recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Xoán de Portugal**, nado en Santarém o 13 de xaneiro de 1400 e finado en Alcácer do Sal o 18 de outubro de 1442, foi un infante de Portugal da dinastía de Avis.

Traxectoria
-----------

Foi fillo do rei Xoán I e da súa muller, a raíña Filipa de Lancaster. Foi condestábel de Portugal, sucedendo a Nuno Álvares Pereira, e aínda señor de Reguengos, Colares e Belas. En 1424, Xoán casou coa sobriña Isabel de Bragança, filla do duque Afonso.

Durante o reinado de Duarte de Portugal, Xoán uniuse ao seu irmán Pedro, duque de Coímbra na contestación á expedición a Tánxer que habería de acabar en desastre. Defendeu tamén a entrega da cidade de Ceuta, conquistada en 1415 a cambio da liberdade do Infante Santo, mesmo contra a vontade do propio.

No inicio do reinado do seu sobriño Afonso V de Portugal, a rexencia do reino foi entregado a Leonor de Aragón, a raíña nai. Esta decisión testamento do falecido rei provocou rexeitamento popular e ameazas de motíns en Lisboa. Foi Xoán que se instalou na capital, para evitar unha rebelión. Despois, rexeitando as ofertas de alianza de Leonor e Afonso, conde de Barcelos (o futuro duque de Bragança), defendeu a realización de cortes para nomear o duque de Coímbra novo rexente.

Descendencia
------------

* Diogo de Portugal, condestábel de Portugal (1425-1443)
* Isabel de Portugal (1428-1496), casada co rei Xoán II de Castela e nai da raíña Isabel a Católica
* Beatriz de Portugal (1430-1506), casada co príncipe Fernando de Portugal, duque de Viseu, foi nai do rei Manuel I
* Filipa de Portugal (1432-ca.1450), señora de Almada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q964858
* WorldCat
* VIAF: 15205735
* CERL: cnp00370409
* GND: 104364092
* SUDOC: 168111306
* WikiTree: Aviz-6

 |
**Rosa Rodríguez-Vaamonde Domínguez**, tamén coñecida como **Rosa Bahamonde**, nada en Tui en 1832 e finada en 1898, foi unha filántropa galega, que herdou e doou varias obras pictóricas ao Museo del Prado.

Traxectoria
-----------

Filla de María do Carme Domínguez Figueroa e Florencio Rodríguez Vaamonde. Comprometida coa actividade política e cultural de seu pai, foi herdeira dunha colección de importantes pinturas (entre elas copias de Tiziano ou obras de Pedro Berruguete) así como dunha serie de propiedades e bens cos que realizou numerosas doazóns en honra ao seu pai. Entre elas, recórdase nalgunhas necroloxías da familia[*onde?*] unha rica e moi agradecida doazón ao hospital tudense, posteriormente coñecido como Instituto San Paio, Área Panorámica e, na actualidade, como Edificio Francisco Sánchez.

Pola súa achega á vila de Tui, o Concello concedeulle a Rosa Vaamonde o seu nome a unha céntrica rúa da cidade.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina sobre Rosa Vaamonde no sitio web do Museo del Prado *(en castelán)*.
**Xoán Manuel Balboa Vázquez**, coñecido como **Xan Balboa** ou **Xoán Balboa**, nado no barrio de Recatelo, na cidade de Lugo, o 26 de decembro de 1938 e finado o 27 de novembro de 2009, foi un restaurador e ilustrador galego.

Traxectoria
-----------

Traballou como restaurador do Museo Provincial de Lugo, traballou que compaxinou co seu labor artístico, tendo realizado un bo número de exposicións de debuxo, pintura e esmaltes. En colaboración, foi un dos editores da revista *Axóuxere*, no xornal ourensán *La Región*.

Como ilustrador, é ben coñecido por ser o debuxante de *Das cousas de Ramón Lamote*, o libro de literatura infantil do tamén lugués Paco Martín, así como tamén da súa secuela, *Das novas cousas de Ramón Lamote*.

Notas
-----

1. ↑  "Finou Xan Balboa". Arquivado dende o orixinal o 14 de decembro de 2009. Consultado o 30 de novembro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Balboa Vázquez, Xoán Manuel". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. p. 50. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Libros ilustrados polo autor
* Ilustración de Balboa
* Creacións de Xoán Balboa en ourizoazul.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402897
* WorldCat
* VIAF: 87893434
* BNE: XX938157
* GND: 1035677962
* ISNI: 0000 0001 1583 0769

 |
***Rojo y negro*** é un filme español de 1942 dirixido polo falanxista Carlos Arévalo. O título fai referencia ás cores da bandeira da Falanxe, as mesmas que as da politicamente oposta Confederación Nacional do Traballo.

Sinopse
-------

Luísa e Miguel son mozos dende que eran uns nenos, e sempre estiveron xuntos. Durante a Segunda República Miguel afíliase a un partido de esquerdas e Luísa á Falanxe. Luísa comeza a axudar a compañeiros de partido perseguidos ou capturados. Co fin de comprobar se un deles se atopa preso na checa do Convento das Adoratrices, entra nela facéndose pasar por membro das Xuventudes Socialistas Unificadas. Pero o encargado da mesma, sospeita dela e faina seguir cando volve á súa casa.

Tralo rexistro da súa casa, descobren o recibo da súa afiliación ó partido e é detida. En primeiro lugar é levada á Checa das Adoratrices, onde é violada, e finalmente trasládana á Checa de Fomento.

Cando Miguel se decata de que está alí, corre no seu coche a buscala, pero ó chegar descobre que facía un cuarto de hora que a levaran fusilar. Corroído pola dor, Miguel comeza un tiroteo contra unha patrulla de milicianos, provocando deste xeito a súa propia morte.

Notas
-----

1. ↑  Berthier & Sánchez-Biosca 2012, p. 108.
2. ↑  Font 1976, p. 53.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Berthier, Nancy; Sánchez-Biosca, Vicente (2012). *Retóricas del miedo. Imágenes de la Guerra Civil Española*. Madrid: Casa de Velázquez.
* Font, Domènec (1976). *Del azul al verde. El cine español durante el franquismo*. Avance.
* Gubern, Román (1981). *La censura. Función política y ordenamiento jurídico bajo el franquismo (1936-1975)*. Península.
* Torres, Augusto M. (2004). *Directores españoles malditos*. Madrid: Huerga y Fierro.

