recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 39°28′00″N 31°13′00″O﻿ / ﻿39.466666666667, -31.216666666667

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Flores.
A **illa das Flores** (en portugués, *ilha das Flores*) é unha illa do grupo occidental do arquipélago dos Azores, Portugal. É o punto máis occidental de Europa e ten unha superficie de 143 km² e unha poboación duns 3 800 habitantese, xunto con Illa de Corvo do arquipélago occidental, atópase dentro do Placa de Norteamérica.

Historia
--------

 O faro en Ponta do Albernaz, construído en 1925, para proporcionar seguridade ao longo da costa norte
 Factoría baleeira de Boqueirãou, continuamente activa durante o final do século XIX e principios do século XX
A illa foi descuberta en 1452 por Diogo de Teive e o seu fillo Joãou de Teive. A illa foi colonizada nun principio polo nobre flamengo Willem van der Haegen (coñecido en Portugal como, *Guilherme da Silveira*). Van der Haegen chegara a Azores en 1469, e viviu durante un tempo na Illa do Faial, trasladándose despois a Illa Terceira, onde viviu uns anos antes de partir cara a Flores. Posteriormente abandonou Flores por estar a illa moi illada e non atoparse nas rutas navais cara a Europa, ademais a illa resultaba pouco fértil. Desta forma, o inicio do poblamiento permanente da illa realizouse durante o reinado do rei Manuel I de Portugal, no ano 1510, vindo os colonos principalmente do norte de Portugal. Orixinalmente a illa recibiu os nomes de *São Tomás* e *Santa Maria*.

A illa aparece cuberta de miles de hortensias no verán, sendo este a orixe do nome da illa.

No extremo norte da illa atópase o concello de Santa Cruz das Flores, sede do concello. Ao sur atópanse a vila de Lajes das Flores, tamén sede de concello.

Galería de imaxes
-----------------

* Lagoa Comprida na mesetaLagoa Comprida na meseta
* Vista de Fajã GrandeVista de Fajã Grande
* Cartel sobre o extremo occidental de EuropaCartel sobre o extremo occidental de Europa
* Pozo da AlagoinhaPozo da Alagoinha
* Caldera FundaCaldera Funda
* Montaña sobre FajãzinhaMontaña sobre Fajãzinha
* PontaPonta
* Caldera da LombaCaldera da Lomba
* Fajã de Lopo VazFajã de Lopo Vaz
* Pico da SéPico da Sé
* Mapa da illaMapa da illa

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa das Flores Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Portugal*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216752
* WorldCat
* VIAF: 132291630
* EBID: ID
* GEC: 0027242
* GeoNames: 3373059
* GND: 4098000-5
* OSM: 4823033
* VOGRIPA: 2370

 |
**Instituto Regional de Castilla y León** (*Instituto Rexional de Castela e León* en galego), sociedade rexionalista de Castela e León. Naceu legalmente en Paredes de Nava (Palencia) o 16 de xaneiro de 1976, aínda que se constituíra previamente en Lerma. A súa forma legal foi a de Sociedade Anónima, co fin de evitar o control que sobre as asociacións exercía o réxime.
Xurdiu impulsado por persoas da oposición clandestina ao réxime franquista agrupados na denominada "Platajunta". Entre os seus máis de 300 membros predominaban os intelectuais, profesores universitarios, xornalistas, ecoloxistas e membros dos partidos políticos progresistas a título individual.

O Presidente do Instituto Rexional foi José Luis Martín, Catedrático de Historia Medieval da Universidade de Salamanca, e o seu Secretario Xeral Carlos Carrasco, avogado segoviano membro da asociación ecoloxista AEORMA-Cuenca del Duero.

O Instituto Regional de Castilla y León foi o impulsor en 1976 da primeira concentración autonomista de Villalar de los Comuneros e que, malia a prohibición gobernativa, convocou máis de 400 persoas que posteriormente foron disoltas pola Garda Civil. Un ano despois, en 1977, o Instituto Regional de Castilla y León fixo a convocatoria de Villalar conxuntamente coa Alianza Regional de Castilla y León. Ese ano o acto se foi autorizado e participaron preto de 20.000 persoas.

Coa chegada da democracia e a posterior consecución da autonomía de Castela e León, o Instituto Regional deixou a súa actividade. A maioría dos seus membros incorporáronse entón aos distintos partidos políticos, fundamentalmente da esquerda e o centro-esquerda.
Depresión tropical dez a piques de tocar terra firme.
A **depresión tropical dez** foi un breve cicló tropical que recalou en terra firme pola *panhandle* de Florida en setembro de 2007. O sistema desenvolveuse en depresión subtropical o 21 de setembro ó nordeste do golfo de México da interacción dunha onda tropical, a cola dunha fronte fría e unha área de baixas presións. Nun primeiro momento, a circulación non estaba ben definida e a actividade tempestuosa era intermitente; despois que a convección sobre o centro medrase, o sistema acadou o status de depresión tropical. Avanzando en dirección noroeste, a depresión tocou a terra firme, a carón de Fort Walton Beach; foi ó comezo do 22 de setembro, e pouco despois disipouse sobre o sueste de Alabama.

Inicialmente, prevíase que a depresión se movese por terra firme en forma de tempestade tropical menor, pero a ameaza da depresión provocou que se declarase o estado de emerxencia en Mississippi e Luisiana. Era o primeiro ciclón tropical que golpeaba Nova Orleáns dende o Furacán Katrina e a destrutiva tempada de furacáns de 2005. O impacto global do ciclón foi menor e limitado no tocante ás precipitacións. Porén, o sistema precursor produciu un tornado que pasou por Eustis, Florida, causando a destrución de 20 casas e 30 máis con danos importantes.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Depresión tropical dez Modificar a ligazón no Wikidata*** |
***O espírito de Broustenac*** é un libro escrito por Alfonso Álvarez Cáccamo, publicado por Edicións Xerais en 1996, ano no que gañou o Premio Manuel García Barros de narrativa. Foi traducida ao castelán por Pablo de los Ríos Vázquez, sendo publicada en 1997 por Olalla Ediciones co título de *El espíritu de Broustenac*.

Trama
-----

A acción comeza o serán do 1 de xullo de 1835 nunha praia a carón do mosteiro de Oia. Unha muller pobre dá a luz, coa axuda dun can, a unha criatura dun tamaño descomunal. Abandónao á súa sorte, e a criatura chega ao mosteiro, onde é acollido polos dez frades da orde do Císter. Acólleno e póñenlle o nome de Broustenac, elixindo cada un unha letra, e ordenándoas segundo a idade dos frades.

