Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Larouco (homónimos).

**Larouco** é un concello da provincia de Ourense, pertence á comarca de Valdeorras. Segundo o IGE en 2018 tiña 455 habitantes (570 en 2003).

Xeografía
---------

O concello ten 23,7 km², e está dividido en catro parroquias. Está situado nun macizo montañoso, entre os concellos da Rúa, Petín, O Bolo e Manzaneda (tamén da provincia de Ourense) e o concello lucense de Quiroga.

A vexetación está formada principalmente por soutos de castiñeiros.

### Orografía

A morfoloxía do territorio de Larouco, situado entre os 500 e 700 m de altitude, aparece definida por vales e bocarribeiras coa presenza de pequenos retrincos de superficies de aplanamento. A este respecto, é necesario ter en conta que neste sector as vellas superficies de aplanamento formadas durante o Secundario e Terciario foron basculadas pola tectónica Neoxeno–Cuaternario e degradadas pola acción dos ríos Sil, Bibei e Xares. O resultado traduciuse nunha serie de vales profundamente encaixados e de pequenas superficies aplanadas, os primeiros predominantes nas parroquias de Larouco e Portomourisco, e as segundas nas de Seadur e Freixido, sobre todo na última. Así pois, pódese dicir que sobre materiais de lousa e xistos, encartados e metamorfizados polo Herciniano, e basculados pola tectónica Neóxeno – Cuaternario, actuaron os diferentes sistemas morfoxenéticos (subtropical, semiárido, glaciar, tépedo) ao longo do Terciario e Cuaternario, orixinando o relevo actual.

### Edafoloxía

Os materiais xeolóxicos que se presentan no Concello son principalmente os gneises seguidos de areniscas, cuarcitas e filitas, así como rocas sedimentarias.

A tipoloxía de solo é moi pouco variada cun claro predominio de solos rexuvenecidos pola erosión.

Como contraposición a estes, temos os solos asociados á ribeira do Sil e ao val cara a Portomourisco. Os sedimentos cuaternarios depositados no fondo do val deron lugar a solos permeables e porosos, abundando o cambisol úmbrico bastante profundo. Este solo é sobre o que está asentado o núcleo urbano.

O granito aflora ao noroeste, con solo protorranker xerofítico, así como terra parda coluvial e pseudogley, sobre granito moi alterado. Ademais existen: leptosoles úmbricos, leptosoles líticos, cambisoles úmbricos, cambisoles glaicos, cambisoles úmbricos, protorranker xerofítico, lehm pardo, ránker e pseudogley.

O pH destes solos é eminentemente acedo, oscilando entre 5 e 5,5. Nos cumes montañosos orientados cara ao oeste, o pH descende máis de 1 punto.

### Hidrografía

Os río e arroios non son importantes pola achega de auga ao municipio, senón polas súas fontes, situadas nas terras orientais. Así, o Bibei, que bordea o municipio polo sur, ou o Xares que o fai polo leste, traen as súas augas dos macizos de Trevinca, directamente e do de Manzaneda a través do Camba, Conso etc. Os arroios que nacen en terras de Larouco, eminentemente invernais, son intermitentes e en certo xeito pódense asimilar aos leitos de auga meseteños, levan auga mentres duran as choivas e secan na primavera ou comezos de verán.

Río XaresVista panorámica
Adega Seadur
### Clima

As características do relevo, fundamentalmente a cerrazón dos vales, sumadas á situación do municipio na Galicia sur oriental, explican, en gran medida, a peculiaridade do seu clima, claramente diferenciado da imaxe tradicional da Galicia húmida. En efecto, trátase dunha zona con evidentes influencias mediterráneas, cuxo clima, denominado oceánico – mediterráneo, caracterízase por unhas temperaturas medias da orde dos 15 ºC, oscilación térmica acusada, meses estivais cálidos (22 ºC en xullo e agosto) e invernos fríos (5 ºC en xaneiro e febreiro, xeadas frecuentes e escasas precipitacións (700 mm ao ano). Ademais, é unha zona rica en tormentas estivais, debido especialmente ao desenvolvemento de nubes de orixe vertical, á súa vez froito do forte quecemento do chan nos meses estivais. Pola contra, no inverno son frecuentes os investimentos térmicos, que orixinan a aparición de néboas no fondo dos vales.