### Ligazóns externas

* Ficha na IMDb *(en inglés)*
* Ficha en Filmaffinity *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9070436
* FilmAffinity: 309161
* IMDb: tt0035264
* LUMIERE: 235018
* OFDb: 114013
* Rotten Tomatoes: rojo-y-negro
* TMDb: 183237

 |
Aparato reprodutor feminino.
Imaxe dun óvulo humano.
O **óvulo** é a célula sexual ou gameto feminino. Trátase de células grandes, esféricas e inmóbiles. O óvulo é unha célula haploide producida polo ovario portadora do material xenético e capaz de ser fecundada por un espermatozoide, formándose entón un cigoto. Nas plantas e algas adóitaselle chamar **oosfera**.

Produción
---------

### Nos humanos

Os óvulos son as células máis voluminosas do corpo humano. Neles, desde a puberdade, cada 28 días aproximadamente, madura un óvulo formado por meiose nun dos ovarios e pasa a unha das trompas de Falopio, nun proceso chamado ovoxénese, que se manifesta tamén a través do proceso periódico da ovulación. A célula sofre dúas divisións meióticas ata completar a súa formación: na primeira das dúas divisións, a causante da redución do número de cromosomas, iníciase durante o desenvolvemento embrionario e queda interrompida durante a profase I. Renóvase a partir da puberdade, cando en cada ciclo madura un folículo e o ovocito que envolve, completándose a primeira división, que produce un ovocito secundario, e arrincando a segunda. A segunda división meiótica queda á súa vez interrompida, e non se completa ata que non ocorre a fecundación, se é que esta chega a producirse. Logo de completar a meiose das ovogonias, ademais dun ovocito formáronse dous corpos polares, o primeiro sendo a célula irmá do ovocito secundario, e o segundo a do óvulo.

O ovolema é o nome que recibe a membrana plasmática dun ovocito.

### Nas plantas

*Artigo principal**:* Óvulo (botánica).
Nas plantas chámaselle óvulos aos primordios seminales, que son macrosporanxios (órganos produtores de esporas femininas), mentres que os gametos femininos (células sexuais femininas) reciben o nome de oosferas ou ovocélulas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gameto
* Espermatozoide
* Sexo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1321695
* AAT: 300395681
* BNCF: 37682
* BNF: 12471072p
* EBID: ID
* GND: 4151658-8
* LCCN: sh85096271
* MAG: 2777095108
* NDL: 00569288
* PSH: 636

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 67343
* MeSH: D010063
* MeSH: A05.360.490.690

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Beechey.

**Marcia Fox**  
de **William Beechey**
**Carlota de Mecklenburgo-Strelitz**  
de **William Beechey**
**Henry William Beechey** (12 de decembro de 1753 – 28 de xaneiro de 1839), foi un pintor retratista inglés.

Traxectoria
-----------

Naceu en Burford fillo de William Beechey (\*1732) e Hannah Read (\*c1732). En 1772 entrou na Royal Academy, algúns dos seus pequenos retratos déronlle considerable repputación e a nobreza comezou a encargarlle traballos; en 1793 a raíña Carlota noméao o seu retratista oficial. Realizou retratos dos membros da familia real e de case todas as persoas famosas do seu tempo. Unha das súas obras máis famosas é unha gran composición, *Xurxo III e o príncipe de Gales pasando revista ás tropas* (1798), na que incluíu retratos de Xurxo III, o príncipe de Gales e o duque de York, esta pintura serviulle para obter o título de cabaleiro e a súa elección como membro da Royal Academy, a pintura non se conserva ó resultar destrulída no incendio do Castelo de Windsor en 1992. Entre os seus retratos máis célebres están os de Lord Nelson, John Kemble e Sarah Siddons.

Príncesa María
William Beechy tivo 18 fillos, algúns famosos como Frederick William Beechey (1796-1856), Richard Brydges Beechey (1808-1895), George Duncan Beechey (1798-1852) e Vincent Beechey (1806-1899)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48566
* WorldCat
* VIAF: 74124605
* AAG: 259
* AGORHA: 130576
* BMT: 18968
* BNE: XX5437132
* BNF: 149692843
* Bridgeman: 752
* CERL: cnp01073068
* DeutscheBio: 122961765
* Discogs: 2282517
* E-Enlightment: beechwilli005111
* FAST: 260327
* FNA: ID
* GND: 122961765
* ISNI: 0000 0000 6664 1098
* KulturNav: ID
* LCCN: nr89014510
* MdP: ID
* NLA: 36532603
* NPG: mp00348
* ODNB: 1949
* Pinakothek: william-beechey
* PTBNP: 249362
* RKD: 5582
* SAAM: 315
* SNAC: w6tf1095
* Tate: 30
* TePapa: 177
* ULAN: 500014785
* WikiTree: Beechey-31

 |
Denomínase **soluto** á substancia normalmente minoritaria (aínda que existen excepcións) nunha solución, substancia que se encontra disolvida nun determinado disolvente. Na linguaxe común tamén se a coñece como a substancia que se disolve, polo que pode encontrarse nun estado de agregación diferente ao comezo do proceso de disolución.

O máis habitual é que se trate dun sólido nun disolvente líquido (ver disolución), o que orixina unha solución líquida. Unha das características máis significativas dunha solución adoita ser a súa concentración de soluto, é dicir, a medida da cantidade de soluto contida nela.

Outra característica a considerar é a facilidade para disolverse, ou solubilidade, que poida presentar nun disolvente determinado. A solubilidade dun composto químico depende en gran medida da súa estrutura molecular. En xeral, os compostos iónicos e os moleculares polares son solúbeis en disolventes polares, como a auga ou o etanol e, os compostos moleculares apolares, en disolventes apolares como o hexano, o éter ou o tetracloruro de carbono.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Disolvente
* Disolución
* Solubilidade
* Concentración (química)
* Liposolúbel
* Hidrosolúbel

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1079788
* BNCF: 65143
* EBID: ID
* PSH: 5587

 |
Estatua de Santiago Rusiñol de Aranjuez.
Sinatura de Santiago Rusiñol (1893-1894)
**Santiago Rusiñol i Prats**, nado en Barcelona o 25 de febreiro de 1861 e finado en Aranjuez o 13 de xuño de 1931, foi un pintor e escritor catalán. Foi un personaxe importante da Renaixença literaria e cultural de Cataluña, e do mundo intelectual e bohemio da Barcelona do seu tempo.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia de industriais do téxtil, procedentes de Manlleu. Formouse no Centro de acuarelistas de Barcelona e foi discípulo de Tomás Moragas. Viaxou a París en 1889, onde viviu en Montmartre xunto con Ramón Casas e con Zuloaga.

