recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**EXOS A** (*Exospheric Satellite A*), tamén denominado **Kyokko**, foi un satélite artificial xaponés lanzado o 4 de febreiro de 1978 mediante un foguete M-3H desde o Centro Espacial de Kagoshima.

Características
---------------

EXOS A, xunto con EXOS B (Jikiken), foi unha contribución xaponesa ao Estudo Magnetosférico Internacional (IMS polas súas siglas en inglés). A súa misión foi estudar os fenómenos aurorais e da magnetosfera e ionosfera terrestres. O satélite tiña forma cilíndrica, con 0,946 m de diámetro, e con conos truncados como extremos do cilindro. A alimentación eléctrica era proporcionada polas células solares que recubrían case toda a superficie do satélite e producían ata 35 vatios de potencia, co apoio dunha batería de níquel-cadmio. Do ecuador do satélite sobresaían dous mastros de 1,9 m de lonxitude, cun imán no extremo de cada mastro para facilitar o aliñamento do eixo do satélite coas liñas locais do campo magnético terrestre. Do corpo do satélite tamén sobresaían dous conxuntos de antenas cuadripolo de polarización circular, un deles para transmitir en UHF (400 MHz) e o outro para transmitir en VHF (a 136 MHz para telemetría e 148 MHz para comandos). Os datos recollidos almacenábanse nunha cinta magnética capaz de almacenar 160 minutos de datos a 512 bps ou 40 minutos a 2048 bps.

EXOS A deixou de operar o 2 de agosto de 1992. Entre os resultados científicos obtidos polo satélite, está a observación das auroras polares desde o espazo na rexión ultravioleta (1300 ángstroms), descubríndose que cando xorden as auroras prodúcese unha perturbación no plasma, producíndose unha forte emisión de ondas electromagnéticas.

Instrumentos
------------

EXOS A levaba a bordo os seguintes instrumentos:

* Sondas de electróns.
* Analizador de enerxía de electróns.
* Cámara de televisión para aurora no ultravioleta.
* Espectrofotómetro para o resplandor no ultravioleta.
* Espectrómetro de masas para ións.
* Medidor electrostático de ondas de plasma.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  N2YO (2011). Real Time Satellite Tracking, ed. "KYOKKO 1 (EXOS A)" (en inglés). Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  NASA (14 de maio de 2012). "Kyokko" (en inglés). Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
3. 1 2  "Note verbale dated 1 May 1978 from the Permanent Representative of Japan to the United Nations addressed to the Secretary-General" (PDF) (78-10700). 8 de maio de 1978: 2. Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
4. ↑  Claude Lafleur (2010). "EXOS 2 / Kyokko" (en inglés). Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
5. 1 2 3  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Exos A (Kyokko)" (en inglés). Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
6. 1 2  Mark Wade (2011). "EXOS" (en inglés). Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
7. ↑  JAXA, ed. (2008). "KYOKKO" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 10 de setembro de 2015. Consultado o 21 de xaneiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* EXOS (satélites)
* EXOS B
* EXOS C
* EXOS D

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3200967
* NSSDC ID: 1978-014A
* SCN: 10664

 |
Mapa da dorsal mesoatlántica.
A **dorsal mesoatlántica** ou dorsal do Atlántico é unha dorsal oceánica que se atopa no océano Atlántico e constitúe un límite diverxente ou constructivo entre placas tectónicas, estendéndose por todo o seu fondo ao longo do océano Atlántico. No Atlántico Norte separa as placas euroasiática e norteamericana, mentres que no Atlántico Sur separa as placas africana e suramericana.

Esténdese dende os 87°N (uns 333 quilómetros ao sur do Polo Norte) ata a illa Bouvet, 1700 quilómetros ao norte da Antártida onde se transforma na dorsal atlántica-índica onde continúa cara ao leste. A esa altura ábrese cara ao oeste para formar a dorsal escocesa. Ao norte de Islandia, a cadea continúa o seu camiño cara ao océano Ártico. Chegando ó Ecuador, a cordilleira queda dividida en norte e sur pola fosa romanche, a cal chega a acadar os 7.800 metros de profundidade. En varios puntos, a altura das montañas supera o nivel do mar, formando illas.

Notas
-----

1. ↑  Strahler, Arthur N. (1992). "9". *Geología física* (en castelán). Barcelona: Omega. pp. 228, 231–3. ISBN 84-282-0770-4.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207313
* WorldCat
* VIAF: 242531964
* BRE: 4161163
* EBID: ID
* GND: 4039662-9
* LCCN: sh85084987
* MAG: 2778044477
* SUDOC: 094198373

 |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dorsal oceánica
* Tectónica de placas
**ESO 269-57** (tamén coñecida coma ***Leda 45683***) é unha galaxia en espiral barrada que está situada a unha distancia aproximada respecto do noso Sistema Solar duns 155 millóns anos luz, dentro da constelación de Centaurus. É un membro dun conxunto ben coñecido de galaxias visto nesa dirección. A galaxia recibiu esta designación cando foi catalogada durante a primeira Procura no Hemisferio Sur do Observatorio Europeo do Sur, levada a cabo durante a década de 1970.

En abril de 1999, s Observatorio Europeo do Sur (ESO) volveu a súa vista cara ESO 269-57 e puido amosa complexidade desta galaxia, cun "anel" interior, de varios brazos en espiral enrolada, rodeado por dous brazos máis externos que parecen dividirse en varias polas. Son visibles moitos obxectos azuis e difusos - a maioría son rexións de formación estelar.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  "ESO 269-57 -- Galaxy in Group of Galaxies". Consultado o 30-08-2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* NGC 1232A

### Ligazóns externas

* **ESO**: Six New VLT Photos from ANTU/FORS1

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1247983
* PGC: 45683
* SIMBAD: ESO 269-57

 |
**Enrique Costas Márquez**, nado en Morgadáns (Gondomar) en 1861 e finado en Santiago de Compostela o 3 de xullo de 1925, foi un sacerdote e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Irmán de Carolino Costas Márquez. Estudou no Seminario de Zaragoza e pasou despois ao de Santiago de Compostela. En 1896 foi nomeado canónico arquiveiro da catedral de Mondoñedo. Foi arcipreste e deán da catedral de Mondoñedo e catedrático de Metafísica e Ética no Seminario. Leu o discurso inaugural do curso 1892-93 en Santiago de Compostela, sobre o tema "Existe en el hombre un principio de vida distinto de la materia de su cuerpo. Este principio de vida, que informa la materia de nuestro cuerpo, es independiente de la misma". Fundou e dirixiu os periódicos *La Defensa*, *El Pensamiento Católico* e *El Cruzado* e foi redactor xefe de *Acción Social*.

