recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O diagrama ilustra esquematicamente como as proteínas se pregan nas estruturas do seu estado nativo minimizando a súa enerxía libre.
Esta teoría recibe o seu nome por unha analoxía da forma da súa gráfica de enerxía coa dun funil.
O **funil de pregamento** (*folding funnel*) é unha hipótese que é unha versión específica da teoría da paisaxe de enerxía do pregamento de proteínas. A hipótese do funil de pregamento asume que o estado nativo dunha proteína corresponde ao seu mínimo de enerxía libre nas condicións de solución que se encontran normalmente nas células. Aínda que as paisaxes de enerxía poden ser pouco precisas, con moitos mínimos locais non nativos nos cales poden quedar atrapadas as proteínas pregadas, a hipótese do funil de pregamento asume que o estado nativo é un profundo mínimo de enerxía libre con paredes empinadas, que corresponde a unha soa estrrutura terciaria ben definida.

A hipótese do funil de pregamento está moi relacionada coa hipótese do colapso hidrofóbico, na cal a forza que dirixe o pregamento das proteínas é a estabilización asociada co secuestro das cadeas laterais de aminoácidos hidrofóbicos no interior de proteínas pregadas. Isto permite que a auga do solvente maximice a súa entropía, diminuíndo a enerxía libre total. No lado da proteína, a enerxía libre é rebaixada adicionalmente por contactos enerxeticamente favorables: illamento de cadeas laterais cargadas electricamente na superficie da proteína accesible polo solvente, e neutralización de |pontes salinas na parte interior da proteína. O estado de glóbulo fundido predito pola teoría do funil de pregamento como un conxunto de intermediarios de pregamento, corresponde así a unha proteína na cal tivo lugar o colapso hidrofóbico pero na que aínda se teñen que formar moitos contactos nativos, ou interaccións próximas residuo-residuo no estado nativo.

Na representación canónica do funil de pregamento, a profundidade do pozo representa a estabilización enerxética do estado nativo fronte ao estado desnaturalizado, e a amplitude ou largura do pozo representa a entropía conformacional do sistema. A superficie fóra do pozo móstrase relativamente plana para representar a heteroxeneidade do estado de enrolamento aleatorio (*random coil*). O nome da teoría deriva dunha analoxía entre a forma do pozo e un funil físico, no cal un líquido dispersado se concentra nunha soa área estreita.

Notas
-----

* Dobson CM (2000-12-15). "The nature and significance of protein folding". En RH Pain. *Mechanisms of Protein Folding* (2nd ed.). Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 0-19-963788-1.
* Matagne A, Chung E, Ball LJ, Radford SE, Robinson CV, Dobson CM (1998). "The origin of the alpha-domain intermediate in the folding of hen lysozyme". *J Mol Biol* **277** (5): 997–1005. PMID 9571017. doi:10.1006/jmbi.1998.1657.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Predición da estrutura das proteínas
* Paradoxo de Levinthal
* Chaperonas — proteinas que axudan a outras proteínas a pregarse e despregarse

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5464306
* MAG: 174507519

 |
Labrador retriever.
O **labrador retriever** ou **cobrador de Labrador** é unha raza canina orixinaria de Terra Nova e Labrador, no Canadá. É unha das razas máis populares do mundo pola cantidade de exemplares rexistrados.

Características
---------------

A súa afabilidade, xentileza, intelixencia, nobreza, enerxía e bondade, fan que os labradores sexan xeralmente considerados como bos compañeiros para persoas de todas as idades, así como fiables cans traballadores, comunmente formando parte das brigadas caninas da policía en operativos antidroga, antiexplosivos, de busca e rescate, entre outros. Con adestramento, o labrador é unha das razas de can máis dócil, obediente e talentosa que existen.

Notas
-----

1. ↑  perros-purasangre, ed. (29 de xaneiro de 1999). "Cobrador de Labrador". Arquivado dende o orixinal o 15 de marzo de 2008. Consultado o 9 de marzo de 2008.
2. ↑  AKC (ed.). "Breed registration". Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2007. Consultado o 9 de marzo de 2008.
3. ↑  The Kennel Club (ed.). "2006 Top 20 Breed Registrations". Arquivado dende o orixinal o 07 de xullo de 2013. Consultado o 9 de marzo de 2008.
4. 1 2 3  dogbreedz.com\ (ed.). "Labrador Retriever". Consultado o 9 de marzo de 2008.
5. ↑  Chandran, Padma. "Labrador Retriever". Consultado o 12 de setembro de 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q38726
* BNCF: 418
* BRE: 3317994
* EBID: ID
* NKC: ph122171

 |
**Hanan Hamid Muhamad Al Hrub** (en árabe: *حنان حامد محمد الحروب*), nada o 6 de marzo de 1972 en Dheisheh, é unha profesora palestina que en 2016 foi a segunda gañadora do Premio Global ao Ensino. Está especializada no apoio a nenos traumatizados pola violencia.

Traxectoria
-----------

Medrou no campo de refuxiados de Dheisheh preto de Belén, onde foi testemuña e vítima de actos violentos. Os seus propios fillos experimentaron un incidente traumático no que dispararon ao seu pai nun posto de control israelí. Al Hroub estudou inglés na universidade e quería ser tradutora, pero decidiu comezar a traballar na docencia despois de que uns soldados israelís disparasen aos seus fillos xemelgos de 9 anos e o seu fillo pequeno de 6 ao comezo da Intifada de Al-Aqsa.

Al Hroub dá clases a nenos en campos de refuxiados e o seu slogan é "Non á violencia". Emprega unha metodoloxía desenvolvida por ela mesma na que usa o teatro para a resolución de problemas e a tensión. O seu método está desenvolvido e explicado no seu libro, *We Play and Learn*. Afirma que cando empezou a ensinar, "a violencia que os rapaces vían nas rúas se traía ás clases", pero após duns poucos meses, o seu comportamento e actitude mellou enormemente.

