| Carrán do Caspio |
| --- |
| Adulto con plumaxe estival |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Charadriiformes |
| Familia: | Sternidae |
| Xénero: | ***Hydroprogne***Kaup, 1829 |
| Especie: | ***H. caspia*** |

 |
| Nome binomial |
| *Hydroprogne caspia*(Pallas, 1770) |
| Sinonimia |
| *Sterna caspia* |

O **carrán do Caspio** ou **carrán caspio** (***Hydroprogne caspia***, antes *Sterna caspia*) é unha especie de ave caradriforme da familia dos estérnidos que se encontra en todos os continentes menos o antártico. En Galicia é unha ave accidental. É a única especie dentro do xénero ***Hydroprogne*** e non se recoñecen subespecies. O nome do xénero vén do grego *hydros*, 'auga' e do latín *progne*, 'andoriña'.

Descrición
----------

Adulto con plumaxe de inverno.
Caracterízase polo seu gran tamaño, xa que mide entre 47 e 54 cm e ten unha envergadura alar de 130–145 cm, cun peso de 574 a 782 g, polo que é a mayor ave da familia dos carráns. As partes superiores do seu corpo son de cor gris clara e as inferiores brancas agás a parte inferior das primarias, que é de cor gris máis escura. O bico é robusto e vermello, coa punta manchada de negro. As patas son negras. Os adultos en verán teñen o píleo e a caluga negros e en inverno faise xaspeado frontalmente con manchiñas brancas. A súa chamada é un potente grallido similar ao das garzas.

Taxonomía
---------

Anteriormente estaba clasificada dentro do numeroso xénero *Sterna* pero na actualidade está incluída no seu propio xénero, *Hydroprogne*.

A especie foi descrita por primeira vez arrededor de 1770 por Peter Simon Pallas e Ivan Ivanovitch Lepechin, independentemente. Pallas deulle o nome científico de *Sterna caspia* porque a encontrou no mar Caspio, mentres que Lepechin deulle un nome onomatopeico *Hydroprogne tschegrava*. Terminou adoptándose o nome binomial de *Sterna caspia* que se utilizou durante máis de dous séculos, ata que se determinou que debía separarse nun xénero propio, polo que desde 2005 o seu nome é *Hydroprogne caspia*.

Malia a súa ampla área de distribución, actualmente non se recoñecen subespecies diferenciadas nesta especie, aínda que no pasado as poboacións de Australia e Nova Zelandia agrupábanse na subespecie *Hydroprogne caspia strenua*, pero terminou desbotándose esta subdivisión ao non se atoparen diferenzas cos exemplares do resto do mundo.

Distribución e hábitat
----------------------

Carrán do Caspio en voo con plumaxe de inverno.
A súa área de distribución é moi ampla, case global pero non é unha ave abundante. Os seus hábitats reprodutores son os grandes lagos e as costas oceánicas de Norteamérica (incluídos os Grandes Lagos), Europa (principalmente arredor do Báltico e o mar Negro), Asia, África e Australasia (Australia e Nova Zelandia). As poboacións americanas migran cara ao sur ata as costas do Caribe e o norte de Suramérica. As poboacións europeas e asiáticas tamén migran ao remataren a tempada de cría para pasaren o inverno nas zonas tropicais de África e Asia. As poboacións africanas e de Australasia son sedentarias ou desprázanse a curtas distancias.

A poboación global é dunhas 50 000 parellas, o número das poboacións da maioría das rexións é estable, mais a poboación do Báltico (con 1 400–1 475 parellas a principio da década de 1990) está en declive e a súa conservación está en risco.

Carrán do caspio en busca de alimento.
O carrán do Caspio é unha das especies ás que se aplica o *Acordo sobre a Cconservación das Aves Acuáticas Migratorias Africano-euroasiático* (AEWA).

