recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Illas Trobriand |
| --- |
|  |
| Atol |
| Datos |
| País | Papúa Nova Guinea |
| Illa principal | Kiriwina |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | 12.000 hab. |
| Superficie | 440 km² |
| Superficie lagoa | km² |
| Nº de illas | 5 |
| Coordenadas | 8°40′S 150°55′L﻿ / ﻿-8.667, -150.917 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol |
|

O **Arquipélago das Illas Trobriand** chamadas oficialmente **Illas Kiriwina** é un arquipélago de atois de coral localizados ao oriente da costa da illa de Nova Guinea. Forman parte da provincia de Milne Bay (Papúa Nova Guinea). A maior parte dos seus doce mil habitantes están asentados na illa de Kiriwina, a maior delas, onde se sitúa a cabeceira do goberno local, o poboado de Losuia. Outras illas importantes no arquipélago son Kaileuna, Vakuta e Kitava. O grupo é considerado como unha importante zona de selva tropical que necesita de conservación.

Sociedade e cultura
-------------------

Os trobriandeses son principalmente agricultores de subsistencia, e están organizados en poboados tradicionais. A estrutura está baseada en grupos de parentesco ou clans matrilineales, mesmos que controlan o acceso á terra e aos recursos naturais. Os homes participan dun circuíto de intercambio chamado *Kula*, razón pola cal con frecuencia embarcar para visitar aos seus compañeiros noutras illas e cumprir coas obrigacións cerimoniais que adquiriron pola súa participación no circuíto. Nas postrimerías do século XX, movementos autonómicos culturalistas e anticoloniais chegaron a recrutar seguidores nas illas Trobriand. Cando as autoridades coloniais prohibiron a guerra interétnica, os trobriandeses desenvolveron unha particular forma de crícket, que se caracteriza pola súa extrema agresividade.

Aínda na actualidade, os trobriandeses refusan crer que existe unha relación entre a sexualidade e o embarazo, e sosteñen que a muller é fecundada por espíritos da illa veciña de Tuma, onde viven os espíritos das persoas mortas.

Historia
--------

O primeiro visitante europeo das Trobriand foi o barco francés *Espérance*, que chegou ao arquipélago en 1793. As illas foron nomeadas por Bruni d'Entrecasteaux en honra do seu primeiro lugartenente, Denis de Trobriand. Nos primeiros anos do século XX, cbjbjbjia, que se convertería nun centro importante para os oficiais da policía colonial, mercadores e misioneiros.

Cando iniciou a primeira guerra mundial, Bronislaw Malinowski chegou a Papúa, de onde se dirixiu ás Trobriand para realizar un estudo antropolóxico sobre os seus habitantes. As súas descricións do sistema de intercambio *kula*, da relixión e a maxia, a agricultura e as prámjjbbdigma da etnografía moderna. En 1943 desembarcaron nas Trobriand algunhas tropas aliadas, como parte da Operación Cartwheel na súa campaña a Rabaul. Na década de 1970, algúns pobos nativos formaron organizacións anticolonialistas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q738652
* WorldCat
* VIAF: 245644984
* EBID: ID
* GEC: 0067713
* GeoNames: 2085123
* GND: 4060952-2
* LCCN: sh85137956
* NDL: 00628821
* NKC: ge807953

 |
**William "Willie" Pearse** ou **Liam Mac Piarais** (en irlandés), nado o 15 de novembro de 1881 en Dublín (Irlanda) e finado o 4 de maio de 1916 na prisión de Kilmainham Gaol foi un republicano irlandês que loitou no Alzamento de Pascua e foi posteriormente executado polos británicos pola súa participación na revolta. Era o irmán máis novo do Patrick Pearse, un dos mentores e líderes do Alzamento.

Traxectoria
-----------

Willie Pearse naceu en Dublín e pasou a súa vida á sombra do seu irmán, de quen era un grande admirador e co que mantiña unha relación particularmente estreita. Preparouse para traballar no oficio do seu pai, mais deixouno para axudar ao sei rimán Patrick en St. Enda's School, que fundou en 1908. Participou nas obras e no teatro de St. Enda's e axudou á súa fundación.

Seguindo os pasos do seu irmán, Willie alistouse nos Voluntarios Irlandeses e no movemento republicano. Tamén tomou parte no Alzamento de Pascua de 1916, cando permaneceu xunto ao seu irmán na Oficina Xeral de Correos. Logo da rendición foi xulgado por un consello de guerra e condenado a morte, sendo fusilado o 4 de maio dese mesmo ano na prisión de Kilmainham Gaol. Díxose que a súa participación no Alzamento fora mínima e que foi condenado polo seu apelido, do mesmo xeito, no xuízo esaxerou a súa participación no Alzamento.

O 3 de maio, Willie Pearse recibiu o permiso para visitar ao sei irmán na prisión antes de que o executaran e que puideran verse por última vez, con todo, mentres Willie estaba en camiño, o seu irmán Patrick foi executado. Willie foi executado ao día seguinte.

En 1966, a estación de Westland Row de Dublín fou rebautizada co nome de Estación Pearse en honor a Willie e o seu irmán Patrick.

Notas
-----

1. ↑  Piaras F. Mac Lochlainn, *Last Words*, The Stationery Office (Dublin), ISBN 0 7076 0101 0, pg.76
2. ↑  "Easter Rising" (en "Alzamento de Pascua" - 1916

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3291481
* WorldCat
* VIAF: 310508714
* BNB: ID
* GND: 1054784221
* ISNI: 0000 0004 3658 4570
* LCCN: n2015049651
* WikiTree: Pearse-127

 |
**Tsukubamirai-shi - つくばみらい市**  
| 

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| Mapa |
|  |
| Localización de Tsukubamirai na prefectura de Ibaraki |
|  |
| Localización da prefectura de Ibaraki no Xapón |
| Información |
| País |  Xapón |
| Illa | Honshu |
| Rexión | Kanto |
| Prefectura | Prefectura de Ibaraki |
| Superficie | 79,14 km² |
| Poboación | 43.029 (2009) |
| Densidade | 544 hab./km² |
| Alcalde |  |

**Tsukubamirai** (つくばみらい市, つくばみらいし, *Tsukubamirai-shi*) é un concello xaponés da prefectura de Ibaraki. Está situado no centro da rexión de Kanto e ao suroeste da prefectura, na zona de provincia histórica de Hitachi, na parte leste da illa de Honshu. A súa superficie é de 79,14 km² e a poboación de 43.029 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 544 hab./km².

