**Giordano Bruno**, coñecido tamén por **Nolano** ou **Bruno de Nola**, nado en Nola (provincia de Nápoles) en 1548 e asasinado en Roma o 17 de febreiro de 1600, foi un filósofo italiano.

Traxectoria
-----------

Giordano Bruno ingresou no convento dominico de Nápoles en 1566 onde se doutorou en teoloxía. Dominico como Tomé de Aquino, era fillo de Xoán Bruno, un militar italiano e Flaulisa Savolino. Sempre contestador, non tarda en atraer contra si mesmo opinións contrarias e persecucións. En 1576 abandona o hábito ao ser acusado de herexía por dubidar da Santísima Trindade.

Defensor do humanismo, corrente filosófica do Renacemento (cuxo principal representante é Erasmo), Bruno defendía o infinito cósmico e unha nova visión do home. Aínda que a filosofía da súa época estivese baseada nos clásicos antigos, de entre os cales principalmente Aristóteles, Bruno teorizou vehementemente contra eles. A súa forma e contido son moi semellantes aos de Platón, escribindo na forma de diálogos e coa mesma visión.

Nómade por natureza e modo de vida, Bruno baseou a súa filosofía apoiado nas súas intuicións e vivencias fóra do común. Non era un científico, nin valoraba a matemática, mais era un visionario, considerado místico por moitos.

### Ideas

Un dos puntos claves da súa teoría é a cosmoloxía, segundo a cal o universo sería infinito, poboado por milleiros de sistemas solares, e interligado con outros planetas contendo vida intelixente. Para esta perspectiva bebeu na fonte de Nicolau da Cusa, Copérnico e tamén de Giovanni della Porta.

Deus sería a forza creadora perfecta que forma o mundo e que sería inmanente a el. Bruno acepta os poderes humanos extraordinarios de Deus, mais enfrontouse abertamente á Igrexa católica ridiculizando os milagres de Cristo e outros tantos dogmas católicos, tales como a virxindade de María.

Morte
-----

O nobre veneciano chamado Giovanni Mocenigo, atopou a Bruno en Frankfurt en 1590 e convidouno a Venecia, baixo o pretexto de ensinar a mnemotécnica, a arte de desenvolver a memoria, en que Bruno era perito. Como Mocenigo quería usar as artes da memoria con fins comerciais, segundo algúns ou para prexudicar os seus concorrentes e inimigos conforme outros, pechou a Bruno nun cuarto e chamou os axentes da Inquisición para que o levasen preso, acusándoo de herexía. Bruno foi preso no *San Castello* no día 26 de maio de 1592.

Por estas opinións quentes e perigosas para a época, Giordano Bruno foi condenado pola inquisición, pasando os seus últimos oito anos sufrindo torturas e malos tratos de todos os tipos. No último interrogatorio non se retracta, mostra forza e coraxe. Por non abxurar, é condenado á morte na fogueira, mais antes de morrer afronta aínda máis unha vez aos seus inquisidores. Dise que cuspiu no crucifixo dos que o mataron. No entanto algúns consideran que non o fixo, e que este relato é para tentar denegrir máis a súa imaxe.

Ao ser anunciada a sentenza, de que sería executado piamente, sen profusión de sangue (que en verdade significaba a morte na fogueira) dixo: "*Teme máis a Forza en pronunciar a sentenza do que eu en escoitala*" Significando que a *Forza* - a Igrexa Católica sabería do crime contra a humanidade que estaría cometendo creando un mártir do pensamento. Anos despois, ante unha situación análoga, Galileo Galilei apenas susurrou "e pur si muove (*aínda con todo iso, móvese...*)" ao negar o heliocentrismo: Galileo, xa vello, tivo en conta o caso de Bruno e preservouse para poder continuar as súas investigacións.

