recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Apreciando as tonalidades dun bo viño
As **propiedades organolépticas** son o conxunto de descricións das características físicas que ten un alimento apreciables mediante os órganos dos sentidos, como por exemplo o seu aspecto, gusto, textura, cheiro e cor.
Todas estas sensacións producen ao comelo unha experiencia agradable ou desagradable.

Algunhas propiedades
--------------------

Resumo dalgunhas calidades organolépticas:

* Sabor
	+ Doce
	+ Acedo
	+ Amargo
	+ Salgado
* Aroma
	+ Retrogusto: regusto ou persistencia da mestura sabor máis olor.
* Textura
	+ Adstrinxencia
	+ Untuosidade

A apreciación das características organolépticas dos alimentos ten un importante papel á hora da súa elección no momento da compra ou do seu consumo. O aspecto do alimento -normal ou alterado-, o seu cheiro agradable ou desagradable, a presenza de secrecións normais ou anormais, a cor característica ou alterada etc. son todos eles elementos de xuízo que nos van indica-lo grao de frescura ou alteración dos alimentos. E, como consecuencia, van servirnos para rexeitar aqueles que non presenten as características de frescura propias do alimento.

Hai casos nos que a valoración destes caracteres organolépticos non se corresponde co estado do alimento senón que se trata de cuestións de gusto persoal. Así, o cheiro de certos queixos de pasta azul é un factor de calidade, por desagradable que poida resultar a algúns. A acidez no leite indica unha alteración, pero no iogur é un obxectivo tecnolóxico.

Cando se trata de alimentos frescos, como a carne, peixe, moluscos, verduras, froitas etc. a determinación do grao de frescura ou alteración baséase precisamente nas características organolépticas que presente, e son elas as que van determina-la súa aptitude para o consumo ou o seu comiso e destrución). Outro tipo de probas posibles, físicas ou químicas, serían tamén posibles pero non se recorre a elas (salvo casos moi particulares, como recursos ante un caso de destrución) por razóns económicas ou porque ofrecen demasiado tarde resultados fiables.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1501465
* MAG: 46328234

 |
Disposición do ADNr eucariótico 18S, 5.8S e 28S en tándem.  
O ADNr 5S codifícase separadamente.  
**NTS**: espazador non transcribíbel,  
**ETS**: espazador transcribíbel externo,  
**ITS**: espazador transcribíbel interno.
O **ADN ribosómico** (**ADNr** ou **rDNA**) é unha secuencia de ADN contida nos cromosomas que codifica ARN ribosómico (ARNr). Estas secuencias regulan a transcrición e iniciación da amplificación e conteñen segmentos espazadores transcribíbeis e non transcribíbeis. As unidades de transcrición do ARN ribosómico agrúpanse en tándem. Estas rexións de ADNr denomínanse tamén rexións de organización do nucléolo.

No xenoma humano existen cinco cromosomas con ADN ribosómico: os cromosomas 13, 14, 15, 21 e 22.

O nivel baixo de polimorfismo na unidade de transcrición do ADNr permite a caracterización de cada especie usando só uns poucos exemplares e fai que este ADN sexa útil para a comparación interespecífica.

Ademais, as repeticións das diferentes rexións de codificación do ADNr mostran distintas taxas de evolución. Como resultado diso, este ADN pode proporcionar información sobre case calquera nivel sistemático.

Notas
-----

1. ↑  A sigla ADNr pode significar tamén ADN recombinante.
2. ↑  Hillis, D. M. e Dixon, M. T. (1991): "Ribosomal DNA: molecular evolution and phylogenetic inference". *Quart. Rev. Biol.* **66**: 411-453.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* ADN
* ADN mitocondrial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q426560
* GEC: 0219056
* JSTOR: ribosomal-dna
* MAG: 207812311

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004275
* MeSH: D13.444.308.475

 |
A **ADN polimerase delta**, tamén chamada **ADN Pol δ** ou **Pol δ**, é un complexo encimático que se encontra en eucariotasis que intervén na replicación e reparación do ADN. O complexo da ADN polimerase delta consta de 4 subunidades, que son: POLD1, POLD2, POLD3, e POLD4. A ADN Pol δ é o principal encima utilizado para a síntese das febras guía e retardada durante a replicación do ADN en eucariotas. Presenta un incremento da súa procesividade cando interacciona co antíxeno nuclear de célula proliferante (PCNA; *proliferating cell nuclear antigen*). Ademais, para a función da ADN Pol δ é importante a proteína de multisubunidades factor de replicación C, debido ao seu papel de cargador da abrazadeira para o PCNA (o cal implica a catálise da carga do PCNA sobre o ADN).

Notas
-----

1. ↑  Liu G, Warbrick E (October 2006). "The p66 and p12 subunits of DNA polymerase delta are modified by ubiquitin and ubiquitin-like proteins". *Biochem. Biophys. Res. Commun.* **349** (1): 360–6. PMID 16934752. doi:10.1016/j.bbrc.2006.08.049.
2. ↑  Johnson RE, Klassen R, Prakash L, Prakash S (July 16, 2015). "A Major Role of DNA Polymerase δ in Replication of Both the Leading and Lagging DNA Strands". *Mol. Cell.* **59** (2): 163–175. PMID 26145172. doi:10.1016/j.molcel.2015.05.038.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* DNA polymerase delta *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.

*Este artigo incorpora textos en dominio público procedentes da United States National Library of Medicine (Biblioteca Nacional de Medicina dos Estados Unidos).*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3487941
* MAG: 76535049

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Acción.
Unha **acción** é cada unha das partes alícuotas nas que se divide o capital social dunha sociedade anónima, é un título de renda variable que confire ao titular o carácter de socio e unha serie de dereitos que deben estar estipulados nos estatutos da sociedade que as emite. Os estatutos determinarán a porcentaxe mínima de capital necesario, tanto para estar representado como para exercer o voto, cabendo a posibilidade de todos os xeitos do agrupamento de accións e accionistas para acadar os mínimos esixidos nos estatutos. Outro dos dereitos que confire a titularidade de accións é o de participar no repartimento de beneficios anuais (ou extraordinarios cando os houber) proporcionalmante ás accións que se posúan.

