recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Unha **cidade autónoma** é unha división administrativa.

Arxentina
---------

Na Arxentina, o artigo 129 da reforma constitucional arxentina de 1994 concedeu á cidade de Buenos Aires o rango de cidade autónoma, o que lle outorga un status practicamente equiparable —en case todos os sentidos— ao de calquera provincia arxentina, tendo polo tanto representantes no Congreso da Nación ademais dunha lexislatura propia. 

Non obstante o anterior, a doutrina e a xurisprudencia é consistente en afirmar que a cidade de Buenos Aires non é unha provincia e que aínda que ten autonomía, está limitada polas leis que dite o Congreso mentres as autoridades nacionais sigan residindo na cidade, o cal non ocorre nas provincias. A súa autonomía é derivada e non orixinaria. 

A Constitución afirma o sistema de goberno, republicano, representativo e federal. O termo "autónomo" non se atopa no texto, pero si "en cumprimento dos Pactos Preexistentes" asinado polos gobernantes das provincias "federais", interpretándose constituír cada provincia como un Estado case libre, asociado nunha "confederación" para adquirir representatividade internacional por intermedio dun Goberno Central, destinado á administración dos intereses comerciais, económicos e financeiros comúns nas áreas internacionais, exclusivamente e representar á Confederación, nas relacións e controversias entre e cos Estados e intervir nos estudos, investigacións, colaboracións e solución de cuestións estranxeiras que vitaliza a necesidade da existencia arxentina no concerto internacional. Ademais, prevé as estratexias cos modos da defensa dos seus intereses, territorios e augas xurisdicionais, para o que cada estado federal cede un anaco das súas facultades e outro proporcional de riqueza de cada xestión para a constitución e sostén do goberno central e, da súa capacidade humana e material, prover recursos á loxística e as cotas de reposición.

España
------

En España teñen o rango de cidades autónomas, Ceuta e Melilla, localizadas no norte de África e limítrofes con Marrocos. Estas dúas cidades posúen competencias superiores ás dun municipio (poden decretar regulacións executivas) pero inferiores ás dunha comunidade autónoma (debido a que non teñen cámaras lexislativas propiamente ditas).

No ano 1995 aprobouse nas Cortes Xerais (Parlamento) un estatuto específico, que aínda que non lles concede capacidade lexislativa, si que lles permite propor nas Cortes as iniciativas lexislativas que consideren oportunas.

A diferenza das comunidades autónomas, non teñen unha asemblea lexislativa autónoma propia.

Véxase tamén
------------

* Cidade-estado
Coordenadas: 42°00′17″N 07°31′13″O﻿ / ﻿42.00472, -7.52028

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Paradiña.

**Paradiña** é un lugar da parroquia de Rebordondo no concello ourensán de Monterrei na comarca de Verín. Ficou despoboada a comezos da década de 1990.

Descrición
----------

A aldea está a 565 m sobre o nivel do mar, a carón do río Rubín, afluente do Búbal, que atravesa unha ponte dun só ollo do século XX. Pódese chegar desde a aldea de Infesta, río abaixo, ou desde Rebordondo.

O seu topónimo é un hodónimo relacionado coa súa situación, ao ser un lugar de paso. Até 1893 o lugar pertenceu á parroquia de Vilaza.

Na aldea hai unha capela dedicada a san Pacio, e nela celebrábase unha romaría. A aldea áchase nun progresivo estado de deterioración. Segundo a tradición oral, nunha das casas vivía a curandeira María do Arangaño, da que se dicía que curaba o *arangaño* coas augas dos regatos da zona.

Galería de imaxes
-----------------

* Escaleira da casa de María do ArangañoEscaleira da casa de María do Arangaño
* FornoForno
* Capela de San PacioCapela de San Pacio
* Vista da aldeaVista da aldea

Notas
-----

1. 1 2  Andrés Diz (Agosto de 2012). "Visita a Paradiña". *Monterrei*.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Rebordondo

| Lugares da parroquia de Rebordondo no concello de Monterrei (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Paradiña |

### Parroquias de Monterrei

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Monterrei |  |
| --- | --- |
| Albarellos (Santiago) | Estevesiños (San Mamede) | Flariz (San Pedro) | Infesta (San Vicenzo) | A Madanela (Santa María) | Medeiros (Santa María) | Monterrei (Santa María) | Rebordondo (San Martiño) | San Cristovo (San Cristovo) | Vences (Santa Baia) | Vilaza (San Salvador) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q108775765
* GeoNames: 11919628

 |
**Xuvia** é un barrio de Narón no concello de Narón na provincia da Coruña. Segundo o Instituto Galego de Estatística en 2007 tiña 2215 habitantes (1079 homes e 1136 mulleres), 135 máis ca en 2003.

Está situado no leste do concello, e limita ao norte coa parroquia de Sedes, ao sur coa ría de Ferrol, ao leste coa ría de Ferrol e o concello de Neda, e ao oeste coa parroquia de San Xiao de Narón e o barrio de Piñeiros.
Este barrio tamén é coñecido polo nome da parroquia que o conforma, sendo este o de Santa Rita. A parroquia naceu logo da segregación da súa matriz que era a de San Xiao de Narón. Ata o ano 2001 este barrio era a capital administrativa do concello, ano no que se fixo o traslado ao barrio do Alto do Castiñeiro.

Na xurisdición eclesiástica forma parte do arciprestado de Xuvia, pertencente á diocese de Mondoñedo-Ferrol.

Imaxes de Xuvia
---------------

* Igrexa de Santa RitaIgrexa de Santa Rita
* Muíño de XuviaMuíño de Xuvia
* Ponte de XuviaPonte de Xuvia
* Ponte peonil do paseo da Ribeira de XuviaPonte peonil do paseo da Ribeira de Xuvia
* Paseo da RibeiraPaseo da Ribeira
* Magnolio centenarioMagnolio centenario
* Estación de FeveEstación de Feve
* Estación de FeveEstación de Feve

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Narón

| Barrios de Narón no concello de Narón, na provincia da Coruña |  |
| --- | --- |
| O Alto do Castiñeiro | O Couto | A Gándara | Piñeiros | A Solaina | Xuvia |

### Parroquias de Narón

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Narón |  |
| --- | --- |
| Castro (Santa María) | Doso (San Lourenzo) | Narón | Pedroso (San Salvador) | San Xiao de Narón (San Xiao) | Sedes (Santo Estevo) | Trasancos (San Mateo) | O Val (Santa María a Maior) |
**Zacande** é un lugar da parroquia de parroquia de San Vicenzo de Nogueira, no oeste do concello pontevedrés de Meis. Segundo o IGE en 2016 tiña 106 habitantes (55 mulleres e 51 homes), seis menos ca en 2010 e catorce menos ca en 2005.
A aldea está atravesada pola estrada PO-300.

