O **Partido Socialcristián** (en alemán, *Christlichsoziale Partei*, **CS** ou **CSP**) foi un partido político austríaco de orientación dereitista, activo no período que vai de 1893 a 1934, durante o Imperio Austrohúngaro e a Primeira República austríaca. Trala súa fundación, medrou rapidamente até se converter nun dos partidos máis importantes da monarquía. Durante a Primeira República estivo presente en tódolos gobernos federais até 1934 e, dende 1920, de xeito xeral, ostentaba a Chancelería federal e dende 1928, tamén, a Presidencia federal. Os seus cargos máis importantes facilitaron a transición ao réxime autoritario do estado corpotativo ("austrofascismo"), despois de cuxo establecemento se disolveu.

É considerado un antecedente do actual Partido Popular de Austria (ÖVP).

Traxectoria
-----------

Cartel antixudeu do Partido Socialcristián para as eleccións de 1920. A inscrición reza: *Cristiáns alemáns, salvade Austria!*.
O seu precursor foi o Movemento Social Cristián en Austria creado por a partir do semanario católico *Wiener Kirchenzeitung*, de Sebastian Brunner, publicado en 1848, como pioneiro da prensa católica e das asociacións católicas fundadas polo cardeal Anton Gruscha en 1852. Posteriormente, outros grupos fusionáronse no CS, como os "conservadores católicos", os "demócratas", os "reformadores comerciais", a "Asociación Libre de Oficiales católicos de política social" de Liechtenstein ou, o máis importante, a "Asociación Cristiá de Traballadores Sociais" fundada en 1892 por Leopold Kunschak.

O partido propiamente, foi fundado en 1893 por Karl Lueger. A súa orientación era burguesa e católica; había moitos sacerdotes no partido, incluído o chanceler Ignaz Seipel. Isto atraeu moitos votos da poboación rural conservadora e da burguesía urbana: artesáns, funcionarios e comerciantes. O seu apoio á monarquía austrohúngara tamén lle trouxo unha gran popularidade entre os nobres.

O antisemitismo do partido social-cristián baseábase en concepcións relixiosas propias da época e non en principios racistas. Até a década de 1890, as asociacións electorais arredor de Lueger tiñan nome como "antisociais e sociais cristiás" ou só "antisemitas".

A actitude deste movemento foi exacta e sistemática cando obtivo o apoio das masas porque os seus líderes sabían que deste xeito era máis doado acadar os seus obxectivos. Ademais, intentaron evitar o máximo posible calquera controversia relacionada con institucións relixiosas; a consecuencia deste comportamento foi que gañou o apoio dunha organización tan poderosa como a Igrexa. Por outra banda, os líderes do partido cristián-social sabían a importancia da propaganda e baseándose nela aproveitaron as circunstancias actuais para influír no estado de ánimo dos seguidores ou adeptos. 

De 1907 a 1911, foi o partido máis forte da cámara baixa do Reichsrat, pero máis tarde perdeu esta posición ante o Partido Socialdemócrata Austríaco (SPÖ). Durante a Primeira guerra mundial apoiou ao goberno, pero despois do remate da monarquía en 1918 votou a favor da creación dunha república e da adhesión de Austria a Alemaña (*Anschluss*).

De 1918 a 1920 formou unha coalición co SDAPÖ. Despois das eleccións de 1920, nas que foi elixido como o partido máis forte, formou unha coalición co Partido Popular da Grande Alemaña e o Landbund. Todos os chanceleres austríacos desde 1920 foron membros do Partido Social Cristián, e o mesmo ocorreu coa presidencia austríaca de 1928 a 1938. A partir de 1929, o partido intentou formar unha alianza co movemento Heimwehr. Debido á inestabilidade desta coalición, a dirección do partido decidiu restablecer a coalición co Landbund e co Partido Popular da Grande Alemaña para as eleccións de 1930. 

No proceso de instauración da ditadura austro-fascista, o chanceler social-cristián Engelbert Dollfuß transformou o Partido Social Cristián na Vaterländische Front (en galego, Fronte Patriótica) en 1933. Despois do *Anschluss* de Austria ao Terceiro Reich, o partido foi prohibido en marzo de 1938 e deixou de existir. Despois da Segunda guerra mundial, o partido non se volveu fundar, pero a maioría dos seus partidarios e membros decidiron, porque o nome do partido seguía estreitamente ligado ao austrofascismo, fundar o Partido Popular austríaco.

Personalidades do partido
-------------------------

* Walter Breisky
* Karl Buresch
* Engelbert Dollfuß
* Otto Ender
* Viktor Kienböck
* Karl Lueger
* Michael Mayr
* Hans Pernter
* Rudolf Ramek
* Richard Reisch
* Richard Schmitz
* Kurt Schuschnigg
* Ignaz Seipel
* Fanny von Starhemberg
* Ernst Streeruwitz
* Josef Strobach
* Carl Vaugoin
* Richard Weiskirchner

Notas
-----

1. 1 2 3  Lewis (1990), pp. 102–103.
2. ↑  Spohn (2005), p. 51.
3. ↑  Pauley (1992), pp. 152–158.
4. ↑  Payne (1995), p. 58.
5. 1 2  Czeike (1995), pp. 495-496.
6. ↑  Eminger (2008), p. 400.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Partido Socialcristián Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Czeike, Felix, ed. (1995). "Partei, Christlichsoziale". *Historisches Lexikon Wien, tomo 4* (en alemán). Viena: Kremayr & Scheriau. ISBN 3-218-00546-9.
* Eminger, Stefan (2008). *Niederösterreich im 20. Jahrhundert. Tomo 1: Politik* (en alemán). Böhlau - Viena: Lower Austrian State Archives. ISBN 978-3-205-78197-4.
* Lewis, Jill (1990). *Conservatives and fascists in Austria, 1918–34* (en inglés).
* Payne, Stanley G. (1995). *A History of Fascism, 1914–1945* (en inglés). Madison: University of Wisconsin Press.
* Pauley, Bruce F. (1992). *From Prejudice to Persecution: A History of Austrian Anti-Semitism* (en inglés). University of North Carolina Press.
* Spohn, Willfried (2005). *Entangled Identities: Nations and Europe* (en inglés). Ashgate.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q692131
* WorldCat
* VIAF: 312658083
* BNF: 11950607z
* BRE: 4670983
* EBID: ID
* GND: 5199156-1
* ISNI: 0000 0001 2193 7781
* NKC: kn20050512015
* SUDOC: 027473236

 |