*Para a editorial madrileña véxase: Sílex Ediciones.*
Fragmentos de sílex.
O **sílex** (SiO2), chamado tamén **pedernal**, é unha variedade criptocristalina (agregados de cristais só observábeis ao microscopio electrónico) do cuarzo que se presenta xeralmente en masas compactas, de cores variadas (cincenta, negra, amarela e outras), de gran dureza (7 na escala de Mohs) e fractura concoide, polo que foi moi usado nas culturas primitivas para a fabricación de ferramentas e trebellos.

Xacementos
----------

Moi abundante, aparece en forma de nódulos ou masas en formacións de xeso ou rochas calcarias, e en certos solos arxilosos, xeralmente debidos a alteracións da creta.

Xénese
------

Nódulos de sílex incluídos nun terreo calcario.
A formación do sílex é un fenómeno complexo. Admítese xeralmente que esta rocha se forma a partir de auga de mar ou dos lagos saturada en sílice.

Este fenómeno pode producirse:

* en clima tropical, en épocas nas que os solos vermellos sufriron unha alteración física e química (meteorización) intensa;
* por descomposición de exoesqueletos silícicos de organismos mariños tales coma as diatomeas ou certas esponxas;
* por achegas masivas de sílice pola sedimentación oceánica de cinzas volcánicas no curso de episodios eruptivos violentos.

A sílice precipita entón no leito dos océanos, en forma de aglomerados que forman nódulos, ou enchendo cavidades deixadas na creta (ou outras formas de calcarias) e cristaliza en nódulos.

Semella que algúns obxectos ou organismos puideran contribuír a iniciar a cristalización de certos sílex. Encontráronse, por exemplo, fósiles de esponxas ou de ourizos de mar no núcleo de certos sílex.

Nesta hipótese, o nódulo formaríase —no curso dunha reacción autocatalítica lenta— na epixenesia das calcarias do contorno, é dicir, que as moléculas de carbonato de calcio foron substituídas unha a unha por moléculas de sílice, sen cambiar a estrutura orixinal da rocha; así o sílex crecería a expensas da calcaria. O fenómeno de formación dun nódulo de sílex detense cando os depósitos de calcaria o envolven e o privan da chegada do sílice disolvido na auga.

Usos e aplicacións
------------------

O sílex foi utilizado ao longo da prehistoria e da protohistoria para a fabricación de utensilios, (coitelos) e de armas (puntas de frecha e de lanza) debido á súa gran dureza e ao corte incisivo das súas arestas, dada á súa propiedade de fracturarse segundo leis constantes e controlábeis, formando arestas cortantes (fractura concoide). 

* Sílex amarelo procedente de Itaboraí, Río de Xaneiro, Brasil.Sílex amarelo procedente de Itaboraí, Río de Xaneiro, Brasil.
* Nódulo de sílex negro, procedente de Onondaga, Buffalo, Nova York.Nódulo de sílex negro, procedente de Onondaga, Buffalo, Nova York.
* Biface paleolítico de sílex.Biface paleolítico de sílex.
* Machado neolítico de sílex.Machado neolítico de sílex.
* Igrexa de Sain Thomas, en Somerset, Inglaterra, construída con sílex.Igrexa de Sain Thomas, en Somerset, Inglaterra, construída con sílex.

A percusión dun anaco de sílex é tamén unha das técnicas de produción de fogo: golpeando contra unha rocha rica en ferro ou contra un anaco de aceiro, o sílex produce faíscas susceptíbeis de seren fixadas por certos materiais. Desde o século VIII até o XIX, o sílex utilizouse coma percusor nos mosquetes e fusís.

Esta aplicación continúa até os nosos días, sendo común que se utilice para producir a chispa nos chisqueiros.

Tamén foi moi utilizado na construción, e aínda o é, en Inglaterra e en varias rexións de Francia.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sílex*.
2. ↑  "sílex". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.
3. ↑  Real Academia de Ciencias Exactas, Físicas y Naturales. "Glosario de geología".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sílex Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Obsidiana
* Ónix
* Xaspe
* Biface
* Pedra de raio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83087
* AAT: 300011143
* BNCF: 33967
* BNF: 120488232
* BRE: 2109039
* GND: 4154279-4
* JSTOR: flint
* LCCN: sh85049132
* Mindat: 6676
* NKC: ph1040218

 |