recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Malo** (anteriormente coñecido como **San Bartolomé**) é unha illa de orixe volcánica situada na provincia de Sanma, en Vanuatu, a 3 km. da costa sur da principal Illa Espírito Santo. Ten un perímetro 55 km. e unha superficie de 180 km².

En 1979, a illa tiña unha poboación de 2.312 habitantes. O censo de 1999 revelou unha poboación de 3.532 habitantes. No censo de 2009, a poboación total aumentara a 4.273, un aumento do 21% desde 1999 Como a maioría de Vanuatu, a illa é de orixe volcánica. O punto máis alto da illa é Malo Peak, 326 m. sobre o nivel do mar.

Os produtos principais da illa son a copra e cacao. Cultívanse en plantacións.

Hai dous grupos culturais principais na illa de Malo, o grupo cultural Auta que habita na parte occidental da illa, e o grupo cultural Tinjivo que habita na parte oriental da illa. Ambos grupos culturais parecen ser unha variante da Lingua Tamambo. Malo é tamén o nome da lingua Austronesia falada na illa.

As primeiras evidencias arqueolóxicas de asentamentos humanos en Vanuatu són dun asentamento en Malo de redor de 1400 aC. Os artefactos deste asentamento son característicos da cultura Lapita.

Notas
-----

1. ↑  
Instituto Nacional de Estatística Vanuatu (2009). "2009 Censo Nacional de Poboación e Vivenda: Resumo da versión".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1752191
* GeoNames: 2136092

 |
| Ta'u |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital | Taʻū |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2000) | 873 hab. |
| Superficie | 45,7 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 14°14′S 169°27′O﻿ / ﻿-14.23, -169.45 |
| Maior Altura | 931 m. Lata |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

**Ta'u**, en samoano Taʻū, é a illa máis grande do grupo Manua, na Samoa Americana. Tamén se chamou illa Manua e Opoun.

A illa é de orixe volcánica, cunha altitude máxima de 931 metros no monte Lata, o punto máis alto da Samoa Americana.

O aeroporto máis grande das illas Manua atópase no extremo nordés de Ta'u, en Fiti'uta. No extremo noroeste hai un pequeno porto, en Faleāsao. Unha estrada na beira da ribeira setentrional conecta os diferentes pobos.

Toda a metade sur de Ta'u, incluída a selva do monte Lata, o litoral meridional e os arrecifes de coral asociados, son parte do Parque Nacional da Samoa Americana. Dentro do parque atópase o lugar sacro de Saua, considerado o lugar de nacemento dos polinesios.

Nas vilas do extremo noroeste de Ta'u é onde a antropóloga Margaret Mead fixo o seu traballo de campo en 1925 sobre a cultura samoana e especialmente a adolescencia.

Ligazóns externas
-----------------

* Mapa de Ta'u Arquivado 10 de agosto de 2006 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21847427
* EBID: ID
* GEC: 0516266
* GeoNames: 5881162

 |
Zona central de Nuuk, Sermersooq
**Sermersooq** (en groenlandés: **Kommuneqarfik Sermersooq**) é un municipio situado no sur e suroeste de Groenlandia (Dinamarca), operativo dende o 1 de xaneiro de 2009. Nel atópase a capital, Nuuk (antes chamada Godthåb). Sendo o municipio máis poboado do territorio, con 21.868 habitantes para 2013, foi creado coas antigas municipalidades de Ammassalik, Ittoqqortoormiit, (leste de Groenlandia) e Ivittuut, Nuuk e Paamiut (suroeste de Groenlandia).

Xeografía
---------

 O municipio ocupa a parte sur e suroeste de Groenlandia e posúe unha superficie estimada en 635.600 km²,o que o fai o segundo municipio máis grande do territorio tras Qaasuitsup, estando no norte de Sermersooq. No extremo sur é flanqueado polo municipio de Kujalleq. As augas que flúen ó redor da costa occidental do municipio son as do Mar do Labrador, que se aproxima cara ao norte para formar o Estreito de Davis que separa a illa de Groenlandia da illa de Baffin no Canadá.

Fiordes preto de Kangilinnguit, Sermersooq
No noroeste, o municipio está bordeado polo municipio de  Qeqqata, e máis ao norte polo municipio Qaasuitsup, No norte o municipio limita co Parque Nacional do nordés de Groenlandia, que non constitúe un municipio senón unha área non incorporada pertencente a Groenlandia, As costas do sueste están bordeadas polas augas do Estreito de Dinamarca, que separa a illa de Groenlandia, de Islandia.

Poboacións e asentamentos
-------------------------

* Arsuk
* Ikkatteq
* Isortoq
* Itterajivit (Illukasiit/Kap Hope)
* Ittoqqortoormiit (Scoresbysund)
* Kangilinnguit (Grønnedal)
* Kapisillit
* Kulusuk (Kap Dan)
* Kuummiut
* Nuuk (Godthåb)
* Paamiut (Frederikshåb)
* Qeqertarsuatsiaat
* Sermiligaaq
* Tasiilaq (Ammassalik)
* Tiniteqilaaq

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sermersooq Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Municipalidade de Sermersooq

| * v
* c
* e
Divisións administrativas de Groenlandia (dende 2018) |
| --- |
| Concellos | 
* Avannaata
* Kujalleq
* Qeqertalik
* Qeqqata
* Sermersooq

 | Groenlandia |
| Áreas sen incorporar | 
* Pituffik (Base aérea de Thule)
* Parque Nacional do Nordeste de Groenlandia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q695387
* GeoNames: 7602007

 |
**Santo Estefano** é unha pequena illa de Italia localizada no mar Tirreno fronte á costa entre Lacio e Campania e forma parte das illas Ponziane. Como o resto do arquipélago, a illa ten orixe volcánico e ten unha forma circular de menos de 500 metros de diámetro e unha extensión de preto de 27 hectáreas. Atópase a tan só dous quilómetros da illa de Ventotene da cal depende administrativamente.

