recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Andrea Zapata-Girau**, nada en Vigo o 26 de novembro de 1986, é unha directora de cinema galega.

Traxectoria
-----------

Estudou música no conservatorio Mayeusis de Vigo e na Guildhall School of Music & Drama, comunicación audiovisual na Universidade Pompeu Fabra de Barcelona, licenciouse na TAMK School of Art, Music & Media da Universidade de Ciencias Aplicadas de Tampere, na especialidade de montaxe cinematográfica.

Os seus filmes foron programados en festivais como o Festival Internacional do Novo Cinema Latinoamericano da Habana, Festival Internacional de Cinema de Las Palmas de Gran Canaria, Internationale Kurzfilmtage Winterthur, Zinebi, Curtocircuíto e espazos como a Filmoteca Española (Madrid), Cineteca (Matadero Madrid), CCCB (Barcelona), Museo Sitio de Memoria (Bos Aires), teatro Symphony Space (Nova York) e o Gran Salón de Oración da sinagoga de Toledo.

Obra
----

* *Jiskra* (curtametraxe)
* *Red* (curtametraxe)
* *Guitarra de palo* (longametraxe)
* *Aava* (curtametraxe parte de *Visións*)
* *Ruovesi* (curtametraxe)

Premios
-------

A súa curtametraxe *Aava*, integrada na película colaborativa *Visións*, recibiu o premio do xurado á mellor curtametraxe de imaxe real do Festival de Cans en 2017.

Notas
-----

1. ↑  "Andrea Zapata-Girau". *Deputación de Pontevedra*. Arquivado dende o orixinal o 14 de maio de 2019. Consultado o 14 de maio de 2019.
2. ↑  "Biografía". *Andrea Zapata-Girau*.
3. ↑  "Unha curta do proxecto da Deputación de Pontevedra "Cinema e mulle" recibe un premio no Festival de Cans". 29 de maio de 2017. Consultado o 14 de maio de 2019.
4. ↑  "Palmarés 2017". *Festival de Cans*. Consultado o 14 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q65275044
* IMDb: nm4074818
* TMDb: 1285887

 |
Mosca na esquina inferior dereita.
**Mosca** é o termo informal empregado en televisión para referirse ó logotipo que aparece nunha esquina da pantalla do televisor e que identifica á canle emisora. En ocasiones, como no Nadal, efemérides ou eventos especiais, pode aparecer caracterizado dun modo particular. Algúns canais empregan a mosca tamén para promocionar emisións importantes na programación, chamada **publimosca**.

*Moscas* dalgunhas das canles que emiten en España
--------------------------------------------------

* La 1.La 1.
* La 2.La 2.
* Antena 3.Antena 3.
* Cuatro.Cuatro.
* Telecinco.Telecinco.
* laSexta.laSexta.
* TVG.TVG.
* Canal 24h.Canal 24h.
* Clan.Clan.
* Teledeporte.Teledeporte.

Notas
-----

1. ↑  Edith Pazó Fernández (2005). *Dicionario galego de televisión* (PDF). Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. p. 127.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mosca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* La invasión de las moscas
* Localia cambia su mosca
**Alberto López Jiménez**, nado en Granada o 27 de maio de 1995, é un futbolista español que xoga como lateral esquerdo no Lugo, da Primeira División RFEF.

Traxectoria
-----------

Formouse como futbolista na canteira do Málaga. na que ingresou aos 15 anos  Na tempada 2013/14 debutou co Atlético Malagueño na Tercera División, asentándose rapidamente na titularidade. Disputou preto dun cento de partidos co filial, do que foi capitán durante a tempada 2015/16.

En xullo de 2016 foi cedido ao Mallorca, da Segunda División por un ano. Despois de participar só na Segunda División B , pasou ao Real Murcia o 31 de xaneiro seguinte, tamén nun contrato temporal. 

Despois de aparecer pouco, López regresou ao Málaga e ao seu equipo B. Debutou o seu primeiro equipo e a Liga o 13 de maio de 2018, sendo substituto ao descanso de Diego González nunha derrota por 1-4 ante o RCD Espanyol .

Notas
-----

1. ↑  [Alberto López, a left back to Vázquez and Olaizola's service] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
2. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)
3. ↑  [Alberto López, the last man of Real Murcia 2016–2017] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
4. ↑  [Espanyol's goalscoring party] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
**La Amistad** era unha goleta mercante española na que se levou a cabo unha rebelión de escravos en 1839, cando o buque viaxaba fronte as costas de Cuba.

Historia
--------

Uns cincocentos africanos foran secuestrados en Serra Leoa e transportados ata A Habana, Cuba, (entón colonia española) polo barco negreiro portugués Tecora, onde foron vendidos como escravos. Cincuenta e tres deles foron trasladados á *La Amistad*.

A viaxe comezou o 28 de xuño de 1839 con dirección a Porto Príncipe. Porén, o 2 de xullo, un dos africanos, de nome Joseph Cinqué, conseguiu ceibarse e fixo o mesmo cos demais cativos. Os confinados mataron o cociñeiro do barco e tamén o capitán, nunha loita na que tamén morreron dous dos escravos. Dous mariñeiros fuxiron. Porén, perdoaron as vidas dos dous donos da carga humana a bordo, de apelidos Ruiz e Montes, os cales lles prometeran que conducirían a embarcación ata África. Tamén perdoaron ó escravo persoal do capitán.

Non obstante, os africanos foron enganados, sendo conducidos cara ao norte con rumbo á costa estadounidense, onde o barco foi avistado repetidas veces. Soltaron áncoras a media milla de Long Island, Nova York, o 26 de agosto. Algúns dos africanos foron á beira a conseguir auga e provisións, e a embarcación foi descuberta polo bergantín *Washington*. O tenente Gedney, que comandaba o buque, axudado polos seus oficiais e tripulación, tomaron *La Amistad* e ós escravos baixo custodia, conducíndoos ó estado de Connecticut. Despois presentaría un reclamo por escrito baixo a lei de almirantado polo salvamento do barco, da carga, e dos africanos. Gedney presuntamente elixiu atracar en Connecticut porque, a diferenza do Estado de Nova York, a escravitude era tecnicamente legal alí (aínda que extremadamente rara), e agardaba sacar proveito dos escravos.

