**Hector Boece** ( /ˈbɔɪs/; tamén escrito **Boyce** ou **Boise**, coñecido en latín como **Boecius** ou **Boethius**, nado en Dundee en 1465 e finado en Aberdeen en 1536, foi un filósofo e historiador escocés, e o primeiro *Principal* (director) do King's College en Aberdeen, un predecesor da Universidade de Aberdeen.

Traxectoria
-----------

Asistiu á escola en Dundee e estudou despois na veciña Universidade de St Andrews. Máis tarde marchou para estudar na Universidade de París, onde coñeceu a Erasmo de Rotterdam, do que se fixo amigo íntimo mentres ambos eran estudantes do austero Collège de Montaigu, de cuxo mestre reformador, Jan Standonck, Boece se converteu máis tarde en secretario. En 1497 converteuse en profesor de Filosofía no Collège de Montaigu.

En 1500, foi inducido a abandonar París para ir a Aberdeen por unha oferta xenerosamente financiada para converterse no primeiro director da Universidade de Aberdeen, recentemente creada a instancias de James IV por William Elphinstone, bispo de Aberdeen baixo a autoridade dunha bula papal emitida polo papa Alexandre VI.

A partir de entón, traballou en estreita colaboración con Elphinstone para establecer a nova universidade e, en 1505, tiñan lugar clases regulares no King's College. A estrutura universitaria foi o modelo de París e Orleans. Como se pretendía, Boece instalouse como o primeiro director da universidade e deu conferencias sobre medicina e teoloxía.

A finais de 1534, Boece converteuse en reitor de Fyvie. Morreu en Aberdeen dous anos despois aos 71 anos.

Obras
-----

Boece escribiu e publicou dous libros, un biográfico e outro de historia. En 1522 publicou a *Vitae Episcoporum Murthlacensium et Aberdonensium* *(Vidas dos bispos de Murthlack e Aberdeen* ) e en 1527 a *Historia Gentis Scotorum* (*Historia do pobo escocés*) coa adhesión de Xaime III de Escocia. O primeiro foi a base para un poema en escocés de Alexander Gardyne.

### Recepción da *Historia*

A *Historia* é a obra pola que máis se lembra a Boece, como a segunda historia erudita dos escoceses que se escribe; o seu único predecesor real foi o compendio de John Mair. Escrita nun estilo fluído e agradábel, fíxose popular e levou á preferencia eclesiástica e ao favor real. Segundo os estándares modernos, é excesivamente patriótico e ten moitas imprecisións. O relato histórico de Macbeth de Escocia, en particular, halagou os antecedentes do patrón de Boece, o rei Xacobe IV de Escocia, e calumniou moito ao Macbeth real. A obra tivo unha boa acollida nese momento, tanto en Europa como en Escocia, despois da súa tradución do latín ao francés e despois en 1536 do latín ao escocés por John Bellenden. Albíscanse cuestións interesantes na *Historia* da Escocia contemporánea, como a afirmación de que o castor euroasiático, que pronto se extinguiría en Escocia, aínda era común ao redor do lago Ness.

### Continuacións da *Historia* e a súa influencia

A *Historia* de Boece tal e como se publicou rematou a súa cobertura da historia no ano 1438. A principios da década de 1530 o erudito Giovanni Ferrerio, contratado por Robert Reid da abadía de Kinloss, escribiu unha continuación da historia de Boece, prolongándoa outros 50 anos, até o final do reinado de Xaime III. John Lesley no seu *De Origine, Moribus, et Rebus Gestis Scotorum*, e Robert Lindsay de Pitscottie, proporcionaron máis continuacións. A tradución métrica ao escocés de William Stewart, non publicada até o século XIX, tamén proporcionou certa expansión.

O cronista Polydore Vergil (Polidoro Virxilio) fixo algún uso de Boece para a súa *Historia Anglica* de 1534 David Chalmers de Ormond na súa *Histoire abbregée* (1572) escribiu sobre as monarquías francesa, inglesa e escocesa, confiando en Boece para o relato escocés. A *Historia* foi traducida ao inglés para as *Crónicas de Inglaterra, Escocia e Irlanda* de Raphael Holinshed. O relato da *Crónica* de Holinshed foi entón usado por William Shakespeare como base da súa obra *Macbeth*. George Buchanan fixo un grande uso de Boece na súa *Rerum Scoticarum Historia* (1582).

