recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| Gioura - Γιούρα |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Grecia |
| Localización | Mar Mediterráneo |
| Arquipélago | Espóradas |
| Linguas | Grego |
| Poboación (2009) | Deshabitada |
| Superficie | 11´05 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 39°23′N 24°10′L﻿ / ﻿39.383, -24.167 |
| Maior Altura | 177 m. Monte Vouni |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

**Gioura** (Grego: Γιούρα) é unha illa grega e un asentamento abandonado na parte oriental das Espóradas. Administrativamente é parte do concello de Alónissos. O nome da illa remóntase aos tempos antigos como **Gerontia**. O nome modificouse con posterioridade a **Gioura**. A illa tamén conta cun asentamento neolítico. O pequeno asentamento abandonouse a finais da década de 1990 e agora non hai ninguén.

Illas e illotes máis próximos
-----------------------------

As illas e illotes máis próximos son Pelagos ao oeste, Psathoura ao norte e Piperi ao leste.

Ligazóns externas
-----------------

* Gioura on GTP Travel Pages *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1169674
* WorldCat
* VIAF: 233897433
* GeoNames: 251308

 |
Coordenadas: 42°54′49″N 8°00′47″O﻿ / ﻿42.913736111111, -8.0130722222222

O **Cruceiro do adro de San Roque de Melide** está situado ao carón da capela de San Roque en Melide. A súa cruz é de estilo gótico, do século XIV e, segundo Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, vén sendo o cruceiro máis antigo de Galicia.
Está formado por unha base de pedra sobre a que se sitúa unha columna octogonal recente. Un aro de ferro une a columna á cruz. Na parte frontal amósase unha escena de Cristo en Maxestade cos brazos abertos e en alto e as palmas das mans mirando á fronte. Na parte traseira atópase a escena da Crucifixión de Xesús.

Galería de imaxes
-----------------

{{Galería
Melide 2-02.jpg|Cristo en maxestade
Melide Galiza 2008-02-07 19.jpg|Crucifixión
}}

Notas
-----

1. ↑  "Cruceiro de Melide".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alfonso Daniel Rodríguez Castelao: *As cruces de pedra na Galiza*

### Outros artigos

* Cruceiro

### Ligazóns externas

* Cruceiro do adro de San Roque de Melide en turismo.gal. Xunta de Galicia.
Os réptiles, animais pertencentes á clase Reptilia, son un grupo de vertebrados amniotas e tetrápodos

*Chioglossa lusitanica*
-----------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Chioglossa lusitanica de Galicia.
* 
* 
* 
*

*Escáncer* (*Anguis fragilis*)
------------------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de escánceres de Galicia.
* 
* 
* 
* 
*

*Iberolacerta monticola*, lagarta da serra
------------------------------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Iberolacerta monticola de Galicia.
* 
* 
* 
*

*Lacerta Schreiberi*
--------------------

*

*Natrix maura*
--------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Natrix maura de Galicia.
* 
* 
*

*Podarcis*
----------

* 
* 
*

*Podarcis bocagei*, Lagarta galega
----------------------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Podarcis bocagei de Galicia.
* 
* 
*

*Psammodromus algirus*, lagarta rabuda
--------------------------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Psammodromus algirus de Galicia.
* 
* 
* 
* 
*

*Salamandra salamandra*
-----------------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Salamandra salamandra de Galicia.
*

Lacertidae sen clasificar
-------------------------

* 
* Prea de lagartaPrea de lagarta
* lagartalagarta
* PogonaPogona
**Gambrinus** é un lendario rei de Flandres, e o santo patrón non oficial da cervexa ou das cervexarías, como Baco o é do viño.

As orixes do personaxe son incertas. Algunhas fontes personifícano con nobres medievais, así para algúns se trata do duque de Brabante Xoán I (1251-1295) mentres que outros o identifican con Xoán I "sen medo", duque de Borgoña (1371–1419), que, é considerado o inventor da cervexa con malte lupulada. Tamén un dos copeiros de Carlomagno se chamaba Gambrinus

A mención máis antiga do nome aparece no poeta alemán Burkart Waldis, que o menciona no ano 1543, explicando que Gambrinus aprendeu a arte cervexeira de Isis, a deusa da maternidade e da fertilidade no Exipto antigo.

Posíbeis etimoloxías latinas do nome apuntan a unha orixe en "*cambarus"* (adegueiro) e *"ganae birrinus*" (o que bebe na taberna). Outras explicacións aluden aos cervexeiros de Cambrai (Francia) que eran chamados *gambarius,* ou á verba do alemán medieval *gambra* que se refire o xermolar do gran, ou á palabra *cambier*, empregada para os cervexeiros no norte de Francia durante a Idade Media. Doutra parte, a Cervexaría Gambrinus de Plzeň, República Checa explica o nome como orixinado de *Jan Primus* (Xoán primeiro), en referencia ao duque Xoán I de Borgoña. 

Gambrinus é a miúdo representado con traxe de rei; vestido como un cabaleiro medieval, ou, menos correntemente, como un vello gordocho.

Dado o significado alegórico de Gambrinus, numerosas cervexarías ou compañías cervexeiras de Europa e Norteamérica teñen adoptado a súa imaxe (ou o seu nome) como emblema da súa marca de cervexa ou en carteis, etiquetas etc.

Varias destacadas cervexeiras que levan o nome de Gambrinus ou usan a súa imaxe, son:

* Gambrinus Brewery, de Plzeň, República Checa.
* Gambrinus, de Mulhouse, Alsacia, Francia
* The Gambrinus Company , en San Antonio, Texas, USA
* Gambrinus Brewing Co. de Oshkosh, Wisconsin, USA.
* The Gambrinus Brewing Company, de Columbus, Ohio, USA
* A cervexeira española Cruzcampo, propiedade de Heineken Co. usa a imaxe de Gambrinus como emblema dos seus produtos.

Na cidade galega da Coruña ten dedicada a *rúa Gambrinus*, na que se localiza a factoría cervexeira Hijos de Rivera, que entre outras marcas elabora a cervexa *Estrella Galicia*.

