recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **lineal A** é unha escrita que se empregou na Creta antiga. Suponse que transcribe a lingua dos minoicos.

Dela derivan dúas escrituras: o lineal B, usado en Creta e en Grecia, que foi descifrado nos anos 50 por Michael Ventris e John Chadwick e que transcribe un dialecto grego e o chipro-minoico, que se utilizou en Chipre, tamén por descifrar, do cal viría o silabario chipriota, perfectamente lexible e que nota un dialecto grego.

O lineal A remóntase á época minoica, un período e unha civilización de Creta anterior ás invasións gregas, máis ou menos desde o -2000 ao -1400.

Xeralmente escríbese de esquerda a dereita, pero hai exemplos do contrario.

Tentativas de desciframento
---------------------------

Unha das primeiras tentativas, tras o éxito do desciframento do lineal B, foi conservar os valores fonéticos do lineal B e aplicalos ao seu predecesor.

Desgraciadamente, as taboíñas permaneceron incomprensibles, e as poucas palabras cuxo senso podía ser deducido do contexto non se correspondían con palabras gregas. Se o valor fonético do lineal A é o mesmo que o do lineal B, a lingua transcrita non é grega; tampouco se deu establecido paralelo ningún coas linguas semíticas.

Os outros traballos realizados, esencialmente estatísticos, fixeron xurdir algunhas hipóteses:

* o lineal A parece que só transcribe unha soa lingua en toda Creta.
* esta lingua parece ser aglutinante, cousa que exclúe as linguas indoeuropeas, que son flexivas, e os idiomas semíticos.

Pero estes elementos quedan polo momento como hipóteses.

Outros
------

* code ISO 15924 : Lina

Notas
-----

* **L. Bonfante, J. Chadwick, B. F. Cook, W. V. Davies, J. F. Haley, J. T. Hooker et C. B. F. Walker**, La naissance des écritures, du cunéiforme à l'alphabet, *Paris*, 1994. En particular o texto de John Chadwick sobre o *lineal A*.
* Le linéaire A, extraído da tese doutoral de Cyrill Ruatta, 1998, baixo a dirección de J. Vanschoonwinkel e de F. Rebuffat.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30972
* AAT: 300194486
* BNCF: 10060
* BNF: 11936971x
* LCCN: sh85066609
* MAG: 138456396
* NDL: 00567678
* NKC: ph524433

 |
A **linfa** é un líquido claro, transparente, alcalino, amarelo claro ou opalescente, de sabor salgado, que se transporta polos vasos linfáticos en sentido unidireccional e filtrado nos linfonodos ou nódulos linfáticos. Despois da filtraxe, a linfa lánzase ao sangue, desembocando en veas.

A linfa prodúcese polo exceso de líquido que sae dos capilares sanguíneos ao espazo intersticial ou intercelular, sendo recollida polos capilares linfáticos que drenan aos vasos linfáticos máis grosos ata converxer en condutos que verten nas veas subclavias.

A linfa percorre o sistema linfático grazas ás débiles contraccións dos músculos, da pulsación das arterias próximas e do movemento das extremidades. Se un vaso sofre unha obstrución, o líquido acumúlase na zona afectada, producíndose un inchazo denominado edema.

A linfa está composta dun líquido claro pobre en proteínas e rico en lípidos, parecido ao sangue, mais coa diferenza de que as únicas células que contén son glóbulos brancos que migran dos capilares, sen conter hemacias. É máis abundante a linfa que o sangue.

A linfa pode conter microorganismos que se eliminan ao pasar polo filtro dos ganglios linfáticos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179422
* BNCF: 13018
* BNF: 120987156
* EBID: ID
* GND: 4168367-5
* JSTOR: lymph
* LCCN: sh85079124
* MAG: 2779720271
* NDL: 00569514
* PSH: 647
* Treccani: linfa

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 9671
* MeSH: D008196
* MeSH: A12.207.270.606
* NCIt: C13252
* TA: A12.0.00.043
* Uberon: 0002391
* UMLS: C0024202

 |
**José Vázquez Estévez**, nado en Arbo o 19 de marzo de 1866 e finado no mesmo concello o 27 de abril de 1926, foi un avogado e político galego

Traxectoria
-----------

Fillo de labregos, foi encamiñado ao estudo polo seu tío e padriño, o sacerdote José Estévez Freijanes. Estudou Filosofía e Teoloxía no seminario diocesano de Tui (1881-1887). Abandonou o seminario e fixo o bacharelato no Instituto de Santiago. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela (1890-1895). Trasladouse a Madrid onde fixo o doutoramento, presentando a tese *La soberanía política. Su concepto, origen, transmisión y legitimidad de su ejercicio*. Foi profesor de Dereito Canónico. Foi nomeado Xuíz municipal de Arbo en 1903. Amigo do arcebispo Manuel Lago González, colaborou en *La Integridad*. Participou na Asemblea Regional Católica (1910).

En 1912 opositou á cátedra de Dereito Natural da Universidade de Valladolid, pero non conseguiu a praza, que por un só voto foi para Eduardo Callejo. Desgustado, tomou a decisión de retirarse a Arbo, onde se dedicou á organización dos sindicatos agrícolas, escribindo artigos en periódicos galegos, *Noticiero de Vigo* e especialmente no semanario *La Voz del Condado*, inspirado por el, dando conferencias e pronunciando discursos. Formou parte da comisión organizadora da VI Asemblea Agraria de Galicia celebrada en Redondela en outubro de 1915 e foi presidente da Federación Agraria de Tui (1918-1921). Foi nomeado deputado provincial en setembro de 1924 e foi presidente de Unión Patriótica de Arbo.

Publicou un folleto sobre os sindicatos agrícolas na prensa galega que foi premiado no certame literario-social de Pontevedra en 1907. Colaborou con Baltasar Merino para a súa *Flora de Galicia*.

Obras
-----

* *La soberanía política*, 1906.
* *Expansiones del alma*, 1907 (poesía).
* *Influencia del cristianismo en la condición del obrero*, 1907.

