recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Logo de Wikipedia con escritura especular.
Escritura especular co texto *AMBULANCE* no capó dunha ambulancia inglesa.
As notas no Home de Vitruvio de Leonardo da Vinci están en escritura especular.
A **escritura especular** ou **escritura en espello** é un método de escritura que se logra trazando o lapis sobre o papel na dirección oposta á que é usada pola maioría dos amanuenses, de tal xeito que o resultado é unha imaxe en espello (invertida) da escritura habitual. O seu emprego máis común, cando o idioma se escribe desde a esquerda cara á dereita, é por parte de persoas zurdas. Ás veces utilízase como unha forma extremadamente primitiva de cifrado. O seu exemplo máis común na actualidade pode verse á fronte das ambulancias, onde a palabra "AMBULANCIA" aparece en escritura especular co obxectivo de que os condutores que se atopen diante dela lean a palabra no sentido normal nos seus espellos retrovisores.

Leonardo da Vinci é famoso porque en moitas das súas anotacións persoais utilizou este método que combinaba co uso de siglas e abreviacións para facer máis difícil a súa lectura por outras persoas. Só utilizaba o xeito estándar de escritura se tiña previsto que as súas anotacións fosen leidas por outras persoas. Leonardo dá Vinci era ambidestro, e adoitaba escribir coa esquerda, o que provocaba que a tinta o manchase facilmente se escribía en escritura estándar, é dicir, de esquerda a dereita. Tamén puido querer evitar, con este procedemento, que as súas ideas fosen roubadas por outros ou ocultalas da igrexa católica, cuxas ideas con frecuencia eran opostas.[]

Vídeo
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ambigrama.
* Bustrófedon.

### Ligazóns externas

* Escritura en espello

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q835937
* LCCN: sh85085962
* MAG: 85919222

 |
**Hemartros** ou **hemartrose** é a presenza de sangue no interior do espazo articular. As articulacións máis afectas son a articulación do xeonllo e a do cadril.

Causas
------

Polo xeral a causa principal é un traumatismo que fai que sangue a articulación, mais tamén se poden presentar de xeito espontáneo ou após un pequeno traumatismo nun paciente con certa predisposición á hemorraxia, como por exemplo os doentes que están a ser tratados con anticoagulantes orais como acenocumarol (*Sintrom* ou *Sinthrome®*) ou warfarina. Tamén é posíbel que exista hemartrose en pacientes doentes de hemofilia.

Cando se trata dun hemartros do xeonllo pode estar asociado a unha artroplastia desta articulacion.

Tratamento
----------

O tratamento médico de elección e a sinovectomía ou o recambio por medio dunha prótese.

### Notas

1. ↑  Ohdera T, Tokunaga M, Hiroshima S, Yoshimoto E, Matsuda S (2004). "Recurrent hemarthrosis after knee joint arthroplasty: etiology and treatment". *J Arthroplasty* **19** (2): 157–61. PMID 14973857. doi:10.1016/j.arth.2003.09.009.
2. ↑  Dunn AL (2005). "Management and prevention of recurrent hemarthrosis in patients with hemophilia". *Curr Opin Hematol* **12** (5): 390–4. PMID 16093785. doi:10.1097/01.moh.0000169285.66841.c8. Arquivado dende o orixinal o 11 de marzo de 2012. Consultado o 21 de xaneiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Articulación (anatomía)
* Sinovectomía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1642040
* BNCF: 42224
* BNF: 14568129r
* EBID: ID
* GEC: 0113719
* LCCN: sh85060120
* MAG: 2779526002

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 29653
* DOID: DOID:801
* HPO: HP:0005261
* MeSH: D006395
* MeSH: C05.550.459
* UMLS: C0018924

 |
**Gran Mestra Feminina** (en inglés, *Woman Grandmaster*, WGM) é o título de maior rango de xadrez exclusivamente de mulleres. A FIDE introduciu o título en 1977, xunto ao introducido previamente Mestra Internacional Feminina (WIM).

O título de WGM representa un nivel de mestría no xadrez significativamente menor respecto ao de Gran Mestre (GM) absoluto/mixto. De feito, os requisitos para obter o título de WGM son tamén menores aos do segundo título mundial de maior relevancia, o de Mestre Internacional (MI) absoluto/mixto. A vencedora do Campionato mundial xuvenil de xadrez feminino é automaticamente galardoada co título de WGM.

Moitas xogadoras teñen o título de MI amais do WGM e desde 2000 as 10 mellores mulleres son tamén GM. A vencedora do Campionato do Mundo de xadrez feminino recibe automaticamente o título de Gran Mestra absoluta se non o ten.

Notas
-----

1. ↑  Hooper, David Vincent; Whyld, Kenneth (1992). *The Oxford Companion to Chess* (2ª ed.). Oxford University Press. p. 450. ISBN 9780198661641.
2. ↑  "FIDE Handbook: Chess rules". *FIDE - Fédération Internationale des Échecs* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 15 de marzo de 2008.
3. ↑  "FIDE Handbook: Chess rules". *FIDE - Fédération Internationale des Échecs* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 15 de marzo de 2008.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial da FIDE
Escumadeira de aluminio.
A **escumadeira**, **espumadeira**, **revolvedeira**, **viradeira** ou **volvedoira** é un utensilio de cociña empregado para sacar os alimentos fritos ou cocidos do interior da tixola ou cazo, aínda que tamén se emprega este instrumento para des-escumar caldos, e de aí provén o seu nome. Consta dun longo mango e unha especie de cazoleta en forma de paleta, moi aberta, e con orificios na súa superficie para que ao sacar os alimentos sólidos os líquidos se escorran polos buracos. É moi empregada na elaboración de alimentos fritos (patacas fritidas, croquetas etc.) nos que convén sacalos da fritura a medida que van dourándose polo efecto da calor.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *escumadeira*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *espumadeira*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *revolvedeira*.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *viradeira*.
5. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *volvedoira*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q388428
* AAT: 300209581
* GEC: 0086196

 |
Hora do té, un dos costumes máis coñecidos da gastronomía do Reino Unido.
Unha distribución de bocados servidos co té.
A **hora do té** (en inglés: *tea time* ou *afternoon tea*) é un costume tradicional británico no que se toma o té ás cinco da tarde.

