recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alberto Javier Amado**, máis coñecido como **Kogote**, nado en Madrid en abril de 1972, é un músico español. É coñecido por ser o teclista do grupo ska punk Ska-P.

Traxectoria
-----------

Nado no barrio de La Latina e criado no de Carabanchel (Madrid), Kogote comeza a se interesar pola música aos 12 anos tocando un vello teclado de seu pai. No instituto forma parte de distintos grupos. Cun deles, Akrópolis, gaña o primeiro premio dun concurso que organiza o parque de atraccións de Madrid. En 1990, conxuntamente co vocalista, forma Fuera de Lugar, chegando a gravar un disco de estudo. Tras diversas mudanzas na formación decide abandonar o grupo e a música de xeiro temporal. Despois de dous anos traballando reúne os cartos necesarios para mercar o seu primeiro teclado profesional, co que debutará tocando en distintas vodas e banquetes. Máis tarde, amais de realizar distintos traballos, continúa a tocar con diferentes bandas de distintos xéneros musicais: heavy, rock, pop, hip hop, rap... sendo o nexo común o carácter reivindicativo de todos eles.

En 1993, en resposta a un anuncio nun local de ensaio no que se solicita un teclista, Kogote ponse en contacto cos membros iniciais da aínda non fundada banda Ska-P.

Discografía
-----------

### Con Ska-P

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| \* | *El vals del obrero* | (1996) |
| \* | *Eurosis* | (1998) |
| \* | *Planeta Eskoria* | (2000) |
| \* | *¡¡Que corra la voz!!* | (2002) |
| \* | *Incontrolable* | (2003) | En directo |
| \* | *Lágrimas y gozos* | (2008) |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de Kogote en ska-p.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533562
* WorldCat
* VIAF: 310681293
* BNE: XX5377158
* ISNI: 0000 0001 3144 2547
* MusicBrainz: ID

 |
| Picapeixe pescador |
| --- |
| *Alcedo atthis* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Coraciiformes |
| Suborde: | **Alcedines** |

 |
| Familias |
| * Alcedinidae
* Halcyonidae
* Cerylidae
 |

Os **alcedinos** (**Alcedines**) son unha suborde de aves Coraciiformes coñecidos popularmente coma **picapeixes** ou **martiños peixeiros**; coñécense unhas 90 especies clasificadas en tres familias estreitamente vencelladas. Caracterízanse por obter o seu alimento mergullándose en ríos e regatos e atrapando pequenos peixes, para o que fican pousados nalgunha póla até ver a súa presa.

Até 1990 considerábanse parte dunha mesma familia, os Alcedinidae. Estudos cromosómicos levaron a reclasificalos en tres familias, mais a análise cladística indica que os tres son monofiléticas respecto das restantes familias dos coraciformes, polo que se lles asignou unha suborde de seu.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Alcedinos*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45018
* AAT: 300311169

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EPPO: 1ALCEF
* ITIS: 178103

 |
**Alphonse Matejka**, nado en Sankt Gallen o 9 de xaneiro de 1902 e finado en La Chaux-de-Fonds o 27 de outubro de 1999, foi un occidentalista suízo de orixe checa.​

Traxectoria
-----------

Os Matejka eran orixinarios de Wischkovitz (Bohemia). O seu pai chegou a Suíza antes de 1900, quizais debido á falta de oportunidades laborais na República Checa. Concedéuselle a cidadanía suíza en 1915. O seu fillo Alphonse naceu en San Galo o 9 de xaneiro de 1902. Pasou os seus últimos anos como estudante na sección mercantil da escola cantonal onde fundou un sindicato de estudantes co nome de Industria Sangallensis.

Debido á súa habilidade lingüística, logrou conseguir un traballo en Reichenbach & Co. Esa empresa trasladaríao máis tarde á súa filial en París. Alí coñeceu á súa esposa, Jeanne Bellanger. A parella casou en 1928. Nos anos 30 trasladouse a Zürich e logo a Ámsterdam en 1936, regresando a Suíza para instalarse finalmente en La Chaux-de-Fonds onde conseguiu un traballo na industria reloxeira.

Interlingüística
----------------

Alphonse Matejka falaba varias linguas romances e xermánicas. Tamén se desenvolvía en ruso, podendo escribir para unha revista rusa e mesmo traducir a ese idioma para a Academia de Ciencias de Rusia.

Comprometeuse co movemento idista. Con todo, comezou a apoiar o occidental en 1937.

En 1942 publicou a primeira edición do libro de texto *OCCIDENTAL die internationale Welthilfssprache*. Este libro baseábase nas obras de Joseph Gär e Ric Berger. Despois de cambiar o nome do idioma a interlingue, escribiu e actualizou o libro *Interlingue die natürliche Welthilfssprache, für Millionen geschaffen, von Millionen verstanden. Vollständiger Lehrgang en 20 Lektionen*.

Tamén foi editor principal de *Cosmoglotta* durante varios anos.

Notas
-----

1. ↑  Alphonse Matejka 1902—1999, Cosmoglotta 289, Estive 2000

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* sitio oficial de Interlingue-Union
* Bibliotheca Occidental[*Ligazón morta*] (en occidental/intelingue)
* Cosmoglotta
* Auli Occidental Wiki

| * v
* c
* e
Interlingue |
| --- |
| Lingua | Gramática • Historia (Auli) • Literatura |  |
| Diarios e revistas | Cosmoglotta • IE Munde |
| Occidentalistas | Edgar de Wahl • Alphonse Matejka • Vicente Costalago • Karl Janotta • Ric Berger • Ilmari Federn • Joseph Gär • A.Z. Ramstedt • Engelbert Pigal • Lista de occidentalistas |
| Bibliografía do interlingue • Lista de asociacións occidentalistas • Interlingue-Union |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10980019
* WorldCat
* VIAF: 179145542436696640123
* GND: 1082313777

 |
**Alberto Casado Cerviño** nado o 15 de outubro de 1952 en Pontevedra, é o Director da a Oficina Española de Patentes e Marcas, nomeado 24 de maio de 2008. Antes do seu nomeamento era Vicepresidente da Oficina de Harmonización do Mercado Interior e membro do Consello de Administración do Centro de Tradución dos órganos da Unión Europea.

