recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 14°54′39″N 91°21′38″O﻿ / ﻿14.91083, -91.36056
**Totonicapán** é a cabeceira do departamento de Totonicapán, en Guatemala. É tamén un municipio de 96.392 habitantes (2002).

O municipio sitúase na parte sueste do departamento e ten unha extensión territorial de 328 km2. Linda polo norte cos municipios de Santa María Chiquimula e Momostenango, ao sur cos municipios de Cantel e Salcajá (departamento de Quetzaltenango), e os de Santa Catarina Ixtahuacán, Nahualá e Sololá (departamento de Sololá).

A maioría da poboación (98%) pertence á etnia maia kʼicheʼ.

Situado na cordilleira da Serra Madre, o municipio de Totonicapán ten unha topografía montañosa e quebrada. O seu clima é relativamente frío cunha temperatura media de 12 °C.

No ámbito económico, a maioría da poboación emprégase na produción agrícola de millo e frixoles, esencialmente para o autoconsumo, así como a produción artesanal de mobles de madeira, tecidos de la, cerámica etc.

O nome Totonicapán deriva das verbas en náhuatl "totl" e "nicapan", que quere dicir "cerro dos páxaros"?. O seu nome en lingua kʼicheʼ é "Chwi meq'ina'", cuxo significado é "sobre a auga quente".

Notas
-----

1. ↑  Instituto Nacional de Estadística (INE) (2002). "XI Censo Nacional de Poblacion e VI de Habitación (Censo 2002)". Consultado o 2010.
2. 1 2  SEGEPLAN. "Totonicapán - Estrategia para la reducción de la pobreza municipal" (PDF) (en español). Consultado o 14-II-10. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.totonicapan.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q837035
* WorldCat
* VIAF: 141921677
* EBID: ID
* GeoNames: 3588255
* LCCN: n82151348
* WOEID: 86521

 |
**Miguel Louzao Outeiro**, nado en Orazo (A Estrada) o 24 de febreiro de 1974, é un filólogo e ensaísta galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filoloxía Galego-Portuguesa, Hispánica e Románica pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi investigador do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades e profesor-lector de lingua, literatura e cultura galegas na Universidade Complutense de Madrid, cidade onde cursou un máster de Xestión Cultural na Universidade Carlos III. Membro do comité de redacción do *Boletín Galego de Literatura* e secretario da revista *Madrygal. Revista de Estudios Gallegos*. Ten colaborado tamén en publicacións como *Tabeirós Terra de Montes*, *A Trabe de Ouro*, *Revista de Lenguas y Literaturas Catalana, Gallega y Vasca* e *Tempos Novos*, así como nos xornais *Vieiros* e *Faro de Vigo*.

Desde 2005 exerce como profesor de lingua e literatura galegas no ensino, sendo actualmente o director do CPI Aurelio Marcelino Rey García en Cuntis.

Desde o ano 2009 é vice-coordinador Xeral da Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística, da que foi fundador.

Obra
----

### Ensaio

* *Letras de Cal na produción poética galega dos 90*, 2006, Laiovento.

### Obras colectivas

* *Informe de literatura 1997*, 1998, Centro Ramón Piñeiro.
* *Informe de literatura 1998*, 1999, Centro Ramón Piñeiro.
* *Informe de Literatura 1999*, 2000, Centro Ramón Piñeiro.
* *Informe de Literatura 2000*, 2001, Centro Ramón Piñeiro (en CD-ROM).
* *Informe de Literatura 2001*, 2002, Centro Ramón Piñeiro (en CD-ROM).
* *Lingua e literatura 1º ESO*, 2011, Xerais.
* *Lingua e literatura 1º ESO-Proposta didáctica*, 2011, Xerais.
* *Lingua e literatura 3º ESO*, 2011, Xerais.
* *Lingua e literatura 3º ESO-Proposta didáctica*, 2011, Xerais.
* *Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González*, 2016, Fervenza.

Premios
-------

* *Gañador do XIV* Certame Literario Ricardo Carvalho Calero *na súa modalidade de investigación lingüística e literaria no 2005.*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do autor en Xerais

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393306
* BNE: XX4674373

 |
Terreiro do Paço.
Vista xeral da baixa Pombalina.
Vista panorámica sobre a baixa Pombalina desde o miradoiro da Señora do Monte.
A **baixa de Lisboa**, tamén chamada **baixa Pombalina** ou **Lisboa Pombalina** por ser edificada por orde do Marqués de Pombal, tralo terremoto de 1755, cubrindo unha área de cerca de 255 hectáreas. Sitúase entre o Praça do Comércio, xunto ao río Texo, e o Rossio e a Praça da Figueira, e lonxitudinalmente entre o Cais do Sodré, o Chiado e o Carmo, dun lado, e a Sé e o outeiro do Castelo de San Xurxo de Lisboa, do outro.

A baixa está totalmente integrada no territorio da freguesía de Santa Maria Maior.

Urbanismo
---------

Rúa Augusta.
A baixa está formada por un conxunto de rúas rectas e perpendiculares organizadas para ambos os lados dun eixe central constituído pola Rúa Augusta. Os edificios teñen unha arquitectura semellante, con baixos comerciais e andares superiores para vivenda. As dimensións de vans eran uniformes, o que permitiu a construción máis rápida con recurso a elementos pre-fabricados, como é o caso das cantarías das xanelas de dous únicos tipos, un para as fachadas das rúas principais e outro para as fachadas das rúas secundarias. Dentro dos edificios, as casas máis pequenas estaban situadas nos andares máis baixos, habitadas polo xeral polos propietarios do comercio situado no seu baixo comercial, e as meirandes nos andares máis altos, reservadas ás familias máis nobres. A baixa Pombalina caracterízase tamén pola monumentalidade dos seus edificios, representativos dunha nova orde social que valoriza a clase comerciante e financeira.

É un dos primeiros exemplos de construción antisísmica. Os modelos arquitectónicos foron examinados coa utilización de tropas en marcha para simular un terremoto.

Foi considerada como candidata portuguesa á lista do como demandante portuguesa á lista de Patrimonio da Humanidade o 7 de decembro de 2004, declarándoa superior ás áreas planeadas en Edimburgo, Turín e Londres.

Galería de imaxes
-----------------

* Predio con fachadas para rúa principal e rúa secundaria.Predio con fachadas para rúa principal e rúa secundaria.
* Cantaría de xanela de rúa principal.Cantaría de xanela de rúa principal.
* Cantaría de xanela de rúa secundaria.Cantaría de xanela de rúa secundaria.

