recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan Manuel Arza Muñuzuri**, nado en Estella-Lizarr**a**, Navarra o 17 de outubro de 1932e finado ibídem o15 de marzo de 2019, foi un avogado e político navarro, presidente da Deputación Foral de Navarra (1980-1984).

Traxectoria política
--------------------

Foi concelleiro de Estella en 1973 e alcalde en 1974. Nas eleccións ao Parlamento Foral do 3 de abril de 1979 foi elixido deputado foral poli Meiriñado de Estella ao encabezar a lista de Unión de Centro Democrático, a máis votada na súa circunscrición. Correspondeulle o cargo de vicepresidente, por idade, ao constituírse a Deputación.

Pasou a desempeñar interinamente a presidencia da Deputación ao aprobarse a destitución como Presidente de Jaime Ignacio del Burgo. En setembro de 1980 foi elixido Presidente da Deputación Foral como candidato proposto por UCD.

Durante o seu mandato presidiu, por parte de Navarra, a comisión que negociou co Estado, entre 1980 e 1982, o Pacto de Amelloramento e Reintegración do Réxime Foral de Navarra, aprobado por Lei Orgánica de 16 de agosto de 1982, e que supuxo, entre outras cousas, a conversión da Deputación Foral de Navarra en el Goberno de Navarra.

En xaneiro de 1984, tras a restitución de Jaime Ignacio del Burgo na presidencia da Deputación, volveu á súa anterior condición.

Notas
-----

1. ↑  Navarra, Diario de Navarra (15 de marzo de 2019). "Fallece el expresidente del Gobierno de Navarra Juan Manuel Arza Muñuzuri" (en castelán). Consultado o 15 de marzo de 2019.
2. ↑  "Arza Muñuzuri, Juan Manuel - Auñamendi Eusko Entziklopedia" (en éuscaro). Consultado o 15 de marzo de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9015740
* Auñamendi: 24957
* DBE: juan-manuel-arza-munuzuri

 |
**Josephus Nicolaus Laurenti**, nado en Viena o 4 de decembro de 1735 e finado na mesma cidade o 17 de febreiro de 1805, foi un médico e naturalista austríaco.

Traxectoria
-----------

Coñécense poucos detalles sobre a vida de Laurenti, apenas que obtivo o doutoramento en medicina en Viena en 1768 cunha tese sobre a función velenosa nos réptiles e os anfibios (*Specimen Medicum, Exhibens Synopsin* [sic] *Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena*).

Durante moito tempo afirmouse que o verdadeiro autor desta tese fora J. J. Winterl, porque o seu nome aparece na última páxina, pero hoxe pénsase que Winterl, químico, era un colaborador das experiencias de Laurenti e que a tese débese a este último.

Este traballo foi de grande importancia en herpetoloxía. Carl von Linné, na edición de 1758 do seu *Systema Naturae* non definius máis que nove xéneros de réptiles e anfibios, mentres que Laurenti definiu trinta e cinco.. Algúns deles son moi coñecidos, como os xéneros *Bufo*, *Hyla*, *Salamandra*, *Gekko*, *Chamaeleo*, *Iguana*, *Crocodylus*, *Natrix*, *Vipera*, *Naja* e *Constrictor*.

En 1768, Laurenti tamén publicou un manuscrito en italiano titulado *Il Dragone* describindo a *salamandra cega* (o anfibio *Proteus anguinus*), que descubriu nas augas dunha cova en Eslovenia (ou posibelmente en Croacia occidental) Dita descrición representa a primeira contribución referida a un animal cavernícola no mundo occidental.

Foi el quen definiu por primeira vez a clase dos réptliles (*Reptilia*).

Ademais, contribuíu a comprender mellor o modo de acción do veleno destes animais e ao progreso dos coñecementos dos seus antídotos.

En zooloxía emprégase a abreviatura **Laurenti** para indicar a Josephus Nicolaus Laurenti como autoridade na descrición e na taxonomía.

Notas
-----

1. ↑  Laurenti, Josephus N. (1768): *Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum*. Vienna: Joan. Thom. pp. 1-217. Texto íntegro *(en latín)*.
2. ↑  Lescure, Jean (2002): "La naissance de l'herpétologie". *Bulletin de la Société herpétologique de France*, **101**: 5-27.
3. ↑  Lescure, J, *Op. cit*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45120
* WorldCat
* VIAF: 100199793
* BNF: 10588411c
* CERL: cnp00996360
* GND: 122155300
* ICCU: UFIV080000
* ISNI: 0000 0001 1845 2580
* LCCN: nr00013920
* NKC: xx0070011
* NTA: 240062175
* SUDOC: 120456338

 |
|  |
| --- |
|  |
|
| Interleucina 10 |
| **Identificadores** |
| Símbolo | IL10 |
| Símbolos alt. | CSIF; IL-10; IL10A; MGC126450; MGC126451; TGIF |
| Entrez | 3586 |
| HUGO | 5962 |
| OMIM | 124092 |
| RefSeq | NM\_000572 |
| UniProt | P22301 |
| **Outros datos** |
| Locus | Cr. 1 *q31-32* |

**A Interleucina-10** (IL-10 ou IL10), tamén coñecida como *factor de inhibición da síntese de citoquinas* (CSIF son as súas siglas en inglés), é unha citoquina con propiedades antiinflamatorias quen de inhibir a síntese de citoquinas proinflamatorias polos linfócitos T e os macrófagos. Demostrouse a súa presenza nas placas arterioscleróticas humanas (ou placas de ateroma), observándose en estudos experimentais que niveis baixos de IL-10 favorecen o desenvolvemento de lesións arterioscleróticas máis extensas e morfoloxicamente máis inestábeis.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q423698
* MAG: 187316574

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* RefSeq: NP\_000563
* UniProt: P22301

 |
**Juan Manuel Otero Milleiro**, nado en Redondela en 1863 e finado na mesma vila o 3 de novembro de 1929, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Otero Martínez. Colaborou en *El Eco de Redondela*, *El Contribuyente* e *La Idea*. Foi alcalde de Redondela en 1895, pero renunciou ao cargo o 6 de outubro de 1896. A principios de 1911 era vocal da Xunta Municipal do Censo, e nese mesmo ano foi elixido vicepresidente do Círculo Católico. Foi subdelegado de Medicina e médico forense de Redondela.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Luciano Fernández Gándara** |  **Alcalde de Redondela** 1895 - 1896 | Sucesor:**Manuel Pérez Rivas** |

Vida persoal
------------

Casou con Rita Fernández. Foi pai de Alejandro Otero Fernández e sogro de José Regojo Rodríguez.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Pueblo Gallego*, 5-11-1929, p. 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Amoedo López, Gonzalo; Gil Moure, Roberto (2001). Concello, ed. *A prensa en Redondela. Aproximación histórica 1883-1933*. Redondela. p. 16. ISBN 84-8302-720-8.

