Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Serbia (homónimos).

O **Voivodato de Serbia e Banato de Temesvar** ou **Voivodato serbio e Banato de Temesvar**, tamén **Voivodato serbio e Banato de Tamiš**, foi unha provincia (ducado) do Imperio austríaco que existiu entre 1849 e 1860.

Era un *territorio da coroa*, separado, formado por dúas antigas provincias: a Voivodina serbia e o Banato de Temesvar.

O seu antigo territorio está hoxe dividido entre Serbia, Romanía e Hungría.

O Voivodato deu o seu nome á actual Provincia Autónoma de Voivodina, en Serbia.

Nomes
-----

En alemán, o Voivodato coñecíase como *Woiwodschaft Serbien und Temescher Banat* ou *Die serbische Wojwodschaft und das temeser Banat*, en serbio como Војводство Србија и Тамишки Банат / *Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat* ou Српска Војводовина и Тамишки Банат / *Srpska Vojvodovina i Tamiški Banat*, en húngaro como *Szerb Vajdaság és Temesi Bánság*, e en romanés como *Voivodina Sârbeascǎ şi Banatul Timişoarei*.

En varias fontes (tanto serbias como alemás) aparecen dúas variantes do nome do voivodato, unha como *Voivodato de Serbia e do Banato de Temesvar* e a outra como *Voivodina serbia e Banato de Temesvar* (como se pode ver arriba).

Historia
--------

Mapa do Voivodato.
O Voivodato foi formado por decisión do emperador austríaco en novembro de 1849, despois das Revolucións de 1848/1849.

Foi formado de acordo cos privilexios concedidos aos serbios polo emperador Habsburgo en 1691, recoñecendo o dereito dos serbios a unha autonomía territorial dentro da Monarquía dos Habsburgo. Consistía nas rexións do Banato, Bačka e os municipios de Ilok e Ruma, do norte de Sirmia (véxase mapa adxunto).

Un gobernador austríaco con sede en Temeswar (*Tamiš* en serbio, Timişoara en romanés) gobernaba o principado, e o título de voivoda pertenía ao propio emperador. O título completo do emperador era "Gran Voivoda do Voivodato de Serbia" (en alemán: *Großwoiwode der Woiwodschaft Serbien*). Incluso despois da abolición do Voivodato, o emperador retivo este título até o final da Monarquía Austrohúngara en 1918.

En 1860, o Voivodato de Serbia e Banato de Timisoara foi abolido e a maioría do seu territorio (Banato e Bačka) foi incorporado ao reino de Hungría dos Habsburgo, aínda que o goberno directo húngaro non empezou até 1867, tras o Compromiso Austrohúngaro, cando o reino de Hungría gañou autonomía dentro da nova monarquía dual Austrohúngara.

A diferenza do Banato e Bačka, en 1860 Sirmia foi incorporada ao reino de Eslavonia, outro territorio separado da coroa austrohúngara. O reino de Eslavonia, despois, uniuse ao reino de Croacia para formar o novo reino de Croacia-Eslavonia, que fixo un pacto co reino de Hungría en 1867, converténdose así nunha parte autogobernada do reino de Hungría dentro do Imperio austrohúngaro

Linguas
-------

As dúas linguas oficiais do Voivodato eran o alemán e o ilirio (que despois se convertería no serbocroata).

Grupo étnicos
-------------

O Voivodato era etnicamente moi diverso, coas partes meridionais de Sirmia, o Banato e Bačka con asentamentos compactos serbios non incluídas nel (formaban parte da Fronteira Militar); mentres no Banato oriental, con maioría romanesa, si estaba incluído.

### 1846

De acordo co censo de 1846, o territorio que formaba o voivodato incluía:

* Valacos (Romaneses) = 417.000
* Serbios = 402.000
* Alemáns = 352.000
* Húngaros = 233.000
* Eslovacos = 27.000
* Búlgaros = 24.000
* Xudeus = 16.000
* Romanís = 12.000
* Rusinos (Rutenos) = 7.000
* Croatas = 3.000
* Gregos = 3.000

### 1850/51

De acordo co censo de 1850/51, a composición étnica do voivodato era a seguinte:

* Romaneses = 347.459
* Alemáns = 335.080
* Serbios = 321.110 (\*)
* Húngaros = 221.845
* Bunjevci e Šokci = 62.936 (\*)
* Rusinos (Rutenos) = 39.914
* Eslovacos = 25.607
* Búlgaros = 22.780
* Xudeus = 15.507
* Romaneses = 11.440
* Checos = 7.530
* Croatas = 2.860 (\*)
* Gregos e aromunes = 2.820

(\*) O número total de *ilirios eslavos* (serbios, bunjevci, šokci, e croatas) era de 386.906.

