*Non confundir co Pazo de Ximonde en Vedra, propiedade tamén da familia Ximonde*.

O **pazo dos Condes de Ximonde** ou **Pazo de Ramirás** en Santiago de Compostela é unha residencia urbana palaciana, situada no número 23 da rúa do Preguntoiro, na cidade vella.

Foi a residencia señorial dos Condes de Ximonde nesa cidade. Hoxe é un edificio dedicado a actividades culturais, sede do Auditorio Abanca de Afundación.

Historia
--------

O pazo foi a residencia urbana dos Condes de Ximonde en Santiago de Compostela, na rúa do Perguntoiro, durante os séculos XVIII e XIX. Tamén se lle coñecía coma Pazo de Ramirás polo título do home da Condesa de Ximonde, Xacoba Cisneros de Puga, nada o 7 de xaneiro de 1813. Na súa fachada aínda conserva o escudo nobiliario dos antigos propietarios.

Neste palacio residiron os dous primeiros condes, Xoán Antonio e Pedro Cisneros, e maila condesa Xacoba.

Logo do falecemento da condesa, en 1860, foi residencia de Perfecto Conde Fernández, catedrático de Histoloxía da Facultade de Medicina e esposo de Elisa Puga Blanco, filla do curmán e herdeiro universal da Condesa, Manuel María Puga Feijoo. Hoxe é sede do Auditorio da entidade Afundación.

Perfecto Conde Fernández (1847-1903) foi un médico galego, primeiro profesor de histoloxía da Universidade de Santiago de Compostela. Foi catedrático de histoloxía, histoquímica e anatomía patolóxica da Facultade de Medicina da Universidade de Santiago de Compostela do 26 de decembro de 1892 ao 30 de decembro de 1903.

Casou, no Pazo de Anzobre, con Elisa Puga Blanco, terceira irmá do xurista e político compostelán Luciano Puga Blanco, coñecido pola defensa que realizou do poeta Curros Enríquez. Perfecto era irmán do Letrado Cándido Conde Fernández, colaborador do bufete de Luciano Puga e que posteriormente foi Notario de Ferrol. A sobriña de Elisa Puga, Manuela Pumpido Puga, que tamén morou no pazo, contraeu matrimonio co irmán de Perfecto, Cándido Conde Fernández.

O condado de Ximonde
--------------------

*Artigo principal**:* Condado de Ximonde.
Escudo de armas dos condes de Ximonde.
O primeiro titular do Condado de Ximonde foi Xoán Antonio Cisneros de Castro e da Barrera (1725-1798). Recibiu o título de Conde de Ximonde do Rei Carlos III de España, co vicecondado previo de Soar, por Decreto dado no Palacio Real de El Pardo o 14 de xaneiro de 1766. Finou o 20 de decembro de 1798, aos 73 anos.

O segundo titular foi seu fillo Pedro Cisneros de Castro e Ulloa nado o 2 de decembro de 1770, que foi membro da Xunta Suprema que se formou na Coruña durante a Guerra da Independencia, como Rexedor de Santiago de Compostela, e representou ao Reino de Galicia na Xunta Suprema Central. Foi un importante defensor da cultura galega e faleceu en Compostela o 12 de xullo de 1824, aos 53 anos de idade.

Sucedeuno a súa filla, Xacoba Cisneros de Puga, que estivo casada con Xosé Mª Bermúdez Acevedo e morreu en Santiago de Compostela o 9 de abril de 1860 aos 47 anos de idade. A condesa e seu home, señor de Ramiráns e Vilardefrancos, foron partidarios do carlismo. O home da condesa foi o presidente da Xunta Superior que en 1836 constituíron os carlistas na Coruña, ao comezo da primeira guerra carlista, para dirixir as milicias galegas.

Estrutura da edificación
------------------------

O pazo dispuña dunha horta ao leste. Entre esta e o pazo existía unha calella que comunicaba a Rúa das Ameas coa Praza da Pescadería Vella. A calella ficou integrada finalmente no edificio, que coma testemuña conservouse trazada no actual patio de butacas do auditorio.