### Ligazóns externas

* Anecdotario redondelán. Alcaldes
Grampadora moderna de oficina.
Unha **grampadora** é un instrumento mecánico que serve para xuntar follas de papel, ou dun material semellante, furando as follas cunha delgada grampa de metal e unindo os extremos. As grampadoras son empregadas de xeito habitual en despachos, oficinas, fogares e escolas.

A verba "grampadora" pode referirse a diferentes intrumentos con diversos usos. Ademais de manter xuntas as follas de papel, as grampadoras poden empregarse en cirurxía para unir tecidos e para pechar feridas.

A maioría das grampadoras úsanse para xuntar varias follas de papel. Estas poden ser de dous tipos: manuais e eléctricas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *grampadora*.
2. ↑  Eric Limer. Gawker Media, ed. "Is Fashion-Conscious Design the Future of the Stapler?".
3. ↑  "X-ACTO Electric Stapler – Desktop Staplers – Electric Staplers:". Arquivado dende o orixinal o 06 de abril de 2012. Consultado o 10 de novembro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Grampadora Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q489157
* AAT: 300024713
* GEC: 0102542

 |
A **Gramática Universal** é unha teoría lingüística da escola transformacional e xenerativa que afirma que subxacen determinados principios comúns a tódalas linguas naturais. Nesta teoría dise que estes principios son innatos dentro da nosa condición humana.

Esta teoría non afirma que tódalas linguas naturais teñan a mesma gramática, ou que tódolos humanos estean "programados" cunha estrutura que subxace baixo tódalas expresións de linguas humanas. Senón que afirma que hai unha serie de regras que axudan aos nenos a adquirir a súa lingua materna.

Quen estuda a gramática universal ten o propósito de conseguir abstraer xeneralizacións comúns a diversos idiomas, a miúdo da seguinte forma: "Se X é certo, entón E ocorre". Este estudo estendeuse a numerosas disciplinas lingüísticas, tales como a fonoloxía e a Psicolingüística.

Tres lingüistas que tiveron unha influencia considerable nesta área, xa sexa directamente ou mediante a escola que promoveron, son Noam Chomsky, Edward Sapir e Richard Montague.

Véxase tamén
------------

* Universais lingüísticos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q728252
* BRE: 4699400
* EBID: ID
* JSTOR: universal-grammar
* MAG: 2777762164

 |
**Jorge Romero Montes**, tamén coñecido como **Jorge Santana**, nado o 9 de xaneiro de 1990 nas Palmas de Gran Canaria, é un xogador profesional español de baloncesto. Actualmente xoga para o Club Baloncesto Breogán de Lugo, no que xoga na posición de ala cunha altura de 1,92 metros.

Traxectoria
-----------

Nado nas Palmas de Gran Canaria, Romero formouse como xogador desde moi novo no Club Heidelberg, nos Salesianos das Palmas e no Joventut de Badalona en categoría infantil. Co club catalán gaña o Campionato de Europa cadete, estando entre os seus compañeiros Ricky Rubio. Posteriormente chega ás categorías inferiores do Gran Canaria, onde permanece até acaba a súa etapa júnior. Durante a súa mocidade é internacional coas categorías inferiores da selección española. No ano 2008 asina polo Real Madrid, onde compatibiliza os adestramentos co primeiro equipo coa participación no filial de LEB. O 5 de abrilde 2009 debuta en ACB co equipo madrileño nun partido ante o CAI Zaragoza, o cal tamén debutara Nikola Mirotic. Tras acabar a súa etapa en Madrid convértese nun habitual da LEB Ouro, onde xoga no Tarragona, Peñas Huesca, Basket Navarra, Palma Air Europa e Breogán.

### Clubs

* LEB Real Madrid (EBA/LEB Prata/ACB, 2008−2010)
* LEB Tarragona (LEB, 2010−2012)
* LEB Peñas Huesca (LEB, 2012−2014)
* LEB Basket Navarra (LEB, 2014−2015)
* LEB Palma Air Europa (LEB, 2015−2016)
* LEB Breogán (LEB, desde 2016)

Notas
-----

1. ↑  Ortiz, Javier (27 de abril de 2015). "Santana, aquel tremendo cadete". *Endesa Basket Lover* (en castelán).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en feb.es
* Blog de Jorge Romero
**José Fuentes Pérez** foi un mariño mercante e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrante en América. Capitán da mariña mercante. En 1897 foi nomeado presidente da "Asociación de la Marina mercante de Puerto Rico, para fomentar la Escuadra española". de regreso a Galicia, foi un dos fundadores da Liga de Amigos de Muros en 1906, da que foi elixido secretario. Foi o director do órgano da Liga, *La Liga de Amigos*. Foi detido por desobediencia ao alcalde de barrio en maio de 1909, e foi acusado de inxurias graves a Ramón Hermida Fernández e procesado en 1910, foi absolto en xaneiro de 1911. En 1913 foi nomeado representante da Asociación náutica no porto de Muros.

Notas
-----

1. ↑  *El Correo Gallego*, 30-1-1897, p. 2.
2. ↑  *El Correo de Galicia*, 4-5-1909, p. 2.
3. ↑  *El Correo de Galicia*, 11-1-1911, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Vilavedra, D. ed. (1997). *Diccionario da Literatura Galega*. II. Publicacións periódicas. Galaxia. p. 288. ISBN 84-8288-137-X.
**Madcon** é un dúo musical noruegués formado en 1992 por Yosef Wolde-Mariam e Tshawe Baqwa. Madcon lanzou sete álbums até o ano 2018. Son coñecidos polo cover de 2007 de "Beggin'" de The Four Seasons e polo sinxelo de 2015 "Don't Worry" con Ray Dalton.

Membros
-------

### Yosef Wolde-Mariam

Yosef Wolde-Mariam, nado o 4 de agosto de 1978, é un presentador de televisión e rapeiro etíope-noruegués. Os seus pais son orixinarios de Etiopía e Eritrea.

