Modelo:Cadro de moneda

O **balboa** é unha das dúas moedas de curso legal na República de Panamá, desde a súa introdución en 1904, xunto co dólar estadounidense, ao que desde entón ten vinculado o seu valor.

Divídese en 100 centésimos. O seu código ISO 4217 é PAB e o seu símbolo monetario B/.

Historia
--------

O balboa creouse en 1904, un ano despois de que Panamá se independizase de Colombia. A Convención Nacional de Panamá emitiu a Lei 84, do 28 de xuño, en cuxo primeiro artigo se establecía o balboa como moeda nacional, cuñada en prata de 900 milésimas e cun peso de 1,672 gramos. Na mesma disposición fixábase o valor do balboa no do dólar estadounidense e determinábase que este tería tamén curso legal no país.

### Moedas

Moeda de 2½ centésimos, hoxe fóra da circulación.
En 1904, cando se creou o balboa, recolléronse todas as moedas que naquel momento estaban en circulación no país, do sistema do peso colombiano, e fundíronse para cuñar as moedas da nova república. A primeira serie compúñase dos valores de 2½, 5, 10, 25 e 50 centésimos, e non foi ata 1931 cando se cuñou a primeira moeda co valor facial dun balboa, con características similares ás do dólar estadounidense. A primeira moeda co valor dun centésimo cuñouse en 1935.

Os valores en circulación son os de 1, 5, 10, 25 e 50 centésimos, así como 1 balboa. Proxectouse tamén a cuñaxe de moedas de dous e de cinco balboas, aínda que esta idea non prosperou.

Todas as moedas panameñas posteriores a 1908 están cuñadas na planta da *Royal Canadian Mint* en Otava, Canadá.

Moedas en circulación| Imaxe | Valor | Datas | Metal | Diámetro | Peso | Anverso | Reverso |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
|  |  **1**
**centésimo**

 | 1996-2019 | Cinc bañado en cobre. | 19,05 mm | 2,5 g | REPÚBLICA DE PANAMÁ / UN CNTÉSIMO DE BALBOA | Xefa inca Urracá |
|  |  **5**
**centésimos**

 | 2001-2019 | Cuproníquel. | 21,3 mm | 5 g | Escudo de Panamá | Sara Sotillo |
|  |  **1/10**
**balboa**

 | 2008-2019 | Cobre bañado en cuproníquel. | 17,9 mm | 2,27 g | Escudo de Panamá | Vasco Núñez de Balboa  |
|  |  **¼**
**balboa**

 | 2001-2019 | Cobre bañado en cuproníquel. | 24,26 mm | 5,67 g | Escudo de Panamá | Vasco Núñez de Balboa |
|  |  **½**
**balboa**

 | 2001-2019 | Cobre bañado en cuproníquel. | 30,61 mm | 11,34 g | Escudo de Panamá | Vasco Núñez de Balboa |
|  |  **1**
**balboa**

 | 2011-2019 | Aro: aceiro niquelado.
Núcleo: aceiro bañado en níquel-bronce. | 26,5 mm | 7,2 g | Vasco Núñez de Balboa | Armas de Panamá |

Billetes
--------

Billete dun **balboa** de 1941.
En 1941, o presidente da República Panameña, Arnulfo Arias, promoveu que o Goberno executase o artigo 156 da Constitución do país, para autorizar os bancos oficiais e privados do país a emitiren papel moeda. Como resultado, aprobouse o Decreto 6, do 30 de setembro de 1941, que creaba o Banco Central de Emisión da República de Panamá, e o día seguinte, por medio do Decreto 103, do 1 de outubro, ordenouse a posta en circulación de papel moeda. O banco foi autorizado a emitir 6 millóns de balboas en papel moeda, aínda que a cantidade emitida o 2 de outubro do mesmo ano, cando os billetes se puxeron en circulación, non superou os 2,7 millóns de balboas. Uns días despois, o 7 de outubro, a autoridade da Canle de Panamá emitiu unha circular na que se indicaba que o papel moeda panameño podía ser aceptado en todas as dependencias da canle.

Porén, aos sete días da súa posta en circulación, o Goberno de Arias foi derrocado e substituído polo de Ricardo Adolfo de la Guardia, apoiado polos EEUU. O novo Goberno pechou inmediatamente o banco e os billetes comezaron a ser retirados da circulación e, finalmente, incineráronse nos talleres do Colexio Artes e Oficios entre o 13 de xuño e o 6 de xullo de 1942. Os billetes, con valores de 1, 5, 10 e 20 balboas, foran impresos pola compañía *Hamilton Bank Note Company*, de Nova York.

Notas
-----

1. ↑  "Balboa" en: *DRAG*, *Portal das Palabras* e *Digalego*.
2. ↑  Cambio entre balboa e euro e co dólar. *Nataf.net*
3. ↑  Alfaro Asins, C. et al. (2009). "Balboa". En *Diccionario de numismática*. Ministerio de Cultura. Madrid, 2009. Páxina 37. ISBN 978-84-8181-405-7
4. ↑  "World Currency Symbols". *Xe.com*
5. ↑  "Códigos de divisas por países". *Iban.com*
6. ↑  "Ley 84 de 1904, sobre la moneda (de 28 de junio)". *Docplayer.es*
7. ↑  De León Watson, O. (2017). "La historia a través de las monedas". En *Panamá América*. 24 de outubro.
8. 1 2 3  "Coins from Panama. Balboa (1904-date)". *Numista.com*
9. ↑  "Pérez, K. (2012). "El peso de los balboas". En *Martes Financiero*. 733. 19 de xuño.
10. ↑  "1 Centésimo". *Numista.com*
11. ↑  "5 Centésimos Sara Sotillo". *Numista.com*
12. ↑  "1/10 Balboa". *Numista.com*
13. ↑  "¼ Balboa". *Numista.com*
14. ↑  "½ Balboa". *Numista.com*
15. ↑  "1 Balboa". *Numista.com*
16. 1 2  "Una breve historia de la desaparecida moneda Balboa". *Panamaviejaescuela.com*
17. ↑  "Panamá". *Banknote.ws*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Balboa*** |

### Bibliografía

* Krause, C. L.; Mishler, C. (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1991. (18ª ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-150-1
* Pick, A. (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. (7th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9