recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Ramón Cancelo da Torre** é un economista galego que exerce como catedrático de universidade no departamento de economía de Universidade da Coruña, onde está especializado en estatística e econometría e forma parte do grupo de investigación Jean Monnet sobre competencia e desenvolvemento. É experto na análise de series temporais, sendo autor de publicacións moi influentes neste campo.

Traxectoria
-----------

José Ramón Cancelo licenciouse en ciencias económicas e empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela e doutorouse pola Universidade Autónoma de Madrid, cunha tese sobre Políticas de estabilización e efecto *crowdingout*: unha análise empírica para o caso español. Antes de recalar como catedrático de universidade na Universidade da Coruña en 1995, foi profesor na Universidade Autónoma de Madrid, o que compaxinou brevemente coa empresa privada, antes de obter a cátedra na Universidade de Castela-A Mancha. O 14 de setembro de 2016 ingresou como membro numerario da Real Academia Galega de Ciencias, cun discurso titulado "A crise da Eurozona: unha historia de desequilibrios e asimetrías". O propio Cancelo cita como a súa maior influencia ao profesor Antoni Espasa, "cuxa forma de entender a Economía, como coñecemento teórico pero tamén como actividade práctica, marcoume profundamente e orientou toda a miña traxectoria académica e profesional".

Publicacións
------------

* Cancelo, J. R. & Espasa, A. (1993): *Métodos cuantitativos para el análisis de la coyuntura económica*. Alianza.

Notas
-----

1. ↑  "Ficha de José Ramón Cancelo De La Torre".
2. ↑  "Cancelo Jose Ramon".
3. ↑  Cancelo de la Torre, José Ramón. "Políticas de estabilización y efecto crowdingout: un análisis empírico para el caso español". *Tesis doctorales: TESEO*. Consultado o 9 de xaneiro de 2018.
4. ↑  "Ingreso de José Ramón Cancelo de la Torre". Arquivado dende o orixinal o 01 de xuño de 2020. Consultado o 09 de xaneiro de 2018.
5. 1 2  "El catedrático de economía José Ramón Cancelo de la Torre nuevo Académico de la Real Academia Galega de Ciencias". Arquivado dende o orixinal o 05 de xaneiro de 2018. Consultado o 09 de xaneiro de 2018.
6. ↑  "José Ramón Cancelo ingresa en la Real Academia Galega de Ciencias". *La Voz de Galicia*.
7. ↑  "La crisis de la eurozona: una historia de desequilibrios y asimetrías".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47005490
* WorldCat
* VIAF: 33720240
* BNE: XX1018369
* Dialnet: 6546
* ISNI: 0000000114704381
* LCCN: n96033377

 |
**Unidad Comunera Castellana** (UNCC) (*Unidade Comuneira Castelá* en galego) foi un partido político nacionalista de carácter castelanista. Tivo a súa sede en Frómista.

Inscribiuse como partido o 14 de febreiro de 1983, e foi fundado polos palentinos José Antonio Mata Martín, Juan Bautista Martín de la Torre, José María Valladolid Manzano, Blas Esteban Carrillo Pérez e Jesús Núñez Domingo. Aínda que o ámbito de actuación do partido abranguía todo o territorio castelán, na práctica UNCC apenas estaba estendido fora da provincia de Palencia. Contou con escasa actividade.

Ideoloxicamente, Unidad Comunera Castellana era un partido de centro e nacionalista que buscaba o recoñecemento das singularidades que posuía a "nacionalidade castelá no seu conxunto", composta por Castela a Vella, Castela a Nova e a Rexión de León. Neste sentido, Unidad Comunera Castellana aceptaba en boa medida o concepto de Castela que se divulgaba dende a editorial castelanista Riodelaire, especialmente nos libros dos escritores Juan Pablo Mañueco e Antonio Hernández Pérez.

As ideas que recollía Unidade Comunera Castellana foron case totalmente compartidas por outros partidos posteriores como Unidad Nacional Castellana (UNC), partido co que UCC mantiña grandes afinidades, ou Tierra Comunera, partido este último que pode sen problemas considerarse herdeiro de UNCC e de UNC. Pero mentres que Tierra Comunera fixo do pendón morado o principal sinal do castelanismo político, Unidad Comunera Castellana sempre defendeu a bandeira acuartelada de Castela e León como lexítimo símbolo de Castela, desbotando por completo o pendón morado.

Aínda que UNCC nunca se disolveu oficialmente, dende a creación de Tierra Comunera a súa actividade foi diminuíndo ao tomar TC o seu relevo. Algúns dos fundadores de Unidad Comunera Castellana logo tomaron outros rumbos políticos. José Antonio Mata presentouse ás eleccións autonómicas de 1987 polo Partido Autonómico Nacionalista de Castilla y León (PANCAL) encabezando a candidatura pola provincia de Palencia. José María Valladolid foi un dos fundadores en 1990 de Unidad Palentina, un dos partidos que despois formarían Unidad Regionalista de Castilla y León (URCL). En 1992, o último grupúsculo de UNCC participou na creación de Unidad Regionalista de Castilla y León, se ben non se integrou finalmente nesa formación. Pola súa banda Juan Bautista Martín de la Torre foi candidato de Tierra Comunera nas eleccións xerais de 1993, pasando así a formar parte a Unidad Comunera Castellana do partido Tierra Comunera.

Nas eleccións ás Cortes de Castela e León de 1983 presentouse só na provincia de Palencia, onde obtivo 1.953 votos.