O concello de Tsukubamirai limita cos concellos de Jōsō, Tsukuba, Ryūgasaki, Toride e Moriya.

Historia
--------

A cidade de Tsukubamirai foi fundada pola fusión do concello de vila de Ina e o concello de aldea de Yawara do distrito de Tsukuba o 27 de marzo de 2006.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de concellos do Xapón

### Ligazóns externas

* Sitio oficial da cidade de Toride *(en xaponés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q877254
* WorldCat
* VIAF: 252472043
* GeoNames: 6822100
* GeoNLP: 3uuGr6
* NDL: 01088793
* OpenCorporates: 7000020082350

 |
**Luís Rial Suárez**, nado en Santiago de Compostela o 4 de agosto de 1942, é un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Empezou traballando nos anos sesenta na Cadena SER, logo pasou á Radiocadena Española e en 1973 comezou a traballar como correspondente de Radio Nacional de España en Galicia, con sede en Santiago. Alí permaneceu ata 1985, cando pasou a integrar o cadro de traballadores da entón acaba de crear Radio Galega. Na emisora pública galega realizou diversos traballos como reporteiro e enviado especial a países da emigración. Durante moitos anos foi o presentador dunha sección dos *magazines* da fin de semana que se chamaba *Galicia en festas*, e que despois se converteu en programa de seu baixo o título *Un día de radio*. A partir de 2005 dirixiu e presentou o *late show* *A hora golfa*, en emisión de madrugada; ese foi o seu último programa ata que a dirección da radio decidiu improcedentemente a súa xubilación ao cumprir os 65 anos. Trala súa readmisión forzosa por mandato xudicial, presentou e dirixiu o programa de madrugada da Radio Galega, baixo o título de *Pensando en ti*, rótulo que popularizara Marcial Mouzo ata que foi destituído o 8 de xuño de 2012 logo de insultar os seus compañeiros de emisora en antena.

Galardóns
---------

* Premio de Xornalismo de Galicia (1988)
* Premio á Galeguidade (1987)
* Premio Álvaro Cunqueiro de xornalismo gastronómico (1999)
* Medalla de Bronce de Galicia (2003).

Vida persoal
------------

Casado e con tres fillos, é propietario dun local de hostalería. Tamén foi dirixente de diversos colectivos de hostaleiros, como a Unión Hostaleira Galega.

Notas
-----

1. ↑  "A Radio Galega destitúe a Luís Rial tras insultar gravemente os seus compañeiros", artigo en *Praza Pública*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
**Kasumigaura-shi - かすみがうら市**  
| 

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| Mapa |
|  |
| Localización de Kasumigaura na prefectura de Ibaraki |
|  |
| Localización da prefectura de Ibaraki no Xapón |
| Información |
| País |  Xapón |
| Illa | Honshu |
| Rexión | Kanto |
| Prefectura | Prefectura de Ibaraki |
| Superficie | 118,77 km² |
| Poboación | 43.975 (2009) |
| Densidade | 370 hab./km² |
| Alcalde | Tōru Tsuboi |

**Kasumigaura** (かすみがうら市, かすみがうらし, *Kasumigaura-shi*) é un concello xaponés da prefectura de Ibaraki. Está situada ao leste da rexión de Kanto e no centro-sur da prefectura, na zona de provincia histórica de Hitachi, na parte leste da illa de Honshu. A súa superficie é de 118,77 km² e a poboación de 43.975 habitantes (2009) e ten unha densidade de poboación de 370 hab./km².

O concello de Kasumigaura limita por terra cos concellos de Tsuchiura, Ishioka e está conectado por ponte co concello de Namegata.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q772817
* WorldCat
* VIAF: 315128536
* GeoNames: 6822098
* GeoNLP: vOAgSR
* Google Maps: 9779693174645896433
* LCCN: sh85071732
* OpenCorporates: 8000020082309
* OSM: 2682889

 |
***Coralia*** é unha revista de tendencias de moda, entrevistas a personaxes da actualidade social galega e reportaxes editada en Santiago de Compostela. Naceu no ano 2016 e publícase trimestralmente, cun número por cada estación do ano, en galego e inglés. A súa distribución comezou por establecementos do comercio local compostelán, chegando en 2018 a quioscos e librarías das catro provincias galegas. Toma o seu nome dunha das irmás das chamadas "As Marías", pertencentes ao imaxinario urbano da capital.

Foi fundada por Álex Regueiro e Alfredo Iglesias. Logo do falecemento deste, continuou Regueiro como o seu director. Miranda Priestly S.L. a empresa que a edita, recibiu en 2016 o Premio Manuel Beiras pola súa incorporación ao galego.

Desde setembro de 2018 conta cunha versión dixital cos contidos da edición física.

Na primavera de 2022 presentaron os premios Alfredo Diéguez, que recoñecen distintas persoas da escena cultural galega, en cadansúa categoría.

Notas
-----

1. ↑  CRTVG (ed.). "Nace en Santiago a revista "Coralia"". Arquivado dende o orixinal o 16 de marzo de 2018. Consultado o 15 de marzo de 2018.
2. ↑  "Coralia, a nova revista de tendencias". Arquivado dende o orixinal o 16 de marzo de 2018. Consultado o 15 de marzo de 2018.
3. ↑  "Nanube, Miranda Priestly e a editorial Alvarellos, Premios Manuel Beiras". Consultado o 22 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 15 de marzo de 2018 en Wayback Machine.
**Alfonso Sucasas Guerra**, nado en Goiás (Lalín) en 1940 e finado en Ferreirós (Vila de Cruces) o 26 de xuño de 2012, foi un pintor galego.

Traxectoria
-----------

Aos quince anos decidiu prepararse para o exame de acceso nunha academia oficial de belas artes. Formouse co profesor Carloandrés López del Rey do Instituto Laboral de Lalín. Posteriormente continuou a súa formación en Madrid e viaxou a Venezuela e o Brasil, onde residiu varios anos. En 1968 regresou definitivamente a Galicia e desenvolveu a súa carreira como pintor, primeiro cunha pintura de carácter socio-político para centrarse posteriormente na interpretación do mundo rural galego, a través dunha pintura xestual e expresionista.

Vida persoal
------------

Casou con María Espinosa Borrego.

