A **Concatedral-Basílica de Santa María de Vigo** é un templo católico situado na cidade de Vigo. Desde 1959 ten a consideración de concatedral, compartindo a sé catedralicia da diocese de Tui-Vigo coa catedral de Tui, e, dende 2020, tamén a de basílica.

Foi construída entre 1816 e 1834, substituíndo a antiga colexiata, danada trala explosión dunha polvoreira en 1809.

O actual edificio foi deseñado por Melchor de Prado y Mariño, membro da Real Academia de San Fernando. O seu estilo principal é o neoclásico, se ben as torres son barrocas.

Historia
--------

Os primeiros rexistros da existencia dun templo vigués baixo a advocación de Santa María datan do século XII. Nun documento de 1156 o bispo Paio Mendes e o seu cabido repártense as parroquias da diocese de Tui. Noutro documento de 1170 o rei Fernando II de Galiza outorga a igrexa ao bispado como compensación por outros territorios tomados para a coroa. Tamén aparece mencionada en distintos documentos dos mosteiros de Melón e Oia.

A ese templo seguiulle outro de estilo gótico, construído a finais do século XIV e finalizado en 1403, que conservaba varias capelas e os transeptos do anterior. O 11 de xuño de 1497 constituíuse como colexiata, sendo o seu primeiro prior Jaime González de Pedroso. En 1589 a igrexa foi saqueada polo pirata Francis Drake. Cara a 1680 efectúanse numerosas reformas no templo. En 1809 explotou unha polvoreira próxima, situado no castelo do Castro. A igrexa sufriu graves danos, polo que tivo que proxectarse unha nova.

O proxecto foi encargado ao santiagués Melchor de Prado y Mariño, que o presentou en 1811, se ben non se iniciaron as obras até 1816 debido á Guerra da Independencia Española. Tamén se achatou o terreo para crear a pequena praza dianteira. As obras remataron en 1838, coa construción do tabernáculo e os altares laterais.

Arquitectura
------------

### Igrexa antiga

Tímpano gótico da colexiata, exposto no Museo de Pontevedra.
O templo gótico, existente entre o século XV e o XIX, estaba formado por unha nave central e unha serie de naves laterais coroadas con bóvedas de cantaría. O tímpano de entrada representaba a Anunciación máis a Adoración do Magos. O altar maior estaba formado por un retablo dourado que representaba a Santa Trindade e a Asunción da Virxe coroado por un crucifixo de vidro. Detrás do altar había un pequeno nicho ou camarín cunha imaxe da Virxe. No sagrario estaban representados os doce apóstolos e os anxos. A ambos os dous lados do altar maior había dous altares laterais, dos que destacaba o de San Bieito, de ouro e alabastro, no que un altorrelevo representaba o *Via crucis* e que estaba acompañado de numerosas figuras de personaxes relixiosos. Este altar fora doado polo arcebispado de Londres, polo que estaba coroado polo escudo de Inglaterra. O outro altar lateral estaba dedicado a Santa Catarina e San Sebastián, e nel tamén estaban representados a Quinta Angustia, Santo Amaro e a Madalena.

A ambos os dous lados da nave principal situábase unha serie de capelas laterais decoradas con pinturas murais. A capela de Santa Ana tiña tres esculturas de pedra de Santa Ana, Santo Antón e San Roque. A capela do Rosario tiña imaxes de madeira do Rosario e de San Martiño.

A capela de San Martiño tiña imaxes de San Martiño, San Pedro e Santiago, unha estatua de San Brais e o altar da Resurrección. Había unha capela dedicada ao seu patrocinador, Gregorio de Paços, na que estaban representados Santa Ana, San Miguel, Santo Antón e San Gregorio. A capela do Anxo Custodio acollía un retablo cos doce apóstolos e maila Virxe e un altar adicado á Madalena. Outra capela estaba dedicada a San Bertomeu, San Xoán e Santiago, cunha imaxe de Santo Estevo.

Dentro do templo tamén destacaban a cantaría perpiaño do coro e o órgano.

No exterior, a igrexa estaba coroada por unha única torre de planta cadrada que tiña no alto un reloxo de campá, así como dúas campás grandes e dúas pequenas.

