Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pasífae (lúa).
Pasífae introdúcese na vaca que lle fixera Dédalo, para ser cuberta polo touro de Creta e enxendrar a Minotauro (Giulio Romano, Palacio Te, Mantua, 1526-1528)
**Pasífae** foi a muller de Minos e a nai de Minotauro. Foi filla de Helios e de Perseis , e irmá de Circe (a bruxa da *Odisea*) e de Eetes (o rei da Cólquide).

Con Minos tivo oito fillos: Catreo, Deucalión , Glauco , Androxeo (ou Eurixies), Acacálide (ou Ácale), Xenódice, Ariadna  e Fedra. Pseudo-Apolodoro, citando a Asclepíades, di que Minos casou con Creta (filla de Asterión) e con ela tivo a Catreo, Deucalión, Glauco e Androxeo.

O Touro de Creta e Minotauro
----------------------------

O episodio máis característico da vida de Pasífae foi a súa unión co Touro de Creta, "a lenda máis coñecida da cultura minoica" .

Cando morreu Asterión, rei de Creta, Minos quixo todo o poder para si e expulsou ós seus irmáns, Radamantis e Sarpedón , aducindo que foran os deuses os que lle concedían o reino. Para demostralo, pediu a Poseidón que fixera saír do mar un touro, e prometeu que o sacrificaría no seu honor. Poseidón enviou un touro espléndido, tan fermoso que Minos decidiu conservalo como semental nos seus rabaños e sacrificar outro no seu lugar. Pero Poseidón, ó verse enganado, vingouse, e fixo que o touro enfurecese e que na muller de Minos, Pasífae, se espertara un amor apaixonado polo animal. Este foi o Touro de Creta que, posteriormente, tivo que matar Heracles nun dos seus doce traballos. 

Para satisfacer os seus desexos, Pasífae pediulle a Dédalo que buscara unha solución. Dédalo construíu unha vaca oca de madeira e cubriuna cunha pel de vaca real, para que Pasífae puidese introducirse dentro e que o touro puidese montar nela. E o resultado desa unión foi o Minotauro .

Pasífae e Minotauro (kilix grego, 340-320 a.C. procedente de Vulci)

> 
> 
> [Dédalo] "*construíu unha vaca de madeira con rodas, baleirouna por dentro, recubriuna coa pel dunha vaca que esfolara e, colocándoa no prado onde o touro adoitaba pastar, introduciu dentro dela a Pasífae. Cando o touro chegou xaceu con ela tomándoa por unha vaca de verdade. Pasífae pariu a Asterio, denominado Minotauro, que tiña o rostro de touro e o resto humano*".
> (Pseudo-Apolodoro: Biblioteca mitológica III, 1, 4)
> 

> 
> 
> "*Para que Creta enxendrase toda sorte de monstros, a filla do Sol amou un touro (con todo, unha femia a un macho)... Ela perseguiu un amor con esperanza; ela, canto menos, con tretas e disfrace de vaca, foi cuberta polo touro e, aínda que con engano, tivo un galán*".
> (Ovidio: *Metamorfosis*  IX, 735-741)
> 

Unha variante do mito di que foi Afrodita a que enlouqueceu a Pasífae como castigo por non rendirlle o culto debido , ou ben como vinganza contra Helios porque lle fora a Hefesto (o marido de Afrodita) co conto dos amores que mantiña a deusa con Ares.

Minos, avergoñado de que a muller parira semellante monstro, terminou mandando a Dédalo construír un labirinto xigante para encerralo dentro e contelo de xeito seguro para todos. Outras fontes din que, anoxado con Dédalo, encerrouno a el pero que Pasífae puido liberalo.

Pasífae e Circe
---------------

Pasífae tamén controlaba as artes da feiticeiría, como a súa irmá Circe e a súa sobriña Medea (filla de Eetes).

A lenda conta que eran tantas as amantes de Minos que Pasífae o maldixo de tal forma que quen se deitara con el morría devorada por escorpións, serpes e milpés que botaba cando exaculaba. Procris, unha das súas amantes, rompeu o feitizo utilizando unha herba que lle dera Circe, a cambio dun can ó que nunca se lle escapaba unha presa e unha xavelina que nunca erraba no albo, dúas pezas que tiña Minos.

> 
> 
> "*Procris... refuxiouse xunto a Minos, que se namorou dela e intentou seducila. Pero se unha muller facía o amor con Minos era imposible que conservara a vida, pois Pasífae ... feitizárao e cada vez que se acostaba con algunha, lanzaba contra o seu membro feras salvaxes e deste xeito aquelas perecían. Minos posuía un can veloz e unha xavelina certeira e a cambio delas Procris deitouse con el, dándolle a beber a raíz de Circe para que nada lle fixera dano*".
> (Pseudo-Apolodoro III, 15, 1)
>

Iconografía
-----------

A figura de Dédalo entregando a falsa vaca a Pasífae aparece nas pinturas de Pompeia. Tamén se representa no Renacemento (por exemplo, por Filarete ou Rubens). No Palazzo Te, Giulio Romano representa a Pasífae no momento de introducirse nesa falsa vaca, axudada por Dédalo.

Notas
-----

1. ↑  Outras fontes fana filla de Helios e a ninfa Creta (filla de Asterión) que, para Robert Graves, era outro nome co que se coñecía a Perseis (Graves, 322).
2. ↑  Non confundir con Deucalión, fillo de Prometeo. Este Deucalión fillo de Minos foi un dos Argonautas.
3. ↑  Que morreu sendo neno pero foi resucitado por Poliído.
4. ↑  Que axudará a Teseo a acabar co Minotauro.
5. ↑  Elvira Barba, 409.
6. ↑  Os tres eran realmente fillos de Zeus e Europa, pero Minos acolleu a Europa e criou os seus fillos como se foran propios, nomeándonos herdeiros do reino de Creta.
7. ↑  Dédalo vivía refuxiado neste momento na corte de Minos, por cousa dun asasinato cometido na súa cidade.
8. ↑  A tradición evemerista non admite esta unión carnal de Pasífae e un touro, senón cun soldado de Minos chamado Tauro (Grimal, s.v. *Tauro*; Graves, px. 326).
9. ↑  "*Pasífae non fixera sacrificios en honor da deusa Venus durante uns cantos anos*" (Hixino, 40.1).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pasífae*** |

### Bibliografía

* ELVIRA BARBA: Miguel Ángel: *Arte y mito. Manual de iconografía clásica*. Sílex, 3ª ed. 2017, 410.
* GRAVES, Robert: *Los mitos griegos*, Ed. Gredos, 1ª ed. 2019, 322, 328.
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HIXINO: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009, 40.
* OVIDIO: *Metamorfosis*. Tradución de Antonio Ramírez de Verger. Alianza Editorial 3ª ed. 2015, 2ª reimp. 2017 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203236
* WorldCat
* VIAF: 10995050
* BNF: 15615619c
* CERL: cnp00845493
* EBID: ID
* GND: 132020610
* LCCN: sh00007331
* SUDOC: 106851713
* Theoi: Pasiphae
* Treccani: pasifae

 |