Notas
-----

1. 1 2  Rabin, Dan (1998). *The Dictionary of Beer and Brewing* (en inglés). Taylor & Francis. ISBN 978-1-57958-078-0.
2. ↑  Mosher, Randy (2009-01-01). *Tasting Beer: An Insider's Guide to the World's Greatest Drink* (en inglés). Storey Publishing. ISBN 978-1-60342-008-2.
3. ↑  Reiber, Ferdinand (1882). *Etudes gambrinales: histoire et archéologie de la bière et principalement de la bière de Strasbourg* (en francés). Berger-Levrault.
4. ↑  Mosher, Randy (2009-01-01). *Tasting Beer: An Insider's Guide to the World's Greatest Drink* (en inglés). Storey Publishing. ISBN 978-1-60342-008-2.
5. ↑  Estrella Galicia
6. ↑  Gambrinus: El patrón de la cerveza, junto a la fábrica

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gambrinus***  |
**Clístenes** (en grego Κλεισθένης *Kleisthénes*) foi o tirano de Sición ao redor dos anos 600 e -570.

Traxectoria
-----------

Fillo de Aristónimo, alcanzou o poder tras asasinar a un dos seus irmáns e depor a outro (Mirón e Isódamo), practicando unha tiranía máis radical que a dos seus antecesores. Segundo Heródoto, Clístenes proclamou desde o principio do seu goberno os seus sentimentos antidóricos e o seu odio cara á cidade de Argos, que antigamente dominara Sición, sentimento que se traduciu en tres medidas que supuxeron o golpe de graza á aristocracia doria:

* Prohibición de recitar os textos homéricos, que celebraban aos heroes arxivos.
* Prohibición do culto do heroe Adrasto e substitución do mesmo polo do seu rival Melanipo; tamén se favoreceron cultos populares e agrarios e introduciuse o culto de Dioniso.
* Cambio dos nomes das tribos: as dorias recibiron apelativos vexatorios (*Hiatai* [porcos], *Oneatai* [asnos] e *Choireatai* [brutos]), mentres que a súa propia, a pre-doria e plebea, pasou a chamarse tribo dos *Archealoi* (xefes do pobo).

Estas medidas populistas proporcionáronlle a adhesión incondicional das clases inferiores de raza predoria.

A súa política exterior foi moi activa. Ampliou o territorio da súa cidade coa conquista de Pelene e probabelmente tamén a de Cleonas. Axudou na guerra contra Cirra e destruíu esa cidade no ano -595. Opúxose con forza ás pretensións hexemónicas da súa odiada rival Argos, e participou na Primeira Guerra Sacra xunto con Alcmeón de Atenas e Euríloco de Tesalia. Coa súa vitoria, Clístenes logrou un escano para Sición no novo consello da Anfictionía de Delfos.

O prestixio de Clístenes quedou de manifesto no número de pretendentes que aspiraban á man da súa filla Agárista. Tras obter a vitoria na carreira de cuadrigas, organizou unha competición na que os principais candidatos foron Megacles, da familia dos Alcmeónidas, e Hipoclides. Como Hipoclides fixo o ridículo bailando en estado de embriaguez diante do tirano, finalmente Megacles foi elixido como esposo de Agárista.

Clístenes faleceu en torno ao ano -570, sendo sucedido por un tal Esquines, cuxo parentesco con Clístenes non está claro. Este Esquines foi expulsado en -556 por unha intervención espartana promovida polo éforo Quirón

Parentes de Clístenes de Sición foron Clístenes de Atenas e Agarista, a nai de Pericles.

Notas
-----

1. ↑  The Encyclopædia Britannica: A Dictionary of Arts, Sciences, and General Literature; the R.S. Peale Reprint, with New Maps and Original American Articles, Volume 12.
2. ↑  Heródoto V,67-68.
3. ↑  Diodoro Sículo, *Biblioteca Histórica*, Libro VIII, 19.1
4. ↑  Heródoto 6 126.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q359545
* WorldCat
* VIAF: 156159474047027660432
* EBID: ID
* GEC: 0018260
* NLG: 105336
* Treccani: clistene-di-sicione

 |
**Francisco Salgado López-Quiroga**, nado en Monterroso en 1859 finado na Coruña o 8 de novembro de 1940, foi un avogado, xuíz, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Irmán de Antonio Salgado López. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela (1884), dirixiu *La Prensa Gallega* de Santiago de Compostela en 1885. Comezou a exercer como avogado no Xulgado de Chantada. En 1890 aprovou as oposicións á xudicatura, e tivo o seu primeiro destino en Salas de los Infantes (Burgos). Foi xuíz en Callosa d'en Sarrià (Alacant) en 1902, e despois en Cambados e Pontedeume; foi fiscal da Audiencia de Ourense (1916-1924) e fiscal da Audiencia Territorial da Coruña (1924-1927). Publicou poemas en *La Región*, *Vida Gallega* e *El Eco del Ulla*. Utilizou os pseudónimos **Proscenio** e **Lady Sofrosine**. Finou na Coruña o 8 de novembro de 1940.

Vida persoal
------------

Casou con Consuelo Boo. Foi pai de Sara, Raquel (que casou en 1921 con Primitivo Rodríguez Sanjurjo), e Lia Salgado Boo.

Obras
-----

### En castelán

* *El secuestro del poder judicial*, 1902.
* *Los bacilos y los bastoncitos de doña Perfecta*, 1902.
* *Poesías, cuentos, aforismos y poemas breves*.

### En galego

* *A leenda d’un probe. A soedá do campo*, 1918.
* *A Galicia*, 1918.
* *Cantares d’a Terra* (2 volumes), 1922,1927.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 9-11-1940, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gato Soengas, Antonio (1993). Deputación Provincial, ed. *Francisco Salgado López de Quiroga. Vida e obra poética*. Lugo. ISBN 84-86824-31-1.

### Ligazóns externas

* Francisco Salgado López de Quiroga, el jutge poeta, per Joaquín Ronda Pérez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19646454
* WorldCat
* VIAF: 18966231
* BNE: XX1118882
* FAST: 394007
* GND: 119344149
* ISNI: 0000 0000 5929 0525
* LCCN: n97066848

 |
Xornada de escritores estremeños en Ceclavín o 31 de maio de 2014.
**Cruz Díaz Marcos**, nado en Casillas de Coria o 2 de decembro de 1955, é un acordeonista, poeta e escritor en castelán e estremeño.