A diferenza entre unha acción e un bono ou obriga radica en que coa acción se é dono dos activos da empresa, mentres que no caso de posuír un bono ou obriga soamente se adquire parte da débeda da empresa ou entidade emisora. No caso dos bonos ou obrigas, se é un acredor desa empresa, e se ten dereito á devolución da débeda cos seus xuros. Son investimentos en renda fixa. Porén, no caso da acción se é propietario da devandita empresa, con maior risco de perda do investimento se o negocio vai mal, así como maior marxe de ganancia se vai ben.

Clases de accións
-----------------

Existen diversas clases de accións segundo os beneficios e dereitos que incorporan, ou segundo a parte do nominal que se debe desembolsar ou non.

* Accións desembolsadas: son as pagadas totalmente no momento da súa adquisición.
* Accións liberadas (total ou parcialmente): son as que non teñen que ser aboadas polo accionista, xa que a sociedade o fai con cargo á parte de reservas que son, deste xeito, capitalizadas.
* Accións con prima: son as que teñen un valor de emisión superior ao valor nominal.
* Accións en carteira: son as que forman parte dunha emisión pero que non foron subscritas.
* Accións preferentes ou privilexiadas: son aquelas que incorporan algún dereito de tipo económico como, por exemplo, preferencia na subscrición de novas ampliacións de capital, no repartimento de beneficios, ou que incorporan un tanto fixo de retribución.
* Accións de voto limitado: son aquelas que só confiren o dereito a votar en certos asuntos da sociedade, determinados no contrato de subscrición de accións correspondentes, non son máis que unha variante das accións preferentes.
* Accións sindicadas: son as que forman parte dun grupo determinado de accionistas que acordan como bloque co paquete accionarial conxunto.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* New York Stock Exchange

### Ligazóns externas

* A acción máis antiga conservada. *(en inglés)* *(en alemán)* e *(en neerlandés)*
**Brian Chase** (nado o 2 de decembro de 1978 en Long Island, Nova York) é un batería estadounidense coñecido por tocar na banda de indie rock Yeah Yeah Yeahs. Foi elixido pola revista en liña *Gigwise* como un dos 50 mellores baterías de todos os tempos.

Biografía
---------

Chase medrou en Long Island, Nova York e asistiu á Friends Academy en Locust Valley, e ao Oberlin Conservatory of Music.

Ademais de tocar en Yeah Yeah Yeahs Chase tamén o fai na banda The Seconds, e adoitaba a tocar coa banda da súa ex-moza Emily Manzo ata que a parella se desfixo no ano 2006. Actuou con varos dúos experimentais con outros músicos como Stefan Tcherepnin e Seth Misterka, co cal editou un CD no ano 2007 a través do selo australiano Heathen Skulls. Outros músicos cos que tocou son Jessica Pavone, Mary Halvorson, Moppa Elliott, e os grupos Oakley Hall, Blarvustert e The Sway Machinery.

En maio do 2010 o dúo Chase/Misterka actuou no *Melbourne International Jazz Festival* e despois realizou unha xira por australia durante un mes.

Na actualidade vive en Greenpoint, Brooklyn. É sinestésico e ve cores cando toca ou escoita música.

Notas
-----

1. ↑  Listaxe dos 50 mellores batería da revista *Gibwise*

| * v
* c
* e
Yeah Yeah Yeahs |
| --- |
| 
* **Karen O**
* **Nick Zinner**
* **Brian Chase**

 |
| Álbums de estudio | 
* *Fever to Tell*
* *Show Your Bones*
* *It's Blitz!*
* *Mosquito*

 |
| EPs | 
* *Yeah Yeah Yeahs*
* *Machine*
* *Is Is*

 |
| Recompilatorios | 
* *iTunes Originals - Yeah Yeah Yeahs*

 |
| Videos | 
* *Tell Me What Rockers to Swallow*

 |
| Sinxelos | 
* "Date with the Night"
* "Pin"
* "Maps"
* "Y Control"
* "Gold Lion"
* "Turn Into"
* "Cheated Hearts"
* "Down Boy"
* "Zero"
* "Heads Will Roll"
* "Skeletons"

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1141810
* WorldCat
* VIAF: 190469646
* AllMusic: mn0000554307
* Discogs: 474983
* Europeana: ID
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 3387146

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Callos.
Callo animal para ser usado na manufactura de queixo cheddar.
O **callo** ou **presoiro** é unha substancia empregada para calla-lo leite na fabricación do queixo. Pode ter orixe vexetal (plantas callaleite, entre as que destacan certas especies de cardos), animal (o estómago glandular dos animais lactantes: porco ou becerro) ou sintético.
Deste uso como callante dado ao estómago de becerro provén o nome de callos para o prato cociñado con anacos do mesmo.

Proceso e características
-------------------------

A súa función é separar a auga do leite, chamada soro, da callada, a partir da que se fabrican os queixos. O callo é coñecido desde tempos moi antigos, pero o seu compoñente activo e puro, a quimosina, só se coñece desde hai unhas cantas ducias de anos.

O callo obtido do estómago de animais lactantes, da parte do estómago que se denomina calleiro, preparábase mergullando este calleiro en salmoira, deixándoo repousar, e logo usando o líquido resultante. O inconveniente deste método antigo radica na dificultade para obter doses precisas de enzima, e na variabilidade de concentración ao longo do tempo de uso. O callo químico, a quimosina pura (EC 3.4.23.4 ou renina), non ten esa pexa, polo que é máis doado estandarizar os tempos de callado.

É ben coñecido como actúa a quimosina sobre a caseína (unha das proteínas maioritarias no leite). Ao romper a molécula de caseína iníciase a formación dun xel que atrapa a maioría dos compoñentes sólidos do leite; este xel contráese aos poucos axudado pola acidificación previa do leite por medio de bacterias acidolácticas, e ao contraerse vai expulsando soro. Ao cortar o xel en cubiños, lógrase separar entre un 50 e un 90% do contido inicial da auga do leite.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q326900
* BNCF: 42391
* BNF: 145376476
* EBID: ID
* GEC: 0118651
* LCCN: sh85112859
* MAG: 2779219906

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0010154

 |
**Abu Dhabi TV Canada** é unha canle canadense a cal é integramente propietaria e xestionada polo grupo Ethnic Channels Group. O nome da canle é utilizado baixo licenza da Abu Dhabi Media. Os propietarios da canle están establecidos nos Emiratos Árabes Unidos, Abu Dhabi TV. Abu Dhabi TV Canadá transmite a programación de Abu Dhabi TV na maioría do tempo, ademais de contidos canadenses. Posúe unha gran variedade de programación, incluíndo noticias, actualidades, deportes, películas e moito máis.

