O **río Xuba** (en amhárico, *Ghenale*; en somalí, *Wabiga Jubba*; en italiano, *Giuba*) é un importante río da África oriental, localizado no sur de Somalia, que comeza na fronteira con Etiopía, nas montañas Mendebo, na confluencia dos ríos Dawa e Ganale Doria ou Gebele, e flúe directamente cara ao sur até o océano Índico, onde desemboca xusto ao norte da cidade de Kismaayo, un dos portos máis importantes de Somalia, na rexión sureña de Xubalandia.

Xeografía
---------

Ponte sobre o río Xuba en Bardhere (Somalia).
O río Xuba ten unha lonxitude de 1 808 km, e drena unha conca de 497 655 km².

En certos anos especialmente chuviosos, o Xuba pode recibir no seu treito final augas do case sempre endorreico río Shebelle, o que podería engadir á súa conca 336 604 km² máis.

A conca estrita do Xuba, sen considerar a parte que corresponde ao seu maior afluente, o río Lagh Dera, é de 221 000 km².

Os principais afluentes, ademis das súas fontes da parte alta, están no curso baixo e son o río Lagh Dera (ou *Ewaso Ng'iro*), de 700 km e, ocasionalmente, como xa se dixo, o Shebelle.

### Flora e fauna

A rexión da conca hidrográfica do Xuba é fundamentalmente sabana, e é a parte máis rica do país debido ás súas fértiles terras de labranza.

A fauna autóctona inclúe xirafas, guepardos, leóns, leopardos, hienas, búfalos cafres, hipopótamos, crocodilos, órices, gacelas, camelos, avestruces, chacais e asnos salvaxes.

Historia
--------

A fonte máis antiga dun europeo que visitara a rexión do Xuba (Xubalandia) é o informe do xesuíta portugués Jerónimo Lobo (Lisboa, 1593 – Coímbra 1678), quen, en 1624, tratou de seguir o curso do Xuba en Etiopía relatando que tivo que pasar a través das terras de nove pobos diferentes que «estaban continuamente en guerra uns cos outros e, aínda que estaba case seguro nas súas terras, no podía garantir a seguridade de ningunha persoa que dera un paso fóra delas», e regresou á India portuguesa para encontrar outro camiño.

Máis de dous séculos pasaron ​até que en 1863 o explorador alemán barón Karl Klaus von der Decken remontou o curso inferior do río nun pequeno barco de vapor. O barco naufragou nos rápidos situados augas arriba de Bardhere, onde a expedición foi atacada poos somalís locais, incidente que terminou coa morte do barón e a doutros tres membros do grupo.

O primeiro europeo que explorou amplamente e por completo o curso do río foi o explorador italiano Vittorio Bottego, asistido polo comandante da Armada británica F. G. Dundas. Bottego e o seu equipo navegaron 400 millas do río en 1891.

Durante a súa exploración, Vittorio Bottego cambiou o nome do principal afluente do Xuba —o río Ganale— polo de río Ganale Doria en honor ao famoso naturalista italiano Giacomo Doria.

Notas
-----

1. 1 2 3  Véxase no *Atlas of the Juba and Shabelle Rivers*, na Parte 1 «The Juba-Shabelle transboundary river basin - General features», páx. 2, dispoñíbel en liña en:. *(en inglés)*.
2. 1 2  Entrada «A05 Shebelle - Watersheds of Africa», en Watersheds of the World. Water Resources eAtlas. Dispoñíbel en liña en:  Arquivado 10 de novembro de 2010 en Wayback Machine..
3. 1 2  Jubba River Arquivado 08 de xuño de 2020 en Wayback Machine. na *Encyclopaedia Britannica*.
4. ↑  Entrada «A17 Shebelle - Watersheds of Africa», en Watersheds of the World. Water Resources eAtlas. Dispoñíbel en liña en:  Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine..
5. ↑  Jerónimo Lobo, *Relazione storica d'Abissinia*. Tradiciida ao inglés por Donald M. Lockhart como *The Itinerario of Jerónimo Lobo*. Londres: Hakluyt Society, 1984, pp. 65 e ss.
6. ↑  Vittorio Bottego (1985): *Viaggi di scoperta nel cuore dell'Africa: il Giuba esplorato, sotta gli auspici della Società geografica italiana*. E. Loescher & co.
7. ↑  F. G. Dundas (1983): "Expedition up the Jub River through Somali-Land, East Africa", *Geographical Journal*, **1**: 209-222.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Xuba Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Vittorio Bottego (1985): *Viaggi di scoperta nel cuore dell'Africa: il Giuba esplorato, sotta gli auspici della Società geografica italiana*. E. Loescher & co.
* F. G. Dundas (1983): "Expedition up the Jub River through Somali-Land, East Africa", *Geographical Journal*, **1**: 209-222.
* *Guida dell'Africa Orientale Italiana*, Consociazione Turistica Italiana, Milán 1938, pp. 585–596.

### Ligazóns externas

* National Geographic Atlas Explorer *(en inglés)*
* Entrada «A05 Shebelle - Watersheds of Africa», en Watersheds of the World. Water Resources & Atlas *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q138491
* BRE: 1953325
* EBID: ID
* GeoNames: 9410011

 |