A hora do té é un hábito británico que xeralmente acontece entre as 4 p. m. e as 5 p. m. Non é exclusivamente unha hora de tomar té, senón máis ben consiste na cea lixeira, que xeralmente se prepara ó chegar do traballo.

Tea break
---------

O *tea break* é un pequeno descanso durante as horas de traballo consistente en 15 minutos, no cal se adoita tomar un tazón de té ou café e un sándwich (tea sandwich). Nunha xornada de traballo adoita haber un *tea time* e dous *tea breaks*.

Antes de que se introducise o té no Reino Unido, os británicos tiñan dúas comidas principais: o almorzo e a cea. O costume de tomar o té comezou no século XVIII, cando a xente ía realizando a cea cada vez máis tarde e empezouse a ter un xantar máis lixeiro entre o almorzo e a cea. Aínda así, isto deixaba moitas horas entre algunhas comidas. Algúns membros da aristocracia afixéronse a tomar unha cunca de té xunto cun aperitivo ó redor das cinco de tarde. Este costume obtivo gran popularidade estendéndose a outras clases sociais.

Notas
-----

1. ↑  It's Time for Tea – by Dawn Copeman – Time Travel Britain
2. ↑  "Crunch time: why Britain loves a good biscuit". The Guardian. Consultado o 30 de decembro de 2014

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Merenda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q245009
* GND: 4121958-2

 |
**Enrique Pena Vila**, nado na Coruña o 19 de xuño de 1899, foi un debuxante e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Artes Gráficas. Foi árbitro de fútbol. Militante das Juventudes Socialistas, das que foi presidente en 1933. Foi elixido membro do Comité directivo da Agrupación Socialista da Coruña en abril de 1932. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido. Foi proclamado candidato a deputado a Cortes nas eleccións de 1936. Despois integróuse nas JSU. En abril de 1936 participou nun atentado frustrado contra o xeneral Carlos Bosch Bosch. Foi editor da revista *Ciaboga* da Federación de Remo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu agochado. O 5 de agosto de 1942 foi detido. Xulgado en causa militar por rebelión o 26 de xuño de 1943. Condenado a pena de morte foille, conmutada por cadea perpetua. Beneficiouse de varios indultos e saíu da prisión en abril de 1949.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 27-4-1932, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Enrique Pena Vila na páxina web *Nomes e Voces*.
* Causa 64/1936 por el delito de atentado cometido contra el Excmo. Sr. Jefe de la XVI Bribada de Infantería D. Carlos Bosch y Bosch
* Causa 64/1936 (II)
Cartel da Plataforma de Afectados pola Hipoteca.
Un **escrache** é un tipo de manifestación na que un grupo de activistas se dirixe ó domicilio ou posto de traballo de alguén ó que se quere denunciar. Ten como finalidade facer visíbeis ante a opinión pública os feitos denunciados ou a actitude tomada polo denunciado ante o feito concreto, xa sexa por acción ou por omisión. Normalmente trátase dunha denuncia popular contra persoas acusadas de violacións ós dereitos humanos ou de corrupción, e adóitanse facer actos como sentadas, cánticos, pintadas ou carteis diante do seu domicilio particular ou en lugares públicos.

Este tipo de manifestacións téñense usado en países de América do Sur como a Arxentina ou Chile. Utilízase como unha forma protesta, e ás veces, de intimidación e acoso público, e nalgúns casos téñense producido actividades violentas[].

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Asamblea de escraches de Madrid: Un grupo de dinamización de los señalamientos públicos". *Diagonal*. 9 de abril de 2013.  *(en castelán)*
* Historia dos escraches en www.página12 *(en castelán)*
* Vídeo con escrache a Rafael Videla en 2006 *(en castelán)*
* Vídeo con escrache, ano 2013

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3304691
* EBID: ID

 |
**Giancarlo Cornaggia-Medici**, nado en Milán o 16 de decembro de 1904 e finado na mesma cidade o 23 de novembro de 1970, foi un tirador de esgrima italiano, gañador de cinco medallas olímpicas.

Traxectoria
-----------

Participou, aos 23 anos, nos Xogos Olímpicos de 1928 celebrados en Ámsterdan, gañando a medalla de ouro na proba por equipos de espada. Nos Xogos Olímpicos de 1932 dos Ánxeles logrou a medalla de ouro ma proba individual e foi medalla de prata na proba por equipos. Nos Xogos Olímpicos de 1936 de Berlín gañou a medalla de prata na proba por equipos e foi medalla de bronce na individual.

Ao longo da súa carreira gañou catro medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, entre elas dúas de ouro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.olympic.org - Giancarlo Cornaggia-Medici *(en inglés)*
* www.sports-reference.com - Giancarlo Cornaggia-Medici *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1370391
* Sports Reference: giancarlo-cornaggia-medici-1

 |
**Esenia** foi unha banda viguesa de gothic-metal, nacida no verán de 2004. Formada por membros doutras bandas da cidade, xuntáronse coa pretensión de facer un grupo serio.

Traxectoria
-----------

Comezan facendo versións de grupos como Him, Entwine ou The 69 eyes, e axiña comezan a dar concertos con temas propios. En xaneiro de 2005 participan no primeiro festival *Planeta Musical*, para o que editan editan *Creo*, un sinxelo con 3 temas, un propio ("Creo") e dúas versións de Him. En outubro de 2005 sae ó mercado *Amnio*, un EP autoproducido que recibe moi boas críticas en medios especializados. Coa distribución deste EP comezan a ser coñecidos, o que lles permite saír a tocar a lugares como Oporto ou Madrid.

En marzo de 2006 hai cambios na formación. É expulsado Javier, membro orixinal da banda, sendo substituído por Andrés, membro tamén da banda de rock'n'roll High Sierras. Tamén no 2006 Cristina deixa a banda por motivos persoais, pasando a formación a ser un sexteto.

Ese ano editan o sinxelo *Fragmentos*, adianto do seu primeiro CD, que ten previsto ser editado no 2007.

No 2007 aparecen no recompilatorio *Gallaecian metal compilation*, editado por Falcatruada. O seu tema "Creo" aparece no segundo cd (*Fusco*).  
Ese mesmo ano participan na *Rede Galega de Música ao Vivo*, dando concertos nas catro provincias.