O caso, amplamente publicitado en Estados Unidos, axudou ó movemento abolicionista. En 1840, unha corte federal resolveu que o secuestro dos individuos na súa terra natal, e o posterior transporte, foran ilegais. Asemade, nos Estados Unidos só podían ser considerados escravos os nados de pais escravos, xa que a importación fora prohibida en 1808; polo tanto, os africanos eran homes libres. A Corte Suprema dos Estados Unidos confirmou a sentenza o 9 de marzo de 1841, e os raptados viaxaron de volta ó seu fogar en 1842.

Este suceso serviu de inspiración para o filme *Amistad* de 1997, coa dirección de Steven Spielberg e as actuacións de Djimon Gaston Hounsou, Matthew McConaughey, Morgan Freeman, Anthony Hopkins, e Stellan Skarsgård.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Unidentified Young Man". *World Digital Library*. 1839-1840. Consultado o 2013-07-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q754490
* EBID: ID
* WorldCat
* LCCN: n50062774

 |
*Murchisonella africana*, especie descrita en 2013 por Peñas e Rolán
**Anselm Peñas**, nado en Sitges en 1943, é un malacólogo español.

Traxectoria
-----------

Membro da Associació Catalana de Malacologia, da Sociedad Española de Malacología e da Societá Italiana di Malacologia,
colaborou, entre outras institucións, co Museo Nacional de Ciencias Naturales de Madrid, co Museo Nacional de Historia Natural de Francia de París, co Natural History Museum of United Kindom de Londres, e co Zoologisches Museum de Berlín.

Segundo o Rexistro Mundial de Especies Mariñas (WoRMS), Anselm Peñas é un dos dous principais autores, xa que describiu máis especies desde o ano 2000 até o 2017. 

Describiu 748 novas especies, e 6 novos xéneros (*Afroturbonilla*, *Bouchetmella*, *Helodiamea*, *Perheida*, *Ovalina* e *Maricarmenia).*

Numerosas das moitas descricións de especies fíxoas coa colaboración do seu colega galego Emilio Rolán.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105566228
* WorldCat
* VIAF: 163269750
* SUDOC: 14797917X

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pazo de Reboreda.

O **Pazo de Reboreda** é unha casa do lugar de Quintana, anexa á igrexa de Santa María de Reboreda, no concello pontevedrés de Redondela.

Descrición
----------

Placa na casa.
Foi fundado a finais do século XVII por García Prego de Montaos. Os Prego de Montaos emparentaron cos Troncoso de Lira e cos vascos Mondragón, que fixeron a capela, despois igrexa parroquial.

Moi modificado, o seu estado de conservación é bo. Está comunicado coa igrexa por unha pasaxe elevada. Feito con perpiaño e cachotería, con cuberta a dúas augas, ten un portalón ameado cara ao oeste, un hórreo na leira, e dous escudos na fachada leste, amais do escudo da ábsida da igrexa.

Pertenceu a Ignacio Manuel Pereira, caudillo de milicianos que participou na Batalla de Ponte Sampaio da Guerra da Independencia española. Na casa naceu Xoán Manuel Pereira de Castro, seu fillo, protagonista da novela *O señorito da Reboraina* de Ramón Otero Pedrayo.

Galería de imaxes
-----------------

* Armas dos Araujo y Puga.Armas dos Araujo y Puga.
* Armas dos Prego de Montaos, Sotomayor e Troncoso de Lira.Armas dos Prego de Montaos, Sotomayor e Troncoso de Lira.

Notas
-----

1. ↑  Igrexa Parroquial de Santa María de Reboreda en TurGalicia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pazo de Reboreda*** |

### Bibliografía

* Juan Manuel López-Chávez Meléndez e Grato Enrique Amor Moreno: *Inventario Pazos y Torres de la provincia de Pontevedra* (tomo I), p. 188. Deputación de Pontevedra, 1988. ISBN 84-86845-09-2.

### Outros artigos

* Pazo de Torrecedeira

### Ligazóns externas

* 

* Pazo de Reboreda na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
**Eugenio Bernal Pérez**, nado en Madrid o 15 de marzo de 1923 e finado en Montevideo o 1 de novembro de 1986, foi un fotógrafo e guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Aos tres anos a familia trasaládase a Ferrol. Traballou en Astano e fundou, cun compañeiro, os estudos de fotografía Gomber. Compañeiro de Antonio Molins Valls e Leonardo Gómez Pérez, foi detido en Ferrol o 17 de febreiro de 1943 nunha acción da Policía Armada. Antonio e Leonardo lograron fuxir, aínda que Leonardo ferido na cabeza. En 1953 marchou ao Brasil e tres anos despois trasladouse a Montevideo, onde montou outro estudo de fotografía. Foi presidente da Casa de España e colaborador do diario *El Popular*. Foi detido pola ditadura o 5 de xullo de 1977 coa acusación de facer fotos de carnet, estivo tres anos preso. Regresou a Ferrol en 1980 logo de moitas mobilizacións pola súa liberación. A súa familia permanecía no Uruguai, polo que se instalou en Buenos Aires onde se reuniu con eles. En 1983 detectouselle un cancro de recto, e déronlle seis meses de vida, aínda así regresou a Montevideo en 1985.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-8-1977, p. 11.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-3-1980, p. 35.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 42. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Que los encargados de administrar justicia sean justos, pero severos Arquivado 02 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine. por Eugenio Bernal.
* Un madrileño, detenido en Montevideo después de cumplir condena
**Sapas Mons** é un gran volcán situado na rexión Atla Regio de Venus. As dimensións de Sapas Mons son duns 400 kms de ancho e dun 1,5 de alto (respecto do terreo circundante). Os seus flancos amosan numerosos regueiros de lava superpostos. Pensase que os regueiros escuros na parte inferior dereita da imaxe de radar da caixa de información son máis suaves cós brillantes regueiros preto da area central do volcán. Moitos destes regueiros semellan ter erupcionado directamente dos flancos do volcán, no canto de semellar ter erupcionado dende o dobre cumio do volcán. Este tipo de erupción lateral é moi común nos volcáns de gran tamaño da Terra, así coma nos volcáns de tipo hawaiano.

