recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 42°20′22″N 7°52′19″O﻿ / ﻿42.339546729781, -7.8719578117768


O **colexio Santo Ángel** é un centro educativo plurilingüe, concertado e mixto da cidade de Ourense. Está na rúa Vila Real nº 6, e nel impártense Educación Infantil, Primaria e Secundaria Obrigatoria.

Historia
--------

Ángela Santamarina, coñecida en Ourense como Angelita Varela decidiu transformar a capela, que con anterioridade construíra para gardar os restos dos seus familiares e para facer un museo cos recordos destes, nun asilo chamado Asilo Santo Ángel. Inaugurouse o 2 de xullo de 1925; o proxecto realizouse coa colaboración das Relixiosas Calasancias. Esta fundación tiña como finalidade acoller as nenas orfas dende os 5 ata os 15 anos. Nestes anos daríaselles unha educación primaria, formación cristiá e aprenderían a lavar, pasar o ferro, bordar, cociñar...

Porén, cando a sociedade cambiou, tanto no eido cultural como no académico, precisábanse máis recursos. Isto levouna a converter o asilo nun colexio. Cando esta proposta foi aprobada, pasouse a chamar Santo Ángel. Nese momento, o centro non só funciona para as orfas, senón que tamén abriu as portas a mozas internas e externas independentemente da súa clase social.

O colexio mixto actual foi orixinalmente un asilo para as orfas. Este continúa co seu principal labor, que é educar os nenos e nenas para que sexan membros útiles na sociedade. Foise transformando para adaptarse ás esixencias das novas leis dende a súa apertura ata hoxe.

Instalacións
------------

No exterior ten un patio de pedras por onde entran os pais, nais e avós para recoller os nenos e nenas de E.Infantil. Un patio preparado para os nenos e nenas máis pequenos e pequenas do colexio. Tamén ten un patio exterior para o resto dos ciclos; este non é moi amplo e está decorado e pintado con xogos populares no chan e ten algunhas pintadas feitas por mestras e alumnado do centro.

A estrutura do edificio componse dunha entrada na que se atopa a dirección, a recepción, así como outras aulas para reunións e diversos departamentos. Distribúense en catro pisos nos que se atopan as aulas de todos os ciclos que abarca dito centro. Así mesmo, hai unha clase de psicomotricidade para os máis pequechos e pequechas. Un laboratorio, unha sala de audiovisuais, unha aula de música, un taller de tecnoloxía, unha biblioteca, unha aula de informática, un salón vermello para actuacións teatrais e unha capela.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Arquivado 01 de novembro de 2019 en Wayback Machine.
* "Sociedad" (1925, 3 de xuño). *La Región*, p. 5.
* "Día de fiesta" (1925, 3 de xuño). *La Región*, p. 3-4.
* "Una dama y una obra" (1925, 7 de xuño). *El Noroeste*, p. 22.
| *Gonyaulax* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Eukaryota |
| Reino: | Chromalveolata |
| Superfilo: | Alveolata |
| Filo: | Dinoflagellata |
| Orde: | Gonyaulacales |
| Xénero: | ***Gonyaulax*** |

 |
| Especies |
| Especie tipo: *Gonyaulax spinifera* |

*Gonyaulax* é un xénero de dinoflaxelados, que ten como especie tipo a *Gonyaulax spinifera* (Claparède et Lachmann) Diesing.

A fórmula das placas da teca do xénero *Gonyaulax* Diesing foi redefinida como Po, 3’, 2a, 6", 6c, 4-8s, 5’", 1p, 1"".

*Gonyaulax spinifera* foi relacionada coa produción de yessotoxinas (YTXs), un grupo de toxinas poliéteres estruturalmente relacionadas descubertas inicialmente na vieira  *Patinopecten yessoensis*, que se poden acumular no marisco e poden producir síntomas similares aos producidos pola toxina PSP dos moluscos.

Todas as especies son mariñas, excepto unha única especie de auga doce chamada *Gonyaulax apiculata*. Algunhas especies son bioluminescentes.

O xénero incluía inicialmente varias especies que agora se considera que pertencen a outros xéneros, por exemplo: *Gonyaulax tamarensis* (agora *Alexandrium tamarense*), *Gonyaulax grindleyi* (agora *Protoceratium reticulatum*) e *Gonyaulax polyedra* (agora *Lingulodinium polyedrum*).

Notas
-----

1. 1 2 3  Dodge J.D. 1989. Some revisions of the family Gonyaulacaceae (Dinophyceae) based on scanning electron microscope study. Bot. Mar. 32: 275-298.
2. ↑  Paz et al. 2008. Yessotoxins, a Group of Marine Polyether Toxins: an Overview. Mar. Drugs 2008, 6, 73-102; DOI: 10.3390/md20080005
3. ↑  "Gonyaulax bioluminescence". Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2015. Consultado o 01 de decembro de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5582128
* EBID: ID
* MAG: 2778898591

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* AlgaeBase: 44645
* EOL: 12372
* Fossilworks: 336178
* GBIF: 3206654
* iNaturalist: 448253
* IRMNG: 1342643
* ITIS: 10359
* NCBI: 2912
* WoRMS: 109519

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gau (homónimos).
Alemaña entre 1919 e 1937
Tras a supresión dos *Länder* (estados individuais) da República de Weimar en 1934, as *Gaue* (singular *Gau*) eran as subdivisións administrativas *de facto* da Alemaña nazi.

Historia
--------

Divisións administrativas da Alemaña nazi en 1944
As *Gaue* nazis formáronse en 1926 como distritos do Partido Nazi dos respectivos estados alemáns e provincias prusianas tal como se formaran tras a primeira guerra mundial.

Cada *Gau* tíña un responsáble administrativo, o *Gauleiter* (xefe da Gau). Aínda que os *Länder* e as provincias prusianas continuaron existindo tras a Lei habilitante de 1933, a súa administración reduciuse a un órgano rudimentario unido ás respectivas administracións da *Gau* no proceso da *Gleichschaltung*. En total, Alemaña estaba constituída por 32 *Gaue* en 1934, que eran 42 cando desapareceu a Alemaña nazi en 1945.

