recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Murasaki Shikibu
**Murasaki Shikibu** (紫式部), dama da corte xaponesa a mediados da era de Heian (século X-XI), é sobre todo coñecida pola súa novela *A historia de Genji* (源氏物語, *Genji monogatari*).

Foi coñecida inicialmente como Tō-shikibu (藤 式部) - un nome *nyōbo* creado a partir do rango do pai, Tō (藤), de onde Tō-shikibu do apelido paterno (藤原) e relacionado cun título (shikibu-taijō, 式部大丞) cortesán - , mais o seu posterior nome propio "Murasaki", que quere dicir "púrpura", procede dun alcuño que lle deron na corte, tomado dun personaxe do mesmo "Genji monogatari", que causara unha grande impresión no público.

Filla de Tametoki Fujiwara, dignatario da corte, casou con Nobutaka Fujiwara, mais loguiño enviuvou, entrando ao servizo dunha das dúas emperatrices-consortes do emperador Ichijō, Shōshi. Durante este período, altos dignatarios como Fujiwara no Michinaga (藤原道長) emprestáronlle atención.

A súa obra principal, considerada como unha obra-mestra da literatura do seu país é *A historia de Genji*. Ademais legou outra obra, un dietario íntimo (紫式部日記, *Murasaki Shikibu nikki*), e unha colección de poemas que fixo que fose considerada como un dos trinta e seis grandes poetas da época.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Murasaki Shikibu Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81731
* WorldCat
* VIAF: 95154208
* BIBSYS: 90045483
* BMT: 4136
* BNCHL: 000423305
* BNE: XX953498
* BNF: 11917249n
* BRE: 2238522
* CANTIC: a11155917
* CERL: cnp00402780
* CiNii: DA00311714
* DeutscheBio: 118985655
* EBID: ID
* FAST: 1836463
* FemBio: 20330
* GEC: 0044966
* GND: 118985655
* Gutenberg: 46975
* ICCU: UFIV027707
* IMDb: nm0613556
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2144 1276
* LCCN: n79100628
* LibraryThing: murasakishikibu
* LibriVox: 4870
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00270993
* NKC: xx0001130
* NTA: 069496153
* OBP: ID
* OL: OL365212A
* PTBNP: 1389409
* SELIBR: 194414
* SNAC: w6m05rpc
* SUDOC: 02704291X
* TMDb: 1136127
* Treccani: murasaki-no-shikibu
* WikiTree: Fujiwara-2

 |
A seguinte é unha lista de integrais de funcións trigonométricas inversas.

{\displaystyle \int \arcsin {\frac {x}{c}}\,dx=x\arcsin {\frac {x}{c}}+{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int x\arcsin {\frac {x}{c}}\,dx=\left({\frac {x^{2}}{2}}-{\frac {c^{2}}{4}}\right)\arcsin {\frac {x}{c}}+{\frac {x}{4}}{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int x^{2}\arcsin {\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{3}}{3}}\arcsin {\frac {x}{c}}+{\frac {x^{2}+2c^{2}}{9}}{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int \arccos {\frac {x}{c}}\,dx=x\arccos {\frac {x}{c}}-{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int x\arccos {\frac {x}{c}}\,dx=\left({\frac {x^{2}}{2}}-{\frac {c^{2}}{4}}\right)\arccos {\frac {x}{c}}-{\frac {x}{4}}{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int x^{2}\arccos {\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{3}}{3}}\arccos {\frac {x}{c}}-{\frac {x^{2}+2c^{2}}{9}}{\sqrt {c^{2}-x^{2}}}}
{\displaystyle \int \arctan {\frac {x}{c}}\,dx=x\arctan {\frac {x}{c}}-{\frac {c}{2}}\ln(c^{2}+x^{2})}
{\displaystyle \int x\arctan {\frac {x}{c}}\,dx={\frac {c^{2}+x^{2}}{2}}\arctan {\frac {x}{c}}-{\frac {cx}{2}}}
{\displaystyle \int x^{2}\arctan {\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{3}}{3}}\arctan {\frac {x}{c}}-{\frac {cx^{2}}{6}}+{\frac {c^{3}}{6}}\ln {c^{2}+x^{2}}}
{\displaystyle \int x^{n}\arctan {\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{n+1}}{n+1}}\arctan {\frac {x}{c}}-{\frac {c}{n+1}}\int {\frac {x^{n+1}dx}{c^{2}+x^{2}}}\qquad {\mbox{(para }}n\neq 1{\mbox{)}}}
{\displaystyle \int \mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}\,dx=x\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}+{\frac {c}{2}}\ln(c^{2}+x^{2})}
{\displaystyle \int x\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}\,dx={\frac {c^{2}+x^{2}}{2}}\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}+{\frac {cx}{2}}}
{\displaystyle \int x^{2}\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{3}}{3}}\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}+{\frac {cx^{2}}{6}}-{\frac {c^{3}}{6}}\ln(c^{2}+x^{2})}
{\displaystyle \int x^{n}\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}\,dx={\frac {x^{n+1}}{n+1}}\,\mathrm {arccot} \,{\frac {x}{c}}+{\frac {c}{n+1}}\int {\frac {x^{n+1}dx}{c^{2}+x^{2}}}\qquad {\mbox{(para }}n\neq 1{\mbox{)}}}
**Miguel Castells Arteche**, tamén **Miguel Castells Artetxe**, nado en Busturia, Biscaia, en 1931, é un avogado e político vasco, pertencente á denominada esquerda abertzale.

Traxectoria
-----------

Miguel Castells Arteche é fillo de Miguel Castells Andriaensens, notario valenciano, e de María Isabel Arteche. Estudou Dereito na Universidade Central de Madrid, onde se licenciou en 1953. Destacou no seu defensa de activistas vascos e especialmente no Proceso de Burgos (1970), no que foi o avogado de Mario Onaindia. Tamén actuou como avogado defensor de Vladimiro Fernández Tovar, no Consello de Guerra do Goloso (Madrid), en 1975, contra cinco militantes do FRAP aos que se pedía pena de morte, dos cales foi fusilado Xosé Humberto Baena Alonso.

Militante de Herri Batasuna, nas eleccións xerais de 1979 foi escollido senador por Biscaia, e nas eleccións ao Parlamento Vasco de 1980 resultou elixido deputado.