O trazo físico máis característico do rapaz é que ten unha crista, e outras das súas características son que se alimenta de algas, e non ouriña nin defeca. Malia ter un só día de idade, sabe falar e tocar o órgano. Axiña descobren nel unha intelixencia supina e un membro viril desproporcionado, polo que xorden debates acerca de se é un santo ou se é o demo.

No contexto da desamortización, o prior ten medo polas novas procedentes de Madrid, pero Broustenac axuda aos frades a cumprir as esixencias para manter aberto o mosteiro, e acaba por ser benquerido por toda a comunidade.

Narración
---------

A obra está escrita desde a perspectiva do narrador omnisciente, describindo non só a situación, senón tamén os pensamentos e sentimentos dos personaxes. Inclúe diálogos en estilo directo.

Notas
-----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396222
* BiTraGa: 1711
* BNE: XX2296955
* Dialnet: 308457

 |
**Unidad Nacional Castellana** (UNC) (*Unidade Nacional Castelá* en galego) foi un partido político castelanista con sede en Madrid.
Foi fundado en Motilla del Palancar a finais de outubro de 1987 polos ex-militantes do PANCAL Clemente de los Santos Benito, que foi o seu vicepresidente, Jesús María Rodríguez Sánchez, que foi presidente do partido, e o valisoletano Amador Álvarez Mateo, quen anteriormente chegou a ser candidato ao Senado pola provincia de Segovia co PANCAL. UNC estaba integrado por antigos militantes do PANCAL, por persoas de Castela a Nova, sobre todo de Madrid, de Guadalaxara e de Cuenca, e por algúns emigrantes casteláns en Valencia. Foi inscrito no Rexistro de Partidos Políticos o 4 de xaneiro de 1988.

Unidad Nacional Castellana era un partido centrista que buscaba o recoñecemento de Castela. Aínda que defendía unha Castela de 17 provincias composta por Castela a Vella (con Cantabria e La Rioja), Castela a Nova (incluíndo a Madrid) e León (rexión formada por Salamanca, Zamora e León), deixaba aberta a posibilidade de integrarse en Castela a aquelas rexións españolas que sen ser castelás teñen certas afinidades con Castela, como son Andalucía, Asturias, Estremadura, Murcia e Canarias. Era polo tanto, un partido "pancastelanista", por pretender territorios que nunca pertenceron ao reino medieval de Castela.

Ao igual que outros partidos afíns como Unidad Comunera Castellana (UNCC), co que compartía a maior parte do seu ideario, Unidad Nacional Castellana reflectía nos seus estatutos a loita contra a emigración, ademais da preocupación polo medio rural castelán. Así mesmo defendía o "ideal comuneiro", facendo do día 23 de abril o Día Nacional de Castela.

Unidad Nacional Castellana tivo unha vida moi curta, pois en novembro de 1988 este partido se uniu xunto con antigos militantes do PANCAL e de Unidad Comunera Castellana, ademais de coa asociación cultural castelanista *Concello Comuneiro de Barcelona*, formada por emigrantes casteláns nesa cidade, e con algúns escritores e intelectuais ligados á editorial Riodelaire como Juan Pablo Mañueco, desembocando toda esta agrupación na creación do partido Tierra Comunera o cal é herdeiro do ideario de UNC e de UNCC. A maior parte dos seus dirixentes e militantes, polo tanto, pasaron a formar parte de Tierra Comunera, como foi o caso por exemplo do conquense Clemente De Los Santos, que foi secretario de Tierra Comunera na súa provincia.

Dada a súa curta esistencia, nunca se presentou a ningunhas eleccións.
O ***Partit Comunista del País Valencià*** (**Partido Comunista do País Valenciano**) é o nome que tomaron os comunistas valencianos integrados no Partido Comunista de España en 1976 ao adoptar un programa de contido socialista e nacionalista e unha estrutura federal. É a actual federación do Partido Comunista de España na Comunidade Valenciana.
A comezos dos oitenta unha crise interna supuxo a saída dos sectores *renovadores* por un lado e dos nacionalistas polo outro; algúns destes últimos acabaron en Agrupament d'Esquerres del País Valencià (AEPV) e outros fundaron o Partit Comunista dels Valencians (PCV).

En 1987 o PCPV integrouse na coalición Esquerra Unida del País Valencià (EUPV) xunto a outras formacións políticas socialistas e republicanas.

A actual[*cando?*] secretaria xeral é Marga Sanz.

As súas xuventudes denomínanse Joventut Comunista del País Valencià (JCPV).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do PCPV
* Páxina web da JCPV

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326408
* WorldCat
* VIAF: 136886924

 |
A **Frente de Liberación Popular (FLP)**, máis coñecido por *FELIPE*, foi unha organización política clandestina antifranquista que actuou en España entre 1958 e 1969.
A maioría dos seus integrantes proviñan das formacións estudantís clandestinas das universidades, tiña o seu modelo nas concepcións políticas próximas ao socialismo democrático radical de corte occidental, así como a movementos cristiáns de base. Apoiaba tamén os movementos emerxentes do Terceiro Mundo, quedaron fortemente influídos polo triunfo de Fidel Castro e criticaba o intervencionismo soviético en Hungría ou Checoslovaquia. Apoiou a folga xeral convocada polo Partido Comunista de España o 18 de xuño de 1959.

O seu máximo dirixente foi Julio Cerón Ayuso, outros militantes destacados foron Manuel Vázquez Montalbán, Miquel Roca i Junyent, José Luis Leal Maldonado, Vicente Albero Silla, Ángel Abad ou José Ramón Recalde.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Alcalá, Julio Antonio. Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, Madrid, 2001.
* García Rico, Eduardo. *Queríamos la revolución. Crónicas del FELIPE, Frente de Liberación Popular*, Flor del Viento ediciones, Barcelona 1998.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3326414
* WorldCat
* VIAF: 145742763
* LCCN: no99052030

 |
**Comuner@s** é un partido político nacionalista castelán de esquerda e soberanista que foi inscrito no 17 de xaneiro de 2008. Apenas conta cuns poucos militantes e con escasos recursos económicos e materiais.
Cobrou relevancia por ser un dos integrantes da candidatura Iniciativa Internacionalista-A Solidariedade entre os Pobos nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2009.

