recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Marie-Jeanne-Amélie Le Francais de Lalande**, nada co apelido Harlay en 1768 e finada o 8 de novembro de 1832, foi unha astrónoma e matemática francesa.

Traxectoria
-----------

Era a filla ilexítima de astrónomo Joseph Jerome de Lalande (1732-1807). En 1788 casou cun curmán do seu pai, tamén astrónomo, Michel Le Francais de Lalande (1776-1839). O seu pai ensinou á nova parella os cálculos e os métodos da observación en astronomía.

Traballou estreitamente ao lado do seu pai e contribuíu a moitas das súas publicacións.

A súa reputación como muller científica é recoñecida por unha anécdota relacionada con Carl Friedrich Gauss: En 1806, durante unha campaña militar en Prusia, declarou que non coñecía máis ca unha muller francesa que traballase na ciencia, Madame Le François de Lalande.

Morreu en 1832 aos 64 anos. A súa filla, foi chamada Caroline por Caroline Herschel, xa que a súa data de nacemento, 20 de xaneiro de 1790 foi o primeiro día que un cometa descuberto por Herschel foi visíbel dende París. O seu fillo recibiu o seu nome por Isaac Newton.

Obra
----

Calculou as *Tables horaires de marine*, que foron publicadas na obra do seu pai *Abgrége de navigation historique théorique et pratique avec tables horaires* (1793). Estes cálculos valéronlle ao seu pai unha das medallas do Lycée des Artes para artistas e eruditos distinguidos.

O seu traballo tamén se publicou no almanaque anual do seu pai dende 1794 a 1806.

En 1799, estabeleceu un catálogo de 10 000 estrelas.

En 1791, a súa pericia en astronomía valeulle o privilexio de guiar o fillo do célebre astrónomo Jean Dominique Cassini na súa primeira observación no College de France.

Colabou tamén na escritura de *Histoire céleste française* escrito por Lalande e publicado en 1801. O traballo indica a posición de 50 000 estrelas.

O cráter De Lalande recibe o seu nome na súa homenaxe.

Notas
-----

1. 1 2  Joy Harvey and Marilyn Ogilvie. Marie-Jeanne de Lalande. The Biographical Dictionary of Women in Science. 2. Marilyn Ogilvie and Joy Harvey (editors). New York and London: Routledge. p. 735. ISBN 978-0-415-92040-7.
2. ↑  Poirier Jean-Pierre, Haigneré Claudie, *Histoire des femmes en science en France, Du Moyen Age à la Révolution*, Pygmalion, 2002.
3. ↑  Calendrier Astronomes Françaises : du siècle des Lumières à l'ère spatiale, 2010.
4. ↑  Joy Harvey and Marilyn Bailey Ogilvie. Marie-Jeanne de Lalande. The Biographical Dictionary of Women in Science. 2. Marilyn Ogilvie and Joy Harvey (editors). New York and London: Routledge. p. 736. ISBN 978-0-415-92040-7.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marie-Jeanne de Lalande*** |

### Bibliografía

* Schiebinger, Londa (1991). *The mind has no sex? : women in the origins of modern science* (1st Harvard pbk. ed.). Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ISBN 978-0674576254.
**Marie Van Brittan Brown**, nada en Queens (Nova York) o 30 de outubro de 1922 e finada o 2 de febreiro de 1999, foi unha inventora estadounidense. Inventou un sistema de vixilancia doméstico que incluía un circuíto pechado de televisión, que rexistrou en 1966 xunto ao seu marido Albert Brown co número de patente 3,482,037. A patente foi concedida en 1969.

Invento
-------

O sistema de Brown tiña un conxunto de catro obxectivos e unha cámara que podía subir e baixar para mirar por cada un deles. Calquera cousa que a cámara filmase aparecería nun monitor. Ademais, o residente podería abrir a porta por control remoto. Aínda que o sistema foi deseñado para uso doméstico, moitos negocios comezaron a utilizalo pola súa efectividade. Pola súa invención recibiu un premio do *National Science Committee*.

O sistema incluía un dispositivo que permitía ao residente usar o televisor para ver á persoa que estivese fronte á súa porta e escoitar a súa voz. Brown dixo que a inspiración para crear o sistema foi a gran demora da policía para chegar tras a chamada dos residentes.

A súa contribución é recollida na campaña Superheroinas STEM.

Notas
-----

1. 1 2  "Inventor Marie Van Brittan Brown born". *African American Registry* (en inglés). Consultado o 29 de abril de 2016.
2. ↑  Webster, Raymond B. (1999). *African American firsts in science & technology* (en inglés). Detroit: Gale. p. 127. ISBN 0787638765.
3. ↑  "Superheroinas STEM". *Mujeres con ciencia* (en castelán). 2019-04-24. Consultado o 2021-03-27.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Social Security Death Index
* United States Patent Office
* Black Stars: African American Women Scientists and Inventors, by Sullivan et ao. publ. Jossey-Bass, 2001, [ISBN 0-471-38707-X]
* Uve, Sandra (2018). *Supermujeres, superinventoras: Ideas brillantes que transformaron nuestra vida*. Madrid: Planeta S.A. ISBN 978-84-16890-97-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16014336
* WorldCat
* VIAF: 17152079195307112949
* LCCN: n2018013012
* WikiTree: Van\_Brittan-1

 |
*Para a linguaxe de programación, véxase Logo*
O logotipo animado *PartOfWikpedia* (PartedeWikipedia), que representa ó usuario como unha peza dun crebacabezas.
Un **logotipo**, ou abreviada e popularmente **logo**, é un debuxo que lle serve a unha entidade ou a un grupo de persoas para representarse. Historicamente, os artesáns do barro, do vidro, os fabricantes de espadas e artefactos de ferro fino, e os impresores utilizaban marcas para sinalar a súa autoría.
Os reis que sabían asinar ademais cruzaban os documentos legais cun logotipo da súa creación, á man ou cun selo.
Nas covas dos homes prehistóricos atopamos tamén marcas e sinais.

O logotipo pode ser o eixo afirmador da propiedade privada a través do feito da autoría. Como parte da identidade visual dunha empresa ou institución, é a representación tipográfica do nome da marca.

Nun logotipo diferéncianse dous entes:

* *A icona*: é o símbolo visual gráfico (exemplo: a mazá de Apple).
* *O nome*: é a representación fonética da marca.

A funcionalidade dun logotipo radica na capacidade para comunicar a mensaxe que se require como por exemplo "Somos unha empresa responsable" ou "este produto é de alta calidade", e para lograr isto require do uso de cores e formas que contribúan a que o espectador final lle dea esta interpretación.