A área do cumio ten dous outóns suaves ou *mesas*, os cales danlle ó cumio unha aparencia relativamente escura nas imaxes de radar. Preto do cumio pódense ver un grupo de fosas, algúns de máis dun quilómetro de ancho. Posiblemente estas fosas formáronse cando as cámaras magmáticas subterráneas se drenaron cara ao interior, levando ó colapso ós teitos destas cámaras magmáticas. Pódese contemplar un cráter de impacto duns 20 km de diámetro no noroeste do volcán que está parcialmente borrado polos regueiros de lava. Pouco se sabía da rexión Atla Regio antes da chegada da sonda Magallanes. Os novos datos adquiridos en febreiro de 1991, amosaban a rexión con polo menos cinco grandes volcáns semellantes a Sapas Mons, os cales están ligados a complexos sistemas de facturas e áreas con rifts. Atla Regio é seguramente o resultado de xigantescas masas de material quente que se achegaron á codia de Venus, procedentes do propio manto do planeta, fenómeno semellante ó dos puntos quentes da Terra.

Notas
-----

1. 1 2 3  Gazetteer of Planetary Nomenclature. "Planetary Names: Mons, montes: Sapas Mons on Venus". Consultado o 16-11-2011.
2. 1 2 3  JPL/NASA. "Venus - Three Dimensional Perspective View of Maat Mons". Consultado o 16-11-2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Volcán
* Mons

### Ligazóns externas

* False Color Image of Volcano Sapas Mons imaxe e información suplementarias de Sapas Mons, no JPL. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1473902
* WorldCat
* VIAF: 386144783056859828568
* GPN: 5318
* LCCN: sh2011000755

 |
**Sachs Patera** é un patera situado no hemisferio norte de Venus. Definida coma unha *caldeira descolgada*, Sachs é unha depresión elíptica duns 130 metros de profundidade, e que ten uns 40 km de longo (só se inclúe a distancia dentro da depresión), vista a través do seu eixo máis longo. A súa morfoloxía indica que unha caldeira con material magmático quedou baleira e a consecuencia disto a caldeira colapsouse sobre si mesma, formando unha depresión rodeada de escarpas concéntricas que están espazadas entre si entre 2 a 5 km. A forma de arco das escarpas, que se seguen estendendo cara ao norte onde existe un profundo alongamento da elipse da depresión (de aí o de *caldeira descolgada*), evidencian varias etapas distintas na drenaxe da caldeira magmática; a protuberancia que se pode ver no suroeste da caldeira podería ser un evento por separado do ocorrido coa depresión central.

Son tamén moi visibles os campos de lava de entre 10 a 25 km ó longo da caldeira (sobre todo no norte) e que lle dan un aspecto de flor á caldeira grazas ós seus regueiros finais. Estes campos e regueiros de lava aparecen nun gris claro na imaxe de radar xa que estas lavas teñen unha textura de mosaico (ou bloques), textura que fai que a lava devolva máis ondas de radar. Moita desta lava foi emitida dende a caldeira, algunha probablemente viaxando polo subsolo posiblemente a outras partes do subsolo, e inclusive, podendo saír á superficie moi ó sur da caldeira. Isto é bastante infrecuente nas caldeiras que existen na Terra, onde normalmente a saída da lava está moi próxima á caldeira.

Notas
-----

1. 1 2 3  Gazetteer of Planetary Nomenclature. "Planetary Names: Patera, paterae: Sachs Patera on Venus". Consultado o 17-11-2011.
2. 1 2 3  JPL/NASA. "PIA00473: Venus - Sag Caldera 'Sachs Patera". Consultado o 17-11-2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Patera
* Volcán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7396776
* GPN: 5265

 |
***La Democracia*** foi un xornal fundado por Emilio Castelar e editado en Madrid entre 1864 e 1866, durante o reinado de Isabel II.

Traxectoria
-----------

Fundado en 1863, o primeiro número apareceu o 1 de xaneiro de 1864, editábase en Madrid, primeiramente na imprenta de Minuesa, e despois cambiou á Imprenta Universal. Estaba dirixido por Emilio Castelar, e mantivo fortes polémicas co xornal *La Discusión*; tamén criticou arreo a raíña Isabel II como no artigo de 1865 que provocou a súa expulsión da Universidade e que motivou as protestas estudantís que ocasionaron a denominada Noite de san Daniel. Segundo Joseph A. Brandt, opúñase tanto á monarquía como ao socialismo.

A súa publicación estivo suspendida por causas políticas desde o 13 de xaneiro até o 18 de marzo de 1866, e cesou definitivamente o 21 de xuño de 1866.

Entre os seus redactores atopáronse persoas como Eusebio Blasco, Roque Barcia Martí, José María Carrascón, Rafael Coronel e Ortiz, José Fernando González, Manuel Grajales, José Güell i Mercader, José Martínez Soler, José María Ourense, Pedro Pruneda, Javier de Ramírez, Antonio Ramos Calderón, Francisco Rodríguez García, Julián Sánchez Ruano, Juan Uña, Antonio del Val i Ripoll, e, posiblemente, Francisco Salmerón e Alonso e Salvador Saulate.

Notas
-----

1. 1 2  Rosenblatt (1972), p. 183
2. 1 2 3 4 5  Hartzenbusch (1894), p. 220
3. ↑  Rosenblatt (1972), p. 200

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hartzenbusch, Eugenio (1894). *Apuntes para un catálogo de periódicos madrileños desde el año 1661 al 1870* (en castelán). Madrid: Establecimiento tipográfico "Sucesores de Rivadeneyra".
* Rosenblatt, Nancy A. (1972). "Emilio Castelar, teórico, publicista y político republicano". *Revista de Estudios Políticos (IEP)* (en castelán) (186): 179–210. ISSN 0048-7694.

### Outros artigos

* Noite de san Daniel
*PLANO DEL PAIS  
adyacente a las tres rías de la  
CORUÑA, BETANZOS Y FERROL,  
llamado de las Mariñas,  
Por el D.r D.n Domingo Fontán*
A **ría de Betanzos** é unha ría galega, unha das doce que conforman as Rías Altas, e unha das catro que forman o Golfo Ártabro. Atópase no norte da provincia da Coruña, e baña os municipios de Oleiros, Sada, Bergondo, Betanzos, Paderne, Miño e Pontedeume.

Descrición
----------

A ría nace na cidade de Betanzos, como consecuencia da desembocadura conxunta dos ríos Mendo e Mandeo. Discorre entre marismas e xunqueiras durante uns oito quilómetros, para ampliarse notablemente a partir de entón, e acabar uníndose á ría de Ares na punta da Carboeira. Ademais dos mencionados ríos, desembocan nas súas augas o Lambre e o Baxoi, ambos pola súa marxe dereita.