En maio de 2011 anunciaron a disolución da banda no seu perfil de Facebook.

Notas
-----

1. ↑  Perfil do Facebook de Esenia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.esenia.org
* myspace do grupo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12388006
* Metal Archives: 73548

 |
Gründerzeit - probabelmente a culminación da industrialización en Alemaña e Austria-Hungría .
 Unha fila de casas típicas daquela época, en Chemnitz.O termo ***Gründerzeit*** e ***Gründerjahre***  (do alemán *Gründer* = fundación e *Zeit* = tempo, pronunciado [ˈɡrʏndɐˌtsaɪ̯t], *Gründer* ou *Jahre* = ano, en alemán "tempo dos fundadores" ou "ano das fundacións") no século XIX en Europa central (Prusia, Imperio alemán e Imperio Austrohúngaro) é referido ao período comprendido desde 1871 (fin da guerra franco-prusiana) até a caída da bolsa de 1873.

Razóns e consecuencias
----------------------

Grazas ás reparacións francesas de posguerra, a rendición de Alsacia-Lorena ao Imperio Alemán e outras facilitacións económicas (eliminación de muros aduaneiros internos; unificación da lei comercial, etc.) a economía nos territorios correspondentes aproximadamente á actual Alemaña comezou a florecer intensamente: prosperaron a industria, o comercio e a banca.

A febre da construción tamén era típica daquela, imitando deliberadamente tempos anteriores (o chamado Historicismo) e levantou edificios neobarrocos, neogóticos e neorrenacentistas.

A excesiva abundancia de diñeiro en circulación provocou unha intensa especulación e axiotaxe. Moitas sociedades anónimas quebraron tras a crise económica mundial de 1871 ou tiveron que declararse en bancarrota.

Outro uso da palabra
--------------------

Nun sentido máis amplo e en relación con outros países centroeuropeos, a palabra tamén se aplica ás primeiras décadas posteriores á década de 1870.

Notas
-----

1. ↑  Proponas tiun vorton Erich-Dieter Krause (*Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto*, Hamburg 2007, p. 578).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Prusia
* Prusia (rexión)
* Imperio Alemán
* Imperio Austrohúngaro
* Historicismo
* Axiotaxe

### Bibliografía

* Hellmut Andics: *Gründerzeit.* *Das schwarzgelbe Wien bis 1867.* Jugend und Volk, Viena 1981, ISBN 3-7141-6518-5 .
* Rainer Haaff: *Gründerzeit.* *Hartholzmöbel - Weichholzmöbel.* Kunst-Verlag Haaff, Germersheim 2005, ISBN 3-938701-01-3 .
* Richard Hamann, Jost Hermand: *Deutsche Kunst und Kultur von der Gründerzeit bis zum Expressionismus.* Banda 1: *Gründerzeit.* Akademie-Verlag, Berlín 1965.
* Eberhard Roters: *Aspekte der Gründerzeit.* Akademie der Künste (Academia das Artes). Berlín 1974 (catálogo da exposición).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gründerzeit*** |
**Gladys Chepkirui Ngetich**, nada en Amalo Village (Kenya) en 1991, é unha enxeñeira kenyana, e bolseira Rhodes, que está facendo un doutoramento en enxeñaría aeroespacial na Universidade de Oxford, no Reino Unido. Recibiu a Bolsa Tanenbaum e o Premio á Excelencia Babaroa.

Traxectoria
-----------

Ngetich naceu en Amalo Village, Nakuru Condado. Foi a Lelaibei Escola Primaria en Olenguruone e despois estudou na escola Secundaria de Mozas de Piedade en Kericho. Posteriormente, foi admitida no Jomo Kenyatta Universidade de Agricultura e Tecnoloxía, graduándose en Enxeñaría Mecánica, no 2013.

En 2015, Ngetich uniuse á Universidade de Oxford cunha bolsa Rhodes para obter un doutoramento en Enxeñaría Aeroespacial. En 2016, obtivo unha Bolsa Tanenbaum, unha bolsa anual que se outorga aos bolseiros Rhodes para un programa multifacético en Israel. En 2018, Ngetich foi nomeada bolseira do Foro Mundial Skoll polo labor que está a realizar en Kenya para apoderar ás nenas e as mulleres. Tamén é titora de estudantes de enxeñaría no Oriel College.

Recoñecementos
--------------

En 2018, acredítaselle unha patente en colaboración con Rolls-Royce. A súa investigación foi publicada en *BBC Science* e *Oxford Science Blog and Medium*. En 2018, recibiu o premio ASME IGTI Young Engineer Turbo Expo Participation Award pola súa contribución á conferencia anual da Sociedade Americana de Enxeñeiros Mecánicos (ASME).

Gladys é a cofundadora da ILUU, unha asociación sen fins de lucro con sede en Nairobi que ten por obxecto apoderar, inspirar e orientar ás nenas e mulleres.

En setembro de 2018, o diario kenyano de lingua inglesa Business Daily Africa nomeou a Gladys Chepkirui Ngetich como unha das 40 importantes mulleres menores de 40 anos de Kenya. En 2019, comeza a estudar a ciencia espacial sustentable cunha bolsa de Schmidt Science.

* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Rhodes Trust". Consultado o en xullo 2018.
2. ↑  "Gladys Ngetich Listed Among 10 Rising Stars in UK". Consultado o 2 agosto 2018.
3. ↑  "Why are there so few female engineers?". Consultado o 2 agosto 2018.
4. ↑  "‘Lazy’ student rejected by African schools wins UK’s top 10 best students award". Consultado o 2 agosto 2018.
5. ↑  "Student rejected for 298 KCPE marks shines in the UK". Consultado o 16 xullo 2018.
6. 1 2  "Miss Gladys Chepkirui Ngetich". Consultado o 26 xullo 2014.
7. 1 2  "Gladys Ngetich Student, Skoll Centre for Social Entrepreneurship". Consultado o 26 xullo 2018.
8. ↑  "Top 40 under 40 Women 2018" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de setembro de 2018. Consultado o 16 outubro 2018.
9. ↑  "Women in science: Smashing glass ceilings and glass walls". Consultado o 21 xullo 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mulleres enxeñeiras

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55767537
* Scholar: 0ORAagIAAAAJ

 |
**Gian Fontana**, nado o 16 de novembro de 1897 en Fidaz, Cantón dos Grisóns, Suíza, e finado o 30 de novembro de 1935 en Flem, foi un profesor e escritor romanche. A súa é esencialmente lírica e novelística.