Notas
-----

1. ↑  "Candidaturas á UNESCO". Consultado o 17 de xullo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Monumentos*. Revista Semestral de Edifícios e Monumentos, n.º 21. Setembro de 2004.

### Ligazóns externas

* A baixa de Lisboa no WikiMapia

* Portal:Portugal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q804032
* WorldCat
* VIAF: 153568359
* EBID: ID
* GeoNames: 6946725
* LCCN: n00006823
* SUDOC: 059531800

 |
**Oss** é un concello e unha cidade ao sur dos Países Baixos, na provincia de Brabante do Norte.

Oss foi mencionado por primeira vez nunha carta do papa Alexandre II o 6 de maio de 1069. Recibiu os dereitos de cidade en 1399 por Hertogin Johanna van Brabant. No presente, Oss ten unha importante industria farmacéutica e química como *Diosynth* e *Organon*, ambas as compañías de *Akzo Nobel*.

Oss é tamén a residencia do equipo profesional de fútbol TOP Oss, ademais do lugar de nacemento do xogador neerlandés Ruud van Nistelrooy. Curiosamente non xogou para o TOP Oss, senón para os seus rivais do RKSV Margriet. Tamén é oriúndo da cidade un famoso grupo de música de música gótica, The Gathering, fundado en 1989. Hoxe en día queda na cidade un *cofeeshop* chamado "The Jungle".

Transporte
----------

Hai tres estacións de ferrocarrís: Oss, Oss West e Ravenstein.

Núcleos de poboación
--------------------

| Nome | Poboación |
| --- | --- |
| Berghem | 6.900 |
| Haren | 785 |
| Macharen | 722 |
| Megen | 1686 |
| Oss | 57.980 |
| Ravenstein | 3.724 |

Galería de fotografías
----------------------

* MolenstraatMolenstraat
* Igrexa grandeIgrexa grande
* OssOss
* Museo Jan CunenMuseo Jan Cunen
* PanorámicaPanorámica
* WalpleinWalplein
* Torre da AugaTorre da Auga
* Vista da Igrexa grandeVista da Igrexa grande

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Empresas de Oss

| * v
* c
* e
Cidades de Brabante do Norte |
| --- |
| Bandeira de Brabante do Norte | 
* Baarle-Nassau
* Bergen op Zoom
* Bernheze
* Best
* Boxmeer
* Boxtel
* Breda
* Den Bosch
* Dongen
* Eindhoven
* Grave
* Helmond
* Oss
* Oosterhout
* Roosendaal -  Son en Breugel
* Tilburg
* Waalwijk

 | Escudo de Brabante do Norte |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9859
* WorldCat
* VIAF: 159579927
* GEC: 0047897
* GeoNames: 2749233
* GND: 4131609-5
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge759599
* OSM: 300631

 |
**Comarca de València** é unha comarca valenciano-parlante (aínda que bastante castelanizada) do centro do País Valenciano, con capital en Valencia, a histórica *Cap i Casal*.

Antigamente a Comarca da Horta de València incluía as actuais comarcas da Horta Nord, a Horta Oest, a Horta Sud e a cidade de Valencia. A causa do crecemento de todas estas comarcas vaise dividir nas catro comarcas actuais.

A comarca limita coa Horta Nord, a Horta Oest, a Horta Sud nos seus respectivos puntos cardinais e ao leste co mar Mediterráneo. Ao sur, a Comarca de València inclúe e administra a Albufeira e, por tanto, limita tamén ao sur coa Ribera Baixa.

Só inclúe un municipio, a cidade de Valencia, pero moitas pedanías (Perellonet, El Saler etc.), algunhas delas situadas no medio das outras tres comarcas da Horta.

Serra Calderona dende Valencia.
Praia da Malvarrosa.

| * v
* c
* e
Comarcas da Comunidade Valenciana |
| --- |
| 
* Alacantí
* Alcoià
* Alcalatén
* Alt Maestrat
* Alto Mijares
* Alto Palancia
* Alt Vinalopó
* Baix Maestrat
* Baix Segura
* Baixo Vinalopó
* Camp de Morvedre
* Camp de Túria
* Canal de Navarrés
* Comtat
* La Costera
* Foia de Bunyol
* Horta Nord
* Horta Oest
* Horta Sud
* Marina Alta
* Marina Baixa
* Els Ports
* Plana Alta
* Plana Baixa
* Plana d'Utiel
* Rincón de Ademuz
* Ribera Alta
* Ribera Baixa
* La Safor
* Los Serranos
* Ciutat de València
* Vall d'Albaida
* Vall de Cofrents
* Vinalopó Mitjà

 | Bandeira da Comunidade Valenciana |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2263209
* OSM: 1691759

 |
O **Douglas A-33** (**Model 8A-5**) foi unha versión mellorada do avión de ataque ao chan Northrop A-17 para o mercado de exportación que contaba cun motor máis potente e unha maior carga de bombas.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

En 1932 Northrop Corporation formouse como unha subsidiaria propiedade parcialmente de Douglas e en 1937 o Northrop Model 8 pasou a ser coñecido como o Douglas 8A fabricado na división de El Segundo de Douglas.

O 8A-5 estaba impulsado por un motor Wright R-1820-87 de 1 200 cabalos e era o máis potente e mellor armado da serie, equipado con catro metralladoras de 7,62 mm nas ás, dúas de 12,7 mm en vainas baixo estas e unha de 7,62 mm de tiro traseiro nunha montaxe flexible. Ademais podía levar unha carga de ata 815 kg de bombas.

Historial operacional
---------------------

A comezos de 1940 o goberno noruegués pediu 36 8A-5 que non foran entregados antes de que Noruega fose invadida por Alemaña. Completados entre outubro de 1939 e xaneiro de 1941, os avións entregáronse a un centro de adestramento no Canadá creado para o goberno noruegués no exilio, chamado "Pequena Noruega" e situado no aeroporto da Illa de Toronto, en Ontario.

Despois da perda de dous aparellos e dunha reavaliación das necesidades de adestramento atopadas para o uso doutros avións, as 34 unidades restantes foron vendidas a Perú. Porén, 31 foron recuperados polo Corpo Aéreo do Exército dos Estados Unidos no comezo da segunda guerra mundial. Eses aparellos, designados A-33, usáronse para adestramento, como remolcadores de obxectivos e para tarefas utilitarias.

