Coordenadas: 42°04′46″N 8°40′13″O﻿ / ﻿42.0794, -8.67032

| Monte Aloia |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural, ZEC |
|
| **Ano de constitución:** | 4 de decembro de 1978 |
| **Superficie:** | 746 ha. |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | Galicia Galicia |
| **Provincias:** | Pontevedra |
|
| **Concellos:** | Tui |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** |  |
|

O **monte Aloia** é un cumio situado na serra do Galiñeiro, declarado parque natural o 4 de decembro de 1978 e como zona especial de conservación (ZEC). Está situado no concello pontevedrés de Tui e ten unha extensión de 746 hectáreas. A súa vexetación está caracterizada por especies autóctonas acompañadas por especies de repoboación forestal. Posúe restos da cultura castrexa e elementos de interese etnográfico.

Xeografía e xeoloxía
--------------------

### Orografía

O monte Aloia presenta un relevo accidentado con cotas que oscilan entre os 80 e os 629 metros do alto de San Xiao, desde onde se domina un amplo tramo do río Louro e do río Miño ata a súa desembocadura.

### Hidrografía

Está cruzado por varios regueiros entre os que destacan o regueiro das Cabanas, o Deique e o das Tabernas.

### Xeoloxía

Os seus solos son ácidos. Son de escasa ou media profundidade e están sobre substrato granítico que aflora con frecuencia orixinando laxas e rochedos, característicos da comarca do Baixo Miño.

Flora e fauna
-------------

### Flora

É abundante a vexetación arbustiva do toxo, queiruga (*Calluna vulgaris*), xesta e carpazas. Quedan algúns restos de caducifolio autóctono como carballeiras de carballo común (*Quercus robur*, árbore dominante antes das repoboacións do século XX), sobreirais (*Quercus suber*, que indica certa mediterraneidade no clima) e vexetación de ribeira composta por, entre outras, amieiros (*Alnus glutinosa*) e salgueiros (*Salix atrocinerea*). Tamén é frecuente a presenza de sanguiño (*Frangula alnus*), bidueiro (*Betula alba*), castiñeiro (*Castanea sativa*), acivro (*Ilex aquifolium*), érbedo (*Arbutus unedo*), estripeiro (*Crataegus monogyna*), abruñeiro (*Prunus spinosa*), pereira brava (*Pyrus cordata*) e abeleira (*Corylus avellana*).

En 1910 comezou a repoboación do monte con piñeiros —do país (*Pinus pinaster*), silvestre (*Pinus sylvestris*) e radiata (*Pinus radiata*)— e establecéronse masas de árbores exóticas dando lugar a un arboreto de grande interese. O eucalipto (*Eucalyptus globulus*) tamén foi intoducido en grandes cantidades, constituíndo canda o piñeiro a base arbórea do monte.

### Fauna

A máis abondosa é a típica de monte interior: 

* Mamíferos: raposo, coello, ourizo cacho, xeneta, morcego grande de ferradura.
* Aves: perdiz rubia, miñato común, lagarteiro, avelaiona, verderolo común, pombo torcaz, paporroibo, gaio, ferreiriño bacachís, azor.
* Anfíbios e réptiles: lagarto arnal, tritón verde, saramaganta, lagarta galega, ra patilonga, víbora de Seoane, cobra de colar.

Patrimonio
----------

### Patrimonio arqueolóxico

Nel atopáronse restos de Citania, un poboado castrexo anterior á romanización, e outro prehistórico no Alto dos Cubos. Apareceron restos prehistóricos como machadas, muíños de man, ou cerámica. Tamén hai unha muralla ciclópea, de 1250 metros de lonxitude, que circunda a meseta superior. Hai quen atribúe o nome de monte Aloia á presenza da lexión romana *V Alaudae*.

Hai constancia das poboacións tudenses usando o monte Aloia como refuxio en sucesivas invasións como as romanas (e asóciase co monte Medulio de autores latinos), as árabes, as normandas, as francesas e as portuguesas.

### Patrimonio relixioso

Capela de san Xián.
A capela de San Xián foi reconstruída no 1713 sobre un templo románico. Ocupa o centro dun grande adro do que parte por unha banda unha escalinata de pedra ata a fonte do santo e pola outra, un *Vía Crucis* que culmina na Gran Cruz de 1910.

