**Mayagüez** é a oitava cidade máis grande de Porto Rico. Foi fundada orixinalmente como "Nuestra Señora de la Candelaria" e é tamén coñecida como *"La Sultana del Oeste"* (*A Sultana do Oeste*), *"Ciudad de las Aguas Puras"* (*Cidade das Augas Puras*), ou *"Ciudad del Mangó"* (*Cidade do Mangó*). O 6 de abril de 1894, a coroa española deulle o título de *"Excelente ciudad de Mayagüez"* (*Excelente Cidade de Mayagüez*). Mayagüez está situada no centro da costa oeste da illa de Porto Rico. É a principal cidade da Area Metropolitana Estatística de Mayagüez e da Área Estatística Combinada Mayagüez-San Germán-Cabo Rojo.

Historia
--------

Mayagüez foi fundada en 1760 por Faustino Martínez de Matos, Juan de Silva e Juan de Aponte nun outeiro localizado a arredor dun quilómetro da baía de Mayagüez e a desembocadura do río Yaguez.

No 1763 España concedeulle aos fundadores o dereito de goberno autónomo, oficialmente separando a vila de Mayagüez do Partido de San Germán. Orixinalmente o puebo de Mayagüez tiña como nome "Nuestra Señora de la Candelaria de Mayagúez". Este nome xorde debido a que a meirande parte dos poboadores, incluíndo os fundadores, proviñan das Illas Canarias onde teñen como santa patroa á Virxe da Candelaria.

No 1836 o pobo foi elevado ao status de *villa*. Nese momento a agricultura era a principal actividade económical Tres anos despois, en 1839 Eugenio María de Hostos, importante educador, sociólogo, filósofo e escritor, naceu en Mayagüez.

En 1841 un lume destruíu parcialmente a vila, que foi reconstruída con algunhas das súas estradas principais agrandadas para previr a dispersión de lumes futuros. O gobernador militar de Porto Rico da época, o xeneral Santiago de Méndez Vigo, recadou fondos para reconstruír a cidade. Na actualidade unha das avenidas principais de Mayagüez leva o seu apelido.

En 1911 fundouse o Colexio de Agricultura, que un ano despois pasou a ser o Colexio de Agricultura e Artes Mecánicas (CAAM). Conservou este nome durante 50 anos. Actualmente é coñecido como o Recinto Universitario de Mayagüez (RUM) da Universidade de Porto Rico.

O 11 de outubro de 1918 Mayagüez foi parcialmente destruída de novo polo Terremoto de San Fermín. O sismo acadou unha magnitude aproximada de 7.3 na escala de Richter e se cobrou a vida de 116 persoas.

Demografía
----------

Segundo o censo de 2009 levado a cabo pola Oficina do Censo dos Estados Unidos, en Mayagüez residían 92.156 persoas (fronte aos 98.434 do ano 2000). A densidade de poboación era de 458 hab/km². A cidade posúe unha importante "poboación universitaria", aumentando nunhas 10.000 persoas a súa poboación. O 98,9% da poboación é de orixe hispana ou latino (que poden ser de calquera raza).

Das 31.877 fogares de 2007 en Mayagüez, o 38.6% eran parellas casadas, o 22.3% tiñan unha cabeza de familia feminina sen presenza do marido, e o 33.7% non eran familiares. O 33.3% tiñan fillos por debaixo dos 18 anos vivindo cos pais. De tódolos fogares o 27.8% estaban formados por un individuo e no 9.8% vivía unha persoa de 65 anos ou máis vivindo soa. A media de persoas por casa é de 2,75 habitantes e a familia media de 3,41 membros.

