**Chogha Zanbil** (persa: چغازنبيل; Elamita: Dur Untash) é un antigo complexo Elamita na provincia de Khuzestan de Irán. É un dos poucos ziggurat existentes fóra de Mesopotamia. Atópase aproximadamente a 30 km. ao sueste de Susa e 80 km. ao norte de Ahvaz.

Historia e etimoloxía
---------------------

O nome elamita desta estrutura é Cigurat Dūr Untash, (/ˈzɪɡəræt/ ZIG-ər-at; da palabra Semítico Acadio ziqqurat, baseada na D-stem de zaqāru "para construír nunha área elevada" e "Dur Untash" é a combinación do Elamita Dur (Lugar / residente / cidade) como o árabe "Dur / Dar" co mesmo significado e "Untash" o rei elamita que o construíu. No entanto, esta estrutura é coñecida polo seu novo mome persa actual "Chogha Zanbil" que lle deu Chogha en Bakhtiari [] significa "outeiro" []. Foi construído sobre o 1250 a.C. polo rei Untash-Napirisha, principalmente para honrar ao gran deus Inshushinak. O seu nome orixinal era "Dur Untash", que significa "cidade de Untash", pero é improbable que moitas persoas, ademais de sacerdotes e servos, vivisen alí. O complexo está protexido por tres muros concéntricos que definen as áreas principais da "cidade". A área interior está totalmente ocupada por un gran ziggurat dedicado ao deus principal, que foi construído sobre un templo cadrado anterior con compartimentos tamén construídos por Untash-Napirisha.
A área media ten once templos para deuses menores. Crese que orixinariamente planeáronse vinte e dous templos, pero o rei morreu antes de que puidesesen rematar e os seus sucesores deixaron de construír. Na zona exterior atópanse palacios reais, un palacio funerario que contén cinco tumbas reais subterráneas.

Aínda que a construción da cidade terminou abruptamente despois da morte de Untash-Napirisha, o sitio non foi abandonado, pero continuou sendo ocupado ata que foi destruído polo asirio Ashurbanipal no 640. Algúns estudosos especulan, baseándose na gran cantidade de templos e santuarios en Chogha Zanbil, que Untash-Napirisha intentou crear un novo centro relixioso (posiblemente destinado a substituír a Susa) que uniría aos deuses das terras altas e aos das terras baixas de Elam nun só sitio.

O cigurat medía orixinariamente 105.2 m. en cada lado e preto de 53 m. de altura, en cinco niveis, coroado cun templo. O ladrillo de barro era o material básico de todo o conxunto. O cigurat recibiu un revestimento de ladrillos cocidos, algúns dos cales teñen personaxes cuneiformes que dan nome a deidades nas linguas elamita e acadia. Aínda que o cigurat agora ten só 24.75 m. de alto, menos da metade da altura orixinal estimada, o seu estado de conservación é insuperable.

Os principais materiais de construción en Chogha Zanbil eran ladrillos de barro e ladrillos cocidos ocasionalmente. Os monumentos estaban decorados con ladrillos cocidos, xeso e adornos de faia e vidro. Adornando os edificios máis importantes atpábanse miles de ladrillos cocidos que conteñen inscricións con caracteres cuneiformes elamíticos inscritos a man. As estatuas de terracota vidreada como os touros e os grifóns alados custodian as entradas ao cigurat. Preto dos templos de Kiririsha e Hishmitik-Ruhuratir, atopáronse fornos que probablemente foron usados ​​para a produción de ladrillos cocidos e materiais decorativos. Crese que o cigurat foi construído en dúas etapas. Tomou a súa forma multi-capas na segunda fase.

O cigurat considérase o mellor exemplo preservado de monumento piramidal escalonado por parte da UNESCO.. En 1979, Chogha Zanbil converteuse no primeiro sitio iraniano en inscribirse na lista do Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

Arqueoloxía
-----------

 Machado levando o nome do rei Untash-Napirisha
Choga Zanbil excavouse en seis tempadas entre 1951 e 1961 por Roman Ghirshman.

