A **catatonia** é un trastorno do comportamento motor que pode ter unha causa psicolóxica ou neurolóxica. A súa forma máis coñecida implica unha posición ríxida e inmóbil que pode durar horas, días ou semanas. Pero tamén pode referirse á axitación motora sen propósito mesmo sen estímulos ambientais. Unha forma menos extrema de catatonía implica unha actividade motora moi lenta.

Clasificación
-------------

 O estado catatónico pode ser producido por drogas psicotrópicas, mesmo usadas só unha vez. 
Catatonia divídese en:

* Esquizofrenia catatónica: Estupor ou axitación con perda de contacto coa realidade, algunhas posicións parecen incómodas e ao moverse a persoa pode permanecer horas na mesma posición. Tamén pode implicar episodios de violencia, alta suxestibilidade e/ou alucinacións vivas.
* Depresión catatónica: apatía severa, pesimismo, inmobilidade ou lentitude, mutismo selectivo (dificultade para expresarse en situacións específicas) e anhedonia (perda da capacidade de experimentar pracer);
* Catatonia por outras causas médica: falta de satisfacción na vida cotiá, rutina repetitiva e inqueda, prolongación activa e afectiva.

Causas
------

Varias condicións médicas poden causar catatonía, especialmente afeccións neurolóxicas e psiquiátricas:

* Esquizofrenia;
* Depresión;
* Tumor cerebral;
* Traumatismo cranial;
* Ictus;
* Encefalite
* Hipercalcemia;
* Encefalopatía;
* Homocistinuria;
* Cetoacidosis diabética.

O amobarbital, as benzodiacepinas ou a TEC (electroconvulsoterapia) pódense usar para diferenciar causas máis orgánicas das máis psiquiátricas. Deben utilizarse probas psicolóxicas e neurolóxicas durante a administración do fármaco para comprobar que o paciente mellora ou deteriora.

Síntomas
--------

 As posicións poden parecer incómodas para os observadores e poden manterse durante horas, días ou semanas. 
É unha síndrome complexa que consiste principalmente en:

* Síntomas negativos (perda de capacidades que a persoa tiña previamente);
* Estupor prolongado ou actividade motora excesiva;
* Mutismo selectivo;
* Manierismos (movementos voluntarios peculiares);
* Ecolalia (repetición de sons);
* Ecopraxia (imitación dos movementos doutra persoa);
* suxestionabilidade;

A evolución da catatonía trae ao paciente unha discapacidade intelectual crecente e a actividade motora excesiva aparentemente non ten ningún propósito e non está influenciada por estímulos externos. A pregunta pode influír alguén como axente causante.

Dous dos principais síntomas da catatonía son a suxestibilidade e o negativismo do individuo. No primeiro caso, hai unha tendencia esaxerada do paciente a someterse a suxestións externas, especialmente aquelas que son fútiles e sen consecuencias beneficiosas. No segundo caso, hai unha teimuda oposición a levar a cabo o que se lle pide ao paciente, chegando a facer exactamente o contrario do que se lle indica.

A contracción de certos grupos de músculos, provoca actitudes estereotipadas, aínda sen cesar os movementos voluntarios coñecidos como estereotipias.

Diagnóstico diferencial
-----------------------

Non se debe confundir con:

* catalepsia patolóxica
* Cataplexia / Narcolepsia
* Distonía aguda inducida por neurolépticos
* Delirio
* Demencia (como o Alzhéimer)
* Letargo
* Coma
* Trastorno ficticio (p. ex. síndrome de Münchausen)

Epidemioloxía
-------------

Entre os pacientes diagnosticados con síntomas catatónicos, o 77% presenta trastornos afectivos e só o 7% presenta esquizofrenia.

Tratamento
----------

 A terapia electroconvulsiva é un tratamento eficaz, rápido, seguro e recomendado para a catatonía de causa psiquiátrica. 
Inicialmente, iníciase o tratamento sintomático. En casos de axitación motora, as benzodiazepinas en doses altas poden mellorar a condición en media hora. O lorazepam é un dos tratamentos de primeira liña. Pódense usar antipsicóticos, pero con precaución debido ao risco de provocar hipotensión e a síndrome neuroléptica maligna que agravan aínda máis o caso.

Os antidepresivos pódense usar para reducir os síntomas depresivos e o carbonato de litio para reducir os síntomas maníacos e depresivos. 

O topiramato, ao producir antagonismo do glutamato mediante a modulación dos receptores AMPA, pode ser útil cando se identifica un exceso de glutamato.

Historia
--------

Crese que, nalgúns casos, o paciente podería ser enterrado en vida. En 1749 o danés Jacob Winslow cuestionou os métodos para certificar a morte. Isto xa non se produce porque na actualidade hai unha serie de probas que se realizan antes de declarar a morte do individuo.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 18 de xaneiro de 2023.
2. 1 2  "Catatonia - DSM, person, used, health, mood, Definition, Description". *www.minddisorders.com*. Consultado o 2023-01-18.
3. ↑
4. 1 2   Arquivado 03 de marzo de 2016 en Wayback Machine. Psiqweb.med.br (*en portugués*)
5. 1 2  Fink M, Taylor MA: *CATATONIA: A Clinician's Guide to Diagnosis and Treatment*, Cambridge University Press, 2003"
6. ↑  Carroll, BT.; Goforth, HW.; Thomas, C.; Ahuja, N.; McDaniel, WW.; Kraus, MF.; Spiegel, DR.; Franco, KN. et al. (2007). "Review of adjunctive glutamate antagonist therapy in the treatment of catatonic syndromes.". J Neuropsychiatry Clin Neurosci 19 (4): 406–12. doi:10.1176/appi.neuropsych.19.4.406. PMID 18070843.
7. ↑  "Twitter.com; status". *Twitter*. Consultado o 2023-01-18.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catatonía*** |

### Outros artigos

* Coma
* Lista de persoas que espertaron dun coma
* Esquizofrenia

### Ligazóns externas

* Terra.com.br *Dicionário de psicologia* - Rudel Douglas Arquivado 17 de novembro de 2007 en Wayback Machine. (*en portugués*)

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q501571
* BNCF: 40937
* BRE: 2052349
* GND: 4163436-6
* JSTOR: catatonic-schizophrenia
* LCCN: sh85020958
* MAG: 2778941822

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ICD-9: 295.2
* ICD-10: F20.2
* MeSH: D002389

 |