***Être et avoir*** (*ser e ter*) é unha película documental francesa de 2002, dirixida por Nicolas Philibert. Presenta un ano escolar dun profesor e a súa clase única, con rapaces de entre 4 e 11 anos, nunha escola de Saint-Étienne-sur-Usson, na rexión de Auvernia.

*Être et avoir* foi ben acollida pola crítica, que eloxiou a súa sinxeleza e subliñou a emoción xerada polos actores. O traballo de montaxe de Nicolas Philibert foi premiado cun César e a película recibiu numerosos premios. Para sorpresa do director, a película tamén foi ben acollida polo público, e foi vista por case dous millóns de espectadores en Francia e máis dun millón nos dezasete países onde foi estreada. É a vixésima película mais vista no ano 2002 no cine en Francia, e representa o maior éxito en sala de proxección dun documental que non trate de animais .

Posteriormente, co éxito, a película foi obxecto de controversia cando, o profesor e familias dos nenos filmados estimaron ser vítimas de abuso polo director e esixiron a súa participación nos beneficios da película e o dereito sobre o uso comercial da súa imaxe. Isto reabriu o debate sobre o porvir dos documentais.

Sinopse
-------

A película abre cunha secuencia na cal dúas tartarugas andan camiñando polo piso da sala de clases, baleira antes da apertura da escola e, a continuación, sobre a recollida dos alumnos por unha mañá de neve.

Produción
---------

### Nacemento do proxecto

A aprendizaxe da lectura e a cuestión de «vivir xuntos» é un tema que o director Nicolas Philibert sempre quixo versar. Na primavera de 2000, o seu desexo era lograr realizar un documental sobre o mundo rural e, en particular, sobre as dificultades financeiras atopadas por algúns campesiños. Foi facendo esta exploración como tivo a idea de producir unha película sobre a vida dunha escola dunha pequena aldea.

### Elección da escola

Nicolas Philibert quería unha escola situada nunha zona rural, de cadeas montañosas que tivese longos e duros invernos, e a súa elección caeu no Macizo Central. A escola debería ter unha soa clase, de efectivo reducido e incluír alumnos de todos os cursos do ensino primario francés, é dicir desde o curso coñecido como *CP* (*Cours Préparatoire*, curso preparatorio) ata o curso *CM2* (*Cours Élémentaire 2ème année*, curso elemental de segundo ano). A clase tamén tería que ser unha sala ampla para que o equipo de rodaxe puidese moverse sen importunar ó profesor e os alumnos, e que a luz fose suficiente para non necesitar iluminación artificial. A investigación durou cinco meses localizando 400 escolas e visitando un centenar delas. A elección de Nicolas Philibert centrouse na escola de Saint-Étienne-sur-Usson, no departamento do Puy-de-Dôme no corazón do parque natural rexional Livradois-Forez.

### Rodaxe

A rodaxe celebrouse entre decembro de 2000 e xuño de 2001, cunha duración total de dez semanas repartidas en seis períodos. Co fin de darse a coñecer e facerse aceptar pola clase, o equipo de rodaxe, constado por catro persoas, Nicolás Philibert, un jefe operador, un asistente cámara e un enxeñeiro do son, pasou o primeiro día explicando para que servía todo o material. Durante as diferentes sesións de rodaxe, o realizador tomou notas sobre a progresión dos alumnos, as tempadas, os cambios climáticos e o tempo, e tamén filmou planos longos en exteriores co fin de darlle o ritmo de vida á escola correspondente ao curso dun ano.

O asunto *Être et avoir*
------------------------

Un procedemento xudicial opuxo ó mestre de escola, protagonista do documental, aos produtores da película. Georges Lopez reivindicaba un dereito de autor sobre o curso dado aos seus alumnos tal como esta reproducido no documental, un dereito de autor sobre o documental mesmo como autor do texto falado, e os dereitos como artista-intérprete da película. Afirmaba tamén que o seu dereito á imaxe padecera. O xulgado de primeira instancia de París rexeitou as súas demandas o 27 de setembro de 2004, porque non expresara as súas reivindicacións antes da rodaxe do documental. O tribunal de apelación de París confirmou este xuízo o 29 de marzo de 2006 considerando que o curso oral dado aos seus alumnos non refacía obras do espírito protexidas polo código francés da propiedade intelectual e que o personaxe dunha película documental non pode estar considerado como un intérprete, nin como un coautor porque a parte de creación nunha película documental é debida ás soas eleccións feitas polo realizador e o equipo de produción. O tribunal considerou por fin que o mestre de escola tiña claramente, aínda que tacitamente, consentido na utilización da súa imaxe na película, incluído nas súas utilizacións derivadas.