Cultura
-------

O equipo de fútbol local, o Zacande Fútbol Club, xoga na Terceira División Rexional galega.

Ten sona na bisbarra do Salnés por organizaren unha capea tras das festas locais (Festa do Carme), que ten lugar os días 20, 21 e 22 de agosto. Segundo os medios de comunicación, na edición do 2007 asistiron unhas 2.500 persoas ao espectáculo []. O 15 do mesmo mes, antes de comenzaren as festas, celébrase a festa gastronómica do poldro, na que se ofrecen racións de carne de poldro, e a feira anual do cabalo.

O que foi alcalde de Meis durante 5 lexislaturas co PPdG, Jorge Casal Pintos, entre 1979 e 1999, é orixinario desta aldea.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Nogueira

| Lugares da parroquia de Nogueira no concello de Meis (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| A Centinela | A Pubuxeira | A Sobreira | Caticovas | Fondo de Vila | Grela | Lomba | Monte de Casa | O Cruceiro | O Mosteiro | Paiendes | Penente | Quintáns | Rochela | Santín | Tallón | Veiga da Vila | Zacande |

### Parroquias de Meis

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Meis |  |
| --- | --- |
| A Armenteira (Santa María) | Meis (San Salvador) | Nogueira (San Vicente) | Paradela (Santa María) | San Lourenzo de Nogueira (San Lourenzo) | San Martiño de Meis (San Martiño) | San Tomé de Nogueira (San Tomé) |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Castelo.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Príncipe.

**Castelo do Príncipe** é un lugar da parroquia da Ameixenda no concello coruñés de Cee na comarca de Fisterra. Segundo o Instituto Nacional de Estadística en 2018 tiña tres habitantes (un home e dúas mulleres).

Patrimonio
----------

Recibe o seu nome da fortaleza do castelo do Príncipe. Esta fortaleza foi construída en tempos de Carlos III no século XVIII nun pequeno saínte rochoso da costa fronte o castelo do Cardeal en Corcubión. Xuntos estaban destinados a defender a entrada da ría de ataques inimigos. Foi deseñado polo enxeñeiro Llovet e rematouno Carlos Lemuer. Ten un patio central e unha edificación de planta baixa en forma de U. A construción é de cantería de granito rodeada dunha muralla que chega ata o mar, dispoñía de doce canóns e podía acoller ata noventa homes. Nese lugar reuniuse a Xunta de defensa da zona contra os franceses en 1809. Actualmente o castelo está en mans privadas e non se pode visitar.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares da Ameixenda

| Lugares da parroquia da Ameixenda no concello coruñés de Cee |  |
| --- | --- |
| Caneliñas | Castelo do Príncipe | Gures | A Igrexa | As Lamas |

### Parroquias de Cee

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Cee |  |
| --- | --- |
| A Ameixenda (Santiago) | Brens (Santa Baia) | Cee (Santa María) | Lires (Santo Estevo) | A Pereiriña (San Xián) | Toba (Santo Adrán) |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Lucenza.

Xacemento de Santa Marta.
Capela de Santa Marta.
 **Lucenza** é un lugar da parroquia de Lucenza no concello ourensán de Cualedro na comarca de Verín. Tiña 146 habitantes no ano 2011 segundo datos do INE e do IGE, dos cales 76 eran homes e 70 mulleres.

Historia
--------

Preto do lugar están os poboados castrexos da Saceda e San Millán. Segundo o historiador e arqueólogo local Antonio Rodríguez Colmenero a orixe da aldea está nun asentamento romano, tipo vila, propiedade dun romano chamado Lucenatius.

Xunto á aldea están as ruínas da vila romana de Santa Marta. Na idade media Lucenza formou parte do Condado de Monterrei. En Lucenza consérvase un dos poucos pozos de neve de Galicia, o Pozo dos Mouros, que data do século XV. Foi construído para conservar a neve e abastecer de xeo aos condes de Monterrei. En 1710, no marco da guerra hispano-portuguesa, a torre de Lucenza transformouse en forte defensivo.

A Pena de Muller (950) é un monte da serra do Larouco, e conta cunha formación granítica.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Lucenza

| Lugares da parroquia de Lucenza no concello de Cualedro (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Lucenza | A Saceda |

### Parroquias de Cualedro

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Cualedro |  |
| --- | --- |
| Atás (Santa María) | Baldriz (San Bartolomeu) | Carzoá (San Roque) | Cualedro (Santa María) | Lucenza (Santa María) | Montes (Santa Baia) | Rebordondo (San Martiño) | San Millao (Santa María) | Vilela (Santiago) | A Xironda (San Salvador) |

Notas
-----

1. ↑  INE (ed.). "Instituto Nacional de Estadística. Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales" (en castelán). Consultado o 21.febreiro.2013.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia – Cualedro – Lucenza" (en galego). Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 21.febreiro.2013.
*Paisaxe nos arredores de Boloña*, de Frans Koppelaar. Esta pintura amosa o efecto que a perspectiva aérea produce en montañas afastadas.
A **perspectiva aérea** ou **perspectiva atmosférica** é o método polo cal se produce unha sensación de profundidade nunha pintura, imitando o efecto do espazo que fai que os obxectos aparezan máis pálidos, máis azuis e nebulosos ou menos distinguibles a distancia .

O termo foi acuñado por Leonardo da Vinci, mais a técnica utilizouse en antigos murais grecorromanos de Pompeia. Descubriuse que o po e a humidade do ambiente provocaban a dispersión da luminosidade. A luz pode ser luz de lonxitude de onda máis curta (azul) máis dispersa e luz de lonxitude de onda longa (vermella) menos dispersa.

