**Holger Pedersen**, nado en Gelballe o 7 de abril de 1867 e finado en Copenhaguen o 25 de outubro de 1953, foi un lingüista dinamarqués que realizou contribucións significativas á ciencia da linguaxe e escribiu 30 obras con autoridade sobre varias linguas. Pedersen recibiu o doutoramento en 1897 na Universidade de Copenhaguen, onde comezou a traballar como profesor.

Traxectoria
-----------

Estudos sobre linguas indoeuropeas
----------------------------------

Entre os seus estudos sobre linguas celtas, o máis coñecido é *Vergleichende Grammatik der keltischen Sprachen* (*Gramática comparada das linguas celtas*), na actualidade tomada como principal obra de referencia da lingüística histórica celta.

O seu libro *Hittitisch und die anderen indoeuropäischen Sprachen* (*O hitita e as outras linguas indoeuropeas*), representou un chanzo significativo nos estudos sobre o hitita. Aparece citado con frecuencia na obra de Friedrich, *Hethitisches Elementarbuch* (2ª ed. 1960), o manual estándar sobre a lingua hitita.

Moi influente tamén foi o seu *Tocharisch vom Gesichtspunkt der indoeuropäischen Sprachvergleichung* (*O tocario desde a perspectiva comparativa das linguas indoeuropeas*). Por exemplo, André Martinet (2005:179n) indica que a súa discusión sobre aspectos da fonoloxía do tocario está *fondé sur la présentation du tokharien par Holger Pedersen* (fundada sobre a presentación do tocario feita por Holger Pedersen).

Dúas das súas teorías teñen recibido considerábel atención en tempos recentes logo de décadas de esquecemento. Hoxe son citadas, con frecuencia, como a teoría do nostrático/eurasiático e a teoría das glotais.

Orixe da teoría do nostrático
-----------------------------

Parece que Pedersen usou por vez primeira o termo "nostraciano" nun artigo sobre fonoloxía turca publicado en 1903. Actualmente, ten sido substituído polo termo "nostrático".

A definición de Pedersen do *nostraciano* é a seguinte (1931:338):

> 
> 
> *Como unha designación comprensiva das familias de linguas en relación co indoeuropeo, podemos empregar a expresión* linguas nostracianas *(do latín* nostrās *"o noso compatriota"*)
> 
> 

.

Desde esta perspectiva, o indoeuropeo está en clara relación co finugrio e o samoiedo, con "similar, aínda que máis feble, parecido" co turco, mongol e manchú; co yukaghir; e co esquimó (1931:338). Coidou tamén que o indoeuropeo podía estar relacionado co semítico e que, con dúbidas, podía tamén ser relacionado co camita e quizais co vasco (ib.).

Hoxe en día, poderiamos dicir que houbo unha afirmativa relación xenética entre as familias lingüísticas do indoeuropeo e o urálico, altaico, yukaghir, esquimó, e afro-asiático (a existencia da familia altaica é controvertida, e hoxe poucos emparentan o vasco co afro-asiático). Porén, desde o punto de vista de Pedersen, as linguas listadas non esgotaban as posibilidades do nostraciano (ib.):

> 
> 
> As fronteiras das linguas do mundo nostraciano non están determinadas aínda, mais a área é enorme, e inclúe tan distintas razas que un se torna case mareado de pensalo (...) A cuestión será sinxela se podemos recoller material abondo para encarnalo nun esquema claro*.*
> 
>

Orixe da teoría das glotais
---------------------------

Nunha obra publicada en 1951, Pedersen apuntou que a frecuencia de *b* no indoeuropeo é anormalmente baixa. A comparación de linguas, porén, mostra que podería ser normal se algunha vez houbera o equivalente da oclusiva xorda *p*, que é infrecuente ou mesmo ausente en moitas das linguas.

Propuxo tamén que as aspiradas sonoras, *bh dh gh*, poderían ter sido entendidas como aspiradas xordas *ph th kh*.

Pedersen propuxo ademais que as series de oclusivas indoeuropeas, *p t k*, *bh dh gh*, e *b d g*, foran en épocas primitivas *b d g*, *ph th kh*, e *(p) t k*, coas xordas e sonoras non-aspiradas invertidas.

Tal teoría atraeu relativamente pouco a atención até que o lingüista norteamericano Paul Hopper e os dous estudosos soviéticos Thomas V. Gamkrelidze e Vyacheslav V. Ivanov propuxeron en 1973 nunha serie de artigos, que culminaron cunha obra sobresaínte dos estudosos soviéticos publicada en 1984 (traducida ao inglés en 1995), que as series indoeuropeas *b d g* foran de feito orixinariamente series glotalizadas *p' t' k'*. So esta forma, a teoría despertou ampla interese.

Obras de Holger Pedersen citadas
--------------------------------

* "Türkische Lautgesetze," en *Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft* 57, 535-561. (1903)
* *Vergleichende Grammatik der keltischen Sprachen*, 2 volumes. Göttingen: Vandenhoeck and Ruprecht. (1909-1913)
* *Sprogvidenskaben i det Nittende Aarhundrede. Metoder og Resulteter.* København: Gyldendalske Boghandel. (1924)
* *Linguistic Science in the Nineteenth Century: Methods and Results*, traducida do danés por John Webster Spargo. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. (1931)
* *Hittitisch und die anderen indoeuropäischen Sprachen.* Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Historisk-filologiske Meddelelser 25.2. København. (1938)
* *Tocharisch vom Gesichtspunkt der indoeuropäischen Sprachvergleichung.* København: Ejnar Munksgaard. (1941; 1949, 2ª ed.)
* *Die gemeinindoeuropäischen und die vorindoeuropäischen Verschlusslaute.* Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Historisk-filologiske Meddelelser 32.5. København. (1951)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paul J. Hopper, *Glottalized and murmured occlusives in Indo-European*. Glossa 7,2 (1973):141-166.
* Thomas V. Gamkrelidze e Vjačeslav V. Ivanov, *Indo-European and the Indo-Europeans*, 2 volumes. Berlín e Nova York: Mouton de Gruyter, 1995 (edición orixinal rusa, 1984).
* André Martinet, *Economie des changements phonétiques.* París: Maisonneuve et Larose, 2005 (edición revisada; edición orixinal 1955).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545230
* WorldCat
* VIAF: 56721666
* BNB: ID
* BNF: 12535963h
* BRE: 2708769
* CANTIC: a10578444
* CiNii: DA00908739
* DeutscheBio: 119280264
* EBID: ID
* FAST: 75732
* GEC: 0049631
* GND: 119280264
* ISNI: 0000 0001 0904 2336
* LCCN: n81077166
* MGP: 66377
* NDL: 00452403
* NKC: mzk2005286745
* NTA: 068646348
* OL: OL149897A
* SELIBR: 276483
* SNAC: w6q81n27
* SUDOC: 056743157
* WikiTree: Pedersen-3709

 |