As rexións ocupadas en 1938 (Anschluss [anexión] de Austria e a Rexión dos Sudetes de Checoslovaquia polo Acordo de Múnic), e en 1939 (rexión de Klaipeda e o Territorio de Memel de Lituania), así como as zonas conquistadas durante a segunda guerra mundial, foron incorporadas ás *Gaue* existentes ou foron organizadas en *Reichsgaue*, similares en todo ás *Gaue* excepto no nome. Nos *Reichsgaue*, o *Gauleiter* tamén ostentaba a posición de *Reichsstatthalter*, o que formalmente combinaba as esferas do partido e do goberno estatal.

Finalmente, como resultado da derrota na guerra, na Conferencia de Ialta Alemaña perdería non só os territorios recentemente anexionados, senón algúns dos territorios que ocupaba antes de que o goberno nazi asumira o poder, ademais de pasar a maior parte da seguinte metade do século XX dividida en dous Estados separados.

Notas
-----

1. 1 2  Die NS-Gaue, *Deutsches Historisches Museum*. Consultado e 25 de xaneiro de 2021.
2. ↑  The Organization of the Nazi Party & State Arquivado 09 de novembro de 2016 en Wayback Machine. *The Nizkor Project*. Consultado o 25 de xaneiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Der große Atlas der Weltgeschichte*. Múnic: Orbis Verlag, 1990. ISBN 978-1-4054-5533-6.

### Outros artigos

* Reino de Prusia
* Imperio alemán
* República de Weimar
* Alemaña nazi

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Gleisi Helena Hoffmann**, nada en Curitiba o 6 de setembro de 1965, é unha avogada e política brasileira, era xefa da Casa Civil (especie de coordenación dos ministerios) dende o 7 de xuño de 2011, nomeada pola presidenta Dilma Rousseff. É membro do Partido dos Trabalhadores, o PT, dende 1989. Foi casada co político Paulo Bernardo.

En 1987, iniciou a graduación en Dereito da Facultade de Dereito de Curitiba e, a continuación, obtivo especialización en Xestión de Organizacións Públicas e Administración financeira na Asociación Brasileira de Orzamento público e na Escola Superior de Asuntos Fazendários do Ministerio de Facenda.

En 1999, foi secretaria de Reestruturación Administrativa, no Estado de Mato Groso do Sur. Foi tamén directora financeira da Encoro hidroeléctrico de Itaipú Binacional. Tornouse presidente do PT no Estado do Paraná. En 2010, elixiuse para o cargo de senadora.

Coa petición de dimisión de Antonio Palocci o 7 de xuño de 2011, Gleisi foi, o mesmo día, indicada ministra-xefe da Casa Civil.

Notas
-----

1. ↑  "Gleisi Hoffmann, la avogada que quiso ser monja". Arquivado dende o orixinal o 23 de maio de 2014. Consultado o 11 de setembro de 2011.
2. ↑  *Conheça a trajetória política de Gleisi Hoffmann*. O Estado de São Paulo (7 de xuño de 2011).
3. ↑  "Gleisi anuncia separação de Paulo Bernardo". *Paraná Portal*. 9 de agosto de 2019. Arquivado dende o orixinal o 31 de outubro de 2021. Consultado o 31 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil de Twitter

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q457757
* WorldCat
* VIAF: 3807153954871805680003
* GND: 1168632757
* LCCN: no2020018167

 |
Glenn Gould.
**Glenn Herbert Gould**, nado en Toronto o 25 de setembro de 1932 e finado o 4 de outubro de 1982, foi un pianista canadense, especialmente recoñecido como intérprete das sonatas e das Variacións Goldberg de Johann Sebastian Bach, así como das obras pianísticas de Arnold Schönberg.

Traxectoria
-----------

Nacido no seo dunha familia de músicos (o pai era afeccionado; a nai profesional), Gould aprendeu a tocar o piano con esta última, que tocaba ademais o órgano. O seu avó era curmán de Edvard Grieg. Foi á escola Royal Conservatory of Music cando tiña dez anos de idade, converténdose no discípulo máis famoso do pianista chileno Alberto Guerrero.

O seu primeiro concerto (tocou o órgano) tivo lugar en 1945, e fixo a súa primeira aparición con orquestra o ano seguinte cando executaba o Concerto para piano nº 4 de Beethoven coa Orquestra Sinfónica de Toronto. Realizou a súa primeira execución pública como pianista só en 1947.

Dez anos máis tarde, Gould fixo unha viaxe á Unión Soviética e foi o primeiro pianista canadense en visitar ese país despois da segunda guerra mundial.

O 10 de abril de 1964 tocou en público por última vez nos Ánxeles e anunciou que se retiraba dos escenarios cando era unha auténtica figura internacional. A razón é que empezou a sentir hastío pola interpretación en directo e creu que servía mellor á música nun estudo de gravación que na sala de concertos. Pensaba ademais que a música se preservaba mellor na intimidade.

Ademais das gravacións de piano, ás que se dedicou con afán durante o resto da súa vida, dedicouse tamén á escritura e á radio, que lle apaixonaba. Morreu en Toronto o 4 de outubro de 1982 despois de sufrir un infarto cerebral.

Notas
-----

1. ↑  Jean-Pierre Thiollet, *88 notes pour piano solo*, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015. p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Glenn Gould*** |

### Ligazóns externas

* *The Official Glenn Gould Web Site* *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216924
* WorldCat
* VIAF: 54148399
* AllMusic: mn0000803752
* BIBSYS: 90525749
* BLBNB: 000222882
* BNA: 000035399
* BNE: XX956497
* BNF: 11905521d
* BRE: 1935295
* BVMC: 48554
* CiNii: DA0190941X
* DeutscheBio: 118825038
* Discogs: 517160
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 12147
* GEC: 0265171
* GND: 118825038
* ICCU: CFIV075775
* IMDb: nm0332384
* ISNI: 0000 0001 1026 9386
* LCCN: n50035742
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000026105
* NDL: 00467393
* NKC: jn19990002795
* NLA: 35137440
* NLG: 329343
* NNDB: 000109931
* NTA: 070290407
* OL: OL738370A
* SELIBR: 188502
* SNAC: w6mw2jrm
* Songkick: 250956
* SUDOC: 026898446
* TMDb: 1511450
* ULAN: 500340578
* WikiTree: Gold-650

 |
**Gualdim Pais**, nado en Amares en 1118 e finado en Tomar en 1195, foi un cruzado portugués, Frade Templario e Cabaleiro de Afonso I de Portugal (1128-1185). Foi o fundador da cidade de Tomar.

