recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Wankar Ariruma Kowii Maldonado**, anteriormente coñecido como **Jacinto Conejo Maldonado** é un escritor, poeta e dirixiente indíxena ecuatoriano da nacionalidade kichwa-otavalo.

Traxectoria
-----------

Considerado un dos principais poetas en lingua kichwa, estudou ciencias sociais e políticas na Universidade Central de Ecuador. A súa colección de poemas kichwas *Mutsuktsurini*, publicada en 1988, foi un dos primeiros libros en Ecuador exclusivamente escritos en kichwa. Escribe tamén para o xornal quiteño *Hoy*. 

O 22 de agosto de 2007 foi nomeado subsecretario de Educación dos Pobos Indíxenas de Ecuador no Ministerio de Educación, responsábel para o Diálogo Interculural. Defendeu a decisión do expresidente Rafael Correa de colocar a educación intercultural bilingüe baixo a autoridade do goberno, afirmando que a "dirixencia da Confederación de Nacionalidades Indíxenas de Ecuador (CONAIE) intentou adoutrinar aos estudantes para que seguisen a liña de acción política trazada pola organización".

Ariruma Kowii é irmán do alcalde de Otavalo, Mario Conejo Maldonado.

Obras
-----

* *Mutsuktsurini*, 1988
* *Tsaitsik: poemas para construir el futuro* (edición bilingüe), 1993
* *Diccionario de nombres quichuas*, 1998.

Notas
-----

1. ↑  "Ariruma Kowii, un poeta al frente de educación indígena. Hoy, 23 de agosto de 2006". Arquivado dende o orixinal o 23 de abril de 2009. Consultado o 23 de abril de 2009.
2. ↑  El control de la Dineib profundiza la pugna entre Conaie y Gobierno. El Universo, 8 de marzo de 2010
3. ↑  "Análisis político del movimiento indígena en Otavalo y Cotacachi". Arquivado dende o orixinal o 23 de novembro de 2011. Consultado o 23 de novembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Festival de Poesía de Medellín: Ariruma Kowii (Nación Quechua, Ecuador) *(en castelán)*
* Cultura Kichwa, interculturalidad y gobernabilidad: Ariruma Kowii, Kichwa otavaleño *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q467999
* WorldCat
* VIAF: 38598499
* GND: 1057300004
* ISNI: 0000 0000 3566 8570
* LCCN: n94011016
* SUDOC: 137200129

 |
**Anna Atkins**, nada en Tonbridge, no Condado de Kent (Inglaterra), o 16 de marzo de 1799 e finada o 9 de xuño de 1871, foi unha bióloga e botánica inglesa.

Está considerada a primeira muller fotógrafa da historia. Tamén é a primeira persoa en publicar un libro ilustrado con fotografías, un libro escrito á man e publicado en 1843 baixo o título de "*Fotografías de las Algas Británicas: Impresiones Cianotipos*", do que se editou só un reducido número de exemplares.

Biografía
---------

A nai morreu durante o parto, polo que tivo que ser criada polo seu pai, John George Children, químico, minerólogo e zoólogo. Déuselle o nome do pai a un mineral, a childrenita, e a unha serpe australiana, a pitón de Children (*Antaresia childreni*).

Unha das cianotipias do seu libro *British Algae: Cyanotype Impressions* (1843)
En 1842, John Herschel, amigo da familia, inventou o proceso fotográfico coñecido como cianotipia, co obxectivo de resolver a dificultade de realizar debuxos precisos de especies vexetais con destino a traballos científicos. Con este método créase unha imaxe en branco sobre un fondo azul. Esta técnica foi a utilizada por Atkins en 1843 na autoedición dunha primeira entrega de fotogramas de cianotipos de algas, nun libro do que só se editaron unhas doce copias, unha delas conservada no National Media Museum de Bradford, Inglaterra. Posteriormente publicou máis entregas da serie *British Algae*, así como outros libros, como *Cianotipias de las Plantas con Flores y Helechos Británicos y Extranjeros* (1854).

O seu traballo foi o primeiro intento de plasmar imaxes da forma máis obxectiva posible, achegando un valor non só científico senón tamén artístico.

Morreu con 72 anos de idade, o 9 de xuño de 1871, de parálise e reumatismo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Anna Atkins, la primera mujer fotógrafa, es recordada por Google" (consultado o 11.02.2017) *(en castelán)*
* *Muy Historia*: "Anna Atkins, la primera fotógrafa de la Historia" (consultado o 11.02.2017) *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q264269
* WorldCat
* VIAF: 25669621
* BIBSYS: 1535375967232
* BNE: XX1457516
* BNF: 148712590
* Bridgeman: 38421
* CERL: cnp00519738
* CiNii: DA1925104X
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 172706
* FemBio: 1409
* GND: 128957786
* ISNI: 0000 0000 6681 2379
* LCCN: n85243434
* Luminous-Lint: Anna\_\_Atkins
* NDL: 031488161
* NLA: 35998164
* ODNB: 37132
* OL: OL1127322A
* openMLOL: 150513
* RKD: 375771
* SNAC: w6nm0ts5
* SUDOC: 092427588
* ULAN: 500001807
* WikiTree: Children-89

 |
**Anna Sergeyevna Kournikova** (en ruso: Анна Сергеевна Курникова, Anna kournikova.ogg escoita (axuda · info)), nada en Moscova o 7 de xuño de 1981, é unha modelo e unha xogadora de tenis rusa. Como xogadora de tenis acadou a oitava posición na clasificación da WTA, aínda que non gañou un torneo deste circuíto individualmente en toda a súa carreira. Onde Kournikova destacou deportivamente foi en "dobres", especialmente coa compañeira Martina Hingis, con quen gañou dúas veces o Aberto de Australia en 1999 e 2002, e tamén gañou dúas veces o WTA Finals en 1999 e 2000. En total, gañou 16 títulos no circuíto WTA en dobres, a maioría deles entre 1999 e 2000. O 22 de novembro de 1999 a Asociación de Mulleres Tenis clasificouna como número 1 de tenis feminino en dobres, unha posición que mantivo durante dez semanas.

A súa beleza foi a principal razón pola que se converteu nunha das estrelas de tenis feminino máis coñecidas internacionalmente, malia o feito de que nunca gañou un título individual no circuíto WTA. Durante a súa carreira deportiva, tivo a oportunidade de comezar a carreira de modelo. Por mor de varias dores nas costas e a columna vertebral anunciou a súa retirada do tenis profesional con só 22 anos, e continuou a traballar como modelo. Vive en Miami e mantén unha relación amorosa co cantante Enrique Iglesias dende o 2001.