### Demografía

| Censo total | 455 (2018) |
| --- | --- |
| Menores de 15 anos | 23 (5.05 %) |
| Entre 15 e 64 anos | 202 (44.4 %) |
| Maiores de 65 anos | 230 (50.55 %) |


|  |
| --- |
| **Evolución da poboación de Larouco**   Fontes: INE e IGE. |
| **1900** | **1930** | **1950** | **1981** | **2004** | **2009** | **2011** | **2012** | **2013** | **2014** | **2015** | **2016** | **2017** | **2018** | **2019** | **2020** | **2021** | **2022** |
| 1.618 | 1.813 | 1.576 | 1.102 | 570 | 584 |  |  |  | 544 |  |  | {{{13}}} | {{{14}}} | {{{15}}} | {{{16}}} | {{{17}}} | {{{18}}} |
| *(Os criterios de rexistro censual variaron entre 1900 e 2004, e os datos do INE e do IGE poden non coincidir.)* |

### Flora

En estreita relación co clima, as formacións vexetais de Larouco ofrecen un bo exemplo de mediterranización, coa presenza de érbedos (*Arbutus unedo*), xaras (*Cistus ladanifer*) e sobreiras, que destacan á beira da uz branca (*Erica arborea*) e uz vermella (*Erica australis*), ou dos soutos de castiñeiros. No abundante monte baixo coexisten tamén o romeu, o tomiño, etc, é dicir, unha vexetación moi diferente da habitual no chan galego.

#### Cultivos

Na zona predomina a vide, de aí a importancia da produción vitivinícola na economía familiar. Dentro das variedades comunes destacan o Xerez e a Garnacha, das variededes autóctonas predominan o Godello, o Mencía, o Merenzao, a Mozafresca ou o Rabo de ovella.

Tamén é de destacar as plantación de olivos, aínda que foi minguando a súa cantidade co paso do tempo.

Olivo Centenario Seadur
### Fauna

En canto á fauna, a presenza de especies faunísticas está fortemente condicionada polo medio circundante, especialmente pola cobertura vexetal natural e a presenza humana. A fauna que se pode atopar na contorna do concello de Larouco é:

Anfibios
Ra verde (*Pelophylax perezi*), ra patilonga (*Rana iberica*), rela europea (*Hyla arborea*), salamántiga (*Salamandra salamandra*), sapo raxado (*Discoglossus galganoi*), sapo corredor (*Bufo calamita*), sapo parteiro (*Alytes obstetricans*), tritón común (*Lissotriton boscai*) e tritón verde (*Triturus marmoratus*).

Réptiles
Cobregón (*Malpolon monspessulanus*), cobra de escada (*Rhinechis scalaris*), cobra lagarteira meridional (*Coronella girondica*), cobra viperina (*Natrix maura*), lagarta rabuda norteafricana (*Psammodromus algirus*), lagarta galega (*Podarcis bocagei*), lagarta dos penedos (*Podarcis hispanica*), lagarto arnal (*Lacerta lepida*) e osga común (*Tarentola mauretanica*).

Peixes
Reñosa (*Chondrostoma arcasii*), boga do Douro (*Chondrostoma duriense*), escalo (*Squalius carolitertii*) e troita común (*Salmo trutta*).

Mamíferos
Coello (*Oryctolagus cuniculus*), lebre ibérica (*Lepus granatensis*), corzo (*Capreolus capreolus*), algaria (*Genetta genetta*), lobo (*Canis lupus*), barbastelo das fragas (*Barbastella barbastellus*), morcego grande de ferradura (*Rhinolophus ferrumequinum*), morcego pequeno de ferradura (*Rhinolophus hipposideros*), morcego de Natterer (*Myotis nattereri*), lontra (*Lutra lutra*), teixugo (*Meles meles*), toupa ibérica (*Talpa occidentalis*) e xabarín *(Sus scrofa*).

