***Million Dollar Baby*** é un filme estadounidense dirixido por Clint Eastwood que se estreou en 2004. Está protagonizada por Hilary Swank, Clint Eastwood e Morgan Freeman e narra a historia dun veterano adestrador de boxeo ó final da súa carreira e os seus esforzos por axudar a unha boxeadora a chegar ata o máis alto. Estreouse en galego na TVG o 2 de xaneiro de 2008.

Sinopse
-------

A historia introduce a Maggie Fitzgerald (Hilary Swank), unha camareira de 31 anos, que desexa ser boxeadora profesional. Diariamente adestra no ximnasio de Frankie Dunn (Clint Eastwood), un adestrador cuxo desexo é que o seu protexido, Willie (Mike Colter), sexa campión. No mesmo ximnasio tamén traballa Eddie "Scrap-Iron" Dupris (Morgan Freeman), un antigo boxeador sen un ollo, e vello amigo de Frankie.

Inicialmente, Maggie intenta sen éxito que Frankie a adestre, pero este rexéitaa continuamente, inclusive cando Dupris intercede no seu favor. Cando Willie deixa a Frankie por outro adestrador chamado Mickey Mack dúas pelexas antes do título, Frankie finalmente accede a adestrar a Maggie ata a súa primeira pelexa. Porén, Frankie entrega a Maggie a outro adestrador, xa que ela estaba impaciente por pelexar e Frankie consideraba que aínda non estaba lista.

Durante a pelexa, Frankie descobre que o adestrador de Maggie fixo un trato co adestrador do seu opoñente, polo que Frankie recupera o control de Maggie durante a pelexa, que estaba perdendo, e grazas á súa axuda, logra recuperarse e gañar. Finalmente, Frankie acepta adestrar a Maggie, aínda que deixa claro, que isto é de carácter temporal. Mentres ela adestra, revélase que Frankie ten unha filla á que escribe frecuentemente sen obter resposta, xa que, por razóns non especificadas, ela esta anoxada co seu pai desde hai varios anos. Ademais, revélase tamén que o pai de Maggie morreu fai varios anos, e pronto se forma unha relación pai-filla entre Frankie e Maggie.

Ó ir vencendo en máis pelexas, Maggie gaña máis cartos, que aforra para comprar á súa nai unha casa, xa que esta vivía con outra filla e un neto nun parque de trailers. Porén, logo de burlarse da profesión de Maggie, a nai recrimínalle o feito de regalarlle unha casa, xa que se o goberno se decatase perdería a pensión. Durante a viaxe de regreso, Maggie leva a Frankie a un restaurante onde venden pastel de limón caseiro, e cóntalle acerca dun can enfermo que tiveron, e que o seu pai matou ó empeorar a súa saúde.

Ó aumentar a súa fama, Maggie realiza un tour por Europa, onde un refacho de vitorias vólvea aínda máis popular. Maggie é recoñecida en Europa polo sobrenome de *Mo Cuishle*, unha frase irlandés ideada por Frankie, cuxo significado Maggie descoñece. Finalmente, Frankie permite que Maggie loite polo título feminino de peso Welter contra a actual campioa Billie "A Osa Azul" (Lucia Rijker, boxeadora na vida real), unha ex-prostituta de Alemaña Oriental coñecida por pelexar sucio.

A pelexa ocorre en Las Vegas, e aínda que inicialmente Billie parece gañar a pelexa, logo Maggie recupérase grazas ós consellos de Frankie. Cando termina un acto, ambas as boxeadoras sepáranse ós seus recunchos, pero Billie regresa e golpea por detrás a Maggie, a cal cae sobre o banco da súa esquina, partindo a columna á altura do pescozo.

Maggie queda paralizada desde o pescozo cara abaixo, e Frankie pasa todo o seu tempo á beira da súa cama no hospital. A súa familia anuncia que van visitala, incluíndo ó seu irmán que acababa de saír de prisión, pero chegan ó hospital varios días logo de chegar á cidade, vestidos con flanelas de parques de diversións, e cun avogado. Os seus familiares intentan convencela de que os faga responsables dos seus bens, pero Maggie descobre finalmente o verdadeiro carácter da súa familia e rexéitaos. Desde entón, Frankie queda só con Maggie, quen perde un pé.