Notas
-----

1. ↑  Seis grupos políticos fusiónanse nun partido rexionalista en Castela e León

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* M.González. "El proceso autonómico de Castilla y León". Fundación Villalar (2004).
* M.González, J.V.Pelaz, P.Perez. "Castilla y León en democracia. Partidos, elecciones y personal político 1977-2007". Xunta de Castela e León (2007).
Jeep Wrangler.
O termo **vehículo deportivo utilitario** (en inglés **SUV**, de *sport utility vehicle*) designa a aqueles vehículos semellantes aos vehículos familiares pero cun chasis máis lixeiro e normalmente equipado con tracción ás catro rodas coa pretensión de ser utilizado nalgunha medida como vehículo todo terreo, a súa orixe está nos vehículos militares tales como os jeeps e os Land Rover. Foi un vehículo popular na década de 1990 e 2000 nos Estados Unidos, Canadá e Australia e en menor medida en Europa. Desde aquela declinou polo aumento do prezo do combustible e a crise económica substituído polo crossover que conta ademais cunha mellor eficiencia no consumo de combustible.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192152
* AAT: 300433633
* EBID: ID
* GEC: 0282475
* GND: 7544671-6
* JSTOR: sport-utility-vehicles

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Pedro Waldemar Manfredini**, nado en Russell, Maipú, Mendoza, o 7 de setembro de 1935 e finado en Roma o 21 de xaneiro de 2019, foi un futbolista arxentino que xogaba como dianteiro.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira futbolística no Deportivo Maipú da súa localidade natal, onde tivo como adestrador a Raimundo Orsi. Despois de anotar 36 goles no torneo de 1956 da Liga Mendocina, fichou polo Racing Club de Avellaneda en 1957, proclamándose campión da Primeira División da Arxentina ao ano seguinte, 1958, no que rematou como o cuarto máximo goleador da liga, con 19 goles, só superado por José Sanfilippo, Alfredo Rojas e Eugenio Callá.

 Manfredini adestrando coa Roma entre os anos 50 e 60
Despois de dúas tempadas na máxima categoría da Arxentina, cruzou o océano Atlántico en 1959 para fichar pola Roma, da Serie A italiana. Militou no club romano durante sete tempadas, gañando a Copa de Feiras en 1961, torneo do que rematou como máximo goleador con 12 goles, 4 deles anotados nun mesmo partido correspondente á volta das semifinais contra o Hibernian escocés. Xa marcara outros dous na ida e anotou dous máis no partido de ida da final contra o Birmingham.

Na tempada 1962/63 foi o máximo goleador tanto da Serie A, empatado con Harald Nielsen a 19 goles, como da Copa de Feiras, onde marcou 6 tantos, os mesmos que o seu compañeiro e compatriota Francisco Lojacono. Na primeira rolda do torneo volveu marcar catro goles nun partido, desta vez fronte o Altay turco. A Roma chegou ás semifinais, onde caeu ante o Valencia de Scopelli. 

Na seguinte tempada conquistou a Copa de Italia, xa co Toto Lorenzo como adestrador. Disputou un total de 164 partidos coa Roma, marcando 101 goles, sendo no seu día o terceiro máximo goleador histórico do club, só por detrás de Amedeo Amadei e Rodolfo Volk.

Posteriormente fichou polo Inter de Milán, que o cedeu primeiro ao Brescia e logo ao Venezia, antes de retirarse en 1969 nas filas do Deportes La Serena de Chile.

### Selección arxentina

Disputou tres partidos coa selección arxentina, todos eles durante a Copa América de 1959. Marcou dous goles no partido inaugural do torneo, un 6-1 contra Chile, e acabou proclamándose campión.

Palmarés
--------

Racing Club
* **Primeira División da Arxentina (1):** 1958.

Roma
* **Copa de Italia (1):** 1963/64.
* **Copa de Feiras (1):** 1960/61.

Selección arxentina
* **Copa América (1):** 1959.

Individual
* **Capocannoniere (1):** 1962/63.

Notas
-----

1. 1 2 3  "El adiós a Pedro Manfredini, un goleador implacable". *Clarín* (en castelán). 23 de xaneiro de 2019. Consultado o 1 de abril de 2022.
2. ↑  "Southamerican Championship 1959 (1st Tournament)". *rsssf.com* (en inglés). Consultado o 1 de abril de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en national-football-teams.com *(en inglés)*.
* Datos do xogador en BDFA.com *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1386002
* FootballDatabase: 128401
* NFT: 48071
* Transfermarkt: 95796
* Worldfootball: pedro-manfredini

 |
O **sirventés** é un tipo de composición poética da literatura provenzal próxima á canción. Ao contrario desta, que ten como tema o amor cortés, o sirventés expresa opinións sobre a vida social e ten carácter moral e satírico.

O sirventés provenzal
---------------------

### Temática

O sirventés provenzal, atendendo á súa temática, presenta tres tipos diferentes

Sirventés moral
O sirventés moral ou relixioso amoesta, reprende os malos costumes e aconsella como obrar. Ridiculizaban a decadencia da cabalaría, a rudeza dos fidalgos, a presunción das mulleres, os costumes dos cregos...

Sirventés políticoNo Sirventés político o trobador faise voceiro dun país, señor dunha facción política reconquista española, guerra albixense, os asuntos de Italia, a intervención francesa e aragonesa, as cruzadas a oriente...
Sátira persoalA Sátira persoal é de base social. A súa finalidade é denigrar un individuo e, por medio del, o grupo ou estamento a que este pertence.
O sirventés influenciou as *cantigas de escarnho e maldizer* da literatura galego-portuguesa medieval e a poesía española do século XV, como nos "decires" do marqués de Santillana.

Cantigas de escarnio e maldicir
-------------------------------

O **sirventés** é tamén un subxénero das cantigas de escarnio e maldicir da lírica galego-portuguesa. Case tódalas cantigas de escarnio e maldicir son composicións humorísticas referidas a circunstancias, acontecementos ou individuos concretos. Presentan, con absoluta liberdade de linguaxe, pequenos anacos da vida máis ou menos cotiá da Idade Media, de aí o seu valor histórico e sociolóxico. Pero son escasas as composicións que expresan reflexións morais de carácter xeral, e aplícase a elas especialmente o termo provenzal de sirventés cando achamos unha no noso lirismo. Un bo exemplo de sirventés moral é a cantiga de Airas Nunes coñecida co nome de *A percura da verdade* ou o de Martín Moxa, onde o trobador coida que as guerras, a inxustiza e as guerras daquel século eran sinais seguros da próxima chegada do Anticristo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202208
* BNCF: 29172
* BNF: 11978293m
* BRE: 3665695
* EBID: ID
* FAST: 1922550
* GEC: 0142964
* GND: 4487961-1
* LCCN: sh85122988
* SUDOC: 027824160

 |
Un **nuncio apostólico** (en latín: *nuntius apostolicus* ; tamén coñecido como **nuncio papal** ou simplemente como **nuncio**) é un diplomático eclesiástico, que serve como embaixador permanente da Santa Sé ante un estado ou unha organización internacional. Un nuncio é nomeado pola Santa Sé e representa o xefe da misión diplomática, chamada **nunciatura apostólica**, que é o equivalente a unha embaixada. A Santa Sé é legalmente distinta da Cidade do Vaticano ou da igrexa católica. Nos tempos modernos, un nuncio adoita ser un arcebispo.

