Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galicia (homónimos).

**Gallaecia** foi unha provincia do Reino visigodo, mais continuou a ter unha condición diferente do resto de provincias visigodas peninsulares. tal é o caso que a documentación visigoda denota tres entidades políticas: Gallaecia, Hispania e Septimania, derivadas da antiga condición política destas. Así, o estado visigodo conformouse de tres antigos reinos, chegando o caso de que Gallaecia e o Reino visigodo estivesen rexidos por diferentes reis, como o caso de Éxica e Vitiza.

Historia
--------

No ano 585, Leovixildo, rei visigodo de Hispania e Septimania, consegue rematar coa independencia política que os reis suevos mantiveran en Galiza dende o ano 409, derrotando ó derradeiro rei suevo, Andeca. Deste xeito, o territorio da chamada, entón, Gallaecia pasa a formar parte da órbita de poder de Toledo, dende onde os monarcas visigodos exercían o seu poder tras seren expulsados da Galia polos francos.

Mapa político do Suroeste europeo arredor do ano 600 d.C onde se reflicten tres diferentes territorios baixo goberno visigodo; Hispania, Gallaecia e Septimania.

O período de goberno visigodo en Gallaecia non supuxo ningún cambio brusco en relación a épocas pasadas, de xeito que a excepción das dioceses sitas na Lusitania, as dioceses galegas seguiron a desenvolver a súa actividade con notable normalidade, manténdose activas as dioceses de Braga, Porto, Tui, Iria, Britonia, Lugo, Ourense, Astorga, Coímbra, Lamego, Viseu e Idanha.

Mapamundi do *Anónimo de Rávena* (c. 670). *Galletia* na parte inferior.
A organización territorial herdada de séculos anteriores non muda, e mesmo as elites culturais, relixiosas así como aristocráticas aceptaron aos novos monarcas, que se ben tiñan a súa corte en Toledo, asumían o control político de tres antigos reinos; Hispania, Septimania e Gallaecia, de xeito que nos concilios relixiosos como o realizado en Toledo no ano 589 estaban presentes *episcoporum totius Hispaniae, Galliae et Gallaetiae* é dicir, "bispos de toda Hispania, Galia e Gallaecia", esta concepción tripartita atópase ao longo do goberno visigodo dende o ano 585, diferenciando mediante diversas fórmulas as tres entidades visigodas nos documentos como: *fines Spanie, Gallie, Gallecie* ou *Spaniae et Galliae vel Gallitiae* entre outras. Destaca neste contexto a figura de San Froitoso, bispo galaico de ascendencia visigoda, famoso polas numerosas fundacións levadas a cabo por el en todo o occidente peninsular, case sempre en lugares agochados nas montañas e mesmo illas, sobresaíndo a súa austeridade.

O certo é que as derradeiras décadas da monarquía visigoda foron de marcada decadencia, debido en boa parte á redución do comercio cunha importante mingua da circulación monetaria, consecuencia directa da imposición do poder musulmán a principios do século VIII polo mediterráneo sur. A Gallaecia verase afectada polas mesmas pautas. É daquela cando San Froitoso denunciou un estado xeneralizado de retroceso cultural, perda da dinámica de tempos atrás, e axiña abrollou un certo grao de descontento no alto clero galaico. Así, no X Concilio de Toledo, no ano 656, Froitoso, pertencente a círculos de poder visigodos asumiu a cadeira metropolitana de Braga, acontecendo isto previa renuncia do seu titular Potamio, quen ademais recoñecía explicitamente a crise da vida eclesiástica. Na mesma ocasión os alí reunidos anulaban o testamento deixado polo bispo Recimiro de Dumio, pois nel doaba as riquezas da diocese-mosteiro aos pobres.

