recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Hospital Provincial de Conxo**, chamado anteriormente **Hospital Provincial** e **Hospital Médico-Cirúrxico de Conxo**, é un hospital público (do SERGAS) da Área sanitaria de Santiago de Compostela e A Barbanza, no Distrito Sanitario de Santiago de Compostela.

Está localizado na cidade de Santiago de Compostela, na parroquia de Conxo, na rúa de Ramón Baltar s/n.

Fundación e instalacións
------------------------

O hospital inaugurose no ano 1987, cotando con 285 camas, un heliporto e un estacionamiento de 400 prazas. Estaba dotado con «sistemas de vangarda», segundo dixo o presidente da Deputación da Coruña, Enrique Marfany no acto da inauguración, engadido que «nun prazo de seis meses estaría en funcionamento un equipo de resonancia magnética nuclear para o diagnóstico por imaxe que sería o máis moderno de España».

Porposta dun novo nome
----------------------

En maio do 2022, a portavoz do BNG do concello de Santiago, Goretti Sanmartín, nun pleno da corporación, presentou unha moción para instar á Xunta de Galicia a que realice os trámites necesarios para denominar ao hospital como Hospital Provincial de Conxo "Ramón Baltar". A portavoz dixo que «o escritor Suso de Toro, ben coñecedor da historia de Santiago de Compostela, rescatou nun artigo publicado recentemente a proposta para que as autoridades atendan a demanda social de nomear "Ramón Baltar" o Hospital Provincial de Conxo, para alimentar a memoria cívica e servir de recoñecemento ao que foi o seu impulsor. Como relata Suso de Toro, foi precisamente ese cirurxián quen conseguiu primeiramente que unha parte do **Hospital das Galeras** se destinase á beneficencia e, despois, con moito empeño, que se construíse o Hospital Provincial de Conxo».

Notas
-----

1. ↑  "Lei do DOG nº 68 do 2018/4/9 - Xunta de Galicia". *www.xunta.gal*. Consultado o 18 de outubro de 2022.
2. ↑  Hospital Provincial de Conxo Servizo Galego de Saúde. Área sanitaria de Santiago de Compostela e A Barbanza.
3. ↑  Alonso, Sandra (18 de setembro de 2020). "Hemeroteca. 1985. Inauguran el nuevo Hospital Provincial en Conxo". *La Voz de Galicia*. Consultado o 18 de outubro de 2022.
4. ↑  BNG (13 de maio de 2022). BNG, ed. "O BNG propón designar o Hospital provincial de Conxo ‘Ramón Baltar’ en recoñecemento ao seu labor". Consultado o 18 de outubro de 2022.
Coordenadas: 42°39′38″N 13°42′57″L﻿ / ﻿42.6606, 13.7157

A antiga **estación ferroviaria de Téramo**, capital de provincia, é a estación de ferrocarril cabeceira da liña Giulianova-Téramo. Inaugurada en 1884 despois dun longo proceso burocrático e técnico, atópase nunha zona da cidade non moi céntrica.

Características
---------------

Aínda que situada nunha cidade, non se trata dunha estación moi grande e ten un tráfico de trens medio. Está dotada de 3 vías, todas terminais, sendo cabeceira (aínda que normalmente se utiliza só o primeiro) e hai anos que o portelo foi substituído por un dispensador automático. Desde hai algún tempo, despois da separación de Ferrovies dello Stato a súa xestión é confiada á explotación RFI (Rete Ferroviaria Italiana), que forma parte do grupo Ferrovie dello Stato.

Servizos
--------

A estación ofrece aos viaxeiros:

* Portelo Portelo automático (autoservizo).
* Bar Bar con revenda de billetes de ferrocarril.

Ligazóns externas
-----------------

* A estación en comune.teramo.it
Coordenadas: 42°17′09″N 8°36′35″O﻿ / ﻿42.285826, -8.609692

O **viaduto de Pontevedra** é unha das dúas pontes ferroviarias que atravesan o centro da vila pontevedresa de Redondela, xunto co viaduto de Madrid. Foi inaugurado no ano 1884 polo enxeñeiro e arquitecto Mariano Carderera Ponzán (1846-1916), oito anos despois da inauguración do viaduto de Madrid. Até comezos do século XXI estivo en funcionamento, soportando a pasaxe de convois da liña Vigo-A Coruña. Deixou de usarse coa inauguración do eixe atlántico de alta velocidade.

No ano 1978 abriuse un expediente para declaralos Ben de Interese Cultural pero aínda non foi resolto .

Notas
-----

1. ↑  "Viadutos de Redondela, Ben de Interese Cultural". Arquivado dende o orixinal o 19 de setembro de 2019. Consultado o 02 de febreiro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Viaduto de Pontevedra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Viaduto de Madrid (Redondela)

### Ligazóns externas

* Páxina web de patrimonio cultural no sitio web do concello de Redondela.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12401817
* Structurae: 20049035

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Iō Tō** (en xaponés 硫黄島 *Iō-tō*, «illa do xofre»), coñecida popularmente como **Iwo Jima**, é unha illa xaponesa de orixe volcánica, que forma parte das Illas Ogasawara. Está situada 1040 quilómetros ao sur da costa de Toquio, de 7,2 km de lonxitude por 4 quilómetros de ancho, e 21 km². Nela atópase o volcán Suribachi.

Administrativamente está pertencente ó concello de Ogasawara (小笠原村) na subprefectura de Ogasawara (小笠原支庁) da prefectura de Toquio no Xapón. Actualmente na illa están bases da Forza Marítima de Autodefensa do Xapón e da Forza Aérea de Autodefensa do Xapón.

Historia
--------

A illa foi descuberta en 1543 por Bernardo de la Torre a bordo da nave San Juan de Letrán. Cara a 1887, Xapón fai unha viaxe de investigación e non é até 1889 cando chegan os primeiros habitantes a ocupala, formalmente uníndoa á prefectura de Toquio en 1891. Para 1943 xa existían cerca de 1.100 civís xaponeses establecidos na illa. A maioría deles eran tamén empregados da cana de azucre localizada na parte nordeste da illa, ou da mina de sulfuro e refinaría localizada na mesma área. Os habitantes de Iwo Jima vivían nun dos cinco establecementos, distribuídos na metade norte da illa. O establecemento que se encontraba máis ao norte era Kita (literalmente "Norte"), localizado na parte norte central de Iwo. A aldea de Nishi ("Oeste") estaba situada na parte noroeste da illa, mentres que Motoyama, a área urbanizada máis grande en Iwo, estaba situada cerca das proximidades da mina e refinaría de sulfuro. As dúas aldeas restantes, Higashi ("Leste") e Minami ("Sur"), estaban achantadas na parte nordeste da illa.