Etimoloxía
----------

O nome "nuncio" deriva da antiga palabra latina *nuntius*, que significa "enviado" ou "mensaxeiro". Dado que estes enviados están acreditados ante a Santa Sé como tal e non ante o estado da Cidade do Vaticano, o termo "nuncio" (contra "embaixador") enfatiza a natureza única da misión diplomática. O Código de Dereito Canónico de 1983 reclama o "dereito innato" de enviar e recibir delegados independentemente da interferencia do poder civil non eclesiástico. O dereito canónico só recoñece as limitacións do dereito internacional a este dereito.

Notas
-----

1. ↑  Pfnausch, Edward G. (1992). "Code, Community, Ministry". *The Code of Canon Law: A Text and Commentary* (Canon Law Society of America): 260–310. ISBN 978-0943616544.
Estatua de Pierre Terrail de Bayard en Grenoble, Francia
**Pierre Terrail LeVieux, seigneur de Bayard** (1473 – 1524) foi un militar francés, coñecido como o **Chevalier Bayard**, o cabaleiro sen medo e sen tacha.

Descendente de Aymon LeVieux e Hélène Alleman-Laval de familia nobre, naceu en Château Bayard, preto de Pontcharra, Isère. Foi paxe de Carlos I de Savoia e despois serviu a Carlos VIII de Francia, a quen acompañou a Italia e, tras a batalla de Fornovo (1495), armouno cabaleiro. Perseguindo aos inimigos entrou só en Milán; feito prisioneiro, Ludovico Sforza liberouno. En 1508 distinguiuse no sitio de Xénova por Lois XII de Francia e ao ano seguinte o rei nomeouno capitán. Ferido no sitio de Brescia (1512), ao recuperarse participou na batalla de Rávena baixo Gaston de Foix. Na batalla de Spurs (1513) caeu prisioneiro de Henrique VIII de Inglaterra, quen o puxo inmediatamente en liberdade, coa única condición que non entrar en combate durante seis semanas.

Logo da ascensión de Francisco I en 1515, Bayard foi feito tenente-xeneral do Delfinado e foi el quen ordena cabaleiro ao rei por mor da súa notoriedade. Ao principiar a guerra entre Francisco I e Carlos V, Bayard con 1000 homes mantivo Mézières contra un exército de 35.000, e, despois de seis semanas, os xenerais do exército imperial levantaron o sitio, a súa resistencia impediu o avance do exército imperial polo centro de Francia e deu tempo ao rei a organizar o exército real que botou fóra aos invasores en 1521. O rei ordenouno cabaleiro da orde de San Miguel.

Morreu na defensa do paso de Sesia ou Rovasenda, cando cubría a retirada do exército francés, o 29 de abril de 1524. Bayard simbolizou os valores da cabalaría francesa de fins da Idade Media, foi un personaxe inmensamente popular no seu tempo que deu orixe a unha lenda que se transmitiu ao longo dos séculos.

* Symphorien Champier: *Les gestes ensembles la vie du preulx Chevalier Bayard*. Imprimerie Nationale, París 1992, ISBN 2-11-081179-X (Reimpresión orix. Lión 1525)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q552017
* WorldCat
* VIAF: 79398800
* BNE: XX1201520
* BNF: 14956042p
* CERL: cnp01318860
* DeutscheBio: 118654063
* EBID: ID
* FAST: 1807123
* GND: 118654063
* ISNI: 0000000098618490
* LCCN: n81120221
* NKC: ola2009507989
* NPG: mp87416
* NTA: 070607761
* SELIBR: 317193
* SNAC: w67d7714
* SUDOC: 135379431

 |
Unha Toyota Hilux moderna cunha cuberta de lona na caixa.
Santana Aníbal, derivado español do Land Rover.
A **pickup** é un tipo de automóbil que ten na súa parte traseira unha zona de carga descuberta (denominada "caixa"), na cal se poden colocar obxectos grandes. Polo xeral, esta área está rodeada por unha parede de medio metro de alto; a parte posterior pode abaterse para poder cargar e descargar obxectos. A plataforma de carga pode ser cuberta nalgúns modelos cunha lona ou cunha estrutura de fibra de vidro.

Segundo o mercado, as pickups poden variar conforme o seu tamaño, configuración de cabina e caixa, tracción, motor e chasis. En América e Asia, a maioría das pickups posúen chasis de largueiros; as pickups dividense en compactas, medias e grandes en correspondencia co longo (5,00, 5,50 e 6,00 metros de longo, aproximadamente). En Latinoamérica e outros países subdesenvolvidos existen pickups aínda máis pequenas, con chasis autoportante e baseadas nos automóbiles de turismo do segmento B, duns 4,50 metros de longo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pickup*** |

### Ligazóns externas

* Foro dedicado en exclusiva ás PickUpsArquivado 23 de outubro de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215601
* AAT: 300220034
* GEC: 0282607
* GND: 4445855-1
* JSTOR: pickup-trucks

 |
Pompeu Fabra.
**Pompeu Fabra i Poch**, nado en Gràcia o 20 de febreiro de 1868 e finado en Prada de Conflent o 25 de decembro de 1948, foi o estabilizador da actual normativa da lingua catalá.

Traxectoria
-----------

Este enxeñeiro industrial dedicouse desde moi novo ao estudo do catalán. Desde a revista *L'Avenç*, promoveu unha campaña para reformar a ortografía da lingua catalá (1890-91), que era moi arcaizante, e en 1904 publicou conxuntamente con Jaume Massó i Torrents e Joaquim Casas i Carbó un *Tractat d'ortografia catalana*.

Fabra participou activamente no *I Congrés Internacional de la Llengua Catalana* (1906). Xa en 1912 publicou en castelán *Gramática de la lengua catalana*, unha das obras de máis interese na súa produción, xa que nela reflicte de forma fidedigna a realidade da lingua catalá.

Estabelecido en Bilbao, na capital biscaína ocupou unha cátedra de química, ao mesmo tempo que afondou no estudo dos grandes romanistas. Posteriormente, en 1911 transladouse a Badalona, onde exerceu como catedrático de catalán (praza creada pola Deputación de Barcelona, que presidía Enric Prat de la Riba). Tamén foi socio da sección filolóxica do Institut d'Estudis Catalans (IEC), entidade que máis adiante presidiría.

