En bioloxía, a **morfoloxía** é a disciplina encargada do estudo da forma e estrutura dun organismo ou sistema. A morfoloxía é unha ciencia biolóxica que trata da forma e transformacións dos seres orgánicos.

Conceptos clave en morfoloxía
-----------------------------

Gegenbaur: homoloxía entre membros anteriores (1870)
* Alometría
* Plan corporal
* Homoloxía
* Morfoespazo
* Modularidade
* Segmentación

Subdisciplinas
--------------

### Morfoloxía descritiva

A morfoloxía descritiva encárgase da descrición e comparación das formas orgánicas (véxase o artigo Anatomía comparada).

### Morfoloxía teórica

A morfoloxía teórica ten como principal obxectivo o estudo das constricións morfolóxicas. O modelo de David M. Raup para a construción do morfoespazo das cunchas dos gasterópodos é un dos exemplos máis sobresalientes.

* A **morfometría** é unha rama da morfoloxía teórica encargada de cuantificar a morfoloxía dos organismos, reducindo os espécimes a abstraccións numéricas. As ferramentas de modelización máis empregadas para tal fin son os patróns logarítmicos, a xeometría fractal e os autómatas celulares.

### Morfoloxía funcional

A morfoloxía funcional ocúpase do estudo da forma orgánica e as características en relación coa función. Entre os seus representantes máis destacados atópanse D.D. Davis e David Wake.

### Morfoloxía evolutiva

A **Morfoloxía evolutiva** ocúpase do estudo da historia da forma orgánica. Rupert Riedl é un dos seus representantes máis destacados.

Historia da morfoloxía
----------------------

Retrato de Karl Gegenbaur
### Antecedentes

* Aristóteles, *Partes dos animais*

### Morfoloxía transcendental

* Johann Wolfgang von Goethe
* Morfoloxía británica pre-darwinista: Martin Barry, William Carpenter, Rudolf Leuckart

### Morfoloxía evolucionista

Entre 1865 e 1885 ten lugar a segunda época da morfoloxía transcendental. Os morfólogos dispuñan entón dunha técnica moito máis desenvolvida, pero conceptualmente foi unha época moito menos rica que a anterior. Russell divide esta época en dous subperíodos: 

O primeiro corresponde ás especulacións filoxenéticas de Alexander Kovalevsky, Anton Dohrn e Semper. Dentro deste período, podemos distinguir dous enfoques, dependendo de que as especulacións evolutivas estivesen baseadas en datos embriolóxicos ou anatómicos, que deron lugar a dúas teorías sobre a orixe dos vertebrados nos anos setenta: a primeira, defendida por Haeckel e Kovalevsky (continuando a obra de Rathke), defendía que o devanceiro dos vertebrados debía ser similar a unha larva ascidia; a segunda, defendida por Dohrn e Semper, concibía un devanceiro anélido segmentado. 

O segundo período está marcado pola influencia da teoría das capas xerminais na análise filoxenética: a teoría da Gastraea (Haeckel) e do Celoma.

* Thomas Huxley, Ray Lankester e Francis Balfour.
* William Bateson
* Carl Gegenbaur, *Grundriss der vergieichenden Anatomk* (*Elementos de Anatomía Comparada*)
* Os morfólogos de Oxford: Edwin Stephen Goodrich, Julian Huxley, Gavin de Beer
* Hermann Braus
* Ivan I. Schmalhausen, *Factors of Evolution* (1949)
* David M. Raup

### Outros

* D'Arcy Thompson, *On growth and form* (*Do crecemento e a forma*)

Notas
-----

1. ↑  Raup, David and Steven M. Stanley. 1978. *Principles of Paleontology : Second Edition*. ISBN 0-7167-0022-0
2. ↑  Raup, D.M. 1966. Geometric analysis of shell coiling: general problems. *Journal of Paleontology* **40**: 1178-1190.
3. ↑  Nas seguintes liñas seguimos a obra de Russell (1916)

Véxase tamén
------------

### Biografía

* Love, A. (2003). "Evolutionary Morphology, Innovation, and the Synthesis of Evolutionary and Developmental Biology", *Biology and Philosophy*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183252
* BNF: 16581219q
* BRE: 2232029
* EBID: ID
* GND: 4407742-7
* LCCN: sh85087347
* MAG: 2909815200
* NDL: 00565398
* NKC: ph122984
* PSH: 603

 |