Vida persoal
------------

Casou con Delfina Martínez e foi pai de Pilar, Olimpia, Eulalia, Gonzalo, Berta, Margarita e Alfonso Vázquez Martínez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 28-4-1926, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* José Vázquez Estévez (1956)
* José Vázquez Estévez (1867-1926) correspondente de Baltasar Merino (1845-1917)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535874
* BNE: XX1475155

 |
**Manuel Eirís Cabeza**, nado en Sofán (Carballo) o 10 de maio de 1930 e finado no mesmo concello o 23 de outubro de 1992, foi un veterinario e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Veterinaria pola Universidade de León. Foi presidente do Sindicato da Gandería durante o franquismo e xerente de GAPER e de Sociedades Agrarias de Transformación. Foi deputado no Parlamento de Galicia na I lexislatura (1981-1985). Foi elixido deputado do Congreso pola provincia da Coruña na III e IV lexislaturas (1986-1992). Foi substituído no Congreso por Belén do Campo Piñeiro en 1992.

Vida persoal
------------

Casou con Florinda Puñal Carballo e foi pai de Aurora, Jesús, Ana e Luis Eirís Puñal.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 24-10-1992, p. 66.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Porteiro, Mª Xosé; Perozo, Xosé A. (1981). *Quen é quen no primeiro Parlamento Galego*. Vigo: Xerais. pp. 148–150. ISBN 84-7507-044-2.

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados
A Orquestra Real do Concertgebouw
A **Orquestra Real do Concertgebouw** (en neerlandés *Koninklijk Concertgebouworkest*) é unha orquestra sinfónica da cidade de Ámsterdam (Países Baixos) con base no Concertgebouw (en galego sala de concertos). A orquestra foi fundada pouco despois da apertura do teatro (1 de abril de 1888), dando o seu primeiro concerto o 3 de novembro de 1888 baixo a dirección de Willem Kes, quen sería o seu principal director nos seus primeiros sete anos de historia. En 1988, a Raíña Beatriz dos Países Baixos deulle o título de "Real" á orquestra. En decembro do 2008, un grupo de críticos, convidados pola revista Gramophone, elixiu á orquestra como a mellor sinfónica do mundo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web da Orquestra Real do Concertgebouw Arquivado 27 de setembro de 2011 en Wayback Machine.
* Web do Concertgebouw

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q827768
* WorldCat
* VIAF: 124120143
* BNF: 13903652r
* Discogs: 754894
* GND: 5038978-6
* IMSLP: ID
* LCCN: n79058413
* MusicBrainz: ID
* NKC: kn20030215123
* OpenCorporates: 41199917
* SUDOC: 078062330

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Dor localizado como resultado dun exceso de exercicio
As **maniotas** son unha dor muscular provocada por esforzo físico desmesurado sen adestramento previo.

Causas
------

a) Prodúcense pola produción de **ácido láctico** debido a unha combustión anaerobia da glicosa (respiración anaerobia). A dita respiración proporciona menos enerxía por mol de glicosa, pero resulta ser unha reacción máis rápida.
O ácido láctico excita os terminais nerviosos das neuronas sensitivas da dor, provocando intensas dores en numerosos puntos do tecido muscular afectado.

b) Existen tamén outras explicacións menos admitidas pola comunidade científica, como a **rotura das miofibrilas** (células que compoñen o músculo) ou a cristalización do ácido láctico. Porén, a cristalización do ácido láctico é imposíbel a condicións estándar bioquímicas (37 °C, pH 7.4), polo que esta última explicación está completamente rexeitada cientificamente.

Prevención
----------

O mellor xeito de previlas é realizar un quecemento previo ao exercicio, e cun adestramento progresivo. Beber inxentes cantidades de bases febles como bicarbonato sódico non fará máis que producir importantes trastornos dixestivos. Nin zume de limón ou auga con azucre farán nada pola súa dor.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q574415
* GND: 4170856-8
* MAG: 2780063275

 |
**Konstantinos Tsatsos** (en grego, Κωνσταντίνος Τσάτσος), nado en Atenas o 1 de xullo de 1899 e finado en Atenas o 8 de outubro de 1987, foi un diplomático, intelectual, profesor de dereito e político grego. Foi presidente de Grecia entre 1975 e 1980.

Traxectoria
-----------

Despois de se graduar na Facultade de Dereito da Universidade de Atenas, en 1918 ingresou ao corpo diplomático. Logo de completar os seus estudos doutorais (1924-1928) en Heidelberg, Alemaña regresou a Grecia onde exerceu como profesor de dereito (1933). En 1941 foi arrestado e deportado por se opoñer á ditadura de Ioannis Metaxas.

Durante a ocupación alemá de Grecia polas tropas alemás, participou na resistencia e logo trasladouse a Medio Oriente onde estaba asentado o goberno grego exiliado.

Logo da segunda guerra mundial, en 1945 retornou a Grecia e participou en política sendo ministro por primeira vez. En 1946, decidiu participar máis activamente da vida política do seu país, renunciou ao seu cargo na Universidade de Atenas e converteuse nun membro activo do Partido Liberal. Logo da formación da Unión Radical Nacional por Constantinos Karamanlís, en 1955 pasouse a este partido e converteuse nun dos colegas máis próximos de Karamanlis, aínda que aínda que, ideoloxicamente, el era un liberal de centro e non un conservador.

Foi integrante do parlamento e tivo varios cargos ministeriais ata a ditadura ocorrida entre 1967 e 1974. Baixo o primeiro exercicio do cargo de Primeiro Ministro de Karamanlis (1955-1963) serviu por varios anos como Ministro de Administración Pública.

Logo da restauración democrática en 1974 foi electo novamente como membro do parlamento e desempeñou o cargo de Ministro de Cultura .

En 1975, foi electo Presidente da República polo parlamento, retirándose logo de cumprir o termo de cinco anos.

| Presidente de Grecia |
| --- |
| *Segue a:* Michail Stasinopulos | **Konstantinos Tsatsos**(1975-1980) | *Precede a:* Constantinos Karamanlis |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Konstantinos Tsatsos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q365209
* WorldCat
* VIAF: 113257497
* BNE: XX1141658
* BNF: 11927192q
* CiNii: DA07556720
* DeutscheBio: 119152746
* Dodis: P54356
* FAST: 133032
* GND: 119152746
* ISNI: 0000 0001 2148 1737
* LCCN: n84058420
* Munzinger: 00000014332
* NLA: 35811638
* NLG: 30846
* NTA: 073988014
* OL: OL5321122A
* SNAC: w61g42f4
* SUDOC: 027170659
* WikiTree: Τσάτσος-1

 |
Un vaso de limoada.
A **limoada** é unha bebida de elaboración polo xeral caseira, a base de limón, auga e azucre, que pode ter ou non contido alcohólico. Nalgunhas linguas, como o alemán, chámase tamén limoada a calquera bebida refrescante non alcohólica, como as gasosas.