Un logotipo, en termos xerais, require do apropiado uso da semiótica como ferramenta para lograr a axeitada comunicación da mensaxe e a interpretación por parte do espectador máis axeitada a esta mensaxe. Así por exemplo, un círculo amarelo pode interpretarse de diferentes maneiras e dárselle diferentes sensos como "sol", "moeda", "ovo", "queixo" ou outros, mentres que se se atopa pegado a verba "banco" ambos os elementos, o círculo amarelo e a palabra "banco", toman un só senso: "Institución Bancaria". É dicir, o logotipo, no momento de representar unha entidade ou grupo de persoas, o máis apropiado é que manteña congruencia semiótica entre o que se entende e o que realmente busca representar.

*Isologo* é distinto de logotipo xa que este último se corresponde co primeiro; é dicir:

* Iso = Icona/Imaxe
* Logo = Tipografía/Texto (tamén coñecido como logotipo)

Xuntos forman un isologo.[]

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *logotipo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Logotipo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1886349
* AAT: 300028715
* GEC: 0120555
* GND: 4280200-3
* LCCN: sh96010921
* MAG: 39511330
* NDL: 001135771
* NKC: ph558795

 |
**Gavin Glinton**, nado o 1 de marzo de 1979 en Gran Turca, é un adestrador e exfutbolista das Illas Turks e Caicos.

Traxectoria
-----------

Naceu nas Illas Turcas e Caicos e criouse en Livermore, California, onde asistiu á Livermore High School. Alí xogou ao fútbol no Tri-Valley Soccer Club e no Silicon Valley Ambassadors. Posteriormente xogou catro anos no equipo de fútbol da Universidade Bradley, marcando 53 goles. Ingresou no Salón da Fama da Universidade Bradley en 2012 e no Salón da Fama da Missouri Valley Conference en 2014. Durante os seus anos universitarios tamén xogou co equipo sub-23 do Chicago Fire FC.

### Como profesional

En 2002 foi elixido no draft polos Angeles Galaxy da Major League Soccer e ao ano seguinte pasou a xogar no Dallas Burn. Militou neste equipo dúas tempadas, xogando 44 partidos e marcando dous goles. En 2004, tomou un descanso do fútbol profesional para ser segundo adestrador na Universidade Bradley.

En 2006 uniuse ao Charleston Battery, equipo da USL First Division. Despois dunha boa tempada, na que fixo 13 goles e foi elixido "MVP ofensivo" polos afeccionados, Glinton foi convocado polo Galaxy. Alí foi suplente case toda a tempada, na que tivo como adestrador a Frank Yallop, e marcou 4 goles. A continuación foi con Yallop para o San Jose Earthquakes, e en febreiro de 2009, probou sen éxito durante dúas semanas co St Patrick's Athletic da Liga irlandesa, onde chegou a xogar un amigable contra o Chelsea. Ese mesmo mes asinou co Carolina RailHawks da da USL First Division. En marzo de 2010 fichou polo Nam Định FC da V-League de Vietnam.

### Selección nacional

Foi internacional en dez ocasións coa selección de Turks e Caicos, unha das de peor nivel do mundo, sendo o máximo goleador da súa historia, con catro goles. Foi autor dun dos dous goles na primeira vitoria internacional da selección, nun partido da Copa do Caribe contra o combinado das Illas Caimán en Cuba.

Vida persoal
------------

O seu irmán máis novo, Duane Glinton, tamén xogou na selección nacional, tendo o récord de partidos disputados con esta ata que foi superado por Philip Shearer.

Palmarés
--------

**Los Ángeles Galaxy**

* **Copa MLS (1):** 2002.

Notas
-----

1. ↑  "Pats Snap Up Latvian Star" (en inglés). 23 de febreiro de 2009. Consultado o 8 de maio de 2021.
2. ↑  "St Patrick's Athletic 2 - Chelsea 2" (en inglés). 18 de febreiro de 2009. Consultado o 8 de maio de 2021.
3. ↑  "Estatísticas da selección das illas Turks e Caicos". *rsssf.com* (en inglés). Consultado o 9 de maio de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en National-Football-Teams.com *(en inglés)*.
* Datos do xogador en Soccerway *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1394674
* FIFA: 210361
* FootballDatabase: 20368
* NFT: 6758
* Soccerway: 7346
* Transfermarkt: 44747

 |
**Marie de Garis**, nada **Marie Le Messurier** o 15 de xuño de 1910 en Saint-Pierre-du-Bois (Guernsey, Illas da Canle) e morta no mesmo lugar o 10 de agosto de 2010, foi unha lingüista e lexicógrafa de Guernsey As súas obras son fonte de autoridade en materia de francés e normando da illa de Guernsey.

Traxectoria
-----------

Sen estudos académicos formais, Marie de Garis converteuse nunha especialista na variedade guernesiais do normando. Autora do dicionario bilingüe anglo-guernesiais *Dictiounnaire Angllais-Guernésiais*, que tivo a primeira edición en 1967. O seu dicionario superou a "Le Dictionnaire franco-normand" de George Métivier e a ortografía que usou converteuse no referente do guernesiais escrito. Publicou obras de investigación lingüística e etnográfica, salientando "Folklore of Guernsey" en 1975. "Glossary of Guernsey place-names" en 1976 e *Guernesiais - a grammatical survey* en 1985. Foi presidenta de La Société Guernesiaise e de "L'Assembllaïe d'Guernesiais". En 1999 converteuse en membro da Orde do Imperio Británico polo seu traballo en favor da preservación e desenvolvemento da cultura guernesiais.

Notas
-----

1. ↑  "Guernsey language stalwart Marie de Garis dies", BBC News, 10 de agosto de 2010
]
2. ↑  Sallabank, Julia (2002)"Writing in an unwritten language: the case of Guernsey French" *Reading Working Papers in Linguistics*, 6. pp. 217-244

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q920811
* WorldCat
* VIAF: 70434401
* ISNI: 0000 0000 6381 1573
* LCCN: n86868689
* SUDOC: 169750590

 |
**Hassan Diab** (en árabe : حسان دياب) nado en Beirut o 6 de xaneiro de 1959, é un enxeñeiro e académico libanés, que foi primeiro ministro do Líbano de xaneiro a agosto de 2020. Antes do ser primeiro ministro, Diab exerceu como ministro de Educación libanés entre 2011 e 2014, baixo a presidencia de Michel Suleiman .