Na segunda guerra mundial foi o escenario dunha das batallas mais sanguentas da guerra entre febreiro e marzo de 1945, a chamada Batalla de Iwo Jima, ao existir nela dous aeródromos que foron un importante obxectivo para o exército estadounidense na guerra contra o Xapón. En xuño de 2007 os seus habitantes decidiron recuperar a pronuncia tradicional da illa, Io To, que ten o mesmo significado ca Iwo Jima, mudando a súa forma kana de *「いおうじま」* a *「いおうとう*.

Vídeo da colocación da bandeira.

Notas
-----

1. ↑  La isla japonesa de Iwo Jima cambia de nombre. *El País*
2. ↑  "硫黄島の呼称を「いおうじま」から「いおうとう」へ変更". Instituto de Información Xeográfica do Xapón

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa de Io To*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201633
* WorldCat
* VIAF: 315530054
* EBID: ID
* GeoNames: 2112601
* GND: 4390271-6
* LCCN: sh97003869
* NDL: 00647834
* NKC: ge164823
* VOGRIPA: 1297

 |
Coordenadas: 42°17′14″N 6°48′18″O﻿ / ﻿42.28718, -6.80510

| Teixedal de Casaio |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Árbores senlleiras |
|
| **Ano de constitución:** |  |
| **Superficie:** |  |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | Galicia Galicia |
| **Provincias:** | Ourense |
|
| **Concellos:** | Carballeda de Valdeorras |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** |  |
|

O **teixedal de Casaio**, coñecido tamén como **O Teixadal**, é un pequeno bosque de teixos situado na parroquia de Casaio no municipio de Carballeda de Valdeorras (provincia de Ourense). Forma parte da zona especial de conservación (ZEC) de Pena Trevinca, case no linde coas provincias de León e Zamora. É un bosque de difícil acceso.

É un dos poucos bosques naturais de teixos existentes en Europa xa que esta é unha árbore que adoita medrar illada. Ten ó redor de 300 teixos, a maioría deles centenarios, e ocupa unhas 6 hectáreas. Conviven con outras especies como acivros, abeleiras, ou freixos.

Notas
-----

1. ↑  galiciaenteira.com (eds.). "O teixedal de Casaio, el bosque perdido". Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2017. Consultado o 29 de outubro de 2017.
2. ↑  Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia. (eds.). "Catálogo de árbores senlleiras".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Olano Gurriarán, E. (2004). *El tejo y el teixadal de Casaio (Ourense)*. Deputación de Ourense.
Mapa histórico dos Países Baixos (1658) con *De Zuyder Zee*
O **Zuiderzee** (en neerlandés, *Zuiderzee*, "mar do sur") era unha antiga entrada ou baía pouco profunda do mar do Norte que se internaba na zona noroeste dos Países Baixos, e que se estendía uns 100 km no interior e tiña unha anchura non maior de 50 km, a súa profundidade era duns 4 a 5 m e tiña unha costa de 300 km. Cubría unha superficie de 5000 km². O seu nore significa, en neerlandés, "mar do Sur", o que indica que a orixe do nome provén de Frisia, que se encontra situada ao norte do Zuiderzee.

Durante o século XX a maior parte do Zuiderzee, tras a construción do dique de Afsluitdijk, foi illado do mar do Norte (deixando que a boca de conexión pasara a ser parte do mar de Frisia) e sen a entrada de auga salgada, o corpo de auga transformouse nun lago de auga doce chamado o IJsselmeer (*lago do IJssel*) polo nome do río que desemboca nel (o río IJssel, unha rama do estuario do río Rin). Mediante a súa drenaxe e a construción de pólderes, unha área duns 1500 km² foi recuperada como terra firme, pasando a ser a actual provincia de Flevoland, que en 2011 xa contaba cunha poboación de cerca de 400 000 habitantes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q228655
* GEC: 0073430
* NKC: ge1090444

 |
**TriNa** é unha marca española de bebidas refrescantes. A compañía pertence desde 1990 a Cadbury-Schweppes, que cambiou o nome da empresa ao actual. O seu nome provén dunha abreviación da anterior denominación, *Trinaranjus*.

Esta bebida caracterízase e diferénciase doutros refrescos como Fanta en que TriNa non ten gas e contén un mínimo do 6% de zume.

Historia
--------

O primeiro refresco de TriNa comercializouse en 1933. Creado en Valencia polo Doutor Trigo, consistía nun refresco de laranxa sen gas comercializado como *Trinaranjus*, e cuxa botella gardaba unha forma similar á laranxa. A compañía mantívose ao longo dos anos e comercializou outros sabores ao longo do tempo, consolidándose como unha das marcas máis importantes en refrescos sen gas de España.

En 1990 a compañía é adquirida pola multinacional Cadbury-Schweppes. Desde entón a compañía explotou outros mercados de bebidas como o té ou os zumes de froita.

Produtos
--------

### Trina

Refrescos sen gas:

* Laranxa (anteriormente *Trinaranjus*)
* Limón (anteriormente *Trinalimón*)
* Mazá
* Mandarina
* Piña
* Tropical
* Piña Colada
* Banana Colada
* Mango Colado

### Trina Té (*T!)*

* Vermello con pexego
* Verde con mazá
* Negro con limón
* Branco con melón

### Vital Trina

* Piña
* Multifroitas

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web de Trina
**Jan Alfons Keustermans**, nado en Antuerpen o 6 de maio de 1940, é un escultor, gravador e deseñador de moedas belga.

Traxectoria
-----------

Estatua de bronce de Keustermans en Lier (1986).
Jan Alfons Keustermans cursou estudos artísticos no Instituto Nacional Superior de Belas Artes de Antuerpen, a súa cidade natal, e foi director da Academia Municipal de Belas Artes de Turnhout, na provincia de Antuerpen, ata o ano 2000.

