|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Akira Toriyama** (鳥山 明, 'monte de aves', 'luz'), nado en Nagoya (prefectura de Aichi) o 5 de abril de 1955 e finado o 1 de marzo de 2024, foi un debuxante de manga e deseñador de personaxes xaponés.

Traxectoria
-----------

Dende neno amosou unha marcada aptitude para o debuxo. Malia a oposición dos pais, entrou en 1974 á Escola Superior Industrial de Aichi para estudar deseño gráfico. Un ano despois saíu da universidade para se dedicar a debuxar manga.

A súa vida de debuxante de manga comezou cunha publicación na revista semanal *Shōnen Jump* de Shueisha. Máis tarde crearía moitas historias que tamén serían publicadas nesa revista e, posteriormente, recollidas en tomos. Grazas ós seus populares personaxes, Toriyama é inmensamente popular no Xapón e no estranxeiro. Non obstante, malia o seu éxito, segue a vivir en Aichi e, aínda que non está apartado da vida pública da súa cidade, a súa fama deulle algúns problemas, por exemplo, cando hai rumores de que fará algunha aparición en Toquio, a oficina de gobernación preocúpase porque polo xeral multitudes de admiradores atéiganse preto da súa casa para observalo saír e, incluso, acompáñano en caravana ata o aeroporto. Este fenómeno di moito sobre a popularidade do Sr. Toriyama.

Malia a súa fama, en xeral, a Toriyama non lle gusta a exposición nos medios de comunicación colectiva, son moi raras as ocasións nas que algún xornalista conseguiu facerlle unha entrevista ou sacarlle unha foto para un xornal.

Obra
----

Debutou coma debuxante en 1978 coa historia Wonder Island, que foi publicada na revista semanal *Shōnen Jump*. A partir deste intre, creou unha serie de historias curtas, *Tomato* e *Today's Highlight Island*, todas tiveron unha moderada aceptación entre os admiradores e grazas a isto o autor tivo a posibilidade de realiza-la súa primeira serie. Moi lonxe estaba aínda Toriyama de imaxina-lo futuro que tiña por diante no mundo dos medios de comunicación.

### Manga e anime

#### O primeiro éxito: **Dr. Slump**

O salto á fama chegou co Dr. Slump, que se publicou na mesma citada revista entre 1980 e 1984. Grazas a ela recibiu en 1981 o Premio de Manga outorgado pola editorial Shogakukan. A aceptación do manga foi masiva e, menos dun ano despois da súa aparición, o 8 de abril de 1981, estreouse o primeiro episodio da serie de animación. En total, recopiláronse 18 volumes de manga (40 en España, publicados por Planeta) e a serie de televisión superou os 240 episodios, chegando ó seu remate o 19 de febreiro de 1986. O *Dr. Slump* conta as aventuras absurdas do profesor Senbee Norimaki, da súa creación, un robot con forma de cativa de 10 anos chamada "Arale", e dos demais habitantes dun lugar moi estraño chamado Vila Pingüín.

#### Tocando o ceo con **Dragon Ball**

A serie que faría famoso a Akira Toriyama dentro e fóra do Xapón, ó punto de chegar a se-lo debuxante de manga máis coñecido do mundo, foi Dragon Ball. Toriyama escribira unha historia curta chamada Dragon Boy, antes de escribilo *Dr. Slump*, pois Dragon Ball é a reelaboración de *Dragon Boy* e o seu argumento consiste nas aventuras de Son Goku e os seus amigos, no medio da procura das sete bólas máxicas que coa súa unión pódese invoca-la presenza do dragón Shenron, que pode conceder un desexo. A fórmula de buscar bólas, enfrontar perigos e, irse superando a un mesmo, repítese insaciablemente ó longo de tódolos tomos.

Máis aló da magnífica aceptación alcanzada coa publicación do manga, o verdadeiro éxito véu cando as historias do *Dr. Slump*, e *Dragon Ball* se converteron en anime. Estas alcanzaron un enorme nivel de audiencia. Particularmente *Dragon Ball*, que xerou unha cantidade masiva de roupa, videoxogos e todo tipo de xoguetes facendo alusión ós personaxes, tanto heroes coma viláns. Tan grande foi o éxito da serie que incluso se volveu popular fóra do Xapón, de xeito que en practicamente tódolos países americanos se transmitiu e obtivo os maiores niveis de audiencia; non tardou Dragon Ball en se converter nun fenómeno cultural, por exemplo, frases como *teño que aumenta-lo meu ki* fixéronse moi populares durante os anos 90, facendo alusión a diálogos ou situacións da serie.

