recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Luiz Carlos da Silva Lemos**, máis coñecido como **Luiz Carlos Tatu**, nado en Três Irmãos, Río de Xaneiro, o 11 de agosto de 1947, é un exfutbolista brasileiro que xogaba como extremo dereito.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar ao fútbol na súa localidade natal, Três Irmãos, instalándose máis tarde en Santo Antonio de Pádua, onde xogou no Paduano Esporte Clube. Aos 17 anos ingresou no Flamengo do Río de Xaneiro. Comezou no equipo xuvenil, pasando logo ao primeiro equipo, no que pronto comezou a destacar. En 1968 disputou un partido coa selección brasileira, contra Iugoslavia no Maracanã, saíndo de titular na dianteira xunto a Pelé, Tostão e Edu.

Militou no *Mengão* ata o Entroido de 1969, cando foi traspasado ao Vasco da Gama. No *Vascão* xogou durante os seguintes oito anos, nos que gañou un Campionato Carioca en 1970. En 1972 saíu cedido ao Cruzeiro, club co que gañou o Campionato Mineiro. Ao seu regreso ao Río, participou da primeira conquista do Campionato Brasileiro na historia do Vasco, na edición de 1974.

A comezos de 1977 foi traspasado ao Fluminense a cambio de Dirceu Guimarães. Xogou dúas campañas no *Flu* e nos seus últimos anos de carreira militou no Bangu, no Olaria e no Campo Grande.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Luís Carlos… o conto do vigário" (en portugués). 5 de febreiro de 2018. Consultado o 15 de outubro de 2022.
2. ↑  "Luiz Carlos Tatu participou de live no canal Casaca!" (en portugués). 23 de outubro de 2021. Consultado o 15 de outubro de 2022.
3. ↑  "Brasil - Iugoslavia 1968". *Transfermarkt* (en inglés). Consultado o 15 de outubro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en ceroacero.es *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q114669182
* Thefinalball: 443102
* Transfermarkt: 738788

 |
A ***London School of Medicine for Women***, creada en 1874, foi a primeira escola de medicina de Gran Bretaña en formar a mulleres doutoras.

Historia
--------

A escola foi fundada por unha asociación de médicas pioneiros Sophia Jex-Blake, Elizabeth Garrett Anderson, Emily Blackwell e Elizabeth Blackwell con Thomas Henry Huxley. A fundación estivo motivada en parte polos intentos frustrados de Jex-Blake de cursar un título de medicina nun momento no que as mulleres non eran admitidas nas escolas de medicina británicas, e foi expulsada da Universidade de Edimburgo por este motivo.  Outras mulleres que estudaran con Jex-Blake en Edimburgo uníronse a ela na escola de Londres, entre elas Isabel Thorne, que a sucedeu como secretaria honoraria en 1877.

 Royal Free Hospital - Escola de Medicina para Mulleres, Hunter Street.
A *UK Medical Act of 1876* foi unha lei que derrogaba a Lei Médica anterior no Reino Unido e permitía a todas as autoridades médicas do Reino Unido autorizar a todos os solicitantes cualificados independentemente do sexo.   En 1877 chegouse a un acordo co Royal Free Hospital que permitiu que as estudantes da London School of Medicine for Women completasen alí os seus estudos clínicos. O Royal Free Hospital foi o primeiro hospital docente de Londres en admitir mulleres para a súa formación.

En 1894, unha coñecida feminista hindú Rukhmabai graduouse en medicina despois de asistir á London School of Medicine for Women. O número de estudantes hindús creceu tanto que ao redor de 1920 a escola, en cooperación coa Oficina da India, abriu un albergue para estudantes de medicina hindús.

En 1914, a escola amplíase aínda máis debido ao número de mulleres que querían estudar medicina, o que fixo necesario duplicar o número de laboratorios e salas de conferencias. No momento da expansión, a escola tiña máis de 300 estudantes matriculados, o que o convertía no maior centro universitario para mulleres de Gran Bretaña.

Notas
-----

1. ↑  "UCL Bloomsbury Project". ucl.ac.uk.
2. 1 2  "Buildings For Training Nurses, Doctors… and Mothers!".
3. ↑  *British Medical Journal*. British Medical Association. 1908. p. 1079–.
4. ↑  *Voices of Victorian England: Contemporary Accounts of Daily Life*. ABC-CLIO. 25 febrer 2014. p. 211–. ISBN 978-0-313-38689-3.
5. ↑  *Parliamentary Papers, House of Commons and Command*. H.M. Stationery Office. 1892. p. 40–.
Non confundir con LARSA.

|  |
| --- |
| **Mesopotamia** |
| Río Éufrates – Tigris |
| **Cidades / Imperios** |
| **Sumeria**: Uruk – Ur – Eridu |
| Kish – Lagash – Nippur |
| **Imperio acadio**: Agadé |
| Babilonia – Isín – Larsa – Susa |
| **Asiria**: Asur – Nínive |
| Nuzi – Nimrud |
| **Imperio Babilónico** – **Caldea** – |
| **Elam** – **Amorreos** |
| **Mitanni** – **Casitas** |
| **Cronoloxía** |
| Reis sumerios |
| Reis de Asiria |
| Reis de Babilonia |
| **Lingua** |
| **Escrita cuneiforme** |
| Lingua sumeria – Acadio |
| Elamita |
| **Mitoloxía** |
| Gilgamesh – Marduk |

**Larsa** (a bíblica **Ellasar**) foi unha cidade importante na antiga Mesopotamia. Está situada en Iraq na localidade de Senkereh, e a uns 24 km ao sueste das ruínas da cidade de Uruk.

Historia
--------

A cidade de Larsa en Mesopotamia.
Aínda que é mencionada en inscricións que datan do 2700 a.C. Larsa non adquiriu relevancia política ata o 2500 a.C. en que consegue a independencia política de Ur da man do amorita Naplanum, pouco antes da destrución de Ur a mans dos Elamitas. A finais do século XX a.C. o rei Gungunum inicia o período de expansión de Larsa arrebatando a Isín o control das cidades de Ur e Lagash e aos Elamitas o control de Susa, tomou para si o título de *rei de Sumer e Acad* co que reclamaba a herdanza da III dinastía de Ur. Posteriormente, o rei Sumu-O conquistou Nippur, Kazallu e Kish co que se convertía no reino hegemónico da zona.

