recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Patrick Makau Musyoki**, nado en Manyanzwani o 2 de marzo de 1985, é un corredor de longa distancia kenyano, actual plusmarquista mundial do maratón.

Traxectoria
-----------

Fondista dedicado a carreiras de rúa, máis especialmente de medio maratón e maratón, ten o cuarto tempo do mundo na primeira modalidade (58' 52"), marca conquistada en Ras al-Khaimah, nos Emiratos Árabes Unidos, en febreiro de 2009.

Con grandes resultados no medio maratón entre 2005 e 2009, ese ano Makau comezou a disputar o maratón, comezando no maratón de Rotterdam co excelente tempo de 2h 06' 14" e o cuarto posto. Ó ano seguinte, volveu a Rotterdam e venceu a proba esta vez en 2h 04' 48", a mellor marca do ano e a entón cuarta mellor marca da historia, e conseguiu nova vitoria no maratón de Berlín, con 2h 05' 08".

O 25 de setembro de 2011, Makau volveu disputar o maratón de Berlín e venceu a proba por segunda vez, establecendo nova marca mundial de 2h 03' 38", 21 segundos máis rápido que a marca anterior do etíope Haile Gebrselassie, tamén conquistada en Berlín, en setembro de 2008. Gebrselassie, que tamén disputou a proba mais desistiu no km 35 debido a problemas de respiración, viu o seu antigo récord mundial ser quebrado polo kenyano, encerrando unha era de máis de 20 anos de dominio do etíope, considerado o máis grande fondista da historia do atletismo, en probas de longa distancia.

Notas
-----

1. ↑  "Makau, récord del mundo de maratón". *El País* (en castelán). 2011-09-25. ISSN 1134-6582. Consultado o 2021-03-28.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Patrick Makau Musyoki Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q334017
* GEC: 0521056
* IAAF: 224348
* OCID: patrick-makau-musyoki

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Río Bravo.

***Río Bravo*** (en inglés: *Rio Bravo*) é un western dirixido por Howard Hawks, e unha das cinco películas nas que traballou con John Wayne (*Río vermello* (1948), *Río Bravo* (1959), *Hatari!* (1962), *El Dorado* (1966), *Río Lobo* (1970)).

Pódese interpretar *Río Bravo* en contraposición a outro western da época, *Só ante o perigo* (1952) de Fred Zinnemann. Na película de Zinnemman un atribulado shériff (Gary Cooper) pasaba a película pedindo desesperadamente axuda e ninguén o axudaba. No filme de Hawks o shériff en perigo non pide axuda pero todos están dispostos a prestarlla.

Son enfoques radicalmente distintos: Howard Hawks concibe o heroe como un home forte (habitualmente acompañado por mulleres fortes) que debe saír el só dos seus problemas, un personaxe que sabe como comportase e o que debe facer en cada momento.

Sobre a elaboración do guión cómpre dicir que os guionistas case sempre dispoñían dun par de opcións boas para resolver cada situación e iso permitiu que anos máis tarde puidesen utilizar parte do material descartado para facer *El Dorado* (1967) un filme crepuscular que retoma o tema do shériff "só ante o perigo".

No filme actúa Ricky Nelson (estrela musical xuvenil do momento); esa ocorrencia publicitaria permitiu que vise o filme un tipo de público novo que non coñecía a Howard Hawks.

Estreouse en galego na TVG o 17 de xaneiro de 2009.

Galería de imaxes
-----------------

* Ricky NelsonRicky Nelson
* Angie DickinsonAngie Dickinson
* Walter BrennanWalter Brennan
* Dean MartinDean Martin
* John WayneJohn Wayne

Notas
-----

1. ↑  "Río Bravo na TVG". *Diario Siglo XXI*. 13 de xaneiro de 2009. Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2013. Consultado o 12 de outubro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Bravo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* 

* *Río Bravo* na IMDb *(en inglés)*.
* Ficha en AllMovie *(en inglés)*
* Ficha en RottenTomatoes *(en inglés)*

* Portal:Cine
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1008351
* WorldCat
* VIAF: 316751659
* AFI: 53001
* Allmovie: v41469
* AlloCiné: 1274
* BNF: 145169957
* Box Office Mojo: riobravo
* CineRessources: 33202
* EBID: ID
* FilmAffinity: 342643
* GND: 4764446-1
* IMDb: tt0053221
* LCCN: n2004027847
* LUMIERE: 20175
* Metacritic: rio-bravo
* OFDb: 1518
* OMDB: 301
* Rotten Tomatoes: rio\_bravo
* SUDOC: 104486708
* Synchronkartei: 2692
* TheNumbers: Rio-Bravo
* TMDb: 301
* TVcom: rio-bravo

 |
**Pascal Yoadimnadji**, nado en 1950? en Beboto, rexión de Logone Oriental (no sur do Chad) e finado o 23 de febreiro de 2007 en París, foi o primeiro ministro do Chad dende o 4 de febreiro de 2005 até a súa morte. Era membro do grupo étnico Gor.

Pascal Yoadimnadji foi designado primeiro ministro polo Presidente Idriss Déby o 4 de febreiro de 2005 tras a renuncia de Moussa Faki. Previamente, Yoadimnadji fora ministro de agricultura desde xullo de 2004. Tamén rexeu como director do comité electoral durante a elección presidencial de 1996, e como presidente do Consello Constitucional do Chad, como tamén foi avogado.

O 21 de febreiro de 2007, Yoadimnadji sufriu un accidente cardiovascular, e caeu en coma. Foi trasladado a Francia para recibir tratamento médico. Morreu de hemorraxia cerebral o 23 de febreiro nun hospital en París. Déby declarou 4 días de loito nacional tras o seu pasamento.

Notas
-----

1. ↑  Valery Gottingar, "Curriculum vitae de Monsieur Pascal Yoadimnadji", Páxina do goberno do Chad (páxina arquivada), 23 de febreiro 2007 *(en francés)*.
2. 1 2  "Prime Minister resigns after civil servant strikes", IRIN, 4 de febreiro de 2005.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Parábola.
Unha parábolaSeccións cónicas.
A traxectoria dunha pelota que rebota é en forma de parábolas.
A **parábola** (do grego: *παραβολή*) é unha sección cónica xerada pola intersección dunha superficie cónica de segundo grao (un cono recto) e un plano paralelo a unha liña xeradora do cono, é dicir, paralelo á unha xeratriz deste. Unha parábola tamén pode ser definida como o lugar xeométrico dos puntos que son equidistantes dun punto dado (chamado foco) e dunha recta dada (chamada directriz).