Notas
-----

1. ↑  Daily Mail, ed. (28 de novembro de 2012). "Love boat: Anna Kournikova and Enrique Iglesias cuddle aboard romantic cruise in Miami" (en inglés). Consultado o 3 de febreiro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131120
* WorldCat
* VIAF: 232552138
* BNF: 14556336w
* BRE: 3314466
* FAST: 462210
* GND: 123104076
* IMDb: nm0468045
* ISNI: 0000 0000 1280 9000
* LCCN: n2001105506
* Munzinger: 01000005179
* NNDB: 000023148
* TMDb: 1229962
* TVcom: anna-kournikova
* WikiTree: Курникова-2
* ITF: 20006159
* OCID: anna-kournikova
* Sports Reference: anna-kournikova-1
* WTA: 110375

 |
O **corindón** é un mineral da clase dos óxidos cuxa fórmula química é **Al2O3** (contén un 53% de aluminio).

Aspecto
-------

O corindón preséntase en forma de cristais hexagonais tabulares, bipiramidales ou en forma de bocois.

### Variedades de corindón

Segundo sexa a súa coloración podemos diferenciar entre:

* **Rubí**, de cor vermella pola inclusión de átomos de cromo.
* **Zafiro**, de cor azul pola inclusión de ferro e titanio na súa composición.

Existen outras moitas coloracións (incolora, amarela, verde e parda) aínda que son moito menos características desde mineral.

* Rubí
* Zafiro

Lugares nos que se atopa
------------------------

Podemos atopar corindón en xacementos de diversa natureza como en pegmatitas, en gneises, en mármores ou en peridotitas. Moito máis raro é atopalo en rochas volcánicas.

Tense atopado en forma detrítica nas areas no río Sil.

Usos do corindón
----------------

O corindón úsase basicamente en xoiería.

É ademais un axente abrasivo de grande efectividade cando é usado en sistemas para a preparación superficial do aceiro e traballos de gravado artístico en cristais, creando relevos con moita facilidade e incluso perforando o material. A altas presións pode cortar tamén o metal.

Pódese usar coma aditivo na elaboración do aceiro, otorgándolle características sobresalientes de maleabilidade.

Outros óxidos
-------------

Outros óxidos importantes son:

O rútilo, a magnetita e a casiterita.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131777
* AAT: 300011080
* BNCF: 43095
* BNF: 13163334v
* BRE: 2100440
* EBID: ID
* GND: 4125010-2
* LCCN: sh85033102
* MAG: 2777519835
* Mindat: 1136

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 1302-74-5
* ChEBI: 30191
* DTXSID: DTXSID5050503
* ECHA: 100.130.212

 |
**Davide di Tommaso Bigordi**, nado en Florencia en 1452 e finado na mesma cidade o 10 de agosto de 1525, coñecido polo alcume de Ghirlandaio, foi un pintor italiano, coetáneo de Botticelli e de Filippino Lippi.

Foron os seus irmáns os tamén pintores Benedetto Ghirlandaio (1458-1497) e Domenico Ghirlandaio (1449-1494), o máis célebre deles. Sobriño seu foi o fillo de Domenico, Ridolfo Ghirlandaio (1483-1561).

Davide traballou sobre todo como axudante de Domenico, encargándose tamén das finanzas do negocio familiar. Tras a morte deste, asumiu a dirección do taller e a tutela do seu sobriño Ridolfo.

De estilo semellante ao do seu máis dotado irmán, é ,porén, inferior a el no debuxo e a modelaxe dos panos. Unha mostra do seu traballo como artista independente atópase na basílica de Santa Maria Novella (Florencia) cunha táboa, "Santa Lucía e un doador" (datado en 1494). Vasari lémbranos outros encargos da súa man, como unha "Crucifixión con santos", no cenáculo de Santa Apollonia.

Foi un notábel mosaicista. Súas son as decoracións da Catedral de Orvieto e as da Santa María del Fiore de Florencia (*luneto da Anunciación*), así como as da fachada da basílica della Santissima Annunziata, tamén na cidade do Arno.

Obras
-----

Bibliografía
------------

* Dizionario enciclopedico Bolaffi dei pittori e degli Incisori italiani dall'XI al XX secolo, Torino, Giulio Bolaffi, 1972-1976.
* Giorgio Vasari. *Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori* Editorial Cátedra (2002), ISBN 84-376-1974-2, páxinas 555-556.

Ligazóns externas
-----------------

* Biografía de David y Benedetto Ghirlandai nas Vidas de Vasari edic. Giuntina 1550

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Davide Ghirlandaio Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1145811
* WorldCat
* VIAF: 47662149
* AGORHA: 1379
* BMT: 28826
* Bridgeman: 16182
* CERL: cnp00573630
* DBI: ID
* DeutscheBio: 123153387
* Europeana: ID
* FAST: 1582043
* GND: 123153387
* ISNI: 0000 0000 6682 5719
* KulturNav: ID
* LCCN: nr2003023102
* RKD: 31360
* ULAN: 500021575

 |
O **Congreso Nacional Africano de Rodesia do Sur** (CNARS, en inglés *Southern Rhodesia African National Congress* SRANC) foi un partido de Rodesia do Sur (actual Cimbabue) fundado en 1932 como un partido multiracial por líderes shona e ndebele para loitar contra a discriminación da maioría negra. O seu primeiro líder foi o shona Aaron Jacha e baseábase máis na acción social ca na política. O partido foi languidecendo e practicamente só se mantivo en Bulawayo, onde a activou Joshua Nkomo, o novo líder da formación desde 1952. Nkomo decidido a revitalizar a organización refundouna o 12 de setembro de 1957 cos membros procedentes da vella CNARS e xente nova procedente da Liga Nova Africana (African Youth Ligue) e que marcou o comezo da acción política cara ao autogoberno da maioría negra. O 29 de febreiro de 1959 o goberno de Rodesia do Sur prohibiu a CNARS.