Keustermans iniciouse na escultura sobre madeira na restauración de edificios, e tamén sobre pedra, traballando con fabricantes de lápidas. Na súa primeira época elaborou varios obras de temática relixiosa en madeira, e os seus traballos escultóricos posteriores están feitos en materiais tan diversos como pedra azul, bronce, xeso, arxila, mármore ou poliéster, cos temas recorrentes do espido feminino e as composicións con múltiples figuras.

**Bustos de Alberte II nas moedas belgas** |    |    |
| Serie en francos (1994-2001) | Serie en euros (1999-2013) |

Ademais da súa obra escultórica, en 1994 Jan Alfons Keustermans gañou un concurso convocado polo Ministerio de Facenda de Bélxica para crear un retrato do rei Alberte II (1993-2013) para o anverso das moedas de curso legal no país emitidas entre 1994 e 2001. Con ocasión do cambio da unidade monetaria, en 1997 encargóuselle un deseño similar para a serie de moedas en euros que comezarían a cuñarse dous anos despois.

Recoñecementos
--------------

Keustermans acadou nomerosos premios e recoñecementos, sobre todo polo seu labor como escultor, entre eles os seguintes:

* (1958) Premio Mistler.
* (1959) Premio Jussiant.
* (1960) Premio T. Van Lerius.
* (1960) Premio da Solidariedade, do Club XII (Academia de Antuerpen).
* (1961) Premio Janssens de Bareveke.
* (1962) Premio Familia Oppenheimer, do Club XII (Academia de Antuerpen).
* (1963) Premio Hendrickx, do Club XII (Academia de Antuerpen).
* (1964) Premio Bugatti.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Figuur in lover: Jan Alfons Keustermans". Kunst in de Stad (*www.kunstindestad.be*) 7 de novembro de 1985.
2. ↑  Colaert, M. (1994). "Les nouvelles monnaies à l’effigie de S. M. le Roi Albert II*".* *Revue belge de Numismatique.* Vol.140. Páxinas 99-103.
3. ↑  Moedas deseñadas por Jan Alfons Keustermans. *Numista.com*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deseñadores das moedas de euro

* Portal:Bélxica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2652522
* WorldCat
* VIAF: 286562106
* NTA: 157237265
* RKD: 44187

 |
**Francesc Xavier Calicó i Rebull**, nado o 22 de agosto de 1907 en Barcelona e finado o 1 de xaneiro de 1983 na mesma cidade, foi un numismático catalán.

Traxectoria
-----------

Xavier Calicó foi continuador do negocio numismático familiar establecido na *Plaça del Àngel* de Barcelona, xunto co seu irmán Ferran.

Establecemento numismático dos irmáns Ferrán e **Xavier Calicó** en BarcelonaParalelamente ao aspecto comercial, Calicó foi un activo promotor do coñecemento numismático tanto a través das súas publicacións como mediante o seu papel de organizador en varias edicións da Exposición Nacional de Numismática e do Congreso Nacional de Numismática, así como coa súa participación en diversas entidades asociativas.

Xavier Calicó foi un dos socios fundadores da Asociación Numismática Española (ANE) en 1955, entidade da que foi o seu primeiro secretario xeral e da que en 1980 foi nomeado socio de honra. Tamén foi un dos responsables da creación do órgano de expresión da ANE, a revisata *Gaceta Numismática*, da que foi director, así como doutras publicacións periódicas, como *Numisma*, en 1951.

A nivel internacional, foi tamén un dos fundadores da Asociación Internacional de Numismáticos Profesionais (AINP), en 1951, que presidiu e da que foi nomeado presidente de honra, e presidiu tamén o primeiro Congreso Internacional de Estudo e Defensa contra as Falsificacións Monetarias (París, 1965).

Publicacións
------------

F. Xavier Calicó foi un prolífico autor de artigos numismáticos, publicados maioritariamente nas revistas *Numisma* (máis dun cento) e Gaceta Numismática.

### Monografías

* (1948). *The Coinage of Spanish Provisional Government of 1868.* Wichita-EEUU.
* (1953). *Aportación a la historia monetaria de Santa Fe de Bogotá.* X. & F. Calicó, Barcelona.
* (1966). *Los florines de Aragón*. X. & F. Calicó, Barcelona.
* (1977). *Monedas españolas desde Felipe V a Isabel II: años 1700 a 1868*. X. & F. Calicó, Barcelona.
* (1979). *Monedas españolas desde 1868 a 1979*. X. & F. Calicó, Barcelona.
* (1983). *Los denarios romanos anteriores a J.C.: y su nuevo método de clasificación*. X. & F. Calicó, Barcelona.

Notas
-----

1. ↑  "Francesc Xavier Calicó i Rebull". *Enciclopédia Catalana*.
2. 1 2 3 4 5  Ripoll Perelló, E. (1983).
3. ↑  "Calicó, F. Xavier". *WorldCat Identities*.
4. ↑  Obras de Xavier Calicó". *Regesta Imperii*.
5. ↑  Obras de Xavier Calicó. *American Numismatic Society*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ripoll Perelló, E. (1983). "Francisco Xavier Calicó Rebull (1907-1983)". En Boletín *del Museo Arqueológico Nacional*. Tomo 1. Nº 2. Páxina 203.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q74289788
* WorldCat
* VIAF: 249681856
* BNE: XX1720165
* BNF: 120556757
* CANTIC: a10974398
* Dialnet: 1629347
* GEC: 0013577
* ISNI: 0000 0003 7038 3038
* LCCN: n80024356
* MdP: ID
* SUDOC: 088344193

 |
**Vanessa Somoza Domínguez**, nada o 2 de setembro de 1976 en Sarria, é unha pintora e política galega.

Traxectoria
-----------

Estudou gráfica publicitaria na escola de artes aplicadas e oficios artísticos Ramón Falcón de Lugo e pintura con Antonio Vázquez Rivas. En 1996 realizou a súa primeira exposición individual nun pub da súa localidade natal e en 2005 a primeira nunha galería artística. Militante de Esquerda Unida, participou na lista de Alternativa Cidadá de Esquerdas nas eleccións municipais de 2015 en Lugo. Nas eleccións xerais de España de 2015 e nas Eleccións xerais de España de 2016 foi segunda na lista ao Congreso de En Marea. Tanto nas Eleccións xerais de España de abril de 2019 como nas de novembro do mesmo ano encabezou a lista pola coalición En Común Unidas Podemos. Foi de segunda, tras Miguel Anxo Fernández Bello, na lista ás Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020.