Eleccións xerais españolas de 2008
----------------------------------

En solitario só se presentou a un proceso electoral, as eleccións xerais españolas de 2008. Nestas eleccións presentaron candidaturas ao Senado en 16 provincias das 17 provincias que segundo a formación compoñerían Castela. Os resultados foron testemuñais: en Soria, 91 votos (0'16%); Salamanca, 146 (0'06%); Valladolid, 1.440 (0'42%); Madrid, 960 (0'03%); A Rioxa, 602 (0'32%); Ávila, 100 (0'09%); Segovia, 259 (0'27%); Palencia, 209 (0'18%); Burgos, 257 (0'11%); Zamora, 85 (0'06%); León, 66 (0'02%); Cuenca, 416 (0'31%); Cidade Real, 107 (0'03%); Guadalaxara, 107 (0'08%); Cantabria, 108 (0'03%); Palencia, 209 (0'07%); Toledo, 196 (0'05%). En total 4.845 votos.

Véxase tamén
------------

Ligazóns externas =
-------------------

* Blog do partido
**Nova Xeorxia**[] é unha illa das Illas Salomón, no Océano Pacífico sur. É a maior das illas que forman parte da provincia Occidental e está integrada no grupo das Illas Nova Xeorxia. A principal cidade da illa é Munda, no lago Roviana, seguida de Boro, 17 km ao norte da primeira, ambas con máis de 3.000 habitantes.

Características
---------------

Ten unha lonxitude de 72 km no seu lado máis longo e unha superficie de 2.044 km². O punto máis elevado da illa ten unha altura de 1.007 metros. Está situada, do mesmo xeito que o resto das illas do grupo no lado inferior do estreito de Nova Xeorxia. A illa de Kolombangara atópase ao oeste, tras o golfo de Kula, a illa de Vanguna ao leste, e a canle Blanche e as illas de Rendova e Tetepare ao sur.

A illa está cuberta de bosques tropicais, e as actividades económicas principais son a pesca e a silvicultura.

Durante a segunda guerra mundial a illa foi tomada polas tropas xaponesas e posteriormente invadida polas tropas estadounidenses durante a Batalla de Nova Xeorxia. Os primeiros desembarcos estadounidenses producíronse o 30 de xuño de 1943 e a illa foi controlada o 23 de agosto do mesmo ano tras intensas loitas na xungla, aínda que os combates continuaron ata outubro. 
A cidade de Munda foi a base do exército xaponés e non foi tomada polos estadounidenses ata o 5 de agosto. As instalacións xaponesas de Bairoko Harbor, a 13 km ao norte de Munda, non foron tomadas ata o 25 de agosto.

Na illa fálanse linguas do grupo das linguas de Nova Xeorxia, do grupo austronesio, que á súa vez se dividen en occidentais e orientais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1044754
* WorldCat
* VIAF: 315527099
* EBID: ID
* GEC: 0513803
* GeoNames: 2105191
* GND: 4228867-8
* NKC: ge527408
* OSM: 6319116
* TGN: 1008323
* Treccani: nuova-georgia

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Banato.
Mapa da fronteira militair do Banato (e de Eslavonia) en 1849.
A **Krajina do Banato** ou **Fronteira militar do Banato** era a porción da Fronteira Militar austrohúngara situada no Banato.

A fronteira militar do Banato englobaba a Šajkaška, e estaba limitada polo Principado de Serbia (daquela vasalo otomán) ao sur, o Voivodato de Serbia e do Banato de Timișoara (provincia autónoma do Imperio Austrohúngaro) ao norte, o principado de Transilvania e Valaquia ao leste, e a Krajina de Eslavonia ao oeste.

As principais cidades eran Pančevo, Bela Crkva, Titel, Žabalj, Alibunar, Kovin e Caransebeş.

Este territorio está hoxe dividido entre Serbia e Romanía.

Historia
--------

### Historia dos serbios na Krajina do Banato

À morte de Estevo Lazarević o 19 de xullo de 1427, Djuradj Branković subiu ao trono de Serbia, e despois do acordo con Hungría perdeu Belgrado a pesar das protestas dos habitantes da cidade, levando a súa capital a Kruševac en 1427.

Fixo construír entón unha cidade nova no Danubio, Smederevo, que foi comparada pola riqueza das súas igrexas a Constantinopla, de aí o seu sobrenome, "Djuradj Smederevac" en serbio latino (*Djuradj de Smederevo*).

O déspota serbio recibiu do emperador Sexismundo I refundador da Orde do Dragón, terras en Hungría: Zemun, Slankamen, Kupinik (hoxe Kupinovo), Mitrovica (hoxe Sremska Mitrovica) no Srem; Stari Bečej (Bečej), Kulpin, Čurug, Sveti Petar, Perlek, Peser e Petrovo Selo (Bačko Petrovo Selo) no Bačkoj, e Bečej (Novi Bečej), Aradac, Veliki Bečkerek (Zrenjanin) e Vršac no Banato.

Como xa fixera o seu predecesor Estevo Lazarević, todas estas cidades e terras foron poboadas por serbios de Macedonia ou de Kosovo que fuxían do avance turco. Polo tanto, antes mesmo da caída de Serbia, as migracións serbias do sur cara ao norte xa comezaran.

O emperador xermánico instalara, con iso, no sur do seu Imperio, ao longo da fronteira cos turcos, tropas de orixe serbia, motivadas e experimentadas na loita contra os otománs. Contaba coas poboacións serbias das terras de Djuradj para reforzas a frontieira.

### Oficialización do Banato militar

En 1718, despois do Tratado de Passarowitz, os Habsburgo crearon unha provincia militarizada na súa fronteira, o Banato de Temesvar. En 1751, a emperatriz María Teresa introduciu a administración civil ao norte da provincia, pero deixou a parte sur co seu estatuto militar, que foi entón coñecida co nome de Krajina do Banato (Fronteira Militar do Banato. A provincia conservou o seu estatuto de fronteira militar até a supresión destas, en 1871.

Notas
-----

1. ↑  Bataković, Dušan T. *Histoire du peuple serbe*, páx, 79.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marschang, Franz (2002): *Das Banat und die Banater Deutschen im Wandel der Zeit*. Karlsruhe: Heinz W. Holler Druck und Verlag GmbH. ISBN 3-929431-15-7

### Outros artigos

* Fronteira militar
* Krajina de Croacia
* Krajina de Eslavonia
* Historia dos eslavos do sur

### Ligazóns externas

* birda.de Die Militärgrenze A Fronteira Militar. *(en alemán)* Consultada o 18/1/2012.
**Mungo de Glasgow**, na lingua galesa, ***Cyndeyrn Garthwys***, e maiormente coñecido polos seus nomes ingleses, ***Saint Mungo*** ou ***Kentigern***, foi un apóstolo a finais do século VI e fundador e padroeiro da cidade de Glasgow.