Participou nos incidentes da Casa de Xuntas de Guernica de 1981 e foi procesado por inxurias ao rei xunto con Jokin Gorostidi, Iñaki Ruiz de Pinedo, Txomin Ziluaga, José Luís Cereceda, Jon Idígoras, Santiago Brouard, José Ramón Echevarría, Andoni Ibarguren e Severino Rodríguez de Yurre. O 31 de outubro de 1983 foi condenado polo Tribunal Supremo a un ano de prisión e inhabilitación por inxurias por mor dun artigo publicado en *Punto e Hora de Euskal Herria* en xuño de 1979 onde afirmaba que os asasinatos de Germán Rodríguez en Pamplona (durante os Sanfermines de 1978) e Joseba Barandiaran en Donostia (durante as protestas polos sucesos de Pamplona) quedaran impunes. O Tribunal Constitucional ratificou a sentenza en 1985. O 23 de abril de 1992 o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos considerou que coa sentenza vulnerouse o dereito á liberdade de expresión de Castells.

Familia
-------

É cuñado de José Ramón Recalde, político do PSE-EE, conselleiro do Goberno Vasco entre 1988 e 1995 e sobrevivente dun intento de asasinato por parte de ETA en 2000.

Obras
-----

* *El mejor defensor, el pueblo* (1978)
* *Radiografía de un modelo represivo* (1982)
* ¿Proceso al jurado?: conversaciones con Miguel Castells (1997) con Eva Forest.

Notas
-----

1. ↑  "Necrológicas: Miguel Castells, notario".
2. ↑  Batista, Antoni (setembro de 2010). "Testigos de torturados". *Sàpiens* (Barcelona) (95): 51. ISSN 1695-2014.
3. ↑  TEDH: Case of Castells v. Spain

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento Vasco
* Ficha no Senado
* "«El mero hecho de luchar ya es una victoria»". Arquivado dende o orixinal o 13 de xaneiro de 2012. Consultado o 10 de novembro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3753213
* WorldCat
* VIAF: 28356593
* Auñamendi: 154207
* BNE: XX855344
* GND: 121427129
* SUDOC: 12339340X

 |
| Naira |
| --- |
| **Nigerian naira (inglés)**  |
| Código: | NGN |
| Ámbito: |  Nixeria |
| Símbolo: | ₦ |
| Fracción: | 100 kobo |
| Moedas: | 50 kobo 1 e 2 naira |
| Billetes: | 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 e 1000 naira |
| Emisor: | Banco Central de Nixeria |
| Taxa de troco:27-04-2011 | 1 EUR = 228,384 NGN
1 USD = 154,47 NGN |
| *Troco actual* |

O **naira** é a moeda de curso legal de Nixeria. O seu código ISO 4217 é NGN (abreviado co símbolo **₦**, que está incluído no Unicode no código punto U+20A6). Cada naira divídese en 100 kobo.

O nome da moeda vén dunha alteración do nome do país, Nixeria (en inglés pronunciado [naj'dʒiria]), mentres que o da fracción vén da pronunciación yoruba do inglés copper ("cobre"), material co que se facían os peniques, a antiga moeda fraccionaria.

Aproveitando a decimalización da moeda en 1973, Nixeria substituíu a libra nixeriana (N£) polo naira a razón de 2 ₦ por N£. Foi, xa que logo, o último estado que abandonou o sistema predecimal de xilins e penique.

En inglés, nin a moeda nin a súa fracción non se pluralizan, de xeito que tanto nas moedes como nos billetes empréganse as formas naira e kobo tanto para o singular como para o plural.

Historia
--------

Na época da crise enerxética, contra os anos '70 o naira era unha moeda forte a nivel internacional e a súa taxa de troco era de 2 narias por dólar. Mais foi perdendo valor progresivamente ata chegar no 2005 a unha taxa de troco de 130 nairas por dólar. A pesar de todo o naira é aceptado doadamente polos seus países veciños. Está previsto que o naira sexa substituído polo Eco, a futura moeda do oeste africano. En outubro de 2021, o eNaira, a versión dixital da moeda estatal, lanzase oficialmente en Nixeria.

Moedas
------

A serie de moedas actualmente en circulación foi acuñada no ano 2006, anteriormente tamén circulaban moedas de 1/2, 1, 5, 10 e 25 kobo (retiradas no 2007), o valor facial encóntrase no reverso xunto ao motivo especificado. Aínda que estas moedas acuñadas no 2006 están destinadas a fomentar o emprego dos cartos en metálico en lugar dos de papel, o obxectivo non foi cumprido, xa que a día de hoxe é estraño atoparse en circulación algunha moeda, a que os prezos están redondeados a unha cifra mínima de 5 Nairas.

Billetes
--------

Existen billetes en circulación coas denominacións de 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 e 1.000 nairas. Nos billetes aparece escrito o nome da moeda en caracteres árabes (نايرا), alfabeto co que se escribe tradicionalmente o hausa, unha das linguas oficiais de Nixeria.

Notas
-----

1. ↑  "naira". *TERGAL*. Consultado o 26/12/2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Banco Central de NixeriaArquivado 29 de xullo de 2014 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203567
* EBID: ID

 |
Un **nanobiosensor** é un nanosensor capaz de detectar e/ou cuantificar compoñentes químicos ou biolóxicos en tecidos ou organismos vivos, especialmente células.

Actualmente existen nanobiosensores capaces de detectar e medir no interior de células vivas sen as danar, dando conta da presenza de moléculas concretas en puntos precisos da mesma. Aínda que se pode dicir que se atopan en plena fase de investigación e desenvolvemento, sendo obxecto de numerosos programas de i+d+i en todo o mundo.

Existen múltiples tipos segundo a técnica de medida, os materiais e procedementos empregados na súa fabricación etc.; como por exemplo os realizados mediante a silanización de fibras ópticas de puntas nanométricas, ou os realizados mediante nanocápsulas.

As súas aplicacións son tamén numerosas: a monitorización en tempo real da dinámica celular, a investigación de mecanismos de manifestación xénica etc.

En moitos casos, empregados con outro instrumental, poden ser usados como nanoferramentas para inducir procesos bioquímicos en puntos concretos de organismos vivos.