Traxectoria
-----------

Fontana medrou nunha familia labrega, nunha pequena aldea do concello de Flem, fillo de Josef Fontana (1870–1938) e Margreta Capaul (1870–1937). Frecuentou a escola en Flem, que tiña o alemán como lingua de instrución. En 1914 con 17 anos entrou na escola de maxisterio de Chur e alí recibiu as primeiras clases de romanche que lle deu o sacerdote Gion Cahannes (1872–1947). Logo de graduarse en 1917 foi profesor en Flem ata 1935.

Obra
----

Fontana comezou a escribir en alemán, as súas primeiras poesías en romanche datan de 1914. En 1921 consagrouse co seu poema *Canzun d'amur* sonorizado por Thumas Dolf en 1922-1923 e que se fixo popular. O cambio para o romanche produciuse tarde, probablemente baixo a influencia da fundación de Renania, asociación de promoción do romanche que operaba nas zonas protestantes de Sutselva e Surselva e que publicaba a revista *Casa Paterna,* onde apareceron os primeiros poemas de Gian Fontana.

A súa lingua ten as cores da súa fala local, recollendo mesmo léxico case esquecido propio de Fidaz e de Flem, que se diferenza do sursilvano estandarizado. Escribiu arredor de 800 poesías, das que se converteron en cancións arredor de 80, converténdose nun referente para a música popular romanche, sonorizadas por compositores como Tumasch Dolf, Corin Curschellas, Gion Antoni Derungs, Hans Erni (1867-1961), Hans Lavater (1885-1969), Giusep Maissen (1906-1963) , Giusep Tschuor (1940-2022) e Robert Grossmann (\* 1953) escribiu a a ópera *Il president da Valdei* a partir dunha novela de Fontana.

Obras
-----

* *Ediziun cumpleta.* 3 vol. Ediziun dalla Uniun Romontscha Renana, Chur 1971.
* *Igl uors ed autras historiettas*, contos, 1920
* *Per l’honur.*, novela, 1922
* *Carstgauns*, poesías, 1927
* *Crappa-grossa*, novela, 1930.
* *Sidonia Caplazi* novela, 1932
* *La cuolpa*, novela, 1937

Notas
-----

1. ↑  Deplazes, Gion. *Istorgia da la litteratura rumantscha per scola e pievel* tom 3, Lia rumantscha, Cuira, 1990.
2. ↑  Martin Bundi: *Zur Situation des Rätoromanischen in Graubünden.* Arquivado 15 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine.
3. ↑  Tumasch Dolf: *Gian Fontana.* en: *Annalas da la Societad Retorumantscha*, tom 51 (1937). p. 20–29,
4. ↑  "Manfred Veraguth "Gian Fontana. Poesias sco musica"". Arquivado dende o orixinal o 22 de agosto de 2016. Consultado o 20 de agosto de 2016.
5. ↑  Georg Thürer *Ei tucca la notg sil clutger...*. cumpareglia.
6. ↑  "*Reminiscenzas – Gedenkkonzert zum 100.* "(PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 15 de xaneiro de 2016. Consultado o 20 de agosto de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14564876
* WorldCat
* VIAF: 287232465
* GND: 118692151
* HDS: 009107
* ISNI: 0000 0003 9304 5859
* NTA: 070479747
* OL: OL6206269A

 |
**Glasvegas** é unha banda escocesa de indie rock procedente de Glasgow. O grupo está composto por James Allan (voces), Rab Allan (guitarra e coros), Paul Donoghue (baixo e coros) e Jonna Löfgren (batería). Glsvegas recibiu moi boas críticas co seu primeiro álbum, *Glasvegas* , editado en setembro do ano 2008, e que chegou ao número 2 da lista británica de álbums, sendo nomeado para os Mercury Music Prize un ano despois.

A revista *NME* declarou: "Se The Libertines definiron o comezo da década e Arctic Monkeys a súa metade, entón Glasvegas case con seguridade definirán o seu final e máis aló". Se álbum de estrea, *Glasvegas* (2008), colleitou éxito no Reino Unido, onde foi platino, e en Suecia, chegando a ser ouro. O impacto da banda no Reino Unido e o éxito do seu primeiro traballo non pasou desapercibido en Norteamérica, onde a banda estivo de xira seis veces entre outubro do 2008 ata setembro do 2009.

O 14 de decembro do 2010, a banda anunciou a contratación dunha nova batería, Jonna Löfgren. O segundo álbum da banda, *Euphoric Heartbreak* foi publicado o 4 de abril do ano 2011, acadando o número 10 no Reino Unido e o 1 en Suecia.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo | Observacións |
| --- | --- | --- | --- |
| *Glasvegas* | 2008 | Columbia Records |  |
| *A Snowflake Fell (and It Felt Like a Kiss)* | 2008 | Columbia Records | EP |
| *Euphoric Heartbreak* | 2011 | Columbia Records |  |
| *Later...When the TV Turns to Static* | 2013 | BMG Records |  |
| *Godspeed* | 2021 | Go Wow |  |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740692
* WorldCat
* VIAF: 151139826
* AllMusic: mn0001013361
* BIBSYS: 10002802
* BNF: 15915438m
* Discogs: 911890
* GND: 10360017-6
* ISNI: 0000 0001 1957 7502
* LCCN: no2009034415
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0087201
* RocksBackpages: glasvegas
* Songkick: 587037

 |
**Gerardo**, máis coñecido futbolisticamente como **Gerardito**, foi un futbolista galego de comezos do século XX que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Xa militaba no Real Vigo Sporting Club antes da fusión deste co Real Club Fortuna de Vigo en agosto de 1923 para dar lugar ao Celta de Vigo, e pasou a formar parte do extenso cadro de xogadores deste. Pese á gran competencia na dianteira de homes como Chicha, Polo ou Posada logrou facerse cun oco no once máis habitual. Un dos encontros que destaca entre todos os disputados por Gerardito co Celta é o que o enfrontou ao Stadium de Oviedo o 5 de abril de 1925, encontro entre os campións galego e asturiano e que finalizou con vitoria do Celta por 4-3.