Duramente castigada polas mareas negras provocadas polos petroleiros Urquiola (1975) e Mar Exeo (1992), ámbolos dous sinistrados no veciño porto da Coruña, a ría loita por recuperar a riqueza marisqueira que noutrora a caracterizaba. Conta con algunhas das mellores praias de Galicia, destacando especialmente a de Perbes e a praia Grande, no concello de Miño, e a de Gandarío, no termo municipal de Bergondo.

Aínda que na antigüidade foi navegable en toda a súa extensión, os sedimentos depositados nos seus fondos e ribeiras foron reducindo ostensiblemente o seu calado, ata permitir a navegación unicamente no seu tramo final. Porén, esta circunstancia permitiu a construción de tres pontes sobre as súas augas: unha de ferrocarril e dous viadutos, que permiten acurtar o traxecto que separa A Coruña de Ferrol.

Esta condición permitiu, con todo, a súa catalogación como espazo natural protexido dentro da Rede Natura 2000 da Unión Europea ao ser declarada en boa parte dentro da zona especial de conservación (ZEC) Betanzos - Mandeo. Así, a ría de Betanzos conságrase dentro da rede natura grazas á súa riqueza faunística típica dun espazo intermareal.

Galería de imaxes
-----------------

* Rías de Betanzos e Ares no atlas de Pedro Teixeira, 1634.Rías de Betanzos e Ares no atlas de Pedro Teixeira, 1634.
* Panorámica da ría de Ares, vista dende Pontedeume.Panorámica da ría de Ares, vista dende Pontedeume.
* A ponte do Pedrido sobre a ría entre Bergondo e Paderne.A ponte do Pedrido sobre a ría entre Bergondo e Paderne.

Notas
-----

1. ↑  "Betanzos-Mandeo, Código ZEC ES1110007. Rede galega de espazos protexidos. Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia.". Consultado o 5 de xullo de 2017.
2. ↑  "LIC de Galicia, Rede Natura 2000, Ministerio de Agricultura e Pesca, Alimentación e Medio Ambiente". Arquivado dende o orixinal o 06 de novembro de 2017. Consultado o 5 de xullo de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ría da Coruña
* Ría de Ferrol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2789501
* WorldCat
* VIAF: 315135626
* GEC: 0009738
* GeoNames: 3128070
* TGN: 1114319

 |
Estado maior das Forzas de Defensa de Israel canda o primeiro ministro David Ben-Gurion en 1961.
O **estado maior** é un órgano encargado de asesorar aos altos mandos militares no desenvolvemento das súas funcións en eidos tales como a administración, loxística, planificación, operacións ou intelixencia, por citar algúns casos. Ademais, tamén corresponde ao Estado maior facer as ordes pertinentes para plasmar as decisións do alto mando e velar pola súa aplicación. No caso dos estados maiores conxuntos das forzas armadas, o seu xefe adoita ser o oficial militar de maior rango e o maior conselleiro militar do goberno.

Historia
--------

No contexto das guerras revolucionarias francesas naceron as primeiras formas de estados maiores da man de, por exemplo, Louis Alexandre Berthier e as campañas en Italia, sendo logo copiadas por Napoleón. Pola súa banda, Prusia comezou a artellar o seu Estado maior dende 1806, cando a Academia Militar comezou a formar oficiais para tal fin, creándoo oficialmente en 1814. Con todo, non foi ata despois da guerra franco-prusiana que o modelo se divulgou e, a principios do século XX, os Estados Unidos crearon o seu en 1903 e o Reino Unido en 1904.

Notas
-----

1. ↑  "Berthier, Louis Alexandre". Volume 3.
2. ↑  "The Myth of the German General Staff:A Historian Looks at the "Glorious Tradition"". *Commentary Magazine* (en inglés). 1954-09-01. Consultado o 2023-10-14.
3. ↑  Gough, Terrence J. "The Root Reforms and Command". *history.army.mil*. Consultado o 2023-10-14.
4. ↑  *Records of the Chief of the (Imperial) General Staff and its directorates* (en English). 1787-1996.
**Juan Baliño Ledo**, nado en Vigo en 1900 e finado na mesma cidade o 24 de outubro de 1999, foi un avogado galego.

Traxectoria
-----------

Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi Secretario Xeral do Concello de Vigo, e durante a guerra civil española Secretario da comisión xestora municipal, presidida polo Comisario de Guerra José Giménez García. Posteriormente tamén foi xerente do Faro de Vigo.

En 1923 foi xunto a Manuel de Castro *Handicap* e Pepe Bar un dos máximos valedores da fusión do Real Vigo Sporting Club e do Real Club Fortuna de Vigo, que deu pé ao nacemento do Real Club Celta de Vigo. Ocupouse da parte xurídica da fusión e formou parte da comisión creada para dar forma ao novo club e elaborar os seus estatutos. Súa é a proposta de *Celta de Vigo* como nome e as cores do seu equipamento. Foi un dos primeiros directivos do club. Anos despois foi presidente da Federación Galega de Fútbol e da de Atletismo.

Vida persoal
------------

Casou en 1931 con María Luisa Díaz Iglesias.

Notas
-----

1. ↑  *Faro de Vigo*, 29-10-1999, p. 12, 13.
2. ↑  "El Movimiento antes del movimiento: De las asociaciones católicas a FET de las JONS. El caso de Vigo" (PDF). Consultado o 12 de novembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. pp. 80–81. ISBN 978-84-8457-448-4.

### Ligazóns externas

* Historiadoceltadevigo.net
* Planetacelta.webcindario.com
*Este artigo trata de diferentes tipos de estruturas cefálicas de moitos animais. Para o **rostro** humano ou cara, véxae **Face**.*
O rostro do camarón *Macrobrachium rosenbergii* ten os bordos serrados.
O **rostro**, do latín *rostrum*, "bico" (das aves), é unha estrutura presente na cabeza de diferentes grupos de animais, adoptando formas diversas e que, en xeral, recordan a forma do bico das aves.

O seu uso nos diferentes grupos de animais non indica unha relación filoxenética nin embrionaria destes órganos.

Nos crustáceos, o rostro, tamén denominado *rostrum*, en latín, na bibliografía carcinolóxica, é a extensión anterior do cefalotórax, xeralmente aguzada, que se proxecta máis alá dos ollos.

Nos insectos da orde dos hemípteros, o rostro é o nome que se lle dá ao seu aparello bucal chupador. Tamén se lle pode chamar rostro ao longo fociño dos curculiónidos.