Notas
-----

1. ↑  "Palestinian teacher wins global prize worth $1m". *the Guardian*. Consultado o 11 de marzo de 2020.
2. 1 2  Daud Abdullah, Education is a right being denied to Palestinian children, and Israel is the culprit Consultado o 12 de marzo de 2020
3. ↑  "Ex-refugee wins $1m global teacher prize". *BBC News*. Consultado o 12 de marzo de 2020.
4. ↑  "Cover interview: Hanan Al Hroub". Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2018. Consultado o 12 de marzo de 2020.
5. ↑  Asia Society, *Teaching for Global Competence in a Rapidly Changing World,* OECD Publishing, 2018 ISBN 978-9-264-28902-4 p.25
6. ↑  "'Enrichment, not learning': World Teacher of the Year". *Journal of Middle Eastern Politics and Policy*. 24 de setembro de 2016. Arquivado dende o orixinal o 01 de xaneiro de 2017. Consultado o 12 de marzo de 2020.
Unha **glicoforina** é unha sialoglicoproteína da membrana plasmática dos glóbulos vermellos do sangue. É unha proteína que abrangue toda a membrana e contén moléculas de azucre (é unha glicoproteína). Está moi glicosilada (60%). As glicoforinas son ricas en ácido siálico, o que lles dá aos glóbulos vermellos un recubrimento cargado electricamente e moi hidrófilo. Isto permítelles circular polo sistema circulatorio sen adherirse a outras células ou ás paredes dos vasos sanguíneos.

Unha determinada mutación que se encontra nas glicoforinas crese que produce un 40% de redución do risco de padecer malaria grave.

Identificación
--------------

Ao realizar a separación das membranas de glóbulos vermellos por medio de electroforese SDS-PAGE e tinguir con tinguidura de ácido periódico-Schiff (PAS), poden identificarse catro glicoforinas. Foron nomeadas como glicoforina A, B, C e D en orde da cantidade na que se presentan nas membranas, das cales a glicoforina A é a máis común e a D a menos común (a D considérase agora unha variante da C, xa que están codificadas no mesmo xene). Identificouse unha quinta glicoforina (glicoforina E) no xenoma humano, pero non pode detectarse doadamente nunha tinguidura de xel de rutina. En total, as glicoforinas constitúen o ~2% do total da masa das proteínas da membrana dos glóbulos vermellos. Estas proteínas tamén se coñecen con outras nomenclaturas.

Membros da familia
------------------

Os seguintes catro xenes humanos codifican proteínas glicoforinas:

* Glicoforina A (GYPA)
* Glicoforina B (GYPB)
* Glicoforina C (GYPC)
* Glicoforina E (GYPE)

A glicoforina D considérase agora que é unha variante da glicoforina C.

Notas
-----

1. ↑  Leffler EM, Band G, Busby GB, Kivinen K, Le QS, Clarke GM, et al. (xuño de 2017). "Resistance to malaria through structural variation of red blood cell invasion receptors". *Science* **356** (6343): eaam6393. PMC 5575826. PMID 28522690. doi:10.1126/science.aam6393.
2. ↑  Wilder JA, Hewett EK, Gansner ME (August 2009). "Molecular Evolution of GYPC: Evidence for Recent Structural Innovation and Positive Selection in Humans". *Mol. Biol. Evol.* **26** (12): 2679–87. PMC 2775107. PMID 19679754. doi:10.1093/molbev/msp183.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Glycophorin *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.
* UMich Orientation of Proteins in Membranes protein/pdbid-1afo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24724397
* GEC: 0251026
* MAG: 67982717

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* InterPro: IPR001195
* MeSH: D006021
* MeSH: D12.644.233.800.350

 |



---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Liquid Snake**(リキッド・スネーク Rikiddo Sunēku) comunmente chamado Liquid, é un personaxe dos videoxogos Metal Gear.

Historia
--------

É o xemelgo e arquiinimigo de Solid Snake, así coma comandante de FOXHOUND e dos Soldados Xenoma. Ten un CI de 180 mide 183 cm de alto, fala sete idiomas fluidamente (Inglés, Castelán, Francés, Malaio, Árabe, e outras linguas nativas árabes) Durante a Guerra do Golfo loitou coas SAS, a súa misión consistía en destruír lanzadeiras Scud. Caeu no campo de batalla e foi secuestrado polo Exército Iraquí en 1994 foi rescatado e levado os EUA. Xunto con Solid Snake, e Solidus Snake, é un dos tres irmáns xeneticamente feitos das mostras das células de Big Boss, a partir do proxecto chamado Les enfant Terribles. Cre ser inferior a Solid Snake, debido a que pensa que el ten os xenes recesivos. Porén, demóstrase que quen obtén os xenes recesivos é Solid Snake, e quen posúe os xenes dominantes e Liquid Snake. Como resultado disto, Solid Snake foi quen eliminou a Big Boss. Liquid gardaralle unha gran rancor a Solid, e desexa derrotalo en combate para así poder reclamar o seu "dereito a nacer".

A voz de Liquid Snake foi realizada por Cam Clake na versión Americana, por Banjo Ginga na versión xaponesa e por Riki Coello na versión castelá.

Metal Gear Solid
----------------

En Metal Gear Solid Liquid aparece como antagonista principal de Solid Snake e comandante da unidade FOXHOUND. Liderando a revolta na base de Shadow Moses, nas Illas Fox que constitúen un arquipélago no grupo das Illas Aleutianas en Alasca. Onde estaba sendo desenvolvido Metal Gear REX. Toman como reféns o presidente de ArmsTech Kenneth Baker e o Xefe DARPA Donald Anderson. Esixindo aos EUA que lle devolvesen os restos de Big Boss para corrixir as mutacións dos Soldados Xenoma. Baseándose na capacidade nuclear das instalacións da illa, no apoio unidade FOXHOUND, os Soldados Xenoma e Metal Gear REX Liquid, pretendeu revivir o soño de Big Boss denominando o lugar co nome Outer Heaven para levar o mundo a unha terceira guerra mundial. Na trama faise pasar por Master Miller e engana a Solid Snake para que active a nova versión de Metal Gear, Rex. Liquid explica a Snake a relación entre eles, descubrindo que son fillos de Big Boss, creados para seren o soldado perfecto. Liquid morre polos efectos do virus FOXDIE, levado a través de Snake, a modo de véctor, para eliminar a toda a unidade sublevada.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2356484
* IMDb: ch0132129

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre videoxogos é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**FutureLearn** é unha plataforma educativa na que se imparten cursos online gratuítos e abertos a todo o mundo, na que participan algunhas das máis prestixiosas universidades a nivel internacional. En maio de 2018 tiña 143 socios universitarios ou empresariais.

