| *Brugmansia* |
| --- |
| *Brugmansia* 'Feingold' |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Filo: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Solanales |
| Familia: | Solanaceae |
| Subfamilia: | Solanoideae |
| Tribo: | Datureae |
| Xénero: | ***Brugmansia***Pers. |

 |

***Brugmansia*** é un xénero de plantas fanerógamas da familia Solanaceae, nativa das rexións subtropicais de México, Centro e Suramérica, ao longo de Andes de Colombia até o norte de Chile e mesmo o sueste do Brasil. Son coñecidas como "trompetas de anxo" por mor das súas enormes flores e comparten devandito nome cos toloaches do xénero *Datura* co cal están estreitamente emparentados. O nome común en Colombia é de "borrachero" ou "cacao sabanero", que tamén se dá a algunhas plantas do xénero *Datura.* No Salvador chámaselle "florifundia". En Costa Rica chámanlle "reina de la noche". En Venezuela coñécese como "campanita". En Ecuador, o Perú, Chile, México e Arxentina é coñecida como "floripondio". Na República Dominicana, Cuba e Porto Rico coñéceselle como "flor de campana" ou "campanilla". O xénero difire de *Datura* en que é perenne e leñosa.

É común atopala en Galiza coma planta ornamental en xardíns privados.

Descrición
----------

Son arbustos ou pequenas árbores que acadan alturas de 3 a 11 metros. As follas son alternas xeralmente longas de 10 a 30 cm e cunha largura de 4 a 18 cm con bordos enteiros ou someramente dentados, a miúdo con base do limbo asimétrica, e cubertas de finas vilosidades.
As flores pénsiles chegan a medir 30 cm de longo; son xeralmente esbrancuxadas ou amarelas aínda que tamén rosas, laranxas ou vermellas. O seu perfume, que especialmente se manifesta á noitiña, atrae insectos nocturnos e, especialmente, morcegos que son os principais responsábeis da polinización, aínda que certas especies (por exemplo *Brugmansia sanguinea*) son polinizadas por colibrís.

O froito é unha baga non espiñenta obovada ou en forma de fuso que pode ser moi longo. Contén un número moi variábel (até máis de 300) de sementes centimétricas.

Cultivo
-------

O xénero medra facilmente en climas sen xeadas, sobre solos húmidos e fértiles ben drenados, a pleno sol ou a media sombra. A floración comeza a mediados ou finais da primavera en climas cálidos e continúa até o outono, a miúdo pódese alongar até principios do inverno en condicións cálidas. En invernos fríos, as plantas cultivadas á intemperie poden precisar de abeiro mais a raíz é resistente e ha regromar na primavera. As especies de rexións altas, como B. *Sphaerocarpium*, prefiren temperaturas moderadas e noites frescas, e poden non florear se as temperaturas son moi elevadas. A propagación da maioría das especies lógrase facilmente por cortes de esgallo de 10 a 20 cm tomados do final dunha póla e espichándoos durante o verán.

Flor de *Brugmansia*.
Diversos híbridos e numerosos cultivares desenvolvéronse para o seu uso como ornamentais. *B. x candida* é un híbrido entre *B.* aurea e B. versicolor, *B. x flava* resulta de *B. arborea* e *B. sanguinea*, e *B. x cubensis* é o resultado de tres especies: *B. suaveolens*, *B. versicolor* e *B. aurea.*

Tamén existen cultivares con flores duplas e algúns con follas variegadas.

Toxicidade
----------

Como no caso de *Datura*, todas as partes das plantas deste xénero son altamente tóxicas debido ao seu contido en alcaloides tropánicos (escopolamina e hiosciamina, entre outros). A súa inxestión, tanto en humanos como noutros animais, pode resultar fatal. O simple contacto cos ollos pode producir midríase (dilatación das meniñas) ou anisocoria (desigualdade no tamaño pupilar).
Nalgúns lugares está prohibido o comercio ou cultivo das especies deste xénero.

Usos
----

Estas plantas son inxeridas en ocasións por diversión ou en cerimonias chamánicas polo seu contido de alcaloides. Con todo, dada a inestabilidade dos compostos, o grao de intoxicación é impredicíbel e pode ser fatal.

