 2010.
6. ↑  "Morre Maria Amélia Buarque de Hollanda, mãe de Chico". Consultado o 29 de xullo de 2019.
7. ↑  "Morre no Rio Maria Amélia, mãe de Chico Buarque e Miúcha". Consultado o 29 de xullo de 2019.
**Alejo Barja Prieto** foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Barja Alonso. Avogado en Mondoñedo. Foi fiscal municipal de Mondoñedo en 1929. Colaborou nos primeiros número da revista *Galiza*. O 2 de outubro de 1936 foi nomeado vocal da comisión xestora municipal e o 29 de decembro síndico. Continuou como concelleiro e a finais dos anos corenta era o primeiro tenente alcalde. Foi alcalde de Mondoñedo de 1950 a 1959. Foi xefe local do Movimiento até marzo de 1962. Colaborou en *El Progreso*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Pedro Manuel López López-Agrelo** |  **Alcalde de Mondoñedo** 1950 - 1959 | Sucesor:**Enrique Otero Nieto** |

Obras
-----

* *El Comendador de la Orden de Alfonso X el Sabio Ilustrísimo Sr. D. Eduardo Lence-Santar y Guitián, cronista oficial de la Muy Noble, Leal y Fiel Ciudad de Mondoñedo*, 1959.

Vida persoal
------------

Casou en 1931 con Fernanda Noguerol Eyré.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-3-1962, p. 14.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-9-1931, p. 8.
O **acusativo** é o nome dun caso que nas linguas flexivas de raíz indoeuropea é utilizado en substantivos, adxectivos e pronomes para indicar que a palabra realiza a función de Complemento directo, aínda que pode aparecer tamén noutras como na expresión da dirección etc.

O caso acusativo provén do chamado polos primeiros gregos causal. Apolonio Díscolo viu que o acusativo non era o caso da causa, senón o caso do efecto. Os latinos, por falsa tradución, déronlle o nome que aínda segue vixente.

No acusativo adóitase ver a expresión dunha relación inmediata entre o verbo e o obxecto ao que se refire a acción verbal, sendo, xa que logo, o caso por excelencia do complemento directo: polaco "Mam dobrą szafę" - "Teño bon armario".

En latín distínguense, entre outros, os seguintes empregos particulares do acusativo:

* Acusativo complemento de nome.
* Acusativo exclamativo.
* Acusativo proléptico.
* Acusativo de cualificación.
* Acusativo de extensión.
* Acusativo de duración.
* Predicativo ou adxunto.
* Acusativo de dirección.
* Dobre acusativo.
* Acusativo neutro ou adverbial.
* Acusativo grego (de relación ou de parte).

| * v
* c
* e
Caso gramatical das linguas aglutinantes e flexivas |
| --- |
| 
* ablativo
* acusativo
* comitativo
* dativo
* ergativo
	+ ergatividade
* inesivo
* nominativo
* vocativo
* xenitivo
* temporal

 |
| Categoría:Morfosintaxe |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q146078
* EBID: ID
* GND: 4218747-3
* JSTOR: accusative-case
* MAG: 2780498935

 |
**José Varela Bouza**, coñecido como **Pepe o Lobo**, nado en Bañobre (Miño) en 1910 e finado en Perbes o 29 de marzo de 1938, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Militante da CNT e do PCE de Miño. Foi acusado de executar o incendio da igrexa de Santa María de Castro o 10 de abril de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Abriron varias causas contra el. Xulgado na Coruña o 13 de novembro de 1937 acusado de rebelión militar na causa 921/37, foi condenado a pena de morte o 18 de novembro. Preso no castelo de Santo Antón agardando o cumprimento da condena, fuxiu da cadea o 28 de xaneiro de 1938 logrando chegar a nado á praia do Naval. Agochouse preto da súa casa de Bañobre, pero foi descuberto polos falanxistas e a Garda Civil que o mataron en Perbes o 29 de marzo de 1938 xunto con José María Blanco Barros.

A súa muller Manuela López Cabana foi detida e procesada por auxilio á rebelión.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 14-11-1937, p. 4.
2. ↑  *El Compostelano* , 2-4-1938, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Regueira Cereijo, Rosario (2017). *Cando pasou o que pasou*. Noia: Toxosoutos. ISBN 978-84-947719-6-5.

### Ligazóns externas

* José Varela Bouza na páxina web *Nomes e Voces*.
***Flanagan, só Flanagan*** é un libro escrito de Andreu Martín e Jaume Ribera, publicado no ano 2000. É o oitavo da saga protagonizada polo detective xuvenil **Flanagan**.