Universidades asociadas
-----------------------

FutureLearn lanzou asociacións con universidades, como a École nationale de l'aviation civile, o SUPAERO, a Grenoble École de Management, etc.

FutureLearn dixo que seguirán engadíndose novas asociacións e cursos á plataforma.

Cursos
------

FutureLearn ofrece cursos en aeronáutica, informática, medicina e bioloxía, ciencias sociais e humanas, arte, matemáticas e estatísticas, economía e finanzas.

Notas
-----

1. ↑  *(en inglés)*MOOC Platforms' New Model Draws Big Bet From Investors
2. ↑  *(en inglés)*Current partners
3. ↑  *(en francés)*L’ENAC et FutureLearn lancent le premier MOOC consacré au Revenue Management! Arquivado 16 de xuño de 2020 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de FutureLearn
Coordenadas: 43°09′10″N 8°00′44″O﻿ / ﻿43.152718, -8.012320

**Goodleit** é unha empresa galega con sede en Curtis adicada ao envasado de derivados do leite.

Historia
--------

As orixes da empresa están en 2016, foi fundada por Ignacio e Alfonso Escobar López xunto con varios ex directivos da francesa Senoble que facía as sobremesas lácteas para Mercadona. Cun investimento de 70 millóns de euros no Polígono industrial Curtis-Teixeiro e unha superficie de 85 000 m2.

A fábrica está deseñada por unha empresa alemá e construída pola empresa vasca Balzola. A partir de 2018 procesará 70 mil toneladas de leite e en 2023 chegaría a 450 000 toneladas, o 17% do leite producido en Galiza.

Fábrica
-------

* Balzola, enxeñería.
* Grupo Rodiñas, edificios.
* SPX Flow, maquinaria.
* Aemsys, equipamento eléctrico.

Notas
-----

1. ↑  Una empresa vasca levantará la futura fábrica de Goodleit en Curtis por 20 millones
2. ↑  Luz verde a la construcción de la fábrica de Goodleit en Curtis
Lipizzan.

O **Lipizzan** ou **Lipizzaner** (en checo: *Lipicán*, en croata: *Lipicanac*, en húngaro: *Lipicai*, en italiano: *Lipizzano*, en esloveno: *Lipicanec*), é unha raza de cabalo que xurdiu no século XVIII no cruzamento de eguas nativas mestizas de napolitanos e bérberes con cinco garañóns andaluces seleccionados e importados dende Andalucía, España, alén de cruzamentos con garañóns árabes; a Escola Española de Equitación de Viena, Austria, fundada en 1729 é unha homenaxe a este garañóns andaluces formadores desta raza na cal demostran a "haute école" de movementos do adestramento clásico, incluíndo o alto control, pulos estilizados e outros movementos. O cabalo Lipizzan posúe este nome en homenaxe as terras eslovenas de Lipitza, e popularizouse a través da casa dos Habsburgos, no século XVIII.

Ese cabalo exhibe membros poderosos, garupa chata e cabeza forte. A súa crina, longa e sedosa, lembra a do andaluz. O poldro nace negro e, co pasar do tempo, tórnase branco. As liñaxes consideradas puras comprenden só cinco familias, cada unha descendente dun reprodutor andaluz formador da raza, cuxo nome debe figurar no patrónimo completo de cada individuo.

Os Lipizzans están recoñecidos en Eslovenia como animal nacional, e nas moedas eslovenas de 20 céntimos aparecen unha parella deles.

Notas
-----

1. ↑  Manske, Michael. "Slovenia Banks on the Euro". Network Europe. Arquivado dende o orixinal o 03 de maio de 2008. Consultado o 2008-09-24.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lipizzan Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Bongianni, Maurizio (editor) (1988). *Simon & Schuster's Guide to Horses and Ponies*. Nova York, NY: Simon & Schuster, Inc. ISBN 0-671-66068-3.
* Brode, Douglas (2004). *From Walt to Woodstock: How Disney Created the Counterculture*. University of Texas Press. ISBN 0-292-70273-6.

### Outros artigos

* Lista de razas de cabalos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217671
* BNCF: 41879
* BNF: 13572870r
* EBID: ID
* LCCN: sh85077303
* NKC: ph319502

 |
Densidade mundial das entradas en GeoNames, 2006.
**GeoNames** é unha base de datos xeográfica libre e accesible a través de Internet baixo unha licenza Creative Commons Atribución 3.0.

Base de datos e servizos de Internet
------------------------------------

A base de datos contén máis de 8 millóns de nomes xeográficos correspondente a máis de 6,5 millóns de sitios existentes. Estes nomes están organizados en 9 categorías e 645 sub-categorías. Datos tales como a latitude, a lonxitude, a altitude, a poboación, o sub-división administrativa, e os códigos postais están dispoñibles en varias linguas e para cada localización.

As coordenadas xeográficas están baseadas no sistema de coordenadas WGS 84 (*Sistema Xeodésico Mundial 1984*).

A información é de acceso libre e de balde a través dunha interface de Internet. É posible atopar lugares con base nun código postal, ou preto dun determinado lugar e atopar ligazóns para a sección do artigo da Wikipedia.

A interface é de tipo Wiki e os usuarios poden engadir datos, mellorar ou corrixir os datos.

Web de Integración Semántica
----------------------------

Cada recurso en *GeoNames* é representado como un lugar de recursos identificado por un identificador URI estable. Este id de URI ofrece acceso, a través da transferencia de información a unha páxina Wiki en HTML ou unha descrición dos recursos en RDF utilizando o dialecto *GeoNames*.

Este dialecto describe as propiedades dos caracteres *GeoNames* usando a OWL. As clases e códigos son tamén descritos na lingua SKOS. A través da URL dos artigos na Wikipedia ligados na descrición RDF, os datos GeoNames ffan unha conexión ós datos DBpedia e outros RDF.