Aparece en moitos eidos das ciencias aplicadas, debido a que as gráficas das ecuacións cuadráticas son parábolas. Por exemplo, a traxectoria ideal do movemento dos corpos baixo a influencia da gravidade (tiro parabólico).

Definicións
-----------

Unha gráfica mostrando as propiedades reflexivas, a directriz (en verde) e as liñas conectando o foco e a directriz coa parábola (en azul).
En coordenadas cartesianas, unha parábola cun eixo paralelo ao eixo *y* con vértice (*h*, *k*), foco (*h*, *k* + *p*), e directriz *y* = *k* - *p*, con *p* sendo a distancia entre o vértice e o foco, posúe a ecuación.

{\displaystyle (x-h)^{2}=4p(y-k)\,}
ou, alternativamente

{\displaystyle (y-k)={\frac {1}{4p}}(x-h)^{2}\,}

Notas
-----

1. ↑  Se o ángulo que forma o plano de intersección co eixe de revolución (ou directriz), é maior que o comprendido entre dicho eixe e a xeratriz, entón a intersección será unha elipse. Será unha hipérbole se dito ángulo é menor ao citado, e unha circunferencia se o plano é perpendicular á directriz ou eixo do cono.

| * v
* c
* e
Xeometría plana |
| --- |
| Xeometría de rectas | segmento ·  semirrecta ·  recta |
| Xeometría de curvas | arco ·  circunferencia ·  centro ·  raio ·  diámetro ·  secante ·  tanxente ·  círculo ·  sector ·  elipse ·  parábola ·  hipérbole |
| Xeometría de polígonos | 

|  |  |
| --- | --- |
| Rectas | altura ·  apotema ·  bisectriz ·  ceviana ·  diagonal ·  mediana ·  mediatriz |
| Puntos | baricentro ·  circuncentro ·  incentro ·  ortocentro |

 |
| 

| * v
* c
* e
Polígonos |
| --- |
| 1–10 | Triángulo ·  Cuadrilátero ·  Pentágono ·  Hexágono ·  Heptágono ·  Octógono ·  Enneágono ·  Decágono |
| 11–20 | Hendecágono ·  Dodecágono ·  Tridecágono ·  Tetradecágono ·  Pentadecágono ·  Hexadecágono ·  Heptadecágono ·  Octodecágono ·  Eneadecágono ·  Isodecágono |
| Outros | Triacontágono · Tetracontágono ·  Pentacontágono · Hexacontágono · Heptacontágono · Octacontágono · Eneacontágono  ·  Hectágono ·  Chiliágono ·  Miriágono · Megágono · Googólgono |

 |
**Pascual Aenlle Aguiar**, nado en Trabada e finado en Madrid en setembro de 1925, foi un avogado e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou coa familia aos Estados Unidos de América. Despois pasou a Cuba. Notario público e oficial do Centro Gallego, do que foi secretario e vicepresidente executivo. Foi fundador de Unión Rinlega, presidente de honra de Hijos de Trabada e vicepresidente de Hijos de Lorenzana en Cuba. En 1905 fundou e dirixiu *Juventud Gallega*. Tamén dirixiu durante unha tempada a revista *Follas Novas* e colaborou en *A Terriña*. Ideou e participou na comisión de homenaxe a Pascual Veiga que organizou a estrea do Himno Galego na Habana en 1907. Foi presidente de Centro Gallego de La Habana. En 1925 veu a España para repoñerse dunha enfermidade, pasou un tempo no Balneario de Mondariz, e logo marchou a Madrid onde finou en setembro de 1925.

Vida persoal
------------

Casou con María Isabel de Vega Flores en 1916, e foi pai de Carmen Luisa e Marieta Aenlle Vega.

Notas
-----

1. ↑  *La Temporada en Mondariz*, 2-8-1925, p. 7.
2. ↑  *El Regional*, 29-9-1925, p. 3.
3. ↑  *Diario de la Marina*, 29-9-1925, p. 10.
4. ↑  *Diario de la Marina*, 29-6-1916, p. 4.
Traiñeira de Koxtape nos anos '90.
O **Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkartea** é un club de remo do barrio de **Pasai Donibane** da localidade de Pasaia, Gipúscoa (Euskadi). A súa cor é o rosa e a súa traiñeira chámase *Erreka*

Historia
--------

O club constituíuse o día 12 de novembro de 1965, coa denominación de **Club Atlético Koxtape**, sendo a súa finalidade a práctica do atletismo, de aí o adxectivo aplicado ao mesmo. O seu nome era en lembranza e homenaxe a Dona Pilar Sansinenea.

As dificultades nas que se atopaba a mocidade practicante, tanto de ausencia de instalacións como de medios materiais e económicos, animaron aos integrantes do club a mudar de deporte, decatándose no comezo polo remo na especialidade de banco móbil no ano 1967. O remo era o deporte rei en San Xoán, mais a especialidade de banco móbil era unha faceta do remo que non se practicara na vila, e foi o club o que o puxo en marcha. Ao ter unhas instalacións para poder practicar, a baía pasaitarra, fixo que esta especialidade do remo se expandira e ademais que o club posteriormente comezara tamén a practicar o remo de banco fixo, en tódalas súas modalidades.

Foi un dos equipos fundadores da Liga ACT en 2003, e contribúe xunto co Sanpedrotarra e o Illunbe a que Pasaia sexa a única localidade do Cantábrico que se viu representada por tres equipos distintos na máxima competición do remo. Na tempada 2006 finalizou na última praza da Liga, e perdeu a categoría no play off de ascenso á Liga San Miguel, polo que competiu na Liga ARC ata o seu retorno á máxima categoría no 2010, regresando pola porta grande ao finalizar a Liga na terceira posición da táboa.

Palmarés
--------

* 1 Campionato de España de Traiñeiras: 1991.
* 10 Bandeiras da Concha: 1924, 1956, 1961, 1962, 1963, 1986, 1988, 1990, 1995 e 1999.
* 1 Bandeira Príncipe de Asturias: 1984.
* 3 Campionatos de Euskadi de Traiñeiras: 1985, 1990 e 2000.
* 4 Campionatos de Gipúscoa de Traiñeiras: 1978, 1991, 2000 e 2003.
* 2 Grandes Premios do Nervión: 1985 e 1988.
* 1 Bandeira Piloto de Biarriz: 1986.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do Koxtape no sitio oficial da Liga San Miguel Arquivado 24 de marzo de 2010 en Wayback Machine.
A **paridade do poder adquisitivo** (PPA) é un termo económico introducido a principios do decenio de 1990 polo Fondo Monetario Internacional, para comparar dun xeito realista o nivel de vida entre distintos países, atendendo ao produto interno bruto (PIB) *per capita* en termos do Custo de Vida en cada país.