Notas
-----

1. ↑  *El Heraldo Gallego*, 12-7-1925, p. 1.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 4-7-1925, p. 1.
3. ↑  Couceiro Freijomil, A. (1951). "COSTAS MÁRQUEZ, Enrique". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **I**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 314-315.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Costas Sueiras, Miguel (1995). "Enrique Costas Márquez, canónigo de Mondoñedo, pensador y periodista". *Estudios Mindonienses* (11): 79–130.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28920123
* BNE: XX1234355

 |
**Dictinio de Castillo-Elejabeytia Fernández**, nado en Ferrol o 11 de maio de 1906 e finado en Sandhausen (Alemaña) o 3 de outubro de 1987, foi un poeta e profesor galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, fíxose oficial de Mariña ingresando no Corpo de Intendencia da Armada. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido polos republicanos e estivo preso en Cartaxena, e posteriormente foi liberado. Por esta circunstancia foi xulgado despois polos franquistas e condenado a perda do seu emprego. Licenciouse en Filosofía e Letras na Universidade de Murcia, da que foi profesor de Filoloxía Galego-portuguesa. Foi tamén profesor de filosofía no Instituto de Cartagena e de inglés no de Murcia. En 1953 marchou á República Federal de Alemaña e foi lector de español na Universidade de Würzburg até 1983.

Poeta en español, en 1949 publicou *Lirios de Compostela*, que contén moitos poemas en galego. En 1955, Francisco Fernández del Riego publicou na súa *Escolma de poesía galega* sete poemas de Dictinio tirados de dous libros inéditos, *O espello das brétemas* e *O leito de somas*. Colaborou en revistas literarias como a ferrolá *Aturuxo*, *Azarbe*, *Papeles de Son Armadans*, *Monteagudo*, *Revista de Occidente*, e nos suplementos literarios de *ABC* e diversas revistas de Portugal, Bélxica, Marrocos e os Estados Unidos. En 1950 foi elixido académico correspondente da Real Academia Galega En 1953 representou a España no Congreso Internacional de Poesía que se celebrou en Venecia.

Obras
-----

* *Nebulosas*, 1934.
* *La avena de Dafnis*, 1943.
* *La canción de los pinos*, 1945
* *En la costa del sol*, 1947.
* *Argos: poema del mar y del alma*, 1948.
* *Lirios de Compostela*, 1949 (que contén moitos poemas en galego)
* *Vuelo hacia dentro*, 1987.
* *O espello das brétemas e outros poemas*, 1987.

Notas
-----

1. ↑  Xavier Castro (31 de marzo de 2007). ""Lirios de Compostela": libro bilingüe editado en Murcia". *Galicia Hoxe*. [*Ligazón morta*]
2. ↑  Abraham López, José Luis (2017). Servizo de Publicacións-Universidade de Vigo, ed. "«Nebulosas» de Dictinio de Castillo-Elejabeytia: estudio temático y estilístico" (PDF). *Hesperia. Anuario de filología hispánica* **XX–1**: 77–97. ISSN 1139-3181. Consultado o 19 de maio de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Dictinio de Castillo, poeta y profesor de Literatura.
* El archivo del poeta ferrolano Dictinio de Castillo donado a la Región de Murcia
* Dictinio del Castillo. Un romántico fóra do seu tempo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q29642181
* WorldCat
* VIAF: 56230404
* BNE: XX960806
* CANTIC: a10710450
* DeutscheBio: 1015440223
* Dialnet: 3180984
* GND: 1015440223
* ISNI: 0000 0000 5955 4279
* LCCN: no98076086
* NTA: 067602789
* PTBNP: 1766321
* SUDOC: 150582854

 |
Herbas
Campía
En botánica, unha **herba** (Gl-herba.ogg pronunciación (axuda ·  info)) ou **planta herbácea** é unha planta que non presenta órganos decididamente leñosos. Os caules das herbas son verdes e morren xeralmente ao acabar a boa estación, sendo substituídos por outros novos se a herba é vivaz.

Características
---------------

Moitas herbas son anuais, nacendo de semente ao comezo da estación favorable deixando ao acabar esta novas sementes no chan. Existen tamén herbas vivaces, que retoñan dende talos subterráneos ou situados a niveis de chan. Os órganos subterráneos implicados son rizomas (talos horizontais) e bulbos. Moitas herbas bienais forman unha roseta de follas pegada ao chan no seu primeiro ano, no que non se reproducen, e un talo alto e florido, o escapo floral, no seu segundo ano.

Chámase megaforbias (herbas xigantes) a plantas que respondendo formalmente ao concepto anterior, acadan unha porte considerable, ata de varios metros. Este é o caso, por exemplo, das diversas especies de bananas (xénero *Musa*).

Na linguaxe común aplícase tamén a calquera planta que posúe valor culinario (herbas aromáticas) ou medicinal (herbas medicinais), con independencia do seu carácter herbáceo ou arbóreo, cando a parte da planta que se usa son as follas ou talos tenros. Pola contra, as especias son as sementes, bagas, codias, raíces ou outras partes da planta.

"Herba" ou "a herba" é tamén un termo do argot empregado para denominar ao cánnabis.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *herba*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Herba aromática
* Herbas de San Xoán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190903
* AAT: 300132375
* BNCF: 12724
* BRE: 4199166
* GEC: 0113908
* GND: 7740238-8
* JSTOR: herbaceous-plants
* MAG: 30820588
* NKC: ph119047
* Treccani: erba

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EPPO: 2HERP

 |
**Enric Prat de la Riba i Sarrà**, nado en Castellterçol o 29 de novembro de 1870 e finado na mesma vila o 1 de agosto de 1917, foi un político catalán, primeiro presidente da Mancomunidade de Cataluña.