Receita
-------

Unha receita dos Estados Unidos e do Canadá (dous dos maiores consumidores desta bebida) mencionan que se debe mesturar a mesma cantidade en volume de limón que de azucre e débese engadir auga catro veces o volume de limón ou de azucre verquido. O certo é que non hai medidas absolutas e as proporcións quedan en mans do gusto de cada quen.

Existen receitas que engaden a estes ingredientes básicos froitas como plátanos ou laranxas, froitas secas, como figos ou pasas e engaden especias como canela ou cravo deixando repousar a mestura varios días. Existen ingredientes alcohólicos como certos viños, pero neste caso a limoada perde o seu carácter e convértese máis en sangría. Se se mestura con ron conséguese o mojito cubano.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *limoada*.
2. ↑  "History of Lemonade". *Buzzle*. Arquivado dende o orixinal o 09 de outubro de 2015. Consultado o 26 de decembro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q893
* GEC: 0120209
* GND: 4125068-0

 |
Muxe (*Mugil cephalus*)
Muxe
Os **Muxiliformes** (Mugiliformes) son unha orde de peixes teleósteos, da superorde Acantopterixios (Acanthopterygii). Comprende distintas especies mariñas estendidas por todo o mundo, en augas costeiras tanto en mares temperados como tropicais, así como algunhas especies de estuarios e mesmo de auga doce. A especie típica é o muxe.

Características
---------------

Presentan dúas aletas dorsais (a primeira con catro raios espiñosos e a segunda separada, de raios brandos), unha aleta caudal en forma de forcada e unha aleta anal oposta á segunda dorsal. Liña lateral pouco visible, cando está presente. Teñen dentes pequenos e posúen vexiga natatoria pechada.

A lonxitude máxima rexistrada é de 90 cm.

Aliméntanse de algas finas e detritos do sedimento.

Clasificación
-------------

Comprende unha única familia:

* Familia Mugilidae

Os Muxiliformes consideráronse unha suborde dos Perciformes.

Notas
-----

1. ↑  Order Summary for Mugiliformes

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Muxiliformes*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Muxiliformes*** |

### Ligazóns externas

* Taxonomía ITIS
* Taxonomía Fish Base

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3327483
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Mugiliformes
* Dyntaxa: 3000269
* EOL: 2807794
* Fossilworks: 92074
* GBIF: 1067
* iNaturalist: 85529
* ITIS: 553132
* NBN: NHMSYS0020959153
* NCBI: 41872
* Plazi: ID
* uBio: 553913
* WoRMS: 397228

 |
**Lorena Freijeiro Alonso**, nada en Vigo en xuño de 1983, é unha intérprete e docente de gaita galega. É a primeira muller licenciada en gaita galega, a idade de 24 anos, no Conservatorio Superior de Música de Vigo.

Biografía
---------

Empezou a tocar a gaita con sete anos de idade, influenciada maiormente polo seu avó gaiteiro. Aos nove anos de idade matriculouse en gaita no Conservatorio de Música de Vigo, onde contou con Carlos Núñez como profesor de gaita, co que máis adiante, compartiría escenario tocando no seu grupo de música tradicional *The Chieftains*. Á parte de con Carlos Núñez, foi alumna de profesores como Xosé Luís Miguelez, Xosé Manuel Budiño e Patrick Molard.

Dende que rematou a carreira de gaita aos 24 anos impartiu clase en conservatorios de música como o Conservatorio da Guarda e o Conservatorio de Ponteareas e en Escolas de Banda de Gaitas como a da Provincia de Pontevedra. Tamén, foi profesora de música en educación primaria e apareceu de xurado, en concursos de gaita, no programa de televisión *Luar* da Televisión de Galicia.

Na parte de interpretación destacan os seus numerosos concertos en Ortigueira, Francia, República Checa, Nova York…[]

Notas
-----

1. ↑  Troncoso, Iciar. ""Para la gaita, más vale maña que fuerza"". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2020-02-28.
**Lorenzo Pérez García**, coñecido como **Loren**, nado en Ronda o 23 de outubro de 1933, é un exfutbolista español. Xogaba de dianteiro e militou principalmente no Sevilla FC.

Traxectoria
-----------

Tras xogar no Algeciras, debutou na Primeira División con 19 anos nas filas do Sevilla. Foi na xornada 26 da tempada 1952/53, contra o Racing de Santander no Sardinero, partido no que marcou o seu primeiro gol. Foi titular nas catro xornadas restantes, nas que marcou outros catro goles, incluído un triplete contra o Celta de Vigo no estadio de Nervión.

Militou no Sevilla ata 1960, marcando 49 goles nos seus 109 partidos oficiais. Na tempada 1958/59 foi cedido ao Granada CF de Scopelli, nunha operación pola que Arsenio e Ramoní foron traspasado ao club granadino e Gilberto Navarro pasou a ser xogador do Sevilla.

En 1960 fichou polo RCD Mallorca, onde xogou ata 1963, cando regresou ao Algeciras. Xogou as últimas xornadas da tempada 1965/66 coa Real Balompédica Linense, xogando a promoción de ascenso a Segunda, onde caeron eliminados contra o Plus Ultra.

### Selección nacional

Foi internacional coa selección española nun partido amigable contra o Stuttgart en 1954.

Notas
-----

1. ↑  "Arsenio y Ramoní, traspasados al Granada a cambio de Navarro". *La Noche* (en castelán) (11694). 9 de setembro de 1958. p. 14. Consultado o 20 de febreiro de 2022.
2. ↑  Almagro, Rubén (26 de xuño de 2020). "El fútbol se rinde a Loren". *Europa Sur* (en castelán). Consultado o 20 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16592655
* BDFutbol: 8114

 |
**Lara Alcázar Miranda**, nada en El Entrego, Asturias, o 22 de outubro de 1992, é unha fotógrafa e activista feminista asturiana, líder do grupo Femen en España dende maio de 2013.

Traxectoria
-----------

Cursou os estudos de Historia da arte na Universidade de Oviedo. Considérase feminista dende os 16 anos de idade e participou noutros movementos feministas e estudantís, como o PCA (Partido Comunista de Asturias), a UHP (Unión de Historiadores Progresistas), CSOA La Madreña, e Milenta Muyeres y Moces.

Decidiu unirse a Femen, segundo explicou nas entrevistas, por sentir que o traballo de grupo representaba o que ela desexaba facer como activista.