Notas
-----

1. ↑  DI PIAZZA, Francesca (2005) *Zimbabwe en Pictures*.Twenty-First Century Books, p. 25
2. ↑  VAN WYK, Gary E JOHNSON, Robert (1997) *Shona*. Nova York:The Rosen Publishing, p. 51
3. ↑  SIBANDA, Eliakim (2005) *The Zimbabwe African People's Union, 1961-87: A Political History Of Insurgency In Southern Rhodesia*, Africa World Press, p. 35
4. ↑  DAY, John (1967) *International Nationalism: The Extra-territorial Relations of Southern Rhodesian African Nationalists* Londres:Routledge, p. 14

Véxase tamén
------------

* Congreso Nacional Africano
* Congreso Nacional Africano de Rodesia do Norte
**Alfonso Antonio Lázaro López Michelsen**, nado en Bogotá o 30 de xuño de 1913 e finado en Bogotá o 11 de xullo de 2007, foi un político liberal, avogado, catedrático e columnista colombiano. Fillo do presidente de Colombia Alfonso López Pumarejo, avogado da Universidade do Rosario, foi elixido Presidente de Colombia no período 1974-1978 polo Partido Liberal.

Traxectoria
-----------

Alfonso López Michelsen estudou a primaria no Ximnasio Moderno de Bogotá, para logo estudar en Europa, en colexios de Bélxica, o Reino Unido e Francia, particularmente en Lille, onde obtivo o seu grao de bacharel. Logo estudou na Universidade do Rosario, obtendo o título de avogado. Posteriormente fixo estudos de especialización na Universidade de Chile e de posgrao en Dereito Público e Constitucional na Universidade de Georgetown, para daquela ser profesor de Dereito constitucional na Universidade Libre (Colombia).

Foi o primeiro dos fillos do dúas veces presidente de Colombia Alfonso López Pumarejo e da súa esposa María Michelsen Lombana, sendo o maior dos homes. Os seus irmáns foron María, Pedro, María Mercedes e Fernando López Michelsen. Foi neto dos empresarios Pedro Aquilino López e Sinforoso Pumarejo Quirós, e tataraneto, polo lado paterno, do artesán e político Ambrosio López Pinzón (1809-1897) e por parte materna de Bernardina Ibáñez, coñecida na historia de Colombia polos seus amores co libertador Simón Bolívar.

Alfonso López Michelsen contraeu matrimonio o 23 de outubro de 1938 en Bojacá (Cundinamarca) con Cecilia Caballero Blanco, filla de Julio Caballero Barrera e de Mary Blanco Barroso. Tivo tres fillos froito do seu matrimonio.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 10 de setembro de 2012. Consultado o 24 de abril de 2019.
2. 1 2  "Alfonso López Michelsen 1913 - 2007 - Archivo Digital de Noticias de Colombia y el Mundo desde 1.990 - eltiempo.com". *eltiempo.com*. Consultado o 10 de outubro de 2016.
3. 1 2  "López Michelsen, Alfonso | banrepcultural.org". Arquivado dende o orixinal o 10 de setembro de 2012. Consultado o 10 de outubro de 2016.

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q356678
* WorldCat
* VIAF: 112322934
* BNE: XX1025736
* BNF: 12035755g
* BRE: 2157944
* CiNii: DA06241076
* DeutscheBio: 133336298
* Dodis: P49636
* EBID: ID
* FAST: 1448915
* GND: 133336298
* ISNI: 0000 0001 0936 428X
* LCCN: n81068903
* Munzinger: 00000013949
* OL: OL672826A
* SUDOC: 028542436

 |
Davide Salvado en 2007 nun espectáculo de cabaré.
**Davide Salvado**, nado en Marín o 24 de xullo de 1981, é un cantante de música tradicional galega.

Traxectoria
-----------

Ten formación autodidacta, percorrendo a xeografía galega para recoller a música tradicional. No 2004 comezou a formar parte do grupo Ecléctica Ensemble, xunto a Ugia Pedreira, Ramon Pinheiro e Richard Rivera. Pouco despois, uniuse como cantante e percusionista á banda de Xosé Manuel Budiño, coa que xirou por escenarios de medio mundo. É cantante na Banda das Crechas.

Achegouse a xéneros como o cabaré. Canda a Pepa Yáñez formou a compañía Cabaret d'Aquí, coa que levaron a cabo espectáculos como *Unha noite no muíño non é nada* ou *O negro vai con todo*, xunto a Nacho Muñoz. No mundo do teatro participou na obra *As Dunas*, do Centro Dramático Galego, e no musical *Dillei* de Carlos Blanco.

En 2023 lanzou o trío Permita Deus, a canda Cibrán Seixo (violín) e Antonio Casado (guitarra eléctrica).

Recibiu o premio Martín Códax na categoría de música tradicional galega en 2014 e 2017.

Discografía
-----------

* *Árnica Pura* (2011)
* *Rústica* (2015)
* *Lobos* (2015)

Vida persoal
------------

Vive en Liulfe (Palas de Rei).

Notas
-----

1. ↑  de Luneda, ed. (10 de marzo de 2014). "Davide Salvado - Gharghamala - YouTube". Consultado o 3 de decembro de 2014.
2. ↑  MPAGDP, ed. (18 de agosto de 2012). "Davide Salvado - "Tirioni" ou "canção de cardadores" on Vimeo". Consultado o 3 de decembro de 2014.
3. ↑  "Fun polo aire (programa 83)". *www.crtvg.es*. Consultado o 2023-05-17.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Davide Salvado"Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. na web de *Faro de Vigo*, 15 de febreiro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18581370
* WorldCat
* VIAF: 1057148705738337080008
* Discogs: 3566703
* LCCN: no2017015319
* MusicBrainz: ID

 |
**Alfonso Martínez Gómez**, nado o 24 de xaneiro de 1937 en Zaragoza (Aragón) e finado o 17 de abril de 2011 en Barcelona (Cataluña) aos 74 anos, foi un ex xogador profesional de baloncesto internacional español. Cunha altura de 1,94 metros xogaba na posición de pivote. Contaba cunha forte personalidade e unha gran capacidade tanto anotadora como reboteadora, sendo considerado un dos mellores baloncestistas de España da súa época.

Traxectoria
-----------

Formado no baloncesto catalán, desenvolveu unha longa carreira baloncestística, tamén case sempre dentro de clubs cataláns, repleta de éxitos ao longo das dezanove tempadas consecutivas que xogou na Liga española; feito que supón un rexistro histórico e só superado por Joan Creus.

Alfonso Martínez xogou nos mellores equipos de España, e sempre acompañado de éxito. Ao longo da súa carreira gañou catro Ligas españolas, sendo ademais no único xogador que o conseguiu con tres equipos distintos, o FC Barcelona, o Real Madrid e o Club Joventut de Badalona. Este feito repítese coa Copas do Rei, gañando catro e tamén sendo o único en facelo con catro equipos diferentes, o FC Barcelona, o Real Madrid e o Club Joventut de Badalona e Picadero. Tamén xogou entre outros equipos históricos no Breogán de Lugo.

