recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Atoumane Diagne**, nado o 31 de decembro de 1998 en Dakar, é un xogador de baloncesto profesional senegalés que xoga no Leyma Coruña da Liga LEB Ouro.

Traxectoria
-----------

Nado en Dakar, alí pasaba o tempo libre xogando ao baloncesto na rúa cos seus amigos. O seu físico chamou a atención dun axente que lle ofreceu a opción de ir a España para formarse como xogador e persoa, trasladándose a Tenerife para comezar no CB Unelco. En apenas uns meses foi capturado polo FC Barcelona, incorporándose ao equipo cadete na 2013/14 co que gañou o campionato de España nesa categoría. Na tempada 2014/15 debutou na LEB Plata co filial do FC Barcelona, ​​e na seguinte tempada na LEB Oro con tan só 17 anos, gañando tamén o campionato de España júnior.
Continúa en LEB Ouro co FC Barcelona B e na tempada 2016/17 rexistrou 4,1 puntos e 4 rebotes, medias que melloran na 2017/18 acadando 7,9 puntos e 7,6 rebotes (sexto mellor rebotador da competición), debutando na Liga ACB co FC Barcelona e disputa catro partidos da máxima categoría. Na 2018/19 acreditou 6,9 puntos, 6,4 rebotes e 1,7 tapóns (segundo mellor da liga).

En xullo de 2019, foi cedido ao CSP Limoges da liga LNB (primeira división francesa) para xogar a tempada 2019/20. Co club francés participou en 26 partidos (7 deles na Eurocup) conseguindo medias de 3,1 puntos e 3,2 rebotes en 10 minutos por partido.

Tras desvincularse do FC Barcelona, o central senegalés pasaría a tempada 2020-21 en branco, debido a unha lesión antes do inicio da tempada e posteriormente ás restricións do covid 19 que dificultaron que marche do seu país coa tempada xa comezada.

O 12 de agosto de 2021, asinou co Básquet Coruña, equipo galego da LEB Ouro, para disputar a tempada 2021-22. O 17 de xullo de 2023, Diagne e o Básquet Coruña renovaron o seu compromiso por unha tempada máis, a terceira do xogador na Coruña.

Notas
-----

1. ↑  "El Barça presenta en sociedad a su nuevo gigante de ébano". *Marca* (en castelán). 5 de xaneiro de 2016.
2. ↑  "El Barça cede al pívot Atou Diagne al Limoges francés". *Europa Press* (en castelán). 9 de xullo de 2019.
3. ↑  "Atoumane Diagne, nuevo pivot del Leyma Coruña". *Básquet Coruña* (en castelán). 19 de agosto de 2021.
4. ↑  "Atou Diagne ¡RENOVADO!". *Básquet Coruña* (en castelán). 17 de xullo de 2023.

| * v
* c
* e
Leyma Coruña – Tempada 2023–24 |
| --- |
| 
* 7 Jakovičs
* 8 Filipović
* 9 Lundqvist
* 10 Vega
* 12 Diagne
* 22 Font
* 23 Barrueta
* 24 Nwogbo
* 30 Hernández
* 33 Simeunović
* 57 Galán
* Adestrador: Diego Epifanio

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27786434
* ACB: 20211460
* Euroleague: 005327

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**C-19** (人造人間 １９号, *Jinzō'ningen Jū-kyū gō*?) é un personaxe do manga e anime *Dragon Ball*. Foi creado polo Doutor Guero para acabar principalmente con Son Goku. A chegada dos Guerreiros Z non lle supuxo un problema xa que derrotou a Goku con relativa facilidade, xa que este sufrira dunha doenza cardíaca.

Cando Goku sufriu a enfermidade da que lle avisou o Toranks do futuro e quedou fóra de combate, apareceu Vexeta transformado en Super Guerreiro. C-19 pediulle ó Doutor Guero enfrontarse a este.

Durante a batalla Vexeta deixouse agarrar para saber por onde absorbían a enerxía, cando descubriu que a absorbía pola palma da man, arrincoullas e esmagounas co pé. Cheo de desesperación, C-19 intentou fuxir, pero unha bóla de enerxía de Vexeta destruíuno finalmente.

En Dragon Ball GT logra fuxir do inferno xunto a outros, e aparece destruíndo unha cidade. Son Goten e Toranks destrúeno de novo coa mesma enerxía coa que o derrotou Vexeta, sendo enviado de novo ó inferno.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de personaxes de Dragon Ball

| * v
* c
* e
Personaxes de Dragon Ball |
| --- |
| Guerreiros do espazo | Son Goku · Son Gohanda · Son Goten · Vexeta · Toranks · Pan · Bra · Raditz · Nappa · Barduck · Rei Vexeta · Turles · Brolin |
| Humanos | Bulma · Chichi · Mestre Mutenroi · Krilín · Yamcha · Yajirobe · Chaoz · Lunch · Ten Shin Han · Doutor Guero · Videl · Señor Satán · Oob |
| Namekianos | Piccoro · Kamisama · Piccoro Daimaō · Dende · Nail |
| Aliens | Freezer · Rei Cold · Máxico Boo · Babidi · Bebé |
| Androides | C-16 · C-17 · C-18 · C-19 · C-20 · Célula · Súper C-17 |
| Dragóns | Shenron · Polunga · Shenron vermello · Dragóns escuros |
| Outros | Señor Popo · Karín · Oolong · Puar · Pilaf |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3325153
* MyAnimeList: 6115