Baseándose en que, por exemplo, o poder adquisitivo dun euro non é o mesmo en España que en Alemaña, as estatísticas reflicten con maior exactitude con que recursos económicos vive a poboación dun país determinado. A PPA é unha medida máis adecuada para comparar os niveis de vida que o PIB *per capita*, posto que toma en conta as variacións de prezos.

Isto tamén afecta ao cálculo do PIB efectivo do país, xa que con outro exemplo, China pasa de ser considerada a cuarta potencia económica mundial á segunda. Tamén elimina a ilusión monetaria ligada á variación dos tipos de cambio, de tal xeito que unha apreciación ou depreciación dunha moeda non cambiará a PPA dun país, posto que os habitantes dese país reciben os seus salarios e fan as súas compras na mesma moeda.

Véxase tamén
------------

* Lista de países por PIB (PPA)
* Lista de países por PIB (PPA) per cápita

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q82135
* BNCF: 57055
* BNF: 12036349p
* GEC: 0251226
* GND: 4163496-2
* JSTOR: purchasing-power-parity
* LCCN: sh85109168
* MAG: 109888216
* PSH: 1494

 |
Mentres imos marchando, marchando a través do fermoso día. Un millón de cociñas escuras e miles de grises fiadeiros

son tocados por un radiante sol que asoma repentinamente. 

Xa que o pobo nos ouve cantar: Pan e rosas! Pan e rosas! 

- primeiras liñas do poema *Pan e Rosas*. Imaxe de traballadores marchando durante a folga téxtil de Lawrence.
"**Pan e rosas**" é un slogan político, así como o nome dun poema e unha canción asociados. Orixinouse a partir dun discurso da activista do sufraxio feminino Helen Todd; unha liña nese discurso sobre "pan para todos, e rosas tamén" estaba inspirada no poema *Bread and Roses* de James Oppenheim. O poema foi publicado primeiro en The American Magazine en decembro de 1911, co texto "'Pan para todos, e Rosas, tamén'—un slogan das mulleres no oeste." O poema foi traducido a outras linguas e foi musicado por polo menos tres compositores.

A frase asóciase comunmente coa exitosa folga téxtil en Lawrence, Massachusetts, entre xaneiro e marzo de 1912, agora coñecida como a "folga do Pan e as Rosas". A consigna de emparellar pan e rosas, que apela tanto a salarios xustos como a condicións dignas, atopou resonancia porque transcende "as ás veces tediosas loitas por avances económicos marxinais" á "luz das loitas laborais baseadas na loita pola dignidade e o respecto", como escribiu Robert J. S. Ross en 2013.

Notas
-----

1. ↑  "Bread and Roses, by James Oppenheim". Consultado o 20 de abril de 2016.
2. ↑  Zwick, Jim (20 de xullo de 2002). "Bread and Roses: Poetry and History of the American Labor Movement". Arquivado dende o orixinal o 14 de setembro de 2002.
3. ↑  Ross, Robert J.S (Marzo de 2013). "Bread and Roses: Women Workers and the Struggle for Dignity and Respect". *Working USA: The Journal of Labor & Society*. Immanuel News and Wiley Periodicals, Inc. **16**: 59–68. ISSN 1089-7011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bruce Watson, *Bread and Roses: Mills, Migrants, and the Struggle for the American Dream* (Nova York: Viking, 2005), ISBN 0-670-03397-9.

### Ligazóns externas

* Bread & Roses: The Strike Led and Won by Women

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q505038
* MusicBrainz: ID

 |
**Petrus Christus** (Baarle-Hertog, Antuerpen, circa 1410 – Bruxas, circa 1475) foi un dos principais pintores flamengos do século XV.

Biografía
---------

As noticias sobre a súa vida son tan escasas que nin sequera se coñece o seu verdadeiro nome (o de *Petrus Christus* está deducido da súa sinatura, *petr. XPI*).

O catálogo das súas obras, preto de corenta pezas, foi reconstruído en base ás oito pinturas subsistentes que levan a súa sinatura, datadas entre 1446 e 1457.

Cronoloxicamente documéntase por vez primeira o 7 de xullo de 1444, cando obtivo a cidadanía, xunto coa súa muller, en Bruxas. No 1458 aparece inscrito na confraría da *Nosa Señora da Árbore Seca*, unha das máis prestixiosas asociacións da época, que contaba entre os seus membros aos duques de Borgoña e banqueiros italianos activos en Bruxas, como os Arnolfini e os Portinari.

É considerado o herdeiro espiritual da arte de Jan van Eyck, do que incluso ata puido ter sido discípulo, mais o seu estilo evidencia influencias doutros grandes artistas flamengos do seu tempo como Dirk Bouts, Robert Campin e Rogier van der Weyden.

Algúns historiadores suxiren que Christus viaxou a Italia. Seguramente se fundan nos numerosos comitentes italianos, sobre todo toscanos, que tiña. Mesmo debeu ter en conta nas súas obras os gustos dos seus clientes italianos, por exemplo adoptando unha perspectiva cun punto de fuga único. As coincidencias da técnica artística de Petrus Christus coa de Antonello da Messina, inducen a pensar que houbo contactos entre este artista siciliano e o flamengo.

Galería
-------



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q312616
* WorldCat
* VIAF: 79406516
* AGORHA: 130705
* BMT: 22821
* BNE: XX1151996
* BNF: 122371967
* BPN: 02908477
* BRE: 2113370
* Bridgeman: 9390
* CERL: cnp00544277
* DeutscheBio: 118989871
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1812512
* GEC: 0017686
* GND: 118989871
* ISNI: 0000 0000 8159 6299
* KulturNav: ID
* LCCN: n88246784
* MdP: ID
* NKC: jo2016899130
* NLA: 35699231
* NTA: 07040030X
* openMLOL: 229508
* RKD: 16783
* SELIBR: 182822
* SNAC: w6cg07j4
* SUDOC: 031087035
* ULAN: 500032549

 |
**Pamukkale** ("castelo de algodón", en turco) é un conxunto de piscinas termais de orixe calcaria que co pasar dos séculos formaron concas xigantescas de auga que descenden en fervenza dun outeiro, situado preto de Denizli, en Turquía. A formación de Pamukkale débese aos mananciais de augas termais que provocan o derramamento de carbonato de calcio, que despois solidifica como mármore travertino. Foi declarado Patrimonio da Humanidade da UNESCO xuntamente con Hierápolis en 1988.