A nivel persoal, foi tres veces o máximo anotador da Liga (1957, 1958 e 1967. Tamén foi na súa época titular indiscutible coa selección de baloncesto de España, non en van disputou un total de 146 partidos internacionais, participando nos Xogos Olímpicos de 1960 en Roma e nos de México 1968, no Mundial de Chile de 1966 e en cinco Europeos: 1959, 1961, 1963, 1967 e 1969, sendo o máximo reboteador no de 1967. Unha vez retirado como xogador en activo adestrou ao Club Baloncesto Valladolid e ao Bàsquet Manresa.

### Equipos

* España FC Barcelona (1953–1955).
* España Aismalíbar (1955–1956).
* España Real Madrid (1956–1958).
* España FC Barcelona (1958–1961).
* España Joventut (1961–1962).
* España Picadero (1962–1966).
* España Joventut (1966–1972).
* España Mataró (1972–1975).
* Galicia Breogán Lugo (1975–1976).

Títulos
-------

### Club

* 4× Ligas España (1957, 1958, 1959, 1967).
* 4× Copas do Rei (1957, 1959, 1964, 1969).

### Individual

* 4× Ligas España (1957, 1958, 1959, 1967).
* 4× Copas do Rei (1957, 1959, 1964, 1969).
* 3× Máximo anotador de Primeira (ACB).
	+ 1957 (18,0).
	+ 1958 (17,2).
	+ 1967 (22,1).
* 1× Máximo reboteador do EuroBasket 1967 coa Selección de baloncesto de España.
* 146 veces internacional coa Selección de baloncesto de España.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Reportaxe sobre Alfonso MartínezArquivado 03 de decembro de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2722690
* FIBA: 63818
* Sports Reference: alfonso-martinez-1

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Comité Olímpico Exipcio** (en árabe: *اللجنة الأولمبية المصرية*) é unha organización sen ánimo de lucro que serve como o Comité Olímpico Nacional de Exipto e forma parte do Comité Olímpico Internacional.

Historia
--------

O Comité Olímpico Exipcio foi fundado durante o quedivato de Exipto o 13 de xuño de 1910 en Alexandría por Angelo Bolanaki, o primeiro deportista exipcio en competir nun evento internacional fóra do país. Exipto participou por vez primeira nos Xogos Olímpicos de 1912 cun único deportista en esgrima. Exipto foi o décimo cuarto país en unirse ao Comité Olímpico Internacional.

Notas
-----

1. ↑  History of Egyptian Olympic Committee on official site

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en árabe)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1045410
* WorldCat
* VIAF: 143645246
* GND: 16201313-9

 |
O **Congreso dos Estados Unidos** (en inglés: *United States Congress*) é o depositario do poder lexislativo dos Estados Unidos. É un órgano bicameral, composto pola Cámara de Representantes e o Senado.

A Cámara de Representantes ten 435 membros que representan un distrito congresual ó que serven por un bienio. Os postos divídense en función da poboación de cada estado. No presente, o seu número non medra, aínda que nos inicios, correspondía un representante por cada 30.000 persoas.

En troques, cada estado conta con dous Senadores, sen importar a súa poboación. Hai 100 senadores, que serven polo menos un sexenio. Tanto os representantes como os senadores son hoxe día elixidos polo pobo, aínda que nalgúns estados o gobernador pode pór un substituto no caso de que o posto dalgún senador do seu estado estea vacante.

Ambas as cámaras reúnense no edificio do Capitolio, en Washington, D.C.

Historia
--------

O Congreso dos Estados Unidos deriva do Primeiro Congreso Continental, unha reunión de representantes de doce das dezasete colonias de Gran Bretaña en Norteamérica, no outono de 1774. O 4 de xullo de 1776, o Segundo Congreso Continental declarou as Trece Colonias do leste da costa de Norteamérica (dende Xeorxia até Massachusetts do Norte ou Maine), referíndose a si mesmos como "Os Estados Unidos de América". Baixo os Artigos da Confederación, o Congreso era un órgano unicameral onde cada estado tiña igual representación, e no cal cada estado podería pór vetos en case todas as accións. A falta de efectividade deste goberno federal fixo que o Congreso convocase unha Convención, que se celebrou en 1787. Esta tiña como obxecto revisar os Artigos da Confederación, terminou escribindo unha nova constitución.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Congreso dos Estados Unidos de América Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Casa de Representantes *(en inglés)*
* Senados dos Estados Unidos *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11268
* WorldCat
* VIAF: 128620508
* BAV: ADV10201329
* BNF: 119862862
* CiNii: DA03383256
* EBID: ID
* Genius: United-states-congress
* GND: 35622-0
* GRID: grid.420333.5
* ISNI: 0000 0001 2322 6449
* JSTOR: united-states-congress
* LCCN: n79006865
* MAG: 2800957949
* MusicBrainz: ID
* NKC: kn20140328002
* NLA: 35564622
* SELIBR: 133763
* SUDOC: 027224554
* ULAN: 500356368

 |
O **Arquivo Sonoro de Galicia** (**ASG**) foi creado polo Consello da Cultura Galega e está dispoñible en rede. Trátase en realidade de parte das inxentes gravacións realizadas por investigadores galegos dende 1974, embarcados en proxectos de moi diversa tipoloxía: traballos de carreira, investigacións para o Atlas Lingüístico Galego, tesiñas e teses etc. Parte destes *etnotextos* foran xa publicados por Francisco Fernández Rei e Carme Hermida no ano 1996 en tres CD (correspondentes ós tres bloques lingüísticos do galego) no audiolibro *A nosa fala*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Álbum da Ciencia*
* *Álbum da JAE*
* *Álbum de Mulleres*
* *Álbum da Emigración*

### Ligazóns externas

* Páxina web do Arquivo Sonoro de Galicia

| * v
* c
* e
*Corpora* lingüísticos das linguas iberorromances |
| --- |
| Galego lexicográfico | 
* DdD
* DDGM

 |  |
| Galego textual | 
* CODOLGA
* TMILG
* TILG
* CORGA
* CLUVI
* CTG
* TERGAL
* TUVI

 |
| Galego oral | 
* ASG

 |
| Portugués | 
* CPM
* DPM
* AC/DC

 |
| Castelán textual | 
* CREA
* CORDE
* Cumbre
* Lexesp

 |
| Castelán oral | 
* COREC
* MNLCCMH
* SoCREA
* Val.Es.Co
* C-ORAL-ROM
* PRESEEA
* Corpus del Español Histórico y Moderno

 |
**Charles Léopold Laurillard**, nado o 21 de xaneiro de 1783 en Montbéliard, e finado o 21 de xaneiro de 1853 en París, foi un zoólogo, paleontólogo e debuxante francés

Traxectoria
-----------

Certificado de defunción.
Seu pai, fabricante de medias e mestre de escola, morreu cando Charles tiña tan só 13 anos. Porén, aínda que de orixe modesta, puido continuar os seus estudos. Foi coñecido polos seu traballos de debuxo, e iniciou os estudos de arquitectura ao tempo que gañaba o seu sustento dando clases a nenos de familias adiñeiradas de Montbeliard.