Trama
-----

A historia comeza un xoves de xuño. A véspera do exame final de matemáticas, Flanagan está a enterrar un gato. Ó día seguinte Mateo ameázao con darlle unha tunda, pero á tarde chámao Nines e pasa a fin de semana fóra do barrio. Nines séntese mal e chámao para falar, pero acaban bicándose nun parque, e tras un diálogo confuso, Flanagan vai durmir á estación de trens.

Cando volve o luns a clase, resulta que Mateo está desaparecido, acusado de atracar unha gasoliñeira. O policía do barrio pídelle axuda, e, tras salvarlle a vida, Flanagan e Nines esconden a Mateo nun piso do pai dela.

A semana discorre con leas amorosos a dúas bandas. Flanagan dubida dos seus sentimentos cara a Nines, e á vez comparte algún bico con Eva, a moza de Mateo. Mateo intenta seducir a Nines, mais esta rexéitao, aínda que deixa a Flanagan coa dúbida de se pasou algo entre eles.

Finalmente descóbrese que tralo asunto do atraco á gasoliñeira se escondía un político pederasta con moito que ocultar, e que o pai de Mateo tiña tamén moito que esconder.

Narración
---------

De novo todo sae a pedir de boca para Flanagan. Os dous casos resoltos. Bastante acción e mesmo varios accidentes perigosos. Logo de que en abril Blanca *Online* mudara de barrio e deixaran a relación, Flanagan non quere volver á vida de parella, pero acaba caendo, e o relato abre as portas á unha futura relación con Nines.

### Tradución ao galego

Logo de traduciren Xavier Rodríguez Baixeras e María Dolores Martínez Torres dous libros da saga cada un, este é o primeiro que traduce Carmen Torres París. Dálle un estilo moi persoal, traducindo tamén os nomes (*Branca* e *Xan* no canto de Blanca e Juan que empregaran os anteriores), e empregando expresións e xiros propios do galego, así como adaptando a situación á cultura galega (como Flanagan cantando unha pandeirada).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Ficha na web da editorial.

| * v
* c
* e
Libros da saga de Flanagan, escritos por Andreu Martín e Jaume Ribera |
| --- |
| *No demanis llobarro fora de temporada* (1987) - *Tots els detectius es diuen Flanagan* (1991) - *No te'n rentis les mans, Flanagan* (1993) - *Flanagan de luxe* (1994) - *Alfagann é Flanagan* (1996) - *Flanagan Blues Band* (1997) - *Flanagan 007* (1998) - *Flanagan, só Flanagan* (2000) - *Els vampirs no creuen en Flanagans* (2003) - *O diario vermello de Flanagan* (2004) - *Eu tampouco me chamo Flanagan* (2006) - *Flanagan Flash-Back* (2009) - *Els bessons congelats* (2015) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388599
* BiTraGa: 2603

 |
***Flanagan Flash-Back*** é un libro publicado no 2009 de Andreu Martín e Jaume Ribera. É o duodécimo da serie protagonizada polo detective xuvenil **Flanagan**.

Trama
-----

Nos primeiros días de setembro, pouco antes do seu décimo oitavo aniversario, Flanagan descobre que a súa primeira moza, Clara Longo, foi detida acusada de tráfico ilegal de xoias.

Entrementres o *Komando Destruction*, o grupo de rapaces de dez anos que xa ten aparecido noutras historias, quere contratalo para facer chantaxe á súa mestra.

Flanagan non dubida á hora de axudar a Clara, malia que esta pídelle que a deixe en paz, pero, quizais por sentimento de culpa, sente a necesidade de ir tras Clara. Porén, todo se complica cando sabe que Clara pasou a noite en comisaría por mor da morte da súa tía, coa que vivía.

Flanagan investiga a morte da tía, centrándose no seu mozo, e nun posible amante. Tras unha boa sesión de acción (coma sempre, mesturada con escenas divertidas e absurdas para os perseguidores de Flanagan), e persecucións (desta volta axudado pola nova Honda CBR 125 do detective), no último momento, coa axuda de Charche e Nines, evita a morte de Clara.

Finalmente, descóbrese que o presunto amante da tía era un xuíz que abusara sexualmente de Clara co consentimento da súa tía.

O relato remata cunha festa sorpresa organizada por Charche e Nines, onde están invitados moitos dos coñecidos e amigos de Xan.