Historia
--------

En setembro de 2003, ao grupo Ethnic Channels Group foilles concedida a licenza da Radiotelevisión Canadense e da Comisión de Telecomunicacións (CRTC) para lanzar unha canle de televisión chamada Arabic TV e o emprego da lingua árabe.

A canle foi lanzada o 9 de novembro de 2005, como Abu Dhabi TV na teleoperadora de cable Rogers Cable. O 30 de agosto de 2013 a CRTC aprobou a petición Ethnic Channels Group para cambiarlle o nome ao de Abu Dhabi TV.

Notas
-----

1. ↑  Broadcasting Decision CRTC 2003-440 CRTC 2003-09-04
2. ↑  Abu Dhabi TV– Revocation of licence

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Abu Dhabi TV*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Abu Dhabi TV (Canadá)
* Abu Dhabi TV[*Ligazón morta*]
*Bayonesa*, un doce de masa de follado recheo de cabelo de anxo.
Empanada rechea de cabelo de anxo.
O **cabelo de anxo** é un doce de aspecto filamentoso, que se elabora coa polpa dalgunhas variedades de cabaza cocida nun almibre. As fibras están acarameladas, e segundo o país e rexión do mundo emprégase a cabaza confeiteira ou caiota (*Cucurbita maxima*), a cidra caiota (*C. ficifolia*) ou a caioteira (*Sechium edule*). En certos países de América Latina acostúmase tamén a facer con manga. Emprégase como recheo de numerosos doces de América Latina e a Península Ibérica (especialmente nas Illas Baleares, Cataluña, e Valencia.

Características
---------------

O cabelo de anxo elabórase mediante cocedura da polpa dunha cucurbitácea nunha solución ou caldo de azucre moi concentrada (almibre) até se desfacer nunha especie de fíos de cor amarela dourada. En España emprégase especialmente a cidra caiota (*Cucurbita ficifolia*). Adoita empregarse no almibre a mesma cantidade de azucre que de cabaza. Nalgunhas ocasións engádeselle á mestura zume de limón (un medio acedo) e canela para aromatizar.

O doce resultante, que consta de filamentos magros de cor branca transparente ou lixeiramente dourada, emprégase como recheo de pasteis e tortas, por exemplo úsase como recheo de empanadas, roscóns, cocas, ensaimadas mallorquinas, ou empanadillas doces. É frecuente tamén velo en doces elaborados con masa de follado.

Notas
-----

1. ↑  Nome galego en VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  Luis Felipe Lescure Beruete, (2003), *«DICCIONARIO GASTRONÓMICO. Términos, Refranes, Citas y Poemas»*, entrada "*cabello de ángel*"
3. ↑  Traba L. - García V. (2006), *«Pastelería y Cocina Guía Práctica»* 5a edi. Capitel Editores, p:133
4. ↑  Nigel Tisdall, (1995), *«Mallorca»*, Granica

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cabelo de anxo Modificar a ligazón no Wikidata*** |
A **ADN polimerase *Pfu***, tamén chamada ***Pfu* DNA polimerase** ou ***Pfu* polimerase** é unha ADN polimerase da arquea hipertermófila *Pyrococcus furiosus*. A súa función no microorganismo desta nucleotidiltransferase é replicar o seu ADN durante a división celular.

A *Pfu* polimerase utilízase no laboratorio para amplificar o ADN na reacción de cadea da polimerase (PCR), función para a que presenta varias vantaxes en relación co encima tradicionalmente usado *Taq* polimerase da bacteria termófila *Thermus aquaticus*, xa que é máis estable termicamente, e sobre todo ten unha actividade de exonuclease 3'-5' que permite eliminar os erros de inserción de bases durante a replicación (actividade de corrección de probas). En consecuencia, a PCR realizada coa *Pfu* polimerase é máis fiable que a realizada usando a *Taq* polimerase.

A *Pfu* polimerase dispoñible comercialmente xera unha taxa de erro de 1 por 1,3 millóns de pares de bases e pode producir un 2,6 % de produtos mutados na PCR. Porén, é máis lenta que a *Taq* polimerase, xa que tarda de 1 a 2 minutos por ciclo para amplificar 1 kb de ADN a 72 °C.

Historia
--------

Os científicos da compañía Stratagene, de California, descubriron as vantaxes da *Pfu* en comparación coa *Taq* en 1991. Obtiveron a patente 5.489.523 nos Estados Unidos sobre unha *Pfu* deficiente en actividade exonuclease e outra patente co número 5.545.552 sobre a propia *Pfu* en 1996.

Nota
----

1. ↑  Suhng Wook Kim, Dong-Uk Kim, Jin Kwang Kim, Lin-Woo Kang et Hyun-Soo Cho, « Crystal structure of Pfu, the high fidelity DNA polymerase from Pyrococcus furiosus », International Journal of Biological Macromolecules, vol. 42, no 4,‎ 1er mai 2008, p. 356-361 DOI:10.1016/j.ijbiomac.2008.01.010. PMID 18355915
2. ↑  Lundberg et al. "A High Fidelity Thermostable DNA Polymerase Isolated from Pyrococcus Furiosus," Strategies 4:34-35 (1991) e *Gene* 1991 Dec 12;108(1):1-6)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q909229
* MAG: 2780350421

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* EC: 2.7.7.7

 |
| xénero *Calluna* |
| --- |
| C. vulgaris |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Ericales |
| Familia: | Ericaceae |
| Subfamilia: | Ericoideae |
| Tribo: | Ericeae |
| Xénero: | ***Calluna***Salisb. |

 |

***Calluna*** é un pequeno xénero con 8 especies de plantas de flores pertencentes á familia Ericaceae. Natural de Europa, norte de África e América onde medra en terreos estériles e acedos como turbeiras e brañas. Popularmente coñécense coma **queiroas**, **queirogas**, ou incluso **uces** ou **breixos**, pero cómpre non confundilas coas especies dos xéneros Erica e *Daboecia*.

Son pequenos arbustos que acadan os 20–50 cm de altura con gran cantidade de pólas erguidas de cor marrón-avermellada. As follas son miúdas e moi numerososas. As flores, tamén moi miúdas son de cor malva dispostas en acios terminais.