Biografía
---------

Diab naceu nunha familia libanesa en Beirut en 1959. Licenciado en enxeñaría de comunicacións, na Universidade Metropolitana de Leeds en 1981. Despois obtivo un mestrado en enxeñaría de sistemas pola Universidade de Surrey en 1982 e un doutoramento en enxeñaría informática pola Universidade de Bath en 1985. 

Diab está casado con Nuwar Mawlawi e ten tres fillos. Actualmente vive en Beirut. É un musulmán sunita.

Diab foi profesor de enxeñaría eléctrica na Universidade Americana de Beirut (AUB). Tamén foi vicepresidente de programas externos rexionais na AUB de outubro de 2006 a xuño de 2011. O 13 de xuño de 2011 foi nomeado Ministro de Educación e Educación Superior como parte do gabinete de Najib Mikati, en substitución de Hassan Mneimneh. Foi sucedido por Elias Abu Saab como ministro de Educación, o 15 de febreiro de 2014.

Foi nomeado primeiro ministro libanés para suceder a Saad Hariri o 19 de decembro de 2019, no medio das protestas no Líbano entre 2019 e 2020 que causaran a dimisión de Hariri. A candidatura de Diab obtivo o apoio de 69 membros do parlamento do Líbano, a maioría simple; o seu apoio veu dos partidos que compoñen a Alianza do 8 de marzo.

O 10 de agosto de 2020, Diab dimitiu, xunto co seu goberno, tras varias protestas da poboación tras as explosións no porto de Beirut unha semana antes.

Notas
-----

1. ↑  "Lebanon protests: University professor Hassan Diab nominated to be PM".
2. ↑  "Roadblocks across Lebanon as anger rises over Diab pick as PM".
3. ↑  "New education minister eschews political spats".
4. ↑  "Lebanese cabinet formed after 10-month stalemate".
5. ↑  "Lebanon, Mired in Crises, Turns to a Professor as Prime Minister".
6. ↑  "Após explosão em Beirute, primeiro-ministro do Líbano renuncia ao cargo". *www.g1.globo.com*. Consultado o 13 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web persoal (en inglés)
* Biografía no CIDOB (en castelán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5679624
* WorldCat
* VIAF: 33845527
* GND: 173835074
* LCCN: n2004016170
* Munzinger: 00000032034
* SUDOC: 095146148

 |
**Manuel Maceda López**, nado na Pobra do Brollón cara a 1900, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Concelleiro de elección popular da Proba do Brollón polo Partido Agrario Radical Gallego en 1931. Foi vicepresidente do Partido Agrario Radical Gallego das parroquias de Canedo e Óutara. Veciño de Sarria, foi elixido vicetesoureiro do Centro Republicano do Partido Xudicial de Sarria presidido por José Páramo Losada o 28 de agosto de 1932, e nomeado concelleiro de Sarria logo da vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 colaborou co alcalde Antonio Páramo Sánchez na resistencia ao golpe. Foi detido o 24 de xullo pero logrou fuxir do cárcere, conseguindo chegar a Portugal. O Xulgado de Sarria publicou en outubro de 1936 unha requisitoria contra el como testemuña no sumario por sedición contra Antonio Páramo Sánchez. Retornou a Galicia e foi detido, ingresando no cárcere de Lugo o 3 de maio de 1939, de onde saíu en liberdade o 7 de xuño. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas.

Notas
-----

1. ↑  El Centro Republicano de Sarria
2. ↑  *BOP Lugo*, 22-10-1936, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Simón - Lorda, Simón (2010). *Médicos ourensanos represaliados en la guerra civil y en la posguerra. Historias de la "longa noite de pedra"*. Tórculo. p. 268. ISBN 978-84-937546-8-6.

### Ligazóns externas

* 

* Manuel Maceda López na páxina web *Nomes e Voces*.

* Ficha en Represión franquista en Lugo
*Artigo principal**:* Zona especial de conservación.
 Esteiro do río Baxoi é un LIC da provincia da Coruña.
Os **Lugares de importancia comunitaria (LIC)** son espazos naturais europeos que foron designados polos estados membros europeos como candidatos a ser declarados zona especial de conservación da Rede Natura 2000.

Estes lugares, seguindo a directiva 92/43/CEE da Unión Europea, foron propostos polos estados membros perante un comité científico avaliador. O comité avalía o interese de conservación do espazo, polas súas características dos seus ecosistemas ou a súa biodiversidade, fauna ou flora silvestres; ou do se potencial contribuíndo a restaurar hábitats. Se o proceso de avaliación finaliza de xeito positivo, os lugares de importancia comunitaria poden ser declarados polo estado membro onde se atopa como zonas especiais de conservación (ZEC), o cal significa a súa entrada na Rede Natura 2000. Desde o momento de aprobación polo comité europeo ata a declaración de ZEC polo estado membro non poden pasar máis de seis anos. Unha vez declarado ZEC, a Unión Europea realizará un seguimento continuo do cumprimento de conservación dese espazo natural.

Notas
-----

1. ↑  En inglés *Site of Community Importante (SCI)*.
2. 1 2 3  EUR-Lex, Unión Europea (eds.). "Directiva 92/43/CEE do Conselho, de 21 de Maio de 1992, relativa à preservação dos habitats naturais e da fauna e da flora selvagens" (en portugués).
3. 1 2 3  European Commision, Natura 2000 (eds.). "Natura 2000 sites designation" (en inglés).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lugar de importancia comunitaria*** |

### Outros artigos

* Rede Natura 2000
* Zonas especiais de conservación en Galicia
* Lugares de importancia comunitaria en Galicia

### Ligazóns externas

* Red Natura 2000 en España
* Rede Natura 2000 en Galicia
Os **gausos** foron unha dinastía que reinou sobre os longobardos a mediados do século VI, extinguida despois de só dous reis.

Orixe do nome
-------------

O nome da dinastía deriva do pobo dos godos, en canto que naceu do matrimonio entre Audoíno e Rodelinda, filla de Ermanafrido, último rei dos turinxios, e de Amalaberga, á súa vez filla de Amalafrida, consorte de Trasamundo rei dos vándalos e irmá de Teodorico o Grande rei dos godos.

Historia
--------

Identificados por algúns, sen confirmación histórica, cunha liñaxe dos godos, os gausos foron unha estirpe proveniente do pobo dos longobardos. A súa ascensión ao trono sae dunha usurpación: a perpetrada en 547 por Audoíno en contra da liñaxe lexítima, a dos letingos. O cambio non tivo lugar por medio dun rexicidio (semella que o derradeiro dos letingos, Valtari, morreu aínda novo por causas naturais), senón por unha especie de traspaso de poderes cara a aquel que no ascenso ao trono de Valtari, menor de idade, exercitara a rexencia.