Na segunda metade do século XIX a.C. un personaxe cun nome elamita pero do que se cre que era amorreo, Kudur-mabuk, fíxose co control de Larsa sen que se saiba exactamente como, probablemente aproveitando as desestabilización política que deberon provocar as continuas guerras entre Isin e Larsa. Kudur-mabuk puxo no trono de Larsa ao seu fillo Warad-sen aínda que reinou persoalmente a través deste. A Waran-sen sucedeulle Rim-Sen co cal o reino de Larsa alcanzou o seu máximo apoxeo. Rim-Sen venceu a unha coalición de Uruk e Isin, conquistou Der, conquistou Uruk e finalmente venceu definitivamente a Isin en 1794 a.C.. Durante este período Larsa levo a cabo grandes obras de construción de templos, canles para favorecer a agricultura e favoreceuse á arte e a literatura.

A segunda metade do reinado de Rim-Sen, estivo marcado polo ascenso de Babilonia como potencia baixo a dirección de Hammurabi que subira ao trono en 1792 a.C.. Cara a 1785 a.C. Larsa perdeu as cidades de Isin e Uruk a mans de Babilonia e quedo subordinada politicamente a esta. Finalmente en 1763 a.C. Hammurabi anexiónase Larsa que xamais volveu recuperar a posición de poder que ostentara.

Notas
-----

1. ↑  Biblia:Xénese: 14,1

Táboa cronolóxica
-----------------

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Georges Roux. *Mesopotamia*. Ediciones Akal. ISBN 84-7600-174-6
* Mario Liverani. *O antigo oriente*. Editorial Crítica. ISBN 84-7423-623-1

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q244746
* WorldCat
* VIAF: 248104373
* DARE: 22333
* EBID: ID
* GEC: 0036585
* GeoNames: 91560
* NKC: ge766271
* Pleiades: 912897
* TGN: 6003327

 |
O grupo oriental setentrional ten só tres membros activos en dúas áreas bastamente separadas, a lingua iagnobí en Taxiquistán (descendente do sogdiano) e a lingua oseta no Cáucaso en Iristán do norte (Rusia) e do sur (Xeorxia) (tamén coñecido e chamado **Osetia**), (descendente dos escito-sármatas). Estes son restos dun vasto contínuum etnolingüístico que percorría a maioría das estepas de Asia Central no milenio I a.C. A mesma lingua avéstica, o máis antigo testemuño da rama irania, é un membro deste grupo. Coa presenza grega en Asia Central, algunhas da maioría destas linguas orientas deixaron testemuña no seu período iranio medio, mentres que dende o oeste de Cazaquistán (ou Cazaquia) a través da estepa Póntica ata Ucraína case ningunha testemuña do extenso contínuum escito-sármata sobreviviu.

* Avesta, aproximadamente 1300 - s. VII (clasificación incerta).
* Bactrio, aproximadamente século IV - século IX.
* Cuaresmio aproximadamente século IV - século XIII.
* Sogdiano, aproximadamente século IV.
	+ Iagnobí.
* Escita.
	+ oriental (escita-khotanés).
		- Khotanés, aproximadamente século V - século X.
		- Tumxuqués (anteriormente denominada maralbaxí), século VII.
	+ occidental (escita-sármata), aproximadamente século VIII.
		- oseto antigo
			* Digorés
			* Iriano (*Ironau* para os seus falantes, ou *oseto moderno*)
			* Xásico.
**Manuela Fraguela Seoane**, nada en Ferrol, é unha economista e política galega. Foi profesora na facultade de economía e tenente alcaldesa de Santiago de Compostela. Posteriormente foi directora de Facenda da Xunta de Galicia.

Traxectoria
-----------

Filla de militar, estudou Económicas en Madrid. Trasladouse a Santiago de Compostela en 1970 e incorporouse como profesora non numeraria á Facultade de Económicas en 1971, na que foi profesora contratada até 1984. En Compostela entrou en contacto coa UTEG e a ANPG. Opositou a secretaria da administración local conseguindo praza nun concello da provincia de Zamora, e trasladouse ao ano seguinte ao de Negreira e despois ao de Narón. Entrou como funcionaria da Xunta e dende 1988 traballou no Instituto Galego de Estatística.

Militante da UPG e da ANPG, foi cabeza de lista do BNPG pola provincia da Coruña nas primeiras eleccións xerais. Nas primeiras eleccións municipais da democracia foi elixida concelleira no concello de Santiago pola mesma fronte. En maio de 1981 foi expulsada da UPG. En outubro de 1981 dimitiu xunto con outros concelleiros (Xulio Rodríguez e Teresa Conde-Pumpido) a raíz dun conflito interno no BNPG que acabou coa súa expulsión xunto a dun bo número de militantes e dirixentes. Logo militou no colectivo Asemblea de Nacionalistas Galegos (formado por ex militantes da UPG e a ANPG como Francisco García Montes) que participou nas reunións previas á creación do BNG, aínda que se retirou en xullo de 1982 acusando á fronte de indefinición ideolóxica.

Foi Subdirectora xeral de Promoción Industrial e Comercio Exterior entre 2006 e 2009. É portavoz da Plataforma de Pensionistas de Compostela.

Vida persoal
------------

Está casada con Ramón López-Suevos e é nai da xuíza Ana López-Suevos Fraguela.

Notas
-----

1. ↑  Concha Pino (16 de outubro de 2010). "«A miña vida en Santiago empezou como profesora en 1971 en Económicas»". *La Voz de Galicia*.
2. ↑  Perfecto Conde Muruais (12 de maio de 1981). "Expulsados varios dirigentes de Unión del Pueblo Gallego". *El País*.
3. ↑  Ánxel Vence (23 de outubro de 1981). "Dimiten tres concejales del Bloque en Santiago y Vigo". *El País*.
4. ↑  Miguel Pardo (6 de marzo de 2018). ""La lucha por las pensiones debe ser unitaria; es muy importante y el objetivo es común". *elDiario.es*.
Exemplos de oito puntos situados no plano cartesiano mediante pares ordenados.
En matemáticas, un **par ordenado** é unha colección de dous elementos tal que un dos elementos pode ser distinguido como o *primeiro* e o outro como o *segundo*, aínda que o primeiro e o segundo elemento sexan o mesmo. Un par ordenado con primeiro elemento *a* e segundo *b* é usualmente escrito como (*a*, *b*). Dous pares ordenados cumpren: 

{\displaystyle (a,b)=(c,d)\iff a=c\land b=d}
O conxunto de todos os pares ordenados nos cales o primeiro elemento vén dun conxunto *X* determinado e o segundo dun conxunto *Y* é chamado **produto cartesiano**  de *X* e *Y*, escrito {\displaystyle X\times Y}.