Traxectoria
-----------

Fixo estudos de Dereito que culminou, aos 24 anos de idade, na Universidade Central de Madrid. No ano 1887 ingresa no Centro Escolar Catalanista, onde xurdiu unha das primeiras definicións do catalanismo. Terá cargos de responsabilidade na Unión Catalanista.

No ano 1892 será secretario da asemblea que redacta as Bases de Manresa, documento que sentaba os alicerces da devolución das Constitucións catalás.

Será presidente da Deputación de Barcelona e como tal o 18 de xuño de 1907 fundará o Instituto de Estudos Cataláns. Impulsou a creación da Mancomunidade de Cataluña da cal será o primeiro presidente, desde o 6 de abril de 1914, ata a súa morte.

Como dinamizador catalanista, elaborará manifestos da Unión Catalanista, entre os que destaca o "Missatge al Rei dels Hel·lens" (Mensaxe para o rei dos gregos) o ano 1897. Como divulgador e pensador catalanista escribiu o Compendio da doutrina catalanista ou o Compendio da Historia de Cataluña, e impulsará o diario La Renaixença (O Renacemento).

Desde 1899 impulsa unha corrente catalanista política, primeiro no Centro Nacional Catalán e despois na Lliga Regionalista (*Liga Rexionalista*).

É autor tamén de La Nacionalitat Catalana (1906), considerada a obra máis importante do catalanismo político. Apoiou o intervencionismo da Lliga na política española; exemplo diso fora a redacción do manifesto *Per Catalunya i per l’Espanya Gran* (1916) (*Por Cataluña e pola España Grande*).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q727170
* WorldCat
* VIAF: 59163367
* BNE: XX1639084
* BNF: 12372266c
* BVMC: 45784
* CANTIC: a11090996
* CiNii: DA02244593
* DBE: enric-prat-de-la-riba-i-sarra
* FAST: 29790
* GEC: 0052581
* GND: 119135108
* ISNI: 0000 0001 0782 2363
* LCCN: n79003368
* NTA: 293031843
* OL: OL266568A
* SUDOC: 032754043

 |
**Dick Balduzzi**, nado en Alliance, Ohio o 9 de febreiro de 1928 e finado en West Whiteland Township o 27 de xaneiro de 2020, foi un actor norteamericano de teatro e cinema.

Traxectoria
-----------

Fillo de pais italianos. Logo de facer o servizo militar na armada estudou teatro en Chicago e mudouse despois a Nova York e alí traballou en pequenas producións teatrais. A partir de 1957 actou no programa de variedades para a televisión *The Jackie Gleason Show* de Jackie Gleason con pequenos papeis secundarios. En 1964 estableceuse nos Ánxeles e actuou en numerosas series de televisión, sen chegar a conseguir ningún rol regular mais fíxose coñecido pola súa actuación como o soldado Fisher no filme de 1970 *Os violentos de Kelly*. Retirouse en 1990 e estableceuse na pequena localidade de West Whiteland Township en Pensilvania.

Filmografía
-----------

* *Os violentos de Kelly* (1970)
* *Newman's Law* (1974)
* *Coma* (1978)
* *Fatso* (1980)
* *The Postman Always Rings Twice* (1981)
* *Zorro: The Gay Blade* (1981)
* *Zapped!* (1982)
* *Johnny Dangerously* (1984)
* *Into the Night* (1985)

Notas
-----

1. ↑  "Alliance native, Hollywood actor Balduzzi dead at 91". *Alliance Review*. 30 de xaneiro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q29170559
* AlloCiné: 140475
* IMDb: nm0049845
* Rotten Tomatoes: dick\_balduzzi
* TMDb: 78085

 |
*Non confundir coa Illa de Santo Antón, A Coruña.*
Coordenadas: 42°18′34″N 8°37′46″O﻿ / ﻿42.3094444444, -8.62944444444

Ponte que une a illa de Santo Antón coa de San Simón.
A **Illa de Santo Antón** é unha illa situada na costa do concello de Redondela, na provincia de Pontevedra. Está unida á illa de San Simón por unha ponte monumental de tres ollos.

Na illa de Santo Antón (que apenas mide 1,2 hectáreas) había unha leprosería, ao igual que na veciña San Simón, pero o seu lazareto era cualificado coma lazareto sucio, mentres que o de San Simón era un lazareto limpo, debido á virulencia da enfermidade dos enfermos que acollían.

O edificio, que aínda se conserva xunto coas outras dependencias, serviu de cadea durante a guerra civil española para presos contrarios ao alzamento franquista de 1936, pertencentes aos partidos antifascistas e ás organizacións sindicais, ata os anos corenta. Despois da guerra, tódolos edificios das dúas illas foron empregados pola OJE, a organización xuvenil da "Falange Española de las JONS", único partido permitido durante a ditadura franquista.

No ano 1999 as illas de San Simón e Santo Antón foron declaradas Ben de Interese Cultural.

No ano 2006 a Consellería de Cultura elixiu o arquipélago de San Simón como símbolo da represión no Ano da Memoria.

Actualmente o arquipélago pode ser visitado de balde durante dúas horas en grupos de 300 ou 400 persoas que saen en catamarán dende o peirao de Cesantes.