Obra
----

* *De umbris idearum* (1582)
* *Cantus Circaeus* (1582)
* *De compendiosa architectura* (1582)
* *Candelaio* (1582)
* *Ars reminicendi* (1583)
* *Explicatio triginta sigillorum* (1583)
* *Sigillus sigillorum* (1583)
* *La Cena de le Ceneri* (1584)
* *De la causa, principio, et Uno*(1584)
* *De l'infinito universo et Mondi* (1584; traducido ao galego como *Acerca do infinito, do universo e dos mundos*, Fundación Calouste Gulbenkian, 1984)
* *Spaccio de la Bestia Trionfante* (1584)
* *Cabala del cavallo Pegaseo - Asino Cillenico* (1585)
* *De gl' heroici furori* (1585)
* *Figuratio Aristotelici Physiciauditus* (1585)
* *Dialogi duo de Fabricii Mordentis Salernitani* (1586)
* *Idiota triumphans*(1586)
* *De somni interpretatione conl' Insomniun* (1586)
* *Centun et viginti articuli denatura et mundo adversusperipateticos* (1586)
* *Animadversiones circa lampaden lullianan* (1586)
* *Lampas triginta statuarum* (1586)
* *Delampade combinatoria Lulliana* (1587)
* *De progresu et lampade venatoria logicorum* (1587)
* *Oratio valedictoria* (1588)
* *Camoeracensis Acrotismus*(1588)
* *De specierum scrutinio* (1588)
* *Articuli centun et sexagintaadversus huius tempestatismathematicosatque Philosophos* (1588)
* *Oratio consolatoria* (1589)
* *De triplici minimo et mensura* (1591)
* *De monade numero et figura* (1591)
* *De innumerabilibus, immenso, et infigurabili* (1591)
* *De imaginun, signorum &idearum compositione* (1591)
* *De vinculis in genere* (1591)
* *Summa terminorum metaphisicorum* (1595)
* *Artificiun perorandi* (1612)
* *Libri physicorum Aristotelisexplanati*
* *De magia - Theses de maxia*
* *De magia mathematica*
* *De rerum principiis et elementis et causis*
* *Medicina Lulliana*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

Reale, G. & Antiseri, D. (1990): *Historia da Filosofia*, Volume II, Ed.Paulis, San Paulo.
Yates, F. A. (1988): *Giordano Bruno e a Tradição Hermética*, Ed. Cultrix, San Paulo.
Bosy, John (1993): *Giordano Bruno e o Misterio da embaixada*, Ediouro, 272 p.
Giuliano Montaldo (1973): *Giordano Bruno*, filme con Gian María Volontè. 123 min.
### Ligazóns externas

* - *(en inglés)*, *(en italiano)* e *(en castelán)*.
* Giordano Bruno. Páxina de Filosofía Moderna
* 
* Escola Giordano Bruno de Educación Infantil inspirada no filósofo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q36330
* WorldCat
* VIAF: 68926311
* BAV: ADV10174885
* BIBSYS: 90269020
* BLBNB: 000622171
* BNB: ID
* BNE: XX1154866
* BNF: 11894377x
* BRE: 1885350
* BVMC: 2189
* CANTIC: a10464578
* CERL: cnp01302061
* CiNii: DA00822859
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118516221
* EBID: ID
* EGAXA: vtls001383706
* Europeana: ID
* FAST: 40767
* GEC: 0012585
* GND: 118516221
* Gutenberg: 8901
* ICCU: CFIV011211
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2281 2585
* LCCN: n79090025
* LibraryThing: brunogiordano
* LibriVox: 11519
* MR: 811612
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00434649
* NKC: jn20000700247
* NLA: 35023139
* NLG: 61679
* NNDB: 000029578
* NTA: 068652968
* OBP: ID
* OL: OL86293A
* openMLOL: 105
* Orthodox Encyclopedia: 153489
* PTBNP: 17778
* RSL: 000101106
* SELIBR: 179482
* SNAC: w64j37hb
* SUDOC: 027344010
* Theatricalia: 5t9
* Treccani: giordano-bruno
* ULAN: 500338736
* zbMATH: bruno.giordano.1

 |