recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**International Ultraviolet Explorer**, tamén coñecido polo seu acrónimo **IUE** e como **Explorer 57**, foi un observatorio espacial froito da colaboración entre a NASA, a ESA e o SERC (o Consello de Investigación de Ciencia e Enxeñería) lanzado o 26 de xaneiro de 1978 mediante un foguete Delta 2914 desde Cabo Cañaveral.

Características
---------------

IUE adicouse a facer observacións astronómicas espectrográficas no rango do ultravioleta, no rango de lonxitudes de onda entre 1150 e 3250 ángstroms, para o cal levaba como único instrumento a bordo un telescopio de 45 cm de diámetro.

O satélite deseñouse e lanzouse mediante colaboración internacional: o Centro Goddard de Voo Espacial (GFSC) proporcionou o satélite e a instrumentación óptica; o SERC as cámaras de televisión usadas como detectores; e a ESA as células solares e un centro de control. Durante a misión, dous terzos do tempo de observación eran dirixidos desde o centro de control do GFSC e un terzo desde o centro de control europeo.

Tras varias extensións da misión, o IUE foi apagado definitivamente ás 18:42 UTC do 30 de setembro de 1996.

Instrumentos
------------

O único instrumento do IUE era un telescopio Ritchey-Chretien de 45 cm de apertura que dirixía a luz cara a un espectrógrafo que usaba cámaras vidicon como detectores. O espectrógrafo cubría o rango de lonxitudes de onda de 1150 a 3250 Å e podía funcionar a baixa (6 Å) ou alta (0,1 Å) resolución. A altas resolucións podía observar obxectos de ata magnitude 12, mentres que a baixa resolución podía observar obxectos máis débiles, ata magnitude 17, con tempos de observación de varias horas.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "IUE" (en inglés). Consultado o 31 de xaneiro de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  NASA (4 de novembro de 2011). "IUE" (en inglés). Consultado o 31 de xaneiro de 2012.
3. ↑  "Note verbale dated 5 May 1978 from the Permanent Representative of the United States addressed to the Secretary-General" (PDF) (78-11246). 15 de maio de 1978: 4. Consultado o 27 de marzo de 2020.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Explorer: IUE" (en inglés). Consultado o 31 de xaneiro de 2012.
5. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Delta-2914" (en inglés). Consultado o 21 de xuño de 2012.
6. 1 2  Mark Wade (2011). "IUE" (en inglés). Consultado o 31 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***International Ultraviolet Explorer*** |

### Ligazóns externas

* Páxina do IUE na ESA

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51509
* WorldCat
* VIAF: 316593130
* EBID: ID
* GEC: 0247710
* LCCN: sh85069073
* NSSDC ID: 1978-012A
* SCN: 10637

 |
**Illa Buck** é unha illa privada das illas Virxes Británicas no Caribe.

Visión xeral
------------

Un antigo propietario comezara a construír unha ponte entre a illa Buck e a illa de Tórtola, pero a construción cesou cando se descubriu que ao abeiro da lei británica das Illas Virxes se crearía un dereito a favor do público en xeral para cruzar a ponte e usar as praias da illa. Así, detívose e nunca se completou a ponte.

A illa tamén ten un obsoleto paso aéreo sobre ela, que agora está en ruínas.

Curioso, nas adxacentes Illas Virxes Estadounidenses hai outros dous illotes que levan o nome de "illa Buck" - Monumento Nacional do Buck Island Reef preto de Santa Cruz e Buck Island National Wildlife Refuge preto de San Tomé.

Ten 43 hectáreas e ten piscinas. en 2012, era a segunda illa privada máis cara do mundo.

En 2017 a illa anunciouse que estaba a venda no sitio web de inmobles Rightmove por 30.000.000 de dólares.

Notas
-----

1. 1 2  The world's most expensive private islands, *The Daily Telegraph*
2. ↑  10 bedroom property for sale St Vincent and the Grenadines - PRIVATE ISLAND Buck Island - BVI'S, Private Island Arquivado 28 de agosto de 2019 en Wayback Machine. Rightmove

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Buck, Illas Virxes Británicas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas
**Eduardo Martínez Alonso**, nado en Vigo en 1903 e finado en Madrid o 29 de maio de 1972, foi un médico e espía galego que traballou para o Reino Unido.

Traxectoria
-----------

Fillo dunha familia burguesa de Vigo, o seu avó era Antonio Alonso Santodomingo, industrial conserveiro fundador de Palacio de Oriente, e o seu pai cónsul do Uruguai. O seu pai primeiro estivo destinado en Glasgow, onde Eduardo se trasladou con oito anos (1912) e logo en Liverpool en 1918. Nesta cidade inglesa é onde Eduardo Martínez Alonso estudou Medicina, na Universidade de Liverpool.

Porén, e antes de rematar os estudos, Eduardo Martínez Alonso trasladouse a Madrid, onde por contactos da súa familia entrou a traballar no hospital da Cruz Vermella. Alí prosperou, montou consulta de seu e converteuse no médico das embaixadas do Reino Unido e dos Estados Unidos. Tamén casou por primeira vez cunha moza británica, que o abandonou e marchou ao Reino Unido.

### As guerras

A guerra civil española colleuno en Madrid e traballou como doutor para o bando republicano durante o sitio de Madrid. Alí criticou as ordes dos seus mandos, o doutor Julio González Recatero, o que fixo que tivera que abandonar a cidade ás agochadas, primeiro a Valencia e posteriormente a Burgos a través de Marsella, Saint-Jean-de-Luz e Donostia. Xa do bando nacional, foi destinado como médico á fronte do País Vasco e posteriormente a Zaragoza. Ao remate da Guerra foi enviado ao hospital militar de Madrid, onde se ocupou do andazo de tifo, e onde logo se fixo cargo dos servizos médicos da embaixada británica, así como da asistencia aos presos do campo de concentración de Miranda de Ebro. Nesta época casou de segundas cunha moza galega, se ben para os efectos da lei española franquista, que non recoñecía os matrimonios civís realizados con anterioridade, foi a primeira voda.

Na segunda guerra mundial foi recrutado nos servizos de espionaxe británicos, o MI6. Durante a ocupación nazi de Francia, serviu de enlace para a evacuación de perseguidos a través de España ("unha gran cantidade de xudeus de distintas nacións e outros fuxitivos, incluídos soldados, espías e outras persoas relevantes para os aliados"). Coordinado co capitán británico Alan Hillgarth, acollía os refuxiados na súa casa de Vigo ou de Redondela e dende alí embarcábaos cara a América ou cruzaban o río Miño en dirección a Portugal.

