Coordenadas: 47°25′27″N 9°22′15″L﻿ / ﻿47.42417, -9.37083


**Sankt Gallen** (De-StGallen.ogg *Sankt Gallen* (axuda ·  info) en alemán, *Saint-Gall* en francés, *San Gallo* en italiano e *Sogn Gagl* en romanche) é unha cidade suíza, capital do distrito e do cantón de Sankt Gallen. Segundo datos do 2016 conta con 75.481 habitantes, o que a converte na sétima cidade do país.

A cidade é o centro económico e cultural da rexión leste de Suíza. A abadía de Sankt Gallen é a maior atracción turística da cidade e está inscrita na lista do Patrimonio da Humanidade da Unesco.

Xeografía
---------

Sankt Gallen está situada na rexión nordeste de Suíza, nun val a aproximadamente 700 metros sobre o nivel do mar, o que fai que sexa unha das cidades de maior altura do país e que reciba unha gran cantidade de neve no inverno. O lugar está situado entre o lago de Constanza e os Alpes appenzellenses.

Os límites da cidade son: ao norte coas comunas de Gaiserwald, Wittenbach e Mörschwil, ao leste con Untereggen, Eggersriet e Speicher (AR), ao sur con Teufen (AR), Stein (AR) e Herisau (AR), e ao oeste con Gossau. Ademais, a cidade atópase dividida administrativamente en barrios e localidades: Bruggen, Hafnersberg, Heiligkreuz, Kräzern, Krontal, Lachen, Notkersegg, Riet, Rotmonten, Sankt Fiden, Sankt Georgen, Sittertal e Winkeln.

O centro da cidade está construído sobre un terreo inestable, os edificios do fondo do val atópanse construídos sobre pilotes. Un claro exemplo é a estación de trens e a praza adxacente.

Moeda conmemorativa do festival de tiro de Sankt Gallen de 1874

Historia
--------

O comezo da urbanización da cidade débese ao monxe irlandés Gallus (ou Gall: \*550; ?640), quen chegou como estudante do misioneiro Columbano de Lexehuil á zona do que hoxe é Suíza, para converter os alamáns ao cristianismo. Sobre o 720 o sacerdote alamán Othmar construíu unha abadía e deulle o nome de Abadía de St. Gallen. No 926, xinetes húngaros atacaron a vila e maila abadía e en 954 foi rodeada dunha muralla para protexela dos sarracenos.

Durante a Idade Media formou parte do Sacro Imperio Romano Xermánico, chegando a ser unha Cidade Imperial Libre (título que o emperador concedía a algunhas vilas polo cal el gobernaba directamente sobre elas sen a mediación de ningún príncipe) en 1311. Máis tarde os gremios gañaron o control do goberno civil, ata que lle mercaron a liberdade ao emperador xermánico Sexismundo de Luxemburgo, entrando a formar parte da Antiga Confederación Suíza en 1412.

En 1526 o humanista Joachim Vadian introduciu as ideas da Reforma protestante en St. Gallen. Deste xeito, a cidade converteuse á nova relixión, mentres que a abadía permaneceu fiel á fe católica ata 1803, no marco da desaparición da República Helvética creada cinco anos antes por Napoleón ao invadir a Antiga Confedración Suíza e sancionar a fin do Antigo Réxime. O feito supuxo a creación do cantón protestante de Sankt Gallen, do que a vila foi nomeada capital, e a deportación dos monxes católicos da abadía.

Sankt Gallen foi dende o século XV un importante centro da industria téxtil, acadando o seu clímax a principios do século XVIII. A partir de mediados do mesmo século iniciouse unha depresión na produción como consecuencia da competencia estranxeira, recuperándose novamente no XIX e principios do XX. Hoxe en día, só sobrevive unha pequena industria debido á alta especialización e á produción maioritariamente mecánica, mais de recoñecida calidade.

