Larva dun escaravello do xénero *Mordellistena* en diapausa.
**Diapausa** é un estado fisiolóxico de inactividade, ou letargo, en estado embrionario ou postembrionario, dalgúns seres vivos, especialmente os insectos, produto dunha adaptación da especie a condicións de alimentación ou temperatura adversas, ou para sincronizaren a aparición dos adultos de toda a poboación, o que favorece a coincidencia dos sexos.
Os seus factores causantes e terminantes son ben específicos. Úsase a miúdo para sobrevivir en condicións ambientais desfavárabeis e predicíbeis, tales como temperaturas extremas, seca ou carencia de alimento.

Etimoloxía
----------

O termo *diapausa*, que quizais fose cuñado polo entomólogo William Wheeler en 1893, como *diapause*, en inglés, deriva do termo do grego antigo διαπαύσις *diapaúsis*, á súa vez derivado do verbo δια-παύομαι *diapaúomai*, "cesar por algún tempo", "facer pausa".

Definición
----------

Hai varias definicións e pode usarse en diversos contextos, pero úsase máis comunmente en artrópodos, especialmente en insectos. Unha das definiciones máis explícitas que cobre os trazos máis fundamentales é a seguinte:

A diapausa é un estado dinámico de baixa actividade metabólica mediado por neurohormonas. En asociación con isto hai unha redución de morfoxénese, aumento da resistencia aos extremos ambientais e redución ou alteración das actividades. A diapausa ocorre durante un estado do desenvolvemento predeterminado xeneticamente. A súa expresión completa segue un patrón específico para cada especie, xeralmente en resposta a estímulos ambientais que preceden ás condicións desfavorábeis. Unha vez iniciada a diapausa suprímense as actividades metabólicas aínda cando as condicións ambientais favorábeis continúen.

Un aspecto moi importante da diapausa é que non só é inducida por estímulos específicos, senón que tamén necesita estímulos específicos para terminar. Isto é esencial para diferenciar a diapausa doutros tipos de dormancia tales como a hibernación.

Os niveis de actividade durante os estadios de diapausa poden variar moito segundo as especies. A diapausa pode ocorrer nun estadio de inactividade completa, como na pupa ou no ovo, ou en estadios moi activos capaces de efectuar migracións considerábeis, tales como a bolboreta monarca, *Danaus plexippus*.

Noutros grupos
--------------

Un fenómeno similar oourre coas sementes e outros estados de repouso de diversas plantas. Nos ovos de certos vertebrados hai un fenómeno coñecido ás veces como diapausa embrionaria ou implantación diferida, que non é directamente equivalente á diapausa dos artrópodos, aínda que en ambos os casos hai unha interrupción da actividade metabólica.

Notas
-----

1. ↑  VV.AA. (2009): *Gran dicionario Xerais da lingua. Volume I*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 978-84-9914-070-1.
2. ↑  Ledo Cabido, B. dir. (2004): *Dicionario de galego*. Vigo: Ir Indo Edicións. ISBN 84-7680-504-7.
3. ↑  Chapman, R. F. (1998): *The Insects: Structure and Function*, 4th ed. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-5215-7890-6, p. 403.
4. ↑  diapause no *Merriam-Webters Unabriged Dictionary*.
5. 1 2  Tauber, M. J.; Tauber, C. A. & Masaki, S. (1986): *Seasonal Adaptations of Insects*. New York: Oxford University Press. ISBN 0-1950-3635-2.
6. ↑  Blas, M. *et al*. (1987): *Artròpodes (II). Història Natural dels Països Catalans, 10*. Barcelona: Enciclopèdia Catalana, S. A. ISBN 84-7739-000-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q913288
* EBID: ID
* GEC: 0098927
* JSTOR: diapause
* MAG: 86670359

 |