Para Alcázar Miranda, as mulleres teñen moitas áreas polas cales loitar, como o apoderamento económico, a igualdade de soldo e o fin da violencia de xénero, entre moitos outros. Estabeleceu contacto con Inna Shevchenko, de Femen International, para manifestarlle o seu interese de crear a póla española do grupo, despois de participar no apoio ao caso de Amina Tyler, unha activista de orixe tunisiana que foi secuestrada pola súa propia familia, despois de que ela publicase nunha rede social unha foto na que se mostraba semiespida, cun libro e un cigarro.

É considerada a cara de Femen en España, aínda que a formación da póla española do grupo levouna a cabo xunto a Indira, unha activista animalista orixinaria de Alxeciras, en Cádiz que actualmente non forma parte do grupo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Carlos Benito (9 de maio de 2013). ElComercio.es, ed. "Lara Alcázar, la asturiana que lidera Femen en España". Consultado o 16 de xuño de 2013.
2. 1 2  Lara Alcázar Miranda (Sen data). "About me". Arquivado dende o orixinal o 17 de outubro de 2013. Consultado o 16 de xuño de 2013.
3. 1 2 3  Carmen Pérez-Lanzac (15 de xuño de 2013). El País, ed. ""Si me resfrío, mi madre me cuidará"". Consultado o 16 de xuño de 2013.
4. 1 2  Luján Palacios (13 de maio de 2013). La Nueva España, ed. "La conexión gijonesa de Femen". Consultado o 16 de xuño de 2013.
5. 1 2  Ana Alfageme (14 de maio de 2013). El País, ed. "La cara y el cuerpo de Femen en España". Consultado o 16 de xuño de 2013.

* Portal:Feminismo
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13860389
* IMDb: nm10299357

 |
**Lara Cacabelos Afonso**, nada en Pontevedra o 22 de maio de 1989, é unha regatista galega.

Traxectoria
-----------

Compite na categoría match race nun equipo patroneado pola catalá Silvia Roca e a tinerfeña Eva González. Con ese equipo en 2010 proclamouse subcampioa Iberoamericana de vela, nun campionato disputado en Santander, ao rematar por detrás da tripulación patroneada por Támara Echegoyen. Tamén con Roca e González participou en 2011 tanto no campionato de España, onde se proclamou subcampioa, como no mundial de vela desa categoría olímpica, celebrado en Perth, e onde remataron clasificadas na posición 12ª.

Estudou na Escola Técnica Superior de Náutica da Universidade de Cantabria.

Notas
-----

1. ↑  Echegoyen se proclama campeona de España de Match Race Arquivado 25 de setembro de 2010 en Wayback Machine. *Navegar.es*, 15/3/2010.
2. ↑  "Discurso de Doña Lara Cacabelos Afonso" (PDF). *Universidade de Cantabria*. 25 de maio de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391609
* OCID: lara-cacabelos-afonso

 |
**José María Baliño Sánchez**, nado en Boimorto, foi un practicante, militar e guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Veciño de Cereixo (A Estrada). Practicante en barcos mercantes. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno no porto de Barcelona e integrouse como voluntario no exército republicano, onde foi practicante militar provisional do Corpo de Sanidade Militar. En decembro de 1937 foi destinado para o Hospital de Evacuación do Exército do leste. Cando rematou a guerra pasou a Francia, onde foi confinado primeiro no campo de concentración de Argelés Sur Mer e despois no de Barcarés. Co estalido da segunda guerra mundial foron trasladados a Saint-Cyprien e despois, novamente, a Argelés Sur Mer. En decembro de 1939 saíu cunha compañía de traballadores cara Normandía, para traballar na construción dunha vía de ferrocarril. Alí enfermou de úlcera. Participou nunha retirada de máis de 600 quilómetros durante 12 días ata que se firmou o armisticio. Logo traballou como barbeiro, facendo zapatos e agricultor até que en agosto de 1944 se incorporou á resistencia (Forces Françaises de l'Intérieur [FFI]) participando na Brigada C. Integrouse na Agrupación de Guerrilleros Españoles en Tolosa e pasou ao Estado español na invasión do Val de Arán o 19 de febreiro de 1944. O 27 dese mes acordaron retirarse, pero José María, pola súa úlcera, caeu enfermo e decidiu entregarse á Garda Civil no posto de Castejón de Valdejasa (Zaragoza). Xulgado por rebelión militar en Zaragoza o 19 de maio de 1945, foi condenado a 12 anos de prisión. Percorreu os penais de Zaragoza, San Miguel de los Reyes, Modelo, Cáceres, Yeserías e Talavera, até que saíu do cárcere en 1949 e volveu a Cereixo.

Notas
-----

1. ↑  *Diario Oficial del Ministerio de Defensa Nacional*, 13-12-1937, p. 501.
2. ↑  Auditoría de Guerra de la Quinta Región Militar

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* José Mª Baliño

### Ligazóns externas

* 

* José María Baliño Sánchez na páxina web *Nomes e Voces*.
**Linda Guilala** é unha banda galega de shoegaze procedente de Vigo. O grupo formouse no ano 2005 e no presente está composto por Iván González (batería), Eva M. López (teclados e voz) e Mari Vázquez (guitarra). Ata a data Linda Guilala leva publicados dous álbums de estudio e dous EPs.

Historia
--------

Linda Guilala naceu no ano 2005 tras a separación da banda de Ponferrada Juniper Moon, na que tocaban o leonés Iván González (batería) e a ourensana Eva M. López (teclados). No ano 2006 publicaron a súa primeira maqueta coa axuda do baixista arxentino Ignacio Espumado, con quen comparten os arquivos a través de internet. Este traballo foi escollido segunda mellor maqueta do ano no programa de Radio 3 *Disco Grande*.

O seu primeiro álbum, *Bucles infinitos*, chegou en 2009 editado a través de Elefant Records. O disco foi gravado no seu estudio de Vigo coa axuda de Alejandro Davila e Pancho Suárez de Lis. Na súa xira de presentación tocaron no festival inglés Indietracks e no Primavera Sound de Barcelona. Nesa época actuaban como dúo, encargándose Eva dos teclados e Iván da guitarra, acompañados de sons pregravados.

En 2011 lanzaron o EP de catro temas *Paranormal*, tamén a través de Elefant. O traballo foi gravado no seu estudio de Vigo, Kaiju Studios. Nesa época entrou na banda Alba para as súas actuacións ao vivo, tocando o baixo e a guitarra.