En 1803 trasladouse a París, onde traballou con Jean Baptiste Regnault, un pintor académico, tivo problemas económicos. A súa sorte cambiou en 1804, cando se encontrou con Frédéric Cuvier, o irmán máis novo de Georges, ao que coñecera en Estrasburgo, que o levou a traballar con eles no Museo Nacional de Historia Natural de Francia.

Alí foi secretario particular de Georges, e debuxante nos seus traballos de zooloxía pero, sobre todo, foi o seu amigo, e acompañouno en todas as viaxes por Europa durante 30 anos. Cuvier diría del: "Laurillard fai de todo". Charles Laurillard nunca casou e, despois da morte de Georges Cuvier en 1832, continuou traballando no Museo e vivindo no séquito da viúva do gran científico, e despois, no de Sophie Duvaucel, a nora de Cuvier.

Laurillard publicou varios traballos de anatomía comparada e describiu varios xéneros e especies.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Laurillard** emprégase para recoñecer a Charles Léopold Laurillard como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. 1 2 3  Charles Léopold Laurillard en Franche Compté.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cardot, Claude (2012): *Charles Léopold Laurillard (1783-1853): de l'ombre à la lumière*. Montbéliard: Société d'émulation de Montbéliard. ISBN 978-2-9511-0068-8.
* Laurillard, Charles Leopold (1940): *Lettres inédites de Charles Laurillard à Georges Louis Duvernoy*. Introduction et notes par le pasteur Charles Mathiot et le Dr M. Duvernoy. Montbéliard: Impr. montbéliardaise.

### Ligazóne externas

* Charles Léopold Laurillard (1783-1853) en Société d'émulation de Montbéliard *(en francés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3666440
* WorldCat
* VIAF: 18003900
* BNF: 16594973c
* CERL: cnp00390624
* DeutscheBio: 117607193
* GND: 117607193
* ISNI: 0000 0000 4829 4723
* LCCN: nr2001020457
* NLG: 341526
* SUDOC: 077226313

 |
**Charles Monroe Schulz**, nado en Minneapolis o 26 de novembro de 1922 e finado en Santa Rosa o 12 de febreiro de 2000, foi un debuxante estadounidense, coñecido en todo o mundo polas tiras cómicas de Charlie Brown e do seu grupo. Pasou de ser un neno tímido ó que nada lle saía ben a converterse no debuxante que con máis tenrura conseguiu amosar o lado oculto do soño americano.

Traxectoria
-----------

Fillo dun barbeiro alemán, Carl, e dunha ama de casa, Dena, era un fillo tímido que foi alentado polos seus pais no debuxo, sendo matricularono xa de pequeno nun curso por correspondencia dunha academia local. Cando fixo os 21 anos alistouse no exército para ver se alí se facía un pouco máis duro e, efectivamente, dous anos despois, en 1945, era xa un soldado da 20ª División Blindada que avanzaba co exército de liberación por Francia e Alemaña. O horror de todo o que viu nesa época volveuno máis escéptico co xénero humano.

De volta a casa, en 1948, creou unha historieta de nenos, xénero moi de moda por aquel entón, titulada *Li'Folks*. En 1950 conseguiu vendela para a súa comercialización ó gran sindicato United Feature co nome de *Peanuts* (Cacahuetes). Os seus personaxes tiveron grande éxito entre grandes e maiores, os primeiros debido á sinxeleza dos debuxos e os personaxes, e os segundos dada a mensaxe que cada un de dos personaxes escondía tras de si.

O autor que estaba reflectido en cada un dos personaxes, Charlie Brown e Snoopy os que máis. Morreu de cancro de colon no ano 2000.

Proba do éxito da súa obra son a portada de *Time* e de *Life* que protagonizaron os seus personaxes; que a NASA bautizou como Charlie Brown ó módulo de mando do Apolo X e como Snoopy ó módulo lunar; que cando Ronald Reagan era gobernador de California, declarouse o 25 de maio como día de Charles Schulz, ou que o ministro de arte francés Jack Lang nomeouno Cabaleiro da Orde das Artes e das Letras.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Charles Schulz Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q298920
* WorldCat
* VIAF: 36924438
* Allmovie: p227622
* AlloCiné: 532728
* BNB: ID
* BNE: XX1145037
* BNF: 119241502
* CANTIC: a10887611
* CiNii: DA00889317
* DeutscheBio: 118762435
* Discogs: 1093438
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1439355
* GEC: 0061447
* GND: 118762435
* IBDB: 11161
* ICCU: CFIV006601
* IMDb: nm0776433
* ISNI: 0000 0001 1470 7435
* LCCN: n79021850
* LibraryThing: schulzcharlesm
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00455821
* NKC: jo20010088946
* NLA: 36235282
* NNDB: 000022417
* NTA: 069914486
* OL: OL2751472A
* openMLOL: 202754
* Persée: 156774
* PTBNP: 80733
* RKD: 224817
* SELIBR: 250756
* SNAC: w65f9fz6
* SUDOC: 027128547
* TMDb: 123945
* Treccani: charles-monroe-schulz
* ULAN: 500116675
* UNZ: SchulzCharlesM
* WikiTree: Schulz-482

 |
A **Rexión de Murcia** é unha comunidade autónoma española. O punto segundo do artigo 3 do Estatuto de Autonomía da Rexión de Murcia prevé a creación de comarcas:

> 
> 
> 2. A Comunidade Autónoma de Murcia organízase territorialmente en municipios e comarcas.
> Os municipios gozan de plena personalidade xurídica e autonomía para a xestión dos intereses que lles son propios.
> 
> 
> As comarcas gozan tamén de plena personalidade xurídica, así como de autonomía para o cumprimento dos fins que lles sexan atribuídos pola Lei.
> 
> 

Non obstante, a Asemblea Rexional de Murcia aínda non aprobou unha lei de comarcalización.