Despois da guerra regresou á vida civil, e continuou co exercicio da medicina en Madrid, onde foi xefe do Servizo de Cirurxía Torácica do Hospital Central da Cruz Vermella. Finou en Madrid o 29 de maio de 1972.

Vida persoal
------------

Casou con Ramona de Vicente Núñez e foi pai de Billle, Timothy e Patricia Martínez de Vicente.

Notas
-----

1. ↑  CONI, N. Eduardo Martínez Alonso (1903–72): gallant surgeon who undertook special operationsJournal of Medical Biography 2010; 18: 27–34
2. ↑  Necrolóxica en *ABC*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Reportaxe sobre Eduardo Martínez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387291
* WorldCat
* VIAF: 75319432
* FAST: 142545
* ISNI: 0000 0000 2573 4183
* LCCN: n85800794

 |
**Emmelie Charlotte-Victoria de Forest**, nada o 28 de febreiro de 1993 en Randers, é unha cantante e compositora danesa.

Logo de gañar o Dansk Melodi Grand Prix 2013, representou a Dinamarca no Festival de Eurovisión 2013 que se celebrou en Malmö (Suecia) coa canción "Only Teardrops", proclamándose gañadora do certame.

Traxectoria
-----------

Emmelie de Forest actuando no Festival de Eurovisión 2013.
Forest comezou a cantar aos 9 anos. Aos 14 anos, colaborou co músico escocés Fraser Neill, facendo aparicións en varios festivais e centros culturais. En 2011 mudouse de Mariager (Xutlandia Setentrional) a Copenhaguen e inscribiuse na escola de cantantes 'Complete Vocal Institute' de Katrine Sadolins.

Foi unha dos dez participantes do Dansk Melodi Grand Prix, que determina o representante de Dinamarca en Eurovisión, que se celebrou o 26 de xaneiro de 2013, onde gañou coa canción "Only Teardrops".

Emmelie de Forest representou a Dinamarca no Festival de Eurovisión celebrado en Malmö (Suecia) o 18 de maio de 2013. Presentouse coa canción "Only Teardrops" e, partindo como favorita, acabou gañando o certame con 281 puntos, onde alcanzou unha marxe de 53 puntos respecto ao que quedou segundo, Acerbaixán.

Discografía
-----------

### Álbums

* *Only Teardrops* (2013)

Notas
-----

1. ↑  Eurovisionary, ed. (26 de xaneiro de 2013). "Emmelie de Forest wins Dansk Melodi Grand Prix 2013 - Only Teardrops from Denmark" (en inglés).
2. ↑  La Voz de Galicia, ed. (12 de maio de 2013). "Eurovisión 2013: Dinamarca, a favorita".
3. ↑  La Voz de Galicia, ed. (19 de maio de 2013). "Eurovisión 2013: Dinamarca, con Emmelie de Forest e o seu «Only teardrops», proclámase campioa en Malmö e El Sueño de Morfeo termina penúltimo".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Emmelie de Forest na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3720656
* WorldCat
* VIAF: 304569159
* AllMusic: mn0003109429
* BNF: 16740783g
* Discogs: 3127976
* Europeana: ID
* Genius: Emmelie-de-forest
* GND: 1036622258
* IMDb: nm5493218
* ISNI: 0000 0004 1014 8455
* MetroLyrics: ID
* MusicBrainz: ID

 |
**Jerzy Feliks Zabielski**, nado en Varsovia o 28 de marzo de 1897 e finado na mesma cidade o 19 de novembro de 1958, foi un militar e tirador de esgrima polaco, gañador dunha medalla olímpica.

Traxectoria
-----------

Comezou a estudar dereito, e durante eses anos foi un dos pioneiros da esgrima polaca, foi un dos fundadores do Club de Esgrima de Varsovia (1916). Sen rematar a carreira tras o recoñecemento da independencia polaca decidiu entrar no exército a finais de 1918, e ao ano seguinte tiña o rango de subtenente e foi promovido a tenente en 1922. Mentres permanecía no exército retomou os seus estudos de dereito na Universidade Iaguelónica de Cracovia e deu clases de esgrima no Club Militar Deportivo mais tamén foi dos reorganizadores da sección de esgrima do AZS de Varsovia en 1921 e da Asociación Polaca de Esgrima en 1922. Partipou nos Xogos Olímpicos de 1924 en sabre por equipos sen chegar á final pero nos Xogos Olímpicos de 1928 na mesma proba logrou a medalla de bronce xunto cos seus compañeiros Tadeusz Friedrich, Kazimierz Laskowski, Aleksander Małecki, Adam Papée e Władysław Segda. No Campionato de Europa de 1930 levou a medalla de bronce en sabre por equipos e nos Campionatos Académicos do Mundo conseguiu a medalla de prata en sabre por equipos e en florete. En 1932 pasou ao Corpo de Oficiais de intendencia traballando no Cuartel Xeral en Varsovia. Ascendeu a capitán en 1935, participou na defensa de Polonia e tras a capitulación uniuse ao exército leal ao goberno no exilio, destinado no Cuartel Xeral da III División, acadando o grao de maior. Despois da segunda guerra mundial permaneceu no Reino Unido, volveu a Polonia en 1958 pouco antes de morrer.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ryszard Wryk, *Sport olimpijski w Polsce 1919-1939*, Poznań 2006, ISBN 83-7177-278-5

### Ligazóns externas

* Perfil na web do Comité Olímpico Polaco *(en polaco)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2357519
* Sports Reference: jerzy-zabielski-1

 |
**Jacques Bank**, nado o 18 de abril de 1943 en Ámsterdam, é un compositor neerlandés.

