**Jari Olavi Litmanen**, nado o 20 de febreiro de 1971 en Lahti, é un ex-futbolista finlandés, considerado o mellor futbolista finlandés de todos os tempos. A AFS listouno como o 53º mellor futbolista de todos os tempos e foi o capitán da selección finlandesa entre 1996 e 2008.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Litmanen debutou con dezaseis anos en 1987 co Reipas na entón na máxima división (*Mestaruussarja*). En 1991 fichou polo principal club finlandés, o HJK, o primeiro equipo de Finlandia. Un ano máis tarde comprometeuse co MyPa, co que gañou a Copa Finlandia en xullo de 1992 ao vencer 2–0 ao FF Jaro na final que se disputou no Estadio Olímpico de Helsinqui, a súa actuación nese partido foi decisiva para que o comprase o Ajax.

### Ajax

Camisola de Jari Litmanen no Ajax. Museo do Deporte de Finlandia
Malia outros clubs amosaren interese por contratalo, como o Barcelona, Leeds United ou o PSV Eindhoven, Litmanen fichou co Ajax. Na primeira tempada co equipo xogou pouco co primeiro equipo, permanecendo na reserva, ata que unha lesión de Dennis Bergkamp fixo que o adestrador Louis van Gaal lle dese unha oportunidade, que foi un éxito e van Gaal anunciou que sería o sucesor de Bergkamp tras saber que este ía marchar ao Inter de Milán. Levou, xa que logo, o 10 na camisola e logrou 26 goles na tempada 1993–94, converténdose no máximo goleador da liga. En 1993 votárono como o futbolista do ano.

Litmanen foi un dos xogadores estrela de equipo co que van Gaal gañou tres campionatos holandeses consecutivos e chegou ao final da Liga de Campións da UEFA dúas veces. Desde o inicio da tempada 1994–95 ata mediados da de 1995–96, o Ajax non perdeu encontro ningún tanto na Eredivisie (52 partidos) como na Liga de Campións da UEFA (19 partidos). Ao gañar o Ajax ao Milán na final de 1994–95, Litmanen converteuse no primeiro xogador finlandés en gañar a Copa Europea ou a Liga de Campións da UEFA. Na tempada 1995–96 foi o principal anotador da Liga de Campións con nove goles. En 1995 gañou a Copa Intercontinental contra o Grêmio e quedou segundo na votación do Balón de Ouro.

Litmanen pasou sete anos en Ámsterdam, nos que gañou catro campionatos holandeses e tres Copas dos Países Baixos, conseguindo un total de 129 goles, deles 91 na liga. É o principal anotador dun club na competición europea con 26 puntos en 54 partidos. Nas últimas tempadas non puido xogar moitos dos partidos por lesións, en total nas seis tempadas faltou a 57 partidos dos 204 da liga, e nas últimas tres perdeu 7 dos 24 partidos europeos.

### Barcelona

Litmanen xuntouse a van Gaal no Barcelona, foi un dos moitos xogadores do Ajax que recrutou o entón adestrador do Barcelona porén a súa estada en Barcelona estivo marcada polas lesións
e foi un dos xogadores que van Gaal retirou do primeiro equipo nese inverno, así e todo continuou no club ata xaneiro de 2001 cando marchou ao Liverpool en transferencia libre.

### Liverpool

Litmanen iniciou ben o campionato co Liverpool mais rompeu o pulso nun partido de Finlandia contra Inglaterra en Anfield en marzo de 2001 e perdeu o resto da tempada. A pesar de ser parte do equipo que gañou a "tripla copa": Copa Worthington, FA Cup e Copa da UEFA en 2001, non puido xogar ningunha das tres finais por lesións. Na tempada seguinte xogou pouco, así e todo puntou contra o Tottenham Hotspur, Arsenal, Aston Villa e Fulham na Premier League e contra o Dynamo Kyiv, Roma e Bayer Leverkusen na Liga de Campións. En total marcou 9 goles en 43 partidos oficiais durante o tempo que pasou co Liverpool.

### Volta ao Ajax

Litmanen volveu ao Ajax e foi un dos xogadores que fixo posible chegar a cuartos de final na Liga de Campións de 2001-2003 pero a tempada seguinte pasouna en boa parte en branco polas lesións e na primavera de 2004 o club liberouno do seu contrato.

### FC Lahti e Hansa Rostock

Litmanen volveu a Finlandia para xogar co Lahti mais en xaneiro de 2005 pasou á Bundesliga xogando co Hansa Rostock, no entanto foi incapaz de evitar que o club perdese a categoría.

### Malmö FF

Litmanen pasou ao club sueco Malmö FF en xullo de 2005 como reforzo para chegar á Liga de Campións pero non puido ser, e Litmanen pasou case todo o outono lesionado, xogando só uns poucos partidos.

### Fulham

Fichou co Fulham o 31 de xaneiro de 2008 canda o seu compatriota Toni Kallio, secasí poucas semanas despois volveu a Finlandia por problemas cardíacos, e non debutou co equipo ata o 31 de marzo de 2008 nun encontro de reservas co Tottenham, mais o equipo liberouno en maio sen xogar un só encontro co primeiro equipo.

