Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Paulo IV (homónimos).

Escudo de Paulo IV
**Gian Pietro Carafa**, nado en Carpiglia Irpina o 28 de xuño de 1476 e finado en Roma o 18 de agosto de 1559, foi Papa da Igrexa católica entre 1555 e 1559 co nome de **Paulo IV**.

Traxectoria
-----------

Era membro dunha ilustre e influente familia napolitana, o que lle permitiu iniciar desde moi novo a súa carreira eclesiástica, na que sucedeu ó seu tío Oliverio Carafa como bispo de Chieti en 1504, para posteriormente ser designado arcebispo de Brindisi en 1518, destacando nestes cargos a súa actuación como embaixador do papa León X ante as cortes de España e Inglaterra.

En 1524, o entón papa Clemente VII autorizouno a renunciar ós seus privilexios e beneficios eclesiásticos para ingresar no "Oratorio do Amor Divino" de Roma, onde coñeceu a Gaetano de Thiene (San Caetano), co que fundou a orde de Clérigos Regulares, popularmente coñecida polos Teatinos.

En 1527, tralo Saqueo de Roma, a orde dos Teatinos foi trasladada a Venecia, pero Caraffa foi retido en Roma por Clemente VII, que lle encomendou a tarefa de participar nunha comisión de nove membros creada para a reforma da corte papal e que publicou o *Consilium de emendanda Ecclesia* (Ditame sobre a reforma da Igrexa).

En 1536 foi nomeado cardeal de título de *San Pancracio* polo papa Paulo III. Tamén foi nomeado arcebispo de Nápoles, e se lle encomendou a reorganización da Inquisición italiana, para o que creou a Congregación do Santo Oficio. En 1542 foi nomeado Inquisidor xeral, cargo que ocupou ata a súa elección como papa.

Á morte de Marcelo II foi elixido para sucedelo, contra todo prognóstico, o xa octoxenario Gian Pietro Caraffa, que debido á súa idade estaba disposto a renunciar á tiara papal. Porén, a oposición á súa elección manifestada polo emperador e rei de España Carlos I fixo que, cedendo ó odio exacerbado que sentía cara España, que daquela gobernaba o Reino de Nápoles onde nacera, aceptou a elección.

Ó acceder ó solio pontificio, o xa dilatado concilio de Trento se encontraba paralizado, pero o recentemente elixido papa non fixo nada por reactivalo. No seu caso non por falta de tempo, como lle ocorrera ó seu antecesor Marcelo II que só gobernou a igrexa durante 22 días, senón porque o seu talante teocrático lle facía considerarse por riba dos emperadores, reis, prelados e demais dignidades deste mundo. El era o papa e ninguén ou nada estaba sobre el, e como tal se bastaba e sobraba para regulamentar a función da igrexa e a vida dos crentes. Non necesitaba Concilio algún, senón que el mesmo ditaba a verdade e o dogma, axudándose do Santo Oficio para evitar calquera tentación desviacionista.

### A Inquisición

Paulo IV utilizou eficazmente esta institución para reprimir as infiltracións de luteranos e reformistas nos reinos de Italia.

No seu celo, chegou a investigar incluso a membros sinalados do Colexio Cardinalicio, como ó cardeal Giovanni Morone, que oficiou durante o pontificado seguinte (Pío IV) a clausura do Concilio de Trento. Outro ilustre purpurado, o cardeal inglés Reginald Pole, tamén foi branco do terrible dardo pontificio: firme candidato xunto co propio Caraffa ó solio papal que agora ocupaba este, interviñera eficazmente no retorno de Inglaterra á comuñón católica-romana baixo o reinado de María Tudor, pero non secundaba as inflexibles demandas do papa de restitución dos bens da igrexa anteriormente confiscados; foi chamado a Roma para comparecer ante a Inquisición, o que non consentiu a raíña María Tudor, que interceptou o requirimento e impediu que Pole se presentase perante o tribunal relixioso.