Aves
Aula da Natureza Freixido
Aula da Natureza Freixido
Via Nova
Abellaruco común (*Merops apiaster*), abelleiro común (*Pernis apivorus*), bubela (*Upupa epops*), azulenta común (*Prunella modularis*), gabeador común (*Certhia brachydactyla*), cobreira común (*Circaetus gallicus*), aguia calzada (*Hieraaetus pennatus*), tartaraña cincenta (*Circus pygargus*), tartaraña das xunqueiras (*Circus aeruginosus*), picanzo vermello (*Lanius collurio*), laverca común (*Alauda arvensis*), cotovía pequena (*Lullula arborea*), pato frisado (*Anas strepera*), lavanco común (*Anas platyrhynchos*), gaio común (*Garrulus glandarius*), moucho de orellas (*Otus scops*), andoriña de cu branco (*Delichon urbicum*), andoriña dos penedos (*Ptyonoprogne rupestris*), andoriña das barreiras (*Riparia riparia*), azor común (*Accipiter gentilis*), pica dos campos (*Anthus campestris*), miñato común (*Buteo buteo*), cardeal común (*Pyrrhula pyrrhula*), avelaiona (*Strix aluco*), ferreiriño real (*Parus major*), ferreiriño carboeiro (*Parus ater*), peneireiro común (*Falco* *tinnunculus*), carriza (*Troglodytes troglodytes*), noiteboa cincenta (*Caprimulgus europaeus*), cegoña branca (*Ciconia ciconia*), paspallás (*Coturnix coturnix*), rabirrubio de testa branca (*Phoenicurus phoenicurus*), rabirrubio común (*Phoenicurus ochruros*), chasco cincento (*Oenanthe oenanthe),* corvelo (*Corvus corone*), cuco común (*Cuculus canorus*), corvo común (*Corvus corax*), papuxa de cabeza negra (*Sylvia melanocephala*), papuxa das amoras (*Sylvia* *atricapilla*), papuxa carrasqueira (*Sylvia cantillans*), papuxa do mato (*Sylvia undata*), papuxa común (*Sylvia communis*), escribenta amarela (*Emberiza citrinella*), escribenta riscada (*Emberiza* *cia*), escribenta común (*Emberiza cirlus*), estorniño negro (*Sturnus unicolor*), galo copo (*Fulica* *atra*), galiña do río (*Gallinula chloropus*), tartaraña azulada (*Circus cyaneus*), gabián común (*Accipiter nisus*), andoriña común (*Hirundo rustica*), andoriña dáurica (*Cecropis daurica*), pardal común (*Passer domesticus*), pardal montés (*Passer montanus*), falcón peregrino (*Falco peregrinus*), ferreiriño azul (*Parus caeruleus*), xílgaro (*Carduelis carduelis*), lavandeira branca (*Motacilla alba*), curuxa común (*Tyto alba*), picapeixe común (*Alcedo atthis*), millafre negro (*Milvus migrans*), millafre real (*Milvus milvus*), melro común (*Turdus merula*), ferreiriño rabilongo (*Aegithalos caudatus*), moucho común (*Athene noctua*), picafollas europeo (*Phylloscopus collybita*), picafollas ibérico (*Phylloscopus ibericus*), picafollas de Bonelli (*Phylloscopus bonelli*), ouriolo (*Oriolus oriolus*), pombo das rochas (*Columba livia*), pombo torcaz (*Columba palumbus*), pombo pequeno (*Columba oenas*), liñaceiro común (*Carduelis cannabina*), perdiz común (*Alectoris rufa*), paporrubio (*Erithacus rubecula*), peto real (*Dendrocopos major*), pimpín común (*Fringilla coelebs*), peto verde eurasiático (*Picus viridis*), zurrasca común (*Rallus aquaticus*), estreliña riscada (*Regulus ignicapilla*), melro rubio (*Monticola saxatilis*), melro azul (*Monticola* *solitarius*), rousinol bravo (*Cettia cetti*), rousinol común (*Luscinia megarhynchos*), mergullón cristado (*Podiceps cristatus*), chasco común (*Saxicola torquatus*), peto formigueiro eurasiático (*Jynx torquilla*), rola común (*Streptopelia turtur*), rola turca (*Streptopelia decaocto*), trepadeira azul (*Sitta europaea*), trigueirón (*Emberiza calandra*), pega (*Pica pica*), cirrio común (*Apus apu*s), xirín (*Serinus serinus*), verderolo común (*Carduelis chloris*), mergullón pequeno (*Tachibaptus ruficollis*), folosa poliglota (*Hippolais polyglotta*), tordo do visgo (*Turdus viscivorus*) e tordo común (*Turdus philomelos*).

