Ricky Martin en 2013
**Enrique Martín Morales**, máis coñecido polo seu nome artístico **Ricky Martin**, nado en San Juan o 24 de decembro de 1971, é un cantante, compositor, actor e escritor portorriqueño. Iniciou a súa carreira musical a mediados da década de 1980, como vocalista dun grupo xuvenil chamado Menudo.

A partir de 1991 estableceuse como solista. Lanzou nove álbums de estudio, tres recompilacións e máis de cincuenta sinxelos en castelán e inglés. Vendeu 60 millóns de álbums como solista. O seu álbum máis vendido é o que lanzou en 1999, titulado *Ricky Martin*.

Entre as súas cancións máis recoñecidas atópanse «Adeus», «Come with Me», «Disparo al corazón», «Fuego contra fuego», «Fuego de noche, nieve de día», «Jaleo», «La copa de la vida» (canción oficial do Mundial de Fútbol de 1998), «La Mordidita», «Livin' la vida lica», «María», «Más», «Nada es imposible», «Por arriba, por abajo», «She Bangs», «Tal vez», «Volverás» e «Vuelve!».

Ao longo da súa carreira recibiu premios como dous Grammy, cinco Latin Grammys, tres Billboard, oito Billboard Latin Music Awards, oito MTVs, oito World Music Awards e dous American Music Awards.

Traxectoria
-----------

O 29 de marzo de 2010 Martin fixo pública a súa homosexualidade a través de Twitter, ao manter unha relación amorosa co chileno Cristóbal Olivos, enlazando a unha misiva reproducida na súa páxina web oficial. Ademais, Ricky Martin ten dous fillos xemelgos, Valentino e Matteo, os cales foron concibidos mediante xestación subrogada. Desde que fixo pública a súa homosexualidade, Martin recibiu críticas por parte da igrexa; o cardeal portorriqueño Luís Aponte Martínez pediu ao cantante que promova os "valores tradicionais e non só o sexo".

O 4 de novembro de 2011, o goberno de España, presidido por José Luis Rodríguez Zapatero, concédelle a nacionalidade española, con base a que ten familiares españois e un domicilio en Madrid. Segundo recoñeceu o cantante, coa cidadanía pretendía casar en España para recoñecer o traballo do goberno de Zapatero en defensa dos dereitos dos homosexuais.

No Nadal de 2013 rematou a relación co seu mozo Carlos González Abella, segundo confirmou a representante do artista Helga García ao xornal de Porto Rico El Nuevo Día. A súa relación con González Abella foi determinante para que Martin saíse do armario en 2010, segundo declaracións do propio artista. A nova da ruptura tivo eco inmediato na prensa internacional.

Dende 2016, mantén unha relación con Jwan Yosef, un artista de orixe siria. Os rumores sobre o romance xestáronse a principio de ano cando foron captados polos paparazzis camiñando xuntos por Nova York e máis tarde, no mes de abril, foron vistos de vacacións no Xapón. Finalmente, Martin oficializou publicamente a súa relación con Yosef o 16 de abril de 2016 ao colgar na rede social Instagram unha postal de ambos os dous collidos da man nun evento benéfico no Brasil, foto que acompañou cunha breve pero expresiva mensaxe: "Yup." ("Si" en inglés).

Martin desde o ano 2013 é vexetariano declarando «Levo sete semanas cunha alimentación completamente vexetariana, e síntome incríbel. Sen peixe, sen carne vermella e sen polo», e practica ioga para manter unha vida saudábel. Martin é zurdo.

### Lenda urbana

En febreiro de 1999 difundiuse un engano sobre Ricky Martin e o programa *Sorpresa, sorpresa* presentado por Concha Velázquez. A lenda urbana, extraordinariamente propagada, afirmaba que Martin participara nunha "sorpresa" emitida en directo en que unha fan adolescente do cantante fora pillada *in fraganti* mentres un can lambía as súas partes untadas cunha crema doce. O suposto feito foi denunciado por Prodeni, unha asociación de dereitos da infancia, que tivera un rol como acusación particular no caso Arny. En 2023, Mamen Mendizábal fixo un programa emitido en LaSexta sobre esta lenda urbana, chamada de "loucura colectiva" e "histeria colectiva". Comprobouse que historias similares foron propagados noutras partes do mundo, como o Xapón e os Estados Unidos.

Notas
-----

1. ↑  "Carta de Ricky Martin (inglés y español) sobre su homosexualidad que no hay nada de malo en ello". Arquivado dende o orixinal o 08 de xullo de 2010. Consultado o 14 de novembro de 2016.
2. ↑  Ricky Martin pai de xemelgos
3. ↑
4. ↑  O goberno concede a Ricky Martin a nacionalidade española para poder casar
5. ↑  "BOE.es - Documento BOE-A-2011-18433".
6. ↑  «Ricky Martin terminó su relación con Carlos González», *El Nuevo Día*, 1 de xaneiro de 2014
7. ↑  Mábel Galaz, «Ricky Martin rompe con su novio», *El País*, 2 de xaneiro de 2014
8. ↑  Ricky Martin: Día del zurdo Arquivado 16 de agosto de 2016 en Wayback Machine. Consultado o 14 de xullo de 2016
9. ↑  Zurdos famosos: Ricky Martin Consultado o 14 de xullo de 2016
10. ↑  Benito, Marian (2023-02-12). "Ricky Martin, la niña, el perro y la mermelada: la gestación del mayor bulo de la televisión antes de internet". *Uppers* (en castelán). Consultado o 2023-06-18.
11. ↑  "Mamen Mendizábal 'mata' la leyenda de Ricky Martin y la mermelada: "Si esto pasa hoy hubiera sido brutal"". *ELMUNDO* (en castelán). 2023-05-07. Consultado o 2023-06-18.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128799
* WorldCat
* VIAF: 35309110
* Allmovie: p284838
* AllMusic: mn0000359026
* AlloCiné: 35376
* BNE: XX1287676
* BNF: 140005661
* Discogs: 56978
* Europeana: ID
* FAST: 415628
* Genius: Ricky-martin
* GND: 121317242
* IBDB: 79484
* IMDb: nm0005193
* ISNI: 0000000110537547
* LCCN: no98076760
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00835027
* NKC: jn20000701169
* NNDB: 000025268
* NTA: 186538510
* Rotten Tomatoes: ricky\_martin\_2
* Songkick: 84326
* SUDOC: 052512053
* TMDb: 128057
* WikiTree: Morales-251

 |