Durante un tempo a banda, principalmente Eva, dedicouse a producir no seu estudio a grupos como Axolotes Mexicanos, When Nalda Became Punk e Los Bonsáis, ademais de tocar con Apenino. En 2014 publicaron un novo EP de seis cancións, *Xeristar* (Elefant), co apoio de Bruno Mosquera (The Blows, The Cobras) nas guitarras. Mosquera deixou a banda debido a diferenzas sobre a forma de levar o proxecto.

O seu segundo álbum, *Psiconáutica*, apareceu o 10 de xuño 2016 da man de Elefant Records. Para os seus directos Linda Guilala fichou á guitarrista pontevedresa Mari Vázquez.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| *Bucles infinitos* | 2009 | Elefant Records |  |
| *Paranormal* | 2011 | Elefant Records | EP |
| *Xeristar* | 2014 | Elefant Records | EP |
| *Psiconáutica* | 2016 | Elefant Records |  |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Bandcamp da banda

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  "Linda Guilala". La Fonoteca. Consultado o 21 de outubro de 2018.
2. 1 2  "Acerca de Linda Guilala". Facebook. Consultado o 21 de outubro de 2018.
3. 1 2 3 4  Leyenda, Alberto. "Linda Guilala: "Preferimos pertenecer a una escena global que empeñarnos en gustar en España"". *Faro de Vigo* (en castelán). Consultado o 2019-12-31.
4. ↑  "La psicodelia impresionista de Linda Guilala en ‘Cosas nuevas’". Jenesaispop. Consultado o 21 de outubro de 2018.
**Manuel Neira Martínez**, nado na Coruña o 25 de maio de 1916, foi un futbolista e adestrador galego. Xogaba de defensa.

Traxectoria
-----------

Xogou no Deportivo da Coruña dúas tempadas e media entre 1939 e 1942, logrando o ascenso a Primeira División na segunda delas pero sen poder debutar en primeira. Tras dous anos no Murcia, debutou co Granada en Primeira División na tempada 1942–43, permanecendo dúas campañas no club.

Na tempada 1944–45 volveu ao Deportivo da Coruña en Primeira División, sendo o defensa menos habitual do cadro adestrado por Ramón de la Fuente. Participou nun único partido, na xornada 7, nunha derrota a domicilio contra o Athletic Club (5–2). Relegado á suplencia, compartiu banquiño co outro defensa, Bernabé Prieto, aínda que este último xogou máis encontros. Ese ano os defensas titulares foron Pedrito e José Vara Martínez. Ao remate da campaña, o equipo descendeu a Segunda División.

En 1952 substituíu a Eduardo Toba como adestrador do Fabril, permanecendo no cargo durante sete anos, ata que en 1959 marchou ao Viveiro.

En 1961 volveu tomar as rendas do Fabril, ocupando o cargo ata 1963.

Notas
-----

1. ↑  "Neira, entrenador del Fabril". *La Voz de Galicia* (en castelán) (A Coruña ed.). 20 de xaneiro de 1953. p. 4.
2. ↑  "Neira al Vivero". *La Voz de Galicia* (en castelán) (A Coruña ed.). 14 de xullo de 1959. p. 5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535867
* BDFutbol: 10806
* Transfermarkt: 541999

 |
**José Martínez Pereiro**, nado en Noia en 1888 e finado na Coruña o 12 de setembro de 1957, foi un avogado galego que exerceu de mestre, avogado e director do xornal *El Ideal Gallego* entre 1931 e 1936.

Traxectoria
-----------

Nado nunha familia burguesa de Noia, estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Un dos seus irmáns, Manuel Martínez Pereiro, foi Inspector Xeral de Traballo e Secretario Nacional de Acción Católica. O seu curmán de segundo grado, Alejandro Rodríguez Cadarso, foi un destacado político noiés que chegou a ser reitor da Universidade de Santiago ata a súa morte en 1933.

Ademais de exercer de avogado, José Martínez Pereiro traballou como mestre de escola en Porto do Son e Ribadeo antes de instalarse definitivamente na cidade da Coruña. Alí traballou para a Deputación provincial e foi nomeado deputado provincial en 1929. Dende 1927 e durante a Segunda República española traballou como director do xornal *El Ideal Gallego*. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado redactor xefe de *La Voz de Galicia* en agosto de 1937. No franqusimo foi letrado asesor do Concello da Coruña.

Faleceu dun infarto en 1957.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-9-1957, p. 3.
2. ↑  *ABC*
3. ↑
4. ↑  *ABC*
5. ↑  *El Compostelano*, 23-8-1937, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información na hemeroteca do diario ABC. *(en castelán)*

* Mi bisabuelo y la Segunda República Española *(en castelán)*
**Natalija Pogonina**, nada en Vladivostok o 9 de marzo de 1985, é unha gran mestra de xadrez rusa. Desde 2004 foi membro do equipo de Rusia e gañou tres medallas de ouro olímpicas para o seu país.

Tres veces campioa de Europa (unha en Sub-16 e dúas en Sub-18), gañou a medalla de bronce no Campionato do Mundo Sub-18 e o Campionato de Europa Feminino, e a medalla de ouro no primeiro International Mind Sports Games. Foi campioa rusa feminina en 2012 e 2018 e número 1 en varios torneos internacionais prestixiosos, entre eles o Bykova Memorial (2006), o Rudenko Memorial (2007) e o Moscova Open (2009).

En 2011 Natalia converteuse na única xadrecista do mundo que gañou simultaneamente a Eurocopa e o Campionato Europeo de Xadrez por Equipos, e en 2013 a única persoa que obtivo os títulos de campioa rusa individual e por equipos. Foi subcampioa no Mundial de Xadrez Feminino por equipos en 2011 e gañou a medalla de bronce en 2013.

En 2015 converteuse en subcampioa do Mundial de Xadrez Feminino.

Vida privada
------------

Ten un mestrado en dereito da Academia Estatal de Dereito de Saratov. O 5 de xuño de 2009 casou con Peter Zhdanov e teñen un fillo, Nikolai, nado o 18 de novembro de 2009. É membro de *chessgames.com* co nome de usuaria "Natalia Pogonina" e ocasionalmente é comentarista e analista de transmisións en vivo de xogos. Tamén é coautora do libro *Chess Kamasutra* xunto ao seu esposo, malia este non ser publicado finalmente.