Narración
---------

O libro ten un *crossover* coa novela *El com del crim* dos mesmos autores, quinto volume da saga protagonizada polo detective Àngel Esquius.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web da editorial.

| * v
* c
* e
Libros da saga de Flanagan, escritos por Andreu Martín e Jaume Ribera |
| --- |
| *No demanis llobarro fora de temporada* (1987) - *Tots els detectius es diuen Flanagan* (1991) - *No te'n rentis les mans, Flanagan* (1993) - *Flanagan de luxe* (1994) - *Alfagann é Flanagan* (1996) - *Flanagan Blues Band* (1997) - *Flanagan 007* (1998) - *Flanagan, só Flanagan* (2000) - *Els vampirs no creuen en Flanagans* (2003) - *O diario vermello de Flanagan* (2004) - *Eu tampouco me chamo Flanagan* (2006) - *Flanagan Flash-Back* (2009) - *Els bessons congelats* (2015) |
**Imprimatur** ("Que se imprima", en latín) é unha aprobación por parte da xerarquía da Igrexa católica segundo a cal unha obra literaria ou semellante está libre de erros en materia de doutrina e moral e é polo tanto aceptábel para ser impresa e lida polos católicos.

O *imprimatur* é de maior importancia nas obras que tratan da teoloxía e doutrina católicas e introduciuse como medida para reducir a exposición, especialmente dos leigos, á herexía. A presenza do *imprimatur* foi en tempos un asunto da maior preocupación para moitos católicos. Con efecto, nalgúns países oficialmente católicos non se podía publicar nada legalmente sen un *imprimatur*. Hoxe só preocupa a algúns católicos moi conservadores.

O *imprimatur* católico pode consistir de até tres selos, seguido cada un deles por unha sinatura (nome e cargo):

* *Imprimi potest* ("Pódese imprimir", en latín) -- Se a obra é dunha orde relixiosa, o selo indica que foi examinada e aprobada polo superior relixioso ou cabeza da orde relixiosa (ou representante debidamente nomeado).
* *Nihil obstat* ("Nada impide") -- Este selo indica que a obra foi examinada e aprobada polo censor da diocese e que para el non contén erros doutrinais ou morais. Este censor é habitualmente un sacerdote con estudos nomeado polo bispo que informa ao autor dos posíbeis problemas e imprecisións para que os corrixa.
* *Imprimatur* ("Que se imprima") -- Por último, este selo indica que a obra foi aprobada para a súa impresión polo bispo da diocese ou por outra autoridade eclesiástica.

Estes "selos" e "sinaturas" non son selos literais e sinaturas manuscritas, senón que se imprimen nunha das primeiras páxinas do libro, xunto coa data e lugar (como nos documentos legais), en tipografía básica.

A continuación, algunhas obras poden incluír unha afirmación como a seguinte:

* "O Nihil Obstat e o Imprimatur son declaracións oficiais segundo as que un libro ou panfleto está libro de erro doutrinal ou moral. Non se infire que os que concederon o Nihil Obstat e o Imprimatur concorden co contido, opinións ou afirmacións expresadas."

O termo ampliouse para incluír a aprobación "oficial" por autoridades de calquera tipo relacionadas coa área en cuestión. Así, pódese dicir que unha obra de natureza política ten o "imprimatur" dun determinado partido político. Trátase dunha aprobación en sentido simbólico, normalmente.

Outra utilización recente do termo é a que fai o programador John Walker, quen advirte da posibilidade da imposición dun imprimatur dixital por parte das autoridades sobre o que os cidadáns poden ler ou compartir.

Véxase tamén
------------

* Santa Congregación para a Doutrina da Fe.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q955005
* AAT: 300252967
* BNCF: 9517
* EBID: ID

 |
Gastrulación dun diploblástico: formación das capas xerminativas desde unha blástula (**1**) até unha gástrula (**2**).
Unha **capa xerminativa**, **capa xerminal**, **capa embrional**, **folla embrionaria** ou **folla blastodérmica**, é un conxunto de células formadas durante a embrioxénese dos animais a partir das cales se orixinarán os tecidos e órganos do adulto.

Todos os animais máis complexos que as esponxas producen dúas ou tres capas de tecidos primarios.

Os animais con simetría radiada, como os cnidarios, teñen dúas, denominadas ectoderma e endoderma.

Os animais con simetría bilateral producen unha terceira capa situada entre as dúas anteriores, o mesoderma.

As capas xerminativas orixinarán os tecidos e órganos durante o proceso de organoxénese.