 |
Anthony Daniels cunha máscara de C-3PO en 2005.
**C-3PO Relacións Interhumanas** ou tamén **C-3PO Relacións Cibernético-humanas**, ou comunmente nomeado como **C-3PO** (pronunciado: *SITRIPIO*) é un personaxe ficticio do universo de A Guerra das Galaxias. Aparece nos seis episodios da saga. O actor que o interpreta é Anthony Daniels.

Características
---------------

Trátase dun droide de protocolo, é dicir, un droide deseñado especificamente para interactuar con seres pensantes. Pode falar e entender máis de seis millóns de formas de comunicación. Construído por Anakin Skywalker, e compañeiro do droide astromecánico R2-D2.

A súa principal función como droide de protocolo é axudar a explicar os costumes doutras culturas, a tradución etc. É moi leal aos seus amos, dende a súa creación, serviu a máis de corenta.

Nun principio foi chamado 3PO pero tras ser completado (entre os episodios I e II) déuselle o nome de C-3PO.

Ao final do Episodio III bórranselle os seus bancos de memoria para non revelar a localización de Luke Skywalker e Leia Organa, é por iso que non o recoñece en *A guerra das galaxias*, nin tampouco o seu creador Anakin dicindo que o capitán Raymus Antilles da nave Tantive IV fora o seu último dono.

En 2004, C-3PO foi introducido dentro do salón da fama dos robots.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***C-3PO Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Star Wars |
| --- |
| Episodios | *I: The Phantom Menace* (1999)  ·  *II: Attack of the Clones* (2002)  ·  *III: Revenge of the Sith* (2005)  ·  *IV: Unha esperanza nova* (1977).  ·  *V: O imperio contraataca* (1980)  ·  *VI: O retorno do Jedi* (1983)  ·  *VII: The Force Awakens* (2015)  ·  *VIII: The Last Jedi* (2017)  ·  *IX: The Last Jedi* (2019) |
| Outros proxectos | *Dark Empire*  ·  *Star Wars: The Clone Wars* (2008)  ·  Videoxogos de Star Wars |

* Portal:Cine
* Portal:Star Wars

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51787
* WorldCat
* VIAF: 108145541820996600095
* FAST: 843293
* IMDb: ch0000048
* LCCN: no2015165310

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Atrio.
Atrio etrusco
O **atrio** constituía na arquitectura romana o espazo central da gran casa romana coñecida como *domus*, tiña forma cuadrangular e constituía ao primeiro o núcleo central, era o lugar que daba luz á casa por medio dunha abertura no teito denominada *compluvium*, debaixo estaba o *impluvium*, unha especie de estanque rectangular deseñado para recoller a auga da chuvia. Posteriormente o atrio acabou por se converter nunha especie de patio interior pasando a ser o espazo central o *tablinum*. A súa orixe está nas casas etruscas e tras pasar á arquitectura paleocristiá deu orixe ao adro das igrexas cristiás.

*Atrium corinthicum* de Vaison-la-Romaine

### Tipos

* O atrium etrusco ou *atrium tuscanicum* constituía o tipo máis sinxelo e o máis antigo, de orixe etrusca carecía de columnas e o tellado descansaba en catro trabes.
* O *atrium tetrastylicum* tiña catro columnas, cada unha nun recanto do impluvium
* O *atrium corinthicum* era semellante ao anterior pero máis grande, con máis columnas e a maior distancia do impluvium
* O *atrium testudinatum* carecía de compluvium, cubríndose todo o cuarto co tellado.

Galería de imaxes
-----------------

Atrio na Universidade de Lund
* *Atrium impluviatum*
* *Atrium displuviatum*
* *Atrium tetrastylicum*
* *Atrium corinthicum*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189265
* AAT: 300004097
* BNCF: 28324
* BNF: 12235172r
* BRE: 1839633
* GEC: 0222295
* GND: 4112616-6
* JSTOR: atriums
* LCCN: sh85009361
* MAG: 114021368
* NDL: 00576686
* Orthodox Encyclopedia: 76774
* PSH: 229
* Treccani: atrio

 |
| Bacteroidaceae |
| --- |
| *Bacteroides* spp. cultivadas anaerobicamente en ágar sangue. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Bacteroidetes |
| Clase: | Bacteroidetes |
| Orde: | Bacteroidales |
| Familia: | **Bacteroidaceae** |

 |
| Xéneros |
| *Bacteroides*
*Acetofilamentum*
*Acetomicrobium*
*Acetothermus*
*Anaerorhabdus* |

As **Bacteroidáceas** (***Bacteroidaceae***) son unha familia de bacterias do filo Bacteroidetes. Unha característica especial é a produción de esfingolípidos de membrana, algo pouco usual nas bacterias. O xénero tipo *Bacteroides* é o grupo de bacterias máis abondoso na flora do intestino humano.

