A **África Oriental Italiana** (en italiano: ***Africa Orientale Italiana***, **AOI**) foi unha colonia italiana entre os anos 1936 e 1941, situada no corno de África.

Estaba conformada inicialmente polos territorios do Imperio etíope, recentemente ocupados despois da segunda guerra italo-etíope, e as colonias italianas de Eritrea e a Somalia italiana.

Foi establecida en nome de Vítor Manuel III, rei de Italia, que, a partir de entón, engadiría aos seus títulos o de *Emperador de Etiopía*.

En agosto de 1940, tras o comezo da segunda guerra mundial, incorporouse tamén o territorio recentemente conquistado da Somalia británica.

Durante a Campaña militar da África Oriental as forzas aliadas, lideradas por Gran Bretaña, lograron derrotar ao *Regio Esercito* (Real Exército) italiano e conquistaron toda a rexión, co que desaparecía a colonia italiana.

Historia
--------

A colonia foi establecida en 1936, tras a vitoria do ditador italiano Benito Mussolini durante a segunda guerra ítalo-etíope. A derrota e exilio de Haile Selassie supuxo a desaparición do Imperio Etíope.

O control na África Oriental Italiana foi exercido por poboadores nativos (somalís ou eritreos), especialmente aqueles que aspiraban a integrar a súa cultura no Imperio Italiano a través da política fascista.

Pero os etíopes opuxéronse frontalmente: en febreiro de 1937, despois dun fracasado intento de asasinato do vicerrei italiano Rodolfo Graziani, este ordenou aos soldados italianos saquear o famoso mosteiro etíope de Debre Libanos, onde os guerrillieros etíopes se refuxiaran temporalmente tras o fracaso do atentado. Os monxes e as monxas do mosteiro foron executados.

Posteriormente, soldados italianos destruíron os asentamentos nativos de Addis Abeba, sendo asasinados uns 30 000 etíopes e as súas vivendas queimadas até os alicerces.

A política colonial fascista na AOI tiña características típicas do *divide e vencerás*: coa idea de dividir os amharas, cristiáns ortodoxos, o territorio de Amhara reclamado polos eritreos foi entregado á Gobernación de Eritrea, mentres que a rexión do Ogadén, reclamada polos somalís, foi entregada á Gobernación de Somalia. Os esforzos de reconstrución despois da guerra de 1936 concentráronse na idea de beneficiar ás poboacións musulmás a expensas dos cristiáns ortodoxos de Amhara, para así fortalecer o apoio dos musulmáns ao poder colonial italiano.

O réxime fascista animou a campesiños italianos a que colonizaran a AOI mediante a creación alí de asentamentos agrícolas e pequenos establecementos industriais. Porén, poucos italianos chegaron á colonia, e a maior parte dos que chegaron eran procedentes de Eritrea. En 1940 só 3 200 agricultores chegadran a Etiopía, menos do dez por cento que o Réxime fascista tiñasa fixado como meta final. A persistente resistencia dos etíopes nativos, a falta de recursos, de terreo cultivábel, e a incerteza das condicións políticas e militares desalentou o desenvolvemento industrial e o asentamento no campo etíope. Así e todo, a Eritrea italiana experimentou un importante desenvolvemento apoiado por 80 000 colonos italianos.

A colonia resultou ser moi cara de manter, e o orzamento da AOI en 1936-1937 solicitou de Italia nada menos que 19 136 millóns de liras para crear a infraestrutura que requiría a colonia, debido aos constantes ataques dos combatentes guerrillieros etíopes. Os ingresos fiscais de Italia daquel ano só foron de 18 581 millóns de liras. Tamén houbo un proxecto urbanístico para a ampliación de Addis Abeba, co fin de convertela na capital artística da *Africa Orientale italiana*, aínda que estes plans arquitectónicos (ao igual que outros proxectos) víronse detenidos co inicio da segunda guerra mundial.