Os xudeus sufriron tamén o severísimo talente de goberno de Paulo IV, que os fixo obxecto da súa bula *Cum nimis absurdum* publicada o 18 de xullo de 1555, e que supuxo a creación do gueto en Roma, o despoxo das súas propiedades e a súa redución á condición de escravos, obrigándoos a levar un sinal distintivo, sombreiros amarelos para os homes e velos ou mantóns para as mulleres, trato que, segundo el, merecían pola súa intervención na morte de Xesucristo.

Ademais foi o promotor da publicación, en 1559, do primeiro *Index Librorum Prohibitorum* (Índice de Libros Prohibidos).

### Relación con España

A acerba antipatía de Gian Pietro Caraffa contra España explícase pola oposición connatural á presenza dos españois no seu Nápoles natal, sentimentos que se reafirmaron durante a súa estancia na corte española como nuncio do papa León X.

A súa animadversión cara todo o español, representado polo seu rei Carlos I, e despois por Filipe II, levouno a oporse tenazmente á política exterior de ámbolos dous monarcas, nun intento apaixonado de expulsar ós españois de Italia e acabar coa hexemonía europea da Casa de Habsburgo.

Emulando a Xulio II no seu grito de «fóra os bárbaros», e utilizando os seus mesmos procedementos, Paulo IV, que non contaba con capacidade bélica para enfrontar ós exércitos españois, instou a Francia, coa que España acababa de firmar o tratado de paz de Vaucelles (1556), para que atacase as posesións españolas en Italia, aproveitando que Carlos I abdicara no seu fillo.

Así pois, roto o tratado por instigación papal, Henrique II dirixiu contra as posesións hispanas no sur de Italia un exército ó que se sumaron tropas pontificias ó mando do duque de Guisa. Pero alí lles esperaba prevido o vicerrei de Nápoles, Fernando Álvarez de Toledo, duque de Alba, que á fronte dun nutrido e ben adestrado exército español non esperou a que o inimigo chegase, senón que tomou a iniciativa e marchou cara Roma. Bateu ós franceses en tódolos seus encontros ocupando diversas prazas pertencentes ós Estados pontificios, entra elas a mesma Anagni, deixando constancia de que a captura era circunstancial e que as retería só ata que o Papa Caraffa fose deposto e substituído.

En abril de 1557 obtivo un resoado triunfo en Civitella del Tronto, onde o exército franco-papal quedou seriamente desgastado. A súa minguada forza esborrallouse finalmente cando o 10 de agosto dese ano as tropas de Filipe II infrinxiron ás francesas a rotunda desfeita de San Quintín e o duque de Guisa foi chamado precipitadamente á defensa do seu propio país.

O duque de Alba entrou en Roma sen oposición; alí encontrou ó Papa esnaquizado e rendido que suplicaba a paz. Concedéuselle. Paulo IV comprometeuse a non fomentar nin facer a guerra ó monarca español e a non realizar novas fortificacións nas prazas de soberanía eclesiástica.

Asimilada a dura lección, Paulo IV apartouse dos asuntos políticos e desistiu de continuar anteriores accións bélicas, movido ademais polo feito de que, o 3 de abril de 1559, se firmaba a paz de Cateau-Cambrésis entre Filipe II e Henrique II, co que se daban por concluídas as guerras italianas entre os respectivos países. Con todo, tanto o retirado emperador Carlos, como o seu fillo Filipe, foron obxecto de senllos anatemas papais ó seren excomungados por Paulo IV.

### Morte

Uns meses despois, o 18 de agosto, morreu o papa. Os propios cidadáns de Roma que celebraran o seu nomeamento erixindo na súa honra unha estatua nun lugar descolado da cidade, tralo seu borrascoso mandato a derribaron e mutilaron, e, non conformes con este acto de simbólico repudio, incendiaron o pazo da Inquisición, saquearon o convento dos dominicos e puxeron en liberdade ós reos inquisitoriais. O papa Caraffa non foi unha figura popular.