Notas
-----

1. ↑  Loño, Alfonso (28 de xuño de 2012). "Muere a los 72 años el pintor Alfonso Sucasas". *farodevigo.es* (en castelán). Consultado o 30 de novembro de 2023.
2. ↑  Vidal Neira, Antonio (9-9-2018). "Carlos Andrés López del Rey, pintor y profesor en Lalín". *Faro de Vigo*: 8 DEZA.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Necrolóxica en *El País*
* "Sucasas". Un pintor de fina sensibilidad, Antonio Vidal *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382777
* WorldCat
* VIAF: 18830752
* BNE: XX1165213
* CANTIC: a10903732
* FAST: 255388
* GND: 1182590705
* ISNI: 0000 0000 5929 0218
* LCCN: n89645181
* PTBNP: 1394590
* SUDOC: 23333548X

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Serafín Fernández.

**Serafín Fernández Ramón**, coñecido como **Santeiro**, nado en Guimara (Peranzais) o 15 de agosto de 1914 e finado en Fontoria o 5 de decembro de 1947, foi un xornaleiro, mineiro e guerrilleiro antifranquista berciano.

Traxectoria
-----------

Fillo dun santeiro da Virxe de Trascastro. Militante da CNT, participou nas accións anarquistas de 1933 en Fabeiro, onde se declarou por breve tempo o comunismo libertario. Tamén participou logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 na defensa de Ponferrada contra o exército sublevado, fuxindo cara a Pola de Somiedo en Asturias ao fracasar, uníndose ao exército republicano ata a caída de Asturias en 1937. Serafín decidiu volver ao seu lugar natal e despois botouse ao monte, organizando en 1941 un grupo con xente do Val de Fornela, Ibias e Degaña coñecido como a partida dos Fornelos, a súa zona de actuación abranguía o Bierzo, o occidente de Asturias e parte da provincia de Lugo e contaba cunha importante rede de apoio na zona e aínda que mantiña relacións non se integrou na Federación de Guerrillas de León-Galicia. O seu grupo realizou numerosas accións, a máis coñecida foi a do rescate de presos do destacamento penal de Fabeiro en decembro de 1942. En 1947 intentou marchar a Francia sen éxito, o 5 de decembro dese ano morreu nun enfrontamento coa Garda Civil preto de Fabeiro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Landera, J. A. (2006): "Serafín Fernández Ramón (a) El Santeiro" (PDF), artigo en *Resistencia* nº 5, León.
* Máiz, B. (1988): *Galicia na II República e baixo o franquismo*, Ed. Xerais.
* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 62. ISBN 84-8485-231-8.
* Serrano, S. (2002): *Maquis. Historia de la guerrilla antifranquista*, Temas de Hoy.

### Ligazóns externas

* Ficha en los de la sierra *(en francés)*
A **Constitución de Polonia** actual foi adoptada o 2 de abril de 1997. Formalmente coñécese como a **Constitución da República de Polonia** (en polaco: *Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej*), e substituíu ás emendas temporais postas en práctica en 1992 co fin de revertir os efectos do comunismo, establecendo á nación como "un estado democrático gobernado pola lei e poñendo en marcha os principios da xustiza social." Foi adoptada pola Asemblea Nacional de Polonia o 2 de abril de 1997, aprobada por un referendo nacional o 25 de maio de 1997, e entrou en vigor o 17 de outubro de 1997.

Polonia tivo diferentes constitucións ao longo da súa historia. Historicamente, a máis significante foi probablemente a Constitución de Maio adoptada o 3 de maio de 1791, a primeira constitución moderna en Europa e a segunda no mundo, despois da Constitución dos Estados Unidos de América.

Notas
-----

* Chair of History of Polish Law, Jagiellonian University (in Polish)

Ligazóns externas
-----------------

* English text of the Polish Constitution
* Polish Constitutional Law *Constitutions, bibliography, links*
* Overview Arquivado 16 de abril de 2009 en Wayback Machine.
* New York University review

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q961507
* WorldCat
* VIAF: 313241383
* BNF: 16751049t
* LCCN: no2014021624
* SUDOC: 181673703

 |
**Manuel José García Monteagudo**, nado en 1941 en Carballo e finado en Bembibre (Val do Dubra) o 16 de abril de 2004, foi un político e farmacéutico galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Farmacia, realizou tamén estudos de agricultura e economía agraria. Afincado en Val do Dubra e propietario dunha farmacia en Bembibre, en 1967 levou a cabo unha campaña entre os veciños do municipio dubrés acerca das vantaxes do Plan de Ordenación Rural, que derivou en enfrontamentos contra o servizo de concentración parcelaria, que supuxo a súa e mais outras detencións.

No 1979 conformou xunta con outros veciños a Agrupación Electoral Independente, formando parte da súa candidatura nas eleccións municipais e resultando ser a segunda forza máis votada, relativamente cerca da UCD que logrou unha axustada maioría absoluta, sendo elixido concelleiro. Nas municipais de 1983 volveu a ser elixido concelleiro, sendo nesta ocasión a forza a máis votada e empatando a 6 concelleiros con AP (que encabezaba o alcalde centrista saínte Celestino Pais Puga). Porén, a súa formación non logrou a alcaldía debido a que os aliancistas apoiaron o único concelleiro socialista José Pombo Grille. En outubro de 1985 integrouse xunta o seu grupo político en Coalición Galega, sendo o candidato ó Congreso nas xerais de 1986. Posteriormente aliñaríase co sector de Pablo González Mariñas e pasaría a formar parte do PNG.

Nas municipais de 1987 encabezou a candidatura do PNG á alcaldía, sendo a segunda forza máis votada por detrás de AP, mais nesta ocasión logrou a alcaldía grazas a un pacto coa CPG. Nas municipais de 1991 volveu a concorrer á alcaldía a través da CNG, sendo a terceira forza máis votada tralo PPdeG e o PSdeG-PSOE, aínda que houbo bastante igualdade entre ditas tres forzas. Desta forma perdeu a alcaldía fronte ó popular Juan Manuel Baleato, que a asumiu como forza máis votada. En agosto de 1992 chegouse a un pacto de goberno entre os populares e a CNG, sendo García Monteagudo portavoz do goberno. Presentouse ás municipais de 1995 a través da Agrupación Dubresa Independente, conseguindo tan só un concelleiro e logrando o PPdeG maioría absoluta, polo que pasou á oposición e se retirou da política ó final do mandato.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Pombo Grille** |  **Alcalde de Val do Dubra** 1987 - 1991 | Sucesor:**Juan Manuel Baleato** |

Vida Persoal
------------

Casou con Dolores Pensado Grille e tiveron 4 fillos.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 17-4-2004, p. 29.
2. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia* ed. Santiago, 8-7-1987, p. 29.
3. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia*, 28-10-1985, p. 13.
4. ↑  Nova en *La Voz de Galicia* ed. Santiago, 6-8-1992, p. 30.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Val do Dubra
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos cuneiformes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **lingua hitita** é a principal lingua anatolia falada polo pobo hitita. Normalmente relaciónase coa familia das linguas indoeuropeas, aínda que algúns lingüistas que non tería derivado do protoindoeuropeo, senón que as dúas familias, anatolia e indoeuropea, terían diverxido dun devanceiro común, chamado por veces indohitita.