Os moluscos gasterópodos teñen un rostro ou probóscide.

O bico, nariz ou fociño dos vertebrados tamén pode denominarse rostro ou cara, especialmente no caso dos golfiños e outros cetáceos.

Galería de imaxes de rostros en diferentes animais
--------------------------------------------------

* Nests cacho baleiro dunha centola pódese ver ben, á dereita da imaxe, o rostro.Nests cacho baleiro dunha centola pódese ver ben, á dereita da imaxe, o rostro.
* Os insectos da familia Reduviidae usan o seu rostro curvado para apuñalar ás súas presas.Os insectos da familia *Reduviidae* usan o seu rostro curvado para apuñalar ás súas presas.
* Algúns gorgullos teñen a cabeza moi alongada, formando un rostro curvado en cuxo extremo abre a boca.Algúns gorgullos teñen a cabeza moi alongada, formando un rostro curvado en cuxo extremo abre a boca.
* Rostro dunha borracha (Aplysia punctata).Rostro dunha borracha (*Aplysia punctata*).
* Rostro afiado, ou bico, do golfiño Stenella attenuata.Rostro afiado, ou bico, do golfiño *Stenella attenuata*.

Notas
-----

1. ↑  Charles Drew (17-11-2003). "Crustacea". Universitat de Bristol. Arquivado dende o orixinal o 03-07-2012. Consultado o 6/01/2013.
2. ↑  George Gordh, Gordon Gordh e David Headrick (2003). "Rostrum". *A Dictionary of Entomology*. CAB International. p. 792. ISBN 9780851996554.
3. ↑  Douglas Grant Smith (2001). "Mollusca (gastropods, pelecypods)". *Pennak's freshwater invertebrates of the United States: Porifera to Crustacea* (4ª edición ed.). John Wiley and Sons. pp. 327–400. ISBN 9780471358374.
4. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2233438
* BRE: 3516505
* MAG: 20706518

 |
A **vasalaxe** (do latín medieval *vassus*, latinización do termo de orixe celta *gwas*, "rapaz") é a relación que existía entre un nobre ou cabaleiro e o seu señor ou monarca, no contexto do sistema feudal da Europa medieval. Mentres que o partido subordinado chamábase **vasalo**, ao partido dominante chamábase soberano.

O vasalo xuraba fidelidade ao seu señor e aceptaba cumprir con certas obrigas, principalmente apoio político e militar ( *auxilium et consilium* ), e recibía a cambio un beneficio, xeralmente control e xurisdición sobre as terras (tenencias) e poboación do señorío. Era un contrato bilateral, con obrigas para ámbalas partes. As dúas partes prometían permanecer leais e non traizoar o vínculo establecido entre elas.

Notas
-----

1. ↑  Ganshof, F.L. (1939). "Benefice and Vassalage in the Age of Charlemagne". *The Cambridge Historical Journal*. JSTOR 3020714.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
O **río do Con** é un río da provincia de Pontevedra que desemboca na ría de Arousa.

Descrición
----------

### Fontes

Nace nas inmediacións do monte Xiabre, onde fai un remanso para formar o encoro de Vilagarcía de Arousa, que abastece á vila.

### Percorrido

Antes de entrar na vila descende dende montañas que case non superan os 600 msnm, pero que teñen unha media anual de precipitacións de máis de 1.500 mm. Isto provoca que o seu caudal aumente de forma intensa nalgunhas ocasións, provocando enchentes como as de novembro do ano 2006. Pasa polo centro de Vilagarcía, atravesando zonas céntricas como a do Convento de Vista Alegre. Despois de percorrer uns 15 km desemboca na ría de Arousa.

Natureza
--------

### Medio ambiente

O río padece verteduras incontroladas de residuos sólidos. A pesar diso abondan nel os peixes, que son visibles dende as beiras do río.

Notas
-----

1. ↑  "Agencia Estatal de Meteorología". Arquivado dende o orixinal o 28 de xullo de 2008. Consultado o 14 de marzo de 2010.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Mesa.
Mesa de instrumental nun quirófano. Ano 2007.
A **mesa de instrumental** é un dos elementos mobiliarios que se encontra dentro da sala de operacións ou **quirófano**. Xeralmente é de aceiro inoxidábel, de superficie lisa, e posúa catro patas, cada unha delas rematada en pequenas rodiñas para poder desprazala facilmente.

A elección do tipo de mesa e a posición que esta teña dentro da sala depende do tipo de intervención a realizar.

Na maioría das intervencións sitúase á dereita da mesa de operacións, xa que dese mesmo lado estará o cirurxián e, por conseguinte, o instrumentista.

A situación da mesa con respecto ao instrumentista é moi importante, xa que non debe impedirlle a este unha visión do campo operatorio, porque non podería seguir o desenvolvemento da intervención, prever os tempos e, por ende, non anticiparse aos requirimentos do equipo, o que ralentizaría a operación.

Despois de que o instrumentista verifica que a sala está amoblada adecuadamente e que todo funciona, ponse o cubrebocas e o gorro, realiza o lavado cirúrxico e volve cara ao quirófano para vestirse.

Despois de vestir a mesa de instrumental, o instrumentista procede a ir colocando sobre ela os distintos instrumentos cirúrxicos de acordo cos tempos que se irán manexando durante a intervención.

Durante a intervención o instrumentista debe ser moi coidadoso co manexo do soro ou calquera outro líquido sobre a mesa, porque se se molla, pérdese a esterilidade.

Notas
-----

1. 1 2  Monografias.com
2. ↑  Normas para a asepsia da mesaa de instrumental e colocación dos instrumentos

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cirurxía
* Instrumental cirúrxico

### Ligazóns externas

* Mesa de instrumental cirúrxico[*Ligazón morta*] *(en castelán)* Consultada o 14/3/2012.
* Instrumentación en cirurxía menor *(en castelán)* Consultada o 14/3/2012.
Plano de Minas Tirith.
**Minas Tirith** (*Torre da Garda*, en sindarin) é unha cidade do universo da Terra Media de J. R. R. Tolkien.

Na Primeira Idade, Minas Tirith era a Torre construída por Finrod Felagund en Tol Sirion para vixiar os pasos norteños do río Sirion. Foi tomada por Sauron e recuperada grazas a Beren, Lúthien e Huan.