Biografía
---------

Fillo de Paio Ramires e de Gontrode Soares, foi criado no Mosteiro de Santa Cruz de Coímbra e ficou moi cedo ó servizo do futuro Rei, D. Afonso Henriques, combatendo a carón dos seus irmáns de armas, os cabaleiros Mem Ramires e Martim Moniz, en todas as batallas contra os mouros para conquistar o reino. Foi ordenado Cabaleiro polo soberano na Batalla de Ourique (1139).

Partiu despois para o Reino de Xerusalém, na Palestina, onde militou durante cinco anos como Cabaleiro da Orde dos Templarios, participando no cerco á cidade de Jafa.

Ó retornar, foi ordenado como cuarto Gran-Mestre da Orde en Portugal (1157), entón situado en Soure, onde tiñan castelo dende 1128 (Castelo de Soure) por doazón de D. Teresa. Fundou, nesa cualidade, o Castelo de Tomar e o Convento de Cristo (1160), que se converteu o Cuartel-Xeral dos Templarios en territorio portugués, dando foral á nova vila no ano de 1162.

Tamén fundou o Castelo de Almourol, o de Idanha, o de Monsanto e o de Pombal. Deu foral a Pombal en 1174.

Cercado en 1190 en Tomar polas forzas do Imperio almohade baixo o mando do Califa Abu Yusuf Ya'qub al-Mansur, conseguiu defender o Castelo contra un efectivo numericamente superior, detendo así a invasión do norte do Reino de Portugal por esta parte.

Faleceu en Tomar no ano de 1195, e alí atópase sepultado, na Igrexa de Santa María dos Olivais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1552655
* WorldCat
* VIAF: 8456150325553510090003

 |
A **división do traballo** é a fragmentación ou descomposición dunha actividade produtiva en tarefas máis elementais, así como a súa repartición entre diferentes persoas, segundo a súa forza física, habilidade e coñecementos. Aínda que dende a prehistoria é consustancial a toda actividade humana, a división do traballo intensificouse coa revolución neolítica que orixinou as sociedades agrarias e acelerou de xeito extraordinario a súa contribución ó cambio tecnolóxico e social co desenvolvemento do capitalismo e a revolución industrial.

Definición
----------

En xeral, a división do traballo é a separación de tarefas en calquera sistema económico para que os participantes se especialicen. Os individuos, as organizacións e as nacións están dotados ou adquiren capacidades especializadas e forman combinacións ou intercambios para aproveitar as capacidades doutros ademais dos seus. As capacidades especializadas poden incluír equipo ou recursos naturais, ademais de destrezas e adestramento, e combinacións complexas de tales activos que a miúdo son importantes, como cando se usan múltiples artigos de equipo especializado e operadores especializados para producir un só produto.

Notas
-----

1. ↑  "La gran enciclopedia de economía. (n.d.). División del trabajo.". Consultado o 27 de outubro de 2016.
2. ↑  Rosenberg, Nathan (1993). Exploring the Black Box: Technology, economics and history. Cambridge University Press. pp. 25, 27–32, 37–8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207449
* BNCF: 14934
* BNF: 11934154n
* BRE: 3490580
* EBID: ID
* GND: 4002787-9
* HDS: 026219
* JSTOR: trade-specialization
* LCCN: sh85038613
* MAG: 994546
* NDL: 00560997
* PSH: 9624

 |
***Decipher*** é unha novela escrita polo escritor inglés Stel Pavlou que foi publicada no 2001 por Simon & Schuster (no Reino Unido) e no 2002 por St. Martin's Press (nos Estados Unidos).

Sinopse
-------

Do máis profundo do xeo da Antártida sae un sinal. A Atlántida espertou. Os monumentos antigos do todo o mundo, dende as pirámides de Exipto e México ata os sitios arqueolóxicos sagrados da China, están reaccionando á crise que se aveciña. Os monumentos están conectándose a través dos océanos. Na terra conde o pánico, porque semella que os sinais procedentes da Atlántida son o preludio de algo meirande. Dous exércitos, o estadounidense e o chinés, están a piques de entrar en guerra polo control dos enigmas, codificados en anacos de cristal rescatados da cidade afundida. A humanidade tivo doce mil anos para interpretar as claves, pero agora só lle queda unha semana.

Personaxes
----------

* Richard Scott - Lingüista antropolóxico
* Jon Hackett - Físico
* Ralph Matheson - Enxeñeiro
* Sarah Kelsey - Xeólogo
* Bob Pearce - Remote Viewer
* Almirante Dower - Xefe do Comando Espacial de USA
* November Dryden - Estudante
* Jack Bulger - Troubleshooter
* Rip Thorne - CEO Rola Corp.
* Carver - Mercenario
* Clemmens - Enxeñeiro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3311973
* ISFDB: 173557
* OCLC: 50215869

 |
**The Godz** foi unha banda estadounidense de garage rock procedente de Nova York activa de 1966 ata 1973. A súa música vai dende o primeiro noise rock ata o rock de vengarda e o rock psicodélico.

Traxectoria
-----------

The Godz comezou a súa carreira en 1966 no selo ESP-Disk. A súa primeira gravación, *Contact High With The Godz*, producida polo selo a finais de 1966, foi un intento de superar as limitacións e as normas aceptadas da música da época. En 1967 produciron a súa segunda gravación, *Godz 2*, aínda máis audaz e cuns ambientes sonoros máis experimentais, e que segundo a meirande parte da xente e a súa mellor obra. No seu terceiro traballo, *The Third Testament*, aparecido en 1968, o cuarteto converteuse nun trío e en 1973 gravaron o seu cuarto e derradeiro traballo, *Godzundheit*. Ese mesmo ano separáronse.