Historia e denominación
-----------------------

Bautizada con este nome antes do seu desciframento sobre 1915 por Friedrich Hrozný, o seu nome causa problemas, pois o pobo hitita utilizaba varias linguas. A súa lingua, que indicaban nos seus textos mediante a palabra *nesili*, designaba o que hoxe en día chamamos a lingua hitita. Tratábase da lingua falada na rexión da capital orixinaria do reino, Nesa, tamén chamada Kanesh. Sería, xa que logo, máis pertinente chamala *nesita*. Para evitar calquera confusión, fálase ás veces de *hitita-nesita*.

Nos textos hititas, con todo, aparecían onda o hitita outras dúas linguas, cada unha precedida por unha palabra alusiva á lingua que seguía:

* *luwili*, que designaba textos escritos noutra lingua anatolia: o luvita. En particular, a case totalidade dos textos en xeroglíficos hititas están en luvita;
* *hattili*, que designaba textos escritos nunha lingua non indoeuropea, o hatti e que se corresponde coa lingua falada antes da invasión indoeuropea de Anatolia.

O termo de *hitita* debería terse aplicado á lingua hatti, pero como a elección do nome da lingua tivo lugar antes do desciframento, aplícase ao *nesita*.

O hitita era a principal lingua anatolia, substituíu á lingua hatti, de tipo aglutinante, que se empregaba con anterioridade. A lingua hatti é un substrato lingüístico da lingua hitita, os préstamos léxicos foron particularmente importantes no eido cultural e, sobre todo, relixioso.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* lingüística
* linguas do mundo
* linguas indoeuropeas
* linguas anatólicas
* linguas mortas

| * v
* c
* e
Linguas anatólicas |
| --- |
| Hitita - Cario - Luvita - Licio - Lidio - Palaíta - Pisidio - Sidético |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35668
* AAT: 300388416
* BNCF: 65
* BNF: 11932024z
* BRE: 4664777
* EBID: ID
* Glottolog: hitt1242
* GND: 4120195-4
* LCCN: sh85061276
* MAG: 532480735
* NDL: 00563291
* NKC: ph119165

 |
Gato de Cheshire.
O **gato de Cheshire** é un personaxe ficticio creado por Lewis Carroll na súa coñecida obra *Alicia no país das marabillas*.

Características
---------------

Ten a capacidade de aparecer e desaparecer a vontade, entretendo a Alicia mediante conversacións paradoxais de tinguiduras filosóficas. Con todo, aparece para animar a Alicia cando esta se materializa no campo de croquet da Raíña de Corazóns e cando a nena é condenada a morte e o gato desconcerta a todos facendo desaparecer o seu corpo pero facendo visíbel a súa cabeza, mentres provoca unha masiva discusión entre o Rei, a Raíña e o verdugo acerca de se se pode decapitar a alguén que non ten, de feito, corpo.

Outra das súas características máis singulares é que o Gato de Cheshire pode desaparecer gradualmente até que non queda máis nada que o seu amplo sorriso, facendo notar a Alicia que moitas veces podería ver a un gato sen sorriso pero nunca a un sorriso sen gato.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cheshire Cat character description *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q934013
* EBID: ID
* IMDb: ch0012248

 |
**Denisse Lilian Laval Soza**, coñecida como **Nicole**, é unha cantante chilena.

Traxectoria
-----------

Iniciou a súa carreira musical desde unha idade temperá. *Tal vez me estoy enamorando* (1989), o seu primeiro álbum, foi un grande éxito local que conseguiu un Disco de Ouro. Anos máis tarde, tras unha pausa para rematar a súa escolarización, Nicole lanzou *Esperando nada* (1994), producido por Tito Dávila (anteriormente de Enanitos Verdes), e gravou cinco álbums que alcanzaron o número un en todas as emisoras de radio de Chile e vendeu máis de 80.000 copias.

En 1997, Nicole viaxou a Londres para gravar o seu próximo disco. Ese ano publicou *Sueños en tránsito*, producido por Gustavo Cerati, ex Soda Stereo. *Despiértame*, o seu primeiro sinxelo, foi premiado aquel ano cun MTV Video Music Awards na categoría de Mellor Vídeo Feminino. Para ampliar as súas fronteiras, a cantante decidiu probar sorte en México e, posteriormente, en Estados Unidos, onde coñeceu a Bruno del Ganado. En 2002 Nicole lanzou *Viaje infinito*, álbum que foi gravado en Nova York, producido por Andrés Levin. O álbum foi canddiato a un Grammy Latino e ós MTV Music Awards.

No 2004 Nicole participou en dúas películas, a curtametraxe *The Miami friend* e *For Rent Chile*, ambas recoñecidas en importantes festivais de todo o mundo. En 2005 Nicole creou o seu propio selo independente, Chika Entertainment Inc.. *APT* (2006-2007), o quinto álbum da súa carreira, foi mesturado en España e, a continuación, masterizado en Londres por Barry Sage. A cantante regresou a Chile, onde se concentrou na promoción do seu novo disco. Do mesmo xeito, Nicole fíxose cargo de varias campañas publicitarias. Tamén foi presentadora dun programa de radio co cantante Javiera Parra, e participou no programa *Todo a coro*, da TVN (Televisión Nacional de Chile), onde dirixiu o coro Talagante Prisión, que foi gañador. Asemade levou un programa de televisión de música en vivo na canle de televisión Vía-X e foi parte do grupo de organizadores do Premio Nacional de Artes 2009 Altazor no seu país.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

* 1989: *Tal vez me estoy enamorando*.
* 1994: *Esperando nada*.
* 1997: *Sueños en tránsito*.
* 2002:
	+ *Grandes éxitos*
	+ *Viaje infinito*.
* 2006: *APT*.
* 2009: *20 años*.