No período romano a illa tivo diferentes nomes, entre eles *Partenope* (do grego Παρθενόπη), Palmosa, Dommo Stephane e Borca, e foi escasamente poboada. Os cantís escarpados, de feito, sempre fixeron o desembarco difícil, só é posible en 4 puntos, accesibles en función dos ventos.

Polo momento a illa está deshabitada e é de propiedade privada, pero pódese visitar cos barcos locais. Atópase a uns 2 km ao leste de Ventotene, da que depende administrativamente. O único edificio na illa é unha prisión ("edificio circular") con 99 celas, construída durante o período borbónico entre 1794 e 1795 por Fernando IV e usada ata 1965.

A maioría dos detido máis ilustres foron opositores ao réxime fascista nos anos 20. Entre eles se recordan ao ex presidente de Italia Sandro Pertini, Giorgio Amendola e Altiero Spinelli.

No interior do cárcere, o director Tinto Brass rodou unha película.

Ruínas do cárcere.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa de Santo Estefano Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Vittorio Paliotti, "La repubblica di Santo Stefano", in *Storia della camorra*, Roma, Newton Compton, 1993 (1ª ed.), pp. 127–131. ISBN 88-7983-287-5.

### Outros artigos

* Illas Ponziane

### Ligazóns externas

* L'isola di Santo Stefano[*Ligazón morta*] en AmoVentotene.it

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q909048
* WorldCat
* VIAF: 315127918
* GeoNames: 3167257

 |
***La Integridad*** foi un periódico editado en Tui de 1888 a 1925.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 15 de decembro de 1888. Fundado por Antonino Cerviño González. Comezou sendo de periodicidade bisemanal, saíndo os mércores e os sábados, para converterse, logo dunha breve suspensión, en diario, o 2 de xuño de 1890, subtitulado *Diario católico*. A partir do ano XV, número 8.773 (25 de agosto de 1902) cambiou o subtítulo por *Diario de Tuy*, e no ano XVII, número extraordinario (8 de decembro de 1904) volveu cambiar o subtítulo por *Diario católico de Tuy*. Estivo dirixido por Justo Salvador Fortes, Emilio Sías, Francisco González Novas, Cesáreo García Álvarez (Isaac Rego Arce), Eusebio Vence Calviño e Manuel García Lara, e o seu redactor era Victoriano Paridís. A súa tendencia era católica. Tivo moita difusión non só na comarca do Baixo Miño senón tamén noutras localidades galegas, españolas e de América. Ademais de artigos e traballos de carácter histórico como "Antigüedades de Tuy y su obispado" ou "Guerra de la Independencia en Galicia", incluíu unha sección literaria. Cesou a súa edición o 31 de marzo de 1925.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Integridad, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Páramos, José G. (1918). *Estudio bibliográfico y crítico acerca de la prensa periódica tudense* (en castelán). Madrid: Viuda de Pueyo. pp. 153–230.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986* (en castelán). Sada: Ediciós do Castro. p. 602. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 272–273. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391399
* Galiciana: 3918

 |
Diferentes plastos.
Os **proteinoplastos**, ás veces chamados **proteoplastos**, **aleuroplastos** ou **aleuronaplastos**, son orgánulos especializados exclusivos das células vexetais. Conteñen corpos cristalinos de proteínas e poden ser os lugares onde se desenvolve a actividade encimática na que están implicadas esas proteínas. Atopamos proteinoplastos en moitas sementes, tales como a noz do Brasil e os cacahuetes. Aínda que todos os plastos conteñen altas concentracións de proteínas, no caso dos proteinoplastos estas aparecen en grandes cantidades en grandes inclusións, que son visibles tanto con microscopio óptico coma con microscopio electrónico. 
Pero a súa especialización exclusiva no almacenamento de proteínas non está tan clara como a especialización dos amiloplastos no almacenamento de amidón, por exemplo. Aínda que foron estudadas as súas inclusións proteicas na década de 1960 e 1970, non se fixo moita investigación sobre eles, e un libro escrito en 2007 sinalaba que non se levaban publicado investigacións científicas sobre proteinoplastos nos anteriores 25 anos.

Os proteinoplastos pertencen a unha ampla categoría de orgánulos chamados plastos ou plastidios, entre os cales hai que clasificalos como leucoplastos, xa que carecen de pigmento.

Notas
-----

1. ↑  Wise, Robert (2007). "1". *The Diversity of Plastid Form and Function* (PDF). Springer. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Plasto
	+ Cloroplasto e etioplasto
	+ Cromoplasto
	+ Leucoplasto
		- Amiloplasto
		- Eleoplasto

| * v
* c
* e
Estruturas e orgánulos da célula |
| --- |
| Sistema endomembranoso | Membrana celular - Núcleo (Nucléolo) - Retículo endoplasmático - Aparato de Golgi - ParentosomaVesículas (Lisosomas - Endosomas - Fagosomas - Vacúolos)Gránulo citoplasmático: Melanosoma - Microcorpo (Glioxisoma - Peroxisoma) - Corpo de Weibel-Palade |
| Endosimbiose | Mitocondria - Plastos (Cloroplasto - Cromoplasto - Amiloplasto) |
| Citoesqueleto | Microfilamentos - Filamentos intermedios - Microtúbulos - Centríolos |
| ADN | Cromosomas (Cromatina - Cromátide - Centrómero) - Plásmidos |
| Externas | Parede celular - Undulipodio: Cilio/Flaxelo - Acrosoma |
| Outras | Citoplasma - Ribosoma - Centro organizador de microtúbulos (Centrosoma - Corpo basal - Corpo polar do fuso) - Proteasoma - Inclusión citoplasmática |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q786868
* MAG: 17827171

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1621637

 |
A **Illa Alor** (en lingua indonesia: *Pulau Alor*) é a illa máis grande do arquipélago de Alor situada no extremo máis oriental das Illas menores da Sonda que se estenden polo sur de Indonesia, e inclúen desde o oeste a illas como Balí, Lombok, Sumbawa, Komodo e Flores.