Aparencia
---------

Son bacilos gramnegativos non formadores de esporas anaerobios. A maioría das especies non son móbiles; son excepcións, por exemplo *Bacteroides xylanolyticus* e especies de *Acetomicrobium*. Unha característica especial destas bacterias é a produción de varios tipos de esfingolípidos específicos de membrana, que son típicos dos organismos pluricelulares, pero que só os producen unhas poucas bacterias, como algunhas Proteobacterias e Bacteroidetes.

Metabolismo
-----------

A vía metabólica que utilizan característicamente é a fermentación de varios azucres e proteínas. Os produtos finais son, entre outros, o acetato e o hidróxeno (H2). Á formación de acetatro débese o nome dalgúns xéneros. Produtos do xénero bacteroides son o ácido succínico e o acetato. O xénero *Anaerorhabdus* produce acetato e lactato.

Distribución
------------

O xénero *Bacteroides* é o grupo de bacterias dominante no tracto dixestivo humano, con ata 1011 células por gramo de feces. Tamén aparece no tracto xenital feminino. Outros representantes, como *Acetomicrobium* aparecen nos lodos de depuradoras.

Sistemática
-----------

Os seguintes xéneros pertencen a esta familia:

* *Acetofilamentum* Dietrich et al. 1989
* *Acetomicrobium* Soutschek et al. 1985
* *Acetothermus* Dietrich et al. 1988
* *Anaerorhabdus* Shah e Collins 1986
* *Bacteroides* Castellani e Chalmers 1919

Notas
-----

1. ↑  Bergey's Manual of Systematic Bacteriology, 2nd ed. vol. 1 (The Archaea and the deeply branching and phototrophic Bacteria) (D.R. Boone and R.W. Castenholz, eds.), Springer-Verlag, New York (2001). pp. 465-466.
2. ↑  Michael T. Madigan, John M. Martinko, Jack Parker. Brock - Biología de los Microorganismos. 10ª edición. Páxinas 427. ISBN 84-205-3679-2.
3. ↑  Katharina Munk: *Taschenlehrbuch Biologie: Mikrobiologie*. Thieme Verlag, 2008, ISBN 978-3-13-144861-3. S. 75
4. ↑  LPSN Bacteroidaceae Arquivado 05 de novembro de 2013 en Wayback Machine. Euzéby, Aidan C. Parte [ List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature. 2013-10-30

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4840030
* MAG: 2776357993

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 7860
* EPPO: 1BTROF
* GBIF: 8095
* iNaturalist: 356791
* IRMNG: 109746
* ITIS: 461
* NCBI: 815
* WoRMS: 559848

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D001438

 |
| Anís estrelado xaponés |
| --- |
| *Illicium anisatum* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Austrobaileyales |
| Familia: | Illiciaceae |
| Xénero: | *Illicium* |
| Especie: | *I. anisatum* |

 |
| Nome binomial |
| *Illicium anisatum*Hook.f. |

***Illicium anisatum***, coñecido en xaponés como *shikimi* e en moitas linguas co equivalente a *anís estrelado xaponés*, é unha especie de árbore pertencente á familia Illiciaceae.

Descrición
----------

É unha árbore similar ao badián (*Illicium verum*), pero os seus froitos non poden usarse na alimentación ou como medicina debido a que presentan unha toxicidade elevada, aínda que se queiman como incenso no Xapón.

Propiedades
-----------

Coñécense casos de enfermidade, incluíndo "efectos neurolóxicos serios", divulgados despois de ser usado té de anís estrelado, que poden ser un resultado de usar esta especie contaminando o anís estrelado. O anís estrelado xaponés contén anisatina, que causa a inflamación severa dos riles, do tracto urinario e dos órganos dixestivos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Anís estrelado xaponés*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Anís estrelado xaponés*** |

### Bibliografía

* J. F. Eykman: The Botanical Relations of Illicium Religiosum, Sieb. Illicium Anisatum, Lour.. In: American Journal of Pharmacy. 53, Nr. 8, 1881, S. 407

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27019
* MAG: 2779084575

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* GBIF: 7314073
* iNaturalist: 447191
* IPNI: 554492-1
* NCBI: 124794
* POWO: ID
* TAXREF: 629896
* Tropicos: 19300005
* WCSPF: 519416

 |
O **Asante Kotoko FC** é un equipo de fútbol da cidade de Kumasi, en Ghana, un dos máis laureados do país e de África. Segundo a IFFHS, foi o mellor equipo africano do século XX. Fundado en 1926, o equipo gañou o seu primeiro gran título en 1959 co campionato de liga. Dende entón o seu palmarés non parou de medrar até acadar os 21 títulos de liga que ten actualmente. Nas competicións continentais o Asante Kotoko ten feito grandes actuacións, disputando 7 finais da Liga de Campións da CAF, das que só gañou 2.