As profecías de San Malaquías refírense a este papa como *De fide Petri* (Da fe de Pedro), cita que fai referencia ó seu nome e ó seu apelido, Carafa, que significa fe.

Foi tío da nai do compositor Carlo Gesualdo.

| * v
* c
* e
Papas da Igrexa católica |
| --- |
| Dende o establecemento da Igrexa (30) | Pedro  ·  Lino  ·  Anacleto  ·  Clemente I  ·  Evaristo  ·  Alexandre I  ·  Sisto I  ·  Telesforo  ·  Hixinio  ·  Pío I  ·  Aniceto  ·  Sotero  ·  Eutelo  ·  Vítor I  ·  Ceferino  ·  Calisto I  ·  Urbano I  ·  Ponciano  ·  Antero  ·  Fabián  ·  Cornelio  ·  Lucio I  ·  Estevo I  ·  Sisto II  ·  Dionisio  ·  Fiz  ·  Eutiquiano  ·  Caio  ·  Marcelino  ·  Marcelo  ·  Eusebio  ·  Melquíades |  |
| Dende o Edicto de Milán (313) | Silvestre I  ·  Marcos  ·  Xulio I  ·  Liberio  ·  Dámaso I  ·  Siricio  ·  Anastasio I  ·  Inocencio I  ·  Zósimo  ·  Bonifacio I  ·  Celestino I  ·  Sisto III  ·  León I  ·  Hilario  ·  Simplicio  ·  Fiz II  ·  Xelasio I  ·  Anastasio II  ·  Símaco  ·  Hormisdas  ·  Xoán I  ·  Fiz III ·  Bonifacio  ·  Xoán II  ·  Agapito I  ·  Silverio  ·  Vixilio  ·  Paio I  ·  Xoán III  ·  Bieito I  ·  Paio II  ·  Gregorio I  ·  Sabiniano  ·  Bonifacio III  ·  Bonifacio IV  ·  Adeodato I  ·  Bonifacio V  ·  Honorio I  ·  Severino  ·  Xoán IV  ·  Teodoro I  ·  Martiño I  ·  Uxío I  ·  Vitaliano  ·  Adeodato II  ·  Dono  ·  Agatón  ·  León II  ·  Bieito II ·  Xoán V  ·  Conon  ·  Serxio I  ·  Xoán VI  ·  Xoán VII  ·  Sisinio  ·  Constantino  ·  Gregorio II  ·  Gregorio III  ·  Zacarías  ·  Estevo (II)  ·  Estevo II |
| Dende a doazón de Pipino (756) | Paulo  ·  Estevo III  ·  Hadrián I  ·  León III  ·  Estevo IV  ·  Pascual I  ·  Uxío II  ·  Valentino  ·  Gregorio IV  ·  Serxio II  ·  León IV  ·  Bieito III  ·  Nicolao I  ·  Hadrián II  ·  Xoán VIII  ·  Mariño I  ·  Hadrián III  ·  Estevo V  ·  Formoso  ·  Bonifacio VI  ·  Estevo VI  ·  Romano  ·  Teodoro II  ·  Xoán IX  ·  Bieito IV  ·  León V  ·  Serxio III  ·  Anastasio III  ·  Lando  ·  Xoán X  ·  León VI  ·  Estevo VII  ·  Xoán XI  ·  León VII  ·  Estevo VIII  ·  Mariño II  ·  Agapito II  ·  Xoán XII  ·  León VIII  ·  Bieito V  ·  Xoán XIII  ·  Bieito VI  ·  Bieito VII  ·  Xoán XIV  ·  Xoán XV  ·  Gregorio V  ·  Silvestre II  ·  Xoán XVII  ·  Xoán XVIII  ·  Serxio IV  ·  Bieito VIII  ·  Xoán XIX, papa  ·  Bieito IX  ·  Silvestre III  ·  Bieito IX  ·  Gregorio VI  ·  Clemente II  ·  Bieito IX  ·  Dámaso II  ·  León IX |