### Véxase tamén

* Nanosensor
* Nanotecnoloxía
* Nanociencia
***Mr. Vertigo*** é unha novela de Paul Auster publicada en 1994. Foi traducida ao galego por Antón López Dobao e publicada por Sotelo Blanco en 1996.

O autor combina o fantástico coa crúa realidade sufrida nos Estados Unidos entre a Gran Depresión e a segunda guerra mundial.

Trama
-----

Walter Claireborne Rawley é un rapaz orfo, que vivía en Saint Louis cos seus tíos até que coñece ao Mestre Yehudi, un personaxe carismático e misterioso, que lle promete aprenderlle a voar.

Tras un período de aprendizaxe nunha casa rural en Kansas, percorren o Medio Oeste e a costa atlántica co seu espectáculo de levitación. Pouco antes de actuar en Nova York, Walt comeza a ter problemas á hora do seu espectáculo, debido a unhas fortes dores de cabeza. Deciden marchar a Hollywood para facer carreira no mundo do cinema, pero ao chegaren a California son atracados polo tío de Walt, que lle gardaba xenreira dende anos atrás. Walt vaga durante tres anos polo país, e recala en Chicago, onde fai negocios ao abeiro da Lei seca. Logo é obrigado a alistarse no exército durante a segunda guerra mundial. Rematado o conflito, recala en Newark, onde vive felizmente 23 anos. Tras quedar viúvo, pasa por un período de alcoholismo, e nunha viaxe a Denver decide retornar á casa de Kansas, onde remata os seus días.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina da editorial[*Ligazón morta*].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1951470
* BiTraGa: 674
* ISBN: 978-84-339-0679-3
* ISFDB: 16467
* OCLC: 29668740
* OL: OL1682239W

 |
**Nananu-i-Cake** [nɑː.nɑːˈnuː iː ðɑːˈkeː] é un illa de Fidxi preto dun quilómetro da costa da illa principal de Viti Levu, preto da cidade de Rakiraki da Provincia Ra.

Nananu-i-Cake atópase xusto á beira da illa de Nananu-i-Ra. As illas Nananu-i-Cake e Mabua (o illote que se atopa inmediatamente ao sueste) teñen unhas 242´81 hectáreas ou 2.225.780 metros cadrados de superficie..

O nome da illa, Nananu-i-Cake, significa "Fantasía a barlovento" (ou ao leste) en fidxiano. A illa tamén é coñecida por outros nomes, entre eles **Ananugata**, **Nananugata**, **Yananu** e illa Nananu-i-Thake.

A residencia principal da illa foi deseñada polo estudo de arquitectura de Murray Cockburn, con sede en Auckland. Un peirao de augas profundas na costa occidental da illa.

Historia
--------

En 1974, Sir Harold Mitchell visitou Fidxi desde o Reino Unido e comprou Nananu-i-Cake e Mabua como refuxio. Debido á posición de Harold de Vice-Presidente do Partido Conservador con Sir Winston Churchill e a súa posición social e política, varios dignatarios de alto nivel visitaron e quedaron na illa. Árbores conmemorativos foron plantados por moitas destas visitas de alto perfil. Nananu-i-Cake pertence á familia de Sir Harold Mitchell desde 1974.

Nananu-i-Cake tamén conserva evidencias de *moka*, formacións de pedra construídas en zonas de marea para atrapar peces na marea baixa, e fortificacións con paredes en anel construídas con pedras volcánicas.

Notas
-----

1. ↑  Wheatley, Paul (1 December 2012). "600-acre Nananu-i-Cake Island off of Fiji, for sale". *Departures - US Edition* (Journal International Publishing). Arquivado dende o orixinal o 24 de marzo de 2013. Consultado o 10 de outubro de 2015.
2. ↑  "Nananu-i-cake (Nananuicake) Map, Weather and Photos - Fiji: island - Lat:-17.3167 and Long:178.233". getamap.net. Consultado o 12 January 2013.
3. ↑  "Nananu-i-Thake Island Map". mapase.com. Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2013. Consultado o 30 May 2013.
4. ↑  West, Carol (October 2012). "Nananu i Cake, Rakiraki -- Freehold Island 600 acres". Professionals Real Estate Group. Arquivado dende o orixinal o 18 de febreiro de 2013. Consultado o 10 January 2013.
5. ↑  Navaratnarajah, Romesh (12 October 2012). "Fiji island on the market for US$10 million". PropertyGuru.com.sg. Consultado o 10 January 2013.
6. ↑  Morrison, R.J.; Geraghty, Paul A.; Crowl, Linda, eds. (1994). *Science of Pacific Island peoples. Volume 2: Land use and agriculture*. University of the South Pacific. pp. 163–166. ISBN 9789820201057. Consultado o 13 January 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3024335
* GeoNames: 2202132

 |
**Obxectivismo poético** ou **poesía obxectivista** é como se acostuma a ser chamada a poesía elaborada por un grupo de poetas pertencentes á segunda xeración do modernismo anglófono, que aparecen a partir de 1930. Foron influenciados por poetas como Ezra Pound, que foi un dos seus propagadores, e William Carlos Williams, próximo ao grupo.

Os principios básicos da poética obxectivista foron definidos polo poeta e o seu principal teórico Louis Zukofsky. A poesía obxectivista trata o poema como algo palpable, como un *obxecto*, marcado pola intelixibilidade e o ton sincero, sen afastarse da lingua habitual e sen eludir o mundo real, que debe ser claramente observado polo poeta.

A maioría dos poetas adheridos a esta estética eran dos Estados Unidos. Ademais de Zukofsky e Williams, o grupo tamén incluía aos estadounidenses Charles Reznikoff, George Oppen, Carl Rakosi e Lorine Niedecker, así como o inglés Basil Bunting.

En Nova York, Louis Zukofsky, Charles Resnikoff e George Oppen fixeron un primeiro contacto que, como William Carlos Williams, pretendían dilapidar o imaxismo (*imagism*) poundiano do que consideraban dilucións producidas e difundidas por Amy Lowell, que entón estaba á fronte dese movemento.

Das discusións ao redor desta proposta, xurdiu a semente do movemento obxectivista -termo iniciado por Zukofski en dous ensaios - "Program Objectivist, 1931" e "Sincerity and Objectification" - enxertado ao final do número da prestixiosa revista *Poetry*.