As súas primeiras poesías foron publicadas en *Seis y siete*, suplemento dominical do xornal Hoy e tamén colaborou con revistas literarias como *Clarín* ou a vasca *Gemma de Aranguren*. Participou ademais en varios premios literarios, destancando o premio *Ciudad de Coria* en 1991 e 1992, o *Premio de Poesía Ruta de la Plata* en 1981 e o premio de poesía de Calzadilla de 2002. Colavorou en *La nueva literatura en estremeñu 2* publicada en 2012.

O 31 de maio de 2014 participou na xuntanza de escritores extremeños en Ceclavín (Cáceres).

Notas
-----

1. ↑  Entrevista Tarde de escritores en Ceclavín Arquivado 13 de marzo de 2016 en Wayback Machine. Canal Extremadura Radio. 30 de maio de 2014
2. ↑  Ceclavín: Encuentro de escritores esta tarde.
3. ↑  Agut, Nieves.
4. ↑  Herrero Uceda, Miguel.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25689117
* WorldCat
* VIAF: 1148120503494791110
* BNE: XX5641269

 |
Para información sobre un tipo de escudo redondo da antigüidade véxase: Clípeo (escudo).
Clípeo amarelo dunha abella.
Pezas que forman a cabeza dun insecto prototípico, co clípeo de cor turquesa.
O **clípeo** (do latín *clypeus* ou *clipeus*, antigo escudo greco-romano) é un dos escleritos ou pezas do exoesqueleto que forman a "face" dun artrópodo. Nos insectos, o clípeo delimita a marxe inferior da cara, e leva o labro (*labrum*) articulado ao longo da súa marxe ventral. As mandíbulas rodean o labro pero non tocan o clípeo. A marxe dorsal do clípeo está debaixo doas insercións das antenas antenas. O clípeo está a miúdo ben definido polos sucos (*sulci*) que hai ao longo das súas marxes laterais e dorsais, e é xeralmente de forma rectangular ou trapezoidal.

O post-clípeo é unha estrutura grande parecida a un nariz que se encontra entre os ollos e constitúe a maioría da parte frontal da cabeza nas cícadas.

Nas arañas, o clípeo defínese xeralmente como a área situada entre a beira anterior do cefalotórax e os ollos anteriores.

Notas
-----

1. ↑  Moulds, Maxwell Sydney (1990). *Australian Cicadas*. Kensington, New South Wales: New South Wales University Press. p. 10. ISBN 0-86840-139-0.
2. ↑  Ubick, D.; P. Paquin; P.E. Cushing; V. Roth (2005). *Spiders of North America: An Identification Manual*. American Arachnological Society.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1103783
* MAG: 2780314596

 |
Non confundir con Marquesado da Ría de Ribadeo.

O **condado de Ribadeo** é un título nobiliario galego, creado no século XIV polo rei Henrique II de Castela.

Historia
--------

En 1369, logo da guerra polo trono entre Pedro I o Cruel e Henrique de Trastámara, a vila de Ribadeo, pasou de estar baixo protección real a ser un condado. O 20 de decembro de 1369, o francés Pedro Le Vesque de Vilaines (Pierre de Villaines, ou Pierre le Begue, segundo outras fontes, compañeiro de Bertrand du Guesclin) recibiu o condado de Ribadeo de mans de Henrique II como pago polos seus servizos.

Ao pouco tempo, vendeu o condado a Rui López Davalos, Condestable de Castela, que se converteu no II conde de Ribadeo e que caeu en desgraza ante o novo rei Xoán II, o cal se viu na obriga, a falta de descendencia por parte do conde, de dividi-lo condado (outra versión indica que sinxelamente, pola caída en desgraza, o condado reverteu na Coroa).

En 1431 Xoán II volveuno a conceder no seu conxunto a Rodrigo de Villandrando. O título levou posteriormente parello o comer co Rei o día de Epifanía e levar o traxe que puxese o Rei ese día, como consecuencia de que o conde librara ao Rei de caer en mans do Infante don Henrique.

A comezo da idade moderna, cara a 1500 Ribadeo aparece en definitiva baixo o dominio particular dos seus condes, no que atinxe ó seu goberno, e dende o punto de vista económico da vila encontrábase estreitamente vinculada á economía do océano Atlántico, grazas ás exportacións de madeira en dirección a Sevilla e Lisboa, a construción de naos e á emigración cara a Sevilla e as Indias.

Despois dunha sucesión de condes, o condado seguiu unificado ata que co casamento de Rodrigo de Silva e Sarmiento de Villandrando e a III dona da familia de Híjar, incorporouse, no canto o título o condado da Casa de Híjar até 1877, cando chega ó XXIV conde de Ribadeo e XVI duque de Híjar, Afonso de Silva y Fernández de Córdoba (Alfonso de Silva y Campbell). Trala súa morte en 1955, pasou á Casa de Alba. A herdeira foi a súa neta Cayetana Fitz-James Stuart, XXV condesa de Ribadeo, quen o cedeu en 2013 ó seu fillo Alfonso Martínez de Irujo, XXVI conde de Ribadeo.

### Outros títulos nobiliarios relacionados con Ribadeo

O 25 de xuño de 2002 o Rei Xoán Carlos I de España concedeulle o título de "Marqués de la Ría de Ribadeo con Grandeza de España" a Leopoldo Calvo-Sotelo.

Notas
-----

1. ↑
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Game Over.

***Game Over*** é un videoxogo de ciencia ficción desenvolvido por Dinamic Software para Amstrad CPC, Commodore 64, DOS, MSX e ZX Spectrum en 1987.

Sinopse
-------

A raíña Gremla goberna sobre cinco confederacións de planetas grazas a un poderoso exército de Terminators dirixido por Arkos, o máis fiel dos servidores de Gremla ata que o desprezo da raíña fixo que se pasara ó exército inimigo dirixido por McKiller. O xogo divídese en tres fases, na primeira Arkos débese enfrontar ós Terminators no planeta Cárcere, onde Gremla obtén as materias primas. A segunda fase lévanos ó palacio Xungla onde Arkos se ten que facer cun caza capaz de vencer o radar de Gremla. A terceira fase condúcenos ó Planeta Palacio, onde está o palacio de Gremla que Arkos ten a teima de destruír.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Game Over* en Lemon64
* *Game Over* en CPCZone
* *Game Over* en Generation-MSX

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2748998
* Lemon 64: 1015
* MobyGames: game-over
* Ready64: 282
* World of Spectrum: 0001958

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre videoxogos é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco Rodríguez.