Ao leste da illa a través do Estreito Ombai están as illas de Wetar e Ataúro, esta última pertencente a Timor Oriental. Cara ao sur, a través do Estreito de Alor, atópase a parte occidental de Timor. Ao norte atópase o Mar de Banda. Ao oeste atópase Pantar e as outras illas do arquipélago de Alor, e o resto das Illas da Sonda.

Xeografía
---------

Alor ten unha superficie de ao redor de 2.120 km², converténdoa na principal illa do arquipélago de Alor.

Kalabahi é a única cidade na illa de Alor, cunha poboación metropolitana dunhas 60.000 persoas. A variedade de produtos que se obteñen en Kalabahi é notoria tendo en conta o seu tamaño e localización.

Alor é de orixe volcánico e ten un terreo moi accidentado. A rexión próxima a Kalabahi é a única zona plana. Por iso, os neerlandeses estableceron a capital e o porto principal (Alor-Kecil) da rexión aquí en 1911.

O snorkel e o mergullo son populares no arquipélago de Alor. Debido ás cambiantes e, a miúdo moi fortes correntes o mellor é facer snorkel ou mergullo con alguén que coñeza ben a zona.

División administrativa de Alor

Economía
--------

A infraestrutura da illa é moi débil. Os habitantes practican principalmente a agricultura de subsistencia. O goberno pretende cambiar isto coa axuda de organizacións internacionais. Nas vilas cultívase vainilla, tamarindo, améndoa s e outros froitos secos. Os bosques de sándalo, son cortados para o comercio.

As últimas exploracións xeolóxicas descubriron valiosos recursos, tales como xeso, caolín, petróleo, gas natural, estaño, ouro e diamantes.

O snorkel e o mergullo prometen un aumento do turismo no futuro. O esgotamento da pesca con todo, danou o arrecife de coral nos últimos anos. 

guerreiros Alor, 1895.

Relixión
--------

Máis de 168.000 persoas viven en Alor. Tres cuartas partes son protestantes, o resto son musulmáns, e algúns católicos. Os ritos e as tradicións animistas son aínda moi practicados.

Linguas
-------

Máis de 15 linguas indíxenas fálanse en Alor, a maioría delas clasificadas como linguas papúas ou non austronesia. Estas inclúen Abui, Adang, Hamap, Kabola, Kafoa, Woisika , Kelon e Kui. Así mesmo a lingua alor é unha lingua malaio-polinesia que se fala na costa oeste e sur de Alor e nas illas circundantes.

Moitas das linguas papúas de Alor están en perigo de extinción e xa non se transmiten ás novas xeracións. Algúns idiomas teñen menos de 1.000 falantes. A Universidade de Leiden fixo recentemente importantes esforzos de documentación lingüística.

A linguaxe da comunicación diaria é o malaio de Alor, pero o Indonesio é a lingua que se ensina nas escolas e utilízase amplamente nos medios de comunicación.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1130641
* WorldCat
* VIAF: 160040539
* BNF: 12487161z
* EBID: ID
* GeoNames: 1651606
* GND: 4556408-5
* NKC: ge408681
* OSM: 5138903

 |
**Antonio María de Castro e Neira**, nado en Mondoñedo o 6 de outubro de 1771 e finado na mesma cidade o 10 de outubro de 1826, foi un relixioso e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou nos seminarios de Mondoñedo e Santiago de Compostela e en 1810 foi nomeado párroco de San Pedro de Argomoso.

Da súa produción literaria en latín destaca a *Oda a la muerte de Luís XVI* e *Phisica Tentamina* (1798). En castelán escribiu *En elogio de don Andrés Gacio*, amais de moitos poemas escritos para ser cantados nas festividades relixiosas.

Consérvanse del varios vilancicos en galego e atribúenselle outros anónimos que seguen a tradición das composicións galegas do Nadal compostelán. Estes vilancicos foron cantados na catedral de Mondoñedo (consérvanse os manuscritos no arquivo catedralicio) con música do mestre de capela don Xosé Pacheco. O máis coñecido titúlase *Noite boa* e foi publicado varias veces. Alén de *Noite boa* (*Brinquen todos de alegría*), escribiu unha *Alborada* (*Sudando desde Argomoso*), unha *Tonadilla* (*Ende Seivane*) e varios *Vilancicos* (*Alegrádevos, pastores, Vinde axiña, compañeiros; Albricia, que nesta noite*).

A maioría das composicións están escritas para se cantar por un solista (un galego ou rústico) e coro. A *Alborada* é unha introdución á muiñeira escrita en coplas populares. As demais son romances. A máis bonita para Carballo Calero (*Noite boa*) remata así

> 
> 
> Manteiga ou leitiño... nada;  
> non quer manxares o neno;   
> quer corazóns humildados,   
> quer un amor verdadeiro
> 
> 

Segundo Xosé María Álvarez Blázquez "a musa de Castro e Neira é sinxela, labrega e pastoril; gusta de lembrar topónimos e traer á escena os pegoreiros polos seus nomes, segundo inxel recurso que exemplifica amplamente a clásica fórmula castelá e que temos ollado agromar nos anónimos de Lisboa e Coímbra. No tocante ás formas, as preferidas do autor son a cuadra popular e o romance, penta e octosílabo. O léxico é xa moito máis puro, máis escolleito e áxil que o dos autores devanceiros".