En febreiro de 1931, o grupo lanzouse nas páxinas de "Poetry", que Zukofski, a través de Pound, editou a favor (e en contra) de Harriet Monroe. Ademais de Williams e os tres fundadores do Obxectivismo, estiveron presentes nesta edición Carl Rakosi e Busil Bunting, e outros poetas como Kenneth Rexroth e Robert McAlmon.

A poética do obxectivismo tivo unha forte influencia na poesía estadounidense posterior, incluídas as asociadas co Rexurdimento de San Francisco.

Notas
-----

1. ↑  Carvalho, Ruy Vasconcelos de. *Séries Discretas* (sobre George Oppen). Espéculo, Revista de estudios literarios. Universidad Complutense de Madrid. 2002.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre literatura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Observatorio astronómico de Estrasburgo.
Un **observatorio astronómico** é unha construción ou lugar destinado ao estudo dos corpos celestes e do ceo en xeral.

Características
---------------

Observatorio astronómico de Cotobade.
Historicamente os observatorios contiveron sextantes como ferramentas ou pedras aliñadas con certos fenómenos astronómicos, como é o caso de Stonehenge. A comezos da década de 1940 comezáronse a construír radiotelescopios para detectar e estudar radiofontes no Universo. O maior radiotelescopio do mundo atópase en Porto Rico, trátase do Radiotelescopio de Arecibo. O maior centro de Radiotelescopios está en Chajnantor, Chile.

Os modernos observatorios astronómicos conteñen enormes telescopios (con espellos de varios metros de diámetro) e ordenadores para o procesamento dos datos obtidos. Exemplos de observatorios deste tipo son o Mauna Kea en Hawái, Observatorio del Roque de los Muchachos e Observatorio do Teide nas Illas Canarias, Cerro Tololo e Cerro Pachón en Chile.

Cos derradeiros adiantos científicos foi posible enviar telescopios e instrumentos de observación celeste fóra do planeta Terra, como o Telescopio Espacial Hubble.

En Galiza existen catro observatorios astronómicos. O primeiro foi o Observatorio astronómico de Lalín, inaugurado en 1911. O Observatorio Ramón María Aller da Universidade de Santiago de Compostela funciona desde 1943. En 2008 inaugurouse o Observatorio astronómico de Forcarei (xa pechado), e en 2011 comezou a funcionar o Observatorio astronómico de Cotobade. Está en proxecto a construción doutro máis en Covelo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Códigos de observatorios astronómicos
* Observatorio espacial
* Observatorio Griffith
* Observatorio

### Observatorios astronómicos de Galicia

* Observatorio astronómico de Lalín
* Observatorio Ramón María Aller
* Observatorio astronómico de Cotobade
* Observatorio Astronómico de Forcarei
* Centro Astronómico de Trevinca

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Observatorio astronómico*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1254933
* EBID: ID
* NDL: 00572839
* NKC: ph118645
* PSH: 562

 |
**Obús** é un grupo español de música rock con orixe en Madrid, fundado a comezos dos anos 80.

Historia
--------

Nos primeiros meses de 1980 dous mozos madrileños, Juan Luis Serrano e Francisco Laguna, baixista e guitarrista, que xa coincidiran en outras formacións como Red Box e Madrid 20, decidiron formar Obús. Para completar o grupo chamaron o persusionista Manolo Caño (Mazo).

Así continuaron ata abril de 1981, mes no que Manolo Caño foi substituído por Fernando Sánchez; asemade incorpórase Fortu Sánchez como vocalista. Ata ese intre os encargados de poñerlle voz ás cancións eran Juan Luis e Paco.

Obús gañou a terceira edición do concurso de rock Villa de Madrid, o que lles serviu para asinar o seu primeiro contrato discográfico con Chapa Discos.

En xullo de 1981 entraron no estudio e comezaron a gravar o seu primeiro álbum, "Prepárate", producido por Tino Casal e Luis Soler, contando coa colaboración de Luis Cobos.

Nada máis ver a luz, o disco catapultou o grupo á fama, chegando ao número un de Los 40 Principales.

En 1982 sacaron o seu segundo álbum, "Poderoso como el Trueno", seguindo a liña do primeiro.

En 1984 chegoulles o momento da consagración co lanzamento do seu terceiro disco, "El Que Más", gravado nos Mediterráneo Studios de Eivisa, coa axuda do enxeñeiro de Judas Priest.

En 1987 tiñan suficientes cancións como para dicidirse a gravar un dobre disco en directo, "En directo" 21-2-87. Aínda que a música heavy en España ía perdendo forza, Obús volveu en 1996 aos escenarios e en absoluto silencio comezaron a compoñer novos temas, que se viron reflectidos no seu regreso discográfico, en outubro do 2000, co disco "Desde el fondo del abismo".

Dende xuño de 2004 o grupo conta cun novo baixista, Nacho García. En setembro de 2006 publicouse un novo disco recompilatorio.

Membros
-------

* Francisco Laguna: guitarra e coros.
* Fernando Sánchez: batería.
* Fortu Sánchez: voz.
* Nacho García: baixo e coros.

Discografía
-----------

### Álbums de estudio

* *Prepárate* (1981)
* *Poderoso como el trueno* (1982)
* *El que más* (1984)
* *Pega con fuerza* (1985)
* *Dejarse la piel* (1986)
* *Otra vez en la ruta* (1990)
* *Desde el fondo del abismo* (2000)
* *Segundos fuera* (2003)
* *Cállate!* (2010)

### En vivo

* *En directo 21-2-87* (1987)
* *De Madrid al Infierno* (2012)

### Recompilatorios

* *Cuando estalla la descarga* (2001)
* *Vamos muy bien* (2006)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Obús Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do grupo *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394426
* WorldCat
* VIAF: 153508988
* AllMusic: mn0000252641
* Discogs: 1026246
* Metal Archives: 6412
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 555480

 |
En estatística, o **erro sistemático**, tamén chamado **nesgo** ou **biés** (ver sección *Terminoloxía*), é aquel que se produce de igual modo en todas as medicións que se realizan dunha magnitude. Pode estar orixinado nun defecto do instrumento, nunha particularidade do operador ou do proceso de medición etc. Contraponse ao concepto de erro aleatorio.