Historia
--------

Consérvanse restos da cultura castrexa na parroquia de Seadur. O castro de Cabanelas está rodeado de murallas, cun foxo e un parapeto de grandes rochas graníticas; polo norte está defendido por un profundo precipicio cara ao río Sil, funcionando de miradoiro sobre os vales de Petín e A Rúa.

Restos O CastrillonRestos O Castrillon
Os Codos de Larouco, situados entre os concellos de Trives, Manzaneda e Larouco, son os restos da vía XVIII do Itinerario de Antonino, nun trazado extremadamente sinuoso. A *Via Nova*, unía Braga con Astorga.

Cultura
-------

### Toponimia

**Larouco** era unha divindade local da cultura castrexa.

O seu nome, segundo os profesores Rodríguez Colmenero e L.Fontes, é coñecido dende tempos remotos xa que "*LARAVCUS o LARAVCOS era unha divinidade prerromana*", divinidade que ao chegar os romanos ao Noroeste xa recibía culto, tendo os mesmos atributos que Xúpiter.

Segundo a teoría destes profesores "*o topónimo LARAVCO é anterior á romanización*". Máis tarde, coa invasión romana seguiron as crenzas nesta deidade, localizadas preferentemente na serra de Larouco situada ao suroeste da provincia de Ourense e ao norte da comarca lusa de Barroso.

### Patrimonio

#### Patrimonio arqueolóxico

Son abundantes as testemuñas da época prerromana. Dentro do termo municipal localizáronse os seguintes asentamentos castrexos:

* O Castro: atópase coroando o monte do Viso, dende o que se ten unha fermosa panorámica da calzada romana que vai dende Nemetobriga ata a aldea de Larouco.Via Nova
* O Castrillón: localizado nun terreo de lousa, pódese observar unha muralla e un foxo de 200m.
* Castro Cabanelas: sito na aldea de Seadur. Distínguese a muralla e o foxo do castro.

Están localizados diferentes xacementos tipo "villae":

* O Poulo: na actualidade atópase o núcleo urbano "o Barrio do Poulo". Próximo á calzada romana.
* Seoane: barrio de Larouco asentado nun primitivo xacemento romano. Nos muros das casas hai fragmentos de pedras de muíño de man, circular e barquiforme.
* O Pombal: coñecido como O Pombal da Casa Grande en Freixido. Atopáronse restos de muros de edificacións, cerámica romana e estatuas de bronce.

#### Patrimonio natural

Macizo Central:

* Zonas Especiais de Conservación (ZEC)
* Rede Natura 2000
* Zona de Especial Protección dos Valores Naturais (ZEPVN)

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes de Larouco.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Igrexa de Larouco |
| Igrexa de Larouco  |

|  |
| --- |
| Vista aérea de 2013. |
| Vista aérea de 2013.  |

|  |
| --- |
| Casa grande de Freixido |
| Casa grande de Freixido  |

|  |
| --- |
| Igrexa de Seadur |
| Igrexa de Seadur  |

|  |
| --- |
| Cova de Seadur |
| Cova de Seadur  |

|  |
| --- |
| Adega Seadur |
| Adega Seadur  |

|  |
| --- |
| Adega Seadur |
| Adega Seadur  |

|  |
| --- |
| Cabana Castrillón |
| Cabana Castrillón  |

|  |
| --- |
| Vertice Xeodéxico |
| Vertice Xeodéxico  |

|  |
| --- |
| Restos Catrillon |
| Restos Catrillon  |

|  |
| --- |
| Palomar Freixido |
| Palomar Freixido  |

|  |
| --- |
| Paraxe Seadur |
| Paraxe Seadur  |

|  |
| --- |
| O Castro |
| O Castro  |

|  |
| --- |
| Igrexa Larouco |
| Igrexa Larouco  |

|  |
| --- |
| Cartel Freixido |
| Cartel Freixido  |

|  |
| --- |
| Paraxe O Castrillón |
| Paraxe O Castrillón  |

 |

Parroquias
----------

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Larouco |  |
| --- | --- |
| Freixido (Sagrado Corazón de Xesús) | Larouco (Santa María) | Portomourisco (San Víctor) | Seadur (Santa Mariña) |

Lugares de Larouco
------------------

Para unha lista completa de todos os lugares do concello de Larouco vexa: Lugares de Larouco.