### Patrimonio civil

No parque hai:

* Unha casa forestal de 1921 de curioso deseño do enxeñeiro de montes Rafael Areses e un monumento de homenaxe a ese enxeñeiro.
* Unha nova casa forestal e sede da Xunta Reitora do parque.
* Unha muralla ciclópea.

### Etnografía

#### Festas

O primeiro domingo de xullo celébrase o xubileu, unha romaría adicada á Virxe das Angustias e que se fai na ermida de San Xián, Pazos de Reis. O primeiro domingo de agosto celébrase a romaría de San Fins, Rebordáns.
A imaxe de San Xián é obxecto de devoción na comarca polas súas virtudes taumatúrxicas: obtención de colleitas, curación de enfermidades ou similares.

#### Lendas

Hai lendas referidas ó monte que relatan como as eguas do Aloia son fecundadas polo vento ou que na cama de San Xián non medra a herba. Dan unha idea do carácter mítico que sempre tivo para os tudenses o monte Aloia.

Lexislación
-----------

Zona habilitada para comer.
Estableceuse como Sitio Natural de Interese Nacional pola Orde Ministerial do 5 de xuño de 1935. O Real Decreto 3160 do 4 de decembro de 1978 declarouno como Parque Natural.

Os terreos do espazo natural pertencen á entidade local menor de Pazos de Reis e á Comunidade Veciñal de Montes en mancomún de Rebordáns.

Notas
-----

1. ↑  BOE, Goberno de España (eds.). "Decreto 3.160/1978, do 4 de decembro de 1978, polo que se declara o Parque Natural Monte Aloia" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de outubro de 2017. Consultado o 28 de outubro de 2017.
2. ↑  DOG, Xunta de Galicia (eds.). "DECRETO 274/2001, do 27 de setembro, polo que se aproba o Plan de Ordenación dos Recursos Naturais do Parque Natural do Monte Aloia.".
3. ↑  Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (eds.). "Monte Aloia".
4. ↑  Manuel Gago. "O Monte Aloia: un enigma amurado de 30 hectáreas, Capítulo 0".
5. ↑  Manuel Gago. "Aloia, a nova cidade xurdida do medo, Capítulo 0".
6. ↑  Xunta de Galicia (eds.). "Parque Natural de Monte Aloia".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Monte Aloia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Bosques monumentales de España*. Global Edition & Contents SA, 2005. ISBN 84-8476-244-0.

### Ligazóns externas

* Parques naturais de Galicia: Monte Aloia

| * v
* c
* e
Espazos protexidos de Galicia |
| --- |
| Parque nacional: | Parque Nacional das Illas Atlánticas (Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada) |
| Parque natural: | Monte Aloia (1978) - Complexo dunar de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán (1992) - Baixa Limia - Serra do Xurés (1993) - Montes do Invernadeiro (1997) - Fragas do Eume (1997) - Serra da Enciña da Lastra (2002) |
| Monumento natural: | Costa de Dexo - Carballa da Rocha - Fraga de Catasós - Pena Corneira - Praia das Catedrais - Souto da Retorta - Souto de Rozavales - Pregamento xeolóxico de Campodola-Leixazós |
| Rede Natura 2000: | Zona especial de conservación (ZEC) (en Galicia) - Lugar de importancia comunitaria (LIC) (en Galicia) - Zona de especial protección para as aves (ZEPA) (en Galicia) |
| Zona húmida protexida: | Complexo intermareal Umia - O Grove, A Lanzada, punta Carreirón e lagoa Bodeira - Complexo das praias, lagoa e duna de Corrubedo - Lagoa e areal de Valdoviño - Ría de Ortigueira e Ladrido - Ría de Ribadeo |
| Reserva da biosfera: | Terras do Miño (2002) - Área de Allariz (2005) - Os Ancares lucenses e Montes de Navia, Cervantes e Becerreá (2006) - Río Eo, Ozcos e Terras de Burón (2007) - Reserva da biosfera transfronteiriza Gerês-Xurés (2009) - As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo (2013) - Ribeira Sacra, Serras do Oribio e Courel (2021) |
| Outros: | Lugar de interese xeolóxico - Paisaxe protexida - Convención de Ramsar - Convención OSPAR - Espazos naturais de interese local - Espazos privados de interese natural |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394948
* Peakbagger: 105687

 |