Finalmente abandonou o club antes do comezo da tempada 1926-27 cun palmarés de tres Campionatos galegos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Txema Ereaga (14 de febreiro de 2013). "Gerardito: Los primeros "goals" del Celta". *Fame Celeste* (en castelán).

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1923 (primeira convocatoria de xogadores) |
| --- |
| 
* Isidro
* Lilo
* Rubido
* Otero
* Pasarín
* Juanito
* Daniel
* Caito
* Torres
* Balbino
* Queralt
* Hermida
* Pombo
* Cruces
* Córdoba
* Bienvenido
* Nolasco

 |
| 
* Máximo Costas
* Reigosa
* Chiarroni
* Posada
* Polo
* Correa
* Gerardito
* Ramón González
* Caride
* Pedro Pinilla
* Salvador
* Miguelito
* Casal

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534398
* BDFutbol: 109337

 |
**Gerardo Castaño Balado**, coñecido como **Castaño**, nado en Padrón e finado no mesmo concello en outubro de 1980, foi un debuxante e caricaturista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Gerardo Castaño Vilanova, secretario do Xulgado de Padrón, e Josefa Balado Alonso. Foi oficial segundo do concello de Padrón até 1923. Amigo da infancia de Manuel Antonio, que foi quen o animou a publicar os seus traballos. Deu a coñecer os seus debuxos humorísticos en *Faro de Vigo* e *Vida Gallega* entre 1927 e 1931, e a partir dese ano deixou de publicar. É cualificado como debuxante humorista naif. No franquismo escribiu poesía, como o relato en verso "Fun a Leiro c'unha moza".

Notas
-----

1. ↑  *Galicia*, 25-10-1923, p. 2.
2. ↑  *La Noche*, 25-2-1958, p. 8.
3. ↑  *Vida Gallega*, 10-11-1928, p. 10.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 5-11-1983, p. 32.
5. ↑  *La Noche*, 21-4-1962, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* González Pérez, Clodio (1986). *Castelao caricaturas e autocaricaturas*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-286-0.
* Pascual Carballo, Alberto (2009). *Humor gráfico galego: da transición ao século XXI*. Ir Indo. ISBN 978-84-7680-648-7.
O **escrutinio** é a operación que, dentro dun proceso electoral, se ocupa da contaxe dos votos e da atribución de representantes. Os escrutinios, que poden ter máis ou menos fases automatizadas, realízanse de distinto xeito en función dos diferentes territorios e sistemas electorais.

En Galicia e España
-------------------

En Galicia, como no resto de España, todo o proceso de escrutinio é manual, e realízase en cada un dos colexios electorais.

As persoas encargadas de realizar os escrutinios son os membros das mesas electorais (presidente, vicepresidente, secretario e dous vogais), que están vixiados no seu traballo polos interventores representantes dos partidos políticos. Os votos vanse sacando das urnas e declarando de viva voz. Nas eleccións locais, ao parlamento galego, europeas e ao Congreso dos Deputados, as listas son pechadas, e vanse agrupando en moreas conforme a forza política. Nas eleccións ao Senado as listas son abertas, e os membros da mesa poden optar polo sistema de contaxe que lles resulte máis cómodo (ou ben mixto de candidaturas e votos repartidos, ben cantando os votos en alto).

Despois cóntanse as papeletas, e asígnanse os votos a cada candidatura. Finalmente, e despois de asinar as actas envíaselle a información a unha oficina electoral que centraliza os datos, e realiza as asignacións de concelleiros, deputados, senadores e demais parlamentarios.

Os votos gárdanse e envíanselle tamén a esa oficina electoral, para o caso en que houbese reclamacións posteriores.

En Escocia
----------

Escrutinio no Albert Hall de Stirling. En primeiro termo vense os escáneres, que procesan as papeletas. Nas mesas do fondo, os computadores que realizan os rexistros e as comprobacións.
O sistema de reconto en Escocia é moi automatizado, e realízase nas oficinas de escrutinio, que centralizan os votos dun gran número de mesas e mesmo circunscricións distintas.

En primeiro lugar, as urnas recíbense, ábrense e rexístranse conformando a súa entrada. Logo as papeletas envíanse a uns escáneres, que len os datos nelas recollidos (números ou aspas), e transforman ese cómputo en número de votos. As papeletas que presentan algún erro de lectura ou interpretación, pasan a unha revisión manual, onde, a partir da imaxe escaneada, os axentes electorais e os interventores dos partidos interpretan a vontade do elector e asignan os votos a través do computador. Aqueles que non son capaces de interpretar ou que presentan datos confusos (dous votos na mesma papeleta, p.ex.) son declarados nulos.

Os votos son adxudicados automaticamente aos candidatos, e atribuídos os postos aos que optan.
**Fermín Gómez Segura**, coñecido como **Segura**, **Tanque**, **San Lorenzo** e **Recalada**, finado en Argozón (Chantada) en outubro de 1953, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Membro da partida de Xosé Castro Veiga. En outubro de 1949 reclamouno o xuíz militar de Lugo xunto con outros guerrilleiros encartados na causa 318/49. Volveu ser reclamado polo xuíz militar de Lugo en marzo de 1950 encartado na causa 13/50. En xullo de 1950 foi reclamado polo xuíz militar de Lugo xunto con Xosé Castro Veiga, Roberto López Rodríguez e Augusto Diéguez Yáñez encartados na causa 144/50. Reclamado novamente en maio de 1951 encartado na causa 76/51, e en marzo de 1953 pola causa 181/52. Descuberto en Argozón pola Garda Civil en outubro de 1953, refuxiouse nunha casa tratando de resistir ata que foi acurralado pola Benemérita, suicidándose.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 5-10-1949, p. 2.
2. ↑  *BOP Lugo*, 18-3-1950, p. 3.
3. ↑  *BOP Lugo*, 8-7-1950, p. 4.
4. ↑  *BOP Lugo*, 8-5-1951, p. 4.
5. ↑  *BOP Lugo*, 26-3-1953, p. 4.
6. ↑  Arquivo Histórico do PCE

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Eladio Ferreiro ou as contradicións
**Fermina Oliva Ocaña**, nada en Uclés (Cuenca) o 12 de outubro de 1872 e finada en Madrid o 28 de marzo de 1969, foi unha dos dez pasaxeiros españois que embarcaron no famoso transatlántico RMS Titanic en abril de 1912. Fermina Oliva era a dama de compañía do millonario matrimonio español conformado por Víctor Peñasco Castellana (finado a bordo do barco) e a súa dona María Josefa Pérez de Soto Vallejo Peñasco (que sobreviviu ao afundimento, e finou en 1972 aos 83 anos).