Listas ordenadas
----------------

Tríos ordenados e listas ordenadas son definidos recursivamente a partir da definición de par ordenado: un trío ordenado (a,b,c) pode ser definido como (a, (b,c)) ou como ((a, b), c); ou sexa, un par ordenado que contén outro par ordenado como elemento.

Esta abordaxe é espellada en linguaxes de programación: É posíbel representar unha lista de elementos como unha construción de pares ordenados aniñados. Por exemplo, a lista (1 2 3 4 5) tórnase (1, (2, (3, (4, (5, {})))) ). 
A linguaxe de programación Lisp usa estas listas como a súa estrutura de datos primaria.

Pares ordenados na teoría dos conxuntos
---------------------------------------

Na teoría dos conxuntos pura, onde existen soamente conxuntos, pares ordenados (*a*, *b*) poden ser definidos como o conxunto 

{\displaystyle ~(a,b)=\{\{a\},\{a,b\}\}}
Esa definición ten o nome de *par de Kuratowski*, e é ben básica, porque require apenas poucos axiomas para poder ser formulada (o axioma da extensión, o axioma da separación e o axioma do par ). A afirmación de que *x* sexa o primeiro elemento dun par ordenado *p* pode entón ser formulada como 

∀ *Y* ∈ *p* : *x* ∈*Y*
e que *x* sexa o segundo elemento de *p* como 

(∃ *Y* ∈ *p* : *x* ∈ *Y*) ∧ (∀ *Y*1 ∈ *p*, ∀ *Y*2 ∈ *p* : *Y*1 ≠ *Y*2 → (*x* ∉ *Y*1 ∨ *x* ∉ *Y*2)).
Note que esa definición aínda é válida para o par ordenado *p* = (*x*,*x*) = { {*x*}, {*x*,*x*} } = { {*x*}, {*x*} } = { {*x*} }; neste caso a declaración (∀ *Y*1 ∈ *p*, ∀ *Y*2 ∈ *p* : *Y*1 ≠ *Y*2 → (*x* ∉ *Y*1 ∨ *x* ∉ *Y*2)) é trivialmente verdadeira, dado que nunca acontece que *Y*1 ≠ *Y*2.

Na formulación usual ZF da teoría dos conxuntos incluíndo o axioma da regularidade, un par ordenado (*a*, *b*) pode tamén ser definido como o conxunto {*a*, {*a*, *b*}}. De todas as formas, axioma da regularidade é necesario, dado que sen el, é posíbel considerar conxuntos *x* e *z* tales que *x* = {*z*}, *z* = {*x*}, e *x* ≠ *z*. Entón temos que

(*x*, *x*) = {*x*, {*x*, *x*}} = {*x*,{*x*}} = {*x*, *z*} = {*z*, *x*} = {*z*, {*z*}} = {*z*, {*z*, *z*}} = (*z*, *z*)
malia querermos (*x*,*x*) ≠ (*z*,*z*).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191290
* EBID: ID
* JSTOR: ordered-pairs
* MAG: 206106527

 |
| *Lithognathus mormyrus* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Osteichthyes |
| Clase: | Actinopterygii |
| Subclase: | Neopterygii |
| Orde: | Perciformes |
| Suborde: | Percoidei |
| Familia: | Sparidae |
| Xénero: | '**Lithognathus'** |
| Especie: | ''***L. mormyrus''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Lithognathus mormyrus'**Linnaeus, 1758 |
| Sinonimia |
| * *Pagellus goreensis* (Valenciennes, 1830)
* *Pagellus mormyrus* (Linnaeus, 1758)
* *Sparus mormyrus* (Linnaeus, 1758)
 |

***Lithognathus mormyrus*** é unha especie de peixe actinopterixio da orde dos perciformes que pertence á familia dos espáridos. Distribúese desde o Cantábrico ao Mar Negro e Mar de Azov até Suráfrica. Tamén se atopa no Índico e o Mar Vermello.

Distribución
------------

Grupo de *Lithognathus mormyrus* en Madeira (Portugal).
Atópase en Albania, Alxeria, Angola, Benín, Bosnia e Herzegovina, Camerún; Cabo Verde; República do Congo; República Democrática do Congo, Costa do Marfil; Croacia; Chipre; Exipto; Guinea Ecuatorial; Eritrea; Francia; Gabón; Gambia; Ghana; Xibraltar; Grecia; Guinea; Guinea-Bissau; Israel; Italia; Líbano; Liberia; Libia; Malta; Mauritania; Mónaco; Montenegro; Marrocos; Mozambique; Namibia; Nixeria; Omán; Portugal; San Tomé e Príncipe; Arabia Saudita; Senegal; Serra Leoa; Eslovenia; Suráfrica; España; Sudán; Siria; Togo; Tunisia; Turquía; Sáhara Occidental; Iemen.

Descrición
----------

Ten 50 cm de lonxitude e presenta un corpo ovalado, alto e comprimido. A súa boca encóntrase na parte inferior da súa cabeza, e o seu fociño é alongado. Ao igual que outras especies da súa familia é hermafrodita.

Comportamento
-------------

Localízase en fondos areosos ou lixeiramente fangosos a menos de 50 m; adoita entrar nos estuarios. A súa alimentación baséase en moluscos, crustáceos, vermes, etc. Reprodúcese en primavera e verán.

Notas
-----

1. 1 2   Russell, B. Carpenter, K.E. Pollard, D. Mann, B.Q. & Buxton, C.D. (2014) Lithognathus mormyrus; *The IUCN Red List of Threatened Species*, versión 2014.3. Consultado o 15 de febreiro de 2015.
2. 1 2  *Lithognathus mormyrus* (Linnaeus, 1758) asturnatura.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2016506
* GEC: 0120727

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Lithognathus\_mormyrus
* DORIS: 462
* EUNIS: 124159
* FishBase: 706
* GBIF: 2392647
* GlobalSpecies: 659359
* iNaturalist: 118660
* IRMNG: 10145426
* ITIS: 182936
* IUCN: 170160
* NBN: NHMSYS0020233950
* NCBI: 50591
* Plazi: ID
* TAXREF: 69634
* WoRMS: 127055

 |
**Link** é un personaxe ficticio protagonista da saga de videoxogos The Legend of Zelda, de Nintendo. Creado por Shigeru Miyamoto, apareceu por primeira vez no videoxogo The Legend of Zelda (1986). 
Cabe destacar que ó longo da saga existen diversos heroes co nome de Link, cada un coas súas características. Segundo o que di Ganondorf en The Wind Waker, podería tratarse dun mesmo heroe que renace ó longo das eras.