O club xoga os seus encontros como local no Baba Yara Stadium de Kumasi, no cal collen 40.000 seareiros.

A camisola, os pantalóns e as medias do primeiro equipamento son de cor vermella. Varios xogadores do Asante Kotoko teñen tido éxito en equipos europeos, como Anthony Yeboah, Samuel Kuffour ou Asamoah Gyan.

Palmarés
--------

### Torneos nacionais

* **Liga ghanesa de fútbol (21)** = 1959, 1963/64, 1964/65, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1980, 1981, 1982, 1983, 1986, 1987, 1988/89, 1990/91, 1991/92, 1992/93, 2003,2005, 2007/08
* Copa de Ghana **(8)** = 1958, 1960, 1976, 1978, 1984, 1989/90, 1997/98, 2001

### Torneos internacionais

* **Liga de Campións da CAF (2)** = 1970, 1983
	+ *Subcampinatos (5)* = 1967, 1971, 1973, 1982, 1993

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Asante Kotoko *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q578491
* WorldCat
* VIAF: 129314788
* LCCN: no97059416

 |
**Aníbal Montero Soca**, nado en Maciel, Paraguai, o 12 de xuño de 1949, é un ex futbolista e adestrador paraguaio.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa carreira futbolística no Uruguai, onde xogou no Club Atlético Cerro, antes de dar o salto a Europa en 1971, cando fichou polo Elche, da Segunda División, adestrado polo arxentino Roque Olsen. Na súa segunda tempada en España, anotou contra o Barakaldo o gol que lle daba ao Elche o segundo ascenso a Primeira División da súa historia. Xogou cinco anos máis no club ilicitano en Primeira, ata o descenso do equipo na tempada 1977/78. Disputou un total de 232 partidos oficiais co Elche, anotando 11 goles.

En xullo de 1978 fichou polo Deportivo da Coruña, na Segunda División. Xogou 19 partidos no club galego, que completou unha mala campaña acabando preto do descenso. Con todo, non chegou a rematar a tempada, pois tras perder varios partidos por unha lesión no tendón de Aquiles o seu contrato foi rescindido en marzo.

Posteriormente xogou no Alicante e o CE Europa.

Notas
-----

1. ↑  "El Elche logra su quinto ascenso a Primera en noventa años de historia". *Público* (en castelán). 18 de maio de 2013. Consultado o 22 de marzo de 2021.
2. ↑  "Montero, examinado por el médico del Deportivo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 15 de xullo de 1978. p. 44.
3. ↑  "El Deportivo rescindió el contrato a Montero". *La Voz de Galicia* (en castelán). 7 de marzo de 1979. p. 32.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5700776
* BDFutbol: 5279
* Transfermarkt: 466591

 |
A ***Análise multivariante da varianza***, **(MANOVA)**, é unha extensión dos métodos de análise da varianza (ANOVA) que cobre casos onde temos máis dunha variable dependente e onde as variables dependentes non poden ser combinadas facilmente. A técnica procura identificar como os cambios nas variables independentes teñen efectos significantes nas variables dependentes, e tamén procura identificar as interaccións entre as variables independentes e a asociación entre variables dependentes.

Onde aparecen as sumas de cadrados en análises de varianza univariante, aparecen na análise de varianza multivariante matrices definidas positivas. Os valores diagonales son o mesmo tipo de sumas de cadrados que aparecen na ANOVA univariante. Os valores de fóra da diagonal son as correspondentes sumas de produtos. Baixo supostos de normalidade sobre a distribución dos erros, a parte da suma de cadrados debida ós erros ten unha Distribución Wishart.

Igual que a ANOVA, MANOVA esta baseada no produto da matriz varianza do modelo e a inversa da matriz varianza dos erros. Consideracións de invarianza implican que o estatístico MANOVA debe ser unha medida de magnitude da descomposición en valores singulares da matriz produto, pero non existe unha única alternativa, debido á natureza multidimensional da hipótese alternativa.

Véxase tamén
------------

* MANOVA
* ANOVA
* Estatística multivariante

Ligazóns externas
-----------------

* SFSU Manova page

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q929408
* MAG: 192424360

 |
O **Buccaneers Rugby Football Club** é un club de rugby da localidade de Athlone, na provincia de Connacht (Irlanda). As cores do equipo son o negro e o dourado. Actualmente compite na División 1B da AIB League.

Historia
--------

O nome do equipo provén dos Shannon Buccaneers, un club fundado por Diarmuid Murtagh en Athlone a principios dos anos '30. Algúns dos seus xogadores foron seleccionados para xogar con Irlanda e cos British and Irish Lions coma Sammy Walker, posteriormente o club disolveríase debido á segunda guerra mundial.

