**Musine Kokalari**, nada en Adana o 10 de febreiro de 1917 e finada en Rrëshen o 13 de agosto de 1983, foi unha activista política, cultural e escritora albanesa do século XX. Xunto con Selfixhe Ciu e Jolanda Kodra foi unha das primeiras escritoras en Albania .

Traxectoria
-----------

Naceu en Adana, no sur de Turquía no seo dunha familia orixinaria de Gjirokastër e que tiña entre os seus parentes distantes a Enver Hoxha coa que Musine mantivo correspondencia ao longo da década de 1930. En 1920 volveu coa súa familia a Albania, onde comezou a escola primaria en Gjirokastër. A súa familia mudouse a Tirana nove anos despois de regresar á súa terra natal. O seu irmán, Veisimi, abriu unha librería na capital a mediados dos anos trinta e Musine converteuse nunha ávida lectora.

En 1937 graduouse no Instituto Pedagóxico Raíña Nai e nese ano comezou a publicar artigos co sobrenome de Muza sobre temas sociais na revista *Shtypie* e ao ano seguinte continuou os seus estudos na Universidade de Roma La Sapienza ata a súa graduación en 1941 cunha tesiña sobre o poeta Naim Frashëri. Durante a súa estadía en Italia escribiu un diario en italiano, coa intención de publicalo, sobre as súas experiencias que saíu do prelo postumamente, en 2016, como *La mia vita universitaria. Memorie di una scrittrice albanese nella Roma fascista (1937-1941)*. Xa en Roma participara de movementos clandestinos antifascistas e anticomunistas e de volta a Albania con Mit'hat Aranit e outros foi unha dos fundadores do Partido Socialdemócrata en 1943  do que redactou os seus estatutos.

### Arresto e persecución

Selo postal dedicado a Musine Kokalarit en 2017.
Logo da segunda guerra mundial abriu unha librería e a Liga de Escritores e Artistas, dirixida polo comunista moderado e ministro de cultura Sejfulla Malëshova, convidouna a ingresar no seu seo. Perseguida por reclamar xustiza polo fusilamento en 1944 dos seus irmáns polos comunistas e co antecedente de ser a fundadora do partido socialdemócrata e do seu órgano de prensa *Zëri i lirisë*, detivérona o 17 de xaneiro de 1946, no medio dunha purga dentro do Partido Comunista que incluíu a Malëshova, e mantíverona 17 días en prisión. O 2 de xullo dese ano un tribunal militar de Tirana condenouna a vinte anos de cárcere como*saboteadora e inimiga do pobo*.

Pouco antes da súa detención, envioulles unha carta os aliados, que aínda estaban en Tirana onde pedía eleccións libres e liberdade de expresión. Durante o xuízo reafirmouse nas súas ideas. En 1964 despois de 18 anos na prisión de Burrel, illada e baixo vixilancia, pasou outros 19 anos da súa vida confinada en Rrëshen, onde traballou como varredora  e despois durante 11 anos en obras de construción. En 1979 finalizou o seu confinamento pero non lle permitiron ir a Tirana e permaneceu en Rrëshen. Faleceu o 13 de agosto de 1983.  En 1991 a súa familia exhumouna para soterrala en Shishtufinë no distrito de Tirana.

Obra
----

Musine Kokalari durante o seu xuízo
Ao aparecer o seu primeiro libro converteuse na primeira escritora de Albania en publicar un libro de ficción, foi en xullo de 1940 so o título de "Siç më thotë nënua plakë", e constitúe unha recolleita de 10 contos inspirados no folclore tosco e na afouteza da muller albanesa e escritos no dialecto tosco de Gjirokastëre e do que se fixo eco un dos máis influentes escritores albaneses, Lasgush Poradec que publicou unha crítica sobre o libro o 30 dese mes. En 1944 apareceu a segunda recolleita de contos, *Rreth vatrës* e en xaneiro de 1945, publicou o seu terceira, "Sa u tund jeta". En 2009 apareceu o primeiro volume das súas obras co título de *Vepra vëllimi i parë* editadas por Novruz Xh. Shehu.

Recoñecemento
-------------

Musine Kokalari estivo entre os primeiros 30 escritores encarcerados que rexistrou eh 1960 o Trinity Committee ( precursor do PEN Club).

En 1993 o presidente Sali Berisha, declarouna, a título póstumo, "mártir da democracia" e unha escola de Tirana leva o seu nome .

Notas
-----

1. ↑  "Kush ishte Musine Kokalari, kundërshtarja e parë e Enver Hoxhës" *Tirana Post*, 10 de febreiro de 2017
2. ↑  Blendi Fevziu (2016). *Enver Hoxha: The Iron Fist of Albania*. Bloomsbury. p. 102.
3. 1 2 3 4  Elsie Robert (2010). *Historical Dictionary of Albania*. The Scarecrow Press. pp. 232–233.
4. ↑  "Musine Kokalari". *musinekokalari.org*. Arquivado dende o orixinal o 14 de novembro de 2020. Consultado o 16 de outubro de 2020.
5. ↑  "La mia vita". *viella.it*.
6. ↑  Ndoja, Leka (2013). *Tjetërsimi i veprës intelektuale gjatë komunizmit në Shqipëri*. Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit. p. 26.
7. ↑  "Musine Kokalari". *kujto.al*.
8. ↑  "Musine Kokalari: Tmerrësisht e vështirë jeta e punëtorit në socializëm". *Shqiptarja*. 6 de febreiro de 2018.
9. 1 2  Ndue Dedaj (2015), *Musine Kokalari, gruaja e parë e letrave shqipe*, mapo.al, 7 de febreiro de 2015.
10. ↑  "Musine Kokalari në letrat me Lasgushin: *I çmoj kritikët e mi…*". *Shqiptarja*. 7 de febreiro de 2017.
11. ↑  "1960: Musine Kokalari". *International Pen*. Archived from the original on 28 de marzo de 2010. Consultado o 15 de outubro de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3301350
* WorldCat
* VIAF: 14089381
* BNF: 17117774p
* DeutscheBio: 135801540
* Europeana: ID
* FAST: 422890
* GND: 135801540
* ICCU: RMSV045964
* ISNI: 0000 0000 5555 5258
* LCCN: n98082199

 |