Familiarizouse co simbolismo e a pintura ao aire libre. Tras regresar a Cataluña funda en Sitges o taller-museo do Cau e frecuenta os faladoiros do café Els Quatre Gats. A súa posición social e económica, acomodada, permitiulle facer frecuentes viaxes. En 1908 recibiu a medalla da Exposición Nacional de Belas Artes.

A súa pintura está moi influenciada polos impresionistas e ten temática paisaxista, tanto rural como urbana, retratos e composicións simbólicas de inspiración modernista. Ao comezo da súa carreira incluía figuras humanas. Nas etapas finais só pintaba paisaxes, especialmente dos Reais Sitios como Aranjuez ou La Granja.

Na súa obra literaria inclúense poemas en prosa (*Oracions*, 1987), dramas como *L'alegría que passa* (1898), *Cigals i formigues* (1901), *La bona gent* (1906) e novelas costumistas como *L'auca do senyor Esteve* (1907), que foi adaptada ao teatro por Rusiñol en 1917, *La nena Gorda* (1914), *El catalá de la Mancha* (1917) ou *En Josepet de Sant Celoni*.

Tamén escribiu para xornais como *La Vanguardia* ou revistas como *L'Esquella de la Torratxa*.

Estivo en Buenos Aires, en Rosario e en Córdoba para o centenario da Revolución de Maio, en 1910; estreando obras súas.

Faleceu mentres pintaba os seus famosos xardíns de Aranjuez.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Santiago Rusiñol*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Santiago Rusiñol*** |

* Santiago Rusiñol na Universitat Oberta de Catalunya *(en catalán)*
* Santiago Rusiñol i Prats *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q366930
* WorldCat
* VIAF: 9886682
* BIBSYS: 90126898
* BNB: ID
* BNE: XX1039024
* BNF: 12159390f
* BVMC: 14315
* CANTIC: a10443290
* CiNii: DA02244221
* DBE: santiago-rusinol-i-prats
* Europeana: ID
* FAST: 37283
* GEC: 0057391
* GND: 118750453
* Gutenberg: 49058
* ICCU: TO0V076662
* ISNI: 0000 0001 0868 7116
* LCCN: n79063997
* LibriVox: 15796
* MNCARS: rusinol-santiago
* NTA: 074996576
* OL: OL135550A
* PARES: 141050
* PTBNP: 181274
* RKD: 68926
* SNAC: w60x4s8r
* SUDOC: 027779866
* ULAN: 500028749

 |
**Xacobe** ou **Xácome** coñecido coma **Santiago o Menor**, en arameo *Yaqob bar Clopas* e en grego Iάκωβος *Iàkovos*), fillo de Alfeu (Caná, Galilea ? - Xerusalén, 62 dC) segundo o Novo Testamento, foi un dos Doce Apóstolos de Xesús de Nazaret. É venerado coma santo en todas as confesións cristiás. Fillo dun home cananeo chamado de Alfeo e a súa dona María de Clopas, era irmán de Xosé e Xudas Tadeo (Marcos|15|40) e curmán de Xesús Cristo, xa que os pais de ambos os dous serían irmáns. Segundo o historiador xudaico Flavio Xosefo, no ano 62 un Xacobe "irmán de Xesús, chamado do Cristo" foi xulgado polo sanedrín e executado por apedramento (*Antigüidades xudaicas*, 20.9.1). A tradición considera que este relato cita a Santiago o Xusto.

Tradición posterior
-------------------

A tradición mantén que Santiago foi crucificado por violar a Torá xudaica, aínda que esta versión contén erros históricos; só tiñan o dereito de condenar a crucifixión a alguén os romanos mais por outra banda os romanos non interferían en *crimes relixiosos*, a menos que cresen que se incitaba á rebelión. O seu martirio tería lugar en Ostracina (Baixo Exipto) onde estaba a predicar.

* Altar maior da basílica dos Santi Apostoli, en Roma, coas reliquias dos santos apóstolos Filipe e Santiago o MenorAltar maior da basílica dos Santi Apostoli, en Roma, coas reliquias dos santos apóstolos Filipe e Santiago o Menor
* Estatua do apóstolo Santiago o Menor, s. XVII.Estatua do apóstolo Santiago o Menor, s. XVII.

Veneración
----------

Segundo a tradición cristiá, os seus restos mortais foron trasladados a Constantinopla e, posteriormente, a Roma, á igrexa dos Santos Apóstolos (*Santi Apostoli*).

Até 1955, a Igrexa Católica facía a festividade de Santiago, xunto coa de San Filipe, o 1º de maio, aniversario da dedicación da Igrexa dos Santos Apóstolos de Roma, onde se achan as súas reliquias. Ao se instituír a festa de San Xosé Obreiro, en 1955, o 1º de maio, vaise mover a data da festa de Santiago e Filipe ao 11 de maio, o día máis achegado que non tiña asignada festa ningunha. En 1969, trala revisión do *Calendario romano*, vaise mover de novo, agora ao 3 de maio, que é a data de celebración hoxe en día. A Igrexa Anglicana mantén coma festividade o 1 de maio, e a Igrexa ortodoxa grega, o 9 de outubro.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3245490
* WorldCat
* VIAF: 42632667
* CERL: cnp00586018
* EBID: ID
* Treccani: santo-giacomo

 |
**Scuderia Ambrosiana**|  |
| Nome completo |  |
| Bandeira | Italia Italia |
| Baseada en | Milán |
| Tempadas en activo | 3 (1950-1951, 1954) |
| Número de pilotos |  David Hampshire David Murray Reg Parnell |
| Debut | Gran Premio do Reino Unido de 1950 |
| Carreiras | 6 (5 saídas) |
| Campionatos de Construtores | 0 |
| Campionatos de Pilotos | 0 |
| Vitorias | 0 |
| Pole positions | 0 |
| Voltas Rápidas | 0 |
| Puntos totais |  |
| Derradeiro GP | Gran Premio do Reino Unido de 1954 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Fórmula 1*** |

A **Scuderia Ambrosiana** foi un equipo italiano que competiu no Campionato Mundial de Fórmula 1 en  1950 e  1951 con coches Maserati e en  1954 con Ferrari, e previamente nas carreiras de Grand Prix, onde gañou a Targa Florio en 1951, terminou segundo en 1937 e 1939 e foi terceiro en 1938. O equipo foi fundado por Giovanni Lurani, Luigi Villoresi, Franco Cortese e Eugenio Minetti e foi chamado así polo Santo patrón de Milán, San Ambrosio. Os coches do equipo estaban pintados en azul e negro, as cores do F.C. Internazionale Milano.