Eventualmente, Maggie pídelle a Frankie que a mate, xa que xa realizara o seu maior desexo, que era ser unha boxeadora famosa e coñecer o mundo. Frankie arrepíase ante tal proposición, pero logo de varios intentos de suicidio por parte de Maggie (mordéndose a lingua), finalmente accede e inxecta unha sobredose de adrenalina a Maggie, quen morre. Durante a inxección, Frankie revela a Maggie o significado de *Mo Cuishle*: "a miña querida, o meu sangue". O narrador da película, que non é outro que Dupris, di que despois Frankie desapareceu. A narración resulta ser unha carta que Dupris estaba escribindo á filla de Frankie, nun intento de mostrarlle "a clase de home que era" o seu pai. A última escena dá entender que Frankie está no restaurante onde comeu con Maggie pastel de limón hai tempo.

A resolución final do relato espertou críticas en Estados Unidos por parte de grupos de activistas e da dereita católica norteamericana por considerar que avalaba a eutanasia.

Personaxes
----------

* Clint Eastwood como Frankie Dunn
* Hilary Swank como Maggie
* Morgan Freeman como Eddie Scrap-Iron Dupris
* Jay Baruchel como Danger Barch
* Mike Colter comoBig Willie Little
* Lucia Rijker como Billie
* Brian Ou'Byrne como Pai Horvak
* Anthony Mackie como Shawrelle Berry
* Margo Martindale como Earline Fitzgerald
* Riki Lindhome como Mardell
* Michael Pena como Omar
* Bruce McVittie como Mickey Mack

Crítica
-------

A revista Fotogramas, na convocatoria anual de críticos españois para elixir as mellores películas de 2005 (contando con críticos dos máis prestixiosos medios, como Cartelera Túria, Cadena Ser, ABC, Levante-EMV, El Mundo etc.) proclamou a *Million Dollar Baby* como a mellor película estranxeira do ano (Revista Fotogramas, Número 1948, febreiro de 2006).

Galardóns e nomeamentos
-----------------------

***Million Dollar Baby*** conseguiu 7 candidaturas aos premios da Academia Norteamericana de Cine na súa 77ª edición dos premios. A película gañou o Óscar á mellor película, ó mellor director (Clint Eastwood), actriz principal (Hilary Swank) e mellor actor secundario (Morgan Freeman). O resto de nomeamentos foron ó mellor actor principal (Clint Eastwood), mellor guión adaptado (Paul Haggis) e mellor montaxe.

### Premios Óscar

| **Categoría** | **Persoa** | **Resultado** |
| --- | --- | --- |
|
| **Mellor película** |  | **Gañadora** |
|
| **Mellor director** | **Clint Eastwood** | **Gañador** |
|
| **Mellor actor secundario** | **Morgan Freeman** | **Gañador** |
|
| **Mellor actriz** | **Hilary Swank** | **Gañadora** |
| Óscar ó mellor actor | Clint Eastwood | Candidato |
| Óscar ó mellor guión adaptado | Paul Haggis | Candidato |
| Óscar á mellor montaxe | Joel Cox | Candidato |

Dobraxe en galego
-----------------

| Actor orixinal  | Actor de dobraxe Galicia | Personaxe |
| --- | --- | --- |
| Hilary Swank | Isabel Vallejo | Maggie |
| Clint Eastwood | Fermín Encinar | Frankie Dunn |
| Morgan Freeman | Alfonso Valiño | Eddie Scrap-Iron Dupris |
| Anthony Mackie | Antón Ja | Shawrelle Berry |
| Jay Baruchel | Gaspar Somoza | Perigo Barch |
| Mike Colter | Matías Brea | Willie Little |
| Brian F. O'Byrne | Luís Iglesia | Padre Horvak |
| Margo Martindale | Xermana Carballido | Earline Fitzgerald |
| Riki Lindhome | Ana Lemos | Mardell Fitzgerald |

Notas
-----

1. ↑  Eliot (2009), p. 309
2. ↑  Hughes, p. 156
3. ↑  "Million Dollar Baby na TVG". *DiarioSiglo XXI*. 1 de xaneiro de 2008. Consultado o 8 de marzo de 2013. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Million Dollar Baby* na IMDb *(en inglés)*.
* Crítica no xornal español "El mundo"
* Crítica en "Miradas de Cine"
* *Chicago Reader* Artigo sobre as protestas Arquivado 29 de setembro de 2007 en Wayback Machine.
* *New York Times* artigo sobre as críticas dos conservadores

