recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Unha muller nepalesa cargando un bebé nas costas.
A **crianza** ou **educación dos nenos** é o proceso de promover e apoiar o desenvolvemento físico, emocional, social, económico e intelectual dun neno, dende a infancia ata a idade adulta. A crianza dos fillos refírese a todos os aspectos da educación dun neno, alén da relación biolóxica.

Os encargados máis comúns so os pais biolóxicos do neno en cuestión, aínda que noutros casos poden ser un irmán maior, un avó, un titor legal, tía, tío ou outro membro da familia ou un amigo da familia.

Os gobernos e a sociedade tamén poden ter un papel na crianza dos nenos. En moitos casos, os nenos orfos ou abandonados reciben coidado de pais dos que non teñen ningunha relación de sangue. Outros poden ser adoptados, criados en fogares de acollida, ou colocados nun orfanato. As habilidades da crianza varían, e un pai con boas habilidades pode ser ser un bo pai.

O pediatra e psicanalista inglés Donald Winnicott describe que o concepto da paternidade é *«suficientemente bo»* cando se cumpren un mínimo de requisitos previos para o desenvolvemento saudable do neno. As opinións sobre as características que fan que un pai sexa bo o «suficientemente bo» varían dunha cultura a outra. Ademais, a investigación apoia que a historia dos pais, tanto en termeos de relacións de calidade variable así como a psicopatoloxía dos pais, sobre todo no que atinxe ás experiencies adversas, pode influír fortemente nos resultados da sensibilidade dos menores por parte dos seus proxenitores.

Notas
-----

1. ↑  Davies, Martin (2000). *The Blackwell encyclopedia of social work*. Wiley-Blackwell. p. 245. ISBN 978-0-631-21451-9.
2. ↑  Bernstein, Robert (20 de febreiro de 2008). "Majority of Children Live With Two Biological Parents". Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2008. Consultado o 26 marzo de 2009.
3. ↑  Johri, Ashish. "6 Steps for Parents So Your Child is Successful". *humanenrich.com*. Consultado o 2 de marzo de 2014.
4. ↑  Schechter, D.S. & Willheim, E. (2009). Disturbances of attachment and parental psychopathology in early childhood. Infant and Early Childhood Mental Health Issue. Child and Adolescent Psychiatry Clinics of North America, 18(3), 665-687.
5. ↑  Grienenberger, J. Kelly, K. & Slade, A. (2005). Maternal Reflective Functioning, Mother-Infant Affective Communication and Infant Attachment: Exploring The Link Between Mental States and Observed Caregiving. Attachment and Human Development, 7, 299-311.
6. ↑  Lieberman, A. F. Padrón, E. Van Horn, P. and Harris, W. W. (2005), Angels in the nursery: The intergenerational transmission of benevolent parental influences. Infant Ment. Health J. 26: 504–520. doi: 10.1002/imhj.20071

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1217379
* BRE: 1929704
* EBID: ID
* GND: 4015482-8
* JSTOR: parenting
* LCCN: sh88002564
* NKC: ph127418
* PSH: 8168

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016487
* MeSH: F01.829.263.370.310
* UMLS: C0085092

 |
A **competencia monopolística** é unha estrutura de mercado caracterizada pola presenza de moitas empresas que venden produtos heteroxéneos, substitutivos achegados, pero imperfectos, entre si. Ao tratarse de produtos heteroxéneos, cada produtor ten un certo poder de mercado sobre o ben que produce, polo que a competencia monopolística pode definirse como unha estrutura de mercado intermedia entre monopolio e competencia perfecta.

O modelo clásico de competencia monopolística débese ao economista británico Chamberlin. Chamberlin formula que, debido ao cáracter heteroxéneo dos bens e ao certo poder de mercado que posúe cada produtor sobre os mesmos, as empresas cren enfrontarse a unha curva de demanda estimada ou "imaxinaria", segundo a cal as decisións do resto de produtores están dadas. Porén, para o resto de competidores non é óptimo manter as súas decisións ante unha variación unilateral da produción da empresa i-ésima. Deste xeito, existe unha curva de demanda real, que recolle as decisións de todos os produtores e que vai determinar o equilibrio de mercado.
A curto prazo, o equilibrio de mercado acádase cando as decisións tomadas polas empresas segundo a curva de demanda "imaxinaria" son compatibles coa curva de demanda real. É dicir, no punto no que ámbalas dúas se igualan.
A longo prazo, baixo o suposto de libre entrada e saída do mercado, non pode existir beneficio extraordinario, de tal xeito que o equilibrio se acada no punto no que a curva de demanda "imaxinaria" é tanxente ao custo medio ao longo prazo e coincide coa demanda real de mercado. Como resultado obtense o *Teorema do exceso de capacidade* de Chamberlin, segundo cal a empresa non acada o nivel eficiente de produción a longo prazo (mínimo do custo medio).

A clave dos modelos de competencia monopolística é a existencia de produtos non homoxéneos. Isto explícase habitualmente pola existencia de diferenciación de produtos, é dicir as empresas producen distintas variedades dun mesmo ben, o que lles outorga un certo poder de mercado sobre o mesmo. A diferenciación de produtos pode ser: *horizontal*, os consumidores demandan bens con diferentes características, ou *vertical*, os consumidores teñen unha distinta disposición ao pago por unha mesma característica. O modelo clásico de diferenciación horizontal é o de competencia espacial Hotelling(1929).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Monopolio
* Monopolio puro
* Oligopolio
* Duopolio
* Monopsonio
* Oligopsonio
* Competencia perfecta

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q379579
* BNCF: 36342
* BNF: 12567845d
* EBID: ID
* GND: 4040100-5
* JSTOR: monopolistic-competition
* LCCN: sh85086966
* MAG: 80799131

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Copa (homónimos).
Copa dunha árbore.
En botánica denomínase **copa** dunha planta á parte superior dunha árbore ou dun arbusto, formada polo caule e o conxunto das pólas, incluíndo as follas, e as estruturas reprodutivas.

Nas especies caducifolias tamén se denomina copa ao tronco e ramas desprovistas de follas.