O edificio foi reformado ao longo dos anos ata en seis ocasións, sendo a de 1909 por Ramón Mosquera Codesido a máis relevante. En 1970, realizouse outra para a instalación dunha tenda.

A edificación orixinal é do século XVIII, edificio urbano en cantaría de granito, con planta terrea e dous andares. Do edificio orixinal consérvanse os dous arcos centrais da planta terra da fachada á rúa do Perguntoiro e o escudo situado no centro da fachada no segundo andar. Os balcóns dos andares primeiro e segundo reformáronse a finais do século XIX.

A fachada conserva o escudo nobiliario dos antigos propietarios, situado no machón central do segundo andar, pódese apreciar as armas da familia: Figueroa (cinco follas de figueira colocadas en aspa), Castro (seis roeis de azur colocados en dous paus de tres), Mendoza (acuartelado en aspa) e Moscoso (unha cabeza de lobo). Aparece así mesmo unha cruz flordelisada da Orde Militar de Santiago e, baixo a coroa, un pequeno escudo xaquelado coas armas da liñaxe dos Cisneros.

Auditorio
---------

A adaptación do edificio para o transformar no auditorio Abanca, inaugurado en setembro de 2011, correu a cargo do arquitecto Xosé Luís Pereiro. Respectouse a antiga fisionomía do edificio, mantendo o conxunto arquitectónico que conforma xunto cos inmobles lindeiros. Conserváronse todas as fachadas e muros perimetrais existentes, así como da antiga escaleira, que foi reconstruída na súa totalidade, recuperando os orixinais banzos de granito do seu primeiro tramo. O auditorio ten capacidade para uns 700 espectadores, distribuídos no patio de butacas e un anfiteatro. Posúe foso de orquestra, cámara negra, cuncha acústica, e camerinos.

A oferta cultural xira en torno a tres grandes epígrafes: dous ciclos temáticos (un de danza, lírica e música e outro de teatro), e mais unha programación xenérica orientada a públicos moi diferentes.

Notas
-----

1. ↑  Polo título do home da Condesa de Ximonde.
2. ↑  Casa de Maindo
3. ↑  *O carlismo galego*, Barreiro Fernández. Santiago de Compostela, 1976
4. ↑  "MODIFICACIÓN PUNTUAL DEL PLAN ESPECIAL DE PROTECCIÓN Y REHABILITACIÓN DE LA CIUDAD HISTÓRICA DE SANTIAGO DE COMPOSTELA, RELATIVA A LA UNIDAD EDIFICATORIA 11110 3 – C/ PREGUNTOIRO Nº 23" (en castelán). 2016-03-04. Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 19 de novembro de 2018.
5. 1 2  Afundación
6. ↑  Auditorio Abanca

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pazo dos Condes de Ximonde*** |

### Ligazóns externas

* Auditorio Abanca, información e eventos
* Brigantino.

| * v
* c
* e
Artigos sobre a cidade de Santiago de Compostela |
| --- |
| Edificios | 

|  |  |
| --- | --- |
| Institucionais | 
* Parlamento de Galicia
	+ Pazo do Hórreo
* Pazo de Raxoi
* Pazo de San Caetano
* Residencia oficial de Monte Pío
* Pazo de Amarante

 |
| Relixiosos | 
* Catedral de Santiago de Compostela
* Mosteiro de San Martiño Pinario
* Convento de San Francisco do Val de Deus
* Convento de San Paio de Antealtares
* Colexiata de Santa María a Real do Sar
* Capela de Ánimas
* Igrexa de San Fiz de Solovio
* Igrexa de San Froitoso
* Convento de Santo Agostiño
* Convento de San Domingos de Bonaval
* Convento das Orfas
* Convento de Belvis
* Seminario Menor
* Igrexa de Salomé
* Convento de Santa Clara
* Igrexa de San Roque
* Igrexa de San Froitoso
* Outros edificios relixiosos

 |
| Teatros | 
* Auditorio de Galicia
* Teatro Principal
* Auditorio Abanca
* Salón Teatro