Traxectoria
-----------

Bank estudou composición no Conservatorio de Ámsterdan con Ton de Leeuw e Jos Kunst, recibindo ao se graduar en 1974 o Premio de Composición. As súas composicións estreáronse tanto nos Países Baixos como no estranxeiro, en concreto estreou nas Semanas da Música da Fundación Gaudeamus de 1973, 1974 en 1975, no Holland Festival de 1976 e nos Días da Nova Música Mundial da Sociedade Internacional da Música Contemporánea en Israel en 1980. A súa ópera *Een tanthologie* tivo a súa estrea en 1988. Bank escribiu *Episodes de la vie d'un artiste* en conmemoración do 75 aniversario da Orquestra Filharmónica de Róterdan en 1994. De 2000 data *De Bijlmer Opera* e de 2005 *De ondergeschoven koningin*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficialArquivado 31 de maio de 2020 en Wayback Machine. *(en neerlandés)* *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1816919
* WorldCat
* VIAF: 49646595
* FAST: 96416
* GND: 103775501
* ISNI: 0000 0000 2321 8062
* LCCN: n82101485
* NTA: 07480605X

 |
Mapa da Europa Oriental estendida, incluíndo as repúblicas ex-soviéticas incorporadas á UE, tamén as bálticas.
As conferencias de Ialta (4 de febreiro - 11 de febreiro de 1945) e de Potsdam (17 de xullo - 2 de agosto de 1945), dividiron Europa en dúas grandes áreas políticas. Nos países da **Europa Oriental** impuxéronse no goberno os partidos comunistas coa axuda, ás veces, do Exército Vermello.

Estes países, afíns ideoloxicamente, organizáronse no:

* COMECON (Consello de Axuda Mutua Económica), creado en 1949 como resposta ó Plan Marshall (programa de créditos brandos dos EUA ós países de Europa Occidental).
* Pacto de Varsovia, alianza militar constituída en 1955 como resposta á Alianza Atllántica ou OTAN.

Na actualidade desapareceron tanto o COMECON como o Pacto de Varsovia. Os países de Europa Oriental estanse a integrar na Unión Europea e na Alianza Atlántica de xeito constante e progresivo trala caída do pano de aceiro.

Macrorexión da ONU
------------------

Tendo en conta a división do mundo feita pola ONU, Europa Oriental é unha das macrorexións da ONU en que se divide Europa. Esta clasificación inclúe 10 estados:

* Belarús Belarús
* Bulgaria Bulgaria
* Eslovaquia Eslovaquia
* Hungría Hungría
* Moldavia Moldavia
* Polonia Polonia
* República Checa República Checa
* Romanía Romanía
* Rusia Rusia
* Ucraína Ucraína

### Balcáns

Tradicionalmente tamén son incluídos nesta clasificación os países balcánicos:

* Albania
* Bosnia e Hercegovina Bosnia e Hercegovina
* Croacia Croacia
* Eslovenia Eslovenia
* Kosovo Kosovo
* Macedonia do Norte Macedonia do Norte
* Montenegro Montenegro
* Serbia Serbia

### Estados desaparecidos

Na Europa Oriental tamén se incluían:

* Alemaña Democrática Alemaña Oriental
* Checoslovaquia Checoslovaquia
* Iugoslavia Iugoslavia

### Repúblicas bálticas

As repúblicas bálticas non sempre son incluídas nesta clasificación. Ás veces inclúense na macrorexión xeográfica de Europa do Norte:

* Estonia Estonia
* Letonia Letonia
* Lituania Lituania

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Guerra fría

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27468
* WorldCat
* VIAF: 248539062
* GeoNames: 7729884
* GND: 4075739-0
* LCCN: sh85045765
* NKC: ge137881
* SELIBR: 161025

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005061
* UMLS: C0015177

 |
***Espejo público*** é un programa de televisión emitido pola cadea española Antena 3. Foi estreado o 17 de outubro de 1996, inicialmente como programa semanal de reportaxes de actualidade. Desde o 11 de decembro de 2006 vén emitindo diariamente como un magazine matinal, presentado por Susanna Griso.

Historia
--------

### Primeira etapa

*Espejo público* estreouse o 17 de outubro de 1996, inicialmente como un programa de reportaxes, que se emitía semanalmente, os domingos, dirixido e presentado por Pedro Piqueras. En outubro de 1998 este foi relevado por Roberto Arce, ata agosto de 2002. En setembro dese ano a xornalista Sonsoles Suárez converteuse na presentadora, mentres que Julián Nieto fíxose cargo da dirección en novembro de 2003. En ocasións puntuais, outras xornalistas como Lourdes Maldonado, Lydia Balenciaga e Soledad Arroyo conduciron tamén o espazo.

O 28 de outubro de 2006 emitiuse por última vez neste formato, tras anunciarse que o programa sería reconvertido nun magacín matinal en substitución de *Ruedo ibérico*. Inicialmente, estaba previsto que o mesmo equipo e a presentadora, Sonsoles Suárez, continuasen á fronte do espazo, aínda que finalmente esta sería substituída por Susanna Griso.

Durante esta primeira década en antena, o programa mantivo unha de cota de pantalla media do 21% cultivando, así mesmo, varios recoñecementos como tres premios Antena de Ouro e dous TP de Ouro.

### Segunda etapa

*Espejo público* regresou á televisión o 11 de decembro de 2006, cun cambio absoluto de formato. Pasou a ser un programa de información xeral, en formato de magacín colector, conservando do programa orixinal tan só o nome. Baséase na actualidade, combinando prensa rosa cun xornalismo serio.

Emítese na actualidade polas mañás de luns a venres e está presentado por Susanna Griso coa colaboración de Albert Castillón, Alfonso Egea e Roberto Leal.

O 16 de xuño de 2011 *Espejo público* alcanzou a cifra de 1.000 programas en antena.

Durante os veráns de 2012 e 2013 o programa é conducido por Sandra Daviú e Roberto Leal.

### Colaboradores

* Ramón Arangüena (2006-2011)
* Ignacio Camacho.
* Pilar Cernuda.
* José Oneto.
* Antonio Casado.
* Alfonso Egea.
* Albert Castillón.
* Romina Belluscio
* Miguel Temprano
* Carmen Ro.
* Bárbara Rey (2010- 2011)
* Erika Alonso (2008)
* Gema López.
* Ángela Portero.
* Rosa Villacastín.
* Massiel.
* Antonio Rossi.
* Jesús Mariñas.
* Ángel Antonio Herrera.
* Isabel Sartorius (2010-2011)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9243675
* IMDb: tt0383769

 |
Un **intersistema cultural** é un conxunto de sistemas que comparten materiais e normas comúns na súa produción cultural, de maneira que os elementos que os compoñen sexan suficientes para seren interpretados como singulares en relación a outros sistemas e alicercen fluxos relativamente importantes entre si.