Notas
-----

1. ↑  "ACE afirma que non pactará co bipartidismo, mentres os socialistas insisten en presentar a Orozco como candidato" Arquivado 13 de abril de 2019 en Wayback Machine. *Xornal de Lugo*, 27 de maio de 2015

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vanessa Somoza Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Xosé Luís Torrado Casal** ou **José Luis Torrado**, chamado **O Bruxo**, nado en Mugardos en 1935 e finado en Pontevedra o 15 de xullo de 2023, foi un masaxista, preparador físico e curandeiro galego.

Traxectoria
-----------

Pasou parte da infancia en Lugo, por causa do traslado profesional do pai, que era contable, e despois marchou a Pontevedra porque quería practicar o atletismo. Sen formación en medicina, o seu primeiro contacto con técnicas terapéuticas tívoo co pai, que padecía unha enfermidade que o tiña inmobilizado.

Vinculado por afección ao atletismo, proclamouse campión de España de 400 metros lisos en 1957. Ademais proclamouse cinco veces campión de Galicia, catro delas en 400 metros (1954, 1957, 1958 e 1960), e unha en 200 m (1958). Comezou a gañar sona como masaxista e recuperador deportivo nesta actividade. De feito, Torrado foi recuperador deportivo da selección española de atletismo nos Xogos Olímpicos de México 1968, e despois en catro citas olímpicas máis: Múnic 72, Seúl 88, Barcelona 92 e Atlanta en 1996.

Tamén foi recuperador deportivo da selección española de baloncesto, onde coincidiu con Antonio Díaz-Miguel, e mais da de boxeo. En clubs, traballou como recuperador deportivo en distintas entidades de baloncesto nos anos oitenta e noventa, como o OAR de Ferrol, o CAI Zaragoza, o Clesa de Vilagarcía e mailo Breogán de Lugo. Tamén foi o masaxista do triatleta Iván Raña.

Na súa consulta persoal de Pontevedra tratou outras personalidades, e foi o masaxista do presidente da Xunta Manuel Fraga durante quince anos.

Notas
-----

1. ↑  Davila, Nicolás (2023-07-15). "Adiós a un referente de la recuperación deportiva: muere José Luis Torrado "O Bruxo"". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2023-07-15.
2. ↑  "Campións galegos de atletismo ao aire libre" (PDF). *Federación Galega de Atletismo*. Consultado o 22 de febreiro de 2021.
3. ↑  "Homenaje eterno a José Luis Torrado, 'O Bruxo'". *Diario de Pontevedra* (en castelán). 9-1-2019. Consultado o 10-1-2019.
4. ↑  "O Bruxo Torrado, unas manos de leyenda". *La Voz de Galicia* (en castelán). 10-1-2019. Consultado o 10-01-2019.
*Véxase tamén**:* Grillón (náutica).
Modelo con grillóns.
Grillóns taiwaneses.
Un **grillón** é unha peza de ferro en forma de aro que serve para suxeitar unha cadea a algunha parte. Tamén se denomina así o obxecto consistente en dous aros, unidos por unha cadea, usado para suxeitar os tornecelos dos presos, a diferenza doutro similar para suxeitar os pulsos das persoas detidas ou presas, que recibe o nome específico de **esposas**.

Uso tradicional dos grillóns
----------------------------

Grillóns chineses.
Os grillóns foron utilizados desde tempos inmemoriais para impedir os presos que se moveran libremente, de xeito que pasaron a simbolizar a opresión, como se pode ler en *La Marseillaise* (o himno de Francia), no Himno da Independencia do Brasil ou no *Manifesto Comunista* de Marx e Engels.

Os grillóns foron utilizados para o transporte de escravos, nas galeras para manter os remeiros (moitos deles condenados) nos seus bancos, e cando os presos tiñan que desprazarse fóra das prisións ou penitenciarías.

Os grillóns como instrumento de tortura
---------------------------------------

Grillóns en Stobo Kirk.
Un tipo especial de grillóns utilizáronse como instrumentos de tortura principalmente en Escocia, os Países Baixos e outros países do norte de Europa. Consistían nun colar de aceiro unido á parede ou a unha árbore por medio dunha cadea curta.

O aro metálico poñíase no colo do torturado, canda outros nos pulsos, asegurado cun cadeado.

A súa utilización máis común era na picota para delincuentes eclesiásticos ou civís.

Algúns casos deste tipo de tortura déronse aínda a principios do século XX en Escocia.

Sir Walter Scott fíxose cos grillóns que existían no Castelo Threave (situado en Dumfries e Galloway) e os colocou na porta principal da súa casa grande, Abbotsford House.

Prohibicións
------------

En Europa, soamente os países de fóra da UE usan legalmente grillóns. Fóra de Europa, úsanse en numerosos países, incluídos os Estados Unidos de América.

Os grillóns na cultura popular
------------------------------

Na banda deseñada os grillóns tornáronse a imaxe de marca dos Irmáns Dalton de Lucky Luke.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *grillón*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *esposas*.
3. ↑  Napier, George G. (1897): *The Home and Haunts of Sir Walter Scott, Bart.* Glasgow: James Maclehose. p. 153.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Grillón Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Esposas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1478548
* AAT: 300247521
* LCCN: sh2003009032

 |
***O Horla*** ou ***O Horlá*** (orixinalmente, en francés, ***Le Horla***) é unha historia de terror de Guy de Maupassant, publicada orixinariamente o 23 de outubro de 1882 no xornal *Le Gaulois*. Ten tres versións; esta última é a máis consultada na actualidade, é máis longa que as anteriores e foi publicada en 1887 na antoloxía de historias do mesmo nome.

Sinopse
-------

A historia, escrita como un diario, narra os síntomas e mais os medos do protagonista cando comeza a sentir a presenza dun ser invisíbel, chamado *Horla*, que o arrodea e o controla. Todas as noites, mentres dorme, esta presenza invádeo e bébelle a vida. 