Nome
----

En Gales e Inglaterra, este santo é coñecido polo seu nome de nacemento e bautismo, Kentigern. Probablemente, este nome proveña do britónico « *Cuno-tigernos* », que está composto polos elementos « *cun* », (can de caza), e « *tigerno* », (príncipe ou rei). Esta evidencia basease no rexistro *Conthigirn(i)*, escrito en galés antigo. Porén, suxeríronse tamén outras etimoloxías, coma a que inclúe ao britónico « *Kintu-tigernos* », baseado na forma inglesa de Kentigern, mais o xa mencionado *Conthigirn(i)* e o antigo rexistro inglés *Cundiʒeorn* non parecen apoiar isto.

En Escocia, é coñecido polo alcume Mungo, posiblemente derivado do equivalente cúmbrico do galés: *fy nghu* (meu querido). Este alcume ten un paralelo gaélico na forma « *Mo Choe* » ou « *Mo Cha* », baixo a cal Kentigern aparece en Kirkmahoe, por exemplo, en Dumfriesshire, que aparece coma « *ecclesia Sancti Kentigerni* » no *Arbroath Liber*, en 1321. Unha antiga igrexa en Bromfield, Cumbria, é nomeada após el, do mesmo xeito que a igrexa parroquial de Crosthwaite e algunhas outras igrexas máis na parte norte de Cumbria.

Milagres
--------

En « *Life of Saint Mungo* » relátanse catro milagres relizados en Glasgow. O seguinte verso emprégase para lembrar os catro milagres de Mungo:

> 
> 
> Here's the bird that never flew,
> Here's the tree that never grew.  
> 
> Here's the Bell that never rang,
> 
> 
> Here's the fish that never swam.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Jackson (1953), p. 676
2. ↑  It may also be worth noting that the Welsh cynt and Cornish and Breton equivalents mean 'sooner, earlier, prior' and not 'chief' as is assumed by the derivation.
3. ↑  However the meaning is disputed; as noted in Donald Attwater's *The Penguin Dictionary of Saints*, Penguin, Harmondsworth, 1965; p. 213

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jackson, Kenneth (1953). *Language and History in Early Britain* (en inglés). Edimburgo: Edinburgh University Press. ISBN 1-85182-140-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545175
* WorldCat
* VIAF: 55657515
* CERL: cnp00542038
* DeutscheBio: 118910213
* EBID: ID
* FAST: 1828379
* GND: 118910213
* ISNI: 0000000027214560
* LCCN: n87111775
* ODNB: 15426
* Orthodox Encyclopedia: 1684197

 |
O **Premio Fundación Caixa Galicia de Narracións Xuvenís Rúa Nova** ou **Premio Rúa Nova de Narracións Xuvenís** foi un premio literario convocado pola Fundación Caixa Galicia que distinguía obras literarias tanto en lingua galega coma castelá escritas por autores menores de idade. Os títulos gañadores foron publicados como parte da Biblioteca Club 33. Durante moitas das edicións os gañadores recibían 1.500 euros.

Algúns dos galardoados foron Eva Moreda, Vanesa Rodríguez Tembrás, Carlos Vila Sexto, Loreto Ares Arroyo ou Fátima Peón Torres.

Notas
-----

1. ↑  *Loreto Ares e Daniel Ovalle gañan os premios Rúa Nova de narracións*, nova en *La Voz de Galicia* o 8 de abril de 2005.
2. ↑  *La Biblioteca Club 33 : cerca de dos décadas propiciando la lectura en Santiago de Compostela*, artigo en Xosé-Victorio Nogueira *(en castelán)*.
3. ↑  *Guía de premios y concursos literarios en España 2006/07*, de Gema Delgado. Ediciones y Taller de Escritura Creativa Fuentetaja, 2005.
4. ↑  Ficha da autora en Xerais.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Biblioteca Fundación Caixa Galicia* Arquivado 07 de novembro de 2017 en Wayback Machine. artigo de Xavier Senín publicado en *El Correo Gallego* o 2 de novembro de 2007.
**Wolfgang Gröbner** (ou **Groebner**), nado en Gossensaß (Imperio austrohúngaro) o 11 de febreiro de 1899 e finado o 20 de agosto de 1980, foi un matemático austríaco. O seu nome é coñecido pola base de Gröbner, usado para cálculo na álxebra xeométrica. Aínda así, a teoría das bases de Gröbner para aneis de polinomios foi desenvolvida polo seu alumno Bruno Buchberger en 1965, que o nomeou na súa honra.

Traxectoria
-----------

Gröbner naceu en Gossensaß, que daquela formaba parte do condado do Tirol do Imperio austrohúngaro, mais agora forma parte de Italia. 
Empezou estudos de enxeñaría na Universidade de Tecnoloxía de Graz, Austria, pero cambiouse en 1929 a matemáticas.

Escribiu unha disertación, *Ein Beitrag zum Problem der Minimalbasen*, en 1932 na Universidade de Viena; o seu asesor foi Phillip Furtwängler. Continuou os seus estudos superiores en Göttingen baixo a dirección de Emmy Noether, moi coñecida no eido da álxebra conmutativa.

Recoñecementos
--------------

* Wilhelm Exner Medal, 1969.

Notas
-----

1. ↑  Editor, ÖGV. (2015). Wilhelm Exner Medal. Austrian Trade Association. ÖGV. Austria.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Wolfgang Gröbner en Mathematics Genealogy Project.
* Biografía de Wolfgang Gröbner Arquivado 24 de maio de 2011 en Wayback Machine. (en alemán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q112508
* WorldCat
* VIAF: 7470564
* BNF: 12378765v
* DBLP: 7208
* DeutscheBio: 119161427
* FAST: 1798327
* GND: 119161427
* ICCU: SBLV221274
* ISNI: 000000011036990X
* LCCN: n84802844
* MGP: 74462
* MR: 453333
* NKC: jn20000602625
* NTA: 070416397
* SUDOC: 03283506X
* Treccani: wolfgang-grobner
* zbMATH: grobner.wolfgang

 |
Mapa dos Everglades, xusto ao sur da península de Florida: imaxe de satélite da NASA.
 Os Everglades.
**Everglades** é unha ampla rexión do estado de Florida, no sur dos Estados Unidos, así como o nome dunha cidade do condado de Collier no mesmo estado. O termo *everglade* provén da lingua inglesa e significa "clareamento perpetuo "en galego.