A subida ao trono de Audoíno lesionou os dereitos doutros letingos, aínda vivos, pero non impediu ao novo soberano impoñer unha nova dinastía. Coa morte do fillo e sucesor de Audoíno, Alboíno, no 572, a dinastía extinguiuse, xa que Alboíno non tiña herdeiros varóns (perdeuse a pista dunha filla súa que levaron prisioneira primeiro a Rávena e despois a Constantinopla, Alpsuínda). Como sucesor escolleron a Cleph da estirpe dos beleos.

Os dous soberanos gausos foron:

* Audoíno, 547 - 560.
* Alboíno, 560 - 572.

Notas
-----

1. ↑  Wolfram (1979), p. 650

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jörg Jarnut, *Storia dei Longobardi* (Torino, Einaudi 2002)
* Sergio Rovagnati, *I Longobardi* (Milán, Xenia 2003)
* Herwig Wolfram (1979). *Geschichte der Goten.* Múnic: C.H. Beck'she Verlagsbuchhandlung.

### Outros artigos

* Longobardos.
*Hemirhamphodon pogonognathus*
Os **Hemirámfidos** (Hemiramphidae), *paxariños* ou *mediopicos*, son unha familia de peixes teleósteos, pertencentes á orde Beloniformes. A maioría son mariños pero algunhas especies son de auga doce. Están distribuídos por augas do Atlántico, Índico e Pacífico.

Características
---------------

A mandíbula superior é moito máis curta que a inferior, que é longa e aguzada, especialmente nos xuvenís (nas familias Belonidae e Scomberesocidae as dúas mandíbulas son de tamaño similar). As aletas pectorais e pelvianas son curtas, e as aletas dorsal e anal, opostas, moi atrasadas. As escamas son moderadamente grandes, con tendencia a desprenderse.

Algunhas especies poñen os ovos en algas flotantes, pero outras son ovovivíparas. Son peixes omnívoros que se alimentan, na superficie, de algas, crustáceos e pequenos peixes.

Poden capturarse como fonte de alimentación pero é máis usual aproveitalos como carnada para pescar outras especies. As especies dos xéneros *Dermogenys* e *Nomorhamphus* utilízanse como peixes de acuario.

Clasificación
-------------

Divídense en dúas subfamilias e 13 xéneros:

* Subfamilia Hemiramphinae
	+ Xénero *Arrhamphus* (Günther, 1866)
	+ Xénero *Chriodorus* (Goode e Bean, 1882)
	+ Xénero *Euleptorhamphus* (Gill, 1859)
	+ Xénero *Hemiramphus* (Cuvier, 1816)
	+ Xénero *Hyporhamphus* (Gill, 1859)
	+ Xénero *Melapedalion* (Fowler, 1934)
	+ Xénero *Oxyporhamphus* (Gill, 1864)
	+ Xénero *Rhynchorhamphus* (Fowler, 1928)
* Subfamilia Zenarchopterinae
	+ Xénero *Dermogenys* (Kuhl e van Hasselt en van Hasselt, 1823)
	+ Xénero *Hemirhamphodon* (Bleeker, 1866)
	+ Xénero *Nomorhamphus* (Weber e de Beaufort, 1922)
	+ Xénero *Tondanichthys* (Collette, 1995)
	+ Xénero *Zenarchopterus* (Gill, 1864)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Hemirámfidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Hemirámfidos*** |

* Taxonomía ITIS
* Taxonomía FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q127749
* BRE: 3177123
* EBID: ID
* MAG: 2776197681

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 8244
* Fossilworks: 266182
* GBIF: 7191
* iNaturalist: 57298
* IRMNG: 101608
* ITIS: 553172
* NCBI: 88694
* Plazi: ID
* uBio: 114151
* WoRMS: 125453

 |
Xogadores do LP en 2023.
Os **Loimaan Palloilijat**, ou simplemente **LP**, son un equipo de pesäpallo da cidade de Loimaa, Finlandia. O equipo foi fundado en 1931 e debutou na máxima categoría o ano seguinte. As cores do equipo son o verde e o branco. Xoga os seus partidos como local no Loimaan pesäpallostadion.

Na tempada 2023 o seu equipo masculino compite na Miesten Ykköspesis, a segunda categoría do pesäpallo masculino, mentres que o seu equipo feminino disputa a terceira categoría, a Suomensarja.

Estadio
-------

Vista parcial das bancadas do Loimaan pesäpallostadion.
Os Loimaan Palloilijat xogan os seus partidos como locais no Loimaan pesäpallostadion, situado na rúa Sammonkatu, no centro de deportes da cidade de Loimaa, e que ten sido o estadio principal de pesäpallo na cidade durante décadas.

Notas
-----

1. ↑  "Kentät" (en finés). lpjuniorit.net. Consultado o 31 de maio de 2023.
2. ↑  "Pesäpallostadion" (en finés). loimaantapahtumat.fi. Consultado o 31 de maio de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Loimaan Palloilijat*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en finés)*
Postal número 57 L. Besnard: Granada, Sacro Monte. *Tienda de Comestibles en una Cueva*. (Anverso)
**Lucien Roisin Besnard** (L. Roisin), nado en París en 1884 e finado en Barcelona en 1943, foi un fotógrafo e editor francés da primeira metade do século XX, establecido en Barcelona e coñecido pola gran cantidade de postais que fixo de moitos lugares da xeografía española, entre eles Galicia.

Dedicouse, como editor, principalmente ao negocio das postais pois utilizou en moitos casos imaxes tomadas por outros fotógrafos. Tivo unha tenda na Rambla de Santa Mònica de Barcelona, La Casa de la Postal, onde a súa familia continuou o negocio ata 1962. O seu arquivo consta de 77.200 imaxes (33.100 negativos + 44.100 positivos -postais-).

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica publicada na Vanguardia Española o 27 de febreiro de 1943.
2. ↑  "Lucien Roisin, 1884-1943: Selecció d'imatges d'Espanya dels anys vint als cinquanta". Arquivado dende o orixinal o 28 de xuño de 2012. Consultado o 12 de febreiro de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lucien Roisin Besnard Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Institut d’Estudis Fotogràfics de Catalunya] (IEFC).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3265695
* WorldCat
* VIAF: 167735655
* BNE: XX4660734
* CANTIC: a12000723
* GND: 143554859
* ISNI: 0000 0001 1583 8082

 |
**Luciano Reigosa Martín**, nado en Vigo foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de extremo dereita.

