**Tebe** ( ou en grego *Θήβη*), tamén coñecido coma **Xúpiter XIV**, e a cuarta lúa máis próxima a Xúpiter. Foi descuberta por Stephen P. Synnott a partir de imaxes obtidas pola *Voyager 1* o 5 de marzo de 1979, cando esta sonda orbitaba Xúpiter. No ano 1983 foi bautizada oficialmente co nome dunha ninfa mitolóxica, Tebe.

A órbita de Tebe descansa na beira exterior do Anel difuso de Tebe, o cal está composto de material expulsado da propia lúa. Tebe é a segunda lúa máis grande das catro lúas interiores de Xúpiter. Tebe ten unha forma irregular e unha cor tirando a vermella, pensase que ten unha composición semellante a de Amaltea, que consiste en xeo de auga poroso e cantidades descoñecidas doutros materiais. A súa superficie inclúe grandes cráteres e montañas altas.

Tebe foi fotografada nos anos 1979 e 1980 polas sondas Voyager 1 e 2, e máis tarde e con moito máis detalle, sería fotografada pola sonda Galileo nos anos 90.

Descubrimento e observacións
----------------------------

Tebe foi descuberta por Stephen P. Synnott a partir de imaxes obtidas pola *Voyager 1* o 5 de marzo de 1979, e recibiu inicialmente a designación de **S/1979 J 2**. No ano 1983 foi bautizada oficialmente co nome dunha ninfa mitolóxica, Tebe, a cal era amante de Zeus—o equivalente grego de Xúpiter.

Despois do descubrimento feito pola Voyager 1, Tebe foi fotografado pola sonda *Voyager 2* no ano 1980. Con todo, antes da chegada da sonda Galileo a Xúpiter, a información sobre Tebe era moi escasa. A *Galileo* fotografou a meirande parte da superficie de Tebe e definiu a súa composición.

Órbita
------

Tebe é o máis externo dos satélites interiores de Xúpiter, e orbita Xúpiter a unha distancia aproximada de 222.000 km (3,11 raios de Xúpiter). A súa órbita ten unha excentricidade orbital de 0.018, e unha inclinación de 1,08° relativa ó ecuador de Xúpiter. Estes valores son infrecuentemente altos para un satélite interior e poden ser explicados pola antiga influencia da máis interior das lúas de Galileo, Ío; no pasado, sucedéronse varias resonancias orbitais con Ío, a medida que esta se ía separando de Xúpiter, o cal perturbaba a órbita de Tebe.

A órbita de Tebe descansa na beira exterior do Anel difuso de Tebe, o cal está composto de material expulsado do satélite. Despois da expulsión do po, este viaxa a deriva cara ao planeta baixo a acción do efecto Poynting-Robertson formando un anel un pouco máis cara ao interior da órbita da lúa.

Características físicas
-----------------------

Tebe ten un forma irregular case elipsoidal cunhas dimensións de 116 × 98 × 84  km. A súa composición e masa son descoñecidas, pero asumindo que a súa densidade media é semellante a de Amaltea (~0,86 g/cm³), a súa masa pode ser estimada en 4,3 × 1017 kg.

De xeito semellante ás outras 3 lúas interiores de Xúpiter e debido ó axustamento de mareas, Tebe rota sincronicamente, amosándolle sempre a mesma cara a Xúpiter. A súa orientación é de tal xeito que sempre o seu eixo máis grande está apuntando cara Xúpiter. Nos puntos da superficie máis achegadas e máis afastadas de Xúpiter, pensase que a superficie está moi preto da beira do lóbulo de Roche, onde a gravidade de Tebe é só un pouco máis forte ca forza centrifuga. Coma resultado deste feito, a velocidade de escape neses puntos é moi pequena, permitindo así que o po producido polos impactos de meteoritos escape facilmente, e expulsando así material cara ao Anel difuso de Tebe.

