Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Traveseiro (homónimos).
Pintura de Toulouse-Lautrec, con traveseiro.
Un **traveseiro**, **almofada**, **cabeceiro** ou **cabezal** é unha especie coxín feito usualmente de pana, pluma, cotón, escuma, viscoelástico etc. que se utiliza á cabeceira da cama, servindo para descansar a cabeza mentres se dorme. O traveseiro ponse sobre o colchón, na parte superior da cama vestíndose co xogo desta. O seu obxecto é manter recta a columna vertebral enchendo o oco do pescozo para relaxar a caluga, evitar tensións musculares, diminuír o estrés acumulado durante o día e axudar a conseguir un soño tranquilo.

Etimoloxía
----------

O termo galego traveseiro (en portugués: *travesseiro*) ten orixe por ser un coxín que se atravesa de lado a lado da cama. O termo aparece xa no texto de Antonio López Ferreiro de 1895: *O Castelo de Pambre, leenda do sigro XIV*:

* *..Feito esto volveu-se pra a súa cámara, escondeu os panos furtados debaixo do seu **traveseiro** e no seu baiul e meteu-se na cama...*

O termo almofada provén do árabe andalusí مخدة *mujadda*, con adición do artigo determinado *al-*, isto es: المخدة **al-mujadda**, que vén do árabe estándar *mijadda*: coxín. A raíz desta verba é *jadd* (banda ou meixela), así que se relaciona semanticamente co feito de acougar a meixela ou descansar de costado. 
O termo almofada aparece en galego antigo xa no *Inventario de los bienes de Lope González*, pub. por Oviedo Arce en la C. D. G. H. p. 286: 

* *...iten oyto cabeçaas, iten tres **almofadas**, iten dous colchoos...*.

Óllese que o termo portugués *almofada* refírese a calquera tipo de coxín, reservándose o termo *travesseiro* para o traveseiro.

Historia
--------

A comezos foron usadas pola clase alta, e foron atopadas en tumbas do Antigo Exipto. A dificultade de tinturas sofisticados e técnicas de costura conduce ao desenvolvemento destas coma un xeito de arte, con modelos sumamente enfeitados orixinarios da China, que chegaron séculos despois á Europa Medieval. Coa Revolución industrial chegou a fabricación en serie de pezas téxtiles decoradas, que acabaron por se espallar. Os traveseiros tradicionais chineses son caixas feitas con materiais coma a pedra, a madeira, o metal ou a porcelana no canto de ser recheas de tea.

Os traveseiros tradicionais galegos enchíanse de lá, palla ou follaco de millo.

Composición
-----------

Un modelo estándar consta de tres pezas: 

* Un *material interior* non mol que lle dá a súa característica consistencia.
* Unha *funda interior* cosida, que pode ser de cotón ou fibra.
* Unha *funda exterior* que, se leva gramalleira, pódese retirar para a lavadura.

A isto, adóitase engadir como parte da roupa de cama unha funda externa lavábel. 

As medidas coinciden co largo habitual das camas, sendo as máis habituais as seguintes: 67 cm, 80 cm, 90 cm, 105 cm, 135 cm, 170 cm.

Tipos
-----

Polo material de fabricación do núcleo interior, pódense distinguir:

* *De fibra*, as máis habituais.
* *De pluma*. O recheo é de plumas de ave, xeralmente, de ganso.
* *De látex*.
* *De Memory foam*.

Pola súa forma pódense distinguir:

* *Tradicional*. O traveseiro tradicional é unha peza estreita e longa.
* *Bolboreta cervical*. Ten forma de bolboreta e semella estar indicada para persoas con doenzas cervicais.
* *Cervical*. Modelo curto con forma cóncava e resaltes na súa superficie que tamén parece destinarse a persoas con problemas cervicais.

Notas
-----

1. ↑  Recollido pola Real Academia galega, e outras fontes:
2. ↑  Texto en Tesouro informatizado da Lingua galego da USC.
3. ↑  Real Academia Galega (1913-1928): *Diccionario gallego-castellano*
4. ↑  Almofadas de porcelana Arquivado 16 de marzo de 2006 en Wayback Machine. *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Traveseiro*** |