Os pintores italianos da época de Leonardo empregaron o procedemento; e tamén foi explotada no século XV por artistas do norte de Europa e máis tarde por Joseph Mallord William Turner

Na arte chinesa e xaponesa practicábase un tipo de perspectiva aérea chamada fukinuki yatai, sen teitos nin tabiques. A orixe está na dinastía Tang da China. Exemplos disto inclúen as covas de Mogao, obras do Xapón de finais da era Heian como *Genji Monogatari* e o acto 10 de *A Treasure of Loyalty* de Hokusai Katsushika.

Notas
-----

1. 1 2  Stanley-Baker 2000, p. 82.
2. ↑  Stanley-Baker 2000, p. 77.
3. ↑  Safford 2010, p. 202.
4. ↑  Beynon, David (2012). "Superflat architecture: culture and dimensionality" (PDF). *Interspaces: Art+ Architectural Exchanges from East to West*: 2–3. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 03 de febreiro de 2021. Consultado o 30 de xaneiro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Perspectiva aérea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Stanley-Baker, Joan (2000). *Arte Japonés*. Barcelona: Destino. ISBN 84-233-3239-X.
* Safford, Lisa Bixenstine (2010). "The Tale of Genji and Business Japan 101: A Comparison of Heian Period Art and Literature Formative of Modern Business Behaviors" (PDF). *Japan Studies Association Journal*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de abril de 2016. Consultado o 30 de xaneiro de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q595942
* AAT: 300133044
* EBID: ID
* MAG: 108623799

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Castro.

**O Castro** é un lugar da parroquia do Castro, no concello pontevedrés de Dozón, na comarca do Deza. Segundo o INE en 2008 tiña 241 habitantes (113 homes e 128 mulleres), 20 menos ca en 2000. En 2018 eran 128, 59 homes e 69 mulleres, para o INE.

É a capital do concello.

Microtoponimia
--------------

Algúns dos nomes dos eidos ou leiras do lugar son: Abileira, Agriño, Calvos Dabaixo, Canizos,  Chousas Vellas, Codiseira, Cortiña Vella, Curuxa Dabaixo, Espiño, Fonsiúlo, Hortas da Eirexe, Lamas, Lousado Tras do Castro, Muíño do Medio, Nabeira da Casa, Or Dabaixo, Or Darriba, Pireira do Can, Portiño, Porto dos Prados, Prado da Fonte, Rebaixa, Rega das Moas, Revoltas, Su a Devesa, Su a Eira, Uceira, Viriña (Informantes: David Fraga Pérez e Noelia Fraga Rivera)

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Castro

| Lugares da parroquia do Castro no concello de Dozón (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| O Abeledo | A Aldea de Arriba | Cadaval | O Candedo | O Castro | A Edreira |  Mizoite de Abaixo |  Mizoite de Arriba | Reboredo |

### Parroquias de Dozón

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Dozón |  |
| --- | --- |
| Bidueiros (Santa María) | O Castro (San Salvador) | Dozón (Santa María) | As Maceiras (San Remixio) | Saa (Santiago) | Sanguiñedo (Santa María) | O Sisto (San Xoán) | Vilarello (Santo André) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20550463
* GeoNames: 3123797

 |
Coordenadas: 42°27′45.9″N 7°45′19.7″O﻿ / ﻿42.462750, -7.755472

**Temes** é un lugar da parroquia de Temes, no concello lugués de Carballedo, na comarca de Chantada. Segundo o INE en 2019 tiña 2 habitantes, 2 mulleres.

Toponimia
---------

O topónimo ten a base no medieval Temanes, que semella un antropónimo prelatino. Ningún outro lugar de Galicia leva o nome deste lugar e parroquia.

Patrimonio
----------

O **Complexo de Temes** moi ben estudado polo padre Jaime Delgado, é o máis importante tesouro arqueolóxico do concello e da contorna.

Neste complexo histórico-arqueolóxico podemos diferenciar tres etapas.

1- Etapa prerromana e romana. Son vestixios prerromanos unha chea de castros que se atopan no contorno e tamén o mesmo nome de Temes. Entre os romanos sobresae a ara dedicada ós deuses "Lares Viales".

2- Etapa paleocristiá:

- A tapa dun sarcófago (probablemente de entre 315-325), incrustada enriba do arco triunfal da igrexa. No seu ático nárranse iconograficamente tres escenas bíblicas: a Adoración dos ReisMagos, o pecado de Adán e Eva e o ciclo de Xonás.

- A primeira inscrición cristiá de Galicia que está esculpida nunha pedra granítica: FIDES SPES CARITAS (Fe, Esperanza, Caridade).

3- Etapa cristiá-visigoda. Sobresae unha pedra coa seguinte inscrición: SAGRATIO TEMPLI KL / DCBS IN ERA DCCC / (X) L (A) (I) II. Traduciuse como: A consagración do templo foi dous días antes das kalendas de decembro (30 de novembro), na era 843 (ano 805). Consérvanse outras pezas da igrexa visigótica.

4- Etapa renacentista: o sagrario do altar maior con Cristo saíndo do sepulcro entre os apóstolos Pedro e Pablo.

Unha das pezas do Complexo de Temes formou parte en 1991 da Exposición Galicia no Tempo.

Notas
-----

1. ↑  Ares Vázquez, Nicandro (2013). *Estudos de toponimia galega, tomo II*. Real Academia Galega. ISBN 978-84-87987-85-4.
2. ↑  Delgado Gómez, Jaime (1997). *El Complejo de Temes. Los dos documentos cristianos, iconográfico uno y epigráfico otro, más antiguos de Galicia*. Xunta de Galicia. ISBN 84-89468-29-X.
3. ↑  "Complexo de Temes". *Concello de Carballedo*. Consultado o 15/10/2017.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Temes

| Lugares da parroquia de Temes no concello de Carballedo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| Alvite | Antes | A Cuqueira | A Enfonxa | A Laxa | Pasarín | San Lourenzo | Temes | O Vao |

### Parroquias de Carballedo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Carballedo |  |
| --- | --- |
| Aguada (Santa Baia) | Buciños (San Miguel) | Carballedo (Santa María) | Cartelos (Santo Estevo) | Castro (San Cristovo) | Chouzán (Santo Estevo) | A Cova (San Xoán) | Erbedeiro (San Pedro) | Furco (San Gregorio) | Lobelle (San Cristovo) | Lousada (Santiago) | Marzás (Santa María) | Milleirós (San Xoán) | Oleiros (San Miguel) | Pradeda (Santiago) | San Mamede de Lousada (San Mamede) | San Romao de Campos (San Romao) | 
San Salvador de Búbal (San Salvador) | Santa Baia de Búbal (Santa Baia) | Santa Cristina de Asma (Santa Cristina) | Santa Mariña do Castro (Santa Mariña) | Temes (Santa María) | 
Veascós (Santa Mariña) | Vilaquinte (Santa María) |

### Outros artigos

* Lugares de Carballedo
Coordenadas: 43°13′50.12″N 8°4′22.88″O﻿ / ﻿43.2305889, -8.0730222

**Cazuín** é un lugar da parroquia de Feás no concello coruñés de Aranga na comarca de Betanzos. Tiña 7 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 4 eran homes e 3 eran mulleres.