Capas xerminativas
------------------

* Ectoderma: é a capa xerminativa máis externa. É a orixe do sistema nervioso, as vías respiratorias altas, o tubo dixestivo superior (estomodeo), a epiderme e os seus anexos (pelo e uñas) e as glándulas mamarias.
* Mesoderma: é a capa xerminativa media. Orixínase a partir da masa celular interna, situándose entre a endoderma e o ectoderma. É a orixe do sistema esquelético, os músculos e os aparatos circulatorio e reprodutor.
* Endoderma: é a capa xerminativa máis interna. Aparece sempre cando unha capa de células se proxecta cara a fóra a partir da masa celular interna que crece ao redor do blastocele. É a orixe do intestino, o fígado, o páncreas, os pulmóns e a maior parte dos órganos internos.

Historia do estudo das capas xerminativas
-----------------------------------------

A aceptación da xeneralidade e importancia das capas xerminativas data do século XIX. Christian Pander (1817) foi o primeiro en recoñecelas en embrións de polo. En 1825 Martin Heinrich Rathke identificou follas embrionarias equivalentes en crustáceos. En 1828 Karl Ernst von Baer descubriunas nos embrións doutros vertebrados. En 1849 Julian Huxley mostrou que as follas externas e internas dos vertebrados eran homólogas ás dúas capas dos celenterados. En 1877 Ray Lankester, inspirado na teoría de Ernst Haeckel sobre a *Gastraea*, un hipotético antepasado común a todos os metazoos, dividiu o reino animal en tres grandes grupos en función do número de capas xerminativas: homoblásticos (protozoos), diploblásticos (celentéreos) e triploblásticos (o resto dos animais).

Referencias
-----------

* Hall, B. K. (2000): "Balfour, Garstang and de Beer: The First Century of Evolutionary Embryology". *Amer. Zool.*, **40**: 718–728. Resumo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q660498
* BNCF: 38828
* BNF: 13167505s
* EBID: ID
* GEC: 0185108
* GND: 4163556-5
* JSTOR: germ-layers
* LCCN: sh85054681
* MAG: 18155467

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 293071
* MeSH: D005855
* MeSH: A16.504
* Uberon: 0000923
* UMLS: C0017472

 |
***Flanagan de luxe*** é un libro escrito en 1994 por Andreu Martín e Jaume Ribera. É o cuarto da saga protagonizada polo detective xuvenil **Flanagan**.

Trama
-----

A trama dura unha semana, entre o luns 31 de xullo e o 7 de agosto.

Flanagan vai marchar de vacacións á montaña, a Viladrau á casa da súa amiga María Gual. A relación entre ambos os dous é inestable. Están *enrollados*, mais Flanagan non quere amigar. Pero antes de marchar chámao Nines, unha amiga que coñeceu en *Tots els detectius es diuen Flanagan*, e que solicita a súa axuda para esconder a R.A. amigo dela que anda metido nunha boa lea.

Chega o venres e R.A. mediante varias estratexias, logra que Flanagan e María, no canto de ir á montaña, vaian a Sant Pau del Port, unha vila da costa onde veranean Nines e os seus amigos. Alí, o sábado Flanagan é vítima dunha broma bastante pesada por parte de R.A. e os seus amigos *pijos*, que o deixan no medio do mar pensando que R.A. fora asasinado por uns traficantes de droga resentidos con el.

Pero, lonxe de arranxarse o asunto ó chegar á costa, descobre que R.A. foi presuntamente secuestrado por uns descoñecidos que lle piden ó seu pai 100 millóns de pesetas de rescate. Finalmente, arranxado o asunto, Flanagan devólvelle a broma ós amigos de Nines.

Narración
---------

Neste libro Flanagan non exerce demasiado de detective, xa que os casos que debe afrontar son ficticios, e feitos á mantenta para enganalo. Pero aprende boas leccións en diversos campos, desde a socioloxía ata o amor, pasando pola medicina e as drogas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Costas, Concha: *Fóra de Xogo. Tecendo lecturas* Larousse. Catálogos.

### Ligazóns externas

* Ficha de xerais[*Ligazón morta*]

| * v
* c
* e
Libros da saga de Flanagan, escritos por Andreu Martín e Jaume Ribera |
| --- |
| *No demanis llobarro fora de temporada* (1987) - *Tots els detectius es diuen Flanagan* (1991) - *No te'n rentis les mans, Flanagan* (1993) - *Flanagan de luxe* (1994) - *Alfagann é Flanagan* (1996) - *Flanagan Blues Band* (1997) - *Flanagan 007* (1998) - *Flanagan, só Flanagan* (2000) - *Els vampirs no creuen en Flanagans* (2003) - *O diario vermello de Flanagan* (2004) - *Eu tampouco me chamo Flanagan* (2006) - *Flanagan Flash-Back* (2009) - *Els bessons congelats* (2015) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388602
* BiTraGa: 2599

 |
**Franc3s** é unha banda galega de noise rock con membros procedentes de Carballo e Vilalba. O seu nome foi elixido polo seu gusto pola actriz Frances Farmer, a cantante Frances McKee (The Vaselines) e a artista circense Frances O’Connor.