Jay Dillon morreu anos máis tarde e a principios do 2007 os membros suporvivintes, Jim McCarthy, Larry Kessler e Paul Thornton, reuníronse para realizar novas gravacións.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Contact High With The Godz* | 1966 | ESP-Disk |
| *Godz 2* | 1967 | ESP-Disk |
| *The Third Testament* | 1968 | ESP-Disk |
| *Godzundheit* | 1973 | ESP-Disk |
| *Gift from the Godz* | 2014 | Manta Ray |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* originalgodz.com
* MySpace de Paul Thorton
* MuSpace de Larry Kessler

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3392040
* WorldCat
* VIAF: 127039314
* AllMusic: mn0000763611
* Discogs: 348797
* GND: 10300224-8
* ISNI: 0000 0001 0472 0249
* LCCN: no2006098140
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 179660

 |
***David e Goliat*** (en italiano: *Davide e Golia*) é un cadro de Caravaggio, realizado en óleo sobre lenzo, cunhas dimensións de 110,4 cm de alto e 91,3 cm de ancho. Está datada cara a 1600 e consérvase no Museo do Prado, onde se atopa dende a súa inauguración en 1819.

Pensouse que o cadro foi adquirido por un nobre con próxima relación a Caravaggio, cara a 1617, pero non está documentado nas coleccións reais españolas até 1781, na época de Carlos III.

A pintura amosa un panorama escuro, e ó mozo David vitorioso, que sostén a cabeza de Goliat. Pensouse que Caravaggio se autorretratou neste cadro, na figura de Goliat, pois tiña a sensación de que morrería nesa forma.

A autoría da obra foi discutida décadas atrás, pero actualmente considérase autógrafa de Caravaggio con seguridade. Unha das pistas que avalan a autoría é que, vista con raios X, a pintura desvela un esbozo moi diferente na cabeza de Goliat.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* CARRASAT, Patricia: *Maestros de la pintura*, Spes Editorial, S.L.2005. ISBN 84-8332-597-7
* VALDOVINOS CRUZ, José Manuel, *El Prado, colecciones de pintura*, Madrid, Lunwerg Editores, 200. ISBN 84-7782-694-3.

### Ligazóns externas

* Ficha da obra na páxina *web* do Museo do Prado.
Viño godello do Bierzo.
**Godello** é unha variedade galega de vide de uva branca. É a máis empregada na produción de viño de Galicia. Dáse na ribeira do río Sil, principalmente na provincia de Ourense, pero é na comarca de Valdeorras onde o Godello alcanza o seu máximo esplendor. Emprégase todas as denominacións de orixe e indicacións xeográficas do país. A orixe do nome é escura, non se puido concretar ata o de agora de onde é que procede esta voz

Características
---------------

Ten acios de tamaño pequeno ou medio e compactos. As bagas son de tamaño mediano, forma ovada e cor verderola ou amarelada. A floración e maduración é temperá. É unha planta sensíbel ao oídio, cunha uva de gran calidade e moi aromática. o bago achega moito alcol pois produce viños equilibrados, dunha graduación entre 11,5 e 12,5 graos, de cor amarela palla; desprende aromas florais e afrutados (a mazá). Amais de na propia Galiza, a variedade tamén está autorizada para algunhas zonas de Asturias, Cantabria e Castela e León, segundo a orde de ámbito estatal *APA/1819/2007*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Denominación de orixe
* Viño
* Vide

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q200487
* VIVC: 4838

 |

1. ↑  "As uvas máis comúns do país". *Portal das palabras*. Real Academia Galega. 4 de outubro de 2017.
Hei tiki
Un **hei tiki** é unha figuriña maorí con forma de feto humano ou humanoide que normalmente só levan as mulleres, a modo de colar, como talismán da fertilidade. A maxia atribuída a un hei tiki vaise incrementando de xeito que pasa dunha xeración a outra e, en especial, se pertenceu a alguén de prestixio.

Para algúns, o hei tiki serve de protección contra os vengativos espíritos dos nenos nacidos mortos, mentres que outros sosteñen que é unha representación de Tiki, deus polinesio creador da vida.

Os hei tikis adoitan estar esculpidos en nefrita e son moi codiciados por coleccionistas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hei tiki Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* T. R. Hiroa (Sir Peter Buck), *The Coming of the Maori*. Segunda edición, publicada en 1949. Wellington: Whitcombe and Tombs 1974.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q138577
* AAT: 300266855
* EBID: ID
* GND: 4226963-5

 |
Lagoa Canaima, na **Gran Sabana**.
A **Gran Sabana** é unha rexión natural localizada no sur de Venezuela, no escudo Güianés, na parte sueste do estado de Bolívar, estendéndose até a fronteira co Brasil.

Ten unha temperatura media de 23 °C. Nela conviven diversos grupos indíxenas, entre os que destacan os pemóns.

A Gran Sabana forma parte dun dos maiores Parques Nacionais da Venezuela, o Parque Nacional Canaima, onde se encontra o Salto Ángel que, con case un quilómetro de altura, é a fervenza máis alta do mundo.

Galería de imaxes
-----------------

* Salto Kamá
* Paisaxe típica
* *Piedra de la Virgen*
* Parte superior do Salto Aponguao

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gran Sabana***  |


---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
*Decumanus maximus* da antiga urbe romana de Palmira, Siria. Obsérvese a dirección leste - oeste pola sombra da luz solar (cara ao nordeste, o que indica a posición do sol en horas da tarde, cara ao suroeste).
**Decumano** (en latín, *decumanus*) é un termo empregado na planificación urbanística no Imperio romano. Indica unha rúa con orientación leste-oeste tanto nunha cidade romana coma nun campamento militar ou nas colonias. O decumano principal era o *Decumanus maximus*, que se cruzaba perpendicularmente co *Cardus Maximus*, a outra rúa principal.

A palabra ten a súa orixe na liña que trazaban os augures de leste a oeste cando realizaban os auspicios durante a fundación dunha cidade. Nos campamentos, o decumano adoitaba conectar dúas portas: a *Praetoria* (a máis próxima ao inimigo) e a *Decumana*, no extremo oposto. Nesta vía situábanse os mercadores, sendo o centro comercial da cidade.

Aínda que orixinalmente o foro se situaba nun extremo do Cardo ou do Decumano xunto á muralla que rodeaba a cidade ou fóra dos mesmos (de onde vén a denominación de *foro*, é dicir, fóra do casco urbano), co tempo situouse na intersección do *Cardus Maximus* co *Decumanus Maximus*, onde se veu a construír esta praza que, a partir da Idade Media, converteuse na área do mercado, denominación que aínda se mantén (pode usarse o termo praza co significado de mercado).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cardo (rúa)
* Cidade romana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q959042
* BNCF: 26865

 |
**Gambit** é un personaxe de banda deseñada, un superheroe de Marvel Comics, membro dos X-Men. Creado polo escritor Chris Claremont e o artista Jim Lee.