Diferenzas con *Erica*
----------------------

O xénero estreitamente relacionado *Erica*, cuxas especies son tamén chamadas ás veces queiroas, adóitase confundir co *Calluna*; diferéncise porque en *Calluna* as especies teñen as follas máis pequenas, menos de 2–3 mm de longura, e presentar unha corola máis dividida en pétalos diferenciados. Ademais a marxe das follas é aserrada en *Calluna*, mentres que en *Erica*, de follas lineares, a marxe é enteira.

Especies
--------

En Galicia só hai unha especie autóctona, a queiroa: *Calluna vulgaris*.

* *Calluna atlantica*
* *Calluna beleziana*
* *Calluna cilians*
* *Calluna elegantissima*
* *Calluna erica*
* *Calluna genuina*
* *Calluna sagittaefolia*
* *Calluna vulgaris*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Calluna Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Queiroa
* Uceira (ecosistema onde medran uces e queiroas).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6983007
* NKC: ph534655

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 188999
* APNI: 98641
* Dyntaxa: 1006286
* EOL: 71277
* EPPO: 1CUNG
* FNA: 105158
* FoC: 105158
* GBIF: 2882481
* iNaturalist: 119451
* IPNI: 14653-1
* IRMNG: 1324919
* ITIS: 23633
* NBN: NHMSYS0000456308
* NCBI: 13384
* Plantarium: 43545
* POWO: ID
* Soortenregister: 120366
* Tela Botanica: 86066
* Tropicos: 40035302
* PLANTS: CALLU
* VASCAN: 933
* WoRMS: 993792

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D029795

 |
Coordenadas: 50°6′14.18″N 14°23′26.24″L﻿ / ﻿50.1039389, -14.3906222

Vista exterior da biblioteca.
A **Biblioteca técnica nacional de Praga** ou simplemente **Biblioteca técnica nacional** (en checo: *Národní Technická Knihovna*) atópase en Technická 6 en Praga, República Checa e tamén alberga a Biblioteca Municipal. A antiga sede da Biblioteca Nacional Técnica foi o Clementinum, da que todos os libros e materiais foron trasladados á nova biblioteca despois da finalización da construción. O edificio foi deseñado polos arquitectos Roman Brychta, Halíř Adán, Hofmeister Ondřej e Petr Llešek de Projektil Architekti despois de gañar o primeiro premio nun concurso de arquitectura celebrado no ano 2000. A construción comezou a en 2006 e terminouse en xaneiro de 2009. A biblioteca abriu as súas portas ao público oficialmente o 9 de setembro de 2009.

Notas
-----

1. ↑

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Biblioteca Nacional da República Checa
* Cultura da República Checa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q630893
* WorldCat
* VIAF: 150342821
* GND: 102963761X
* GRID: grid.447895.3
* ISNI: 0000 0001 2185 3115
* LCCN: n2010072414
* NKC: kn20050320002
* SUDOC: 169116670

 |
**Biblioteca Virtual de Literatura Universal en Galego**, coñecida tamén como **BIVIR**, é unha biblioteca virtual xestionada pola Asociación de Tradutores Galegos que recolle as traducións directas ao galego de obras procedentes de diversas literaturas e autores estranxeiros, baixo a premisa de que os seus dereitos sexan de dominio público. Conta con centos de textos literarios traducidos dende múltiples linguas, como o francés, catalán, éuscaro, búlgaro, portugués, chinés, italiano, ruso, alemán ou xaponés. En canto aos autores e aos xéneros, abrangue un amplo espectro: dende por exemplo algúns poemas de Arthur Rimbaud até novelas de Grazia Deledda ou Nathaniel Hawthorne.

Permite a descarga de balde en formato PDF tanto directamente da páxina web oficial como doutros provedores, tal que Amazon.

Durante anos, un dos requisitos para a atribución do Premio de Tradución Plácido Castro foi que a obra presentada figurase no catálogo de BIVIR.

Notas
-----

1. ↑  Tradutoresgalegos.org
2. ↑  *A catedrática Camiño Noia (Nigrán), gaña ex aequo o 11º Premio de Tradución Plácido Castro.* Arquivado 20 de abril de 2016 en Wayback Machine. en Minhor.org o 28 de novembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Biblioteca de tradución galega
* Biblioteca Virtual Galega

### Ligazóns externas

* Páxina web da Biblioteca Arquivado 03 de febreiro de 2015 en Wayback Machine.
Coordenadas: 37°58′52″N 23°43′59″L﻿ / ﻿37.98111, -23.73306

Edificio da biblioteca.
A **Biblioteca Nacional de Grecia** (en grego: *Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος*) foi fundada en 1832 e sitúase en Atenas. O edificio desta institución, de estilo neoclásico, foi deseñado polo arquitecto danés Theophil von Hansen, como parte dunha triloxía que tamén incluíu a Academia e a antiga Universidade de Atenas. É pública e o seu director é Aikateríni Kordoúli.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Biblioteca técnica nacional de Praga

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial da Biblioteca Nacional de Grecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1467610
* WorldCat
* VIAF: 136996034
* BAV: ADV10056640
* BNF: 122654110
* CiNii: DA13426730
* GeoNames: 6947700
* GND: 1081560-0
* GRID: grid.473427.1
* ISNI: 0000 0001 2165 7755
* LCCN: n85048742
* NKC: ko2017950608
* NLA: 36041076
* NLG: 56503
* PTBNP: 39307
* SUDOC: 031439756
* ULAN: 500306495

 |
*Cabernet sauvignon gaillac*
***Cabernet sauvignon*** é unha caste de uvas da especie *Vitis vinifera* (a videira) a partir da que se fabrica viño de alta calidade. Orixinaria da rexión de Bordeos, no suroeste de Francia, é a uva vinífera máis difundida no mundo, atopándose en todas as zonas temperadas e quentes. É coñecida como "a raíña das uvas tintas". É resultado do cruzamento entre as uvas *cabernet franc* e *sauvignon blanc*.

A variedade é bastante homoxénea, con algunhas diferenzas na forma do bacelo e nas características típicas do viño.

Caracterízase polos taninos densos, cor profunda, complexos aromas de froitos tales como ameixa ou grosella negra. Nos viñedos máis quentes, revela trazos de oliva e amora silvestre, mentres que, nos máis fríos, aparecen trazos de pemento. É unha variedade bastante vigorosa e de frutificación medio-serodia, vexetación bastante erecta e entrenódulos medio curtos.