Etimoloxía
----------

O termo copa procede do latín vulgar *cuppa*, e este do latín cásico cūpa, -ar, "cuba", "barril", "tonel".

Características
---------------

As formas das copas son moi variábeis. Os principais tipos de árbores son de hábito excurrente con ramificación en formas conoides, ou decurrente, que dá lugar a formas arredondadas. Tamén se poden caracterizar pola súa anchura, profundidade, área superficial, volume e densidade.

As medicións das copas son importantes na cuantificación e cualificación da sanidade vexetal, etapas de crecemento e eficiencia.

As principais funcións da copa inclúen a asimilación da enerxía da luz, a absorción de dióxido de carbono e a liberación de oxíxeno a través da fotosíntese, a liberación de enerxía pola respiración, e o liberación de auga á atmosfera pola transpiración. Estas funcións son realizadas polas follas.

As pólas da copa proporcionan soporte mecánico para distribuír as follas de maneira eficiente e servir como condutos para os recursos (auga, nutrientes) para realizar estas funcións.

Galería de imaxes
-----------------

* Copa dun carballo, Quercus robur, grande e vello (unha carballa), en inverno, en Sarria, LugoCopa dun carballo, *Quercus robur*, grande e vello (unha *carballa*), en inverno, en Sarria, Lugo
* Copa dun castiñeiro, Castanea sativa, a finais do verán, cos ourizos, e as pólas que chegan ao soloCopa dun castiñeiro, *Castanea sativa*, a finais do verán, cos *ourizos*, e as pólas que chegan ao solo
* Copa da palmeira Phoenix reclinata no Parque de Castrelos, VigoCopa da palmeira *Phoenix reclinata* no Parque de Castrelos, Vigo
* Copa dun piñeiro bravo (Pinus pinaster)Copa dun piñeiro bravo (*Pinus pinaster*)
* Copas de piñeiros mansos (Pinus pinea)Copas de piñeiros mansos   
(*Pinus pinea*)
* Copas de bidueiros brancos (Betula pendula)Copas de bidueiros brancos  
 (*Betula pendula*)

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *copa*. 6ª acepción.
2. ↑  Font Quer, P. (1953): "Copa", no *Dicionaro de botánica. Vol. I*. Barcelona, Editorial Labor, S. A. ISBN 978-84-3350-076-7.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Copa*** |

### Bibliografía

* Kozlowski, T.; Kramer, P. & Pallardy, S. (1991): *The physiological ecology of woody plants*. San Diego: Academic Press. ISBN 0-1242-4160-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2138208
* LCCN: sh2009005863

 |
O modelo de **competencia perfecta** describe unha estrutura de mercado que cumpre cos seguintes supostos:

1. Non hai barreiras á entrada de novas empresas e o saír non implica un custo.
2. Existe información perfecta sobre prezos, bens e insumos.
3. Produto homoxéneo, é dicir, os bens son substitutos perfectos.
4. Non hai externalidades, é dicir, os dereitos de propiedade están perfectamente definidos.
5. Os contratos cumprense porque hai un aparello xurídico eficiente.
6. Non hai rendementos crecentes a escala nin na produción nin no consumo.

Características
---------------

Se os supostos se cumpren podemos estar seguros de que a asignación que xera o mercado é eficiente. De feito, nun modelo de equilibrio xeral as asignacións son eficientes no sentido de pareto.

A condición de optimalidade do mercado esixe que o prezo sexa igual ao custo marxinal. Se o prezo é menor algunhas empresas saen do mercado premendo o prezo á alza pola redución da cantidade ofrecida e se o prezo é maior algunhas empresas entran ao mercado esperando beneficios positivos, pero ao facer, premen o prezo á baixa debido a que a oferta se expande.

O modelo de competencia perfecta é un ente ideal que intenta capturar a esencia do comportamento económico, tanto das empresas como dos individuos. A maior parte da literatura ocupase de analizar o impacto que ten sobre o benestar ou a eficiencia o que algún dos supostos arriba mencionados non se cumpra. Quizais un dos máis importantes é o da información.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Monopolio
* Monopolio puro
* Oligopolio
* Duopolio
* Monopsonio
* Oligopsonio
* Competencia monopolística

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183384
* EBID: ID
* JSTOR: pure-competition
* MAG: 26578527

 |
A estación de Las Torres de Aliste, na provincia de Zamora.
A **Compañía do Ferrocarril de Medina a Zamora e de Ourense a Vigo** (en castelán: *Compañía del Ferrocarril de Medina a Zamora y de Orense a Vigo*), tamén coñecida polas siglas **MZOV**, foi unha empresa de transporte ferroviario española que tivo o seu período de operacións de 1862 a 1928, cando as súas infraestruturas quedaron integradas na empresa pública Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste.

Historia
--------

O 19 de febreiro de 1861 concedeuse a Rafael Beltrán de Lis unha concesión ferroviaria ao amparo da Lei Xeral de Ferrocarrís de 1855 para crear a sociedade Compañía do Ferrocarril de Medina a Zamora. O proxecto iniciou a desexada conexión de Galicia coa Meseta Central. No trazado da liña interviron diversos enxeñeiros debido á cantidade de túneles e pontes que salvan a orografía das provincias de Zamora e Valladolid entre Medina del Campo e Zamora.

Posteriormente iniciouse a construción do segundo tramo, entre Vigo e Ourense. A empresa recibiu entón o nome Compañía do Ferrocarril de Medina del Campo a Zamora e de Ourense a Vigo ou MZOV. No proxecto participou Juan Flórez.

En 1928 o Estado nacionalizou as empresas ferroviarias e as infraestruturas de MZOV quedaron integradas na Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste. Con todo, a división construtora da compañía continuou e fusionouse con Cubiertas y Tejados en Cubiertas y MZOV, a cal xuntouse en 1997 con Entrecanales y Távora para crear Acciona (que, por certo, ten unha división ferroviaria).

Notas
-----

1. ↑  "MZOV: La marca de trenes que sobrevivió a Renfe". Consultado o 2019/05/24.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5779798
* WorldCat
* VIAF: 316494851

 |
**Galería de imaxes** de graffitis de Galicia.

Denomínase graffiti ou pintada a varias formas de inscrición ou pintura, xeralmente sobre mobiliario urbano.