### Resultados completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra grosa indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*

| Ano | Chasis | Motor | Piloto | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1950 | Maserati 4CLMaserati 4CLT/48 | Maserati 1.5-litre L4 |  | GBR | MON | 500 | SUI | BEL | FRA | ITA |  |  |
|  David Hampshire | 9 |  |  |  |  | Ret |  |  |  |
|  David Murray | Ret |  |  |  |  |  | Ret |  |  |
|  Reg Parnell |  |  |  |  |  | Ret |  |  |  |
| 1951 | Maserati 4CLT/48 | Maserati 1.5-litre L4 |  | SUI | 500 | BEL | FRA | GBR | ALE | ITA | ESP |  |
|  David Murray |  |  |  |  | Ret | NTS |  |  |  |
| 1954 | Ferrari 500 | Ferrari 2.5-litre L4 |  | ARX | 500 | BEL | FRA | GBR | ALE | SUI | ITA | ESP |
|  Reg Parnell |  |  |  |  | Ret |  |  |  |  |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

Jenkinson, Denis (June 1977). "The Maserati Tipo 4CM". *Motor Sport*. Consultado o 11 de decembro de 2008.
***Se isto é un home***, no orixinal *Se questo è un uomo*, é un libro de Primo Levi publicado en 1947.

Historia
--------

Primo Levi escribiuna en 1946. A obra foi rexeitado por Einaudi, a aclamada e comunista casa editorial de Turín. Unha pequena editora, De Silva, lanzou o libro en novembro de 1947, nunha edición de 2000 exemplares. A pesar dunha crítica positiva escrita por Italo Calvino no periódico *L'Unità*, só se venderon 1500 copias. Levi tivo que agardar ata 1958 para que Einaudi reeditase o libro, nunha edición revisada e ampliada.

Argumento
---------

Primo Levi relata a súa vida e a dos seus compañeiros no campo de concentración de Auschwitz-Birkenau entre 1944 e 1945. Sometidos a fame, sede, frío, violencia, medo e falta de solidariedade, os prisioneiros habitaron un non-lugar onde as condicións para a vida humana quedaron suspendidas e no que sobrevivir resultaba practicamente imposible.

Tradución
---------

En 2019 foi publicada en galego por Edicións Xerais en tradución de Xoán Manuel Garrido Vilariño.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do libro en Xerais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q836036
* WorldCat
* VIAF: 192649071
* BNF: 122397413
* EBID: ID
* GND: 4241434-9

 |
O **xubileu** ou **ano santo** é na Igrexa católica unha celebración ordinaria que se celebra cada 25 anos e que ten por obxecto obter a indulxencia plenaria. O xubileu católico ten a súa orixe no xubileu hebreo o cal atopa as súas raíces no Antigo Testamento, especialmente no Levítico (25:10):

> 
> 
> "Declararedes santo o ano cincuenta, e proclamaredes na terra liberación para todos os seus habitantes. Será para vós un xubileu; cada un recobrará a súa propiedade regresará á súa familia".
> 
> 

O xubileu católico pode ser ordinario ou extraordinario. O ano santo ordinario, ou ano xubilar, é o celebrado nos intervalos preestabelecidos mentres que o extraordinario, ou xubileu, é o proclamado como celebración dun feito destacado.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xubileu*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ano santo xacobeo

### Ligazóns externas

* Gran xubileu do ano 2000 *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q838794
* BRE: 4918410
* EBID: ID
* GND: 4159399-6
* LCCN: sh85061644
* NDL: 00576046
* NKC: ph135481

 |
**Sandalio Alonso de la Riva**, nado en Boñar (provincia de León) o 8 de maio de 1904 e finado en Vilagarcía de Arousa o 19 de xullo de 1988, foi un político español.

Traxectoria
-----------

Militou nas Juventudes Socialistas e afiliouse ao PSOE en 1926. Na Segunda República foi alcalde de Boñar. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu a Asturias. En Asturias ocupou postos de mando no exército republicano. Ao remate da guerra marchou a Francia polos Pireneos. En Bordeos coñeceu a Rosina Villaverde, filla de Elpidio Villaverde. En 1939 exiliouse en Chile onde estivo algún tempo, para trasladarse a Arxentina en 1942, onde casou con Rosina. En Buenos Aires pertenceu á Agrupación Socialista Pablo Iglesias, na que ocupou diversos cargos directivos. En 1979 regresou coa súa muller a Vilagarcía, e foi secretario da agrupación socialista local ata a súa morte.

Recoñecementos
--------------

O 8 de decembro de 1986 foi homenaxeado en Vilagarcía polos seus 60 anos de exemplar militancia socialista.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-7-1988, p. 28.
2. ↑  "Todos recuerdan a Sandalio", *La Voz de Galicia*, 19-7-1994, Arousa 46.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A primera vista y eterno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59115054
* DSBE: 32351\_alonso-riva-sandalio

 |
**Rohullah Nikpai** (en dari: *روح‌الله نیکپا*) , nado o 15 de xuño de 1987 é un taekwondista afgán e dous veces medallista olímpico de bronce.

Traxectoria
-----------

De orixe hazara, Nikpai comezou o seu adestramento en Cabul con dez anos de idade. Durante e guerra civil e por mor da violencia na capital, a súa familia deixou a cidade e asentouse nun dos campos de refuxiados de afgáns en Irán. En pouco tempo converteuse en membro do equipo de taekwondo para refuxiados afgáns. Regresou a Cabul en 2004 e continuou o seu adestramento en instalacións de adestramento olímpico proporcionadas polo goberno. Nos Xogos Asiáticos de 2006 celebrados en Doha, Qatar, Nikpai competiu na categoría de peso mosca, onde foi derrotado polo medallista de prata tailandés Nattapong Tewawetchapong na rolda dos 16.

Nikpai competiu nos Xogos Olímpicos de 2008 de Pequín na categoría de 58 kg, derrotando ao dous veces campión do mundo Juan Antonio Ramos de España, e obtendo finalmente a medalla de bronce, o cal supuxo a primeira medalla olímpica na historia de Afganistán. Converteuse nun heroe nacional, e ao seu regreso a Afganistán foi recibido no aeroporto por unha multitude de milleiros de persoas. O presidente de Afganistán, Hamid Karzai chamou a Nikpai inmediatamente para darlle os parabéns. Karzai tamén foi premiado cunha casa, un coche e outros luxos sufragados polo goberno. "Agardo que isto envíe unha mensaxe de paz para o meu país logo de 30 anos de guerra", declarou Nikpai. Nos Xogos Olímpicos de 2012, Rohullah competiu na categoría de 68 kg, onde foi derrotado polo iraniano Mohammad Bagheri Motamed; conseguiu outra medalla de bronce tras gañar ao británico Martin Stamper.