Características
---------------

Link é un mozo modesto cunha valentía lendaria, debido a que porta a Triforza do Valor. Nalgúns xogos da saga outórganselle certos títulos, como *Heroe do Tempo* en Ocarina of Time ou *Heroe do Vento* na súa encarnación de The Wind Waker.

É o portador da lendaria Espada Mestra, a cal usa para vencer ó mal. Link ten tamén momentos de valentía imprudente, como as dúas veces que intentou enfrontarse a Ganondorf en The Wind Waker e unha en Ocarina of Time, sen estar preparado aínda.

Canonicamente, Link é zurdo, aínda que isto cambiou varias veces ó longo do tempo. En A Link to the Past, Link cambia a man coa que sostén a espada dependendo do lado cara ó que estea mirando. Na versión de Wii de Twilight Princess, Link é destro, mais isto débese a que o xogo foi completamente invertido co obxectivo de acomodalo mellor ó modo de control.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q568553
* GiantBomb: 3005-191
* IMDb: ch0028483

 |
*Este artigo trata sobre o programa de TV, para o filme vexa Linha de Passe (filme)*
**Linha de Passe** é un programa deportivo brasileiro da ESPN Brasil. É unha mesa-redonda con comentaristas da televisión brasileira como José Trajano, Juca Kfouri, Paulo Vinicius Coelho, João Palomino, Fernando Calazans e Márcio Guedes.

Historia
--------

Naceu en 1998 en plena cobertura da Copa do Mundo de 1998, na Francia. Estaba presentado por Milton Leite con comentarios de José Trajano, Antero Greco, Paulo Calçade e outros analistas. O programa continuouse emitindo e participando en outras dúas copas: a de 2002, na Corea do Sur e o Xapón (Que a ESPN Brasil non transmitiu) e a de 2006, en Alemaña.

Aos poucos, outros comentaristas foron saíndo (como Tostão, Paulo César Vasconcellos, Cláudio Carsughi, Jorge Kajuru, Antero Greco) e outros entrando como Paulo Vinícius Coelho, Juca Kfouri, Márcio Guedes e Fernando Calazans. O actual presentador, João Palomino está aí dende 2005, despois de Paulo Soares.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Site do programa
**Lino Gómez Canedo**, nado en San Xulián de Coiro (A Laracha) o 24 de xuño de 1908 e finado en Cidade de México o 24 de decembro de 1990, foi un sacerdote católico galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de labregos, vestiu o hábito franciscano no convento de San Diego de Canedo (Ponteareas) en agosto de 1923 e máis tarde estudou filosofía no convento da Nosa Señora de Vistahermosa (Ourense) e teoloxía no convento de San Francisco do Val de Deus de Santiago de Compostela, onde profesou o 25 de xuño de 1929 e foi ordenado sacerdote en xuño de 1931.

Desde a súa época de estudante naceu nel a vocación de historiador, disciplina na que entraría baixo a orientación de frei Atanasio López Fernández. En 1933 viaxou para estudar en Roma onde se licenciou en Historia Eclesiástica en 1937, o que lle serviu para se incorporar á Academia Americana da Historia, con sede en Washington, onde traballou durante varias décadas.

O padre Gómez Canedo foi un incansable home de letras e de palabras conferenciantes que, ao compás dos seus quefaceres clericais, empregou toda a súa vida para furgar en cartafoles eclesiástico-historiográficos de diversas bibliotecas e institucións culturais de Galicia e dos continentes americano e asiático, deixando un legado histórico de gran valor documental.

Notas
-----

1. ↑  Gran Enciclopedia Gallega tomo 16 páx.69

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Colección Galicia y América*. Publicacións da Xunta de Galicia.

### Ligazóns externas

* "Bibliografía y Artículos de Lino Gómez Canedo" *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9022788
* WorldCat
* VIAF: 104815871
* BAV: ADV10160894
* BIBSYS: 11042074
* BNE: XX926682
* BNF: 12090121j
* CANTIC: a11732945
* DBE: lino-gomez-canedo
* FAST: 1727761
* GND: 11929091X
* ISNI: 0000 0001 0930 1094
* LCCN: n50052175
* NKC: xx0265546
* NTA: 071704558
* Persée: 71130
* PTBNP: 892979
* SUDOC: 029232023

 |
**Lars Jonasson Montin**, nado en setembro de 1723 na illa de Hisingen (municipio de Gotemburgo), e finado o 3 de xaneiro de 1785 en Halmstad, foi un botánico e médico sueco.

Traxectoria
-----------

Montin, un dos discípulos de Linneo, naceu na illa de Hisingen (Gotemburgo) en 1723, fillo dun vigairo. Asistiu á escola secundaria en Gotemburgo, onde seu pai era o director e, en 1743, cando tiña 21 anos, trasladouse a Lund, onde comezou a estudar ciencias naturais. Mudouse a Uppsala dous anos despois, onde, inspirado por Carl von Linneo, comezou a estudar medicina. En 1749 realizou unha viaxe a Luleå, onde realizou estudos de flora e fauna. En 1751 recibiu o doutoramento en medicina en Lund e, en 1756, foi médico provincial en Halland.

En Halland reuniuse con outro discípulo de Linneo, un dos seus apóstolos, Pehr Osbeck, vigairo de Hasslöv, para levar a cabo as primeiras investigacións botánicas exhaustivas da paisaxe da zona. En 1766 Montin publicou o *Förtekning på de i Halland vildt växande Örter, som äro sällsynte i Sverige, eller ock där ej tillförene blifvit fundne* (informe sobre as herbas que crecían de maneira salvase en Halland, e que son pouco frecuentes en Suecia), e *Kungliga Vetenskapsakademiens handlingaro* para a Real Academia de Ciencias de Suecia. Entre outras, describiu a especie *Ranunculus hederaceus* que, en Suecia, só se encontra en Halland.

En 1776 publicou os artigos *Tvänne arter af snöripan* e *Physiographiska sällskapets handlingar*, nos que presentou os estudos florísticos realizados na súa viaxe a Laponia en 1749. Montin foi elixido en 1771 membro de número da Real Academia Sueca de Ciencias. En 1782 obtivo o título de asesor, e tres anos máis tarde faleceu en Halmstad, sendo soterrado na igrexa de Söndrum.

Motin foi un gran coleccionista de plantas, e o seu herbario conservase hoxe no Museo Sueco de Historia Natural.