Transporte
----------

A cidade conta cun denso sistema de transporte urbano, operado pola VBSG (Verkehrs Betriebe-Sankt Gallen). Ademais existe unha ampla rede de autobuses postais (Postauto) que conectan á cidade coa área de Appenzell. A cidade conta tamén cun sistema de trens rexionais (S-Bahn).

A estación de trens de Sankt Gallen ten unha excelente conexión coa rede de Ferrocarrís Federais Suízos. Os trens InterCity que conectan a cidade con Zúric saen cada media hora. A cidade é tamén sede dalgunhas empresas ferroviarias privadas como a Südostbahn (SOB) que conecta Sankt Gallen con Lucerna, as ferrovías de Appenzell (Appenzeller Bahnen) que a unen con Appenzell e a Trogenerbahn que a unen con Trogen.

Sankt Gallen conta co seu propio aeroporto, o aeroporto de St. Gallen-Altenrhein, que non é de gran tamaño e non recibe grandes voos comerciais. Atópase preto do lago de Constanza e recibe voos desde Viena e algúns outros destinos.

A cidade está conectada á Autoestrada A1 que a conectan con Sankt Margrethen, Zúric, Berna e Xenebra.

Cultura
-------

O interior da abadía de Sankt Gallen constitúe un dos máis importantes monumentos barrocos de Suíza.
A Universidade de Sankt Gallen (en alemán, *Universität St. Gallen (Hochschule für Wirtschafts-, Rechts- und Sozialwissenschaften HSG*)), creada en 1898, ofrece formacións en ciencias económicas e sociais e en dereito. Considerada como unha das mellores universidades de lingua alemá, ademais de ser recoñecida a nivel mundial pola súa formación en ciencias económicas.

De acordo con datos do ano 2000 o 44% dos habitantes de Sankt Gallen son católicos e un 27% son protestantes, mentres que un 10% non practica ningunha relixión.

A abadía de Sankt Gallen é o emblema da cidade. Declarada Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1983, ao considerala un perfecto exemplo dos mosteiros carolinxios, data do século VIII. A súa biblioteca, unha das máis ricas do mundo en libros medievais, contén obras do século IX.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sankt Gallen Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web do concello de St. Gallen

| * v
* c
* e
Cidades en Suíza por poboación |
| --- |
| máis de 300 000 | 
* Zürich

 | Bandeira de Suíza |
| máis de 100 000 | 
* Basilea
* Berna
* Xenebra
* Lausana
* Winterthur

 |
| máis de 30 000 | 
* Bienne
* Chur
* Friburgo
* Köniz
* La Chaux-de-Fonds
* Lucerna
* Lugano
* Neuchâtel
* Sankt\_Gallen
* Schaffhausen
* Thun
* Uster
* Vernier

 |
| máis de 15 000habitantes | 
* Aarau
* Adliswil
* Allschwil
* Baar
* Baden
* Bellinzona
* Burgdorf
* Carouge
* Dietikon
* Emmen
* Frauenfeld
* Gossau
* Grenchen
* Herisau
* Horgen
* Kloten
* Kreuzlingen
* Kriens
* Lancy
* Littau
* Locarno
* Meyrin
* Monthey
* Montreux
* Muttenz
* Nyon
* Olten
* Onex
* Ostermundigen
* Pratteln
* Rapperswil-Jona
* Regensdorf
* Renens
* Schwyz
* Sierre
* Sion
* Solothurn
* Spiez
* Steffisburg
* Thalwil
* Vevey
* Volketswil
* Wädenswil
* Wettingen
* Wetzikon
* Wil
* Yverdon-les-Bains
* Zollikon
* Zug

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25607
* WorldCat
* VIAF: 127834916
* BNE: XX454270
* BNF: 11950003x
* EBID: ID
* GEC: 0058746
* GeoNames: 7287240
* GND: 4051594-1
* HDS: 001321
* ISNI: 0000 0001 2321 910X
* LCCN: n80004388
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge128570
* NLA: 36585741
* OSM: 1683941
* TGN: 7007460

 |