Historia
--------

Existen referencias documentais sobre o lugar de Cazuín dende 1206, como recolle un documento do mosteiro de Sobrado dos Monxes, que cita: "*in Benadi et in Fenaes et in Guistrimir et in Sancto Petro de Cazuin et in Francimir*". Ao ir acompañado o nome de Cazuín do dun santo ("*Sancto Petro*") que corresponde coa actual advocación parroquial (San Pedro de Feás), pode deducirse que nese momento a sé parroquial estaba localizada alí e non en Feás, coma na actualidade, xa que, ademais, o nome destoutro lugar non aparece acompañado de ningún haxiónimo.

Cazuín na cultura popular
-------------------------

* *Na miña vida tal vin, / na feira de Cazuín, / unha cabra cunha roca / e un castrón cun violín*.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Feás

| Lugares da parroquia de Feás no concello coruñés de Aranga |  |
| --- | --- |
| A Anta | A Aturela | A Caropa | Cazuín | O Couto | Flores | A Fonte | O Fontelo | Framonce | A Lagoa | Ribadevila | A Torre | O Torreiro |

### Parroquias de Aranga

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Aranga |  |
| --- | --- |
| Aranga (San Paio) | Cambás (San Pedro) | Feás (San Pedro) | Muniferral (San Cristovo) | San Vicente de Fervenzas (San Vicente) | Vilarraso (San Lourenzo) |

Notas
-----

1. ↑  Costa, M. (2 maio, 2009). Castromil e Cristimil [Web Blog Post]. Recuperado de
2. ↑  Castro Santamariña, Manuel (2013). *Cancioneiro das terras de Aranga*. Deputación da Coruña. p. 104. ISBN 978-84-9812-210-7.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Son.

**Porto do Son** é a capital do concello homónimo. Atópase na parroquia de San Vicente de Noal. Este centro urbano está acurrunchado entre o mar e o monte Dordo. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 1.991 habitantes (997 homes e 994 mulleres).

Porto do Son ten un pequeno peirao pesqueiro e un espigón, que xuntos fan unha pequena baía por onde pasa un curto paseo marítimo. Consta esta baía dun pantalán para barcos de recreo. A confraría de pescadores e a lonxa están no porto, mentres que a praza de abastos se atopa en primeira liña de costa.

Destaca en tamaño a praza de España, aínda que non é especialmente grande, na que se atopan algúns bares e comercios. Nunha rúa á dereita entrando polo o porto, está o Centro de Interpretación do Castro de Baroña, un edificio (onde se atopaba a antiga casa do concello) que serve de centro de exposición e no que se atopan algúns obxectos antigos, tanto do Castro de Baroña coma doutros lugares do concello. Seguindo esa mesma rúa, sáese preto da casa do concello, e preto de alí están a Atalaia (onde está a capela da Nosa Señora do Carme) e a casa da cultura.

Porto do Son ten varias praias, case todas rochosas: o Brañón e a Sagrada; e unha de area: o Cruceiro, aínda que ten nas aforas da vila a praia de Subiglesias e bastante preto as de Cabeiro e Fonforrón, estas tres últimas de area.

Historia
--------

Dise popularmente que os primeiros habitantes deste lugar tiñan medo ó mar e por iso comezaron a construír a vila nun lugar chamado *O Outeiro*, no pé do monte Dordo.

A tradición mariñeira da vila e a calidade e cantidade dos caladoiros fan que no século XIX se asenten na vila, e en todo e concello, diversas familias catalás que industrializan o lugar e traen un relativo progreso a estas terras.

A vila alcanza un grande apoxeo entre o século XIX e XX. O rei chega a conceder título de *villa* a este lugar. Coñécese entón como *Villa y Puerto del Son*. Existen nesta época moitas empresas que dan proba do apoxeo sonense, como o casino e o cine ou o estaleiro, o cal chega a construír un pequeno barco para viaxes transatlánticas.

Lugares e parroquias
--------------------

Lugares de Noal
---------------

| Lugares da parroquia de Noal no concello coruñés de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Agrelo | A Becha | Bornas | Cabanela | Cabeiro | Castelo | O Catadoiro | Laranga | As Laxelas | As Laxes | Loreto | Moreiras | Noal | O Outeiro | Pena Abelleira | As Pitas | Porto do Son | Suigrexas | A Tarela | O Tendedeiro | Torón | Xío |

Parroquias de Porto do Son
--------------------------

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Baroña (San Pedro) | Caamaño (Santa María) | Goiáns (San Sadurniño) | Miñortos (San Martiño) | Nebra (Santa María) | Noal (San Vicente) | Queiruga (Santo Estevo) | Ribasieira (San Pedro) | San Pedro de Muro (San Pedro) | Xuño (Santa Mariña) |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Vilar.

**O Vilar** é un lugar da parroquia do Araño no concello coruñés de Rianxo, na comarca da Barbanza. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 27 habitantes (11 homes e 16 mulleres).

Patrimonio
----------

No Vilar hai un cruceiro con anxeliños enterrados debaixo de antigamente (nenos que morrían antes de ser bautizados), e dúas fontes, unha das cales está sen encanar, pero a outra foi construída en pedra no 1964, e cun pozo anexo tamén en pedra. Na aldea, ademais, hai varios conxuntos de hórreos. Porén, o patrimonio do Vilar periga debido ás malas restauracións e malas obras, como o tapiamento con bloques de formigón do salto de auga na aldea, o cerramento para uso privado da eira comunal onde antigamente se bailaba e se facían os tradicionais seráns, derrubamento de escalinatas de pedra de acceso a antigas casas, entubamento con tubos de formigón do curso da auga que saia do pozo para uso particular de casas sen pozos para as súas augas, uso de pedra nova, casas tradicionais arregladas dándoselles máis altura da debida, ou tapar unha antiga calzada de grandes lousas de pedra con cemento. O descoñecemento e desidia das autoridades, unido ás malas prácticas dos particulares provoca estes danos no patrimonio, e a creación do feísmo paisaxístico.