Notas
-----

1. ↑  Declaración no BOE

| * v
* c
* e
Illas de Galicia |
| --- |
| Illa Aguieira  ·  Illa da Altura  ·  Illa Ansarón  ·  Illa de Area  ·  Illa de Arousa  ·  Illas Alvedosa  ·  Illa de Beiro  ·  Illas Briñas  ·  Illa Carral  ·  Illa do Castelo  ·  Illas Centoleiras  ·  Illas Cíes  ·  Illa Coelleira  ·  Illa de Cortegada  ·  Illa da Creba  ·  Illas Estelas  ·  Illas Farallóns  ·  Illa dos Forcados  ·  Illas Gaveiras  ·  Illa Gavoteira  ·  Illas de Gres  ·  Illa Guidoiro Areoso  ·  Illa Guidoiro Pedregoso  ·  Illa Herbosa  ·  Illa de Insua Bela  ·  Illa da Insuíña  ·  Illas Lobeiras  ·  Illas Malveiras  ·  Illa da Marma  ·  A Marola  ·  Illa Negra  ·  Illa de Noro  ·  Illa de Ons  ·  Illa de Onza  ·  Illa Pancha  ·  Illa do Penedo da Insua  ·  Illa Polveiras  ·  Illa de Pombeiro  ·  Illa da Rúa  ·  Illas Sagres  ·  Illa de Sálvora  ·  Illa de Santo Antón (Redondela)  ·  Illa de Santo Antón (A Coruña)  ·  Illa de San Clemente  ·  Illa de San Martiño  ·  Illas de San Pedro  ·  Illa de San Simón  ·  Illa de San Vicente  ·  Illa de Santa Comba  ·  Illa de Santa Cruz  ·  Illas Sisargas  ·  Illa de Tambo  ·  Illa de Toralla  ·  Illa de Tourís Novo  ·  Illa da Toxa Pequena  ·  Illa da Toxa  ·  Illa de Vionta |
Espada da era de Vendel, Valsgärde.
Na prehistoria sueca a **era de Vendel** (550-793) é o nome con que se denomina a unha parte da Idade de Ferro xermánica (ou máis globalmente do período das grandes migracións). O nome deste período histórico provén da parroquia homónima de Vendel (Suecia), na provincia de Uppland, onde se realizaron importantes descubrimentos arqueolóxicos en túmulos funerarios dos séculos V, VI e VII.

As migracións e a axitación na Europa central diminuíra bastante, e dous grupos poderosos apareceran en Europa: o reino merovinxio e os principados eslavos do leste e os Balcáns. E un terceiro poder, a Igrexa católica, empeza a expandir a súa influencia na zona.

En Escandinavia a sociedade de clans xermánicos aínda estaba moi activa. En Uppland, Gamla Uppsala probabelmente era o centro da vida política e relixiosa. Tiña un coñecido bosque sacro e un gran monte real. Tiñan estreitos contactos coa Europa central, os escandinavos seguían exportando ferro, peles e escravos e a cambio obtiñan obxectos artísticos e innovacións técnicas, tales como o estribo.

Helmo cristado ou Vendelhelm, Museo nacional sueco de antigüidades.
Os achados de Vendel e Valsgärde mostran que Uppland era unha rexión poderosa, de concordancia cos relatos das sagas sobre o reino sueco. Algunhas das riquezas obtíñanse polo control dos distritos mineiros e a produción de ferro. Os gobernantes tiñan tropas de cabalaría de guerreiros armados con custosas armaduras. Nas tumbas dos guerreiros da cabalaría apareceron estribos e cadeiras de montar ornamentadas con aves de presa de bronce con incrustacións de granates. No entanto, este tipo de helmos e armaduras parece que caeron en desuso a finais do século VIII cando se fixo máis popular as incursións lóstrego típicas da Era viquinga que precisaba dun equipamento máis lixeiro para unhas estratexias militares máis acordes á guerra de guerrillas ou ataques lóstrego como o *strandhögg*, e volvendo a re-emerxer coa participación da garda varega no Imperio bizantino.

O historiador do século VI Xordanes escribiu na súa obra que os suecos tiñan os mellores cabalos xunto aos turinxios. Os cabalos tamén aparecen nas sagas nórdicas, onde se describe ao rei Adils sempre loitando dacabalo, tanto contra Áli como contra Hrólfr Kraki. Snorri Sturluson escribiu que Adils tiña os mellores cabalos da súa época.

Esta é a época na cal os suecos empezan a explorar as rutas cara á actual Rusia.

### Cronoloxía da historia sueca

Notas
-----

1. ↑  *Viking Hersir* 793-1066 d.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* M. Stenberger (1977) *Vorgeschichte Schwedens.* In: Nordische Vorzeit Band 4 (en alemán)

### Outros artigos

* Batalla no lago xeado de Vänern.
* Barco funerario.

### Ligazóns externas

* Historiska muséet

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1275225
* BRE: 1906958
* GND: 7550028-0

 |
| *Óso ilio* |
| --- |
|  |
| Localización do ilio en relación coa pelve. |
|  |
| Cápsula do artellamento da cadeira. Cara posterior. Ilio (etiqueta na parte superior.) |
|
| Latín | *nos ilium;[TA]: ilium;[TA]: os iliacum;os ilii* |
|
| Gray's | *pág.236* |
| Sistema | Esquelético |
|
|
|
|
|
|
|

O **óso ilio** ou simplemente **ilio** (cientificamente: *os ilium*) é o óso que forma parte do esqueleto da cadeira, constituíndo a porción superior e posterior ensanchada do óso coxal. Durante a vida fetal é independente do resto dos ósos da cadeira. Trátase do óso máis grande da pelve, un de tres ósos que forman a cintura pélvica e liga a columna vertebral a cada extremidade inferior. O nome do óso provén do latín que significa «lombo» ou «costado».

Descrición
----------

O ilio é un óso largo e en forma de abano, que constitúe as seccións superior e lateral da pelve. É divisíbel en tres partes: o corpo —que é a parte central do óso—, a *á* e a *crista.* A separación entre as dúas primeiras está indicada na superficie interna ou abdominal por unha liña curva, a *arcuata* e na cara externa que dá cara á perna está separada pola marxe do acetábulo. As *ás* esténdense a cada banda da espiña dorsal. A crista ilíaca é a porción superior e corre desde a espiña ilíaca superior até a espiña ilíaca anterior.

Distribución
------------

O ilio está presente na maioría dos vertebrados incluíndo os mamíferos e paxaros, pero non se atopa en peixes óseos. Todos os réptiles teñen un ilio agás as serpes, malia teren algunhas especies de cobras un pequeno óso que se considera ser o ilio.

Notas
-----

1. ↑  *Vocabulario de morfoloxía, anatomía e citoloxía veterinaria*, Santiago de Compostela, Universidade / Consellaría do Medio Rural, 2008
2. ↑  *Diccionario galego de termos médicos*, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 2002
3. ↑  *Cirugía: Fundamentos, indicaciones y opciones técnicas*. Elsevier España. ISBN 84-458-0376-X.
4. ↑  *Gray anatomía para estudiantes* (en español). Elsevier, España. ISBN 8481748323.
5. ↑  *Infectious Diseases and Pathology of Reptiles*. CRC Press. ISBN 9780849323218.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q728889
* EBID: ID
* GND: 4138580-9
* MAG: 2909134720

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 16589
* MeSH: D007085
* MeSH: A02.835.232.611.434
* NCIt: C32765
* TA: A02.5.01.101
* Uberon: 0001273
* UMLS: C0020889

 |
**A intertrixe** (do latín *ínter-* e *tereré*, "fregar") é unha dermatose ou enfermidade dos pregues da pel, causada pola fricción ou rozamento mutuo e repetido das superficies contrapostas, maila humidade e a infección engadida por bacterias, fermentos ou fungos, a máis común das cales débese á infección por *Candida albicans*. É a forma máis común do eritema traumático.