O teórico estoniano Naftoli Bassel fala de *sistema interlitario*, entendendo este concepto como un conxunto de áreas internacionais que comparten espazos lingüísticos, étnicos ou políticos comúns. Así, o prefixo *inter* reflicte a forte cohesión cultural entre os sistemas asociados. Este concepto tamén pode relacionarse co de polisistema, no sentido en que Itamar Even-Zohar o utiliza (rede de produtores, consumidores, produtos, institucións, mercados e repertorios que configuran a vida literaria ).

Os intersistemas poden modificar o peso dos elementos que os relacionan, modificar o número e a calidade dos seus compoñentes, desaparecer ou xurdir segundo diversas circunstancias e posuír factores que, sen seren os precisos e suficientes para o mantemento do intersistema, funcionen tamén como vertebradores de maior ou menor importancia .

Notas
-----

1. ↑  É neste sentido como Elias Torres Feijó e o Grupo Galabra, que el coordina, entenden este concepto, a partir de Naftoli Bassel. Cfr. Torres Feijó, E. J. (2014), "Estudos da literatura e da cultura no âmbito da língua portuguesa e diplomacia da cultura: carências e possibilidades" in *Signótica*, p. 168. e Grupo Galabra, dispoñible en , [Consultado o 17/12/2014]
2. ↑  Casas, Arturo (2003): "Sistema interliterario y planificación historiográfica a propósito del espacio geocultural ibérico", *Interlitteraria*, 8, p. 88.
3. ↑  Even-Zohar, I. (1990). "Polysystem Theory", *Poetics Today*, 11, pp. 27-96.
4. ↑  Torres Feijó, E. J. *op.cit*. p. 164.

Véxase tamén
------------

### Artigos relacionados

* Norma sistémica
* Norma de repertorio

### Ligazóns externas

* Grupo Galabra
O **Eurocopter Tiger** (agora **Airbus Helicopters**) é un helicóptero de ataque de dous motores e catro palas que entrou en servizo no ano 2003. Comezou a fabricalo Eurocopter (hoxe en día Airbus Helicopters), a compañía sucesora das divisións de helicópteros de Aérospatiale e DASA, que o designou como o **EC665**. Debido ás súas linguas, en Alemaña e coñecido como **Tiger**, e en Francia e España como **Tigre**.

O desenvolvemento do Tiger comezou durante a guerra fría e inicialmente deseñouse como un helicóptero anti-carro para ser usado contra unha invasión terrestre soviética en Europa Occidental. Durante o seu prolongado período de desenvolvemento a Unión Soviética colapsou, pero Francia e Alemaña decidiron continuar co Tiger, desenvolvéndoo no seu lugar como un helicóptero de ataque multirol. O aparello tivo dispoñibilidade operativa no ano 2008.

O Tiger ten a distinción de ser o primeiro helicóptero feito totalmente de materiais compostos desenvolvido en Europa; incluso os primeiros modelos tamén incorporan outras características avanzadas como unha cabina de cristal, tecnoloxía furtiva, e unha gran axilidade para aumentar a súa supervivencia. Versións melloradas entraron en servizo dende entón, equipadas con motores máis potentes e compatibles cunha gama máis ampla de armas. Dende a súa entrada en servizo os Tigers foron usados en combate en Afganistán, Libia e Malí.

| * v
* c
* e
Aeronaves de Airbus |
| --- |
| Ala fixa | 

|  |  |
| --- | --- |
| Civís | 
* A220
* A300
* A300 Beluga
* A310
* A320
	+ A318
	+ A319
	+ A321
* A320neo
* A330
* A340
* A350
* A380
* E-Fan
	+ experimental
* A330neo
	+ en desenvolvemento
* NSR
	+ proposto

 |
| Militares | 
* A310 MRTT
* CC-150 Polaris
* A330 MRTT
* A400M
* C212
* CN235
* C295
* HC-144
* Mako/HEAT
	+ retirado
* KC-45
	+ proposto
* Eurofighter Typhoon

 |

 |
| Helicópteros | 

|  |  |
| --- | --- |
| Civís | 
* BK 117
* EC120 (H120)
* EC130 (H130)
* EC135 (H135)
* EC145 (H145)
* EC155 (H155)
* H160
* EC175 (H175)
* EC225 (H225)
* AS332 (H215)
* AS350 (H125)
* AS355
* SA/AS365
* X3
	+ experimental
* X6

 |
| Militares | 
* AS532
* AS550 (H125M)/AS555
* AS565
* EC635 (H135M)
* EC645 (H145M)
* EC665
* EC725 (H225M)
* HH/MH-65
* NH90
* UH-72

 |

 |
Jacques Diouf en marzo de 2006
**Jacques Diouf**, nado en Saint-Louis o 1 de agosto de 1938 e finado o 17 de agosto de 2019, foi un diplomático senegalés, que foi director xeral da FAO de 1994 a 2011.

Biografía
---------

Diouf atendeu á escola primaria e secundaria na súa cidade natal de Saint-Louis, continuou os seus estudos como enxeñeiro agrónomo en Francia no Institut National Agronomique Paris-Grignon e doutorouse en economía rural na Sorbona.

En 1963, Diouf converteuse no director da Oficina Europea e do Programa Agrícola da Oficina de Comercialización Agrícola da FAO. En 1965, Diouf ocupou o posto de secretario executivo do recentemente fundado Consello Africano do Cacahuete con sede en Lagos. Entre 1971 e 1877 foi secretario executivo da Asociación para o Desenvolvemento do Cultivo do Arroz en África Occidental con sede en Monrovia. En 1978 volveu ao seu país natal como secretario de estado para Investigación Científica e Técnica cos gobernos de Léopold Sédar Senghor e Abdou Diouf ata 1983. Foi parlamentario da Asemblea Nacional do Senegal e do Parlamento de Senegambia (1983-1984). Entre 1985 e 1990 foi secretario xeral do Banco Central dos Estados de África Occidental con sede en Dakar. Foi embaixador do Senegal na ONU (1991-1993) antes de ser elixido director xeral da FAO o 1 de xaneiro de 1994, para substituír o libanés Edouard Saouma.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Curriculum Vitae de Jacques Diouf en fao.org Arquivado 18 de maio de 2009 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2608966
* WorldCat
* VIAF: 232508484
* BNF: 13078673t
* ISNI: 0000 0003 6672 9673
* LCCN: no2013138445
* Munzinger: 00000021079
* NKC: uzp2012684419
* SUDOC: 057380449

 |
**José Ramón López Regos**, nado o 23 de maio de 1983 en Ordes, é un xogador de hóckey a patíns galego.