En Mayagüez, o 26,9% da poboación estaba por debaixo dos 18 anos, o 10,3% entre os 18 e os 24, o 30,8% entre os 25 e os 44, o 20,6% entre os 45 e os 64, e o 11,5% tiña 65 anos ou máis. A media de idade era de 33 anos. En Mayagüez residen máis mulleres que homes, con 88,4 homes por cada 100 mulleres.

| Razas de Mayagüez, Porto Rico - Censo de 2010 |
| --- |
| Raza | Poboación |  % do Total |
| **Brancos** | 70,091 | 78.7% |
| **Negros/Afro-portorriqueños** | 7,345 | 8.2% |
| **Indios Americanos e Nativos de Alaska** | 679 | 0.8% |
| **Asiáticos** | 189 | 0.2% |
| **Nativos hawaianos/Isleños do Pacífico** | 10 | 0.0% |
| **Outras razas** | 7,664 | 8.6% |
| **Dúas ou máis razas** | 3,102 | 3.5% |

Xeografía
---------

Mayagüez está localizada na parte central da costa oeste de Porto Rico. A súa extensión é de 201.06 km² e a súa xeografía está composta por un extenso val aluvial na costa da baía de Mayagüez ao oeste do municipio, chairas costeiras e mangleiros nas fronteiras do norte e sur; e montañas no centro, nordeste e sueste do concello.

O concello limita ao norte cos de Añasco e Las Marías, con Cabo Rojo, Hormigueros e San Germán ao sur, coa canle da Mona ao oeste e cos concellos de Las Marías e Maricao ao leste.

As illas de Mona e Monito forman parte do termo municipal do Mayagüez.

### Clima

Mayagüez posúe un clima tropical monzónico (Clasificación climática de Köppen *Am*). A cidade posúe o clima máis extremo da illa. A elevada frecuencia de treboadas severas no verán pode producir fortes ventos, inundacións, e mesmo saraiba e tornados. A temperatura media anual é de 24 °C. O inverno adoita ser seco e fresco, con temperaturas entre os 28 °C e os 13 °C. O verán adoita ser moi cálido e húmido, con temperaturas que chegan a acadar os 35 °C. De maio a outubro, é frecuente que se produzan fortes treboadas pola tarde debido á calor, a humidade e á topografía da área.

|  **Rexistros de Mayagüez**(1971-2000, récords dende 1775) |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Ano |
| Récord de máximas (°C) | 35 | 36 | 36 | 37 | 37 | 37 | 37 | 37 | 37 | 37 | 37 | 36 | **37** |
| Temperatura media máxima (°C) | 30 | 30 | 31 | 31 | 32 | 33 | 33 | 33 | 33 | 32 | 32 | 31 | **31** |
| Temperatura mínima media (°C) | 18 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 22 | 22 | 22 | 22 | 21 | 20 | **21** |
| Temperatura mínima récord (°C) | 11 | 6 | 10 | 14 | 14 | 16 | 14 | 14 | 15 | 16 | 8 | 13 | **6** |
| Precipitacións (mm) | 28 | 52 | 39 | 123 | 271 | 131 | 168 | 299 | 321 | 189 | 198 | 123 | **1713** |
| *Fonte: The Weather Channel* |

Cidades irmás
-------------

* Quiroga, México
* Cartaxena de Indias, Colombia

Notas
-----

1. ↑  "Puerto Rico Municipio.". Arquivado dende o orixinal o 12 de febreiro de 2020. Consultado o 10 de setembro de 2012.
2. ↑  Aguilo Ramos, Silvia (1984). *Mayaguez: Notas para su Historia*. San Juan, Puerto Rico: Model Offset Printing. p. 46.
3. ↑  Loida Figueroa, "Escudo de Mayagüez" **Anuario de las Fiestas Patronales**, 1977
4. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 04 de febreiro de 2007. Consultado o 10 de setembro de 2012.
5. ↑  "American Factfinder: Persons per Square Mile". United States Government. Arquivado dende o orixinal o 21 de outubro de 2012. Consultado o 19:40, Friday June 10, 2011 (UTC).
6. ↑  "Mayagüez Municipio, Puerto Rico". United States Government. Arquivado dende o orixinal o 12 de setembro de 2019.
7. ↑  "Ethnicity 2010 census". Factfinder2.census.gov. 2010-10-05. Consultado o 2012-06-07.
8. ↑  Average Weather for Mayaguez, PR - Temperature and Precipitation

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web da cidade *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q632727
* WorldCat
* VIAF: 158243023
* EBID: ID
* FAST: 1202670
* GEC: 0265961
* GeoNames: 4566217
* GNIS: 1804529
* LCCN: n50000798
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1013395
* OSM: 4467818
* TGN: 7871899

 |