| Criptódiros(*Cryptodira*) |
| --- |
| 
*Dipsochelys dussumieri*
 |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | *Animalia* |
| Filo: | *Chordata* |
| Subfilo: | *Vertebrata* |
| Clase: | *Reptilia* |
| Orde: | *Testudines* |
| Suborde: | ***Cryptodira*** Cope, 1868 |

 |
| Familias |
| Ver texto |

Os **criptódiros** ou **criptodiros** (*Cryptodira*) constitúen unha suborde dos *Testudines* que inclúen a maioría das tartarugas terrestres e todas as tartarugas mariñas, así como certas tartarugas anfibias.

Características
---------------

Os *Cryptodira* diferéncianse dos *Pleurodira* en que baixan o seu pescozo e tiran da cabeza cara a dentro da cuncha, en vez de dobrar o pescozo de lado ao longo do corpo. Os *Pleurodira* e os *Cryptodira* son tamén diferentes pola relación entre o seu espaldar e o peto. O funcionamento das queixadas tamén serve para distinguir estas dúas subordes.

Os *Cryptodira* desenvolvéronse principalmente ao final do xurásico e substituíron case totalmente aos *Pleurodira* nos lagos e nos ríos, ao mesmo tempo que comezaban a evolucionar estes seres en terra.

Clasificación
-------------

### Taxonomía

**Suborde *Cryptodira***

* Familia *Chelydridae*
* Familia *Meiolaniidae* (extinta)

* **Superfamilia *Testudinoidea***

* Familia *Haichemydidae* (extinta)
* Familia *Sinochelyidae* (extinta)
* Familia *Lindholmemydidae* (extinta)
* Familia *Testudinidae*
* Familia *Geoemydidae*
* Familia *Emydidae*

* **Superfamilia *Trionychoidea***

* Familia *Adocidae*
* Familia *Carettochelyidae*
* Familia *Trionychidae*

* **Superfamilia *Kinosternoidea***

* Familia *Dermatemydidae*
* Familia *Kinosternidae*
* Familia *Platysternidae*

* **Superfamilia *Chelonioidea***

* Familia *Toxochelyidae* (extinta)
* Familia *Cheloniidae*
* Familia *Thalassemyidae* (extinta)
* Familia *Dermochelyidae*
* Familia *Protostegidae* (extinta)

### Sistemática

A clasificación presentada aquí é a de Maylan e Ganko (1997) e Lapparent de Broin (2000)

```
--o *Casichelydia*
  |--o *Pleurodira*
  `--o *Cryptodira* Dumeril & Bibron, 1835
     |--o
     |   `-- ... †*Kayentachelys*
     `--o *Selmacryptodira* Gaffney, Hutchinson, Jenkins & Meeker, 1987
        |--o †*Paracryptodira*
        |  |--o †*Pleurosternidae*
        |  `—o †*Baenidae*
        `--o *Eucryptodira* Gaffney
           |--o
           |  |--o †*Eurysternidae* Dollo, 1886
           |  `—o †*Plesiochelyidae* Rütimeyer, 1873
           `--o
              |--o †*Xinjiangchelyidae* Nesov, 1990
              `—o *Centrocryptodira*
                 |--o †*Meiolaniidae*
                 `--o
                    |--o
                    `—o  *Polycryptodira* Parham & Hutchison, 2003
                       |--o *Chelydridae*
                       `--o *Procoelocryptodira*
                          |--o *Chelonioidea* Bauer, 1893
                          |  |--o *Cheloniidae*
                          |  `—o *Dermochelyoidea* dont la tortue luth
                          `--o *Chelomacryptodira*, c'est à dire les autres tortues cryptodires (*Testudinoidea*, *Trionychoidea*, ...)
```

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Criptódiros*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Criptódiros Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Haaramo, Mikko (2008): Mikko's Phylogeny Archive - *Cryptodira*. Versión de 2008-MAR-11.
* Haiyan Tong, Igor Danilov, Yong Ye, Hui Ouyang e Guangzhao Peng (2012): "Middle Jurassic turtles from the Sichuan Basin, China: a review". *Geological Magazine* **149** (4): 675–695.

### Outros artigos

* Tartarugas
* *Pleurodira*

### Ligazóns externas

* Clasificación dos *Cryptodira*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q499621
* EBID: ID
* MAG: 2776172022

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 16332
* FE: 15550
* FE-New: ID
* Fossilworks: 241949
* iNaturalist: 474372
* ITIS: 948943
* NBN: NBNSYS0000180887
* NCBI: 8464
* WoRMS: 148741

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0999066

 |