**Francisco Rodríguez Adrados**, nado en Salamanca o 29 de marzo de 1922 e finado en Madrid o 21 de xullo de 2020, foi un filólogo, helenista e académico español.

Traxectoria
-----------

Nado en Salamanca o 29 de marzo de 1922. Licenciado en Filoloxía Clásica en 1944 pola Universidade de Salamanca; doutor dous anos despois, en 1946, pola Universidade Complutense de Madrid; Catedrático de Grego no Instituto Cardeal Cisneros de Madrid en 1949; en 1951, en Barcelona, catedrático da súa Universidade e da Complutense, en 1952 até 1988. Dirixiu o Departamento de Grego da UNED entre 1972 e 1976 da que foi catedrático (emérito) e Presidente de Honra da Sociedad Española de Estudios Clásicos (SEEC) e da Sociedad Española de Lingüística. Foi director das revistas *Emerita* e *Revista Española de Lingüística*, da colección de clásicos gregos e latinos *Alma Máter*, que publicou o CSIC. Gran colaborador en xornais como o ABC ou El Mundo.

Mestre de mestres, grande estudoso do mundo humanístico, especialmente nos estudos sobre Grecia e tamén a historia de España. Estudoso e tradutor de literatura grega, latina e india, ademais da española. Como filólogo, foi defensor da orixe aquitana dos vascos e o éuscaro.

Experto en Lingüística indoeuropea e membro do CSIC, no que é director do maior proxecto lexicográfico dun dicionario grego-español DGE, tras o *LSJ*. Foi tamén autor, conxuntamente con Alberto Bernabé e Julia Mendoza, do *Manual de lingüística indoeuropea* (1995-1998) en tres volumes. (ISBN 84-7882-193-7)

Ingresou na Real Academia Española o 21 de xuño de 1990 (cadeira *d*), tomando posesión o 28 de abril do ano seguinte; e na Real Academia da Historia en febreiro de 2004. Foi membro da Academia de Atenas e da Academia Arxentina das Letras. En 2012 recibiu o Premio Nacional de Letras.

Notas
-----

1. ↑  Morales, Manuel (21-7-2020). "Muere Francisco Rodríguez Adrados, filólogo clásico y miembro de la RAE". *elpais.com* (en castelán). Consultado o 25-7-2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bibliografía publicada ao laongo da súa vida, desde 1943. *(en castelán)*
* Algunhas obras na *Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes* *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1096331
* WorldCat
* VIAF: 109328960
* BAV: ADV11721264
* BIBSYS: 90225925
* BNE: XX1719676
* BNF: 120375960
* BVMC: 9602
* CANTIC: a10147731
* CiNii: DA01898459
* DBE: francisco-rodriguez-adrados
* DeutscheBio: 120645343
* Dialnet: 1652724
* FAST: 34884
* GEC: 0056341
* GND: 120645343
* ICCU: CFIV056354
* ISNI: 0000 0001 2046 5719
* LCCN: n79049289
* NKC: jx20060607001
* NLA: 35458690
* NLG: 179663
* NTA: 068743262
* OL: OL4782133A
* Persée: 249154
* PTBNP: 659500
* SELIBR: 197788
* SUDOC: 028565843

 |
**Francisco Rivera Cela**, nado en Lugo o 29 de setembro de 1941, é un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Formouse como técnico de radiodifusión. A súa carreira xornalística comezou en novembro de 1954 cun programa de deporte escolar. Despois traballou en *El Progreso*, Localia, Telelugo e a Cope.

Foi xerente do Padroado de Cultura do Concello de Lugo e redactor xefe de Cope Lugo ata 2000. Dirixiu as revistas *El Confidencial* e *Praza Maior*. Dirixiu e presentou o programa Lucenses, en Telelugo, desde 1997. Foi presidente da Asociación Provincial de Radio e Televisión (desde onde instaurou os premios Lucenses do Ano) e da Asociación da Prensa Deportiva. Tamén foi responsable do Bimilenario de Lugo.

Continúa colaborando en radio e mantén un blog dentro da web do Grupo El Progreso.

É pai da escritora Marta Rivera de la Cruz, con quen escribiu o libro *Lucenses II*.

Obras
-----

* *Lucenses*, 1974.
* *Lucenses II*, 1999.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog de Francisco Rivera

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6616698
* BNE: XX1419068

 |
Un ***flashmob***, traducido literalmente do inglés como «multitude relámpago» (*flash:* ‘brillo, refacho’; *mob:* ‘multitude’) é unha acción organizada na que un gran grupo de persoas se reúne de súpeto nun lugar público, realiza algo infrecuente e logo se dispersa rapidamente. Por tanto, unha tradución válida, non literal, do termo sería «acto multitudinario relámpago». Adoitan convocarse a través dos medios informáticos (móbiles ou celulares, e Internet) e na maior parte dos casos, non teñen ningún fin máis que o entretemento, pero poden convocarse tamén con fíns políticos ou reivindicativos.

Unha das particularidades destas «tribos temporais» é que non requiren contar co apoio dos medios de comunicación de masas para comunicarse, coordinarse e actuar de maneira conxunta, xa que a súa comunicación funciona a través de redes sociais virtuais. Trátase de individuos que, apoiados polas tecnoloxías de comunicación, difunden mensaxes ás súas redes sociais de amigos e coñecidos, os cales fan o mesmo ata construír unha gran cadea de comunicación que é capaz de mobilizar milleiros de persoas.