Terminoloxía
------------

A RAG non dá unha solución terminolóxica para denominar este concepto en galego. Nas linguas da nosa contorna parece haber unha duplicidade entre un termo máis descritivo (*erro sistemático* en portugués, *error sistemático* en castelán, *erreur systématique* en francés, *systematic error* en inglés), e outro máis popular (*viés* en portugués, *sesgo* en castelán,  *biais* en francés, *bias* en inglés).

A falta dun ditame da autoridade lingüística, parece adecuado usar o termo *erro sistemático* como forma máis académica para o concepto. Con todo, de xeito paralelo ás outras linguas, en galego ten certa vitalidade a forma popular *nesgo*. Tampouco se pode rexeitar o termo *biés*, que o dicionario da RAG dá como sinónimo de *nesgo*, e comparte etimoloxía cos termos usados na maioría de linguas da nosa contorna, especialmente co portugués.

Fontes do erro sistemático nas ciencias experimentais
-----------------------------------------------------

No deseño e elaboración dun estudo para a investigación clínica, pode haber diversos erros sistemáticos:

* Nesgo ou biés de selección: Erro debido a que os grupos non son comparábeis por causa do modo en que foron escollidos os suxeitos a estudo.
* Nesgo ou biés de información: Erro debido a que os grupos non son comparábeis por causa do modo en que foron obtidos os datos.
* Nesgo ou biés de confusión: Erro debido a unha mestura de efectos debidos a unha terceira variábel, chamada *variábel de confusión*.

Este erro non está relacionado co tamaño da mostra. Está implícito no deseño do estudo, e resulta difícil de corrixir na fase analítica. Determina o que se coñece como validez interna do estudo.

Erro sistemático vs. erro aleatorio
-----------------------------------

Os erros de medición poden dividirse en dous tipos, erro aleatorio e erro sistemático. O erro aleatorio está sempre presente nunha medición. É causado por flutuacións impredicíbeis na lectura dos aparellos de medida ou na interpretación do experimentador, e aparece como diferentes resultados para unha mesma medición. Pode ser estimado comparando varias medidas, e reducido grazas ao uso da media. O erro sistemático, porén, non pode ser descuberto deste xeito porque sempre desvía os resultados na mesma dirección, aínda que é posíbel evitalo se se descobre a súa causa.

Notas
-----

1. ↑  Vocabulario estatístico galego-castelán Arquivado 13 de setembro de 2015 en Wayback Machine. do Instituto Galego de Estatística.
2. ↑  O salto da lingua común á especializada: o caso de "nesgo" na web do Servizo de normalización lingüística da USC.
3. ↑  Definición de *biés* no Dicionario da Real Academia Galega.

Véxase tamén
------------

* Erro aleatorio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2257880
* EBID: ID
* GND: 4372292-1
* MAG: 2910942458

 |
Museo d´art Contemporari de Barcelona (MACBA) de Richard Meier.
**New York Five** (ou *The Five Architects*) é un grupo de arquitectos formado por John Hejduk, Peter Eisenman, Richard Meier, Michael Graves e Charles Gwathmey.

Historia e características
--------------------------

No ano 1972 publícase un libro de fotografías en branco e negro que recolle o traballo arquitectónico dos cinco arquitectos titulado *Five Architects*, de aí o nome do grupo. Esas fotografías xa formaran parte, uns poucos anos antes, dunha exposición para o MOMA. O libro foi publicado en 1975 por Oxford Press, alcanzando moita máis notoriedade.

Ocasionalmente reciben o alcume de Brancos (Whites) en referencia a súa rivalidade co grupo dos Grises (Greys), integrado por Romaldo Giurgola, Allan Greenberg, Charles Moore, Jaquelin T. Robertson e Robert A. M. Stern, que no ensaio "Five on Five", publicado na revista *Architectural forum*,[] acusaban o grupo de Hejduk e compañía de non ter en conta nin a contorna, nin os usuarios nin a funcionalidade nos seus edificios.

Os New York Five en Galicia
---------------------------

En Galicia hai tres obras deste grupo de arquitectos, as tres en Santiago de Compostela: dúas delas no monte Gaiás, a Cidade da Cultura de Peter Eisenman e as Torres Hejduk, e o edificio do centro sociocultural A Trisca no barrio de San Pedro, estes dous últimos de John Hejduk.

Ademais Peter Eisenman tamén planificou un redeseño do estadio de Riazor que nunca chegou a concretarse.

Notas
-----

1. ↑  Goldberger, Paul (1996-02-11). "ARCHITECTURE VIEW;A Little Book That Led Five Men to Fame". *The New York Times*. ISSN 0362-4331. Consultado o 2017-04-11.
2. ↑  *Five architects: Eisenman, Graves, Gwathmey, Hejduk, Meier.* [New York]: Wittenborn. 1972. ISBN 9780815004226.
3. ↑  "Centro Sociocultural da Trisca". *www.santiagoturismo.com*. Consultado o 2020-04-29.
4. ↑  "El Guggenheim soñado de Lendoiro". *www.laopinioncoruna.es* (en castelán). 2015-01-04. Consultado o 2020-04-29.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Stern, Robert (1973). "Five on Five" (PDF). *The Architectural Forum*: 46-48. Arquivado (PDF) dende o orixinal o 2021-11-21.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q544492
* EBID: ID
* GEC: 0246560
* Treccani: five-architects

 |
Unha notaría en Vigo
O **notario** é un axente con delegación do poder público que labra e fai as averbacións nos seus libros de notas os instrumentos dos actos xurídicos que lle son solicitados polas persoas interesadas, facéndoo con observancia das normas xurídicas pertinentes, incluíndo as de Dereito Tributario.

O notario ten como función recibir, interpretar e dar forma legal á vontade das partes en actos xurídicos extraxudiciais, labrando os instrumentos necesarios a ese fin, conferíndolles fe pública e asegurándolles a respectiva conservación, forza probatoria e forza executiva.

Historia
--------

O notario é herdeiro dunha figura do dereito romano, o tabelión, que coexistía con outros profesionais relacionados. Coa caída do Imperio a maioría destas figuras van esmorecendo e o **tabelion**, que redactaba actas e convenios, converxe cos **tabularii**, funcionarios que elaboraban listaxes oficiais. Esta confluencia atribúese a unha confusión intencionada do insigne xurista Accursio nas súas glosas e axiña outros xuristas comezaron a utilizar ambas formas como sinónimas. O uso da palabra *notario* aplicábase nesa época fundamentalmente aos notarios da igrexa que evidentemente eran moito máis comúns que os outros, polo que o nome pasou xa no século XIII a designar os escribáns ou tabelións.