Precisamente, o Instituto publicou en 1913 as *Normes ortogràfiques*, e pouco máis tarde (en 1917), o *Diccionari ortogràfic*. Un ano despois, en 1918, Pompeu Fabra deu ao prelo a *Gramàtica catalana*. Xa no ámbito puramente pedagóxico, no mesmo ano publicou o *Curs mitjà de gramàtica catalana*, ao abeiro da *Associació Protectora de l'Ensenyança Catalana*.

A sona e prestixio acadados por Fabra i Poch levou a que en 1932 fose nomeado sen oposición como catedrático da Universitat de Barcelona. Porén, en 1939, após a guerra civil española, exilouse a Francia, residindo en París, Montpellier (cidade na cal presidiu os Xogos Florais de 1946) e Prada de Conflent.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pompeu Fabra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Pompeu Fabra por Josep Pla (en catalán)
* Escolma de conversas filolóxicas de Pompeu Fabra (en catalán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q379785
* WorldCat
* VIAF: 14770344
* BAV: ADV10256165
* BIBSYS: 90760031
* BNE: XX876488
* BNF: 11904970g
* CANTIC: a10081768
* CiNii: DA02244538
* DBE: pompeu-fabra-i-poch
* Discogs: 4627130
* FAST: 33647
* GEC: 0025722
* GND: 119438712
* ISNI: 0000000121213951
* LCCN: n79039982
* NKC: mub2017955564
* NTA: 068034733
* OL: OL474114A
* PTBNP: 1198243
* SUDOC: 026891905

 |
Coordenadas: 61°30′39″N 23°36′52″L﻿ / ﻿61.51083, -23.61444

O **Tesoman jäähalli** é unha pista de xeo situada na parte oriental do distrito de Tesomajärvi, na cidade de Tampere, Finlandia. A pista de xeo canta con dúas salas, a Tesoma 1 construída en 1989, e o Tesoma 2, construído en 1999.

Con todo, o Tesoma 1, propiedade da cidade de Tampere, foi demolido, entre outros motivos, por problemas co sistema de refrixeración, e o tamaño insuficiente de estruturas e cargas. Posteriormente construíuse unha pista nova e máis grande, con capacidade para 1 500 persoas en lugar das 800 anteriores. O novo pavillón foi encargado a principios de agosto de 2017.

Neste pavillón xoga os seus partidos como local o equipo feminino de hóckey sobre xeo de Ilves, así como o equipo de ringette de Ilves.

Galería de imaxes
-----------------

* O Tesoman jäähalli 2.O Tesoman jäähalli 2.
* Interior do Tesoman jäähalli 1.Interior do Tesoman jäähalli 1.

Notas
-----

1. ↑  "Tesoman nykyisen jäähallin tilalle rakennetaan uusi halli" (en finés). Cidade de Tampere. 20 de agosto de 2015. Consultado o 3 de agosto de 2020.
2. ↑  Huovinen, Jorma (1 de marzo de 2016). "Uudessa hallissa luistellaan Tesomalla vuonna 2017". *Aamulehti* (en finés). Arquivado dende o orixinal o 02 de marzo de 2016. Consultado o 3 de agosto de 2020.
3. ↑  "TESOMAN JÄÄHALLI" (en finés). IlvesNaiset.fi. Consultado o 3 de agosto de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tesoman jäähalli*** |
Recreación histórica dun catafracto da era sasánida.
O **catafracto** fai referencia á cabalaría pesada na que os xinetes levaban armadura e os cabalos ían protexidos con bardas. O termo procede do grego *kataphraktós* (literalmente: "totalmente encerrado"), e a súa invención corresponde aos persas.

Características
---------------

Aínda que é certo que o seu poder de choque era máis que significativo e a súa invulnerabilidade case total, adoecía de defectos notorios: tanto o xinete como o cabalo cansábanse pronto, movíanse máis lentamente que outras cabalarías e eran pouco aptos para unha loita prolongada no deserto.

Posuían unha capacidade de manobra moito maior que a das indisciplinadas cabalarías pesadas occidentais, que só tiñan dous movementos: a carga frontal e a de tomada (isto é, repasando a liña inimiga). Os catafractos, que cargaban en formación máis ordenada, podían efectuar ataques envolventes, polo flanco, cargas frontais e mesmo fustrigación, xa que en certos períodos se dotou ao modelo de armas lixeiras (arcos e dardos).

Pobos, estados ou grupos tribais que utilizaron catafractos ao longo das súas historia, de maior a menos importancia no seu uso, foron: Imperio Parto, sármatas, armenios, Imperio Seléucida, Pérgamo, Imperio Sasánida, Imperio romano, Imperio bizantino.

Tralo seu uso ocasional por parte dos persas, os catafractos foron adoptados (xa na etapa baixoimperial) como tropas de elite romanas, sendo o xerme da cabalería pesada en Europa Occidental e dando lugar, no Imperio Bizantino, a unha continuación do mesmo modelo, pero con estribos engadidos, o que converteu aos catafractos bizantinos nunha forza de choque case irresistíbel. Co xeneral Belisario, constituíron un dos factores determinantes para a reconquista, por parte de Xustiniano, de gran parte do Imperio Occidental.

Durante séculos foron en Europa Oriental o que foran antes os lexionarios romanos: soldados profesionais e fiábeis, recrutados na súa maioría de Asia Menor. Trala derrota na batalla de Manzikert, no ano 1071, a mans da rápida cabalería lixeira de turcos selxúcidas practicamente desaparecen da historia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204766
* BRE: 2052373
* EBID: ID

 |
| Ujelang |
| --- |
|  |
| Atol Ujelang |
| Datos |
| País | Illas Marshall |
| Illa principal | Ujelang |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado |
| Superficie | 1,74 km² |
| Superficie lagoa | 65,96 km² |
| Nº de illas | 30 |
| Coordenadas | 09°49′20″N 160°54′00″L﻿ / ﻿9.82222, -160.90000 |
| Maior Altura | 10 m.
  |
| Localización |
| Localización do atol Ujelang |
|

**Ujelang** é un atol, de 30 illas no océano Pacífico, na cadea Ralik nas Illas Marshall. A súa superficie total é de só 1,86 km², pero que encerra un lagoa de 185,94 km². É a illa máis occidental das Illas Marshall, situado a uns 217 km ao sueste de Enewetak, e aproximadamente 600 km ao oeste da principal Cadea Ralik.