Filmografía
-----------

### Películas

* 2004: *The Miami Friend*.
* 2005: *For Rent Chile*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Nicole Arquivado 01 de novembro de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q69474
* WorldCat
* VIAF: 107938731
* Discogs: 803736
* IMDb: nm1663709
* ISNI: 0000000077578346
* LCCN: n2010014367
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 206598
* TMDb: 2709236

 |
**José Antonio Cortiñas Blas**, coñecido como **Fondista** ou **M. Vega**, nado en Bergondo e finado en Oleiros en 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Actuou como enlace da IV Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia dende 1946. Afiliado ao PCE, entrou na guerrilla en 1948 fuxindo da detención. O Xulgado Especial de Accidentes Ferroviarios da Oitava Rexión Militar publicou en setembro de 1948 unha requisitoria contra el, Francisco Rey Balbís, Jesús Valeiro Gómez e Antonio López Arias. Requisitoria que volveu repetirse ao mes seguinte cos engadidos de José María Díaz Pan, Emilio Claudio Díaz, Enrique Ferreirós Candamo, José Remuiñán Barreiro, José Pedreira de la Iglesia e José Blanco Núñez. Foi comisario político do destacamento Santiago Álvarez cando o comandaba Jesús Valeiro Gómez. Dende xaneiro de 1950 formou parte do Comité Rexional do PCE dirixido por José Ricardo Sevil como delegado da Coruña, dedicándose a labores de captación. Morreu ao estourarlle unha granada nunha taberna de San Pedro de Nós en 1951.

Notas
-----

1. ↑  "Requisitoria", *La Voz de Galicia*, 9-9-1948, p. 3.
2. ↑  "Requisitoria", *La Voz de Galicia*, 20-10-1948, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Máiz, Bernardo (1988). *Galicia na II República e baixo o franquismo*. Vigo: Xerais. p. 169. ISBN 84-7507-320-4.
* *A represión franquista na comarca da Coruña. Vidas na memoria*. A Coruña: Laiovento. 2011. p. 71. ISBN 978-84-8487-288-7.

### Ligazóns externas

* Guerrilleros mas activos de la "IV Agrupacion" de la guerrilla antifranquista en la comarca de Betanzos, As Mariñas y zona de Abegondo

* Ficha en los de la sierra*(en francés)*
**Hernán Hermida Pacheco**, coñecido como **Eddie**, nado en Cabimas, Zulia, o 24 de marzo de 1983, é un cantante venezolano-estadounidense, de orixe galega, coñecido por ser o vocalista de Suicide Silence dende 2013, cando se incorporou como substituto do falecido Mitch Lucker. Anteriormente fora vocalista da banda de deathcore All Shall Perish.

Traxectoria
-----------

Nacido na cidade venezolana de Cabimas, de pai galego e nai de Táchira, criouse alí xunto con dúas irmás ata os 16 anos. Mostrou interese polo heavy metal dende a adolescencia, influenciado pola música de Slipknot, Cannibal Corpse, Pantera e Hatebreed. En 1999 mudouse coa súa familia a San Francisco, California, onde en 2003 formou a súa primeira banda, Genmetal Grey, dos xéneros thrashcore e metalcore, co que gravou un EP de título *Solitude*. En 2006, trala separación de Gunmetal Grey, foi invitado a cantar en All Shall Perish, cos quen gravou o álbum *The Price of Existence* ese mesmo ano. Posteriormente publicou coa banda os álbums *Awaken the Dreamers* e *This Is Where It Ends*. 

O 5 de outubro de 2013, deixou All Shall Perish para substituír ao falecido Mitch Lucker en Suicide Silence. O 15 de abril de 2014 anunciouse o título do novo álbum do grupo, o primeiro con Eddie, de título *You Can't Stop Me*. Despois de dar varios concertos en todo o mundo en 2015, en 2016 a banda comezou a gravar o seu quinto álbum, que saíu á luz ao ano seguinte co título de *Suicide Silence*.

Bandas
------

* Gunmetal Grey (2003-2006)
* All Shall Perish (2003-2013)
* Suicide Silence (2013-presente)

Discografía
-----------

Con Gunmetal Grey
* 2005: *Solitude*

Con All Shall Perish
* 2006: *The Price of Existence*
* 2008: *Awaken the Dreamers*
* 2011: *This Is Where It Ends*

Con Suicide Silence
* 2014: *You Can't Stop Me*
* 2017: *Suicide Silence*

Notas
-----

1. ↑  "Famosos internacionales que son venezolanos ¡Y no sabias!" (en castelán). 26 de febreiro de 2021. Consultado o 23 de marzo de 2022.
2. ↑  "Gunmetal Grey". *metal-archives.com* (en inglés). Consultado o 23 de marzo de 2022.
3. ↑  "It’s official: Eddie Hermida is the new Suicide Silence singer [UPDATE]" (en inglés). 4 de outubro de 2013. Consultado o 23 de marzo de 2022.
4. ↑  "Suicide Silence’s Eddie Hermida: "It’s like being the first round pick of the NFL draft"" (en inglés). 31 de xullo de 2014. Consultado o 23 de marzo de 2022.
5. ↑  "Nuevo vídeo de SUICIDE SILENCE, como primer adelanto de su nuevo disco homónimo" (en castelán). 6 de xaneiro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 25 de maio de 2022. Consultado o 23 de marzo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do cantante en metal-archives.com *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16203340
* WorldCat
* VIAF: 699145858284223022771
* Discogs: 2579501
* MusicBrainz: ID

 |
O **Convair B-58 Hustler** foi o primeiro bombardeiro operativo capaz de voar a Mach 2. O Hustler foi deseñado e fabricado poa compañía estadounudense Convair.

O B-58 desenvolveuse durante os anos 50 para o Mando Aéreo Estratéxico (SAC) da USAF. Para acadar as altas velocidades desexadas, Convair elixiu un deseño en á en delta usado por cazas contemporáneos como o Convair F-102. O bombardeiro estaba impulsado por catro motores General Electric J79 en góndolas baixo as ás. O Hustler non tiña bodega de bombas: levaba unha única arma nuclear máis combustible nunha vaina baixo a fuselaxe. Posteriormente engadíronselle catro soportes externos, permitíndolle levar ata cinco armas.

O B-58 entrou en servizo en marzo de 1960, e voou durante unha década con dúas unidades do SAC: a 43ª Á de Bombardeo e a 305ª Á de Bombardeo. Era considerado difícil de voar, impoñendo unha gran carga de traballo aos seus tres tripulantes. Deseñado para substituír ao bombardeiro estratéxico subsónico Boeing B-47 Stratojet, o B-58 fíxose famoso polo seu estoupido sónico escoitado en terra pola xente cando pasaba en voo supersónico.