Publicación
-----------

O carácter fixo a súa primeira apararición, breve, en *Uncanny X-Men Annual* nº 14 (1990), unhas semanas despois apareceu no número 266 de *Uncanny X-Men* correspondente a agosto de 1990. Tivo durante dous períodos a súa propia serie, a primeira entre 1998 e 2001 e a segunda entre 2004 e 2005. (agosto 1990), tamén protagonizaou dúas miniseries, en 1993 e 1997. Na serie Age of Apocalypse Gambit ten o seu propio equipo, os X-Ternals.

Características
---------------

Gambit, que ten como verdadeiro nome Remy Etienne LeBeau, é un mutante que ten a habilidade de manipular a enerxía cinética, tamén é habilidoso na loita corporar e no manexo das cartas, ademais ten poderes hipnóticos e é sedutor coas mulleres, mantén con Rogue unha longa e intermitente relación, tamén foi un dos maiores fumadores de Marvel ata a implementación dunha política antitabaco por parte de Joe Quesada, redactor xefe de Marvel desde o 2000. En orixe era un ladrón profesional e poucos X-Men confiaban nel cando se uniu ó grupo, esa pouca querenza aumentou ó se coñecer a súa relación co malevo Mister Sinister, así e todo algúns dos X-Men aceptárono ó considerar que buscaba a redención. No filme de 2009 X-Men Origins: Wolverine interprétao Taylor Kitsch.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2639150
* IMDb: ch0001176

 |
Anna van der Breggen e Julian Alaphilippe cos seus trofeos de gañadores tras a Fléche Wallonne de 2019. 
As **clásicas das Ardenas** son tres carreiras clásicas ciclistas que se disputan nas Ardenas entre Holanda e Bélxica. Amstel Gold Race, Flèche Wallonne e Liexa-Bastogne-Liexa.

Celébranse ó longo de oito días comenzando o terceiro domingo de abril (Amstel Gold Race), continuando o terceiro mércores de abril (Flèche Wallonne) e finalizando o cuarto domingo de abril (Liexa-Bastogne-Liexa). 
As tres carreiras son independentes entre si é non existe ningún tipo de clasificación final ou cómputo acumulado, pero do mesmo xeito que acontece nas grandes voltas ou nos monumentos do ciclismo, o rendemento acumulado nas tres probas goza dun prestixio especial.

Na proba masculina so Davide Rebellin en 2004 e Philippe Gilbert en 2011 conseguiron gañar as tres nunha mesma tempada. En anos alternos sumaron as tres Eddy Mercks, Bernard Hinault, Michele Bartoli e Danilo Di Luca.

Dentro do ciclismo feminino so temos tríptico das Ardenas dende o ano 2017 e ese mesmo ano a holandesa Anna van der Breggen xa conseguiu o triplete.

Notas
-----

1. ↑  EFE, RTVE es / (2011-04-24). "Gilbert remata la triple corona de las Árdenas". *RTVE.es* (en castelán). Consultado o 2020-04-23.
2. ↑  "Lieja: Van der Breggen, triplete en las Ardenas". *Zikloland* (en castelán). 2017-04-23. Consultado o 2020-04-23.
O **HC Vítkovice Steel** é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Ostrava, República Checa. O club foi fundado en 1928 e actualmente compite na Extraliga Checa, a máxima categoría do hóckey sobre xeo checo, competición da que foi finalista en catro ocasións (1997, 2002, 2010 e 2011). Xoga os seus partidos como local no ČEZ Arena (antes chamado *Palác kultury a sportu Ostrava-Vítkovice*), un pavillón con capacidade para 10.157 espectadores.

Historia
--------

O club foi fundado en 1928 en Vítkovice, un barrio ao sur de Ostrava, froito da fusión entre SK Moravská Ostrava, Slavia e SK Slovan. Na tempada 1936-37 converteuse nun dos fundadores da liga checoslovaca, debutando na competición fronte ao Sparta Praha. En 1943 descendeu por primeira vez á segunda categoría, retornando á elite en 1949. Tras conseguir dous segundos postos, o Vítkovice gañou o campionato nacional na tempada 1951-52.

En 1960, o equipo descendeu novamente á segunda divisións, ascendendo e descendendo de novo catro anos despois. En 1973, o club regresou á máxima categoría, e na tempada 1980-81 conseguiu o seu segundo título de campión de Checoslovaquia. Un ano despois, o equipo de Ostrava conseguiu o subcampionato da Copa de Europa por detrás do CSKA Moscova. Mais debido á marcha dos seus principais xogadores, o equipo descendeu de novo en 1985, retornando novamente á elite en 1988 para descender novamente despois.

O 1 de xaneiro de 1993, a causa da disolución da Checoslovaquia, o equipo abandonou o campionato checoslovaco para pasar a competir na Extraliga Checa. Dende 2003 o equipo é denominado HC Vítkovice Steel..

### Denominacións

Ao longo da súa historia, o club competiu baixo as seguintes denominacións:

* 1928 - *SSK Vítkovice (Sportovně společenský klub)*
* 1936 - *ČSK Vítkovice (Český sportovní klub)*
* 1945 - *SK Vítkovické železárny*
* 1948 - *Sokol Vítkovické železárny*
* 1952 - *Baník Vítkovice*
* 1957 - *VŽKG Ostrava* (Vítkovické železárny Klementa Gottwalda)
* 1976 - *TJ Vítkovice*
* 1993 - *HC Vítkovice*

Palmarés
--------

* **2 Campionatos Checoslovacos:** 1952 e 1981

Notas
-----

1. ↑  Grandes datas da historia do club en http://www.hc-vitkovice.cz/ Arquivado 08 de outubro de 2007 en Wayback Machine. *(en checo)*
2. ↑  Historia do club en http://www.hc-vitkovice.cz Arquivado 24 de xullo de 2010 en Wayback Machine. *(en checo)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***HC Vítkovice Steel*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en checo)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1475910
* WorldCat
* VIAF: 1378154923692363780006
* NKC: osa2015879103

 |
Creampie.
Esperma escorregando dunha vaxina.
O ***Creampie*** é unha modalidade do cinema pornográfico na que logo de exacular un home dentro da vaxina ou ano da súa ou do seu compañeiro sexual, retira o pene e obsérvase o escorregamento do seme a través dos mesmos orificios.