Notas
-----

1. ↑  Fernández del Riego, Francisco (1990). *Diccionario de escritores en lingua galega*. Sada: Ediciós do Castro. p. 74. ISBN 84-7492-465-0.
2. ↑  Ledo Cabido, Bieito (editor) (2002). *Enciclopedia Galega Universal, 5*. Editorial Ir Indo. p. 75. ISBN 84-7680-293-5.
3. ↑  Vilavedra, Dolores (Coord.) (1995). *Diccionario da literatura galega I*. Galaxia. p. 132-133. ISBN 84-8288-019-5.
4. ↑  Carballo Calero, Ricardo (1975). *Historia da literatura galega contemporánea*. Editorial Galaxia. p. 46-47. ISBN 84-7154-227-7.
5. ↑  Carballo Calero 1975, p. 47.
6. ↑  Vilavedra 1995, p. 133.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Castro Neira, Antonio María de". *Dicionario biográfico de Galicia* **1**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 224.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Malo.
Crese que San Malo acompañou San Brandán nas súas viaxes.
**San Malo** (tamén coñecido como **Maclou**; en latín, como **Maclovius** ou **Machutus**; 27 de marzo de 520 - 15 de novembro de 621) foi, no século VI, o fundador da cidade de Saint-Malo, na Bretaña, Francia. É un dos sete santos fundadores da Bretaña.

Detalles da carreira de Malo presérvanse en tres historias medievais, que parecen incluír incidentes asociados con varias persoas diferentes de nomes semellantes. A pesar desa confusión, parece que Malo naceu por volta do ano 520, provabelmente no País de Gales.

O seu nome pode derivar de *machlou*, da lingua bretoa antiga, un composto de *mach* - "garantía, refén" - e *lou* (ou *loh*) - "brillante, bonito".

Viaxes con San Brandán
----------------------

Disque Malo foi bautizado por San Brandán, tornándose o seu discípulo favorito. No entanto, existen serias dúbidas en canto á autenticidade deste período da súa vida. Puido ser un dos homes especialmente seleccionados polo santo para a súa viaxe.

Tradicionalmente, foi na Abadía Llancarfan onde San Brandán e o seu discípulo, Malo, con varios outros compañeiros, estabeleceron a descuberta da "Illa Benaventurada". Botouse logo ao mar nunha segunda viaxe e visitou a illa de Cézembre, fronte ao largo de Saint-Malo, onde permaneceu algún tempo. Supostamente, Maclovius era un xigante morto, que Brandán resucitou a través da súa santidade. Brandán bautizouno antes de permitirlle volver a ser morto.

Notas
-----

1. ↑  Léon Fleuriot, *Les Origines de la Bretagne*, ed. Payot, 1982, p. 150 and 281.
2. ↑  St. Machutus
3. ↑  Ramsay, Raymond (1972). *No Longer on the Map*. New York: Viking Press. p. 81. ISBN 0-670-51433-0.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* San Brandán
* Amaro o Peregrino

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q468195
* WorldCat
* VIAF: 10759049
* BNF: 15120838b
* CERL: cnp00576731
* DeutscheBio: 123627400
* EBID: ID
* FAST: 1832543
* GND: 123627400
* LCCN: n80064243
* NTA: 072231432
* SUDOC: 050593978

 |
**Miguel Román González**, nado en Gondomar o 26 de decembro de 2002, é un futbolista galego, que xoga como centrocampista no Celta Fortuna, da Primeira División RFEF.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar ao fútbol aos 5 anos nas categorías inferiores do Gondomar da súa vila natal, pasando logo pola canteira do Rápido de Bouzas. No seu último ano de xuvenil fichou polo Choco, co que xogou na División de Honra.

En 2021 fichou polo Pontevedra, co que logrou o ascenso á Primeira División RFEF na súa primeira tempada tras proclamarse campión do Grupo I. Contribuíu con 28 partidos, 25 deles como titular, e un gol fronte ao Langreo en Pasarón. Continuou como titular indiscutible na seguinte campaña, na que sumou un total de 41 encontros, saíndo dende o once inicial en todos agás un, pero o equipo acabou descendendo. No verán de 2023, tras rematar o seu contrato co club granate, fichou polo Celta Fortuna.

Notas
-----

1. ↑  Domínguez Amil, Nieves (21 de setembro de 2022). "Miguel Román, el diamente que pule el Pontevedra CF: «Pasé de jugar en el Choco juvenil a visitar campos como el de Riazor»". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 29 de xaneiro de 2024.
2. ↑  "El Celta ficha a Miguel Román para su filial". *Mundo Deportivo* (en castelán). 24 de xullo de 2023. Consultado o 29 de xaneiro de 2024.
***Galicia Solidaria*** foi un semanario editado na Coruña entre 1907 e 1908.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 29 de xuño de 1907. Heraldo da facción republicana e esquerdista de Solidaridad Gallega, publicábase os luns. O seu xerente era Antonio Santiago Taín, vocal da Junta Solidaria da Coruña, e estaba dirixido por José Rodríguez Martínez (o Médico Rodríguez). O semanario emprendeu iniciativas de carácter político e cultural como a publicación do folleto *Catecismo solidario* (elaborado sobre o patrón do *Catecismo do labrego*), do que se realizou unha tirada de 10.000 exemplares en edición bilingüe (galega e castelá), distribuídos en feiras e mitins como unha nova forma de propaganda agraria; e o lanzamento de *Conversa entre Xacobe e Farruco* por entregas. Desapareceu en decembro de 1908 debido ao abandono do movemento por parte dos seus principais promotores.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Galicia Solidaria". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Durán, José Antonio (2005). "Galicia Solidaria". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.
Dobre **centenional** a nome de Magnencio
O **centenional** (en latín: *centenionalis*) foi unha moeda da Antiga Roma cuñada en bronce na derradeira época do baixo Imperio.

Historia
--------

A aparición do centenional supón unha tentativa de Constante e de Constancio II de reintroducir unha moeda de bronce de gran módulo, entre os anos 320 d. C. e 340 d. C. momento en que os *follis* perderan case todo o seu valor.

Aínda que a tipoloxía específica resulte confusa, desde a perspectiva numismática actual considérase como centenional a moeda desa época cun peso de entre 3,55 e 2,60 gramos. Aínda que a asignación dun valor para estas moedas non está clara, é habitual atribuírlle o da centésima parte da siliqua de prata, polo menos no momento do seu nacemento, aínda que este foi diminuíndo co tempo.