Eponimia
--------

Na súa honra o apóstolo de Linneo Carl Peter Thunberg creou o xénero *Montinia*, cuxa única especie, *Montinia caryophyllacea*, só se encontra no sur de África desde o Cabo de Boa Esperanza até o sur de Angola.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Motin** emprégase para recoñecer a Lars Montin como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. ↑  Björn Dal (1996) *Sveriges Zoologiska Litteratur*, Orbis pictus KB, páx. 98, ISBN 91-972886-0-8
2. ↑  Nordisk familjebok (1913): *Montin, Lars*, Uggleupplagan. vol.18, pp. 1027-1028.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Apóstolos de Linneo

### Ligazóns externas

* Kristina Räf (2003): Afrikansk blomma med svenskt namn. Montinian uppkalladesefter Lars Montin– provinsialläkare i Halland, Linnélärjunge och botaniker *(en sueco)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1623011
* WorldCat
* VIAF: 56145067090566630400
* Botanist: Montin
* CERL: cnp02108606
* GND: 1055466142
* LCCN: n2019005887

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Barrantes.
O **pacto de Barrantes** ou **compromiso de Barrantes** fai referencia ó acordo concertado o 25 de setembro de 1930 entre varias figuras do galeguismo (Alfonso Daniel Rodríguez Castelao, Ramón Otero Pedrayo) e do republicanismo da época (Santiago Casares Quiroga, Antón Villar Ponte, Manuel Portela Valladares) no pazo de Barrantes (Ribadumia, Pontevedra).

Historia e características
--------------------------

O Pacto de Barrantes é, xunto co Pacto de Lestrobe, no que se acordou a constitución da Federación Republicana Gallega, en marzo de 1930, e co Banquete de Barxa un dos acontecementos que preludian o advento da Segunda República Española.

No documento asinado afirmábase que a causa fundamental dos problemas de Galicia radicaba no centralismo político e que a solución pasa pola súa plena autonomía política e administrativa. As forzas comprometidas no pacto fixaron obxectivos comúns, como a liquidación do caciquismo, a loita contra todo réxime político que non emane da soberanía popular, a consecución da autonomía, a cooficialidade do galego e castelán, a galeguización da universidade e o ensino en xeral, a liberación da terra e a dignificación social das clases traballadoras.

A través do Pacto consagrouse, segundo algúns historiadores, a unificación do republicanismo galego en torno á figura de Casares Quiroga. Outros consideran que o galeguismo do documento se amosa remiso a decantarse claramente polo réxime republicano e que significou unha volta atrás na afirmación republicana como condicionante da autonomía integral para Galicia.

Os subscritores do compromiso representaban dende unha boa parte da intelectualidade da época ata elites profesionais urbanas e vilegas, pasando por sectores políticos de ámbito local.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Barrantes, Pacto ou Compromiso de". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* "Barrantes, Pacto de". *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.

### Outros artigos

* Julia Becerra Malvar
**Os Cempés** foi un grupo musical de folk e música tradicional galega formado en 1992 en Ferrol.

Historia
--------

O grupo iniciou a súa historia en 1992, debutando nun concerto benéfico en Cedeira. A primeira formación estaba composta por Ócar Fernández, Carlos Zaera, Antón Varela, Beto Niebla, Pablo Ces e Serxio Ces. Da formación orixinal o gaiteiro Carlos Zaera morreu nun accidente de tráfico o 17 de marzo en 1995 antes de poder ver o resultado das primeiras gravacións.

*Opaiii!* foi o título escollido para o primeiro traballo, que foi gravado en varios locais galegos, conforme o grupo ía facendo concertos, e que reflicte a intención do grupo por facer música popular. O disco tivo escaso éxito en Galicia, inda que non en circuítos europeos. Conforme o grupo evolucionou, foi cobrando máis protagonismo instrumentos como a zanfona, o acordeón e os saxo, así como aumentando tamén a presenza das pezas cantadas, compostas en base a coplas tradicionais e outras de autoría propia. A pesar deses cambios, a raizame popular do grupo segue a reflectirse tanto nas pezas escollidas (rumbas, pasodobres, fox-trot) como nas melodías doadas.

Un dos aspectos importantes da formación foron os seus directos, de eminente carácter festeiro. De feito o último disco foi *Moe a moa*, un directo gravado en Vigo. O 11 de outubro de 2007, durante a gala dos VI Premios Opinión de Música Folk, o grupo fixo a última actuación para despois desfacerse oficialmente.

Membros
-------

A última formación do grupo foi:

* Oscar Fernández, acordeón e zanfona electroacústica
* Serxo Ces, voz, saxo, percusións e pandeireta
* Antón Varela, gaitas e clarinete
* Oscar Painceiras, baixo eléctrico
* Cabe García, guitarra eléctrica
* José Piñeiro, batería

### Membros anteriores

* Carlos Zaera , gaitas(1992-1995)
* Beto Niebla, tamboril, darbouka, voz (1992-1999)
* Pablo Ces, percusións, voz (1992-1999)
* Tony Do Jaz, batería

### Colaboradores

* Álvaro Lamas, steel guitar
* Carlos Beceiro, zanfona, bouzuki, viola braguesa
* Fran Rey: piano
* Ugia Pedreira: voz

Discografía
-----------

* *¡¡Opa iii!!* (1995)
* *Capitán re* (1997)
* *Circo Montecuruto* (2000)
* *Moe a moa* (2003)
* *Tentemozo* (2012)

### Recompilatorios

* *Os cempés 11 anos* (2005) (Selección remasterizada do seus traballos anteriores máis unha peza nova)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bonovo

### Ligazóns externas

* Vídeo do espectáculo "Circo Montecuruto"
* Vídeo da actuación en "Os directos da Galega"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396530
* Discogs: 3382112
* ISNI: 0000 0004 7157 110X

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **lingua tártara** ou **tátara** (en tártaro latino: *tatar tele, tatarça*; en tártaro cirílico: *татар теле, татарча*) é unha lingua turca, a lingua dos tártaros. Fálano seis millóns de persoas na república rusa de Tatarstán, en Baskiria e outras comunidades de Rusia.

Escritura
---------

Os antepasados do pobo tártaro usaron o alfabeto orkhon. No século X empezou a usarse o alfabeto árabe. En 1927 foi adoptado o *yanalif* (en ruso: яналиф), un alfabeto baseado no latino, xa que por entón as autoridades comunistas querían latinizar a escritura de todas as linguas da antiga Unión Soviética. En 1939 este alfabeto foi substituído por un baseado no alfabeto cirílico.

