recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Irrelixiosos polo Instituto Dentsu (2006) e Zuckerman (2005).
No ano 2005, a irrelixión era a cuarta "crenza" do mundo, co 11,92% da poboación global (no gráfico é o segmento de cor laranxa).
**Irrelixión** é a ausencia, indiferenza, rexeitamento ou hostilidade cara a relixión. Algúns segmentos poden posicionarse contrarios e, eventualmente, inclusive ser hostís ás relixións, como pode ser o caso do anticlericalismo, do antiteísmo e da antirrelixión. Cando é definida como indiferenza á relixión, inclúe o apateísmo. A irrelixión tamén consiste parcialmente no rexeitamento da crenza relixiosa, onde se insire o ateísmo e o humanismo secular. Cando é definida como a ausencia de crenza relixiosa, pode incluír algunhas persoas que serían incluídas no agnosticismo, ignosticismo, non teísmo, deísmo, pandeísmo, escepticismo relixioso, pensamento libre e a non-crenza. A irrelixión pode até incluír formas de teísmo dependendo do contexto relixioso, como na Europa do século XVIII, onde o epítome da irrelixión foi o deísmo.

Algunhas evidencias suxiren que o *status* relixioso que máis medra nos Estados Unidos é o status denominado "sen relixión".

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *irrelixión*.
2. ↑  "*Irreligion* as presented in 26 reference works".
3. ↑  Compact Oxford Dictionary (ed.). *Definition including* hostility *and* indifference. Arquivado dende o orixinal o 26 de abril de 2012. Consultado o 23 de xaneiro de 2018.
4. ↑  Campbell, Colin. 1971. *Towards a Sociology of Irreligion*. Londres: McMillan p. 31.
5. ↑  American Nones: The Profile of the No Religion Population Arquivado 07 de outubro de 2009 en Wayback Machine. A Report Based on the American Religious Identification Survey 2008

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Irrelixión Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Ateísmo
* Agnosticismo

### Bibliografía

* Coleman, T.J. III, Hood Jr. R. & Shook, J. (2015). An Introduction to Atheism, Secularity, and Science. *Science, Religion and Culture*, *2*(3), 1–14. doi:10.17582/journal.src/2015/2.3.1.14

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58721
* BNCF: 18710
* MAG: 2779997400
* NKC: ph983223

 |
**Isidro Melara Berrocal**, nado en Valencia de Alcántara o 24 de marzo de 1917, e finado en Cáceres o 27 de febreiro de 1978, foi un poeta e escritor estremeño que escribiu en lingua estremeña.

Traxectoria
-----------

Despois de rematar a Guerra civil, marchou a Cáceres, onde traballaría como funcionario na Cámara Sindical Agraria.

Colaborou en distintas revistas como *Alcántara* e en xornais rexionais, e creou varias obras escritas.

Obra
----

Cultivou a poesía, aínda que só puido publicar en vida unha das súas obras, *Armonía*, compilación da súa produción literaria até o ano 1948. Porén, quedou inédita *Ofrendas*. Os seus poemas están presentes en distintas antoloxías como a feita por V. Gutiérrez Macías *Cantores de la Virgen de la Montaña* ou a de L. Martínez Terrón *Primera Antología de Poesía Extremeña*. A súa lingua é a da zona de Alcántara e pódense atopar nela trazos de Chamizo Trigueros e de Gabriel y Galán.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez Terrón, L. *Primera Antología de Poesía Extremeña*, Cáceres, ei. autor, 2005.
**Ishupitta** foi unha cidade hitita do nordeste do Imperio, na Terra Alta Hitita, ocupada polos kaskas no século –XIV. Foi un dos teatros da última campaña do rei hitita Suppiluliumas I pouco tempo antes da súa morte sobre o -1325/-1320.

Historia
--------

Mursilis II na súa primeira campaña o segundo ano de reinado, cando volvía a Hattusa pasou preto de Ishupitta, onde os kaska da rexión negáronse a achegar os continxentes aos que estaban obrigados polos acordos cos hititas (continxentes que eran utilizados para loitar contra outros kaskas non sometidos) e o rei atacou a cidade e obrigounos, queimando unha das súas cidades na zona; pero pouco despois de saír o rei da zona, Ishupitta volvía a se rebelar. No terceiro ano de reinado, na segunda campaña, volveu á zona e derrotou outra vez aos kaska, pero os
líderes da revolta, Pazzanna e Nunnuta, que ata había poucos anos foran vasalos dos hititas, puideron fuxir, e dirixíronse a Palhwisa (Palhwišša) onde serán derrotados.

No cuarto ano de reinado de Mursilis III, ao principio da súa terceira campaña, (que despois foi contra Arzawa), o rei loitou outra vez; nesta zona a cidade kaska de Pishuru acadara a hexemonía e reconstruíra a cidade de Palhwisa que Mursilis incendiara o ano antes, e o rei hitita incendiouna por segunda vez; os kaskas ocuparon entón a cidade de Kuzastarina, que Mursilis atacou e reconquistou; entón fixo un forte avance ata a cidade de Anziliya e conquistou os territorios das inmediacións.

Baixo Muwatallis II a cidade foi dominada polos kaskas, os cales se apoderaron entón das terras de Landa, Marista e algunhas cidades fortificadas dos hititas; os hititas non os puideron conter e os kaskas continuaron avanzando cara ao sur cruzando o río Marasanda ou Maraššanda e chegando ata a terra de Kanis (Kanesh). Pouco despois Ishupitta foi cedida por Muwatallis II ao seu irmán Hattusilis dentro do reino vasalo de Hakpis.
| Isidro Araújo |
| --- |
| Información persoal |
| Nacemento | Isidro Araújo Penabella 16 de novembro de 1964 (57 anos) Ponteareas |
| Nacionalidade |  Galicia |
| Equipo |
| **Último equipo** | CLAS |
| Equipo(s) Pro |
|  | CLAS |
| Principais vitorias |
| 3 Campionatos de Galicia |

**Isidro Araújo Penabella**, nado o 16 de novembro de 1964 en Ponteareas é un ex-ciclista profesional galego.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira como afeccionado en Ponteareas no Club Ciclista Ponteareas e posteriormente no Club Ciclista Spol, ata que ficha polo CLAS, aínda como afeccionado. Como afeccionado consegue tres campionatos de Galicia, así como probas locais, como os Tres Días da Ascensión ou o trofeo Cidade de Vigo, e mais unha tirada da Volta a Lleida.

Debuta como profesional no CLAS en 1989, onde se retiraría como profesional en 1989, para daquela chamado CLAS-Cajastur.

Notas
-----

1. ↑  Promocional do CLAS Arquivado 23 de maio de 2011 en Wayback Machine. *Web de Bicicletas Oliveira*.
2. ↑  Isidro Araújo, *Sitiodelciclismo.net*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12390754
* ProCyclingStats: 212909

 |
Tímpano co Arganão sobre a entrada lateral.
Interior do templo.
A **igrexa Matriz de Melgaço** é un templo católico portugués situado na freguesía de Vila, no concello de Melgaço (distrito de Viana do Castelo).

Características
---------------

Ten a súa orixe nun edificio románico do século XII, primitivamente designado como igrexa de Santa María da Porta, por se encontrar xunto a unha porta da muralla do castelo de Melgaço. Do trazado primitivo pouco resta, pois foi obxecto de moitas remodelacións ao longo dos tempos.

O portal principal está formado por dúas series de columnas con capiteis decorados con motivos vexetais. A porta lateral norte presenta unha arquivolta apontada, soportada por dúas consolas, que sustentan un tímpano cunha figura dun animal mitolóxico arganan en altorrelevo.

No seu interior, na capela lateral esquerda, posúe un retablo de finais do século XVI de António Figueiroa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Igrexa Matriz de Melgaço Modificar a ligazón no Wikidata*** |
A **Igrexa Evanxélica Presbiteriana de España** é unha igrexa protestante establecida en España. Adopta a Biblia como única e suficiente fonte de fe e práctica, totalmente inspirada por Deus e infalible, e forma parte da Federación de Entidades Relixiosas Evanxélicas de España.

Segue a interpretación reformada da Biblia, organízase institucionalmente seguindo o modelo do Presbiterianismo e identifícase como igrexa evanxélica. Rexeita a teoloxía liberal.

Empezou a través do traballo de misioneiros da APMT (misión da Igrexa Presbiteriana do Brasil) a finais da década de 1980 na cidade de Huelva. Ao longo dos anos espallouse por outras cidades do territorio español nas dúas décadas seguintes.

Conta con igrexas nas cidades de Don Benito, Sevilla, Xetafe, Torrelodones, Madrid, A Coruña e Málaga, ademais da pioneira en Huelva, e con grupos pequenos noutras localidades máis.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina en Facebook
* Igrexa en Huelva
* Igrexa en Don Benito
* Igrexa en Xetafe
* Igrexa en Torrelodones
* Igrexa en Málaga
Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche en 1900
Mosaico interior representando a Guillerme II e a súa dona Augusta Victoria
A igrexa evanxélica luterana **Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche** (igrexa en lembranza do emperador Guillerme), coloquialmente coñecida como *Gedächtniskirche* (igrexa da lembranza), atópase na praza *Breitscheidplatz*, xunto á avenida de Kurfürstendamm en Charlottenburgo-Berlín (preto do lado suroccidental do Tiergarten).

Despois de ser esnaquizada durante a segunda guerra mundial, conservouse en estado de ruína como memorial. Os restos da igrexa están clasificados como monumento protexido.

Historia
--------

O emperador Guillerme II doou a construción do monumento relixioso para honrar ao seu avó Guillerme I.

Durante a segunda guerra mundial foi bombardeada polos Aliados na Batalla de Berlín.

Arquitectura
------------

A igrexa construíuse entre 1891 e 1895 de acordo aos planos de Franz Schwechten, cun estilo arquitectónico neorrománico segundo o modelo de diversas igrexas románicas de Renania, en especial á catedral de Bonn, de estilo románico tardío, e situada en Bonn. O edificio orixinal causaba grande impresión polas súas cinco torres. A torre principal acadaba os 133 metros, sendo a máis alta da cidade. No seu interior, mosaicos de gran valor lembraban a vida e fazañas do emperador Guillerme I.

### Monumento

Pensouse construír dentro das ruínas da igrexa demolida polos bombardeos unha igrexa de cristal. Pero tras un concurso, elixiuse a idea do arquitecto Egon Eiermann, quen propuxo un compendio entre a ruína e unha construción moderna. Mantívose así a ruína da torre, dunha altura de 68 metros, asegurada arquitectonicamente, como monumento conmemorativo contra a guerra, rodeada por un conxunto de catro partes que se construíron entre 1951 e 1961.

As paredes das novas salas da igrexa caracterízanse por ter máis de 20.000 cristais coloreados que mergullan o interior nunha luz azulada. Á parte diso, a construción de dobre parede illa o interior do ruído do tráfico das proximidades.

Notas
-----

1. ↑  "James Bond en 'Deutschland'". *Deutsche Welle 23.11.2002* (en castelán). 2002. Consultado o 23/12/2007.

Véxase tamén
------------

* Berlín Occidental
* Catedral de Coventry
* Remodelación de Berlín

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Igrexa Memorial Kaiser Wilhelm*** |

* gedaechtniskirche-berlin.de

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q153951
* WorldCat
* VIAF: 123190865
* EBID: ID
* GeoNames: 7535599
* GND: 4278599-6
* Google Maps: 1184687262623772828
* LCCN: n83039497
* MusicBrainz: ID

 |
**Leoncio Jacinto Caldera Manzano**, nado na provincia de Cáceres o 12 de setembro de 1898, foi un mestre e político residente en Galicia.

Traxectoria
-----------

Estudou Maxisterio na Escola Normal de Salamanca. Colaborou en *El Adelanto* de Salamanca. Foi mestre en Gata (Cáceres) en 1926. En agosto de 1927 foi destinado a Vilar (Millarada). Fundou en Forcarei a revista literaria *Alborear* con Virxilio Blanco, da que foi director-administrador. Foi presidente da sociedade agraria de Millarada. Membro da Asociación de Traballadores da Ensinanza de Vigo, foi nomeado delegado da FETE en Forcarei en marzo de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi expedientado entre outras causas porque tralas elecións de febreiro de 1936 criticou a un mestre-cura en Meaño. Depurado, foi sancionado con suspensión de emprego e soldo durante dous meses e traslado de escola dentro da provincia en febreiro de 1938. Como consecuencia foi trasladado á escola de Escuadro en marzo. Solicitada a revisión do seu expediente de depuración resolveuse deixando sen efecto a orde pola que foi sancionado e finalmente só foi inhabilitado para cargos públicos e de confianza.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 100.
2. ↑  *El Salmantino*, 3-6-1914, p. 2.
3. ↑  *El Adelanto*, 29-1-1926, p. 1.
4. ↑  *El Adelanto*, 9-4-1926, p. 1.
5. ↑  *El Noticiero Gallego*, 4-8-1927, p. 2.
6. ↑  *El Noticiero Gallego*, 18-3-1934, p. 3.
7. ↑  *El Noticiero Gallego*, 4-2-1938, p. 3.
8. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-3-1938, p. 6.
9. ↑  *El Pueblo Gallego*, 30-7-1942, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Jacinto Caldera Manzano na páxina web *Nomes e Voces*.
* Forcarei (1936-1977)
O **Hrvatski košarkaški klub Široki** (do croata: *Club de Baloncesto Croata Široki*) é un club de baloncesto da cidade de Široki Brijeg, ao sur de Bosnia e Hercegovina, aínda que cun porcentaxe do 98,91% de poboación croata. Actualmente compite na Super liga Bosne i Hercegovine, a máxima competición do baloncesto bosníaco, así como na Liga do Adriático. Disputa os seus partidos como local no Pecara, cunha capacidade para 4.500 espectadores.

Historia
--------

O club nace en 1974 por iniciativa dun profesor de educación física e os seus alumnos de secundaria, xogando en distintas categorías da extinta Iugoslavia. En 1997, xa coa independencia do seu país, disputa a primeira edición da Liga de Bosnia e Herzegovina, converténdose no primeiro campión tras derrotar ao Bosna Saraxevo na final.

Palmarés
--------

* **Liga de Bosnia e Herzegovina**
	+ **Campión (9)**: 1998, 2002, 2003, 2004, 2007, 2009, 2010, 2011, 2012
* **Copa de Bosnia e Herzegovina**
	+ **Campión (9)**: 1998, 2002, 2003, 2004, 2006, 2008, 2011, 2012, 2014

Notas
-----

1. ↑  "Povijest". Arquivado dende o orixinal o 19 de xaneiro de 2012. Consultado o 26 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
Non confundir con lámina nuclear ou laminina.
As proteínas **laminas nucleares**, tamén chamadas filamentos intermedios de clase V, son proteínas fibrosas que desempeñan unha función estrutural e unha regulación transcricional no núcleo da célula. As laminas nucleares interaccionan con proteínas asociadas á membrana nuclear interna para formar a lámina nuclear na cara interna da envoltura nuclear *(obsérvese a ortografía de lamina e lámina)*. Están implicadas na rotura e rexeneración da envoltura nuclear durante a mitose, e no posicionamento dos poros nucleares.

Tipos de laminas
----------------

Nas células animais existen as laminas A e B, as cales difiren na súa lonxitude e punto isoeléctrico. As células humanas teñen tres xenes regulados diferentemente para codificar estas proteínas.

* As laminas de tipo B están presentes en todas as células, e poden ser B1 e B2. As laminas B1 e B2 son o resultado da expresión dos xenes LMNB1 e LMNB2 situados en 5q23 e 19q13, respectivamente.
* As laminas de tipo A só se expresan na gastrulación do embrión. Dentro do tipo A as laminas máis comúns son as laminas A e C, que son variantes orixinadas por un distinto *splicing* (corte do ARNm) procedentes do xene LMNA, situado en 1q21.
* As de tipo C tamén están suxeitas a unha expresión específica de tecido.

Función e estrutura
-------------------

Estas proteínas localízanse en dúas rexións do núcleo celular, a lámina nuclear (unha capa proteica situada debaixo da cara interna da envoltura nuclear) e no nucleoplasma, no chamado "veo" nucleoplásmico.

Se comparamos as laminas cos filamentos intermedios do citoesqueleto veremos que as laminas teñen uns 42 residuos extra (seis héptadas) na espiral 1b. O dominio da cola C-terminal contén un sinal de localización nuclear (NLS), un dominio cun pregamento de Ig, e en moitos casos unha caixa CAAX carboxilo-terminal que está isoprenilada e carboximetilada (a lamina C non ten a caixa CAAX). A lamina A sofre un procesamento posterior no que se lle eliminan os últimos 15 aminoácidos e a súa cisteína farnesilada.

As laminas A e C forman homodímeros que se asocian cabeza con cola.

Durante a mitose as laminas son fosforiladas por factores promotores da mitose (MPF), o cal orixina a desensamblaxe da lámina nuclear e de toda a envoltura nuclear. Despois da segregación dos cromosomas, a desfosforilación das laminas nucleares provoca a rexeneración da envoltura nuclear.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Filamento intermedio
* Lámina nuclear
* Envoltura nuclear

### Ligazóns externas

* As laminas na MeSH *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q424506
* JSTOR: lamins
* MAG: 179093185
* PSH: 4478

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D034882

 |
Lagoa de Pitillas
A **Lagoa de Pitillas**, orixinariamente coñecida como **Lagoa de Sabasán**, é unha zona húmida endorreica (sen desaugadoiro) situado entre os concellos de Pitillas e Santacara en Navarra, (España)

Este zona húmida é usado por multitude de aves acuáticas para aniñaren ou para descansaren na súa viaxe migratoria. As aves xunto coa fauna asociada a este ecosistema converten a lagoa de Pitillas nun espazo natural dunha grande biodiversidade.

Descrición e situación
----------------------

Cunha superficie dunhas 300 ha esténdese polo territorio municipal de Pitillas, aínda que unha pequena parte pertence a Santacara. É unha zona húmida de tipo estepario e de orixe endorreica, sendo considerado como un dos máis importantes no val do Ebro e o máis extenso de Navarra. As augas que alimentan a lagoa proceden da serra de Ujué, do barranco do Pozo de Pastor e doutros próximos menos importantes. A profundidade, en condicións de nivel normal de auga, non supera os 2 metros.

Está sita a 3 km de Pitillas, accedéndose ao seu contorno pola estrada N-121 que une este concello co veciño de Santacara. Hai unha pista que, partindo da estrada, achega até o aparcadoiro e o observatorio de aves.

Protección
----------

En 1987 incorporouse o espazo á rede de *Espazos naturais protexidos de Navarra como* Reserva Natural (RN 27) realizándose a delimitación do territorio a protexer. Entre os anos 1991 e 1996 deslindouse a banda de protección da zona húmida.

En 1990 foi proposta como *Zona de especial protección para as aves (ZEPA)* e no 1991 incluída na rede de *Zonas de especial protección para as aves* da rede Natura 2000, ao amparo da Directiva 79/409/CEE. En 1997 quedou incluída na lista de zonas húmidas de importancia internacional da Convención de Ramsar e mais no *Inventario de Zonas Húmidas de Navarra*.

Notas
-----

1. ↑  Ley Foral 6/87 de 10/4/87 de Normas Urbanísticas Regionales para la protección y uso del territorio (BON nº 49 de 20/4/87)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3396340
* WorldCat
* VIAF: 316429251

 |
A glutamato descarboxilase é un exemplo de liase.
En bioquímica, unha **liase** é un encima que cataliza a ruptura de enlaces químicos en compostos orgánicos por un mecanismo distinto á hidrólise ou á oxidación, reaccións que son realizadas por outros encimas específicos chamados hidrolases e deshidroxenases, respectivamente. Como resultado do proceso de ruptura fórmanse frecuentemente novos dobres enlaces ou novas estruturas en anel.

Son encimas da clase IV que levan a cabo reaccións bioquímicas nas que se eliminan grupos por medio da rotura dun enlace, xeralmente entre dous átomos de carbono, entre carbono e osíxeno, entre carbono e nitróxeno ou entre carbono e xofre, para formar un dobre enlace. Tamén poden funcionar á inversa, catalizando a formación destes enlaces por medio da adición dun grupo ao dobre enlace. Por exemplo o encima adenilato ciclase, que cataliza a seguinte reacción, sería unha líase.

ATP → AMPc + PPi

Unha característica peculiar das liases é que requiren a participación dun só substrato para realizaren unha reacción nun sentido, e de dous para realizaren a reacción en sentido oposto.

Nomenclatura
------------

Os nomes sistemáticos destes encimas son "*substrato + grupo + liase*". Os nomes comúns inclúen descarboxilases, deshidratases, aldolases etc. Cando a reacción inversa é máis importante, pode que se utilice o nome de sintase.

Clasificación
-------------

Corresponden ao **EC 4** na catalogación por medio do número EC. As súas subclases son:

* EC 4.1. Encimas que rompen enlaces carbono-carbono como as descarboxilases (EC 4.1.1), aldehido liases (EC 4.1.2), oxoácido liases (4.1.3) e outros (4.1.99).
* EC 4.2. Encimas que rompen enlaces carbono-osíxeno como as deshidratases.
* EC 4.3. Encimas que rompen enlaces carbono-nitróxeno.
* EC 4.4. Encimas que rompen enlaces carbono-xofre.
* EC 4.5. Encimas que rompen enlaces carbono-halóxeno.
* EC 4.6. Encimas que rompen enlaces carbono-fósforo como a adenilato ciclase e a guanilato ciclase.
* EC 4.99. Inclúe outros tipos de liases como a ferroquelatase.

Notas
-----

* EC 4 Introduction do Departmento de Química do Queen Mary, Universidade de Londres.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Encima

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q407727
* EBID: ID
* GEC: 0119262
* MAG: 2777269803
* PSH: 6263

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* EC: 4.-.-.-
* MeSH: D008190

 |
Ivars Godmanis (extrema esquerda) na reunión do goberno letón e os representantes dos E.U.A.
Ivars Godmanis (á esquerda)
**Ivars Godmanis**, nado en Riga en 27 de novembro de 1951, é un político de Letonia. Foi o primeiro Primeiro Ministro de Letonia trala independencia do país da Unión Soviética, en decembro de 2007 volveu ser elixido Primeiro Ministro por segunda vez.

Estudou na facultade de física e química da Universidade de Letonia e participou no movemento nacionalista letón impulsando o Fronte Popular Letón, partido que aglutinaba a maioría de forzas nacionalistas.

Godmanis, elixido nas eleccións do 18 de marzo de 1990, serviu como primeiro ministro no período de 1990 a 1993, o seu principal reto foi dirixir a difícil transición económica de Letonia desde o comunismo ao capitalismo. Nos comicios de 1993 obtivo unha estrepitosa derrota e retirouse da vida política.

A súa volta do sector privado produciuse en 1998, ano en que ingresou no partido Camiño de Letonia, escisión da Fronte Popular e exerceu o cargo de Ministro de Finanzas ata 1999.

Nas eleccións de 2002 o seu partido perdeu a representación parlamentaria sendo nomeado presidente deste dous anos despois. En novembro de 2006, tralas eleccións que posibilitaron a volta do Partido Camiño de Letonia ao Saeima, Godmanis fíxose cargo do ministerio do interior e o 14 de decembro de 2007, foi nomeado polo Presidente Valdis Zatlers primeiro ministro tras a dimisión de Aigars Kalvītis. O seu nomeamento foi aprobado polo Parlamento o 20 de decembro, con 54 votos a favor e 43 contra.

O 18 de xuño de 2008, Godmanis sufriu un accidente de tráfico, cando o seu coche oficial se encaixou cun microbús nas rúas de Riga.

Como nota curiosa, moderou un programa radiofónico na emisora privada SWH, sobre a historia da música rock. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Vilnis-Edvīns Bresis RSS de Letonia** |  **Primeiro Ministro de Letonia** 1990-1993 | Sucesor:**Valdis Birkavs** |
| Predecesor:**Aigars Kalvītis** |  **Primeiro Ministro de Letonia** 2007-actualidade | Sucesor:**No cargo** |

Véxase tamén
------------

* Política de Letonia

Notas
-----

1. ↑  "Godmanis nominated for prime minister", *The Baltic Times*, 19 de decembro de 2007.
2. ↑  "Latvia’s old coalition back in power". *web.archive.org* (publicado o 12/21/2007). 2009-02-25. Archived from the original on 25 de febreiro de 2009. Consultado o 2022-12-10.
3. ↑  "Latvian PM Godmanis injures head in car crash". *Reuters* (en inglés). 2008-06-18. Consultado o 2022-12-10.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Ivars Godmanis Arquivado 01 de agosto de 2008 en Wayback Machine. en alemán, francés, inglés, letón e ruso.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210822
* WorldCat
* VIAF: 14115324
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 467665
* GND: 121321185
* ISNI: 0000 0001 0676 4501
* LCCN: n2001043344
* Munzinger: 00000019858

 |
Jamonas en concerto en Pontevedra.
**Jamonas** é un grupo musical madrileño, creado en 2016.

Traxectoria
-----------

Está formado por Elena Rosillo (voz e guitarra) Arantxa Llano (baixo, tamén na banda Alberto Azul) e Su Carbajales (teclado). Definen o seu estilo como *ironi-pop*, con influencias de bandas como L-Kan o Los Fresones Rebeldes, así como do pop de Nosoträsh ou o punk de Vulpes.

En 2018 autoeditaron o seu primeiro disco, *Jamonas*. Gravado e producido no local El Desguace por Raúl García, inclúe seis cancións.

Notas
-----

1. ↑  We Are Jamonas, en Facebook.
2. ↑  "Jamonas en La Fugitiva. Lavapiés, 10 de marzo de 2018" Arquivado 27 de agosto de 2018 en Wayback Machine. crónica de concerto, de Julián Callejo *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* We Are Jamonas, en Bandcamp.


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**IEEE** corresponde ás siglas de ***The Institute of Electrical and Electronics Engineers***, o **Instituto de Enxeñeiros Eléctricos e Electrónicos** (lido i e ao cubo), unha asociación técnico-profesional mundial dedicada á estandarización, entre outras cousas. É a maior asociación internacional sen fins de lucro formada por profesionais das novas tecnoloxías, como enxeñeiros eléctricos, enxeñeiros en electrónica, científicos da computación e enxeñeiros en telecomunicación.

Historia e características
--------------------------

A súa creación remóntase ao ano 1884, contando entre os seus fundadores a personalidades do talle de Thomas Alva Edison, Alexander Graham Bell e Franklin Leonard Pope. En 1963 adoptou o nome de IEEE ao fusionarse asociacións como o AIEE (*American Institute of Electrical Engineers*) e o IRE (*Institute of Radio Engineers*).

A través dos seus membros, máis de 360.000 membros (dos cales son estudantes case 80.000) en 175 países, o IEEE é unha autoridade líder e de máximo prestixio nas áreas técnicas derivadas da eléctrica orixinal: desde enxeñería computacional, tecnoloxías biomédica e aeroespacial, ata as áreas de enerxía eléctrica, control, telecomunicacións e electrónica de consumo, entre outras.

Segundo o mesmo IEEE, o seu traballo é promover a creatividade, o desenvolvemento e a integración, compartir e aplicar os avances nas tecnoloxías da información, electrónica e ciencias en xeral para beneficio da humanidade e dos mesmos profesionais. Algúns dos seus estándares son:

* VHDL
* POSIX
* IEEE 1394 (FireWire)
* IEEE 488 Hewlett-Packard Instrument Bus (HP-IB)
* IEEE 802 (LAN/MAN)
* IEEE 802.11 (Wifi)
* IEEE 754 Aritmética en coma flotante
* IEEE 830 SRS

Mediante as súas actividades de publicación técnica, conferencias e estándares baseados en consenso, o IEEE produce máis do 30% da literatura publicada no mundo sobre enxeñería eléctrica, en computación, telecomunicacións e tecnoloxía de control, organiza máis de 350 grandes conferencias ao ano en todo o mundo, e posúe preto de 900 estándares activos, con outros 700 máis baixo desenvolvemento.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* IEEE *(en inglés)*
* NoticIEEEro: Centro de Noticias de IEEE Rexión 9 (América Latina e o Caribe) Arquivado 31 de maio de 2020 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131566
* WorldCat
* VIAF: 123926298
* BIBSYS: 5086048
* BNE: XX101789
* BNF: 118663931
* CANTIC: a10103788
* CiNii: DA00739948
* EBID: ID
* EUFP: 908958192
* FAST: 532614
* GEC: 0247690
* GND: 1692-5
* GRID: grid.246210.3
* ISNI: 0000 0001 2106 3391
* LCCN: n79053217
* LibraryThing: ieee
* NDL: 00743250
* NKC: nlk20050163649
* NLA: 35223024
* OBP: ID
* OL: OL251874A
* OpenCorporates: 23690
* PTBNP: 330837
* SELIBR: 118654
* SNAC: w6f51bm5
* SUDOC: 026412217

 |
Edificio do antigo Instituto Curie
O **Instituto Curie** de París é unha fundación recoñecida como utilidade pública desde 1921. A súa ambición, desde a súa creación por Marie Curie, centrouse en tres misións: investigación, coidado, conservación e transmisión de coñecemento.

Todas as actividades desenvolvidas polo Institut Curie que lle permitan cumprir as súas misións realízanse no marco de 3 entidades: un complexo hospitalario de última xeración en cancoloxía distribuído en tres sitios (París, Orsay e Saint-Cloud), un centro. Centro de investigación de renome internacional onde os investigadores traballan en 88 equipos de investigación e sede da fundación.

O Instituto Curie reúne a 3.586 investigadores, médicos, coidadores, técnicos e persoal administrativo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do *Institut Curie*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2451973
* WorldCat
* VIAF: 154345735
* BNF: 11875944f
* GRID: grid.418596.7
* ISNI: 0000 0004 0639 6384
* LCCN: n79129593
* MAG: 80043
* OpenCorporates: 784257164
* SUDOC: 151045046

 |
**John Arthur Cunliffe**, nado o 16 de xuño de 1933 en Colne (Lancashire) e finado o 20 de setembro de 2018, foi un autor de literatura infantil británico, creador dos personaxes do *carteiro Pat* e *Rosie and Jim*.

Traxectoria
-----------

John viviu en Kendal (Cumbria) durante seis anos, e foi das vilas e aldeas da zona de onde tirou a inspiración para o seu personaxe máis famoso, o carteiro Pat, e logo do éxito da serie, que el escribiu para a BBC e que se comezou a emitir en 1981, John converteuse nuha celebridade local e mesmo chegou a ter a súa propia sala no Museum of Lakeland Life de Kendal, malia iso desde que comezou a escribir en 1964 publicou máis de 200 libros para nenos. Traballou como bibliotecario durante trinta anos, incluíndo dous en Iugoslavia no Brittish Council e despois foi profesor ata 1988 cando pasou a se dedicar exclusivamente a escribir.

Notas
-----

1. ↑  "The Wee Web". Arquivado dende o orixinal o 05 de xaneiro de 2006. Consultado o 02 de outubro de 2010.
2. ↑  BBC Cumbria
3. ↑  "Perfil en Hodder Childresns". Arquivado dende o orixinal o 31 de xullo de 2009. Consultado o 02 de outubro de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3370524
* WorldCat
* VIAF: 103192119
* BIBSYS: 90051772
* BNF: 14090235s
* Europeana: ID
* GND: 1143531760
* IMDb: nm1789524
* ISNI: 0000 0001 1416 4928
* LCCN: n80004048
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00512718
* NKC: mzk2007377665
* NTA: 071082603
* ODNB: 90000380459
* openMLOL: 2226
* SUDOC: 145306305

 |
**Julia Domínguez**, nada nas Palmas de Gran Canaria o  4 de xullo de 1995, é unha deportista española que compite nas dúas modalidades de grappling. Tivo como adestradores a Juan Francisco Espino e Cristian García, do club Jet Canarias.

Traxectoria
-----------

Foi medalla de ouro (na categoría de 53 Kg) na modalidade de grappling gi e non gi, no Campionato Mundial de Grappling 2014, celebrado en Moscova. Conseguiu o dobrete (medalla de bronce) no Campionato Europeo de Grappling de 2015, celebrado na localidade de Sassari (Sardeña), Italia.

En febreiro de 2014 —no Campionato de España de Grappling, celebrado en Madrid—, conseguiu as medallas de ouro en ambas as modalidades de grappling. En xuño dese mesmo ano, na Copa de España Sénior de Grappling - Grappling Gi, obtivo a medalla de prata e ouro, respectivamente. En 2015, no Campionato de España de Grappling, alzouse coa medalla de prata na modalidade de grappling gi e coa medalla de ouro na modalidade de grappling non gi. En abril dese mesmo ano conseguiu tamén a medalla de ouro na Copa de España de Grappling.

Notas
-----

1. ↑  "World Championship Grappling Gi 2014 Final Protocol." (PDF). *World Grappling Committee United World Wrestling*: pág. 13. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 11 de setembro de 2019. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
2. ↑  "World Championship Grappling No-Gi 2014 Final Protocol." (PDF). *World Grappling Committee United World Wrestling*: pág. 13. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 11 de setembro de 2019. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
Julia Otero entrevistando a José Luis Rodríguez Zapatero no seu programa *Julia en la onda*, de Onda Cero.
***Julia en la onda*** foi un programa de radio, estreado en 2007 por Onda Cero e presentado pola xornalista galega Julia Otero.

Características
---------------

O programa ocupa a franxa de 16:00 a 19:00. O espazo comeza cun repaso á actualidade xunto ao xornalista Rafael Noblejas e despois, as noticias con humor contadas por Oriol Parreño e Marina Martínez. Ferrán Monegal fai un repaso á televisión.

Julia Otero recupera para a súa última hora unha das seccións máis coñecidas da súa anterior etapa en Onda Cero. Volve 'El gabinete'. No faladoiro só repite Juan Adriansens. O resto son novas incorporacións como Ángeles Durán, Juan Manuel de Prada, Antón Reixa, Montserrat Nebrera, Begoña Aranguren, Xavier Sala i Martín, Espido Freire, Pilar Rahola, Antonio Zoido Naranjo, Jorge Wagensberg, Alfredo Urdaci e Elisa Beni.

Ao principio da tempada, Onda Cero anunciou seccións do programa que non chegaron a concretarse. Por exemplo, a charla de ex que cada quince días ían protagonizar Juan José Lucas e Juan Carlos Rodríguez Ibarra. Tampouco se chegou a incorporar David Trueba e Lorenzo Caprile apenas durou unhas semanas, e en xaneiro do 2008 foi substituído por Manuel Marlasca e unha sección dedicada aos sucesos e a crónica negra (os martes). Álvaro Pombo e Carmen Posadas tan só estiveron un día. Antes do Nadal, incorporáronse como gabineteros dous históricos do programa, como Fernando Sánchez Dragó e Ana Balletbó, aínda que esta última abandonaría o programa antes de terminar a tempada.

Na segunda tempada de *Julia en la Onda*, saíron do gabinete Alfredo Urdaci, Xavier Sala i Martí e Mª Ángeles Durán e ingresaron Isabel Tocino, que apenas durou un mes, e Jesús Mª de Miguel. Recuperou ademais a sección "El epílogo", que non chegou a callar. Estreouse a sección de humor "La rabiosa actualidad" con David Cervelló, Guillem Zaragoza, Oriol Parreño e Judit Martín.

Na terceira tempada abandonan o gabinete Juan Manuel de Prada, Begoña Aranguren, Antonio Zoido Naranjo e José Antonio Labordeta. O gabinete, en setembro do 2009, está formado por Fernando Sánchez Dragó, Juan Adrianséns, Elisa Beni, Jorge Wagensberg, Pilar Rahola, Jesús de Miguel, Julián Casanova e incorpóranse Celia Villalobos, Alejo Vidal Quadras, Nacho Vigalondo, Inés Ballester e Najat Al Achmi.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*
**Jason**, tamén coñecido coa denominación **Argo-E5**, foi un foguete sonda estadounidense de propelente sólido desenvolvido a finais dos anos 1950 e formado por cinco etapas.

Jason foi desenvolvido pola Forza Aérea dos Estados Unidos para ser lanzado durante as probas nucleares da operación Argus e estudar os efectos da radiación a alturas de entre 700 e 800 km. Cada Jason estaba formado por unha primeira etapa Honest John, dous foguetes Nike como segunda e terceira etapas, un Recruit como cuarte etapa e un T-55 como quinta. Tiñan unha masa de 3330 kg, unha lonxitude de 17,5 m, un diámetro de 58 cm e eran capaces de chegar aos 800 km de altura. Todos os Jason, 22 en total, foron lanzados durante 1958. Foi sucedido polo foguete Javelin.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Mark Wade (2011). "Jason sounding rocket" (en inglés). Consultado o 24 de xullo de 2020.
2. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Argo-E5 (Jason)" (en inglés). Consultado o 24 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jason*** |

### Outros artigos

* Javelin (foguete)
* Operación Argus
* Nike (foguete)
* Honest John
* T-55
* Recruit
**Jaume Bartumeu Cassany**, nado en Andorra la Vella o 10 de novembro de 1954, é un avogado e político andorrano. Está inscrito no Colexio de Avogados de Andorra dende o ano 1982, e é o Presidente do Goberno de Andorra dende 2009.

É membro fundador do Partido Socialdemócrata de Andorra, do cal foi primeiro secretario do 2000 ao 2004. Actualmente é o presidente do grupo parlamentario socialdemócrata no Consello Xeral de Andorra. Durante maio de 2008 foi proclamado polo Partido Socialdemócrata de Andorra candidato a presidente de goberno de Andorra, para as eleccións xerais do 26 de abril do 2009. Gañounas con 14 escanos de 28 totais.

Durante o seu goberno, Bartumeu tentou facer unha reforma do IVE que non conseguiu os apoios da cámara, e posteriormente, en 2010, tampouco recadou apoios abondos para aprobar os orzamentos, co que convocou eleccións xerais. Nos comicios do 4 de abril de 2011 sufriu unha severa derrota, e o seu partido pasou de 14 a 6 deputados, e foi substituído á fronte do goberno andorrano por Antoni Martí, á cabeza dunha coalición de liberais e conservadores.

En 2013 abandonou o Partido Socialdemócrata para formar Socialdemocracia e Progreso, co que concorreu ás eleccións andorrás do 1 de marzo de 2015.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Albert Pintat Santolària** |  **Xefe de Goberno de Andorra** 2009 - 2011
 | Sucesor:**Antoni Martí** |

Notas
-----

1. ↑  Canvi de govern i majoria absoluta per al centredreta a Andorra, *Ara*, 5/4/2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217598
* WorldCat
* VIAF: 219570547
* GEC: 0516637
* GND: 171420551
* PACE: 5253

 |
**Julius Kugy**, nado en Gorizia o 19 de xullo de 1858 e finado en Trieste o 5 de febreiro de 1944, foi un montañeiro, escritor, botánico, humanista, avogado e empresario de ascendencia eslovena. É coñecido pola apertura de novas rutas nos Alpes Xulianos.

Traxectoria
-----------

O seu pai era agricultor en Linz. A súa nai, Giulia, era filla do poeta esloveno Jovan Vesel Koseski. Durante a súa infancia ía pasar os veráns na aldea natal de seu pai, Lind, onde desenvolveu un grande interese pola natureza e as montañas.

Estudou na escola secundaria da lingua alemá en Trieste pasando logo á Universidade de Viena, onde se graduou en Dereito no 1882.
Ao volver a Trieste asumiu a xestión da empresa de importación e exportación Pfeifer & Kugy, co-fundada polo seu pai.

Explorou grandes porcións dos Alpes orientais, dedicando a maior parte do seu tempo á escalada nos Alpes Xulianos, onde descubriu e marcou máis de 50 novas rutas[]. Guías locais axudouno a subir moitos picos nunca coroados: pero se por algún tornou famoso por escalar o Skrlatica e o Monte Montasch (Jôf di Montasio).

Ademais de no montañismo, Kugy interesouse noutros temas tales como literatura, botánica e música. Xunto co seu amigo Albert Bois de Chesne creou un xardín botánico alpino preto de Bovec. Foi un dos fundadores de dúas sociedades musicais de afeccionados en Trieste: a Sociedade Filharmónica e o Coro palestino. Tamén doou un órgano para a igrexa mequitarista en Trieste.

Un dos enigmas que tentou resolver era unha especie planta misteriosa Scabiosa trenta, descrito por Belsazar Hacquet e posteriormente comprobada por Anton Kerner von Marilaun para ser un exemplar do Cephalaria xa coñecido leucantha.

Durante a primeira guerra mundial, Kugy foi convocado para o exército ao coñecer ben a zona do Val do Trenta. Dende o primeiro intre rexeitou cargar unha arma e só traballou como consultor na parte austríaca da fronte.

Escribiu sete libros. O seu primeiro e máis famoso, o libro foi publicado en 1925 baixo o título *Aus dem Leben eines Bergsteiger* (Da vida dun escalador alpino).

Kugy morreu en febreiro de 1944, en Trieste.

Obra
----

* *Aus dem Leben eines Bergsteigers* (Múnic, 1925).
* *Arbeit, Musik, Berge* (Múnic, 1931).
* *Die Julischen Alpen im Bilde* (Graz, 1933).
* *Anton Ditzinger, ein Bergführerleben* (Graz, 1935).
* *Fünf Jahrhunderte Triglav*.
* *Im göttliche Lächeln des Monte Rosa*.
* *Aus vergangener Zeit* (Graz, 1943).

Notas
-----

1. ↑  O apelido orixinal era Kogej.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Julius Kugy Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241647
* WorldCat
* VIAF: 25397326
* BNF: 10863265n
* DeutscheBio: 118725211
* Europeana: ID
* FAST: 262551
* GND: 118725211
* ICCU: CFIV126269
* ISNI: 0000 0000 8104 7302
* LCCN: n88295453
* NKC: jx20091020009
* NTA: 096893613
* OEBL: ID
* OL: OL501577A
* SUDOC: 228944899

 |
**Hannah Mancini**, nada en Fresno (California) o 12 de marzo de 1980, é unha cantante estadounidense radicada en Eslovenia.

Traxectoria
-----------

Participou na final do proceso de selección esloveno para o Festival da Canción de Eurovisión 2011 xunto a Sylvain e Mike Vale coa canción "Ti si tisti". Dous anos despois, foi elixida internamente para representar a Eslovenia no Festival da Canción de Eurovisión 2013 coa canción "Straight into love", aínda que non pasou á final, quedando na primeira semifinal na última posición con tan só oito puntos (5 dos Países Baixos e 3 de Montenegro).

Na súa carreira, Hannah tamén traballou en bandas sonoras de Disney e tivo á oportunidade de colaborar no estudio con compositores como Todd Chapman e o produtor cun Grammy, Larry Klein. Tamén actuou no Show de Jay Leno.

Discografía
-----------

### Singles

* "Ti si tist" (con Sylvain e Vale Mike) (2011)
* "Straight Into Love" (2013)

Notas
-----

1. ↑  Resultados da primeira semifinal do Festival da Canción de Eurovisión 2013
2. ↑  Hannah representará a Eslovenia no Festival da Canción de Eurovisión 2013

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4022352
* AllMusic: mn0002865132
* Discogs: 1896225
* Europeana: ID
* ISNI: 0000 0004 6590 801X
* MusicBrainz: ID

 |
**Libertario** ou **libertaria** é unha palabra usada como sinónimo de anarquista. Foi empregada por primeira vez polo francés Joseph Déjacque, contemporáneo de Pierre Joseph Proudhon (o primeiro autodenominado anarquista). Vén da palabra liberdade, e pode interpretarse como *partidario da liberdade*.

Etimoloxía do termo
-------------------

Le Libertaire nº 25, xornal de Nova York do 17 de agosto de 1860.
O termo francés *"Libertaire"* foi creado por Joseph Déjacque, militante e escritor anarquista, por oposición a «liberal». O neoloxismo, construído seguindo un modelo usado tamén polos socialistas utópicos e socialistas en termos como proletario ou igualitario aparece por primeira vez nunha carta aberta a Proudhon,*"De l’Être-Humain mâle et femelle - Lettre à P. J. Proudhon"*, publicada en Nova Orleáns en maio de 1857. Joseph Déjacque opúñase á postura de Proudhon, que percibía como misóxina, acusándoo de *«anarchiste juste-milieu, libéral et non LIBERTAIRE...»* ("anarquista a medias, liberal e non libertario"). Contra o conservadorismo machista que segundo Déjacque supuña Proudhon, Déjacque revindicaba a paridade das mulleres e a liberdade sexual como proposta e práctica consecuente cunha tendencia anarquista.

Joseph Déjacque utilizou este termo como título dun periódico que se editou en Nova York de xuño de 1858 a febreiro de 1861, *"Le Libertaire, Journal du mouvement social"*, título do que se farían eco numerosas publicacións posteriores. É no último cuarto do século XIX cando o termo se populariza entre os socialistas antiautoritarios, que o adoptan para designar as teorías e prácticas do anarquismo.

A palabra foi volta a empregar e popularizada por Sebastián Faure en Francia ó empezar a dictarse en Europa e logo nos Estados Unidos leis antianarquistas, xa que con tal palabra podían evadir os controles das autoridades. Deste modo libertario converteuse en sinónimo de anarquista nas principais linguas.

Ocasionalmente, emprégase incorrectamente o termo libertario para designar toda actitude ou corrente ideolóxica que se aproxime nas súas ideas ó anarquismo, para catalogar a todo aquilo que, sendo similar, non chega a ser aínda abertamente anarquista, o que se opón por igual tanto ó réxime estadista como ó capitalista e que asume posturas antiautoritarias en múltiples aspectos da vida humana. Pódese dicir que neste caso "libertario" é un máis ou menos inapropiado sinónimo de socialista ou comunista libertario, ou mesmo de ideoloxías afíns como o marxismo libertario ou o comunismo consellista de pensadores como Rosa Luxemburg ou Karl Liebknecht.

Outros sinónimos de libertario, nos sentidos descritos, son *anarquizante*, *anarcoide*, antiautoritario etc. Non se debe confundir con libertariano nin con liberal.

Notas
-----

1. ↑  *"De l’Être-Humain mâle et femelle - Lettre à P. J. Proudhon"* Carta de Déjacque a Proudhon (en francés)
2. ↑  *"De l’Être-Humain mâle et femelle - Lettre à P. J. Proudhon"* Arquivado 10 de novembro de 2007 en Wayback Machine. (fragmento en castelán da carta de Déjacque a Proudhon)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Anarquismo
* *Libertarias* (filme)
Folleto da sublevación dos espartaquistas no ano 1919.
A **liga Espartaquista** (*Spartakusbund* en alemán) foi un movemento revolucionario marxista organizado en Alemaña durante os últimos anos da primeira guerra mundial. Foi fundada por Karl Liebknecht e Rosa Luxemburg xunto a outros, tales como Clara Zetkin.

Actividade
----------

O seu maior período de actividade foi durante a Revolución Alemá de 1918, cando se tentou incitar unha revolución similar á dos bolxeviques en Rusia, facendo circular publicacións marxistas. Deron á liga o nome de Espartaco, líder da rebelión de escravos máis grande da historia de Roma. En decembro de 1918, a liga decidiu adherirse ao Comintern e renomeouse como Partido Comunista de Alemaña (KPD, Kommunistische Partei Deutschlands). 
O 1 de xaneiro de 1919, a liga Espartaquista/KPD participou (pero non a iniciou) nunha revolución comunista de breve duración en Berlín, aínda ante as advertencias de Rosa Luxemburg e de Karl Liebknecht, quen argumentaban que a rebelión era débil e que non contaban co apoio total da clase obreira. A revolución (logo coñecida como *Levantamento Espartaquista*) foi derrotada polas forzas combinadas do Partido Socialdemócrata de Alemaña, os remanentes do exército alemán e dos grupos paramilitares de extrema dereita coñecidos como Freikorps, ás ordes do chanceler Friedrich Ebert. Luxemburg e Liebknecht, entre moitos outros, foron masacrados polos *Freikorps*, e os seus corpos guindados ao río. Centenares de Espartaquistas foron executados nas semanas que seguiron á sublevación. Os restos da liga disolvéronse no Partido Comunista de Alemaña (KPD) que conservou o xornal da liga, *Die Rote Fahne* (A Bandeira Vermella), como a súa publicación.

Organizacións do mesmo nome
---------------------------

Actualmente existen varias seccións nacionais da liga Comunista Internacional trotskista que se denominan "Spartacist League" (Liga Espartaquista). A súa principal sección é a estadounidense, pero a LCI ten tamén seccións en Australia, Gran Bretaña, Irlanda, Italia, Canadá, Xapón, Alemaña, México, Francia, Grecia e Suráfrica.

Notas
-----

1. 1 2  "Liga Espartaquista Golpe a la Republica de Weimar Rosa de Luxemburgo" (en español). Consultado o 13 de febreiro de 2016.
2. ↑  "La Liga Espartaquista" (en español). Consultado o 13 de febreiro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Rosa Luxemburg
* Revolución de Novembro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156607
* WorldCat
* VIAF: 145476995
* BNCF: 7437
* BNF: 11934340h
* EBID: ID
* GND: 2022232-4
* SUDOC: 027263363
* Treccani: spartakusbund

 |