Pancarta contra a sentenza 197/2006 contra os presos en Donostia.
A **doutrina Parot** ou **doutrina 197/2006** é o nome co que se coñece a xurisprudencia estabelecida a partir da sentenza do Tribunal Supremo de España do 28 de febreiro de 2006 (resolución a un recurso presentado polo membro de ETA Henri Parot), pola cal a redución de penas por beneficios penais (traballo, estudos...) aplícase respecto da pena total e non respecto ao máximo legal permitido de permanencia no cárcere que, segundo o xa derrogado Código Penal de 1973, é de 30 anos. Dentro do Tribunal Supremo, un dos seus principais impulsores foi Julián Sánchez Melgar.

Esta doutrina foi modificada en 2008 só parcialmente polo Tribunal Constitucional de España na coñecida como *doutrina do dobre cómputo penal*. En 2013 a Gran Sala do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH) resolveu definitivamente nun recurso presentado por unha condenada de ETA que a aplicación da doutrina Parot con carácter retroactivo vulneraba os artigos 7 e 5.1 da Convención Europea de Dereitos Humanos, pola cal as reducións comezaron a ser aplicadas sobre o máximo tempo legal permitido de permanencia no cárcere, o que resultou na posta en liberdade inmediata de moitas persoas con penas que superaban amplamente os 30 anos.

Núcleo da doutrina Parot
------------------------

Con adaxo do recurso de casación presentado por Henri Parot, membro da organización terrorista Euskadi Ta Askatasuna (ETA), contra o auto ditado pola sección primeira da Sala do Penal da Audiencia Nacional, a Sala do Penal do Tribunal Supremo considerou aplicable retroactivamente o principio que fixou no fundamento de dereito quinto, no que afectaba o cumprimento das condenas e o seu límite máximo, e que sinalaba:

> 
> 
> A forma de cumprimento da condena total, será do xeito seguinte: comezará pola orde da respectiva gravidade das penas impostas, aplicándoseos beneficios e redencións que procedan con respecto a cada unha das penas que se atope cumprindo. Unha vez extinguida a primeira, darase comezo ao cumprimento da seguinte, e así sucesivamente, até que se alcanzan as limitacións dispostas na regra segunda do art. 70 do Código penal de 1973. Chegados a este estadio, producirase a extinción de todas as penas comprendidas na condena total resultante.
> 
>

Recurso perante o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos (TEDH)
-------------------------------------------------------------

### Primeira resolución do TEDH

O 10 de xullo de 2012, a Sala Pequena do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos sentenciou que a aplicación retroactiva da chamada «doutrina Parot» violaba os artigos 7 e 5.1 da Convención Europea de Dereitos Humanos «respecto da irretroactividade das leis penais desfavorables», polo que instou o goberno español a pór en liberdade a Inés del Río Prada, membro de ETA condenada a 2700 anos de cárcere por varios atentados terroristas e que, despois de 18 anos de cárcere, tiña que ser posta en liberdade o 3 de xullo de 2008 por obter os beneficios penais estabelecidos no Código Penal de 1973 (redención de penas de até 12 anos por traballo ou por estudos).

A resposta do Goberno español, presidido daquela por Mariano Rajoy, foi discrepar «severamente» da sentenza e anunciar o recurso perante a Gran Sala do Tribunal de Estrasburgo e que, en tanto se concreta, non se poría en liberdade á condenada porque existía risco de fuga «sen ningún xénero de dúbidas».

### Estimación do recurso contra a doutrina Parot pola Gran Sala do TEDH

O recurso presentado por España foi resolto pola Gran Sala do Tribunal Europeo de Dereitos Humanos composta por 17 maxistrados, o 21 de outubro de 2013, e determinou que a aplicación retroactiva da doutrina Parot vulneraba o artigo 5 do Convenio Europeo de Dereitos Humanos, e que o Tribunal Supremo aplicou de forma retroactiva xurisprudencia máis desfavorable ao reo, sendo que a Constitución española, no seu artigo 9, prohibe a retroactividade. Neste senso, o alto tribunal considerou «detención ilegal» a permanencia da penada, Inés del Río, na cadea. O Tribunal Europeo lembrou que a súa sentenza sentaba xurisprudencia, tiña carácter vinculante e que o Estado español comprometeuse, como asinante do convenio do propio Tribunal, a acatar a sentenza e cumprila:

