O **Río Grande do Sur** é o estado máis meridional do Brasil. Limita ó norte co estado de Santa Catarina, ó leste co Océano Atlántico, ó sur coa República Oriental do Uruguai e ó oeste coa República Arxentina. A súa capital é Porto Alegre.

Historia
--------

En 1627 xesuítas españois crearan as primeiras misións católicas na rexión, pero foron expulsados polos portugueses en 1680. En 1687 novamente tentaron crear misións na área que ficou coñecida como *Sete Povos das Missões* ("Sete Pobos das Misións"), e novamente foron expulsados en 1737.

Sendo a rexión punto estratéxico para a ocupación portuguesa no sur do Brasil, foi fundada en 1742 a vila de Porto dos Casais, actual cidade de Porto Alegre, coa axuda de colonos vidos das illas dos Azores. As loitas polo dominio da rexión cesaron en 1801, cando os *gauchos* tomaron os Sete Pobos das Misións, incorporando o seu territorio. En 1807, o Río Grande do Sur foi elevado á condición de *Capitanía*.

Despois da independencia do Brasil, a entón capitanía tornouse provincia. En 1824 chegaron os primeiros colonos alemáns na zona do actual municipio de São Leopoldo.

En 1835 comezou unha rebelión contra o goberno da rexencia do Imperio do Brasil, que durou ata 1845 e foi coñecida como a Guerra dos Farrapos. Esta rebelión foi o máis longo conflito militar interno do Brasil. Máis tarde, en 1865, a provincia foi invadida por tropas do ditador Francisco Solano López, durante a Guerra da Tripla Alianza.

Casa de pedra de inmigrantes italianos, en Caxias do Sul.
En 1875 comezaron a chegar os primeiros inmigrantes italianos, que fundaron cidades como Caxias do Sul, Bento Gonçalves e Garibaldi. Coa proclamación da república en 1889, o Río Grande do Sur converteuse en estado. As disputas políticas locais só foron pacificadas cando Getúlio Vargas chegou a gobernador, en 1928.

Xeografía
---------

O estado do Río Grande do Sur ocupa unha superficie de 281.748,6 km², equivalente en tamaño ó Ecuador ou 3 veces o tamaño de Portugal e pouco máis de 3 % da superficie total do Brasil. A súa poboación equivale a un 6% da poboación total do país.

As principais cidades do estado en poboación total, son: Porto Alegre, Caxias do Sul, Pelotas, Canoas, Rio Grande e Santa Maria.

O estado posúe catro tipos principais de vexetación:

* A **Foresta de Araucarias**, formada pola conífera *Araucaria angustifolia* ou *piñeiro do Paraná*. Esta foresta recubría as porcións máis elevadas do estado, o planalto.
* A **Pampa**, formada por extensas pradarías que serven de pastos naturais
* A vexetación litoral, que cobre os areais ó longo da costa
* A **mata atlántica**, continuación da foresta tropical que cubría orixinalmente o leste do Brasil, dende o Rio Grande do Norte. Para o oeste, chegaba ata o Paraguai.

O clima predominante do estado é o subtropical húmido, con estacións ben definidas. Nas rexións montañosas da *Serra Gaucha* poden rexistrarse temperaturas por baixo dos 0 °C e a caída de neve en días máis fríos do inverno. A mínima rexistrada no estado foi de -13 °C no ano de 1996 no municipio de São José dos Ausentes. Xa as cidades de Uruguaiana, Lageado e Campo Bom ten os récords do estado en temperaturas altas no verán, chegando cerca dos 40 °C.

Economía
--------

Industria
É o máis grande produtor de calzados do Brasil, axudado polo unha importante gandería. Tamén produce cigarros, produtos petroquímicos, téxtiles, madeira e derivados. A General Motors abriu unha planta de produción no estado, que pode producir ata 200 mil vehículos por ano, dato este que tamén trouxo a instalación de fábricas de pezas automobilísticas para o estado.

Agricultura e gandería
O estado é importante produtor de arroz (vendido para todo o país), soia, millo e trigo. Tamén produce tabaco usado para producir cigarros que o estado exporta. Na *Serra Gaucha* (nas cidades de Bento Gonçalves, Caxias do Sul e Garibaldi) cultívase a vide.

### Turismo

O turismo é outra importante fonte de renda do estado, sobre todo nas rexións da *Serra Gaucha* de colonización alemá (Nova Petrópolis, Canela, Gramado), e italiana (Bento Gonçalves, Caxias do Sul, Garibaldi) cos seus costumes típicos. Ademais das curiosidades históricas, estas cidades albergan paisaxes fascinantes, como a Cascada do Caracol na cidade de Canela, e os *canyons* de Itaimbezinho e Fortaleza en Cambará do Sul e São José dos Ausentes, ademais dunha gastronomía moi rica, grazas ás influencias *gaucha* e dos inmigrantes. Gramado tamén alberga un Festival de Cinema que atrae público para asistir a filmes de produción nacional. En días máis fríos de inverno, a caída de neve tamén pode ser un atractivo na *Serra Gaucha*, principalmente en São José dos Ausentes, considerada a cidade máis fría do estado. A Serra Gaucha recibe millares de visitantes todos os anos.

Praia da Cal, en Torres.
No litoral destacan as cidades de Torres, Capão da Canoa e Tramandaí, que tamén atraen turistas dos países veciños, a Arxentina e o Uruguai. O litoral de Torres está marcado pola presenza de cantís pronunciados, que atinxen os 30 metros de altura.

No interior do estado, destacan a rexión do Pampa, coa súa actividade de gandería e os costumes dos *gauchos*, e a Rexión das Misións Xesuítas (cidade de Santo Ângelo). Ó suroeste do estado destaca a rexión do *Banhado do Taim*, que alberga mamíferos (roedores, carnívoros), réptiles e aves, moitos destes ameazados de extinción.

Demografía
----------

A poboación do estado descende de inmigrantes europeos, destacando os italianos e alemáns, que fundaron cidades na rexión da *Serra Gaucha*, pero tamén de portugueses, principalmente das illas Azores (estes en Porto Alegre e no litoral).

O *gaucho* típico resulta da mestura de españois e portugueses con indios guaraní e charrua (unha etnia hoxe extinta) e tamén africanos. Descenden dos primeiros poboadores da *pampa*, instalados a partir do século XVI, que vivían de cazar o gando que fuxía e se criaba solto tornándose salvaxe, nesta rexión de pastos naturais. Existen *gauchos* tamén na Arxentina e no Uruguai. Hai tamén uns poucos índios puros, de etnias guaraní e kaingang.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Grande do Sur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Brasil
* Estados do Brasil

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Universidade Federal do Rio Grande do Sul. Principal institución de ensino superior do estado

| * v
* c
* e
Estados do Brasil |
| --- |
|  | 
* Distrito Federal
* Acre
* Alagoas
* Amapá
* Amazonas
* Baía
* Ceará
* Espírito Santo
* Goiás
* Maranhão
* Mato Groso
* Mato Groso do Sur
* Minas Xerais
* Pará
* Paraíba
* Paraná
* Pernambuco
* Piauí
* Río do Xaneiro
* Río Grande do Norte
* Río Grande do Sur
* Rondonia
* Roraima
* Santa Catarina
* São Paulo
* Sergipe
* Tocantins

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40030
* WorldCat
* VIAF: 148530093
* BNF: 11951602g
* EBID: ID
* GEC: 0055756
* GeoNames: 3451133
* GND: 4050110-3
* ISNI: 0000000404933852
* LCCN: n82037765
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge406568
* OSM: 242620
* TGN: 1001941

 |