Notas
-----

1. ↑  "winepros.org - Cabernet Sauvignon" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03/10/2014. Consultado o 08/05/2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207310
* GEC: 0086792
* JSTOR: cabernet-sauvignon
* LCCN: sh85018562
* VIVC: 1929

 |
Coordenadas: 22°54′35″S 43°10′32″O﻿ / ﻿-22.909723, -43.175501

Biblioteca Nacional, Río de Xaneiro
A **Biblioteca Nacional do Brasil**, cuxo nome oficial institucional é **Fundación Biblioteca Nacional**, é o depositario do patrimonio bibliográfico e documental en Brasil. Ten a súa sede en Río de Xaneiro.

Características
---------------

Considerada pola UNESCO unha das dez bibliotecas nacionais máis grandes do mundo e a máis grande de América Latina. Entre as súas diversas responsabilidades está a de conservar, actualizar e dar a coñecer unha colección con máis de nove millóns de pezas, que comezou coa chegada da Real Biblioteca de Portugal ao Brasil e crece constantemente, a través de doazóns, adquisicións e co depósito legal.

Entre os obxectos que deberían acompañar a familia real na súa viaxe ao Brasil había caixas de libros e documentos da Biblioteca Nacional da Ajuda, en Lisboa, cunha colección de arredor de 60.000 pezas. Axiña, as caixas foron abandonadas no porto e só en 1810 comezou a ser trasladada a Brasil. Coa colección reunida de novo, o príncipe rexente Xoán VI de Portugal fundou a Biblioteca Nacional Real. Ata 1814, só os estudosos puideron consultar a biblioteca e, aínda así, con autorización real. Despois desa data, o acceso foi lanzado ao público.

Notas
-----

1. ↑  George Ermakoff. *Bibliotecas Brasileiras*, tradução de Luis Brown. Rio de Janeiro: George Ermakoff Casa Editorial, 2015. ISBN 978-85-98815-33-6
2. ↑  "Histórico da Biblioteca no sítio da Fundação Biblioteca Nacional". Arquivado dende o orixinal o 21 de agosto de 2020. Consultado o 12 de xullo de 2020.
3. ↑  MORAES, Rubens Borba de. e AZEVEDO, Elisa de Mello Kerr. (Novembro de 2017). "Livros e Bibliotecas no Brasil Colonial. 2 ed. Brasília: Briquet de Lemos/ Livros, 2006, p. 20. p.60." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de maio de 2016. Consultado o 19 de novembro de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Biblioteca Nacional do Brasil Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q948882
* WorldCat
* VIAF: 133262876
* BAV: ADV10289312
* BLBNB: 000586732
* BNE: XX93278
* BNF: 118714056
* CANTIC: a10050383
* GEC: 0009947
* GND: 1003296-4
* Google Maps: 10219122605528098408
* GRID: grid.457060.0
* ISNI: 0000 0001 2286 9047
* LCCN: n50052724
* NKC: ko2002148890
* NLA: 36514064
* PTBNP: 3278
* SUDOC: 026471728
* ULAN: 500310747

 |
Cabeza do motor desmontada, mostrando as válvulas
Nun motor de combustión interna a **cabeza do motor** é a tampa de fechamento da parte superior do bloque de cilindros; é a parte superior da cámara de combustión e onde se localizan as buxías ou inxectores e as válvulas de admisión e exhaustión.

Alén de facilitar a manutención do motor, a cabeza do motor é a chave para o bo desempeño, por determinar o formato da cámara de combustión, a pasaxe dos gases de admisión e exhaustión, o funcionamento das válvulas e o seu comando.

Usualmente é manufacturada no mesmo material do restante do bloque, ferro fundido ou, en motores de alto desempeño, aliaxes de aluminio.

| * v
* c
* e
Compoñentes do automóbil: Motor |
| --- |
| Cabeza | Xunta da cabeza ·  Cilindro ·  Inxector ·  Válvula ·  Balancín ·  Buxía ·  Colector |
| Bloque e Cárter | Veo de manivelas ·  Pistón ·  Distribuidor ·  Árbore de levas ·  Volante |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217312
* MAG: 183562833

 |
***Cabaret Voltaire*** é unha novela en lingua galega de Santiago Jaureguizar, publicada en novembro de 2005 por Editorial Galaxia. A obra gañou o Premio García Barros dese mesmo ano.

Trama
-----

Wilhelm Kurtz é un enxeñeiro alemán, que chega a Ribadeo no buque *Martin Lauer* para controlar o porto comercial da vila, en Porcillán, onde chega o tren procedente das minas de Vilaoudriz.

O cónsul ruso en Ribadeo dille que a OGPU quere que consiga o diadema de Ribadeo, un dos tesouros que o réxime nazi está a espoliar dos poboados castrexos cara ao Museum Für Völkerkunde de Berlín. O diadema é especialmente apreciada polos seus gravados bélicos de guerreiros celtas. O cónsul ruso refírese a Kurtz como Borislav Kursk, nome que lle deron de neno en San Petersburgo, se ben é de orixe francesa, e chamábase Guillaume Crôute.

Á súa vez ponse en contacto con el o delegado do partido nazi, Ernst Schäfer, que é tamén propietario do cabaré *Cabaret Voltaire*, de nome igual ao creado en 1916 en Zúric e frecuentado polos dadaístas. A través del, coñece a Nuria, unha serea que nada nun estanque do cabaré. Por outra banda, contacta tamén con el Fermín Bornes, o farmacéutico da vila e cónsul británico, que logo de chamarlle William Curst dálle unha carta do MI5, o servizo de intelixencia británico, para que colla o diadema.

Kurtz muda a xoia por unha falsificación que lle dera o cónsul ruso, pero non lle dá o orixinal, senón que queda con el. Farto das presións a tres bandas, escapa con Nuria a Berlín, a casa do irmán del. Alí viven a segunda guerra mundial, a división da cidade e a posterior caída do Muro de Berlín. Finalmente, xa maiores, despídense da cidade e regresan a Ribadeo, onde Kurtz morre, e Nuria volve ao mar.