Wolde-Mariam medrou en Grefsen, Noruega, e mudouse coa súa nai a Røyken, Grønland, Grünerløkka e Bekkelaget. En 2012, foi mentor na versión norueguesa de *The Voice*, coñecida como *The Voice – Norges beste stemme*, emitida pola televisión norueguesa TV 2.

### Tshawe Baqwa

Tshawe Baqwa, nado o 6 de xaneiro de 1980 en Saarbrücken, Alemaña, é un rapeiro e presentador de televisión surafricano-alemán-noruegués.

Baqwa mudouse a Suráfrica cos seus pais cando tiña 14 anos, no momento das primeiras eleccións democráticas do país, e máis tarde regresou a Noruega para comezar a súa carreira musical.

Baqwa gañou na terceira edición da competición norueguesa de baile *Skal vi danse?*. Aínda que os xuíces finalmente favoreceron á finalista Mona Grudt, Baqwa gañou por votación pública. Tamén actuou como artista de voz no filme *Rio*, interpretando o personaxe de Nico.

Discografía
-----------

* *It's All a Madcon* (2004)
* *So Dark the Con of Man* (2007)
* *An InCONvenient Truth* (2008)
* *Contraband* (2010)
* *Contakt* (2012)
* *Icon* (2013)
* *Contakt Vol. 2* (2018)

Notas
-----

1. ↑  Kjendis.no Yosef takker kona Ammina Arquivado 2015-12-02 en Wayback Machine. *(en noruegués)*
2. 1 2  *Aftenposten*: Nå handler det om oss! *(en noruegués)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 13 de setembro de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q842152
* WorldCat
* VIAF: 126296449
* AllMusic: mn0001020707
* BIBSYS: 3024981
* BNF: 15702776q
* Discogs: 217885
* Europeana: ID
* GND: 10342950-5
* IMDb: nm2840552
* ISNI: 0000 0001 0657 8610
* LCCN: n2011065977
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 38634
* SUDOC: 158606051

 |
**José Fernández González**, **Rizo**, nado en Ferreiros (Entrimo) o 15 de novembro de 1915 e finado en Ourense o 22 de decembro de 1942, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Cando en xaneiro de 1937 a súa quinta foi mobilizada, fuxiu para Ribeiro de Baixo, na freguesía de Castro Laboreiro, o 17 de xaneiro. O 21 de xaneiro de 1937 foi detido o seu pai Antonio Fernández como chantaxe para obrigalo a presentarse. Foi xulgado en Ourense por rebelión e declarado en rebeldía. Traballou de zapateiro en Portugal. Procesado en 1941, foi detido ao ano seguinte e xulgado en consello de guerra o 16 de novembro, acusado de rebelión militar e condenado a pena de morte. Foi fusilado no Campo de Aragón (Ourense) o 22 de decembro de 1942.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alonso Santos, Román (2016). *Saltando a raia. Guerrilla republicana no suroeste ourensán (1939-1943)*. Ponteareas: Novas do Eixo Atlántico. pp. 82–83, 86–88, 266. ISBN 978-84-608-9994-5.

### Ligazóns externas

* 

* José Fernández González na páxina web *Nomes e Voces*.
**José Galisteo**, nado en Viladecans (provincia de Barcelona) o 24 de febreiro de 1977, é un cantante catalán, que chegou a ser finalista do programa *Operación Triunfo* en 2006.

Traxectoria
-----------

Jose Galisteo comezou a estudar solfexo e piano aos 12 anos. Con 20, tras regresar do servizo militar, ingresou como vocalista no dúo Mediterráneo. Logo de oito anos cantando en pequenos locais presentouse ao cásting de *Operación Triunfo*, que lle abre grandes oportunidades no ámbito musical, quedando dos seis finalistas na edición do 2006.

En maio do 2007 lanza o seu primeiro disco, *Remember* un álbum de versións en inglés con produción a cargo de Da Bruk e baixo o selo Vale Music, conseguindo manterse na lista oficial de vendas Promusicae durante varios meses. Lanza dous singles, "I Promised Myself" cun divertido videoclip onde aparece como mozo dun calendario e "Big In Japan", cuxo videoclip rodado en París, aparece cunha sexy modelo xaponesa.

No 2008 obtén o premio Garamond polo seu disco *Remember* outorgado en Madrid por un xurado formado por destacados músicos e produtores da escena musical nacional.

Realiza dúas xiras (2007 e 2008) que o levan por todo o territorio nacional e tamén París, Andorra e Berna.

O 26 de outubro de 2009 lanza *Luces y Sombras* o seu segundo disco de estudo, repetindo produción con Da Bruk, debutando como produtor e director artístico, baixo o selo Label Sound Records, con sede en Barcelona. O seu primeiro single "Lógicamente No" é un bombazo dance e vén acompañado dun suxestivo e elegante videoclip, onde Jose Galisteo cóntanos unha historia de desencontros amorosos xunto a varias modelos españolas.

*Luces y Sombras* contén 13 cortes (3 deles remixes). En castelán, e de estilo pop electrónico, afianza a Jose Galisteo neste estilo de música e convértese nunha forte aposta pola música electrónica e dance.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Remember* (2007)
* *Luces y Sombras* (2009)

### Singles

* "I Promised Myself" (2007)
* "What is Love" (2007)
* "Big in Japan" (2008)
* "Lógicamente No" (2009)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MySpace oficial
* Web do club de fans
* Sitio web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3325093
* Discogs: 1038928
* Europeana: ID
* IMDb: nm2408349
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 609105

 |
A **isomería de enlace** é un tipo de isomería na que compostos de coordinación que teñen a mesma composición difiren na conectividade do metal cun ligando.

Ligandos típicos que dan lugar a este tipo de isómeros de enlace son:

* tiocianato, SCN− – isotiocianato, NCS−
* selenocianato, SeCN− – isoselenocianato, NCSe−
* nitrito, NO2−
* sulfito, SO32−

Exemplos de isómeros de enlace son o [(NH3)5Co-SCN]2+ de cor violeta e o [(NH3)5Co-NCS]2+ de cor laranxa. A isomerización do isómero enlazado ao S ao isómero enlazado ao N ocorre intramolecularmente. No complexo diclorotetraquis(dimetil sulfóxido)rutenio(II), pode observarse a isomería de enlace dos ligandos de dimetil sulfóxido (DMSO) no espectro de resonancia magnética nuclear (RMN) debido ao efecto do enlace do S fronte ao enlace ao O nos grupos metilo do DMSO.