Traxectoria
-----------

Militaba no Real Club Fortuna de Vigo cando este se fusionou co Real Vigo Sporting Club para formar o Real Club Celta de Vigo, pasando a formar parte do primeiro equipo do mesmo, onde compartiría dianteira con Chicha, Gerardito, Luís Correa, Pedro Pinilla e Polo.

Formou parte do Celta que gañou non só o primeiro campionato galego no que participou se non en repetidas ocasión neses anos.

Tamén formou parte o 30 de decembro de 1928 do equipo que inaugurou o campo de Balaídos contra o Real Unión de Irún, encontro que rematou cun contundente 7-0.

Luciano Reigosa tamén defendeu as cores da Selección galega de fútbol, conseguindo goles como o marcado á selección de Lisboa o 7 de xaneiro de 1923

O extremo galego permaneceu no Celta de Vigo durante as primeiras 10 tempadas da historia do club celeste, ao final das cales se lle deu unha merecida homenaxe ante o Deportivo da Coruña na que venceu o club vigués por 1-0, con gol de Valcarcel.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web *Yo Jugué en el Celta* *(en castelán)*.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1923 (primeira convocatoria de xogadores) |
| --- |
| 
* Isidro
* Lilo
* Rubido
* Otero
* Pasarín
* Juanito
* Daniel
* Caito
* Torres
* Balbino
* Queralt
* Hermida
* Pombo
* Cruces
* Córdoba
* Bienvenido
* Nolasco

 |
| 
* Máximo Costas
* Reigosa
* Chiarroni
* Posada
* Polo
* Correa
* Gerardito
* Ramón González
* Caride
* Pedro Pinilla
* Salvador
* Miguelito
* Casal

 |

| * v
* c
* e
Primeiro derbi entre Deportivo e Celta |
| --- |
| **Resultado**: 3-0   •   **Data**: 9 de novembro de 1924 |
| Deportivo | 
* Mulero
* Otero
* Abelardo
* José María
* Pombo
* Vasco
* Leonardo
* Ramón
* Chiarroni
* Pereiro
* Alonso

 |
| Celta | 
* Rubido
* Juanito
* Pasarín
* Queralt
* Balbino
* Hermida
* Reigosa
* Chicha
* Correa
* Polo
* Casal

 |
| Outros datos | **Campo**: Riazor   •   **Competición**: Campionato de Galicia de fútbol   •   **Tempada**: 1924/25 |
**Luisa Dias Diogo**, nada o 11 de abril de 1958, é a Primeira ministra de Mozambique dende febreiro de 2004.

Traxectoria
-----------

Antes de converterse en Primeira Ministra ocupou o cargo de Ministra de Economía, até que substituíu a Pascoal Mocumbi que viña sendo durante nove anos o Primeiro Ministro de Mozambique.

Pertence á FRELIMO, partido que gobernou o estado dende a súa independencia.

Estudou na Universidade Eduardo Mondlane de Maputo e obtivo, en 1992 ser mestra en economía financeira na Universidade de Londres. En 1980, comezou a traballar para o Ministerio de Economía de Mozambique, chegando a ser directora dos presupostos en 1989. Traballou tamén para o Banco Mundial nas súas oficinas de Maputo, antes de ser nomeada en 1994, viceministra de finanzas.

En setembro de 2005 foi a oradora internacional invitada na Conferencia do Partido Laborista inglés.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Blazing a trail for Africa's women* na BBC *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q236020
* WorldCat
* VIAF: 31792074
* GND: 1067867864
* LCCN: no2007151252
* NNDB: 000044958
* SUDOC: 254420885

 |
**Lucie Pinson**, nada en Nantes en 1985, é unha ambientalista francesa, fundadora e directora da ONG Reclaim Finance, e unha dos 6 gañadores do Premio Ambiental Goldman 2020, o premio máis importante para os activistas ambientais. Liderou unha campaña que convenceu a 16 bancos franceses para que non seguisen investindo en industrias baseadas na enerxía do carbono.

Traxectoria
-----------

Lucie Pinson naceu en 1985 en Nantes. Obtivo unha dobre mestría en ciencias políticas e políticas de desenvolvemento na Universidade da Sorbona en París en 2010 e 2011. Durante os seus estudos, participou na organización dos contracumios do G8 e do G20.

En 2013 uniuse a Friends of the Earth. En 2020 fundou Reclaim Finance.

Recoñecementos
--------------

O 30 de novembro de 2020, Lucie Pinson recibe o premio Medioambiental Goldman para a rexión de Europa. Este é un premio que se outorga cada ano ós máis grandes defensores do medio ambiente. Este premio foille outorgado pola súa loita contra tres bancos franceses que investiron fortemente no sector do carbón. Trala súa loita, estes tres bancos, así como dúas grandes compañías de seguros, detiveron o financiamento directo de minas e plantas de carbón.

Lucie Pinson é a cuarta personalidade francesa en gañar o premio desde a súa creación en 1990, despois de Claire Nouvian en 2018, Bruno Van Peteghem en 2001 e Christine Jean en 1992.

Notas
-----

1. ↑  L'Humanité, ed. (2020-12-01). "Lucie Pinson : prix Goldman pour la décarboneuse de banques" (en francés). Consultado o 2020-12-09.
2. 1 2 3  Garric, Audrey (30 de novembro de 2020). "La militante anticharbon Lucie Pinson reçoit la plus haute distinction pour l’environnement" (en francés). Consultado o 8 de abril de 2021.
3. ↑  GoodPlanet mag', ed. (2020-12-01). "Le Prix Goldman pour l’environnement récompense le combat de la française Lucie Pinson pour une finance décarbonée" (en francés). Consultado o 2020-12-11.
4. ↑  Chassepot, Philippe (16 de febreiro de 2021). "Lucie Pinson, la militante verte qui veut faire plier le banquier" (en francés). Consultado o 8 de abril de 2021.
5. ↑  Goldman Environmental Foundation (ed.). "Recipient List" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 01 de abril de 2022. Consultado o 2020-12-09.
**Luis Usera Bugallal**, nado en Talavera de la Reina o 8 de xullo de 1890 e finado en Madrid o 7 de agosto de 1958, foi un avogado, empresario e político español de orixe galega.