Traxectoria
-----------

Cando era moi nova Fermina marchou da súa vila natal e cara a Madrid, para axudar á súa familia. Alí, estableceuse como modista e máis tarde ofrecéronlle ser a dama de compañía do matrimonio Peñasco, durante a súa viaxe de noivos. Os Peñasco casaron en 1910 e querían realizar unha luxosa lúa de mel que duraría máis de dous anos.

### A bordo do Titanic

O 10 de abril de 1912 en Cherburgo, Fermina Oliva embarcou no Titanic xunto cos Peñasco. O matrimonio e Fermina ocupaban tres camarotes de primeira clase. A noite do afundimento, Fermina atopábase no seu camarote cosendo o seu corsé e non podía conciliar o soño.

Pouco antes da medianoite do 15 de abril de 1912, Fermina notou a sacudida provocada polo choque do transatlántico co iceberg. Ao pouco tempo Víctor acudiu a chamala, e subiu co matrimonio a cuberta, onde lles dixeron que o accidente non se trataba de nada grave. Pero o tempo pasaba e, pasada a medianoite, comezaron a baixar os primeiros botes salvavidas. Josefa subiu no bote nº 8, pero Víctor cedeulle o seu sitio a unha muller de terceira clase cun bebé en brazos. O bote comezou a baixar, e Fermina, presa do medo de estar nun buque afundíndose e rodeada de xente que non falaba o seu idioma, empezou a chorar e a gritar, ante o cal un oficial arroxouna ao bote, onde se reuniu coa súa señora.

Na mañá do día 15 de abril, Fermina e a súa señora subiron a bordo do RMS Carpathia.

### Últimos anos

Logo desa experiencia, Fermina Oliva non quixo volver falar deste triste feito, e volveu á súa vida de costureira, na súa casa da rúa Regueros de Madrid, que máis tarde convertería nunha pensión. Sempre foi solteira e non tivo fillos. Faleceu o 28 de marzo de 1969, á idade de 96 anos, e foi soterrada no Cemiterio de La Almudena.

Notas
-----

1. 1 2 3  Una madrileña superviviente del Titanic. *Revistamadridhistorico.es*.
2. ↑  Los diez españoles del Titanic. *20minutos.es*.
3. 1 2  Doña Fermina Oliva y Ocana. *Encyclopedia-titanica.org*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Españois abordo do RMS Titanic
**Fermín Gutiérrez Lada**, coñecido como **Segura**, nado en La Zorera (Sama de Langreu) en 1916 e finado en Argozón (Chantada) o 10 de outubro de 1953, foi un guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

Combateu no exército republicano na 28 Brigada Mixta, sendo ascendido a sarxento. A finais dos anos corenta era membro do destacamento Santiago Carrillo da II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia comandado por Evaristo González Pérez. O 20 de abril de 1949 no lugar do Piricallo milicianos do destacamento foron sorprendidos por un destacamento de 60 gardas civís de Lugo e Ponferrada, orixinándose un combate que tivo como resultado a morte de catro guerrilleiros: Evaristo González Pérez "Rocesvinto", Guillermo Morán García "Asturiano", Gregorio Colmenero Fernández "Porreto" de Torbeo e Julián Acebo Alberca "Guardiña". Samuel Mayo Méndez conseguiu saír do cerco, e Fermín, ferido, conseguiu fuxir chegando ata Cereixa onde se refuxiou na antiga casa reitoral. Dende ese momento converteuse nun guerrilleiro solitario. O 10 de outubro de 1953, cercado pola Garda Civil en Argozón (Chantada), suicidouse.

Notas
-----

1. ↑  *Diario Oficial del Ministerio de Defensa Nacional*, 7-5-1938, p. 430.
2. ↑  La delación de un familiar causó hace 72 años la caída de los maquis de Repil

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra Arquivado 19 de abril de 2017 en Wayback Machine.*(en francés)*
**Gloria Méndez Seijido**, nada en Ferrol en 1969, é unha escritora e tradutora galega.

Traxectoria
-----------

Cando era nena marchou cos pais emigrada, primeiro a Guinea Ecuatorial e logo a Barcelona. Licenciouse en Filoloxía pola Universidade de Barcelona, e despois continuou os seus estudos na universidade de París 8, onde fixo un posgrao en Xestión cultural e Fotografía, e na Universidade Aberta de Cataluña, onde fixo un mestrado en Recursos humanos. 

Ademais de en París, tamén viviu en México, os Estados Unidos, Kampala e Gran Bretaña. En 2008 vivía en Barcelona. Profesionalmente dedícase ao desenvolvemento persoal, e ten unha empresa diso. Preside a Asociación Catalá de Coaching.

Obra
----

* *O informe Kristeva* (novela, 1997)
* *La verdadera historia de Sara James* (novela, 2004)
* *Juan, el arbolito viajero, y otros cuentos* (narrativa infantil, 2006).

### Traducións

Ten unha extensa carreira como tradutora ao español. Entre as obras que verqueu atópase *Little Women*, a novela de Louisa May Alcott.

Vida persoal
------------

Ten dúas fillas e un fillo.

Notas
-----

1. 1 2  "CV de Gloria Méndez". *Gloria Méndez (web persoal)*. Arquivado dende o orixinal o 05/07/2014. Consultado o 22/3/2018.
2. 1 2  Coruña, La Opinión de A. "Gloria Méndez: ´Enseñamos a hacer más con menos esfuerzo´ - La Opinión A Coruña". *www.laopinioncoruna.es*. Consultado o 2018-03-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q50843164
* WorldCat
* VIAF: 14083139
* BNE: XX1297476
* GND: 1057137987
* ISNI: 0000 0000 5934 5426
* LCCN: n98033371
* NTA: 180738038
* SUDOC: 076004627

 |
Gloria al Bravo Pueblo
**Gloria al bravo pueblo** é o himno de República Bolivariana de Venezuela. Foi composta por (letra) Vicente Salias e (música) Juan José Landaeta arredor do ano 1810. Instaurouse baixo o mandato do presidente Antonio Guzmán Blanco o 25 de maio de 1881.

