Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Santalla.

**Santalla de Vilausende** é unha parroquia do concello lugués de Ribadeo. Pertence ó arciprestado de Ribadeo. Segundo o censo do ano 2004, ten 226 habitantes, agrupados en 8 entidades de poboación e 3 lugares, cunha densidade media de 21,6 hab/km². Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 182 habitantes, sendo 88 homes e 94 mulleres.

As entidades de poboación son Lourido (12 hab, segundo censo 2014), Porto de Abaixo (26), Porto de Arriba (27), O Río da Veiga (14), San Tomé (5), Santalla (45), A Torre (16) e Vilausende (37). Os lugares (forman parte dalgunhas das entidades) son O Carbón, Os Castros e A Curuxeira.

Xeografía
---------

Limita ó norte coas parroquias de Ove, A Devesa e Covelas, ó oeste coa de Cedofeita, ó sur coas de Couxela e A Valboa (Trabada) e ó leste coa ría de Ribadeo. Ten unha altitude media de 100 metros. Está regada por dous regatos: cara ao norte o regato da Fraga e cara ao sur o regato da Veiga.

Historia
--------

O seu topónimo posiblemente provén do nome do posesor xermánico xa latinizado *Adosindus*, que na documentación medieval aparece na súa forma xenitiva *Adosindi*. Na súa evolución perdeu o *d* intervocálico, co que o cambio fonético do *i* en *e* dá a forma *Aosende*, que unida ó seu precompoñente *Vila* forma *Vilaosende*. O ditongo *ao* convértese ás veces en *au*, formando *Vilausende*, como está recollido oficialmente, aínda que moitos veciños seguen a pronunciar Vilaosende. Aparece documentada como *Villadosindi.*

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial ten no seu interior imaxes de estilo barroco do século XVIII.

Os restos do pazo de Quinta Longa, no lugar dos Castros, é un conxunto en mal estado de conservación. A casa conserva a súa estrutura primitiva, con parte do patio de ingreso e corredor sobre piares de granito e cuberta de lousa. No muro oriental campea unha pedra de armas ovalada coa inscrición e cartelado cos emblemas dos Montenegro e Luaces. Completan o conxunto un pombal de forma hexagonal e unha capela que estivo adicada a Virxe da Inmaculada, que conforman un recinto todo amurallado.

No lugar dos Castros quedan restos dun poboado castrexo con cerámica abundante e varios muíños de man, e no lugar da Torre, o Castro da Torre.

Festas e lecer
--------------

Celébranse as festas patronais o 10 de decembro, na honra a Santa Eulalia. A Festa das Flores, que vén sendo máis relevante, celébrase a derradeira semana de maio ou ben a primeira de xuño. O 10 de xuño tamén se celebran as Festas do Corazón de Xesús. Trátase dunha celebración relixiosa (sen verbena), xa que noutrora considerábase que bailar ese día era pecado e na actualidade se está a conservar tal tradición.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Desembocadura do río Grande na ría de Ribadeo, entre Santalla e Ove. Pódese observar a vía do Ferrocarril Ferrol-Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo. Á esquerda, a ría, e á dereita, o río Grande. |
| Desembocadura do río Grande na ría de Ribadeo, entre Santalla e Ove. Pódese observar a vía do Ferrocarril Ferrol-Xixón, e á dereita, a ponte da antiga liña Ribadeo - Vilaoudriz, hoxe soporte para o tubo de auga que subministra Ribadeo. Á esquerda, a ría, e á dereita, o río Grande.  |

 |

Lugares de Santalla de Vilausende
---------------------------------

| Lugares da parroquia de Santalla de Vilausende no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| A Curuxeira | Lourido | Porto de Abaixo | Porto de Arriba | O Río da Veiga | San Tomé | Santalla | A Torre | Vilausende |

Parroquias de Ribadeo
---------------------

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.
2. ↑  Rodríguez Díaz, José María (2007). *Estudio sobre la toponimia de Ribadeo*.
3. ↑  Rodríguez Díaz, José María ([2009]). *Sobre os castros de Ribadeo*. [Lugo]: O Tesón. ISBN 9788461296446. OCLC 733842086.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ribadeo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12400007
* código INE: 27051110000

 |