O B-58 foi deseñado para voar a grande altura e a velocidade supersónica para evitar aos interceptores soviéticos. Pero coa introdución de mísiles terra-aire soviéticos de grande altura, o B-58 viuse forzado a adoptar un rol de penetración a baixa cota que limitou gravemente o seu alcance e valor estratéxico. Nunca foi usado para lanzar bombas convencionais. O B-58 era substancialmente máis caro de operar que outros bombardeiros, como o Boeing B-52 Stratofortress, e precisaba repostaxe aérea máis frecuente. O B-58 tamén sufriu unha alta taxa de perdas en accidentes. Estes factores fixeron nunha carreira operativa de tn só dez anos. O B-58 foi sucedido no seu rol polo máis pequeno avión de xeometría variable FB-111A.

Notas
-----

1. ↑  Wilson 2000, p. 38
2. ↑  Martin, Douglas (2011-07-02). "Robert H. Widmer, Designer of Military Aircraft, Dies at 95". *The New York Times* (en inglés). ISSN 0362-4331. Consultado o 2022-05-08.
3. ↑  "B-58's Sonic Boom Rattles Kentuckians". Chicago Daily Tribune. 1961-12-19
4. ↑  Morrison, David C. (febreiro de 1984). "The Weapons Tutorial: Air-Breathing Nuclear Delivery Systems". *Bulletin of the Atomic Scientists*. **40** (2): 34.

Bibliografía
------------

* Wilson, Stewart. *Combat Aircraft since 1945*. Fyshwick, ACT, Australia: Aerospace Publications Pty Ltd, 2000, p. 38. ISBN 1-875671-50-1.
*Para unha maior información véxase o artigo: República Federal Socialista de Iugoslavia*
A **República Federal Popular de Iugoslavia** (en croata: *Federativna Narodna Republika Jugoslavija*, en esloveno: *Federativna Ljudska Republika Jugoslavija*, en macedonio e serbio: *Федеративна Народна Република Југославија*) foi a denominación oficial de Iugoslavia entre 1946 e 1963, que substituíu á República Democrática Federal de Iugoslavia, e que foi substituído polo de República Federal Socialista de Iugoslavia.

Foi gobernada polo Partido Comunista de Iugoslavia, sendo o Primeiro Ministro Josip Broz Tito. O Partido Comunista de Iugoslavia foi expulsado da Internacional Comunista polas súas críticas a Stalin. Durante a República Federal Popular de Iugoslavia comezáronse a adoptar medidas descentralizadoras, que posteriormente darían lugar ao *socialismo autoxestionario*, sistema económico que se engloba dentro das experiencias do socialismo de mercado.

Véxase tamén
------------

* Iugoslavia
* República Federal Socialista de Iugoslavia
* República Democrática Federal de Iugoslavia
* Josip Broz Tito
Para para o falso froito dos teixos véxase: Arilo.
Un grupo fenilo é o *grupo arilo* máis simple, aquí enlazado a un grupo "R".
En química orgánica, un grupo **aril** ou **arilo** é un grupo funcional ou substituínte derivado dun anel aromático, xeralmente un hidrocarburo aromático, como un fenilo ou naftilo. "Aril" utilízase como abreviación ou xeneralización, e "Ar" úsase como símbolo do grupo en diagramas de estrutura química, polo que non se debe confundir co elemento argon.

Un grupo arilo simple é o fenilo (C  
6H  
5), un grupo dervado do benceno. Exemplos doutros grupos arilo son:

* O grupo tolilo (CH  
3C  
6H  
4), que deriva do tolueno (metilbenceno).
* O grupo xililo ([CH  
3]  
2C  
6H  
3), que deriva do xileno (dimetilbenceno).
* O grupo naftilo (C  
10H  
8), que deriva do naftaleno.

A arilación é o proceso no cal se une un grupo arilo a un substituínte. Conséguese normalmente por medio de reaccións de acoplamento cruzado.

Nomenclatura
------------

Fenol (ou hidroxibenceno)
O grupo arilo máis básico é o fenilo, que está constituído por un anel de benceno cun átomo de hidróxeno substituído por algún substituínte e ten a fórmula molecular C6H5−. Nótese que un grupo fenilo non é o mesmo que un grupo bencilo, este último consistente nun grupo fenilo unido a un grupo metilo e con fórmula molecular de C6H5CH2−.

Para nomear os compostos que conteñen grupos fenilo, o grupo fenilo pode tomarse como o hidrocarburo parental e representarse polo sufixo "-benceno". Alternativamente, o grupo fenilo pode tratarse como un substituínte, sendo descrito dentro do nome como "fenil". Isto faise xeralmente cando o grupo unido ao fenilo consta de seis ou máis átomos de carbono.

Como exemplo, consideremos un grupo hidroxilo conectado a un grupo fenilo. Neste caso, se o grupo fenilo se toma como hidrocarburo parental o composto se denominará hidroxibenceno. Alternativamente, e máis comunmente, o grupo hidroxilo tómase como grupo parental e o grupo fenilo como substituínte, dando como resultado o nome máis familiar de fenol.

Reaccións
---------

*Artigo principal**:* Areno.

Notas
-----

1. ↑  "aryl groups". *Compendium of Chemical Terminology (the "Gold Book")* (2ª ed.). IUPAC.  (2006–) [1997].
2. ↑  Carey, Francis; Sundberg, Richard (2008). *Advanced Organic Chemistry, Part A: Structure and Mechanisms* (5th ed.). Springer.
3. ↑  IUPAC, Commission on Nomenclature of Organic Chemistry (1993). *A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds (Recommendations 1993)*. Blackwell Scientific Publications. Arquivado dende o orixinal o 2014-02-08. Consultado o 2017-10-26 – vía acdlabs.com.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aril Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Alquilo
* Areno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q718074
* GEC: 0080444
* GND: 4383126-6
* MAG: 2781076698
* PSH: 5930

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 33338

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Tang Fei** (chinés simplificado: 糖匪; *pinyin*: *Tán Fěi*), nada en Shanghai no 1983, é o pseudónimo da fotógrafa e escritora de ciencia ficción chinesa **Wang Jing**.