Comarcas
--------

Mapa comarcal da Rexión de Murcia, segundo a división proposta polo Consello Rexional de Murcia en 1980.
A seguinte división comarcal foi realizada polo Consello Rexional de Murcia, ente preautonómico, en 1980, antes da aprobación do actual Estatuto de Autonomía, baseándose no informe do seu gabinete técnico. Esta división comarcal é a que con frecuencia utiliza a administración rexional.

| Comarca | Concellos |
| --- | --- |
| **Altiplano** | Jumilla e Yecla |
| **Alto Guadalentín** | Águilas, Lorca e Puerto Lumbreras |
| **Bajo Guadalentín** | Aledo, Alhama de Murcia, Librilla, Mazarrón e Totana |
| **Campo de Cartagena** | Cartagena, Fuente Álamo de Murcia e La Unión |
| **Huerta de Murcia** | Alcantarilla, Beniel, Murcia e Santomera |
| **Mar Menor** | Los Alcázares, San Javier, San Pedro del Pinatar e Torre-Pacheco |
| **Noroeste** | Bullas, Calasparra, Caravaca de la Cruz, Cehegín e Moratalla |
| **Oriental** | Abanilla e Fortuna |
| **Río Mula** | Albudeite, Campos del Río, Mula e Pliego |
|  **Valle de Ricote** | Archena, Ojós, Ricote, Ulea e Villanueva del Segura |
| **Vega Alta del Segura** | Abarán, Blanca e Cieza |
| **Vega Media del Segura** | Alguazas, Ceutí, Lorquí, Molina de Segura e Las Torres de Cotillas |

Notas
-----

1. ↑  Leggio Contenidos y Aplicaciones Informáticas, ed. (1982). "Lei Orgánica 4/1982, de 9 de xuño, Estatuto de Autonomía da Rexión de Murcia". Consultado o 8 de outubro de 2009.
A **cuartifusa** é unha figura musical que equivale a 1/128 do valor dunha redonda, isto é, dura a metade dunha semifusa.

Representación gráfica
----------------------

Represéntase por un círculo negro cunha hasta terminada por cinco bandeirolas ao lado. O seu símbolo en Unicode é U+1D164.

* Cuartifusa.
* Silencio de cuartifusa.

Uso
---

Era moi usada na música barroca, mais a dificultade para executala fixo que progresivamente se deixase de empregar. Para prescindir dela os compositores simplemente duplicaron o *tempo* das súas pezas e empregaron no seu lugar semicorcheas, que son máis fáciles de ler.

A partir desa época é raro encontralas nas partituras e cando se utilizan acostuman aparecer en pasaxes breves e rápidas incluídas en movementos lentos. Por exemplo, figuran no primeiro movemento da Sonata Patética de Beethoven plasmando rápidas escalas.

Cuarto compás do primeiro movemento da *Sonata Patética* de Beethoven. O último grupo de notas á dereita son **cuartifusas**.
### Notas

1. ↑  «Musical symbols». *Unicode.org*

| * v
* c
* e
Notación musical |
| --- |
| Pentagrama | 
* Armadura
* Becuadro
* Bemol
* Clave
* Compás
* Da capo
* Dal segno
* Díese
* Escala
* Intervalo
* Instrumento transpositor
* Letras
* Liñas adicionais
* Modo
* Tempo
* Ton
* Tonalidade
* Transposición
* Semitón
* Signo de repetición

 |  |
| Figuras | 
* Alteración
* Branca
* Cadrada
* Corchea
* Cuartifusa
* Fusa
* Ligadura
* Negra
* Punto
* Redonda
* Semicorchea
* Semicuartifusa
* Semifusa
* Silencio
* Tercina

 |
| Marcas de expresión | 
* Acorde
* Arpexo
* Articulación
* Dinámica
* Harmonía
* Oitava
* Ornamento
* Tempo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2339972
* MAG: 16765860

 |
**Angustus labyrinthus** é unha complexa intersección de vales e sucos preto do polo sur marciano (no cuadrángulo Mare Australe), situado en 81,72° S e 63,39° O. Foi alcumada coma "**Cidade Inca**" polos científicos da NASA, debido á súa semellanza superficial cunha cidade en ruínas. Como outras formacións da área, deriva do nome 'Angustus', nome outorgado por Eugene Antoniadi en 1930 a un antigo accidente xeolóxico de albedo, que corresponde coa zona. O nome foi aprobado en 2006.

Angustus Labyrinthus foi descuberta pola sonda *Mariner 9*, que fotografou unha pequena área que semella as ruínas dunha cidade antiga. Parecía que as dunas de area foran formadas por ventos que sopraban en dúas direccións diferentes, pero o caso era que as dunas eran moi grandes. No 2002, a cámara da Mars Global Surveyor revelou que a "Cidade Inca" formaba parte dunha grande estrutura circular maior, que tería uns 86 km de diámetro. Esa forma significaba que probablemente a estrutura maior fora causada por un impacto dun asteroide que rachou a cortiza. Máis tarde, o magma fluíu ó longo das fendas e cando o magma se arrefriou, formáronse paredes (diques) duras e resistentes a erosión. O cráter acabou recuberto, para posteriormente ser parcialmente desenterrado. As paredes duras de rocha permaneceron ergueitas cos seus arredores cheos de material suave procedente da erosión.

Angustus Labyrinthus visto a través do HiRISE. As manchas brillantes son depósitos de xeada.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  USGS Astrogeology (ed.). "Angustus Labyrinthus on Mars". *Gazetteer of Planetary Nomenclature*. Consultado o 27-02-2016.
2. ↑  Hartmann, W. 2003. A Traveler's Guide to Mars. Workman Publishing. NY NY.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4764289
* GPN: 14177

 |
A **anhidrita** é un mineral composto de sulfato de calcio anhidro (CaSO4). Está formada por un 41,2 % de CaO e un 58,8 % de SO3. É moi común nos depósitos de sal, sendo moi raro encontrala ben cristalizada. Cando se expón á acción da auga, a anhidrita absórbea e vólvese sulfato de calcio hidratado (CaSO4•2H2O), isto é, xeso.

Ten aplicación na construción na fabricación do cemento, ademais de empregarse para certos fertilizantes ou a fabricación do ácido sulfúrico. A variedade azulada, chamada *vulpinito* (de Vulpino, en Italia) emprégase como pedra ornamental.

Etimoloxía
----------

A verba anhidrita provén do grego e significa "sen auga". Fai referencia á ausencia de auga na cristalización do mineral, por contraposición ao xeso (hidratado). O nome púxollo A.G. Werner, xeólogo alemán que descubriu este en 1804.