Nado o 15 de outubro de 1952 en Pontevedra, Alberto Casado Cerviño é doutor en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela e pertence ao Corpo de Letrados do Rexistro da Propiedade Industrial. Foi Profesor de Dereito Mercantil nas Universidades de Santiago e na Complutense de Madrid. Tamén foi profesor da Universidade Robert Schumann de Estrasburgo.

Ocupou os postos de Experto Consultor da Organización Mundial da Propiedade Intelectual, representante de España ante o Consello de Administración da Oficina Europea de Patentes, Vicepresidente da Oficina de Harmonización do Mercado Interior, con sede en Alacant, e membro do Consello de Administración do Centro de Tradución dos Órganos da Unión Europea.

Publicou diversos tratados relativos a Patentes e Marcas, á Propiedade Industrial e á Protección dos Consumidores.

Notas
-----

1. ↑  *Cita do director da Oficina Española de Patentes e Marcas* Arquivado 20 de xullo de 2011 en Wayback Machine.. Consulted on December 4, 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3391046
* Dialnet: 148681

 |
Alcazaba de Málaga.
Unha ***alcazaba*** (do árabe qasaba, قصبة, 'cidadela') é unha construción ou recinto fortificado cuxa función é defender un lugar determinado e os seus contornos, albergando unha gornición que, con frecuencia, conformaba un pequeno barrio militar con vivendas e servizos. Xeralmente estaban asociadas a un castelo situado nun dos seus extremos, aínda que este era independente da propia alcazaba e do resto da cidade.

Alcazaba e castelo eran un sistema defensivo da clase dominante, tanto fronte aos inimigos externos como fronte ás sublevacións internas, asegurándose ademais unha resistencia prologada, mesmo no caso de caída da cidade que protexía. No al-Ándalus, entre os séculos VIII e XV, construíronse un gran número de alcazabas, como as de Alcalá la Real, Almería, Antequera, Badaxoz, Granada, Guadix, Loja, Lorca, Málaga, Mérida, Xaén, e moitos outros lugares.

Notas
-----

1. ↑  *Dicionario Xerais da Lingua*, 10ª edición 2015. Edicións Xerais de Galicia:Vigo
2. ↑  VVAA: *Glossaire - Internationalen Burgen-Institut, Verlag Weidiclich, Frankfurt, 1975, pag.33. Citado por Eslava Galán, op.ref.*
3. ↑  Eslava Galán, Juan: *Los castillos de Jaén*, Ediciones Osuna, Granada, 1999, ISBN 84-89717-41-9, pag. 409

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Alcazaba Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q91717
* GEC: 0076446

 |
**Alberto Valverde Pérez**, nado en Nigrán, é un político galego do PPdeG. Foi alcalde de Nigrán dende o 2011 ata o 2015.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias Políticas, é empregado de banca. Presentouse ás eleccións municipais de 2011 en Nigrán encabezando a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde por maioría absoluta.

Nas eleccións municipais de 2015 perdeu a maioría absoluta, obtendo o seu partido, o PP, conseguindo 6 concelleiros fronte os 7 do PSdeG. SON conseguiu 2, U.C. Nigrán e o BNG conseguiron un concelleiro cada un. O PP non deu pactado con ningún partido e o PSdeG conseguiu sen maioría absoluta a alcaldía.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Efrén Juanes** |  **Alcalde de Nigrán** 2011 - 2015 | Sucesor:**Juan Antonio González Pérez** |

Notas
-----

1. ↑  Juan González inicia el mandato en minoría en Nigrán

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Nigrán

### Ligazóns externas

* Artigo en *La Voz de Galicia*
Vista da Alcazaba de Almería.
A **Alcazaba e Murallas do Cerro de San Cristóbal** da cidade española de Almería é un dos conxuntos monumentais e arqueolóxicos árabes máis importantes da Península Ibérica. Os seus case mil anos de historia permitiunos coñecer a evolución experimentada na arquitectura civil e militar durante a dominación árabe en Andalucía, debido á súa construción en diferentes fases e épocas, así como a orixe e evolución da cidade.

Situadas nun cerro illado, a Alcazaba é unha sólida e extensa fortaleza con murallas de máis de tres metros de anchura e cinco de altura, formando un recinto pechado sobre si mesmo, pero conectado cos lenzos da muralla que configuran e dan sentido ó seu propio desenvolvemento, dentro dunha unidade máis complexa, como é a fortificación da cidade, no que o barranco da Hoya e o cerro de San Cristóbal manteñen unha conexión directa coa *Alcazaba*, tanto física como visual, creando un conxunto de extraordinaria magnitude. A Alcazaba queda ó sur conectada coa cidade, e ó norte o *Cerro de San Cristóbal*.

No ano 2010 a Fábrica Nacional de Moeda e Timbre - Real Casa da Moeda de España, como parte do «Programa Capitais de Provincia e Cidades Autónomas» acuñou na moeda de 5 euros correspondente a Almería unha imaxe deste monumento.

Descrición
----------

Plano do conxunto defensivo da Alcazaba e a Muralla do Cerro de San Cristóbal.
A contorna que describe a este Ben de Interese Cultural, denominado «Conxunto Monumental da Alcazaba de Almería e Murallas do Cerro de San Cristóbal», abrangue as parcelas, inmobles, elementos e espazos públicos e privados comprendidos dentro da liña de delimitación que figura no plano de delimitación da contorna afectada. Devandita contorna delimitada, en liñas xerais, non se atopa moi alterada xa que se trata do *Barranco da Hoya*, que é un amplo espazo sen ningún tipo de edificación, que reforza a imaxe da Alcazaba e Murallas. O resultado é unha contorna poligonal de tendencia cuadrangular, cunha superficie de 37,652 hectáreas, cuxo eixo, en dirección leste-oeste, queda constituído pola Hoya.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24024872
* WorldCat
* VIAF: 246261573
* GeoNames: 10629706

 |
***Conditio sine qua non*** (ou ***condicio sine qua non***) é unha locución latina orixinalmente utilizada como termo legal e que significa "condición sen a cal non". Refírese a unha acción, condición, ou elemento imprescindible e esencial.
En tempos recentes pasou dun uso soamente legal a un uso máis xeral en moitos idiomas: inglés, alemán, francés, italiano etc. En latín tardío, que é como se acuñou a locución, a fórmula emprega *conditio*, pero actualmente a frase atópase ás veces coa palabra *condicio*, que é a forma do latín clásico ( en latín clásico, conditio só tiña o sentido de "fundación", coa mesma orixe etimolóxica que a locución *ab urbe condita*, que se traduce como "dende a fundación da cidade" ). A frase utilízase tamén en economía, filosofía e medicina.