Clasificación
-------------

A cualificación máis alta de Pogonina até a data foi de 2508 en xullo de 2014, cando ocupou o posto número 15 na clasificación mundial de xadrecistas femininas. A súa clasificación máis alta foi o número 14 na lista de mulleres entre abril de 2009 e maio de 2010, cunha cualificación de 2501. En novembro de 2022 a súa cualificación é de 2432.

Notas
-----

1. ↑  "Natalija Pogonina wins Bykova Memorial in Vladimir". *ChessBase* (en inglés). 1 de febreiro de 2006. Consultado o 25 de novembro de 2022.
2. ↑  "Moscow Open 2009 C Women April 2009 Russia FIDE Chess Tournament". *FIDE - International Chess Federation* (en inglés). Consultado o 25 de novembro de 2022.
3. ↑  *Grandmaster Natalia Pogonina on her chess victories in 2011* (Youtube) (en ruso).
4. ↑  "Mariya Muzychuk Wins Women's World Championship". *Chess.com* (en inglés). 5 de abril de 2015. Consultado o 25 de novembro de 2022.
5. ↑  "Congratulations to Natalia and Peter, the new chess couple". *ChessBase* (en inglés). 6 de outubro de 2009. Consultado o 26 de novembro de 2022.
6. ↑  "Interview with Natalia Pogonina". *BookFlocks* (en inglés). 24 de abril de 2014. Consultado o 26 de novembro de 2022.
7. ↑  "The chess games of Natalija Pogonina". *Chessgames.com* (en inglés). Consultado o 20 de febreiro de 2019.
8. ↑  "Pogonina, Natalija". *FIDE - International Chess Federation* (en inglés). Consultado o 26 de novembro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q436685
* 365chess: Natalija\_Pogonina
* ChessGames.com: 54808
* ChessTempo: 165828
* FIDE: 4147855

 |
**Manuel Castro Castro**, coñecido como **Eirexalba** e **Rei**, nado no Incio e finado en Lugo o 30 de agosto de 1938, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Afiliado a Falanxe do Incio a comezos de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi membro da Escuadra Negra de Eirexalba ás ordes de Manuel Díaz López "Chaquetón" e participou nos asasinatos de Manuel Díaz González, Jesús Casas González e Rosendo Vila Fernández. Foi nomeado policía local en Sarria en 1938. Foi acusado con Manuel Díaz López do asasinato de Manuel Saco Rivera, abatido a tiros ao saír do Casino de Sarria a finais de agosto de 1938 en atentado político de escuras motivacións, e ambos foron detidos xunto co indutor, o que fora xefe local de Falange de Sarria, Eduardo Gómez Requejo. Ingresaron no cárcere de Lugo xunto co xefe provincial de Falange Ramón Martínez Losada. Foron procesados e xulgados en consello de guerra, sendo executados Manuel Saco e Manuel Castro no patio do cárcere de Lugo o 30 de agosto de 1938. Ao indutor do crime, Eduardo Gómez Requejo, Franco concedeulle o indulto polo primeiro aniversario da vitoria, en abril de 1940.

Notas
-----

1. ↑  Fernández Santander, Carlos (2000). *Alzamiento y guerra civil en Galicia (1936-1939)*. Sada: Do Castro. pp. 881–883. ISBN 84-7492-951-2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-4-1940, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* ‘O Chaquetón’ e ‘O Eirexalba’: vida e morte de dous verdugos fascistas
O **Mitteldeutscher Basketball Club** (do alemán: *Club de Baloncesto da Alemaña Central*), máis coñecido como por motivos de patrocinio como **Syntainics MBC**, é un equipo profesional de baloncesto alemán con sede na cidade de Weißenfels, Saxonia-Anhalt. Fundado en 1958, actualmente compite na Basketball Bundesliga, máxima categoría do baloncesto xermano. O seu maior éxito foi a consecución do FIBA EuroCup Challenge 2004, torneo no que gañaron na final ao JDA Dijon francés. O equipo xoga os seus partidos como local no Stadthalle Weißenfels, pavillón con capacidade para 3 000 espectadores.

Historia
--------

O Mitteldeutscher BC compite na Basketball Bundesliga, máxima categoría do baloncesto alemán, á que chegou por vez primeira na temporada 1999–2000. En 2004, o club gañou o FIBA EuroCup Challenge após derrotar nas semifinais da Final Four ao Dynamo Moscow Region ruso por 95−88 e na final ao JDA Dijon francés tamén por 95−88. Porén, ao final desa mesma temporada o equipo declárase en bancarrota e é descendido á Regionalliga (terceira división). Na temporada 2004−05 o equipo ascende á ProA (segunda división) e regresa á Bundesliga despois da temporada 2008–09. Nos anos 2010 e 2016 o equipo volveu descender, açinda que ambas ocasións regresou á máxima categoría nun ano.

### Temporadas

| Season | Tier | League | Pos. | W–L | German Cup | European competitions |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1997–98 | 2 | 2. BBL | 6º |  |  |  |
| 1998–99 | 2 | 2. BBL | 2º |  |  |  |
| 1999–00 | 1 | BBL | 6º |  |  |  |
| 2000–01 | 1 | BBL | 7º |  |  | **3** Copa Korać | RE2 | 1–1 |
| 2001–02 | 1 | BBL | 13º |  |  |  |
| 2002–03 | 1 | BBL | 11º |  |  |  |
| 2003–04 | 1 | BBL | 12º |  |  | **4**  FIBA EuroCup Challenge | C | 10–0 |
| 2004–05 | 3 | OL | 1º |  |  |  |
| 2005–06 | 2 | 2. BBL | 2º |  |  |  |
| 2006–07 | 2 | 2. BBL | 2º |  |  |  |
| 2007–08 | 2 | ProA | 5º |  |  |  |
| 2008–09 | 2 | ProA | 1º |  |  |  |
| 2009–10 | 1 | BBL | 10º | 18–16 |  |  |
| 2010–11 | 1 | BBL | 17º | 8–26 |  |  |
| 2011–12 | 2 | ProA | 1º |  |  |  |
| 2012–13 | 1 | BBL | 16º | 13–21 |  |  |
| 2013–14 | 1 | BBL | 9º | 16–18 |  |  |
| 2014–15 | 1 | BBL | 12º | 14–20 |  |  |
| 2015–16 | 1 | BBL | 17º | 9–25 |  |  |
| 2016–17 | 2 | ProA | 1º | 35–3 |  |  |
| 2017–18 | 1 | BBL | 15º | 10–24 |  |  |
| 2018–19 | 1 | BBL | 15º | 10–24 |  |  |
| 2019–20 | 1 | BBL | 16º | 3–17 | Cuartos de final |  |
| 2020–21 | 1 | BBL | 15º | 9–25 | Fase de grupos |  |