A notación apropiada para a isomería de enlace é a notación kappa, na cal o átomo enlazado directamente ao metal é seguido pola letra grega minúscula kappa; κ. Por exemplo, NO2− represéntase como nitrito-κ-N e nitrito-κ-O, o que substitúe o vello sistema de nomes triviais como nitro e nitroso.

Historia
--------

O primeiro exemplo do que se informou de isomería de enlace foi o dun composto que tiña a fórmula [Co(NH3)5(NO2)]Cl2. O complexo de cobalto catiónico pode existir en forma de dous isómeros de enlace separables. No isómero de cor amarela, o ligando nitro enlázase co nitróxeno. No isómero de enlace vermella, o nitrito únese por medio dun átomo de oxíxeno. O isómero unido a O escríbese a miúdo [Co(NH3)5(ONO)]2+. Aínda que a existencia de isómeros se coñece desde o século XIX, non se explicaron ata 1907 as súas diferenzas estruturais. Posteriormente demostrouse que o isómero vermello convertíase no amarelo ao sometelo a irradiación UV. Neste exemplo concreto, a formación do isomero nitro (Co-NO2) a partir do isómero nitrito (Co-ONO) ocorre por un rearranxo intramolecular.

Estruturas de dous isómeros de enlace do [Co(NH3)5(NO2)]2+.

Notas
-----

1. ↑  Buckingham, D. A.; Creaser, I. I.; Sargeson, A. M. (1970). "Mechanism of Base Hydrolysis for CoIII(NH3)5X2+ Ions. Hydrolysis and Rearrangement for the Sulfur-Bonded Co(NH3)5SCN2+ Ion". *Inorg. Chem.* **9** (3): 655–661. doi:10.1021/ic50085a044. <
2. ↑  IUPAC. Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book"). Compiled by A. D. McNaught and A. Wilkinson. Blackwell Scientific Publications, Oxford (1997). XML on-line corrected version:  (2006-) created by M. Nic, J. Jirat, B. Kosata; updates compiled by A. Jenkins. ISBN 0-9678550-9-8.
3. ↑  Werner, A. (1907). "Über strukturisomere Salze der Rhodanwasserstoffsäure und der salpetrigen Säure". *Ber.* **40** (1): 765–788. doi:10.1002/cber.190704001117.
4. ↑  Basolo, Fred; Hammaker, G.S (1 February 1962). "Synthesis and Isomerization of Nitritopentammine Complexes of Rhodium(III), Iridium(III), and Platinum(IV)". *Inorganic Chemistry* **1** (1): 1–5. doi:10.1021/ic50001a001.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1960074
* EBID: ID
* MAG: 84264389

 |
**José Flórez López**, nado en 1881 e finado en Becerreá o 12 de febreiro de 1944, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Durante a II República foi concelleiro de Becerreá e primeiro tenente alcalde na corporación presidida por Jesús Díaz López. Foi nomeado axente executivo do Concello de Becerreá en marzo de 1934, e recadador auxiliar en maio. Foi nomeado depositario de fondos interino do Concello de Becerreá en abril de 1934. Militante de Falange. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Becerreá. Permaneceu no cargo ata finais dese ano de 1936. Finou en Becerreá o 12 de febreiro de 1944 con 62 anos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rudesindo Fernández Vilor** |  **Alcalde de Becerreá** 1936 | Sucesor:**Jesús Rodríguez Pérez** |

Notas
-----

1. ↑  *BOP Lugo*, 23-1-1933, p. 1-2.
2. ↑  *BOP Lugo*, 4-4-1934, p. 3.
3. ↑  *BOP Lugo*, 3-5-1934, p. 2.
4. ↑  *BOP Lugo*, 12-1-1935, p. 3.
5. ↑  Necrolóxica en *El Progreso*, 13-2-1944, p. 3.
**José Fernández Bermúdez**, nado en Rois cara a 1892 e finado en Ribeira o 6 de febreiro de 1961, foi un industrial e político galego.

Traxectoria
-----------

Instalado en Ribeira, era propietario dun almacén de sal. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 foi elixido concelleiro e posteriormente primeiro tenente de alcalde. En 1933 foi elixido alcalde de Ribeira, permanecendo no cargo até 1936. Foi nomeado membro da xestora da Deputación da Coruña en decembro de 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi deposto como alcalde, detido polo capitán Saavedra e trasladado a Boisaca, onde estivo unha semana. O apoio das súas amizades permitiulle lograr un permiso que aproveitou para marchar a Portugal onde permaneceu durante un ano, ata que as autoridades franquistas decretaron unha amnistía para os republicanos sen delitos de sangue. Inculpado na Causa militar instruída en Santiago de Compostela por rebelión que finalmente foi sobresida. Marchou ao exilio. Retornou a Ribeira, onde seguiu cos seus negocios nos anos cincuenta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ramón Baltar Cardona** |  **Alcalde de Ribeira** 1933 - 1936 | Sucesor:**Antonio Fernández Salcedo** |

Vida persoal
------------

Casou con Juana Sampedro Vidal e foi pai de Juana, José, Cándido, María Luz, María Teresa e Ángel Fernández Sampedro.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Noche*, 6-2-1961, p. 2
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 28-12-1935, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bravo Cores, Daniel M. (2000). *Riveira, alcaldes para un siglo (1860-1975)*. A Pobra do Caramiñal. ISBN 84-607-1245-1.

### Ligazóns externas

* 

* José Fernández Bermúdez na páxina web *Nomes e Voces*.
O **Granada Atlético Club de Fútbol** foi un club de fútbol español da cidade de Granada, en Andalucía. Fundouse en 2004 e desapareceu en 2009. Competiu en Terceira División entre as tempadas 2005–06 e 2008–09.

Historia
--------

O Granada Atlético foi fundado en 1969 como *Guadix Club de Fútbol*. En 2005, foi trasladado a Granada e foi renomeado como *Granada Atlético Club de Fútbol*, comezando a competir en Terceira División. Ao mesmo tempo, un club de Íllora foi trasladado a Guadix e foi renomeado como *Guadix Club Deportivo*, e posteriormente *Guadix CF*.

A primeiros de agosto de 2010, cando semellaba que o Granada Atlético sería absorbido polo Granada CF para converterse no seu equipo filial, as negociacións rompéronse e o club anunciou a súa disolución.