Xa iniciada a entrada na guerra de Italia, en 1940, a colonia veciña da Somalia británica foi ocupada por forzas italianas e automaticamente absorbida pola África Oriental Italiana. Esta conquista foi un dos poucos éxitos italianos na África Oriental, que en 1941 caería ante a ofensiva dos aliados e supuxo o fin de toda A AOI.

Organización administrativa
---------------------------

En 1936, A **África Oriental Italiana** abarcaba todos os territorios da actual Etiopía, de Eritrea e a maior parte de Somalia, coa excepción do territorio que compón a actualmente independente *de facto* República de Somalilandia (a antiga Somalia británica).

### Provincias

A colonia foi dividida en seis provincias ou gobernacións (*Governorati*), cada unha dirixida por un gobernador italiano: 

División administrativa en gobernacións da *África Oriental Italiana*.

| Gobernación | Capital | Poboación  | Italianos  | Sigla | Escudo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Amhara | Gondar | 2 000 000 habitantes | 11 103 (0,56 %) | AM |  |
| Eritrea | Asmara | 1 500 000 hab. | 72 408 (4,83 %) | ER |  |
| Harar | Harar | 1 600 000 hab. | 10 035 (0,63 %) | HA |  |
| Galla e Sidama | Gimma | 4 000 000 hab. | 11 823 (0,3 %) | GS |  |
| Xoá | Addis Abeba | 1 850 000 hab. | 40 698 (2,2 %) | SC |  |
| Somalia | Mogadiscio | 1 150 000 hab. | 19 200 (1,67 %) | SOM |  |
| **A.O.I.** | **Addis Abeba** | 12 100 000 | 165 267 (1,37 %) |  |  |

As divisións administrativas da colonia eran importantes para o réxime fascista no intento de destruír as estruturas do antigo imperio de Etiopía e de fundar un ordeamento político administrativo novo. Estas reformas incluían, ademais, a construción de ferrocarrís, estradas, escolas, oficinas postais, edificios públicos, centros de saúde, comisarías de policía e un sistema bancario.

En agosto de 1940 a África Oriental Italiana foi brevemente ampliada, cando o exército italiano conquistou a Somalia británica, anexionándoa ao territorio da gobernación de Somalia. Un ano máis tarde, volvéronse a separar cando a África Oriental Italiana foi ocupada polas forzas británicas, durante a Campaña de África Oriental no marco da segunda guerra mundial.

Sistema bancario
----------------

Billete de 100 Liras da África Oriental Italiana, emitido polo Banco de Italia (1939).
En 1917, en Italia, o *Banco Italiano de Desconto* promoveu a creación do *Banco para a África Oriental* como sociedade anónima, para as colonias de Eritrea e Somalia. Este foi o primeiro intento para establecer un sistema bancario moderno no Corno de África, con sedes en Massawa e Mogadixo, comezando as súas funcións en 1918. En 1923, o banco cesou nas súas actividades, tras a quebra do Banco Italiano de Desconto. Porén, outras institucións financeiras italianas instaláronse na África Oriental. Así, en 1939, a organización bancaria presente na AOI era a seguinte:

* Banco de Italia, con sedes en Asmara, Massaua, Asab, Adi Ugri, Keren, Adi Cahié, Gondar, Dese, Addis Abeba, Jima, Harar, Mogadixo, Merca e Kismaayo.
* Banco de Roma, con sedes en Asmara, Massawa, Asab, Gondar, Dese, Debra Marcos, Addis Abeba, Lekemti, Jima, Gore, Demdi Dolo, Dire Dawa, Harar e Mogadixo.
* Banco de Nápoles, con sedes en Asmara, Massawa e Mogadixo
* Banco Nacional do Traballo, con sede en Asmara, Massawa, Addis Abeba e Decameré.