O 15 de setembro de 1999 unha lei da república rusa de Tatarstán reintroduciu o alfabeto latino, agora denominado *yanalif-2*. Pero o 16 de novembro de 2004 o Tribunal Constitucional da Federación Rusa derrogou dita lei por incompatibilidades coa Constitución de Rusia. Polo tanto *de iure* o alfabeto do tártaro é o baseado no alfabeto cirílico, aínda que moitas veces úsase *de facto* o alfabeto latinizado.

Clasificación
-------------

O tártaro é unha lingua turca, considerada parte da disputada familia altaica de linguas.

Distribución xeográfica
-----------------------

O tártaro fálase en partes de Europa, Rusia, China, Turquía, Polonia, Ucraína, Finlandia, Estonia e Asia Central.

Notas
-----

1. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *tártaro*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *tátaro*.
4. ↑  A resolución do Tribunal Constitucional da Federación Rusa *(en ruso)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Existe unha versión da Wikipedia en  ***Lingua tártara*** |

### Outros artigos

* Wikipedia en tártaro
* Pobo tártaro
* Lista de linguas de Rusia

### Ligazóns externas

* O tártaro no Ethnologue Arquivado 12 de setembro de 2019 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25285
* AAT: 300389381
* BRE: 4183418
* EBID: ID
* Ethnologue: tat
* Glottolog: tata1255
* GND: 4120354-9
* MAG: 2780124745
* NDL: 00572726
* NKC: ph126451
* WALS: tvo

 |
**Lino Carrión Castilla**, nado en Valladolid en 1914 e finado na Coruña o 7 de marzo de 1938, foi un sindicalista español.

Traxectoria
-----------

Fundidor afiliado á CNT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 deulle refuxio na súa casa a Luís Costa García. Agardaron a oportunidade de fuxir nun pesqueiro en dirección a Asturias para integrarse na resistencia. Un destes intentos, que tivo lugar na noite do 3 de marzo de 1937 nas proximidades do Porto de San Pedro na Coruña, resultou abortado pola intervención da Garda Civil. Moitos anarquistas foron detidos nesa ocasión. Lino Carrión conseguiu fuxir pero foi detido por unha confidencia con dous compañeiros libertarios, Luís Costa García e Secundino Rodríguez Eiras o 1 de xullo de 1937 cando preparaban unha nova fuga nun bou cara a zona leal. Ingresou no cárcere da Coruña. Foi xulgado en consello de guerra por rebelión militar con Luís Costa García e Secundino Rodríguez o 9 de outubro, e condenado a pena de morte. Foi executado na Coruña o 7 de marzo de 1938 xunto con José Feito García, Aquilino Parapar Franco, Luis Ardao López, Alfonso Castrillo López e Andrés Pérez Adega.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-10-1937, p. 10.
2. ↑  *El Compostelano*, 8-3-1938, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Lino Carrión na páxina web *Nomes e Voces*.

* Apuntamentos para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (C)
O **vanimo** é unha lingua skou falada en Papúa Nova Guinea que se estende dende Leitre ata Wutung, na fronteira entre Papúa Nova Guinea e Indonesia.

Fonoloxía
---------

O dialecto duso da lingua vanimo é infrecuente por non ter ningunha consoante velar fonética, aínda que ten [ŋ] fonético.

As vogais do dialecto dumo son:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| i |  | u |
| e~ei | ø ⟨ö⟩ | o |
| ɛ~æ |  | ɔ |
|  | a |  |

Todas as vogais aparecen nasalizadas, variando foneticamente entre unha vogal nasal e unha vogal seguida da consonántica [ŋ]. A /u/ nasal pódese realizar como un [ŋ̍] silábico.

En dialecto dumo, non hai consoantes velares ademais deste [ŋ] (e tamén como se indica a continuación). As outras consoantes son:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| p~ɸ | t |  |  |
| b | d | j~dʲ~d͡ʒ |  |
| β~w | s |  | ɦ |
| m | n | ɲ |  |
|  | l |  |  |

Os grupos consonánticos son /pl, bl, ml, ɲv, hv, hm, hn, hɲ, hj/ (hv e hm poden ser alófonos). /ɲv/ pronúnciase [ŋβ]. Non hai consoantes de coda ademais de [ŋ].

/k, ɡ, ŋ/ ocorren no dialecto Dusö. Corresponden a /ɦ/ ou cero en dumo.

As sílabas do dumo poden ter un ton "alto" ou "longo". Hai un tempo de sílaba estrito, unha sílaba de ton "longo" ocupa todo o tempo asignado para unha sílaba, mentres que cunha sílaba de ton alto ou átona, hai un lixeiro intervalo entre esta e a seguinte sílaba. Ross escribe tons altos con acento "grave" e tons longos con acento agudo. Unha sílaba cunha vogal nasal / coda [ŋ] non é necesariamente longa, pode ter calquera dos tres tons.

Notas
-----

1. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.
2. ↑  Malcolm Ross, 1980, "Some elements of Vanimo, a New Guinea tone language"

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Clifton, John M. (1995). "Organised Phonology Data" (PDF).

| * v
* c
* e
Linguas skou |
| --- |
| Río Piore | 
* Bauni (Barupu, Warapu)
* Uni (Ramo)
* Bouni (Sumo)
* Bobe (Nouri)

 |
| Serra Hills | 
* Puari
* Rawo
* Womo

 |
| Skou occidental | 
* Leitre
* Skou
* Vanimo
* Wutung

 |
| Outras | 
* I'saka

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3327415
* ELCat: 10588
* Ethnologue: vam
* Glottolog: vani1248
* WALS: dum

 |
Sólido bizantino de Odoacro en nome do lexítimo emperador Zenón. Esta moeda documenta a submisión formal de Odoacro a Zenón.
**Odoacro**, nado preto do ano 433 e finado en 493, tamén coñecido como **Odovacar**, posiblemente derivado do xermánico *Audawakrs* ('que busca a riqueza'). Foi o xefe da tribo xermana dos hérulos, de orixe huna e escira. Na historia salienta por ser quen destituíu ó derradeiro emperador romano de Occidente, Rómulo Augústulo, en 476, quen foi deportado ó *Castellum Lucullanum* na baía de Nápoles.

Traxectoria
-----------

Despois de derrocar a Rómulo Augústulo, a Odoacro presentóuselle a oportunidade de nomear a un novo emperador titular e gobernar a través del, ou gobernar como axente do emperador romano de Oriente. A diferenza de moitos dos seus predecesores, como Ricimer, optou pola segunda opción, devolvéndolle as insignias imperiais de Occidente ó emperador Zenón en Constantinopla, xunto cunha carta na que pedía ser confirmado *dux* de Italia. Zenón accedeu a esta petición e concedeulle o rango de patricio.