Graffitis de Galicia
--------------------

* Caldas de ReisCaldas de Reis
* Caldas de ReisCaldas de Reis
* CangasCangas
* Lariño, CarnotaLariño, Carnota
* A ría é nosa, non de Reganosa, FerrolA ría é nosa, non de Reganosa, Ferrol
* OrdesOrdes
* OrdesOrdes
* OurenseOurense
* PontevedraPontevedra
* PontevedraPontevedra
* PontevedraPontevedra
* Campolongo, PontevedraCampolongo, Pontevedra
* 
* 
* Santiago de CompostelaSantiago de Compostela
* NoiaNoia
* CambadosCambados
* Homenaxe a Xoán Manuel Pintos en Campolongo (Pontevedra)Homenaxe a Xoán Manuel Pintos en Campolongo (Pontevedra)

### A Coruña

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de graffitis da Coruña.
* 
* 
* 

### Boiro

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de graffitis de Boiro.
* IES CachadaIES Cachada
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galería de imaxes de Galicia
Iconografía de Santa Ana portando unha crespina. Século XIV
A **crespina** é un toucado feminino similar á cofia empregado para recoller o cabelo. De orixe bizantina, coñécese o seu uso en Alemaña desde o século XII e en Francia a comezos do século XIII.

Descrición
----------

A moda de recoller o cabelo cunha tela a xeito de rede xeneralizouse en todo o occidente cristián a partir do século XIII. Un dos toucados utilizados para este cometido era a crespina. A crespina recollía toda a masa de cabelo nunha rede ou bolsa, que ficaba así suspendido sobre o pescozo.

Os materiais da crespina variaban en función do seu uso e a clase social da persoa portadora. Consérvanse crespinas configuradas con simple pano áspero propias das mulleres da clase traballadora e outras de fío, liño claro, fío de ouro e ornamentadas con xoias pertencentes a mulleres das clases nobiliarias.

Notas
-----

1. ↑  Menéndez Pidal, Gonzalo (1986). *La España del siglo XIII: leída en imágenes*. p. 87.
2. ↑  Amphlett, Hilda. *Hats: A History of Fashion in Headwear*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Como facer unha crespina con materiais reciclados - En inglés - Consultado o 10/07/2018.
En informática, a **compilación** é o proceso polo que o código funcional (código fonte dun programa) pasa a ser convertido en código máquina. Este proceso pode pasar por unha ou dúas fases dependendo do tipo de linguaxe que esteamos a empregar (java,C,C++,C#,pascal,python,perl etc.) antes de que o programa sexa executable:

**Directamente traducibles a linguaxe máquina**: estas linguaxes son por exemplo C, e pascal; o programa compilador pode xerar as súas funcións en linguaxe máquina directamente.

**Linguaxes non directamente traducibles a liguaxe máquina**: este tipo de linguaxes de programación precisan ser traducidas previamente a outra linguaxe ou a linguaxe ensambladora; este é o caso de C++ e C#, que precisan ser traducidos a C antes de ser compilados.

**Linguaxes interpretativas**: son linguaxes que precisan doutros programas despois de ser compilados para que se poidan executar (facilita a portabilidade dos programas a outras arquitecturas), crean do código fonte unha estrutura específica que non é executable máis que por unha máquina virtual; exemplos destas linguaxes son java, phyton e perl.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos de Galicia**.

### Placas altimétricas dos concello de Galicia

#### Provincia da Coruña

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos da provincia da Coruña.
* AbegondoAbegondo
* CarballoCarballo
* MuxíaMuxía
* VedraVedra

#### Provincia de Lugo

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos da provincia de Lugo.
* AlfozAlfoz
* CervoCervo
* PortomarínPortomarín
* TrabadaTrabada

#### Provincia de Ourense

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos da provincia de Ourense.
* BaltarBaltar
* ColesColes
* EntrimoEntrimo
* A RúaA Rúa

#### Provincia de Pontevedra

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos da provincia de Pontevedra.
* CatoiraCatoira
* DozónDozón
* MosMos
* SilledaSilleda

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Galería de imaxes de placas altimétricas dos concellos de Galicia*** |

### Outros artigos

* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes de casas dos concellos de Galicia
* Galería de imaxes dos concellos da provincia da Coruña
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Lugo
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Ourense
* Galería de imaxes dos concellos da provincia de Pontevedra
Mapa da rede explotada pola compañía en 1935.
A **Compañía Nacional dos Ferrocarrís do Oeste** (en castelán: *Compañía Nacional de los Ferrocarriles del Oeste*) foi unha empresa ferroviaria española constituída en 1928 cuxa creación veu motivada pola necesidade de facerse cargo das distintas liñas ferroviarias que, tras a quebra dos seus anteriores donos, quedaran baixo control do Estado.

Historia
--------

A compañía naceu no contexto de crise que atravesou o ferrocarril español durante a década de 1920. Seguindo os principios do Estatuto Ferroviario de 1924, o Estado decretou a creación desta compañía, en parte para ir ao rescate de ferrocarrís do Oeste de España que atravesaban unha grave situación económica e en parte para aglutinar outras liñas ferroviarias controladas xa polo Estado, concretamente as liñas Betanzos-Ferrol e Ávila-Salamanca. O resto de liñas formaban parte das seguintes empresas:

* Compañía de los Ferrocarriles de Madrid a Cáceres y Portugal (MCP)
* Compañía del Ferrocarril de Salamanca a la Frontera Portuguesa (SFP)
* Compañía del Ferrocarril de Medina del Campo a Salamanca (MCS)
* Compañía del Ferrocarril de Medina a Zamora y de Orense a Vigo (MZOV)
* The West Galicia Railway Company Limited (WGR)

A súa existencia foi curta, dado que tras a Guerra Civil Española foi integrada na Rede Nacional dos Ferrocarrís Españois (RENFE) en 1941.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Rede Nacional dos Ferrocarrís Españois

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5779720
* WorldCat
* VIAF: 151685576
* BNE: XX165554
* PTBNP: 1427346

 |
| *Crocuta* |
| --- |
| Hiena pinta (*Crocuta crocuta*) na Reserva nacional Masai Mara, Kenya. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Suborde: | Feliformia |
| Familia: | Hyaenidae |
| Subfamilia: | Hyaeninae |
| Xénero: | ***Crocuta***Kaup, 1828  |

 |
| Especie tipo |
| *\* Canis crocuta* Erxleben, 1777(nome orioxinal; hoxe *Crocuta crocuta*)  |
| Sinonimia |
| * *Crocotta* Kaup, 1829
 |

***Crocuta*** é un xénero de mamíferos carnívoros pertencente á familia dos hiénidos.

Taxonomía
---------

O xénero foi descrito en 1828 polo zoólogo e paleontólogo alemán Johann Jakob Kaup.

