| Apsleniaceae |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Pteridophyta |
| Clase: | Polypodiopsida |
| Orde: | Polypodiales |
| Familia: | **Aspleniaceae** |

 |

**Apsleniaceae** é unha familia de fieitos que forma parte da orde Polypodiales.

Caracteres
----------

As aspleniáceas son plantas vasculares con ciclo de vida haplodiplonte onde a alternancia de xeracións é ben manifesta, con esporófito e gametófito multicelulares e independentes, con esporas como unidade de dispersión e de resistencia. O gametófito é un "talo" (corpo sen organización), e o esporófito é un "cormo" (con raíz, vástago e sistema vascular). Debido a estas características tradicionalmente agrúpanse coas "pteridófitas".

Rizomas rastreiros, ascendente ou suberectos. Con escamas clatradas nos ápices e as bases dos pecíolos (e ás veces noutros eixos tamén). Pecíolos con feixes vasculares que nun corte transversal disponse nun patrón con forma de dúas C consecutivas, que na parte distal do pecíolo fusiónanse nun patrón que no corte transversal forma unha X.

Láminas monomórficas, usualmente sen pelos acicularesen as veas nin na lámina. Usualmente con pelos cravados microscópicos. Veas pinadas ou bifurcadas, usualmente libres, menos frecuentemente reticuladas e entón sen venillas inclusas.

Os soros están elongados (lineais) ao longo das veas, xeralmente non están continuos na mesma vea, e teñen o indusio lineal achegado lateralmente. O pé do esporanxio é longo, de 1 célula de espesor.

As esporas teñen forma de ril, cunha perina decididamente alada.

Número de cromosomas: x = 36 (a maioría) pero tamén x = 38, 39 en *Hymenasplenium* (Murakami 1995) e x = 38 en *Boniniella*.

Clasificación *sensu* Smith *et al.* 2006
-----------------------------------------

De 1 a 10 xéneros, os límites de cada xénero aínda están en dúbida, en vista dos datos moleculares recentes (por exemplo van dean Heede *et al.* 2003, Schneider *et al.* 2004b e 2005, Perrie e Brownsey 2005). Máis aló da clasificación empregada, unha enorme cantidade de especies resultou estar aniñada dentro de *Asplenium*, aínda cando ese xénero sexa construído nunha forma estrita. Por agora a clasificación adoptada: 

* *Asplenium*

- Incluídos *Camptosorus* e *Loxoscaphe*, que se aniñan claramente en *Asplenium* sesu latexo, ou aparecen relacionados a especies xeralmente postas dentro de *Asplenium* (Murakami *et al.* 1999, Gastony e Johnson 2001, Schneider *et al.* 2004b).
- Incluído tamén *Diellia* (endémica de Hawai), *Pleurosorus*, *Phyllitis*, *Ceterach*, *Thamnopteris*, e outros menos coñecidos (Murakami *et al.* 1999, Pinter *et al.* 2002, van dean Heede *et al.* 2003, Schneider *et al.* 2004b e 2005, Perrie e Brownsey 2005).
- Agárdase tamén que se aniñen dentro deste xénero os seguintes xéneros: *Antigramma*, *Holodictyum*, *Schoffneria*, *Sinephropteris*.
* *Hymenasplenium* (cun número diferente de cromosomas que case todos os demais xéneros segregados de *Asplenium*, e tamén con caracteres distintivos nas raíces -Schneider 1996b, Schneider *et al.* 2004b-, é o clado irmán de todo o resto da familia, polo que pode considerarse un xénero en por si).

Un pouco máis de 700 especies.

Filoxenia
---------

Monofilético (Murakami e Schaal 1994, Hasebe *et al.* 1995, Murakami *et al.* 1999, Gastony e Johnson 2001, Van dean Heede *et al.* 2003, Schneider *et al.* 2004b e 2005, Perrie e Brownsey 2005).

Ecoloxía
--------

Terrestres, epipétricas ou epífitas.

Subcosmopolitas, máis numerosas nos trópicos.

Notas
-----

* Pryer, Kathleen M. Harald Schneider, Alan R. Smith, Raymond Cranfill, Paul G. Wolf, Jeffrey S. Hunt e Sedonia D. Sipes. 2001. "Horsetails and ferns are a monophyletic group and the closest living relatives to seed plants". *Nature* 409: 618-622 (resumo en inglés aquí).
* Pryer, Kathleen M. Eric Schuettpelz, Paul G. Wolf, Harald Schneider, Alan R. Smith e Raymond Cranfill. 2004. "Phylogeny and evolution of ferns (monilophytes) with a focus on the early leptosporangiate divergences". *American Journal of Botany* 91:1582-1598 (resumo en inglés aquí Arquivado 26 de agosto de 2010 en Wayback Machine.).
* A. R. Smith, K. M. Pryer, E. Schuettpelz, P. Korall, H. Schneider, P. G. Wolf. 2006. "A classification for extant ferns". *Taxon* 55(3), 705-731 (pdf aquí)

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aspleniaceae*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Aspleniaceae*** |

* P. F. Stevens, 2001 en diante, Angiosperm Phylogeny Website. Versión 9, xuño do 2008, e actualizado desde entón.
* Pryer's lab cos pdfs das publicacións da autora.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1137402
* AAT: 300375589
* EBID: ID
* MAG: 2777502424

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APNI: 164615
* Dyntaxa: 2002671
* EOL: 4506
* EPPO: 1ASNF
* FloraBase: 22728
* FNA: 10072
* FoC: 10072
* Fossilworks: 54759
* GBIF: 6625
* iNaturalist: 64662
* IPNI: 30001382-2
* IRMNG: 113261
* ITIS: 500044
* NBN: NBNSYS0000159451
* NCBI: 41972
* Plazi: ID
* POWO: ID
* Soortenregister: 118304
* Tela Botanica: 100980
* Tropicos: 42000391
* VASCAN: 90
* VicFlora: ID
* WoRMS: 426031

 |