A antiga cidade grecorromana de Hierapolis construíuse no alto do "castelo" branco que en total ten 2700 m de longp, 600 m. de largo e 160 m de altura. Pódese ver a gran distancia, desde os outeiros da cidade de Denizli, no lado oposto do val, a 20 km.

Coñecida como Pamukkale (Castelo de Algodón) ou a antiga Hierápolis (Cidade Santa), esta área acolle doentes nas súas fontes termais desde a antigüidade clásica. O nome turco refírese á superficie calcaria branca e brillante, formada durante milenios por mananciais ricos en calcio. Pingando lentamente pola aba da inmensa montaña, as augas ricas en minerais forman escuma e acumúlase nos socalcos, derramando cascadas de estalactitas en piscinas leitosas debaixo. A lenda sostén que as formacións son algodón (o cultivo principal da área) solidificado que os xigantes deixaron de secar.[]

O turismo é e foi unha importante industria na área durante miles de anos, debido á atracción das piscinas termais. Recentemente a mediados do século XX, construíronse hoteis sobre as ruínas de Hierápolis, causando un dano considerable.[] Construíuse unha estrada desde o val sobre os socalcos, e permitiron que as motos subiran e baixaran as pendentes. Cando a zona foi declarada Patrimonio da Humanidade, os hoteis foron derribados, a estrada eliminada e substituída por piscinas artificiais.[]

Eclipsados pola marabilla natural, as ben conservadas ruínas romanas e o museo de Pamukkale foron notablemente subestimados e non publicitados. Os folletos turísticos dos últimos 20 anos presentan principalmente fotos de persoas bañandose nas piscinas de calcio. Agás dunha pequena senda que sobe pola aba da montaña, o paso polos socalcos está actualmente prohibido, xa que sufriron a erosión e a contaminación da auga polos pés dos turistas.


Vista panorámica dos socalcos de travertino en Pamukkale

Vista panorámica dos socalcos de travertino en Pamukkale

Galería
-------

* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pamukkale Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial
* Pamukkale - spherical panorama 360 degree
* UNESCO World Heritage site datasheet
* The Marble Stairs of Heaven on Earth: Pamukkale
* Guía de ciaxes de PamukkaleArquivado 02 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine.
* Fotos e relato de primeira man da visita, incluída a piscina de Hierapolis e Cleopatra
* Visitando o castelo de algodón – Geobeats.com en Youtube
* Vídeo de Pamukkale (4k, UltraHD)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105893254
* WorldCat
* VIAF: 243210708
* BNF: 12074207t
* GeoNames: 7733051
* GND: 4801787-5
* NKC: ge798387

 |
Exemplo dunha partitura.
**Partitura** é un documento manuscrito ou impreso que indica como debe interpretarse unha composición musical, mediante unha linguaxe propia formado por signos musicais e chamado sistema de notación.
Como os seus análogos os libros, os folletos, etc. o medio da partitura xeralmente é o papel ou, en épocas anteriores, o pergamiño. Aínda que o acceso á notación musical nos últimos anos inclúe tamén a presentación en pantallas de ordenador.

En música orquestral, denomínase *partitura* ao documento que utiliza exclusivamente o director de orquestra e que contén toda a obra que se executará. En contraste, *particella* ou parte é o nome dado a cada unha das partituras que teñen os intérpretes dos diferentes instrumentos.

Notas
-----

1. 1 2  Pérez Gutiérrez, Mariano: *Diccionario de la música y los músicos*. Akal, 1985, vol. 3 p. 20.
2. 1 2  Michels, Ulrich: *Atlas de música*. Alianza, 2009 [1985], vol. 1 pp. 68-69.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Partitura***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187947
* AAT: 300026427
* BNCF: 37026
* BRE: 2322186
* EBID: ID
* GEC: 0129981
* GND: 4173447-6
* JSTOR: sheet-music
* NDL: 00562195

 |
| Robert Hunter |
| --- |
|  |
| Información persoal |
| Nacemento | Robert Hunter 22 de abril de 1977 (46 anos) Xohanesburgo, Suráfrica |
| Outros nome(s) | Robbie Hunter |
| Nacionalidade | Sudáfrica Suráfrica |
| Equipo |
| **Último equipo** | Barloworld |
| Equipo(s) Pro |
| 1999-200120022003-20042005-20062007- | Lampre-DaikinMapeiRabobankPhonak Hearing SystemsBarloworld |
| Principais vitorias |
| * 2 tiradas na Vuelta a España (1999 e 2001)
* 1 tirada no Tour de Francia (2007)
 |

**Robert Hunter**, tamén coñecido como **Robbie Hunter**, nado o 22 de abril de 1977 en Xohanesburgo, é un ciclista surafricano especialista en espríns.

Traxectoria deportiva
---------------------

Hunter fíxose profesional en 1999 e dende entón foi atravesando diversos conxuntos, onde figurou como un esprínter relevante que, porén, non ten acadado gran número de vitorias en probas de gran categoría. Así, comezou a súa carreira no Lampre (1999), despois pasou ao Mapei (2002), ao Rabobank (2003) e en 2005 arriba ao Phonak.

Con este camisola acompañou a Floyd Landis na súa vitoria no Tour de Francia 2006, que despois perdeu por dopaxe e en favor de Óscar Pereiro. Despois da disolución do equipo como consecuencia do escándalo nos medios, Hunter foi fichado polo Barloworld, un conxunto novo, onde ocupou a praza de líder. O equipo estreouse con bo pé no Tour de Francia 2007, conseguindo dúas vitorias de tirada, entre elas a do propio Robert Hunter. Ao conseguir a tirada número 11 da rolda gala, Hunter convertíase ao mesmo tempo no primeiro ciclista africano en gañar unha xornada do Tour de Francia.

É un ciclista de tamaño medio, apto para rodar, con 1,78 m de altura e 72 kg de peso.

