Abdullah Sa'di
Tumba de Saadi dende o ceo (2014)
**Musharrif al-Dīn ibn Muṣlih al-Dīn**, coñecido como **Sa'dī**, tamén escrito **Saadi** (en persa سعدی), nado en Xiraz pouco despois de 1200 e finado na mesma cidade entre 1290 e 1294, é un dos principais poetas persas do período medieval, recoñecido non só pola calidade da súa escritura, senón pola profundidade da súa sensibilidade social.

Traxectoria
-----------

Nativo de Xiraz (Persia), Saadi abandonou a súa cidade natal a temperán idade para estudar literatura árabe e ciencias islámicas en Bagdad, entre 1195 e 1226.

As condicións de inestabilidade que seguiron á invasión mongol levárono a viaxar por Anatolia, Siria, Exipto e Iraq. Tamén refire na súa obra viaxes a India e Asia central. A experiencia de Saadi é similar á de Marco Polo, quen estivo pola rexión entre 1271 e 1294. Hai non obstante unha diferenza entre ambos: mentres que Marco Polo se relacionou especialmente cos poderosos e a "boa vida", Saadi conviviu coa xente ordinaria, sobreviventes do holocausto mongol. Reuniuse a altas horas da noite intercambiando ideas con mercadores, granxeiros, relixiosos, camiñantes, ladróns e mendigos sufís. Durante vinte anos ou máis, continuou a mesma rutina de sermóns, advertencias, aprendizaxe, perfeccionando a súa dialéctica e puíndola en xemas que iluminasen a sabiduría e as debilidades do seu pobo.

Cando reapareceu na súa nativa Xiraz era xa un home vello. A cidade, baixo o goberno de Atabak Abubakr Sa'd ibn Zangy (1231-60) gozaba dun período de relativa tranquilidade. Saadi non só foi benvido, senón que logrou o respecto do gobernante e foi designado entre os grandes da provincia. En resposta, Saadi tomou o seu nome literario do gobernante, Sa'd ibn Zangi, e compuxo algúns dos máis fermosos panexíricos como xesto inicial de gratitude en favor da casa gobernante e situounos ao inicio do seu *Bostan*. Crese que pasou o resto da súa vida en Xiraz.

Obra
----

As súas obras máis coñecidas son *Bostan* (*O xardín das froitas*) (1257), e *Gulistan* (*O xardín das rosas*) (1258). *Bostan* está escrito completamente en verso, de rima épica e consiste en historias que ilustran apropiadamente as virtudes recomendadas aos musulmáns (xustiza, liberalidade, modestia, satisfacción) así como reflexións sobre a conduta dos derviches e as súas prácticas extáticas.

*Gulistan* está maioritariamente escrito en prosa e contén historias e anécdotas personais. O texto está intercalado cunha variedade de poemas curtos que inclúen aforismos, advertencias e reflexións humorísticas. Saadi demostrou unha fonda conciencia sobre o absurdo da existencia humana, ao falar, por exemplo, do destino daqueles que dependían do humor cambiante dos reis en contraste coa liberdade dos derviches.

Para os estudantes occidentais tanto *Bostan* como *Gulistan* implican unha atracción especial, mais Saadi é lembrado tamén como un gran creador de panexíricos e obras líricas, autor de odas mestras que retratan a experiencia humana, e tamén por odas singulares lamentando a caída de Bagdad despois da invasión mogol de 1258. A súa produción lírica atópase en *Ghazaliyat* ("Lírica") e as súas odas en *Qasa'id* ("Odas"). Tamén produciu un número de escritos en árabe.

A mestura peculiar de cortesía e cinismo, humor e resignación que amosa a obra de Saadi, xunto a unha tendencia a evitar os dilemas difíciles, convérteo para moitos nuns dos escritores máis encantadores da cultura iraniano.

Unha das súas citas máis célebre é "facer ás présas vira en refugallo". Outro poema atópase na entrada do edificio das Nacións Unidas en Nova York, cun chamado a romper todas as barreiras.

Notas
-----

1. ↑  *The City – Kathryn Hinds – Google Books*. Books.google.com.pk. Consultado o 13 de agosto de 2012.
2. ↑  Enciclopedia Británica. "Biografía de Sa'di". Consultado o 31 de agosto de 2009.
3. ↑  Scholey, Arthur (2006). *Cuentos de los Derviches Persas*. EDAF. ISBN 8441412782.
4. ↑  Katouzian, *Sa'di*, p. 10.
5. ↑  Biografía de Saadi

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Saadi Shirazi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Browne, E.G. (1906, reprinted 1956). *Literary History of Persia*, volume 2: From Firdawsí to Sa'dí. Cambridge University Press.
* Chopra, R.M. "Great Poets of Classical Persian", Sparrow Publication, Kolkata, 2014, (ISBN 978-81-89140-75-5)
* Homerin, Th. Emil (1983). "Sa'di's Somnatiyah". *Iranian Studies*, Vol. 16, No. 1/2 (Winter - Spring, 1983), pp. 31–50.
* Katouzian, Homa (2006). *Sa'di, the Poet of Life, Love and Compassion* (A comprehensive study of Sa'di and his works). 2006. ISBN 1-85168-473-5
* Southgate, Minoo S. (1984). "Men, Women, and Boys: Love and Sex in the Works of Sa'di". *Iranian Studies*, Vol. 17, No. 4 (Autumn, 1984), pp. 413–452.
* Wickens, G.M. (1985), *The Bustan of Sheikh Moslehedin Saadi Shirazi* (English translation and the Persian original). 1985. Iranian National Commission for Unesco, No. 46
* Rypka, Jan (1968). *History of Iranian Literature*. Reidel Publishing Company. OCLC 460598. ISBN 90-277-0143-1
* Thackston, W. M. (2008). *The Gulistan of Sa'di*. (Bilingual. English translation, Persian text on facing page). ISBN 978-1-58814-058-6

### Ligazóns externas

* *The Bustan of Saadi* 1911 English edition by A. Hart Edwards
* The Gulistan of Sa'di Arquivado 04 de xuño de 2011 en Wayback Machine.
* *The Bustan of Saadi*, English translation, 74 p. Iran Chamber
* Pictures of Sa'di's Tomb in Shiraz
* "Verses in Persian and Chaghatay" featuring work by Sa'di, c. 1600 *(en inglés)* *(en árabe)*
* Ghazal by Sa'di *(en inglés)* *(en árabe)*
* News story about United Nations "Bani Adam" carpet
* *Bani Adam* recited in Persian by Amir H. Ghaseminejad
* Introduction to the *Golestan* recited in Persian by Hamidreza Mohammadi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170302
* WorldCat
* VIAF: 100206721
* BAV: ADV11091130
* BIBSYS: 90063770
* BLBNB: 000246434
* BNE: XX1053588
* BNF: 119232476
* BRE: 3526221
* CANTIC: a12187070
* CERL: cnp01262273
* CiNii: DA01155636
* DeutscheBio: 118604716
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000807873
* FAST: 46600
* GEC: 0057667
* GND: 118604716
* ICCU: CFIV113403
* ISNI: 000000012031438X
* KulturNav: ID
* LAC: 0052J4028
* LCCN: n79139394
* LibriVox: 8917
* LOC-Jukebox: 6262
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00550081
* NKC: jo20000082642
* NLA: 35471181
* NTA: 070499195
* OL: OL4911929A
* openMLOL: 115664
* PTBNP: 165135
* SELIBR: 89947
* SUDOC: 083361448
* Treccani: muslih-ad-din-sadi

 |