Exemplo da súa utilización: "*Conditio sine qua non* para optar ao posto de traballo ofertado é ter pasadas as probas de selección previas".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q316560
* MAG: 2777895093

 |
Cuncha de *Stenotrema florida*, un caracol terrestre.
A **conquiolina**, ás veces denominada tamén **conchina** ou **perlucina**, é un compleo de macromoléculas orgánicas, proteínas fibrosas quitinidais e polisacáridos, que son segregadas polo manto dos moluscos.

Estes complexos asócianse con cristais de aragonita para formaren unha estrutura ríxida que permite a construción da cuncha do molusco. As moléculas que forman a conquiolina e o carbonato de calcio que formará a aragonita son segregados polo manto. É a matriz orgánica que permite aos moluscos crear a aragonita, mellor que a calcita, da mesma forma que a interacción dos cristais hidroxiapatíticos e o coláxeno nos vertebrados. Estas moléculas danlle ao nácar unha enorme resistencia á ruptura, 3 000 veces superiore á da aragonita.

Notas
-----

1. ↑  «As valvas están unidas por unha banda elástica chamada ligamento articular, composta por unha materia orgánica córnea, a conquiolina». En Ramonell, Rosa (1985): *Guía dos mariscos de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia, S. A. ISBN 84-7154-506-2, p. 42.
2. ↑  Rainer, Leslie *et al*. (2011), p. 225.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rainer, Leslie; Angelyn Bass Rivera & David Gandreau (2011): *Terra 2008: The 10th International Conference on the Study and Conservation of Earthen Architectural Heritage*. Getty Publications.

### Outros artigos

* Cuncha
* Perióstraco
* Corno
* Quitina
* Esporopolenina

### Ligazóns externas

* "Structure of the conchiolin cases of the prisms in *Mytilus edulis*", por Charles Grégoire, 1960 *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q420190
* EBID: ID
* MAG: 2776544144

 |
Vapor de auga condensado tras entrar en contacto coa superficie fría dunha botella
Denomínase **condensación** o proceso físico que consiste no paso dunha substancia en forma gasosa á forma líquida. Trátase xa que logo do proceso inverso ao da vaporización. De se producir directamente un paso de estado gasoso a estado sólido estariamos perante un proceso chamado *sublimación inversa*.

Características
---------------

Condensación nunha xanela
Aínda que o paso de gas a líquido depende, entre outros factores, da presión e da temperatura, xeralmente coñécese como condensación ao tránsito que se produce a presións próximas á ambiental. Cando se emprega unha sobrepresión elevada para forzar esta transición, o proceso pasa a denominarse licuefacción.

O proceso de condensación adoita acontecer cando un gas é arrefriado até o punto de resío. Porén, este punto tamén pode acadarse mediante variacións de presión. O equipo industrial ou de laboratorio necesario para realizar este proceso de maneira artificial chámase condensador.

As interrelacións entre os parámetros que determinan a condición do aire húmido represéntanse nos diagramas psicrométricos. A condensación é un proceso no que conflúen os factores de enerxía e entropía; namentres que o estado líquido é máis favorábel desde o punto de vista enerxético, o estado gasoso é o máis entrópico.

|
|  |
| **De** | **a** |
|  | Sólido | Líquido | Gas | Plasma |
| Sólido | Transformación de sólido a sólido | Fusión | Sublimación | - |
| Líquido | Solidificación | N/A | Ebulición/Evaporación | - |
| Gas | Sublimación inversa | Condensación | N/A | Ionización |
| Plasma | - | - | Recombinación/Desionización | N/A |

Condensación na natureza
------------------------

Na natureza dáse o proceso da condensación de vapor de auga ao baixar a temperatura, por exemplo, co orballo da madrugada. O vapor soamente se condensa nunha superficie cando a temperatura da devandita superficie é menor ca a temperatura do vapor. Durante este proceso a molécula de auga libera enerxía en forma de calor, a cal ocasiona unha sensación de temperatura maior nun ambiente moi cálido e húmido: a humidade condensada na nosa pel estanos a transmitir unha calor adicional. Asemade, esta humidade fai inútil o proceso natural de refrixeración por suor e evaporación. A temperatura ambiental tamén aumenta lixeiramente.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ecuación de Kelvin
* Diagrama de fase
* Cambio de estado
* Condensador (termodinámica)
* Surface condenser
* Condensado de Bose-Einstein

### Ligazóns externas

* Mitos e realidades da condensación *(en inglés)*
* Guía sobre a condensación nos edificios *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166583
* BNCF: 39034
* BNF: 119818886
* EBID: ID
* GEC: 0092694
* JSTOR: condensation
* LCCN: sh85030761
* MAG: 200093464
* PSH: 3248

 |
Exemplo de personaxe representado con dous tipos de *shader.*
O ***cel shading*** ou ***toon shading,** (de cartoon,* *sombreado de debuxos animados*) é un tipo de renderizado e procesamento non-fotorrealista deseñado para facer que os gráficos por ordenador aparezan debuxados e/ou pintados a man. *O cel shading* úsase para imitar o estilo dos cómics e debuxos animados 2D (en dúas dimensións). É unha incorporación relativamente nova aos gráficos por ordenador, e é moi común en certas películas e videoxogos de consola. Aínda que o resultado pode parecer sinxelo, é un proceso complexo. O nome provén das láminas de acetato transparente, *skies* en inglés, que eran pintadas a man na produción de animacións tradicionais en 2D, como os clásicos de Walt Disney; e *shading* é 'sombreado' en inglés, o termo *shader*, do que procede, emprégase nas infografías para definir os materiais dun obxecto segundo as características físicas que teñen que emular (por exemplo, vidro, plástico, madeira ou metais).