Traxectoria
-----------

José Ramón comezou a xogar ao hóckey a patíns aos 5 anos de idade no extinto Club Patín Ordes. Aos 17 anos o HC Liceo fixouse nel, levándoo para A Coruña, onde chegou a debutar co primeiro equipo. Dúas tempadas despois, asinou polo CP Alcobendas, club ao cal estivo vencellado catro anos (dous na OK Liga e dous en Primeira). Logo desta etapa en Madrid, o dianteiro ordense marchou un ano ao PAS Alcoi da OK Liga, volvendo despois ao Liceo "B" (daquela denominado Cerceda Liceo), conseguindo o ascenso á OK Liga co filial liceísta. Coa fundación do Club Patín Cerceda como club independente do Liceo para poder xogar na OK Liga, José Ramón pasou a formar parte do novo club. 

No 2018 ingresou no A.C. Ordes, equipo no que xoga e adestra.[*cando?*]

José Ramón ten sido internacional coa selección española en categorías inferiores, proclamándose dúas veces Campión de Europa coa selección española Júnior, en Francia (2001) e en Italia (2002).

Palmarés
--------

### Selección española

* **2 Campionatos de Europa júnior:** 2001 e 2002

### A.C. Ordes

* **1 Copa Federación senior: 2019**

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* José Ramón López Regos en hoqueipatins.cat
O **espectro do hidróxeno** é a emisión/absorción electromagnética propia deste material.

É coñecido dende os traballos de Kirchhoff, Bunsen, e Fraunhofer, que tódolos elementos teñen unha emisión/absorción característica de ondas electromagnéticas dentro de todo o espectro electromagnético.

Balmer deduciu matematicamente as relacións entre as diferentes raias de emisión do hidróxeno, as liñas de Balmer, pero non puido explicar por que motivo físico as emisións seguían ese patrón.

Non foi ata o desenvolvemento do modelo atómico de Bohr que se puido dar resposta a esta incógnita. Neste modelo o átomo descríbese como un núcleo con carga positiva (formado por protóns e neutróns) e os electróns orbitan ao seu redor en órbitas circulares. Só se permiten as órbitas que cumpren que o seu momento angular é un múltiplo enteiro da constante de Planck, h. Este modelo foi o primeiro que introduciu a mecánica cuántica dentro do átomo e explicaba satisfactoriamente, mediante transicións de electróns entre as diferentes órbitas permitidas, as emisións electromagnéticas do hidróxeno. Aos múltiplos de h de cada órbita chamóuselle número cuántico.

Series das liñas do espectro do átomo de hidróxeno
Máis tarde este modelo foi superado por Sommerfeld, permitindo órbitas elípticas e coa introdución doutros números cuánticos que explicaron teoricamente os multipletes e as emisións de átomos de elementos máis complexos.

A fórmula de Balmer xeneralizada por Ritz é:

{\displaystyle {\frac {1}{\lambda }}=\mathbf {R} {\left({\frac {1}{n^{2}}}-{\frac {1}{m^{2}}}\right)}}

Onde *R* é a constante de Rydberg de valor 1,097 107 m-1. *n* e *m* coa interpretación de Bohr convértense en dous números cuánticos relativos a dúas órbitas diferentes (m>n), é dicir, esta ecuación dános a lonxitude de onda da radiación emitida por un electrón que salta dende a órbita m á n. En función da órbita n de chegada do electrón de transición definíronse diferentes series de valores que reciben os nomes dos seus descubridores, así temos:

* para n=1 Serie de Lyman.
* para n=2 Serie de Balmer.
* para n=3 Serie de Parchen.
* para n=4 Serie de Brackett.
* para n=5 Serie de Pfund.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Espectro electromagnético
* Hidróxeno
* Liñas de Balmer

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2613048
* GND: 4234624-1
* JSTOR: paschen-series
* MAG: 93020439

 |
**Ildefonso Feijoo del Río**, finado en Vigo en xullo de 1903, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Militou no Partido Republicano Federal. Foi concelleiro en Vigo e na Primeira República Española foi elixido alcalde de Vigo en 1873. En 1882 foi o representante da provincia de Pontevedra na I Asemblea Federal de Madrid. Con Federico Tapia, delegado pola Coruña, e Telesforo Ojea Somoza, representante de Lugo, presentou varios relatorios á Asemblea. Foi presidente do Comité provincial do Partido Republicano Federal. Finou en Vigo en xullo de 1903.

Vida persoal
------------

Casou con Dolores Valdés Sotomayor e foi pai de Ildefonso Feijoo Valdés.

Notas
-----

1. ↑  Vigo recupera la corona que guardaba en el archivo
2. ↑  *La República*, 17-2-1888, p. 2.
3. ↑  *El Noroeste*, 24-7-1903, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Tato, Isidro (1990). *Telesforo Ojea y Somoza Vida e ideología de un republicano federal (1858-1890)*. O Barco de Valdeorras: Instituto de Estudios Valdeorreses.
**Erkin Vohidov**, nado en Oltiariq o 28 de decembro de 1936 e finado en Tashkent o 30 de maio de 2016, foi un xornalista e escritor uzbeko, poeta nacional da República Socialista Soviética de Uzbekistán en 1987, recibiu en 1999 o título de Heroe de Uzbekistán, o máis alto título honorífico que pode recibir un cidadán de Uzbekistán.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia de profesores, seu pai Chuyanboy Vohidov loitou na guerra guerra soviético-alemá contra da Alemaña nazi e os seus aliados e morreu en Tashkent logo de regresar da guerra. Pouco despois finou tamén súa nai, Roziyahon Vohidova e Erkhin foi vivir en 1945 cun tío, Karimboy Sohiboyev en Tashkent e completou alí a súa educación secundaria. Graduouse en 1960 en filoloxía na Universidade Estatal de Tashkent.

Tras rematar os seus estudos, Vohidov traballou entre 1960 a 1963 como editor en *Yosh Gvardiya*, a sección uzbeka da editora estatal *Molodaya Gvardiya*. Foi despois editor-xefe (1963-1970) e director (1985-1987) de *Gʻafur Gʻulom*, outra editorial en Tashkent, e de 1975 a 1982 volveu a *Molodaya Gvardiya* como editor xefe. Desde 1982 e ata 1985 foi o editor xefe da revista mensual *Yoshlik* .