Autoría
-------

Sospeitase que a letra foi escrita por Andrés Bello, e que a música foi composta por Lino Gallardo. Pero nunca se puido demostrar o veracidade disto.

Música e letra
--------------

**CORO**  

Gloria al bravo pueblo   

que el yugo lanzó,   

la ley respetando   

la virtud y honor.   

*(bis)*

¡Abajo cadenas!   

¡Abajo cadenas!   

gritaba el Señor  

gritaba el Señor  

y el pobre en su choza   

libertad pidió.

A este santo nombre\*\*  

tembló de pavor   

[el vil egoísmo,   

que otra vez triunfó.]\*\*  

*(bis)*

**CORO**

Gritemos con brío:  

Gritemos con brío:  

¡Muera la opresión!  

¡Muera la opresión!  

Compatriotas fieles,   

la fuerza es la unión.

Y desde el Empíreo\*\*  

el Supremo Autor,   

[un sublime aliento   

al pueblo infundió.]\*\*  

*(bis)*

**CORO**

Unida con lazos  

Unida con lazos  

que el Cielo formó,  

que el Cielo formó,  

la América toda   

existe en nación.

Y si el despotismo\*\*  

levanta la voz,   

[¡seguid el ejemplo   

que Caracas dio!]\*\*.  

*(bis)*

**CORO**

  

*\*\* bis na repeticion*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Himno Nacional de Venezuela na Biblioteca Nacional de Venezuela

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208153
* MusicBrainz: ID

 |
En odontoloxía denomínase **hipersensibilidade** ou **sensibilidade dental** a unha dor dental de carácter aguda e de curta duración, que xorde na superfice da dentina en resposta a estímulos térmicos, evaporativos, táctiles, osmóticos, químicos ou eléctricos; e que non pode atribuírse a ningunha outra doenza dental.

Que exista certo grao de sensibilidade na dentina é normal, pero por norma xeral non adoita experimentarse dor nas actividades cotiás, como beber unha bebida fría. Así, aínda que os termos de sensibilidade da dentina e dentina sensible úsanse indistintamente para referirse á hipersensibilidade dental, este último termo é máis axeitado.

Causas
------

Os motivos que provocan a hipersensibilidade dental son diversos, tendo a súa orixe na erosión do esmalte do dente. Existen bebidas e alimentos ácidos que poden provocar molestias nos dentes. Ademais, as bacterias provocadas pola carie dental (relacionado co punto anterior) poden ser outra causa de aparición. Outro motivo pode ser o uso dalgúns medicamentos (con contido en Aspirina ou vitamina C). Un lavado de dentes incorrecto (con moita presión ou con demasiada frecuencia) pode provocar a devandita erosión no esmalte. O bruxismo é outro motivo principal da hipersensibilidade dental. Ademais, cabe destacar que a enfermidade das encías ou a recesión das mesmas poidan facer que a raíz do dente quede exposta, favorecendo a hipersensibilidade.

Véxase tamén
------------

* Remineralización dos dentes

Notas
-----

1. ↑  "NCBI - Discussion: how can we improve diagnosis of dentin hypersensitivity in the dental office?"
2. ↑  "NCBI - Dentin hypersensitivity: Recent trends in management"
3. ↑  "NCBI - Potassium containing toothpastes for dentine hypersensitivity"
4. ↑  "NCBI - Dentin hypersensitivity: Recent trends in management"
5. ↑  "La Sensibilidad Dental - Qué Es Y Cómo Combatirla"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q948056
* MAG: 2779737434
* NDL: 001282006

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DOID: DOID:698
* MeSH: D003807
* MeSH: C07.793.266
* NCIt: C50778
* UMLS: C0011432

 |
A **hipertermia** é a subida da temperatura do corpo por mor dun fallo na termorregulación, que ocorre cando o corpo produce ou absorbe máis a calor da que disipa. A suba da temperatura extrema convértese entón nunha emerxencia médica que require tratamento inmediato para evitar incapacidade ou morte.

As causas máis comúns inclúen golpe de calor e reaccións adversas a fármacos. A primeira é unha elevación aguda da temperatura causada por exposición a calor excesiva, ou combinación de calor e humidade, que atafega os mecanismos que regulan a calor. O segundo é un efecto secundario relativamente raro presente en moitos fármacos, particularmente os que afectan ó sistema nervioso central. A hipertermia maligna é unha complicación rara dalgúns tipos de anestesia xeral.

A hipertermia difire da febre en que o axuste da temperatura do corpo non varía. O oposto é a hipotermia, a cal ocorre cando a temperatura descende por debaixo do que se require para manter un metabolismo normal. O termo provén do grego ὑπέρ, *hyper*, significando "por riba de" ou "enriba", e θέρμος, *thermos*, significando "quente".

Notas
-----

1. ↑  Definición de hipertermia no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q242165
* BNCF: 44122
* BRE: 2361409
* GEC: 0267934
* GND: 4131602-2
* JSTOR: hyperthermia
* LCCN: sh85080155
* MAG: 2779949491

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 18924
* MedlinePlus: 000056
* MeSH: D000224
* NCIt: C50589

 |
Nos sistemas operativos, denomínase **hiperpaxinación** (*thrashing* en inglés) á situación na que se utilizan unha cantidade crecente de recursos para facer unha cantidade de traballo cada vez menor.

Descrición
----------

Usualmente, refírese a cando se cargan e descargan sucesiva e constantemente partes da imaxe dun proceso dende e cara á memoria principal e a memoria virtual ou espazo de intercambio. Nun estado normal, isto permite que un proceso bloqueado e non listo para traballar deixe lugar na memoria principal a outro proceso listo. Cando se produce a hiperpaxinación, os ciclos do procesador utilízanse en levar e traer páxinas (ou segmentos, segundo sexa o caso) e o rendemento xeral do sistema degrádase notablemente.