Principais vitorias
-------------------

* 1 tirada do Tour de Francia 2007
* 2 tiradas da Vuelta a España, nos anos 1999 e 2001
* Campión de África de contra o reloxo en 2006
* Gañador da Volta a Qatar de 2004
* Mellor esprínter da Volta a Suíza de 2004, onde gañou dúas tiradas

Ademais, foi nomeado mellor ciclista surafricano (premio Pick 'n Pay Go Banking) en 2001, 2002, 2003 e 2004.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial de Robert Hunter

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q359540
* CyclingArchives: 9276
* ProCyclingStats: 140351
* Sports Reference: robert-hunter-1

 |
**Orhan** ou **Orkhan**, nado en Sogut en 1281 e finado en Bursa en 1362, foi *bei* (príncipe) do recentemente formado Imperio Otomán, coñecido entón como a tribo dos Osmanlís, entre 1326 e 1362. Era fillo do bei Osman I Gazi, fundador de dito imperio. Cando morreu, o Imperio tiña unha extensión de 95.000 km².

Tivo cinco fillos:

* **Süleyman Paşa** (¿? - 1356).
* **Murad** (1319/26 - 1389), bei e sultán co nome de **Murad I**.
* **Ibrahim**.
* **Halil**.
* **Kasim**, e
* unha filla, **Fátima**.

Traxectoria
-----------

Orhan conquistou a maior parte do oriente da Anatolia e tomou parte nas intrigas do decadente Imperio Bizantino ao casar con Teodora Cantacuzeno, filla de Xoán VI Cantacuzeno, entón titor do emperador Xoán V Paleólogo. Como prezo deste prestixioso matrimonio, axudou a Cantacuzeno a derrocar a Xoán V e os seus rexentes. En 1354 o fillo de Orhan, Süleyman Paşa, ocupou Gallipoli (evacuada pola súa poboación grega a raíz dun terremoto), facilitando ao Estado otomán unha cabeza de ponte en Europa continental.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Osman I** | **Bei otomán**1326 - 1362 | Sucesor:**Murad I** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133168
* WorldCat
* VIAF: 314814836
* BRE: 2695506
* CERL: cnp00572420
* DeutscheBio: 122922999
* EBID: ID
* EGAXA: vtls3493192
* GND: 122922999
* ISNI: 0000 0004 1982 6072
* LCCN: no2012092705
* NNDB: 000113052
* NTA: 073309931

 |
Coordenadas: 41°55′52″N 8°47′30″O﻿ / ﻿41.931236614696, -8.7917650007123

Os **petróglifos de Ghorghalado** son un conxunto de máis de 350 motivos gravados rupestres da Idade de Bronce situados na parroquia das Eiras (O Rosal).

Descrición
----------

O conxunto arqueolóxico ten 350 gravados reunidos en pequenos grupos, que forman diversas composicións xeométricas e abstractas aproveitando as fendas e as irregularidades da roca esquistósica na que están labrados para ordenar a disposición. Son recorrentes os círculos concéntricos, algúns con cazoleta; tamén as formas cuadrangulares e ovaladas e as liñas.
Os petróglifos de Ghorghalado descubríronse de forma casual en 2012 por unha veciña do lugar. En 2015, o Concello do Rosal, xunto coa Deputación de Pontevedra, a Dirección Xeral de Patrimonio e a comunidade de montes das Eiras escavaron este xacemento que se atopaba enterrado e cuberto de vexetación e que constitúe o primeiro petróglifo que se desenterrou en Galicia para a súa recuperación.

Notas
-----

1. 1 2 3  Rodríguez Serantes, María; Alonso de Dios, Alberto (2022). "Petroglifos do Ghorghalado". *Galicia Máxica*. Consultado o 20 de febreiro de 2022.
2. ↑  Petróglifo de Ghorgholado na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
3. ↑  "O Rosal saca a la luz su mayor petroglifo". *Faro de Vigo*. 8 de marzo de 2014. Consultado o 21 de febreiro de 2022.
4. ↑  "O Rosal muestra el petroglifo recuperado de Eiras con más de 350 motivos rupestres". *Faro de Vigo*. 13 de decembro de 2015. Consultado o 20 de febreiro de 2022. Es la primera vez que se excava un petroglifo en Galicia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Plan Xeral de Ordenación Municipal do Rosal* Arquivado 21 de febreiro de 2022 en Wayback Machine. (PXOMR), Catálogo de bens culturais-nºde ficha X\_026 (Tomo V de bens culturais)
**Robert Kerr**, nado en Roxbourghshire, Escocia en 1755 e finado en Edimburgo, Escocia o 11 de outubro de 1813, foi un médico, naturalista, escritor e tradutor escocés.

Traxectoria
-----------

Fillo de James Kerr, un xoieiro, estudou Medicina na Universidade de Edimburgo. Nesa cidade exerceu como cirurxián no *Edinburgh Foundling Hospital*.

Traduciu ao inglés numerosas obras científicas, como o *Traitée Elémentaire de Chimie* de Antoine Lavoisier, en 1789.

En 1792 publicou *The Animal Kingdom* (*O reino animal*), primeiro de dous volumes dunha tradución dos catro tomos do *Systema Naturae* de Linneo. A pesar de que nunca publicou os dous volumenes restantes, a súa obra é habitualmente citada como fonte taxonómica para unha gran cantidade de especies.

Traduciu, en 1789, un traballo de Berthollet sobre o hipoclorito de sodio e, entre 1793 e 1800 a *Historie Naturelle des Quadrupèdes Ovipares et des Serpens* (*Historia natural dos cuadrúpedes ovíparos e as serpentes*), de Lacépède (parte da xigantesca *Historia Natural* de Buffon).

En 1794 abandonou a cirurxía para dirixir unha fábrica de papel, actividade na que perdeu a maior parte da súa fortuna. Aguillado pola necesidade económica, intentou de novo prosperar como escritor a partir de 1809, publicando varias obras menores como "*General View of the Agriculture of Berwickshire*" (*Visión xeral da ericultura de Berwickshire*) e, en 1811, unha *History of Scotland during the reign of Robert Bruce* (*Historia de Escocia durante o reinado de Robert Bruce*).

O seu último traballo foi unha tradución de *Recherches sur les ossements fossiles de quadrupedes*" (*Investigacións sobre as osamentas fósiles de cuadrúpedes*) de Cuvier, que foi publicada en 1815, despois da morte de Kerr, baixo o título de *Essays on the Theory of the Earth*.