Vohidov comezou a escribir poesía durante os seus anos de estudante. Publicou a súa primeira colección de poemas, *Tong nafasi*, en 1961 e ao longo da súa vida publicou máis de 30 libros de poesía. Moitos artistas uzbekos cantaron os seus poemas, entre as máis famosas están "Inson qasidasi" e "Oʻzbegim" ámbalas dúas cantados por Sherali Joʻrayev. Traduciu a moitos poetas recoñecidos como Aleksandr Tvardovsky, Johann Wolfgang von Goethe, Muhammad Iqbal, Rasul Gamzatov, e Sergei Esenin ao uzbeko. Vohidov escbribiu tamén tres obras de teatro: *Oltin devor*, *Istambul fojeasi* e *Ikkinchi tumor*. En 1990 entrou na vida pública e foi membro da Asemblea Suprema desde 1995 ata 2005 e do Senado de Uzbekistán desde 2005 ata 2010.

### Obras

* *Tong nafasi*  (1961)
* *Qoʻshiqlarim sizga*  (1962)
* *Yurak va aql*  (1963)
* *Mening yulduzim*  (1964)
* *Nido* (1965)
* *Lirika* (1965)
* *Palatkada yozilgan doston*(1967)
* *Yoshlik devoni* (1969)
* *Charogʻbon* (1970)
* *Quyosh maskani* (1972)
* *Dostonlar*  (1973)
* *Tirik sayyoralar*  (1978)
* *Ruhlar isyoni*  (1980)
* *Sharqiy qirgʻoq*  (1981)
* *Kelajakka maktub*  (1983)
* *Muhabbat*  (1984)
* *Hozirgi yoshlar*  (1986)
* *Iztirob*  (1991)
* *Yaxshidir achchiq haqiqat* (1992)
* *Saylanma*
	+ *Birinchi jild: Ishq savdosi*  (2000)
	+ *Ikkinchi jild: Sheʼr dunyosi*
	+ *Uchinchi jild: Umrim daryosi*

Notas
-----

1. ↑  Atoqli o‘zbek shoiri Erkin Vohidov olamdan o‘tdi Arquivado 05 de outubro de 2016 en Wayback Machine. *Daryo*, 30 de maio de 2016
2. ↑  "Erkin Vohidov", ziyouz.com
3. ↑  O‘zbekiston xalq shoiri Erkin Vohidov olamdan o‘tdi, ozodlik.org, 30 de maio de 2016

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5389664
* WorldCat
* VIAF: 95368247
* Europeana: ID
* FAST: 160651
* GND: 13889339X
* ISNI: 0000 0001 1031 4941
* LCCN: n85116188
* NTA: 212770640
* SUDOC: 079041019

 |
O ISWC é un número de rexistro concedido polas entidades de xestión de dereitos para o seguimento internacional das obras musicais.
O **ISWC** (acrónimo inglés de *International Standard Musical Work Code*) é o número de referencia internacional para a identificación e comercialización de obras musicais, equivalente ao ISBN para os libros. Está descrito pola norma internacional ISO 15707.

Orixe e funcións
----------------

O ISWC é parte do plan CIS (Common Information System) do CISAC, que a confederación de sociedades de protección de dereitos dos autores desenvolveu para responder ás necesidades de información na era dixital. Foi aprobado pola ISO (acrónimo inglés de *International Organization for Standardization;* en galego: Organización Internacional de Estandarización) e existe unha regulación que define o xeito no que o ISWC debe estar estruturado, así como as normas de emisión e aplicación.

O ISWC identifica as obras musicais por referencia ao título dunha obra e aos seus creadores (incluídos compositores, autores e arranxistas). Con todo, non serve para identificar os casos de utilización das obras en manifestacións, como publicacións, gravacións ou difusións. Existen outros códigos para isto: o Código Estándar Internacional de Gravación (ISRC) para gravacións sonoras; o Código Internacional Normalizado para Obras Textuais (ISTC) para os textos ou outro tipo de execución relacionada coa obra musical.

Tódolos ISWC comezan pola letra T, seguida de nove números e un díxito de control ao final (Exemplo: ISWC T-123.456.789-1, ou ISWC T-123456789-1, ou simplemente ISWC T1234567891). 

Os números de licenza ISWC son asignados polas *sociedades de protección de dereitos* (SGAE, en España) só cando o creador está debidamente identificado.

A **Axencia Internacional ISWC**, designada pola norma ISO, é a responsable dos sistemas de mantemento e administración pero non asigna os números directamente senón que son os entes rexionais e/ou locais ISWC quen están autorizados para recibir e tramitar as solicitudes ISWC e para asignar os números ISWC ás obras musicais e a Axencia Internacional supervisa a súa actuación. A axencia ISWC local, ademais, de asignar os números ISWC ás obras baixo a súa autoridade tamén administra unha base de datos para os números asignados ISWC e os seus correspondentes metadatos. Así mesmo, dispoñen dunha rede de información ISWC con outros organismos ISWC locais e as sociedades.

Central ISWC
------------

A central da Axencia Internacional ISWC atópase en Francia.

Notas
-----

1. ↑  Identificadores internacionales Arquivado 06 de febreiro de 2021 en Wayback Machine. (Páxina da *International Confederation of Authors’ and Composers’ Societies*)
2. ↑  "ISWC for Collective Management Organizations". *iswc.org* (en inglés). Consultado o 2 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Axencia Internacional ISWC Web oficial. Dispón dun motor de procura para a localización de obras.
* SGAE Web da Sociedade Xeral de Autores e Editores. Dende aquí tamén se pode acceder aos motores de procura ISWC.
O espectro electromagnético, resaltando a luz visíbel.
O **Espectro visible** (ou **espectro óptico**) é a porción do espectro electromagnético cuxa radiación pode captarse pola vista humana. Identifícase esta radiación como sendo a **luz visible**, ou simplemente luz. Esta faixa do espectro sitúase entre a radiación infravermella e a ultravioleta. Para cada frecuencia da luz visible asóciase unha cor.