Notas
-----

1. ↑  GeoNames web oficial *(en inglés)*
2. ↑  Interface GeoNames *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q830106
* BARTOC: 1674

 |
Logo de Google Maps.
**Google Maps** é un servizo de mapeo web desenvolvido por Google. Foi anunciado por primeira vez en Google Blog o 8 de febreiro de 2005. Orixinalmente soportaría só ós usuarios de Internet Explorer e Mozilla Firefox, pero o soporte para Opera e Safari foi engadido o 25 de febreiro de 2005. O software estivo na súa fase beta durante seis meses, antes de converterse en parte de Google Local, o 6 de outubro de 2005.

Como nas aplicacións web de Google, úsanse un gran número de arquivos Javascript para crear Google Maps. Como o usuario pode mover o mapa, a visualización do mesmo báixase dende o servidor. Cando un usuario busca un negocio, a localización é marcada por un indicador en forma de pin, o cal é unha imaxe PNG transparente sobre o mapa. Para lograr a conectividade sen sincronía co servidor, Google aplicou o uso de AJAX dentro desta aplicación. É unha aplicación para o desenvolvemento de mapas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Google Maps Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Google Maps
	+ Mobile phone version
	+ Google Sky
	+ Google Moon
	+ Google Mars
	+ Google Transit
* Google Maps Development
* Google Maps for Work
* Google Maps parameters

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12013
* WorldCat
* VIAF: 186055050
* BNF: 16253398g
* FAST: 1403642
* GND: 7566783-6
* Google Maps: 3769224057674965848
* LCCN: n2006033374
* SUDOC: 148445063

 |
***Lipdub*** ou ***lip dub*** (do inglés "dobraxe de beizos") é unha realización dun vídeo musical realizado por un grupo de persoas que sincroniza os seus beizos, xestos e movementos cunha canción popular ou calquera outra fonte musical. Adóitase realizar nunha soa toma (plano secuencia), na que os participantes fan *playback* mentres soa a música nun reprodutor móbil, sen importar a calidade do son da toma porque é na edición posterior cando se incorpora a canción como banda sonora. O feito de que se trate dun plano secuencia fai moi sinxelo o proceso. Con estes vídeos, os seus autores, amais de realizaren de xeito colectivo unha experiencia creativa, moi divertida e sen complicacións técnicas, adoitan tratar de mostrar o bo ambiente nunha institución determinada: universidade, empresa etc.

Actualmente o récord mundial de máis xente participando nun lip dub é o *LipDub per la independència* , realizado o 24 de outubro de 2010 na cidade de Vic. Participaron 5.771 persoas, segundo a World Records Academy. A canción escollida foi La Flama, do grupo Obrint Pas.

Características
---------------

Tom Johnson, un blogueiro especialista en tecnoloxía e comunicación, describiu que as características mínimas que debía que ter un bo *lip dub* eran:

* Espontaneidade: É a característica máis importante. Non se trata de algo preparado nin con decorados.
* Autenticidade: A xente e as situacións deben semellar reais.
* Participativo: O vídeo mostra un grupo de persoas facendo un esforzo colectivo.
* Humor: a xente mostra unha actitude divertida.

A parte disto, para poder cualificado de *lip dub*, un vídeo respectará certas regras:

* ser rodado nun só plano secuencia;
* posuír unha ou varias cancións, orixinais ou reinterpretadas;
* mostrar unha ou diversas persoas cantando a canción;

Orixe
-----

Jakob Lodwick, o fundador de Vimeo, encuñaba o termo *lip dubbing* (*dobraxe de labios*) o 14 de decembro de 2006, nun vídeo titulado *Lip Dubbing: Endless Dream*. Na descrición do vídeo, escribiu, "Ía paseando cunha canción soando nos meus auriculares, e graveime a min mesmo cantando. Cando cheguei á casa, abrino co iMovie e engadinlle un Mp3 da canción orixinal, e sincroniceino co meu vídeo. Hai un nome pra isto? Se non hai, suxiro *lip dubbing*."

Notas
-----

1. ↑  Páxina web oficial do *Lip dub per la independència*
2. ↑  "Un 'lipdub' por la independencia rodado en Vic registra el récord mundial de participación". Arquivado dende o orixinal o 12 de setembro de 2019. Consultado o 30 de outubro de 2010.
3. ↑  (Ver vídeo)
4. ↑  Tom Johnson (5/06/2007). "Captures dun videoclip de *lip dub* — Espontaneidade, Autenticidade, Participación, Diversión" (en inglés). Consultado o 12/03/2010.
5. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 30 de marzo de 2010. Consultado o 04 de maio de 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* CPI Virxe da Saleta: *A Lingua sabe a Pan*
* IES Chapela: *Eu falarei*
* Lip dub Galegando!
* University LipDub - What do you do after studying? Universidade de Navarra
* Lipdub of a French University University of Angers
* Mellor lipdub francés feita pola Ecole des Mines de Douai
**Garage punk** é unha fusión de garage rock e punk rock. Trátase dunha música lo-fi rápida caracterizada pola sucidade e por guitarras de son entrecortado interpretada normalmente por bandas que están en selos independentes ou sen contrato. Os grupos de garage punk adoitan a distanciarse do hardcore punk e das bandas de punk rock máis políticas.

Historia
--------

Segundo a guía de Allmusic, "antes de que a revitalización do punk pop estadounidense dos 90 chegase ao gran público, unha variedade distinta de revivalismo punk estivera collendo forma na escena *underground* do indie rock. En xeral, o garage punk no era tan melódico como o punk pop; en cambio, o garage punk estaba inspirado principalmente nas bandas de proto-punk de Detroit The Stooges e MC5". Outros importantes precedentes son as bandas Death e The Modern Lovers.

O xénero orixinouse a partir de bandas de punk rock dos 70 e os 80, ademais de grupos de garage rock dos 60 que, influenciados polo son e a actitude de grupos británicos de rhythm and blues, crearon un son máis cru e directo. As primeiras bandas británicas de punk rock como The Clash adoitaban a caracterizarse como grupos de garage. Aínda que as súas orixes está no punk rock e o garage rock, ás veces tamén incorpora elementos do soul dos 60, da beat music, surf music, power pop, hardcore punk e psicodelia.