A historia transcorre na casa do rural do protagonista, preto de Ruán, nas beiras do río Sena, onde pasa o tempo a descansar no xardín, vendo as embarcacións navegar; e en París, para onde viaxa para se distraer un pouco das aflicións e visitar a familia. 

Debido aos acontecementos inexplicables que lle ocorren, o narrador comeza a cuestionar a súa propia cordura. Un día, no xornal, le unha historia sobre algúns habitantes de São Paulo, Brasil, que fuxiron das súas casas porque din que foron invadidos por seres invisíbeis que os controlan contra a súa vontade. Así, el asocia que a presenza que vive na súa casa chegaría nun veleiro brasileiro e entende que a ameaza é real. 

O personaxe afúndese lentamente na loucura, cando intenta se desfacer da criatura e toma medidas cada vez máis drásticas para o acadar; ata chega a decidir que non pode seguir vivindo mentres a criatura estea preto del.

Personaxes
----------

* O narrador protagonista: un mozo de clase alta que pasa o tempo entre a súa casa de campo e París. É solteiro e só vive cos seus criados.

* O Horla: é unha criatura invisible; emporiso, o seu corpo non parece completamente inexistente, pois pode mover obxectos (como as páxinas dun libro ou unha rosa), beber auga ou leite e nubrar o reflexo do protagonista no espello. Ten consistencia material, pero ninguén pode determinar a súa forma. Tamén parece poder falar, xa que o narrador di que a criatura lle dixo o seu nome.

Notas
-----

1. ↑  Incluído en *Fantasía e Realidade* (Ir Indo, 2005; tradución de María Isabel García Fernández). Publicado así mesmo na Biblioteca Virtual de Literatura Universal en Galego (BIVIR), na tradución de Brenda Maure Noia.
2. ↑  de Maupassant, Guy (1887). *Le Horla*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***O Horla Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* "O Horlá" en tradución de Brenda Maure Noia Arquivado 23 de marzo de 2019 en Wayback Machine. na Biblioteca Virtual de Literatura Universal en Galego.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2701030
* WorldCat
* VIAF: 179103118
* BNF: 119752033
* EBID: ID
* GND: 4351258-6
* ISFDB: 1286814
* LCCN: n92104096
* LibraryThing: 450814
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 027783944

 |
Tàssies (2019)
**Josep Antoni Tàssies Penella,** nado o 13 de novembro de 1963 en Barbastro, Huesca, é un debuxante e autor e ilustrador catalán. Entre os galardóns que recibiu destacan o Premio Internacional de Ilustración da Feira do Libro Infantil de Boloña (2008) e o Gran Premio da Bienal de Ilustración de Bratislava (2009).

Traxectoria
-----------

**Tàssies** licenciouse en Ciencias da Información e Xornalismo pola Universidade Autónoma de Barcelona en 1987. En 1991 obtivo o máster en edición pola mesma universidade. Os seus primeiros debuxos foron impresos en 1983. As ilustracións de Tàssies, como retratos para suplementos literarios, viñetas e caricaturas sobre temas socio-políticos, apareceron en El País, La Vanguardia ou El Periódico de Catalunya, entre outros. Impartiu seminarios de ilustración de xornal na *Escola de la dona - Diputació de Barcelona*. Tàssies vive coa súa familia en Brunyola.

Notas
-----

1. ↑  "Tàssies". *international literature festival berlin* (en inglés). Consultado o 2023-08-08.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Cataluña*** |

### Ligazóns web

* Páxina web de Tàssies

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Ediciones Destino** é unha editorial española con sede en Barcelona, pertencente ao Grupo Planeta dende 1996, que publica obras en castelán e catalán atendendo, fundamentalmente, aos clásicos do século XX e XXI. Foi fundada en 1942 por Josep Vergés i Matas, propietario e editor da revista *Destino*, Joan Teixidor e Ignasi Agustí.

Características
---------------

Nesta editorial publicaron os autores españois máis emblemáticos da posguerra como Carmen Laforet, Miguel Delibes, Camilo José Cela, Carmen Martín Gaite ou Rafael Sánchez Ferlosio. Xa no tardofranquismo publicaron escritores como Álvaro Cunqueiro (*Las mocedades de Ulises*, 1960) ou Gonzalo Torrente Ballester (*La saga/fuga de J. B.*, 1972). Amais editáronse traducións de autores en lingua estranxeira como George Orwell, Bohumil Hrabal ou Naguib Mahfuz. Xa nos últimos tempos publicou autores como Andrés Trapiello, Antonio Soler, Pedro Zarraluki ou Eduardo Lago.

Desde 1944 a editorial concede o Premio Nadal, o premio literario máis antigo de España, e desde 1968 concede tamén o Premio Josep Pla.

En 1989, o Grupo Planeta adquiriu o 50 % das accións da editorial e en 1996, o 50% restante.

Notas
-----

1. ↑  "Destino". *enciclopedia.cat* (en catalán). Consultado o 16 de xaneiro de 2023.
2. ↑  Redacción (6 de xaneiro de 2005). "El Premio Nadal, el galardón más antiguo de España, se falla hoy en Barcelona". *abc.es*. Consultado o 15 de xaneiro de 2023.
3. ↑  Redacción (8 de setembro de 1989). "La editorial Planeta continúa su expansión con la compra de la mitad de las acciones de Destino". *abc.es* (en castelán). Consultado o 15 de xaneiro de 2023.
4. ↑  Redacción (24 de decembro de 1996). "Planeta quiere comprar todo Destino". *abc.es* (en castelán). Consultado o 15 de xaneiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Destino, Ediciones". *Diciopedia do século 21* **3**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 689. ISBN 978-84-8288-942-9.
* "Destino, Ediciones". *Enciclopedia Galega Universal* **7**. Ir Indo. 1999-2002. p. 243. ISBN 84-7680-288-9.

### Outros artigos

* Destinolibro
* Premio Nadal
* Premio Josep Pla

### Ligazóns externas

* Ediciones Destino

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8771933
* WorldCat
* VIAF: 148678894
* BNE: XX114048
* BVMC: 74497
* GEC: 0022209
* LCCN: n82211393

 |
A **casa da Alfóndega** é unha casa galega situada no concello pontevedrés de Redondela, na parroquia homónima.
Preto da casa da Torre, foi construída no século XVI pola familia Prego de Montaos. Destaca polos brasóns da súa fachada. Recibe este nome da praza da Alfóndiga (lugar de venda de graos).