Traxectoria
-----------

Fillo do xuíz Víctor Usera e da dama galega Luisa Bugallal, foi sobriño de Gabino Bugallal, quen foi presidente do goberno de España. Casou coa condesa de Bugallal, Matilde Bugallal Rodríguez.

Secretario da Audiencia Provincial. Foi deputado polo distrito de Xinzo de Limia de 1918 a 1923. Foi nomeado Subsecretario de Graza e Xustiza en 1921. Foi escollido vicepresidente do Real Madrid CF en 1929, pero por un problema regulamentario foi obrigado a dimitir e ascendeu á presidencia en 1930, cargo que ocupou ata 1935.

Vida persoal
------------

Casou coa súa curmá Matilde Bugallal Rodríguez-Fajardo, III condesa de Bugallal.

Notas
-----

1. ↑  Luis Usera Arquivado 11 de xuño de 2008 en Wayback Machine. Real Madrid C.F.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 12 de setembro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q909388
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 116150

 |
O gnomon é a peza triangular deste reloxo de sol.
En orixe, a palabra ***gnomon***, que en grego significa *guía* ou *mestre*, facía referencia a un obxecto alongado cuxa sombra se proxectaba sobre unha escala graduada para medir o paso do tempo. O **gnomon** ou *estilo* defínese como o obxecto alongado que guinda sombra, independentemente do ángulo que forme co cuadrante.

Características
---------------

Gnomon nun reloxo de sol en Frións, Ribeira.
Estará inclinado respecto o plano horizontal cun ángulo igual á latitude do lugar onde se sitúe o reloxo de sol, e varía segundo os distintos tipos de reloxos (ecuatoriais, declinantes etc.). No hemisferio norte, o caso máis sinxelo, a *aresta* que proxecta a sombra está orientada cara ao norte, quedando paralela ao eixo de rotación da Terra

Eratóstenes de Cirene empregou un *gnomon* para medir o diámetro da Terra, con aceptable precisión.

Xeometría
---------

En xeometría, o gnomon dun rectángulo dado é outro, que, engadido ao primeiro, xera outro rectángulo semellante ao inicial. Así, o gnomon dun rectángulo será o rectángulo necesario para obter o seu recíproco.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q236279
* AAT: 300197553
* BNCF: 60228
* BRE: 2365549
* EBID: ID
* MAG: 93977446

 |
**Hammersmith e Fulham**  
|  |
| Mapa |
| Situación dentro do Gran Londres |
| Información |
| Estado |  Reino Unido |
| País | Inglaterra |
| Condado | Gran Londres |
| Capital |  |
| Superficie | 16.40 km2 |
| Poboación | 169.700 (est. 2010) |
| Densidade | 10.348 h/km² |
| Alcalde | Frances Stainton |
| Web oficial de Hammersmith e Fulham |

*Shepherd's Bush Road* no distrito de Hammersmith and Fulham.
O distrito municipal de **Hammersmith e Fulham** (en inglés, *London Borough of Hammersmith and Fulham*) é un distrito (borough) do Gran Londres situado ao oeste de Kensington e Chelsea, ao sur de Brent e ao norte do río Támese.

Este distrito é o resultado da fusión, en 1965, dos antigos distritos de Hammersmith e Fulham. Era coñecido unicamente como distrito de Hammersmith até 1979, cando o consello do distrito cambia o nome ao actual.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40478
* WorldCat
* VIAF: 129060754
* EBID: ID
* GEC: 0032087
* GeoNames: 3333149
* ISNI: 0000 0004 0427 9176
* MusicBrainz: ID
* OSM: 184484
* TGN: 7018900

 |
A base de datos **Gmelin** é unha gran base de datos química de compostos organometálicos e inorgánicos que se actualiza trimestralmente. Está baseada na publicación alemá *Manual de Química inorgánica de Gmelin* (*Gmelins Handbuch der anorganischen Chemie*) escrito por Leopold Gmelin en 1817 e actualmente contén 1,5 millóns de compostos e 1,3 millóns de reaccións diferentes. A última versión contén todas as reaccións e compostos descubertos entre 1772 e 1995, e comprende uns 85.000 títulos, palabras clave e resumos, e é mantida por Elsevier MDL.

A base de datos ten uns 800 campos de datos distintos relativos a información eléctrica, magnética, térmica, cristalográfica e fisiolóxica dos compostos.

Pode considerarse unha base de datos irmá da Beilstein, a cal trata dos compostos orgánicos e as súas reaccións.

Accédese polo sistema Reaxys.

Notas
-----

1. ↑  *Brockhaus ABC Chemie*, VEB F. A. Brockhaus Verlag Leipzig 1965, S. 497–498.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Beilstein (base de datos)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q627731
* GND: 4209257-7
* MAG: 167036479

 |
**Luis de Vivero**, foi un poeta galego.

Traxectoria
-----------

Luis de Vivero foi un poeta do século XV da familia dos Vivero, e Hernando del Castillo cítao no seu cancioneiro.

A súa composición *Guerra de amor*, foi destacada por Antonio López Ferreiro como unha das súas mellores obra, e dela Benito Varela Jácome tamén di que *están escritos con soltura, expresados perfectamente en versos que encerran certo eco dos cancioneiros galegos e o ritmo musical dunha tonada popular*.

Tamén compuxo diferentes coplas e cancións.

Outra das súas obras foi *Diálogo con la tristeza*.

Menéndez Pelayo eloxiou ó vizconde de Altamira, pero dixo que *quizais o avantaxou en dotes poéticos outro cabaleiro de Galicia [...]. Chamábase o tal don Luis de Vivero, e o "Cancionero" contén moi lúcidas mostras do seu nume, especialmente a composición alegórica "Guerra de amor" [...].*

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Chao Espina, Enrique. "Vivero, Luis de". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.
2. ↑  Tradución do orixinal en castelán: "están escritos con soltura, expresados perfectamente en versos que encierran cierto eco de los cancioneros gallegos y el ritmo musical de una tonada popular.
**Genrih Ksenofontovich Perevoshchikov**, nado en Verkh-Nyaz o 14 de setembro de 1937 e finado o 23 de outubro de 2016, foi un escritor udmurto.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha pequena aldea do distrito de Igrinsky e foi á escola da veciña aldea de Chutyr, logo estudou no centro de aprendizaxe para profesores de Jakšur-Bödja; non obstante, posteriormente cambiou para o instituto de Debes. Entre 1954 e 1960 cursou historia e filoloxía no Instituto Pedagóxico de Udmurtia, pero xa dende 1958 traballou como tradutor en radio Udmurtia e dun xeito regular entre 1963 e 1966 como correspondente e editor de programas para a xente nova. Dende 1992 dirixiu a sección de literatura da revista *Keneš*.