Até a súa morte en 480, o emperador lexítimo de Occidente Xulio Nepote seguiu sendo teoricamente o superior de Odoacro, mentres que este chegou mesmo a emitir moeda no seu nome. Malia iso, Odoacro tamén se chamou a si mesmo *rex Italiae* (*Rei de Italia*) e como tal foi recoñecido durante o resto da súa vida.

Con todo, as relacións entre Odoacro e a Roma oriental empeoraron máis adiante, e en 489, co apoio do emperador Zenón, os ostrogodos baixo Teodorico o Grande invadiron o reino de Odoacro, destruíron o seu exército de bárbaros *foederati* (e as poucas tropas romanas que aínda existían), forzando a que se rendese en 493. Teodorico convidou a Odoacro a un banquete en Rávena, e crese que alí o asasinou coa súa propia espada, facéndose con todo o seu reino.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Odoacro*** |

### Bibliografía

* Thompson, E. A. *Romans and Barbarians: The Decline of the Western Empire*. Madison: University of Wisconsin Press, 1982. ISBN 0 299 08700.

### Ligazóns externas

* Biografía de Odoacro *(en inglés)*

| Reino de Italia |
| --- |
| *Segue a:* Rómulo Augústulo como emperador de Roma | **Odoacro**(476-493) | *Precede a:* Teodorico o Grande |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103333
* WorldCat
* VIAF: 43239906
* BAV: ADV11360774
* BRE: 2289288
* CERL: cnp00586896
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118735942
* EBID: ID
* FAST: 1838877
* GEC: 0046878
* GND: 118735942
* ISNI: 0000 0000 6147 5764
* LCCN: n84095996
* NNDB: 000102724
* SNAC: w6rz1w2b
* SUDOC: 129958077
* Treccani: odoacre

 |
**Odilo Fernández Rodríguez**, coñecido como **Blas**, nado en Correxais (Vilamartín de Valdeorras) o 13 de novembro de 1925 e finado na Rúa o 18 de abril de 1995, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Labrego, o seu pai, Valentín Fernández, foi detido logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, permanecendo cinco anos na cadea. Enlace da guerrilla, con 24 anos subiu ao monte en 1944. Militante comunista, integrouse na II Agrupación Guerrilleira, estivo ás ordes de Evaristo González Pérez actuando entre A Rúa e Ponferrada. En 1947 uniuse a Silvestre García López "Chimeneas" na guerrilla de Manuel Girón Bazán na provincia de Ourense. Ambos incorporáronse o ano seguinte ao grupo de Mario Rodríguez Losada "Pinche". O 20 de abril de 1949 o Destacamento Santiago Carrillo da II Agrupación do Exército Guerrilleiro foi cercado en Chavanga pola Garda Civil. Morreron todos excepto Samuel Mayo Méndez e Fermín Gutiérrez Lada. Odilo salvouse porque consideraba que o refuxio era perigoso e logo dunha discusión co xefe do destacamento, Evaristo González, marchou a noite anterior a unha aldea a 15 quilómetros. Foi acusado con Julián Mateo Vázquez do asalto ao farmacéutico de Arcos Francisco Folla a principios de 1950.

Desde a Rúa saíu de España pasando por Madrid, Barcelona e pasou a fronteira francesa por Andorra a finais de 1952, xunto coa súa compañeira Gloria Blanco Blanco, antiga enlace, a nai desta, Gloria Blanco Diéguez e Roberto López Rodríguez. Instaláronse en Francia residindo no Doubs e en París. Foi reclamado polo xuíz militar de Lugo en marzo de 1953 xunto con Abel Vázquez González, Julio Carrillo Fernández, José López Touza, Manuel Fernández Guitián, Xosé Castro Veiga e Fermín Gómez Segura, encartados na causa 181/52. En 1953 o goberno de Franco pediu a súa extradición, e estivo tres meses preso nunha cadea de París, saíndo finalmente en liberdade. Retornou definitivamente a Galicia en 1976 residindo na Rúa.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 26-10-1954, p. 3.
2. ↑  *BOP Lugo*, 26-3-1953, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez, Santiago (1991). "Testemuño de Odilo Fernández". *Memoria da guerrilla*. Vigo: Xerais. pp. 151–155. ISBN 84-7507-535-5.

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 63. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra*(en francés)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Macbeth (homónimos).

***Macbeth*** é unha ópera en tres actos con música e libreto de Ernest Bloch e libreto en francés de Edmond Fleg, baseado na peza epónima de William Shakespeare. Composta entre 1904 e 1906, estreouse o 30 de novembro de 1910 na Opéra-Comique en París. A recepción foi decepcionante, e tras unha quincena de representacións, a obra retirouse de cartel.

Nas estatísticas de OperabaseArquivado 14 de maio de 2017 en Wayback Machine. aparece con só 2 representacións no período 2005-2010, sendo a máis representada de Bloch.

Argumento
---------

A historia é esencialmente a da obra de Shakespeare, cos cinco actos comprimidos en tres. A ópera contén sete *tableaux*, co preludio comprendendo a primeira escena, e cada un dos tres actos formados por dúas escenas.

Á volta dun combate vitorioso, Macbeth e Banco encontran a tres bruxas que saúdan a Macbeth como futuro rei de Escocia. Cando se anuncia a chegada do rei Duncan, Lady Macbeth ambiciosa e ávida de poder, incita ao seu marido a que actúe.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2917783
* WorldCat
* VIAF: 263461753
* BNF: 14035581r
* GND: 300562357
* LCCN: no97045701
* MusicBrainz: ID
* MusicBrainz: ID

 |
**Ricardo Liniers Siri**, chamado **Liniers**, nado en Buenos Aires o 15 de novembro de 1973, é un debuxante arxentino.

Traxectoria
-----------

Estudou publicidade, pero non se dedicou a iso; comezou a debuxar para fanzines, e logo para distintas revistas e xornais. A partir de 1999 publicou semanalmente no suplemento *NO!* do xornal Página/12 e en xuño de 2002 mudouse a traballar como debuxante para o xornal La Nación, da man de Maitena. Alí, na última páxina, realiza as tiras cómicas que lle dan sona, e que anos despois recolle en publicacións de libro co nome de *Macanudo*. Aínda que ten diversos personaxes, moitos deles anónimos, ten outros caracteres fixos: a nena Enriqueta, o seu gato Fellini e o seu oso de peluche Madariaga; Z-25, o "robot sensíbel"; o pingüín Macanudo e un conxunto de ananos de pucho de cores. As súas historias xogan coa absurdo e coa reflexión intelectual, na liña da Mafalda de Quino.