A existencia do centenional non foi moi longa. Chegou a dexenerar ata tal punto o seu valor que deixou de emitirse coa reforma monetaria de 395 d. C. de Teodosio, a partir da cal xa só se emitiron as máis pequenas das fraccións de moedas de cobre, que en xeral se coñecen hoxe como AE3 e AE4, en función da amplitude dos seus diámetros, xa que se descoñecen as súas denominacións naquel momento.

Notas
-----

1. ↑  Alfaro Asins, C. et al. (2009). "Centenional".
2. ↑  "Centenional, Centenionalis, Nummus Centenionalis; ¿Cómo nombrarlo? Arquivado 02 de novembro de 2017 en Wayback Machine.". En *Monedas del Bajo Imperio (en castelán)*
3. ↑  Armstrong, M. A. "The Monetary History of the Roman Republic". Armstrong Economics *(en inglés)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centenional Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Moeda da Antiga Roma
* Moeda constantiniana

### Bibliografía

* Alfaro Asins, C. et al. *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7
* Cohen, Henry. *Description historique des monnaies frappées sous l'Empire romain*. MM. Rollin & Feuardent. 2ª edición. París, 1880-1892 (Tomo I: 1880. Tomo II: 1882. Tomo III: 1883. Tomo IV: 1884. Tomo V: 1885. Tomo VI: 1886. Tomo VII: 1888. Tomo VIII: 1892 (mais táboa de emperadores).
* Vagi, D. L. *Coinage and History of the Roman Empire*. Vol I-II: coinage. Taylor & Francis Group. 2001. ISBN 978-1579583163

### Ligazóns externas

* "Centenionalis". En *CoinArchives*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1053548
* AAT: 300037265
* GEC: 0089929

 |
***El Eco de Vivero*** foi un semanario editado en Viveiro entre 1888 e 1908.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de intereses locales*, apareceu o 29 de xullo de 1888. O seu fundador e propietario foi Teodoro Botino Castro, e posteriormente pasou a mans de T. Ignacio Botino Gayoso. Foi dirixido por Severiano López Tojo, ao que sucederon Plácido Moas Cotilla e Jesús Noya González. Entre os seus colaboradores figuraban Camelia Cociña, Emilio Tapia Rivas, Alfredo García Dóriga, Antonio Noriega Varela, Víctor de Silva Posada e José Pérez Barreiro. No ámbito político foi rival de *El Vivariense*, periódico caciquil. Tiña seccións dedicadas á historia local e á literatura e destacou como publicación cultural. Cando Jesús Noya se fixo coa dirección foi publicando en forma de folletín os *Apuntes para la historia de Vivero*. Cesou a súa publicación o 26 de decembro de 1908. Foi substituído por *La Voz de Vivero*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Donapétry Yribarnégaray, Juan (1953). *Historia de Vivero y su concejo*. p. 361-362. Consultado o 23 de xaneiro de 2013.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
*Os campesiños preguiceiros dormen no canto de traballar*; representación da preguiza na *Parábola do trigo e o xoio* (Abraham Bloemaert, 1624).
A preguiza non é unha característica estritamente humana: na natureza, moitas veces, é unha forma de preservar enerxía por longos períodos.
A **preguiza** é a falta de vontade para traballar ou para realizar calquera acción, ben como neglixencia, morosidade e lentitude. Son sinónimos: desidia, indolencia, maiola, moleza e molicie.

Etimoloxía
----------

O termo preguiza (*preguiça* en portugués) deriva do latín *pigritia*, "aversión ao traballo".

Descrición
----------

O preguizoso ou preguiceiro (folgazán, lacazán, lerchán ou nugallán), conforme o senso común, é aquel individuo aveso a actividades que supoñan esforzo físico ou mental. De xeito que lle é conveniente direccionar a súa vida a fins que non envolvan maiores esforzos.

A preguiza pódese combater e pode ter motivacións psicolóxicas e fisiolóxicas.

Considérase un dos sete pecados capitais segundo a relixión católica e é considerado un defecto en moitas culturas.

Cómpre non confundila co descanso, o lecer ou a meditación, todos eles termos con connotacións positivas, nin coa simple maiola puntual diante un deber pouco agradábel ou coa tendencia a non se mover máis ca o imprescindíbel.

A preguiza coma pecado é a **acidia** clásica, e ten que ver co espírito, é un estado paralizador que impide á persoa obrar axeitadamente, coller o rumbo da propia vida. Por iso foi fortemente condenada por Dante e a meirande parte dos teoloxistas.

Supón un reboutallo do propio tempo e inditectamente fai que os outros teñan que traballar máis do que lles correspondería. Impide o progreso do país. Todos estes son os argumentos empregados para descualificar a preguiza.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *preguiza*.
2. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo Dicionário da Língua Portuguesa*. Segunda edición. Río de Xaneiro: Nova Fronteira, 1986. p.1 383

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q484
* BNCF: 63100
* GEC: 0200481
* GND: 4153792-0
* JSTOR: laziness
* LCCN: sh85075413
* MAG: 2776447739
* NKC: ph231096

 |
Exemplo de *opus caementicium* nun túmulo na Vía Apia, en Roma.
Volta inmensa feita con  *opus caementicium* 
***Opus caementicium*** (do latín = *caementum*: entullo, pedra en bruto), o formigón romano, é unha técnica de construción de paredes utilizada polos romanos. Faise con morteiro e pedras de todo tipo (de residuos, por exemplo) e ten a aparencia do formigón. A mestura facíase a pé de obra, alternando padas de morteiro ou argamasa con seixos.

O formigón romano podíase empregar só, dándolle forma dentro dun encofrado, ou usalo para encher os espazos entre paredes e bóvedas ficando bloqueado entre dúas paredes de bloques rectangulares de pedra (*opus quadratum*, *opus vittatum* e *opus reticulatum*). A medida que se ía subindo a parede, podíanse pór fileiras de ladrillos atravesada ao largo da parede (tizóns ou forras), o que permitía regularizar e reforzar o conxunto polo efecto de encadeamento.