Triente bracarense de ouro, acuñado na Gallaecia a finais do século VII, durante o goberno do visigodo Vitiza.
A crise final visigoda remontaría ao reinado de Éxica. Este monarca declarou herdeiro ao seu fillo Vitiza e xa en vida asociouno ao trono, no ano 698, pese a que a lei visigoda obrigaba á elección dun novo rei e non á transmisión hereditaria. Dita asociación consistiu en entregarlle o goberno da Gallaecia, exercendo como rei con capital en Tui. Vitiza vai ser rei da Gallaecia cando menos ata a morte do seu pai, o que supón unha situación novidosa nesta etapa final e conflitiva da monarquía visigoda, evidenciando a actividade política que Galiza conservaba cen anos despois da fin da monarquía sueva. No ano 702 coa morte de Éxica, Vitiza asume tamén o goberno de Hispania, trasladándoo a Toledo onde gobernaría ata o ano 710. Trala súa morte, un sector aristocrático visigodo impediu a subida ao trono do seu fillo Akhila, impoñendo pola forza a Rodrigo, o que supuxo un irresoluble conflito civil entre os seus partidarios e os dos fillos de Vitiza. Será no ano 711 cando os inimigos de Rodrigo logren que un exército musulmán cruzase o estreito de Xibraltar e presentase batalla a Rodrigo en Guadalete, onde este é derrotado, fito que marca a fin do goberno visigodo en Hispania, e que terá unha transcendencia histórica total para as dúas restantes entidades políticas: Gallaecia e Septimania.

No ano 715 Abd al-Aziz ibn Musa toma por esposa á viúva de Rodrigo, chamada Exilona titulada *reginam Spanie,* confirmando a continuidade dinástica, transferida así lexitimamente ao gobernador musulmán. Con este feito os gobernantes musulmáns consideráronse politicamente continuadores do anterior estado e asumiron os atributos detidos antes polos reis visigodos de Toledo. Deste xeito, coa conquista de toda *Spania* polos musulmáns, alén das súas fronteiras, os emires cordobeses serían coñecidos co título de *rex Spanie.* A partir dese intre comeza unha nova concepción xeográfica, pois España vai ser o nome co que se designe ao territorio musulmán, e Galicia ao territorio cristián. Así o historiador Al-Maqqari deixa claro a extensión do dominio musulmán ao referirse a conquista de comezos do século VIII:

> 
> 
> *Non quedou lugar sen dominar en Al-Andalus se exceptuamos o país de Galicia*.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Díaz, Pablo C. (2019-11-15). "El esquema provincial en el contexto administrativo de la monarquía visigoda de Toledo". *Mélanges de la Casa de Velázquez. Nouvelle série* (en castelán) (49-2): 77–108. ISSN 0076-230X. doi:10.4000/mcv.11009.
2. ↑  Iohannes Biclarensis*Chronicon Iohannis Biclarensis* 590.1 = vv 330-341.
3. ↑  *Wamba Lex*.
4. ↑  *Synodus Toletana tertia*.
5. ↑  *San Fructuoso de Braga: vida y novena*, Juan Llorens, Vicente Rafael. 2007. p 21. Tamén  Arquivado 01 de outubro de 2011 en Wayback Machine.
6. ↑  Ed.Cardoso, 1996, p.24
7. ↑  Crónica Mozárabe, ed. López Pereira, 1980a, ps. 76-79: "cum reginam spanie in coniugo copulatam.
8. ↑  Ed. Lafuente Alcántara, 1867, p. 166.
9. ↑  Al-Maccari, Histori, ed. Gayangos, 2002, v. I, p.291.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carriedo Tejedo, Manuel (2013). "La capitulación de la Gallaecia visigoda (¿11 de noviembre de 714?)" (PDF). *Diversarum rerum: revista de los Archivos Catedralicio y Diocesano de Ourense* (en castelán) (8): 337–360. ISSN 2171-5769. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de marzo de 2021. Consultado o 10 de marzo de 2021.
* Barroso Cabrera, Rafael; Morín de Pablos, Jorge; Sánchez Ramos, Isabel M.ª (2015). *Gallaecia Gothica: de la conspiración del Dux Argimundus (589/590 d.C.) a la integración en el Reino visigodo de Toledo*. Idanha-a-Velha. Histórica (en castelán). Audema. ISBN 978-84-16450-02-2. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2021. Consultado o 10 de marzo de 2021.

### Outros artigos

* Visigodos
* Lista dos reis visigodos
* Moeda visigoda