Recentemente, a actividade foi utilizada como parte de campañas publicitarias de diversos produtos, programando a reunión nalgún sitio público pero coa participación de bailaríns e artistas que simulan un flashmob tradicional pero incluíndo aspectos da marca que se promove.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Flash mob***  |

### Outros artigos

* Situacionismo
* Guerrilla da comunicación

### Ligazóns externas

* As multitudes intelixentes da era dixital, *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152263
* AAT: 300265148
* EBID: ID
* GND: 7738204-3

 |
A **Fédération Internationale du Sport Automobile (FISA)** foi o Consello de Administración dos acontecementos das carreiras de motor. As orixes da organización remóntanse a 1922, cando a Federación Internacional do Automóbil (FIA) delegou a organización das carreiras automobilísticas ao **CSI** (Comisión Deportiva Internacional da FIA), un comité autónomo que máis tarde se converterá na FISA.

A reestruturación da FIA en 1993 levou á desaparición da FISA, pondo o automobilismo baixo a xestión directa da FIA.

Historia
--------

Este comité autónomo foi creado pola FIA en 1922 baixo o nome de **Commission Sportive Internationale** (CSI). Foille delegada pola FIA a organización de carreiras automobilísticas. En 1978, tras a elección do francés Jean-Marie Balestre como presidente, a CSI cambiou o seu nome a **FISA**, mantendo o seu rol. Baixo o impulso de Balestre, a **FISA** comezou a tomar o control da Fórmula 1, ameazada pola aparición ao final dos anos 1970 da Asociación de Construtores de Fórmula Un (FOCA), a asociación de construtores de F1 dirixida por Bernie Ecclestone. Esta loita de influencia, coñecida co nome de Guerra FISA-FOCA, conduciu á redacción dos **Acordos da Concordia** en 1981, os cales selaron a repartición de poderes na Fórmula 1, conservando a **FISA** o control deportivo e regulamentario do campionato. 
Tras a elección de Max Mosley como cabeza da **FISA** en 1991 e da FIA en 1993, ambas as institucións foron reformadas e a FISA foi absorbida pola FIA, que desde entón está directamente encargada das carreiras automobilísticas deportivas.

Desde entón, é frecuente mesturar FIA e **FISA**, polos feitos que tiveron lugar cando as dúas entidades eran distintas.

Presidents
----------

| Presidente | Anos de presidencia |
| --- | --- |
| Commission Sportive Internationale |
| Francia Rene de Knyff | 1922–1946 |
| Francia Augustin Perouse | 1946–1961 |
| Suíza Maurice Baumgartner | 1961–1970 |
| Alemaña Paul Metternich | 1970–1976 |
| Bélxica Pierre Ugeux | 1976–1978 |
| Fédération Internationale du Sport Automobile |
| Francia Jean-Marie Balestre | 1978–1991 |
|  Max Mosley | 1991–1993 |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da FIA *(en inglés)*.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174071
* WorldCat
* VIAF: 140655464
* BNF: 12508248s
* ISNI: 0000 0000 9537 6641
* SUDOC: 034314881

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco Vázquez.

**Francisco Vázquez Ramudo**, nado en Ferrol en 1917 e finado en Viveiro o 6 de xaneiro de 2005, foi un profesor e político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias Químicas. Foi director da academia *Minerva* de Viveiro. Foi nomeado membro da Comisión Xestora de Viveiro e terceiro tenente alcalde en 1944. Delegado local de Información e Turismo nos anos cincuenta, foi nomeado alcalde de Viveiro en outubro de 1957. Foi nomeado deputado provincial en 1958. Cesou como alcalde en abril de 1963. Foi profesor de Física e Química no *IES María Sarmiento* de Viveiro, e na *Escola de Mestría Industrial* da Coruña,

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alberto Michelena Rebellón** |  **Alcalde de Viveiro** 1957 - 1963 | Sucesor:**Eduardo Lamela Fernández** |

Vida persoal
------------

Casou con Luz Pozo Garza o 1 de maio de 1944, e foi pai de Gonzalo, Mónica e Luz Vázquez Pozo. Divorciáronse a comezos dos anos 80.

Notas
-----

1. ↑  "Inhumados los restos de Francisco Vázquez, ex alcalde de Viveiro". *La Voz de Galicia* (en castelán). 7/1/2005.
2. ↑  *El Progreso* ,7-3-1943, p. 2.
3. ↑  *El Progreso*, 30-11-1955, p. 5.
4. ↑  *El Progreso*, 23-11-1957, p. 5.
5. ↑  *El Progreso*, 1-4-1958, p. 4.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-4-1963, p. 4.
7. ↑  *La Voz de Galicia*, A Mariña, 7-1-2005, p. 3.
8. ↑  *El Progreso*, 4-5-1944, p. 2.
Imaxe dunha sección histolóxica con tinción de Nissl do hipocampo dun roedor amosando varios tipos de neuronas.
Os **corpos de Nissl** ou **gránulos de Nissl** ou tamén denominados **substancia cromófila**, son acumulacións basófilas, que se atopan no citoplasma de células nerviosas. Reciben o nome por Franz Nissl, neurólogo alemán (1860-1919).

Estes gránulos son retículo endoplasmático rugoso (con ribosomas) e son sitios de síntese de proteínas.

Os corpos de Nissl atópanse no pericarion e na primeira porción das dendritas, faltan no axón e no cono de inicio do axón.

A súa presenza deixa notar unha coloración intensa, xa que teñen grande afinidade polos colorantes básicos ó facer un estudo histolóxico. A presenza de corpos de Nissl pode ser demostrada por unha tinción selectiva desenvolvida por Nissl que se base nunha tinción de anilina usada para marcar gránulos extranucleares de ARN.

Presentan variantes baixo certas condicións fisiolóxicas e no caso de condicións patolóxicas poden se disolver e desaparecer (cariólise).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q911877
* JSTOR: nissl-bodies
* MAG: 37753355

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009562
* MeSH: A08.675.712
* UMLS: C0028117

 |
**Chewbacca** é un personaxe ficticio na serie de filmes d'*A guerra das galaxias* (*Star Wars*).

O enorme e peludo Wookiee Chewbacca era orixinario do planeta Kashyyyk. Loitou nas Guerras dos clons xunto co mestre Jedi Yoda e nailo dirixente militar Tarfful. Durante esta batalla, moitos Soldados Wookiees morreron.

