*O Congreso de Viena* por Jean-Baptiste Isabey, 1819.
O **Congreso de Viena** foi unha conferencia entre embaixadores das grandes potencias europeas que tivo lugar na capital austríaca, entre o 1 de outubro de 1814 e o 9 de xuño de 1815, cuxa intención era a de restablecer as fronteiras de Europa tras a derrota de Napoleón I a primavera anterior, e reorganizar a forma e ideoloxía políticas do Antigo Réxime.

Os acordos tiveron vixencia nos territorios de Europa Central e do Leste até o final da primeira guerra mundial. Con todo, a paz conseguiuse mediante o estabelecemento do absolutismo. Viena converteuse no eixo central de Europa Occidental durante trinta anos grazas a este congreso.

Foi convocado polo emperador de Austria Francisco I, dicindo este ao final do congreso que a nova Europa era a Europa da Restauración. A pesar das medidas que se concertaron para manter baixo control os inimigos do Antigo Réxime, non se puido evitar a difusión das ideas liberais que provocaron as revolucións de 1830 e 1848.

Do Congreso xurdiu a Santa Alianza, formada por Austria, Prusia e Rusia, que dicían procurar os bens dunha mesma relixión, malia que estes tres non compartían crenzas. Logo formaríase o que se coñecería como a cuádrupla alianza, formada por Gran Bretaña, Prusia, Rusia, e Austria.

Participantes
-------------

Houbo dous protagonistas destacados. Dunha banda Klemens von Metternich, que malia presidir a conferencia e ser un mediador entre todas as nacións integradas no congreso, buscaba principalmente territorio para o seu país natal, Austria. Doutra banda Charles Maurice de Talleyrand, que actuaba en representación de Luís XVIII, e que conseguiu varios éxitos para Francia a pesar da derrota.

O tsar Alexandre I de Rusia tivo un papel clave no Congreso, acompañado polos seus conselleiros Karl Nesselrode e o conde Andrey Razumovsky, co obxectivo de unificar os Estados alemáns e implantar un réxime constitucional en Polonia.

Estiveron presentes tamén Francisco I de Habsburgo e Federico Guillerme III de Prusia (acompañado de Hardenberg e Humboldt), xunto con representantes do Reino Unido, primeiro Lord Castlereagh e despois o Duque de Wellington (quen tivo que saír ao auxilio de Europa cando Napoleón escapou da illa de Elba mentres se estaba celebrando o congreso en 1815) e antigos aliados de Napoleón, como os reis de Saxonia e de Dinamarca. Tamén houbo españois (Pedro Gómez Labrador), portugueses (Pedro de Sousa Holstein, Conde de Palmela; António Saldanha da Gama; Joaquim Lobo da Silveira), Estados xermánicos (Hannover, Baviera e Württemberg), eslavos, nórdicos (Suecia) e enviados dos Estados Pontificios. Todos coincidiron en estar unidos e permanecer vixiantes contra os liberais, os republicanos e os ateos.

No tempo que durou o congreso, os participantes estiveron por Viena en residencias palacianas, dando paseos por parques e bosques. Todo estes lugares foron escenarios de lecer, banquetes e bailes; destes feitos naceu a frase do príncipe de Ligne: *Le Congrés ne marche pas, il danse*, e chegábanse a xuntar até máis de 2.000 cabalos e outros tantos cans nas cazarías que celebraban. Unha destas actividades de lecer contou cun concerto dunha cantata de Beethoven titulada *O momento glorioso*.

| Estados independentes tras o Congreso de Viena |
| --- |
| País | Capital |
| Imperio austríaco Imperio Austríaco |  Viena |
|  Reino de Baviera |  Múnic |
|  Reino de Sardeña |  Turín |
|  Reino das Dúas Sicilias |  Nápoles |
|  Reino de España |  Madrid |
|  Estados Pontificios |  Roma |
|  Reino de Francia |  París |
|  Reino de Hannover |  Hannover |
| Territorio Británico do Océano Índico Imperio Otomán | Constantinopla |
|  Reino Unido dos Países Baixos |  Ámsterdan |
|  Reino de Portugal |  Lisboa |
|  Reino de Prusia |  Berlín |
|  Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda |  Londres |
| Dinamarca Reino de Dinamarca |  Copenhague |
| Imperio Ruso Imperio Ruso |  San Petersburgo |
|  Reino de Suecia |  Estocolmo |
|  Confederación Suíza |  Berna |
|  República de Cracovia |  Cracovia |

### Cambios territoriais

Como resultado das negociacións sostidas no Congreso tomáronse as seguintes decisións:

* Francia perdeu todos os territorios conquistados.
* Prusia recibiu Prusia Occidental, Poznań, o norte de Saxonia e parte das provincias do Rin e de Westfalia.
* O Imperio Austríaco recuperou a maioría das zonas que perdera fronte a Napoleón e concedéronselle Tirol e Salzburgo, (Baviera), Lombardía e Véneto para compensar a perda dos Países Baixos austríacos e Dalmacia.
* Foi creada unha Confederación Xermánica de 39 estados, creada dos 309 anteriores, baixo a presidencia do Emperador Austríaco. Só as pequenas partes do territorio de Austria e Prusia foron incluídas na Confederación.
* Rusia viu o seu territorio ampliado cara ao oeste. Confirmou a súa posesión de Finlandia e de Besarabia, ademais da maior parte do Ducado de Varsovia.
* Noruega foi transferida de Dinamarca a Suecia.
* O Imperio Otomán concedería certa autonomía a Serbia, Montenegro, Valaquia e Moldavia.
* Hannover conseguiu os antigos territorios do Bispo de Münster e Frisia oriental e pasou a ser un reino.
* A María Luisa, esposa de Napoleón, fóronlle outorgados Parma, Piacenza e Guastalla.
* Ratificouse a fundación do Reino Unido dos Países Baixos.
* O Reino de Sardeña recuperou o condado de Niza e Savoia e recibiu Xénova.
* A cidade de Cracovia e os seus arredores conformaron a República de Cracovia.
* Reino Unido anexionaouse Helgoland, Malta, as Illas Xónicas e outros territorios de ultramar.

Principios básicos
------------------

* **Restauración do absolutismo**. Acordouse restabelecer o poder absoluto dos soberanos.
* **Lexitimismo monárquico**. Devolveuse o trono ás monarquías tradicionais, consideradas únicas despositarias da lexitimidade política.
* **Equilibrio internacional**. Para evitar que unha potencia impuxese a súa hexemonía en Europa, coma pasara coa Francia napoleónica.
* **Intervencionismo**. As potencias asinantes arrogáronse o dereito de intervir militarmente naquel territorio que puxese en perigo os principios da Restauración. Para iso creáronse a Santa Alianza (Austria, Rusia e Prusia) e a Cuádrupla Alianza (á que se sumou o Reino Unido).
* **Sistema de congresos**. O congreso de Viena inaugurou unha nova concepción política exterior en Europa baseada na celebración de congresos para resolver os problemas internacionais.

Notas
-----

1. ↑  Fernández Bulete, Virgilio (2010). *Ciencias sociais: Historia*. SM Xerme. ISBN 9788498542653.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Acta do congreso de Viena.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q46362
* WorldCat
* VIAF: 147367697
* BNF: 11949509b
* BRE: 1907790
* EBID: ID
* GEC: 0070509
* GND: 2026986-9
* HDS: 008922
* LCCN: n50055590
* MAG: 2777232094
* NKC: kn20030213001
* SUDOC: 027458601

 |