Notas
-----

1. ↑  Pelletier *Air Enthusiast* Setembro/outubro de 1998, pp. 3-4.
**Sebastià Juan Arbó**, nado en Sant Carles de la Ràpita en 1902 e finado en Barcelona en 1984, foi un escritor catalán.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia de labregos sen terra, aos oitos anos trasládase a vivir a Amposta cos seus pais, aos 12 anos traballa nunha oficina. En 1927 marcha a Barcelona, e alí comeza unha carreira como xornalista en *La Vanguardia* e *ABC* e tamén traballou en varias editoriais. En 1931 publica a a súa primeira novela *L'inútil combat*, protagonizada por un mozo humilde que se ve marxinado pola súa condición social e que acabará fuxindo.

En 1932 sae do prelo *Terres de l'Ebre*, a súa obra máis coñecida, unha novela na que describe a situación dos campesiños do delta do Ebro, esquecidos e humildes que traballan nunha terra pouco agradecida e dura, avocados á fatalidades e a soidade que conduce á destrución, e na que transforma as súas experiencias persoais e comunitarias en ficción. En 1933 publica *Notes d'un estudiant que va morir boig* e en 1935 *Camíns de nit*.

Logo da guerra civil española deixa de publicar ata que en 1947 publica *Tino Costa*, con versións en catalán e castelán. En 1946 publica unha biografía en castelán, *Cervantes*. A partir de 1948 escribe en castelán con obras como *Sobre las piedras grises* (1948) co que gaña o premio Nadal, e sobre todo *Martín Caretas* (1959). Nos seus últimos anos volta ao catalán: *Narracions del Delta* (1965), *L'espera* (1948), *La masia* (1975)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q175204
* WorldCat
* VIAF: 66475814
* Auñamendi: 64372
* BIBSYS: 90620579
* BNE: XX1050260
* BNF: 11986915g
* CANTIC: a10432723
* CiNii: DA0224803X
* DBE: sebastia-juan-arbo
* FAST: 1730626
* GEC: 0034973
* GND: 118645587
* ICCU: PUVV229825
* ISNI: 0000 0001 2027 5579
* LCCN: n79120237
* NKC: kup19970000002490
* NLA: 35255465
* NTA: 07012454X
* OL: OL143418A
* SUDOC: 027933229
* Treccani: sebastian-juan-arbo

 |
Coordenadas: 41°50′56″N 03°06′32″L﻿ / ﻿41.84889, -3.10889

Praia de Sant Antoni
**Sant Antoni de Calonge** é unha localidade costeira do concello de Calonge, na provincia de Xirona, Cataluña. Está situada entre Palamós ao norte e Torre Valentina ao sur.

Tiña en 2014 unha poboación de 2.736 habitantes, aínda que nos meses de verán tamén residen na localidade un gran número de turistas nacionais e internacionais.

Foi un concello independente durante a guerra civil española por decreto da Generalitat de Cataluña, recibindo os nomes de Sant Antoni de Mar e Llevantí de Mar. En 1939 foi anexionado unilateralmente polo concello de Calonge.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sant Antoni de Calonge Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Sitio web do concello de Calonge

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10971360
* WorldCat
* VIAF: 316874655
* GEC: 0059465
* GeoNames: 3110854

 |
Unha **banqueta**, **tallo**, **meso** ou **moucho**, é un moble que serve de asento, normalmente sostido por tres ou catro patas, pero sen repousabrazos nin respaldo. Normalmente acomoda a un só ocupante. Son tamén moi comúns os deseños pregables.

A orixe das banquetas é escura, pero sábese que son unha das primeiras formas de mobles. Existen banquetas conservadas do Antigo Exipto que se remontan ao II milenio a. C. e era popular na Grecia antiga, o difros era un banqueta de catro patas dispoñible tanto en versión fixa como abatible. Despois poularizouse no Imperio Bizantino espallándose o seu uso por toda Europa, coa axuda das invasións normandas.

Galería
-------

* Banqueta baixa, asento tecido. Exipto (1991–1450 a. C.)Banqueta baixa, asento tecido. Exipto (1991–1450 a. C.)
* Banqueta. Exipto (1850–1640 a. C.)Banqueta. Exipto (1850–1640 a. C.)
* Banqueta. Italia (1898)Banqueta. Italia (1898)
* Banqueta con forma de leopardo. Dahomey (1891)Banqueta con forma de leopardo. Dahomey (1891)
* Banqueta. Francia (século XV)Banqueta. Francia (século XV)
* Banqueta. Reino Unido (1725–35)Banqueta. Reino Unido (1725–35)
* Banquetas e mesa. Estados Unidos (c.1840)Banquetas e mesa. Estados Unidos (c.1840)

Notas
-----

1. ↑  "banqueta". *academia.gal*. Consultado o 2023.
2. ↑  "tallo". *academia.gal*. Consultado o 2023.
3. ↑  "meso". *academia.gal*. Consultado o 2023.
4. ↑  "moucho". *academia.gal*. Consultado o 2023.
5. ↑  Chinnery, Victor (1979). *Oak Furniture: The British Tradition*. Antique Collector's Club. ISBN 0-902028-61-8.
**Oskar Klein**, nado en Danderyd o 15 de setembro de 1894 e finado en Estocolmo o 5 de febreiro de 1977, foi un físico teórico sueco.

Traxectoria
-----------

Naceu na periferia de Estocolmo, fillo dun rabino, o Dr. Gottlieb Klein, e de Antonie (Toni) Levy. Foi discípulo de Svante Arrhenius no Instituo Nobel, e seguiu os pasos de Jean-Baptiste Perrin en Francia cando estalou a I Guerra Mundial, converténdose en militar.

A partir de 1917 traballou uns poucos anos con Niels Bohr en Copenhaguen e obtivo o seu doutoramento na universidade de Estocolmo no 1921. No 1923 pasou a ser profesor na Universidade de Míchigan en Ann Arbor, trasladándose alí coa súa muller Gerda Koch (con quen casara pouco antes) dende Dinamarca. Klein volveu a Copenhaguen no 1925, pasando algún tempo con Paul Ehrenfest en Leiden, despois do que foi docente na Universidade de Lund no 1926, e no 1930 aceptou a oferta da cátedra de física na Universidade de Estocolmo, ostentada por Ivar Fredholm ata a súa morte no 1927; Klein retirouse como profesor emérito no 1962. Foi galardoado coa medalla Max Planck no 1959.

Klein ten acreditado a idea, parte da teoría Kaluza-Klein, que dimensións extra poden ser fisicamente reais, pero curvadas en bucles moi pequenos, unha idea esencial da teoría de cordas / Teoría M.

Durante a segunda guerra mundial axudou a grupos xudeus a escapar de Alemaña.