Notas
-----

1. ↑  Nikpai hopes his medal can serve as message of peace ESPN
2. ↑  Amir Shah and Rahim Faiez (2008-08-20). Afghan medalist wins a house, cheers from country. Associated Press
3. ↑  Amir Shah; Rahim Faiez (20 de agosto de 2008). "Afghanistan in awe after winning first Olympic medal.". USA Today. Associated Press. Consultado o 2008-08-20.
4. ↑  Athlete Biography of Rohullah Nikpai. beijing2008.cn

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rohullah Nikpai Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Rohullah Nikpai no Comité Olímpico Internacional *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q230854
* OCID: rohullah-nikpai
* Sports Reference: rohullah-nikpai-1
* TaekwondoData: rohullah-nikpai.ac7a

 |
**Walfredo** (ou **Waltfredo**), finado en 896, foi o conde de Verona e posteriormente o margrave de Friúl nas últimas décadas do século IX (891-896).

Traxectoria
-----------

Walfredo foi unha das primeiras persoas en enfrontarse a Berenguer de Friúl no seu intento pola coroa de ferro da Lombardía logo da deposición de Carlos o Gordo en 887. Foi descrito como o seu "alto conselleiro". Era *consiliarius e marchio* nomeado por Carlos o Gordo e o maior magnate da Lombardía oriental despois de Berenguer. Mesmo logrou suceder a Berenguer en Friúl, aínda que se descoñece en que circunstancias e as opinións dos expertos están divididas.

Tería sucedido a Berenguer por nomeamento do mesmo ao redor de 890, cando Berenguer é mencionado por última vez como duque de Friúl. Os Anais Fuldenses do ano 896, explican que Walfredo morreu no cargo e que gobernara en Verona con "gran fidelidade ao emperador", que significa Arnulfo de Carintia, especificando que a súa morte foi o momento elixido por Berenguer para reafirmar a súa pretensión á realeza logo da súa disputa con Arnulfo a comezos deste ano. Suxeriuse que Walfredo foi colocado no cargo de duque no canto de Berenguer, por Arnulf en 896, despois de que Berenguer se pasase ao bando de Arnulf a comezos deste ano. Walfredo debería ter gobernado Friúl menos dun ano neste caso. Logo da súa morte en 896, o ducado foi dividido en catro condados.

Notas
-----

1. ↑  MacLean, 71.
2. ↑  Reuter, 134, 19, para a data en que aparece Berenguer por última vez en Friúl.
3. ↑  Reuter, 134, 19

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Reuter, Timothy (trad.), *The Annals of Fulda*. (Medieval Manchester Series, IX Century Histories, Volume II) Manchester: Manchester University Press, 1992 *(en inglés)*
* MacLean, Simon. *Realeza e política no final do século IX: Carlos o Gordo e o Fin do Imperio Carolingio*. Cambridge University Press: 2003.
**Zilda Paim**, nada en Santo Amaro da Purificação o 3 agosto de 1919 e finada en Salvador de Baía o 22 de abril de 2013, foi unha escritora, docente, política e pintora brasileira.

Traxectoria
-----------

### Traballos

#### Divulgación e escritura

É lembrada principalmente polo seu traballo no campo do folclore e das tradicións populares brasileiras, e en particular polo estudo e divulgación da Maculelê e da Capoeira.

#### Pintura

Pintou máis de 200 cadros, entre lenzos e táboas (dixo "Non fun á Universidade, non fun á Academia de Belas Artes, pero un día deime conta de que tiña que pintar".)

#### Política

Foi a primeira muller *vereadora* (o equivalente a edil ou concellal) da súa vila natal. Tamén foi presidenta da Comarca entre 1980 e 1982.

### Pasamento

Zilda Paim morreu en 2013 no hospital portugués de Salvador de Baía aos 93 anos, onde levaba aproximadamente un mes ingresada.

Obras
-----

### Estudos folclóricos

* PAIM, Zilda. Relicario Popular. Secretaría de Cultura e Turismo. Salvador: Empresa Gráfica da Bahia, 1999. ISBN 85-86485-78-0
* PAIM, Zilda. Isto é Santo Amaro. Salvador: Academia de Letras, 2005.

Notas
-----

1. ↑  "Zilda Paim". *zildapaim.blogspot.it*. Consultado o 2022-08-03.

Véxase tamén
------------

* Maculelê
* Capoeira

### Ligazóns externas

* 
* 
* 
* Vídeo sobre os 90 anos de Zilda Paim en 2009[*Ligazón morta*]

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Variedade Rosa Porriño
**Rosa Porriño** é a denominación comercial dunha variedade de granito que se explota en Galicia. Presenta un ton rosado, é moi compacta e de fractura irregular. Polas súas características extráese en frontes de gran lonxitude, podéndose obter bloques de gran volume. Admite todo tipo de acabados, podéndose aplicar en ambientes tanto interiores coma exteriores.

Como nome comercial, non pode ser empregado para vender outros produtos similares. Por esta razón, e debido á sona que acadou este granito, na China rexistrouse o nome *China Porriño* para outra pedra natural rosada.

Extracción
----------

Canteira de granito Rosa Porriño en Atios (O Porriño).
Tradicionalmente, o granito extráese en canteiras a ceo aberto mediante corte con fío diamantado, rozadoiras de brazo e de disco. Isto supón a creación de bancos sucesivos e descendentes, chamados bancadas.

Por termo medio, un 25% do granito removido é comercializado en forma de bloque. As pezas que presentan algunha impureza son apartadas para unha segunda proba de calidade. Aqueles bloques que aparecen lixeiramente fracturados divídense para obter perpiaños, bordos ou lastros.