Cristalografía
--------------

A anhidrita cristaliza no sistema ortorrómbico, na clase bipiramidal rómbica (2/m 2/m 2/m ou mmm). O seu grupo espacial é o *Amma*, o que indica que a cela unidade da anhidrita está centrada nas bases.
As dimensións da cela unidade da anhidrita son:
a = 6,95, b = 6,96, c = 6,21 Å ; Z = 4.
Na natureza, a anhidrita se presenta en forma compacta coa textura do mármore, ou tamén en agregados granulares ou nodulares. Pouco frecuentemente se poden atopar cristais aciculares ben formados.

Formación
---------

Nos depósitos de sal, a anhidrita ten unha orixe sedimentaria evaporítica. Fórmase a partir de disolucións acuosas de sulfato de calcio cun exceso de sodio ou de clorato de potasio, se a temperatura supera os 40 °C. Noutro caso, fórmanse cristais de xeso. Este xeito de formación da anhidrita é un dos que se empregan para obtela artificialmente. Tamén se pode formar a partir do xeso, por perda das moléculas de auga.

É, pois, moi frecuente encontrala anhidrita nos depósitos de sal ao lado de xeso. De feito, a anhidrita descubriuse en 1804 nunha mina de sal en Tirol, Austria. A anhidrita adoita ocupar as zonas máis profundas do depósito, xa que na superficie, a auga transfórmaa en xeso.

Ás veces, a anhidrita pode atoparse en filóns metálicos, asociada con calcita, halita, pirita e sulfitos como galena, calcopirita e molibdenita.

Depósitos
---------

Hai depósito de anhidrita repartidos por todo o mundo. En España, os máis importantes encóntranse en Cabezón de la Sal (Cantabria), nas concas do Texo e do Ebro e as formacións de Súria e Cardona (Barcelona) e de Alins (Lleida). Na serra de Los Ángeles, en Huelva, hai un banco de anhidrita de tons azulados con manchas verdosas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Cristamine, da UNEDArquivado 04 de abril de 2011 en Wayback Machine.*(en castelán)*
* mindat.org*(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105439
* AAT: 300380482
* BRE: 1821082
* EBID: ID
* GEC: 0151303
* MAG: 2776044767
* Mindat: 234
* PSH: 4720

 |
*As balsas ou bateas* de xeo de Conamara Chaos
Unha vista en cores realzados da rexión de Conamara Chaos, amosando unha zona un pouco ó sur da gran intersección das dúas liñas *cons triplas bandas interiores*. As áreas brancas son os raios do material expulsado polo impacto que formou o cráter Pwyll (de 26 kms de diámetro) situado a case 100kms ó sur.
**Conamara Chaos** é unha rexión de terreo caótico da lúa do planeta Xúpiter, Europa. Recibe o seu nome en referencia á rexión (distrito) de Connemara, en Irlanda.

Conamara Chaos é unha paisaxe formada pola rachadura da codia xeada de Europa. A rexión consiste en grandes bloques (a xeito de balsas) de xeo que se moven e rotan. Ó redor destas *bateas* de xeo poderían formarse lagoas de auga ou xeos medios fundidos enlamados cons materiais de cores rosáceas procedentes de debaixo da superficie. Esta rexión é citada a miúdo coma evidencia dun océano baixo a superficie.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* more images *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2487816
* GPN: 1282

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Charles Osborne.
**Charles Osborne**, nado no lugar de Anthon, Iowa, en 1894 e finado tamén en Iowa o 1 de maio de 1991, foi un home estadounidense que tivo impo continuo durante 68 anos (1922-1990) e que por tal motivo figura no Libro Guinness dos Récords, ao ter padecido o ataque de impo máis longo rexistrado nunca.

Osborne e o impo
----------------

O impo comezoulle en 1922 cun ritmo de 40 veces por minuto, baixando a 20 por minuto e deténdose eventualmente o 5 de xuño de 1990, ou sexa, 68 anos despois. A súa condición permitiulle ir como convidado ao programa *Ripley's Believe It or Not!* en 1936, a *That's Incredible!* da ABC en 1980 e mais a *The Tonight Show* con Johnny Carson en 1983, sendo tamén incluído nunha das preguntas do xogo de mesa Trivial Pursuit. Osborne empezou a impar en 1922, durante a matanza do porco. Malia a súa condición, Osborne foi capaz de levar unha vida normal, mesmo casando dúas veces. Osborne morreu de complicacións de úlceras no Marian Health Center en Sioux City, Iowa o 1 de maio de 1991 e foi enterrado no cemiterio de Oak Hill en Anthon, Iowa tres días despois.

Estimouse que Osborne impou unhas 430 millóns de veces ao longo dese período de 68 anos.

Notas
-----

* *Survivor of 68-Year Hiccup Spell Dies.* Omaha World - Herald, 5 de maio de 1991, Sunrise Edition: 2.B.
En estilística, a **concatenación** é unha figura consistente en repetir continuadamente a anadiplose

En gramática xenerativa, a **concatenación** é un sinal (+) que indica que nunha regra de reescrita os elementos constituíntes están encadeados uns nos outros nunha orde fixada pola fórmula. Por exemplo, na regra

SN → D + S
o sinal + indica que o sintagma nominal debe ser convertido polo determinante contatenado ao substantivo, núcleo do sintagma nominal.

Cando nunha regra de reescrita un constituínte facultativo está concatenado a un elemento constituínte obrigatorio, a concatenación dos dous elementos indícase pola simple xustaposición. Por exemplo, a regra

Aux → Tpo (Perf) (M) (Perf)
indica que os constituintes Tempo, Perfecto, Modo e Perfecto están concatenados, sendo o constituínte Tempo o único obrigatorio.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q126002
* JSTOR: string-concatenation
* MAG: 11866591

 |
**Antonio Guillán Hermo**, nado no Xobre (A Pobra do Caramiñal) en 1900 e finado en Pontevedra en 1985, foi un mestre e poeta galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do mestre Antonio Guillán Pazos, naceu na parroquia do Xobre. Cursou estudos de maxisterio e logo de superar as oposicións a mestre casou con María Fajardo Silva, tamén mestra, exercendo ámbolos dous a docencia en distintos colexios de Galicia. A maior parte da súa vida transcorreu entre Vilalonga (Sanxenxo), Vigo e Pontevedra, onde residiu coa súa familia ata a súa morte en 1985.