Narración
---------

A obra está escrita en terceira persoa con narrador omnisciente. A trama desenvólvese principalmente en Ribadeo e Berlín, entre a década de 1930 e o fin de milenio.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web da editorial.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20546376
* OL: OL16853309M

 |
Exemplar de cabecinegra escocesa, nunha feira gandeira en Dunblane.
A **cabecinegra escocesa** é unha raza de ovella orixinaria de Escocia. Tamén se lle chama *cabecinegra da Terra Alta*, *escocesa de montaña*, *kerry*, *linton* e máis nomes menores. É a ovella máis común no Reino Unido.

Características
---------------

As cabecinegras escocesas caracterízanse fundamentalmente por ter cornos, tanto os machos coma as femias. Teñen o rostro negro, ás veces con trazas brancas, e as patas tamén negras.

Teñen unha la longa que as protexe da humidade e do vento, e ofrecen unha moi boa resistencia aos climas rigorosos das distintas partes de Gran Bretaña. Hai distintas variedades de cabecinegra escocesa, como a de Perth, que é máis grandeira e cunha la máis longa e frecuente no leste de Escocia, ou a de Lanark, que é algo máis pequena e coa la máis curta, máis común en Escocia e en Irlanda.

Historia
--------

Non é seguro cando se comezou a coidar da cabecinegra escocesa coma unha raza á parte, nin onde, pero probabelmente no sur de Escocia e no norte de Inglaterra. Sábese, por exemplo, que algúns mosteiros do século XII xa criaban ovellas de cara escura, fundamentalmente para a produción de la. E en 1503 o rei Xaime IV de Escocia xuntou un rabaño de 5.000 cabecinegras escocesas no bosque de Ettrick, ao sur de Peebles, nas Estremas escocesas.

Na actualidade, unha de cada tres ovellas británicas é unha cabecinegra escocesa, e é a raza máis representativa entre as ovellas de montaña. Dende o sur de Escocia estendeuse cara ao norte no século XIX, chegando á Terra Alta e ás illas escocesas. Tamén chegou daquela ao norte de Irlanda. Esta raza introduciuse nos Estados Unidos en 1861, se ben non é unha raza demasiado común naquel país.

Rendibilidade
-------------

O éxito da cabecinegra escocesa débese a que é moi boa produtora de carne, de leite e de la. Poden dar un año e unha rapa por ano, incluso cando as condicións de pasto son frouxas. A carne carece de graxa innecesaria e ten un sabor característico. Producen de entre 1,3 e 3 kgs de la anuais, dependendo da variedade de ovella, e a la é unha das máis aprezadas.

É ademais moi resistente a enfermidades, e non se teñen rexistrados casos de mal das ovellas tolas nas armentías de cabecinegras escocesas.

Véxase tamén
------------

* Lista de razas de ovellas

### Ligazóns externas

* Consello regulador británico
* Consello regulador dos Estados Unidos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q763929
* MAG: 2779360249

 |
**Caio Piñeiro** (en inglés: Pine Cay) é unha illa de aproximadamente 30 habitantes do arquipélago das Turcas e Caicos. É propiedade privada do *Meridian Club* e a área alúgase aos seus empregados e clientes.

Caio Piñeiro foi o lugar dos primeiros desenvolvementos turísticos das Illas Turks e Caicos. Estaba previsto xa na década de 1950 pero comezou a ser realidade a partir da década de 1970.

Ten uns 900 m. de ancho e 2´7 km de longo, e varios quilómetros de carreiros que percorren a illa.

Un dos sitios máis singulares da illa é a parte onde se atopa o peixe de auga salgada nos lagos de auga doce. Isto débese aos efectos do Furacán Donna que azoutou o caio en 1960.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Caio Pine Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Official Turks and Caicos site on several cays, including this one
* The Meridian Club

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q843866
* GeoNames: 3576947

 |
A ponte de Alcántara, obra mestra de Caio Xulio Lacer.
Templete romano no lado sur onde está enterrado Caio Xulio Lácer.
**Caio Xulio Lacer** foi un arquitecto romano que viviu en tempos do emperador Traxano. A súa obra mestra foi a ponte de Alcántara sobre o río Texo, próximo á localidade de Alcántara, na provincia de Cáceres (España). Esta ponte erixiuse entre os anos 104 e 106 e consta de seis arcos de desigual altura, os cales descansan en cinco piares que tamén presenta, á súa vez, distintas alturas sobre un terreo de rocha achandada de lousa. Existe un fornelo conmemorativo cun arco de triunfo superior no centro da ponte cunha altura de 10 m, denominado de Traxano. A ponte está feita de perpiaños de almofada de rocha granítica, sen argamasa, de entre 45 e 50 cm de grosor.

Aos pés da ponte hai un templete romano no que está enterrado o arquitecto, e que na Idade Media foi cristianizado co nome de san Xulián. Daquela, tamén se lle engadiu unha espadana e unha cruz apoiada sobre catro caveiras de granito.

Notas
-----

1. ↑  *Diccionario histórico o Biografia universal*. Vol. VIII. Barcelona: Imprenta de Oliva. 1832. p. 280.
2. ↑  Arenas Dorado, Sagrario. "Lacer, Cayo Julio (s. I)". *mcnbiografias.com* (en castelán). Consultado o 20 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ponte de Alcántara
**AMOS 1** (**עמוס 1** en hebreo) é un satélite de comunicacións israelí lanzado por un foguete Ariane 4 o 16 de maio de 1996 desde Kourou, na Guaiana francesa, a unha órbita xeoestacionaria. Foi o primeiro satélite de comunicacións israelí e foi vendido a Intelsat en 2009, pasando a denominarse Intelsat 24.

Características
---------------

AMOS 1 / Intelsat 24 foi operado inicialmente por Spacecome posteriormente por Intelsat. Foi desenvolvido sobre a experiencia cos satélites de recoñecemento Ofeq conxuntamente con DASA e Alcatel Espace. Inicialmente usouse para servizos de televisión, para o cal leva nove transpondedores en banda Ku. O éxito de AMOS 1 impulsou a construción de AMOS 2.

AMOS 1 usou un motor de combustible líquido de 400 Newton para alcanzar a órbita xeoestacionaria tralo lanzamento por parte do Ariane 4. Ten catorce propulsores para o control de actitude, cada un cun pulo de 10 Newtons. Inicialmente levaba 450 kg de propelente (monometilhidracina e MON 3).