Grupos musicais de Garage Punk
------------------------------

* Black Lips
* BullyBones
* The Cramps
* Dope Sweater
* Les Draags
* Dwarves
* GG Allin
* The Gories
* Green River
* FIDLAR
* The Hives
* Hot Snakes
* The Humpers
* Dead Moon
* The Dirtbombs
* The Makers
* Mudhoney
* The Mummies
* Nashville Pussy
* New Bomb Turks
* Oblivians
* The Orwells
* Ty Segall
**Gent per Formentera** (**GxF**, en galego: *Xente por Formentera*) é unha agrupación política da illa de Formentera que apareceu para concorrer ás eleccións ao concello e Consello de Formentera e ás eleccións ao Parlamento das Illas Baleares.

O seu ideario é de esquerdas, ecoloxista e nacionalista; ademais de velar polas necesidades específicas da illa.

Resultados electorais
---------------------

### Consello insular de Formentera

Gent per Formentera gañou as tres eleccións ao Consello Insular de Formentera ás que se presentou, sempre con Jaume Ferrer Ribas como candidato a alcalde. En 2007 e 2011 gobernou grazas a un pacto de GxF co PSIB-PSOE. Dende 2015 goberna en solitario con maioría absoluta.

| Ano | Candidato | Votos |  % de votos | Escanos |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Jaume Ferrer Ribas | 1.134 | 32,78% | 5 |
| 2011 | Jaume Ferrer Ribas | 1.662 | 44,04% | 6 |
| 2015 | Jaume Ferrer Ribas | 1.817 | 49,75% | 9 |

### Parlamento das Illas Baleares

Ás eleccións ao Parlamento das Illas Baleares preséntase en coalición co PSIB-PSOE.

| Ano | Candidato | Votos |  % de votos | Escanos |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2007 | Jaume Ferrer Ribas | 1.456 | 44,19% | 0 |
| 2011 | Jaume Ferrer Ribas | 1.900 | 53,99% | 1 |
| 2015 | Silvia Tur | 2.005 |  | 1 |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en catalán)*
Lir e os cisnes
**Lir** ou **Ler** (mar en irlandés antigo) é o deus do mar na antiga relixión irlandesa. Chámase *Allód* nas xenealoxías máis antigas e correspóndese co Llŷr da mitoloxía galesa. Lir é unha figura clave, coñecido sobre todo como o pai de Manannan mac Lir, que aparece repetidas veces na literatura medieval irlandesa.

Os fillos de Lir
----------------

A súa figura ten un papel de seu, como rei titular, en *Oidheadh Chlainne Lir* ("A morte dos fillos de Lir") ou **Clann Lir** ("Os fillos de Lir") que data na súa forma definitiva de 1500  pero que contén elementos moi anteriores. Segundo esta historia Lir non estaba conforme co novo rei dos Tuatha Dé Danann, Bodb Derg e para acalentalo este ofreceulle unha das súas fillas, Aobh como esposa; desta unión feliz naceron unha nena Fionnuala e tres nenos; Aed e os xemelgos Fiachra e Conn. Pero Aobh morreu e Lir quedou desconsolado polo que Bobd Derg propúxolle casar con outra con Aoife, outra das súas fillas, mais esta celosa do amor do país polos seus fillos e utilizando maxia negra tornounos en cisnes. Liar soubo da noticia e converteu a Aoife nun demoño. Como cisnes os nenos pasaron os primeiros 300 anos en Lough Derravaragh, un lago próximo ao castelo onde vivía Lir que visitaba os nenos pero tras ese período marcharon ao mar de Moyle e xa non os veu máis.

Notas
-----

1. ↑  Maureen O'Rourke Murphy e James MacKillop *An Irish Literature Reader: Poetry, Prose, Drama* Syracuse University Press, 2006; p.16
| Loti |
| --- |
|  |
| Código: | LSL |
| Ámbito: |  Lesoto |
| Símbolo: | L (singular) ou M (plural) |
| Fracción: | 100 Lisente (*Sente* en singular) |
| Moedas: | 1, 2, 5, 10, 20, 50 lisente1, 2, 5 Maloti |
| Billetes: | 10, 20, 50, 100, 200 Maloti |
| Emisor: | Banka e Kholo ea Lesotho |
| Taxa de troco:08-02-2011 | 1 EUR = 9,8509 LSL
1 USD = 7,225 LSL |
| *Troco actual* |

O **loti** é a moeda oficial do reino de Lesoto. O loti está fixado ao rand surafricano á par grazas á Área Monetaria Común, polo que o rand é tamén moeda de curso legal en Lesoto. O seu código ISO 4217 é LSL e empréganse as abreviacións L (*loti*) e M (*maloti*, plural) e subdivídese en 100 lisente (*sente* en singular). O seu nome provén dos montes do **Maluti** ou **Maloti**, que forman un dos extremos setentrionais dos montes de Drakensberg.

O loti introduciuse por primeira vez en 1966 aínda que non como moeda destinada á circulación. En 1980 Lesoto emitiu as primeiras moedas con denominacións en lotis e lisente para substituír o rand surafricano.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Banc Central de Lesotho *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208039
* EBID: ID

 |
***Lot in Sodom*** (*Lot en Sodoma*) é unha curtametraxe estadounidense muda de 28 minutos de duración, rodada en 1933, dirixida por James Sibley Watson e Melville Webber.

Argumento
---------

Lot recibe na súa casa a visita dun anxo que acolle como hóspede na súa casa. Lot reside na cidade israelí de Sodoma, a cidade do pecado. Os seus habitantes, que teñen estabelecido unha especie de *dereito de pernada* con todo visitante forasteiro, queren ter relacións sexuais co anxo, pero Lot négase a cederllo aos seus veciños. Lot ofrece ás súas fillas e esposa como sacrificio ao seus veciños, para que cumpran con elas, pero estes, tras acceder ao ofrecemento de Lot, seguen empeñados en querer ter sexo co forasteiro.

O anxo dilles a Lot e á súa familia que fuxan da cidade, porque esta vai ser destruída polas chamas e que na súa fuxida, non miren para atrás. Mentres Sodoma é destruída, a dona de Lot, convértese en estatua de sal, por non lle ter seguido a instrución do anxo de non mirar atrás, dando a entender, nisto, que sentía certa saudade de Sodoma.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Lot in Sodom* en Public Domain Torrents

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3392009
* Allmovie: v255145
* AlloCiné: 44717
* FilmAffinity: 815493
* IMDb: tt0122158
* OFDb: 58869
* TMDb: 47503

 |
Cabeceira dun número de 1954.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galicia (homónimos).