Características físico-mecánicas
--------------------------------

* Masa volumétrica: 2,61 gr/cm³
* Coeficiente de absorción: 0,30 %
* Resistencia mecánica á compresión: 1.149 kg/cm²
* Resistencia mecánica á flexión: 119 kg/cm²
* Resistencia ao desgaste: 1,00 mm.
* Resistencia ao impacto: 55 cm.
* Módulo de heladicidade: 0,04 %

Notas
-----

1. ↑  "En Asia inventa el granito China Porriño" (28/9/2017). *La Voz de Galicia* *(en castelán)*.
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 21 de novembro de 2008. Consultado o 25 de marzo de 2009.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 21 de novembro de 2008. Consultado o 25 de marzo de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Variedades de pedra natural comercializada desde a Asociación de Graniteiros de Galicia
* Unha empresa de comercialización de granito Rosa Porriño: Ficha do produto
* Outra empresa: ficha do produto
* Variedades de pedra natural comercializada desde a Asociación de Graniteiros de Galicia
A **Torre Wardenclyffe**, tamén coñecida como a **Torre Tesla**, foi unha torre-antena pioneira das telecomunicacións sen arames deseñada para a telefonía comercial transatlántica, retransmisións de radio e para demostrar a transmisión de enerxía sen cables conectores entre os anos 1901 e 1917. Cunha altura de 30 metros. As instalacións centrais non chegaron a ser completamente operativas e o proxecto non se completou debido a problemas financeiros.

Historia
--------

A Torre recibe o seu nome en honor a James S. Warden, un banqueiro e avogado que comprara terreos en Shoreham (Long Island) a unhas 60 millas (96,5 quilómetros) de Manhattan. Aquí levantou unha comunidade coñecida como Wardenclyffe-On-Sound. Warden cría que coa posta en funcionamento do Sistema Mundial de Nikola Tesla, desenvolveríase unha "Cidade da Radio" na zona, e ofreceu a Tesla 200 acres (81 hectáreas) de terreo xunto a unha liña de ferrocarril para que construíse a súa torre de telecomunicacións e laboratorio. Warden planeou construír vivendas para 2000-2500 persoas que traballarían nunha fábrica producindo os dispositivos patentados de Tesla.

Tesla conseguiu poñela en marcha en varias ocasións cun rotundo éxito[], pero en dúas delas as instalacións pasaron a potencia límite e arderon parcialmente. Durante a primeira guerra mundial foi destruída, xa que molestaba o despregue dos globos cativos, aínda que tamén se argumentou o feito de que podía servir como punto de referencia a submarinos alemáns.

Notas
-----

1. ↑  "Nikola Tesla, o home que cambiou o mundo pero foi condenado ao ostracismo" (en castelán). Consultado o 30 de xullo de 2014.
2. ↑  *The Electrical World and Engineer* (en inglés) **38**. McGraw Publishing Company. 28 de setembro de 1901,. p. 510.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Wardenclyffe Tower Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Nikola Tesla
* Transformador Tesla

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2164598
* NRHP: 100002744
* Structurae: 20015668

 |
**René François Nicolas Marie Bazin**, nado en Angers en 1853 e finado en París en 1932, foi un escritor francés, membro da Academia francesa dende 1903.

Traxectoria
-----------

Estudou dereito en París e ao rematar converteuse en profesor de dereito na Facultade Libre de Angers. Escribiu en xornais parisienses, sobre todo en *La Revue des Deux Mondes*, sobre temas costumistas e descricións de viaxes. A obra que o fixo coñecido foi *Une tache d'encre* (1888), aínda que foi *Les Oberlé* (1903) a súa obra máis famosa.

Obra
----

1892 : *La Sarcelle bleue*
1894 : *Les Italiens d'Aujourd'hui*
1898 : *Histoire de vingt-quatre sonnettes*
1899 : *La terre qui meurt*
1899 : *Les personnages de roman*
1899 : *Croquis de France et de l'Orient*
1901 : *Le guide de l'Empereur*
1901 : *Les Oberlé*
1902 : *L'enseigne de vaisseau Paul Henry*
1903 : *Donatienne*
1904 : *Récits de la plaine et de la montagne*
1905 : *Le duc de Nemours*
1905 : *L'Isolée*
1906 : *Questions littéraires et sociales*
1906 : *Croquis italiens*
1907 : *Le blé qui lève*
1908 : *Mémoires d'une vieille fille*
1909 : *Le mariage de Mademoiselle Gimel*
1910 : *La Barrière*
1911 : *Douce France*
1912 : *Davidée Birot*
1913 : *Nord-Sud, notes de voyage*
1914 : *Gingolph l'abandonné*
1915 : *Pages religieuses*
1916 : *Aujourd'hui et demain*
1917 : *La Campagne et la Guerre. Notes d'un amateur de couleur*
1917 : *La Closerie de Champdollent*
1919 : *Les nouveaux Oberlé*
1921 : *Charles de Foucauld*
1922 : *Il était quatre petits enfants*
1924 : *Le conte du triolet*
1926 : *Baltus le Lorrain*
1926 : *Paysages et pays d'Anjou*
1928 : *Pie X*
1929 : *Le roi des archers*
1931 : *Magnificat*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q127539
* WorldCat
* VIAF: 24597541
* BAV: ADV11157394
* BLBNB: 000611094
* BNCHL: 000036357
* BNE: XX874670
* BNF: 118907354
* CANTIC: a10436078
* DeutscheBio: 118657720
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 246843
* GEC: 0008460
* GND: 118657720
* Gutenberg: 1348
* ICCU: RAVV035303
* ISNI: 0000 0001 0855 9472
* LCCN: n89614781
* Léonore: [LH//151/54 54]
* LibriVox: 10533
* NDL: 00479004
* NKC: jn19990000539
* NLA: 35015649
* NTA: 070257507
* OBP: ID
* OL: OL112762A
* openMLOL: 29726
* PTBNP: 45652
* SELIBR: 176986
* SNAC: w64x89kr
* SUDOC: 026711575
* Treccani: rene-bazin

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sava.

O **río Save** ou **Sava**[] (en alemán: *Save*, en esloveno: *Sava*, en húngaro: *Száva*) é un río que pasa por Eslovenia, Croacia, Bosnia e Hercegovina e Serbia. É un afluente dereito do río Danubio, confluíndo en Belgrado. Ten 940 km de longo. No tempo dos romanos era coñecido como *Savus*. Considérase o límite norte dos Balcáns.

Localización e características
------------------------------

O Sava ten dúas fontes principais, ambas as dúas na rexión alpina do noroeste de Eslovenia. A fonte do Sava Dolinka atópase en Zelenci, preto de Kranjska Gora. O Savica ("pequeno Sava"), que verte as súas augas no lago Bohinj saíndo despois como Sava Bohinjka, é a outra fonte. Os dous brazos do Sava xúntanse en Radovljica e o río toma o nome de Sava a partir deste punto.

Os seus afluentes máis importantes son desde o nacemento ata a desembocadura son os ríos Ljubljanica, Savinja, Mirna, Krka, Sotla, Kupa, Lonja, Orljava, Bosut, Una, Vrbas, Ukrina, Bosna, Tinja, Lukovac, Drina e mais o río Kolubara.

