***Robinson Crusoe*** é unha novela do escritor Daniel Defoe, publicada por vez primeira o 25 de abril de 1719. A primeira edición acredita ó protagonista da obra, Robinson Crusoe, como o autor, o que levou a moitos lectores a crer que se trataba dunha persoa real e que o libro era unha crónica de acontecementos reais.

Presentado dun xeito epistolar, confesional e didáctico, o libro é como unha autobiografía do personaxe principal (cuxo nome de nacemento é Robinson Kreutznaer), un náufrago que pasa 28 anos nunha illa deserta preto de Trinidad, onde se encontra con caníbales, presos e amotinados antes de ser rescatado. Crese que a historia pode estar baseada na vida de Alexander Selkirk, un náufrago escocés que viviu durante catro anos nunha illa do Pacífico chamada "Más a Tierra", hoxe parte de Chile, que foi renomeada como Illa Robinson Crusoe en 1966.

Malia o seu estilo narrativo sinxelo, *Robinson Crusoe* foi ben recibida polo mundo literario e a miúdo é considerada como a obra que marcou o comezo da ficción realista como xénero literario. Tamén é considerada como a primeira novela inglesa. Antes do remate de 1719, o libro xa tiña catro edicións, e converteuse nun dos libros máis publicados da historia, xerando tantas imitacións, non só na literatura senón tamén no cinema, televisión e radio, que o seu nome se utiliza para definir un xénero, a Robinsonada.

Foi traducida ó galego por Gonzalo Navaza e publicada por Edicións Xerais no ano 1986. No ano 2005, foi publicado de novo coa tradución de Pichel dentro da colección Biblioteca Galega de Clásicos Universais.

Historia e características
--------------------------

### O xénero

Trátase dunha autobiografía ficticia de Robinson Kretznaer, que por mor da corrupción das palabras en Inglaterra rematou por derivar en Robinson Crusoe *que é como pronunciamos e mais escribimos nós mesmos e como me chamaron sempre os meus compañeiros*. Nela relátanse as aventuras dun náufrago inglés que encontra os medios e recursos necesarios para sobrevivir nunha illa deserta durante 28 anos. É categorizada en moitas clasificacións como literatura xuvenil.

### A inspiración

Daniel Defoe inspirouse en varias historias reais de náufragos. Os dous antecedentes reais máis próximos foron o do mariñeiro escocés Alexander Selkirk, abandonado no arquipélago Juan Fernández que foi rescatado catro anos máis tarde, e o dun capitán da mariña española Pedro Serrano que foi recollido en 1534 despois de pasar oito anos nun banco de area do Caribe.

### A recepción

O interese da novela radica non tanto na verdade psicolóxica dos personaxes (aínda que as aventuras se enmarcan nun discurso emocional e espiritual) coma na presentación dos feitos narrados como reais nun ambiente descrito con toda sorte de detalles. O estilo narrativo é realista, directo e moi simple.

A recepción inmediata do libro na Inglaterra da época foi moi positiva. Ó final do primeiro ano xa coñecía cinco edicións, que sumarían máis de 700 diferentes adaptacións e traducións nos tres séculos seguintes. É a novela inglesa máis popular de todos os tempos e o segundo libro máis lido despois da Biblia.

### As interpretacións

A pesar da ausencia do amor como motivo, o libro sempre gozou de moita aceptación no mundo literario. Dende un punto de vista global, Robinson Crusoe narra os comezos do mundo mercantilista e capitalista moderno. Tópicos como o do home con vontade extrema que é capaz de facerse a si mesmo, de autocontrolarse e de perseverar nas situacións máis difíciles, ou como o da racionalización da actividade humana e do control sobre a natureza e sobre os demais aparecen aquí perfectamente deseñados.

James Joyce falou del como símbolo do colonialismo británico e do espírito anglosaxón: o sentido da independencia, a crueldade inconsciente, a persistencia, a intelixencia eficaz, a apatía sexual... Robinson sería neste sentido o prototipo de colonizador e de conquistador universal guiado pola razón única e eficiente.

Outros críticos coma J.P Hunter, tendo en conta o puritanismo cristián de Defoe, viron en Robinson Crusoe non a un heroe senón ó home común, que comeza de vagabundo nun mar que non entende e acaba de peregrino cara a unha terra prometida na súa procura de Deus. Robinson le a Biblia na súa illa remota, e é capaz de chegar a través das súas propias reflexións e accións a unha certa felicidade. A igrexa anglicana entendeu a mensaxe do libro como pouco ortodoxa, anárquica e próxima á herexía.

