O recoñecemento como **Arraiano Maior** e Arraiano Universal, véñense concedendo dende o ano 2009, pola Asociación Arraianos. Sendo o Arraiano Maior de carácter anual e o Arraiano Universal entrégase de xeito extraordinario.

Descrición
----------

A distinción como Arraiano Maior non ten dotación económica, e a persoa premiada recibe unha Aguillada, que simboliza a autoridade da xente da raia, e unha boina ou pano da cabeza, prendas imprescindibles da xente arraiana. A aguillada mantense no poder da persoa recoñecida durante un ano, e ao seguinte faille entrega á quen sexa recoñecido Arraiano Maior nese ano.

Arraiano Universal é o recoñecemento que se fai a persoas, xa desaparecidas, institucións, ou á simboloxía ou mesmo lugares que teñen un especial significado na cultura e o arraigo arraiano. Entregase un diploma obra de Baldo Ramos.

Historia
--------

A Asociación Arraianos decidiu, no ano 2009, conceder un recoñecemento anual ás persoas que destaquen polo seu traballo en prol da cultura arraiana compartida entre Galicia e Portugal.

O primeiro homenaxeado foi Xosé Luís Méndez Ferrín, autor do libro *Arraianos*, obra de cabeceira do colectivo. Esa primeira homenaxe decorreu o 26 de xullo de 2009 en Ludeiros e na fronteira da Madalena en Lobios. Comezou coa lectura do Manifesto Arraiano, no Corete do carballo do Santo na aldea da parroquia de Manín e continuou cun rota polos camiños do contrabando na serra de Santa Eufemia ata a fronteira da Madalena, aproveitando a celebración anual transfronteiriza da virxe da Madalena, que se mantén dende tempo inmemorial. a seguir, houbo unha comida fraternal e discurso do homenaxeado na carballeira da Madalena rematando cunha plantación dunha árbore na área de recreo e descanso ao pé da fronteira.

Méndez Ferrín entregoulle a Aguillada ao Padre Fontes, nesta ocasión noutro lugar simbólico da unión arraiana, a fronteira da Meixueira entre Entrimo e Castro Laboreiro. Continuouse cunha rota polas Brandas de Castro Laboreiro, e rematando cunha comida fraternal no mítico lugar da Pena de Anamán.

No ano 2011, o recoñecemento recaeu en Bento da Cruz. Os actos celebráronse na Terrachán, Entrimo, coa subida ata o Pedreiriño.

Ao ano seguinte os actos celebráronse en Celanova, onde Xesús Alonso Montero recibiu a Aguillada das mans de Bento da Cruz. E nese ano concedeuse o primeiro Arraiano Universal á figura de Celso Emilio Ferreiro.

En 2013 a aguillada viaxou a Gres para homenaxear a Xosé Neira Vilas.

No ano 2014 recoñeceuse ao colectivo cultural Porta Treze de Vila Nova de Cerveira.

No ano 2015, recibiu a aguillada Isaac Alonso Estraviz, nun acto celebrado na Igrexa da Virxe do Xurés, onde se recoñece á figura da virxe arraiana como Arraiana Universal.

No ano 2016 recoñeceuse ao enxeñeiro de montes e escritor Xosé Benito Reza, nun acto celebrado no centro de interpretación de Aquis Querquennis, de Bande.

Dende o ano 2017 véñense entregando en Entrimo, e estas son as figuras recoñecidas: Paula Godinho, Quico Cadaval, Xurxo Souto, Manuela Ribeiro, Mercedes Vázquez Saavedra.

Premiados
---------

| Ano | Arraiano/a Maior | Arraiano/a Universal |
| --- | --- | --- |
| 2009 | Xosé Luís Méndez Ferrín |  |
| 2010 | António Lourenço Fontes (Padre Fontes) |  |
| 2011 | Bento da Cruz |  |
| 2012 | Xesús Alonso Montero | Celso Emilio Ferreiro |
| 2013 | Xosé Neira Vilas |  |
| 2014 | Porta Treze |  |
| 2015 | Isaac Alonso Estraviz | Virxe do Xurés |
| 2016 | Xosé Benito Reza |  |
| 2017 | Paula Godinho |  |
| 2018 | Quico Cadaval |  |
| 2019 | Xurxo Souto |  |
| 2020 | Manuela Ribeiro |  |
| 2021 | Mercedes Vázquez Saavedra | José Lamela Bautista, Toño do Val (*O Cesteiro*) |
| 2022 | Xosé Manoel Núñez Seixas | Xosé Velo |

Notas
-----

1. ↑  "Méndez Ferrín, arraiano maior". *Faro de Vigo*. Consultado o 09-03-2021.
2. ↑  "Méndez Ferrín, nombrado 'Arraiano Maior'". *El Progreso*. Consultado o 09-03-2021.
3. ↑  "Manifesto Arraiano 2009". *Caderno Arraiano*. Consultado o 09-03-2021.
4. ↑  "Unha aguillada para o Padre Fontes". *La Región*. Consultado o 09-03-2021.
5. ↑  "El escritor Bento da Cruz será nombrado arraiano maior en el monte Pedreiriño". *Faro de Vigo*. Consultado o 09-03-2021.
6. ↑  "Xesús Alonso Montero será nombrado «Arraiano Maior de la Raia Seca»". *La Voz de Galicia*. Consultado o 09-03-2021.
7. ↑  "Xosé Neira Vilas será nombrado Arraiano Maior 2013 por su obra y compromiso vital". *Faro de Vigo*. Consultado o 09-03-2021.
8. ↑  "O profesor Isaac Alonso Estraviz vai recibir o premio Arraiano Maior 2015 no Xurés". *Dende a Limia.com*. Arquivado dende o orixinal o 21-10-2020. Consultado o 09-03-2021.
9. ↑  "Xosé Reza, Arraiano Maior 2016". *Nós diario*. Consultado o 09-03-2021.
10. 1 2  "La antropóloga portuguesa Paula Godinho, Arraiana Maior 2017". *Faro de Vigo*. Consultado o 09-03-2021.
11. 1 2  "Quico Cadaval será nomeado "Arraiano Maior" o 4 de agosto en Entrimo". *O Sil*. Consultado o 09-03-2021.
12. 1 2  "El escritor y músico Xurxo Souto, Arraiano Mayor 2019". *La Región*. Consultado o 09-03-2021.
13. 1 2  "Xurxo Souto entregará a Manuela Ribeiro o premio de Arraiana Maior". *La Voz de Galicia*. Consultado o 09-03-2021.
14. 1 2  "Entrimo albergará el nombramento de Mercedes Vázquez como "Arraiana Maior"". *La Región*. Consultado o 10-07-2021.
15. ↑  "O historiador Xosé Manoel Núñez Seixas será o Arraiano Maior 2022". 26-07-2022. Consultado o 26-07-2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* A Raia

### Ligazóns externas

* "Caderno Arraiano". Consultado o 09-03-2021.
* "Xosé Luís Méndez Ferrín Arraiano Maior da Raia Seca 1ª parte".  "2ª parte". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* "Padre Fontes Arraiano Maior da Raia Seca 2012 1ª parte".   "2ª parte". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* "Bento da Cruz Arraiano Maior da Raia Seca 2011". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* "Discurso Bento da Cruz". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* "Discurso Méndez Ferrín". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* "Discurso Padre Fontes". *YouTube*. Consultado o 09-03-2021.
* Sitio do colectivo cultural Porta Treze