Ludwig Boltzmann.
**Ludwig Eduard Boltzmann**, nado en Viena o 20 de febreiro de 1844 e finado en Duino o 5 de setembro de 1906, foi un físico austríaco coñecido por ser, xunto con James Clerk Maxwell, pai da Distribución de Maxwell-Boltzmann na que se basea a Teoría cinética dos gases; a cal sería a primeira teoría enmarcada na disciplina da mecánica estatística.

Traxectoria
-----------

### Infancia e educación

Boltzmann naceu en Viena cando esta inda era a capital do Imperio Austrohúngaro. Seu pai, Georg Ludwig Boltzmann, era funcionario do estado. Seu avó, que se mudara a Viena dende Berlín, era reloxeiro. Recibiu a educación primaria dun titor particular en casa de seus pais, e a secundaria en Linz. Perdeu a seu pai con 15 anos.

Pasaría a estudar física na Universidade de Viena, onde acadou o seu doutoramento en 1866 cunha tese supervisada por Joseph Stefan e que versaba sobre a Teoría cinética dos gases.

### Carreira académica

Ós 25 anos, en 1869, e grazas a unha carta de recomendación do seu director de tese, sería nomeado catedrático de física matemática na Universidade de Graz. Nese ano colaboraría varios meses con Robert Bunsen e mais Leo Königsberger en Heidelberg. Dous anos máis tarde colaboraría con Gustav Kirchhoff e Hermann von Helmholtz en Berlín.

De 1873 a 1876 exerceu o rol de profesor de matemáticas na Universidade de Viena.

En 1872 coñecería a Henriette von Aigentler, unha aspirante a profesora de Graz. O 17 de xullo de 1876 casaríanse, e tiveron tres fillas e dous fillos. Debido a nova situación familiar, ese ano volve a Universidade de Graz a ocupar a cátedra de Física Experimental. Entre os seus alumnos estarían Svante Arrhenius e Walther Nernst.

En 1885 convértese en membro da Academia das Ciencias de Austria e en 1887, en presidente da Universidade de Graz. Un ano máis tarde, en 1888 sería elixido como membro da Real Academia Sueca de Ciencias. Boltzmann sería nomeado en 1890 para a cátedra de Física Teórica da Universidade de Múnic. En 1893 sucedería o seu profesor Joseph Stefan como profesor de Física Teórica na Universidade de Viena.

### Últimos anos

Boltzmann gastou moitos esforzos na defensa da teoría atómica, nunha época na que esta inda non era moi aceptada. Isto granxeoulle a inimizade de personaxes importantes como Ernst Mach, o cal entraría en 1895 na universidade como profesor de Filosofía e Historia da Ciencia.

Boltzmann, invitado por Wilhelm Ostwald, marcharía en 1900 para a Universidade de Leizpig. Despois de que Mach se xubilase volvería a Viena, en 1902.

En 1903 fundaría, xunto con Gustav von Escherich e Evin Müller, a Sociedade Matemática de Austria.

Entre os estudantes máis sinalados que tivo, estiveron Karl Przibram, Paul Ehrenfest e Lise Meitner.

Boltzmann pasou toda a súa vida con fortes cambios de ánimo, no que posiblemente foi un trastorno bipolar non diagnosticado. Meitner relatou que quen estaba ó lado de Bolztmann coñecía estes episodios e sabía dos seus intentos de suicidio. El, en ton de broma, atribuía os seus cambios de humor a ter nacido a noite entre martes de entroido e mércores de Cinsa.

En 1906, en Duino, Trieste, durante as vacacións, aforcouse durante un episodio de depresión. Foi enterrado en Zentralfriedhof, e na súa lápida pode lerse a inscrición {\displaystyle S=k\cdot \log W\,}, a ecuación que descubriría sobre a natureza estatística da entropía.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Constante de Boltzmann
* Ecuación de Boltzmann

### Bibliografía

* Max Planck (1914). *The Theory of Heat Radiation* (*Teoría da radiación por calor*), P. Blakiston Son & Co. Dover (1959) e (1991). ISBN 0-486-66811-8
* Richard C. Tolman (1938). *The Principles of Statistical Mechanics* (*Os principios da mecánica estatística*), Oxford University Press. Dover (1979). ISBN 0-486-63896-0
* Ernst Cassirer, *El problema del conocimiento en la filosofía y en la ciencia modernas*, México, FCE, tomo IV, 1979.
* J. Willard Gibbs (1901). *Elementary Principles in Statistical Mechanics* (*Principios elementais de mecánica estatística*), Ox Bow Press (1981). ISBN 0-918024-19-6.
* David Lindley. *Boltzmann's Atom: The Great Debate That Launched A Revolution In Physics* (*O átomo de Boltzmann: O gran debate que xerou unha revolución na física*). ISBN 0-684-85186-5
* A. J. Lotka (1922). "Contribution to the energetics of evolution" (Contribución a enerxética da evolución). *Proceedings of the National Academy of Sciences*, *8*: 147–151.
* J. Bronowski (1973). *El ascenso del hombre* (The Ascent of Man) (cap. 10, "Un mundo dentro del mundo"). Bogotá: Fondo Educativo Interamericano. No. 853 (Alejandro Ludlow Wiechers, trad.).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q84296
* WorldCat
* VIAF: 68956918
* BAV: ADV11549484
* BIBSYS: 90071902
* BLBNB: 000617410
* BNCHL: 000468491
* BNE: XX861013
* BNF: 12095244p
* BRE: 1876531
* CANTIC: a1107291x
* CiNii: DA00968184
* DBLP: 7421
* DeutscheBio: 118513109
* EBID: ID
* FAST: 99275
* GEC: 0010986
* GND: 118513109
* ISNI: 0000 0001 0911 9823
* LCCN: n82127332
* LibraryThing: boltzmannludwig
* MGP: 13105
* MR: 39015
* NDL: 00433781
* NKC: ola2002153855
* NLA: 35020055
* NLG: 212702
* NNDB: 000179808
* NTA: 068435959
* OBP: ID
* OEBL: ID
* OL: OL498763A
* openMLOL: 113910
* SELIBR: 179997
* SNAC: w66h4m9v
* SUDOC: 030017777
* Treccani: ludwig-boltzmann
* WikiTree: Boltzmann-4
* zbMATH: boltzmann.ludwig

 |