**Malta** é a máis grande das tres illas principais que constitúen o arquipélago deMalta. Ás veces coñécese como "A Valeta" con fins estatísticos para distinguir a illa principal de todo o país. Malta está no medio do mar Mediterráneo directamente ao sur de Italia e ao norte de Libia. A illa ten 27 km de longo e 14´5 de largo, cunha superficie total de 246 km². A capital é A Valeta e a localidade máis grande é Birkirkara. A illa componse de moitas pequenas vilas, que xuntas forman unha zona urbana máis grande cunha poboación de 409.259. A paisaxe caracterízase por outeiros baixos con campos en socalcos.

Historia
--------

*Artigos principais**:*  Historia de Malta  e  Cronoloxía da historia maltesa.
Ħaġar Qim
Os seres humanos habitaron Malta desde ao redor de 5200 aC, cando os cazadores de idade de pedra ou os labregos chegaron de Sicilia. Neolítico temperá os asentamentos descubríronse en áreas abertas e tamén en covas, tales como Għar Dalam. Ao redor do 3500 a. C. chegou ou xurdiu unha cultura de construtores de templos megalíticos. Construíron algunhas das estruturas máis antigas existentes no mundo en forma de templos megalíticos como os de Ħaġar Qim e Mnajdra. Logo do 2500 aC, Malta quedou despoboada, pero pronto se converteu no fogar dos colonizadores da idade de bronce, que se estableceron en sitios tales como Borġ in-Nadur. Construíron as primeiras fortificacións de Malta.

Malta foi posteriormente gobernada polos fenicios, cartaxineses, romanos, bizantinos e árabes antes de que fose ocupada polo condado de Sicilia en 1091. A illa converteuse entón en parte do Reino de Sicilia ata que cedeuse a Orde de San Xoán de Xerusalén xunto con Gozo e Trípoli en 1530. En 1565, a Orde e os malteses resistiron unha grande invasión otomá que se coñeceu como o Gran cerco de Malta. A Orde gobernou Malta por máis de 250 anos e construíu moitas grandes pezas de arquitectura, incluíndo a cidade capital A Valeta. En 1798 os franceses baixo Napoleón ocuparon Malta e gobernaron a partir de 1798 ata 1800. A estancia de Napoleón durou do 12 ao 18 de xuño cando residiu no Palazzo Parisio na Valeta. Os franceses permaneceron ata que os malteses se rebelaron contra o seu goberno. En 1800, os británicos tomaron o control sobre Malta e a illa converteuse inicialmente nun Protectorado británico, e nunha colonia un par de anos máis tarde. Os británicos gobernaron durante uns 150 anos e Malta se independizou en 1964. Dez anos máis tarde, o Estado de Malta converteuse na República de Malta. Malta incorporouse á Unión Europea en 2004 e adoptou o Euro catro anos máis tarde.

Xeografía
---------

*Artigo principal**:*  Xeografía de Malta.
Imaxe de satélite de Malta
Malta é a illa máis grande dun arquipélago no Mediterráneo central, a uns 80 km. ao sur da illa italiana de Sicilia a través da Canle de Malta. Malta localízase ao leste das súas illas irmás de gozo e Comino. Atópase na meseta de Malta, unha plataforma pouco profunda formada a partir dos puntos máis altos dunha ponte de terra entre Sicilia e o norte de África que se illou a medida que o nivel do mar subiu logo da última Glaciación. Malta sitúase polo tanto na zona entre as placas tectónicas euroasiáticas e africanas.

Numerosas baías ao longo da costa indentada das illas ofrecen bos portos. A paisaxe componse de outeiros baixos con campos de socalcos. O punto máis alto de Malta é o Ta' Dmejrek, con 253 m, preto de Dingli. Aínda que hai algúns pequenos ríos en épocas de alta precipitación, non hai ríos ou lagos permanentes en Malta. Con todo, algúns cursos de auga dispoñen de auga doce durante todo o ano, como os de Ras ir-Raħeb preto de Baħrija e en l-Imtaħleb.

Fitoxeograficamente Malta pertence á provincia Liguro-Tyrrhenian da rexión da Conca do Mediterráneo no Reino boreal. De acordo co WWF, o territorio de Malta pertence á ecorrexión do bosque mediterráneo.

Paisaxe maltés, Għadira
### Urbanización

Segundo Eurostat, a illa de Malta é unha soa gran zona urbana denominada nominalmente "Valletta". Segundo Demographia, o país enteiro identifícase como área urbana. Segundo a European European Spatial Planning Observation Network, Malta identifícase como Área Urbana Funcional (FUA). Para as Nacións Unidas, ao redor do 95% da superficie de Malta é área urbana e o número crece cada ano. Ademais, segundo os resultados da comisión de estudos d UE e OROTE, "Malta constitúe unha única rexión urbana ".

Véxase tamén
------------

* Malta (país)
* Xeografía de Malta
* Gozo
* Comino

Notas
-----

1. ↑  Robin Skeates (2010). *An Archaeology of the Senses: Prehistoric Malta*. Oxford University Press. pp. 124–132. ISBN 978-0-19-921660-4.
2. ↑  "Archaeology and prehistory". Aberystwyth, The University of Wales. Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2008. Consultado o 25 de agosto de 2014.
3. ↑  "Borg in-Nadur". Tourist Link. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2014. Consultado o 25 de agosto de 2014.
4. ↑  "Cyprus and Malta set to join eurozone in 2008". *Euractiv*. 18 de maio de 2007. Consultado o 25 de agosto de 2014.
5. ↑  "Island Landscape Dynamics: Examples from the Mediterranean". Arquivado dende o orixinal o 04 de maio de 2011. Consultado o 25 de agosto de 2014.
6. ↑  "Geothermal Engineering Research Office Malta". Arquivado dende o orixinal o 26 de abril de 2012. Consultado o 17 de abril de 2017.
7. ↑  "Mediterranean Forests, Woodlands and Scrub – A Global Ecoregion". Panda.org. Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2008. Consultado o 28 November 2008.
8. ↑  "Demographia: World Urban Areas" (PDF). Consultado o 20 de outubro de 2013.
9. ↑  /UrbanFunctions/fr-1.4.3\_April2007-final.pdf "Estudio sobre las Funciones Urbanas"[*Ligazón morta*] - Red Europea de Observación de la Ordenación del Espacio, 2007
10. ↑  "World Urbanization Prospects" – Department of Economic and Social Affairs/Population Division, United Nations (Table A.2; page 79)
11. ↑  "Interim Territorial Cohesion Report" – Preliminary results of ESPON and EU Commission studies

Ligazóns externas
-----------------

* Illa de Malta en Curlie *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193896
* BRE: 2171120
* EBID: ID
* GeoNames: 2562772
* OSM: 7118334

 |