| *Torosaurus*Rango fósil: Cretáceo superior |
| --- |
| Restauración. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Sauropsida |
| Superorde: | Dinosauria |
| Orde: | Ornithischia |
| Suborde: | Neornithischia |
| Infraorde: | Ceratopsia |
| Familia: | Ceratopsidae |
| Subfamilia: | Chasmosaurinae |
| Xénero: | *Torosaurus*Marsh, 1891 |

 |
| Especies |
| * ***T. latus*** Marsh, 1891 (type)
* ***T. utahensis*** Lawson, 1976
 |

***Torosaurus*** (lat. "lagarto perforado") é un xénero representado por dúas especies de dinosauros ceratopsianos ceratópsidos, que viviron a finais do período Cretáceo, hai aproximadamente 66,8 a 65 millóns de anos, no Maastrichtiano, no que hoxe é Norteamérica. Posuían un dos máis grandes cranios atopados nun animal terrestre. O cranio coa gola medía arredor de 2,6 metros de longo. Da testa á cola, *Torosaurus* roldaba os 8,8 metros de longo, 2 metros de alto e pesar entre 4 e 6 toneladas.

Caracterizábase por unha placa osuda grande, chamada volante ou gola, que se proxecta na parte posterior do seu cranio. Un corno curto sobre o seu peteiro de papagaio e dous cornos máis longos sobre os seus ollos que lle proporciona a protección contra depredadores. Os cornos tamén foron utilizados posiblemente en rivalidade durante o cortexo. *Torosaurus* foi o animal co segundo cranio máis grande que camiñou pola terra, o que tiña o cranio máis grande foi o *Pentaceratops*.

Historia
--------

 Diagrama do cranio de *Torosaurus*.
En 1891, dous anos despois do descubrimento de *Triceratops*, un par de cranios de ceratopsiano coas golas alongadas perforadas de grandes buracos foron atopados no sueste de Wyoming preto de John Bell Hatcher. O paleontólogo Othniel Charles Marsh acuñou o xénero *Torosaurus* para eles. Os espécimes semellantes atopáronse dende entón en Wyoming, Montana, Dacota do Sur, Dacota do Norte, Utah e Saskatchewan. Os restos fragmentarios que se poderían identificar posiblemente co xénero atopáronse en Big Bend Texas e na conca de San Juan de Novo México. Os paleontólogos observaron que os espécimes de *Torosaurus* son relativamente infrecuentes no expediente fósil, mentres que *Triceratops* é máis abundante.

Aínda que se pense o contrario *Torosaurus* non significa "lagarto touro", do latín *taurus* (touro), senón que significa "lagarto perforado" da palabra do grego antigo *toreo* (perforado). A alusión é ós buracos, ou xanelas no volante alongado, do cal serviu tradicionalmente para distinguilo do volante sólido de *Triceratops*. Moita da confusión sobre a etimoloxía dos nomes coñecidos de Marsh é que nunca explica explicitamente nos seus traballos a orixe do mesmo.

Dúas especies de *Torosaurus* foron identificadas:

* *T. latus* Marsh, 1891 (especie tipo)
* *T. utahensis* Lawson, 1976

Unha terceira especie foi posteriormente considerada como un sinónimo da especie tipo:

* *T. gladius* Marsh, 1891 (=*T. latus*)

*Torosaurus utahensis* foi orixinalmente descrita como *Arrhinoceratops* *utahensis* por Gilmore en 1946. Unha revisión de Sullivan *et al.* en 2005 deixouno como *Torosaurus utahensis* sendo algo máis vello que *T. latus*.

Notas
-----

1. ↑  Holtz, Thomas R. Jr. (2012) Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages, Winter 2011 Appendix.
2. ↑  Dodson, P. (1996). *The Horned Dinosaurs.* Princeton University Press, Pinceton, New Xersei, pp. xiv-346
3. ↑  Sullivan, R. M. A. C. Boere, and S. G. Lucas. 2005. Redescription of the ceratopsid dinosaur *Torosaurus utahensis* (Gilmore, 1946) and a revision of the genus. *Journal of Paleontology* 79:564-582.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14491
* EBID: ID
* MAG: 2777181908

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 4531570
* Fossilworks: 38861
* GBIF: 4823149
* IRMNG: 1345351

 |