O Sava pasa polas seguintes cidades: Kranj, Zagorje ob Savi, Trbovlje, Hrastnik, Radeče, Liubliana, Zidani Most, Sevnica, Krško e Brežice en Eslovenia, Zagreb, Sisak, Slavonski Brod e Županja en Croacia, Bosanski Šamac e Brčko en Bosnia-Hercegovina e Sremska Mitrovica, Šabac e Belgrado en Serbia.

Notas
-----

1. ↑  Diciclopedia do século 21, tomo 3, O-Z, p. 1899. (Ed. Cumio, Galaxia, Do Castro, 2007).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Save***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14383
* WorldCat
* VIAF: 248174326
* BNF: 16716117v
* BRE: 3526846
* DARE: 44015
* EBID: ID
* GeoNames: 786058
* GND: 4250545-8
* NKC: ge800212
* OSM: 1564720
* Pleiades: 207429
* SUDOC: 132634872
* Treccani: sava\_res-0b90e0a9-edbd-11df-9962-d5ce3506d72e

 |
Riu Serpis ao paso por Gandia.
O **Serpis** é un río do País Valenciano de 74,5 km de curso, que desemboca no mar Mediterráneo.

Percorrido
----------

O río Serpis fórmase nas abas da serra de Mariola, no Parc natural del Carrascal de la Font Roja, na provincia de Alacant, pola unión dos barrancos de Polop e Troncal, e nas abas de La Carrasqueta, aínda que popularmente se recoñece o nacemento do Serpis na unión do río Barxell e o Molinar. Durante o seu curso alto é denominado tamén *Río de Alcoi*. Atravesa as comarcas de L'Alcoià, El Comtat e La Safor. A partir de L'Orxa, o seu leito estreita e discorre por unha angosta garganta entre a serra de Agullent e o macizo de La Safor. Este tramo encaixado é chamado o **Barranc de l'Infern** (barranco do inferno). Atravesa a cidade de Gandia, e desemboca no Mediterráneo xunto ao Grau ou porto de Gandia.

Conca
-----

A área da conca do Serpis é de 752,8 km².

Afluentes
---------

* Pola esquerda:
	+ Río Barxell ou *Riquer*.
	+ Río de Agres.
	+ Río Vernissa.
* Pola dereita:
	+ Río de Penáguila.

Réxime fluvial
--------------

É de tipo mediterráneo, con máximo caudal en xaneiro e mínimo en agosto. Ten fortes cheas en outono como consecuencia de chuvias torrenciais. Durante a chea do 1 de outubro de 1986 chegou a levar 770 m³/s en Beniarrés. Na data de 3 de novembro de 1987 desbordouse en Gandia a causa da precipitación de 720 mm en 24 horas. O caudal medio ao seu paso por Orxa é de 2,5 m³/s.

Poboacións que atravesa
-----------------------

Alcoi, Cocentaina, Alquería d'Asnar, Muro d'Alcoi, Beniarrés, L'Orxa, Villalonga, La Font d'en Carròs, Potries, Beniarjó, Gandia.

Encoros
-------

* Encoro de Beniarrés, con 30 hm³ de capacidade para uso agrícola.
* Presa de La Font d'en Carròs de recente construción, con 71 hm³.

Protección ambiental
--------------------

O Serpis é un río que recibe os residuos de importantes zonas industriais, como Alcoi, polo que as súas augas non son de boa calidade en certos tramos, porén as marismas de Xeresa-Xaraco teñen a declaración de parque natural por ser zona de refuxio de aves.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O río Serpis na Confederación Hidrográfica do Xúcar. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Serpis*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54882
* GEC: 0002050
* GeoNames: 2510942
* TGN: 1129878

 |
**Ratu Wiliame Katonivere**, nado en Suva o 20 de abril de 1964, é un político fidxiano que desde o 12 de novembro de 2021 é o 6° presidente da República de Fidxi.

Biografía
---------

Katonivere naceu o 20 de abril de 1964 no *Colonial War Memorial Hospital* en Suva, sendo o máis novo de sete irmáns. Asistiu á *Draiba Fijian School* antes de continuar a súa educación secundaria no *Bua College*. Casou con Filomena Katonivere e tiñan dous fillos e tres netos.

Foi xefe da provincia de Macuata desde 2013, sucedendo o seu irmán maior Aisea Katonivere, e anteriormente participou en iniciativas de conservación do Arrecife Cakaulevu.

Katonivere foi presidente do *Pine Group of Companies* de 2020 a 2021, que inclúe a *Fiji Pine Limited*, a *Tropik Wood Industries Limited* e a *Tropik Wood Products Limited*. Tamén é membro da xunta dos aeroportos de Fidxi, a *Fiji Sugar Corporation* e a *Rewa Rice Ltd*.

O primeiro ministro Frank Bainimarama propuxo a Katonivere como presidente da República de Fidxi o 21 de outubro de 2021. O Parlamento reuniuse ao día seguinte para votar sobre a súa presidencia. Katonivere obtivo 28 votos gañándolle á súa contendente do Partido Liberal Socialdemócrata, a deputada Teimumu Kepa. Antes de converterse en presidente, Katonivere renunciou a todos os seus postos directivos que ocupaba anteriormente.

Katonivere prestou xuramento como sexto presidente de Fidxi o 12 de novembro de 2021, sucedendo a George Konrote. Aos 57 anos, é a persoa máis nova en asumir o cargo.

Notas
-----

1. 1 2  "Ratu Wiliame Katonivere set to be Fiji's next president" (en inglés). 21 de outubro de 2021. Consultado o 21 de outubro de 2021.
2. ↑  "Choice a blessing from God" (en inglés). Consultado o 2021-10-25.
3. ↑  "Chief: Never Dreamt It" (en inglés). Consultado o 23 de outubro de 2021.
4. ↑  Fijivillage. "Ratu Wiliame Katonivere is new Tui Macuata" (en inglés). Consultado o 21 de outubro de 2021.
5. 1 2  "New President Naupoto Or Ratu Wiliame?" (en inglés). Consultado o 12 de outubro de 2021.
6. 1 2  "President Elect relinquishes posts". Consultado o 11 de novembro de 2021.
7. ↑  "Tui Macuata For President" (en inglés). Consultado o 22 de outubro de 2021.
8. ↑  "Ratu Wiliame is Fiji’s new Head of State". Consultado o 22 de outubro de 2021.
9. ↑  "New President sworn in". Consultado o 12 de novembro de 2021.
10. ↑  Fijivillage. "Ratu Wiliame sworn in as Fiji's new President" (en inglés). Consultado o 12 de novembro de 2021.
O **Sénia** (en castelán: *Cenia*) é un curto río do leste de España, que transcorre entre as provincias de Tarragona e Castelló. Ten 49 km de lonxitude e desemboca no mar Mediterráneo.