***Galicia*** foi un periódico editado en Buenos Aires pola Federación de Sociedades Gallegas Agrarias y Culturales entre 1930 e 1960. O seu fundador e primeiro director foi Antón Alonso Ríos.

Nos anos 1943 e 1944, por problemas políticos, tivo que cambiar a súa cabeceira e pasou a denominarse ***Boletín de las Sociedades Gallegas Federadas e Acción Gallega***.

Historia e características
--------------------------

Un exemplar de *Galicia* de 1957.
Subtitulada *Publicación semanal editada por la Federación de Sociedades Gallegas. Portavoz de la Federación de Sociedades Gallegas*, apareceu en 1930, para substituír a *El Despertar Gallego*. Levaba como lema *Falareilles da patria aos desterrados, de libertade e redención aos servos. Curros Enríquez*. De periodicidade irregular, saía semanal ou quincenalmente. Tivo como directores a Domingo Cubeiro, Eduardo Blanco Amor, Arturo Cuadrado e Avelino Díaz. Tivo especial atención á situación española, con informacións e comentarios faborables á República. Despois da guerra civil española, mantivo a oposición á política franquista. Recolle información das actividades da Federación e das sociedades que a integran, noticias de Galicia e da situación dos emigrantes. Inclúe artigos literarios e culturais, xeralmente na última páxina.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Galicia". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Alonso Montero, Xesús (1997). *Os poetas galegos e Franco*. Ediciones Akal. ISBN 978-84-460-0839-2.
* Peña Saavedra, V. (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: CCG. ISBN 84-87172-30-X.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega: 1800 - 1986*. Sada: Ediciós do Castro.
* Vilavedra, Dolores, ed. (2000). *Diccionario da literatura galega. Obras* **III**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 219-220. ISBN 84-8288-365-8.

### Ligazóns externas

* Ficha no Consello da Cultura Galega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20541311
* Galiciana: 3899

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Medición da pulsación no pulso.
Exemplo dun electrocardiogramo.
Proba ergométrica nun cicloergómetro.
A **frecuencia cardíaca** é o número de latexos do corazón ou pulsacións por unidade de tempo. A súa medición realízase baixo determinadas condicións (en repouso ou en actividade) e está expresa en batimentos por minuto (bpm). A medición do pulso pode facerse en diferentes puntos do corpo, sendo o máis común o pulso, o pescozo (sobre a carótide) ou o peito. Independentemente da técnica de medición, o procedemento que recoméndase seguir, para evitar erros na medida de pulsación e porque os valores obtidos son equiparables, é o seguinte:

A frecuencia cardíaca basal (**FCbasal**) é a frecuencia cardíaca mensurada en completo repouso, logo despois de espertar pola mañá e debe adoptarse en declinio dorsal (deitado de costas). No deporte esta variable fisiolóxica pode dar pistas sobre a calidade da recuperación pos adestramento.

A frecuencia cardíaca de repouso (**FCrepouso**) é a frecuencia cardíaca mensurada nun individuo en repouso (de polo menos 5 minutos), deitado pero acordado, sen terse exercitado antes. Nestas condicións a frecuencia cardíaca é de aproximadamente 60 a 80 batimentos por minuto.

A frecuencia cardíaca de reserva (**FCreserva**) é a diferenza entre a frecuencia cardíaca máxima e a frecuencia cardíaca de repouso.

**FCreserva** = **FCmax** - **FCrepouso**

O deporte é moi importante porque mostra a adaptación ao exercicio que prodúcese no atleta.

A frecuencia cardíaca en repouso depende da xenética, do estado físico, do estado psicolóxico, das condicións ambientais, da postura, da idade e do sexo. Un adulto saudable en repouso ten xeralmente o pulso no rango de 60-100. Durante o exercicio físico, a pulsación pode subir ata os 150-200. Durante o sono e para un atleta xove en repouso pulsación en repouso, a pulsación pode moi ben estar entre os 40-60 batimentos por minuto.

Notas
-----

1. ↑  Vogel CU, Wolpert C e Wehling M. 2004. How to measure heart rate? *European Journal of Clinical Pharmacology* **60**: 461–466
2. ↑  CARAZZATO, João Gilberto. "Medicina desportiva: noções básicas para o ortopedista." *Rev Bras Ortop*, Vol. 28. Nº 10, Outubro 1993.
3. ↑  POLITO, M.D.; FARINATTI, P.T.V. "Respostas de frequência cardíaca, pressão arterial e duplo--produto ao exercício contra-resistência: uma revisão da literatura." *Revista Portuguesa de Ciências do Desporto*, 2003, vol. 3, nº 1 [79–91]

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Frecuencia cardíaca***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1073121
* GND: 4125645-1
* JSTOR: heart-rate
* LCCN: sh85059741
* MAG: 2777953023

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D006339
* MeSH: E01.370.600.875.500
* NCIt: C49677

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gau (homónimos).
As *Gaue* do Sacro Imperio contra o ano 1000
Unha ***Gau*** (en neerlandés *gouw* [ɣʌu], en frisón occidental *gea* [ɡɪə] ou *goa* [ɡoə]), en plural, ***Gaue***, é un termo alemán usado ao longo de diferentes momentos da historia para referirse ás rexións administrativas do país. Pode ser traducida por país, sendo equivalente ao *"pagus"* latino. Este termo pasou ao galego coa forma *govia*, por exemplo en Argovia.

Historia
--------

As *Gaue* correspóndense aproximadamente en moitos casos coas provincias ou rexións que hai na actualidade como en Rheingau ou Allgäu. 

Empregouse orixinariamente na Idade Media. As *Gaue* foron as divisións administrativas básica da parte oriental do Imperio carolinxio na alta Idade Media, xeralmente baixo o madato de condes e, máis tarde, dentro do Reino de Alemaña xurdido no Tratado de Verdún en 843, e posteriormente do Sacro Imperio Romano Xermánico.