A antiga escola rural é na actualidade usada pola xunta de montes en man común de Cerqueiras, Vilar e Campelo (e A Varela), para as reunións da xunta, e para a festa anual dos veráns coincidindo coas festas dos Milagros na parroquia.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Araño

| Lugares da parroquia do Araño no concello de Rianxo (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| O Agro da Moa | O Batán | Buía | Campelo | Cantalarrana | A Capela | Carballal | A Casilla | Cerqueiras | Contrés | A Ermida | A Ferrería | Foxacos | Os Lemos | As Miráns | Outeiro | A Pontenova | Pousada | O Rabado | O Toural | Traba | A Varela | O Vilar | Os Xens | Os Xufreus |

### Parroquias de Rianxo

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo |  |
| --- | --- |
| O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador) |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: O Carreiro.

**O Carreiro** é un lugar da parroquia de San Vicente do Grove no concello pontevedrés do Grove, na Comarca do Salnés. Tiña unha poboación censada de 4 habitantes no ano 2016 segundo datos do IGE, unha muller e tres homes, o que representa un aumento en relación ós anos 2010 e 2004, cando tiña un único habitante censado.

Historia e patrimonio
---------------------

Neste lugar asentábase o antigo núcleo de San Vicente, coa igrexa do mesmo nome, mencionada xa en 1688 e construída á beira da praia do Carreiro sobre unha igrexa visigótica anterior, da que quedan os restos no sitio arqueolóxico de Adro Vello. Un século despois, en 1770, foi trasladada ó interior, probablemente porque a erosión do mar ameazaba a estabilidade da primitiva igrexa.

Cómpre destacar a presenza do principal sitio arqueolóxico do concello, Adro Vello, no que se descubriron enterramentos e cubas de salga de peixe da época romana. Tamén existen no lugar os restos dun castro que deu lugar ó microtopónimo *O Castriño*.

Outra mostra da arquitectura industrial histórica neste lugar son os restos de dúas antigas fábricas de salga, hoxe de propiedade particular e non visitables.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de San Vicente do Grove

| Lugares da parroquia de San Vicente do Grove no concello do Grove (provincia de Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| A Area | Balea | Balea Marítima | Cacheirás | Os Campos | O Carreiro | Carríns | Os Coupríns | A Fonte | A Gandariña | A Granxa | A Igrexa | A Lanzada | Montemar | O Outeiro | Pedras Negras | Pereiriña | Quinteiros | Reboredo | San Vicente do Mar | Tempráns | A Torre |

### Parroquias do Grove

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias do Grove |  |
| --- | --- |
| O Grove (San Martiño) | San Vicente do Grove (San Vicente) |
**Samoedo** é unha vila da parroquia de Sada no concello coruñés de Sada, na comarca da Coruña. Segundo o IGE, en 2011 tiña 505 habitantes (239 homes e 266 mulleres). Constitúe o terceiro maior núcleo de poboación da parroquia.

Características
---------------

Limita coa vila de Sada e o lugar do Tarabelo dentro da propia parroquia; cos lugares de Seixeda e O Castro de Samoedo na parroquia de San Xián de Osedo; e coas parroquias de San Xián de Lubre e San Xián de Ouces, no concello de Bergondo.

Abrangue varias entidades menores de poboación de distinta denominación: Agra de Samoedo, As Lixelas, Samoedo, As Corredoiras, Os Carbosos, Cambade, Monte do Sabio etc.

Destacou tradicionalmente pola súa produción vitícola, presumiblemente ligada ao mosteiro de Sobrado, se ben hoxe decreceu case ata a desaparición. Porén, non deixa de ser unha área eminentemente agraria, aínda que tamén residencial.

Conserva mostras significativas da súa arquitectura popular, especialmente hórreos e algunha vivenda de interese.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Sada

| Lugares da parroquia de Sada no concello de Sada (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| Os Barros | Beloi | A Chaburra | O Couto | Fontán | A Grela | Pazos | A Ramalleira | Riovao | Sada | Sada de Arriba | Samoedo | Serra | O Tarabelo |

### Parroquias de Sada

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Sada |  |
| --- | --- |
| Carnoedo (Santo André) | Meirás (San Martiño) | Mondego (San Xián) | Mosteirón (San Nicolao) | Osedo (San Xián) | Sada (Santa María) | Soñeiro (San Xián) | Veigue (Santa Comba) |

Notas
-----

1. 1 2  Xunta de Galicia (ed.). "Instituto Galego de Estatística, consulta do nomenclátor". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 27 de abril de 2021.
Coordenadas: 43°41′47″N 07°26′27″O﻿ / ﻿43.69639, -7.44083

**San Cibrao** é un lugar da parroquia de Lieiro, do concello de Cervo. Segundo o IGE en 2009 tiña 2138 habitantes (1079 homes e 1059 mulleres), 80 menos ca dez anos antes.

Xeografía
---------

Conforma unha península cara ao mar Cantábrico, formada trala unión dunha illa (Porto de Arriba) co continente (Porto de Abaixo ou Figueiras) por mor da acumulación de area. Na Atalaia da península hai un faro. O peirao está protexido por un esporón.

Ten diversas praias, como Cubelas, O Torno (onde desauga o río Cobo) e A Caosa, as dúas últimas Bandeira Azul da Unión Europea.[] A un quilómetro e medio da costa está o arquipélago dos Farallóns, que abrangue as illas Baixa, Sombriza e Pé.

Historia
--------

Istmo de San Cibrao.
Museo Provincial do Mar en San Cibrao.
Nos séculos XIV e XV a aldea acollía estaleiros de carabelas e unha fábrica de salgado, da que se conservan restos coñecidos como o Castelo mariño.

Vinculado nalgún momento coas fábricas de Sargadelos, o porto de San Cibrao dotouse no século XIX co faro da Atalaia. tamén a mediados do século XIX (1850), unha real Orde constituíu a Aduana de San Cibrao, que funcionou ata o segundo terzo do século XX.