### Fontes de Boece

As fontes afirmadas de Boece caían en tres clases. As obras de John Fordun (*Chronica Gentis Scotorum* ) e Walter Bower ( *Scotichronicon*) definiron a tradición que intentou facer fluída, enchendo os ocos da crónica e aplicando o enfoque común aos humanistas da súa época. As obras de Tácito foran redescubertas, no século XIV, e contiñan material relevante para a historia británica; e Boece preocupouse por integralo na tradición. Finalmente houbo un grupo de fontes que seguen sendo debatidas: material de Elphinstone, e os autores Veremundus, Cornelius Hibernicus e John Campbell. Non se conserva ningún rexistro escrito destas obras.

No século XVI Humphrey Lhuyd e John Twyne expresaron agudas críticas sobre a orixe da historia de Boece. No século XVIII o contido histórico das partes anteriores foi efectivamente desmantelado por Thomas Innes.

Boece compartía a credulidade da súa época; a abordaxe de Mair, que escribía en paralelo ao mesmo tempo, pero cun enfoque diferente e cun método máis crítico e menos arrollador, non representaba a moda actual. A acusación de inventar realmente as súas autoridades, anteriormente presentada contra Boece, foi obxecto de estudos recentes. Un exemplo de que Boece foi eximido do cargo de fabricar o seu traballo é a Batalla de Luncarty, Luncarty, Clan Hay. O historiador escocés John Hill Burton sospeitaba del de inventar esa batalla pero, escribindo Walter Bower no seu *Scotichronicon*  arredor de 1440, uns 87 anos antes de que Boece publicase por primeira vez a súa *Scotorum Historia,* refírese brevemente á batalla. O "John Campbell" identifícase provisionalmente como o contemporáneo de Boece, John Campbell de Lundie (morto en 1562). "Veremundus", argumentase, pode ser un Richard Vairement do século XIII.

Notas
-----

1. ↑  "Five Scottish philosophers who helped shape the World". 11 de abril de 2016. Consultado o 20-1-2022.
2. ↑  Royan, Nicola (1996-01-01). "The Scotorum Historia of Hector Boece A study".
3. ↑  "[BOECE, Hector]. – Sokol Books" (en inglés). Consultado o 2022-04-22.
4. ↑  Turnbull, William B. ed. *The Buik of the Chroniclis of Scotland; a metrical version of the History of Hector Boece by William Stewart*, 3 vols, Rolls Series, Longman (1858).
5. ↑  "Chalmers [Chambers], David, of Ormond (c. 1533–1592), historian and judge". *Oxford Dictionary of National Biography* (en inglés). doi:10.1093/ref:odnb/5069. Consultado o 2023-06-02.
6. ↑  "Boece [Boethius], Hector (c. 1465–1536), historian and college head". *Oxford Dictionary of National Biography* (en inglés). doi:10.1093/ref:odnb/2760. Consultado o 2023-06-02.
7. ↑  John Hill Burton; *The History of Scotland from Agricola's Invasion to the Revolution of 1688*; Vol.1, pp. 364-365, Edinburgh: Will. Blackwood and Sons, 1867
8. ↑  S. Taylor, D. E. R. Watt, B. Scott, eds (1990). *Scotichronicon by Walter Bower in Latin and English*; Vol. 5. Aberdeen: Aberdeen University Press. pp. 341–343.
9. ↑  "Boece/intro". *philological.bham.ac.uk*. Consultado o 22 December 2017.

Ver tamén
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hector Boece Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Alexander Galloway
* Castor euroasiático
* Criptozooloxía
* Evonium
* Fauna escocesa
* Lista de reis lendarios de Escocia
* Mito da árbore dos gansos

### Bibliografía

* Chambers, Robert; Thomson, Thomas Napier (1857). "Boece, Hector". *A Biographical Dictionary of Eminent Scotsmen. Vol. 1*. Glasgow: Blackie and Son. pp. 262–68 – vía Wikisource.
* Cousin, John William (1910), *"Boece, or Boethius, Hector", A Short Biographical Dictionary of English Literature*, Londres: J. M. Dent & Sons – vía Wikisource.
* Chisholm, Hugh, ed. (1911). *"Boece, Hector". Encyclopædia Britannica (11th ed.).* Cambridge University Press.

### Ligazóns externas

* Tradución de John Bellenden da *Historia de Escocia* de Boece, vol.1 (1821)
* *Scotorum Historia* (versión de 1575) en latín e inglés
* Murthlacensium et Aberdonensium Episcoporum Vitae