| * v
* c
* e
Óscar ó mellor filme |
| --- |
| 1927/28–1950 | 
* *Wings* (1927/28)
* *The Broadway Melody* (1928/29)
* *All Quiet on the Western Front* (1929/30)
* *Cimarron* (1930/31)
* *Grand Hotel* (1931/32)
* *Cavalcade* (1933)
* *It Happened One Night* (1934)
* *Mutiny on the Bounty* (1935)
* *The Great Ziegfeld* (1936)
* *The Life of Emile Zola* (1937)
* *You Can't Take It with You* (1938)
* *Foise co vento* (1939)
* *Rebecca* (1940)
* *Que verde era o meu val* (1941)
* *Mrs. Miniver* (1942)
* *Casablanca* (1943)
* *Going My Way* (1944)
* *A fin de semana perdida* (1945)
* *Os mellores anos da nosa vida* (1946)
* *Gentleman's Agreement* (1947)
* *Hamlet* (1948)
* *All the King's Men* (1949)
* *Todo sobre Eva* (1950)

 |
| 1951–1975 | 
* *Un americano en París* (1951)
* *O maior espectáculo do mundo* (1952)
* *De aquí á eternidade* (1953)
* *A lei do silencio* (1954)
* *Marty* (1955)
* *A volta ao mundo en oitenta días* (1956)
* *A ponte sobre o río Kwai* (1957)
* *Gigi* (1958)
* *Ben-Hur* (1959)
* *O apartamento* (1960)
* *West Side Story* (1961)
* *Lawrence de Arabia* (1962)
* *Tom Jones* (1963)
* *My Fair Lady* (1964)
* *Sorrisos e lágrimas* (1965)
* *Un home para a eternidade* (1966)
* *Na calor da noite* (1967)
* *Oliver!* (1968)
* *Cowboy de medianoite* (1969)
* *Patton* (1970)
* *The French Connection* (1971)
* *O padriño* (1972)
* *O golpe* (1973)
* *O padriño (II parte)* (1974)
* *Alguén voou sobre o niño do cuco* (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* *Rocky* (1976)
* *Annie Hall* (1977)
* *O cazador* (1978)
* *Kramer contra Kramer* (1979)
* *Xente corrente* (1980)
* *Chariots of Fire* (1981)
* *Gandhi* (1982)
* *A forza do cariño* (1983)
* *Amadeus* (1984)
* *Memorias de África* (1985)
* *Platoon* (1986)
* *O derradeiro emperador* (1987)
* *Rain Man* (1988)
* *Paseando a Miss Daisy* (1989)
* *Dances with Wolves* (1990)
* *O silencio dos cordeiros* (1991)
* *Sen perdón* (1992)
* *A lista de Schindler* (1993)
* *Forrest Gump* (1994)
* *Braveheart* (1995)
* *O paciente inglés* (1996)
* *Titanic* (1997)
* *Shakespeare in Love* (1998)
* *American Beauty* (1999)
* *Gladiator* (2000)

 |
| 2001–presente | 
* *A Beautiful Mind* (2001)
* *Chicago* (2002)
* *The Lord of the Rings: The Return of the King* (2003)
* *Million Dollar Baby* (2004)
* *Crash* (2005)
* *Infiltrados* (2006)
* *Non é un país para vellos* (2007)
* *Slumdog Millionaire* (2008)
* *En terra hostil* (2009)
* *The King's Speech* (2010)
* *The Artist* (2011)
* *Argo* (2012)
* *12 anos de escravitude* (2013)
* *Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance)* (2014)
* *Spotlight* (2015)
* *Moonlight* (2016)
* *The Shape of Water* (2017)
* *O libro verde* (2018)
* *Gisaengchung* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *CODA* (2021)
* *Everything Everywhere All at Once* (2022)

 |

* Portal:Cine
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184255
* WorldCat
* VIAF: 316752256
* AFI: 54369
* Allmovie: v305809
* AlloCiné: 56714
* BNE: XX4204216
* BNF: 171321220
* Box Office Mojo: milliondollarbaby
* CANTIC: a12038799
* CineRessources: 95745
* EBID: ID
* FilmAffinity: 314359
* IMDb: tt0405159
* LCCN: no2005028500
* LUMIERE: 23722
* Metacritic: million-dollar-baby
* OFDb: 65662
* OMDB: 70
* Rotten Tomatoes: million\_dollar\_baby
* SUDOC: 179305190
* Synchronkartei: 4203
* TheNumbers: Million-Dollar-Baby
* TMDb: 70
* TVcom: million-dollar-baby
* TVGuide: 137760

 |