A lonxitude do satélite, cos paneis solares despregados, é de 11,5 metros. Estabilízase nos tres eixos mediante sensores de Terra e de Sol e mediante volantes de inercia. Os paneis xeran 1150 vatios de potencia, con baterías de níquel-cadmio cunha capacidade de 24 Ah como apoio.

Tralo lanzamento foi situado inicialmente nunha posición a 4º de latitude oeste. AMOS 1 e AMOS 2 foron colocados cerca un doutro para crear unha localización común, permitiendo ós usuarios dos satélites aumentar o acceso ós servizos sen antenas adicionais.

Notas
-----

* Wade, Mark (2011). Encyclopedia Astronautica, ed. "AMOS 1" (en inglés). Consultado o 24 de xuño de 2011.

1. 1 2 3 4  N2YO, ed. (2011). "INTELSAT 24 (AMOS 1)" (en inglés). Consultado o 24 de xuño de 2011.
2. 1 2 3  NASA, ed. (26 de abril de 2011). "AMOS 1" (en inglés). Consultado o 24 de xuñoo de 2011.
3. ↑  Krebs, Gunter. Gunter's Space Page, ed. "Amos-1 -> Intelsat 24" (en inglés). Consultado o 24 de xuño de 2011.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* AMOS 2
* AMOS 3
* Intelsat 24

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14967
* NSSDC ID: 1996-030B
* SCN: 23865

 |
**AMD** (**Advanced Micro Devices, Inc**) é unha empresa coñecida mundialmente pola fabricación de microprocesadores tanto para uso doméstico como para grandes servidores. Nun principio AMD fabricaba "copias" dos procesadores de Intel, pero a fins dos 90 cambiou de estratexia e coa aparición dos denominados K-6 comparables cos Pentium II de Intel, comezou unha nova época na que aínda melloraría os procesadores de Intel. Así, na actualidade e coa aparición dos procesadores de dobre núcleo coñecido como "Dual Core", os procesadores AMD superan en tódalas probas, incluídas as multimedia (que son as que máis se lle resisten), aos procesadores Intel.

Historia
--------

Microprocesador AMD 8080 de 1977
Jerry Sanders e sete amigos crearon AMD o 1 de maio de 1969, nese ano comezou a producir circuítos lóxicos. En 1975 entrou no mercado dos chips de RAM co Am9102, nese ano tamén desenvolveron grazas á enxeñería inversa, un circuíto clon do Intel 8080, o AMD 8080.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***AMD Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128896
* WorldCat
* VIAF: 128547700
* BIBSYS: 90233702
* EBID: ID
* FAST: 618726
* GEC: 0281650
* GND: 5036308-6
* GRID: grid.467220.5
* ISNI: 0000 0001 2322 4566
* LCCN: n87802759
* LEI: R2I72C950HOYXII45366
* OpenCorporates: 711524

 |
**Camarlengo** ou **camerlengo** (plural: *camerlenghi*, italiano para "chambelán") é un título italiano de orixe medieval. Deriva do latín tardío *camarlingus*, á súa vez procedente, a través do franco *kamerling*, do latín *camerarius*, que significaba "oficial de cámara" (que significa xeralmente "cámara do tesouro"). Tamén deu lugar a apelidos ingleses, portugueses, casteláns ou franceses, como Chambelán, Chamberlayne, Chamberlin, Camerlengo, etc.

Descrición
----------

Camarlengo utilizouse na corte papal para os seguintes cargos oficiais:

* Camarlengo da Santa Igrexa Romana
* Camarlengo do Sagrado Colexio dos Cardeais, caducado en 1997
* Camarlengo do clero romano

Algúns outros cargos na corte papal foron denominados anteriormente *cambeláns papais*. Aínda que se adoita dar como premio honorífico, o cargo implicaba algunhas funcións. Os laicos que reciben esta honra son hoxe chamados cabaleiros papais, mentres que os cregos son normalmente nomeados "capelán da súa santidade", unha forma de monseñor.

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-04-18.
2. ↑  Fabris, Matteo (2019-01-01). "Ancora sulle pietre di decorazione del palazzo Pompei-Camerlengo: da San Sebastiano agli arcovoli dell’Arena". *Studi Veronesi. Miscellanea di studi sul territorio veronese. IV*.
| A Trepa |
| --- |
|  |
| Cemiterio no lugar da Trepa. |
|  |
| **Diocese**: | Ourense |
| **Arciprestado** | Verín |
| **Área**: | - km² |
| **Poboación**: | 214 hab. (2014) |
| **Densidade**: | - hab./km² |
| **Entidades de poboación**: | 3 |
|

**Santa María da Trepa** é unha parroquia eclesiástica galega do arciprestado de Verín, na diocese de Ourense, que ten as súas terras e os seus lugares repartidos entre dous concellos, o de Riós e o de Vilardevós. En 2014 a súa poboación era de 214 habitantes, dos que 98 eran homes e 116 mulleres.

Dos tres lugares que compoñen a parroquia, as aldeas de San Cristovo e A Trepa pertencen ao concello de Riós, e a de Feilas ao concello de Vilardevós.

Na Trepa celébrase a romaría máis importante[] do concello e ata da comarca de Verín. Celebrase o 15 de setembro na honra da Nosa Señora das Dores. En 1777 Pedro González de Ulloa fai mención dela, así como da da igrexa construída a carón do antigo Camiño Real, a actual estrada N-525.

Historia
--------

Ata o 6 de outubro de 1951, esta parroquia denominábase Fumaces e A Trepa e estaba formada polos tres lugares desta parroquia máis o lugar de Fumaces. Nesa data, o daquela bispo de Ourense, Francisco Blanco Nájera, fundou a parroquia de Santa María de Fumaces no lugar mencionado.

Galería de imaxes
-----------------

* Igrexa na TrepaIgrexa na Trepa
* Praza de Francisco Gallego na TrepaPraza de Francisco Gallego na Trepa

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fumaces e A Trepa
* Fumaces e A Trepa, Riós
* Fumaces e A Trepa, Vilardevós
* Fumaces
Escudo de armas da Casa de Saud.
A **Casa de Saud** (ou *Casa de Sa'ud*) é actualmente a familia real de Arabia Saudita. A moderna nación saudita foi creada en 1932, pero a Casa de Saud é moito máis antiga. Antes de Abd al-Aziz III ibn Saud, esta familia gobernaba Nejd e a miúdo entrou en conflito co Imperio Otomán e cos Rashidis. A Casa de Saud está fortemente ligada ao Wahhabismo debido á voda do fillo de Muhammad ibn Saud coa filla de Muhammad ibn Abd al Wahhab en 1744.