A Lectura Memorial Oskar Klein, mantida de xeito anual na Universidade de Estocolmo, foi establecida na súa honra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ecuación de Klein-Gordon
* Fórmula de Klein-Nishina
* Fluído de Klein
* Modelo Alfvén-Klein
* Paradoxo de Klein
* Física

### Ligazóns externas

* Biografía de Oskar Klein Arquivado 31 de marzo de 2021 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q251524
* WorldCat
* VIAF: 69059654
* BIBSYS: 90785787
* BNF: 12907584x
* DeutscheBio: 11900626X
* EBID: ID
* FAST: 283539
* GND: 11900626X
* ISNI: 0000 0001 1069 2395
* LCCN: n91029752
* MGP: 115037
* MR: 102595
* NTA: 074252356
* SELIBR: 193799
* SNAC: w6n615sj
* SUDOC: 055277306
* zbMATH: klein.oskar

 |
Home verde na casa de Arizón, Sanlúcar de Barrameda
**O home verde**, máis coñecido co seu nome en inglés **Green Man**, é unha escultura, debuxo, ou outra representación dunha face que semella estar rodeada de follas e de plantas. Ás veces represéntase con vides ou pólas que lle medran dende o seu nariz e delas ás veces saen froitas ou flores. É usado comunmente como elemento ornamental, pódense atopar representacións de Green Man nas igrexas e noutros edificios, tanto relixiosos coma non. "*The Green Man*" tamén é un nome popular de bares ingleses.

O **home verde** ten moitas variacións nas súas diversas representacións. Pódese atopar en moitas esculturas arredor do mundo. O Green Man é a miúdo relacionado coas deidades naturais de orixe vexetativo que foron xurdindo ó redor do mundo o longo dos tempos. Interprétase principalmente coma un símbolo do renacemento, que representa o ciclo de crecemento de cada primavera. Algúns especulan que a mitoloxía dos "homes verdes" foi desenvolvida de maneiras moi dispares nas diferentes tradicións e culturas ó longo do planeta e converteuse nun ornamento xenérico que pode aparecer nas máis distantes das culturas, con algunhas variacións na súa representación, como xa poden ser as plantas que lle medran na cara, que serán as autóctonas do lugar.

Casos en Galiza
---------------

Estes homes verdes aparecen nun incensario dun anxo na Fachada das Praterías da Catedral de Santiago (século XII), na igrexa do Hospital de Quiroga, na igrexa de San Francisco de Betanzos (século XIV); na de San Xulián de Ventosa en Agolada (século XVI); na fachada da Casa da Parra (século XVII) na Quintana dos Vivos en Santiago de Compostela.
Coordenadas: 59°32′N 18°05′L﻿ / ﻿59.533, -18.083

|  |
| --- |
| **Concello de Vallentuna***Vallentuna kommun* |
|  |
| Casa da cultura |
|  |
| Escudo |
| **País** | Suecia Suecia |
| **Landskap** | Uppland |
| **Condado** | Estocolmo |
| **Capital** | Vallentuna |
| **Área e poboación** |
| **Poboación** | 34 370 habitantes |
| **Censo** | 2022 |
| **Área** | 368,45 km² |
| **Densidade** | 96,08 hab./km² |
| **Mapa** |
|  |
|
| **Outros datos** |
| **Web** | vallentuna.se |

**Vallentuna** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Estocolmo. A súa capital é Vallentuna, o que converte ao concello nun dos 52 que non teñen unha antiga área urbana administrativa (cidade, *köping*, *municipalköping* ou *municipalsamhälle*) como capital.

O concello está situado na parte sur do *landskap* de Uppland e limita ao norte e ao nordés co municipio de Norrtälje, ao sueste co de Österåker, ao sur co de Täby, ao suroeste co de Upplands Väsby e ao noroeste co concello de Sigtuna, todos no condado de Estocolmo.

Administración histórica
------------------------

A área do municipio correspóndese ás parroquias de Angarn, Frösunda, Kårsta, Markim, Orkesta, Vada, Vallentuna e Össeby-Garn. Coa reforma municipal de 1862 a partir desas parroquias formáronse os municipios rurais co mesmo nome.

Coa reforma municipal de 1952 os municipios fusionáronse nos municipio rurais de Vallentuna e Össeby.

O concello de Vallentuna fundouse coa reforma de 1971 a partir dos concellos rurais de Vallentuna e Össeby.

Dende a súa fundación ata o ano 1977 o concello pertenceu ao partido xudicial do oeste do condado de Estocolmo, dende 1977 ata o ano 2007 pertenceu ao partido xudicial de Södra Roslag, e dende entón ao de Attunda.

Notas
-----

1. ↑  "Län och kommuner i kodnummerordning". *Statistiska centralbyrån*. 2017-05-05. Archived from the original on 05 de maio de 2017. Consultado o 2022-08-08.
2. ↑  Andersson, Per (1993). *Sveriges kommunindelning 1863-1993*. Mjölby: Bokförlaget Draking. ISBN 91-87784-05-X. OCLC 33359784.
3. ↑  "Södra Roslags tingsrätt". *bebyggelseregistret.raa.se*. Consultado o 7 de outubro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q501526
* WorldCat
* VIAF: 154918693
* BNF: 12464626p
* GeoNames: 2665451
* ISNI: 0000 0001 1464 7938
* LCCN: n93051732
* MusicBrainz: ID
* OpenCorporates: 212000-0027

 |
Coordenadas: 65°50′N 24°08′L﻿ / ﻿65.833, -24.133

|  |
| --- |
| **Concello de Haparanda***Haparanda kommun* |
|  |
| Hotel e casa do concello |
|  |
| Escudo |
| **País** | Suecia Suecia |
| **Landskap** | Norrbotten |
| **Condado** | Norrbotten |
| **Capital** | Haparanda |
| **Área e poboación** |
| **Poboación** | 9 447 habitantes |
| **Censo** | 2022 |
| **Área** | 1 887,66 km² |
| **Densidade** | 10,26 hab./km² |
| **Mapa** |
|  |
|
| **Outros datos** |
| **Web** | haparanda.se |

**Haparanda** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Norrbotten. O concello está no *landskap* de Norrbotten e a súa capital é Haparanda. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 9 409 habitantes.

O sector servizos domina a economía local que tradicionalmente dependeu fortemente do comercio fronteirizo con Finlandia.

Dende a fundación do municipio no ano 1971 e ata 1995 a súa poboación medrou, e dende entón o número de habitantes diminue. Tras as eleccións de 2018 os socialdemócratas toveron que ceder o poder en favor dun goberno conservador.