Títulos
-------

**Segunda división de Alemaña**

* **Campión** (3): 2009, 2012, 2017

**FIBA EuroCup Challenge**

* **Campión** (1): 2004

Xogadores
---------

Manuchar Markoishvili.
### Destacados

* Alemaña Mithat Demirel
* Alemaña Misan Nikagbatse
* República Checa Tomas Grepl
* Xeorxia Manuchar Markoishvili
* Xeorxia Giorgi Gamqrelidze
* Lituania Martynas Andriuškevičius
* Lituania Marijonas Petravičius
* Lituania Mindaugas Timinskas
* Estados Unidos Wendell Alexis

Notas
-----

1. ↑  "Stadthalle Weissenfels - Venue Information". *Real GM* (en alemán). Consultado o 6 de agosto de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial
* Páxina do equipo en Eurobasket.com
O **taíno** é unha lingua extinta da familia arauaca falada historicamente polo pobo taíno do Caribe. No tempo da chegada dos colonizadores españois, era a principal lingua do Caribe. O taíno clásico (ou propiamente taíno) era a lingua nativa no norte das Antillas, en Porto Rico, en Turks e Caicos e a maioría da Española, e estaba a estenderse en Cuba. O ciboney está sen documentar, pero as fontes coloniais suxiren que eran un dialecto do taíno que se falaba na parte occidental da Española, nas Bahamas, Xamaica e na maioría de Cuba.

A finais do século XV, o taíno desprazara as linguas anteriores agás no oeste de Cuba e nalgúns lugares da Española. Coa colonización española, a cultura taína esmoreceu e a lingua foi subtituída polo castelán e outras linguas europeas. Extinguiuse en cen anos despois do contacto. A lingua puido ter sobrevivido nalgúns lugares illados do Caribe até o século XIX. Como a primeira lingua nativa coa que os europeos se encontraron no Novo Mundo, é a principal fonte de novas palabras americanas incorporadas ás linguas europeas.

Notas
-----

1. 1 2  Alexandra Aikhenvald (2012) *Languages of the Amazon*, Oxford University Press
2. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.
3. ↑  Definición de taíno, -na no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
4. ↑  Reyes, David (2004). "The Origin and Survival of the Taíno Language" (PDF). *Issues in Caribbean Amerindian Studies* **5** (2). Consultado o 19 de febreiro de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5232952
* EBID: ID
* Ethnologue: tnq
* Glottolog: tain1254

 |
**Manuel Celso Garrido Rodríguez**, nado na Merca o 2 de decembro de 1915 e finado en Santiago de Chile o 6 de outubro de 1960, foi un mestre, escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José María Garrido Mouriño de Parderrubias e Aurora Rodríguez Rodríguez da Merca, o seu avó materno José María Rodríguez Acedo, foi xuíz municipal do concello da Merca. Orfo de pai aos 11 anos, trasladouse a Ourense para estudar o bacharelato e en 1930 iniciou os estudos de Maxisterio na Escola Normal, que rematou en 1933. Exerceu como mestre en Sanguñedo (Verea), militou na Xuventude Izquierda Republicana e vinculouse ás Mocedades Galeguistas de Ourense, actuando con elas na campaña electoral de febreiro de 1936.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído como mestre e permaneceu agochado. En marzo de 1937 foi detido. Condenado a traballar no campo de concentración do Cumial, pasou dous anos na cadea, e cando foi posto en liberdade enrolárono pola forza e foi enviado a Oviedo. Ao rematar a súa situación militar como mobilizado, decidiu exiliarse. Cunha identidade falsa trasladouse a Lisboa e desde alí a Buenos Aires. Na Arxentina estivo un tempo breve, colaborando coa Federación de Sociedades Galegas e co seu periódico *Galicia*. Instalouse en Chile, traballou en *La Opinión* e foi delegado do Consello de Galicia, colaborando con Germán Vidal Barreiro e Ramón Suárez Picallo. Foi amigo do presidente de Chile Gabriel González Videla e ingresou a traballar no xornal *La Hora* órgano oficial do Partido Radical.

Puxo fin á súa vida en outubro de 1960. Aos poucos días da súa morte o Presidente da República Española no exilio concedeulle o título póstumo de Caballero de la Orden de la Liberación de España.

Obras
-----

* *Saudade. Un limiar e catorce poemas galegos*, 1953 (asinado como Manoel-Celso Garrido).

Vida persoal
------------

Casou con Olga Elena Bouzo Vidal en 1951.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Freire Freire, Marivel (2001). "Manuel Celso Garrido. Achegamento á suá vida e obra". En Consello da Cultura Galega. *Congreso Internacional o Exilio Galego* (PDF). Santiago de Compostela. pp. 999–1035. ISBN 84-96530-29-9.

* Pérez Leira, Lois (2011). *Protagonistas de una historia colectiva II*. Vigo: Grupo de Comunicación de Galicia en el Mundo. pp. 145–154. ISBN 978-84-938464-4-2.

### Ligazóns externas

* Biografía na Enciclopedia da Emigración.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392736
* WorldCat
* VIAF: 235145856969622920785
* BNCHL: 000383507

 |
**Manuel Castro Gil**, nado en Lugo o 20 de xaneiro de 1891 e finado en Madrid o 3 de abril de 1963, foi un gravador e pintor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do arquiveiro do concello de Lugo e de Gertrudis Gil, primo carnal do filántropo Álvaro Gil Varela. Iniciou os estudos de debuxo como alumno de Manuel Fole. En 1907 trasladouse a Madrid para estudar na Escola de Belas Artes de San Fernando, grazas a unha bolsa lle concedeu a Deputación de Lugo. Na Escola de San Fernando foi discípulo de Ferrant, Vera, Muñoz Degrain e Moreno Carbonero. Recibiu leccións de gravado de Carlos Verger e Esteve Botey. Colaborou en publicacións periódicas da época como *Blanco y Negro* e *La Esfera*. Asistiu aos parladoiros literarios de Ramón María del Valle Inclán e Ramón Gómez de la Serna. Participou na Exposición Rexional de Galicia de 1917 con varias paisaxes ao óleo. Ingresou no cadro de persoal da Fábrica Nacional de Moneda y Timbre. A Junta para Ampliación de Estudios concedeulle unha bolsa para viaxar a París, onde realizou unha exposición. Obtivo a medalla na Exposición Nacional de Bellas Artes de 1930. Expuxo en Nova York, México, A Habana, Buenos Aires. Foi director artístico da revista *Galicia en Madrid*. En 1934 foi nomeado profesor da Escola Nacional de Artes Gráficas.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 4-4-1963, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* López Gil, Elena (1989). *Manuel Castro Gil grabador*. Deputación de Lugo. ISBN 84-86824-63-X.
* Pablos, Francisco (1981). *Pintores gallegos del novecientos* (en castelán). Fundación Barrié. pp. 186–193. ISBN 84-85858-06-9.