Ameazas
-------

A exploración petrolífera debido ao aumento da demanda global ameaza as bases do sitio, xa que se realizaron varias probas sísmicas para explorar as reservas de petróleo. A busca de petróleo realizouse a tan só 300 m do cigurat.

Notas
-----

1. ↑  Jean Bottéro Ancestor of the West ، Page 88, No século -XIII o rei Untash Napirisha construíu Dur Untash "Cidade de Untash" (en persa moderno, Chogha Zanbil)
2. ↑  Diccionario de Arquitectura Antiga do Próximo Oriente, Páxina 246: a maioría dos ziggurats (a palabra acadia de onde se deriva o nome significa "estar alto")
3. ↑  Right to Passage: Travels Through India, Pakistan and Iran By Zeeshan Khan: page 352: O cigurat de Chogha Zanbil é a instalación central, dunha cidade chamada orixinalmente Dur Untash despois de que o rei elamita Untash Napirisha, Untash Napirisha, construíra aquí unha nova cidade, entre os séculos XIII ou XIV a.C. "Dur" significa "Lugar" en Elamita e semellante á palabra "árabe" "Dar"...
4. ↑  Jean Bottéro Ancestor of the West ، Páxina 88, No século XIII o rei Untash Napirisha construíu Dur Untash "Cidade de Untash" (en persa moderno, Chogha Zanbil).
5. ↑  Middle East and Africa: International Dictionary of Historic Places By page 186 Trudy Ring : Chogha Zanbil (tamén escrito Tsoga Zambil) é o nome "moderno" para for Dur Untash ou Al Untash Napirisha, unha cidade elamita fundada aproximadamente no 1250 a.C. Dur-Untash foi a capital do Rei Untash-Gal (tamén cocñecida como Untash Napirisha)
6. ↑  New Encyclopedia Britannica, page 940, City of Dur Untash ("Modern" Chogha Zanbil).
7. ↑   R. Ghirshman, The Ziggurat de Tchoga-Zanbil, Scientific American, vol. 204, pp. 69-76, 1961
8. ↑  "Tchogha Zanbil". UNESCO World Heritage Centre. Consultado o 15 de xullo de 2017. It is the largest ziggurat outside of Mesopotamia and the best preserved of this type of stepped pyramidal monument.
9. ↑  Roman Ghirshman, Travaux de la mission archéologique en Susiane en hiver 1952–1953, Syria, T. 30, Fasc. 3/4, pp. 222–233, 1953
10. ↑  Roman Ghirshman, Tchoga Zanbil (Dur-Untash). Vol. I: La Ziggurat, Mémoires de la Délégation Archéologique en Iran, vol. 39, Geuthner, 1966
11. ↑  R. Ghirshman, Tchoga Zanbil (Dur-Untash) Volume II: Temenos, Temples, Palais, Tombes, Memoires de la Delegation Archeologique en Iran, vol. 40 Geuthner, 1968
12. ↑  M.J. Steve, Tchoga Zanbil (Dur-Untash) 3: Textes Élamites et Accadiens, Mémoires de la Délégation Archéologique en Iran, vol. 41, Geuthner, 1967
13. ↑  Edith Porada, Tchoga Zanbil (Dur-Untash). Vol. IV (only): La Glyptique, Memoires de la Delegation Archeologique en Iran, vol. 42, Geuthner, 1970
14. ↑  Soudabeh Sadigh (29 de novembro de 2006). "Seismographic Tests to be performed on Tchogha Zanbil". Cultural Heritage News Agency. Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2007. Consultado o 29 de setembro de 2009.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Chogha Zanbil Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* 6,000-Year-Old Ziggurat Found Near Chogha Zanbil In Iran - 2004 Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* Chogha Zanbil Arquivado 10 de novembro de 2016 en Wayback Machine.
* World Heritage profile
* guide to Choga Zanbil