Xeografía
---------

O municipio de Haparanda atópase na fronteira con Finlandia e o núcleo urbano de Haparanda está na desenbocadura do río Torne no golfo de Botnia.

Notas
-----

1. ↑  "Län och kommuner i kodnummerordning". *Statistiska centralbyrån*. 2017-05-05. Archived from the original on 05 de maio de 2017. Consultado o 2022-08-08.
2. ↑  "Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2022 och befolkningsförändringar 1 januari - 31 mars 2022. Totalt". *Statistiska Centralbyrån* (en sueco). Consultado o 2022-09-03.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q510310
* WorldCat
* VIAF: 140888743
* GeoNames: 605857
* LCCN: n96093574
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1137848
* OpenCorporates: 212000-2775

 |
Coordenadas: 55°38′N 13°04′L﻿ / ﻿55.633, -13.067

|  |
| --- |
| **Concello de Burlöv***Burlövs kommun* |
|  |
| Casa do concello |
|  |
| Escudo |
| **País** | Suecia Suecia |
| **Landskap** | Skåne |
| **Condado** | Escania |
| **Capital** | Arlöv |
| **Área e poboación** |
| **Poboación** | 19 793 habitantes |
| **Censo** | 2022 |
| **Área** | 19,21 km² |
| **Densidade** | 1 047,25 hab./km² |
| **Mapa** |
|  |
|
| **Outros datos** |
| **Web** | burlov.se |

**Burlöv** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Escania, situado entre Malmö e Lund. A súa capital é Arlöv, sendo un dos 42 concellos suecos que teñen como capital unha antiga localidade municipal (*municipalsamhälle*).

Xeografía
---------

O concello é o segundo máis pequeno do país en termos de superficie (tras o de Sundbyberg) e ten unha extensión que con algúns axustes aseméllase ao seu antecesor formado coa reforma municipal de 1862.

### Topografía e hidrografía

A zona que constitúe o concello ten un leito rochoso rico en calcaria. A parte sur do municipio é máis montañoso que a norte, o que pode deberse a como se erosionou o leito rochoso. A erosión é tamén a explicación da formación dos lagos pequenos, e aparentemente sen drenaxe, da zona. O leito rochoso está principalmente cuberto de area e arxila de morenas fértiles. Hai condicións favorables para o cultivo e partes de Burlöv tamén se utilizan como zonas de proba pola universidade de ciencias agrarias de Alnarpt. Unha gran parte do concello atópase na área urbanizada da cidade de Malmö.

Notas
-----

1. ↑  "Län och kommuner i kodnummerordning". *Statistiska centralbyrån*. 2017-05-05. Archived from the original on 05 de maio de 2017. Consultado o 2022-08-09.
2. ↑  "Burlöv - Uppslagsverk - NE.se". *www.ne.se*. Consultado o 2023-01-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186662
* GeoNames: 2718706
* ISNI: 0000 0004 0434 9461
* MusicBrainz: ID
* OpenCorporates: 212000-1025

 |
Coordenadas: 27°59′40″N 15°36′50″O﻿ / ﻿27.99444, -15.61389

**Tejeda** é un concello das Illas Canarias, na provincia das Palmas, no centro da illa de Gran Canaria. Segundo o INE, en 2013, o concello tiña unha poboación de 2028 habitantes.

Historia
--------

No actual municipio desenvolveuse unha agrupación indíxena con centro no roque Bentayga, celeiro-fortaleza dende a que se controlaba a caldeira de Tejeda ao completo. Este lugar foi un dos últimos focos de resistencia durante as batallas que se libraron para a conquista da illa, soportando un asedio de varias semanas.

O municipio tivo saída ao mar ata o ano 1815, cando a parte sur do municipio se escinde administrativamente de Tejeda, pasando a formar un municipio independente coa denominación de Mogán.

A escaseza da auga para o regadío, foi unha dificultade para o crecemento económico, e o desenvolvemento dunha actividade agrícola que permitise o establecemento dun núcleo de poboación aínda maior. A forma xeolóxica do val permite que a auga recollida durante o inverno verta rapidamente en dirección oeste, cara ao municipio de La Aldea de San Nicolás pero a cota na que se encontra o pobo non permite un mellor aproveitamento da auga para os cultivos locais.

Demografía
----------

| Ano | Poboación |
| --- | --- |
| 1991 | 2.361 |
| 1996 | 2.552 |
| 2001 | 2.400 |
| 2002 | 2.402 |
| 2003 | 2.351 |
| 2004 | 2.374 |
| 2006 | 2.286 |
| 2007 | 2.239 |

| * v
* c
* e
Illas Canarias Illas Canarias  ·  Concellos da provincia das Palmas |
| --- |
| Agaete  ·  Agüimes  ·  Antigua  ·  Arrecife  ·  Artenara  ·  Arucas  ·  Betancuria  ·  Firgas  ·  Gáldar  ·  Haría  ·  Ingenio  ·  La Aldea de San Nicolás  ·  La Oliva  ·  Mogán  ·  Moya  ·  As Palmas de Gran Canaria  ·  Pájara  ·  Puerto del Rosario  ·  San Bartolomé  ·  San Bartolomé de Tirajana  ·  Santa Brígida  ·  Santa Lucía de Tirajana  ·  Santa María de Guía de Gran Canaria  ·  Teguise  ·  Tejeda  ·  Telde  ·  Teror  ·  Tinajo  ·  Tuineje  ·  Tías  ·  Valleseco  ·  Valsequillo de Gran Canaria  ·  Vega de San Mateo  ·  Yaiza |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q986361
* WorldCat
* VIAF: 316735526
* código INE: 35025
* GeoNames: 6360195
* OSM: 345438
* WOEID: 12690149

 |
Coordenadas: 60°29′N 15°27′L﻿ / ﻿60.483, -15.450

|  |
| --- |
| **Municipio de Borlänge***Borlänge kommun* |
|  |
| Sveatorget |
|  |
| Escudo |
| **País** | Suecia Suecia |
| **Landskap** | Dalarna |
| **Condado** | Dalarna |
| **Capital** | Borlänge |
| **Área e poboación** |
| **Poboación** | 52 323 habitantes |
| **Censo** | 2022 |
| **Área** | 635,83 km² |
| **Densidade** | 89,62 hab./km² |
| **Mapa** |
|  |
|
| **Outros datos** |
| **Web** | borlange.se |

**Borlänge** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Dalarna. A súa capital é Borlänge, que é o núcleo urbano máis grande de Dalarna. No ano 2022 o concello tiña unha poboación de 52 323 habitantes.