Obras realizadas
----------------

### Estradas

Nos anos 20 e 30 foron realizadas numerosas obras en estradas, dando lugar a unha rede de cerca de 18 000 km, entre as estradas prncipais e as secundarias, entre elas a estrada Asmara-Addis Abeba. En 1940 completouse a estrada máis importante, entre as tres cidades principais: Asmara-Addis Abeba-Mogadixo.

### Ferrocarrís

As infraestruras ferroviarias da África Oriental Italiana son as seguintes:

* Liña Addis Abeba-Djibuti, completada en 2017 e construída con capital francés, de 784 km, dos cales 106 km eran competencia da Somalia francesa.
* Liña Asmara-Biscia, de 227 km e completatada en 1932.
* Liña Massaua-Asmara, de 118 km. En 1887 os italianos construíron os primeiros treitos deste ferrocarril que, partindo da cidade portuaria de Massaua, alcanzaba o forte militar de Saati, de 26 km, rematada en 1888. Posteriormente a vía alcanzou Asmara, en decembro de 1911.
* Liña Mogadixo-Villaggio Duca degli Abruzzi, de 113 km e concluída en 1927.

### Obras hidráulicas e mineiras

As obras de colonización nestes campos foron diversas. Entre elas poden mencionarse ás do encoro de Tesenei, en Eritrea, e en Somalia, as de Villabruzzi e de Genale, no río Shebelle, mentres que no capítulo da minaría pódense citar as grandes salinas de Dante en Migiurtinia, consideradas na época como as máis grandes do mundo.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Cannistraro (1982), páx. 5.
2. ↑  Sarti (1974), páx. 191.
3. 1 2  Cannistraro (1982), páx. 6.
4. ↑  Italian industries and companies in Eritrea.
5. ↑  Addis Abeba 1939 Urbanistic and Architectural Plan Arquivado 22 de xullo de 2011 en Wayback Machine..
6. 1 2  ISTAT (2010): "I censimenti nell’Italia unita. Le fonti di stato della popolazione tra il XIX e il XXI secolo" Arquivado 22 de abril de 2017 en Wayback Machine.. Istituto Nazionale di Statistica / Scocietà Italiana di Demografia Storica. Volume 2, serie XII. ISBN 978-88-458-1716-8. Consultado o 21 de abril de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***África Oriental italiana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Antonicelli, Franco (1961): *Trent'anni di storia italiana 1915 - 1945*, Saggi series **295**. Torino: Einaudi.
* Cannistraro, Philip V. (1982): *Historical Dictionary of Fascist Italy*. Westport, Conn. & Londres: Greenwood Press. ISBN 0-313-21317-8.
* Del Boca, Angelo (1986): *Italiani in Africa Orientale: La caduta dell'Impero*. Biblioteca universale Laterza **186**, Roma: Laterza. ISBN 88-420-2810-X.
* Mockler, Anthony (1984): *Haile Selassie's War: The Italian-Ethiopian Campaign, 1935-1941*. Nova York: Random House. ISBN 0-394-54222-3.
* Sarti, Roland (1974): *The Ax Within: Italian fascism in action*. Nova York: New Viewpoints. ISBN 0-531-06498-0.
* Mauri, Arnaldo (1967): *Il mercato del credito in Etiopia*. Milán: Giuffrè.
* Calchi Novati, Gian Carlo (2011): *L'Africa d'Italia* Roma: Carrocci.
* Tuccimei, Ercole (1999): *La Banca d'Italia in Africa*. Presentazione di Arnaldo Mauri. Bari: Laterza. ISBN 88-420-5686-3.

### Ligazóns externas

* Orde de batalla das Forzas armadas italianas na África Oriental Italiana (10 de xuño de 1940).
* Comando aéreo da África Oriental Italiana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q328478
* WorldCat
* VIAF: 147170144
* BRE: 2027466
* EBID: ID
* GEC: 0000917
* LCCN: n90651724
* NKC: ge1036279
* SUDOC: 128638559

 |