Na actualidade, o xénero *Crocuta* comprende tan só unha especie: 

* *Crocuta crocuta* (Erxleben, 1777) - a hiena pinta

á que e engaden as seguintes especies extintas: 

* *†Crocuta macrodonta*
* *†Crocuta eximia*
* *†Crocuta honanensis*
* *†Crocuta dietrichi*

Etimoloxía
----------

O nome científico *Crocuta* pensouse durante moito tempo que derivava do barbarismo latino *crocutus*, que se traduciría como "de cor azafrán", en referencia á cor da pel da hiena. Pero demostrouse que isto era incorrecto, porque a ortografía correcta deste estranxeirismo sería *crocāta*, e esta palabra nunca foi utilizada nese sentido polas fontes grecorromanas.

*Crocuta* en realidade provén da palabra do grego antigo κροκόττας (*krokóttas*), que deriva do sánscrito *koṭṭhâraka*, que á súa vez vén de *kroshṭuka* (que orixinalmente significaba "chacal dourado)".

A mención máis antiga rexistrada de *crocotta / κροκόττας* procede da *Xeografía*, de Estrabón, onde o animal (a hiena pinta) descríbese como unha mestura de lobo e o can nativo de Etiopía.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Wlison & Reeder (2005); *Mammal Species of the World*.
2. ↑  Oken's *Isis. Encyclop.* Zeit, **21** (11): column 1145.
3. ↑  Funk, Holger (2010): *Hyaena: On the Naming and Localisation of an Enigmatic Animal* München: GRIN Verlag. ISBN 3-640-69784-7.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Crocuta*** |

### Outros artigos

* Carnívoros
* Feliformes
* Hiena

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Crocuta
* BioLib: 2121
* EOL: 39395
* Fossilworks: 45364
* GBIF: 2433504
* iNaturalist: 41885
* ITIS: 621798
* MSW: 14000683
* NCBI: 9677

 |
A **Compañía de los ferrocarriles de Madrid a Zaragoza y Alicante** (**MZA**) foi unha empresa ferroviaria española constituída en 1856 e que se converteu nunha das grandes empresas do sector ferroviario xunto coa súa grande antagonista, a Compañía de los Caminos de Hierro del Norte de España. Este antagonismo viña das grandes familias financeiras que rivalizaban na época, a familia Rothschild por MZA e os irmáns Pereire pola do Norte.

Historia
--------

Fundada en 1856, a compañía, partindo das súas primeiras concesións ferroviarias, estendeuse rapidamente até facerse con algunhas das liñas principais de Extremadura, Castela a Nova, Andalucía e o Levante peninsular, controlando un importante mercado. 

A MZA foi tamén a que construíu as estacións de Atocha en Madrid, a de El Carmen en Murcia, a de Campo Sepulcro (posteriormente de Zaragoza–El Portillo) en Zaragoza e a da Plaza de Armas en Sevilla, tamén coñecida como estación de Córdoba, e actualmente reconvertida en centro comercial. 

Coa chegada do século XX, MZA encontrouse no momento de maior esplendor da súa historia operativa, aínda que non por moito tempo debido a unha crise da compañía. A guerra civil española supuxo o "canto do cisne" para a MZA, que quedaría condenada cando en 1941 a ditadura de Francisco Franco decretou a nacionalización de todos os ferrocarrís de vía ancha. Con iso MZA deixou de existir, integrándose na RENFE.

Notas
-----

1. ↑  Wais San Martín 1974, p. 177.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Anes Álvarez de Castrillón, Rafael (1978). *Ferrocarriles en España 1844-1943, Tomo 2: Economía y los ferrocarriles*. Madrid: Servicio de Publicaciones del Banco de España.
* Artola, Miguel (1978). *Ferrocarriles en España 1844-1943, Tomo 1: El estado y los ferrocarriles*. Madrid: Servicio de Publicaciones del Banco de España.
* Fernández Sanz, Fernando; Reder, Gustavo (1995). *Historia de la tracción vapor en España, Tomo 1, Locomotoras de M.Z.A*. Autoedición. Madrid. ISBN 84-920492-0-0.
* García de Cortázar, Fernando (2005). *Atlas Historia de España*. Barelona: Círculo de Lectores. p. 555. ISBN 84-672-1436-8.
* Lentisco, David (2005). *Cuando el hierro se hace camino, Historia del Ferrocarril en España*. Madrid: Alianza Editorial. ISBN 978-84-206-7738-5.
* Wais San Martín, Francisco (1974). *Historia de los Ferrocarriles Españoles*. Madrid: Editorial Española. ISBN 84-2761-161-7.

### Ligazóns externas

* Compañía del Ferrocarril de Madrid a Zaragoza y Alicante en *ferropedia.es*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2990397
* WorldCat
* VIAF: 135595652
* BIBSYS: 90631198
* BNE: XX157282
* BNF: 11872172r
* GEA: 4038
* GND: 5086102-5
* ISNI: 0000 0000 9248 7127
* LCCN: n87941690

 |
Territorios de VOC
A **Compañía holandesa das Indias Orientais** (*Verenigde Oostindische Compagnie* ou **VOC** en holandés, literalmente Compañía das Indias Orientais Unidas). Estableceuse o 20 de marzo do 1602, cando o Estado Xeral dos Países Baixos lle concedeu un monopolio de 21 anos para realizar actividades coloniais dentro de Asia. Era a primeira corporación multinacional no mundo e era a primeira compañía que publicaba as súas ganancias. Foi unha compañía de grande importancia e volume de negocios por case dous séculos, ata que chegou á bancarrota e foi disolta en 1798. As posesións e a débeda pasaron a ser asumidas polo goberno da República Bátava.

