Cantantes tradicionais do canto de gorxa inuit.
O ***katajjaq*** ou **canto de gorxa inuit** é unha práctica cultural típica dos pobos inuit. Caracterízase por ser un canto difónico e lúdico practicado xeralmente por mulleres. É ademais un xogo executado por dúas mulleres en competición que se enfrontan cara a cara. Ten semellanzas co *rekuhkara* dos ainu, no Xapón.

Terminoloxía
------------

Os primeiros europeos que escoitaron ós inuit practicar o *katajjaq* identificaron estes sons como cantos de gorxa ou cantos guturais. Pola súa banda, os etnomusicólogos Beverley Diamond e Nicole Beaudry preferiron utilizar os termos «xogos vocais» ou «xogos de gorxa» nas súas publicacións, para así pór énfase no aspecto lúdico e non no musical. De feito, os inuit non teñen unha palabra equivalente a «música» e é a óptica cultural occidental que xerou confusión en canto ó lugar real que ocupan os xogos de gorxa dentro da cultura inuit. En realidade, a música inuit, tal como a entendemos, baséase esencialmente nas percusións, mentres que os xogos de garganta son practicados en dúos e comportan unha noción de competición con gañadores e perdedores.

### Declinacións

Aínda que os inuit son un grupo étnico en si, no norte do Canadá existen diferentes subgrupos etnolingüísticos e, polo tanto, varias formas de chamar ó canto de gorxa inuit:

* Iirngaaq – nalgunhas comunidades de Nunavut;
* Piqqusiraarniq ou Pirkusirtuk – en Igloolik e a Illa de Baffin;
* Qiarvaaqtuq – en Arviat;
* Katajjaq ou Katadjak – en Nunavik e ó sur de Baffin;
* Nipaquhiit – nalgunhas comunidades de Nunavut.

Historia
--------

O *katajjaq* transmitiuse culturalmente das vellas xeracións ás máis novas sen deixar rexistros escritos que axuden a determinar a orixe exacta desta expresión. Porén, a comezos do século XIX, cos chegada dos europeos ás zonas de caza dos por entón nómades inuit, a práctica xa era parte da tradición nativa. A documentación do *katajjaq* comeza a realizarse coas descricións feitas por exploradores como William Edward Parry en 1824. En principio, o canto foi asociado a prácticas relixiosas, principalmente por misioneiros cristiáns, que vían nel unha forma de xamanismo ou de animismo.

A principios do século XX e até os anos setenta, por mor da evanxelización, sedentarización e a implantación dun sistema escolar alleo á cultura inuit foise perdendo a tradición. A partir da década dos 70 recuperouse, coa creación de Festivais, o desenvolvemento de estudos antropolóxicos e a aparición de mitos que axudaron a dar un novo auxe a esta tradición.

Intérpretes na cultura popular
------------------------------

* Caroline Novalinga e a súa filla Shina Novalinga acadaron recoñecemento por subir vídeos en TikTok facendo canto de gorxa inuit. Publicaron un álbum xuntas en xuño de 2021.

Notas
-----

1. ↑  Goberno de Quebec. "Katajjaniq". *Repertorio do Patrimonio cultural de Quebec* (en francés). Consultado o 6 de febreiro de 2014.
2. ↑  Beverley Cavanagh). Canadian Folk Music Journal, ed. *Some throat games of Netsilik Eskimo women* (en inglés). OCLC 70617061.
3. ↑  Nicole Beaudry. *Le Katajjaq, un jeu inuit traditionnel* (en francés).
4. ↑  "*Iirngaaq*, Nunavut Arctic College – Interviewing Inuit Elders, Glossary". Arquivado dende o orixinal o 08 de febreiro de 2012. Consultado o 13 de xullo de 2017.
5. ↑  Nattiez, Jean-Jacques: «The Rekkukara of the Ainu (Japan) and the Katajjaq of the Inuit (Canada) A Comparison» en *Le monde de la musique*, 25 (2) 1983.
6. ↑  Foden, Stephanie; Balsam, Joel (15 de abril de 2021). "A revival of Indigenous throat singing". *BBC*. Consultado o 4 de xullo de 2021.