Recompensas e nomeamentos
-------------------------

*Être et avoir* foi seleccionado por numerosos festivais e conseguiu tres premios,.

### Recompensas

* César du meilleur montage para Nicolas Philibert do ano 2003
* Prix Louis-Delluc do ano 2002
* Étoile d'or du film no ano 2003
* Prix du cinéma européen - categoría *"documentaire"* (documental)
* Festival de Valladolid 2002 - Premio « Tiempo de historia »
* Grande premio do *Festival du film français de Florence* (Festival do cine francés de Florencia)
* Premio de Tübingen do *Festival du film francophone de Tübingen* (Festival do cine francófono de Tübingen)

### Nomeamentos

* Festival de Cannes 2002: selección oficial - fóra de competición
* Festival de Cannes 2002: mercado da película
* César do cine francés 2003:
	+ Mellor director de cine
	+ Mellor filme do ano
	+ Mellor montaxe
* Festival international du film de Toronto 2002: *Real to Real*
* Festival international du film de Pusan 2002: película seleccionada
* Festival du cinéma français de Prague 2002: película seleccionada
* Festival du film français d'Athènes 2003: longametraxe seleccionada
* Festival du film de New York 2002: película francesa seleccionada
* Festival du film français de Richmond 2003: curtametraxe
* Festival international du film de Melbourne 2002: películas francesas seleccionadas
* Festival international du film de Rotterdam 2003: selección oficial de longametraxes
* Viennale 2002 : selección oficial de longametraxes
* *French Film Festival UK* 2003: selección
* Festival international du film d'Istanbul 2003
* Mostra de cinéma de São Paulo 2002: películas seleccionadas
* Festival du cinéma français de Sydney 2003: programa curtametraxes
* Festival du film français de Yokohama 2003: longametraxes

Notas
-----

1. ↑  *Etre et avoir* dépasse le million d'entrées dans le monde en *Unifrance*
2. ↑  L'année cinéma 2002 en France: le bilan, *AlloCiné*.
3. 1 2  Entrevista: *Être et avoir*, *AlloCiné*, 28 de agosto de 2002
4. 1 2 3 4  A propos du film Arquivado 12 de novembro de 2008 en Wayback Machine. Nicolas Philibert, texto do dossier de prensa, 2002.
5. ↑  Dans une classe à part; Le documentaire de Nicolas Philibert fait un tabac en France[*Ligazón morta*], *Le Soleil*, article repris par L'Infobourg.
6. ↑  Être et avoir - fiche complète.
7. ↑  Les Étoiles d'Or récompenses *Être et avoir* Arquivado 29 de marzo de 2004 en Wayback Machine. CinéMovies, 23/03/2003.
8. ↑  "The European Film Awards 2002 The Winners". Arquivado dende o orixinal o 18 de outubro de 2008. Consultado o 09 de outubro de 2008.
9. ↑  The European Film Awards 2002 - The Winners Arquivado 18 de outubro de 2008 en Wayback Machine..
10. ↑  *Être et avoir* obtient le Prix Louis Delluc 2002, *Unifrance*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial
* *Être et avoir* na Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q593573
* WorldCat
* VIAF: 213276049
* Allmovie: v265268
* AlloCiné: 35962
* Box Office Mojo: tobeandtohave
* CineRessources: 79092
* FilmAffinity: 118770
* GND: 7556901-2
* IMDb: tt0318202
* LUMIERE: 18901
* Metacritic: to-be-and-to-have
* OFDb: 32571
* OMDB: 5168
* Rotten Tomatoes: to\_be\_and\_to\_have
* SUDOC: 13003620X
* TMDb: 5168
* TVcom: to-be-and-to-have
* TVGuide: 137024

 |