Notas
-----

1. ↑  "El Ayuntamiento y el Atlético aprueban el desembarco de Pozzo en el Granada"
2. ↑  ""El Atlético no llega a un acuerdo con el Granada y anuncia su desaparición"". Arquivado dende o orixinal o 08 de agosto de 2009. Consultado o 05 de maio de 2013.
**Kimberly Breier**, nada en Massachusetts o 12 de setembro de 1972, é unha diplomática estadounidense, Subsecretaria de Estado para Asuntos do Hemisferio Occidental desde outubro de 2018 até agosto de 2019.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos e estudos

Nada no estado de Massachusetts, realizou unha licenciatura en idioma español no Middlebury College. Realizou unha mestría en estudos latinoamericanos na facultade de Servizo Exterior da Universidade de Georgetown.

### Carreira

Entre xaneiro de 2005 e xuño de 2006, traballou na Casa Branca na oficina de asuntos do hemisferio occidental do Consello de Seguridade Nacional, primeiro como directora para o Brasil e o Cono Sur, e posteriormente como directora para México e o Canadá. Tamén foi directora interina para a rexión andina.

Traballou no sector privado e en *think tanks*. Foi fundadora e directora da Iniciativa de Futuros México-Estados Unidos, e subdirectora do Programa das Américas no Centro de Estudos Estratéxicos e Internacionais. Por cinco anos foi vicepresidenta dunha consultora. Durante dez anos foi analista da Axencia Central de Intelixencia (CIA), como así tamén xerente nunha empresa de espionaxe.

Baixo a administración Trump, desde 2017 integrou o equipo de elaboración de políticas para o hemisferio occidental do Departamento de Estado dos Estados Unidos. En marzo de 2018, Donald Trump postulouna como subsecretaria para asuntos do hemisferio occidental, sendo ratificada polo Senado dos Estados Unidos en outubro dese ano. Breier substituíu no cargo a Francisco Palmieri, quen ocupaba o posto de forma interina desde o inicio do mandato de Trump en xaneiro de 2017. Trala súa confirmación no cargo, a través de Twitter expresou cales serían as súas prioridades, considerando aos gobernos de Venezuela e Nicaragua como «réximes corruptos».

Notas
-----

1. ↑  "Trump Announces Key Additions to his Administration". Arquivado dende o orixinal o 16 de decembro de 2019. Consultado o 7 de marzo de 2018.
2. 1 2 3 4 5  "Breier, Kimberly" (en inglés). Consultado o 21 de decembro de 2018.
3. ↑  "Kimberly Breier, la nueva secretaria de Estado adjunta de EU para Latinoamérica" (en castelán). 13 de outubro de 2018. Consultado o 21 de decembro de 2018.
4. ↑  ""Corruptos regímenes de Nicaragua y Venezuela", prioridades de Kimberly Breier" (en castelán). Consultado o 21 de decembro de 2018.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Jehan Sadat** (en árabe: *جيهان السادات* *Jīhān as-Sādāt* ou چيهان السادات *Zhīhān as-Sādāt*) nada no Cairo o 29 de agosto de 1933 e finada o 9 de xullo de 2021, foi unha profesora exipcia.

Viúva de Anwar Sadat, foi a Primeira Dama de Exipto dende 1970 até o asasinato de Sadat en 1981.

Traxectoria
-----------

Jehan Sadat, tamén deletreado Jihan, naceu como Jehan Safwat Raouf (en árabe: جيهان صفوت رؤوف *Jīhān Ṣafwat Raʼūf* ou چيهان صفوت رؤوف *Zhīhān Ṣafwat Raʼūf*) no Cairo, filla dunha familia de clase media alta dun pai cirurxián exipcio (Safwat Raouf), e unha nai profesora de música inglesa (Gladys Cotterill). A súa nai foi a filla de Charles Henry Cotterill, un superintendente de policía da cidade de Sheffield. Foi criada como musulmá de acordo cos desexos do seu pai, pero tamén asistiu a unha escola secundaria cristiá para nenas no Cairo.

Durante a súa festa de décimo quinto aniversario coñeceu ó seu futuro esposo, Anwar el-Sadat, pouco despois da súa saída do cárcere. Ela e Sadat casaron o 29 de maio de 1949, despois de diversas dúbidas e das obxeccións dos seus pais á idea de que a súa filla casase cun revolucionario sen emprego. El tiña 31 anos e Jehan tiña 15 anos e 9 meses de idade. Sadat foi posteriormente parte dos membros principais do Movemento de Oficiais Libres que levaron á revolución exipcia de 1952, a cal derrocou a monarquía de Exipto e Sudán.

Ó longo de 32 anos, Jehan foi unha esposa de apoio para a crecente carreira política do seu marido, que chegaría a converterse en presidente de Exipto. A súa traxectoria como primeira dama de Exipto serviu para cambiar a vida de millóns de persoas no seu país, e serviu como modelo para as mulleres de todo o mundo. Axudou a cambiar a imaxe do mundo das mulleres árabes na década de 1970, mentres que realizaba traballo voluntario e participaba no servizo non gobernamental en axuda ós menos afortunados.

Notas
-----

1. ↑  Jehan Sadat, Ph.D. Arquivado 10 de xuño de 2018 en Wayback Machine. páxina oficial.
2. ↑  Zhīhān al-Sadāt: al-marʼah allatī ḥakamat Miṣr! Entrada de WorldCat *(en inglés)*
3. ↑  "Jehan Sadat, wife of late Anwar Sadat, dies after short battle with illness: Reports". *Al Arabiya English* (en inglés). 9 de xullo de 2021. Consultado o 9 de xullo de 2021.
4. ↑  Zhīhān al-Sadāt: al-marʼah allatī ḥakamat Miṣr! Entrada de WorldCat (en inglés).

* Portal:Feminismo
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212190
* WorldCat
* VIAF: 85366686
* BNF: 12063386s
* DeutscheBio: 118604740
* EGAXA: vtls000876634
* FAST: 130372
* GND: 118604740
* IMDb: nm3412884
* ISNI: 0000 0001 1030 4073
* LCCN: n82247543
* LibraryThing: sadatjehan
* NKC: xx0009939
* NTA: 073264105
* SNAC: w6wh673k
* SUDOC: 028892313
* WikiTree: Safwat\_Raouf-1

 |
A illa de **Malaita Sur**, tamén coñecida como **Pequena Malaita** ou **Maramasike**, é unha pequena illa no extremo sur da illa de Malaita, da que está separada pola pequena pasaxe de Maramasike. A illa está na provincia de Malaita, na parte oriental das Illas Salomón.