Historia
--------

Ujelang foi reclamado polo Imperio Alemán xunto co resto das Illas Marshall en 1884. Era a propiedade privada de empresas comerciais alemás desde 1880, que tiñan plantacións de copra, na illa máis grande, tamén chamada Ujelang. Despois da primeira guerra mundial, a illa caeu baixo o Mandato do Pacífico Sur do Imperio Xaponés. En 1935 había só uns 40 habitantes. Durante a segunda guerra mundial, a illa foi ocupada pola 28a División de Infantaría dos Estados Unidos, que aterrou o 22 de abril de 1944 e que utilizou a illa como unha área de adestramento antes da reubicación en Peleliu o 1 de febreiro de 1945. Tras o final da segunda guerra mundial, a illa quedou baixo o control dos Estados Unidos, como parte do Territorio en Fideicomiso das Illas do Pacífico ata a independencia das Illas Marshall en 1986. A illa converteuse nun centro de recolocación para os habitantes do atol Eniwetok en 1947 (debido ás probas atómicas na illa desde 1948 ata 1958). A poboación de Ujelang creceu de 145 en 1947 a 342 en 1973, a pesar da fame negra e as epidemias, sobre todo nos anos cincuenta, debido á escasa oferta de peixe e verduras. Logo da limpeza de Eniwetok todos os habitantes regresaron á illa en 1980. Un centenar de súpeto regresou de novo a Ujelang porque Eniwetok non os podía sostelos, pero a súa estancia en Ujelang foi de curta duración. Desde 1989 Ujelang esta permanentemente deshabitado. Agora é moi pouco visitado.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio das illas Marshall
* Entry at Oceandots.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q703596
* WorldCat
* VIAF: 310705085
* GeoNames: 2079886
* GNIS: 1888548

 |
**Mariano Gamir Ulibarri**, nado en Madrid en 1877 e finado en Valparaíso de Abajo (Cuenca) en 1962, foi un militar español.

Traxectoria
-----------

Formado na Escola Militar de Toledo, da que logo foi director, era xeneral no tempo da sublevación militar que o 17 de xullo de 1936 deu orixe á guerra civil española, participando como xefe da brigada de infantaría da III División orgánica na detención e esmagamento da sublevación en Valencia onde estaba destinado, no bando republicano.

Despois dirixiu operacións na zona do río Alfambra durante a Batalla de Teruel. Destinado na fronte, tivo que retirarse en Bilbao e estivo ao mando do Exército do Norte na batalla de Santander do 14 de agosto ao 1 de setembro de 1937. Cesado 'de facto' para dirixir novas operacións militares, enviouselle á inspección de Ensinanza Militar e a Cataluña como parte do grupo de militares españois que organizou a saída das Brigadas Internacionais en 1938. No final da guerra fuxiu a Francia onde residiu ata 1955, ano en que regresou a España por non ter xa condenas pendentes.

Notas
-----

1. ↑  O titular antes da batalla do mando do Exército do Norte era o xeneral Francisco Llano de la Encomienda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326854
* Auñamendi: 60458
* DBE: mariano-gamir-ulibarri
* WikiTree: Gámir\_y\_Ulibarri-2

 |
|  |
| --- |
|  |
| Arquitectura de Galicia |
| Prehistoria |
| Imperio Romano |
| Prerrománico |
| Románico |
| Gótico |
| Renacemento |
| Barroco |
| Neoclasicismo |
| Século XIX |
| Século XX |
| Século XXI |

A **arquitectura gótica en Galicia** correspóndese coas infraestruturas e construcións, na súa maioría templos -a maioría conventos e catedrais- dos séculos XIV e XV que supoñen a evolución natural das primeiras igrexas románicas do século XIII.

Ademais da arte rural, sobresae pola súa calidade a arquitectura das ordes mendicantes: Dominicos e Franciscanos.

Exemplos de arquitectura gótica en Galicia son algunhas partes do Convento de San Domingos de Bonaval, do Convento de San Francisco de Ourense e de San Domingos de Pontevedra.

Historia e características
--------------------------

Implantouse maioritariamente nas cidades por mor da chegada das ordes mendicantes (dominicos e franciscanos) a Galicia no século XIII.

As construcións góticas en Galicia caracterízanse polo rexeitamento ás esveltas torres con pináculos, ás vidreiras coloreadas e á profusión de naturalistas esculturas, pero empregaron amplamente os elementos góticos máis esenciais como as bóvedas de cruzaría e o arco apuntado.

A mestura entre a arquitectura románica e a gótica tivo as súas primeiras manifestacións nos mosteiros do Císter, como os de Armenteira, Acibeiro, Oia (Pontevedra), Monfero (A Coruña), Meira (Lugo), Oseira e Melón (Ourense).

Galería de imaxes
-----------------

* Cisterciense: igrexa do Mosteiro de Santa María de Meira, 1185-1225.Cisterciense: igrexa do Mosteiro de Santa María de Meira, 1185-1225.
* S. Francisco de Betanzos, s.XIV, mandado facer por Fernán Peres de Andrade.S. Francisco de Betanzos, s.XIV, mandado facer por Fernán Peres de Andrade.
* Claustro gótico da Catedral de Tui.Claustro gótico da Catedral de Tui.
* Fachada da Catedral de Mondoñedo.Fachada da Catedral de Mondoñedo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arquitectura gótica en Galicia*** |

### Bibliografía

* Cegarra Martínez, Basilio (1995). Nigra, Comercial Gráfica Nós, ed. *Atlas Arte. Galicia* (en castelán). Vigo. p. 104. ISBN 84-87709-43-5.
* Artigo "GÓTICO" da Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada.

### Outros artigos

* Escultura gótica en Galicia
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Soplete.
***El Soplete*** foi un semanario publicado en Redondela entre 1931 e 1933.