A parte sur do concello, que pertence á rexión de Bergslagen, é montañosa, mentres que a parte noroeste está formada por chairas por onde flúe o río Dal. Ata os anos 70 a industria dominaba a economía local, pero a medida que a súa importancia foi disminuíndo sectores como o transporte e o comercio foron facéndose co seu lugar.

A longo prazo a tendencia de poboación é positiva, aínda que durante varios períodos o concello perdeu habitantes. Durante os anos 2010 o concello tivo gobernos alternos, onde o maioritario, o partido socialdemócrata, formou parte de todas as coalicións.

Notas
-----

1. ↑  "Län och kommuner i kodnummerordning". *web.archive.org*. 2017-05-05. Archived from the original on 05 de maio de 2017. Consultado o 2022-08-13.
2. ↑  "Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2022 och befolkningsförändringar 1 januari - 31 mars 2022. Totalt". *Statistiska Centralbyrån* (en sueco). Consultado o 2022-08-25.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q503209
* WorldCat
* VIAF: 150138597
* EBID: ID
* GeoNames: 2720382
* LCCN: n83205099
* MusicBrainz: ID
* OpenCorporates: 212000-2239

 |
Localización de Mealhada
**Mealhada** é unha cidade portuguesa, situada no Distrito de Aveiro, rexión Centro, subrexión do Baixo Mondego , con preto de 5.000 habitantes.

É sede dun municipio de 111,14 km² de área e 20.751 habitantes (2001), subdividido en 6 freguesías (Barcouço, Casal Comba, Luso, Mealhada-Ventosa do Bairro-Antes, Pampilhosa e Vacariça), cunha densidade de poboación de 164,4 hab/km². O municipio limita ao norte co municipio de Anadia, ao leste con Mortágua, ao sueste con Penacova, ao sueste e ao sur con Coímbra e ao oeste con Cantanhede. O *concelho* ten a súa orixe no antigo couto de Vacariça. En 1836 foi creado o actual municipio.

O concello de Mealhada localízase na parte sur do distrito de Aveiro e forma parte da Rexión Centro (NUTS II) da Unidade Territorial do Baixo Mondego. Dada a súa veciñanza con Coímbra, o concello está moi influenciado por esta cidade e mantén unha estreita conexión coa urbe coimbrá en moitas materias.

Demografía
----------

| Poboación do concello de *Mealhada* (1801 – 2004) |
| --- |
| 1801 | 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2004 |
| 2326 | 7102 | 9915 | 13869 | 17478 | 19305 | 18272 | 20751 | 21500 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q381340
* GeoNames: 8010423
* MusicBrainz: ID
* OSM: 5325845

 |
O **Ministerio de Igualdade de España**, creado en 2008, durante a IX Lexislatura do renovado período democrático, baixo a presidencia do socialista José Luis Rodríguez Zapatero, foi o ministerio encargado de impulsar as políticas sociais recollidas na *Ley para la Igualdad* e na *Ley Integral contra la Violencia sobre la Mujer*, así como os programas sociais do Instituto de la Mujer e do Instituto de la Juventud. O Ministerio recolle as competencias de Igualdade que na VIII Lexislatura de España tiña o Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais, o cal pasou a chamarse Ministerio de Traballo e Inmigración. A primeira ministra de igualdade foi Bibiana Aído, a ministra máis nova da historia da democracia en España. Tamén foi a única, pois o ministerio integrou as súas competencias no de Sanidade e Consumo en 2010

Listaxe de ministras
--------------------

* 2008-2010 : Bibiana Aído

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ministerio de Igualdad *(en castelán)*
A **batalla de Cernesa** tivo lugar en *Cernesa* ou *Cerneja*, un lugar aínda sen identificar de Galiza preto da Limia, en 1139/40 ou en 1137 segundo algúns autores, entre o recentemente autroproclamado rei de Portugal Afonso I e os condes do reino de Galiza Fernando Pérez de Traba e Rodrigo Vélaz, loitando en nome de Afonso VII.

Antecedentes
------------

Tras a vitoria portuguesa na Batalla de San Mamede (1128), o conde portugués, Afonso Henriques, comezou un esforzo concertado para establecer a súa independencia, sendo cada vez máis incómodo compartir o poder coa súa nai, a condesa Tareixa, que contaba co apoio da nobreza galega e o seu amante, Fernando Pérez de Traba. A *Chronica Adefonsi imperatoris* sinala que "antes disto, o monarca portugués intentara a invasión de Galiza varias veces, pero sempre fora expulsado por Fernando Pérez e Rodrigo Vélaz ademais de outros dirixentes galegos. Moitas veces viuse obrigado a regresar a Portugal deshonrado". Entre 1137, cando asinou o Tratado de Tui, recoñecendo a Afonso VII como o seu soberano, e 1139 Afonso I proclamouse rei de Portugal.

Batalla
-------

Nese ano, ou máis probablemente o seguinte (1140), Afonso reuniu un exército e marchou cara a Galiza, acampando preto da Limia. Fernando Pérez, que controlaba a Galiza occidental, e o seu aliado Rodrigo Vélaz, que controlaba o leste, convocaron aos outros nobres galegos, cualificados como homes leais a Afonso VII, para opoñerse ao avance portugués. Na batalla posterior foron derrotados. O autor anónimo da crónica, que atribúe a súa derrota aos seus pecados, conta a expedición nun parágrafo:

> 
> 
> *Unha vez máis Afonso, rei de Portugal, reuniu o seu exército e marchou á Limia. Cando esta noticia chegou a Galicia, inmediatamente foron convocados Fernando Pérez e Rodrigo Vélaz e outros nobres galegos do Emperador. Marcharon coas súas tropas contra o rei portugués e atopáronse con el en Cernesa. Despois de trazar as liñas de batalla, comezaron a loitar. Por mor dos seus pecados os condes fuxiron e foron derrotados. Porén, Rodrigo Vélaz foi capturado por algúns cabaleiros portugueses. Foi rapidamente liberado por dous dos seus escudeiros que usaron algunha estrataxema intelixente, e así puido fuxir con eles.*
> *Chronica Adefonsi imperatoris*
>

Notas
-----

1. ↑  Ribeiro, Ângelo (2004). *História de Portugal: A Formação do Território — Da Lusitânia ao Alargamento do País*. ISBN 989-554-106-6.
2. ↑  Edward Lipskey, Glenn (1972). *The Chronicle of Alfonso the Emperor*. Northwestern University.
3. ↑  Barton, Simon (1997). *The Aristocracy in Twelfth-century León and Castile*. Cambridge. ISBN 9780511585128.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Batalla de San Mamede
* Batalla de Ourique
Duarte Pacheco Pereira.
A **Batalla do cabo Fisterra de 1509** foi un enfrontamento naval producido o 18 de xaneiro de 1509 en augas próximas a Fisterra, entre unha frota portuguesa comandada polo cosmógrafo e navegante Duarte Pacheco Pereira, (bautizado como o "Aquiles Lusitano" por Camões), e unha frota francesa dirixida por Pierre de Mondragón, un corsario francés que operaba entre as illas Azores e a costa portuguesa, onde atacaba ós barcos procedentes da India.