Historia
--------

Logotipo da Compañía
Constrúese o cuartel xeral da compañía en Batavia (a actual Iacarta) na illa de Xava. Outros postos comerciais xorden nas Indias Orientais Holandesas (a futura Indonesia), por exemplo nas Molucas onde a *VOC* terá o monopolio da noz moscada e de cravo.

Durante moito tempo, o lugar da VOC en Deshima, un illote artificial en Nagasaki, era o único lugar onde se permitía aos europeos comerciar cos xaponeses. En 1652, Jan Van Riebeeck establece un posto no Cabo de Boa Esperanza no extremo meridional de África como punto de escala para os buques de paso da VOC. Esta colonia (chamada Colonia do Cabo) estará na xénese do pobo afrikaans. Outros establecementos da VOC atópanse en Irán, en Bangladesh, en Sri Lanka, en Malaisia, en Tailandia, na China, e na India. No seu cénit en 1669, a VOC é a compañía máis rica da historia do mundo: conta con 150 buques comerciais, 50.000 empregados, un exército de 10.000 homes e unha mariña de 40 barcos de guerra. O VOC estaba baixo a xestión dos Estados Xerais dos Países Baixos. 

Moeda da Compañía Holandesa das Indias Orientais (1735).
A compañía tivo frecuentes conflitos cos británicos. Logo da cuarta guerra angloneerlandesa (1780-1784), o VOC atopábase en dificultade financeira, e en 1798 tras unha crise financeira, era disolta.

No Congreso de Viena en 1815, as Indias Orientais neerlandesas corresponderon aos Países Baixos, pero a Gran Bretaña adxudicáronlle a Colonia do Cabo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Compañía Holandesa das Indias Orientais Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Moedas da Compañía Neerlandesa das Indias Orientais
* Compañía Holandesa das Indias Occidentais

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q159766
* WorldCat
* VIAF: 131493728
* BMT: 106978
* BNF: 119589725
* CANTIC: a11110545
* EBID: ID
* GEC: 0019124
* GND: 672333-0
* ISNI: 0000 0001 2158 973X
* LCCN: n80107497
* NKC: kn20020322382
* SUDOC: 027579964

 |
Coordenadas: 42°25′49″N 8°04′43″O﻿ / ﻿42.430191170025, -8.0787290326759

O **CPR Plurilingüe Sagrado Corazón** é un centro de ensino concertado, situado na vila do Carballiño, no corazón do casco urbano.

Historia
--------

O Sagrado Corazón forma parte dunha congregación relixiosa franciscana de 18 centros en toda España. A fundadora das irmás Franciscanas Misioneiras da Nai do Divino Pastor foi María Ana Mogas Fontcuberta, no ano 1850 en Ripoll.

Este colexio foi fundado no ano 1931, grazas á doazón dos irmáns Prieto, quen deixaron no seu testamento o desexo de construír un colexio para os nenos e nenas con necesidades, e foron as relixiosas Franciscanas Misioneiras da Nai do Divino Pastor que fixeron posible este anhelo. Nun primeiro momento só podían matricularse rapazas, ao tratarse dun internado exclusivamente para mulleres, a excepción do curso de 3 anos no cal se mesturaban ambos os sexos. Non foi ata a década de 1980 cando se permitiu o acceso tamén a homes, que ata ese momento realizaban os seus estudos no colexio Isabel La Católica, coñecido na vila como o Colexio do Corral.

No centro estudou Mariano Rajoy en 1958.

Descrición
----------

Consta de catro plantas nas que se distribúen as distintas aulas de ensino. Na planta baixa localízanse as tres aulas de educación infantil, o patio e o ascensor para acceder a todo o edificio.

No primeiro piso atópanse as clases de primeiro, segundo, terceiro e cuarto de educación primaria, ademais do despacho de dirección, a secretaría, a aula de música e o laboratorio; na segunda planta encontramos o despacho de xefatura de estudos, o do departamento de orientación e a sala do profesorado, ademais das aulas de quinto, sexto, informática, tecnoloxía e a biblioteca. No último andar está o ximnasio, a aula de audición e linguaxe/pedagoxía terapéutica e as clases de educación secundaria obrigatoria.

Tamén conta con comedor no propio centro e unha capela para render culto e celebrar a eucaristía.

Galería de imaxes
-----------------

* Patio do CPR Plurilingüe Sagrado CorazónPatio do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón
* Capela do CPR Plurilingüe Sagrado CorazónCapela do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón
* Recepción do CPR Plurilingüe Sagrado CorazónRecepción do CPR Plurilingüe Sagrado Corazón

Notas
-----

1. ↑  "HISTORIA | CPR Plurilingüe Sagrado Corazón, O Carballiño". *www.sagradocorazonocarballino.anamogas.org*. Consultado o 2019-05-17.
2. ↑  "O Carballiño recuerda a O Corral". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2016-11-28. Consultado o 2019-05-17.
3. ↑  Portalo, Ana. "Marianito, el niño que llegó a ser presidente". *ABC.es* (en castelán). Consultado o 2019-05-17.
Gato siamés.
O **gato siamés** (en tailandés: แมวสยาม) é unha raza de gato orixinaria de Tailandia (antigamente coñecida como Siam). Caracterízase por ter un corpo elegante e esvelto e unha testa marcadamente triangular. Pode ser confundido coa raza de gatos tai, que ten orixe na raza siamesa mais presenta unha morfoloxía ben distinta. Son aconsellables para familias, e non precisa moitos coidados do seu pelo.

Orixe
-----

A orixe da raza está no sueste asiático, máis especificamente en Siam (Tailandia), onde eran tidos como o gato da realeza e mantidos en templos sagrados. Son coñecidos nese país, onde é unha das razas nativas, como *Wichien-Maat* ou *Maas* (วิเชียรมาศ, "Diamante-Lúa"). Foron levados a Inglaterra en 1884, dende onde se espallaron para outras partes do mundo.

