**Creta e Cirenaica** (latín: *Provincia Creta et Cyrenaica*) foi unha provincia senatorial do Imperio romano, establecida no 67 a.C. Comprendeu a illa de Creta e a rexión de Cirenaica na actual Libia.

A vontade de Apión e o dominio romano da Cirenaica
--------------------------------------------------

Ptolomeo Apión, o último rei do Reino de Cirenaica, legou o seu reino á República Romana cando morreu sen fillos no 96 a.C. Roma aceptou esta herdanza de Ptolomeo Apión, pero preferiu deixar a administración aos gobernantes locais, en vez de facer un control directo. Con todo, polos anos 70 a.C. as revoltas civís de colonos xudeus comezaron a desestabilizar a provincia e o Senado romano viuse forzado a actuar. No 74 a.C. enviaron un oficial de baixo nivel, o cuestor Cornelius Lentulus Marcellinus, para anunciar oficialmente a Cirenaica como provincia romana e restaurar a orde. O feito de que o Senado enviara a un funcionario tan baixo, indica a dificultade política que tiña a República para gobernar o seu crecente imperio, así como a facilidade coa que Cirenaica estaba disposta a someterse á gobernanza romana e á estabilidade que bindaba.

Conquista romana de Creta
-------------------------

Marcus Antonius Creticus atacou Creta no 71 a.C. e foi repelido. Entón, no 69 a.C. Roma encomendou a Quinto Cecilio Metelo e, tras unha feroz campaña de tres anos, Creta foi conquistada por Roma no 66 a.C. Metelo gañou o agnomen "Creticus" como honra pola súa conquista e subxugación de Creta.

Provincia
---------

No 67 a.C. Creta e Cirenaica combináronse nunha soa provincia  coa súa capital en Gortina en Creta. Debido a que este arranxo era xeograficamente inconveniente, Diocleciano dividiu a provincia no 298 d.C.

### Lista dos gobernadores romanos

* Aulus Minicius Rufus 71/72 d.c.
* Catullus 72/73
* Gaius Arinius Modestus 73/74-74/75
* Silo
* Aulus Julius Quadratus 84/85
* Gaius Pomponius Gallus Didius Rufus 88/89
* Gaius Memmius [...] 98/99
* Lucius Elufrius Severus 99/100
* Lucius Aemilius Honoratus Entre o 97 e o 118
* Titus Vibius Varus Entre o 97 e o 118
* Salvius Carus 134/135
* Quintus Caecilius Marcellus Dentilianus c. 140
* Quintus Julius Potitus entre o 138 e o 161
* Gaius Claudius Titianus Demostratus 161/162
* Pomponius Naevianus entre o 165 e o 169
* Veturius Paccianus antes do 168
* Lucius Saevinius Proculus 173/174
* Quintus Caecilius Rufinus entre o 160 e o 180
* Quintus Servilius Pudens 164/165

**Outras leturas**

Jane Francis e Anna Kouremenos (eds.) 2016. *Roman Crete: New Perspectives*. Oxford: Oxbow

Anna Kouremenos 2018. "In the Heart of the Wine-Dark Sea: Cretan Insularity and Identity in the Roman Period". In A. Kouremenos (ed.) *Insularity and Identity in the Roman Mediterranean*. Oxford: Oxbow.

Notas
-----

1. ↑  "Ptolemy Apion". Chris Bennett. Arquivado dende o orixinal o 26 de novembro de 2011. Consultado o 2016-11-24.
2. ↑  "Cyrenaica". UNRV.com. Consultado o 2016-11-24.
3. 1 2  "Creta". UNRV.com. Consultado o 2016-11-24.
4. ↑  Encyclopaedia Britannica (ed.). "rexión histórica de Cirenaica, norte de África". Consultado o 27 de decembro de 2017.
5. ↑  "Cyernaica". Livius.org. Consultado o 2016-11-24.
6. ↑  Salvo que se indique o contrario, os nomes dos gobernadores proconsulares de 71 a 135 son extraídos de Werner Eck, "Jahres- und Provinzialfasten der senatorischen Statthalter von 69/70 bis 138/139", *Chiron*, 12 (1982), pp. 281-362; 13 (1983), pp. 147-237
7. ↑  Salvo que se indique o contrario, os nomes dos gobernadores proconsulares de 140 a 165 son sacados de Géza Alföldy, *Konsulat und Senatorenstand unter der Antoninen* (Bonn: Rudolf Habelt Verlag, 1977), pp. 263f

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Creta e Cirenaica*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas