| Ourizo cacho |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Erinaceomorpha |
| Familia: | Erinaceidae |
| Subfamilia: | Erinaceinae |
| Xénero: | *Erinaceus* |
| Especie: | ***E. europaeus*** |

 |
| Nome binomial |
| *Erinaceus europaeus*Linnaeus, 1758 |
| Distribución Erinaceus europaeusDistribución *Erinaceus europaeus*Distribución *Erinaceus europaeus* |
| Distribución en EuropaDistribución en EuropaDistribución en Europa |

O **ourizo cacho** ou **ourizo cacheiro** (*Erinaceus europaeus*) é un mamífero insectívoro que abunda nas fragas galegas e nas pradarías que teñen arbustos, sebes e valados onde agocharse. O adxectivo cacho aplícase a calquera animal ou planta que se envolve sobre si mesmo. Tamén recibe os nomes de **porco espiño**, que non se debe confundir co roedor histrícido que ten ese mesmo nome, **cachourizo** e, simplemente, **ourizo** ou **orizo**

Descrición
----------

Os adultos poden chegar a pesar máis dun quilo. A súa característica máis rechamante son as pugas ou espiñas de que está revestido. Os músculos cutáneos permítenlle envolverse e formar unha bóla de pugas contra a que os seus inimigos naturais son impotentes. Ás veces é presa de cans, raposos, porcos teixos, lamotes ou curuxas.

Non teñen pescozo e os seus ollos son pequeniños. As orellas son redondeadas e o fociño aguzado. A súa dentamia componse de 36 pezas. As súas catro patas son curtas, teñen 5 dedos e están providas de fortes unllas. Ten un rabiño pequeno. Os machos son máis grandes que as femias, e o abdome é dunha cor parda máis clara que as pugas. As femias poden ser tamén da cor da cinza.

Son animais lentos, aínda que poden apurar o paso. Camiña moito e sabe nadar. No caso de presentir perigo tenden a inhibirse e enrodelarse sobre si mesmos. Emite sopridos e asobíos. O seu olfacto está moi desenvolvido.

Hábitat
-------

Vive en bosques con abundante vexetación, pero sobre todo gusta de terreos con matogueiras, silveiras e arbustos. É un animal frecuente nos montes e aldeas de Galiza e nos arredores das vilas. En Inglaterra e noutros países europeos vive nas zonas periféricas das poboacións e mesmo nos xardíns das casas e nos parques urbanos.

O seu maior inimigo hoxe é o ser humano. Os pesticidas foron noutrora causa da súa morte pero a mortalidade accidental nas estradas e autovías galegas é hoxe o seu maior problema. Moita menor incidencia no descenso de exemplares téñena os seus depredadores naturais.

### Reacción dun ourizo ao detectar perigo

* 
* 
* 
* 
*

Alimentación
------------

Procura xeralmente o alimento de noite, cando se mostra moito máis activo. Caza e come sobre todo insectos, pero pode alimentarse de caracois, limachas e mesmo ras. Esta dieta compleméntaa ás veces con ovos de aves que aniñan no chan, con landras, castañas e outros froitos e bagas. A súa actividade é sobre todo nocturna, polo que pode ser visto á tardiña. As luces dos coches céganos ou asústanos e ao se encoscaren son atropelados. Polo día está en niños inaccesibles, normalmente no medio de matogueiras densas ou silveiras nas que lle é doado introducirse. Ten sempre varios niños no seu territorio, mudando adoito de agocho.

Reprodución
-----------

Normalmente teñen dous períodos de celo, un cando comeza o bo tempo e outro entre agosto e setembro. A xestación dura uns dous meses. Poden chegar a ter cinco ou seis crías, que ao primeiro son de cor rosa e nacen cegas. Non abren os ollos ata a idade de dúas semanas. Aos tres días dispoñen de pinchos que se van endurecendo pouco a pouco. Maman uns vinte días e a partir do mes acompañan á nai nas súas saídas e exploracións. A partir das cinco ou seis semanas independízanse. A madurez sexual chégalles aproximadamente aos dez meses.

O ano dos ourizos cachos dívídese nun período de actividade entre abril e novembro e un período de hibernación que pasan nos seus niños cando comeza a facer frío. Espertan coa primavera cando soben as temperaturas.

Imaxes
------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. 1 2  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ourizo*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cacho*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *porco*.
4. ↑  Definición de porco no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia. O dicionario de Ir Indo reserva o nome de porco espiño para o roedor.
5. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *orizo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Ourizo cacho*** |

### Ligazóns externas

* Imaxes e consellos para detectar a súa presenza Arquivado 21 de xullo de 2006 en Wayback Machine.
* Thehedgehog.co.uk

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6145
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Erinaceus\_europaeus
* BioLib: 20496
* Dyntaxa: 100053
* EPPO: ERNAEU
* FE: 305459
* FE-New: ID
* Fossilworks: 104181
* GBIF: 5219616
* iNaturalist: 43042
* IRMNG: 10230485
* ISC: 84114
* ITIS: 633540
* IUCN: 29650
* MSW: 13600020
* NBN: NBNSYS0000005078
* NCBI: 9365
* Soortenregister: 139069
* TAXREF: 60015
* WoRMS: 1465489
* ZooBank: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0999451

 |