Historia e características
--------------------------

Semanario satírico que apareceu o 8 de novembro de 1931. O director e propietario era Amador Pérez Sousa. Entre os redactores figuraron Generoso Muíños Blanco, Antonio Criado, Luís Miguez Extremadouro e Antonio Extremadouro Otero; e entre os colaboradores, Fernando González Gómez, Manuel García Cabezas (co pseudónimo **Goal**), Fermín Feijoo Alfaya e José María Blanco Alfaya (co pseudónimo **Blanal**). O periódico combinou galego e castelán. Entre os autores que asinan en galego están Lamas Carvajal, Ernesto Padín Lorenzo, Avelino Cal Fernández, Fontenla e Lucio Fernández. Tamén incluíu contos e artigos de temática variada. Vinculouse presuntamente ao Partido Radical aínda que foi evolucionando a posturas próximas ao Partido Galeguista. O seu carácter é particularmente político, apoiando incondicionalmente á República, pero non sen certa crítica e apoiando tamén a autonomía de Galiza. Cesou a súa publicación co número 61, o 9 de abril de 1933.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Soplete, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Soplete, El". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Amoedo López, Gonzalo; Gil Moure, Roberto (2001). *A prensa en Redondela. Aproximación histórica 1883-1933*. Redondela: Concello. pp. 43–46. ISBN 84-8302-720-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra
**Illa Salt** (inglés *Salt Island*) é unha illa no arquipélago das Illas Virxes Británicas no Mar Caribe pertencentes ao Reino Unido. Situada a uns 10 quilómetros ao sueste de Road Town, a principal cidade de Tórtola. O seu nome recibe o nome polas salinas, que antes eran un importante recurso.

Xeografía
---------

Illa Salt atópase no Mar Caribe a 10 km ao sueste da illa principal de Tórtola. A illa é de orixe volcánica e ten unha superficie de ao redor de 1´5 km².

Á illa só se pode chegar por barco, e é un lugar de excursión moi popular, especialmente para o mergullo: os restos do naufraxio do buque de carga "RMS Rhone» está considerado entre os mellores puntos de mergullo nas augas do Mar Caribe.

Historia
--------

A illa Salt foi descuberta en 1493 por Cristovo Colón, durante a súa segunda viaxe ao Novo Mundo.

O nome provén das salinas, que anteriormente constituía unha fonte importante de sal para a Armada británica: a "Royal Navy".

En 1672 a illa incorporouse á colonia británica de Antiga. En 1773 converteuse con outras illas no territorio das Illas Virxes Británicas.

O 29 de outubro 1867 afundiuse o buque de carga "RMS Rhone» durante unha tormenta fronte á costa oeste, é o máis destacable da illa, afundiuse durante un furacán. A maioría da tripulación do barco perdeuse. Moitos dos cadáveres foron enterrados nunha fosa na illa Salt, situada a pouca distancia da praia principal, e que hoxe se pode ver facilmente. Un ancho círculo de pedras está colocado sobre a tumba.

O naufraxio do 'Rhone' é un dos mellores sitios de [[mergullo] do Caribe. Algunhas das escenas subacuáticas da película  *Abismo* foron rodadas dentro e arredor do naufraxio.

A poboación da illa non ten máis de tres persoas como mínimo desde 1980. Pagan unha renda anual á raíña do Reino Unido, entregada ao gobernador, dunha bolsa de sal de medio quilo.

O turismo é a única fonte de ingresos da illa. A illa é frecuentemente visitada por barcos e recibe un cruceiro ocasional máis pequeno. Onde antes había vinte ou máis fogares agora só hai tres ou catro casas abandonadas.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Salt Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Salt Island Arquivado 26 de maio de 2013 en Wayback Machine. at BVI Bound

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1637613
* GeoNames: 3577410

 |
A **Bandera Legionaria Gallega** foi unha milicia falanxista galega creada ao comezo da Guerra Civil, en xullo de 1936, polo comandante Juan Barja de Quiroga. Marchou á fronte o 28 de agosto de 1936 desde a cidade da Coruña; participou no asedio de Donostia e estivo en Huesca. Volveu á Coruña o 14 de novembro de 1936.

Historia
--------

Iniciativa do comandante retirado Juan Barja de Quiroga, foi aprobada polo mando da VIII División o 9 de agosto de 1936. Recibido o seu mando, ao día seguinte, o comandante iniciou unha campaña de recrutamento dos seus integrantes, primeiro cun chamamento radiofónico aos coruñeses, e despois percorrendo a provincia visitando dezaoito vilas. Os voluntarios foron concentrados na praza de touros da Coruña, onde tres tenentes de infantaría se ocuparon da súa instrución militar. A mediados de agosto xa había máis de medio milleiro de mozos e de falanxistas para incorporarse. Para aloxalos habilitáronse os locais da Falange, da Escola Normal e de Comercio, o edificio dos Salesianos e os pavillóns da nova praza de San Agustín. O 13 de agosto comezou a concentración e o 17 iniciouse un período intensivo de instrución militar mentres se completaba o equipamento, composto polo uniforme de Falanxe, unha funda e un gorro caqui para os servizos de campaña.

A Bandeira partiu de Burgos en dirección a Andoain, na fronte guipuscoana, onde recibiu o seu bautismo bélico. Trala ocupación de Urnieta o 6 de setembro, a Bandera participou na conquista de Santiago Mendi e a toma do forte de Santa Bárbara en colaboración coa columna mandada polo coronel Iruretagoyena, o día 12. A segunda actuación bélica da Bandera foi na fronte de Huesca, o 18 de setembro, para colaborar coas forzas do coronel Beorlegui na defensa da cidade. Ocuparon Tiers. Pola dureza da campaña producíronse numerosas baixas e a principios do mes de outubro a Bandera só dispuña de 350 soldados.

Unha circular do xeneral Mola do 25 de setembro de 1936, dirixida a evitar o sobredimensionamento das milicias falanxistas e a afirmar a hexemonía castrense, significou o final da Bandera. Retornada a Galicia, foi despedida en Huesca o 9 de novembro, e saudou á Pilarica ao seu paso por Zaragoza. Foi recibida de forma apoteótica na Coruña o 14 de novembro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Artiaga, Aurora (2008). "«Todo por España y España para Dios». A Bandera Legionaria Gallega de Falange Española na Guerra Civil" (PDF). *A patria enteira. Homenaxe a Xosé Ramón Barreiro Fernández*. Santiago de Compostela: Real Academia Galega, Consello da Cultura Galega, Universidade de Santiago de Compostela. pp. 21–48. ISBN 978-84-9887-000-8.