Anos despois cando Kashyyyk foi escravizado polo Imperio Galáctico, Chewbacca foi rescatado por un novo piloto imperial (Han Solo) devéndolle, deste xeito, a súa vida. Despois de coñecer a Luke Skywalker e maila Princesa Leia Organa, ambos os dous ingresaron na Alianza Rebelde despois dunha curta vida de traficantes. Así a nave de Han Solo, o Falcón Milenario converteuse nunha das naves insignias da Rebelión. Batalla tras batalla contribuíron na caída do Imperio Galáctico a Endor, onde desactivaron o Xerador de Escudo da Segunda Estrela da Morte.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Chewbacca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Cine
* Portal:Star Wars

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51803
* WorldCat
* VIAF: 20152329182902671128
* GiantBomb: 3005-2828
* IMDb: ch0000033
* LCCN: no2018043830

 |
Mapa do Imperio Español en 1598.
     Territorios administrados polo Consello de Castela
     Territorios administrados polo Consello de Aragón
     Territorios administrados polo Consello de Portugal
     Territorios administrados polo Consello de Italia
     Territorios administrados polo **Consello de Indias**
     Territorios administrados polo Consello de Flandres
O **Real e Supremo Consello de Indias** foi o órgano máis importante da administración colonial española (para América e para Filipinas), xa que asesoraba o Rei na función executiva, lexislativa e xudicial. Non tiña unha sede física fixa, mais trátase dun lugar a outro co Rei e a súa corte. Este consello actuou co monarca, mais nalgunhas materias excepcionais actuou só.

Historia
--------

Pénsase que comezou a funcionar ó redor de 1524. Como institución, formouse ós poucos, e xa os Reis Católicos designaron a Juan Rodríguez de Fonseca para estudar os problemas da colonización das Indias con Cristovo Colón. Ó morrer Fernando II de Aragón asume a coroa de Castela, na calidade de rexente, o cardeal Cisneros, que non tiña boas relacións con Rodríguez de Fonseca, de xeito que o separa das súas funcións e encárgalle a dous membros do consello de Castela: Luis de Zapata e Lorenzo Galindes de Carvajal, para que formen un pequeno consello, que pasou a chamar "Xunta das Indias". En 1516, cando Carlos I de España asume as posesións en América, continúa existindo esta xunta e xa en 1524 pasa a chamarse definitivamente **Consello de Indias.** O seu primeiro presidente foi o frei García de Loayza, que se tornaría despois o arcebispo de Sevilla.

As reformas napoleônicas de 1814, coa creación dos ministros de despacho, retiran as asignacións administrativas e legais do Consello, ficando, até súa abolición definitiva en 1834, como un organismo consultor.

Notas
-----

1. ↑  Fernando Cervantes, "Council of the Indies" in *Encyclopedia of Mexico*, vol. 1, p. 36163.
2. ↑  El Consejo Real de Castilla y la Ley

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1127285
* WorldCat
* VIAF: 157888330
* BAV: ADV12363067
* BNE: XX117444
* BNF: 119852604
* EBID: ID
* GEC: 0019480
* GND: 16117253-2
* ISNI: 0000 0001 2193 6025
* LCCN: n85012919
* MAG: 2779555995
* NLA: 35867840
* SUDOC: 029225140

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Valle-Inclán (homónimos).
**Francisco del Valle-Inclán de los Santos**, nado en Sobrán (Vilagarcía de Arousa) o 29 de febreiro de 1736 e morto en Santiago de Compostela en 1804, foi un persoeiro da Universidade de Santiago de Compostela. Colexial do Colexio de San Clemente e membro do seu Claustro, xogou un importante papel nas reformas universitarias postas en marcha polos Borbóns.

Traxectoria
-----------

Tivo un importante papel no nacemento da Biblioteca Universitaria de Santiago, da que foi o seu primeiro director entre 1774 e 1794. Tamén elaborou unhas recomendacións de funcionamento desta biblioteca e redactou os seus primeiros catálogos. Negociou co Consello de Castela diversas cuestións relacionadas coa posta en marcha do Plano de estudos de 1772, coa construción do novo edificio da Universidade, coa doazón da biblioteca de Felipe de Castro á Universidade de Santiago etc.

Foi membro da Real Sociedade Económica de Santiago e o creador do primeiro xornal galego, *El Catón Compostelano* (1800).

Obras
-----

* *Instrución para el establecimiento de la Biblioteca Pública de la Universidad de Santiago*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Francisco del Valle-Inclán Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán). Bibliófilos Gallegos.
**Francisco Xavier do Amaral**, nado en Turiscai o 6 de marzo de 1937 e finado en Dili o 6 de marzo de 2012, foi o fundador e presidente da Asociación Social Democrática Timorense (máis tarde Fretilin) e un dos candidatos ás eleccións presidenciais en Timor Leste en 2002 e en abril de 2007.

Traxectoria
-----------

Chegou a recibir as primeiras ordes, pero abandonou a vida sacerdotal. Fundador da autoproclamada República Democrática de Timor-Leste. Refuxiouse nas montañas durante a invasión indonesia, pero foi detido en 1978 polos compañeiros, acusado de "traizón", capturado e exhibido en público polos militares indonesios, que o mantiveron baixo arresto virtual durante 22 anos en Balí. No regreso a Timor-Leste, a pesar de rehabilitado pola Fretilin, optou por fundar o seu propio partido, o ASDT (que conquistou tres lugares no Parlamento).

En abril de 2002, Amaral concorreu contra Xanana Gusmão nas primeiras eleccións presidenciais timorenses, sendo duramente derrotado. Afirmou que era candidato non para gañar mais para demostrar a vitalidade da democracia timorense. Amaral concorreu de novo para presidente na elección presidencial de abril de 2007, ficando en cuarto lugar, con 14,39 % dos votos.

Faleceu o 6 de marzo de 2012 aos 75 anos en Dili, vítima dun cancro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q731840
* WorldCat
* VIAF: 295285429
* EBID: ID
* GND: 1246553422
* ISNI: 0000 0003 9986 9082
* NLA: 50043396
* PTBNP: 1473714
* WikiTree: Amaral-126

 |
Consello d'a Fabla Aragonesa, Huesca
O **Consello d'a Fabla Aragonesa**, normalmente abreviado en **Consello**, é unha asociación cultural nacida en 1976 e recoñecida legalmente en 1978, e cuxo ámbito territorial é Aragón.