Durante a época colonial o goberno colonial e os misioneiros dividiron a illa en tres distritos: Asimae, Asimeuri e Raroisu. Con todo, os nativos da illa prefiren identificarse tan só cos seus clans ou familias, cuxos lazos de unión son moi fortes. Estes clans gobernan a illa dividida en rexións tradicionalmente demarcadas llamdas *iolas*. Os habitantes da illa falan un dialecto chamado lingua sa'a. Esta lingua ten variancións de pronunciación, gramática e vocabulario dunha iola a outra. A sociedade é patriarcal, na que os homes son os cabeza de familia, clan ou tribo. As mulleres xogan un papel menos importante nesta sociedade, aínda que son igualmente respectadas.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Malaita Sur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1572203
* GeoNames: 2106344
* OSM: 4097324

 |
**Guccio Gucci**, nado en Florencia o 26 de marzo de 1881 e finado en Milán o 2 de xaneiro de 1953, foi un prestixioso deseñador de moda italiano, fundador da firma de moda Gucci.

Traxectoria
-----------

En 1906 fundou Gucci, a cal comeza sendo unha talabartaría en Florencia. Por razóns descoñecidas, Guccio mudouse a París e máis tarde a Londres, onde traballou como Maitre no Hotel Savoy. En 1920 regresou a Italia, e nese mesmo ano abriu en Florencia a primeira tenda cun pequeno capital en Florencia.

O éxito inicial de Guccio debeuse á calidade artesá das súas peles. Durante os primeiros anos a súa clientela orixinal consistía de xinetes ós cales lles vendía accesorios de coiro. A medida que a clientela se volveu máis sofisticada, o mesmo lle ocorreu ós seus produtos. Introduciuse tamén na venda de equipaxes de luxo, converténdose no equivalente á firma Louis Vuitton en Francia.

Os seus catro fillos (Aldo, Ugo, Vasco e Rodolfo) encargaranse de expandir a firma e abrir novas tendas en Florencia, Roma e Milán. O recoñecido dobre G de Gucci foi introducido ó mercado por primeira vez despois da segunda guerra mundial. Despois da segunda guerra mundial, a firma foi nomeada Guccio Gucci srl, conservando o mesmo nome ata a morte de Guccio en 1953. En 1982 mudou o nome por Guccio Gucci spA.

Faleceu en 1953, ano no que os seus fillos Aldo e Rodolfo abriron a primeira tenda Gucci no estranxeiro, na cidade de Nova York.

Notas
-----

1. ↑  "Gucci". *Vogue* (en castelán).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gucci


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q714126
* WorldCat
* VIAF: 217139253
* DBI: ID
* FMD: guccio-gucci
* SUDOC: 059739541
* WikiTree: Gucci-3

 |
**John Banim**, nado en Kilkenny en 1798 e finado en 1842, foi un escritor irlandés.

Traxectoria
-----------

Estudou en Kilkenny e Dublín. Tras rematar os seus estudos volveu a Kilkenny onde ensinou debuxo. Namorado dunha das súas alumnas, os pais dela conseguiron que tivera que marchar da cidade, pero a rapariga morreu, o que causou unha fonda impresión en Banim.

En 1820 asentouse en Dublín e alí publicou o seu primeiro libro de poemas, *The Celt's Paradise* e a traxedia *Damon and Pythias* (1821). En colaboración co seu irmán Michael escribiu unha serie de contos ilustrativos da vida irlandesa. John Banim marchou a Londres, onde sobreviviu escribindo en revistas.

En 1825 aparece a primeira serie de *Tales of the O'Hara Family*, que conseguiu un rápido éxito. Ao ano seguinte aparece a segunda serie, que inclúe a novela *The Nowlands*. Debido á mala saúde de John a terceira serie foi obra unicamente do seu irmán.

En 1829 trasládase a Francia por motivos de saúde. En 1835, xa inválido, aséntase preto de Kikenny, onde pasará o resto da súa vida.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q460546
* WorldCat
* VIAF: 57342311
* BNB: ID
* BNF: 12401642z
* CERL: cnp00585772
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 102853
* GND: 115342699
* Gutenberg: 6303
* ISNI: 0000 0000 8385 3455
* LCCN: n82159897
* LibriVox: 9539
* NLA: 35832321
* NTA: 071752609
* OBP: ID
* ODNB: 1278
* OL: OL384175A
* SELIBR: 406004
* SNAC: w6d23cs7
* TESF: banim\_john
* Treccani: john-banim
* ULAN: 500050654
* WikiTree: Banim-1

 |
**Malcolm Thomas Brough**, nado o 29 de decembro de 1961, é un político australiano que foi membro do Partido Liberal Nacional de Queensland pola the división de Fisher na Cámara de Representantes de Australia. Brough foi membro pola división de Longman dende as eleccións de 1996 até a súa derrota nas eleccións de 2007. Foi reelixido nas eleccións federais de 2013 como membro da división de Fisher. Tivo varios postos de poder nos gobernos de John Howard e sentou no gabinete como Ministro de Familia, Servizos da Comunidade e Asunto Indíxenas dende 2006 até 2007. No seu mandato, dirixiu a Resposta de Emerxencia Nacional no Territorio do Norte. Dende Brisbane, Brough foi membro do Partido Liberal, e serviu como presidente da división de Queensland en 2008, até que renunciou cando a división de Queensland se uniu ó Partido Nacional. Posteriormente uniuse ó novo Partido Liberal Nacional.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Summary of parliamentary voting for Mal Brough MP on TheyVoteForYou.org.au *(en inglés)*
**Lauri Aleksanteri Lehtinen** (10 de agosto de 1908 en Kerkkoo; 4 de decembro de 1973 en Helsinqui). Foi un atleta finlandés, gañador dos 5000 metros nos Xogos d'Os Ánxeles de 1932.