É un recurso utilizado no cinema pornográfico duro como alternativa á visualización polo espectador da exaculación externa clásica. Nestes casos o momento da exaculación non se pode gravar pola cámera ao producirse internamente, pero en cambio o espectador pode posteriormente ver como o esperma é expulsado lentamente ó exterior a través de contraccións dos músculos vaxinais ou do esfínter anal. Para gravar estas prácticas utilízase xeralmente o zoom, xa que as imaxes finais son enfocadas en primeirísimo plano.

Unha práctica asociada ó creampie é o felching, que se produce cando o esperma evacuado é lambido ou inxerido por outra persoa.

Ao ser unha práctica sexual que non utiliza protección pode resultar en riscos para a saúde ante as enfermidades de transmisión sexual.

| * v
* c
* e
Sexo |
| --- |
| Orientación e identidade | Homosexualidade · Bisexualidade · Heterosexualidade · Asexualidade · Pansexualidade · Identidade sexual · Orientación sexual |
| Prácticas sexuais | Relación sexual · Masturbación · Coito · Sexo anal · Sexo oral · Felación · Cunnilingus · Parafilia · Anilingus · Orxía · Creampie · Bukkake · Autofelación |
| Aspectos fisiolóxicos | Libido · Excitación · Erección · Zona eróxena · Orgasmo · Exaculación masculina e Exaculación feminina |
| Relacións e sociedade | Incesto · Prostitución · Atracción sexual · Turismo sexual · Sexualidade e discapacidade · Sexting |
| Industria do sexo | Cine pornográfico · Pornografía · Porno duro · Porno suave |
| Sexualidade · Sexoloxía |
Un **código penal** é un conxunto unitario, ordenado e sistematizado das normas xurídicas punitivas dun Estado, é dicir, as leis ou un compendio ordenado da lexislación aplicábel en materia penal que busca a eliminación de redundancias, a ausencia de lagoas e a universalidade: isto é, que non existan normas penais vixentes fóra do compendio.
Os códigos penais son, en certo sentido, a facultade sancionadora do Estado. Desta maneira, o Estado mesmo a través do lexislador, busca evitar a aplicación de penas arbitrarias, xa que só pode ser sancionada penalmente unha conduta cando esta se consigna expresamente no mesmo código penal e coa sanción que este estabelece.

Historia
--------

O primeiro código penal que recolleu os requisitos que, a partir da Ilustración, foron estabelecéndose sobre a forma dun corpo lexislativo moderno, foi o Código Penal francés, da época napoleónica (por iso tamén é denominado Código penal napoleónico), promulgado en 1810 coa finalidade de dar coherencia a un sistema xurídico case indescifrábel pola multitude de normas dispersas que existían.
Máis adiante a codificación penal foise estendendo por Europa (sobre todo polos países de Dereito continental) e por todos os territorios baixo os cales estes estados europeos tiñan influencia.

A idea xurídica da existencia de códigos é tipicamente burguesa e liberalista, dado que favorece os intercambios comerciais e de seguridade xurídica. Ademais, no caso do Código penal, permítelles aos cidadáns un maior coñecemento dos delitos, e non ser axuizados por actos delituosos que poderían descoñecer; polo anterior, septica de forma case unánime, e máis tendo en conta que a lei pode limitarse a estabelecer disposicións que modifiquen o código, é unha práctica que dista moito de estar erradicada completamente da práctica lexislativa.

Contemporaneamente, é infrecuente que a totalidade de lexislación penal dun país se atope no código penal, sendo o máis frecuente ter que remitir a leis penais especiais ou a outras leis, non penais, que teñen tamén contido penal; mesmo nos países, como sería o caso de España, que pretenden ter a totalidade da lexislación penal nun código penal, a utilización da técnica lexislativa coñecida como "lei penal en branco" obrigan a complementar a lexislación penal con extrapenal.

Véxase tamén
------------

* Dereito penal
No NE de Hunan aparece a cultura de Pengtoushan. Localización de Hunan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **Cultura de Pengtoushan** (彭頭山文化) (7500 a.C.-6100 a.C.) foi unha cultura neolítica xurdida en torno ao Río Yangtzé na rexión ao nordeste de Hunan, en China. É aproximadamente contemporánea da cultura de Peiligang. Os dous principais xacementos característicos desta cultura son Pengtoushan e Bashidang.

Pengtoushan
-----------

O sitio principal de **Pengtoushan** foi descuberto no demarcación de Lixian, na rexión de Hunan na China.
É a aldea permanente máis antiga descuberta polo de agora na China.. Foi escavada en 1988, e presentou logo grosas dificultades de datación, que se estimou entre o 9000 e o 5500 a.C..

Cerámica e arroz
----------------

Nalgunhas tumbas apareceu vaixela de arxila de estilo **cerámica de cordas**.

No sitio acháronse tamén restos de grans de arroz (*Oryza sativa*) \*datábeles en 7000 a.C. que representan a máis antiga evidencia da domesticación do arroz na China. As dimensións dos grans de arroz de Pengtoushan eran maiores cas dimensións do arroz silvestre. Faltan porén os restos do instrumental paro o seu cultivo, que si foron achados noutros lugares asociados con esta cultura.

Notas
-----

1. ↑  *Archeologia Asiatica*, pp. 84
2. ↑  *L'Età del Bronzo nel Sud-Est Asiatico*, pp. 6
3. ↑  **cord-marked** («impreso de corda») ou *cerámica de corda*, denominación dun tipo de cerámica con motivos decorativos habitual en vaixela de barro, que se creaba utilizando cordas ou bastóns con cordas envolveitas arredor; o termo foi cuñado en 1879 por Edward Sylverster Morse estudoso norteamericano e profesor na Universidade de Tokio

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Allan, Sarah, *La Formazione della Civiltà Cinese: una prospettiva Archeologica* ISBN 0-300-09382-9
* Higham, Charles, *L'Età del Bronzo nel Sud-Est asiatico*, ISBN 0-521-56505-7
* Stark, Miriam T. (ed), *Archeologia dell'Asia*, ISBN 1-4051-0213-6

### Ligazóns externas

* He Jiejun: *Early Neolithic Artifacts in Hunan*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1205679
* BRE: 3486614
* EBID: ID

 |
Estrutura do flaxelo eucariota. 1-axonema, 2-membrana plasmática, 3-IFT (Transporte IntraFlaxelar), 4-corpo basal, 5-sección do flaxelo, 6-tripletes de microtúbulos do corpo basal.
Sección lonxitudinal de *Chlamydomonas reinhardtii* na que pode verse o inicio do flaxelo e o corpo basal.
Un **corpo basal** ou **cinetosoma** é unha estrutura que aparece na base dos undilopodios eucariotas (cilios ou flaxelos) e que serve como punto de nucleación para o crecemento dos microtúbulos do axonema, polo que funciona como un centro organizador de microtúbulos (COMT ou en inglés MTOC). Os corpos basais derivan dos centríolos a través dun proceso en gran parte descoñecido. Son estruturalmente iguais ao centríolo, cada un deles presenta unha configuración helicoidal de 9+0 tripletes de microtúbulos (9 exteriores e ningún no centro) formando un cilindro oco.

