**Roberto Lertxundi Barañano**, nado en Bilbao, 25 de febreiro de 1948, é un médico e político vasco. Iniciou a súa militancia política durante a ditadura franquista en ETA. Pasou logo ó Partido Comunista de España e de aí, xa en democracia, a Euskadiko Ezkerra. Permanece apartado da vida política desde 1993, aínda que en 2009 aceptou ser senador por designación autonómica a proposta do PSE-EE (PSOE).

É ademais tío do futbolista Koikili Lertxundi.

Traxectoria
-----------

Roberto Lertxundi ingresou en Euskadi Ta Askatasuna (ETA) en 1968, durante a súa etapa universitaria mentres estudaba medicina. Formou parte de ETA VI e, cando esta organización escíndese en 1972 en dúas tendencias, os "maios" e os "minos", integrándose posteriormente cun grupo significativo destes no aínda ilegal Partido Comunista de Euskadi (PCE-EPK), do cal chegou a ser unha das súas figuras máis importantes no País Vasco. Desta forma, en 1974 accedeu ao comité central e en 1977 substituíu a Ramón Ormazabal, apoiado por Santiago Carrillo, como secretario xeral do partido, sendo Ormazabal designado presidente.

Lertxundi e Ormazabal lideraban respectivamente as correntes vasquista e obrerista do PCE-EPK. Malia non conseguir representación nas eleccións xerais de 1977, Lertxundi formou parte do relatorio que, en 1978, redactou o Estatuto de Autonomía do País Vasco, e foi un dos dirixentes vascos que se desprazou a Madrid con Carlos Garaikoetxea para negociar a aprobación do Estatuto nas Cortes Xerais. Nas eleccións ao Parlamento Vasco de 1980 foi o único parlamentario do PCE-EPK elixido, por Biscaia, para formar parte da primeira lexislatura do Parlamento Vasco. Nun período de espiral terrorista de ETA, Lertxundi mostrara abertamente a súa condena de ETA, o que fixo que un comando etarra o mantivese secuestrado varias horas en abril de 1981.

Porén, Lertxundi, encabezando o sector maioritario da dirección do PCE-EPK, tras a celebración do IV Congreso deste en xaneiro de 1981, no que fora reelixido secretario xeral, levara a cabo un proceso de converxencia con Euskadiko Ezkerra (EE), que aceptara a vía estatutaria. Coincidindo co Congreso, Lertxundi abandonou o escano no Parlamento Vasco. O proceso de confluencia con EE culminou ó comezo de 1982 no abandono da formación comunista dun gran número de militantes, sobre todo de Biscaia, e o seu ingreso en EE, o cal se constitúe definitivamente como partido co nome de *Euskadiko Ezkerra - Esquerda para o Socialismo*, abandonando a súa definición explicitamente nacionalista vasca, con Mario Onaindia como secretario xeral. Lertxundi, que en novembro de 1981 fora expulsado do PCE, incorporouse á dirección de EE. Nas eleccións ao Parlamento Vasco de 1984 volveu ser elixido parlamentario vasco, esta vez xa por Euskadiko Ezkerra. Candidato á alcaldía de Bilbao por EE en 1991, foi o voceiro de devandita formación no consistorio bilbaíno entre 1991 e 1993. Ese ano abandonou a política debido á súa oposición á integración de EE no Partido Socialista de Euskadi.

A partir dese momento, Lertxundi centrouse na súa carreira profesional como xinecólogo, na que destacou no campo da contracepción, sendo elixido vicepresidente da Sociedade Española de Contracepción e vicepresidente segundo da Federación Española de Contracepción.

Aínda que non volveu participar activamente en política durante 16 anos, mitigou a súa oposición á colaboración co socialismo vasco presidindo a asociación cultural *Ezkerra XXI*, unha asociación de esquerdas dedicada á reflexión, e participando xunto a outros socialistas, na creación da plataforma *Aldaketa*, liderada polo ex conselleiro de Cultura polo PNV Joseba Arregi. En 2005 aceptou aparecer nun posto testemuñal nas listas do PSE-EE por Biscaia nas eleccións ao Parlamento Vasco.

Tras a investidura de Patxi López como lehendakari en 2009 aceptou ser senador de designación autonómica, a proposta do PSE-EE, substituíndo a Víctor Urrutia.

Notas
-----

1. 1 2 3  *O País*
2. ↑  Mª Isabel Pérez Ares. "El Consejo General Vasco y el Estatuto de Autonomía, redacción y autonomía". ISBN 84-95747-23-5.
3. ↑  Luis Castells y Arturo Cajal (eds.). *La autonomía vasca en la España contemporánea (1808-2008)*. Marcial Pons Historia / Instituto de Historia Social Valentín de Foronda. ISBN 978-84-96467-89-7.
4. ↑  Lertxundi dimite como parlamentario tras ser reelixido secretario do PC de Euskad
5. ↑  Luis Castells y Arturo Cajal (eds.). *op. cit*.
6. ↑  Roberto Lertxundi será senador
7. ↑  "Roberto Lertxundi renuncia á Vicepresidencia da SEC e FEC para ser Senador Autonómico por Euskadi". Arquivado dende o orixinal o 08 de outubro de 2013. Consultado o 17 de novembro de 2016.
8. ↑  O ex dirixente de EE Roberto Lertxundi será senador autonómico a proposta do PSE
9. ↑  "Certificación comprensiva das candidaturas proclamadas ante a Xunta Electoral do Territorio Histórico de Bizkaia". Arquivado dende o orixinal o 21 de setembro de 2013. Consultado o 27 de agosto de 2018.
10. ↑  *O Correo*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9069903
* Auñamendi: 80588

 |