Máis recentemente, na tempada 1993-94, trala fusión do Athlone RFC e o Ballinasloe RFC para competir na All-Ireland League xorde o Buccaneers RFC, derivando o seu nome do antigo Shannon Buccaneers. Orixinalmente foron coñecidos coma Athone-Ballinasloe, mais finalmente trocarían o seu nome polo de Buccaneers. Os Buccs xogaron os seus partidos de xeito alterno nas dúas cidades, separadas por 15 km. O club gañou o título da Division 3 en 1996 e en 1998 acadou o ascenso á Division 1 baixo o mando de Eddie O'Sullivan, actual seleccionador de Irlanda. Sorprendentemente, o club rematou a tempada 1999 en terceiro lugar. No 2005, Ballinasloe recuperou a súa independencia, mais o club mantivo o seu nome de Buccaneers.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Buccaneers RFC *(en inglés)*
As casas do parlamento británico e o reloxo que contén o famoso Big Ben representantes dese neogótico británico vistos dende o río Támese
O **historicismo arquitectónico** desenvolvido principalmente no século XIX e principios do XX concentraba todos os seus esforzos en recuperar a arquitectura de tempos pasados. Tratábase de imitar estilos arquitectónicos doutras épocas engadíndolle algunhas características culturais dese século mentres que a arquitectura ecléctica adicábase a mesturar estilos para dar forma a algo novo.

Pódese destacar diversas correntes como as neobizantinas, neomudéxar, neobarrocas... aínda que a que máis auxe tivo foi a neogótica practicada na Illas Británicas que se baseaba, como ben indica o seu nome, nun novo gótico resucitado. Entre as edificacións realizadas segundo este estilo destaca o Parlamento Británico, proxectado por A. W. Pugin (1812-1852) e Charles Barry (1795-1860). Tamén tiveron moita importancia algunhas variantes orientais, como o neogótico-indio, dentro do cal podemos destacar como exemplo o Pavillón Real de Brighton, obra de John Nash (1752-1835).

Estilos
-------

* Neobarroco
* Neobizantino
* Arquitectura federal
* Neogrego
* Neocolonial
	+ Arquitectura xeorxiana
* Neoexipcio
* Neogótico
* Neomudéxar
* Neorrenacemento
* Neorrománico
O **anterozoide** é a célula sexual (ou gameto) masculino das plantas, mais tamén das algas, nos casos en que existe heterogamia

O termo provén de antera, o órgano reprodutor masculino das plantas con flor, responsábel da produción dos grans de pole. Nestas plantas, os anterozoides son transportados até aos óvulos, encerrados en grans de pole, polo fenómeno designado como polinización. De feito, a flor é unha adaptación das plantas á vida en terra seca e consiste, esencialmente, na protección dos anterozoides en grans de pole, cuxa función é guiar os anterozoides até aos óvulos.

As plantas sen flor, pola súa parte, son dependentes de lugares húmidos para poderen realizar a fecundación. Debido á alternancia de xeracións, os gametófitos responsábeis da produción dos gametos precisan dun ambiente húmido que facilite a locomoción dos anterozoides.

Notas
-----

1. ↑  Oliveira, Eurico Cabral de. (2003). *Introdução à biologia vegetal* (2. ed. rev. e ampl ed.). São Paulo: Edusp. p. 117. ISBN 9788531403491. OCLC 57022048.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390223
* GEC: 0078827

 |
Santa Bríxida.
**Birgitta Birgersdotter**, máis coñecida como **Santa Bríxida**, **Bríxida de Suecia** ou **Bríxida de Vadstena**, nada en Finstad en 1303 e finada o 23 de xullo de 1373, foi unha mística e santa, fundadora da Orde Brixidina.

Traxectoria
-----------

Era filla de Birger Persson (*lagman* de Uppland e un dos persoeiros máis ricos do país) e de Ingeborg Birgersdotter, que estaba emparentada coa familia real sueca pero que morreu cando Bríxida tiña doce anos quedando ao coidado dunha tía. Aos trece anos casou con Ulf Gudmarsson, deste matrimonio nacerían oito fillos, entre eles Santa Catarina de Suecia.

Muller piadosa desde nena, Bríxida tiña unha fonda devoción pola Virxe María, adoitaba dar de comer aos pobres, visitou co seu home varios lugares de culto, en 1336 estivo o santuario de Santo Olaf en Nídaros (actual Trondheim) e en 1341 emprendeu co seu home o Camiño de Santiago, pouco despois de volver de Santiago de Compostela morreu seu home no mosteiro de Alvastra, as visións que ela denominaba revelacións fixéronse máis frecuentes, repartiu as súas posesións entre os pobres e os seus fillos e marchou vivir a unhas dependencias próximas ao convento de Alvastra por consello do seu confesor, Matías. Decidida a crear unha nova orde, conseguiu que o rei Magnus II de Suecia lle doase terras para construír un convento en Vadstena en 1346. En 1349 dirixiuse a Roma para gañar o xubileu do ano santo de 1350 e para conseguir a aprobación da súa orde, xa na cidade co papa ausente e residente en Aviñón escribiulle para que volvese á Roma e realizou diversas peregrinacións a santuarios do sur de Italia. En 1370 conseguiu autorización de Urbano V para a súa nova orde de regra agostiña. En 1371 realizou unha viaxe a Terra Santa acompañada por varios dos seus fillos e un numeroso séquito. Despois da súa volta, xa coa saúde deteriorada, morreu en presenza dos seus fillos Biger e Catalina.