Ecoloxicamente, os Everglades son unha rexión pantanosa subtropical situada no sur da Florida, cunha gran relevancia ecolóxica. A zona alberga varias especies nativas e actualmente está protexida polo Parque Nacional dos Everglades (*Everglades National Park*).

*Greater Miami* (a área metropolitana de Miami) recibe gran parte da auga dos Everglades.

* O aerobarco converteuse nunha atracción ecoturística popular na zonaO aerobarco converteuse nunha atracción ecoturística popular na zona
* O manatí forma parte da fauna acuática desta rexiónO manatí forma parte da fauna acuática desta rexión
* A xuncia é a vexetación típica dos EvergladesA xuncia é a vexetación típica dos Everglades

Notas
-----

1. ↑  "Definition of everglade". *www.dictionary.com* (en inglés). Consultado o 2022-10-03.
2. ↑  Editores da Britannica (2007). "Verbete *manatee*". Consultado o 21 de novembro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Estados Unidos de América*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **Partido Democrático de Albania** (**Partia Demokratike e Shqipërisë** en albanés) é un partido político albanés de dereitas.

Historia
--------

Fundouse en 1990 e legalizouse o 19 de decembro dese ano. Foi fundamental na caída do goberno comunista en Albania e estivo no poder entre 1992 e 1997 dirixido por Sali Berisha e Aleksander Meksi. O goberno cesou logo dun conato de guerra civil que provocou que o Partido Socialista de Albania obtivese o poder. Nas eleccións de 2001 formou parte da coalición Unión para a Vitoria (Bashkimi për Fitoren) que conseguiu o 37.1 % dos votos e 46 escanos de 140. Nas eleccións de 2005 xa en solitario obtivo o 44.1% e 56 escanos na Asemblea de Albania e conseguiu volver ao poder, de novo dirixido por Sali Berisha, que se converteu en primeiro ministro.

Presidentes
-----------

* Eduard Selami (1993-1995), dimitiu o 5 de marzo de 1995 por oporse ao desexos de Sali Belisha de convocar un referendo para reformar a constitución
* Tritan Shehu (1995-1997)
* Sali Berisha (1997- )

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Alianza Macedonia pola Integración Europea

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q845743
* WorldCat
* VIAF: 155126438
* EBID: ID
* GND: 5078735-4
* LCCN: no2004120269

 |
**José Manuel Mato Díaz**, nado en Paradela o 4 de maio de 1954, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Estudou no Seminario de Lugo. É empregado de Extensión Agraria en excedencia. Con 24 anos, chegou a ser alcalde de Paradela nas primeiras eleccións democráticas, primeiro con UCD, logo con Coalición Galega e CPG e despois co PPdeG, sempre con maioría absoluta. É deputado provincial.

En xaneiro de 2024 deixou o cargo de alcalde, aínda que mantivo a acta de concelleiro, para se presentar ás eleccións de 2024 ao Parlamento de Galicia.

Vida persoal
------------

José Manuel Mato é sobriño do crego Xesús Mato Mato.

Notas
-----

1. 1 2  Carreira, Uxía (12 de xaneiro de 2024). "José Manuel Mato deja la alcaldía de Paradela tras 45 años: «Seguirei traballando ca mesma ilusión que cando tiña 24»". *lavozdegalicia.es* (en castelán). Consultado o 12 de xaneiro de 2024.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Paradela

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* El alcalde busca el noveno mandato Noticia en *El Progreso*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Pallares López** | **Alcalde de Paradela**1979 - 2024 | Sucesor:**Monserrat Mulet** |
**Juan José Casares Long**, nado na Coruña en 1950, é un químico galego, que ocupou o posto de reitor da Universidade de Santiago de Compostela dende o 2010 ata 2014.

Traxectoria
-----------

En 1972 licenciouse en Química pola Universidade de Santiago de Compostela. Posteriormente doutorouse na mesma especialidade na Universidade Autónoma de Barcelona e en enxeñaría química na Universidade de Salford (Manchester, UK).

Durante a primeira metade da década dos oitenta foi profesor na Universidade Rei Fahd de Petróleo e Minerais (KFUPM), en Dhahran (Arabia Saudita), ata que no ano 1984 regresa para impartir docencia na Universidade de Santiago de Compostela.

No ano 1988 obtivo a cátedra de Enxeñería Química na Universidade de Sevilla, e posteriormente na Universidade de Cantabria. En 1993 foi nomeado director do Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA), e posteriormente, ao deixar este posto, director do Centro de Información e Tecnoloxía Ambiental da Xunta de Galicia (1997). En 2001 deixa ese cargo e dedícase por completo á universidade compostelá.

No ano 2006 presentouse como candidato independente a reitor, pero foi derrotado polo daquela candidato a estender o mandato, Senén Barro quen contaba co apoio das plataformas. En 2010, Casares Long presentouse de novo como candidato á fronte dunha candidatura independente, e venceu tanto na primeira como na segunda volta das eleccións a reitor, neste caso ao candidato Lourenzo Fernández Prieto, acadando o 57% dos votos ponderados.

En 2017, foi nomeado novo membro no comité de dirección do Instituto Wessex de Tecnoloxía do Reino Unido.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Senén Barro** |  **Reitor da Universidade de Santiago** 2010 - 2014 | Sucesor:**Juan Viaño** |

Notas
-----

1. ↑  "Juan Casares opta a rector de la USC con un equipo joven". *lavozdegalicia.es*. 04-04-2016. Consultado o 03-09-2018.
2. ↑  "El catedrático Juan Casares Long, elegido rector de la USC con el 56,91 por ciento de los votos". *elcorreogallego.es*. 24-05-2010. Arquivado dende o orixinal o 03-09-2018. Consultado o 03-09-2018.
3. ↑  "El catedrático Juan Casares Long, nombrado nuevo miembro del comité de dirección del Instituto Wessex de Tecnología". *lavanguardia.com*. 10-03-2017. Consultado o 02-09-2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12391221
* WorldCat
* VIAF: 87273273
* BNE: XX1544102
* Dialnet: 2301514
* GND: 1172897999
* ISNI: 0000000060183890
* ORCID: 0000-0001-9639-7513
* Scopus: 7004975662

 |
As **Illas Nova Xeorxia** son un grupo de illas situadas no sur do Océano Pacífico. As illas pertencen ás Illas Salomón e atópanse na Provincia Occidental. Ao sur do arcipiélago de atopa o mar de Salomón e ao norte de estreito de Nova Xeorxia.