Traxectoria
-----------

Ao pouco de formarse a banda comezou a gravar demos e no ano 2008 publicaron o seu primeiro EP, *Franc3s*. Ese ano a revista *Rockdelux* falou deles como a revelación do Festival do Norte 2008, e foron entrevistados no programa *Disco Grande* de Radio 3.

No ano 2009 editaron o seu segundo EP, *La exhibición de atrocidades*, e un anos despois asinaron co selo Los Enanos Gigantes para editar o que sería o seu primeiro álbum. *Franc3s* foi lanzado a principios do ano 2011, e nel contan coa colaboración de Marina Gómez de Klaus & Kinski, Rodrigo Caamaño e Isa Cea de Triángulo de Amor Bizarro ou Florent e Eric Jimenez de Los Planetas entre outros. O disco foi gravado analoxicamente nos Estudios Brazil con Fino Oyonarte (Clovis, Los Enemigos), optando por un son lo-fi.

A banda ten plans para empezar a gravar novos temas, cunha sonoridade máis pop, a partir de outubro do 2011, e para comezar a realizar novos concertos a partir do mes de novembro.

Membros
-------

* María Costa - batería e voz.
* Patricia Bermúdez- sintetizadores e voz.
* Alberto M. Vecino - guitarra e voz.

Discografía
-----------

* *Franc3s* EP - 2008 (auto-editado)
* *La exhibición de atrocidades* EP - 2009 (auto-editado)
* *Franc3s* - 2011 (Los Enanos Gigantes)

Notas
-----

1. ↑  Bio en lafonoteca.net
2. ↑  "reseña de *Franc3s* en muzikalia.com". Arquivado dende o orixinal o 25 de outubro de 2011. Consultado o 07 de outubro de 2011.
3. ↑  "Entrevista en desconcierto.com". Arquivado dende o orixinal o 07 de outubro de 2011. Consultado o 07 de outubro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da banda
* MySpace da banda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388897
* Discogs: 2653098
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Paula Vázquez (homónimos).

**Paula Vázquez Verao**, nada en Sober en 1984, é unha política galega.

Traxectoria
-----------

Estudou Xeografía e Historia na UNED. Traballadora do sector turismo, é presidenta da asociación cultural Colado do Vento. Gañou o premio Lola de Penelas en 2016 polo seu labor de divulgación. 

Militou no BNG, polo cal foi elixida concelleira nas eleccións municipais de 2011 en Sober como número 2 da candidatura. Trala marcha de Encontro Irmandiño en marzo de 2012 abandonou o BNG, conservando a acta de concelleira, e pasou a formar parte de Anova. Dentro do partido era membro da corrente crítica Cerna, coa cal se escindiu en outubro de 2014. Nas eleccións municipais de 2015 foi candidata á alcaldía de Sober pola candidatura cidadá Agroma Sober, a cal logrou 2 concelleiros. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 foi elixida deputada por En Marea, onde confluíra a súa formación. Pese a renunciar á súa acta de concelleira en decembro de 2017, para centrarse na súa labor de deputada, volvería a encabezar Agroma Sober nas municipais de 2019 logrando de novo 2 concelleiros e sendo a principal forza da oposición ao PPdeG no concello. Afín ás teses do líder de En Marea Luís Villares, abandonou xunto a este e outros 2 deputados o grupo parlamentario da formación en xuño de 2019. Ao remate da lexislatura non participou nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020, pasando a centrarse na súa labor de concelleira en Sober.

Notas
-----

1. ↑  "álbumes". *La Voz de Galicia*. Consultado o 04/10/2016.
2. ↑  "Entregados os premios na honra da oleira Lola de Penelas". *La Voz de Galicia*. Consultado o 27/10/2016.
3. ↑  La diputada Paula Verao renuncia a seguir como concejala en Sober
4. ↑  En Marea se rompe: Luís Villares y sus tres diputados se pasarán al grupo mixto

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento de Galicia Arquivado 25 de novembro de 2016 en Wayback Machine.
* Artigos en Nós Diario