 Teteira de Utah representada en *cel shading*.
Normalmente a renderización das imaxes creadas con este tipo de material debe realizarse en dúas fases, por unha banda a cor e o efecto de volume (luces e sombras) se é que se quere empregar, ou a cor só nas producións nas que non hai volumetría, e por outro lado a liña debuxando o perfil e a forma dos obxectos; as dúas partes únense posteriormente mediante técnicas de posprodución.

Unha das primeiras veces que se utilizou esta técnica foi na serie do Dr. Slump lanzada en 1997. Nos videoxogos, un dos exemplos máis característicos é a saga Zelda de 2002 (*The Legend of Zelda: The Wind Waker*); unha versión sofisticada destes acabados é o Prince of Persia de 2008.

Os acabados resultantes deste tipo de renders son similares aos logrados coa técnica do rotoscopio, unha técnica moi utilizada nos primeiros filmes de Disney. Unha das últimas películas en utilizar esta técnica foi *A Scanner Darkly* (2006), protagonizada por Keanu Reeves, na que se usou un programa especial chamado *Rotoshop* (de Flat Black Films) para acelerar o proceso. Está en desenrolo un videoxogo sobre o filme.

 Exemplo de composición das dúas representacións e da imaxe.

Notas
-----

1. ↑  Pàgina oficial de Flat Black Films *(en inglés)*
2. ↑  "Reseña do xogo "John Wick Hex"". *Revista Morcego*. Consultado o 8-1-2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cel shading***  |

### Outros artigos

* Gráficos por ordenador 3D
* Renderizado
* Rotoscopia

### Ligazóns externas

* Tráiler do videoxogo *Prince of Persia* (2008).
* Tráiler da película *A Scanner Darkly* (2006).
* O estilo de sombreado celular. Artigo sobre este estilo nos videoxogos *(en inglés)*

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1049253
* GiantBomb: 3015-173
* MAG: 200975682

 |
O **censo** é un conxunto de operacións pola que se reúnen, elaboran e publican datos sobre cada membro dunha poboación, non necesariamente humana.

Os censos de poboacións dun país ou territorio é a principal fonte de datos demográficos pola gran cantidade de información que procesa: dá unha fotografía da poboación, describe estatisticamente as poboacións consideradas desde un punto de vista cuantitativo. É a fonte primaria das estatísticas básicas de poboación que son necesarias para fins gobernamentais e aspectos de planificación económica e social.

Úsase: 

Como base para a análise e a avaliación demográfica.
Para proxectar, establecer e desenvolver políticas de goberno.
Para facer estimacións das distintas variables captadas no Censo.
Como "marco muestral" para enquisas.
Como referencia para as estatísticas continuas.
Para determinar os sistemas electorais dun país.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *censo*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q39825
* BNCF: 13302
* BNF: 11948225h
* EBID: ID
* GEA: 3542
* GEC: 0089894
* GND: 4134368-2
* HDS: 007984
* JSTOR: population-estimates
* LCCN: sh85021832
* MAG: 52130261
* NDL: 00566454
* NKC: ph126386
* PSH: 4435

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019352
* UMLS: C0007663

 |
**António Bárbolo Alves**, nado en Picote (Miranda do Douro) o 5 de decembro de 1964, é un mestre, estudoso e difusor da lingua mirandesa.

Traxectoria
-----------

Licenciouse no ensino de portugués-francés pola Universidade do Minho, onde presentou unha tese de mestrado sobre a lingua mirandesa. En 2002, doutorouse pola Universidade de Tolosa. É profesor no ensino secundario. Asumiu varios cargos de xestión e representación, sendo na actualidade tamén director do Centro de Estudos António Maria Mourinho, presidente da dirección da FRAUGA (Asociación para o Desenvolvemento Integrado de Picote) e secretario territorial para Portugal da Asociación Internacional pola Defensa das Linguas e das Culturas Ameazadas (AIDLCM).

Notas
-----

1. ↑  www.degois.pt (ed.). "Portal DeGóis - António Bárbolo Alves". Consultado o 3 de febreiro de 2018.
2. ↑  "CV de António Bártolo Alves". Archived from the original on 05 de febreiro de 2016. Consultado o 3 de febreiro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31823633
* WorldCat
* VIAF: 38884178
* GND: 143835491
* ISNI: 0000 0001 1624 0912
* LCCN: nb2002088773
* ORCID: 0000-0002-2290-6298
* PTBNP: 210362
* SUDOC: 066271401

 |
| Cegoña negra |
| --- |
| No Parque Nacional Kruger, Suráfrica |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Ciconiiformes |
| Familia: | Ciconiidae |
| Xénero: | *Ciconia* |
| Especie: | ***C. nigra*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Ciconia nigra'**(Linnaeus, 1758) |
|        Visitante de verán        Residente todo o ano        Visitante de inverno(distribución aproximada)       Visitante de verán        Residente todo o ano        Visitante de inverno(distribución aproximada) |

A **cegoña negra** (*Ciconia nigra*) é unha especie monotípica, e considérase como o taxón máis primitivo do xénero *Ciconia* (del Hoyo et al. 1992). Algo menor que a familiar cegoña branca, ten unha altura de 90–100 cm, e unha envergadura que supera os 160 cm. O peso aproximado é de 3 kg. O adulto presenta unha plumaxe negra pola súa parte dorsal: pescozo, cola e peito, con irisacións "metálicas" verdes e moradas, moi patentes na cabeza, o pescozo, o dorso e as cobertoiras alares. As partes inferiores teñen plumas brancas na zona axilar, zona ventral, coxas e infracobertoiras caudais, que son extraordinariamente longas.

Nos adultos, a carúncula (o "anel" arredor do ollo), pico e patas, ausentes de plumas, presentan unha cor vermella intensa que produce unha marcada contraste coa cor branca e negra da plumaxe. O iris é marrón.

Non existe dimorfismo acusado entre macho e femia. O macho presenta un tamaño algo maior, e a estrutura do pico nalgúns exemplares pode chegar a ser moi patente, cun pico máis robusto e algo curvo respecto á femia.