As principais illas do arquipélago son Nova Xeorxia, Vella Lavella, Kolombangara, que é un volcán inactivo, Ghizo, Vangunu, Rendova, Ranongga, Ngagatokae, Mbava e Tetepare.

As maiores illas son montañosas e están cubertas por unha selva tropical. Están rodeadas de arrecifes de coral e inclúen o maior lago de auga salgada do mundo, o lago Marovo.

No arquipélago atópase a Illa Kennedy, onde o que foi presidente dos Estados Unidos de América pasou tres días tras o naufraxio que sufriu a súa embarcación durante a segunda guerra mundial. Bastantes illas do arquipélago serviron de escenario a combates durante o conflito armado.

As maiores poboacións son Gizo, na illa de Ghizo, Munda e Noro. As principais actividades económicas son a silvicultura e a pesca. Nas illas se falan as linguas de Nova Xeorxia.

Unha das menores illas do arcipiélago, a illa Ranongga, elevouse uns 3 metros sobre o nivel do Océano tras o Terremoto das Illas Salomón de 2007, provocando un aumento da liña de costa duns 70 metros.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q383986
* WorldCat
* VIAF: 237396741
* EBID: ID
* GEC: 0513804
* GeoNames: 2105190

 |
| Malden |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Foto espacial da NASA da Illa Malden (o norte cara abaixo) |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Kiribati |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Illas da Liña |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitada |
| Superficie | 39´3 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 4°1′S 154°56′O﻿ / ﻿-4.017, -154.933 |
| Maior Altura | 10 m. |
|  |
| Localización |
| Localización de Malden |
|

A **Illa Malden**, historicamente chamada tamén **Illa Independence**, é unha illa pequena e inhabitada do Océano Pacífico central. Forma parte das Illas da Liña, pertencentes á República de Kiribati. É famosa polas súas misteriosas construcións megalíticas: pirámides, plataformas, templos e estradas. Tamén é o lugar da primeira proba nuclear inglesa en 1957.

Foi descuberta o 30 de xullo de 1825 polo capitán inglés George Anson (Lord) Byron, curmán do poeta, mentres estaba repatriando os restos do Rei e a Raíña de Hawai, que morreran de sarampelo durante a súa visita a Londres. Byron nomeou a illa en honra do lugarteninente Charles Malden, que a explorou.

A illa estaba inhabitada, pero se atoparon unhas construcións megalíticas notables e estrañas. Especulouse moito sobre a súa orixe e as súas funcións, pero ata agora as conclusións arqueolóxicas apuntan a unha orixe polinesia.

Durante a primeira metade do século XIX a illa foi visitada en numerosas ocasións por baleeiros norteamericanos. Foi reclamada polos Estados Unidos co propósito de recoller guano (segundo o Acta de Illas Guaneras), pero se adiantaron os británicos, quen a explotaron durante sesenta anos.

En 1957 Malden foi utilizada polos británicos para facer tres probas termonucleares atmosféricas. Os Estados Unidos continuaron disputando a soberanía aos británicos ata a independencia de Kiribati en 1979.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q532590
* WorldCat
* VIAF: 234770058
* EBID: ID
* GeoNames: 4030936
* GND: 4508624-2

 |
Bismarck no Salón dos Espellos. *Kaiserproklamation* o 18 de xaneiro de 1871.
**A proclamación do Imperio Alemán** foi o proceso de fundación dun imperio nos territorios que hoxe maiormente se corresponden con Alemaña.

Historia
--------

Debido á unificación alemá, Otto von Bismarck e os seus políticos tiñan en mente construír un imperio glorioso en Alemaña, que acabaría con todos os estados alemáns. O 18 de xaneiro de 1871, a emancipación política alemá chegou ao seu punto máximo e proclamouse un imperio (en alemán: *Deutsche Reichsgründung*).

Pero pouco despois de Bismarck, novos movementos antiimperialistas tomaron diferentes camiños políticos, aderíndose ao marxismo, cuxo libro *Das Kapital* comezou a ser venerado polos funcionarios públicos do proletariado.

O proxecto de Bismarck funcionou, pero o Kaiser tivo políticas sanguinarias, que maltrataban o pobo, sen tolerancia cos opositores marxistas, e transformouse nunha ditadura imperialista. Segundo o historiador Hans-Ulrich Wehler, o control de Bismarck sobre o sistema político foi tan completo que cabe falar de "ditadura plebiscitaria de tipo bonapartista".

Bismarck era un home imperialista, conseguiu crear un imperio que remataría na Primeira guerra mundial coa derrota do Kaiser, dando paso á República de Weimar.

Notas
-----

1. ↑  "Alemania entre 1871 y 1900". *www.artehistoria.com* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 27 de agosto de 2022. Consultado o 2022-08-27.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Proclamación do Imperio Alemán*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Historia*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Alemaña*** |

* Sacro Imperio Romano Xermánico
* Prusia
* Reino de Baviera
* Unificación alemá
* Imperio alemán
* Imperio Austrohúngaro
* República de Weimar
* Terceiro Reich
O **Partido Socialista Laborista de América** (*Socialist Labor Party of America*, SLP) é un partido marxista dos Estados Unidos. O seu órgano de expresión é o bimensual *The People*.

Historia e características
--------------------------

Fundouse en 1876 como o **Partido dos Traballadores de América** (*Workingmen's Party of America*), constituíndo o segundo partido socialista máis antigo do mundo; en 1877 cambiou o seu nome ao actual. En 1881 o sector anarquista deixou o partido.

En 1892 o SLP participou por vez primeira nas eleccións á presidencia, e conseguiu 21.163 votos. Durante a primeira época a maioría dos seus membros eran traballadores de procedencia europea. En 1890 accedeu á dirección do SLP, Daniel De Leon e o partido desenvolveu unha forma de marxismo coñecida como DeLeonismo que aínda profesa na actualidade o partido. Os opoñentes de De Leon deixaron o SLP en 1901 e xunto co Partido Social Democrático fundaron o Partido Socialista de América.