A serie animada de Dragon Ball Z (o nome que recibiu unha vez que Son Goku se fixo adulto) foi dobrada ó galego, catalán, éuscaro, castelán, inglés, francés, italiano, portugués e a lista segue. A serie elaborada pola compañía Shueisha concluíu en 1996 e ata ese ano foi transmitida de 7.00 p.m a 7.30 p.m pola cadea Fuji Telecasting, do Xapón.

#### Despois de *Dragon Ball*, ¿que?

Nese mesmo ano de 1996, a compañía rival de Shueisha, Toei tentou continuar coa historia, pero Toriyama negouse a producir máis manga de Dragon Ball, polo que se limitou a lle dar permiso á compañía para facer unha serie coma continuación de Dragon Ball Z, na que el se limitaría a se-lo asesor e a deseñar de xeito básico os personaxes. Así comezou Dragon Ball GT, que non gozou do mesmo éxito das series anteriores (Dragon Ball e Dragon Ball Z).

Os traballos que realizou Toriyama despois de Dragon Ball foron historias curtas (de entre 100 e 200 páxinas), entre as que se atopan Cowa!, Kajika e Sandland, e algunhas historias dunha soa entrega, coma as de Neko Majin.

En xeral, dende que rematara o manga Dragon Ball, Toriyama non foi quen de crear unha historia de igual repercusión. Máis ben, estivéronse editando recompilacións do seu antigo traballo, no que se coñece coma o *Taller de teatro de Akira Toriyama*. Algúns afirman que Toriyama está a se dar un longo descanso antes de sacar unha historia xenial que o absorberá por outros dez anos, coma Dragon Ball, outros sosteñen que, simplemente, a súa veta creativa chegou ó final e aportan como proba que os seus traballos máis recentes non gozaron de éxito comercial e que algúns deles, notablemente as historias de Neko Majin, non son outra cousa que parodias nas que apenas se respira a pasada gloria de Dragon Ball.

### Videoxogos

A sensibilidade de Toriyama coma deseñador e os seus trazos limpos levárono a traballar no deseño dos personaxes e algúns monstros de varios videoxogos. De xeito, particular, na popular serie Dragon Quest (coñecida coma Dragon Warrior fóra do Xapón, por mor de que no Occidente a frase *Dragon Quest* é propiedade intelectual de Dungeons & Dragons). Tamén foi o deseñador dos personaxes do xogo de rol Chrono Trigger de Super Nintendo e de Super Famicom e o popular xogo de pelexas Tobal No. 1 de PlayStation e tamén da súa secuela Tobal No. 2, que só foi editada no Xapón.

Lista de traballos
------------------

### Manga

* Dr. Slump
* Dragon Ball
* Taller de teatro de Akira Toriyama
* Go!Go! Ackman
* Toki Meka
* Cowa!
* Kajika
* Sand Land
* Tocchio, the Angel
* Neko Majin

#### Deseño de personaxes de videoxogos

* Dragon Quest
* Tobal
* Chrono Trigger
* Dragon Ball
* Blue Dragon, de aparición durante o ano 2005

#### Programas de televisión

* Apple pop, a secuencia de inicio (o opening) do programa infantil ポンキッキ ("Pon Kick")

#### Outros

* QVolt, un automóbil eléctrico de Q motors
* Jyanta, un personaxe orixinal de Jump Shop.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208582
* WorldCat
* VIAF: 114308174
* Allmovie: p289428
* AlloCiné: 92974
* ANN: 12
* BIBSYS: 4055329
* BLBNB: 000272990
* BNB: ID
* BNE: XX1023762
* BNF: 12336978f
* CANTIC: a10939830
* CineRessources: 297503
* CiNii: DA09020211
* Discogs: 1077906
* FAST: 366819
* Genius: Akira-toriyama
* GiantBomb: 3040-46277
* GND: 120332590
* ICCU: CFIV127255
* IMDb: nm0868066
* ISNI: 0000000084114806
* LCCN: nr95046446
* LibraryThing: toriyamaakira-1
* Metacritic: akira-toriyama
* MobyGames: 62994
* MusicBrainz: ID
* MyAnimeList: 1901
* NDL: 00123429
* NLA: 40332451
* NTA: 12373665X
* OL: OL1399629A
* PTBNP: 1466792
* Rotten Tomatoes: akira\_toriyama
* SNAC: w6n022vh
* SUDOC: 03231647X
* TMDb: 78322
* TVcom: akira-toriyama
* TVGuide: 213592
* VGMdb: 33290
* WikiTree: 鳥山-1

 |