Na Terceira Idade, Minas Tirith era a cidade capital do reino de Gondor. Orixinalmente coñecéuselle como **Minas Anor** (*Torre do Sol*, en sindarin), adoptando o novo nome tralo cambio de capital, trala decadencia da antiga capital Osgiliath.

A súa construción data do 3320 da Segunda Idade baixo o goberno de Anárion, irmán de Isildur e segundo fillo de Elendil. Ostoher reconstruíu a cidade no ano 420 da Terceira Idade, e gradualmente foise volvendo máis importante que Osgiliath, a capital orixinal. O rei Tarondor cambiou a residencia do rei de xeito permanente á cidade en 1540.

Minas Tirith está rodeada polo Rammas Echor, unha gran parede que circunda os Campos de Pelennor. Esta parede foi construída por Ecthelion II, pai de Denethor II, pero non foi unha boa defensa contra as lexións de orcos de Mordor.

A cidade está dividida en sete niveis de 100 pés de altura cada un, rodeados de murallas brancas de pedra. As portas que conectan cada nivel dan cara distintas direccións (a Gran Porta, a puerta do nivel máis baixo, estaba orientada cara ao leste) facendo un zig-zag para que a entrada dos inimigos sexa máis lenta. No sétimo nivel atópase a cidadela de Minas Tirith coa Torre Branca de Ecthelion, de trescentos pés de altura. Despois da batalla contra o exército de Mordor, e de que o ariete Grond destruíse a Gran Porta da muralla, un continxente de ananos comandados por Gimli repararon a puerta con mithril.

A descrición de Tolkien acerca da forma física de Minas Tirith está seguida escrupulosamente por Peter Jackson no seu filme *The Lord of the Rings: The Return of the King*. Porén, no libro non é a Cidadela o lugar da coroación de Aragorn, a cal realmente ocorre na chaira fóra de Minas Tirith.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Terra Media*** |
**José Ramos López**, nado en Buenos Aires en 1911 e finado en Lugo o 21 de outubro de 1936, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi directivo en Lugo do Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM), participou nos mitins da Coalición Republicana nas eleccións de febreiro de 1936, e foi delegado gobernativo no Courel nesas eleccións, onde foi agredido polo fiscal municipal recibindo un disparo. Mestre nacional, aprobou a reválida en xuño de 1936. Pertenceu a FETE-UGT, presidindo o acto de clausura do congreso provincial da FETE de Lugo en abril de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en Lugo en consello de guerra acusado de traizón, foi condenado a pena de morte e multa mancomunada de 1,5 millóns de pesetas. Foi executado en Lugo o 21 de outubro de 1936 ás 18 h. con Ramón García Núñez, Perfecto Abelairas Castro, Ángel Pérez López e Rafael de Vega Barrera. Para facerlle fronte ás responsabilidades políticas embargáronlle os seus bens.

Notas
-----

1. ↑  Fernández (2022), p. 14
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-2-1936, p. 10.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-2-1936, p. 10.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-2-1936, p. 11.
5. ↑  *La Voz de la Verdad*, 18-6-1936, p. 6.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 11-4-1936, p. 12.
7. ↑  *El Progreso*, 22-10-1936, p. 1.
8. ↑  *BOP Lugo*, 10-12-1936, p. 2.
9. ↑  *BOP Lugo*, 30-12-1936, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo (2022). "A guerrilla no Courel: unha primeira achega". En Alejandro, Rodríguez Gutiérrez; Martínez Panizo, Laura. *Federación de Guerrillas de León-Galicia*. Santiago de Compostela: Edicións Positivas. pp. 13–30. ISBN 978-84-126233-9-0.
* Souto Blanco, María Jesús (1998). *La represión franquista en la provincia de Lugo (1938-1940)*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-891-5.

### Ligazóns externas

* José Ramos López na páxina web *Nomes e Voces*.

* Ficha en represión franquista en Lugo
***Bringing It All Back Home*** é o quinto álbum de estudio do conpositor e vocalista estadounidense Bob Dylan, editado o 27 de marzo de 1965 a través do selo Columbia Records. O disco está dividido nunca cara eléctrica e outra acústica. Na primeira cara do LP orixinal, Dylan está acompañado dunha banda de rock and roll eléctrico, un movemento que o afastou dos seus antigos colegas da comunidade folk. Ademais, no lado acústico do disco, distanciouse da cancións protesta coa que era identificado, e as súas letras continuaron a súa tendencia cara ao abstracto e o persoal.

O álbum acadou o número 6 na lista *Billboard's Pop Albums*, sendo o primeiro disco de Dylan en entrar no top 10 estadounidense. No Reino Unido chegaría ao número 1. O sinxelo principal, "Subterranean Homesick Blues", converteríase no primeiro do artista en entrar nas listas dos Estados Unidos, chegando ao posto 39.

Listaxe de cancións
-------------------

Todas as cancións compostas por Bob Dylan.

Cara 1
1. "Subterranean Homesick Blues" – 2:21
2. "She Belongs to Me" – 2:47
3. "Maggie's Farm" – 3:54
4. "Love Minus Zero/No Limit" – 2:51
5. "Outlaw Blues" – 3:05
6. "On the Road Again"– 2:35
7. "Bob Dylan's 115th Dream"– 6:30

Cara 2
1. "Mr. Tambourine Man" – 5:30
2. "Gates of Eden" – 5:40
3. "It's Alright, Ma (I'm Only Bleeding)" – 7:29
4. "It's All Over Now, Baby Blue" – 4:12

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q268106
* AllMusic: mw0000193642
* Discogs: 3823
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID

 |
***Cabalos e lobos*** é a primeira novela de Fran P. Lorenzo, publicada en abril de 2015 por Edicións Xerais de Galicia logo de gañar o Premio Blanco Amor de 2014.

Características
---------------

Nesta novela, ambientada en setembro de 1972, no que atinxe ao arquitectónico e urbanístico, son protagonistas edificios e rúas de Vigo: o edificio Albo (obra racionalista do arquitecto Francisco Castro Represas), a rúa Privada Moderna, no vello límite do concello de Vigo e o concello de Lavadores, o café Derby, a entrada de Príncipe, a rúa Colón, o Teatro Cine Fraga, a vella redacción do Faro de Vigo, a rúa Policarpo Sanz (Cable Inglés, Café Colón), a Casa Sanchón, a Porta do Sol, o Teatro García Barbón, o Teatro Rosalía de Castro, a rúa Marqués de Valladares, a Alameda da Praza de Compostela (Editorial Galaxia), As Avenidas, cabo do Bar Comercio, e o Navy Bar de Manuel Antonio.