O río nace nos Ports de Beseit, no concello de La Pobla de Benifassà, na comarca do Maestrat. As súas augas acumúlanse pouco despois no encoro de Ulldecona, situado no mesmo termo municipal, a 477 m de altitude.

A partir do encoro, o río discorre por zonas de fortes pendentes, o que lle proporciona unha elevada osixenación, sendo a vexetación moi abundante, o que contribúe a manter o hábitat da vida piscícola. Posteriormente, e antes de chegar a La Sénia, existen derivacións de caudal que abastecen aos regadíos desta zona, unhas 2.360 hectáreas.

Pouco antes de La Sénia, o río alcanza a fronteira entre Cataluña e a Comunidade Valenciana; a partir de entón e ata a súa desembocadura, o Sénia servirá de límite fronteirizo entre estas dúas comunidades autónomas. A partir deste punto a canle practicamente non recibe achegues naturais e a calidade da auga empeora de forma notable.

Preto da localidade de Alcanar, o río entra na Plana de Vinaròs e desemboca no mar Mediterráneo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1859972
* GEC: 0061815
* GeoNames: 3125450

 |
**Robert Donald Cabana** é un astronauta estadounidense que participou nas misións STS-41, STS-53, STS-65 e STS-88. Pasou un total de 37,95 días no espazo.

Traxectoria
-----------

Cabana naceu o 23 de xaneiro de 1949 en Minneapolis (Minnesota). É graduado en matemáticas pola Academia Naval dos Estados Unidos en 1971. Está casado con Nancy Joan Shimer e ten tres nenos. Entre as súas afeccións están as carreiras de obstáculos, o ciclismo, a navegación a vela e o voo. É membro da Sociedade de Pilotos de Proba Experimentais, do Instituto Americano de Aeronáutica e Astronáutica e da Asociación de Exploradores Espaciais.

Foi seleccionado como candidato pola NASA en xuño de 1985 e pasou a ser astronauta oficialmente en xullo de 1986. Formou parte da tripulación das misións STS-41, STS-53, STS-65 e STS-88.

Notas
-----

1. 1 2 3  NASA, ed. (2018). "Robert D. Cabana (COLONEL, U.S. MARINE CORPS, RET.) DIRECTOR, KENNEDY SPACE CENTER" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 11 de decembro de 2018. Consultado o 27 de agosto de 2018.
2. 1 2 3  Mark Wade (2018). "Cabana, Robert Donald" (en inglés). Consultado o 27 de agosto de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Robert D. Cabana***  |

### Outros artigos

* STS-41
* STS-53
* STS-65
* STS-88

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1338436
* NASA: cabana
* WikiTree: Cabana-49

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Wakako Tsuchida** (土田 和歌子, *Tsuchida Wakako*?), nada o 15 de outubro de 1974 en Toquio, é unha atleta xaponesa especialista en maratón en cadeira de rodas e corredora de zorra sobre xeo. Foi a primeira atleta profesional xaponesa en cadeira de rodas e tamén a primeira xaponesa en gañar medallas de ouro tanto nos Xogos Paralímpicos de Verán e nos de Inverno. Ten paraplexía.

Traxectoria
-----------

Gañou a maratón de Boston na categoría feminina en cadeira de rodas en cinco ocasións, en 2007, 2008, 2009, 2010 e 2011; a maratón de Honolulu en dúas ocasións, en 2003 e 2005; e a maratón de Beppu-Ōita catro veces, en 1999, 2001, 2002 e 2003 e a maratón de Londres de 2010 cun tempo de 1:52:33. Competiu na maratón de Boston de 2012 e quedou a un segundo detrás da gañadora Shirley Reilly.

Nos Xogos Paralímpicos de Sydney 2000 gañou unha medalla de bronce na maratón, mentres que nos de Atenas de 2004 levou a medalla de ouro nos 5000 metros e a prata na maratón. A súa mellor marca persoal é de 1:38:32, que acadou na maratón de Beppu-Ōita en 2001.

Tamén competiu en carreiras de zorra sobre xeo nos Xogos Paralímpicos de Lillehammer 1994 e nos de Nagano 1998. Gañou dúas medallas de ouro e dúas de prata en Nagano. Tamén acadou medallas en carreiras de zorra sobre xeo nos Campionatos Mundiais do Comité Paralímpico Internacional.

Notas
-----

1. ↑  Boston Athletic Association, ed. (18 de abril de 2003). "Wheelchair Division Champions Return To Defend Titles". Arquivado dende o orixinal o 15 de outubro de 2006. Consultado o 16 de xullo de 2020.
2. 1 2 3 4  "Wakako Tsuchida". *The Boston Globe*. Consultado o 16 de xullo de 2020.
3. ↑  "London Marathon 2010: heartache for David Weir as Josh Cassidy takes wheelchair title". *www.telegraph.co.uk*. Consultado o 2022-03-01.
4. ↑  Shirley Reilly wins Boston Marathon’s women’s wheelchair. *Boston Herald* (16 de abril de 2012). Consultado o 16 de xullo de 2020.

* Portal:Xapón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q515552
* WorldCat
* VIAF: 253688537
* CiNii: DA17569208
* ISNI: 0000 0003 7654 2482
* NDL: 01200298
* IAAF: 185272
* IPC: wakako-tsuchida

 |
***Zhuravli*** (en ruso ***Журавли***, en galego *os grous*), é unha canción composta en 1968, un dos temas rusos máis famosos sobre a segunda guerra mundial.

Desenvolvemento
---------------

A orixe é un poema do poeta ávaro Rasul Gamzatov escrito na súa lingua nativa logo de visitar Hiroshima e coñecer a historia de Sadako Sasaki, unha rapaza xaponesa que contraeu leucemia en 1954 como consecuencia da explosión atómica do 6 de agosto de 1945 e que se propuxo realizar un milleiro de grúas de papel (origami) antes da súa morte, converténdose nun símbolo das vítimas inocentes da guerra. O poema traduciuno ao ruso Naum Grebnyov na revista Novy Mir en 1968 interesándose pola historia o cantante Mark Bernes, quen despois de lle revisar a letra pediu a Yan Frenkel que compuxera a música. Foi a derradeira gravación realizada por Bernes, que enfermo de cancro morreu unha semana despois.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mark Bernes canta Zhuravli

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q737195
* MusicBrainz: ID

 |