Notas
-----

1. ↑  Instituto Nacional de Estadística, ed. (27 de decembro de 2019). "Cifras oficiales de población resultantes de la revisión del Padrón municipal a 1 de enero". Consultado o 2 de xuño de 2020. *(en castelán)*.
2. 1 2  Instituto Galego de Estatística. (2023) "Larouco".*Información municipal. Sociedade e poboación*. Xunta de Galicia.
3. ↑  Nomenclátor de Galicia. Busca directa. Xunta de Galicia
4. ↑  Goberno de España, Ministerio del Interior (ed.). "Elecciones 2023" (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
5. ↑  "El PSdeG gobernará sobre 1,2 millones de gallegos, el PP a 667.000, y el BNG a 360.000". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 20 de xuño de 2023.
6. ↑  Neira, Carlos. "Evolución do uso do galego por concellos". Arquivado dende o orixinal o 5 de decembro de 2019. Consultado o 14 de outubro de 2014. Fonte: IGE. Datos dispoñibles nas Táboas Dinámicas de Google
7. 1 2 3 4 5 6  Plan Municipal de Prevencion e Defensa contra incendios forestais do Concello de Larouco. Seaga
8. 1 2 3  Castro Voces, Antonio (2002). *Larouco tierra de paso* (en castelán). Diputación Provincial de Ourense. ISBN 84-96011-10-0. Arquivado dende o orixinal o 15 de abril de 2021. Consultado o 15 de abril de 2021.
9. ↑  "Deuses e deusas na raia (e III): Mirarlle a cara a un antigo deus", artigo de Manuel Gago Mariño en *Capítulo Cero*, 25 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Larouco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio Web do Concello de Larouco

| * v
* c
* e
Concellos da comarca de Valdeorras |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
O Barco de ValdeorrasO Barco de Valdeorras
 | 
O BoloO Bolo
 | 
Carballeda de ValdeorrasCarballeda de Valdeorras
 | 
LaroucoLarouco
 | 
PetínPetín
 | 
A RúaA Rúa
 | 
RubiáRubiá
 | 
A VeigaA Veiga
 | 
Vilamartín de ValdeorrasVilamartín de Valdeorras
 |

 | Comarca de Valdeorras |

| * v
* c
* e
Galicia Galicia  ·  Concellos da provincia de Ourense |
| --- |
| 
* Allariz
* Amoeiro
* A Arnoia
* Avión
* Baltar
* Bande
* Baños de Molgas
* Barbadás
* O Barco de Valdeorras
* Beade
* Beariz
* Os Blancos
* Boborás
* A Bola
* O Bolo
* Calvos de Randín
* Carballeda de Avia
* Carballeda de Valdeorras
* O Carballiño
* Cartelle
* Castrelo de Miño
* Castrelo do Val
* Castro Caldelas
* Celanova
* Cenlle
* Chandrexa de Queixa
* Coles
* Cortegada
* Cualedro
* Entrimo
* Esgos
* Gomesende
* A Gudiña
* O Irixo
* Larouco
* Laza
* Leiro
* Lobeira
* Lobios
* Maceda
* Manzaneda
* Maside
* Melón
* A Merca
* A Mezquita
* Montederramo
* Monterrei
* Muíños
* Nogueira de Ramuín
* Oímbra
* Ourense
* Paderne de Allariz
* Padrenda
* Parada de Sil
* O Pereiro de Aguiar
* A Peroxa
* Petín
* Piñor
* A Pobra de Trives
* Pontedeva
* Porqueira
* Punxín
* Quintela de Leirado
* Rairiz de Veiga
* Ramirás
* Ribadavia
* Riós
* A Rúa
* Rubiá
* San Amaro
* San Cibrao das Viñas
* San Cristovo de Cea
* San Xoán de Río
* Sandiás
* Sarreaus
* Taboadela
* A Teixeira
* Toén
* Trasmiras
* A Veiga
* Verea
* Verín
* Viana do Bolo
* Vilamarín
* Vilamartín de Valdeorras
* Vilar de Barrio
* Vilar de Santos
* Vilardevós
* Vilariño de Conso
* Xinzo de Limia
* Xunqueira de Ambía
* Xunqueira de Espadanedo

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1631787
* código INE: 32038
* GeoNames: 6359856
* OSM: 346805

 |