### Volta ao Lahti

O 8 de agosto de 2008 anunciouse que Litmanen volvería ao seu antigo club, o Lahti da primeira división finlandesa polo resto da tempada 2008. Xogou un papel importante para que o Lahti rematase terceiro na liga e se cualificase para Europa por primeira volta na súa historia.

### De novo o HJK

O 20 de abril d 2011, Litmanen asinou un contrato por un ano co campión finlandés, o HJK, con 40 anos, converténdose nun dos poucos xogadores profesionais que xorgaron en catro décadas diferentes (1980s – 2010s). Normalmente xogaba como substituto entre 10 e 30 minutos por encontro. O 29 de outubro de 2011, Litmanen celebrou o seu partido 200 de liga e foi o último partido que xogou como profesional.

Carreira internacional
----------------------

Litmanen despois do seu derradeiro partido internacional, xogado en novembro de 2010 contra San Marino
Litmanen fixo o seu debut internacional o 22 de outubro de 1989 contra Trinidad e Tobago, e marcou o seu primeiro gol o 16 de maio de 1991 contra Malta. Litmanen serviu como capitán de Finlandia de 1996 a 2008. O 17 de novembro de 2010, Litmanen converteuse no xogador de máis idade en marcar con Finlandia.

### Goles internacionais

      Gañador
      Empate
      Perdedor

| Nº. | Data | Equipo de casa | Equipo visitante | Goles | Puntación | Resultado | Estadio | Competición |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **1.**  | 16 de maio de 1991 | Finlandia | Malta | Anotado no 87º minuto 87'87' **2**–0 | **2–0**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para a Eurocopa de 1992 |
|  **2.**  | 25 de marzo de 1992 |  Escocia | Finlandia | Anotado no 41º minuto 41'41' 1–**1**  | **1–1**  | Empata | Hampden Park, Glasgow | Amigable |
|  **3.**  | 13 de outubro de 1993 |  Suecia | Finlandia | Anotado no 60º minuto 60'60' 3–**2**  | **3–2**  | Perde | Råsunda Stadium, Estocolmo | Clasificación para o Mundial de 1994 |
|  **4.**  | 16 de novembro de 1994 | Finlandia | Illas Feroe | Anotado no 53º minuto 53'53' **2**–0
Anotado no 72º minuto 72'72' **3**–0  | **5–0**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para a Eurocopa de 1996 |
|  **5.** |
|  **6.**  | 29 de marzo de 1995 |  San Marino | Finlandia | Anotado no 45º minuto 45'45' 0–**1**  | **0–2**  | Gaña | Stadio Olimpico, Serravalle | Clasificación para a Eurocopa de 1996 |
|  **7.**  | 11 de xuño de 1995 | Finlandia |  Grecia | Anotado no 45+1º minuto 45+1'45+1' **1**–1 (pen.) | **2–1**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para a Eurocopa de 1996 |
|  **8.**  | 2 de xuño de 1996 | Finlandia |  Turquía | Anotado no 25º minuto 25'25' **1**–0 | **1–2**  | Perde | Estadio Olímpico de Helsinqui | Amigable |
|  **9.**  | 2 de febreiro de 1997 |  Turquía | Finlandia | Anotado no 17º minuto 17'17' 0–**1**  | **1–1**  | Perde | Estadio Atatürk, Denizli | Amigable |
|  **10.**  | 2 de abril de 1997 |  Acerbaixán | Finlandia | Anotado no 26 º minuto 26 '26 ' 0–**1** | **1–2**  | Gaña | Tofik Bakhramov Stadium, Baku | Clasificación para o Mundial de 1998 |
|  **11.** | 8 de xuño de 1997 | Finlandia |  Acerbaixán | Anotado no 65º minuto 65'65' **2**–0 | **3–0**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para o Mundial de 1998 |
|  **12.**  | 6 de setembro de 1997 |   Suíza | Finlandia | Anotado no 16º minuto 16'16' 0–**1** | **1–2**  | Gaña | Stade Olympique de la Pontaise, Lausanne | Clasificación para o Mundial de 1998 |
|  **13.**  | 14 de outubro de 1998 |  Turquía | Finlandia | Anotado no 90+6º minuto 90+6'90+6' 1–**3**  | **1–3**  | Gaña | Estadio Ali Sami Yen, Istambul | Clasificación para a Eurocopa de 2000 |
|  **14.**  | 29 de marzo de 2000 | Gales | Finlandia | Anotado no 21º minuto 21'21' 0–**1** | **1–2**  | Gaña | Millennium Stadium, Cardiff | Amigable |
|  **15.**  | 16 de agosto de 2000 | Finlandia | Noruega | Anotado no 24º minuto 24'24' **1**–0
Anotado no 61º minuto 61'61' **2**–1  | **3–1**  | Gaña | Estadio Finnair, Helsinqui | 2000–01 Nordic Football Championship |
|  **16.** |
|  **17.**  | 2 de setembro de 2000 | Finlandia | Albania | Anotado no 45 º minuto 45 '45 ' **1**–0 | **2–1**  | Gaña | Estadio Finnair, Helsinqui | Clasificación para o Mundial de 2002 |
|  **18.**  | 15 de agosto de 2001 | Finlandia | Bélxica | Anotado **3**–0 (pen.) | **4–1**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Amigable |
|  **19.**  | 5 de setembro de 2001 | Finlandia |  Grecia | Anotado no 53º minuto 53'53' **5**–1 | **5–1**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para o Mundial de 2002 |
|  **20.**  | 27 de marzo de 2002 | Portugal | Finlandia | Anotado no 41º minuto 41'41' 1–**3**
Anotado no 53º minuto 53'53' 1–**4**  | **1–4**  | Gaña | Estádio do Bessa, Porto | Amigable |
|  **21.** |
|  **22.**  | 30 de abril de 2003 | Finlandia | Islandia | Anotado no 55º minuto 55'55' 1–0 (pen.) | **3–0**  | Gaña | Myyrmäen jalkapallostadion, Vantaa | Amigable |
|  **23.**  | 31 de abril de 2004 | Malta | Finlandia | Anotado no 86º minuto 86'86' 0–**2**  | **1–2**  | Gaña | Estadio Nacional Ta' Qali, A Valeta | Amigable |
|  **24.**  | 28 de maio de 2004 | Finlandia |  Suecia | Anotado no 8º minuto 8'8' **1**–0 (pen.) | **1–3**  | Perde | Estadio Ratina, Tampere | Amigable |
|  **25.**  | 26 de marzo de 2005 | República Checa | Finlandia | Anotado no 46 º minuto 46 '46 ' 2–**1**  | **4–3**  | Perde | Na Stínadlech, Teplice | Clasificación para o Mundial de 2006 |
|  **26.**  | 2 de setembro de 2006 | Polonia | Finlandia | Anotado no 54º minuto 54'54' 0–**1**
Anotado no 76º minuto 76'76' 0–**2** (pen.)  | **1–3**  | Gaña | Estadio Zdzisław Krzyszkowiak, Bydgoszcz | Clasificación para a Eurocopa de 2008 |
|  **27.** |
| **28.**  | 11 de outubro de 2006 | Casaquistán | Finlandia | Anotado no 29º minuto 29'29' 0–**1** | **0–2**  | Gaña | Estadio Central de Almati, Almati | Clasificación para a Eurocopa de 2008 |
|  **29.**  | 6 de febreiro de 2008 | Finlandia |  Grecia | Anotado no 66º minuto 66'66' **1**–0 | **1–2**  | Perde | Estadio GSP, Nicosia | Amigable |
|  **30.**  | 26 de marzo de 2008 | Bulgaria | Finlandia | Anotado no 22º minuto 22'22' 0–**1** (pen.) | **2–1**  | Perde | Estadio Nacional Vasil Levski, Sofía | Amigable |
|  **31.**  | 9 de setembro de 2009 | Liechtenstein | Finlandia | Anotado no 74º minuto 74'74' 0–**1** (pen.) | **1–1**  | Empate | Rheinpark Stadion, Vaduz | Clasificación para o Mundial de 2010 |
|  **32.**  | 17 de novembro de 2010 | Finlandia |  San Marino | Anotado no 71º minuto 71'71' **6**–0 (pen.) | **8–0**  | Gaña | Estadio Olímpico de Helsinqui | Clasificación para a Eurocopa de 2012 |