Tradicionalmente crítico tanto coa Unión Soviética como co reformismo socialista, o SLP estivo illado do resto da esquerda americana. En 1944 o seu candidato presidencial conseguiu 45.226 votos pero caeu no comezo da guerra fría. Dirixido por Eric Hass conseguiu recuperar ata chegar a 47.522 votos nas eleccións presidencias de 1952. A última vez que se presentou ás eleccións presidenciais foi en 1976 conseguindo 9.566 votos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2982544
* WorldCat
* VIAF: 132008975
* BNF: 11987122s
* BRE: 3639045
* EBID: ID
* GND: 502526-6
* ISNI: 0000000119559179
* LCCN: n80086566
* NKC: ko2008480080
* NLA: 35928988
* SUDOC: 027935434

 |
A **Gubernia de Tavria** ou **Gubernia da Táurida** (Таврическая губерния) foi unha gubernia histórica do Imperio ruso que durou dende 1802 ata 1917.

Incluía a península de Crimea e parte do continente entre a parte baixa do río Dniéper e as costas dos mares Negro e de Azov.

Formouse cos territorios sudoccidentais que foron anexionados do khanato de Crimea, co nome de óblast da Táurida. A óblast foi abolida en 1802 pola reforma de administrativa de Paulo I, pero no mesmo ano restaurona con novo nome de gubernia.

A capital da gubernia foi a cidade de Simferópol. A provincia foi bautizada co antigo nome grego de Crimea, Táurida.

Subdivisións en uezd
--------------------

Os uezd nos que se dividía a Gubernia nas disposicións de 1802 eran:

* Uezd de Berdiansk (Бердянский)
* Uezd de Dnipro (Днепровский), logo renomeado como Aleshki (Алешки)
* Uezd de Evpatoria (Евпаторийский)
* Uezd de Melitopol (Мелитопольский)
* Uezd de Perekop (Перекопский)
* Uezd de Simferópol (Симферопольский)
* Uezd de Feodosia (Феодосийский)
* Uezd de Ialta (Ялтинский)

Historia
--------

En 1783 o khanato de Crimea foi anexionado por Catarina a Grande a Rusia. Pouco despois estableceuse a óblast de Táurida.

Durante o reinado de Paulo I a óblast foi abolida, pero pronto (en 1802) reestableucena como unha gobernatura (*guberniia*). Formou parte do Imperio ruso ata a revolución rusa de 1917.

A raíz da revolución de outubro de 1917, o goberno étnico tártaro proclamou a República Popular de Crimea o 13 de decembro de 1917, que foi o primeiro Estado musulmán democrático. A república rártara cubría a porción peninsular da antiga gubernia, mentres que os seus condados do norte terminaron temporalmente baixo a xurisdición da gubernia de Ekaterinoslav (de Ucraína). Porén, nin Ucraína nin Crimea lograron manteren os seus territorios, que foron invadidos polos bolxeviques no inverno de 1917-18.

Os bolxeviques dividiron os territorios da gubernia entre a República Socialista Soviética da Táurida e a República Socialista Soviética de Donetsk-Krivoi Rog a principios de 1918, o que durou pouco tempo, xa que foron invadidos polas forzas da República Popular de Ucraína, coa axuda militar do Imperio alemán.

Na actualidade
--------------

* República Autónoma de Crimea
* Óblast de Khersón
* Óblast de Zaporizhia

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Outros artigos

* Gubernia de Ekaterinoslav
* Khanato de Crimea
* Hetmanato (1918)
* República Socialista Soviética da Táurida
* República Socialista Soviética de Donetsk-Krivoi Rog
* República Popular de Ucraína

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1540321
* WorldCat
* VIAF: 156017134
* BRE: 4178231
* GND: 4059165-7
* LCCN: n85378613
* SUDOC: 192356720

 |
Coordenadas: 10°05′S 152°54′O﻿ / ﻿-10.083, -152.900

A **Illa Vostok**, tamén coñecida como **Illa Staver**, é unha illa de coral deshabitada na área central do océano Pacífico, parte das Illas da Liña, pertencentes á República de Kiribati. Outros nomes anteriores da illa foron: Illa Anne, Illa Bostock, Illa Leavitts, Illa Reaper, Illa Staver, Illa Vostock, Illa Wostock ou Illa Wostok. 

Descuberta en 1820 polo explorador ruso Fabian Gottlieb von Bellingshausen, o cal nomeou a illa segundo o nome do seu barco ("Vostok" significa "Este" en ruso). Só ten 1.5 quilómetros de lonxitude (0.24 km²), ten unha aparencia triangular e elévase ata 5 metros sobre o nivel do mar. O centro da illa está cuberto de árbores do xénero Pisonia. Vostok foi imposta baixo o Acta de Illas Guaneras de 1856, pero nunca foi minada por fosfato. 

A Illa Vostok é preservada como o 'Santuario de Vida Salvaxe da Illa Vostok', protexendo importantes colonias de aves mariñas como o Rede-footed Booby (Sula sula), o Great Frigatebird (Fregata minor), o Lesser Frigatebird (F. ariel), o Black Noddy (Anous minutus) e o White Tern (Gygis alba).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q976570
* WorldCat
* VIAF: 248269889
* EBID: ID
* GEC: 0505053
* GeoNames: 4033021
* GND: 4508626-6

 |
**Home superfluo** (*lishni chelovek* en ruso) é o nome que se lle dá a un personaxe típico da literatura rusa do século XIX. Trátase dun heroe idealista mais inactivo, que é consciente e sensíbel cara aos problemas morais e sociais, mais que nunca emprende accións, debido en parte á súa debilidade e lasitude e en parte porque vive nunha sociedade que limita as liberdades.

Pushkin foi o primeiro en empregar a palabra *lishni* neste sentido ao describir ao personaxe de Onegin en *Euxenio Onegin* (1823-1831). Onegin é, precisamente, o prototipo de *home superfluo*, seguido de Chatski, que aparece na novela de Griboyedov *A desgraza de ter espírito* (1825); o máis famoso é, talvez, o Oblomov da novela homónima de Iván Goncharov. Outro exemplo é o Pechorin d' *Un heroe do noso tempo* de Lérmontov (1840).

O tipo do home superfluo foi perfeccionado por Iván Turgenev: Rudin (*Rudin*, 1856), Rakitin (*Un mes no campo*) e o personaxe do conto "O Hamlet do Distrito Shchigrovsky" (en *Apuntamentos do álbum dun cazador*). Para Turgenev, o "home superfluo", unha mestura traxicómica, de Hamlet e don Quixote, era característico da sociedade rusa decimonónica que pecaba de non poder conciliar os impulsos do corazón e da cabeza e se daba a demasiada introspección, "intelectualización" e indecisión.