En 1377 publicouse en Roma a primeira edición das *Revelacións celestes* en oito libros. O 7 de outubro de 1391 a Igrexa católica canonizouna. En 1999 o papa Xoán Paulo II elevouna a copatroa de Europa.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Santa Bríxida de Irlanda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204996
* WorldCat
* VIAF: 51685861
* ARLIMA: 865
* BAV: ADV12255170
* BIBSYS: 90273568
* BMT: 136353
* BNCHL: 000389915
* BNE: XX866127
* BNF: 118921129
* BRE: 1868184
* BVMC: 32134
* CANTIC: a10359576
* CERL: cnp01143907
* DeutscheBio: 118511262
* EBID: ID
* FAST: 1809563
* FemBio: 3222
* GEC: 0012268
* GND: 118511262
* ICCU: CFIV082258
* Isidore: brigitte\_de\_suede\_sainte
* ISNI: 0000 0001 2101 2842
* KulturNav: ID
* LCCN: n50044402
* MusicBrainz: ID
* NKC: jn20010601250
* NLA: 35111888
* NTA: 070347360
* OL: OL734858A
* PTBNP: 17331
* SELIBR: 180036
* SNAC: w66m3c68
* SUDOC: 026729520
* Treccani: brigida-di-svezia
* UNZ: BridgetSweden
* WikiTree: Birgersdotter-20
* WomenWriters: ID

 |
***As Meninas*** é unha serie de 58 cadros que Pablo Picasso pintou en 1957 facendo unha análise polo miúdo, reinterpretando e recreando varias veces *As Meninas* de Diego Velázquez. A *suite* consérvase na súa totalidade no Museo Picasso de Barcelona, sendo a única serie completa o artista que se conserva xunta. Trátase dun estudo de obra moi extenso, que consta de 45 interpretacións, 9 escenes dun pombeiro, 3 paisaxes e 1 *Retrato de Jacqueline*.

O propio Picasso concibía a serie toda coma un conxunto, e como tal doouna ó museo barcelonés en maio de 1968, en lembranza de Jaume Sabartés, morto ese mesmo ano. É famosa a frase de Picasso dita a Sabartés en 1950:

> 
> 
> Se alguén se puxer a copiar *As Meninas*, totalmente con boa fe, ao chegar a certo punto e se o que as copiar for eu, diría: E se puxer esta un pouquiño máis á dereita ou á esquerda? Eu probaría a facelo á miña maneira, esquecéndome de Velázquez.
> Picasso, 1950
>

Notas
-----

1. ↑  Museo Picasso (ed.). "Fitxa de l'obra al web del museu" (PDF). Consultado o 2 de maio de 2011.
2. ↑  Brown 1996, p. 137.
3. ↑  A frase foi dita durante unha conversa sobre arte e foi recollida no libre *L'Atelier de Picasso*, publicado en 1952

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* As Meninas
* Pablo Picasso

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q283822
* GEC: 0041948

 |
**Antonio Manuel Chaves Cuiñas**, nado en Cambados o 10 de xullo de 1959, é un escritor galego residente en Vigo.

Traxectoria
-----------

Diplomado como Graduado Social na Universidade de Santiago de Compostela, publicou traballos e ilustracións de contido diverso, como *Diario de Pontevedra*, *La Voz de Galicia*, *Faro de Vigo* ou *A Nosa Terra*. Ademais foi secretario e colaborador da Revista Universitaria de Cultura *Coordenadas*, en Santiago de Compostela, e colaborador e membro da redacción da Revista de Ciencia, Arte y Pensamiento *Congostra*, editada en Vigo pola Asociación Cultural Zeca Afonso.

Tamén participou en recitais poéticos e encontros literarios con figuras coma Rafael Alberti, Carlos Oroza, Arturo Cuadrado, Méndez Ferrín, Carlos Casares, Manuel Cuña Novás, Xulio Valcárcel e Manuel Lueiro Rey.

En 1990 realizou as ilustracións e escribiu o epílogo do libro *Vigo en tres paisajes*, o derradeiro de Manuel Lueiro Rey en vida.

No 1996 promoveu o premio xornalístico Enrique H. Botana, que na súa primeira edición foille concedido coma título póstumo a Segundo Mariño Vázquez.

Chaves está especializado no mundo da infancia, a xuventude, o xogo e o xoguete, sendo na actualidade o presidente da Fundación "Raquel Chaves". Entre 1997 e 2006 foi director e coordinador do Museo Castellano-Manchego del Juguete, situado na localidade toledana de Mohedas de la Jara. Desde o 2006 coordina o MuGaIn (Museo Galego da Infancia, Xogo e Xoguete) en Vigo.

