O **bokmål** (literalmente *lingua de libro*) é o estándar máis común da lingua norueguesa baseado orixinalmente no danés, a outra forma escrita oficial é o nynorsk. É utilizado, como forma escrita, por entre o 85 e 90% da poboación e é usado comunmente para os estudantes estranxeiros que aprenden noruegués.

Escritura e fala
----------------

A primeira ortografía do bokmål foi oficialmente adoptada en 1907 co nome de riksmål despois de estar en desenvolvemento desde 1897. Foi unha adaptación do danés escrito, o cal se usaba como lingua oficial dende a pasada unión con Dinamarca, á koiné dano-norueguesa falada principalmente pola elite urbana norueguesa, especialmente na capital. Cando en 1923 o gran xornal conservador *Aftenposten* adoptou a ortografía de 1907, a escritura danesa deixou practicamente de se utilizar en Noruega. O nome bokmål foi adoptado oficialmente en 1929 despois dunha proposta de chamar a lingua escrita "dano-norueguesa", proposta derrotada por un voto no Storting.

Distinto á maioría das linguas estándar, non existe un estándar codificado para o bokmål (e o nynorsk) falado. Hai, con todo, variedades faladas de noruegués que son case idénticos ou estreitamente relacionados ao bokmål escrito. Para Gjert Kristoffersen en "A Fonoloxía do Noruegués", o bokmål é a variedade máis común entre a clase media urbana atopado especialmente na parte occidental do sur de Noruega, con Oslo como o seu centro obvio.

Historia
--------

Até ao redor do ano 1300, o idioma escrito de Noruega, o noruegués antigo, foi esencialmente idéntico ao nórdico antigo. Esta fala foi gradualmente diferenciándose en dialectos rexionais e locais. Mentres Noruega permaneceu como un reino independente a lingua escrita mantívose esencialmente constante.

En 1380, Noruega uniuse con Dinamarca e por moito tempo non tivo o seu propio rei. A comezos do século XVI, Noruega perdera as súas institucións políticas separadas e xunto a Dinamarca formou a unidade política chamada Dinamarca-Noruega até 1814, converténdose progresivamente no membro débil da unión. Durante este período o noruegués escrito foi substituído polo danés, o cal foi usado virtualmente en todos os documentos administrativos.

Os noruegueses utilizaron primeiramente o danés na escritura, pero este gradualmente pasou ser falado pola elite urbana en ocasións formais ou oficiais. Aínda que o danés non se converteu na lingua falada pola basta maioría da poboación, para a época de 1814 cando os lazos entre Noruega e Dinamarca eran fortes, un vernáculo dano-noruegués a miúdo chamado "fala educada diaria" converteuse en lingua materna de parte da elite urbana. Esta nova koiné dano-norueguesa como danés con pronuncia de noruegués do leste, algo de vocabulario noruegués e unha gramática simplificada. Ou como o expresou Kristoffersen:

> 
> 
> O estándar Østnorsk pode ser considerada un sociolecto que foi desenvolvido como resultado de tensión entre o danés como escritura oficial e nalgúns contextos falado, lingua usada polas clases altas antes de 1814, e a variedade de noruegués usada polas clases sociais baixas nos pobos orientais de Noruega.
> 
> 

En 1814, Noruega foi cedida por Dinamarca a Suecia. Nese entón Noruega desafiou a Suecia e os seus aliados, declarou a súa independencia e adoptou unha constitución democrática. Aínda que obrigada a someterse a unha unión dinástica con Suecia, este sentimento independentista continuou crecendo, influenciando a evolución da lingua en Noruega. Antigos idiomas tradicionais foron revividos polo poeta patriótico Henrik Wergeland (1808-1845), quen defendeu unha lingua escrita non danesa. Haugen indica que:

> 
> 
> Dentro da primeira xeración de liberdade, dúas solucións emerxeron e gañaron adeptos, unha baseada na fala das clases altas e unha na do pobo común. A primeira chamada de norueguización do danés escrito, a última para un novo comezo.
> 
> 

A máis conservadora das dúas transicións do idioma foi adiantada polo labor de escritores como Peter Asbjørnsen e Jørgen Moe, o mestre e axitador da reforma lingüística Knud Knudsen e o seu famoso discípulo Bjørnstjerne Bjørnson, así como unha máis prudente norueguización por Henrik Ibsen. En particular, o traballo de Knudsen na reforma lingüística a mediados do século XIX foi imporante para a ortografía de 1907 e a subsecuente reforma de 1917. Knudsen é a miúdo chamado "pai do bokmål".

Características
---------------

### Diferenzas co dialecto tradicional de Oslo

Coloquialmente, o estándar Østnorsk é a miúdo chamado o dialecto de Oslo. Con todo, o Østnorsk estándar non está confinado a Oslo e o dialecto tradicional de Oslo é diferente ao Østnorsk estándar. En realidade, moitos nativos de Oslo poden falar un sociolecto que vai nunha escala desde o dano-noruegués tradicional nun extremo até o dialecto de Oslo ao outro extremo.