### Actividade literaria

Perevoshchikov está considerado un dos grandes escritores da narrativa urdmurta contemporánea. En 1960 publicou o seu primeiro libro, unha colección de contos infantís *Тӧдьы гырлы*, e logo dous libros de ensaios *Кыдазы егитъёс* e *Куашетӥз сильтӧл*, en ton patriota sobre a loita dos campesiños durante a segunda guerra mundial. 

En 1977 entrou na Unión de Escritores de Urdmurtia, e ese ano publicou *Йыбыртты музъемлы* que se converteu no primeiro volume da tetraloxía *Йыбыртты музъемлы*, en 1980 publicou o segundo libro da — *Югдонын ӟардэ*, a continaución — *Тулкымлы пумит* (1981) e finalmente *Нуназе азьын* (1986). O conxunto amosa os problemas da vida rural e das tentativas dos protagonistas para mellorar pero tamén a vida das persoas do común que deberían levar unha vida feliz baixo o socialismo pero non o logran polas condicións opresivas na que se desenvolve a súa vida. 

En 1989 publicou *Йӧвалег*, protagonizada por un xornalista intelixente e divertido ao que ninguén axuda e pensa en suicidarse. A novela de 1996 *Тӧдьы куака* narra a época da perestroika por medio dun soldado que regresa a casa logo de participar na guerra de Afganistán intentando atopar a verdade e a xustiza. De 2003 é unha novela urbana *Узы сяськаян вакытэ* sobre a vida dun enxeñeiro xefe dunha grande empresa, de firmes principios que tras enfermar de cancro comeza a mirar a vida de xeito diferente; constitúe unha reflexión sobre a vida interior do protagonista baseada na morte súbita da propia filla de Perevoshchikov.

Notas
-----

1. ↑  "Перевощиков Генрих Ксенофонтович" Национальная библиотека Республики Коми"
2. ↑  Зайцева, Т. И. "Генрих Перевощиков и современная удмуртская проза: суть перемен" *Вестник Вятского государственного гуманитарного университета*. – 2008. – № 2(2). – pp 121–124
3. ↑  "Перевощиков Генрих Ксенофонтович (1937)"  Arquivado 18 de agosto de 2018 en Wayback Machine. www.alibudm.ru
4. ↑  "Генрих Перевощиков" Arquivado 20 de agosto de 2018 en Wayback Machine. Удмуртские писатели
**Luis María Juan José Wenceslao Zamora Carrete**, nado en Santiago de Compostela o 28 de setembro de 1848 e finado na mesma cidade o 1 de agosto de 1918, foi un profesor universitario, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Foi fillo do avogado e catedrático da Facultade de Dereito da Universidade de Santiago de Compostela Pablo Zamora Marcos e de Rita Carrete Pardo, a irmá do xeneral carlista Ramón Carrete-de Losada Pardo, e irmán de Felisa Zamora Carrete, que casou co catedrático de Farmacia da mesma universidade Sandalio González Blanco.

Foi catedrático de Dereito natural e Procedementos e prácticas xurídicas na Universidade de Santiago de Compostela. Fundou e dirixiu *El Eco del Miño*, colaborou en *La Concordia*, *El Porvenir* e *La Integridad*. Traduciu e publicou en folleto unha obra do Vizconde de la Figaniere. Foi xefe provincial carlista.

En 1905 deu o discurso de apertura do curso universitario 1905-1906 da Universidade de Santiago de Compostela coa lectura de "*Consideraciones sobre la prescripción legislativa que a la letra dice: «La declaración de corcurso incapacita al concursado para la administración de sus bienes y para cualquiera outra que por ley le corresponda»*".

Vida persoal
------------

Casou con Elisa Pérez Hermida, coa que tivo cinco fillos: Leonor, Pablo (delegado de Facenda en Pontevedra), Rafaela, José Antonio (farmacéutico) e Luis Zamora Hermida (médico).

Notas
-----

1. 1 2  "Luis Zamora Carrete (Necrolóxica)". *El Eco de Santiago* (en castelán) (Santiago). 2-8-1918. p. 3.
2. ↑  *Hoja Oficial del Lunes*, 17-3-1975, p. 2.
Hixía.
Na mitoloxía grega, **Hixía** (en grego antigo Υγιεία *Jai-Yia* ou Υγεία **Hygeía**, ‘saúde’), filla de Asclepio e Lampecia, irmá de Telésforo, Yaso e Panacea, era a deusa da curación, a limpeza e a sanidade (posteriormente, tamén da lúa), mentres que o seu pai estaba relacionado coa medicina. Do seu nome provén a palabra «hixiene». O seu equivalente na mitoloxía romana é **Salus**.

Adquiriu significado propio ao redor do século V a. C. pois até entón era un epíteto máis de Atenea.

Aínda que Hixía fora obxecto dun culto local desde polo menos o século VII a. C. non empezou a ser coñecida fóra deste ata que o Oráculo de Delfos a recoñeceu tras as pragas que devastaron Atenas entre os anos 429 e 427 a. C. e Roma no 293 a. C. Os seus templos principais estaban en Epidauro, Corinto, Cos e Pérgamo.

Pausanias sinalou que no asclepión de Titane en Sición (fundado por Alexanor, neto de Asclepio) as estatuas de Hixía se cubrían con cabelos de mulleres e pezas de vestir babilónicas. Segundo algunhas inscricións, estas mesmas ofrendas eran realizadas en Paros.

Arifrón de Sición, un artista sicionio do século IV a. C. escribiu un famoso himno en honra de Hixía. Existe, tamén, un himno órfico dedicado á deusa. Artistas como Escopas, Briaxis e Timoteo, entre outros, esculpiron estatuas da deusa.

Era representada frecuentemente como unha muller nova de pé, coroada cunha rama de loureiro, vestida cunha túnica lixeira e alimentando unha gran serpe enroscada ao redor do seu corpo que bebía dunha copa que portaba Hixía. Estes atributos foron adoptados máis tarde pola deusa da curación galo-romana, Sirona. Ás veces era acompañada polo seu irmán, Telésforo.

O pentáculo "*Hugieia*" (ύγιεία: saúde) era utilizado para enviar saúdos entre os pitagóricos.