| Dende o Gran Cisma (1054) | Vítor II  ·  Estevo IX  ·  Nicolao II  ·  Alexandre II  ·  Gregorio VII  ·  Vítor III  ·  Urbano II  ·  Pascual II  ·  Xelasio II  ·  Calisto II  ·  Honorio II  ·  Inocencio II  ·  Celestino II  ·  Lucio II  ·  Uxío III  ·  Anastasio IV  ·  Hadrián IV  ·  Alexandre III  ·  Lucio III  ·  Urbano III  ·  Gregorio VIII  ·  Clemente III  ·  Celestino III  ·  Inocencio III  ·  Honorio III  ·  Gregorio IX  ·  Celestino IV  ·  Inocencio IV  ·  Alexandre IV  ·  Urbano IV  ·  Clemente IV  ·  Gregorio X  ·  Inocencio V  ·  Hadrián V  ·  Xoán XXI  ·  Nicolao III  ·  Martiño IV  ·  Honorio IV  ·  Nicolao IV  ·  Celestino V  ·  Bonifacio VIII  ·  Bieito XI  ·  Clemente V  ·  Xoán XXII  ·  Bieito XII  ·  Clemente VI  ·  Inocencio VI  ·  Urbano V  ·  Gregorio XI  ·  Urbano VI  ·  Bonifacio IX  ·  Inocencio VII  ·  Gregorio XII  ·  Martiño V  ·  Uxío IV  ·  Nicolao V  ·  Calisto III  ·  Pío II  ·  Paulo II  ·  Sisto IV  ·  Inocencio VIII  ·  Alexandre VI  ·  Pío III  ·  Xulio II  ·  León X  ·  Hadrián VI  ·  Clemente VII  ·  Paulo III  ·  Xulio III  ·  Marcelo II  ·  Paulo IV |
| Dende a Contrarreforma católica (1560) | Pío IV  ·  Pío V  ·  Gregorio XIII  ·  Sisto V  ·  Urbano VII  ·  Gregorio XIV  ·  Inocencio IX  ·  Clemente VIII  ·  León XI  ·  Paulo V  ·  Gregorio XV  ·  Urbano VIII  ·  Inocencio X  ·  Alexandre VII  ·  Clemente IX  ·  Clemente X  ·  Inocencio XI  ·  Alexandre VIII  ·  Inocencio XII  ·  Clemente XI  ·  Inocencio XIII  ·  Bieito XIII  ·  Clemente XII  ·  Bieito XIV  ·  Clemente XIII  ·  Clemente XIV  ·  Pío VI  ·  Pío VII  ·  León XII  ·  Pío VIII  ·  Gregorio XVI  ·  Pío IX  ·  León XIII  ·  Pío X  ·  Bieito XV  ·  Pío XI  ·  Pío XII |
| Dende o Concilio Vaticano Segundo | Xoán XXIII  ·  Paulo VI  ·  Xoán Paulo I  ·  Xoán Paulo II  ·  Bieito XVI  ·  Francisco |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q101430
* WorldCat
* VIAF: 88875623
* BAV: ADV12071737
* BIBSYS: 13039031
* BMT: 41342
* BNE: XX876591
* BNF: 123280218
* BRE: 2311494
* CANTIC: a10475059
* Catholic-Hierarchy: carafa
* CERL: cnp01446421
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118789899
* EBID: ID
* FAST: 168030
* GEC: 0049465
* GND: 118789899
* ICCU: BVEV040314
* ISNI: 0000000108028786
* LCCN: n85143642
* NKC: jo2006325036
* NLG: 162950
* NNDB: 000095015
* NTA: 070901260
* SNAC: w6q82gjt
* SUDOC: 058500693
* Treccani: paolo-iv-papa
* ULAN: 500373176
* WikiTree: Carafa-2

 |