Descrición
----------

O brasón da parte dereita da fachada, esculpido en pedra, representa o escudo de catro familias: os Lira, os Prego de Montaos, os Ozores e os Troncoso
A construción da casa data do século XVI pola familia Prego de Montaos, a mesma familia propietaria da casa da Torre, que se atopa ao seu carón. 
A orixe do topónimo reside na praza que leva o mesmo nome, debido á que no pasado era empregada coma lugar de venda de gran.

Na súa fachada conta con dous brasóns, un a cada carón da entrada. O brasón esquerdo pertence ao escudo da familia Prego de Montaos, mentres que o da dereita pertencen ás liñaxes dos Lira, Prego de Montaos, Ozores e Troncoso.

Está situado na rúa Isidoro Queimaliños, e na actualidade o seu uso é privado.

Notas
-----

1. ↑  Casa da Alfóndega na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Juan Manuel López-Chaves Meléndez e Grato Enrique Amor Moreno: "Alhóndiga" en *Inventario Pazos y Torres de la provincia de Pontevedra* (tomo I), p. 194. Deputación de Pontevedra, 1988. ISBN 84-86845-09-2.

### Outros artigos

* Redondela, Redondela

### Ligazóns externas

* Anecdotario redondelán. Arquitectura Civil. Pazos e outros. Casa da Alfóndiga
O Yonne en Auxerre
O **Yonne** é un río francés, afluente do Sena pola súa beira esquerda, no cal verte as súas augas despois de percorrer 293 km. Dá nome ao departamento de Yonne.

Curso
-----

A fonte do Yonne está situada no departamento de Nièvre, nas lombas de Morvan a uns 730 m sobre o nivel do mar, cerca de Château-Chinon.

Des o departamento de Nièvre corre para noroeste escavando un profundo val con formacións calcáreas. Pasada a cidade de Auxerre, capital do departamento de Yonne, atravesa unha gran chaira, ensanchándose e tornándose navegábel. Conflúe co Sena en Montereau-Fault-Yonne.

Afluentes
---------

Ten numerosos tributarios, entre os cales salientan o Armançon, o Cure e o Serein, todos eles pola dereita, e que superan os 150 km de lonxitude; os afluentes da marxe esquerda son máis curtos, cabe citar entre eles o río Vrin e o Tholon, que non chegan alcanzar os 40 km de curso. O caudal medio do Yonne é superior ao do Sena no punto de confluencia; o seu valor medio é de 95 m³/s.

Navegación e canles
-------------------

Río Yonne.
O Yonne é navegábel nunha lonxitude de 108 km desde Auxerre até Montereau-Fault-Yonne, na unión co Sena. Ten 26 esclusas cun gálibo mínimo de 93 m por 8,30 m.

Está ligado ao Saona polo canal de Borgoña, que principia en Migennes, e comunica co río Loira por medio do canal do Nivernais, cuxo punto de partida está en Auxerre.

Cidades bañadas polo Yonne
--------------------------

* Clamecy
* Auxerre
* Migennes
* Joigny
* Villeneuve-sur-Yonne
* Sens
* Montereau-Fault-Yonne

Topónimo
--------

O seu nome procede do celta Ica-Onna. Ica e Onna son dúas raíces hidronímicas.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Yonne*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213967
* WorldCat
* VIAF: 170184027
* BNF: 11930601g
* DARE: 14351
* EBID: ID
* GEC: 0072926
* GeoNames: 2967223
* GND: 4119201-1
* OSM: 1070961
* SUDOC: 027215504

 |
Coordenadas: 50°40′37″N 19°13′18″L﻿ / ﻿50.6769, 19.2217

A **estación de Poraj** é unha estación de tren da localidade de Poraj, en Silesia, Polonia.

Historia
--------

A estación, da clase III, construíuse entre 1847 e 1849 na liña que ía de Varsovia a Viena. Durante a segunda guerra mundial converteuse nunha estación fronteiriza entre o Reich e o Goberno Xeral. Despois da guerra a estación continuou a operar ata 1956. Entre 1985 e 1987 levantouse un novo edificio para a terminal que se inaugurou en 1987. En 2013-2014 modernizouse a estación, cunha nova fachada, un reloxo de dous metros, unha nova iluminación exterior e a eliminación das barreiras arquitectónicas, así como a mellora da zona verde circundante.

* Estación de trenEstación de tren
* Reloxo de 2 m de diámetroReloxo de 2 m de diámetro
* Entrada e aparcadoiro para bicicletasEntrada e aparcadoiro para bicicletas
* O interior da estaciónO interior da estación

Notas
-----

1. ↑  Dworzec w Poraju otwarty dla podróżnych, pkpsa.pl, 29 de agosto de 2014

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Porej *(en polaco)*
* Porej *(en polaco)*
**Ajuria Enea** é un palacio da cidade vasca de Vitoria que constitúe a residencia oficial do lehendakari da comunidade autónoma do País Vasco. O seu nome provén da separación en dúas palabras de "Ajuriaenea", denominación en éuscaro que está composta polo apelido da familia que construíu o pazo, os Ajuria, declinado en éuscaro na forma do xenitivo, vindo a significar "de Ajuria".

A decisión de converter o Pazo de Ajuria Enea en residencia oficial do lehendakari tomouse baseándose nos valores arquitectónicos do edificio, acorde á función política á que ía destinado. Foi o 13 de outubro de 1980 cando o Goberno Vasco formalizou a adquisición dos terreos á súa antiga propietaria, a Deputación Foral de Áraba. Ese mesmo ano, Carlos Garaikoetxea, primeiro presidente do País Vasco da democracia, ocupou oficialmente o edificio.

Historia
--------

Tras converterse en 1920 na residencia da familia Ajuria, o edificio foi traspasado en 1966 á orde relixiosa das Nais Escolapias, as cales a transformaron nun centro de ensino. Seis anos despois, en 1972, foi adquirido pola Deputación Foral de Áraba para convertelo no museo de arte vasca.

O centro abriu as súas portas ao público en 1978 e durante os dous anos seguintes, miles de persoas percorreron as súas estanzas contemplando as xoias pictóricas que colgaban das súas paredes.