Comportamento
-------------

### Alimentación

Aliméntase principalmente de peixe, que atrapa mergullándose na auga tras pairar estática por riba para localizar a súa presa e lanzarse en picado sobre ela. Ocasionalmente tamén come insectos grandes, ovos e polos doutras aves e algún roedor. Pode voar máis de 60 km desde a súa colonia de cría para conseguir peixe. A miúdo pesca en lagos de auga doce ademais de no mar.

Adulto protexendo os seus polos.
### Reprodución

Ovo de *Hydroprogne caspia*
Cría en primavera e verán, xeralmente entre maio e xuño. Pon dun a tres ovos de cor verde azulada clara salferidos de numerosas pintas pardas, nun niño que non é máis que un oco superficial no chan de area ou grava. Aniña en colonias que poden ser exclusivas da súa especie ou xunto a outros carráns e gaivotas. A incubación dura de 26 a 28 días. Os polos teñen un padrón de cor variable que vai desde o crema claro ao pardo cincento; esta variación pode axudar a que os adultos recoñezan os seus propios fillos cando volven á colonia das súas incursións de pesca. Os polos emplumen entre os 35 e 45 días de vida.

Notas
-----

1. 1 2  BirdLife International (2009). "Hydroprogne caspia". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 20 de outubro de 2010.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1999). "Nomes galegos para as aves ibéricas: lista completa e comentada" (PDF). *Chioglossa* (A Coruña) **1**: 121–138. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de marzo de 2016. Consultado o 28 de setembro de 2016.
3. 1 2  Penas Patiño, Xosé M.; Pedreira López, Carlos (setembro de 2004). Guía das aves de Galicia. Ilustrado por Calros Silvar (2ª ed.). A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-96128-69-5.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  del Hoyo J. Elliott, A. & Sargatal, J. eds. (1996). *Handbook of the Birds of the World* 3: 645. Lynx Edicions ISBN 84-87334-20-2.
5. ↑  Jobling, James A (2010). *The Helm Dictionary of Scientific Bird Names*. London: Christopher Helm. pp. 93, 197. ISBN 978-1-4081-2501-4.
6. ↑  Beaman, M. y Madge, S. (1998) *Guía de identificación de las aves de Europa, norte de África y próximo oriente*. P. 450. Ed. Omega ISBN 84-282-0946-4
7. 1 2  Mullarney, K. Svensson, L. Zetterström, D. & Grant, P. J. (1999). *Collins Bird Guide*. Collins ISBN 0-00-219728-6.
8. ↑  B<jörn Anderson, Erling Jirle & Lars Svensson (2007) *Förändringar i listan över Holarktis fåglar - Rapport Nr 2 från SOF:s taxonomikommitté*, Vår Fågelvärld, nr.1, 2007, sid 16-17.
9. ↑  Snow, D. W. & Perrins, C. M. (1998). *The Birds of the Western Palearctic* Edición abreviada OUP ISBN 0-19-854099-X.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pagaza piquirroja*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Carrán do Caspio*** |

### Bibliografía

* Hume, Rob (2002). *Guía de campo de las aves de España y Europa*. Ediciones Omega. ISBN 84-282-1317-8.

### Ligazóns externas

* Ficha, fotos e vídeos Arquivado 25 de maio de 2014 en Wayback Machine. en Internet Bird Collection.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27129
* GEC: 0218465

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Sterna\_caspia
* Avibase: BC06BC0D1056BC7B
* BirdLife: 22694524
* CMS: hydroprogne-caspia
* DORIS: 1630
* Dyntaxa: 100134
* eBird: caster1
* EUNIS: 1088
* FE: 96952
* Fossilworks: 372520
* GBIF: 2481236
* GNAB: caspian-tern
* IBC: ID
* iNaturalist: 144537
* IRMNG: 11432221
* ITIS: 176935
* IUCN: 22694524
* NBN: NHMSYS0001688287
* NCBI: 425641
* SeaLifeBase: 74894
* Soortenregister: 139334
* TAXREF: 3336
* WoRMS: 567825
* Xeno-canto: Hydroprogne-caspia

 |