Maniféstase por unha maceración da pel con fisuras, exudado, erupción e rubor das áreas afectadas con ardor ou prurito.

É unha complicación común en nenos e en doentes con obesidade, con hipertrofia mamaria ou con incontinencia urinaria, e as áreas máis afectadas son a rexión inguinocrural, a submamaria, as axilas e os pliegues interdixitais.

O tratamento está orientado a evitar os factores etiolóxicos, é dicir, o roce e a humidade, así como o uso dun medicamento antimicrobiano segundo o axente infeccioso involucrado.

Notas
-----

1. ↑  Dorland. *Diccionario enciclopédico ilustrado de medicina.* Elsevier, España, 2005. ISBN 8481747904, 9788481747904.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Intertrixe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Falabella Falabella, Rafael. *Dermatoloxía. Fundamentos de Medicina.* Corporación para las Investigaciones Biológicas, 2002. ISBN 9589400566, 9789589400562.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q796150
* GEC: 0117400
* JSTOR: intertrigo
* MAG: 2778937634
* Treccani: intertrigine

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 29852
* eMedicine: 1087691
* ICD-9: 695.89
* ICD-10: L30.4
* MedlinePlus: 003223
* MeSH: D007402
* MeSH: C17.800.174.640

 |
O **diñeiro fiduciario** é o tipo de diñeiro cuxo valor expreso en si non significa ou representa unha contía real, que pode estar gardada noutro sitio ou nunha institución financeira, senón que é aceptado como medio de pago só pola confianza que o seu emitente consegue xerar na clientela. De feito, o valor estampado neste tipo de diñeiro, como os billetes de euro, non representa unha grandeza física ou posúe calquera outro significado real, pero serve só como unidade de conta abstracta. Así sendo, a despeito de poder ser cambiado por calquera ben negociable, esta circunstancia retíralle a convertibilidade.

Notas
-----

1. ↑  Fonseca, Wladimir (2009). *Mercado de capitais* (en portugués). Curitiba: IESDE. p. 43.
2. ↑  Mankiw, Gregory (2014). *Macroeconomía* (en castelán). Traducido por Esther Rabasco. Barcelona: Antoni Bosch. p. 818.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre economía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q240532
* AAT: 300193393
* EBID: ID
* GEC: 0230085
* JSTOR: fiat-money
* MAG: 2780589280
* NDL: 00563609

 |
A **Illa Adelaida**, denominada **illa Belgrano** de xeito oficial pola Arxentina. É unha illa da Antártida (coordenadas: 67º15'S 68º30'W), de considerable tamaño, uns 135 km de longo por 32 km de ancho, 4.463 km², e situada no Océano Glacial Antártico, ao oeste da Península Antártica e moi próxima a ela, especificamente fronte á Península Arrowsmith, case inmediatamente ao sur do círculo polar antártico e ao norte da Baía Margarita.

Alcanza unha altitude máxima de 2.317 m, e ten unha liña de costa de 369 km. Está case completamente cuberta de xeo permanente.

A República Arxentina inclúe a esta illa no Departamento Antártida Arxentina dentro da provincia de Terra do Fogo, Antártida e Illas do Atlántico Sur, para Chile forma parte do Territorio Chileno Antártico e para o Reino Unido do Territorio Antártico Británico, pero estas reclamacións están suspendidas en virtude do Tratado Antártico.

Foi descuberta en 1832 por unha expedición británica ao mando de John Biscoe, e bautizada por el en honra á raíña Adelaide do Reino Unido. O primeiro recoñecemento da illa efectuouno a expedición antártica francesa de 1908-1910 ao mando de Jean-Baptiste Charcot.

Nas costas desta illa sitúanse actualmente as bases Rothera do Reino Unido, e as bases chilenas Guesalaga e Carvajal.

Notas
-----

1. ↑  Extract from the 'Tasmanian' of Hobart, dated 11th October 1833. "Interesting to the World at Large". The Sydney Monitor, 2 de novembro de 1833. Consultado o 26 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Adelaide Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* BAS Mapping Catalogue
* Images at BAS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q353920
* WorldCat
* VIAF: 244268177
* GEC: 0000708
* GeoNames: 6620709
* GND: 4398578-6
* LCCN: sh2011004681
* OSM: 3002827
* TGN: 1006182

 |
*ESO* redirixe a esta páxina. Para máis información sobre o *European Southern Observatory*, véxase Observatorio austral europeo.

| Sistema educativo español |
| --- |
| **Réxime xeral** |
| * Educación infantil
* Educación primaria
* Educación secundaria
	+ Educación secundaria obrigatoria
	+ Bacharelato
	+ Formación profesional
* Ensino superior
	+ Grao
	+ Mestrado
	+ Doutoramento
 |
| **Réxime especial** |
| * Ensinanzas artísticas
* Ensino de idiomas
* Ensinanzas deportivas
 |

A **educación secundaria obrigatoria** (**ESO**) é o nivel educativo en ensino medio en España, obrigado dende a implantación da LOGSE a comezos dos anos noventa.

Características
---------------

A educación secundaria obrigatoria consta de catro subniveis agrupados en dous ciclos:

* 1º ciclo: 1º, 2º e 3º da ESO
* 2º ciclo: 4º da ESO

A idade do alumnado da ESO é a partir dos 12 anos en diante. O 1º e 2º cursos da ESO corresponden ao 7º e 8º da antiga Educación Xeral Básica (EXB) e o 3º e 4º cursos da ESO corresponden a 1º e 2º do anterior Bacharelato Unificado Polivalente (BUP).

A entrada na ESO prodúcese a partir da educación primaria, e a saída, cara ó mundo do traballo, programas de formación profesional básica, ciclos de formación profesional ou bacharelato, posibilidades presentes en función dos resultados acadados.