* Fernández, Carlos (1988). *La Guerra Civil en Galicia*. A Coruña.
* Máiz, Bernardo (1988). *Galicia na II República e baixo o franquismo*. Vigo: Xerais.
A **batalla de Balaclava** tivo lugar o 25 de outubro de 1854, na rexión de Balaclava, entre as frontes rusa e inglesa, durante a Guerra da Crimea (1854-1856).

Esta batalla é famosa pola polémica que xerou entre os historiadores a famosa carga de cabalería lixeira británica: a chamada carga da Brigada lixeira. Algúns rexistros históricos indican que a decisión de realizar esta operación militar foi tomada de maneira apresurada e sen a debida análise da situación.

Durante a carga, a Brigada Lixeira foi totalmente destruída. Discutiuse dende o punto de vista da historia militar se o erro foi de quen deu a orde ou da execución; ao parecer o momento e a forma estiveron mal escollidos, co que a culpa sería dos oficiais que deron a orde, cuxo oficial superior sería Lord Raglan. Ordenouse cargar sen apoio de infantaría dende unha zona pouco apropiada.

Tras unha carga da Brigada Pesada, a rivalidade entre os oficiais fixo que cargara a Brigada Lixeira, con resultado desastroso.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q464512
* BNE: XX538591
* BNF: 12224833b
* EBID: ID
* FAST: 825653
* GEC: 0006910
* GND: 4318419-4
* LCCN: sh85011112
* SUDOC: 030930898

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Illa Santiago.

A illa **Santiago** é unha illa das Illas Galápagos. Tamén se coñece como **San Salvador**, chamada así pola primeira illa descuberta por Cristovo Colón no mar Caribe (véxase San Salvador, Bahamas), ou como **James Island**. A illa, que consta de dous volcáns superpostos, ten unha superficie de 585 km² e unha altitude máxima de 907 m.. Na illa atópanse iguanas mariñas, lobos mariños, focas, tartarugas terrestres e mariñas, flamengos, delfíns e quenllas. Hai unha gran cantidade de cabras e porcos, animais que foron introducidos polos humanos nas illas e que causaron un gran dano ás especies endémicas. [] Pimpíns de Darwin e Falcóns das Galápagos así como unha colonia de lobos mariños son vistos frecuentemente na illa. En Sullivan Bay, pódese observar un recente (1897) fluxo de lava.

Puerto Egas, ao sur de James Bay e ao oeste de Santiago, é un dos mellores sitios. Hai unha longa costa de lava onde as formacións rochosas erosionadas albergan unha excelente variedade de vida silvestre. As iguanas mariñas toman o sol. As piscinas de marea conteñen moitos cangrexos Sally Lightfoot, que atraen a outros tipos de cazadores. Seguindo o rastro atópanse lobos mariños. Puerto Egas non só é un bo lugar para tomar fotos, senón que tamén é perfecto para o mergullo e ver moitas especies de peces tropicais.

Sullivan Bay é especialmente fascinante para quen estean interesados na xeoloxía e a vulcanoloxía. Pódese camiñar sobre un fluxo de lava negra sen erosionar cuberto con burbullas de lava e moldes de tronco de árbore na superficie. Hai dúas pequenas praias onde as tartarugas veñen para aniñar.

Cousin's Rock é un sitio de mergullo moi coñecido e está situado na costa leste de Santiago. É unha rocha triangular que se eleva aproximadamente 10 m fora da auga e está formada por moitas capas de rocha volcánica.

Sombreo Chino (Chapeu Chinés) é un pequeno illote no extremo sueste de Santiago. Un cono volcánico de 52 m de altura e 0´22 km², chámase así polo seu parecido co chapeu cónico asiático.

Notas
-----

1. ↑  "SANTIAGO ISLAND (SAN SALVADOR, JAMES), GALAPAGOS". animalcorner.co.uk. Consultado o 6 de xuño de 2017.
2. ↑  "Santiago". *Galapagos Conservancy*. galapagos.org. Consultado o 6 de xuño de 2017.
3. ↑  Kricher, John (February 13, 2006). *Galápagos: A Natural History*. Princeton University Press. p. 210. ISBN 978-0691126333.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Santiago, Galápagos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q408217
* WorldCat
* VIAF: 213145857107022922555
* EBID: ID
* GeoNames: 3651510
* OSM: 2129890
* VOGRIPA: 2620

 |
**Herberto Blanco Rodríguez**, coñecido co pseudónimo de **Helenor**, nado en Vigo o 27 de marzo de 1889 e finado na mesma cidade o 16 de marzo de 1969, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Colaborou en *La Lucha*, foi redactor de *Faro de Vigo* e *La Concordia*. Fundou os semanarios de carácter político *El Pueblo*, *La Luz* e *La Garra*. Foi profesor da Escola de Artes e Oficios de Vigo e un dos promotores e organizadores do Ateneo vigués.

Vida persoal
------------

Casou con Herminia González en 1913, con quen tivo tres fillos. Casou en segundas nupcias con Chicha Castilla Rodríguez.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia* **1**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 120.

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. pp. 116–118. ISBN 978-84-8457-448-4.

### Ligazóns externas

* Funcionarios municipais foron tamén escritores
Exvoto mural de Domingo de Carranza, de 1606, Capela da Nosa Señora das Virtudes, Ribadeo.
Un **exvoto** é unha ofrenda de certa calidade artística, que os xentís facían os seus deuses. Estas ofrendas depositábanse en santuarios ou lugares de culto, as cales podían tomar a forma de persoas, animais, armas, alimentos etc.

Cumprimento do voto, por M. Ramos.
Posteriormente este símbolo dos desexos ou preocupacións dos homes, foi adoptado polo cristianismo, en forma de ofrenda deixada por fieis en busca ou agradecemento dunha curación ou remedio ás súas doenzas e preocupacións.

Son frecuentes nas inmediacións ou altares de calquera centro de peregrinación en formas de cera antropomórficas ou en partes do corpo, como unha evocación da doenza a tratar polo romeiro.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Exvotos expostos no Castelo de Sobroso |
| Exvotos expostos no Castelo de Sobroso  |

|  |
| --- |
| Moldes de madeira para facer exvotos de cera, no Museo Liste. |
| Moldes de madeira para facer exvotos de cera, no Museo Liste.  |

 |

Notas
-----

1. ↑  Exvoto mural *100 Galicia cen. Obxectos para contar unha cultura*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Exvoto Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fuentes Alende, Xosé: Artigo "EXVOTO" da *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.