### Intertextualidade e influencias culturais

Houbo infinidade de adaptacións, versións e reescrituras da historia de Robinson ás máis diversas linguas e culturas, dende *The Swiss Family Robinson* do pastor suízo Johann David Wyss de 1812, á adaptación cinematográfica de Luis Buñuel: *Robinson Crusoe* de 1954.

En *Emilio ou Da educación*, Jean-Jacques Rousseau desexa que Emilio se identifique con Crusoe e que o imite na confianza que mostra en si mesmo. A Emilio, o principal personaxe deste tratado, permíteselle que lea un só libro antes dos doce anos e ese libro é *Robinson Crusoe*. É a necesidade o que debería guiar o que debe ser aprendido e logrado.

Unha ópera cómica de Jacques Offenbach chamada *Robinson Crusoé* baseada nunha versión pantomímica é de 1867.

En 1971, o escritor francés Michel Tournier publicou unha sátira de Robinson Crusoe, *Venres ou os Limbos do Pacífico*, na que estigmatiza o protestantismo de Robinson.

A novela do Premio Nobel J.M. Coetzee, *Foe*, de 1986 é basicamente unha reimaxinación e reavaliación da mesma historia en termos de racismo.

Traducións ao galego
--------------------

Foi traducida a centos de linguas (incluídas entre outras o inuit, o copto e o maltés). A versión galega apareceu por primeira vez en 1986, traducida por Gonzalo Navaza e publicada por Edicións Xerais de Galicia. Esa mesma tradución sería a que se publicaría anos despois na imprenta de Arteixo de *La Voz de Galicia*, na medida na que Robinson Crusoe foi un dos títulos elixidos para formar parte da colección Biblioteca Galega de Clásicos Universais.

Existen ademais algunhas adaptacións da obra traducidas ao galego, como a realizada por Valentín Arias para a colección "Kalafate" de Almadraba Editorial en 2011 ou a de Isabel Soto López para a colección "Cucaina" de Vicens Vives en 2013.

Notas
-----

1. 1 2  *Robinson Crusoe*. Traducido por Gonzalo Navaza (1ª ed.). Vigo: Edicións Xerais. 1986. ISBN 84-7507-240-2 – vía Biblioteca da Tradución Galega.
2. ↑  O título orixinal completo en inglés foi *The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe, Of York, Mariner: Who lived Eight and Twenty Years, all alone in an un-inhabited Island on the Coast of America, near the Mouth of the Great River of Oroonoque; Having been cast on Shore by Shipwreck, wherein all the Men perished but himself. With An Account how he was at last as strangely deliver'd by Pyrates*.
3. ↑  Fiction as Authentic as Fact
4. ↑  Severin, Tim, *In search of Robinson Crusoe*, New York: Basic Books, 2002 ISBN 0-465-07698-X, pp. 23–24.
5. ↑  "Defoe", *The Oxford Companion to English Literature*, ed. Margaret Drabble (Oxford: Oxford University Press, 1996), p. 265.
6. ↑  *Robinson Crusoe*. Traducido por Gonzalo Navaza (1ª ed.). Arteixo: La Voz de Galicia. 2005. ISBN 84-9757-206-8 – vía Biblioteca da Tradución Galega.
7. ↑  Daniel Defoe. *Robinson Crusoe*. Tradución de Gonzalo Navaza. Edicións Xerais. ISBN 84-9782-386-9.
8. ↑  *Robinson Crusoe* – vía Biblioteca da Tradución Galega.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Robinson Crusoe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Roig, B.; Domínguez, M.; Mociño, I. (2006). *Produción da literatura infantil e xuvenil en galego* (CD-ROM). ISBN 978-84-611-5082-3.

### Outros artigos

* Xabarín (colección editorial)
* Biblioteca Galega de Clásicos Universais

### Ligazóns externas

* Texto inglés en Wikisource.
* Versión gratuíta en inglés do Project Gutenberg.
* Notas críticas sobre a novela *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q483034
* WorldCat
* VIAF: 175804708
* BiTraGa: 2631
* BNE: XX3383713
* BNF: 119362145
* EBID: ID
* GND: 4281761-4
* Gutenberg: 12623
* ISFDB: 21086
* LCCN: n81045585
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00627083
* NLA: 35034558
* OL: OL17706876W
* SELIBR: 279393
* SUDOC: 027287068

 |