Aínda que a Deputación Foral de Biscaia ofreceu o Pazo de Artaza como residencia do Lehendakari (xunto co antigo seminario de Derio como edificio para o Goberno Vasco e o Deposito Franco de Bilbao para o Parlamento Vasco), a primeira lei do Parlamento fixou Vitoria como a sede das institucións vascas.

Unha vez tomada a decisión de convertelo definitivamente na residencia oficial do lendakari, acometeuse unha remodelación interna do edificio consistente na transformación da última planta en vivenda e a adecuación do resto do pazo ás funcións dun presidente de Goberno. A titularidade definitiva do Pazo de Ajuria Enea pasou ás mans da comunidade autónoma o 14 de marzo de 1989.

Arquitectura
------------

Situado no paseo Fray Francisco do barrio de Mendizorrotza, en Vitoria, o Pazo de Ajuria Enea foi construído en 1920 polo arquitecto suízo Alfredo Baeschlin e o contratista Hilarión San Vicente, a instancias dun industrial vitoriano chamado Serafín Ajuria Urigoitia, que fixo fortuna coas súas fábricas en Araia e Vitoria, unha das zonas residenciais máis notables da cidade.

O seu aspecto exterior presenta todos os elementos arquitectónicos da arte neovasco: dobre arcada na planta baixa, tres ventanais centrais unificados con ocos balconados e elementos heráldicos no primeiro piso, ventás de arco de medio punto xunto aos esquinais cilíndricos coroados en arcobotantes da planta superior, e un amplo aleiro rematado en belos pináculos alzados cara ao ceo na cuberta.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial do Goberno vasco: Palacio de Ajuria Enea *(en castelán)*
Coordenadas: 45°54′05″N 6°51′39″L﻿ / ﻿45.901389, 6.860833

Entrada do tunel en Chamonix.
O **túnel de Mont Blanc** é un túnel nos Alpes, que une por estrada Francia con Italia, baixo o Mont Blanc.

As dúas cidades máis famosas preto do túnel son Chamonix (Alta Savoia, Francia) e Courmayeur (Val de Aosta, Italia). Comezado en 1957 e rematado en 1965, o túnel de 11,6 km de longo e 8,6 m de ancho discorre baixo a montaña entre estas dúas cidades. É unha das principais rutas de transporte transalpinas, particularmente para Italia, que confía nela para transportar ata un terzo das súas mercadorías cara ao norte de Europa.

A súa gran traxedia
-------------------

O 24 de marzo de 1999, un camión belga incendiado no túnel causou unha das traxedias automobilísticas máis grandes de Europa. O lume, por mor de estar no interior do túnel, propagouse moi rapidamente incinerando todo o combustible que ía atopando ao seu paso.

Provocouse un incendio de enormes proporcións, foron 53 horas de combate ao lume. Faleceron 39 persoas, a gran maioría carbonizadas dentro dos seus automóbiles, outras tratando de escapar a pé.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q323310
* WorldCat
* VIAF: 148577329
* EBID: ID
* GeoNames: 3173055
* LCCN: sh2005004866
* Structurae: 20003177
* SUDOC: 028889460

 |
O **Club Voleibol J.A.V. Olímpico** (por *Jóvenes Aficionados al Voleibol*) é un equipo de voleibol da cidade de As Palmas de Gran Canaria, Canarias (España). Foi fundado en 1988. O equipo sénior feminino conseguiu o ascenso á Superliga, a máxima categoría do voleibol español, na tempada 2003-04. Contra a tempada 2009-10 fusionouse co Club Voleibol Las Palmas e tomou o nome de **C.V. Las Playas de Gran Canaria**. Anteriormente competiu como **Ciudad de Las Palmas de Gran Canaria**, na tempada 2005-06 como **Maspalomas Costa Canaria**, na 2006-07 **Mazotti**, 2007-08 **Grupo IBSA**, 2008-09 **Caja de Canarias** e 2009-10 **Playa de Las Canteras**.

A pesar do descenso da tempada 2007-08 mantivo a categoría pola renuncia do ascendido equipo de Torrelavega (Cantabria Infinita). Na tempada 2009-10 eludiu novamente o descenso e mantívose na Superliga grazas aos problemas económicos que fixeron renunciar a varios equipos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Club Voleibol Las Palmas

### Ligazóns externas

* Real Federación Española de Voleibol - Superliga Feminina
* Sitio oficial do Club
Vista do castelo coa catedral ao fondo.
**Durham Castle** é un castelo normando na cidade de Durham, no norte de Inglaterra, que desde 1840 está ocupado polo University College da Universidade de Durham. O castelo érguese sobre o Río Wear na península de Durham, xusto enfronte da Catedral de Durham.

Historia
--------

O castelo foi orixinalmente construído no século XI como sinal de poder dos reis normandos no norte de Inglaterra, xa que os pobos do norte seguían sendo salvaxes e rebeldes, pouco despois da chegada invasión normanda de Inglaterra de 1066. É un exemplo perfecto do tipo de castelos denominados *mota and bailey*, que se elevan sobre un promontorio natural facilmente defendible. O ocupante do bispado de Durham era designado polo Rei coa misión de executar a autoridade real no seu nome, e o castelo era o seu lugar de residencia.

Vista traseira do Castelo de Durham.
Esta situación, na que o castelo era a sede episcopal, mantívose até que o bispado se trasladou a Bishop Auckland, e o castelo foi ocupado pola Residencia da Universidade de Durham.

O castelo posúe un amplo salón principal, creado polo bispo Antony Bek a comezos do século XIV. Era a sala máis ampla de Gran Bretaña até que o bispo Richard Foxe a acurtou a finais do século XV. Pese a esta reforma, ten 14 metros de alto e 30 de largo.

University College
------------------

En 1837, o castelo foi doado á recente creada Universidade de Durham polo bispo Edward Maltby, como residencia para estudantes. Foi denominado "University College". O arquitecto Anthony Salvin reconstruíu a torre da homenaxe, e a residencia inaugurouse en 1840. Actualmente o castelo alberga 100 estudantes, a maioría dos cales viven na torre.