No ano 2007, unha variedade dos gatos siameses coñecida popularmente como Old Style ou Tradicional foi finalmente recoñecida como unha nova raza á parte, a de gatos thai. Os siameses comparten con esa raza a coloración ámbar e castaña, alén dos ollos azuis, pero diferéncianse xenética e morfoloxicamente con varias diferenzas que os volven híbridos individuais. Os gatos siameses existen dende 1330, data na que aparecen mencionados nun manuscrito de Siam.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2017. Consultado o 13 de marzo de 2017.
2. ↑  Clutterbuck, Martin R. (2004). White Lotus, ed. *Siamese Cats: Legends and Reality*. Bangkok. ISBN 974-480-053-4.
3. ↑  *Encyclopaedia Britannica*, verbete *Siamese (breed of cat)*.
4. ↑  About siamese cats Arquivado 09 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*
5. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 05 de maio de 2009. Consultado o 13 de marzo de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gato siamés***  |

### Ligazóns externas

* Siamese and Oriental Database pedigree data base with each cat's health information
* Siamese and Oriental PRA health programArquivado 21 de setembro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42604
* AAT: 300265952
* BRE: 4096796
* EBID: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco González (homónimos).
**Francisco González Rodríguez**, nado en Chantada o 19 de outubro de 1944, é un banqueiro galego. Desde o mes de xaneiro de 2000 é o presidente do BBVA.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidade Complutense de Madrid. Iniciou a súa carreira profesional en 1964 e anos despois fundou a sociedade de valores FG Investimentos Bolsistas, que se converteu na primeira firma bolsista independente de España e que foi adquirida posteriormente por Merrill Lynch.

Francisco González é tamén corredor de comercio (número un da promoción de 1980) e axente de cambio e bolsa da Bolsa de Madrid. Foi membro da Comisión Executiva da Bolsa de Madrid e da Comisión Executiva de Bancoval.

Foi presidente da maior sociedade bancaria pública española, Argentaria de 1996 a 1999. Nesa época liderou a integración, transformación e privatización dun grupo moi diverso de bancos públicos. Durante este período foi tamén membro do consello de administración de Endesa, do Banco Hipotecario de España, do Banco Exterior de España, da Caixa Postal e do Banco de Crédito Local. A partir de 2000, e grazas á fusión co Banco Bilbao Vizcaya, converteuse no presidente da sociedade resultante.

### Outros cargos

Francisco González é presidente da European Financial Services Roundtable (EFR) e membro do consello do Institute for International Finance (IIF), do Institut Européen d'Études Bancaires (IIEB), do consello do Capital Markets Consultative Group do FMI, do consello da International Monetary Conference, do Global Advisory Council de The Conference Board, e do comité asesor internacional da Reserva Federal de Nova York.

Tamén é presidente da Fundación BBVA e patrón da Cruz Vermella, a Fundación de Axuda contra a Drogadicción, a Fundación Víctimas del Terrorismo, o Museo Guggenheim de Bilbao, o Museo de Belas Artes de Bilbao, a Fundación Príncipe de Asturias, o Real Instituto Elcano, a Fundación Carolina, o ESADE, a FEDEA, a Fundación de Estudos Financeiros, o Instituto de Estudos Económicos e o Institut Europeu da Mediterránia.

En setembro de 2018, Francisco González anunciou que dimitiría en decembro e que sería relevado no cargo polo seu número dous, Carlos Torres Vila.

Notas
-----

1. 1 2  "Francisco González". *bbva.com*. Consultado o 08-11-2018.
2. ↑  Larrouy, Diego (26-09-2018). "Francisco González: se jubila el banquero que privatizó Argentaria por orden de Aznar". *eldiario.es*. Consultado o 03-11-2018.
3. ↑  "Carlos Torres sustituirá a Francisco González en la presidencia del BBVA". *lavanguardia.com*. 26-09-2018. Consultado o 03-11-2018.
Gato utilizado en Nascar.
O **gato** é unha máquina empregada para a elevación de cargas pesadas mediante o accionamento manual dunha manivela ou unha panca, ou ben mediante un sistema de accionamento asistido por un motor eléctrico ou por un compresor de aire.

Diferéncianse dous tipos, segundo o seu principio de funcionamento:

* **Gatos mecánicos**: normalmente válense dun sistema multiplicador baseado nunha peza roscada e nun eixo.
* **Gatos hidráulicos**: baseados no principio de Pascal, aproveitan o efecto da repartición uniforme da presión a través dun fluído entre dous émbolos de distinta sección.

As formas máis comúns son as de gato de coche, e a de gato de chan ou de taller, que elevan os vehículos de maneira que se poida realizar o seu mantemento, aínda que tamén existen outros tipos de gatos especiais que teñen múltiples aplicacións na construción ou a industria.

Estes dispositivos clasifícanse xeralmente pola súa capacidade máxima de elevación (por exemplo 1,5 toneladas ou 3 toneladas), e para algunhas aplicacións tamén é importante fixar a máxima distancia á que poden desprazar a carga.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *gato*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q272882
* BRE: 1965316
* EBID: ID
* NDL: 00574971
* NKC: ph257866
* PSH: 11189

 |
A **colineta** é unha especie de biscoito feito con ovos, azucre e améndoas moídas, sen fariña. Faise nalgúns lugares da Mariña de Lugo (O Valadouro, Ribadeo, Viveiro e Mondoñedo) e tamén en zonas de Asturias e País Vasco.

Historia
--------

A referencia máis antiga desta sobremesa pode atoparse no libro *Libro de cocina a propósito para la mesa vizcaína* de María Dolores Vedia Goosfens e publicado en 1903. Tamén pode atoparse no libro *La cocina práctica* de Picadillo, publicado en 1905.