A superficie de Tebe é escura e a súa cor aparece tirando a vermella. Ten unha substancial asimetría entre o hemisferio de cabeceira e o de cola: o hemisferio de cabeceira é 1,3 máis brillante co de cola. Posiblemente está asimetría debese a maior velocidade e frecuencia dos impactos no hemisferio de cabeceira, os cales cavarían e levantarían material brillante (presumiblemente xeo) procedente do interior da lúa. A superficie de Tebe está inzada de cráteres e pódense apreciar tres ou catro grandes cráteres de impacto, estes cráteres ben se poden poñer en comparación co tamaño do raio da propia lúa. O cráter máis grande (cun diámetro aproximado de 40 km) está situado na cara *oculta* da lúa, este cráter recibiu o nome de Zethus (o único accidente xeolóxico de da superficie de Tebe que recibiu o seu nome oficialmente). Tamén existen zonas brillantes nas cimas das beiras deste cráter.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Cooper, N.J.; Murray, C.D.; Porco, C.C.; Spitale, J.N. (2006). "Cassini ISS astrometric observations of the inner jovian satellites, Amalthea and Thebe". *Icarus* **181**: 223–234. doi:10.1016/j.icarus.2005.11.007.
2. ↑  Calculado con a×(1 − e), onde a é o eixo semi-maior e o 'e' é a exentricidade.
3. ↑  Calculado con a×(1 + e), onde a é o eixo semi-maior e o 'e' é a exentricidade.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Thomas, P.C.; Burns, J.A.; Rossier, L.; e o seu equipo (1998). "The Small Inner Satellites of Jupiter". *ICARUS* **135**: 360–371. doi:10.1006/icar.1998.5976.
5. ↑  A estimación está baseada no volume coñecido e na densidade asumida de 0,86 g/cm³.
6. ↑  A estimación de Thomas, foi dividida en 1998 por 1,5 para poñela en relación cas diferentes densidades asumidas.
7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Burns, J.A. ; Simonelli, D.P. ; Showalter, M.R. ; Hamilton, D.P. ; Porco, C.C. ; Esposito, L.W. ; Throop, H. ; (2004). "Jupiter’s Ring-Moon System". En Bagenal, F.; Dowling, T. E.; McKinnon, W. B. *Jupiter: The planet, Satellites and Magnetosphere* (PDF). *Cambridge University Press*.
8. ↑  A estimación de Burns, foi dividida en 2004 por 1,5 para poñela en relación cas diferentes densidades asumidas..
9. 1 2 3  Simonelli, D.P.; Rossiery, L.; Thomas, P.C.; e o seu equipo. (2000). "Leading/Trailing Albedo Asymmetries of Thebe, Amalthea, and Metis". *ICARUS* **147**: 353–365. doi:10.1006/icar.2000.6474.
10. 1 2  Synnott, S.P. (1980). "1979J2: The Discovery of a Previously Unknown Jovian Satellite". *Science* **210** (4471): 786–788. PMID 17739548. doi:10.1126/science.210.4471.786.
11. 1 2  "Satellites of Jupiter and Saturn (IAUC 3872)". 30-09-1983. Consultado o 02-09-2008.
12. ↑  International Astronomical Union, ed. (28-04-1980). "Satellites of Jupiter (IAUC 3470)". Consultado o 02-09-2008.
13. ↑  Burns, J.A.; Showalter, M.R.; Hamilton, D.P.; e o seu equipo. (1999). "The Formation of Jupiter's Faint Rings". *Science* **284**: 1146–1150. PMID 10325220. doi:10.1126/science.284.5417.1146.
14. ↑  United States Geological Union (ed.). "Thebe Nomenclature:craters". Consultado o 02-09-2008.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Aneis de Xúpiter
* Xúpiter

### Ligazóns externas

* Thebe Profileby NASA's Solar System ExplorationArquivado 08 de xuño de 2007 en Wayback Machine. *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Lúas de Xúpiter |
| --- |
| *Lista ordenada en base ó incremento da distancia respecto de Xúpiter. Os satélites con designación provisional están en cursiva.* |
| Lúas interiores | Metis ·  Adrastea ·  Amaltea ·  Tebe |
| Lúas de Galileo | **Ío** ·  **Europa** ·  **Ganímedes** ·  **Calisto** |
|   | Temisto |
| Grupo de satélites Himalia | Leda ·  Himalia ·  Ersa  ·  Pandia  ·  Lisitea ·  Elara ·  Dia  ·  *S/2000 J 11* |
|   | Carpo ·  *S/2003 J 12* |
| Grupo de satélites Ananke | 

|  |  |
| --- | --- |
| núcleo | Ananke ·  Praxidike ·  Harpalike ·  Iocasta ·  Euante ·  Tione |
| periféricas | Euporia ·  *S/2003 J 3* ·  *S/2003 J 18* ·  Telxinoe ·  Helike ·  Ortosia ·  *S/2003 J 16* ·  Hermipe ·  Mneme ·  *S/2003 J 15* ·  *S/2010 J 2* |

 |
| Grupo de satélites Carme | Herse ·  *S/2003 J 10* ·  Pasítea ·  Caldene ·  Arque ·  Isonoe ·  Erinome ·  Cale ·  Aitne ·  Táixete ·  *S/2003 J 9* ·  Carme ·  *S/2003 J 5* ·  *S/2003 J 19* ·  Calique ·  Euquelade ·  Calicore |
| Grupo de satélites Pasífae | Euridome ·  *S/2003 J 23* ·  Hegemone ·  Pasífae ·  Sponde ·  Cilene ·  Megaclite ·  *S/2003 J 4* ·  Calírroe ·  Sinope ·  Autonoe ·  Aoede ·  Core ·  S/2017 J 6  ·  S/2017 J 5  ·  S/2017 J 8 ·  S/2017 J 2 ·  S/2017 J 1 · *S/2010 J 1* |
|   | Valetudo |
|   | *S/2003 J 2* |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16765
* GEC: 0246922
* TGN: 7031630

 |