A finais do século XX, a instalación da fábrica de aluminio de Alcoa supuxo a construción do porto de San Cibrao (comercial), dependente da Autoridade Portuaria de Ferrol-San Cibrao.

No antigo grupo escolar está o Museo do Mar de San Cibrao, dependente da Rede Museística Provincial de Lugo.

Cultura e lendas
----------------

As illas Farallóns deron pé á lenda da Maruxaina: un ser metade peixe metade muller, que toca o corno. Segundo as fontes, con boas (para avisar da proximidade dun temporal) ou malas intencións (para facer tolear a xente e que os barcos embarranquen nos Farallóns). En agosto celébrase a festa da Maruxaina, declarada de interese turístico.

En 1997 creouse a asociación cultural Os Aventados, activa na Mariña de Lugo.

Notas
-----

1. ↑  Pablo Mosquera (31/05/2017). "La aduana de San Ciprián". *A Mariña / La Voz de Galicia*.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  "A Serea Maruxaina". *Galicia Dixital*. Consultado o 10/03/2018.
3. ↑  Mosquera Mata, Pablo (8/4/2018). "Os Aventados, 1997-2018". *La Voz de Galicia*.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Lieiro

| Lugares da parroquia de Lieiro no concello de Cervo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Castelo | Gondrás | O Guioncho | Lieiro | Pedrosa | San Cibrao | A Venda |

### Parroquias de Cervo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Cervo |  |
| --- | --- |
| Castelo (San Xiao) | Cervo (Santa María) | Lieiro (Santa María) | Rúa (Santa María) | San Román de Vilaestrofe (San Román) | Sargadelos (Santiago) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3029724
* GeoNames: 3110786

 |
**Antonio Couzo García**, nado en Figueiras (parroquia de Santo Adrao de Veiga, Ortigueira) o 14 de decembro de 1895 e finado en Miami en 1973, foi un empresario e filántropo galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Cuba en 1914. Traballou como dependente de bodega na colonía do Central The Trinidad Sugars e despois como obreiro do campo, preto da localidade de Trinidad (provincia de Sancti Spíritus). Trasladouse a Cienfuegos e traballou no Hospital Civil como mozo de limpeza. En Cienfuegos amplíou os seus estudos, obtendo certificado de oitavo grao e mecanografía. Trasladouse á Habana en 1919, onde traballou como varredor de xardíns na Quinta La Purísima Concepción, propiedade da Asociación de Dependentes, e logo pasou a ser mecanógrafo da Administración da asociación. Estabeleceuse pola súa conta adquirindo unha vidriera de tabacos na rúa Monserrate e Ánimas en 1924. Traspasou o negocio e abriu outro do mesmo ramo en Teniente Rey e Aguacate. En 1923 participou na formación da sociedade católica España Integral da que foi vogal en 1924, e nomeado socio meritísimo. Tamén foi administrador da revista *España Integral*, valadora dos ideais da sociedade homónima.

En 1928 foi un dos fundadores da sociedade de beneficencia e protección mutua Naturales del Ayuntamiento de Ortigueira, e elixido presidente da primeira xunta directiva. En 1938 foi nomeado presidente de honra da sociedade Naturales de Ortigueira. Foi xefe de redacción de *Heraldo Ortigueirés*.

En 1951 figuraba como vogal suplente do consello directivo do xuntoiro Patria Galega, entidade que publicaba a revista do mesmo nome baixo a dirección de Fuco G. Gómez. En 1969 era presidente da sociedade de cultura e recreo Rosalía de Castro. Pertenceu tamén ás sociedades Liga Santaballesa, Partido Judicial de Padrón e Monterroso y Antas de Ulla e tivo un importante papel na fundación da Federación de Sociedades Españolas de Cuba en 1957,

En 1971 trasladouse a Miami onde creou ao ano seguinte a Casa de Santa Marta de Ortigueira.

Recoñecementos
--------------

As autoridades municipais de Ortigueira outorgáronlle en 1953 o titulo de fillo distinguido. Para recibir o título viaxou a Galicia en 1954 e participou na Coruña nun congreso organizado polo Círculo de Estudios Migratorios, en representación da sociedade Naturales de Ortigueira.

Obras
-----

* *Memorias de treinta años de un ortigueirés en la Habana*, 1958.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Antonio Couzo García". *Álbum da Emigración* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533849
* WikiTree: Couzo\_Garcia-1

 |
**Praderrei** é un lugar da parroquia do Campo, no concello pontevedrés de Campo Lameiro na Comarca de Pontevedra. No ano 2009 tiña unha poboación de 122 habitantes, 58 homes e 64 mulleres segundo datos do Instituto Nacional de Estadística.

No lugar de Praderrei atópase o Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre (PAAR) de Campo Lameiro, mostra do enorme patrimonio arqueolóxico que gardan os seus montes. O edificio principal do PAAR levantouse sobre o antigo campo de fútbol do lugar. O centro arqueolóxico abriu as súas portas o 6 de xullo do 2011.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Campo

| Lugares da parroquia do Campo no concello de Campo Lameiro |  |
| --- | --- |
| Alende | Chacente | A Lagoa | Lameiro | Liñariños | Morañó | Praderrei |

### Parroquias de Campo Lameiro

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Campo Lameiro |  |
| --- | --- |
| O Campo (San Miguel) | O Couso (San Cristovo) | Fragas (Santa Mariña) | Moimenta (Santa María) | Montes (San Isidro) | Morillas (Santiago) |
*AMIGO QUE POR EL  
MUNDO VAS EN BUSCA  
DE UNA LEJANA ESTRELLA  
VUELVE LA VISTA  
REGRESA A TU HOGAR  
DONDE EL CALOR DE  
LOS TUYOS TE ESPERA.*  
  
HERMANDAD GALLEGA DE VENEZUELA.

|  |
| --- |
| Parte da serie sobre o |
| Pobo galego |
|  |
| 
Por país |
| **Demografía de Galicia****Diáspora**Alemaña · Arxentina · Brasil · Cuba · Estados Unidos de América · Francia · México · Reino Unido · Suíza · Uruguai · Venezuela |
| Cultura |
| Arquitectura · Arte · Baile · Gastronomía · Literatura · Loita · Música · Mitoloxía · Relixión · Símbolos · Traxe |
| 
Linguas |
| **Galego**Dialecto bercianoXergas: Barallete · Verbo dos arxinas |
| Historia de Galicia |
| * v
* c
* e
 |

Os **galegos en Venezuela** son os inmigrantes galegos, e os seus descendentes, que se asentaron en Venezuela. No ano 2016, eran arredor de 43 975 habitantes. A inmigración galega en Venezuela formou unha das maiores comunidades de galegos en América do Sur, sendo a terceira maior diáspora galega nun país americano, só por detrás da Arxentina e o Brasil. Venezuela ocupa o terceiro lugar do mundo con máis presenza galega, por diante doutros países como o Uruguai, Suíza ou os Estados Unidos.