Preparación
-----------

Segundo Picadillo, a receita da colineta é a seguinte:


|  |
| --- |
| Colineta- Bátense quince xemas de ovo cunha libra de azucre, engádeselles unha libra de améndoas feitas pasta, úntase un molde de manteiga, colócase a masa nel, e cócese no forno.—*La cocina práctica*. 
 |

Notas
-----

1. 1 2  *A cociña do Merlín*, Miguel Vila Pernas, Editorial Galaxia, 2005.
2. ↑  Tradución do orixinal en castelán.
3. ↑  *La cocina práctica*, Picadillo, A Coruña, Tipografía de El Noroeste, 1905.
**Francisco Álvarez Pena**, nado en Mugueimes (Muíños) o 1 de outubro de 1874 e finado na mesma vila o 11 de outubro de 1956, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi secretario do concello de Entrimo (1900-1908). En 1903 foi elixido deputado provincial polo distrito de Xinzo-Verín. Foi nomeado rexistrador interino da propiedade de Bande en 1911. Axitador e orador agrario. Interveu con Basilio Álvarez nas concentracións agrarias de Bande, Lobios e Porqueira nos anos 1913 e 1914. Tamén participou nas conferencias agrarias deses anos, intervindo na reunión preparada pola Colonia Gallega de Lisboa. Foi nomeado xuíz municipal de Muíños en 1915, posto ao que renunciou en 1919. Foi candidato agrario a deputado a Cortes por Bande nas eleccións de 1918. Deu unha conferencia no Ateneo de Madrid sobre *Los partidos políticos actuales y los agrarios gallegos*. En 1926 foi nomeado secretario do concello de Muíños, presidindo a Unión Patriótica do partido de Bande na ditadura de Primo de Rivera. Volveu ser nomeado secretario do concello de Muíños en 1934. En 1941 pasou a ser secretario do concello do Irixo.

Vida persoal
------------

casou con María Sánchez Castro, e foi pai de María Teresa, José Ramón e Francisco Aser Álvarez Sánchez.

Notas
-----

1. ↑  *Boletín Oficial de la Provincia de Orense*, 29-4-1903, p. 1.
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 22-11-1911, p. 2.
3. ↑  *Diario de Galicia*, 28-10-1915, p. 2.
4. ↑  *El Correo de Galicia*, 15-9-1919, p. 2.
5. ↑  *El Progreso*, 25-2-1926, p. 3.
6. ↑  *La Región*, 12-2-1929, p. 8.
7. ↑  *La Región*, 28-6-1934, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Artigo "ÁLVAREZ PENA, Francisco" na Gran Enciclopedia Galega.
**Francisco García Moldes**, finado no Grove o 7 de maio de 1948, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Rematou a carreira de Maxisterio en 1934. Militante nacionalista desde os días escolares en Pontevedra, foi un dos artífices da reactivación do Partido Galeguista no Grove en 1934. En febreiro de 1935 foi elixido bibliotecario do consello directivo do PG que presidía Xacobe Barral Otero. Afiliado á Federación de Trabajadores de la Enseñanza da UGT, participaba do sindicato de oficios varios do Grove. Foi correspondente administrativo de *El Pueblo Gallego* no Grove, e colaborou en *El País*. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado mestre interino de Quintela (Crecente) a principios de setembro, pero incorporouse ao exército fascista e foi promovido a xurídico militar. Axudou os republicanos procesados nos consellos de guerra, como Manuel Filgueira Filgueira, a quen salvou dunha morte segura. Unha vez licenciado, retornou ao maxisterio e foi mestre de Cambados en 1942. Participou no Grove en actividades culturais, algunhas delas de carácter antifranquista, como a posta en escena da obra *O señor Feudal, ou quen Matou ao Meco*. Foi asasinado á unha da madrugada do 7 de maio de 1948 nun café da rúa Principal do Grove polo comandante de posto da Garda Civil e un falanxista apelidado Soto, que ordenaron ao dono do bar baixar os machetes da electricidade para deixar o local a escuras, abaténdoo con varios disparos, un deles na cabeza.

Vida persoal
------------

Casou en Pontevedra con Dolores Vilela Pereira en novembro de 1937.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-2-1934, p. 11.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 2-4-1934, p. 14.
3. ↑  *El Progreso*, 13-9-1936, p. 3.
4. ↑  *El Noticiero Gallego*, 4-2-1942, p. 3.
5. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 24-11-1937, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 7M, 70 aniversario do asasinato do nacionalista Francisco García Moldes Arquivado 12 de decembro de 2019 en Wayback Machine.
O ***francombat*** é unha arte marcial francesa, semellante ao jiu-jitsu e creado no ano 1988 por Alain Basset e Dominique Dumolin.

O francombat é practicado no sur de Francia. Pódense encontrar escolas de francombat nas cidades de París, Bordeos, e Montpellier. Os instrutores levan roupas vermellas e os estudantes verdes.

Esta arte marcial baséase na estratexia e na comprensión do corpo humano. A eficiencia no combate depende de tres factores: boa forma física, coñecemento das técnicas e da estratexia, e bo control do estrés.

O adestramento do francombat baséase en catro puntos:

* práctica intensiva de deporte.
* aprendizaxe firme da técnica de combate, que sempre é colocado dentro dos límites da estratexia, que ten como meta a eficiencia verdadeira.
* adestramento para confrontar o estrés.
* aproximación de acordo coa lei.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Unión francesa de Francombat *(en francés)*
* École Speciale de Défense Francaise *(en francés)*
* Francombat.net *(en francés)*
**Francisco Gómez Núñez**, **Trotsky** ou **Penabad**, nado en Celeiro (Viveiro) o 13 de marzo de 1912 e finado no mesmo concello en 1995, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Mariñeiro. Na II República foi membro do Sindicato Único de Oficios Varios de Viveiro, afecto á CNT. Cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou nos intentos de resistencia ao golpe, marchou a Coruña, e despois botouse ao monte con José Neira Fernández. Foi xulgado en Ferrol por rebelión militar e declarado en rebeldía. Afiliouse ao PCE en 1942. Logo da morte de Neira pertenceu á III Agrupación, onde estivo destinado á partida que operou na Terra de Melide e a Ulloa comandada por Ramón Rodríguez Varela "Curuxás", e despois á IV Agrupación no grupo de Leonardo Gómez Pérez. O 13 de decembro de 1946 logrou marchar rumbo a Francia xunto a outros 21 guerrilleiros na evasión do Santa Teresa. Instalouse en Grenoble. Finou en Viveiro en 1995.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Parrado, Carlos (2009). *Curuxás, o guerrilleiro que non cazou Franco*. Vigo: A Nosa Terra. pp. 199–201. ISBN 84-87783-79-1.
* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 77. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* 

* Francisco Gómez Núñez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Ficha en los de la sierra Arquivado 26 de marzo de 2017 en Wayback Machine. *(en francés)*
O Grupo Nós foi un colectivo de intelectuais ourensáns que lle deu á cultura galega unha altura intelectual que xamais tivera. O seu medio de expresión foi a revista Nós, editada por primeira vez o 20 de outubro de 1920 na cidade de Ourense.