Os fins desta asociación son a defensa, promoción e extensión da lingua aragonesa en todos os seus aspectos: historia, literatura, gramática, léxico, toponimia, folclore, consideración social e legal, pedagoxía, didáctica etc. con especial fincapé no estudo, protección e desenvolvemento de todas as súas variantes locais e comarcais, as cales son a base do aragonés común ou estándar.

As actividades do Consello baséanse en tres principios:

1. Actitude respectuosa á realidade trilingüe de Aragón.
2. Non adscrición colectiva a ningunha asociación política, sindical ou relixiosa.
3. Liberdade ideolóxica das persoas que o forman.

Os órganos de goberno do Consello son a Asemblea Xeral (Asambleya Cheneral) de conselleiros e a Xunta Directiva (Chunta Direutiba), cuxa composición e atribucións están regulados nas *Ordinazions de o Consello*. O presidente actual (desde 2004) é o escritor Chusé Inazio Nabarro.

Desde a súa creación, o Consello traballou na dignificación do idioma aragonés, contribuíndo a crear un estado de opinión favorable ao redor desta pequena lingua romance e difundindo o seu coñecemento a través de diversas publicacións, como Fuellas e Luenga & fablas. O seu director de publicacións é o filólogo Francho Nagore.
É de feito a asociación de referencia da lingua aragonesa dentro de Aragón, sendo órgano de consulta obrigado por parte das institucións en cuestións de normalización do aragonés.

Ligazóns externas
-----------------

* Consello d'a Fabla Aragonesa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3303987
* GEA: 4184

 |
O **Consello de Forzas Políticas Galegas** foi unha plataforma política creada en xaneiro de 1976.

Historia
--------

Foi creada por iniciativa da Unión do Povo Galego e integrada ademais polo Partido Socialista Galego e o Partido Galego Social Demócrata, posteriormente uníronse o Partido Carlista de Galicia e o Movemento Comunista de Galicia, a entrada nesta última provocou a ruptura do CFPG, xa que o MCG negouse a que os seus membros saísen de Comisións Obreiras, como reacción a UPG e o PGSD deixaron o Consello en outubro de 1976, aínda que o asunto de fondo era a relación coas plataformas democráticas do estado que para a UPG e PGSD tiñan que ser puntuais e tácticas mentres os outros partidos pretendían unha conxunción estratéxica.

Tiña un programa rupturista baseado nas Bases Constitucionais (abril de 1976) que recollía o dereito de autodeterminación.

Notas
-----

1. ↑  Manuel Anxo Fernández Baz, *A formación do nacionalismo galego contemporáneo (1963-1984)*, Santiago, 2003, páx. 62
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gárgola.
Gárgola no Mosteiro de San Salvador de Celanova.
Unha **gárgola** é un ser imaxinario, representado xeralmente en pedra, que presenta características a moitas veces grotescas.

O termo orixinouse a partir do francés *gargouille*, de *gargouiller*, 'producir un ruído semellante ao dun líquido nun tubo', derivado do latín *gargărīzo*, e este do grego antigo γαργαρίζω *gargarízo*, 'facer gargarexos'. Isto débese a que adoito as *gárgolas* mitolóxicas asimílanse ás gárgolas arquitectónicas. 

Gárgola (Galerie des Chimières, catedral de Nôtre-Dame, París.
No pasado pensábase que as gárgolas eran os gardiáns das catedrais e que durante a noite cobraban vida.

As quimeras ou figuras grotescas son un tipo de esculturas semellantes ás gárgolas.

Historia
--------

Gárgola de Celanova no Museo Galego do Entroido.
A orixe das *gárgolas* remóntase á Idade Media e relaciónase co auxe dos bestiarios e os tormentos do inferno. Certo é tamén que a imaxinación dos artistas medievais estaba influída por mitos aínda máis antigos. De feito, as primeiras gárgolas foron bautizadas co nome de 'grifóns', evidenciando así a súa raigame clásica. Porén, a iconografía gargólica non se limitaba á mera representación de grifóns, senón que plasmaba, ademais, a outros seres fabulosos que podían tomar a forma de animais, seres humanos ou unha mestura de ambos; pero sempre representados de maneira máis ou menos monstruosa.

As gárgolas cumprían basicamente a función de escorrentar a bruxas, demos e outros espíritos do mal, semellante á dos cans de Fu no extremo Oriente.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gárgola***  |

### Bibliografía

* IC El Brocense (2003): *Gárgolas de la provincia de Cáceres*. Cáceres: Deputación Provincial de Cáceres.
* Calle Calle, Francisco (2008): *Las gárgolas de la Catedral de San Antolín de Palencia*.
* Janetta, Rebold Benton (1997): *Saintes Terreurs: les gargouilles dans l'architecture médiévale*. París: Éd. Abbeville ISBN 2-87946-126-X.

### Outros artigos

* Gárgola (arquitectura)
* Quimera (mitoloxía)

### Ligazóns externas

* Gárgolas y grotescos de Santiago de Compostela Imaxes. Consultada o 17/12/2012.
* Cibermancia. Gárgolas Artigo sobre gárgolas. *(en castelán)* Consultada o 17/12/2012.
A lura *Histioteuthis reversa*, que presenta fotóforos que adornan o seu corpo de modo que parede cuberto de xoias.
O peixe de augas profundas *Photostomias guernei* mostrando o seu fotóforo.
Un **fotóforo** é un órgano emisor de luz que ten o aspecto dunha mancha luminosa, que aparece sobre todo en animais mariños, como peixes e cefalópodos. O órgano pode ser simple ou tan complexo como un ollo humano, equipado con lentes, pantallas ou obturadores, filtros de cor e reflectores. A luz poden producirla a partir de compostos químicos durante a dixestión das presas, ou en células especializadas chamadas fotocitos, ou por medio de bacterias simbióticas coas que está asociado o organismo.

O carácter dos fotóforos é importante para a identificación de peixes abisais. Os peixes utilizan os fotóforos principalmente para atraer alimento ou confundir aos depredadores. Os fotóforos atópanse en cefalópodos, como *Watasenia scintillans*, unha lura que pode orixinar impresionantes emisións luminosas.