Entre as súas obras está un monumental estudo histórico en dezaoito volumenes, titulado *A General History and Collection of Voyages and Travels - Arranged in Systematic Order: Forming a Complete History of the Origin and Progress of Navigation, Discovery, and Commerce, by Sea and Land, from the Earliest Ages to the Present Time*. Kerr comezou a serie en 1811 e os últimos volumes publicáronse postumamente, durante a década de 1820.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Kerr** emprégase para indicar a **Robert Kerr** como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Rexistro de Robert Kerr no Proxecto Gutenberg Arquivado 15 de setembro de 2019 en Wayback Machine. - Ligazón aos textos de 17 volumes de *A General History and Collection of Voyages and Travels*. *(en inglés)* Consultada o 13/5/2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q472232
* WorldCat
* VIAF: 61898118
* BNB: ID
* CERL: cnp01087540
* GND: 11751196X
* Gutenberg: 3594
* ISNI: 0000 0000 8387 7967
* LCCN: n86841455
* NLA: 35268110
* NTA: 138752990
* OBP: ID
* ODNB: 15466
* OL: OL1963067A
* PTBNP: 1286383
* SELIBR: 351941
* SNAC: w6489j6j
* Treccani: robert-kerr

 |
Reyðarfjörður (fiorde), Islandia.
**Reyðarfjörður** é unha vila situada en Islandia. Está emprazada nun dos fiordes máis grandes da costa oriental islandesa, do que toma o seu nome.

Poboación
---------

Ten aproximadamente uns 2.300 habitantes censados.

Clima
-----

Ten un clima chuvioso, con gran parte do ano cos ceos cubertos por néboas. Aínda que nos días de verán danse nesta zona temperaturas das máis altas do país.

Breve historia
--------------

Fábrica de aluminio durante a súa construción, no fiorde.
Durante gran parte do século XX foi un importante porto pesqueiro da illa debido á súa boa situación e as boas condicións que aí se dan. Importante porto tamén durante a segunda guerra mundial. Foi a principios do século XXI cando sobre a cidade planearon ideas da construción dunha planta de aluminio. Esta planta foi levantada entre 2003 e 2007.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1019443
* WorldCat
* VIAF: 636152140017511100007
* GeoNames: 2632428

 |
Partícula alfa.
As **partículas** (α) son núcleos completamente ionizados, é dicir, sen a súa envoltura de electróns correspondente, de helio-4 (4He). Estes núcleos están formados por dous protóns e dous neutróns. Ao carecer de electróns, a súa carga eléctrica é positiva (+2qe), mentres que a súa masa é de 4 uma.

Xenéranse habitualmente en reaccións nucleares ou desintegración radioactiva doutros nucleidos que se transmutan en elementos máis lixeiros mediante a emisión de ditas partículas. A súa capacidade de penetración é pequena; na atmosfera perden rapidamente a súa enerxía cinética, porque interaccionan fortemente con outras moléculas debido á súa gran masa e carga eléctrica, xerando unha cantidade considerable de ións por centímetro de lonxitude percorrida. En xeral non poden atravesar espesores de varias follas de papel.

Teñen unha carga de {\displaystyle 3,2\cdot 10^{-19}} coulombs e unha masa de {\displaystyle 6,68\cdot 10^{-27}}kg.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *partícula alfa*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Partícula alfa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Radiación

### Ligazóns externas

* A Táboa de nucleídos LiveChart con filtro en desintegración alfa- IAEA en Java  ou HTML

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103517
* BRE: 1816460
* EBID: ID
* GND: 4142014-7
* JSTOR: alpha-particles
* LCCN: sh85003816
* MAG: 66385817

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 12587-46-1
* ChEBI: 30216
* DTXSID: DTXSID40872925
* MeSH: D000512
* MeSH: G01.750.750.055
* UMLS: C0002217
* UNII: UTH52T0U42

 |
**Pervyi Kanal** (en cirílico *Первый канал*, en galego Primeira Canle, 1TV ou Canle 1 Rusia) é a primeira cadea de televisión da Rusia. É unha cadea de titularidade pública e pertence ao Estado, porén ten accionario privado e funciona coma unha cadea xeralista. Desde o ano 1993 pertence á Unión Europea de Radiodifusión. A súa sede está na Torre Ostankino de Moscova.

Historia
--------

Cando a Unión Soviética desapareceu no ano 1991, a Federación Rusa asumiu a maior parte das súas estruturas e institucións. Un dos primeiros actos do novo goberno de Boris Eltsin foi a sinatura dun decreto presidencial o 27 de decembro de 1991, que prevé a competencia de Rusia sobre o sistema de televisión central. A cadea sufriu unha forte crise económica durante varios anos e mediante un decreto presidencial do 30 de novembro de 1994 foi transformada en sociedade anónima.

No ano 1995 naceu a *Televisión Pública Rusa* (en ruso *Общероссийский телевизионный канал*), denominación que mantivo ata o ano 2002. A nova cadea mantivo programas da televisión soviética que eran populares entre a poboación e introduciu outros novos. O primeiro director da cadea foi o periodista Vladislav Listyev. A privatización parcial realizouse debido a delicada situación económica da cadea.

Tras o colapso financeiro de 1998, a cadea recibiu un préstamo por parte do Goberno duns 100 millóns de dólares.

A partir do ano 2000 a cadea cambio o seu nome polo actual Pierviy Kanal.

No ano 2009 foi a encargada da organización do Festival de Eurovisión celebrado en Moscova trala vitoria o ano anterior en Belgrado (Serbia) do cantante Dima Bilan, sendo esta a primeira vez que Rusia gañaba o dito certame musical.

Cadeas irmás
------------

* Dom Kino | Cinema House (2) — cine
* Muzyka Pervogo | Channel One Music (3) — música
* Vremya | Time (4) — Historia do século XX
* Telenyanya | TV Nanny (5) — para nenos
* Telecafe | Television Café (6) — comida

Notas
-----

1. ↑  *Television in the Russian Federation: Organisational Structure, Program Production and Audience*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* Official website *(en ruso)*
* Official Worldwide Site *(en ruso)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q330067
* WorldCat
* VIAF: 153965911
* Discogs: 140044
* EBID: ID
* GND: 1258247720
* IMDb: co0117505
* ISNI: 0000 0004 4661 5799

 |
A **perxa** (a *pértega* en galego) é unha modalidade da pelota valenciana *a ratlles*, iso é, sen unha metade do campo preestabelecida, senón que esta ha se de marcar primeiro e gañar despois.