No centro do adro había unha oliveira centenaria, que sobreviviu até o século XIX, que chegou a converterse nun símbolo da cidade. A actual oliveira de Vigo saíu dun esgallo desta. En outubro de 2016, o Concello de Vigo plantou novamente unha oliveira bicentenaria ao carón da colexiata de Santa María, no lugar onde estivo orixinalmente a que deu nome á cidade.

Reloxo de sol.
### Igrexa actual

O actual templo destaca pola súa robustez, e de feito foi pensado como posible praza forte, dado o contexto de recente finalización da Guerra de Independencia.

A estrutura do edificio presenta unha planta rectangular: o altar está flanqueado por dúas sancristías, e aos seus pés aparece a nave principal, que ten aos seus lados unha serie de capelas laterais situadas baixo dúas naves máis estreitas paralelas á central. Aos pés desta encóntrase o pórtico, desde cuxos laterais se accede ás torres. As bóvedas central e laterais, de canón, están sustentadas sobre filas de columnas toscanas de porte sobrio coroadas por capiteis dóricos. A marxe entre o altar e a nave central está definida por un único arco. O altar maior, decorado con mosaicos de Padrós, que rememoran feitos da Guerra da Independencia, está presidido polo Cristo da Vitoria, de gran devoción en Vigo.

Íntegro en pdf: *Descripcíon topografico-histórica de la ciudad de Vigo, su ría y alrededores*.
A fachada presenta un esquema sinxelo e simétrico. No centro sitúase unha ampla e única portada baixo o frontón, ambos os dous franqueados a cada lado polas dúas torres, único elemento barroco que contrasta coa sobriedade neoclásica do resto do conxunto.

Notas
-----

1. ↑  "Concatedral-Basílica de Santa María de Vigo". *DIOCESE TUI-VIGO*. Consultado o 2023-09-13.
2. ↑  "La concatedral de Vigo se convierte en la séptima basílica de Galicia". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2020-08-11. Consultado o 2023-09-13.
3. ↑  "La Diputación encarga una réplica del tímpano de la antigua colegiata de Santa María"
4. ↑  "O Concello planta unha oliveira bicentenaria na Concatedral onde estaba a que deu nome á cidade". *Xornal Vigo*. 6 de outubro de 2016. Consultado o 9 de outubro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Concatedral de Santa María de Vigo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Iglesias Rouco, L. S. (1979). "La iglesia colegiata (concatedral) de Vigo" (pp. 514–519), en *Boletín del Seminario de Estudios de Arte y Arqueología: BSAA*. Valladolid, Universidad de Valladolid.
* Santiago y Gómez, J. (2006). *Historia de Vigo y su comarca* Valladolid, Ed. Fray Luis de León. ISBN 84-9761-285-X.
* Taboada Leal, Nicolás (1840). "Antigüedades y noticias históricas de la población de Vigo" (pp. 165–185), en *Descripcíon topografico-histórica de la ciudad de Vigo, su ría y alrededores*.

### Outros artigos

* Cristo da Vitoria de Vigo

| * v
* c
* e
De interese en Vigo |
| --- |
| Inmobles | 

|  |  |
| --- | --- |
| Edificios civís | 
* Hotel Universal
* Edificio Bonín
* Edificio Simeón
* Banca Viñas Aranda
* Casa de Fernando Carreras
* Panificadora
* Sede da Xunta de Galicia
* Sede da Deputación de Pontevedra
* Casa de Correos
* Casa de Estanislao Durán
* Casa de Pedro Román
* Casa Pereira de Castro
* Edificio Albo
* Casa de Benigno e Camilo Fernández
* Edificio El Moderno
* Edificio Pardo Labarta
* Casa Torre de Ceta e Arines
* Casa Torre de Pazos Figueroa
* Casas de Oya
* Casa Yáñez
* Edificio Banco de Vigo
* Edificio da Equitativa
* Edificio Banca Viñas-Aranda
* Pazo de San Roque
* Edificio Aurora Polar
* Edificio Curbera
* Casa Mülder
* Pazo de Sensat
* Pazo da Pastora
* Centro de PSA Peugeot Citroën

 |
| Edificios relixiosos | 
* Concatedral de Santa María
* Igrexa de Santiago de Bembrive
* Igrexa de Santa María de Castrelos
* Igrexa de San Salvador de Coruxo
* Igrexa de Santiago de Vigo
* Igrexa da Soidade
* Igrexa de San Mamede de Zamáns