* Disposición de varios fotóforos na lura *Lycoteuthis lorigera*.
* Fotóforos no peixe lanterna (*Myctophidae*), que é un dos peixes de augas profundas máis común no mundo.
* Este *Gigantactis* ten unha aleta dorsal cuxos primeiros raios son moi longos e no extremo teñen un fotóforo luminoso como isco para pescar.

Notas
-----

1. ↑  "Cephalopod Photophore Terminology". Tolweb.org. Arquivado dende o orixinal o 26 de xaneiro de 2019. Consultado o 2014-12-06.  Foto, diagrama e descrición dun fotóforo de cefalópodo

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bioluminescencia
* Biofotón
* Quimioluminescencia
* Cromatóforo
* Cromóforo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q546205
* BRE: 3540902
* EBID: ID
* MAG: 138140210

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 4300194

 |
| Cornicha |
| --- |
| Vista da cuncha |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Bivalvia |
| Orde: | Veneroida |
| Familia: | Mactridae |
| Xénero: | *Spisula* |
| Especie: | ***S. solida*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Spisula solida'**(Linnaeus, 1758) |

A **cornicha** ou **ameixa branca** (*Spisula solida*, Linnaeus 1758; antes *Mactra solida*) é un molusco bivalvo mariño pertencente á familia dos Máctridos (Mactridae), da orde Veneroida.

Morfoloxía
----------

Cornicha
Ten a cuncha sólida, forte, de ata 4,5–5 cm de lonxitude, equivalva, de perfil máis ou menos triangular e umbo contral. A cor é branca sucia, co periostraco  marrón, con tres curvas de crecemento concéntricas ben patentes, dunha cor máis escura, e múltiples liñas tamén concéntricas moi finas. A superficie interna é branca ou amarelada, na que se marca a pegada dos músculos adutores e un saco paleal fondo.

Hábitat e bioloxía
------------------

Vive na franxa infralitoral, ata 100 m de profundidade, enterrado no fondo de area e grava. Distribúese na costa europea do Atlántico, desde Noruega ata Marrocos e as illas de Madeira.

Aproveitamento pesqueiro e comercial
------------------------------------

Péscase con rastros desde a embarcación, normalmente como acompañante doutras ameixas que son o obxectivo dos mariscadores (ameixa babosa ou ameixa rubia). Comercialízase en fresco ou conxelada, para preparados de paella. Cocíñase como calquera outra ameixa pero é de carne máis dura que estas.

Notas
-----

1. ↑  O periostraco é unha capa orgánica externa da cuncha dos moluscos, a base de coquiolina, que adoita secarse e desprenderse cando morre o animal.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cornicha*** |

### Bibliografía

* DIRECCIÓN XERAL DE FORMACIÓN PESQUEIRA: *Guía do consumidor de peixe fresco*. Xunta de Galicia 1999.
* RAMONELL, Rosa: *Guía dos mariscos de Galicia*. Galaxia, Vigo 1985.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. *Anejo* 7 (1977) de *Verba*.

### Outros artigos

* Lista de bivalvos de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Spisula\_solida
* DORIS: 2066
* Dyntaxa: 246518
* EOL: 448796
* EUNIS: 60301
* GBIF: 5188981
* iNaturalist: 450547
* IRMNG: 10956123
* ITIS: 80949
* NBN: NBNSYS0000178117
* NCBI: 31201
* SeaLifeBase: 47944
* Soortenregister: 137247
* TAXREF: 64555
* WoRMS: 140301

 |
Guerreiro galata ferido, estatua da Agora dos Italianos en Delos, 100 A.C. aprox. Museo Nacional de Arqueoloxía de Atenas
A famosa escultura helenística *gálata moribundo* foi feita en recordo da vitoria de Atalo I Soter sobre os gálatas. Que se chame *galo moribundo* débese a que os gálatas eran un pobo galo, e non se lles chamou polo seu nome actual ata que se asentaron en Capadocia e fundaron o país de Galacia
Os **gálatas** ou **galateos** foron un pobo celta que se asentou no centro da península de Asia Menor en torno ó século III antes de Cristo.

Invasión
--------

Procedentes da Galia, foron parte dunha invasión de galos cara oriente. Atravesaron Bulgaria, e chegaron a Anatolia pasando por Grecia e polo estreito de Dardanelos.

Os costumes dos gálatas sorprenderon ós helenos, pois estes vían con asombro que, tralas súas derrotas, os guerreiros deste pobo se inmolasen xunta ás súas mulleres.

A chegada dos gálatas a Asia Menor non foi pacífica, senón moi violenta, de xeito que os gálatas facilmente venceron os países que aquí existían, ós que saquearon e impuxeron tributos. O rei de Pérgamo Eumenes I logrou salvarse do seu ataque posiblemente grazas a pagarlle tributo, pero o seu sobriño e sucesor Atalo I Soter (*salvador*) venceu ós gálatas e logrou expulsalos, e estes tiveron que retirarse da rexión.

Asentamento
-----------

Os gálatas retiráronse entón a Capadocia, no centro de Anatolia, onde se estableceron e crearon o país de Galacia. A partir deste momento son chamados tal como se coñecen hoxe, *gálatas* ou *galateos*.

Os gálatas deixaron no centro de Turquía a súa pegada, que se reflicte en que moitos turcos desta rexión teñan trazos que poden considerarse europeos, coma pelo loiro ou ollos azuis.

A capital turca, Ancara, atópase no lugar que antigamente ocupaban os gálatas. Esta cidade xa existía moito antes da invasión deste pobo, e foi fundada polos pobos hatti, o pobo que vivía na rexión xa antes de ser invadida polos hititas.

Constancia na Biblia
--------------------

Como a tantos outros pobos, o apóstolo San Paulo envía unha epístola ós gálatas, coa fin de darlles a coñecer as ensinanzas de Xesucristo e cristianizalos.

O libro da Biblia no que se atopa esta epístola é a Carta de San Paulo ós gálatas, que ten como abreviatura *Gal*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11073103
* BRE: 2341147
* GND: 4019107-2
* Treccani: galati

 |