> 
> 
> O tribunal estima que a demandante non podía prever que o Tribunal Supremo modificaría a súa xurisprudencia en febreiro de 2006 nin que tal modificación lle sería aplicada e suporía aprazar en case nove anos a data da súa posta en liberdade, do 2 de xullo de 2008 ao 27 de xullo de 2017. Polo tanto, a demandante cumpriu unha pena de prisión superior á que tería que ter cumprido segundo o sistema xurídico español en vigor no momento da súa condena. Por conseguinte, corresponde ás autoridades españolas garantir a súa posta en liberdade no prazo máis breve posible
> Sentenza do Tribunal Europeo de Estrasburgo de 21 de outubro de 2013, Caso Del Río Prada versus España, proced. 42750/09.
> 

### Posta en liberdade de Inés del Río

A Sala do Penal da Audiencia Nacional de España, composta por 17 maxistrados, ao día seguinte da sentenza do TEDH de 21 de outubro de 2013, resolveu por unanimidade a posta en liberdade inmediata da militante de ETA, Inés del Río, o que se cumpriu por Institucións Penais na mesma tarde do 22 de outubro, saíndo do cárcere de Teixeiro na provincia da Coruña.

### Excarceracións posteriores á derrogación

Horas despois da liberación de Inés del Río, as autoridades xudiciais británicas pediron ás españolas explicacións respecto de como podía afectar a sentenza á causa do etarra Antonio Troitiño, detido en Reino Unido dende 2011. Os representantes da xustiza deron un prazo dunha semana para recibir a información e poder valorar. Mentres tanto, Troitiño quedou en liberdade condicional.

Igualmente, a sentenza podería afectar a outros 55 membros de ETA condenados por terrorismo aos que tamén se lles aplicou a doutrina Parot, así como a seis membros do GRAPO, un dos GAL (aínda que algunhas fontes indican que este último caso era falso), outro de Resistência Galega e quince presos comúns con delitos de especial gravidade.

A mediados de xaneiro de 2014 xa foran postos en liberdade, sobre a base desta derrogación, un total de 63 membros de ETA e nove doutras organizacións, entre elas Josefa Rodríguez Porca do Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive.

Notas
-----

1. ↑  «El Supremo decide acumular las penas de Parot, y saldría en 2020», *20 minutos*, 20 de febreiro de 2006.
2. ↑  "El magistrado del Tribunal Supremo Julián Sánchez Melgar, nuevo fiscal general del Estado". *europapress.es*. 24 de novembro de 2017. Consultado o 16 de decembro de 2017.
3. ↑  «Dos doctrinas contradictorias», *El País*, 16 de maio de 2011
4. 1 2  "El Tribunal de Estrasburgo tumba la ‘doctrina Parot’". *El País*. 21 de outubro de 2013. Consultado o 21 de outubro de 2013.
5. ↑  "20 años a cuestas con un Código maldito". *El País*. 27 de outubro de 2013.
6. ↑  Jueces para la Democracia. "Sentencia Nº: 197/2006 de la Sala de lo Penal del Tribunal Supremo" (PDF): 20.
7. ↑  "Estrasburgo sentencia que la 'doctrina Parot' vulnera derechos humanos". *El País*. 11 de xullo de 2012.
8. ↑  «El Tribunal de Estrasburgo condena a España por aplicar la doctrina Parot», *EcoDiario*, 10 de xullo de 2012
9. ↑  Tribunal Europeo de Derechos Humanos (21 de outubro de 2013). "Case of Del Río Prada v. Spain" (en inglés). Consultado o 23 de outubro de 2013.
10. ↑  Tribunal Europeo de Derechos Humanos (21 de outubro de 2013). "Nota de Prensa del Tribunal Europeo de Derechos Humanos. Demanda 42750/09" (PDF). Consultado o 21 de outubro de 2013.
11. ↑  "La etarra Inés del Río ya está en la calle por orden de la Audiencia Nacional". *El País*. 22 de outubro de 2013. Consultado o 23 de outubro de 2013.
12. ↑  "La justicia británica deja al etarra Antonio Troitiño en libertad condicional". *El País*. 22 de outubro de 2013. Consultado o 22 de outubro de 2013.
13. ↑  "Madrid mintió a Europa sobre el último preso de los GAL, en tercer grado ya en 2002". *Gara*. 1 de novembro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 03 de novembro de 2013. Consultado o 2 de novembro de 2013.
14. ↑  "El último sarcasmo sobre la guerra sucia". *Gara*. 1 de novembro de 2013. Arquivado dende o orixinal o 14 de novembro de 2013. Consultado o 2 de noviembre de 2013.
15. ↑  "Rosa Díez pide al Ejecutivo que evite una excarcelación masiva". *Libertad Digital*. 21 de outubro de 2013. Consultado o 23 de outubro de 2013.
16. ↑  "Excarcelado otro etarra, el número 63, tras el fallo contra la 'doctrina Parot'". *El Mundo*. 14 de xaneiro de 2014. Consultado o 23 de febreiro de 2014.