### Ligazóns externas

* Salgado, Fernando (17/11/2017). "Cuando solo queda la fe". *Diario de Pontevedra* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q683010
* AAT: 300178243
* BNCF: 16246
* BNE: XX529904
* BNF: 13162667d
* FAST: 1169283
* GEC: 0107794
* GND: 4125249-4
* JSTOR: ex-votos
* LCCN: sh85144431

 |
Coordenadas: 43°27′47″N 8°20′25″O﻿ / ﻿43.46317, -8.34039

A **EDAR de Cabo Prioriño** é unha estación depuradora de augas residuais situada en Ferrol, preto do porto exterior e na entrada da ría de Ferrol. É empregada para o tratamento das augas de Ferrol, Narón e Neda.

Descrición
----------

A planta foi construída nun desmonte da outra banda do porto exterior de Ferrol. As augas residuais da banda dereita da ría de Ferrol chegan a ela dende unha estación de bombeo na Graña por un túnel de máis de 7 km. As augas tratadas vértense ao océano por un emisario submarino.

A obra custou 36 859 331,76 euros pagados nun 85 % pola Unión Europea e o outro 15 % por Augas de Galicia

En agosto de 2015 o concello de Ferrol fixo público que a EDAR despois dun ano da inauguración non era quen de tratar as augas residuais vertendo ao océano sen completar o tratamento.

Galería de imaxes
-----------------

* Colector EDAR Cabo Prioriño na Gándara, Narón.Colector EDAR Cabo Prioriño na Gándara, Narón.
* Tubaxe A Gándara O Cadaval.Tubaxe A Gándara O Cadaval.

Notas
-----

1. ↑  "Estación depuradora de augas residuais de cabo Prioriño". Arquivado dende o orixinal o 04 de maio de 2014. Consultado o 04 de maio de 2014.
2. ↑  La empresa de aguas de Ferrol, ligada a ACS, admite haber cobrado por una depuración inexistente eldiario.es

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* DEPURACIÓN Y VERTIDO DE FERROL. - ETS de Ingenieros
**John David Tangi**, nado o 13 de novembro de 1950 en Alofi (Niue), é un ministro eclesiástico e político das Illas Cook.

Traxectoria
-----------

Tangi, que ten o título tradicional de Itaaka Rangatira e é o voceiro de Makea Vakatini Ariki, foi á escola primaria en Rarotonga e comezou a secundaria na illa rematándoa en Niue. Os estudos universitarios realizounos de 1978 a 1981 na Universidade do Pacífico Sur de Suva (Fidxi) e en 1981 na Universidade de Hawaii, tamén estudou teoloxía (1990-1992) e mais é pastor das Asembleas de Deus. Resultou elixido por vez primeira para o Parlamento das Illas Cook nas eleccións de 2006 como demócrata en representación da circunscrición de Tupapa/Maraerenga. En xullo de 2010 perdeu nas eleccións primarias do seu partido e optou por presentarse como independente nas eleccións de 2010, quedando o último de catro candidatos co 9.5% dos votos.

Notas
-----

1. ↑  "Tupa takes Tupapa". Cook Islands News. 2010-07-16. Consultado o 2010-07-22.
2. ↑  "Already on the campaign trail". Cook Islands News. 2010-09-02. Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2011. Consultado o 2010-09-10.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil no Parlamento das Illas Cook *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3182561
* TePapa: 58877

 |
Tropas americanas vixilan a entrada do campo despois da liberación
O **campo de concentración de Dachau** (en alemán: *Konzentrationslager (KZ) Dachau*) foi o primeiro campo de concentración nazi aberto en Alemaña, localizado nos terreos dunha fábrica de municións abandonada preto da cidade medieval de Dachau, a 16 km ao noroeste de Múnic, no estado de Baviera. Funcionou entre 1933 e 1945.

Dachau tivo unha repercusión especial na memoria pública occidental debido a que foi o segundo campo de concentración nazi en ser liberado por forzas británicas ou estadounidenses, e foi dos primeiros lugares amosados a Occidente como proba da brutalidade nazi.

Historia
--------

Dachau foi o primeiro campo de concentración nazi, aberto o 22 de marzo de 1933, e serviu como prototipo para os que foron construídos máis adiante. En Dachau foron recluídos especialmente aristócratas, intelectuais, políticos e relixiosos. De feito, a maioría das Testemuñas de Xehová foron recluídos neste campo. En total foron recluídos en torno a 3000 persoas con cargos relixiosos, a maioría cregos católicos polacos. Entre a aristocracia destacaron membros da realeza, como gran parte da familia real de Baviera (Wittelsbach), a familia dos duques de Hohenberg (fillos do arceduque Francisco Fernando de Austria), o príncipe Javier de Borbón-Parma (líder do carlismo español) e o príncipe Luis Fernando de Prusia.

A organización básica e os plans de construción foron desenvolvidos por Theodor Eicke, e foron aplicados en todos os campos posteriores. Eicke converteuse posteriormente en inspector xefe de todos os campos de concentración, responsable de moldear os outros de acordo ao seu modelo.

Máis de 200.000 prisioneiros de máis de 30 países foron recluídos no campo de concentración de Dachau. Desde 1941 o campo tamén foi empregado con propósitos de exterminio. As estatísticas falan de 30.000 persoas executadas no campo, ademais doutros milleiros que morreron vítimas das pésimas condicións de vida. A comezos de 1945 houbo un andazo de tifo no campo, tralo cal foi evacuado. Nesta acción morreu gran parte dos prisioneiros.

O campo foi liberado o 29 de abril de 1945 pola 20ª División Blindada e a 45ª División de Infantaría do Sétimo Exército dos Estados Unidos de América. Anos despois, o campo de Dachau empregouse coma residencia para persoas refuxiadas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151198
* WorldCat
* VIAF: 139900178
* BAV: ADV12522188
* BNE: XX453751
* BNF: 119596132
* EBID: ID
* GND: 4085377-9
* ISNI: 000000011498757X
* LCCN: no96065344
* MAG: 88764529
* NKC: kn20020911001
* SNAC: w67d6nbr
* SUDOC: 027588386
* Treccani: dachau

 |