Rainero de Perugia, profesor na Universidade de Boloña publicou arredor de 1230 o *Ars notariae*, onde define a notaría como o estudo especializado no Dereito material da escrituración de contratos e últimas vontades. A primeira codificación destas figuras foi nas Partidas de Afonso X onde o único nome que se aplica é o de *escrivano* (escribán). A seguinte reforma será a "Pragmática de Alcalá" do 7 de xuño de 1503. Non se produciu ningún cambio lexislativo importante ata o 28 de maio de 1862 coa aprobación da Lei orgánica do notariado.

O notariado en diferentes países
--------------------------------

En xeral a figura é similar en todos os países de dereito romano-xermánico (o que inclúe toda a Europa continental e América latina).

En España os notarios teñen o dobre carácter de funcionarios públicos e profesionais do dereito segundo o establecido na Lei do Notariado. A súa retribución é por arancel determinado por Real Decreto. O Ministro de Xustiza ostenta tamén o título de "Notario Maior do Reino", por actuar como fedatario de acontecementos como o xuramento dos altos cargos.

En Portugal coexiste o público e o privado, mais irán pasar todos a privados.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189010
* AAT: 300025454
* BNCF: 7194
* BNE: XX530380
* BNF: 11951013g
* EBID: ID
* GEC: 0126713
* GND: 4042660-9
* LCCN: sh85092781
* NDL: 00566767
* PSH: 9058

 |
**Música noise** é un termo usado para describir distintas variedades da música de vangarda que adoitan a usar elementos coma cacofonía, disonancia, atonalidade, ruído, indeterminación e repetición na súa realización. A música noise pode contar con distorsión, varios tipos de ruídos xerados acustica ou electronicamente, sinais electrónicas producidas ao chou e instrumentos non tradicionais. A música noise tamén incorpora gravacións manipuladas, estática, asubíos e zunidos, retroalimentación, sons de máquinas, software con sons personalizados, instrumentos con circuitería creada a propósito, e elementos vocais non musicais que impulsan o ruído ata o éxtase.

O Futurismo foi un movemento artístico importante para o desenvolvemento da estética noise, ao igual que o Dadaísmo, e posteriormente o Surrealismo e o Fluxus, sobre todo os artistas Fluxus Joe Jones, Yasunao Tone, George Brecht, Robert Watts, Wolf Vostell, Yoko Ono, Walter De Maria, Milan Knížák, LaMonte Young e Takehisa Kosugi.

A música noise contemporánea adoita asociarse ao volume extremos e á distorsión, particularmente no dominio da música popular, con exemplos como o uso do *feedback* por Jimi Hendrix, Nine Inch Nails, Sonic Youth e o álbum de Lou Reed *Metal Machine Music*.

Outros exemplos de música con características noise son os traballos de Iannis Xenakis, Karlheinz Stockhausen, Helmut Lachenmann, Cornelius Cardew, Theatre of Eternal Music, Rhys Chatham, Ryoji Ikeda, Survival Research Laboratories, Whitehouse, Cabaret Voltaire, Psychic TV, Blackhouse, as gravación das esculturas sonoras de Jean Tinguely, a música do *Orgien Mysterien Theater* de Hermann Nitsch, os traballos de finais dos 60 de La Monte Young. Xéneros como a música industrial, o techno industrial e a glitch music empregan elementos baseados no noise.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q726239
* LCCN: sh2001009873

 |
|  |
| --- |
| Abecedario |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee |
| Ff | Gg | Hh | Ii | Ll |
| Mm | Nn | Ññ | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu |
| Vv | Xx | Zz |
|  **Non galego:** Çç - Jj - Kk - Ww - Yy  |

O **N** (**ene**) é a duodécima letra do alfabeto galego, e representa o fonema nasal alveolar sonoro.

Usos
----

En química, **N** é a abreviatura do elemento químico nitróxeno.

En xeografía é abreviatura de norte.

En matemáticas simboliza un número natural.

En física simboliza a unidade de medida de forza Newton.

En estatística, **N** é o número de elementos ou suxeitos que compoñen unha poboación estatística; **n** é o número de elementos que se obteñen dela nunha mostra.

Véxase tamén
------------

Entradas da enciclopedia que comezan por N

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***n*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***ene*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***N*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9937
* EBID: ID

 |
Coordenadas: 41°51′13″N 3°07′17″L﻿ / ﻿41.853484, 3.12138

O **Nou Estadi de Palamós** é un campo de fútbol da vila de Palamós, na provincia de Xirona, España. Foi inaugurado o 29 de agosto de 1989, e posúe unha capacidade para 5.824 espectadores. Atópase situado na rúa Narcís Pagès i Prats. O seu equipo local é o Palamós Club de Futbol.

Dende a tempada 2014/15 tamén xoga no estadio a Unió Esportiva Llagostera. A imposibilidade de cumprir os requisitos da Liga de Fútbol Profesional para xogar en Segunda división e despois de que as negociacións para xogar no Estadi Municipal de Montilivi non prosperaran, o primeiro equipo do Llagostera optou por xogar no Nou Estadi de Palamós. Aínda que este estadio acolleu partidos de Segunda do Palamós entre 1989 e 1995, houbo que facer algunhas remodelacións.

Notas
-----

1. 1 2  Marca (ed.). "O Llagostera xogará en Palamós".
2. ↑  Diari de Girona, ed. (5 de xullo de 2014). "Montilivi, só para o Girona".
3. ↑  Ribas, Ramon (7 de xullo de 2014). Diari de Girona, ed. "O Llagostera xogará en Palamós". Consultado o 7 de xullo de 2014.

Véxase tamén
------------

* Palamós Club de Futbol
* Unió Esportiva Llagostera

### Ligazóns externas

* O estadio na páxina web do Palamós CF *(en catalán)*
**N-4** ou **Proton 1** foi unha serie de observatorios espaciais soviéticos adicados ao estudo dos raios cósmicos de alta enerxía.