Ramón Otero Pedrayo
-------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Ramón Otero Pedrayo.
* Placa en LugoPlaca en Lugo
* Casa natal de Vicente Risco (1º andar) e Otero Pedrayo (2º andar) (rúa da Paz, Ourense)Casa natal de Vicente Risco (1º andar) e Otero Pedrayo (2º andar) (rúa da Paz, Ourense)
*

Vicente Risco
-------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Vicente Risco.
* Casa natal de Vicente Risco (1º andar) e Otero Pedrayo (2º andar)Casa natal de Vicente Risco (1º andar) e Otero Pedrayo (2º andar)
*

Alfonso Daniel Rodríguez Castelao
---------------------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Alfonso Daniel Rodríguez Castelao.
* RianxoRianxo
* Escultura dedicada a Castelao, Santiago de CompostelaEscultura dedicada a Castelao, Santiago de Compostela
* Casa natal de Castelao, RianxoCasa natal de Castelao, Rianxo
* PadrónPadrón

Florentino López Cuevillas
--------------------------

*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galería de imaxes de casas de persoeiros de Galicia
A escalinata de acceso á catedral polo Obradoiro, débese á *Ginés Martínez de Aranda*, en 1606
**Ginés Martínez de Aranda** (séculos XVI- XVII) nado en Xaén, foi un arquitecto español, que traballou, sobre todo, en Andalucía e Galiza, en estilo renacentista e maneirista.

Biografía
---------

Pouco se sabe da súa vida privada. Comezou traballando na súa terra natal. A comezos do século XVII debeu entrar en contacto con Maximiliano de Austria, quen en 1603 accedería á cátedra arcebispal de Santiago, e a quen acompañaría a esta cidade, de xeito que nese mesmo ano foi nomeado mestre de obras da catedral compostelá. Martínez apenas estivo tres anos anos nese cargo, pois en 1606 xa deixa de figurar como tal.

Obra
----

### Obra andaluza

* *Fonte de Santa María*, 1564, Baeza.
* *Igrexa da Mota*, Alcalá la Real.

### Obra galega

* Escalinata de acceso á entrada occidental (é dicir, a actual fachada do Obradoiro) da Catedral de Santiago (1606).
* Colexio de San Clemente, Santiago de Compostela.
* Patio do convento de San Francisco, Santiago de Compostela.
* Cúpula da igrexa de San Martiño Pinario, Santiago de Compostela.

As tres últimas obras son atribuídas, baseándose en razóns cronolóxicas e estilísticas.

Bibliografía
------------

* Bonet Correa, Antonio, *La arquitectura en Galicia durante el siglo XVII*. Madrid. 1965

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12389998
* WorldCat
* VIAF: 95921780
* BNE: XX829633
* BVMC: 11500
* CERL: cnp01200245
* GND: 139467610
* ISNI: 0000 0003 7470 0264
* LCCN: n86028367
* ULAN: 500038079

 |
***Colgado por ti*** é o terceiro e último disco en estudio dos vitorianos Cicatriz.

A banda métese de cheo no xénero heavy/hard-rock mostrado no anterior disco, *4 años, 2 meses y 1 día*, incluso fan thrash metal no tema "Vicio en el servicio". Tamén regravaron o tema "Aprieta el gatillo", aparecido no primeiro disco *Inadaptados* (aínda que con distinto nome, "Enemigo público", nunha versión máis completa e elaborada que a antiga.)

Por primeira vez gravaron un tema instrumental, "Instrumental", composta polo batería Pedro Landatxe e o guitarrista Goar Iñurrieta.

Lista de cancións
-----------------

1. "Colgado por ti"
2. "Hipocresía"
3. "Hay que joderse "que bien se esta tumbao""
4. "Vicio en el servicio"
5. "No me jodas mas"
6. "Mujer de frío metal"
7. "Wendy"
8. "Guerra en Colombia"
9. "Busco una razón"
10. "Estoy quemado"
11. "Mejor dos"
12. "Pacto con el diablo"
13. "Instrumental"
14. "Aprieta el gatillo"

Músicos
-------

* Natxo Etxebarrieta: Voz
* Goar Iñurrieta: Guitarra
* Pedro Landatxe: Batería.
* Pakito Rodrigo: Baixo e coros.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3312397
* MusicBrainz: ID

 |
**Corto Maltés** é un personaxe de banda deseñada creado en 1967 para a revista *Sarxento Kirk* polo debuxante italiano Hugo Pratt.

As súas aventuras fálannos dunha personaxe case real, cunha biografía detallada e unha complexidade humana moi elaborada polo seu autor. Á hora de escoller escenarios para as aventuras do Corto Maltés, Hugo Pratt seguía o costume de elixir paisaxes abertas en lugares que evocasen antigos mitos, lendas ou batallas.

O Corto Maltés é un aventureiro que naceu en Malta a finais do século XIX, fillo dunha xitana de Xibraltar e dun mariñeiro de Cornualla. Se se tivese que relatar un feito que definise a súa rebeldía sería o de facerse sendo neno cunha navalla , unha nova liña da vida mais longa porque a orixinal non lle satisfacía.

É protagonista das seguintes obras: *A Balada do Mar Salgado* (1967), *Baixo o signo de Capricornio* (1970), *Sempre un pouco máis lonxe* (1970), *As célticas* (1971), *As etiópicas* (1972), *Corto Maltés en Siberia* (1974), *Fábula de Venecia* (1977), *A casa dourada de Samarcanda* (1980), *A mocidade* (1981), *Tango* (1985), *As helvéticas* (1987), *Mú* (1988).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Xabarín Club*