Notas
-----

1. ↑  "Litmanen heads home" BBC News, 25 de maio de 2004
2. ↑  "Your Verdict: 100 greatest ever footballers" Arquivado 01 de outubro de 2012 en Wayback Machine. ESPN, 7 de novembro de 2007
3. ↑  "Surprise, surprise... Catalans in the Barajax side *The Guardian* 2 de abril de 2000
4. ↑  "Van Gaal: My football philosophy" Arquivado 29 de maio de 2010 en Wayback Machine. fifa.com, 7 de xaneiro de 2008
5. ↑  "Fixtures & Results 2001–2002", myliverpoolfc.org
6. ↑  "Fotboll: Skadad Litmanen lämnar Malmö". Sverigesradio. 2 de agosto de 2007.
7. ↑  "Litmanen joins Fulham", fulhamfc.com, 31 de xaneiro de 2008
8. ↑  "Litmanen back training", fulhamfc.com, 23 de febreiro de 2008.
9. ↑  "Bocanegra heads Fulham clear-out", BBC News, 23 de maio de 2008

* Portal:Finlandia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209650
* WorldCat
* VIAF: 287147266654935481069
* IMDb: nm3497800
* LibraryThing: litmanenjari
* Munzinger: 01000004342
* NTA: 402304306
* TMDb: 1093735
* BDFutbol: 1180
* EUfootballInfo: 12303
* FIFA: 95438
* FootballDatabase: 3493
* L'Équipe: 3650
* NFT: 2409
* Transfermarkt: 4675
* UEFA: 4875
* Worldfootball: jari-litmanen

 |