Orixe
-----

O termo foi utilizado por primeira vez durante a época na que os sistemas operativos funcionaban sobre fitas magnéticas para describir o son que as fitas facían cando se lían e escribían datos a alta velocidade. Gran cantidade de computadores persoais de baixa gama non posúen memoria RAM abondo para os patróns de uso actuais.

Prevención
----------

As formas de evitar a hiperpaxinación foron unha área importante de investigación nos anos 70 e desenvolvéronse varios algoritmos complexos pero efectivos. Estes baséanse na idea de intentar adiviñar as páxinas que van ser utilizadas proximamente, baseados na súa historia recente e utilizando como hipótese o principio de proximidade de referencias. Estes son os denominados Algoritmos de substitución de páxinas.

Dende un punto de vista máis práctico, pódese evitar a hiperpaxinación:

1. Aumentando a cantidade de memoria RAM (xeralmente, a mellor solución a longo prazo).
2. Diminuíndo a cantidade de aplicacións a traballar no computador.
3. Axustando o tamaño da partición de intercambio.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sistema operativo
* RAM

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2067413
* MAG: 28362024

 |
O mariscal **Humberto de Alencar Castelo Branco**, nado o 20 de setembro de 1897 e finado o 18 de xullo de 1967, foi un militar e político brasileiro, primeiro presidente do réxime militar instaurado polo Golpe Militar de 1964. Era fillo do xeneral Cândido Borges Castelo Branco e de Antonieta Alencar Castelo Branco, da familia do escritor José de Alencar.

Presidencia
-----------

Nomeado xefe do Estado Maior do Exército polo entón presidente da República João Goulart, en 1963, Castelo Branco foi un dos líderes do golpe de estado do 1 de abril de 1964.

Castelo Branco foi elixido polo Congreso Nacional, presidente da República, o día 11 de abril de 1964. Obtivo 361 votos contra 72 abstencións. O voto máis aplaudido foi o expresidente Juscelino Kubitschek. Da deposición de João Goulart, o 2 de abril de 1964, ata a toma de Castelo Branco, permaneceu na presidencia da república o presidente da Cámara dos Deputados Ranieri Mazzilli.

Como na súa posesión na presidencia da República, o 15 de abril de 1964, a Constitución de 1946 continuaba en vigor, Castelo Branco foi elixido para rematar o período de cinco anos comezado por Jânio Quadros o 31 de xaneiro de 1961. Así, Castelo Branco debería gobernar ata o 31 de xaneiro de 1966. Porén, posteriormente, o seu mandato foi prorrogado e foron suspendidas as eleccións presidenciais directas previstas a 3 de outubro de 1965.

Durante o seu mandato, Castelo Branco aboliu os 13 partidos políticos existentes no Brasil, a través da Lei Institucional número 2 (AI-2). Foron criados a Alianza Renovadora Nacional (ARENA) e o Movimento Democrático Brasileiro (MDB), que se converteron os únicos partidos políticos brasileiros ata o ano 1979. Durante o seu goberno, Castelo Branco promoveu varias reformas políticas, económicas e tributarias.

| Presidente do Brasil |
| --- |
| *Segue a:* Ranieri Mazzilli | **Humberto de Alencar Castelo Branco**(1964-1967) | *Precede a:* Artur da Costa e Silva |
| ARENA |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q294430
* WorldCat
* VIAF: 56739378
* BNB: ID
* BNF: 12906295h
* BRE: 2051092
* EBID: ID
* FAST: 57128
* GEC: 0016274
* GND: 118668765
* ISNI: 0000 0001 2134 2980
* LCCN: n80083606
* Munzinger: 00000010588
* NTA: 07391388X
* OL: OL2106996A
* PTBNP: 161112
* SUDOC: 027463583

 |
O **HMS *Galatea*** foi un cruceiro lixeiro da clase *Arethusa* pertencente á Royal Navy británica. Foi botado o día 14 de maio de 1914 nos estaleiros William Beardmore and Company.

Foi asignado como líder do 2 escuadrón de destrutores da Harwich Force, protexendo as aproximacións do leste da canle da Mancha. O 4 de maio de 1916 tomou parte do derribo do cepelín *L 7*. Na batalla de Xutlandia foi o buque insignia do 1º escuadrón de cruceiros lixeiros baixo o mando do comodoro E.S. Alexander-Sinclair. Foi o primeiro barco en informar da presenza de buques alemáns, iniciando a batalla. O *Galatea* foi tamén o primeiro en recibir un impacto no enfrontamento, por un disparo realizado dende o cruceiro lixeiro SMS *Elbing* que non produciu ningún estoupido.

O *Galatea* foi parte da pantalla de barcos organizada ao redor da forza de cruceiros de batalla baixo o mando do almirante Beatty. Foi enviado na compañía do seu irmáns HMS *Phaeton* para investigar a un barco mercante parado, o danés *N J Fiord*. Ao mesmo tempo, dous destrutores, os *B-109* e *B-110* dos grupos alemáns de exploración baixo o mando do almirante Franz von Hipper, foron enviados a investigar o barco. As dúas pequenas frotas eran conscientes de que estaban a menos de 80 quilómetros de distancia.

Foi vendido para o despezamento o 25 de outubro de 1921. O monte Galatea en Alberta, Canadá, foi chamado así polo barco.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Hangaku Gozen** (en xaponés: 板額御前) foi unha muller samurai (onna-bugeisha) xaponesa, unha das poucas guerreiras do seu país coñecidas e referenciadas na historia e a literatura clásica.

Traxectoria
-----------

A súa vida transcorreu entre a fin do período Heian e o comezo do período Kamakura. Era a filla dun guerreiro samurai chamado Jō Sukekuni (城資国). Os seus irmáns eran Jō Sukenaga (城資永) e Jō Nagamochi (城長茂 ou Sukemochi 助茂).

Hangaku loitou e axudou na defensa do castelo de Echigo en 1201. Vestida con roupas de home, foi abatendo coas súas frechas dende a torre do castelo a tódolos atacantes que se achegaban. Finalmente, un arqueiro evitouna e rodeándoa pola parte de atrás do castelo, foi quen de ferila cunha frecha.

Notas
-----

1. ↑  Cook, Bernard (2006). ABC-CLIO, ed. *Women and War: A Historical Encyclopedia from Antiquity to the Present*. pp. 326–327.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nakano Takeko
* Tomoe Gozen
* Shizuka Gozen