De acordo con outra fonte, en 1850/1851, a poboación do voivodato ascendía a 1.426.221 habitantes, incluíndo:

* 397.459 (27,87 %) Romaneses
* 335.080 (23,49 %) Alemáns
* 321.110 (22,52 %) Serbios
* 221.845 (15,56 %) Húngaros

### 1860

En 1860, a poboación do voivodato ascendía a 1.525.523 habitantes, incluíndo:

* 432.523 Serbios
* 414.490 Romaneses
* 396.156 Alemáns
* 256.164 Húngaros

Relixión
--------

### 1851

En 1851, a poboación do voivodato ascendía a 1.426.221 habitantes, que profesaban as seguintes relixións:

* Cristiáns ortodoxos = 694.029 (48,66 %)
* Católicos = 624.839 (43,81 %)
* Evanxélicos-Luteráns = 51.724 (3,63 %)
* Evanxélicos-Reformados = 26.621 (1,87 %)
* Xudeus = 16.252 (1,14 %)
* Gregos católicos e católicos armenios = 12.756 (0,89 %)

### 1857

En 1857, a poboación do voivodato ascendía a 1.526.105 habitantes, que declaraban profesar as seguintes relixións:

* Católicos = 698.189 (45,75 %)
* Cristiáns ortodoxos = 691.828 (45,33 %)
* Evanxélicos-Luteranos = 56.871 (3,73 %)
* Evanxélicos-Reformados = 29.281 (1,92 %)
* Gregos católicos e católicos armenios = 26.244 (1,72 %)
* Xudeus = 23.203 (1,52%)
* outros = 489 (0,03 %)

Divisións administrativas
-------------------------

Mapa cos condados húngaros e croatas do Voivodato de Serbia a Banato de Temesvar despois de 1881.
Nun principio, o Voivodato foi dividido en dous distritos:

1. Bačka-Torontal
2. Timişoara-Caraş

Máis tarde, en cinco:

1. Lugoj (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 229.363 habitantes, incluíndo: 197.363 romaneses, 21.179 alemáns, 8.305 búlgaros, 1.505 húngaros e 612 serbios)
2. Timişoara (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 316.565 habitantes, incluíndo: 159.292 romaneses, 101.339 alemáns, 34.263 serbios, 12.412 húngaros, 3.664 búlgaros, 2.307 šokci e 1.650 eslovacos)
3. Torontal (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 388.704 habitantes, incluíndo: 126.730 alemáns, 124.111 serbios, 60.781 húngaros, 58.292 romaneses, 11.045 búlgaros, 3.752 croatas, 2.562 eslovacos e 1.421 xudeus)
4. Novi Sad (En 1850, a poboación do distrito ascendía a 236.943 habitantes, incluíndo: 100.382 serbios, 45.936 alemáns, 30.450 húngaros, 20.683 eslovacos, 13.665 šokci e 2.098 xudeus)
5. Sombor

Gobernantes
-----------

Títulos do emperador dos Habsburgo nun documento histórico de 1851: entre outros títulos, o emperador Francisco Xosé I era tamén Gran Voivoda do Voivodato de Serbia (en alemán: Grosswojwod der Wojwodshaft Serbien).
#### Grandes Voivodas

* Francisco Xosé I, (1849–1916).
* Carlos I, (1916–1918).

*Nota: o voivodato foi abolido en 1860, pero o emperador Francisco Xosé retivo o título de voivoda até a súa morte en 1916, e o título foi herdado polo último emperador Habsburgo Carlos I.*
#### Gobernadores

* Ferdinand Mayerhofer, gobernador (1849–1851).
* Johann Coronini-Cronberg, gobernador (1851–1859).
* Josip Šokčević, gobernador (1859–1860).
* Karl Bigot de Saint-Quentin, gobernador (1860).

Notas
-----

1. 1 2 3  Lazo M. Kostić, Srpska Vojvodina i njene manjine, Novi Sad, 1999.
2. ↑  Sima M. Ćirković, Srbi među evropskim narodima, Beograd, 2004.
3. ↑  Dejan Mikavica, Srpska Vojvodina u Habsburškoj Monarhiji 1690-1920, Novi Sad, 2005.
4. ↑  Dr Milenko Palić, Srbi u Mađarskoj - Ugarskoj do 1918, Novi Sad, 1995, páxina 285.
5. ↑  Drago Njegovan, Prisajedinjenje Vojvodine Srbiji, Novi Sad, 2004.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Clewing, Konrad: "Die doppelte Begründung der serbischen Wojwodschaft 1848–1851. Ethnopolitik im Habsburgerreich" in Konrad Clewing & Oliver Jens Schmitt (2005): *Südosteuropa. Von vormoderner Vielfalt und nationalstaatlicher Vereinheitlichung*. München: Verlag Oldenbourg. ISBN 3-486-57888-X

### Outros artigos

* Voivodina
* Serbia

### Ligazóns externas

* Títulos dos emperadores de Habsburgo *(en alemán)*, *(en inglés)* Consultada o 19/1/2012.
* Mapa
* Mapa