O **espectro visual** varía moito dunha especie animal para a outra. Os cans e os gatos, por exemplo, non ven cores, vendo todo en negro e branco[]. Nós, os humanos vemos nunha faixa que vai do vermello ao violeta, pasando polo verde, o amarelo e o azul; outras especies como as cobras ven no infravermello, e as abellas no ultravioleta, cores para as cales somos cegos. Mesmo entre os humanos pode haber grandes variacións de percepción. Por isto, os límites do espectro óptico non están ben definidos dende un punto de vista biolóxico. Dende o punto de vista físico, en cambio, vén limitado pola lonxitude de onda da cor.

| * v
* c
* e
Espectro electromagnético |
| --- |
| 
* Ondas de radio
* Microondas
* Infravermello
* Espectro visible
* Ultravioleta
* Raios X
* Raios gamma

 |
| 
* Espectro visible
	+ Vermello
	+ Laranxa
	+ Amarelo
	+ Verde
	+ Azul
	+ Violeta

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q76299
* AAT: 300210700
* BRE: 1912660
* DOI: GOLDBOOK.VT07496
* GEC: 0153213
* JSTOR: visible-spectrum
* MAG: 104663316

 |
Heinrich Barth.
**Heinrich Barth**, nado en Hamburgo en 1821 e finado en Berlín en 1865, foi un explorador e lingüista alemán.

Traxectoria
-----------

Estudou na Universidade de Berlín, logo de se graduar en 1844 viaxou por Italia e o Reino das Dúas Sicilias. Interesado en viaxar polo mar Mediterráneo estudou árabe en Londres.

En 1845 estaba en Tánxer e dende alí partiu para coñecer o norte de África, proseguiu por Exipto, ascendeu o río Nilo ata Wadi Halfa e cruzou o deserto ata Berenice. Cruzou a península do Sinaí e atravesou Palestina, Siria, Turquía e Grecia, ao tempo que examinaba os restos arquelóxicos. En 1847 volveu a Berlin e exerceu como profesor asociado á universidade e escribía *Wanderungen durch die Küstenländer des Mittelmeeres* (*Viaxes polos países costeiros do Mediterráneo*), que publicou en 1849.

A instancias de Robert Wilhelm Bunsen e outros científicos, Barth uniuse con Adolf Overweg, astrónomo, á expedición organizada polo goberno británico e dirixida por James Richardson para abrir rotas comerciais cos países de África central. A expedición partiu de Tripoli a comezos de 1850, pero as mortes de Richardson (marzo 1851) e Overweg (setembro 1852) deixaron a Barth á fronte da misión, e foi el o primeiro europeo en visitar Adamawa. Volveu a Europa en setembro de 1855.

A historia desa viaxe - que o levou a cruzar o Sáhara ata chegar ao lago Chad e Bagirmi e ir logo cara a Timbuktu polo oeste e o Camerún polo sur- con valiosos estudos sobre topografía, historia e costumes dos países que visitou apareceu simultaneamente en inglés e alemán co título inglés de *Travels and Discoveries in North and Central Africa* (1857-1858, 5 vols.), considerado o mellor traballo na súa clase ata a aparición das *Bibliographies* de Darwin.

Xa en Alemaña preparou unha colección de vocabularios de linguas de África central, que apareceron entre 1862 e 1866, e seguiu a viaxar, en 1858 viaxou polo Oriente Medio e en 1862 viaxou polo Imperio Otomán. En 1863 aceptou o posto de profesor de xeografía na Universidade de Berlín e elixírono presidente da Sociedade Xeográfica.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60141
* WorldCat
* VIAF: 9813857
* BNE: XX4914122
* BNF: 118903936
* BRE: 1863264
* CERL: cnp00546668
* DeutscheBio: 119076950
* EBID: ID
* FAST: 5739
* GEC: 0007988
* GND: 119076950
* ICCU: CUBV014221
* ISNI: 0000 0001 0855 0013
* LCCN: n50018097
* NKC: mzk2002148002
* NLA: 35648233
* NLG: 152937
* NTA: 070254842
* OL: OL749737A
* openMLOL: 135491
* PTBNP: 907284
* SELIBR: 176982
* SNAC: w6rn42w6
* SUDOC: 026707314
* Treccani: heinrich-barth

 |
Non confundir con Interpol (grupo musical).

A **Organización Internacional de Policía Criminal**, mundialmente coñecida pola súa sigla **Interpol** (en inglés: ***Inter**national criminal **Pol**ice Organization*), é unha Organización Internacional que axuda na cooperación de policías de distintos países. Foi creada en Viena, en Austria, o ano de 1923, polo xefe da policía vienense Johannes Schober, coa designación de *Comisión Internacional de Policía Criminal*.

Entre 1938 e 1945 despois da anexión de Austria polo Terceiro Reich, a organización foi comandada por catro diferentes oficiais nazis da SS: Otto Steinhäusl, Reinhard Heydrich, Arthur Nebe e Ernst Kaltenbrunner, todos mortos durante a segunda guerra mundial ou executados como criminais de guerra ao fin do conflito.

Ten a súa sede en Lión (Francia), adoptando o nome actual en 1956 e ten a participación de 188 países membros.

A sigla Interpol foi por primeira vez utilizada en 1946. A Interpol non se implica na investigación de delitos que non impliquen varios países membros ou crimes políticos, relixiosos e étnicos. Trátase dunha central de información para que as policías de todo o mundo poidan traballar integradas no combate ao crime internacional, o tráfico de drogas e os contrabandos.

Dende o 21 de novembro de 2018, o seu presidente é Kim Jong Yang, orixinario de Corea do Sur.

Un exemplo da participación da Interpol nun caso é a desaparición de Madeleine McCann, unha rapaza inglesa que desapareceu nun cuarto de hotel nunha cidade portuguesa próxima á fronteira coa España. En setembro de 2011 a Interpol publicou mandado de prisión contra o entón Xefe de Estado de Libia, Muammar al-Gaddafi, durante as protestas en contra do Goberno.