Os individuos novos cando abandonan o niño diferéncianse dos adultos porque a carúncula, patas e peteiro non teñen cor vermella, e a plumaxe dorsal, a da cabeza e o pescozo non é negra. A cor da carúncula é marrón ou parda agrisada, a do peteiro e patas varía entre branca agrisada a verde oliva ou amarelo. As plumas da cabeza, pescozo e peito son de cor marrón, coas puntas brancas, o que lle confire un aspecto pencado. O resto da plumaxe do dorso é tamén de tonalidades marróns escuras, o que fai que no campo as aves novas teñan dorsalmente un aspecto marrón achocolatado.

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Ciconia nigra*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2013.2* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. Consultado o 26 de novembro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cegoña negra*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25398
* EBID: ID
* GND: 4343488-5
* LCCN: sh85014628

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Ciconia\_nigra
* Avibase: E2817DAE1B24B31E
* BioLib: 8409
* BirdLife: 22697669
* CMS: ciconia-nigra
* Dyntaxa: 100032
* eBird: blasto1
* EUNIS: 970
* FE: 96673
* FE-New: ID
* Fossilworks: 373312
* GBIF: 2481909
* IBC: ID
* iNaturalist: 4736
* IRMNG: 11439031
* ITIS: 174909
* IUCN: 22697669
* NBN: NHMSYS0000530287
* NCBI: 36241
* Soortenregister: 139404
* Species+: 5581
* TAXREF: 2514
* Xeno-canto: Ciconia-nigra

 |
Pomba mensaxeira
A **columbofilia** é a cría e adestramento de pombas para convertelas en pombas mensaxeiras, capaces de volver ao seu pombal desde puntos distantes e que derivou na época moderna nun deporte que xa non ten como finalidade levar mensaxes e si percorrer un traxecto no menor tempo posible medido mediante reloxos especiais. Como deporte o país que conta con máis licenzas é China (300.000 licenzas 2005) seguida de Alemaña (58.000), Bélxica (43.000), Polonia (43.000), Reino Unido (37.800), Países Baixos (29.800) e existe unha Olimpíada Columbófila.

O primeiro concurso columbófilo que se coñece data do 15 de xuño de 1820, nesa época é tamén cando os diferentes exércitos establecen a aplicación militar da columbofilia, coñecida como columbofilia militar que tivo o seu auxe durante a primeira guerra mundial. En España o primeiro pombal militar data de 1879 e actualmente os pombais militares están integrados no Servizo Columbófilo Militar (SCM), que é ademais o encargado de regular a posesión e utilización de pombas mensaxeiras en España, o número de licenzas en España en 1999 era de 4.200 con 320.000 pombas e o SCM posuía 5 pombais con 600 pombas. En Galicia existe a Federación Columbófila Galega adscrita á Real Federación Columbófila Española que ten o maior número de integrantes nas Canarias debido á influencia inglesa.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Columbofilia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Federación Internacional de Columbofilia *(en francés)*
* Federación Columbófila Galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6566971
* EBID: ID
* JSTOR: pigeon-racing

 |
*Opuntia ficus-indica*, cladodios e froitos.
Un **cladodio** é unha póla (macroblasto) comprimida, aplanada, ou até laminar, xeralmente con follas rudimentarias, de cor verde, na que se realiza, polo tanto, a función clorofílica. É dicir, exerce na planta a función dunha folla. 

É un caule modificado que ten a aparencia duna folla e que a substitúe nas súas funcións, porque as follas existentes son moi pequenas ou rudimentarias para poderen cumprir as súas tarefas.

Cando son os pecíolos os que se especializaron para teren a aparencia e as funcións das follas, non son cladodios senón **filodios**.

Etimoloxía
----------

O termo *cladodio* é unha adaptación do latín científico *cladodium*, derivado do grego antigo κλάδος *kládos*, "ramiña".

Cladodios e filóclados
----------------------

Segundo Strasburger, nos caules con función foliar, o parénquima cortical dos caules herbáceos é verde a causa dos cloroplastos, e tamén neles ten lugar a fotosíntese. Esta función, que destaca claramente nos arbustos xenistoides, pode forzarse aínda máis nos caules planos, os **platíclados**. Estes son braquiblastos, **filóclados**, ou macroblastos, **cladodios**. As follas reducíronse a escamas, ou a espiñas, ou caen prematuramente.

Algúns autores empregan o termo **cladodio** como sinónimo de **filóclado**. Porén outros distinguen entre ambos os termos, recomendando que se reserve o nome de filóclado para as ramas laminares de crecemento limitado, e que se aplique o de cladodio aos brotes dilatados. Pola súa parte Fitting, en Strasbuger, vén a expresar o mesmo criterio cando chama cladodios aos macroblastos e filóclados aos braquiblastos, uns e outros aplanados e comprimidos. No seu sentido primixenio, tal e como o definiu Martius, o cladodio é un órgano de natureza axial e mos ou menos foliiforme (en forma de folla), de morfoloxía e nervadura variábeis. Porén, en moitos casos resulta difícil facer a distinción entre ambos os conceptos.

Rexistro fósil
--------------

Os cladodios identificáronse en fósiles encontrados desde o pérmico.

Galería
-------

* *Ruscus hypoglossum*, cladodios e froitos.
* *Asparagus officinalis*, cladodios como agullas fasciculadas.
* *Homalocladium platycladum*, filóclados e follas.
* *Phyllocladus alpinus*, cladodios.
* *Casuarina equisetifolia*, filóclados.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica. Tomo I*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-3350-076-7.
2. ↑  Strasburger 1994, p. 196.
3. ↑  Karasev, E. V.; Krassilov, V. A. (2007). "Late Permian phylloclades of the new genus Permophyllocladus and problems of the evolutionary morphology of peltasperms". *Paleontological Journal* **41** (2): 198–206. doi:10.1134/S0031030107020104.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cladodio*** |

### Bibliografía

* Strasburger, E. (1994): *Tratado de botánica*. 8ª edición. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2820-0979-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1366573
* EBID: ID
* MAG: 2779966777

 |
**Alexander MacMillan** (en escocés: *Alasdair MacMhaolain*) nado o 3 de outubro de 1818 en Irvine (Ayrshire, Escocia), foi cofundador, xunto co seu irmán Daniel da editora Macmillan Publishers, en 1843. Proviña dunha familia de agricultores da illa de Arran.