Obra
----

* *Reliquias del Vaciamiento* (1978)
* *La UGT de Vigo. Una aproximación histórica* (1ª edición en 1998, 2ª no 2006)
* *Resol de ensueños para Arturo Cuadrado* (2004)
* *Mar azul, Cielo azul, Blanca vela* (2007)

### Colaborou en

* *Poesía Galega Actual* (1980)
* *Concurso Nacional de Poesía "O FACHO" (1978-1989)* (1990)
* *Vigo en tres paisajes* (1990)
* *Arturo Cuadrado. A fantasía dun pobo* (1999)
* *Los Museos del Juguete y la Infancia a finales del siglo XX* (1999)
* *Homenaxe a Luis Seoane. O Grove, Abril 1980* (2001)
* *El Juguete Español del Siglo XX. 100 años de Entretenimiento y Aprendizaje* (2001)
* *El Exilio de los Niños* (2003)
* *Payá. 1905-2005. Cien años de juguetes en la Comunidad Valenciana* (2005)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201439
* WorldCat
* VIAF: 6802394
* BNE: XX1604475
* ISNI: 0000 0000 5933 9552
* LCCN: n2005048250

 |
Arrecifes de coral na illa de Providencia, Colombia.
A illa de Pamalican co seu arrecife no mar de Sulu, Filipinas.
Un **arrecife** ou **escollo** é unha rocha, baixío, ou calquera outro elemento que xace 6 brazas (aprox. 11 metros) ou menos baixo a superficie da auga durante marea baixa. Moitos arrecifes son o resultado de procesos abióticos, deposición de area, erosión de ondas planeando afloramentos rochosos, e outros procesos naturais, mais os arrecifes máis coñecidos son probablemente os arrecifes de coral formados en procesos bióticos dominados por corais e algas calcáreas. 
Arrecifes artificiais, tales como pecios, créanse en certas ocasións para mellorar a complexidade física en fondos areosos sen relevo, co fin de atraer un conxunto de organismos máis diverso, especialmente peixes.

O sistema de arrecifes de coral máis grande da Terra é a Gran Barreira de Coral en Australia, cunha lonxitude de máis de 2300 quilómetros.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *arrecife*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *escollo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arrecife Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Shears N.T. (2007) Biogeography, community structure and biological habitat types of subtidal reefs on the South Island West Coast, New Zealand. *Science for Conservation 281*. p 53. Department of Conservation, New Zealand.

### Ligazóns externas

* *Reef Rescue* - Smithsonian Ocean Portal *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184358
* AAT: 300008808
* BNCF: 53581
* BNF: 12424473t
* BRE: 3510956
* FAST: 1092354
* GEC: 0104916
* GND: 4126569-5
* JSTOR: reefs
* LCCN: sh85112172
* MAG: 77044568

 |
**Antonio Martín Escudero**, nado en Belvis de Monroy (provincia de Cáceres) o 17 de xaneiro de 1895 e finado en Bellver de Cerdanya (provincia de Lleida) o 27 de abril de 1937, máis coñecido como **El Cojo de Málaga** pola coxeira causada por unha osteíte na súa perna dereita, foi un anarcosindicalista e militante anarquista da Federación Anarquista Ibérica.

Traxectoria
-----------

Fillo de emigrantes a Cataluña, ante a loita que levan a cabo o gobernador civil de Barcelona, Martínez Anido, e os pistoleiros da patronal contra o movemento obreiro e os seus líderes sindicais, entra en contacto co grupo Los Solidarios en Barcelona (1922). En 1923, ó producirse o golpe de estado de Primo de Rivera en España, establécese en Puigcerdà (capital da Baixa Cerdaña) delegado pola Confederación Nacional do Traballo para colaborar no contrabando de armas destinadas á loita contra a ditadura. En 1924, a causa da súa enfermidade, pasa ó exilio residindo en Francia ata 1934, mantendo o contacto con outros membros de "Los Solidarios", como Durruti. Volve a España instalándose na Cerdaña e traballando como albanel á par que mantén a súa militancia na CNT; en 1936 asiste ó congreso da CNT de Zaragoza como delegado.

Durante a guerra civil española asume funcións de alcaldía de Puigcerdà, sendo coñecido pola súa indiscriminada ferocidade, represalias pola comarca e enfrontamentos con outros grupos republicanos da zona, como as milicias pirenaicas, pero con apoio de grupos do Partido Obrero de Unificación Marxista (POUM).

Morreu nun enfrontamento en Bellver de Cerdanya (Pireneo catalán) ó intentar asaltar dita vila, pouco antes das xornadas de maio de Barcelona.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* R. Sanz. *El Sindicalismo y la política, "Los Solidarios" y "Nosotros"*. Tolosa, 1966.