 |
| Hospitais | 
* Hospital Álvaro Cunqueiro
* Hospital do Meixoeiro
* Hospital Nicolás Peña
* Hospital Povisa
* Hospital Xeral
* Policlínico Cíes

 |
| Arqueoloxía | 
* Castro de Vigo
* Centro Arqueolóxico de Salinae

 |
| Fortificacións | 
* Castelo de San Sebastián
* Fortaleza do Castro

 |
| Monumentos e esculturas | 
* Os cabalos
* Dinoseto
* Porta do Atlántico
* O rapto de Europa
* Os redeiros
* O Sereo

 |

 |
| Arte e cultura | 

|  |  |
| --- | --- |
| Museos | 
* MARCO
* Museo do Mar de Galicia
* Casa das Palabras
* Casa das Artes
	+ Arquivo Pacheco e Fundación Laxeiro
* Museo Municipal Quiñones de León
* Museo Etnográfico Liste
* Centro Social Afundación
	+ Colección Afundación
* Casa Galega da Cultura
	+ Fundación Penzol
* Fundación Carlos Casares
* Pinacoteca Francisco Fernández del Riego
* Centro de Visitantes Cambón
* Centro de Arte Fotográfica
* Fundación Barrié en Vigo
* IFEVI
* Cemiterio de Pereiró

 |
| Artes escénicas | 
* Centro Cultural Afundación
* Auditorio Pazo de Congresos Mar de Vigo
* Teatro Circo Tamberlick
* Teatro Cine Fraga

 |

* Universidade de Vigo
* Campus Universitario das Lagoas-Marcosende
* Escola de Artes e Oficios
* Biblioteca Pública Central de Vigo
 |
| Deporte e instalacións | 
* Real Club Celta de Vigo
* Estadio de Balaídos
* Celta de Vigo Fortuna
* Gran Peña
* Campo de Barreiro
* Rápido de Bouzas
* Campo de Fútbol Baltasar Pujales
* Coruxo Fútbol Club
* Campo do Vao
* Complexo das Travesas
* Real Club Náutico

 |
| Natureza | 
* Monte do Castro
* Monte da Guía
* Parque de Castrelos
* Cíes
* Illa de Toralla
* Praia de Samil
* Río Eifonso
* Río Lagares
* Monte Galiñeiro
* Praza de Compostela
* Encoro de Zamáns
* Vigozoo

 |
| Transportes | 
* Estación de Urzáiz
* Estación de Guixar
* Estación de autobuses de Vigo
* Aeroporto de Peinador
* Porto
* Vitrasa

 |
| Barrios urbanos e rúas urbanas | 
* O Areal
* Balaídos
* O Berbés
* O Calvario
* Casabranca
* A Florida
* A Salgueira
* San Paio de Lavadores
* San Xoán do Monte
* As Travesas
* Rúa Reconquista
* Avenida de Castelao

 |
| Eventos | 
* Festival Aéreo
* World Fishing Exhibition
* Salón do Automóbil
* Trofeo Cidade de Vigo
* Trofeo Memorial Quinocho
* Concurso de Saltos Internacional
* O Marisquiño
* Vicus Spacorum
* Vigo Street Stunts

 |
| **Portal:Vigo** |

| * v
* c
* e
Catedrais e dioceses galegas |
| --- |
| Dioceses | 
* Arquidiocese de Santiago de Compostela
	+ Diocese de Iria, antiga diocese
* Diocese de Mondoñedo-Ferrol
	+ Diocese de Britonia, antiga diocese
* Diocese de Lugo
* Diocese de Ourense
* Diocese de Tui-Vigo

 |
| Relacionadas historicamente | 
* Diocese de Astorga
* Arquidiocese de Braga
* Diocese de Dumio
* Diocese de Oviedo

 |
| Catedrais | 
* Catedral de Santiago de Compostela
* Catedral de Mondoñedo
	+ Concatedral de San Xiao de Ferrol
	+ Basílica de San Martiño de Mondoñedo -antiga catedral-
* Catedral de Lugo
* Catedral de Ourense
* Catedral de Tui
	+ Concatedral de Santa María de Vigo

 |