Difusión
--------

A *perxa* é fundamentalmente xogada nas comarcas da Marina Alta e Baixa, e no Alcoià, pero ten unha meirande difusión polo feito de coñecerse tanto ao norte do País Valenciano coma en Les Alcubles (os Serrans), onde é denominada coma ***palico***.

Historia
--------

A *perxa* é unha evolución do xogo a ratlles por antonomasia, os Llargues. Máis tarde, foi un precedente da Galotxa.

Regulamento
-----------

Tanto a pelota coma as regras da *perxa* son as mesmas que as de llargues, cunha sacada específica.

### A sacada

Na *perxa*, a sacada non a fai o xogador nomeado *banca* dende a súa *ratlla de quinze* (raia de quinze), senón que un xogador que recibe o nome de **feridor**, o cal, para comezar o *quinze*, ha de lanzar a pelota dende unha zona delimitada por unha corda que cruza lonxitudinalmente a rúa (a unha alzada de entre 2,4 e 3 m) para que caia sobre un **dau**, un rectángulo de dimensións de 1,5m de amplitude por 3 de longo no recuncho esquerdo detrás do *quinze del rest* (quince do resto).

É, pois, un xeito de sacada moi semellante á Galotxa e á Escala i corda, das cales é precursora.

Competicións
------------

* Lliga a Perxa

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Comité de Perxa da Federación de Pelota Valenciana
Peixe sapo
O **peixe sapo** é un peixe do xénero *Lophius* moi apreciado en gastronomía.

Polo seu contido en graxa é un peixe dos denominados brancos, xa que para chamarse azuis deberán posuír máis dun 5% de materia graxa na súa composición e o peixe sapo, incluíndo a súa pel, ten un 4,5%, o que o situaría en semi-branco e sen ela, non chega ao 2%.

Variedades
----------

Existen dúas variedades de peixe sapo: o branco ou *Lophius piscatorius* e o negro ou *Lophius budegassa* (Spinola, 1807). A diferenza entre ambas as especies estriba na cor da membrana que cobre a cavidade abdominal de ambos os animais, chamada peritoneo. Esta vinza ou pel é branca no primeiro e negra no segundo, o cal determina o seu nome.

O *Lophius piscatorius*, de peritoneo branco, é tamén chamado **xuliana**, é moi insípido e ten unha carne correúda []. O *Luphius budegassa* é tamén chamado **rabada** e **peixe tamboril**.

Galería de imaxes
-----------------

* Peixe sapo á galega
* Museo da Salga, O Grove

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205015
* BNCF: 57650
* GND: 4205776-0
* LCCN: sh87002766

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Lophius\_piscatorius
* DORIS: 773
* Dyntaxa: 206173
* EPPO: LPHIPI
* FishBase: 716
* Fossilworks: 357015
* GBIF: 2415075
* iNaturalist: 118610
* IRMNG: 10148339
* ITIS: 164501
* IUCN: 198610
* NBN: NBNSYS0000176244
* NCBI: 8074
* Soortenregister: 138787
* TAXREF: 68605
* uBio: 6745119
* WoRMS: 126555

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: EU8HC6692W

 |
**Salvador Cánovas Cervantes**, nado en Cartaxena o 13 de novembro de 1880 e finado en Caracas en 1949, foi un avogado, xornalista e historiador español.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito pola Universidade de La Laguna. En 1902 era secretario da asociación Club Republicano Federal "Los Girondinos" de Barcelona presidida por Federico Gironella. Colaborou en *La Tribuna* de Barcelona e *El Mundo* de Madrid e foi redactor de *Las Noticias* de Barcelona. En 1910 participou na campaña de mitins agrarios de Acción Gallega. Fundador e primeiro director do maurista *La Tribuna* de Madrid (1911-1923), foi proclamado deputado por Almadén polo artigo 29 na elección parcial de 24 de setembro de 1916. Despois foi director de *La Tierra* (1930-1935), publicación próxima ás posicións anarquistas. En xuño de 1936 promoveu e dirixiu a revista mensual *Energías*. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 integrouse na redacción de *Solidaridad Obrera*. Tamén dirixiu o periódico anarquista *Castilla Libre*.

Ao rematar a guerra exiliouse en Francia onde foi director de *Democracia* (1939) publicado polo Consello xeral do movemento libertario español. Na liberación de Francia era redactor de *Solidaridad Obrera*. En decembro de 1947 marchou a Venezuela e morreu en Caracas en 1949.

Obras
-----

* *Pugna entre dos poderes. Soberania y monarquia absoluta*, 1929.
* *Como llego a reinar Fernando VII*, 1930.
* *El primer pronunciamiento*, 1930.
* *Apuntes históricos de Solidaridad Obrera. Proceso historico de la revolucion española*, 1937.
* *Pugna entre dos poderes. La soberania nacional triunfa sobre la monarquia absoluta*, 1937.
* *La revolucion de julio de 1936*, 1938.
* *De Franco a Negrin pasando por el partido comunista. Historia de la revolucion española*, 1945.
* *Durruti y Ascaso. La CNT y la revolucion de julio*, 1948.

Notas
-----

1. ↑  Noticia en *ABC*, 8-6-1936, p. 24.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* López de Zuazo Algar, Antonio (1981). *Catálogo de periodistas españoles del siglo XX*. Madrid: Fundación Universidad - Empresa. ISBN 84-86227-81-X.

### Ligazóns externas

* Ficha no Dictionnaire des militants anarchistes *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6117668
* WorldCat
* VIAF: 13622138
* BNE: XX880776
* CANTIC: a10262660
* ISNI: 0000 0000 6638 6592
* LCCN: n80149550
* SUDOC: 169370062
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 20710

 |
**Salustiano Vidal Lores**, nado en Fefiñáns (Cambados) o 4 de febreiro de 1850 e finado no mesmo concello o 8 de xuño de 1930, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Juan Vidal Fraga e Mercedes Lores Berta. Emigrou moi novo a Arxentina onde amansou un considerábel capital. Retornou a Galicia cara a 1885 e mercou o pazo de Caticovas en Nogueira e unha casa na vila de Cambados. Foi administrador dos Marqueses de Santa María del Villar. Foi alcalde de Cambados por Real Orde en xullo de 1895, e volveu ser nomeado alcalde por Real Orde en xuño de 1897, e novamente en xullo de 1899. En 1909 foi elixido alcalde de Meis. Tivo a oposición dos agrarios encabezados por Ramón Salgado Pérez que o acusaron de actividades caciquís. Coa chegada da ditadura de Primo de Rivera cesou no cargo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Silva Louro** |  **Alcalde de Cambados** 1895 - 1901 | Sucesor:**Andrés Iglesias Domingo** |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Meis** 1908 - 1923 | Sucesor:**?** |

Vida persoal
------------

Casou en primeiras nupcias con Matilde Oubiñas Preciado na Arxentina, e foi pai de Salustiano e Pío Vidal Oubiñas, que finou en 1909 con 22 anos. Logo de enviuvar en 1895 volveu casar en 1900 con Encarnación Fraga Padín, filla de Eugenio Fraga Mascató, e foi pai de Carmelo Antonio e Juan Eugenio Vidal Fraga.