Período nazi
------------

*Gaue* do NSDAP en 1926, 1928, 1933 e 1937.
O termo *Gau* foi revivido na investigación histórica alemá nos séculos XVIII e XIX e foi considerado, erroneamente, unha antiga estrutura de administración dos pobos xermánicos. Na década de 1920, a partir de 1926, foi adoptada como denominación para as asociacións rexionais do Partido Nazi (NSDAP) nos estados alemáns e nas provincias prusianas tal como se formaran trala primeira guerra mundial.​ 

Cada *Gau* representaba unha rexión administrativa, creadas por un estatuto do partido o 22 de maio de 1926. Cada *Gau* estaba encabezado por un *Gauleiter* (xefe do Gau). As 33 *Gaue* orixinais coincidiron cos distritos electorais do *Reichstag* da República de Weimar, baseados nos estados constituíntes *(Länder)* e as provincias de Prusia que seguiron existindo trala Lei habilitante de 1933, aínda que perderon moitas das súas funcións. 

Trala represión das institucións políticas dos *Estados federados* durante o proceso da *Gleichschaltung* e o nomeamento de *Reichsstatthalter* (gobernadores do *Reich*) en 1933, as *Gaue* convertéronse de facto nas rexións administrativas do estado e cada *Gauleiter* individual tiña un poder considerábel dentro do seu territorio. En 1945, cando desapareceron, xa eran 42.

Notas
-----

1. ↑  Kerfin, Julia (15 de xullo de 2015). "Die NS-Gaue". *Deutsches Historisches Museum, Berlin*. Consultado o 25 de xaneiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Puhl, Roland W. L. (1999). *Die Gaue und Grafschaften des frühen Mittelalters im Saar-Mosel-Raum* (en alemán). Saarbrücken: SDV Saarländische Druckerei und Verlag. ISBN 978-3930843480.

### Outros artigos

* Divisións administrativas da Alemaña nazi

### Ligazóns externas

* Lista de Gaue e Gauleiter entre 1934 e 1945 (*en alemán*)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3252884
* EBID: ID
* GND: 4135234-8
* HDS: 009842

 |
**Gaussian** é un programa informático comercial utilizado en química computacional. A súa primeira versión desenvolveuna John Pople e o seu grupo en 1970 na Universidade Carnegie-Mellon, o seu nome procede da utilización por Pople de orbitais de tipo gaussiano para aumentar a velocidade de cálculo, aínda así os seus cálculos eran aínda limitados. As primeira versións eran de balde mercé a un programa de intercambio con outras universidades, a partir de 1980 comezou a pagarse unha pequena cota e desde 1987 distribúeo comercialmente Gaussian Inc. Pola súa versatilidade e fácil manexo converteuse no programa estándar no campo da química cuántica  e emprégano químicos, enxeñeiros, bioquímicos, físicos e outros investigadores que traballan noutras áreas relacionadas coa química. O programa predí a estrutura molecular, frecuencias de vibración, enerxía e moitas outras propiedades dos sistemas moleculares

Notas
-----

1. ↑  Committee on Advanced Research Instrumentation, National Academy of Sciences, National Academy of Engineering, Institute of Medicine (2006). *Advanced Research Instrumentation and Facilities*. National Academies Press. p. 29. ISBN 9780309180191.
2. ↑  Frenking, Gernot (2004). "Publisher's note: Sir John A. Pople, 1925–2004". *Journal of Computational Chemistry* **2** (9).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q901177
* EBID: ID
* MAG: 163716315

 |
A **Lliga Regionalista** (en galego: *Liga Rexionalista*) foi un partido político catalán que representaba o catalanismo conservador e monárquico. Fundouse o 25 de abril de 1901 ao se fusionaren a Unió Regionalista e o Centre Nacional Català para se presentaren ás eleccións a Cortes, nas que tivo éxito. O seu primeiro presidente foi Bartomeu Robert i Ybarzábal. A base do seu programa era de ideoloxía conservadora e monárquica e tiña nos seus estatutos a pretensión de acadar a autonomía para Cataluña dentro do estado español. O seu voceiro era *La Veu de Catalunya* (1899-1936) que coexistiu coa revista satírica *¡Cu-cut!* entre 1902 e 1912.

Traxectoria
-----------

As eleccións de 1903 resultaron un fracaso e a Lliga entrou en crise e ao ano seguinte sofre unha escisión do sector máis liberal que dará lugar a Centre Nacionalista Republicà. En 1905 fíxose co control do concello de Barcelona e comezou unha política de modernización da cidade. En 1906 foi o partido que liderou a Solidaritat Catalana, que agrupaba a todas as forzas catalás non dinásticas, con excepción dos republicanos de Lerroux, e que conseguiu o triunfo nas eleccións de 1907, aínda que as diferenzas entre os diferentes grupos imposibilitaría que se consolidase. En 1914 conseguiu que se formase a Mancomunidade de Cataluña presidida por Enric Prat de la Riba. Dende novembro de 1917 a Lliga participou con varios ministros no goberno español, entre eles Francesc Cambó no Ministerio de Fomento. En 1922 escíndese o sector máis nacionalista para formar Acció Catalana. Aínda que nun primeiro momento a Lliga apoiou o golpe de Estado de Primo de Rivera, posteriormente será ilegalizada ata 1930.

No último goberno de Afonso XIII a Lliga asumiu o Ministerio de Finanzas. Tras a proclamación da República, a Lliga aceptou o novo réxime, apoiou o Estatuto de Autonomía de Cataluña de 1932 e cambiou o seu nome a **Lliga Catalana**. Aínda que a Lliga non apoiou a sublevación do xeneral Franco en Marrocos, unha boa parte dos seus militantes colaboraron coa súa causa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grau Mateu, Josep (2003). La Lliga Regionalista i la Llengua Catalana (1901-1924). Barcelona: Fundación Abadía de Monteserrat ISBN 84-8415-768-7
* Prats, Joaquim; Trepat, Cristòlof-A.(2009). *Història (batxillerat)*. Editorial Barcanova. ISBN 9788448924386
* Molas, Isidre; Jiménez de Parga, Manuel (1972). *Lliga catalana (1933-1936): un estudi d'Estasiología*. Universidad, Facultad de Derecho. ISBN 9788429708585
* Sabaté, Modest (1969). *Història de la Lliga*. Barcelona: Editorial Brugera.