Notas
-----

1. ↑  Míguez, Marcos (15 de marzo de 2017). "Unos 8.000 gallegos emigraron en el 2016". Consultado o 15 de marzo de 2017.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lar Gallego de Caracas
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Parada.

**Parada** é un lugar da parroquia de Xuño no concello coruñés de Porto do Son, na comarca de Noia. Segundo o padrón municipal (INE 2020) ten 77 habitantes (38 homes e 39 mulleres).

Parada linda ao norte con Carballido, ao leste con Rial, e ao sur con Carballosa estas últimas pertencentes a San Pedro de Muro.

Descrición
----------

Está composta por pequenos núcleos do poboación que se solapan. Comezando polo norte e seguindo o curso da estrada AC-550 que a atravesa, a ambas ribeiras da estrada atópase Parada de Arriba, onde radicaba a antiga taberna e ultramarinos. Ao outro lado da estrada atópanse varias casas, e detrás delas sitúase Parada de Abaixo, por onde pasa o río.

Parte da poboación desta aldea emigrou aos Estados Unidos e a Bélxica.

Patrimonio
----------

Neste lugar está situada a Mámoa de Parada.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Xuño

| Lugares da parroquia de Xuño no concello coruñés de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Abelendo | A Agra | A Aradiza | Bistipoi | O Campanario | O Carballal | Carballido | O Carrapatal | O Castelo | As Cernadas | A Coviña | O Cruceiro | O Curro | O Foxo | Guiandón | Laranga | As Laxes | Moucho | Outón | Parada | Pedras Altas | Pocilgas | Pozo Negro | Pozocho | Prado do Monte | Santa Mariña | Sieira | As Trabes | Trasdoanes | Ventoso | O Zapatal |

### Parroquias de Porto do Son

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Porto do Son |  |
| --- | --- |
| Baroña (San Pedro) | Caamaño (Santa María) | Goiáns (San Sadurniño) | Miñortos (San Martiño) | Nebra (Santa María) | Noal (San Vicente) | Queiruga (Santo Estevo) | Ribasieira (San Pedro) | San Pedro de Muro (San Pedro) | Xuño (Santa Mariña) |
**Tomás Pérez Lorente**, nado en Vigo en 1901 e finado na mesma cidade o 1 de setembro de 1962, foi un enxeñeiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Enxeñeiro militar. Foi presidente da Cámara de Comercio (1947-1959) e alcalde de Vigo dende o 6 de febreiro de 1949 ao 18 de agosto de 1960. Durante o seu mandato inaugurouse o Aeroporto de Peinador (1954), creouse a Zona Franca e abriuse o encoro de Zamáns, ao que en 1960 se lle deu o seu nome. Foi procurador en Cortes como representante de Municipios provinciais (1949-1961). Casou en 1925 con Marina Quirós Mateo.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Luis Suárez-Llanos Menacho** |  **Alcalde de Vigo** 1949 - 1960 | Sucesor:**Salvador de Ponte y Conde de la Peña** |

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en ABC

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xenealoxía Pérez Lorente Tomás

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12401170
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 88360

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Pedro Galán.

**Pedro Galán Calvete**, nado na Coruña o 18 de xullo de 1917 e finado na Corveira (Culleredo) o 16 de setembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Pedro Galán Cortés, camareiro nos transatlánticos, foi o maior de catro fillos. Cursou os estudos primarios na Escola de Insiño Galego da Coruña. Institución creada polas Irmandades da Fala e onde impartía aulas Ánxel Casal, para continuar despois na Escola Profesional de Comercio.

O seu compromiso político apareceu nun manifesto publicado na revista *A Nosa Terra* en outubro de 1933. Neste, xunto a Jenaro Marinhas del Valle entre outros, diríxense "aos mozos cruñeses" para lles anunciar a constitución da Federación de Mocedades Galeguistas, baixo a disciplina do Partido Galeguista. Foi Secretario de Organización da Mocedade Galeguista da Coruña. Representou as mocidades da Coruña na asemblea fundacional da Federación de Mocedades Galeguistas celebrada en Ourense en xaneiro de 1934, e formou parte do seu Consello Nacional en representación da comarca da Coruña.

Tumba de Pedro Galán no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.
Traballou no departamento de contabilidade da empresa de xabróns «La Toja», ao tempo que realizou un intenso traballo político e social. Participou en actos públicos na Comarca da Coruña con Ramón Suárez Picallo, Antón Villar Ponte, Uxío Carré Naya, José Villaverde Velo e Javier Pose. Tamén estivo vencellado á creación do Club do Mar, xa que formou parte da súa directiva en 1935 como vogal do comité de propaganda. Colaborou en *A Nosa Terra*, con artigos como "Cambó Falou" e "A Hespaña d-eles".

Co golpe de Estado de 1936 rexeitou a oportunidade de fuxir embarcado a América que lle ofreceu o seu pai e, seguindo coa súa vida con normalidade, iniciou estudos de Dereito. Foi detido o 10 de setembro de 1936 e levado ao Cárcere da Coruña e despois ao cuartel da policía no Orzán. O 16 de setembro atoparon o seu corpo nunha gabia da Corveira, xunto cos de Manuel Andrade Deibe, Joaquín Iglesias Cabana e José Manuel Álvarez Álvarez.

Notas
-----

1. ↑  Alí apareceu o seu corpo tiroteado.
2. ↑  "El Bloque Nacionalista Galego reivindica una calle en memoria de Pedro Galán Calvete". *La Voz de Galicia*. 13/8/2003. Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2016. Consultado o 21 de setembro de 2016.
3. ↑  Torna, Cilia (2017-09-15). "16-S, 81 aniversario do asasinato do mozo Pedro Galán Calvete". *Nós Diario*. Consultado o 2022-07-18.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Carril Vázquez: "Homenaxe a Pedro Galán Calvete" 16/8/2003.
* "Homenaxe a Pedro Galán Calvete. ‘Da man do corazón’" *Murguía. Revista Galega de Historia*
* Ficha en Nomes e Voces
**Haua**, ou **Haua tuꞌu taketake**, é unha deidade polinésica presente na mitoloxía rapanui. A súa muller era *vîꞌe* **Hoa**.