O  *​​opus caementicium*  é unha das claves do éxito arquitectónico das construcións romanas, pola súa velocidade de execución e a solidez da construción unha vez rematada. Permitiu a realización dun tipo de volta monobloc (chamada de bóveda de formigón) cun van de varias ducias de metros, como a Basílica de Maxencio ou o Panteón de Agripa.

Na maioría dos casos a estrutura das construcións que utilizaban *opus caementicium* eran revestidas para ficaren máis apelativas, en termos estéticos. Existen varias formas de aplicar esta técnica:

* *opus incertum*.
* *opus quasi reticulatum*.
* *opus reticulatum*.
* *opus mixtum*.
* *opus latericium* ou *opus testaceum*.
* *opus vittatum*.
* *opus sectile*.
* *opus tectorium*.

Notas
-----

1. ↑  Stefano Camporeale; Hélène Dessales; Antonio Pizzo (2008). *Arqueología de la construcción*. CSIC. pp. 143–. ISBN 978-84-00-09279-5. Consultado o 14 de outubro de 2011.
2. ↑  François Cadiou; David Hourcade (2003). *Defensa y territorio en Hispania en los Escipiones a Augusto: (espacios urbanos y rurales, municipales y provinciales) : Coloquio celebrado en la Casa de Velázquez (19 e 20 de marzo de 2001)*. Casa de Velázquez. pp. 400–. ISBN 978-84-9773-097-6. Consultado o 14 de outubro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q610076
* AAT: 300379970
* EBID: ID
* GND: 1253494592
* MAG: 2780195587

 |
**Gu Shi** (chinés simplificado: 顾适; *pinyin*: *Gù Shì*), nada en 1985, é unha escritora de ficción especulativa e planificadora urbanística chinesa.

Traxectoria
-----------

Licenciouse na Universidade Tongji de Shanghai e realizou un máster en planificación urbana na Academia China do Deseño e Planificación Urbanística. Desde 2012 traballa como investigadora no Instituto de Deseño Urbanístico desta academia.

Obra
----

Gu Shi leva publicados relatos desde 2011 en revistas como *Super Nice*, *Science Fiction World*, *Mystery World* e *SF King*. Entre as súas obras destacan ≪Chimera≫, galardoada a mellor relato curto do premio Xingyun en 2016, ≪Memory of Time≫ e ≪Reflexo≫. En 2014 foi así mesmo finalista do premio Xingyun na categoría de Mellor Novo Escritor. Foi traducida ao inglés nas súas obras premiadas e nomeadas. Actualmente traballa na súa primeira novela *The Reign of Eternal Delight*, unha historia alternativa ambientada na corte da emperatriz Wu Zeitan. *Reflexo* é considerada literatura experimental, o relato de ciencia ficción explora o concepto da omnisciencia por parte de investigadores de psicoloxía dun futuro próximo.

Notas
-----

1. ↑  "SFE: Gu Shi". *sf-encyclopedia.com*. Consultado o 2023-12-04.
2. ↑
3. ↑  Liu, Ken (11 de novembro de 2023). Runas, ed. *Estrellas Rotas*. pp. 351–. ISBN 978-84-9181-924-0.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 顾适 (La literatura china traducida en España)
***Eco de la Revista*** foi un periódico editado na Coruña en 1852.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico Judicial, Mercantil, Literario y de Variedades* apareceu o 11 de xuño de 1852. Aparecía os domingos. Defendía un liberalismo moderado e un rexionalismo insurxente. Tiveron particular resonancia as seccións tituladas "Escritores y hombres célebres de Galicia", onde se publicaron traballos sobre Macías o Namorado, Pedro Vázquez de Neira, Benito Xerónimo Feijoo e Diego Antonio Cernadas Castro; "Corona poética", dirixida por José Puente Brañas, onde se incluíron composicións, en galego ou castelán, de Antonio Neira de Mosquera, Benito Vicetto, Miguel Rúa Figueroa, José María Montes, Luís de Trelles, Pedro Vázquez de Neira e Vicente Turnes e as adiviñas ou charadas de J.M.L. O último número coñecido é o 11, publicado o 26 de setembro.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20549395
* Galiciana: 2753

 |
***When God Was a Woman*** é un libro de 1976 escrito pola escultora e historiadora da arte Merlin Stone. Baseándose no traballo de Margaret Murray e Robert Graves, Stone populariza a o matriarcado prehistórico e das civilizacións antigas pagás, describindo as sociedades antiga, abranguendo o Antigo Exipto, como paraísos matriarcais destruídos polo patriarcalismo indoeuropeo. Ela conclúe que os hebreos, por mor do patriarcalismo que os caracteriza "deben ter sido indoeuropeos", praticando misoxinia e odio á adoración da Deusa nai na sociedade israelita, a cal conecta co posterior desenvolvemento do cristianismo.

Traducións
----------

Foi publicado no Reino Unido baixo o título *The Paradise Papers: The Suppression of Women's Rites*. Foi traducido ó francés como *Quand Dieu était femme* (SCE-Services Complets d'Edition, Québec, Canadá) en 1978, ó neerlandés como *Eens was God als Vrouw belichaamd – De onderdrukking van de riten van de vrouw* en 1979, ó alemán como *Als Gott eine Frau war* en 1989 e ó italiano como *Quando Dio era una donna* en 2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Philip G. Davis, *Goddess Unmasked*, Spence Publishing, Nova York, 1998. ISBN 0-9653208-9-8; review: R. Sheaffer, Skeptical Inquirer (1999)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7992493
* OL: OL11890591W

 |
O **Sistema de Información Territorial de Galicia** (**SITGA**), é un organismo da Xunta de Galicia, dependente da consellería de Política Territorial. Encárgase da creación e xestión de cartografía do país.

Descrición
----------

O **SITGA** é un dos departamentos da Sociedade para o Desenvolvemento Comarcal de Galicia, xurdido como resposta ás necesidades de información durante a elaboración do "Plan de Desenvolvemento Comarcal de Galicia" (PDC). Está centrado na recompilación e tratamento de información do territorio galego, así como na produción cartográfica.