Notas
-----

1. ↑  Véxase no DRAG o apartado de «frases e expresión» da entrada *secundario*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Eduardo Otero González**, nado en Padrón en 1947, é un construtor e político galego.

Traxectoria
-----------

Aparellador e dono da empresa de constución Otegón S. L. Nas primeiras eleccións democráticas foi o candidato da UCD á alcaldía de Padrón, logrando a vitoria con 4 concelleiros, sendo elixido alcalde como candidato da forza máis votada. Concorreu ás municipais de 1983 encabezando unha formación independente, perdendo a alcaldía en favor do candidato de Alianza Popular Jesús Villamor Calvo, co cal empatou a 4 concelleiros pero con menos votos. 

Pasou a formar parte de Coalición Galega, se ben volveu a concorrer como independente nas eleccións de 1987, conseguindo tan só 2 concelleiros fronte á ampla maioría absoluta de AP. En 1991 encabezou a candidatura do CDS logrando 1 concelleiro, retirándose defintivamente da política nese mandato.

Notas
-----

1. ↑  Redacción (7 de abril de 2015). "Cuando "O Sacho" era culpable de todo (lo malo) en Padrón". *elcorreogallego.es* (en castelán). Consultado o 12 de abril de 2023.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 20-4-1979, p. 40.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Padrón

### Ligazóns externas

* La primera corporación democrática de Padrón se reúne 35 años después

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Ferrón Martínez** |  **Alcalde de Padrón** 1979 - 1983 | Sucesor:**Jesús Villamor Calvo** |
**Emirau**, tamén chamada **Emira**, é unha illa do grupo das illas Mussau no Arquipélago Bismarck. Na actualidade, forma parte da Provincia de Nova Irlanda en Papúa Nova Guinea. A lingua local é un dialecto da Lingua Mussau-Emira. Emira é parte do que en moitos mapas se trazan como Illas San Matías, tamén coñecidas como Illas Mussau, un pequeno grupo ao noroeste do grupo da illa principal de Nova Irlanda. Os primeiros exploradores chamárona Squally Island, nome que aínda se atopa nalgúns rexistros iniciais.

Historia e características
--------------------------

O idioma local é un dialecto da lingua Mussau-Emira. A primeira visita dun occidental foi durante a viaxe de exploración do Roebuck dirixida por William Dampier en 1699 que a chamou Squally Island, (illa chuvascos), un nome que aínda se atopan nalgúns primeiros documentos. Tamén foron avistadas en xaneiro de 1781 polo navegante galego Francisco Mourelle de la Rúa que a chamou *Ermitaño*.

Emirau era parte da Nova Guinea Alemá antes da primeira guerra mundial, onde os colonizadores estableceran unha plantación. A principios da segunda guerra mundial os alemáns deixaron na illa 500 prisioneiros capturados polos buques alemáns que operaban no océano Pacífico que posteriormente rescataron as autoridades australianas. Os xaponeses estableceron na illa postos para vixías pero para xaneiro de 1944 non quedaba ningún .

O 14 de marzo 1944, o Mando Aliado decidiu aproveitar a illa para continuar a súa estratexia para neutralizar a importante base militar xaponesa de Rabaul, ocupándoa o 20 de marzo. A forza expedicionaria, pertencente ao 4º Rexemento de Marines, atopouse cun grupo de sete misioneiros Adventistas do Sétimo día sen atoparen resistencia ningunha, nin xaponeses no lugar. Os estadounidenses construíron unha pista de aterraxe así como un cemiterio militar, que se desmantelou a finais da guerra.

Notas
-----

1. ↑  Gordon L. Rottman *World War II Pacific Island Guide* , p. 194
2. ↑  Samuel Eliot Morison *History of United States Naval Operations in World War II: Breaking the Bismarcks barrier, 22 July 1942-1 May 1944* p. 423
3. ↑  James L. Mooney (ed.) *Dictionary of American Naval Fighting Ships*, Volume 6, p. 279

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1337856
* GEC: 0511138
* GeoNames: 2097686

 |
O **príncipe Eduardo, duque de Edimburgo** (Edward Anthony Richard Louis; Londres, 10 de marzo de 1964), é o cuarto e derradeiro fillo da raíña Isabel II e do príncipe Filipe de Edimburgo. É décimo na liña de sucesión ao trono británico.

Primeiros anos
--------------

O príncipe Eduardo naceu no Palacio de Buckingham e dende o seu nacemento, como fillo da raíña, é tratado como *Alteza Real*. Foi bautizado no Castelo de Windsor o 2 de maio de 1964.

O príncipe acudiu á Escola Gibbs en Londres e á Heatherdown Preparatory School en Berkshire. Coma o seu pai e irmáns máis vellos foi á Escola Gordonstoun en Escocia. Posteriormente, foi un ano a Nova Zelandia.

Tras regresar da súa viaxe, estudou e graduouse na Universidade de Cambridge.

Traballo
--------

Despois da universidade alistouse na Mariña, aínda que abandonou, converténdose en albo para as críticas.

Traballou no teatro e mesmo produciu un show, aínda que non tivo éxito.

En 1993, Eduardo comezou unha compañía propia chamada *Ardent Television* coa que produciu documentais e dramas das familias reais europeas. Dimitiu como xefe para centrarse nas súas obrigas reais.

Eduardo e a súa dona están suxeitos a diversas obrigas reais. Eduardo é presidente da Federación dos Xogos da Mancomunidade. Tamén está involucrado co premio do duque de Edimburgo.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

O 19 de xuño de 1999 casou con Sofía Rhys-Jones na Capela de San Xurxo. O príncipe recibiu o título de conde de Wessex e vizconde Severn. Eduardo recibirá tamén o ducado de Edimburgo cando este estea dispoñíbel.