Descrición
----------

Na mitoloxía da Illa de Pascua, era considerado xunto a Makemake como as deidades que levaron ós paxaros ó illote Motu Nui; feito do cal se orixinaría a cerimonia do Tangata Manu (home-paxaro). Haua era un deus que vivía na illa Motiro Hiva, lugar de onde proveñen as aves de Rapa nui, xa que Haua entregoullas a Makemake logo de que este, transformado nunha caveira que durante días nadou a través do océano, foi cara a aló a buscalas. Porén, o deus Haua sería case esquecido, e na cerimonia do Tangata Manu só se lle rendía culto a Makemake.

Notas
-----

1. ↑  Routledge p. 260
2. ↑  Métraux 1940, p. 313, 1957, p. 126

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alfred Métraux. [1940] 1971. *Ethnology of Easter Island.* Bernice P. Bishop Museum Bulletin 160. Honolulu: Bishop Museum Press.
* ———— *Easter Island: stone-age civilization of the pacific,* 1957
* Katherine Routledge *The Mystery of Easter Island*, 1917
Os **satélites de observación terrestre** son satélites artificiais deseñados para observar a Terra dende unha órbita. Son parecidos aos satélites espías pero deseñados especificamente para aplicacións non militares como o control do medio ambiente, meteoroloxía ou cartografía.

Funcionamento
-------------

Os satélites de observación da terra, divídense, segundo a súa órbita, en satélites de órbita baixa (LEO) e satélites de órbita xeoestacionaria (GEO).

Os LEOs van cambiando nun rango típicamente, 200 a 1200 km sobre a superficie terrestre, o que significa que posúen períodos comprendidos entre 90 minutos e 5 horas e polos tanto son excelentes candidatos para realizar exploracións exhaustivas da superficie terrestre (detección de incendios, determinación da biomasa, estudo da capa de ozono etc...). Ej.: TRMM 
os GEOs teñen unha órbita fixa a 35.875 km de distancia, en órbita ecuatorial (o que significa que quedan en dirección sur para os habitantes do hemisferio norte, en dirección norte para os habitantes do hemisferio sur e xusto enriba dos habitantes do ecuador). Ademais, polas características da órbita xeostacionaria, sempre quedan fixos no mesmo punto. Son excelentes para estudos de meteoroloxía (Meteosat).

Os instrumentos de observación dependen do obxecto do estudo; variando desde observación no espectro visible, as microondas etc...

A maioría de satélites limítanse a instrumentos pasivos, isto é, a recoller a radiación xa presente, principalmente no espectro visible. Ditos satélites van equipados con lentes similares ás dun telescopio terrestre, unha cámara CCD etc...

### SAR

Un radar de apertura sintética (acrónimo SAR, do inglés *Synthetic Aperture Radar*) é un tipo de sistema radar. Consiste en procesar mediante complicados algoritmos a información capturada pola antena do radar. Este procesado busca combinar a información obtida en varios "lugares" da antena para recrear un só "barrido virtual". Ao final o sistema radar proporciona o mesmo rendemento que daría se estivese equipado cunha antena moito máis grande e directiva que a que ten en realidade. O seu uso limítabase, na súa creación, en casos nos que o radar estaba en movemento e os brancos relativamente inmóbiles (avións). Tamén se usou en aplicacións de teledetección e en cartografía.

### LIDAR

LIDAR (un acrónimo do inglés *Light Detection and Ranging*; ou (*Laser Imaging Detection and Ranging*) é unha tecnoloxía que permite determinar a distancia dende un emisor láser a un obxecto ou superficie utilizando unha faz láser pulsado. Ao igual que ocorre coa tecnoloxía radar, onde se utilizan ondas de radio en vez de luz, a distancia ao obxecto determínase medindo o tempo de atraso entre a emisión do pulso e a súa detección a través do sinal reflectido. En xeral, a tecnoloxía lidar ten aplicacións en xeoloxía, sismoloxía e física da atmosfera.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q854845
* EBID: ID
* GND: 4271759-0

 |
**Safari** é un navegador web desenvolvido por Apple para os seus sistemas operativos macOS, iOS e IPadOS. O código utilizado para renderizar páxinas web está baseado no motor KHTML, creado para o proxecto KDE. Como resultado disto, o motor interno de Safari é software libre e é liberado baixo os termos da licenza GPL. As melloras ao código de KHTML por parte de Apple son incorporadas ao código de KDE rapidamente.

En xuño de 2007 Apple anunciou unha versión de Safari para Windows, e puxo a disposición pública unha versión beta da mesma. Pero no 2012 Apple deixou fora a versión de Windows abandonándoa na versión 5.1.7.

Historia
--------

A primeira versión beta de Safari foi presentada na exposición Macworld no ano 2003. A súa versión 1.0 lanzouse en xuño de 2003. A versión 1.1 publicouse en outubro do mesmo ano e converteuse na primeira versión de Safari en ser o navegador predeterminado para Mac OS.

Anteriormente ao lanzamento de Safari, Apple incorporaba o navegador Internet Explorer para Mac de Microsoft ás súas computadoras como navegador predeterminado. No Mac OS X v10.3, Internet Explorer continúa sendo incluído, pero xa non é o navegador predeterminado, e en Mac OS X v10.4 só se atopa Safari.

Apple Computer e Sun Microsystems decidiron unirse para substituír o motor KHTML por un novo motor denominado Sunrise, e que se incorporaría nas novas versións de Safari.

Características
---------------

* Motor de renderizado KHTML
* Interface de estilo metálico
* Administración de marcadores similar á de iTunes
* Integración da tecnoloxía multimedia de Apple, QuickTime
* Navegación dividida en pestanas, do mesmo xeito que a maioría dos navegadores actuais
* Caixa de texto para procura, a través do motor de procura de Google
* Lectura de feeds (RSS)
* Gardado de páxinas en arquivos locais

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Safari*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Safari *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35773
* GEC: 0518685

 |