Entrada ao castelo.
O salón principal do castelo utilízase actualmente como comedor para estudantes e traballadores. A cripta baixo o salón, pola súa parte, serve como sala de reunión. As dúas capelas do castelo aínda están en uso, tanto para servizos relixiosos como para representacións teatrais. O castelo tamén dispón dunha biblioteca, oficinas universitarias e servizos de informática. Durante as vacacións, o castelo está dispoñible para organizar conferencias académicas e como hotel. O acceso ao castelo está limitado a visitas guiadas, dirixidas polos propios estudantes. Fóra destas visitas, só os residentes ou os hóspedes poden visitar o castelo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752266
* GeoNames: 6287030

 |
**José María Eiros Bouza**, nado en Mondoñedo o 26 de marzo de 1959, é un microbiólogo e doutor galego, que brevemente foi tamén político.

Traxectoria
-----------

De mozo, foi facer o bacharelato ao colexio dos xesuítas de Valladolid, e na universidade desa cidade licenciouse, e despois doutorouse en Medicina e Cirurxía. Dá clase na Universidade de Valladolid, e traballa ao mesmo tempo como microbiólogo no hospital universitario desa cidade, do que chegou a ser xerente.

Formou parte da candidatura do Partido Popular ao Congreso dos Deputados pola provincia de Valladolid nas eleccións xerais de 2015, e saíu elixido. Porén, foi unha lexislatura que non chegou a arrincar propiamente, dado que non se conseguiu formar goberno, e cesou do seu escano como deputado só uns meses máis tarde, na primavera de 2016. Non repetiu como candidato nas listas do PP nos comicios que seguiron.

Ademais ten autoeditadas unha serie de obras humorísticas en verso, ilustradas por unha compañeira de hospital, compostas en *letrilla castellana*, ademais de monografías da súa especialidade médica.

### Obra

* *Vacuna desde la cuna* (2015)
* *Gestor con sentido del humor* (2015)
* *Asómate a Harambee* (2015)
* *Sonría su señoría* (2016)
* *Cuestiones esenciales en enfermedades infecciosas* (2016)

Notas
-----

1. ↑  "Ficha de JM Eiros na web do Congreso dos Deputados". *Congreso dos Deputados*. Arquivado dende o orixinal o 08 de xaneiro de 2019.
2. ↑  Casanova, Jorge (2019-01-08). ""Si soy algo, soy gallego"". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2019-01-08.
3. ↑  López, Carmen M. ""Ser gestor implica tener buen humor, superpoderes y... ¡algo de chispa!"". *Gaceta Médica* (en castelán). Consultado o 2019-01-08.
**Diego Piña Esteves**, nado en Tui o 17 de decembro de 1986, é un deportista galego que compite en piragüismo na modalidade de maratón.

Traxectoria
-----------

En 2014 participou no Campionato Europeo de Piragüismo en Augas Tranquilas, en Moscova, na categoría K2 500 metros, xunto a Rubén Millán, finalizando en sexta posición.

Gañou a medalla de ouro no Campionato Europeo de Piragüismo en Maratón de 2016, celebrado en Pontevedra, na categoría de K2, formando parella co tamén tudense Iván Alonso. Ese mesmo ano competiu tamén con Iván Alonso no Campionato Mundial de Piragüismo en Maratón celebrado en Brandeburgo, finalizando en quinta posición.

Palmarés internacional
----------------------


| Campionato Europeo |
| --- |
| Ano | Lugar | Medalla | Competición |
| 2016 | Pontevedra (Galicia Galicia) | Medalla de ouro Ouro | K2 |

Notas
-----

1. ↑  "Resultados de Moscova 2014". *www.canoeresults.eu* (en inglés). Consultado o 6 de novembro de 2019.
2. ↑  "Resultados de Pontevedra 2016" (PDF). *www.canoeicf.com* (en inglés). Consultado o 6 de novembro de 2019.
3. ↑  "Resultados de Brandenburgo 2016". *www.canoeresults.eu* (en inglés). Consultado o 6 de novembro de 2019.

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial de Diego Piña Esteves (en español).
Esquema da translación da Terra e características orbitais.
Denomínase **translación** ao movemento da Terra ao redor do Sol, a cal describe á súa ao redor unha órbita elíptica na que o Sol está nun dos focos.

Se se toma como referencia a posición dunha estrela, a Terra cumpre unha volta nun ano sideral (ou sidéreo) cuxa duración é de 365 días, 6 horas, 9 minutos e 10 segundos. O ano sideral é de pouca importancia práctica. Para as actividades terrestres ten maior importancia a medición do tempo segundo as estacións, divisións do ano que se definen de xeito astronómico pero que teñen sentido non só en relación ós cambios na posición do Sol no ceo, senón tamén na temperie.

Tomando como referencia o lapso transcorrido entre un inicio da primavera e outro, cando o Sol atópase no punto vernal, o ano trópico dura 365 días 4 horas 48 minutos e 46 segundos. Este é o ano utilizado para realizar os calendarios.

A órbita ten un perímetro de preto de 930 millóns de quilómetros, cunha distancia media ao Sol de preto de 150 000 000 km, distancia que se coñece como Unidade Astronómica (U.A.). Disto dedúcese que a Terra desprázase no espazo a unha velocidade de 106 000 km cada hora ou 29,5 km cada segundo.

O feito de que a órbita sexa elíptica fai que a Terra nalgún momento estea no lugar da órbita máis afastado do Sol, denominado afelio, feito que se produce en xullo. Nese punto a distancia do centro da Terra ao centro do Sol é de 152 097 701 km. De xeito análogo, o punto da órbita máis próximo ao Sol denomínase perihelio e ocorre en xaneiro, cunha distancia de 147 098 074 km entre centros. A situación da Terra no afelio e no perihelio correspóndese de xeito aproximado cos solsticios de verán e inverno (xa que non coinciden os puntos de máximo afastamento e máximo achegamento cos puntos de máixma inclinación do eixe da Terra coa liña Terra-Sol).

No ano 2017 o punto da órbita da Terra máis próximo ó Sol produciuse o día 4 de xaneiro, ás 11:59 hora peninsular (10:59 Tempo Universal Coordinado), momento no que a Terra se achegou máis ó Sol

Citas
-----

1. ↑  Pilar Quijada (3/1/2016). "Mañana la Tierra alcanzará su velocidad máxima". *ABC*. Consultado o 4/1/2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Leis de Kepler
* Período orbital
* Ano

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1348808
* MAG: 71427050

 |