**Xoán Noya Gil**, nado na Guarda o 22 de xaneiro de 1900 e finado no mesmo concello o 19 de decembro de 1989, foi un futbolista, político e impresor galego.

Traxectoria
-----------

Na súa xuventude foi futbolista, militou no Racing de Tui, foi capitán do Club Deportivo Guardés, co que competiu no Campionato de Galicia, e impulsou a construción do Estadio Troncoso na Guarda.

Fundou a Sociedade Obreira da Guarda, da que foi secretario, e o semanario *Nuevo Heraldo*, desde onde defendeu o agrarismo. Coa chegada da Segunda República formou parte da Comisión Xestora municipal, integrouse no Partido Galeguista e en 1936 foi tenente de alcalde. Dous anos antes fundara unha imprenta, na que se imprimiu *La Zarpa*, de Basilio Álvarez, e que foi incautada durante a guerra civil.

Blanco-Amor nunha viaxe a Caracas, con Xosé Velo e Xoán Noya. 1952.
Perseguido polo franquismo, estivo agochado e foi condenado a pena de morte, conmutada despois por unha pena de cárcere de 30 anos, rebaixada logo a cinco, dos que cumpriu finalmente dous, nas prisións de Vigo e Pontevedra. O seu irmán Manuel Noya Gil foi asasinado en agosto de 1936. En 1945 fóronlle devolta as máquinas da imprenta incautadas anos atrás e creou a imprenta Gráficas Numen en Vigo. Con todo, os problemas económicos da familia obrigárono a emigrar a Venezuela xunto aos seus fillos Luís, Óscar e Rodolfo.

Foi representante do Lar Gallego de Caracas en Vigo e en 1956 foi elixido presidente tras a fusión co Centro Gallego. Publicou en Caracas as súas memorias en 1976 co título *Fuxidos. Memorias de un republicano gallego perseguido por el franquismo*.

Ao seu regreso a Galicia foi elixido presidente do PSOE da Guarda en 1982. Tamén mercou os terreos que ocupaba a fosa común onde foran fusilados e soterrados os presos do Campo de concentración de Camposancos, e promoveu a construción dun monumento na súa memoria. Foi soterrado a carón da fosa común o 21 de decembro de 1988, trala súa morte dous días antes.

Vida persoal
------------

Casou con Dolores Domínguez Pacheco e tiveron varios fillos: Luis, Rodolfo, Óscar, Olga e Violeta. Un dos seus netos, Cheché Vidal, foi futbolista internacional coa selección de Venezuela.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-12-1988, p. 23.
2. ↑  "Homenaje en La Guardia". *Hoja Oficial del Lunes* (en castelán). 4 de febreiro de 1952. p. 3. Consultado o 14 de abril de 2021.
3. ↑  "Una visita". *El Pueblo Gallego* (en castelán). 26 de xuño de 1927. p. 7. Consultado o 14 de abril de 2021.
4. 1 2  "Imprimiendo carácter". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Vigo ed.). 2 de abril de 2000. p. 54.
5. ↑  "Historias de ida e volta: O exilio galego" Consello da Cultura Galega.
6. ↑  "El Lar Gallego y el Centro Gallego se han integrado en una sola sociedad". *La Voz de Galicia* (en castelán). 13 de abril de 1956. p. 2.
7. ↑  "A Guardia ha respondido a la cuestación pro monumento de los asturianos fusilados en 1936". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Vigo ed.). 16 de febreiro de 1986. p. 37.
8. ↑  "Juan Noya, enterrado en A Guarda rodeado del cariño de sus numerosos amigos". *La Voz de Galicia* (en castelán) (Vigo ed.). 22 de decembro de 1988. p. 30.
9. ↑  "De sociedad". *Hoja oficial del Lunes* (en castelán). 14 de agosto de1950. p. 3. Consultado o 14 de abril de 2021.
10. ↑  "Petición de mano". *Hoja oficial del Lunes* (en castelán). 12 de novembro de 1951. p. 3. Consultado o 14 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Xoán Noya na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402913
* WorldCat
* VIAF: 87126084
* BNE: XX1358367
* OL: OL6304367A

 |