**José Antonio Labordeta Subías**, nado en Zaragoza o 10 de marzo de 1935 e finado na mesma cidade o 19 de setembro de 2010, foi un cantautor, escritor e político aragonés.

> 
> 
> *Unha das voces máis comprometidas e entrañables da canción de autor española*
> Comunicado da SGAE
>

Traxectoria
-----------

José Antonio Labordeta foi o cuarto fillo de entre sete irmáns. O seu pai, Miguel Labordeta, era un catedrático de latín, militante de Izquierda Republicana e propietario dun colexio, que despois do triunfo da sublevación franquista, foi represaliado e veuse obrigado a renunciar á súa cátedra. José Antonio Labordeta estudou ata o bacharelato en Zaragoza, e posteriormente na mesma cidade matriculouse en Dereito, pero non o rematou.

En 1960 rematou a carreira de Filosofía, e neses anos frecuentou o faladoiro do café Niké, e colaborou coa revista literaria local *Orejudín* entre 1958 e 1959. En 1961 marchou a Aix-en-Provence como lector de español. Á volta, en 1963, casou con Juana de Grandes. Ambos marcharon para Teruel, onde exerceron como profesores no colexio dun amigo, e alí obtivo Labordeta o seu primeiro destino logo de aprobar as oposicións a profesor de secundaria. Nesa época en Teruel coñeceu a Joaquín Carbonell co que debutou como cantante en novembro de 1968, xunto a Cesáreo Hernández, na localidade de Belchite.

### O cantante

Dese primeiro concerto en Belchite naceu o primeiro disco de quen foi considerado un dos principais representantes da "canción de autor" española. Comezou a súa carreira musical en 1963, destacando os seus álbums *Cantar y callar* (1974), *Tiempo de espera* (1975) e *Las cuatro estaciones* (1981).

### O escritor

En 1969 participou na creación do grupo *Andalán*, xunto con Eloy Fernández Clemente, e xuntos os dous regresaron en 1970 a traballos en Zaragoza. En 1973 ese grupo deu á luz a revista homónima, con carácter quincenal. Nos anos 80 abandonou a docencia e dedicouse por completo á música, á literatura e ás súas colaboracións en cinema e televisión.

É autor de varios libros de poemas, unha novela (*Cada cual que aprenda su juego*, 1974) e unhas memorias (*Con la voz a cuestas*, 1982). Entre os seus últimos títulos destacan *Aragón en la mochila* (1983), *Los amigos contados* (1994) e *Un país en la mochila* (1995). Realizou e presentou o programa de Televisión Española *Un país en la mochila*, parte do cal contén percorridos por Galicia.

### O político

Nas primeiras eleccións democráticas españolas presentouse nas listas da extinta formación Partido Socialista de Aragón, que tamén axudara a fundar. En 1979 apoiou as candidaturas do PCE e logo pasou a un segundo plano ata que nas eleccións ao Senado de 1989 se presentou nunha candidatura de Izquierda Unida, pola que non saíu elixido.

Tamén sen éxito, encabezou a lista da Chunta Aragonesista nas eleccións ao Congreso de 1996, pola circunscrición de Zaragoza. En 2000, porén, conseguiu o escano no Congreso dos Deputados, que revalidou en 2004. Durante a súa participación no Congreso como único deputado da Chunta, conseguiu moita repercusión nos medios: opúxose ao Plan Hidrológico Nacional e a invasión de Iraq. A inicios do ano 2008 anunciou que non se presentaría á reelección en 2008, xa enfermo.

Obra
----

### Música

* *Cantar y no callar* (1974)
* *Tiempo de espera* (1975)
* *Las cuatro estaciones* (1981)
* *Qué queda de ti, qué queda de mí*(1984)
* *Aguantando el temporal* (1985)
* *Tú y yo y los demás* (álbum en directo coa colaboración de Paco Ibáñez, Imanol, Joaquín Sabina, Ruibal e Ovidi Montllor, 1987)
* *Qué vamos a hacer* (1987)
* *Trilce* (1989)
* *Canciones de amor* (1993)
* *Recuento* (álbum en directo, 1995)
* *Paisajes* (1997)
* *30 temas* (2001)
* *Con la voz a cuestas* (2001).

### Literatura

* *Sucede el pensamiento*, 1959
* *Sonatas*, 1965
* *Cantar y no callar*, 1974.
* *Cada cual que aprenda su juego*, 1974
* *Con la voz a cuestas*, 1982
* *Aragón en la mochila*, 1983
* *Los amigos contados*, 1994
* *Un país en la mochila*, 1995
* *Tribulatorio*
* *Método de lectura*
* *Tierra sin mar*
* *Memorias de un beduino en el Congreso de los Diputados*
* *Regular, gracias a Dios*, 2010.
* *Historia de Paletonia*, 2011.

### Televisión

* Adaptación para televisión da obra *Del Miño al Bidasoa*, de Camilo José Cela
* *Un país en la mochila*.

Galardóns
---------

Foille concedida a Medalla de Aragón, a máxima distinción desa comunidade, a título póstumo. Tamén recibiu a Medalla "Juan de Lanuza", a Medalla de Ouro ao Mérito no Traballo, a Gran Cruz da Orde de Afonso X O Sabio e en 2010 foi investido doutor honoris causa pola Universidade de Zaragoza.

Persoal
-------

Foi irmán do poeta Miguel Labordeta.

Estaba casado e tivo tres fillas. Faleceu dun cancro de próstata.

Notas
-----

1. ↑  *José Antonio Labordeta falece á idade de 75 anos*, nova en *El Progreso* o 19 de setembro de 2010.
2. ↑  *Labordeta, o home que levou a poesía ao Parlamento* Arquivado 22 de setembro de 2010 en Wayback Machine. artigo en *Xornal de Galicia* o 20 de setembro de 2010.
3. ↑  El Rey Juan Carlos: "Se ha ido un gran amigo", *El Heraldo de Aragón*, 19/9/2010.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***José Antonio Labordeta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q470732
* WorldCat
* VIAF: 41963432
* AllMusic: mn0002079841
* BIBSYS: 90925165
* BNE: XX948247
* BNF: 12686493h
* BVMC: 4722
* CANTIC: a10110355
* Discogs: 1638571
* Europeana: ID
* FAST: 180337
* GEA: 7559
* GEC: 0036209
* GND: 128491027
* IMDb: nm0479591
* ISNI: 0000000114606765
* LCCN: n86843497
* MusicBrainz: ID
* NKC: mzk2015896479
* NTA: 070293252
* OL: OL5942557A
* SUDOC: 066975549

 |