Características
---------------

Lanzáronse 4 satélite N-4, todos eles mediante foguetes Proton, cun deles sen conseguir chegar a órbita. Tiñan unha masa de 12.200 kg, usaban paneis solares e eran inxectados en órbitas duns 180 km de perixeo e uns 600 km de apoxeo. A súa misión era investigar os raios cósmicos moi enerxéticos, para o cal usaban calorímetros de ionozación, co que podían observar raios cósmicos de ata 1013 eV. Tamén podían medir a intensidade e o espectro de raios gamma de ata 50 MeV. Aos N-4 seguiulle a serie N-6, que ao final só consistiu nun único satélite.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| N-4 1 | 16 de xullo de 1965 | Proton | Éxito |
| N-4 2 | 2 de novembro de 1965 | Proton | Éxito |
| N-4 3 | 24 de marzo de 1966 | Proton | Fallo |
| N-4 4 | 6 de xullo de 1966 | Proton | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2020). "N-4" (en inglés). Consultado o 4 de outubro de 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Proton 1, 2, 3 (Proton-1 1, 2, 3, 4 / N-4 #1, 2, 3, 4)" (en inglés). Consultado o 4 de outubro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Proton
* N-6

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10354695
* NSSDC ID: 1965-054A
* SCN: 01466

 |
Anverso do documento.
Reverso do documento.
A **Notícia de torto** é un manuscrito en pergamiño medieval datado en 1215 ou 1216, considerado o segundo documento máis antigo en lingua galego-portuguesa, posterior á Notícia de Fiadores. Tal título, porén, é rexeitado por algúns autores coma Ramón Lorenzo que o considera "un híbrido latino-galego-portugués", mentres que outros nin sequera o consideran un documento.

O título é unha referencia á súa primeira liña (*De noticia de torto que feceru(m) a Laure(n)cius Ferna(n)diz*).

Nel, Lourenço Fernandes da Cunha fai un minucioso relatorio das malfeitorías feitas polos fillos de Gonzalo Ramires. O pergamiño, de 313 por 170 milímetros, escrito por ambas caras, foi atopado no mosteiro feminino de Vairão, e consérvase no Arquivo Nacional Torre do Tombo de Lisboa. Probabelmente este escrito sexa unha tradución doutro en lingua latina, característica empregada adoito nos documentos medievais.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***Notícia de torto*** |

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "Notícia de Torto". *Arquivo Nacional da Torre do Tombo*. Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2017. Consultado o 22 de marzo de 2016.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Palio.
Coordenadas: 43°19′06″N 11°19′53″L﻿ / ﻿43.31833, -11.33139

Bandiras dos barrios de Siena, que se venden como *souvenir*
O **Palio de Siena** (*Palio di Siena*) é unha carreira de cabalos que enfronta ás *contradas* ou distritos da cidade de Siena, Italia.

De orixe medieval, a competición (*La Corsa*, como se denomina ali), desenvólvese normalmente dúas veces ao ano:

* O 2 de xullo córrese o *Palio di Provenzano* (en honor á Virxe de Provenzano) e
* O 16 de agosto o *Palio dell'Assunta* (en honor da Asunción da Virxe).

En ocasións excepcionais, como foi a chegada do home á Lúa, ou aniversarios entendidos como relevantes e pertinentes, como o centenario da Unificación de Italia, a comuna de Siena pode decidir efectuar un Palio *extraordinario*, a celebrar entre maio e setembro.

A carreira ten lugar na céntrica *Piazza del Campo* de Siena.

Notas
-----

1. ↑  La Corsa *(en italiano)*.
2. ↑  Il Drappellone o Palio *(en italiano)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Palio de Siena*** |

### Bibliografía

* Mauro Civai e Enrico Toti (1995): *Palio, la corsa dell'anima*. Siena: Edizioni Alsaba. ISBN 978-88-85331-23-5.
* William Heywood (1993): *Nostra donna d'agosto e il Palio di Siena*. Siena: Protagon Editori Toscani. ISBN 978-88-8024-002-0.

### Ligazóns externas

* Palio di Siena *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q940390
* WorldCat
* VIAF: 137439503
* EBID: ID
* LCCN: n2009050602

 |
A **paleontoloxía lingüística** é unha disciplina que pretende clarificar a prehistoria e cultura material dos falantes dunha lingua morta ou protolingua antiga.
A paleontoloxía lingüística baséase na análise do vocabulario, e en particular a existencia de certos nomes de plantas e animais e innovacións tecnolóxicas, a partir das cales poden facerse conxecturas sobre a cultura material dos falantes das protolinguas que deron lugar ás linguas da familia. Así, a paleontoloxía lingüística trata de reconstruír a historia de épocas moi afastadas do presente onde carecemos de fontes escritas a través da evidencia lingüística; é unha fonte útil e igualitaria de coñecer o desenvolvemento das diferentes rexións, especialmente se se combina coa evidencia arqueolóxica.

Paleontoloxía indoeuropea
-------------------------

Historicamente a paleontoloxía lingüística apareceu no contexto da lingüística indoeuropea. O extraordinario interese suscitado entre lingüistas, historiadores e arqueólogos pola constatación de que case todas as linguas de Europa e un importante número en oriente medio e o subcontinente indio derivaban dunha lingua nai común, chamada protoindoeuropeo; levou a buscar a orixe do pobo indoeuropeo que falaría esa lingua e o tipo de cultura material que tería.
Así por exemplo a presenza do termo común para 'bronce' reconstruíbel para metal suxire que os indoeuropeos serían unha cultura calcolítica. A abundancia de termos referidos á tecnoloxía da roda e dos carros tirados por cabalos suxire que puido existir unha caste guerreira que empregou o carro como arma ofensiva na expansión indoeuropea. A presenza de certos nomes de animais e plantas, en comparación coa distribución do hábitat natural desas especies, levou a buscar o situar a rexión orixinal da expansión nalgún lugar entre o Danubio e os Urais. Con todo, o uso pouco rigoroso de argumentos paleontolóxicos conduciu a esaxeracións e erros considerábeis, razón pola cal numerosos autores criticaron certos usos da paleontoloxía lingüística.