Galería
-------

* Hixía, Copia romana da orixinaria grega do século III ac

Notas
-----

1. ↑  Allman. *Greek Geometry from Thales to Euclid*. Hodges, Figgis, & Co.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hixía***  |

### Bibliografía

#### Fontes

* Píndaro, *Odas* vii.70-71
* Homero, *Ilíada* iv.194, ii.731

### Outros artigos

* Asclepio
* Copa de Hixía
* Caxato de Asclepio
* Eir

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202257
* WorldCat
* VIAF: 74651613
* BNF: 12295549k
* CERL: cnp00541757
* EBID: ID
* FAST: 965348
* GND: 118900293
* LCCN: no2013131873
* SUDOC: 031809154
* Theoi: AsklepiasHygeia
* Treccani: igea

 |
**Marouna** é segundo a tradición oral das Illas Cook un antepasado dos arikis de Aitutaki, a súa descendencia deu orixe ás catro xefaturas tradicionais da illa: Vairuarangi Ariki, Tamatoa Ariki, Teurukura Ariki e Manarangi Ariki.

Orixe
-----

A nai de Marouna era Maine-marae-rua, descendente de Ruatapu, un dos tres grandes devanceiros fundadores de Aitutaki. Maine Maraeura fora enviada a Rarotonga para casar con Tamaiva, que morreu sen deixar descendentes, logo casou con Te-ii-mate-tapu, do que naceu Marouna, o rapaz pasou a súa xuventude en Rarotonga, casou con Ratia co que tivo un fillo de nome Tane. Por esta época a illa de Aitutaki sufriu unha invasión procedente do leste, a dos Atiu. O avó de Marouna, Maevarangi, o gran xefe de Aitutaki, mandou unha canoa a Rarotonga para atopar os fillos de Maine-marae-rua para que lle axudasen a combater os Aitu.

Liberación de Aitutaki
----------------------

Antes de se dirixir cara a Aitutaki, Marouna sen tempo para construír unha *vaka*, pídella a Angainui, conservando o nome da embarcación, *Te mata o te-koviri*, mais tamén lle deu 6 homes para o acompañar á terra dos seus devanceiros. Desembarcou en varias illas e logo de celebrar combates recrutou guerreiros en todas elas. A Aitutaki chegou pola noite e logo de loitas que duraron catro días ata que venceu, como recompensa deulles unha leira de terra a cada un dos guerreiros que ían con el.

Descendencia
------------

Á morte de seu avó, Maeva Rangi, Marouna sucedeulle como ariki de Aitutaki. Casou en segundas nupcias con Uenuku Kaiatia, coa que tivo un fillo de nome Te Tupu o Rongo, que tivo tres fillos con tres mulleres diferentes, dándolle a cada un o título de ariki, e mais tamén llo deu a Tane, o fillo que tivera Marouna en Rarotonga, formándose dese xeito os catro arikis tradicionais de Aitutaki

Bibliografía
------------

* Timi Koro , "*The story of the canoe Te Kare-roa-i-tai, which was sailed by Ruatapu Ariki*" in JPS, 1934
* Collectif, "*Te akapapaanga o te ui ariki o Araura*" in "*Te Korero o Aitutaki na te Tumu Korero*", Ministry of Cultural Development, 1992, p. 44-45.
* Maui Pomare, "*Roina and Urirau return to Aitutaki*", in "Legends of the Maori (Volume 2)", Papakura, New Zealand.
* Howard Henry, "*The Book of Tetaura-Raru, The Henry Family of the Cook Islands : Our Genealogy of 1000 years*", Sovereign Pacific Publishing Company, Auckland, New Zealand.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3294662
* BMT: 188131

 |
**Genoveva del Carmen Machado Hernández**, nada en Las Palmas de Gran Canaria o 12 de maio de 1982, é unha cantante española que saltou á fama como concursante da primeira edición de *Operación Triunfo*, na que foi a primeira expulsada.

Traxectoria
-----------

Tras o seu paso polo programa en 2001, formou parte do coro que acompañou a Rosa López no Festival de Eurovisión 2002. Formou parte do grupo Fórmula Abierta con tres dos seus compañeiros entre 2002 e 2004. En 2005 comeza a súa carreira en solitario e participa como colaboradora en varios programas de televisión. En 2011 ingresa novamente como concursante na que foi a última edición de *Operación Triunfo*. Foi a primeira e a última expulsada na historia do programa. Dende 2012, paralelamente á súa carreira, dedícase á formación integral de artistas no centro El Aula.

En outubro de 2016 participou en OT: El Reencuentro xunto aos seus 15 excompañeiros, unha serie de tres documentais e un gran concerto para rememorar os 15 anos da primeira edición do programa.

Discografía
-----------

### Fórmula Abierta

* *Aún hay más* (2003)
* *La verdad* (2003)
* *Fórmula 04* (2004)

### En solitario

* *A golpes de amor* (2010)

Notas
-----

1. ↑  "Expansión". Arquivado dende o orixinal o 05 de novembro de 2016. Consultado o 04 de novembro de 2016.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5877168
* Discogs: 2396319
* IMDb: nm1129415
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 828644

 |
**Higinio Víctor Ameijeiras Varela**, nado en Ferrol, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Inspector xeral do Norte de La Ganadera Española. Masón. Presidente do Grupo esperantista do Barco de Valdeorras (1906) e posteriormente secretario do de Ourense. Creou a festa dos nenos pobres nos Reis de 1907, revitalizou a Festa dos Maios convocando un concurso en 1909, e dirixiu *Ecos de Orense* (1910-1911). Foi o principal promotor das Festas do Corpus, a través da Liga de Amigos. Foi presidente da Irmandade da Fala de Ourense e o primeiro director de *O Tio Marcos d'a Portela*, cesando como director en xuño de 1917. En 1918 participou en mitins rexionalistas con Otero Pedrayo, Arturo Noguerol e Antón Losada Diéguez.

Obras
-----

Publicou en 1917, na imprenta-papelería de *La Región*, o parrafeo cómico-costumista *De Conversa*. Foi estreada por Toxos e Froles no Salón Apolo de Ourense o 8 de xuño dese ano.

Vida persoal
------------

Casou na Coruña con Adela Ferrer Lacaba en 1902.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 16-6-1917, p. 3.
2. ↑  *El Correo de Galicia*, 22-1-1918, p. 2.
3. ↑  Universitat de Barcelona, ed. (1995). *Eduardo Blanco Amor e o teatro*. p. 64. ISBN 84-475-1060-3. Consultado o 26 de decembro de 2014.
4. ↑  Tato Fontaíña, Laura; *O teatro galego e os coros populares (1915-1931)*