Un dos eixes de *Cabalos e lobos* é o amor, concretamente o amor homosexual, e outro dos eixes é o estabelecemento da colonia alemá en Vigo.

Notas
-----

1. ↑  Imaxe da portada
2. ↑  "En Vigo conmemórase a Reconquista, pero non a folga de 1972, que foi un fito na cidade". Praza Pública. Consultado o 22/9/2017.
3. ↑  "Paseos polo Vigo Literario. Outono de 2015". AELG. Consultado o 22/9/2017.
4. ↑  "Fran P. Lorenzo: "As letras galegas sofren do virus do pudor"". BiosBardia. Arquivado dende o orixinal o 21/10/2020. Consultado o 22/9/2017.
5. ↑  "Cabalos e lobos - Fran P. Lorenzo". Fervenza de verbas. Consultado o 22/9/2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Folga xeral de 1972

### Ligazóns externas

* Cultura de Galicia Secretaría Xeral de Cultura. Xunta.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O ***Vocabvlario da Lingoa de Iapam*** ou ***Nippo jisho*** (xaponés: 日葡辞書; "Dicionario xaponés-portugués") é un dicionario de xaponés, o primeiro elaborado para unha lingua occidental. Foi creado por misioneiros xesuítas lusos e publicado en Nagasaki no 1603. Inclúe 32.000 voces niponas traducidas ao portugués. Existe unha versión en castelán do 1630, e outra francesa do 1869.

Compilación
-----------

A Compañía de Xesús, coa colaboración de cristiáns xaponeses, compilou o dicionario ao longo de varios anos. O seu obxectivo era axudar aos misioneiros no estudo do idioma. Pénsase que o organizador do proxecto foi o sacerdote João Rodrigues, autor da primeira gramática nipoa, o *Nihon daibunjiten* 日本大文辞典 ("Gran dicionario do Xapón", 1604), e do *Nihongo kobunten* 日本語小文典 ("Breve enciclopedia do xaponés"), unha introdución á lingua para os misionarios. O estilo de transcrición da lingua xaponesa empregado nesta obra serviu de base para o resto de materiais xesuítas elaborados no arquipélago nipón, con escasas alteracións.

Estrutura
---------

As súas entradas están ordenadas alfabeticamente. Cada palabra está transcrita no alfabeto latino, seguindo as convencións portuguesas. Tamén se identifican as palabras propias de dialectos rexionais, as formas faladas ou escritas, as expresións propias de mulleres ou dos nenos, os termos formais e o léxico de orixe budista. Estas indicacións fornecen aos lingüistas actuais de información valiosa sobre a evolución da lingua xaponesa durante o período Sengoku.

A obra tamén recolle datos sobre rimas, pronuncias individuais, significados, usos lingüísticos, nomes de plantas e animais, frases populares e costumes da época.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Cooper, Michael (1976). "The Nippo Jisho". *Monumenta Nipponica* **31** (4): 417–430. ISSN 0027-0741. doi:10.2307/2384310.
2. ↑  Hereditarius (2023-12-28). "João Rodrigues ‘Tçuzu’: Jesuit Interpreter and Diplomat of the East". *Medium* (en inglés). Consultado o 2024-02-09.
3. ↑  Cooper, Michael (1974). *Rodrigues the Interpreter: An Early Jesuit in Japan and China* (en inglés). Weatherhill. ISBN 978-0-8348-0094-6.
4. ↑  Irwin, Mark (2024). "The Roman Transcription of the Christian Materials with a Focus on Vocabulario da Lingoa de Iapam and Rodrigues’ Arte da Lingoa de Iapam (Morita Takeshi)". *Language in Japan* **1**: 117–130. doi:10.20666/lij.1.0\_117.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Nippo jisho* (Internet Archive)
* *Nippo jisho* (Gallica)

* Portal:Xapón
* Portal:Portugal
**Explorer 32**, tamén denominado **AE-B** (*Atmospheric Explorer B*), foi un satélite científico da NASA pertencente á serie Atmosphere Explorer lanzado o 25 de maio de 1966 desde o Centro Espacial de Cabo Cañaveral a bordo dun foguete Delta.

Características
---------------

Explorer 32 tiña forma de esfera de 0,889 m de diámetro feita de aceiro inoxidable e estabilizábase mediante xiro. Foi selado no baleiro para evita-la contaminación da atmosfera local e inxectado inicialmente nunha órbita de 2722 km de apoxeo, 283 km de perixeo e unha inclinación orbital de 64,65 graos.

A alimentación eléctrica procedía de baterías de cinc e prata alimentadas por células solares montadas no exterior do satélite.

Levaba sensores ópticos e magnéticos para a determinación da actitude e para os sistemas de control de xiro. Para os momentos nos que o satélite non se atopaba dentro do alcance dalgunha das estacións de terra levaba a bordo unha grabadora de datos en cinta para retransmitir os datos posteriormente. Como sistema de comunicacións empregaba dous sistemas de telemetría por modulación de pulso.

Aos dez meses o satélite deixou de funcionar debido á despresurización da esfera causada polo fallo das baterías.

Instrumentos
------------

Explorer 32 levaba un espectrómetro de masas para ións e dous para partículas neutras, tres medidores de densidade e dúas sondas electrostáticas. Os dous espectrómetros neutros deixaron de funcionar aos seis días do lanzamento. O resto de instrumentos funcionaron ben durante toda a vida do satélite.

Despois do lanzamento un dos medidores de presión e un dos espectrómetros fallaron. O outro espectrómetro funcionou intermitentemente.

Resultados
----------

Entre outros, os datos de Explorer 32 permitiron demostrar que as ondas de gravidade na termosfera están asociadas á estrutura en forma de onda da densidade de electróns na rexión F da ionosfera.