Traxectoria
-----------

Como socio do seu irmán, Alexander ocupouse do desenvolvemento da reputación literaria da compañía mentres que Daniel se encargaba das cuestións máis burocráticas. 

Logo da editora *Macmillan and Co.* extraído da obra de Leslie Stephen *Alexander Pope* (1880)
A empresa, chamada orixinariamente *Macmillan* *& Co*. comezou sendo unha exitosa libraría en Cambridge, aínda que axiña os irmáns se decidiron a publicar os seus propios libros á parte de vendelos. Logo da morte de Daniel en 1857, Alexander continuou dirixindo a empresa en solitario; expandiuna internacionalmente, asinou un acordo de difusión con Oxford University Press e comezou coa publicación de revistas, entre as que cómpre salientar *Nature*, a revista científica máis prestixiosa. Macmillan encargoulle ao editor George Edward Brett para establecer a súa oficina en Nova York en agosto 1869 e contratou a compañía norteamericana *Messrs. Pott & Amery* para encargarse da mercadotecnia e a distribución dos libros da editorial.

Notas
-----

1. ↑  "Macmillan Publishers Ltd." en *Encyclopaedia Britannica*. *(En inglés)*
2. ↑  "Publishing: crofter's Crop". En *Time*. 22 de xaneiro de 1951. *(En inglés)*
3. ↑  James, Elizabeth. *Macmillan: A Publishing Tradition*. Palgrave Macmillan. 2002. ISBN 0-333-73517-X.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* James, Elizabeth. *Macmillan: A Publishing Tradition*. Palgrave Macmillan. 2002. [ISBN 0-333-73517-X]
* Macmillan and Co. *A bibliographical catalogue of Macmillan and Co.'s publications from 1843 to 1889*. Macmillan. Londres, 1891. *(En inglés)*
* Morgan, Charles. *The House of Macmillan (1843-1943)*. Macmillan. 1943.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4719518
* WorldCat
* VIAF: 94871964
* BMT: 36673
* EBID: ID
* FAST: 1915065
* GND: 1201592143
* ISNI: 0000 0001 1078 2438
* LCCN: no2011009777
* NPG: mp123931
* NTA: 069742189
* OBP: ID
* ODNB: 39419
* OL: OL2564937A
* SNAC: w6n87wv3
* SUDOC: 061493570
* WikiTree: MacMillan-956

 |
**Antíoco de Ascalón**, nado en Ascalón en -150 e finado en Siria en -68, foi o último filósofo da Terceira Academia (Platón), que ensinou primeiro en Atenas e marchou despois a Alexandría.

Traxectoria
-----------

Ao parecer naceu en Ascalón, antiga cidade de Oriente Medio que continúa existindo na actualidade en Israel. Non se coñecen as datas exactas do seu nacemento e morte, aínda puido vivir entre o -150 e o -68 aproximadamente. Foi discípulo do estoico Mnesarco, de Marco Terencio Varrón e de Filón de Lárisa (o cal tivo un pensamento distinto a Antíoco) e mestre de Cicerón. Sucedeu a Filón como escolarca da Academia Nova. Estivo interesado en revitalizar a doutrina de Platón superando o escepticismo. Influenciado por distintas correntes filosóficas, chegou a unha postura puramente ecléctica, que algúns consideran eclecticismo dogmático. Intentou conciliar a filosofía de Platón coa de Aristóteles e o estoicismo, buscando un núcleo de verdade na coincidencia de opinións dos grandes filósofos. Mantivo unha postura próxima a Panecio de Rodas e Posidonio do estoicismo medio.

Antíoco foi ensinar primeiro en Alexandría e máis tarde a Siria onde morreu.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perseus Digital Library, A maior base de textos gregos e latinos
* Lista de Autores e Obras do Diccionario Griego-Español
* L´Année Philologique, a enciclopedia bibliográfica do mundo clásico que recolle todo o publicado cada ano
* Suidas, a enciclopedia bizantina en liña do século XI Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q320042
* WorldCat
* VIAF: 5721820
* BIBSYS: 95005682
* BNE: XX833306
* BRE: 696659
* CANTIC: a10551657
* CERL: cnp00394075
* DeutscheBio: 118503421
* EBID: ID
* FAST: 1804868
* GND: 118503421
* ISNI: 0000 0000 7857 2675
* LCCN: no96048216
* NTA: 069753636
* SELIBR: 301378
* SUDOC: 160181445
* Treccani: antioco-di-ascalona

 |
Home levando un chaleco salvavidas.
Un **chaleco salvavidas** é o obxecto deseñado para manter o corpo dunha persoa na superficie e a súa cabeza por encima da auga, xa sexa consciente ou inconsciente, principalmente usado en piscinas, ríos, lagos e océanos. O seu deseño cambia segundo o grao de protección requirido e do tamaño da superficie que se protexa. Está deseñado para que dea a volta a unha persoa inconsciente que estea boca abaixo na auga.

A súa flotabilidade pode ser permanente (grazas ao recheo de cortiza ou materiais plásticos) ou poden ser inchábeis. Os máis usados e fiables son os primeiros, pero os inchábeis ofrecen a vantaxe, dada a súa maior comodidade, de poder levalos postos e facer traballos a bordo. Este feito é especialmente importante cando hai un gran risco de caer á auga, como pode ser en barcos de pesca.

Os chalecos salvavidas inchábeis constan de dous compartimentos independentes que se poden inflar de tres formas: automaticamente cando se mergulla dentro da auga, activando o sistema manualmente e insuflando aire mediante uns tubos. Nos dous primeiros casos entra un gas que provén dunhas botellas presurizadas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Chaleco salvavidas***  |

### Outros artigos

* Salvavidas

### Ligazóns externas

* Normativa SOLAS (*Safety Of Life At Sea*, -"Seguridade da vida no mar"-) sobre o chaleco salvavidas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1262971
* AAT: 300247399
* GEC: 0220560
* JSTOR: life-jackets
* MAG: 2911018327

 |
**Alexander Teixeira de Mattos**, nado en Ámsterdam, Países Baixos, o 9 de abril de 1865 e finado en St. Ives, Cornualla, o 5 de decembro de 1921, foi un xornalista e tradutor holandés que se fixo coñecido no mundo angloparlante como tradutor de obras literarias do francés e do neerlandés. As súas traducións eran de boa calidade e aínda están sendo reimpresas.