Lauri Lehtinen estableceu un novo récord mundial nos 5.000 m (14:17.0) xusto un mes antes dos Xogos Olímpicos, converténdoo no favorito para a proba dos 5.000 m. Na final, Lehtinen e o seu compatriota Lauri Virtanen lideraron cedo a carreira. Desfixéranse do resto de competidores agás do estadounidense Ralph Hill. Pronto a carreira se converteu nunha loita entre Lehtinen e Hill. Na derradeira volta, Hill intentou alcanzar a Lehtinen. O finlandés vendo isto bloqueoulle o paso facendo zigzags o que alporizou á multitude. Ó final, Lehtinen cruzou primeiro 50 centímetros por diante do seu rival. Aínda que esta táctica era habitual en Europa, a audiencia americana non estaba afeita así que apuparon a Lehtinen. Hill descartou facer unha reclamación, aínda que ambos rexistraran o mesmo tempo 14:30. Esta foi a única ocasión na que nunha carreira de máis de 200 metros nuns Xogos Olímpicos os dous finalistas rexistraron a mesma marca.

Nos Xogos Olímpicos de Berlín, Lehtinen non puido defender o seu título, finalizando segundo despois do seu compatriota Gunnar Höckert.

En 1940, Lehtinen doou a súa medalla de ouro, acadada nos Xogos d'Os Ánxeles, a un soldado que servira con honor no Istmo de Carelia. O xesto de Lehtinen foi un sinal de respecto ao seu compañeiro Höckert, que morrera loitando no Istmo.

| * v
* c
* e
**Campións olímpicos de 5.000 metros.** |
| --- |
|  | 1912: Hannes Kolehmainen • 1920: Joseph Guillemot • 1924: Paavo Nurmi • 1928: Ville Ritola • 1932: Lauri Lehtinen • 1936: Gunnar Höckert • 1948: Gaston Reiff • 1952: Emil Zatopek • 1956: Vladimir Kuts • 1960: Murray Halberg • 1964: Robert Schul • 1968: Mohamed Gammoudi • 1972: Lasse Virén • 1976: Lasse Virén • 1980: Miruts Yifter • 1984: Said Aouita • 1988: John Ngugi • 1992: Dieter Baumann • 1996: Vénuste Niyongabo • 2000: Millon Wolde • 2004: Hicham El Guerrouj • 2008: Kenenisa Bekele • 2012: Mo Farah • 2016: Mo Farah |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q547511
* IMDb: nm3488772
* IAAF: 14557770
* OCID: lauri-aleksanteri-lehtinen
* Sports Reference: lauri-lehtinen-1

 |
As grandes planicies cobren gran parte dos Estados Unidos e pequenas porcións do Canadá e México
As **Grandes Planicies** son unha alta e ampla meseta que se estende ao leste das Montañas Rochosas, no continente norteamericano, e cobre os estados de Novo México, Texas, Oklahoma, Colorado, Kansas, Nebrasca, Wyoming, Montana, Dacota do Sur e Dacota do Norte e as provincias canadenses de Saskatchewan e Alberta. Unha parte dos estados de Minnesota e Iowa e a provincia de Manitoba tamén pertencen ás Grandes Chairas.

Por toda a rexión existen moitas granxas dedicadas á agricultura e a gandería. Conta ademais con grandes depósitos de petróleo e carbón. Cada 25 anos aproximadamente, a rexión sofre secas e devastadoras tormentas de area.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Historia xeolóxica das Grandes Planicies *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12707
* WorldCat
* VIAF: 235918044
* BRE: 1904879
* EBID: ID
* GeoNames: 5445514
* GND: 4072020-2
* GNIS: 469028
* LCCN: sh85056998
* NKC: ge453115
* SELIBR: 305213
* TGN: 1110996
* Treccani: grandi-pianure

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Juan Ignacio Delgado Criado**, nado en Malpica de Bergantiños en 1908 e finado en Temuco (Chile) en 2010, foi un funcionario e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do secretario xudicial de Malpica e da mestra Ramona Criado Orellana, era o cuarto dunha familia de doce irmáns. Auxiliar do secretario do xulgado de Malpica de Bergantiños e contador do Pósito. Foi presidente de Izquierda Republicana de Malpica. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi suspendído polo gobernador civil o 30 de xuño de 1937 como secretario do Pósito, xunto co secretario da corporación Ramón Astray Labarda, dous oficiais do concello e a destitución do alcalde Pedro Grela Viqueira. Fuxiu de Malpica en agosto de 1938 na evasión do Rocío. Xulgado en Ferrol por rebelión militar, foi declarado en rebeldía. Ingresado no Campo de concentración de Argeles. Marchou a Buenos Aires no Winnipeg e de alí pasou a Valparaiso (Chile), onde entrou a traballar no Banco Español. En 1955 trasladouse a Allipén e dedicouse ao cultivo de trigo. Desde 1992 residiu en Temuco coa súa filla, onde morreu aos 102 anos.

Vida persoal
------------

Casou en 1949 con Paz Mera Pérez, e tivo dous fillos: Juan Amador e María Cristina.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-7-1937, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2011). *O mar e a memoria. O expediente Armesto*. A Coruña: Laiovento. p. 106. ISBN 978-84-8487-221-4.

### Outros artigos

* Evasión da motora Rocío

### Ligazóns externas

* 

* Juan Delgado Criado na páxina web *Nomes e Voces*.
Retrato de Carlos I de España, a quen se considera creador da Grandeza de España que coñecemos na actualidade.
A **Grandeza de España** é a máxima dignidade da nobreza española na xerarquía nobiliaria, pois está situada inmediatamente logo da de infante, que está reservada aos fillos do rei de España e aos do príncipe de Asturias. É outorgada polo rei e xeralmente vai unida a un título nobiliario, polo que é hereditaria, aínda que en ocasións concédese de forma vitalicia a unha persoa en concreto, como os fillos dos infantes de España, que non herdan o tratamento dos seus proxenitores. É tamén a máis alta dignidade da súa clase de toda Europa, pois os seus privilexios foron maiores que os doutras figuras similares europeas, como os pares de Francia ou os peers do Reino Unido

A súa orixe atópase nas antigas monarquías visigodas, aínda que non é ata o reinado de Carlos I de España no século XVI cando comeza a regularse e establecerse como a coñecemos na actualidade.

Na actualidade preto de 400 títulos nobiliarios ostentan a Grandeza de España. Asóciase tradicionalmente aos duques, pero pode acompañar aos títulos de marqués, conde, vizconde, barón e señor. Os netos do Rei, fillos dos Infantes de España, de acordo coa lexislación vixente (Real Decreto 1368/1987), reciben tamén o tratamento de Grandes de España.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3907844
* EBID: ID
* GEC: 0233116

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

O **mal de Crohn** é unha enfermidade crónica que produce a inflamación do intestino. A súa causa é aínda hoxe descoñecida para a Medicina. A doenza provoca a inflamación da parede intestinal en todo o seu grosor. Pode ocorrer en todo o tracto gastrointestinal dende a boca ata o ano aínda que é máis habitual no final do intestino delgado e no intestino groso.

