***Zaira*** é unha ópera seria con música de Vincenzo Bellini e libreto en italiano de Felice Romani baseado na traxedia homónima de Voltaire (1732). A súa estrea tivo lugar no Teatro Ducale (actual Teatro Regio) de Parma o 16 de maio de 1829.

Historia
--------

*Zaira* foi a quinta ópera de Bellini, composta entre marzo e maio de 1829, e estreada pouco despois da estrea de *La straniera* no Teatro alla Scala de Milán en febreiro dese mesmo ano. *Zaira* estreouse no "Nuovo Teatro Ducale" en Parma (actualmente Teatro Regio) o 16 de maio de 1829. Porén, a estrea da ópera, que fora escrita expresamente para a inauguración do teatro, resultou un fracaso. Mentres que o éxito de Bellini fora inmediato, "foi o primeiro contratempo serio nunha carreira brillante ata aquela." Un crítico atribúe o fracaso ao amor tradicional de Parma e o seu favoritismo pola música de Rossini, mentres que outro sinala que unha combinación do compositor ao que se vía demasiado pola cidade (cando se supuña que estaba a traballar) e o feito de que Romani sinalara no libreto impreso que a ópera fóra escrita en só 30 días, foron factores significativos. Outros feitos que puideron contribuír ao fracaso son a lonxitude excesiva dos recitativos e a elección dun tema clásico baseado máis nun conflito moral que pasional. *Zaira* é, porén, unha ópera rica en fermosas melodías. Os arabescos típicos do fraseo belliniano harmonízanse coa atmosfera da historia, culminando co solo de corno inglés que abre a escena nocturna final.

Bellini empregou posteriormente partes substanciais da música de *Zaira* para a súa seguinte ópera *I Capuleti e i Montecchi*, que foi estreada en marzo do ano seguinte. Tamén se poden atopar partes da súa música en *Beatrice di Tenda* e *I puritani*.

Excepto por unha reposición en 1836 en Florencia, non se realizou ningunha representación en 140 anos. Emporiso, *Zaira* foi reposta en 1976 nunha reconstrución de Rubino Profeta no Teatro Massimo Bellini de Catania cun elenco que incluía a Renata Scotto e Giorgio Lamberti, e novamente en 1990 con Katia Ricciarelli e Ramón Vargas. Ámbalas dúas producións foron gravadas.

Esta ópera represéntase moi pouco na actualidade, aparecendo nas estatísticas de Operabase con tan só 2 representación no período 2005-2010. Á parte de representacións en 2006 no Musiktheater im Revier de Gelsenkirchen (Alemaña), e unha representación de concerto no Festival de Radio France et Montpellier de 2009 en Francia, as representacións desta ópera son raras.

Personaxes
----------

| Personaxe | Tesitura | Elenco na estrea, 16 de maio de 1829(Director: Ferdinando Melchiorri) |
| --- | --- | --- |
| Zaira, *favorita de Orosmane* | soprano | Henriette Méric-Lalande |
| Orosmane, *sultán de Xerusalén* | baixo | Luigi Lablache |
| Nerestano, *irmá de Zaira* | mezzosoprano | Teresa Cecconi |
| Corasmino, *visir* | tenor | Carlo Trezzini |
| Lusignano, *pai de Zaira e Nerestano* | baixo | Giovanni Inchindi |
| Castiglione | tenor | Francesco Antonio Biscottini |
| Fatima | soprano | Marietta Sacchi |
| Meledor | baixo | Pietro Ansiglioni |

Argumento
---------

A acción ten lugar en Xerusalén no harén do sultán Orosmane en torno aos séculos XIV e XV.