Vida e traballo
---------------

A súa xenealoxía remóntase a xudeus portugueses que fuxiron do Santo Oficio. A súa familia xudeu-holandesa emigrou a Gran Bretaña en 1874.

Teixeira traduciu, entre outros a Émile Zola, Maurice Maeterlinck, Alexis de Tocqueville, Gaston Leroux e Louis Couperus.

Criouse en Inglaterra a partir de 1874 e casou en 1900 con Lily Wilde, viúva de Willie Wilde, irmán de Oscar Wilde; polo seu matrimonio converteuse no padrasto de Dolly Wilde, coñecida pola súa relación con Natalie Clifford Barney (1876-1972). Durante a Primeira guerra mundial, dirixiu un Departamento de Intelixencia Comercial de Guerra.

Foi naturalizado como cidadán holandés o 8 de decembro de 1908.

Notas
-----

1. ↑  "Alexander Teixeira de Mattos". *geni\_family\_tree* (en inglés). 1865-04-09. Consultado o 2023-06-10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Stephen McKenna, *Tex.* *A chapter in the life of Alexander Teixeira de Mattos*. Londres, 1922
* R. Breugelmans, *Louis Couperus in dem vreemde*. Leiden, 2008 ² [contén dez cartas de Teixeira de Mattos a Louis Couperus]

### Ligazón externa

* Alexander Teixeira de Mattos no Proxecto Gutenberg

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1969016
* WorldCat
* VIAF: 55502069
* BNF: 16609878b
* CiNii: DA02264772
* FAST: 99876
* GND: 172413834
* Gutenberg: 736
* ISNI: 0000 0001 0974 4637
* LCCN: n82132724
* LibriVox: 6493
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00832034
* NLA: 35652944
* NTA: 070793301
* OBP: ID
* OL: OL5053400A
* SNAC: w6n041vv
* SUDOC: 133815927
* WikiTree: Mendes-76

 |
Un sacerdote da era do Mississippi, cunha maza cerimonial e unha testa cortada.
En antropoloxía, fálase de **cazadores de testas** para referirse ós grupos humanos que practicaban o ritual de preservar a testa dunha persoa despois de matala. A caza de cabezas foi practicada en tempos históricos en partes de Oceanía, Asia Meridional e Sueste asiático, África Occidental e Central e en Mesoamérica, así como en certas tribos dos celtas, pobos xermánicos e escitas da Europa antiga. En Europa, produciuse até o remate da Idade Media en Irlanda e na rexión da fronteira anglo-escocesa, e até o século XIX en Montenegro, Croacia, Albania e as partes occidentais de Hercegovina.

Esta práctica foi obxecto de intenso estudo dentro da comunidade antropóloga, e os estudosos tentaron definir e interpretar o seu rol social, así como as súas funcións e motivacións. Os escritos de antropólogos achegan temas como a mortificación do rival, a violencia ritual, o equilibro cosmolóxico, o canibalismo, o prestixio de capturar o espírito e poder do rival, e como xeito de conseguir os servizos da vítima como escravo na outra vida.

No presente, os estudosos concordan que a función primaria da caza de testas era ritual e cerimonial. Algúns expertos teorizan que a práctica provén da crenza de que a cabeza contén a "alma" ou a forza vital, que podería ser aproveitada a través da súa captura.

Notas
-----

1. ↑  Encyclopædia Britannica (23 de febreiro de 2009). "headhunting (anthropology) – Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Consultado o 25 de maio de 2010.
2. ↑  E-Modigliani, "Un viaggio a Nias," Fratelli Treves Editori Milano 1890
3. ↑  Hutton, J. H. "The Significance of Head-Hunting in Assam." *The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland*, vol. 58, 1928, pp. 399–408.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1345851
* BRE: 2700000
* EBID: ID
* GND: 4377500-7
* JSTOR: headhunting
* MAG: 2778110396
* NDL: 00566936

 |
**Chaloner Ogle**, nado en 1681 e finado o 11 de abril de 1750, foi un almirante británico.

Traxectoria
-----------

Pertencía á rama de Kirkley da familia Ogle de Northumberland. Capitán do *HMS Swallow* desde 1721, dirixiu accións contra os piratas na costa occidental africana. Entre o 5 e o 10 de febreiro de 1722 derrotou a frota pirata de Bartholomew Roberts formada por tres navíos. Por esa acción o rei nomeouno cabaleiro. En 1741 como almirante dirixiu un ataque británico contra tres fortes en Cartaxena de Indias durante o sitio de Sitio de Cartaxena de Indias da Guerra da Orella de Jenkins. O 4 de setembro de 1742 xulgárono por asalto contra Edward Trelawny, gobernador de Xamaica durante unha disputa entre este e o almirante Edward Vernon, Ogle foi declarado culpable pero seguiu a súa carreira na Mariña Real e desde 1746 representou á cidade de Rochester no Parlamento británico.

Notas
-----

1. ↑  Johnson, Charles, *A General History of the Robberies and Murders of the Most Notorious Pirates*, 1724.
2. ↑  Thomas Southey, *Chronological History of the West Indies*, 1827
3. ↑  Mark Noble e James Granger *A Biographical History of England, from the Revolution to the End of George I's Reign*, 1806, páxina 232

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1060222
* WorldCat
* VIAF: 239569946
* CERL: cnp01423431
* DeutscheBio: 1019746173
* FAST: 275921
* GND: 1019746173
* ISNI: 0000 0003 8556 1562
* LCCN: no90019618
* NPG: mp56294
* ODNB: 20605
* OL: OL647110A
* SNAC: w6tq6mgh
* WikiTree: Ogle-962

 |
O **Catalina Sky Survey** ou *"Programa de Cartografía Celeste Catalina"*, recibe o seu nome da Serra onde se atopa o telescopio, nos Montes de Santa Catalina, preto de Tucson, Arizona. É un programa destinado ao descubrimento de cometas, asteroides e obxectos con órbitas preto da Terra (NEOS) dentro do hemisferio norte celeste. O equipo do CSS está dirixido por Stephen M. Larson do Laboratorio Lunar e Global da Universidade de Arizona. Este programa ten outra versión para o hemisferio sur celeste, en Australia, chamado: Siding Spring Survey.