Notas
-----

1. ↑  *El Diario de Galicia*, 2-7-1895, p. 1.
2. ↑  *El Áncora*, 21-6-1897, p. 2.
3. ↑  *Gaceta de Galicia*, 2-7-1909, p. 2.
4. ↑  *Galicia Nueva*, 11-7-1909, p. 3.
5. ↑  *Gaceta de Galicia*, 26-2-1909, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gallego Rei, Mario; Milleiro Sánchez, Celso Xavier; Moreira Docampo, Xosé Manuel (2012). *Para despois do silencio. O Concello de Meis da II República a Guerra Civil*. Vigo: Ir Indo. pp. 197–198. ISBN 978-84-7680-692-0.

### Ligazóns externas

* Salustiano Vidal Lores
O **Parque nacional Sonfjället** atópase no oeste de Suecia, na rexión de Jämtlands Län.

Características
---------------

O hábitat predominante é a Taiga e a Tundra. O parque foi creado en 1909 e protexe unha superficie de 10.440 hectáreas.

Vexetación e fauna
------------------

O parque é un macizo montañoso rodeado por bosques de coníferas, tanto de abetos coma de piñeiros. Tamén hai bidueiros pubescents (subespecie *tortuosa*) ou liques, coma o *cetraria nivalis*, *cetraria islandica* e a *cladonia rangiferina*.
Sanfjället é famoso por ser un dos lugares en Europa onde a observación de osos pardos salvaxes é máis sínxela. Mais tamén están presentes o alce, o lince común e ocasionalmente o glutón. As aves son numerosas, salientando o *Buteo lagopus*, a escribenta nival ou a *Lagopus muta*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns de interese

* Web oficial do parque *(en* *inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q691597
* WorldCat
* VIAF: 244359431
* CDDA: 106871
* GeoNames: 2680055
* GND: 7755803-0
* Google Maps: 9032380140713081803
* TGN: 1101839
* WDPA: 106871

 |
Polimetilmetacrilato.
O **metacrilato**, tamén coñecido polas súas siglas **PMMA**, é un dos plásticos de enxeñaría. A placa de acrílico obtense da polimerización do metacrilato de metilo e a presentación máis frecuente que se atopa na industria do plástico é en gránulos ou en placas. Os gránulos son para o proceso de inxección ou extrusión e as placas para termoformado ou para mecanizado.

Compite en canto a aplicacións con outros plásticos como o policarbonato (PC) ou o polistireno (PS), pero o acrílico salienta fronte a outros plásticos transparentes en canto a resistencia á intemperie, transparencia e resistencia ó raiado.

Por estas calidades é utilizado na industria do automóbil como o faro do coche, iluminación, cosméticos, espectáculos, construción e óptica, entre moitas outras. No eido da medicina utilízase a resina de polimetilmetacrilato para a fabricación de próteses óseas e dentais e como aditivo en po na formulación de moitas das pílulas vía oral. Neste caso actúa como retardante á acción do medicamento para que esta sexa progresiva.

En gránulos o acrílico é un material higroscópico, razón pola cal é necesario secalo antes de procesalo.

Distínguese o metacrilato como nome común para os ferros ou placas de polimetilmetacrilato, sendo o nome químico moito máis xenérico a todo tipo de elemento (non só placas) formado con este material (resinas, pastas, gránulos, adhesivos, emulsións...).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q146123
* AAT: 300379458
* BNF: 12125379b
* BRE: 4165036
* EBID: ID
* FAST: 1070666
* GND: 4211340-4
* LCCN: sh89000009
* MAG: 2780718992
* NDL: 00560147
* PSH: 6098
* Treccani: polimetilmetacrilato

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 9011-14-7
* ChEBI: 53205
* ChemSpider: 2297496
* DTXSID: DTXSID1042152
* ECHA: 100.112.313
* KEGG: C19504
* MeSH: D019904
* PubChem: 3032549
* UNII: Z47NNT4J11

 |
Coordenadas: 64°00′58″N 16°58′19″O﻿ / ﻿64.01611, -16.97194

Vista dun cámping co volcán Öræfajökull ó fondo.
O **Parque Nacional Skaftafell**, en islandés *Þjóðgarður Skaftafell*, é un antigo parque nacional do sur de Islandia, que o 7 de xuño de 2008 foi fusionado no Parque Nacional Vatnajökull xunto co tamén antigo Parque Nacional Jökulsárgljúfur.

Historia
--------

O parque fora fundado o 15 de setembro de 1967 e situábase entre as vilas de Kirkjubæjarklaustur e Höfn.

Estivo habitado durante a Idade Media e aínda se poden atopar antigas granxas e edificacións na zona. Porén, foron abandonadas despois de dúas erupcións volcánicas. As dúas granxas que se conservan foron rehabilitadas para o turismo. O parque tamén ten unha oficina de información, un cámping e hai varias rutas de sendeirismo.

Galería de imaxes
-----------------

* Fervenza Svartifoss.
* Antigas granxas en Sel.
* Vista do glaciar Morsárjökull.
* Escalada do glaciar Svínafellsjökull.

Notas
-----

1. ↑  hi.is (ed.). "Vatnajokull National Park". *Háskóli Íslands*. Arquivado dende o orixinal o 24 de abril de 2009. Consultado o 17 de agosto de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque Nacional Skaftafell*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)* *(en islandés)*

| * v
* c
* e
Parques Nacionais de Islandia |
| --- |
| Parques actuais | Snæfellsjökull ·  Vatnajökull ·  Þingvellir |  |
| Antigos parques | Jökulsárgljúfur ·  Skaftafell |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1133116
* WorldCat
* VIAF: 132694273
* GeoNames: 2627082
* GND: 7619111-4
* LCCN: n96068682

 |