Organízase en torno a un sistema de información xeográfica capaz de integrar múltiples tipos de datos, o que converte o SITGA nunha ferramenta moi versátil, responsábel fundamentalmente da xeración de cartografía básica e temática a escala local, comarcal e nacional. A temática comprendida abrangue dende información demográfica e socioeconómica, até a do medio físico e a ambiental, ademais de equipamentos e infraestruturas.

Sede
----

Ten a súa sede no lugar de Lamas de Laraño, en Santiago de Compostela.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xeoportal
* Cartografía de Galicia Arquivado 09 de xuño de 2008 en Wayback Machine.
Sartego de Pai Gómez Chariño, Adiantado Maior de Galicia no século XIII.
O **adiantado maior do Reino de Galicia** foi un representante do rei de Castela e León no Reino de Galicia que substituíu a figura do meiriño maior do Reino de Galicia. Esta figura implantouna Afonso X o Sabio en 1263, cinco anos despois de tela experimentado na propia Castela, en León e en Murcia. As súas funcións aparecen descritas no *"Espéculo"*[].

Historia e características
--------------------------

Concentraba poderes militares, podendo chamar as tropas dos condes e cabaleiros do reino. Así mesmo, "*face xustiza por obra*", isto é, non só executa sentenzas senón que axuíza e goberna o Reino no nome do Rei, velando polo mantemento da orde pública.

Como encarnación do monarca no Reino de Galicia tiñan dereito a "copa" e "xantar" e recadaban dereitos "pro suo iudicato". Con Sancho IV alternáronse adiantados e meiriñños, estes con menos poder. As crises políticas protagonizadas en Galicia e León polo Infante don Juan e o infante don Filipe, fixo desta figura peza clave nos conflitos de entón[]. Un dos adiantados maiores máis célebres foi Pai Gómez Chariño. Outros adiantados maiores foron: Xoán Afonso de Alburquerque, Fernán Ruíz de Castro, (sostedores das pretensións de Juán de la Cerda á coroa de Galicia, León e Sevilla consonte a repartición de 1296), Diego García de Toledo e Rodrigo Álvarez de Asturias.

As Cortes de Valladolid de 1312 impuxeron aos adiantados os alcaldes nomeados polo rei para a impartición de xustiza. Xa nas Partidas a figura teórica do adiantado carecía de funcións estritamente xurisdicionais. En 1313 as Cortes de Palencia avogaron pola volta ao sistema de meiriños. Debido á axitación social do século XV, a figura foi substituída pola do Gobernador-Capitán Xeneral do Reino de Galicia con amplos poderes, cargo no que se inspiraron nas súas atribucións os vicerreis de Indias tralo descubrimento de América.
***La Voz de Cotobad*** foi un periódico editado no Concello de Cotobade en 1936.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano Defensor de los Intereses del Municipio, su Comarca y Limítrofes*, apareceu o 12 de xullo de 1936. Periódico bisemanal dirixido por Antón Fraguas, o redactor-xefe era Jaime Vidal Rey e o administrador Germán Pichel Bouzas. Só se publicou o primeiro número.

Tivo unha segunda época, co título galeguizado de ***A Voz de Cotobade***, que publicou o primeiro número o 15 de xullo de 1988 e o último o 8 de decembro do mesmo ano.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 8-5-1936, p. 12.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-5-1936, p. 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Voz de Cotobad, La". *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, D. ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 494–495. ISBN 84-8288-137-X.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Camba.

O **río Camba** é un río da provincia de Ourense, en Galiza, afluente do Bibei pola súa marxe esquerda, que a súa vez é tributario do Sil. Ten unha lonxitude de 56 km. A súa cunca abrangue unha superficie de 166 km².

Descrición
----------

O río Camba ten o seu nacemento na serra de San Mamede, no concello de Laza, a 1.480 m de altura. Verte as súas augas ao Bibei á altura da vila de Viana do Bolo. Durante o seu camiño atravesa os concellos de Laza, Castrelo do Val e Vilariño de Conso.

A cunca do Camba forma parte da área protexida do Macizo Central ourensán, dentro da Rede Natura 2000. O percurso do río, enmarcado entre as altas serras de San Mamede, Queixa e O Invernadeiro polo Norte, e a serra de Peña Nofre polo sur, é claramente encaixado.

Os seus afluentes principais son regos de montaña, de curto curso, como o rego da Ribeira Grande e da Ribeira Pequena, provenientes da serra de Queixa, en cuxos vales quedan restos de antigas glaciacións.

Encoro das Portas.
É de tipo pluvio-nival, con máximos de caudal en inverno, pero que se prolongan na primavera, polo desxeo.

Como no caso doutros ríos da cunca do Sil, construíronse encoros, que reteñen as súas augas. Dentro do concello de Vilariño de Conso, está o encoro das Portas, dado en concesión a Iberdrola, e que é o de maior capacidade de toda a provincia ourensá, con 536 hm³.

Notas
-----

1. ↑  "Embalse: LAS PORTAS" (HTML) (en Castelán). Consultado o 13/03/2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ríos de Galicia

### Ligazóns externas

* www.embalses.net

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9071708
* GeoNames: 3126901

 |
***La Voz Pública*** foi un xornal publicado en Ourense entre 1915 e 1918.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario de Orense*, apareceu o 31 de outubro de 1915. Dirixido por Francisco Álvarez de Nóvoa e Ceferino Valencia Novoa. Xurdiu como portavoz do Partido Liberal pouco antes das eleccións municipais de 1915, apoiou as campañas agraristas e foi rival do periódico conservador *El Diario de Orense*. Ocupouse da información local e comarcal, e incluíu colaboracións de Vicente Risco e Arturo Noguerol e nel seguiu a publicar Francisco Álvarez de Nóvoa as súas famosas columnas satíricas de *El Miño*, denominadas "Agujetas". A comezos do ano 1918 deixou de publicarse.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Voz Pública, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Voz Pública, La". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Ourense
Coordenadas: 35°45′27″N 76°39′10″L﻿ / ﻿35.7575, 76.652777777778

Gasherbrum II.
O **Gasherbrum II** (tamén chamado **K4**), con 8.035 metros é a décimo terceira montaña do mundo pola súa altura. Tense por un dos picos máis accesíbeis entre os que superan os oito mil metros de altura, e só o Everest e o Cho Oiu gozan de máis ascensións.