A trama da ópera xira en torno á heroína, Zaira, que loita entre a súa fe cristiana e o seu amor por Orosmane, o sultán musulmán de Xerusalén. Na época das Cruzadas, no Xerusalén reconquistado aos franceses polo sultán Saladino (1138-1193), vencedor dos Cabaleiros Templarios, o sultán Orosmane non quere ver aos cristiáns en Terra Santa, especialmente ao conde de Lusignan. En contra do consello do visir Corasmino, o sultán ama a Zaira, cativa francesa. Aparece un francés: Nérestan que, é o irmán de Zaira e fillo de Lusignan, reclamando que os dereitos da súa familia sexan recoñecidos e reestablecidos. Séntese desgarrado pola súa paixón imposible, por non atopar o xeito de reconciliar o desexo e o deber, non pode casar cunha cristiá, sendo el musulmán. En medio dunha lucidez angustiosa, o sultán mata a Zaira e se mata a si mesmo despois.

Arias célebres
--------------

* *Per chi mai, per chi pugnasti?*, cavatina de Corasmino (acto I)
* *Amo ed amata io sono*, cavatina de Zaira (acto I)
* *Qui crudele, in questa terra*, terzetto de Lusignano, Nerestano e Zaira (acto I)
* *O Zaira, in quel momento*, aria de Nerestano (acto II)
* Preludio da úaltim escena: solo de corno inglés (acto II)

Grabaciones
-----------

| Ano | Elenco(Zaira,Orosmane,Corasmino,Nerestano,Lusignano) | Director,Teatro de ópera e orquestra | Selo |
| --- | --- | --- | --- |
| 1976 | Renata Scotto,Luigi Roni,Giorgio Lamberti,Maria Luisa (Bordin) Nave,Mario Rinaudo | Danilo Belardinelli Orquestra e coro do Teatro Massimo Bellini(Gravación dunha representación en Catania, 30 de marzo e 1 de abril) | CD de son: Opera d'Oro Cat: OPD 1442 |
| 1990 | Katia Ricciarelli,Simone Alaimo,Ramón Vargas,Alexandra Papadjakou,Luigi Roni | Paolo OlmiOrquestra e Coro do Teatro Massimo Bellini(Gravado en representacións en Catania, 23, 25, 27 de setembro) | CD de son: Nuova EraCat: 6982/83 |

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Holden, p. 49
2. 1 2  Friedrich Lippmann, (Trans. T.A. Shaw) "*Zaira* Yesterday and Today" no folleto que acompaña a gravación de Nuova Era.
3. ↑  "Estatísticas de Operabase". Arquivado dende o orixinal o 14 de maio de 2017. Consultado o 23 de agosto de 2012.
4. ↑  See operadis-opera-discography.org.uk for details
5. ↑  Wang,Lee Yu. "Vincenzo Bellini. Zaira, 1829". *classiquenews.com* (en francés). Arquivado dende o orixinal o 28 de xullo de 2012. Consultado o 23 de agosto de 2012.  Arquivado 28 de xullo de 2012 en Archive.is
6. ↑  Gravacións de *Zaira* en operadis-opera-discography.org.uk

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |

### Bibliografía

* Holden, Amanda (Ed.), *The New Penguin Opera Guide*, Nova York: Penguin Putnam, 2001. ISBN 0-14-029312-4
* Osborne, Charles, *The Bel Canto Operas of Rossini, Donizetti, and Bellini*, Portland, Oregón: Amadeus Press, 1994 ISBN 0-931340-71-3

### Ligazóns externas

* Libreto
* Manuscrito da ópera en IMSLP
* Casaglia, Gherardo, Amadeus Almanac - 16 de maio de 1829.
* Zakariasen, Bill, "Recording review: Bellini: Zaira" *Opera News*, Marzo de 1997.

| * v
* c
* e
Óperas de Vincenzo Bellini |
| --- |
| *Adelson e Salvini* (1825) • *Bianca e Fernando* (1826) • *Il pirata* (1827) • *La straniera* (1829) • *Zaira* (1829) • *I Capuleti e i Montecchi* (1830) • *La sonnambula* (1831) • *Norma* (1831) • *Beatrice di Tenda* (1833) • *I puritani* (1835) | Vincenzo Bellini |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q144419
* WorldCat
* VIAF: 177256643
* GND: 300946457
* IMSLP: ID
* LCCN: no2004018123

 |