| Oídio do carballo |
| --- |
| Oídio do carballo nas follas dun carballo bravo (*Quercus robur*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| Filo: | Ascomycota |
| Clase: | Leotiomycetes |
| Subclase: | Leotiomycetidae |
| Orde: | Erysiphales |
| Familia: | Erysiphaceae |
| Xénero: | *Erysiphe* |
| Especie: | *Erysiphe alphitoides*Griffon & Maublanc 1912 |

 |
| Sinonimia |
| *Microsphaera alphitoides* |

O **oídio do carballo** é un tipo de oídio cuxo axente causante é a especie de fungo ***Microsphaera alphitoides*** ou ***Erysiphe alphitoides*** (*Oidium quercinum* na fase anamorfa) que adoita afectar ás follas do carballo común. É unha patoloxía moi común nos carballos galegos.

Achado e taxonomía
------------------

Hoxe en día o oídio do carballo é unha das fitopatoloxías (doenzas das plantas) máis comúns das fragas europeas, mais crese que non sempre estivo presente nestas forestas. Os primeiros informes desta enfermidade aparecen en París e outras rexións de Francia, España, Luxemburgo e os Países Baixos en 1907. Contra o 1908 a doenza xa se espallara pola meirande parte do territorio europeo, tornándose nun importante andazo. Polo 1909 chegou a Rusia e Turquía, seguindo polo Brasil no 1912, pouco antes de se tornar unha peste mundial. O gromo tan de súpeto da doenza intrigou aos micólogos, que non estaban seguros da orixe da peste. O seu anamorfo distinguiuse axiña de *Phyllactinia guttata* que nun principio se pensara que era a causa do oídio dos carballos en Europa a baixa intensidade. Porén amosou semellanzas con *Oïdium quercinum*, *Calocladia penicillata* e *Microsphaera penicillata* que anteriormente foran informadas como a causa do oídio en carballos europeos. A aparición repentina e a alta incidencia da doenza fixo improbábel que estivese causada por algún destes patóxenos, polo que algúns autores propuxeron a hipótese de que estaba causada pola introdución de novas especies alleas a Europa. O oídio xa se estendera por América do Norte polo que se pensou que a nova enfermidade importouse dos carballos americanos até Europa. Porén a ausencia da doenza nos carballos rubios americanos que medraban en Francia desbotou a hipótese. Catro anos logo do gromo inicial atopouse un teleomorfo no sueste de Francia que Arnaud e Fox identificaron coma a especie americana, *Microsphaera quercina* (hoxe coñecida coma *Microsphaera alni*). Un estudo morfolóxico detallado realizado por Griffon e mais por Maublanc en 1912 suxestionou que a especie era diferente de todas as anteriormente descritas e propuxo o nome de *Microsphaera alphitoides*, referíndose ao aspecto fariñento que amosa na abondosa esporulación abrancazada. A identificación ficou confusa até os anos 40 do século XX. A orixe da doenza era daquela descoñecida, aínda que en 1927 Raymond suxestionara que a patoloxía podería ter sido causada por un fungo identificado en 1877 en Portugal que probabelmente se importara das colonias lusas. En 1980, Boesewinkel demostrou que a mesma especie era a responsábel do oídio tanto no *Quercus robur* (carballo común) coma na mangueira en Nova Zelandia, apoiando a hipótese de que o fungo cambiara o hóspede.
Recentemente, a bioloxía molecular forneceu novas ferramentas para a identificación de especies e a comprensión da súa relación. Un estudo do ADN de 33 mostras de oídio do carballo en Europa amosou que *E. alphitoides* contén idénticas secuencias que *Oïdium mangiferae*, a maior patoloxía da mangueira en varias rexións tropicais e *Oïdium heveae*, un importante patóxeno na economía da seringueira (*Hevea brasiliensis*). 
Estes resultados reafirman as pescudas de Boesewinkel e suxestionan que *E. alphitoides* e *O. mangiferae* poidan ser coespecíficas. A orixe da especie aínda é incerta, porén Mougou *et. al* (2008) cren que *E. alphitoides* probabelmente se orixinou nos trópicos e espallouse polas carballeiras logo de entrar en Europa.

Patoloxía
---------

Só as follas novas a se desenvolver son susceptíbeis á colonización de *E. alphitoides*. 
A necrose só é inducida cando a a infección é moi ceda cando as follas están a medrar. Xa que o axente patóxeno se desenvolve a finais da primavera, cando xa agromou a primeira quenda de follas no carballo, a segunda e terza quenda de follas (as de xullo e agosto) son as que se ven máis afectadas. Este hábito tamén fai que a severidade sexa menor en árbores vellas.

Efectos no hóspede
------------------

A doenza pode ser moi severa no carballo común (*Quercus robur*) e no carballo albariño (*Quercus petraea*) en Europa (tamén en Galiza en ambas as dúas especies), particularmente nas árbores novas. Nas árbores maduras a peste é menos daniña, mais en combinación con outros factores como a defoliación por insectos, pode contribuír á que as árbores se tornen máis febles. Un estudo dos efectos do *E. alphitoides* en *Quercus robur* amosou que a condutancia estomática se reducía un 15–30%, non afectando a masa da folla á taxa da área, reducíndose o contido de azote na folla e incrementando a respiración escura. A fixación de carbono tamén se reduciu nas follas infectadas entre un 40 e un 50% nas follas totalmente infectadas e naquelas que foron moi afectadas con anterioridade. Aínda que afecte á taxa fotosintética das follas, o efecto non é moi severo, e isto é o que explica que as consecuencias para as árbores son en xeral moderadas malia estaren moi infectadas. Como a infección fai que as plantas sexan menos tolerantes á sombra, pode provocar a morte das plántulas que medra á sombra.

Especies susceptíbeis
---------------------

* Castiñeiro das bruxas (*Aesculus hippocastanum* )
* Carballos (especies do xénero *Quercus*)
* Glicinias (especies do xénero *Wisteria*)

Loita
-----

En viveiro ou sobre a planta nova fortemente afectada efectuar o tratamento, na primavera e polo outono, con produtos a base de xofre.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  A. Mougou; C. Dutech; M.-L. Desprez-Loustau (2008). "New insights into the identity and origin of the causal agent of oak powdery mildew in Europe". *Forest Pathology* **38** (4): 275–287. doi:10.1111/j.1439-0329.2008.00544.x.
2. 1 2  Mostafa Hajji; Erwin Dreyer; Benoit Marçais (2009). "Impact of Erysiphe alphitoides on transpiration and photosynthesis in Quercus robur leaves". *European Journal of Plant Pathology* **125** (1): 63–72. doi:10.1007/s10658-009-9458-7.
3. ↑  Rackham, Oliver (2003). *Ancient Woodland*. Castlepoint Press. p. 297. ISBN 1-897604-27-0.
4. ↑  Susumu Takamatsua; Uwe Braunb; Saranya Limkaisanga; Sawwanee Kom-una; Yukio Satoc; James H. Cunningtond (2007). "Phylogeny and taxonomy of the oak powdery mildew Erysiphe alphitoides sensu lato". *Mycological Research* **111** (7): 809–826. doi:10.1016/j.mycres.2007.05.013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Oídio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q136225
* MAG: 2778128665

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 259334
* EPPO: MCRSAL
* Fungorum: 121909
* GBIF: 2578759
* GlobalSpecies: 1858194
* iNaturalist: 464832
* IRMNG: 10968986
* MycoBank: 121909
* Soortenregister: 129830
* TAXREF: 860382

 |