O conde e a condesa de Wessex teñen dous fillos:

* *Lady* Luísa Mountbatten-Windsor (nada o 8 de novembro de 2003)
* Xaime Mountbatten-Windsor (nado o 17 de decembro de 2007).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q154920
* WorldCat
* VIAF: 72682887
* BLBNB: 000311892
* BNF: 123797115
* EBID: ID
* FAST: 1761782
* GND: 119219417
* IMDb: nm0921844
* ISNI: 0000 0001 1474 8608
* LCCN: n80003836
* Munzinger: 00000022080
* NKC: jn20000701960
* NNDB: 000025896
* NPG: mp11756
* TMDb: 1094687
* WikiTree: Windsor-129

 |
**Eduardo Alonso Nájera Pérez**, nado o 11 de xullo de 1976 en Meoqui, Chihuahua, é un ex xogador profesional mexicano de baloncesto. Foi o segundo xogador mexicano en xogar na NBA. Durante a súa carreira, xogou para Dallas Mavericks, Golden State Warriors, Denver Nuggets, New Jersey Nets e Charlotte Bobcats. Cunha altura de 2,03 metros xogaba na posición de aleiro.

Traxectoria deportiva
---------------------

### Universidade

Nájera xogou ao baloncesto universitario estadounidense na Universidade de Oklahoma, en Norman, Oklahoma, de 1997 ao ano 2000, converténdose nunha das principais estrelas. Axudou a levar ao equipo a catro aparicións consecutivas nos torneos de NCAA durante a súa carreira universitaria. Declarándose posteriormente elixible no draft da NBA, sendo escollido polos Houston Rockets na segunda rolda e sendo inmediatamente traspasado a Dallas Mavericks. Terminou a súa carreira universitaria en Oklahoma terceiro en minutos xogados (3.856), cuarto en roubos (193), quinto en rebotes (910) e sexto en tiros bloqueados (89). 

### NBA

Nájera xogou 40 partidos (4 de titular) para Dallas na súa primeira tempada na NBA. Durante a súa carreira na NBA foi varias veces cambiando de equipo, xogando dende a súa marcha de Dallas en 2004 nos Golden State Warriors, Denver Nuggets e New Jersey Nets. Finalmente o 11 de xaneiro de 2010 foi traspasado de volta aos Dallas Mavericks nun intercambio que enviaba a Nova Jersey a Kris Humphries e a Shawne Williams. No verán de 2010 foi traspasado aos Charlotte Bobcats

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en NBA.com
* Estatísticas de Jason Kidd Arquivado 13 de abril de 2020 en Wayback Machine.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1291124
* WorldCat
* VIAF: 233455325
* ISNI: 0000 0003 6792 776X
* LCCN: no2012045838
* Basketball-Reference: najered01
* FIBA: 38324
* NBA: 2059

 |
***Diário Liberdade*** é un xornal electrónico de liña editorial anticapitalista realizado en Galiza e de ámbito lusófono. Conta con colaboradores galegos, portugueses e brasileiros. As súas linguas de publicación son o portugués e o galego, este último na súa normativa oficial e na proposta pola AGAL.

Historia e liña editorial
-------------------------

Publicado o 8 de febreiro de 2010, promóveo a Associaçom Cultural Diário Liberdade, con sede en Ferrol, e non ten fins lucrativos. Os obxectivos do Diário Liberdade son a "dinamización e participación activa dos sectores máis desfavorecidos da sociedade na difusión da información que producen e/ou lles di a respecto". Tamén a defensa da pluralidade informativa e a independencia dos poderes económicos e empresariais están entre os seus obxectivos.

O Diário Liberdade inclúe todo o abano ideolóxico da esquerda tradicionalmente denominada revolucionaria, excluíndo a abertamente reformista: aí recollen as diferentes familias do comunismo e dos chamados novos movementos sociais (feminismo, ecoloxismo, antimilitarismo etc. ). Tamén asomen unha posición independentista galega.

A liña editorial do Diário Liberdade ten unha posición reintegracionista.

Notas
-----

1. ↑  Quem somos Arquivado 10 de decembro de 2010 en Wayback Machine. web do xornal.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web do *Diário Liberdade* Arquivado 21 de marzo de 2011 en Wayback Machine.
* Conta oficial de Twitter
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Deva.
A illa da Deva vista desde o cabo Vidrias
Nas proximidades da praia de Bayas en dirección nordés atópase a **Illa da Deva**. Cos seus 90 m de altitude e 500 m de longo por 300 de ancho constitúe a maior illa do litoral asturiano. 
Este illote cuarcítico é usado por multitude de aves mariñas como lugar de aniñamento, principalmente gaivotas e corvos mariños; especialmente importante son as pequenas poboacións censadas de especies protexidas como son o corvo mariño moñudo e o falcón peregrino.

O nome de Deva é común en moitas localidades asturianas e crese provén dunha divindade prerromana asociada co culto á auga.

Na actualidade existe unha senda costeira de case 10 km de lonxitude, que comezando na praia de Arnao vai ata o extremo Leste do areal de Bayas. Trátase dunha senda peonil que percorre varias praias do concello de Castrillón.

Outra posible ruta, esta vez en coche, consiste en dirixirse ao Aeroporto de Asturias, e tras pasar o cruzamento coa estrada nacional, a uns 2 km antes de chegar ao aeroporto, tomar o desvío cara á praia de Santa María do Mar. Ao atravesar o pobo de Naveces tómase un desvío á esquerda debidamente sinalizado. Pásase o final da pista do aeroporto e finalmente, 1 km despois aproximadamente, tómase un desvío á esquerda por un camiño de cemento entre unhas casas próximas ao mar. Tras baixar unha pendente atópase un amplo aparcadoiro, sen asfaltar, adxacente á zona central da praia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3395750
* CDDA: 348805
* WDPA: 348805

 |
**Santiago de Ermelo** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Bueu. Segundo o IGE en 2013 tiña 73 habitantes (36 mulleres e 37 homes) nunha soa entidade de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 92 habitantes.

Patrimonio
----------

Na parroquia atopábase o mosteiro de Santiago de Ermelo. Na igrexa parroquial consérvase unha lápida cunha inscrición, na actualidade partida en dúas pezas, colocadas sobre repisas metálicas aos lados da capela maior. O texto da inscrición menciona a reedificación do templo en 1104.

O texto foi estudado por Miguel Romaní Martínez (da USC), Pablo Otero Piñeyro Maseda e Ángeles Alvariño (do Instituto Padre Sarmiento do CSIC), e é unha das tres únicas inscricións en pedra referentes ao arcebispo de Compostela Diego Xelmírez, xunto cunha en Padrón, datada en 1133 (que non o cita explicitamente) e outra en Alba (Pontevedra), onde se le: «*...Didacus Compostellanus Eps...*» («Diego, bispo compostelán...»), malia que está moi gastada.