A seguinte táboa mostra algúns importantes casos onde o bokmål e o Østnorsk estándar seguen ao danés máis que ao dialecto tradicional de Oslo. Noutros casos o bokmål segue ao dialecto de Oslo. As formas radicais que están permitidas pero non son moi usadas están entre paréntese.

Diferenzas entre bokmål e o dialecto de Oslo|  | Danés | Bokmål/Østnorsk estándar | Dialecto de Oslo |
| --- | --- | --- | --- |
| tradicional | radical |
| Diferenciación entre masculino e femininoun home pequenounha muller pequena | *non***en** lill**e** mand**en** lill**e** kvinde | *non***en** lit**en** mann**en** lit**en** kvinne | *si***en** lit**en** mann**ei** lit**a** kvinne | *si***en** lit**en** mann**ei** lit**a** kvinne |
| Diferenciación entre masc. e fem. definido pluralos botesos vagóns | *non*båd**ene**vogn**ene** | *non*båt**ene**vogn**ene** | *si*båt**a**vogn**ene** |
| Sufixo definido plural neutroas casas | *-ene/erne*hus**ene** | *-ene*hus**ene** | *-a*hus**a** | *-a*hus**a** |
| Verbo feble xermánico sufixo participio pasadocycled | *-et*cykl**et** | *-et*sykl**et** | *-a*sykl**a** | *-a*sykl**a** |
| Verbo feble xermánico sufixo pretéritocycled | *-ede*cykl**ede** | *-et*sykl**et** | *-a*sykl**a** | *-a*sykl**a** |
| Verbo forte xermánico sufixo participio pasadoescrito | *-et*skrev**et** | *-et*skrev**et** | *-i*skriv**i** |
| Infinitivo divididovir/chegarestar en cama | *non*komm**e**ligg**e** | *non*komm**e**ligg**e** | *si*komm**a**ligg**e** |
| Fraccionamento de final masculino e vocal sen acentoescalarolda | *non*stig**e**rund**e** | *non*stig**e**rund**e** | *si*steg**a**rund**e** |
| Ditongo escandinavo occidentalpernafumesuave/mollado (adxectivo) | *non*b**e**nr**ø**gbl**ø**d | *non*b**e**nr**ø**kbl**ø**t | *si*b**ei**nr**øy**kbl**au**t | *si*b**ei**nr**øy**kbl**au**t |
| Escandinavo occidental u por oponte | *non*br**o** | *non*br**o** | *si*br**u** | *si*br**u** |
| Escandinavo occidental a-umlautpiso | *non*g**u**lv | *non*g**u**lv | (*si*)(g**o**lv) | *si*g**ø**lv |
| Acento na primeira sílaba en préstamo de palabrasbanana | *non*/ba'**na:n**/ | *non*/ba'**na:n**/ | *si*/'**ban**an/ |
| Retroflexo /ɽ/ do noruegués antigo /rð/mesa, taboleiro | *non*/bo:**r**/ | *non*/bu:**r**/ | *si*/bu:**ɽ**/ |
| Retroflexo /ɽ/ do noruegués antigo /l/sol | *non*/so:**l**/ | *non*/su:**l**/ | *si*/su:**ɽ**/ | *si*/su:**ɽ**/ |
| Vocabulario danésxantarpor que | *si*spisehvorfor | *si*spisehvorfor | *non*etaåffer |
| Vocabulario danésnenacomo | *si*pigehvordan | *si*pikehvordan | *non*jente(åssen) | *non*jenteåssen |

Notas
-----

1. ↑  "Utilización do nynorsk" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de novembro de 2011. Consultado o 08 de decembro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lingua norueguesa
* Lingua danesa

|  |  |
| --- | --- |
|  | Existe unha versión da Wikipedia en  ***Bokmål*** |

  


| * v
* c
* e
Linguas xermánicas modernas |
| --- |
| Nórdicas | 

|  |  |
| --- | --- |
| **Occidental** | 
* Feroés
* Islandés
* Noruegués (Nynorsk)

 |
| **Oriental** | 
* Dinamarqués
* Noruegués (Bokmål)
* Sueco

 |

 |
| Occidentais | 

|  |  |
| --- | --- |
| **Anglo-frisón** | 
* Scots
* Inglés
* Frisón (Setentrional
* Oriental
* Occidental)

 |
| **Baixo fráncico** | 
* Afrikaans
* Neerlandés
* Flamengo
* Limburgués
* Zelandés

 |
| **Baixo alemán** | 
* Achterhooks
* Baixo alemán
* Drents
* Groningués
* Plautdietsch
* Sallads
* Stellingwerfs
* Twents
* Veluws
* Westfalés

 |
| **Alto alemán** | 

|  |  |
| --- | --- |
| Central | 
* Alemán
* Alto saxón
* Luxemburgués
* Alemán do Palatinado
* Silesiano
* Vilamoviciano

 |
| Superior | 
* Alemán suízo
* Bavarés
* Mócheno
* Suabo

 |
| Yiddish | 
* Yiddish

 |

 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25167
* AAT: 300391418
* EBID: ID
* Glottolog: norw1259
* GND: 4146256-7
* Linguasphere: 52-AAA-cda
* LINGUIST: nob
* MAG: 2777901650
* WALS: nor

 |