Traxectoria
-----------

A obra literaria de Tang Fei foi publicada en numerosas revistas chinesas do xénero como *Science Fiction World*, *Jiuzhou Fantasy* e *Fantasy Old and New*. Autora de fantasía, ciencia ficción, contos de fadas e wuxia (fantasía sobre artes marciais) acostuma a intepolar xéneros dentro do mesmo libro. Tamén é crítica de libros de ciencia ficción, as súas reseñas aparecen en The Economic Observer. 

A súa ficción foi traducida en revitas como *Clarkesworld*, *Pathlight*, *Apex* e *SO Mag*. Na antoloxía en español *Planetas Invisibles* pódese atopar un dos seus contos traducidos. 

Nunha entrevista concedida a *Clarkesworld* en 2015 fala da seguinte maneira sobre a súa obra:

> 
> 
> En chinés moderno, "historia" (故事) e "ficción" (小说) non son equivalentes. Unha historia ten as súas raíces no folclore e na oralidade, polo que posúe máis resiliencia e vitalidade. Por iso sempre me chamei unha contacontos, unha contadora de historias. As historias, para min, están infusas de máxia. Cada vez que as menciono, o meu espírito énchese de gozo
> 
>

Obra
----

* 黄色 故事 -, traducido ao inglés como *Call Girl* (2013)
* 蒲蒲 traducido ao inglés como Pepe (2014)
* 宇宙哀歌, traducido ao inglés como *A Universal Elegy* (2015)
* 自由 之 路 , traducido ao inglés como *The Path to Freedom* (2016)
* 碎星星 - traducido ao inglés como *Broken Star*, e ao español, publicado na antoloxía homónima, *Estrellas Rotas* (2016)
* 看见鲸鱼座的人, traducido ao inglés como *The Person Who Saw Cetus* (2017)
* 熊貓飼養員, traducido ao inglés como *Panda Breeder* (2019)

Notas
-----

1. ↑  Liu, Ken (11 de novembro de 2023). Runas, ed. *Estrellas Rotas*. pp. 77–. ISBN 978-84-9181-924-0.
2. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 糖匪 (La literatura china traducida en España)
**Municipio de Juiz de Fora**| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|

 |
| Estado | Minas Gerais |
| Superficie | 1436 km² |
| PoboaciónDensidade | 517 029 (2007)359,8 hab./km² |
| Ano de fundación | 1850 |
| Altitude | 696 m |
| Latitude | 21° 41' S |
| Lonxitude | 43º 20' O |
| Distancia de Belo Horizonte | 257 km |
| Código postal (CEP) | 36970-000 |
| Administración local | Prefeitura de Juiz de Fora - Av. Brasil, 2001 |
| Internet: | Arquivado 25 de marzo de 2019 en Wayback Machine. |
| Alcalde (*Prefeito*) | Bruno Siqueira |
| Mapa |
|  |

**Juiz de Fora** é unha importante cidade brasileira do Estado de Minas Xerais, situada na rexión da *Zona da Mata Mineira* (así chamada por ter sido coberta no pasado pola foresta tropical da *mata atlántica*), a 257 km da capital do estado, Belo Horizonte, e a 164 km da cidade do Río de Xaneiro. Foi fundada en 1850, a unha altitude de 695 metros sobre o nivel do mar.

Tiña en 2004 un PIB per capita de R$ 8,6 mil (uns 3,3 mil euros aproximadamente), e unha das máis altas expectativas de vida do Brasil. Estratexicamente localizada entre os maiores mercados consumidores do Brasil, está dotada de toda a infraestrutura necesaria para modernos empreendimentos. Ocupa un lugar destacado en calidade de vida e investimentos no estado de Minas Xerais, Juiz de Fora tamén destaca polo alto índice de desenvolvemento humano, de acordo coa ONU.

Economía
--------

Destaca na economía da cidade o sector industrial, principalmente téxtil e de alimentos. Durante moitos anos, Juiz de Fora foi coñecida como *a Manchester Mineira*, pero a actividade industrial retraeuse coa recesión económica brasileira do comezo da década de 1980. O comercio, os servizos e o lecer tamén son importantes, e nos últimos anos a economía da cidade volveu a crecer e diversificarse. Un gran *shopping center* e un moderno aeroporto están en construción [*cando?*]. En 1998 a cidade recibiu unha fábrica de automóbiles da Mercedes Benz.

Cultura e lecer
---------------

A cidade é sede da Universidade Federal de Juiz de Fora, unha das máis importantes institucións de ensino superior brasileiras. Hai tamén diversas escolas de ensino fundamental, e outras de ensino medio e tamén facultades particulares.

Juiz de Fora é un importante centro rexional cultural, sendo a única cidade da súa rexión en ter cinemas, teatros e outros locais de diversión. Hai tamén importantes museos, como o *Museu Mariano Procópio* e o *MAM - Museu de Arte Moderna Murilo Mendes*. Hai tamén unha Orquestra Filharmónica. A cidade realiza anualmente un festival de música clásica, o *Festival Internacional de Música Colonial Brasileira e Música Antiga*.

Outro evento coñecido na cidade nos últimos anos é a escolla da chamada *Miss Brasil Travestí*, que atrae participantes de varios puntos do Brasil e algún movemento para a rede hoteleira da cidade.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Juiz de Fora*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193019
* WorldCat
* VIAF: 158279365
* BRE: 1983776
* EBID: ID
* GEC: 0035026
* GeoNames: 3459504
* GND: 4560169-0
* LCCN: n80145775
* MusicBrainz: ID
* OSM: 314769
* WOEID: 455875

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Teofilacto.

**Teofilacto I de Tusculum** (nado antes de 864 e morto entre 920 e 927) foi un aristócrata romano que foi senador e exerceu varios cargos importantes, entre os cales o de *magister militum* e o de cónsul de Roma. Tamén foi *vestiarius* no *Patriarchio*, residencia pontificia anexa á Basílica de San Xoán de Latrán.

Historia
--------

Mencionado por vez primeira nun documento de 901, como xuíz palatino do emperador Luís III, aparece á volta do papa Serxio III (probabelmente un dos seus curmáns) - no curso dos anos 903/904. Como *vestiarius* (ministro de finanzas) do papa e *magister militum* (comandante en xefe dos exércitos), é desde aquela o xefe da nobreza urbana de Roma cunha grande influencia sobre a política do papa, sobre todo grazas á súa muller Teodora I de Tusculum e da súa filla Marozia, a quen o testemuño de Liutprando de Cremona atribúe unha relación co papa Serxio III de onde nacería o futuro papa Xoán XI. Desde 905, Teofilacto leva tamén os títulos de *duque* e de *senador* dos romandos.

