*Novum Oganum*, 1645
O ***Novum Organum*** (ou *Indicacións relativas á interpretación da natureza*, publicado en 1620) é a obra principal do filósofo británico Francis Bacon, quen concibía a ciencia como unha técnica, capaz de dar ao ser humano o dominio sobre a natureza.

O *Novum Organum* trata sobre a lóxica do procedemento técnico-científico, unha lóxica contraposta á aristotélica (cuxo tratado se titulaba, precisamente, *Organon*), e que, segundo Bacon, resultaba boa só para a disputa verbal.

Bacon pensaba que era necesario que a intelixencia humana se apropiara de instrumentos eficaces para dominar a natureza. Este instrumento serían os experimentos, que interpretan e dan forma aos datos da experiencia sensíbel. Cómpre librarse dos prexuízos que obstaculizan as novas ideas. A estes *prexuízos* Bacon denominábaos *"ídolos"*, aos que clasificou da seguinte maneira:

1. *Idola tribus* (ídolos da tribo). Aqueles prexuízos comúns ao xénero humano, que ocorren a causa das deficiencias do propio espírito humano e revélanse pola facilidade con que xeneralizamos con base nos casos favorábeis, omitindo os desfavorábeis. Son así chamados porque son inherentes á natureza humana, á propia tribo ou raza humana. Astroloxía, alquimia e cábala son exemplos destas xeneralizacións.
2. *Idola specus* ou *ídolos da caverna*. Resultan da propia educación e da presión dos costumes e hábitos de cada persoa. Hai, obviamente, unha alusión á alegoría da caverna platónica.
3. *Idola fori* (ídolos da praza pública —ou foro—). Están vinculados ao mal uso que facemos da linguaxe.
4. *Idola theatri* (ídolos do teatro ou da autoridade). Ocorren pola subordinación á autoridade (por exemplo, a de Aristóteles). Os sistemas filosóficos carecían de demostración, e para Bacon eran pura invención, como as pezas de teatro.

A teoría dos prexuízos constitúe a parte crítica e destrutiva (*Pars destruens*) do tratado.

A parte construtiva (*Pars conmstruens*) estuda o modo en que debe organizarse a experiencia. É un discurso sobre o método científico. A trabe mestra deste método é a indución. Para organizar e interpretar os datos da experiencia (e para facer experimentos) Bacon propuxo a súa *"teoría das tres táboas"* (ou tres rexistros):

* Na primeira (**"Táboa de presenza"**) fala dos feitos os fenómenos que se dan na natureza. (por exemplo, os raios do Sol, que producen calor).
* Na segunda (**"Táboa de ausencia"**) menciona os feitos nos que non se dá este fenómeno.(Por exemplo, os raios da Lúa, que non producen calor.)
* Na terceira (**"Táboa de graos"**) sinala os casos nos que a natureza observada aparecen en distintos graos de intensidade. (Feitos en que hai variación).

A partir desta investigación intervé a indución: compáranse os diferentes casos, interprétanse, constrúese unha primeira hipótese e se procede á experimentación. Tras un longo traballo chegarase a unha hipótese crucial que, de verificarse, será a causa e a natureza do fenómeno examinado.

Bacon investigaba a natureza das cosas, a súa substancia e a súa esencia. Porén, a ciencia moderna (a partir de Galileo) non se ocupa tanto da natureza das cousas como das relacións existentes entre elas: sería unha *ciencia de relacións* lóxico-matemáticas e non de *substancias*. Nas ciencias naturais é necesaria unha estratexia de observación atenta e paciente. Charles Darwin será debedor de Bacon na súa obra *A orixe das especies*.

Notas
-----

1. ↑  Diccionario de filosofía. Letra "I" en tododeiure.com.ar *(en castelán)* Consultada o 26/12/2012.
2. ↑  Bacon y el comienzo de la filosofía inductiva Arquivado 27 de setembro de 2007 en Wayback Machine. en *Revistas humanas*. *(en castelán)* Consultada o 26/12/2012.

Véxase tamén
------------

### Outros arugos

* Método empírico
* Método científico
* Francis Bacon

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q585046
* WorldCat
* VIAF: 314849267
* BNF: 12199249j
* EBID: ID
* GEC: 0046565
* GND: 4364770-4
* LCCN: n84019331
* LibraryThing: 2502226
* SUDOC: 030612179

 |