**Lucio Xunio Moderado** (en latín, *Lucius Junius Moderatus*), máis coñecido como **Columela**, nado en Gades, Bética o 4 d. C. e finado en Tarento ca. 70 d. C. foi un escritor agronómico romano.

Traxectoria
-----------

Nado na Bética, do mesmo xeito que Séneca, do que foi amigo, estivo un tempo no exército romano e foi tribuno en Siria o ano 35 d. C. Despois trasladouse á península itálica, onde puxo en práctica os seus coñecementos de agricultura nas súas propiedades de Ardea, Carseoli e Alba.

Da súa obra escrita chegounos *De re rustica* (*Os traballos do campo*), escrito cara ao ano 42,e *De arboribus* (Libro das árbores). Na primeira destas obras, dividida en doce libros, e inspirándose en obras anteriores de Catón o Vello, Varrón e outros autores latinos, gregos e mesmo cartaxineses, trata sobre todos os traballos do campo no máis amplo sentido da palabra: desde a práctica da agricultura, a gandaría e a apicultura, até a cura de animais, pasando pola elaboración de distintos produtos e conservas.

En *De arboribus* trata sobre cultivos arbustivos como a vide, até árbores como a oliveira ou os froiteiros, e mesmo flores como a violeta ou a rosa. A obra de Columela é considerada o repertorio máis amplo e documentado sobre agricultura romana.

O catedrático da Universidade Politécnica de Madrid, Luís Alfonso Gil Sánchez, opina que a familia Columela foi a responsable da introdución dos olmos ‘romanos’ na península ibérica.

En 1794, os botánicos José Antonio Pavón y Jiménez e Hipólito Ruiz López puxeron o nome de *Columellia* na súa honra a un xénero peruano de astéridas.

En 1824, Juan María Álvarez de Sotomayor Rubio publicou *De re rustica* en castelán integramente e por primeira vez: *Os doce libros de agricultura que escribiu en latín Lucio Xunio Moderato Columela* (Madrid, Miguel de Burgos, 1824, 2 vols.). O primeiro comprende os sete primeiros libros, e o segundo os outros cinco. Hai tres edicións facsimilares modernas: Santander, Sociedade Nestlé - A.E.P.A, 1979; Extramuros Edición, S.L. 2009; Valladolid: Maxtor Editorial, 2013.

Obras
-----

*De re rustica*, 1564
* Columela. *La labranza*. Obra completa. Editorial Gredos. Madrid. ISBN 978-84-249-2742-4.
* *Volumen 1: Libro de los árboles. La labranza. Libros I–V*. ISBN 978-84-249-2738-7.

Notas
-----

1. ↑  "De re rustica (traducción inglesa) III.9.2".
2. ↑  Tratado de viticultura general, por Luis Hidalgo
3. ↑  Columela: *Res rustica* (*Los trabajos del campo*).
4. ↑  "Olmos ibéricos y olmos gaditanos".
5. ↑  *Biographie universelle (Michaud) ancienne et moderne ...* (en francés). Madame C. Desplaces.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Columela Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* García Armendáriz, José-Ignacio. *Agronomía y tradición clásica: Columela en España*. Universidad de Sevilla. Secretariado de Publicaciones. ISBN 84-472-0196-1. OCLC 35616633.
* Saltini, Antonio. *Storia delle scienze agrarie, vol I, Dalle origini al Rinascimento*. Edagricola.

### Ligazóns externas

* *De re rustica* en castellano.
* *De re rustica* en Somni

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q318317
* WorldCat
* VIAF: 95243635
* BAV: ADV10164748
* BIBSYS: 90362235
* BLBNB: 000182621
* BNE: XX850213
* BNF: 119300323
* BRE: 2082906
* CANTIC: a11485346
* CERL: cnp01318748
* CiNii: DA01515720
* DBE: columela
* DeutscheBio: 118521675
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 54620
* GEC: 0018899
* GND: 118521675
* ICCU: CFIV098194
* ISNI: 0000000120186322
* LCCN: n80056875
* NKC: jn19981000513
* NLA: 35281097
* NLG: 87387
* NTA: 06971018X
* OL: OL432005A
* openMLOL: 19462
* PTBNP: 72626
* SELIBR: 182092
* SNAC: w6t748pg
* SUDOC: 027208281
* Treccani: lucio-giunio-moderato-columella
* UNZ: Columella

 |