Notas
-----

1. 1 2  N2YO (2012). Real Time Satellite Tracking, ed. "EXPLORER 32 (AE-B)" (en inglés). Consultado o 12 de marzo de 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  NASA (4 de novembro de 2011). "AE-B" (en inglés). Consultado o 12 de marzo de 2012.
3. ↑  "Letter dated 26 August 1966 from the Permanent Representative of the United States of America addressed to the Secretary-General" (PDF). *COMMITTEE ON THE PEACEFUL USES OF OUTER SPACE* (66-21526): 2. 2 de setembro de 1966. Consultado o 12 de marzo de 2012.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Gunter Dirk Krebs (2011). Gunter's Space Page, ed. "Explorer: AE B" (en inglés). Consultado o 12 de marzo de 2012.
5. ↑  Dyson, P. L.; Newton, G. P.; Brace, L. H. (1970-06-01). "In situ measurements of neutral and electron density wave structure from the Explorer 32 satellite". *Journal of Geophysical Research* (en inglés) **75** (16): 3200–3210. doi:10.1029/JA075i016p03200.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Explorer 32*** |

### Outros artigos

* Explorer 17
* Explorer 51
* Explorer 54
* Explorer 55

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49886
* NSSDC ID: 1966-044A
* SCN: 02183

 |
O río Dnister preto de Otaci, Moldavia
O **Dnister**[] (*Dniestr* en polaco, *Дністер*, en ucraíno, *Nistru* en romanés, *Днестр* (Dniestr) en ruso e *Tyras* en latín) é un río da Europa oriental, cunha lonxitude de 1.370 km e un caudal medio de 380 m³/s, que atravesa a Ucraína e Moldavia.

Percorrido
----------

O Dnister nace en Ucraína, nos montes Cárpatos, nas proximidades da aldea de Roslutsch, no distrito de Starij Sambir, preto da fronteira con Polonia, desde onde flúe cara ao mar Negro, con lixeiro sentido NE-SW. Logo de correr por boa parte das chairas ucraínas, durante un breve treito serve de límite entre a Ucraína e Moldavia, para logo entrar neste último país, onde ten un curso de 398 km, volvendo despois a servir nun curto traxecto de linde con Ucraína, onde acaba por desaugar nun estuario, que forma unha ampla lagoa litoral antes de entrar no Mar Negro, ao suroeste da cidade de Odesa. En total a súa conca abrangue unha área de algo máis 72.000 km².

Afluentes
---------

Os seus principais tributarios son o Seret e o Stryj. Nunha lista maior de afluentes pódense salientar os seguintes:

|  |  |
| --- | --- |
| **marxe dereita*** Tismenitzja
* Stryj, 232 km.
* Svicha
* Sivka
* Limnitzja
* Bistritzja
* Reut

**marxe esquerda*** Gnila Lipa
* Zolota Lipa, 140 km.
* Koropez
 | * Stripa
* Seret, 242 km.
* Zbruch, 245 km.
* Smotrych
* Ternava
* Studenizja
* Uchizja, 112 km.
* Kaljus
* Murafa, 162 km.
* Yahorlik, 173 km
 |

Navegabilidade
--------------

O Dnister é navegábel desde Halych.

Historia
--------

Entre 1918 e 1940, o Dnister facía de fronteira entre a Unión Soviética e a rexión de Besarabia, que formaba parte da Romanía.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Dnister*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131210
* WorldCat
* VIAF: 234158546
* BRE: 2629341
* EBID: ID
* GEC: 0227972
* GeoNames: 565888
* GND: 4091067-2
* NKC: ge423212
* OSM: 2474595
* Treccani: dnestr

 |
O **río Aragón** é un dos grandes afluentes do río Ebro, ao que se une pola súa beira esquerda despois dun curso de 195 km, a través das comunidades de Aragón e Navarra.

Percorrido
----------

O Aragón nace no circo glaciar do Val de Astún (Huesca) a 2.050 m.s.n.m.. Na cabeceira recolle as augas do ibón de Escalar e do de Truitas. Flúe augas abaixo pola alta montaña deica chegar a Jaca, onde o seu curso muda de dirección para moverse cara ao oeste e entrar en terra navarra. Neste curso alto, no que a conca pode superar os 2.500 metros de altitude, a caída de neve é abundante, o que orixina no dexelo primaveral grandes cheas, ao que se suman as boas chuvias no outono.

En Navarra únese ao Ebro augas abaixo da localidade de Milagro.

Afluentes
---------

Entre os tributarios do Aragón salientan os ríos seguintes: Gas, Lubierre, Candanchú, Estarrún, Aragón Subordán, Beral, Esca, Iratí (con importantes afluentes), Regal, Onsella, Cidacos e Arga.

### Conca e caudal

A conca do Aragón é unha conca disimétrica, pois a maioría dos seus afluentes recíbeos pola orela dereita. O total da conca do Aragón abrangue 8.524 km² e o seu caudal medio anual é de 1.300 Hm³/ano.

Encoros
-------

Río Aragón (Pireneos)
O curso do río está regulado polo encoro de Yesa, cunha capacidade de 470 Hm³ de auga, que en parte se aproveitan para usos agrícolas grazas a canle das Bardenas, que desde a súa orixe en Yesa ata o seu escoamento no río Gállego, en Ardisa, ten unha lonxitude de 139 km.

Contorno ambiental
------------------

A conca do Aragón presenta unha gran variedade vexetal, de xeito que se poden atopar especies de diferentes climas e ambientes, como o piñeiro negro, carrasca, faia, piñeiro vermello, abeto, acivo, álamo trémulo, freixo, abruñeira, buxo, toxo, xinebro, caxigo etc.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20357
* WorldCat
* VIAF: 316431182
* GEA: 1069
* GEC: 0004723
* GeoNames: 3129905
* LCCN: sh96002526
* OSM: 2195878
* PARES: 80149

 |
**José María Bermúdez de la Puente Acevedo**, nado na Coruña o 22 de xullo de 1849 e finado en Palencia o 16 de agosto de 1905, foi un avogado, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Ramón María Bermúdez Acevedo. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1873. Membro da Real Sociedade Económica del País. Foi director de *El Anunciador* en 1888. Foi gobernador civil de Cáceres (1892), Toledo (1895) e Palencia (1905). Finou en Palencia o 16 de agosto de 1905.

Recoñecementos
--------------

* Cabaleiro da Lexión de Honra francesa.

* Gran Cruz da Orden Americana de Isabel A Católica.

* Gran Cruz de Tokeito de China.

* Gran Cruz de Tacoba de Serbia.

Vida persoal
------------

Casou con María del Carmen Varela Bermúdez, condesa de Ramirás, e foi pai de Alfonso e José Bermúdez de la Puente Varela.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Correo de Galicia*, 14-8-1906, p. 3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534768
* DBE: jose-bermudez-y-fernandez-de-la-puente
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 14570

 |