Notas
-----

1. 1 2  INTERPOL, ed. (12-11-2010). "History" (en español). Arquivado dende o orixinal (ASP) o 04-08-2011. Consultado o 10-09-2011.
2. ↑  "South Korean Kim Jong-yang Elected New Head of Interpol" (en inglés). Korean Broadcasting System. 21 de novembro de 2018.
3. ↑  La Voz de Galicia, ed. (08-09-2011). "Interpol emite ordes de detención contra Gadafi e un dos seus fillos" (HTM). Consultado o 10-09-2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8475
* WorldCat
* VIAF: 128211548
* BNE: XX169203
* BNF: 120040321
* BRE: 2014789
* CANTIC: a1120025x
* CiNii: DA05336698
* EBID: ID
* EUFP: 995993964
* GEC: 0033795
* GND: 4027473-1
* GRID: grid.426470.3
* ISNI: 0000 0001 1939 8045
* LCCN: n80090100
* MAG: 1335987611
* NDL: 00577343
* NKC: kn20010711179
* NLA: 35230154
* SUDOC: 02814807X

 |
| *Interpol Remix* |
| --- |
|  |
| EP de Interpol |
| Data de edición: | 22 de novembro do 2005 |
| Lanzamento: |  |
| Datas de gravación: |  |
| Estudio(s) de gravación: |  |
| Duración: | 24:10 |
| Xénero musical: | post-punk revival |
| Selo discográfico: | Matador Records |
| Producido por: | Interpol |
| Cronoloxía |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| *Antics* | *Interpol Remix*  | *Our Love to Admire* |

 |

***Interpol Remix*** é un EP da banda estadounidense de post-punk revival Interpol, editado o 22 de novembro do 2005 polo selo Matador Records. Consiste en catro temas do seu álbum *Antics*, cada un deles remesturado por un membro da banda: "NARC," "Length of Love," "Public Pervert" e "Not Even Jail" remesturados por Paul Banks, Sam Fogarino, Carlos Dengler e Daniel Kessler respectivamente.

Foi publicado nos Estados Unidos en dous formatos: un CD sinxelo cons catro temas (aparecido o o 22 de novembro do 2005) e un conxunto de catro discos de vinilo de 12" (o 6 de decembro) cunha canción cada un. As remesturas foron orixinalmente lanzadas como caras b do sinxelo británico da banda "C'mere" o 30 de marzo de 2006 en tres formatos distintos. Ata que eses temas foron publicados nun disco extra adxunto á reedición especial de *Antics*, o único xeito que tiveron os seareiros estadounidenses de escoitalo foi importando os sinxelos do Reino Unido ou descargándoos vía *peer-to-peer*.

Listaxe de cancións
-------------------

1. "NARC (Paul Banks remix)" – 2:37
2. "Not Even Jail (Daniel Kessler remix)" – 5:39
3. "Fog vs. Mould for the Length of Love" – 7:46
4. "Public Pervert (Carlos D remix)" – 8:08

| * v
* c
* e
Interpol |
| --- |
| 
* **Paul Banks**
* **Daniel Kessler**
* **Sam Fogarino**

* Carlos Dengler
* Greg Drudy

 |
| Álbums de estudio | 
* *Turn on the Bright Lights*
* *Antics*
* *Our Love to Admire*
* *Interpol*
* *El Pintor*
* *Marauder*

 |
| EPs | 
* *Fukd ID #3*
* *Precipitate EP*
* *Interpol EP*
* *The Black EP*
* *Interpol Remix*
* *Live in Astoria EP*
* *Try It On*
* *A Fine Mess*

 |
| Sinxelos | 
* "Obstacle 1"
* "Say Hello to the Angels"/"NYC"
* "Slow Hands"
* "Evil"
* "C'mere"
* "The Heinrich Maneuver"
* "Mammoth"
* "Barricade"
* "All the Rage Back Home"

 |
**Bau** é unha pequena illa, de aproximadamente 8 hectáreas das Fidxi, a uns centos de metros da costa leste da illa principal de Viti Levu, na provincia de Tailevu. Bau saltou á fama a mediados do século XIX e converteuse na illa dominante das Fidxi ata a súa cesión ao Reino Unido. Aínda mantén a súa influencia na política e o liderado na Fidxi moderna.

Territorios e monumentos
------------------------

Bau é a capital da Confederación Kubuna (tribo Kubuna) e o centro principal na Provincia Tailevu. Divídese en tres aldeas Bau, *Lasakau* e *Soso*.

Entre os monumentos de Bau están a antiga Igrexa Cristiá e unha pedra na que se esmagaban os cranios das vítimas do canibalismo.

Idioma
------

A lingua fidxiana ten moitos dialectos, pero a lingua oficial baséase na fala Bauan de Bau.

Historia
--------

Foi en Kubuna onde o ancestral gran xefe, *Ratu Vueti* Koroi-Ratu mai Bulu, Serui-Ratu mai Bulu, o primeiro *Roko Tui Bau Vuani-ivi* (segundo a lenda era a cuarta xeración de *Ratu Lutunasobasoba*) estableceu o Reino de Kubuna e formou un dos máis antigos asentamentos coñecidos nas Fidxi.

A illa ten un significado histórico e político único en Fidxi, xa que é a orixe da unificación de todo o arquipélago.

Bau está habitada por unhas 300 persoas, aínda que se estima que nun tempo foi habitada por preto de 3.000 persoas. É aínda sagrada aos ollos de moitos Fidxianos, a illa está prohibida aos estranxeiros, salvo autorización especial.

Notas
-----

1. ↑  Lewis, M. Paul (ed.), 2009. Ethnologue: Languages of the World, Sixteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: .
2. ↑  Tukutuku Raraba – History of Bau, page 1, chapter 1, National Archives Fiji

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gone Native na Polinesia*: Captivity Narrativas e Experiencias do Pacífico Sur (Páxina 24, 64, 121) - por Ian Christopher Campbell - 1998 - 167 páxinas
* *James Calvert; Or, From Dark to Dawn in Fiji* - Páxina 44, por R. Vernon - 1890-160 páxinas

### Ligazóns externas

* Bau en Britannica.com
* Detalles e fotografías en FijiBure
* Detalles e estatísticas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2353856
* EBID: ID

 |
O **ithkuil** é unha lingua construída experimental desenvolvida por John Quijada entre 1978 e 2011. Foi elaborada coa intención de expresar a cognición humana con máis clareza. A súa gramática é extremamente complexa e posúe unha énfase na categorización de elementos. Pode ser considerada unha lingua tanto lóxica como filosófica.

Ó formular unha frase en ithkuil, unha persoa debe considerar factores como que a motivou a formular tal frase, cal é seu obxectivo ó dicila, como se chegou ás afirmacións, entre outras cousas.

Diferente do esperanto, o ithkuil non foi creado para ser unha lingua auxiliar, senón unha lingua de sectores máis profundos tales como a filosofía, as ciencias, as artes e a política.

Ninguén, nin sequera o propio Quijada, é capaz de falar ithkuil.

Etimoloxía
----------

A palabra *Îţkûil* en Ithkuil pode ser traducida como "representación hipotética dunha lingua".

Notas
-----

Referencias

1. ↑  Joshua Foer, "John Quijada and Ithkuil, the Language He Invented", *The New Yorker*, 24 de decembro de 2012.
2. ↑  Ithkuil FAQs