Obxectivos
----------

O obxectivo principal do proxecto é detectar ao menos o 90 por cento estimado dos obxectos preto da Terra ou NEOS (en inglés) con diámetro de máis de 140 metros. As instalacións contan con tres telescopios, de 0,7 metros; de 1 metro; e de 1,5 metros de diámetro respectivamente.

Notas
-----

1. ↑  "About". *catalina.lpl.arizona.edu/*. Consultado o 16/11/2017.
2. ↑  "Facilities". *catalina.lpl.arizona.edu*. Consultado o 16/11/2017.
O **caíño tinto** é unha variedade autóctona galega e do Norte de Portugal de cepa uva tinta *(Vitis vinifera)* lixeiramente aceda, cultivada no Ribeiro e noutras comarcas, que lle dá ao viño un sabor agridoce.

Outros nomes cos que se coñece a esta variedade son **amaral, azal tinto, caíño bravo, caíño cachón, uva caíña** e **caíño longo**. Na zona do Morrazo denóminase tinta femia. Inicialmente pensabase que eran dúas variedades diferentes pero foi demostrado que son a mesma utilizando técnicas de ADN.

Trátase dun bago de maduración serodia. O rendemento é baixo. Ten acios de tamaño mediano e non moi compactos. Os seus bagos presentan cor azul escura. Segundo a Orde APA/1819/2007, de 13 de xuño (BOE do día 21), a variedade **caíño tinto, caíño bravo** ou **cachón** está recomendada en Galicia. Utilízase na Denominación de Orixe Rías Baixas e tamén no Ribeiro, mentres que no norte de Portugal se cultiva coa denominación **Borraçal**. Existe outra variedade branca, chamada caíño branco.

O viño que se obtén deste bago denomínase viño caíño, caíño ou tinto caíño.

O nome puido ter a súa orixe na voz latina *caninu* (relativo ao can) en alusión quizais ao ‘escaso tamaño ou calidade’, aínda que varios investigadores desbotan esta interpretación e argumentan que o nome da uva puido derivar dun nome propio, en concreto, do bíblico Caín.

Notas
-----

1. ↑  donselecto.net
2. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 04 de marzo de 2016. Consultado o 24 de xullo de 2014.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 26 de xullo de 2014. Consultado o 24 de xullo de 2014.
4. ↑  Sobre as variedades de castes de uva en Galicia no Portal das Palabras da RAG.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q894137
* VIVC: 1564

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Castrelo.

**Castrelo** é un lugar da parroquia de Centroña no concello coruñés de Pontedeume na comarca do Eume. Tiña 70 habitantes no ano 2010 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 34 eran homes e 36 eran mulleres.

No castro deste lugar achouse en 1912 un torque de ouro que se conserva no Museo Provincial de Lugo. Algún historiador identifica este castro coa cidade ártabra de Ardóbrica.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Centroña

| Lugares da parroquia de Centroña no concello coruñés de Pontedeume |  |
| --- | --- |
| Allón | Caldagueiro | Castrelo | Centroña | O Portiño | Ventosa | Vizús |

### Parroquias de Pontedeume

| * v
* c
* e
Galicia  ·  Provincia da Coruña  ·  Parroquias de Pontedeume |
| --- |
| Andrade (San Martiño) - Boebre (Santiago) - Breamo (San Miguel) - Centroña (Santa María) - Nogueirosa (San Cosme) - Ombre (Santa María) - Pontedeume (Santiago) - Vilar (San Pedro) |
Cripta dentro das catacumbas.
As **Catacumbas de París** (en francés, *Les Catacombes*) é un dos cemiterios máis famosos de París, capital de Francia. Componse dunha rede de túneles e cuartos subterráneos localizados no que, durante a era romana, foron minas de pedra calcaria. As minas foron convertidas nun cemiterio común a finais do século XVIII. No presente, consérvase como un osario que acolle máis de seis millóns de esqueletos humanos, a maior concentración deste tipo en Europa.

A súa visita oficial comprende as minas do décimo cuarto distrito de París. Pero esta parte aberta ó público representa só o 0,5 % das "*canteiras subterráneas de París*" (en francés, les *carrières souterraines de Paris*) que se atopan no quinto, sexto, duodécimo, décimo terceiro, décimo quinto e décimo sexto distrito. A visita destas carreiras é prohibida por unha orde ministerial do 2 de novembro de 1955, aínda que esta práctica ilegal é aínda corrente

Historia
--------

Esqueletos nas catacumbas de París.
O uso destas desgastadas minas, para a almacenaxe de ósos humanos, foi estabelecido en 1786 por Charles-Axel Guillaumot, Inspector Xeral de Canteiras; todo iso debido principalmente ó exceso de restos humanos que enchían os cemiterios da cidade; ó mesmo tempo, o distrito de *Ácheslles* sufría de doenzas por mor da contaminación polo manexo inapropiado destes cadáveres, especialmente no cimetière des Saints-Innocents (Cemiterio dos Santos Inocentes).

Anaco da "Rue da Voie Verche" parcialmente alagada.
Restos provenientes do cemiterio *Saint Nicolas des Champs* foron os primeiros en ser trasladados. Cadáveres das mortes causadas por desordes en *Place de Grève*, o *Hôtel de Brienne* e *Rue Meslée*, foron postos nas catacumbas o 28 e 29 de agosto de 1788.

O museo dedicado á historia das carreiras.
Arredor de 15 meses foron precisos para trasladar millóns de ósos provenientes de multitude de cemiterios, o cal levábase a cabo durante as noites, cruzando a cidade en carretas, finalizando na década de 1870, acumulando os restos de aproximadamente 6 millóns de parisienses.

Notas
-----

1. ↑  Les Catacombes de Paris. "Catacombs A Timeless Journey".
2. ↑  Las Catacumbas de París consultado o 7 de xullo de 2007
3. ↑  Todo Leyendas Arquivado 02 de marzo de 2018 en Wayback Machine. consultado o 7 de xullo de 2007

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catacumbas de París Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 30 de setembro de 2016 en Wayback Machine. *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28924
* WorldCat
* VIAF: 316732653
* GeoNames: 7290166

 |