Paleontoloxía doutras familias
------------------------------

A mesma idea usada para conxecturar aspectos probábeis das características dos antigos indoeuropeos foi aplicada a outras familias de linguas e ás protolinguas reconstruídas por medio da lingüística histórica. Así por exemplo a expansión bantú e as probábeis rutas de expansión das linguas bantús pode ser estudada a partir dos estudos de paleontoloxía lingüística aplicados ao idioma protobantú. Igualmente recentemente tentouse describir a expansión dos pobos afroasiáticos en África oriental e o norte do continente.
As conxecturas formuladas no seo da paleontoloxía lingüística en si mesmas non son comprobábeis, pero constitúen un bo punto de partida sobre o que rastrexar arqueoloxicamente as expansións de pobos e linguas no pasado.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Expansión indoeuropea.
* Lingua protoindoeuropea.
* Expansión afroasiática.
* Expansión bantú.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11697471
* BNCF: 18085
* GEC: 0198615
* LCCN: sh85077220

 |
Coordenadas: 52°22′26″N 4°53′30″L﻿ / ﻿52.3739, 4.8917

Nieuwe Kerk.
A **Nieuwe Kerk** (*Igrexa Nova*) é unha igrexa do século XV en Ámsterdam, que se atopa na Praza Dam, xunto ó Palacio Real.

Historia
--------

O bispo de Utrecht deulle á cidade de Ámsterdam permiso para empregar unha segunda igrexa parroquial en 1408 debido a que a Oude Kerk (*Igrexa Vella*) era demasiado pequena para a crecente poboación da cidade. A Nieuwe Kerk foi consagrada a Virxe María e santa Catarina.

A igrexa foi danada polos lumes da cidade de 1421 e 1452 e queimouse case na súa totalidade en 1645, tralo cal foi reconstruída en estilo gótico. Someteuse a reformas importantes en 1892-1914, o que engadiu moitos detalles neogóticos, e foi anovada en 1959-1980. Foi despois da renovación da década de 1970, que chegou a ser demasiado custosa para a Igrexa reformada neerlandesa, cando se pensou en pechar o templo para aforrar cartos en mantemento; decidiu entón transferir a propiedade en 1979 a unha organización cultural acabada de formar, chamada *Nacional Stichting De Nieuwe Kerk*.

A Nieuwe Kerk é o lugar de enterro dos heroes navais neerlandeses, incluíndo o almirante Michiel de Ruyter, o comodoro Jan van Galen e Jan van Speyk. O poeta e dramaturgo Joost van den Vondel tamén está enterrado na igrexa.

O 2 de febreiro de 2002, foi o escenario da voda do daquela príncipe herdeiro dos Países Baixos, Guillerme Alexandre, coa arxentina Máxima Zorreguieta.

O 30 de abril de 2013, foi o escenario da coroación de Guillerme Alexandre como monarca do Reino dos Países Baixos.

Galería de imaxes
-----------------

* Casas acaroadas á igrexaCasas acaroadas á igrexa
* Vitral e frechaVitral e frecha
* Antiga entradaAntiga entrada
* Vista interiorVista interior
* Porta do coroPorta do coro
* Detalle do púlpitoDetalle do púlpito
* Antigo órganoAntigo órgano
* VidrieiraVidrieira
* Tumba de Michiel de RuyterTumba de Michiel de Ruyter
* Detalle do monumento a Michiel de RuyterDetalle do monumento a Michiel de Ruyter

* Portal:Países Baixos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1419675
* WorldCat
* VIAF: 137923044
* GeoNames: 6951729
* GND: 4842959-4
* ISNI: 0000 0001 2364 2477
* LCCN: n96006703
* MusicBrainz: ID
* NKC: ko20191042904
* Rijksmonument: 5940
* Structurae: 20036459
* SUDOC: 060925949

 |
Concoides con centro común.
Concoide de Nicomedes debuxada por un aparato ilustrado nos Comentarios de Eutocio aos traballos de Arquímedes
**Nicomedes** (/ˌnɪkəˈmiːdiːz/; grego: ; c. 280 – c. 210 a.C) foi un matemático da antiga Grecia.

Vida e traballo
---------------

Non se sabe case nada sobre a vida de Nicomedes vida agás as referencias aos seus traballos. As investigacións estableceron que Nicomedes naceu arredor do 280 a.C e morreu polo 210 a.C. É sabido que viviu ben canda Eratóstenes ou ben despois del, porque criticou o seu método de duplicar o cubo. É tamén sabido que Apolonio de Perge denominou a unha curva da súa creación "irmá da concoide", suxerindo que a nomeaba após a famosa curva de Nicomedes.. Consecuentemente, considérase que Nicomedes viviu despois de Eratóstenes e antes que Apolonio de Perge.

Como moitos xeómetras do seu tempo, Nicomedes intentou resolver os problemas de cuplicar o cubo e trisecar o ángulo, ambos os dous problemas que agora sabemos imposibles utilizando as ferramentas de xeometría clásica. No curso das súas investigacións, Nicomedes creou o concoide; un descubrimento que aparece no seu traballo *Sobre as liñas concoides.* Nicomedes descubriu tres tipos distintos de concoides, agora descoñecidas. Pappus Escribiu: "Nicomedes trisecou calquera ángulo mediante concoides, a construción, establecida coas propiedades que el mesmo ofreceu, sendo el o descubridor do seu peculiar carácter ".

Nicomedes tamén utilizou a cuadratriz de Hipias para cadrar o círculo, xa que, segundo Pappus, "Para cadratura do círculo foi utilizada por Dinostrato, Nicomedes, e seguro outras persoas posteriores, unha determinada curva que tomou o seu nome desta propiedade, pola que eles a denominaron cuadratriz". Eutocio menciona que Nicomedes "enormemente orgulloso do descubrimento desta curva, confrontouno co mecanismo de Eratóstenes para achar calquera número de medias proporcionais, ao cal obxectou que formalmente e na esencia era impracticable e que ficaba completamente fóra do espírito de xeometría".

Citas e notas
-------------

1. ↑  Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Conchoid". *Encyclopædia Britannica* (11ª ed.). Cambridge University Press *(en inglés)*.
2. 1 2 3  Heath (1921)

Notas
-----

* T. L. Heath, Unha Historia de #Matemáticas grega (2 Vols.) (Oxford, 1921).
* G. J. Toomer, Biografía en Dicionario de Biografía Científica (Nova York 1970–1990).

Ligazóns externas
-----------------

* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. "Nicomedes". *MacTutor History of Mathematics archive*. University of St Andrews. .