A pesar de non militar en partido político ningún, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, cando era mestre en Sárdoma, foi represaliado e perdeu o seu posto de traballo, que conseguiu recuperar máis tarde. Debido aos seus problemas de visión, obtivo unha praza de mestre no Colexio da ONCE en Pontevedra, onde exerceu a docencia até a súa xubilación. Foi a partir desas datas cando puido recompilar e rematar a súa obra, que verá a luz en dúas publicacións consecutivas: *Xuncos* e *O libro dos soños*.

Foi un grande estudoso e coñecedor das letras galegas, profundo admirador da obra de Curros e de Pondal, polos que sentía un respecto reverencial. Esa influencia apréciase tanto nos temas da súa poesía como na forma e métrica dos seus versos. Colaborou en *Mundo Gallego*.

Os seus temas, a maioría deles profundamente galegos, denotan o amor pola súa terra e un fino sentido humorístico.

A súa derradeira obra publicada, *O libro dos soños* conta coa colaboración de famosos pintores galegos coma Manuel Aramburu, Manuel Pesqueira, Xulio Maside ou Manuel Torres.

Obra
----

* *Xuncos*, 1979 (poemario).
* *O libro dos soños*, 1984 (poemario).

Notas
-----

1. ↑  "Un poeta nado no Xobre e esquecido na súa vila" / Pastor Rodríguez. *La Voz de Galicia*, Barbanza, 29-1-2010, L.8.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Antonio Guillán Hermo na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383082
* BNE: XX961006

 |
**Artur Tudor**, nado o 20 de setembro de 1486 e finado o 2 de abril de 1502, foi Príncipe de Gales e o fillo máis vello e herdeiro de Henrique VII de Inglaterra e Isabel de York.

Traxectoria
-----------

Henrique VII deu a seu fillo o nome de Artur en homenaxe ao heroe da lenda arturiana, en parte como símbolo das súas esperanzas nun renacemento da grandeza inglesa, e en parte para reafirmar as relacións da dinastía Tudor con Gales. Un ano antes do seu nacemento publicárase ***Le Morte d'Arthur*** ou ***A Morte de Artur*** en galego, é a versión de Sir Thomas Malory sobre a historia do Rei Artur e os Cabaleiros da Táboa Redonda baseada en varias lendas inglesas e francesas e que tivo unha gran repercusión.

Duque de Cornualla dende o nacemento, investido como Príncipe de Gales e Conde de Chester en 1489. Cando tiña dous anos acordouse o seu casamento con Catarina de Aragón. A cerimonia celebrouse en novembro de 1501, e os noivos pasaron a residir en Ludlow, na fronteira entre Inglaterra e Gales. Artur morreu na primavera do ano seguinte, sen descendencia. Os seus títulos, muller e posición de herdeiro da coroa herdounos o seu irmán máis novo, o futuro Henrique VIII de Inglaterra.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q711801
* WorldCat
* VIAF: 137959871
* BMT: 64743
* CERL: cnp00545916
* DeutscheBio: 119048914
* FAST: 287453
* GND: 119048914
* ISNI: 0000 0000 9385 3424
* LCCN: n91059567
* NPG: mp15191
* NTA: 329228803
* ODNB: 705
* SUDOC: 144585901
* WikiTree: Tudor-69

 |
Rosas nun posto durante o Sant Jordi de 2023.
O ambienta na Rambla de Barcelona no Sant Jordi de 2007.
A **Diada de Sant Jordi** en Cataluña é unha festa que se celebra o 23 de abril cadrando co Día do Libro e a Feira da Rosa, símbolos da cultura e do amor, e tamén é un día que reivindica a cultura catalá e tamén, a través do trigo, o esforzo de todo un pobo. É o día dos namorados, e por iso dende o século XV é costume regalar unha rosa vermella en representación do "sangue do dragón" á amada. Na década de 1930 engadiuse o costume de regalarlle un libro ao rapaz, con motivo do Día do Libro. O mesmo día tamén é o Día Nacional de Aragón.

Motivo da festa
---------------

*Artigo principal**:* Xurxo de Capadocia.
A festa de Sant Jordi celébrase o 23 de abril, día no que morreu o cabaleiro Jordi (ou San Xurxo) no ano 303. O santo, que estaba ás ordes do emperador romano Diocleciano, negouse a seguir a orde de perseguir os cristiáns, feito polo cal foi martirizado e decapitado. Axiña comezaron a veneralo como un mártir e apareceron historias fantásticas ligadas á súa figura.

O culto a San Xurxo estendeuse en toda a Coroa de Aragón durante a Idade Media, aínda que no século VIII xa había devoción por el. A celebración de Sant Jordi comezou a estenderse no Principado cara a 1427 e dende 1456 é o patrón oficial de Cataluña. Aínda que a festa se celebrou con máis ou menos intensidade dende o século XVI, é a finais do XIX, co movemento político e cultural da Renaixença, cando se estableceu Sant Jordi como o día patriótico, cívico e cultural máis celebrado de Cataluña.

### Historia

No século XV xa había feira da rosa en Barcelona con motivo do Sant Jordi. Asistían principalmente noivos, noivas e parellas novas, o que fai pensar que o costume de regalar unha rosa ten a súa orixe nesta festa, que se celebraba no Palau de la Generalitat de Catalunya. Propúxose converter esta data en festivo legal por primeira vez en 1436, cando se fixo a proposta ás Cortes Catalás. A proposta entraría en vigor en 1456. Dende o século XV, en Cataluña o día de Sant Jordi é o día dos namorados, e é costume que as parellas se regalen unha rosa vermella "como sangue" e un libro. Os monarcas Pedro II de Aragón, Xaime I ou Pedro IV contribuíron á popularidade do santo. Malia ser tradicional, a popularización de agasallar rosas restableceuse activamente en 1914, grazas ao impulso da Mancomunitat.

Notas
-----

1. 1 2  Patrimoni Cultural (ed.). "Sant Jordi i la Diada del Llibre". Consultado o 27-4-2021.
2. 1 2 3 4  Institut de Cultura de Barcelona (ed.). "Cultura popular de Barcelona". Consultado o 24 de abril de 2023.
3. ↑  Amades, Joan (1952). "Abril. Dia 23". *Costumari Català. El curs de l'Any*: 285–307.
4. ↑  Costa, Roger (maio de 2007). "Al segle XVII, per la diada ja es regalaven roses". *Sàpiens* (Barcelona): p. 25. ISSN 1695-2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Diada de Sant Jordi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Diada de Sant Jordi *(en catalán)*

* Portal:Cataluña