A súa obra
----------

Tras a morte do papa Serxio III, empuxa ao papa Xoán X a se aliar cos seus veciños do sur contra os sarracenos que ameazan sen cesar a costa italiana. En agosto de 915, un exército ao seu mando e do seu xenro Alberico I de Spoleto vence os árabes en Garigliano. O mérito de Teofilacto é o de ter estabilizado as relacións en Italia central e tamén, como o subliñan outros testemuños, os seus esforzos e os da súa familia por unha renovación relixiosa. Os Tusculani tiran a súa orixe de Teofilacto.

Xenealoxía
----------

```
Teofilacto
 casou con Teodora *a Antiga*
 │
 └─Marozia I (?-?).
   1) Alberico I duque de Spoleto.
   2) Serxio III, papa.
   3) Hugo de Arlés*.*
   4) Guido de Toscana*.*
```

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Riché, Pierre (1983). Hachette, coll. «Pluriel», ed. *Les Carolingiens, une famille qui fit l'Europe*. Paris. ISBN 2-01-278851-3.
* Jean-Charles Volkmann, *Bien Connaître les généalogies des rois de France* ISBN 2-87747-208-6.
* Michel Mourre, *Le petit Mourre. Dictionnaire d'Histoire universelle* ISBN 978-2-04-732194-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44975
* WorldCat
* VIAF: 37148570346824310615
* EBID: ID
* GND: 1123881448
* WikiTree: Tusculum-1

 |
**Uberlândia**| 

|  |
| --- |
|  |
|

 |
| Estado | Minas Xerais |
| Superficie | 4 115,8 km² |
| PoboaciónDensidade | 615 345 (2007)156,98/km² |
| Latitude | 18° 55' 23" S |
| Lonxitude | 48º 17' 19" O |
| Altitude | 863 msnm |
| Distancia de Belo Horizonte | 563 km |
| Código postal | 38400-000 |
| Administración local: | Prefeitura Municipal de Uberlândia - Av. Anselmo Alves dos Santos, 600 |
| Prefeito | Odelmo Leão Carneiro |
| Mapa da cidade en Minas Xerais |
|  |

**Uberlândia** é a terceira cidade do Estado brasileiro de Minas Xerais, cuns 570.000 habitantes (IBGE 2004). Sitúase no oeste do Estado, no chamado *Triángulo Mineiro*.

Posúe o aeroporto de Minas Xerais, o 3º en movementos, e o 27º do Brasil en número de pasaxeiros transportados, con voos operando cara a São Paulo, Belo Horizonte, Goiânia, Brasilia, Ribeirão Preto, Uberaba, e para as capitais de estados do Nordeste brasileiro en alta temporada.

### Economía

A súa economía é predominantemente industrial, seguida polo polo sector de servizos, marcado pola actuación de grandes empresas grosistas, xa que a cidade se encontra localizada nunha rexión con fácil acceso por estrada a São Paulo (603 km, polas estradas BR-050 e SP-330), Ribeirão Preto (275 km), Brasilia (434 km) e ao interior do Brasil. É tamén marcada polo chamado agronegocio (gandería e plantación de soia, centros de almacenaxe, comercio e industrialización destes bens e dos seus subprodutos).

A cidade tamén está marcada pola presenza de universidades, tendo unha poboación universitaria de aproximadamente 30.000 estudantes, principalmente na Universidade Federal de Uberlândia (pública) e na Universidade do Triângulo - Unitri (particular).

### Véxase tamén

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Uberlândia*** |

### Ligazóns externas

* Prefeitura Municipal de Uberlândia
* Universidade Federal de Uberlândia
* Unitri - Centro Universitario do Triángulo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q194328
* WorldCat
* VIAF: 138993478
* EBID: ID
* GEC: 0068134
* GeoNames: 6321899
* LCCN: n50073266
* MusicBrainz: ID
* OSM: 314875

 |
Mapa da Confederación Granadina.
A **Confederación Granadina** foi unha república conformada polas actuais Colombia e Panamá entre 1858 e 1863. Foi estabelecida na Constitución de 1858 durante o goberno de Mariano Ospina Rodríguez. Esta carta constitucional substituíu o sistema centro-federal que se organizou coa constitución de 1853, e foi a antesala da formación do denominado Olimpo Radical, período no que as ideas do liberalismo radical colombiano impuxéronse baixo o nome dos Estados Unidos de Colombia (1863-1886).

Historia
--------

A Confederación Granadina formaba parte dunha serie de reformas que comezaron a mediados do século XIX en toda Hispanoamérica, e que tiñan por propósito romper de forma definitiva con calquera atraso do sistema colonial. No caso do que hoxe é Colombia e Panamá, esta trasformación viviuse a través dun paulatino proceso de cambio no modelo político, económico e social imperante dende o período das independencias. Os cambios á orde establecida espertaron profundas contradicións no seo da sociedade, que se expresaron en dúas guerras civís en 1851 e 1860, máis un golpe militar en 1854. A primeira destas conflagracións estivo relacionada co papel da Igrexa na sociedade, mentres que a segunda e o golpe de estado de Tomas Cipriano de Mosquera vincúlanse ás tensións producidas polo afondamento do sistema federal, entre a soberanía nacional e os poderes rexionais.

Neste senso, a Confederación Granadina salienta porque a súa efémera existencia deu conta tanto das trasformacións políticas, como da resistencia que isto xerou nalgúns sectores da sociedade, que aínda sendo parte da idea dun modelo de República federal, consideraban que a existencia dun goberno xeral forte era preciso para manter a orde despois da guerra do 1851. Estas contradicións, sumadas ás tensións que existían ó redor da separación Igrexa-Estado como parte do ideario liberal que se impuñan no momento, foron procesos que levaron ó levantamento dos seguidores do Xeneral Mosquera e o radicalismo liberal en 1860-1863, como evento central deste período Confederado da historia de Colombia e Panamá.

Notas
-----

1. ↑  "Liberalismo tropical: Cómo explicar el auge de una doctrina económica europea en América Latina, 1780-1885.".
2. ↑  *La guerra por las soberanías: memorias y relatos en la guerra civil de 1859-1862*. La Carreta Editores.
3. ↑  "El federalismo en la historiografía política colombiana (1853-1886)".

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1141215
* WorldCat
* VIAF: 122967911
* GND: 6503492-2

 |