A orixe da batalla foi a misión que en 1508 o rei Manuel I de Portugal lle encargou a Pacheco para que atopase a Mondragón e rematase con el.

A frota francesa estaba composta por catro navíos, e como resultado da loita, un deles foi afundido, e os outros tres foron capturados. Pierre de Mondragón, que anos atrás se distinguira analizando a Canle de Mozambique e as costas de África, morreu no enfrontamento.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía de Duarte Pacheco Pereira *(en portugués)*
***جمهورية اليَمَنْ الديمُقراطية الشَعْبِيّة  
Juhmūrīyat al-Yaman ad-Dīmuqrāţīyah ash-Sha'bīyah***  
**República Democrática Popular do Iemen**| Estado |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1967 — 1990** |  → |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bandeira | Escudo |
| Bandeira | Escudo |

 |
| Situación de Iemen do SurSituación de Iemen do Sur |
| **Capital** | Adén |
| **Relixión** | Árabe |
| **Goberno** | Estado socialista |
| **Período histórico** | Guerra fría |
|  • Independencia do Iemen do Sur | 30 de novembro de 30 de novembro |
|  • Unificación do Iemen | 22 de maio de 1990 |

A **República Democrática Popular do Iemen**, ou simplemente **Iemen do Sur**, foi un estado nado en 1967, na rexión de Adén, antigo dominio británico, cunha orientación marxista, converténdose no primeiro estado socialista árabe.

O 22 de maio de 1990 creouse a República do Iemen, proxecto comezado en 1981 cando se acorda unha Constitución, unindo a República Árabe do Iemen (Iemen do Norte) e a República Democrática do Iemen. A República Árabe independizárase do Imperio Otomán en 1918, e a República Democrática independizouse do Reino Unido o 30 de novembro de 1967.

Historia
--------

O interese británico na área que iría compor a República Popular Democrática do Iemen comezou a crecer o 19 de xaneiro de 1839, cando forzas da Compañía Británica das Indias Orientais controlaron o porto de Aden, empregándoo como un punto de parada na rota para a India. Aden foi gobernada como parte da India británica até 1937, cando a cidade foi promovida ao status de Colonia de Aden.

Os territorios do leste de Aden non eran administrados directamente polos británicos. Estes territorios fóronse asociando a través de tratados de protectorados, mantendo leis locais e a política tradicional. Este conxunto de tratados de protección tornou a rexión en Protectorado de Aden.

No ano 1963, Aden e a maioría dos Protectorados foron reunidos na Federación da Arabia do Sur, baixo a esperanza da concretización da promesa británica de independencia total ni 1968.

Dous grupos nacionalistas, a 'Fronte de Liberación do Iemen Ocupado' e a 'Fronte Nacional de Liberación', actuaban contra o dominio británico. Co fechamento temporal do canal de Suez, en 1967, o poder británico entrou en crise e o Iemen do Sur conquistou a súa independencia como a República Popular do Iemen do Sur o 30 de novembro de 1967, baixo goberno da 'Fronte Nacional de Liberación'.

En xuño de 1969, os grupos marxistas máis radicais do goberno tomarían forza e mudaron o nome do país para República Popular Democrática do Iemen. Todos os partidos políticos foron absorbidos polo Partido Comunista Iemenita, volvéndose o único partido legalizado.

O Partido Comunista aliñou ao Iemen ao Bloque Socialista, aproximando relación coa Unión Soviética, Cuba e a República Popular da China.

Cidades importantes
-------------------

* Lahej, no centro do Wadi Tuban.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q199841
* WorldCat
* VIAF: 160448415
* BNF: 11865894h
* EBID: ID
* GeoNames: 8505034
* GND: 4073008-6
* ISNI: 0000 0001 2196 7032
* LCCN: n50002560
* NDL: 00567663
* SUDOC: 026405660
* TGN: 1000139

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras xeorxianas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Sukhumi**[] ou **Sokhumi** (**სოხუმი**, *Sokhumi* en xeorxiano, **Аҟəа**, *Aqua* en abkhazo, **Сухум(и)**, *Sukhum(i)* en ruso) é a capital e principal cidade de Abkhazia, estado *De facto* independente, recoñecido por Rusia e reclamado como República Autónoma pertencente a Xeorxia. Segundo o censo de (1989), tiña unha poboación de 121.406 habitantes, pero tras a Guerra de Abkhasia, a súa poboación reduciuse notablemente quedando en 43.716 en 2003 segundo o último censo.

Descrición
----------

Xardín botánico en Sukhumi.
Está localizada nunha ampla baía do Mar Negro ao oeste de Xeorxia e serve como porto, estación ferroviaria e un lugar de descanso. É coñecida polas súas praias, sanatorios, spas de auga mineral e clima semitropical. Posúe un importante aeroporto, o Aeroporto Sukhumi Dranda. Contén unha gran cantidade de hoteis. Posúe xardíns botánicos históricos, establecidos en 1840. Ata 1992 era unha cidade multicultural, onde se falaban nove linguas diferentes. Na actualidade, a cidade está composta por un 56 % de abkhazos, un 17 % de rusos e un 13 % de armenios, segundo o censo de 2003.

Notas
-----

1. ↑  "Адгур Харазия назначен исполняющим обязанности главы администрации г. Сухум". Apsnypress. 22 de outubro de 2014. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2014. Consultado o 22 de outubro de 2014.
2. 1 2  Resultados do censo 2003 (en Ruso)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sukhumi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Xardín Botánico de Sukhumi

### Ligazóns externas

* Páxina oficial da cidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40811
* BRE: 4175461
* DARE: 22021
* EBID: ID
* GEC: 0064516
* GeoNames: 611847
* GND: 4257217-4
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge845040

 |
Vista de Montemor-o-Velho.
**Montemor-o-Velho** é unha vila portuguesa que conta con aproximadamente 3.000 habitantes. Sitúase no distrito de Coímbra, na antiga provincia da Beira Litoral, a medio camiño entre Figueira da Foz e Coímbra.