A ruta normal de escala é a través da aresta suroeste, xa que está relativamente libre de perigos obxectivos, como o xeo e os aludes. Unha expedición típica tarda unhas 7 ou 8 semanas e os permisos de escalada roldan os 7.500 dólares, para cinco alpinistas.

O Gasherbrum II foi escalado por primeira vez o 8 de xullo de 1956 por Fritz Moravec, Josef Larch e Hans Willenpart, dunha expedición austríaca.

Situación
---------

O Gasherbrum II está situado na fronteira entre Paquistán e a China, coas coordenadas 35º 45' 31" N e 76º 39' 10" E. Forma parte do macizo do Gasherbrum, a súa vez integrado no cordal do Karakorum, que é un ramal occidental do Himalaia. Todo ese macizo dos Gasherbrum forman a cabeceira do glaciar de Baltoro, moi próximo ao K2, polo que compartiran as primeiras exploracións da zona.

Denominacións
-------------

O nome Gasherbrum procede do balto *rgasha brum* que significa "montaña fermosa". Nos primeiros recoñecementos topográficos do Karakorum foi bautizado como **K4** (é dicir como cuarto pico do Karakorum).

Ascensos
--------

O 7 de xullo de 1956, ás once e media da mañá os austríacos Sepp Larch, Fritz Moravec e Hans Willempart pisaron o cume do Gasherbrum II. Formaban parte dunha expedición patrocinada pola Sociedade Austríaca do Himalaia. Utilizaron na súa escalada a ladeira do suroeste.

En 1980, os cataláns Pere Aymerich e Enric Font, en colaboración cunha cordada xaponesa, coroaron a cima da montaña.

No 2000 o guipuscoano Félix Iñurrategui chegou ao cume do Gasherbrum II.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gasherbrum II Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Karakorum
* Himalaia

| * v
* c
* e
Os oitomiles |
| --- |
| 
* Everest
* K2
* Cancheniunga
* Lhotse
* Macalu
* Cho Oiu
* Daulaguiri
* Manaslu
* Nanga Parbat
* Annapurna I
* Gasherbrum I
* Broad Peak
* Gasherbrum II
* Xixapangma

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186853
* WorldCat
* VIAF: 235664179
* GeoNames: 1114992
* GND: 4511107-8
* LCCN: sh00009485
* NKC: ge271689
* Peakbagger: 10525
* SummitPost: 153264

 |
|  |
| --- |
| Parte da serie sobre**Marxismo** |
|  |
| **Conceptos fundamentais** |
| Alienación |
| Burguesía |
| Comunismo |
| Explotación |
| Forzas produtivas |
| Hexemonía cultural |
| Loita de clases |
| Materialismo dialéctico |
| Materialismo histórico |
| Medios de produción |
| Modo de produción |
| Plusvalía |
| Proletariado |
| Relacións de produción |
| Teoría do valor-traballo |
| **Outras ligazóns** |
| Marxismo |
| Economía marxista |

A **hexemonía cultural** é un concepto da filosofía marxista que designa a dominación da sociedade, culturalmente diversa, pola clase dominante, cuxa cosmovisión —crenzas, moral, explicacións, percepcións, institucións, valores ou costumes— convértese na norma cultural aceptada e na ideoloxía dominante, válida e universal. A hexemonía cultural xustifica o *status quo* social, político e económico como natural e inevitable, perpetuo e beneficioso para todo o mundo, en lugar de presentalo como un constructo social artificial que beneficia unicamente á clase dominante.

En filosofía e socioloxía, o termo hexemonía cultural ten connotacións derivadas da palabra grega *ἡγεμονία*, que indica liderado e goberno. En política, hexemonía é o método xeopolítico de dominación imperialista indirecta, no que o estado hexemónico goberna a outros estados subordinados, baixo a ameaza de intervención como un medio implícito de poder, máis que pola forza militar directa (invasión, ocupación ou anexión).

A hexemonía cultural é un termo desenvolvido por Antonio Gramsci para analizar as clases sociais e a superestrutura. Propuña que as normas culturais vixentes dunha sociedade son impostas pola clase dominante (hexemonía cultural burguesa), de maneira que non deberían percibirse como naturais ou inevitables, senón recoñecidas como unha construción social artificial e como instrumentos de dominación de clase. Esta práctica sería indispensable para unha liberación política e intelectual do proletariado, reivindicando e creando a súa propia cultura de clase.

Notas
-----

1. ↑  Bullock &Trombley e Lawrie (1999), pp. 387–388.
2. ↑  Chernow & Vallasi (1994), p. 1215.
3. ↑  Hassig (2006), pp. 23–24.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bullock, Alan; Trombley, Stephen; Lawrie, Alf, eds. (1999). *The New Fontana dictionary of modern thought* (en inglés) (3ª ed.). HarperCollins Publishers. ISBN 0-00-255871-8. OCLC 45667833.
* Hassig, Ross (2006). *Mexico and the Spanish Conquest* (en inglés). Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 9780806137933.
* Chernow, Barbara Ann; Vallasi, George A. (eds.). *The Columbia Encyclopedia* (en inglés) (5ª ed.). Columbia University Press. ISBN 9780395624388.

### Outros artigos

* Alienación
* Hexemonía
* Identidade cultural
* Loita de clases
* Violencia simbólica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54427
* GEC: 0281584
* JSTOR: cultural-hegemony
* MAG: 167277664

 |