O **serialismo integral** é unha corrente compositiva nacida no século XX e é a extensión do principio da serie dodecafónica de Schönberg a outros elementos musicais ademais da altura dos sons. O principio do serialismo integral é o pensamento de que se se podían serializar os doce sons da escala cromática, tamén se poderían serializar outros elementos como a duración, a intensidade, o timbre e a textura. A técnica denomínase serialismo integral para diferencialo do serialismo limitado de Schönberg, o dodecafonismo.

Historia
--------

A xeración máis nova dos compositores europeos xurdida trala segunda guerra mundial, rodeada de privacións materiais e dun grande illamento cultural, experimentou unha forte reacción contra a súa herdanza cultural, xa que para eles a tradición da música occidental parecía intrínsecamente vencellada aos fracasos políticos e sociais do pasado. Pensaban que se ía xurdir un mundo novo e mellor, tamén era necesario crear un novo tipo de música totalmente distinta a calquera outra que existira ata o momento. O neoclasicismo, a corrente dominante na música europea durante un cuarto de século, foi visto con certa sospeita e aversión pola meirande parte dos compositores máis novos, que o vían como unha tentativa de reconciliar as revolucións técnicas postonais e os fundamentos estéticos da época anterior, polo que era necesario levar a cabo unha ruptura total coas nocións musicais anteriores. Crian que os primeiros compositores do século XX fallaran á hora de levar a cabo unha revolución musical que comportase unha era radicalmente nova, en palabras de Pierre Boulez:

> 
> 
> En 1945-1946 nada estaba preparado e todo quedaba por facer: foi todo un privilexio o poder levar a cabo certos descubrimentos e atoparnos a nós mesmossen ningún punto de referencia, o cal tivo as súas dificultades, mais tamén as súas vantaxes*.*
> 
> 

Nun famoso e provocativo ensaio titulado *Schönberg está morto*, escrito en 1952 pouco despois da morte do compositor vienés, Boulez comeza alabando a figura do mestre austríaco por ter inventado o sistema dodecafónico, para logo criticalo por non telo desenvolvido en toda a súa extensión. Schönberg tratara as series como se foran un tema en lugar dunha configuración abstracta de intervalos, e as substituíra polo esquema formal clásico e preclásico en lugar de derivar as estruturas seriais das propias características da serie.

Segundo o punto de vista de Boulez, era necesario realizar un tratamento consciente de tódolos elementos da música, e non só dos melódicos, senón tamén dos rítmicos, dinámicos, texturais e formais, de acordo cuns procedementos estritamente seriais e que non tiveran nada que ver con ningún presuposto musical anterior. Debussy e Webern xa mostraran o camiño ao tratar os sons musicais "obxectivamente", isto é, segundo os seus propios termos e non como elementos determinados por un conxunto de relacións preestablecidas. Boulez alabou a Webern dun xeito especial por ter conseguido dar comezo a un novo dominio musical:

> 
> 
> *El foi o único... que tivo consiencia dunha nova dimensión do son, da desaparición da oposición entre o horizontal e o vertical (por exemplo, entre a tradicional distinción existente entre a harmonía e a melodía) polo que o único que viu nas series foi un xeito de proporcionar unha estrutura ao espazo sonoro*.
> 
> 

 Tamén o alemán Stockhausen alabou a Webern, véndoo como un dos precursores da nova música, acerca do cal escribiu:

> 
> 
> *O principio Schönbergiano da serie temática rompeu... O esencial deixou de ser un único Gestalt (un tema ou motivo) escollido polo compositor. Agora todo se basea nunha secuencia de proporcións melódicas, de duracións e de sonoridades*.
> 
> 

A rixidez do serialismo integral pronto se relaxou.

Principios compositivos
-----------------------

Os principios compositivos do serialismo integral son unha ampliación do sistema dodecafónico de Schönberg, no que existía unha única serie con varias permutacións que afectaba unicamente á altura dos sons. Nesta "evolución" do sistema dodecafónico existen varias series que afectan a outros elementos da música como a intensidade, a duración etc.

Unha composición totalmente serial podería, con facilidade, producir no oínte a impresión de aleatoriedade, xa que a música que se basea nestes principios carece de temas no sentido clásico de entes melódico-rítmico-harmónicos facilmente perceptibles con ampliacións, derivacións e desenvolvementos recoñecibles dos mesmos. Con isto coexiste unha ausencia típica dun pulso rítmico distinto e a ausencia de todo sentido de progresión, de movemento cara puntos de culme.

Principais compositores
-----------------------

* Francia Olivier Messiaen
* Francia Pierre Boulez (alumno de Messiaen)
* Alemaña Karlheinz Stockhausen
* Milton Babbitt
* Austria  Ernst Krenek

Notas
-----

1. ↑  *Orientations*, ed Jean-Jacques Nattiez
2. ↑  *Relevés d'apprenti*, ed. Paul Thévenin (París, 1966)
3. ↑  *"Weberns Konzert für 9 Instrumente, Op 24", Texte* (Colonia, 1963)

Bibliografía
------------

* DONALD J. GROUT & CLAUDE V. PALISCA: *Historia de la música occidental (vol. 2)*, Editorial Alianza Música
* ROBERT P. MORGAN: *La música del siglo XX*, Editorial Akal

| * v
* c
* e
Música do século XX |
| --- |
| Ata a I Guerra Mundial | Romanticismo musical  ·  Atonalismo  ·  Futurismo |
| Periodo de entreguerras | Neoclasicismo  ·  Dodecafonismo |
| Despois da II Guerra Mundial | Serialismo integral  ·  Música aleatoria  ·  Puntillismo  ·  Música textural  ·  Música estocástica  ·  Minimalismo  ·  Neotonalismo  ·  Microtonalidade |