As causas do **mal de Crohn** son descoñecidas aínda que parecen relacionadas cos hábitos alimentarios e cunha disfunción inmunitaria (aparentemente ligada ó xene IBD5 do quinto cromosoma e máis o décimo sexto cromosoma). Algúns investigadores sosteñen actualmente que a expansión desta doenza está relacionada co emprego masivo de refrixeradores e neveiras. Segundo esta hipótese, certos individuos, predispostos xeneticamente, veríanse afectados pola proliferación de bacterias capaces de espallarse a temperaturas baixas e contaminar os alimentos conservados en refrixeración.

É unha enfermidade cunha incidencia baixa, aínda que cada vez máis frecuente nos países industrializados. Afecta por igual a homes e mulleres. Sorprendentemente, acada unha incidencia maior entre individuos de raza xudía. As persoas con familiares afectados por colite ulcerosa. A doenza maniféstase antes dos 30 anos aínda que adoita aparecer xa entre os 14 e os 24 anos.

Malia que se coñecen ataques agudos do mal de Crohn, normalmente a enfermidade preséntase de forma crónica, alternando, de xeito curiosamente regular, momentos en que se manifesta con períodos de boa saúde. Tampouco se sabe o por que deste ciclo e as causas que gobernan a reaparición da enfermidade. Adoita complicarse con obstrucións intestinais, fístulas e abscesos de pus. Tamén son habituais as hemorraxias rectais e o risco de desenvolver, co tempo, cancro de colon.

Xa que logo, non existe tratamento para a enfermidade de Crohn. As terapias son soamente paliativas dos síntomas. As obstrucións intestinais e os abscesos graves requiren cirurxía, pero tampouco estas intervencións curan a doenza.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1472
* BNCF: 6362
* EBID: ID
* JSTOR: crohn-disease
* NDL: 00561182

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 3178
* DOID: DOID:8778
* eMedicine: 172940
* GARD: 10232
* HPO: HP:0100280
* KEGG: H00286
* MedlinePlus: 000249
* MeSH: D003424
* MeSH: C06.405.205.731.500
* NCIt: C35211
* OMIM: 266600
* Patientplus: crohns-disease-pro
* PubMed: PMH0001295
* UMLS: C0156147

 |
**Juan Cortiñas Méndez**, alcumado **Juanín**, nado en Monforte de Lemos o 24 de outubro de 1925, é un exfutbolista galego. Xogaba de centrocampista. Foi irmán do tamén futbolista Emilio Cortiñas Méndez, finado en 1937.

Traxectoria
-----------

Na tempada 1948–49 debutou en Primeira División co Celta de Vigo.

Na tempada 1956–57 fichou polo Deportivo da Coruña, adestrado inicialmente por Ángel Zubieta e logo por Diego Villalonga (quen non contou con Juanín). No equipo coruñés xogou tan só dous partidos, estreándose na primeira xornada, cunha derrota en Riazor fronte ao Atlético de Madrid (0–4). Volveu xogar na xornada 11, nunha nova derrota esta vez fronte ao Condal a domicilio (2–1), onde marcou o único tanto deportivista. Juanín, de 31 anos, foi dos centrocampistas menos habituais dentro dos suplentes, tendo máis notoriedade xogadores como Julián Cuenca, Manuel Lechuga, Enrique Sierra ou Amador Cortés. Ao final da campaña o equipo descendeu a Segunda División.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en ceroacero.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16090033
* BDFutbol: 9762
* Transfermarkt: 313815

 |
Lavabo
﻿Un **lavabo** ou **pía** é un recipiente sobre o que se verte a auga para o aseo persoal. Fabricados tradicionalmente en porcelana, hoxe atópanse das máis diversas formas e materiais, tales como metal, gres ou vidro. Os lavabos actuais levan unha ou dúas billas que conectadas á fontanaría do edificio subministran auga fría e quente (actualmente a lei obriga en todo o estado español á instalación de billas cun só cano para saída de auga fría e quente[]). Na súa parte inferior teñen unha válvula de desaugadoiro, conectada ao saneamento, pola que se evacúa a auga usada.

Na actualidade, os lavabos fabrícanse en gran variedade de materiais entre os que se atopan a cerámica, o cristal, a resina, o metal, pedra puída ou madeira con tratamentos hidrófugos.

Lavamáns nunha industria alimentaria.
Nos establecementos de alimentación, a lexislación sanitaria esixe que os lavamáns utilizados polos manipuladores de alimentos sexan de accionamento non manual (de pedal, cóbado, células fotoeléctricas etc.) para evitar que, unha vez lavadas as mans, os manipuladores teñan que acciona-lo mando coas mans limpas. Ademais, deben dispor de auga fría e quente, xabón líquido e sistema de secado hixiénico de mans (papel).

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *lavabo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lavabo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Pía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q140565
* AAT: 300052632
* GEC: 0190427
* GND: 4347502-4
* LCCN: sh2006004887

 |
**José Ignacio Portos Vázquez**, nado en Cardeiro (Boimorto) en 1964, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Gandeiro de profesión. Foi concelleiro en Boimorto polo PPdeG (1991-2003). Nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura da Agrupación de Independentes de Boimorto (AIB) e foi elixido alcalde grazas ao apoio de BNG e PSdeG-PSOE. Nas municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Boimorto e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Nas municipais de 2011 volveu ser elixido alcalde grazas ao apoio do BNG.
No mes de maio de 2014, José Ignacio Portos renunciou á alcaldía de Boimorto por motivos de saúde. Foi relevado no cargo por Ana Ledo Fernández, número dous da lista do PSdeG-PSOE.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Luis Verea Taboada** |  **Alcalde de Boimorto** 2003 - 2014 | Sucesor:**Ana Ledo** |

Notas
-----

1. ↑  "Los populares serán desbancados en Boimorto, donde gobernará el candidato de los independientes". Arquivado dende o orixinal o 22/11/2015. Consultado o 07/12/2011.
2. ↑  Ignacio Portos deja la alcaldía de Boimorto tras once años *La Voz de Galicia*, 21/05/2014 *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Outras páxinas

* Eleccións municipais en Boimorto

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*