### Ligazóns externas

* "Manuel Castro Gil" Arquivado 15 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine. artemuseo.org *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16947522
* WorldCat
* VIAF: 90678287
* AGORHA: 110625
* BNE: XX1720403
* BNF: 14971119n
* BVMC: 68491
* DBE: manuel-castro-gil
* FAST: 134311
* ISNI: 0000 0001 1856 4689
* LCCN: nr91002002
* ULAN: 500035726

 |
A **levofloxacina** (nome comercial **Tavanic**) é un antibiótico da clase quinolona, cuxa diana é a enzima ADN xirasa bacteriana. Ten actividade fronte a bacteria grampositivas e bacteria gramnegativas. Ten unha actividade fronte a grampositivos moi superior ca ciprofloxacina, pero menor actividade para gramnegativos.

Usos
----

A levofloxacino é un antibiótico moi empregado para pneumonía, con cobertura de Streptococcus pneumoniae e outros patóxenos menos frecuentes (Legionella pneumophila e Mycoplasma pneumoniae). Tamén se emprega en bacteriemias por Staphylococcus aureus (aínda que non son activos fronte a Staphylococcus aureus resistente á meticilina. Actualmente, non son axeitados para o tratamento empírico de infección do tracto urinario pola elevada taxa de resistencias entre bacterias gramnegativas, especialmente en Escherichia coli.

Dose
----

A dosificación máis habitual é de 500 miligramos diarios, agás na pneumonía, onde se adoitan escoller doses de 500 mg cada 12 horas, polo menos nas primeiras 24 ou 48 horas.

Efectos secundarios
-------------------

A levofloxacina non se pode empregar en mulleres embarazadas porque incrementa o risco de malformacións fetais. Nos nenos e adolescentes non se pode empregar porque se asocia a lesións nos tendóns e alteracións no crecemento.

A nivel cardiaco, pode inducir arritmias, sobre todo síndrome de QT largo. Interacciona con medicamentos antiarrítmicos coma amiodarona.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Guía de terapéutica antimicrobiana 2008. Mensa J, Gatell J Mª, Azanza J R, et al. Elsevier Doyma. 2008. ISBN 978-84-458-1813-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q424193
* MAG: 2781276175

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: J01MA12
* CAS: 100986-85-4
* ChEBI: 63598
* ChEMBL: CHEMBL33
* ChemSpider: 131410
* DrugBank: 01137
* DTXSID: DTXSID0041060
* ECHA: 100.115.581
* HMDB: HMDB0001929
* IUPHAR: 10911
* KEGG: D08120
* MeSH: D064704
* MeSH: D03.633.100.810.835.322.500.500
* NDF-RT: N0000148474
* PubChem: 149096
* RxNorm: 1546009
* UNII: RIX4E89Y14

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Manuel Casariego Bares-Rey**, finado en Ortigueira o 21 de maio de 1952, foi un banqueiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Era socio de Manuel Sandomingo Crego na casa de banca Sandomingo Hermano y Casariego establecida en Ortigueira, que despois foi sucursal do Banco Pastor. Escribiu no xornal coruñés *La Mañana*, e fundou *El Eco Ortegano*, *La Opinión de Ortigueira* e *La Opinión*, con textos de cuesións económicas e sociais. Tamén escribiu na revista madrileña *Nueva Economía Nacional*.

Foi alcalde de Ortigueira de 1914 a 1915. Foi elixido deputado provincial como liberal-prietista polo distrito de Ferrol-Ortigueira en outubro de 1915, para substituír o falecido Manuel Sandomingo, permanecendo no posto até novembro de 1917, cando dimitiu logo de ser elixido concelleiro. Volveu ser nomeado alcalde de Ortigueira en xaneiro de 1918, dimitindo en maio dese ano. Volveu ser deputado provincial entre 1920 e 1923. Na Segunda República presidiu a Asociación Unión Republicana que se constituíu en 1931 e presentouse ás eleccións a Cortes de 1931 pero non foi elixido. Militou no Partido Radical e desenvolveu dende *La Voz de Galicia* unha campaña contra a corporación municipal presidida por Jesús Fojo Díaz.

En 1946 foi elixido membro correspondente da Real Academia Galega.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Sandomingo Crego** |  **Alcalde de Ortigueira** 1914 - 1915 | Sucesor:**Federico Maciñeira Pardo de Lama** |
| Predecesor:**Adolfo Teijeiro Botana** |  **Alcalde de Ortigueira** 1918 | Sucesor:**Federico Maciñeira Pardo de Lama** |

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Dávila en 1905.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 22-5-1952, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rosende, Anxel M. (1988). Do Castro, ed. *O agrarismo na comarca do Ortegal (1893/1936)*. Sada. ISBN 84-7492-399-9.
Monopatín
O termo **monopatín** refírese a unha táboa de madeira con catro rodas en parella que serve para practicar o deporte chamado skateboarding.

Para usalo débese montar de pé enriba del. Cada par de rodas ten un eixo que se suxeita cunha vásteza flexíbel lixeiramente inclinada á táboa, o que permite facer xiros por inclinación da táboa a un lado ou a outro, e o movemento de xiro suave dos eixos que leva consigo. A táboa ou monopatín serve para dar chimpos e distintos tipos de *tricks* (trucos), como por exemplo: kickflips, *ollies*, *180º*...

Foi inventado en 1963 en Malibú (California, Estados Unidos), por Mickey Muñóz e Phil Edwards como substituto da táboa de surf en terra. Quitaron as rodas a uns patíns, puxéronllas a unha táboa de madeira e chamárono *Surf Roll*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15783
* AAT: 300211245
* BNCF: 11537
* BNE: XX5781642
* BNF: 131741849
* GiantBomb: 3055-8
* GND: 4369191-2
* JSTOR: skateboards
* LCCN: sh85123100
* NDL: 00576588
* PSH: 9974

 |