A historia da Casa de Saud está marcada polo desexo de unificar a península Arábiga e por expandir o modo simple e puro de ver o islam que propugna o wahhabismo.

Líderes da Casa de Saud
-----------------------

Primeiro Estado Saudita

* Muhammad bin Saud
* Abdul Aziz bin Muhammad bin Saud
* Saud bin Abdul Aziz bin Muhammad al Saud
* Abdullah bin Saud

Segundo Estado Saudita

* Turki bin Abdullah
* Faisal bin Turki bin Abdullah Al Saud
* Abdul Rahman bin Faisal

Arabia Saudita

* Abd al-Aziz III ibn Saud
* Saud bin Abdul Aziz,
* Faisal bin Abdul Aziz
* Khalid bin Abdul Aziz
* Fahd bin Abdul Aziz
* Abdullah bin Abdulaziz Al Saud

Actuais membros destacados
--------------------------

* Naif bin Abdul Aziz
* Sultan bin Abdul Aziz
* Salman bin Abdul Aziz
* Ahmed bin Abdulaziz Al-Saud

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cronoloxía da Casa de Saud *(en inglés)*.
* Árbore xenealóxica *(en inglés)*.
* Estrutura da Casa de Saud PDF *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31711
* WorldCat
* VIAF: 40173037
* BRE: 3537483
* CERL: cnp00585899
* EBID: ID
* GND: 118708554

 |
Coordenadas: 43°10′34″N 4°50′3″O﻿ / ﻿43.17611, -4.83417

Cabaña Verónica
**Cabaña Verónica** é un pequeno refuxio de montaña situado no municipio de Camaleño (Cantabria, España), a 2.325 metros de altitude nos contrafortes do Pico Tesorero, no Macizo Central dos Picos de Europa.

Características
---------------

Está aberto durante todo o ano, ten unha capacidade para seis prazas en liteiras e é propiedade da *Federación Cántabra de Deportes de Montaña e Escalada*. Está dotado de víveres, unha cociña de gas, caixa de urxencias, unha padiola especial para evacuación de accidentados e dunha emisora de radio pertencente a Protección Civil. Non existe fonte de auga próxima.

Este peculiar refuxio-vivac é moi coñecido entre os montañeiros de Picos de Europa ao ser o refuxio gardado existente a maior altura da Península Ibérica. Durante 25 anos estivo a cargo de Mariano Sánchez, garda de Cabaña Verónica, quen vivía alí todo o ano e realizaba desinteresadamente o seu mantemento, carrexando até el os materiais necesarios, ata que un cancro de pulmón o afastou de alí.

Foi inaugurado o 13 de agosto do ano 1961 e construído utilizando a cúpula metálica procedente da batería antiaérea do portaavións estadounidense "Palau", que se atopaba no despezamento. O seu nome provén do dunha das fillas de Conrado Sentíes, un dos promotores e artífices.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Picos de Europa
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caramelo (homónimos).
Coordenadas: 43°21′15.02″N 8°25′47.86″O﻿ / ﻿43.3541722, -8.4299611

**Caramelo** foi unha marca téxtil galega fundada en 1969 na cidade da Coruña.

Historia
--------

Tenda de Caramelo en Marineda City, A Coruña.
Sede de Caramelo na Grela, A Coruña
A empresa foi fundada por José Antonio Caramelo o seu sobriño Javier Cañás e Luis Gestal no número 26 da rúa Juan Castro Mosquera da Coruña. Os inicios na moda de José Antonio Caramelo foron na empresa na que traballaba Amancio Ortega. En 1963 xunto con familiares de Ortega fundarían GOA, os inicios de Inditex. Caramelo como marca naceu en 1969 para producir pezas de calidade impermeables. A partir de 1971 comezou a fabricar tres liñas de pezas para home: pantalóns *Tommy Harrods*, cazadoras *Chelton* e camisas *Yale*. En 1984 naceu a marca Caramelo con coleccións de roupa de home e muller.

En 2002 abandonou a dirección da empresa e o accionariado Javier Cañás, que era a súa cabeza visible dende o comezo. Para aquela altura, 2003, Caramelo estaba consolidada como empresa internacional, con presenza en máis de vinte países. No 2005 a empresa adquiriu Antonio Pernas e comezou a súa expansión no Estado español. En 2009 Antonio Pernas integrouse baixo o nome de Caramelo, dando orixe a *Caramelo by Antonio Pernas*, que recollía a colección feminina de cerimonia da firma.

A comezos da década de 2010 a empresa Caramelo era propiedade de Inveravante, a sociedade de investimento propiedade de Manuel Jove, que tiña o 90% do accionariado.
En 2010 Caramelo entrou en crise: recibiu créditos por 36 millóns de euros da Xunta e despediu 230 traballadores, quedando cun equipo de 538 traballadores. O 15 de abril de 2013 a empresa solicitou o concurso de acredores, do que saíu un ano máis tarde. A finais de 2016 abandonaron a empresa o director xeral e o director creativo, e unhas semanas máis tarde Caramelo anunciou a súa liquidación e desaparición como firma, con 169 empregados, 79 deles en Galicia.

A marca foi mercada en 2018 por Kosu Nuno.

Notas
-----

1. ↑  "Caramelo factura 13 millones tras salir del concurso y retoma su expansión en Vío", *La Opinión de A Coruña*, 25 de marzo de 2015 *(en castelán)*.
2. ↑  "El Caramelo más amargo", *La Opinion de A Coruña*, 31 de maio de 2009 *(en castelán)*.
3. ↑  "La Xunta inyecta en Caramelo otros cinco millones tras criticar al bipartito", artigo de María Fernández en *El País*, 13 de febreiro de 2010 *(en castelán)*.
4. ↑  "Caramelo solicita el concurso de acredores" Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *La Opinión de A Coruña*, 15 de abril de 2013 *(en castelán)*.
5. ↑  "Los dueños de Caramelo liquidan la empresa", *Cinco Días*, 25 de outubro de 2016 *(en castelán)*.
6. ↑  "Un empresario gallego se queda con la marca Caramelo por medio millón", *La Voz de Galicia*, 6 de xuño de 2018 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Caramelo *(en castelán)* *(en inglés)*