Tamén realizou dúas mostras de pintura, e deseñou as portadas dos álbums *Logo*, de Kevin Johansen e *La lengua popular*, de Andrés Calamaro.

Obra
----

Editou os seguintes álbums:

* *Lo que hay antes de que haya algo", Pequeño Editor, (conto)*
* *Macanudo 1*. Ediciones De la Flor, Buenos Aires, 2004 (a serie Macanudo recolle as colaboracións en *La Nación*)
* *Macanudo 2*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2005
* *Macanudo 3*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2006
* *Macanudo 4*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2006
* *Bonjour*. Ediciones De la Flor, Bos Aires, 2005 (recompilación das primeiras colaboracións gráficas de Liniers)

Ningún dos seus álbums está traducido ao galego.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog de Liniers, con moitos exemplos dos seus debuxos.
* Web oficial de Liniers

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326320
* WorldCat
* VIAF: 79242900
* BIBSYS: 15006678
* BNA: 000021572
* BNE: XX1781397
* BNF: 15983036s
* Europeana: ID
* FAST: 1949814
* GND: 130509078
* IMDb: nm4434943
* ISNI: 0000 0001 1030 1227
* LCCN: no2005013629
* MusicBrainz: ID
* NKC: ola2011622256
* SELIBR: 389216
* SUDOC: 12093311X
* TMDb: 931749

 |
**Manuel Jesús Vázquez Barca**, nado en Anllóns (Ponteceso) en 1939 e finado na Coruña o 31 de outubro de 2004, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi mestre no colexio Eduardo Pondal de Ponteceso. Presentouse ás primeiras eleccións democráticas en Ponteceso encabezando a Candidatura Democrática Independente e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Non se presentou á reelección en 1983, disgregándose os seus compañeiros de candidatura entre PSdeG-PSOE (que lograron a alcaldía con maioría absoluta) e AP. Presentouse de novo á alcaldía polo CDS nas municipais de 1987, mais non a logrou dado que o PSdeG revalidou a maioría absoluta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Máximo Cruz Palacinos** |  **Alcalde de Ponteceso** 1979 - 1983 | Sucesor:**José Luis Suárez Cotelo** |

Vida persoal
------------

Casou con Benigna Mourelle Mosqueira e foi pai de Ethel Vázquez Mourelle.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 2-11-2004, p. 44.
2. ↑  Entrevista a Ethel Vázquez Mourelle, *La Voz de Galicia*, 15/11/2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ponteceso
**Manuel José Lema González**, coñecido como **Manuel J. Lema** ou **Manuel F. Lema**, nado en Betanzos cara 1866 e finado en Santiago de Compostela o 23 de decembro de 1928, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Funcionario de Telégrafos. Dirixiu os periódicos de Betanzos *El Valdoncel* e *¡Ya Somos Tres!*. Foi xefe de Correos e Telégrafos de Becerreá, onde casou en Valentina Vázquez del Río en 1897 e dirixiu *El Monitor de Becerreá* en 1901. En 1905 foi trasladado á Coruña, pero volveu a Becerreá en 1907. En Becerreá estableceu unha fábrica de chocolate a finais de 1906. Foi Subxefe de Telégrafos de Pontevedra dende 1912, onde colaborou en *La Correspondencia Gallega* e foi membro da dirección da Sociedad Artística. En 1917 foi nomeado xefe da estación telegráfica de Santiago de Compostela. Colaborou en *El Compostelano*. Formou parte da directiva do Recreo Artístico de Santiago e da Cofradía de la Buena Armonía, da que foi presidente, socio honorario do Orfeón El Eco de A Coruña, académico correspondente da Real Academia Galega e da Arqueolóxica.

Notas
-----

1. ↑  *El Compostelano*, 24-12-1928, p. 3.
2. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 13-9-1897, p. 2.
3. ↑  *El Eco de Santiago*, 24-8-1905, p. 2.
4. ↑  *Coruña Moderna*, 25-11-1906, p. 6.
5. ↑  *El Eco de Santiago*, 21-7-1917, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Torres Regueiro, Xesús (1988). "Os animadores da prensa local (II)" (PDF). *Anuario Brigantino* **11**: 73. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 14 de xullo de 2014. Consultado o 15 de xuño de 2014.
***Oddworld: Abe's Oddysee*** é un videoxogo de plataformas desenvolvido por Oddworld Inhabitants e distribuído por GT Interactive. Foi estreado en 1997 para as consolas PlayStation, DOS e Microsoft Windows en América do Norte, Australia e Europa. O videoxogo foi lanzado baixo o título *Abe a GoGo* (エイブ・ア・ゴーゴー, *Eibu A Gōgō*?) no Xapón para PlayStation polo distribuidor SoftBank, cunha versión para PC no 2001. A versión de Game Boy de *Abe's Oddysee*, titulado como ***Oddworld Adventures***, foi desenvolvida por Saffire Corporation e distribuído por GT Interactive en 1998.

O xogo céntrase na personaxe de Abe, un escravo Mudokon na fábrica de procesamento de carne 'RuptureFarms'. Cando descobre que os seus compañeiros Mudokons van a ser masacrados, decide escapar e liberar a tódolos Mudokons escravizados que poida. O xogador asume o papel de Abe mentres comeza unha perigosa aventura para emancipar o seu pobo oprimido.

*Oddworld: Abe's Oddysee* foi amplamente aclamado polo seu modo de xogo innovador, os seus gráficos, e as súas escenas cinemáticas envolventes. Porén, o sistema de salvado a través de puntos de salvado recibiu críticas. Foi o primeiro videoxogo da serie *Oddworld* con cinco entregas, na que están incluídas as súas secuelas directas, *Oddworld: Abe's Exoddus*, *Oddworld: Munch's Oddysee* e *Oddworld: Stranger's Wrath*. Un remake titulado *Oddworld: New 'n' Tasty!* foi desenvolvido por Just Add Water e distribuído por descarga dixital no 2014.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*
* 

* *Oddworld: Abe's Oddysee* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1064350
* GameRankings: 198224
* GiantBomb: 3030-5269
* GOG: oddworld\_abes\_oddysee
* HowLongToBeat: 6701
* Humble Bundle: oddworld-abes-oddysee
* IGDB: oddworld-abe-s-oddysee
* IMDb: tt0190588
* MobyGames: oddworld-abes-oddysee
* MusicBrainz: ID
* OpenCritic: 13303
* PCGW: Oddworld:\_Abe's\_Oddysee
* Redump: 702
* Steam: 15700
* VGG: 80272

 |