O pai Sarmiento xa se refire á lápida en 1745, xa daquela en dúas pedras separadas, pero non estudada a fondo por falta de tempo e as dificultadas á hora de examinala.

O texto, segundo os investigadores, podería ser traducido como: «Téñase por seguro que esta igrexa de Santiago Apóstolo foi restaurada na súa totalidade, tal e como agora está, en tempos dos abades Fernando e Arias Savariz. Reinando en Toledo o Emperador Afonso, [sendo] Raimundo [de Borgoña, conde] en terras de Galicia; [sendo] bispo [de Compostela] Diego Segundo [Xelmírez]. Era 1142 [ano 1104]. [O Mestre] Fernando edificou [esta igrexa]».

Pola feitura da inscrición, os investigadores apuntan a que sería un monxe coñecedor da documentación da súa época, escrita en caracteres visigóticos.

Galería de imaxes
-----------------

* Igrexa de Santiago de Ermelo.Igrexa de Santiago de Ermelo.
* Arco de medio punto no muro oriental da cabeceira da igrexa.Arco de medio punto no muro oriental da cabeceira da igrexa.
* Lápida funeraria.Lápida funeraria.
* Campos de Ermelo.Campos de Ermelo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ermelo

| Lugares da parroquia de Ermelo no concello de Bueu (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Ermelo |

### Parroquias de Bueu

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Bueu |  |
| --- | --- |
| Beluso (Santa María) | Bueu (San Martiño) | Bueu (San Martiño de Fóra)| Cela (Santa María) | Ermelo (Santiago) | 
A Illa de Ons (San Xoaquín) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  "O rastro epigráfico de Xelmírez" artigo en *La Voz de Galicia*, 27 de xullo de 2009

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Bueu.

### Ligazóns externas

* SantiagodeErmelo.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12951582
* código INE: 36004050000

 |
**Eduardo López Budén**, nado cara a 1862 e finado na Coruña o 26 de setembro de 1927, foi un político, xornalista e profesor galego.

Traxectoria
-----------

Creou un centro de ensino privado cara a 1900. Foi nomeado administrador dos establecementos municipais de beneficencia en 1911, e despois foi xefe de Sección do Concello da Coruña. Foi un dos impulsores da institución cultural La Antorcha Galaica del Libre Pensamiento e animador do Centro de Estudios Sociales Germinal. Republicano, foi presidente do Casino Republicano da Coruña. En novembro de 1918 foi elixido membro do directorio do Partido Republicano Coruñés con Antonio Lens Viera e Santiago Casares Quiroga. Morreu na Coruña de tumorización pilórica aos 65 anos.

Recoñecementos
--------------

A corporación republicana da Coruña deulle o seu nome á Rúa Ángel Rebollo o 15 de xullo de 1931. Pero despois do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 volveu ostentar o seu anterior nome por acordo do Concello de 18 de setembro de 1936.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-2-1911, p. 2.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 27-11-1918, p. 1.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 27-9-1927, p. 4.
4. ↑  "Calles coruñesas, Álgel Rebollo", por Juan Naya, La Voz de Galicia, 18-2-1968, p. 22.
Os ovarios son as gónadas femeninas.
Os testículos son as gónadas masculinas.
As **gónadas** (do grego antigo γονή *goné* = xeración, xerme), son os órganos reprodutores dos animais que producen gametos, ou células sexuais. (Os órganos equivalentes das plantas denomínanse gametanxios).

Nos vertebrados tamén exercen unha función hormonal, polo que tamén se denominan glándulas xenitais ou glándulas sexuais. As gónadas femininas denomínanse ovarios, e as masculinas denomínase testículos. Algúns animais hermafroditas presentan unha estrutura gonadal única que produce ambos os gametos, denominada **ovotestes**.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213456
* BNCF: 15818
* BNF: 11961089x
* EBID: ID
* GND: 4157909-4
* JSTOR: gonads
* LCCN: sh85055840
* MAG: 2781471917
* NKC: ph281349

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 18250
* MeSH: D006066
* MeSH: A05.360.576
* Uberon: 0000991
* UMLS: C0018067

 |
**Gisela Karina López Rivas**, nada en Santa Cruz de la Sierra en 1968, é unha xornalista, activista e política boliviana. Foi Ministra de Comunicación de Bolivia do 23 de xaneiro de 2017 até o 23 de xaneiro de 2019, durante o terceiro goberno de Evo Morales. Foi tamén Viceministra de Autonomías Departamentais e Municipais de Bolivia do 18 de xuño de 2013 até o 2 de febreiro de 2015. Actualmente é considerada unha prófuga da xustiza boliviana pola súa implicación no coñecido como "Caso Neurona"

Traxectoria
-----------

Comezou os estudos escolares en 1974 e obtivo o bacharel en 1985 na súa cidade natal. En 1986 matriculouse na carreira de comunicación social, e graduouse como xornalista en 1991.
Durante 10 anos, López dedicouse á prensa escrita. Gisela tamén traballou na televisión e na radio, cun xornalismo crítico e de investigación. En 2004 recibiu o Premio Nacional de Xornalismo.

### Viceministra de Autonomías Departamentais e Municipais (2013-2015)

O 18 de xuño de 2013 a ministra de Autonomías Claudia Pena designou a Gisela López como a nova viceministra de Autonomías Departamentais e Municipais. Ocupou o cargo até o 2 de febreiro de 2015, substituída por Emilio Rodas.

### Ministra de comunicación de Bolivia (2017-2019)

O 23 de xaneiro de 2017 o presidente Evo Morales nomeouna ministra de Comunicación de Bolivia, en substitución de Marianela Paco.

Gisela López permaneceu dous anos ao mando do ministerio. Foi subsituída por Manuel Canelas o 23 de xaneiro de 2019. 

O 22 de novembro fuxiu do país, despois de que se lanzase unha orde de captura por corrupción como parte do denominado "Caso Neurona".

Notas
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Copia archivada". Arquivado dende o orixinal o 26 de xaneiro de 2019. Consultado o 26 de xaneiro de 2019.
4. ↑
5. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Posesión de Gisela López como Viceministra de Autonomías en 2013