### Ligazóns externas

* A Lliga Regionalista e a Lingua Catalá. de Josep Grau Mateu, UPF. *(en catalán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3052430
* WorldCat
* VIAF: 305175878
* BNE: XX185247
* EBID: ID
* GEC: 0037797
* PARES: 31431

 |
**Luis Lucia Lucia**, nado en Les Coves de Vinromà (provincia de Castelló) o 17 de outubro de 1888 e finado en Valencia o 6 de xaneiro de 1943, foi un político e xornalista valenciano.

Traxectoria
-----------

Fillo dunha familia de orixe aragonesa estudou dereito na Universidade de Valencia, onde tamén foi o xefe das xuventudes carlistas. Dirixiu o semanario *El Guerrillero*, e en 1911 formou parte da primeira redacción do *Diario de Valencia*, órgano oficial da Comunión Tradicionalista no País Valenciano. Cando en 1919 se produciu a escisión de Vázquez de Mella, Lucia aproximouse aos movementos políticos próximos á democracia cristiá e en 1930, ao caer a ditadura de Miguel Primo de Rivera, foi un dos fundadores da Derecha Regional Valenciana, converténdose no seu principal líder e ideólogo, deputado a Cortes por Valencia nas eleccións de 1933 e 1936, con José María Gil-Robles foi un dos dirixentes da CEDA de ministro de Comunicacións nos gobernos presididos por Alejandro Lerroux e Joaquín Chapaprieta en 1935. Mantívose fiel á Segunda República Española durante a Guerra Civil española, aínda así permaneceu agochado no Maestrazgo ata que foi capturado por anarquistas en febreiro de 1937, permaneceu en prisións de Valencia e Barcelona ata que conseguiu escapar o 25 de xaneiro de 1939, novamente arrestado polos franquistas o 12 de febreiro, condenado a morte, sentenza conmutada por trinta anos de cadea por presións do arcebispo de Valencia e finalmente deportado ás Illas Baleares. Perdoado en 1943 morreu pouco despois de ser liberado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2384980
* WorldCat
* VIAF: 57537719
* BNE: XX1168822
* DBE: luis-lucia-y-lucia
* FAST: 483437
* GEC: 0038667
* GND: 124106315
* ISNI: 0000 0000 5931 8102
* LCCN: n2002041659
* OL: OL1622438A
* SUDOC: 070666725
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 64630

 |
Garda varega
A **Garda varega** era a garda persoal dos emperadores bizantinos, de procedencia nórdica (durante os séculos X e XI) tralos acordos acadados entre o Príncipe Vladimiro I de Kíiv e Basilio II de Bizancio.

Creación
--------

Entre a segunda metade do século IX e a primeira do X os viquingos fundaron colonias ao longo do río Volga, organizando dende aí numerosos ataques contra Constantinopla. Tras saqueala no ano 860, o rei Vladimiro, de sangue viquingo, consagrouse con Basilio II, o para entón emperador bizantino, enviándolle un exército de 6000 homes á súa disposición. Basilio, dada o seu ben fundada desconfianza cara á cambiante lealdade dos seus gardas nativos, e coñecendo a profunda lealdade dos varegos, decidiu empregalos como garda persoal. A esta nova forza coñeceulla como a Garda Varega (en grego: *Tagma ton Varangion*, *Τάγμα των Βαραγγίων*)

Cunha machada de dobre fío como arma principal, aínda que anos despois adaptáronse á espada, o seu labor era lucir uniformes e armas en cerimonias e festexos, ademais colaborar na protección da familia imperial, sendo daquela o principal e máis importante corpo con esta tarefa.

Características
---------------

O núcleo fundacional estaba formado por viquingos varegos (isto é, o pobo que acabaría formando Rusia), aínda que co tempo incluíuse nela a saxóns, daneses e a outros homes procedentes do norte. A forza integrábana uns 6.000 homes entre os mellores pagos do exército bizantino e existiu durante 300 anos.

O máis coñecido de tódolos seus comandantes foi Harald III quen conquistou para os bizantinos territorios de África, Asia Menor e Bulgaria, ademais da Lombardía e Sicilia. Posteriormente este comandante regresou a Noruega e converteuse en Harald Haardrade, quen morreu tratando de conquistar Inglaterra na batalla de Stamford Bridge, terminado a Era Viquinga con esa derrota.

Os mercenarios varegos, á parte de protexer ao emperador, adoitaban acompañalo na guerra. Tiñan fama de homes hábiles e de grandes recursos, excelentes loitadores e, sobre todo, moi leais. Os historiadores bizantinos (especialmente Miguel Psellos) menciónanos como "os portadores de machada".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Garda varega Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Imperio Bizantino
* Exército bizantino

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1464130
* WorldCat
* VIAF: 3248156374130607710009
* EBID: ID

 |
Sección da mucosa gástrica. mm. Membrana mucosa. c. Glándulas cardíacas. d. Ductos das glándulas cardíacas.
As **glándulas cardíacas** son glándulas produtoras de moco que se encontran na mucosa gástrica na zona do cardia do estómago humano e doutros animais, arredor da unión gastroesofáxica. A área que ocupan no seu humano é moi pequena en comparación con outros animais, xa que no porco, por exemplo, ocupan case un terzo do seu estómago, mentres que no ser humano só ocupan unha área de entre 5 e 30 mm de largo desde o orificio do cardia. Son glándulas tubulares xeralmente retortas e pouco profundas, que desembocan nas fosiñas gástricas, que nesa zona son bastante planas. Están formada por células produtoras de moco protector, e pode haber algunha célula endócrina produtora de gastrina ou indiferenciada, mais non hai células produtoras de ácido clorhídrico ou de pepsinóxeno, como as das glándulas fúndicas do estómago.

Notas
-----

1. ↑  D. W. Fawcett. Tratado de Histología. 11ª edición. McGraw Hill-Interamericana. Páxina 630. ISBN 84-7605-361-4.

Véxase támén
------------

### Outros artigos

* Glándula gástrica
* Glándula pilórica
* Mucosa gástrica

### Ligazóns externas

* Histology image: 11103loa na Universidade de Boston Diapositiva dunha sección da mucosa gástrica na que se observan glándulas cardíacas.