 |
| Museos | 
* Museo do Pobo Galego
* Centro Galego de Arte Contemporánea
* Casa da Troia
* Museo da Catedral
* Museo Pedagóxico de Galicia
* Museo das Peregrinacións e de Santiago

 |
| Outros | 
* Cidade da Cultura
* Hostal dos Reis Católicos
* Hospital de San Roque
* Biblioteca Ánxel Casal
* Colexio de San Clemente
* Casa da Parra
* Casa da Conga
* Pazo de San Lourenzo de Trasouto
* Casa do Cabido
* Colexio de San Xerome
* Pazo de Vaamonde
* Pazo do Espiño
* Colexio de Santiago Alfeo
* Pazo de Xelmírez
* Pazo de Fondevila

 |

 |  |
| Parques | 
* Alameda de Santiago de Compostela
* Paseo da Alameda
* Paseo da Ferradura
* Carballeira de Santa Susana
* Carballeira de San Lourenzo
* Granxa do Xesto
* Parque da Música
* Parque das Galeras
* Parque do Paxonal
* Parque de San Domingos de Bonaval

 |
| Centros comerciais | 
* Área Central
* Centro Comercial Compostela
* Centro Comercial As Cancelas

 |
| Rueiro | 
* Praza do Obradoiro
* Praza da Quintana
* Rúa da Acibechería
* Rúa das Galeras
* Rúa Entrerríos
* Praza do Seminario de Estudos Galegos
* Rúa de San Francisco
* Rúa de San Roque
* Rúa do Franco
* Rúa do Vilar
* Praza do Toural
* Praza de Cervantes
* Praza de Mazarelos

 |
| Transporte | 
* Aeroporto de Santiago de Compostela
* Estación de Santiago de Compostela
* Transportes Urbanos de Santiago

 |
| Medios de comunicación | 
* CRTVG
* El Correo Gallego
* Nós Televisión
* Santiago TV

 |
| Deportes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Clubs deportivos | 
* SD Compostelafútbol
* Obradoiro CABbaloncesto
* Santiago Futsalfútbol sala
* Arteal TMtenis de mesa
* Santiago RCrugby
* CW Santiagowáter-polo
* HC Raxoihóckey a patíns
* Black Ravensfútbol americano

 |
| Recintos deportivos | 
* Estadio Municipal Verónica Boquete de San Lázaro
* Multiusos Fontes do Sar
* Campo de Santa Isabel
* Pavillón de Santa Isabel
* Estadio Universitario
* Pavillón Universitario
* Campo das Cancelas
* Real Aero Club de Santiago

 |

 |
| Outros recintos | 
* Monte do Gozo
* Recinto Feiral de Amio
* Mercado de Abastos

 |
| Centros de saúde | 
* Complexo Hospitalario Universitario de Santiago de Compostela
* Hospital HM Rosaleda
* Hospital Nosa Señora da Espezanza
* Hospital Psiquiátrico de Conxo
* Hospital Médico-Cirúrxico de Conxo
* Hospital Gil Casares

 |
| Empresas locais | 
* FINSA
* Televés
* Blu:Sens
* Uro
* Castrosua

 |
| Restos arqueolóxicos | 
* Castriño de Conxo
* Castelo da Rocha Forte
* Muralla de Santiago de Compostela
* Arco de Mazarelos
* Porta do Camiño

 |
| Accidentes xeográficos | 
* Monte Pedroso
* Río Sar
* Río Sarela
* Río Corgo

 |
| Educación | 
* Universidade de Santiago de Compostela
* Edificio Docente Roberto Novoa Santos
* Facultade de Medicina e Odontoloxía
* Facultade de Dereito
* Facultade de Medicina
* Facultade de Química
* Facultade de Xeografía e Historia
* Facultade de Farmacia
* Facultade de Filosofía
* Facultade de Matemáticas
* Instituto Xelmírez

 |
| Outros | 
* Camiño de Santiago
* Historia de Santiago de Compostela
* Cidade vella de Santiago de Compostela
* Cemiterio de Boisaca
* Panteón de Galegos Ilustres
* Panteón Real da Catedral de Santiago
* Cineuropa

 |
| **Portal:Santiago de Compostela** |