Historia
--------

Montemor-o-Velho é unha antiga vila con vestixios que se remontan á Prehistoria, concretamente ao período Neolítico. Existen referencias documentais ao seu castelo desde o século IX. En 848, Ramiro I de Asturias pasou a dominar o castelo de Montemor, mais a reconquista definitiva do Mondego foi emprendida polo Rei Fernando I de León, que entregou o castelo ao Conde Sesnando. Este castelo é bastante bonito de visitar, estando en moi bo estado de conservación. Desde el pódese gozar dunha bela vista sobre os arrozais do río Mondego e restantes terreos de cultivo.

A súa importancia estratéxica fixo desta vila un polo de atracción, polo que en 1212 recibiu o seu primeiro foro. Montemor foi aínda, durante séculos, terra de infantado, primeiro de Sancho I de Portugal e Tareixa de Portugal e despois de Afonso IV de Portugal (1322) e mais de Pedro de Portugal, Duque de Coímbra (1416). En 1472, Afonso V de Portugal fixo Marqués de Montemor-o-Velho a D. João de Portugal, máis tarde Duque de Bragança.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45815
* WorldCat
* VIAF: 153780299
* GeoNames: 2737437
* GND: 4494559-0
* LCCN: n97093582
* OSM: 5378425
* WOEID: 744181

 |
***Síbaris***  
**Sybaris**| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Grecia clásica — Helenismo** |  |

 |
| Escudo de {{{nome_común}}}  Escudo |
| Situación de {{{nome_común}}}Situación de {{{nome\_común}}}Moeda de **Síbaris**, ca. -550-510 a. C. |
| **Capital** | Síbaris |
| **Lingua oficial** | Grego antigo |
| **Goberno** | Colonia / polis grega |
| **Historia** |  |
|  • Colonia aquea |  |
|  • Disolución | Helenismo |

 

**Sybaris** ou **Síbaris** (en grego: *Σύβαρις* en italiano: *Sibari* ) foi unha antiga cidade grega costas do golfo de Tarento. Foi fundada no 720 a. C. 720 a. C.

Historia
--------

### Situación

**Síbaris** estaba situada preto do mar e estaba entre os ríos Crathis e Sybaris (do que a cidade deriva o seu nome).

Investigacións máis modernas situaron a cidade nunha dorsal dunha lagoa costeira preto das zonas húmidas. 

### Idade antiga

O intenso comercio fíxoa non só rica senón tamén unha das cidades máis importantes da Magna Grecia. A palabra sibarita foi consagrada como adxectivo para unha persoa entregada aos praceres da vida, á vista da opulencia de Síbaris.

Sybaris foi fundada no 720 a. C. 720 a. C. segundo Pseudo-Scymnus. Estrabón menciona que era unha colonia aquea e que o seu fundador era de Hélice, cidade de Acaia. Aristóteles escribiu que os aqueos estaban acompañados por varios cidadáns de Trecena, pero que finalmente foron expulsados polos máis diversos aqueos. Segundo a lenda, a cidade foi fundada por Sagaris, fillo de Áiax o Menor.

### Idade contemporánea

Actualmente é unha pequena aldea (frazione) na comuna italiana de Cassano allo Ionio.

Notas
-----

1. ↑  Estrabón, *Geografia* 6.1.13; Diodoro Sículo, *Bibliotheca historica* 12.9.2

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Síbaris Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Magna Grecia
* Península Itálica
* Helenismo

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Grecia antiga*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220583
* WorldCat
* VIAF: 246624820
* BRE: 3660184
* DARE: 16740
* EBID: ID
* GEC: 0062548
* GeoNames: 2523123
* GND: 4249939-2
* LCCN: n86113377
* Pleiades: 452457
* Treccani: sibari

 |
**Setúbal** é unha cidade de Portugal, capital do distrito de Setúbal, na rexión de Lisboa. Posúe unha superficie de 172,0 km² e a poboación alcanza un total de 123.496 habitantes (2021).

Aínda que se atoparon restos paleolíticos e neolíticos, a cidade foi fundada polos fenicios cara ao ano 1000 aC. A caída do Imperio Romano e a subseguinte crise do comercio marítimo levou á extinción da poboación, que non rexurdiu ata o século XIII. Conquistada polo duque de Alba (1580), a oposición antiespañola foi sempre potente (tumultos de 1588, 1594, 1603, 1628 e 1630) e en 1640 proclamou como rei de Portugal a Xoán IV.

Destaca o seu centro histórico, comprendido entre dúas murallas: unha medieval e outra do século XVI. Neste espazo agrúpanse a maior parte dos monumentos e edificios de interese histórico e artístico, como o Acueduto dos Arcos ou a Catedral de Setúbal.

Panorámica da cidade

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *setubalense*.
2. ↑  INE, Instituto Nacional de Estadística. "Censo da População residente e da Habitação - Censos 2021". *tabulador.ine.pt*. Consultado o 2023-01-08.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Setúbal*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficialArquivado 21 de xullo de 2011 en Wayback Machine. *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q173699
* WorldCat
* VIAF: 143102013
* BNF: 12098753r
* EBID: ID
* GEC: 0062326
* GeoNames: 8010625
* GND: 4295376-5
* LCCN: n83030515
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1197263
* OSM: 5401851

 |
**Vila Real** é unha cidade portuguesa, capital do distrito de Vila Real, na rexión Norte e subrexión do Douro, con cerca de 19.000 habitantes (37.000 no seu perímetro urbano). Sitúase nun planalto cercado por varias montañas, de onde se destacan a serra do Marão e a do Alvão. Encóntrase a preto de 460 metros de altitude, estando a cidade vella situada nun promontorio, delimitado polos ríos Corgo e Cabril.

Vila Real. A Torre de Quintela (torre do século XIII).
É sede dun municipio con 377,67 km² de área e 49.957 habitantes (2001), subdividido en 30 freguesías. O municipio limitado ao norte cos concellos de Ribeira de Pena e de Vila Pouca de Aguiar, ao leste con Sabrosa, ao sur con Peso da Régua, ao suroeste con Santa Marta de Penaguião, ao oeste con Amarante, e ao noroeste con Mondim de Basto.

Vila Real é tamén a sede da Universidade dos Tras-os-Montes.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vila Real Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q503856
* WorldCat
* VIAF: 138512509
* GeoNames: 8010650
* GND: 4685444-7
* LCCN: n86037793
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1130258
* OSM: 4202166
* SUDOC: 123317576

 |