Atópanse tamén "homes superfluos" en Tolstoi (o Conde Vronski en *Ana Karenina* (1875-6) e son frecuentes en Chekhov. As mulleres que se relacionan con estes personaxes son, pola contra, fortes, determinadas e decisivas, como a Tatiana de *Euxenio Onegin* e a Natalia de *Rudin*.
| Alofi |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Alofi, a illa mais pequena |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Francia |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Illas Hoorn |
| Linguas |  |
| Poboación (2005) | 14 hab. |
| Superficie | 19 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 14°20′S 178°02′O﻿ / ﻿-14.333, -178.033 |
| Maior Altura | 412 m. Mont Kolafau |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

**Alofi** é unha illa no océano Pacífico pertencente ao territorio francés de Wallis e Futuna. Actualmente está deshabitada, e baixo a soberanía do xefe de Alofi en Futuna, pero nas épocas pre-europeas tan densamente poboado como Futuna. Está soamente 2 quilómetros lonxe de Futuna, iso fai que visiten as plantacións na illa polo menos cada sábado. Unha colleita popular é a de tabaco, por iso toman bastantes follas para poder fumar o resto da semana.

A illa ten unha área de 32 km². O Monte Kolofau (tamén chamado Monte Bougainville) alcanza unha altura de 410 m. 

A illa de Alofi neste mapa antigo. (sueste)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1140790
* WorldCat
* VIAF: 244212220
* BNF: 15238580m
* EBID: ID
* GEC: 0516251
* GeoNames: 4034882
* GND: 4290878-4

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Amur** (Амур en ruso ; 黑龙江 ("río do dragón negro") en chinés, pronunciado Heilongjiang), ou *Sahalyan ula* en manchú "río negro", é un río de Asia cuxa conca hidrográfica se estende por partes de Mongolia, Rusia e China ao longo de 4.444 km, a contar desde a fonte do río Argun, lonxitude que o converte no primeiro de Siberia — aínda que é máis curto que o sistema formado polo Obi e máis o seu afluente o Irtich — e o cuarto de Asia pola lonxitude do seu percurso; considérase que é o oitavo da Terra. 

Dende o punto de vista administrativo, percorre o óblast de Amur, o óblast Autónomo Hebreo, o krai de Khabarovsk, en Rusia, e a provincia chinesa de Heilongjiang, drenando unha conca de 1 885 000 km², que é a 12ª máis extensa do planeta.

Xeografía
---------

O río está formado pola unión do Chilka e do Argun. Na actualidade conforma a fronteira natural entre Rusia e a China, sobre preto de 1.600 km, antes de recibir o río Songhua Jiang e o Ussuri, e entrar definitivamente en Rusia, onde desemboca no estreito da Tartaria, no mar de Okhotsk (ao norte do Océano Pacífico), fronte da illa de Sakhalin.

Economía
--------

No seu curso inferior, logo da confluencia do Chilka e o Argun, é navegábel en territorio ruso completamente, mais por causa dos xeos está pechado para a navegación durante uns seis meses.

O equipamento hidroeléctrico, que consta de 14 encoros de máis de 15 m de alto, permite a industrialización da rexión.

Hidroloxía
----------

O Amur ten os máximos de caudal no verán, entre fins de xullo e comezos de agosto, por efecto do monzón, mentres a estiaxe é invernal. Na desembocadura o caudal medio é de 11.000 m³ por segundo e a súa conca ocupa 1.850.000 km².

Cidades
-------

Ás beiras do Amur fican as seguintes cidades:

### China

* Mohe
* Huma
* Heihe
* Jiayin
* Tongjiang
* Fuyuan

### Rusia

* Blagovesjtsjensk
* Chabarovsk
* Komsomolsk
* Amursk
* Nikolajevsk

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Amur*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6862
* WorldCat
* VIAF: 5148703897236930738
* BNE: XX5403337
* BRE: 1819205
* EBID: ID
* FAST: 1310062
* GEC: 0003703
* GeoNames: 2127376
* GND: 4085718-9
* LCCN: sh85004697
* NDL: 00634688
* NKC: ge161041
* OSM: 197653
* SELIBR: 139356

 |
| Palmerston |
| --- |
|  |
| Vista aérea de Palmerston |
| Datos |
| País | Illas Cook |
| Illa principal | Palmerston island |
| Linguas |  |
| Poboación (2001) | 48 hab. |
| Superficie | 2´1 km² |
| Superficie lagoa | 37 km² |
| Nº de illas | >30 |
| Coordenadas | 18°4′S 163°10′O﻿ / ﻿-18.067, -163.167 |
| Maior Altura | 6 m. |
| Localización |
| Localización do atol |
|

A **illa Palmerston** é o nome dun atol de coral nas Illas Cook, no océano Pacífico, a 500 km ao noroeste de Rarotonga. Aínda que se considera do grupo norte das Cook, está situado no medio dos dous grupos. As súas coordenadas son: 18º 4' S 163º 10' O.

O atol consta de seis illas de area: Palmerston ou Home Island, North Island, Leicester, Primrose, Tom's e Cook's. A altitude máxima é un cerro de area de 6 m denominado A Montaña (The Mountain). A superficie total é de 2,1 km².

Palmerston foi descuberto, en 1774, polo inglés James Cook que o denominou en honra do Primeiro Lord do Almirantado, Lord Palmerston. O atol estaba deshabitado, pero se atoparon algunhas tumbas e ferramentas pre-europeas. Era coñecido polas illas veciñas co nome de Avarau que significa «duascentas canles» en referencia ás canles que atravesan o escollo desde o océano á lagoa, aínda que poucos deles son navegables.

O 1862 estableceuse o carpinteiro William Masters e as súas tres esposas maorís de Manuae. Hoxe a maioría da poboación trae o apelido Masters ou Marsters, que se estendeu por emigración a Rarotonga e Nova Zelandia. Como ocorreu con Pitcairn, os descendentes son mestizos británicos e polinesios que teñen como primeira lingua o inglés, neste caso con acento de Gloucester de onde era orixinario William Masters.

Ao censo do 2001 a poboación total era de 48 habitantes. Todos viven na illa Palmerston que está dividida en tres zonas, unha por cada esposa de William Masters e os seus descendentes. Actualmente, o gobernador do atol é un descendente de Masters.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2048265
* WorldCat
* VIAF: 315125878
* EBID: ID
* GeoNames: 4035590

 |