O consumo ritual de *Brugmansia* é un importante aspecto do xamanismo nalgúns pobos indíxenas do leste do Amazonas como os xívaros. Do mesmo xeito, é o compoñente central na cosmoloxía e prácticas chamánicas do pobo urarina.

Taxonomía
---------

O xénero foi descrito por Christiaan Hendrik Persoon e publicado en *Synopsis Plantarum*, vol. 1, p. 216 en 1805. A especie tipo é: *Brugmansia × candida* Pers.

Etimoloxía
***Brugmansia***: nome xenérico outorgado en honra a Sebald Justin Brugmans (1763-1819), profesor de historia natural en Leiden, Países Baixos.

Especies
--------

* *Brugmansia arborea* (L.) Steud.
* *Brugmansia longifolia* Lagerh.
* *Brugmansia pittieri* (Saff.) Moldenke
* *Brugmansia sanguinea* (Ruiz & Pav.) D.Don
* *Brugmansia suaveolens* (Humb. & Bonpl. ex Willd.) Bercht. & J.Presl
* *Brugmansia versicolor* Lagerh.
* *Brugmansia × candida* Pers.
* *Brugmansia × dolichocarpa* Lagerh.
* *Brugmansia × insignis* (Barb.Rodr.) Lockwood ex R.E.Schult
* *Brugmansia × rubella* (Soff.) Moldenke

Estas especies dividíronse anteriormente en dous grupos naturais xeneticamente illados. Brugmansia sección *Brugmansia* incluía as especies *insignis*, *sauveolens* e *versicolor*; e denominouse informalmente como "grupo de cultivo cálido". A sección *B* *Sphaerocarpium* inclúe as especies *arborea* e *sanguinea* e denominouse "grupo de cultivo frío".

Notas
-----

1. ↑  The Plant List
2. 1 2  Preissel, Ulrike; Hans-Georg Preissel (2002). *Brugmansia and Datura: Angel's Trumpets and Thorn Apples*. Buffalo, Nova York: Firefly Books. pp. 106–129. ISBN 1-55209-598-3.
3. 1 2  Shaw, Julian M. H. (1999) Nomenclature Notes on *Brugmansia*.
4. ↑  F. Löhrer & R. Kaiser: *Biogene Suchtmittel: Neue Konsumgewohnheiten bei jungen Abhängigen?*, en: *Der Nervenarzt*, Volume 70, 1999, p. 1029-1033.
5. ↑  van der Donck, I.; Mulliez, E.; Blanckaert, J. (2004). "Angel's Trumpet (*Brugmansia arborea*) and mydriasis in a child - A case report". *Bulletin de la Societe Belge d'Ophtalmologie* **292**: 53–56. ISSN 0081-0746.
6. ↑  Dean, Bartholomew 2009 *Urarina Society, Cosmology, and History in Peruvian Amazonia*, Gainesville: University Press of Florida ISBN 978-081303378
7. ↑  "*Brugmansia*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 14 de febreiro de 2013.
8. ↑  *Brugmansia* en PlantList
9. ↑  California Plant Names: Latin and Greek Meanings and Derivations - A Dictionary of Botanical and Biographical Etymology, compiled by Michael L. Charters, 2003-2013

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Forzza, R. C. & et al. 2010. 2010 Lista de espécies Flora do Brasil.
* Stevens, W. D. C. Ulloa Ulloa, A. Pool & Ou. M. Montiel Jarquin. 2001. Flora de Nicaragua. Monogr. Syst. Bot. Missouri Bot. Gard. 85: i–xlii,.

### Outros artigos

* Historia da botánica
* Solanáceas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q757262
* BRE: 1884984
* MAG: 2778359181

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 188855
* APNI: 134755
* Dyntaxa: 1006440
* EPPO: 1BGMG
* GBIF: 2928883
* iNaturalist: 62900
* IPNI: 38303-1
* ITIS: 500621
* NCBI: 301914
* POWO: ID
* Tela Botanica: 103180
* Tropicos: 40032192
* PLANTS: BRUGM

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000076609
* MeSH: B01.875.800.575.912.250.908.500.097

 |