Os centríolos, a partir dos cales se forma o corpo basal, actúan na célula como puntos de fixación para as proteínas, nas que á súa vez se ancoran os microtúbulos nos centrosomas, outro tipo de centro organizador de microtúbulos. Estes microtúbulos proporcionan a estrutura e facilitan o movemento das vesículas e orgánulos dentro de moitas células eucarióticas. Os corpos basais, porén, son especificamente bases para os cilios e flaxelos, os cales se proxectan fóra da célula.

A regulación da produción do corpo basal e a súa orientación espacial é unha función do dominio de enlace dos nucleótidos da γ-tubulina (Shang et al, 2005).

Notas
-----

* Boston University Medical Histoloy: Ultrastructure of the Cell <>
* Y. Shang, C.-C. Tsao, e M. A. Gorovsky. 2005. Mutational analyses reveal a novel function of the nucleotide-binding domain of gamma-tubulin in the regulation of basal body biogenesis. *J. Cell Biol.* **171**(6):1035-44. PMID 16344310

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ultrastructure of the Cell: ciliated epithelium, cilia and basal bodies

| * v
* c
* e
Estruturas e orgánulos da célula |
| --- |
| Sistema endomembranoso | Membrana celular - Núcleo (Nucléolo) - Retículo endoplasmático - Aparato de Golgi - ParentosomaVesículas (Lisosomas - Endosomas - Fagosomas - Vacúolos)Gránulo citoplasmático: Melanosoma - Microcorpo (Glioxisoma - Peroxisoma) - Corpo de Weibel-Palade |
| Endosimbiose | Mitocondria - Plastos (Cloroplasto - Cromoplasto - Amiloplasto) |
| Citoesqueleto | Microfilamentos - Filamentos intermedios - Microtúbulos - Centríolos |
| ADN | Cromosomas (Cromatina - Cromátide - Centrómero) - Plásmidos |
| Externas | Parede celular - Undulipodio: Cilio/Flaxelo - Acrosoma |
| Outras | Citoplasma - Ribosoma - Centro organizador de microtúbulos (Centrosoma - Corpo basal - Corpo polar do fuso) - Proteasoma - Inclusión citoplasmática |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q809753
* GEC: 0090606
* MAG: 131151476

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D064652

 |
**Guillerme IV de Tolosa**, finado en 1094, foi conde de Tolosa desde 1060 ata 1094. Fillo máis vello de Ponce, conde de Tolosa, e de Almodis da Marca.

Traxectoria
-----------

Sucedeu ao seu pai en 1060 e herdou a maior parte dos seus bens; o seu irmán Ramón herdou só os condados de Saint-Gilles (e quizais Nîmes, se non é que se refire ao mesmo Saint Gilles, que formaba parte do antigo condado de Nîmes). Parece tamén que Guillerme e Ramón compartiron o título de Conde de Tolosa, segundo unha carta de 1088, entre outros atributos deste título. En 1065, logo da morte da súa curmá Berta, condesa de Rodez, Ramón apoderouse do seu condado e dos dereitos e feudos do marquesado de Gotia e do condado de Narbona ou ducado de Septimania reclamando os seus dereitos sen que Guillerme actuase contra o seu irmán. 

A diferenza do seu pai e irmán, Guillerme era un home ambicioso que se centrou na súa gran afección polas armas. 

A primeira esposa de Guillerme foi Matilde, e a súa segunda esposa (en 1080) Emma de Mortain, filla de Roberto de Conteville, conde de Mortain e de Matilde de Montgomery. Esta segunda unión deu lugar ao nacemento de dous fillos: 

* Ponce, que morreu novo.
* Filipa Matilde de Tolosa (m. 1117), casada en 1094 con Guillreme IX o Trobador (1071 - 1127), Duque de Aquitania e conde de Gascuña e de Poitiers.

Guillerme morreu probablemente en 1094 durante unha peregrinación a Terra Santa. A vontade do seu pai era que se Guillerme morrese sen fillos varóns, todas as súas posesións serían cedidas ao seu segundo fillo máis novo, Ramón, que sucedeu a Guillerme como *Ramón IV*. Non obstante, dúas décadas despois, Guillerme de Aquitania había reclamar o condado de Tolosa, que tentou conquistar durante anos.

Notas
-----

1. ↑   Títulos, porén, só nominal ou feudal sen soberania sobre territorios, polo tanto as cidades e terras estaban gobernadas por vizcondes.
2. ↑   (Déjean 1979, p. 25).
3. ↑  (Déjean 1979, p. 26).

Véxase tamén
------------

### Biografía

* Jean-Luc Déjean, *Les comtes de Toulouse (1050-1250)*, Fayard, 1979 (réimpr. 1988) (ISBN 2-213-02188-0), p. 23-26.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q960730
* BMT: 109013
* GEC: 0031640
* WikiTree: Toulouse-32

 |
Francia contra 1030 
**Guillerme IV de Poitiers e VI de Aquitania** o Gordo, nado en 1005 e finado en 1038, foi conde de Poitou (1030-1038) fillo de Guillerme V de Aquitania (III de Poitiers) e de Adalmodis de Gavaldán.

Traxectoria
-----------

Sucedeu a seu pai cando este morreu o 31 de xaneiro de 1030. Casou con Eustaquia, da pequena nobreza aquitana, que indispuxo ao conde e duque coa nobreza principal que desaparece nas referencias dos *placitum* celebrados polo conde, case ao mesmo tempo. Simultaneamente Inés de Borgoña viúva de Guillerme o Grande deixou a corte e o 1 de xaneiro de 1032 casou cun home moito máis novo, Godofredo I Martel, conde de Vendôme, e fillo do conde de Anjou Folque III Nerra (ao que sucedeu en 1040 como Godofredo II de Anjou); este non aprobou o matrimonio e tivo relacións difíciles co seu fillo. 

Inés organizou unha liga de señores aquitanos contra Guillerme o Gordo para a que obtivo o apoio do vizconde Godofredo II de Thouars e dos seus vasalos. En 1033, Godofredo Martel abandonou Saumur á cabeza dun exército e entrou en Poitou, dirixíndose ao territorio do seu aliado o vizconde de Thouars. Ao mesmo tempo, o exército do duque Guillerme atopábase en Moncontour, a uns 15 km ao sueste. Os dous exércitos atopáronse preto da altura de Mont-Couer en Taizé. Godofredo Martel obtivo a vitoria na batalla que seguiu e fixo prisioneiro a Guillerme (20 de setembro de 1033) preto de Saint-Jouin-de-Marnes. O bispo de Poitiers, Isemberto, e a esposa de Guillerme, Eustaquia, lograron manter a unidade do ducado e dirixir o condado. Guillerme non recuperou a liberdade ata 1037, pagando un rescate. Retomou a loita pero foi derrotado e tivo que renunciar na illa de Oléron. Guillerme e Eustaquia non tiveron fillos. 

Morreu o 15 de decembro de 1038 e foi enterrado en Maillezais. O lexítimo sucesor foi o duque Odón ou Eudes de Gascuña (tamén coñecido como Odón de Poitiers), pola súa nai, Brisca, a segunda esposa de Guillerme o Grande, irmá de Sancho V Guillerme de Gascuña.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* «Guillerme VI / IV», «Os condes de Poitiers 2» *France Balade* [consulta 6 de marzo de 2014.]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q32615
* WikiTree: Aquitaine-14

 |
Son dunha flatulencia típica dun ser humano.
Unha **flatulencia**, vulgarmente denominada **peido**, é o residuo gasoso da dixestión que sae polo ano.

Os gases orixinados pola fermentación bacteriana (principalmente hidróxeno e metano) supoñen aproximadamente as ¾ partes do total da flatulencia. En persoas sas, a frecuencia de evacuación de gases a través do recto é variábel.

Proceso
-------

Durante a dixestión, os encimas segregados polo páncreas e o estómago encárganse de romper moléculas grandes, a fin de que poidan ser absorbidas no intestino delgado. Isto xera sempre residuos que o corpo ten que eliminar en forma sólida e líquida (que podemos relacionar cos excrementos) e en forma gasosa (peidos, bufos ou ventosidades).

A procedencia do peido está ligada ao pudor, e xunto cos sons que produce cando é expulsado, fan que estea vinculado ao humor escatolóxico.

Composición
-----------

A flatulencia humana está composta de:

* Nitróxeno (inxerido, 70-85 %)
* Hidróxeno (producido por uns microbios e consumido por outros, 0-50 %)
* Dióxido de carbono (producido por microbios aerobios ou inxerido, 10-30 %)
* Metano (producido por microbios anaerobios, 0-10 %)
* Osíxeno (inxerido, 0-10 %).

Cheiro dunha flatulencia
------------------------

O intenso mal cheiro característico provén de trazas doutros constituíntes producidos pola ruptura de proteínas:

* Ácido butírico (cheiro a manteiga rancia).
* Compostos do xofre.
* Sulfuro de hidróxeno (cheiro a ovos podres).
* Disulfuro de carbono.

Notas
-----

1. ↑  Kurbel, S; Kurbel, B; Vcev, A (2006). "Intestinal gases and flatulence: possible causes of occurrence". *Med Hypotheses* **67** (2): 235–239. PMID 16574342.
2. ↑  Azpiroz, F; Malagelada, JR (2005 Sep). "Abdominal bloating". *Gastroenterology* **129** (3): 1060–1078. PMID 16143143.
3. ↑  R, León Barúa (2002 Jul-Sep). "Flatulence". *Rev Gastroenterol Peru* **22** (3): 234–242. PMID 12378218.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Feces
* Urina

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q160184
* BNCF: 6694
* BNF: 12240578x
* EBID: ID
* GEC: 0109365
* GND: 4145792-4
* JSTOR: flatulence
* LCCN: sh85049026
* MAG: 2775913212
* NKC: ph558751

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 78440
* MeSH: D005414
* NCIt: C37954
* UMLS: C0016204

 |
**Dino Spadetto**, nado en Caerano di San Marco, Treviso, o 25 de xaneiro de 1950, é un exfutbolista italiano, que xogaba como dianteiro.

Traxectoria
-----------

Formouse como futbolista no Montebelluna, fichando en 1966 polo Inter de Milán. Debutou co primeiro equipo aos 18 anos, o 27 de outubro de 1968, nunha goleada por 4-0 ante o Cagliari. Con todo, só disputou cinco partidos co club negro e azul e na tempada 1969/70 foi cedido ao Bari, tamén da Serie A. Na seguinte tempada foi cedido á Sampdoria, nunha operación na que entraron tamén o galego Luis Suárez, traspasado ao club xenovés, e Mario Frustalupi, que pasou a ser xogador do Inter.

A continuación pasou polo Parma na Serie B, polo Venezia na Serie C e polo Terranova na Serie D, onde conseguiu o ascenso á Serie C2 na tempada 1978/79. Pechou a súa carreira despois de dúas tempadas no Acireale.

Disputou un total de 46 partidos na Serie A, na que marcou 9 goles, e 15 na Serie B.

### Selección italiana sub-21

Foi internacional coa selección italiana sub-21, coa que disputou tres partidos e marcou un gol.

Notas
-----

1. ↑  "Italy 1968/69". *rsssf.com* (en inglés). Consultado o 18 de abril de 2022.
2. ↑  "El Sampdoria, afirma haber ultimado el traspaso de Suárez". *La Voz de Galicia* (en castelán). 10 de xullo de 1970. p. 14.
3. ↑  "Calcio" (en italiano). Consultado o 18 de abril de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3707961
* Transfermarkt: 305396

 |