### Ligazóns externas

* Notas biográficas de sindicalistas de Cataluña (en catalán)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394391
* WorldCat
* VIAF: 6395155226765284490009

 |
**Antonio Bouza Pazos**, nado en Carballo o 3 de agosto de 1935, é un exfutbolista galego, que xogaba de extremo esquerdo.

Traxectoria
-----------

Aínda que naceu en Carballo, sendo neno instalouse con súa nai no barrio de Monte Alto da Coruña, despois de que seu pai, un antigo xogador do Deportivo da Coruña, marchase á guerra civil.

Comezou a xogar ao fútbol con varios rapaces do seu barrio, entre eles Luis Suárez, cos que formou o equipo Perseverancia. A chegada de Alejandro Scopelli ao banco do Deportivo da Coruña fixo que o club potenciase a súa canteira, ingresando nese momento no club branquiazul tanto Bouza como Suárez. Posteriormente pasou ao Fabril, co que gañou o Campionato Galego de Afeccionados en 1953.

O 30 de outubro de 1954 debutou na Primeira División co Deportivo da Coruña, da man do adestrador Eduardo Toba, nun encontro contra o Las Palmas no Estadio Insular. Xogou só outro encontro co Deportivo, fronte á Real Sociedad en Riazor. Na tempada seguinte militou no Racing de Ferrol, na Segunda División, e a continuación volveu ao Fabril.

Fóra do fútbol tivo numerosos empregos e en 1954 fíxose profesor mercantil.

Notas
-----

1. ↑  Rodríguez, Melissa (25 de xullo de 2018). "«O meu neto díxome que practicara con el o saque, non vaia escorrer»". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 23 de abril de 2021.
2. 1 2  Varela, Pablo (7 de maio de 2013). "Los inseparables de Santo Tomás" (en castelán). Consultado o 23 de abril de 2021.
3. ↑  "El Fabril campeón gallego de aficionados". *La Noche* (en castelán). 23 de novembro de 1953. p. 2. Consultado o 23 de abril de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106603111
* Transfermarkt: 462356

 |
Coordenadas: 39°09′N 2°57′L﻿ / ﻿39.150, -2.950

Vista aérea do arquipélago de Cabrera.
O **arquipélago de Cabrera** son un arquipélago de illas e illotes situado a 9 km ao sur da illa de Mallorca, nas Illas Baleares. Depende administrativamente do termo municipal de Palma de Mallorca. Dende 1991 está declarado Parque Nacional.

Toma o seu nome da illa maior, Cabrera, e integra tamén as illas Estells (s'Estell de Fora, s'Estell des Coll, s'Estell Xapat e s'Estell de s'Esclatasang) e outras illas como a Imperial, illa de ses Rates, illa de ses Bledes, illa des Fonoll, Na Rodona, Conillera, l'Esponja, Na Plana, Illot Pla, Na Pobra, illote de Na Foradada e Na Foradada.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arquipélago de Cabrera***  |

### Outros artigos

* Parque Nacional do Arquipélago de Cabrera

### Ligazóns externas

  

* Lei 14/1991 de creación do Parque Nacional Marítimo-Terrestre do Arquipélago de Cabrera
* Sitio web do Parque Nacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11906801
* GEC: 0013196

 |
**Antonio Blanco Solla**, nado en Marín o 30 de decembro de 1897 e finado na mesma vila o 31 de decembro de 1936, foi un canteiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Militante do PSOE. Coa República foi elixido concelleiro en Marín e segundo tenente de alcalde. Logo da dimisión do alcalde Agustín Rey Fonseca e do primeiro tenente de alcalde Joaquín Muíños Touza, foi designado alcalde en maio de 1931, permanecendo no cargo até outubro de 1934. Presentouse como candidato do PSOE ás eleccións de 1933 pola circunscrición de Pontevedra, mais non obtivo escano. Non se presentou nas listas da Fronte Popular ás eleccións de 1936. En 1936 foi reposto no cargo de alcalde de Marín. En abril foi elixido compromisario por Pontevedra para a elección do Presidente da República.

Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido dous días despois do pronunciamento, o 20 de xullo de 1936. Preso xunto cos veciños de Marín Armando Iglesias Pérez, Santiago Ramos Ramos, Demetrio Lorenzo Ordóñez, Albino Agraso Santamaría e Bernardino de la Torre Fernández; xulgáronos o 18 de decembro nun consello de guerra celebrado en Pontevedra e executáronos por un delito de rebelión o 31 de decembro.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Agustín Rey Fonseca** |  **Alcalde de Marín** 1931 - 1934 | Sucesor:**Nicolás Vinteño Romero** |
| Predecesor:**Ezequiel Massoni González** |  **Alcalde de Marín** 1936 | Sucesor:**José Alcántara Fernández** |

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 21-5-1931, p. 3.
2. ↑  Memoria Histórica recuerda otro año a los fusilados del 31 de diciembre de 1936, *Faro de Vigo*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Diccionario biográfico PSOE.
* Alcaldes de Marín
* 

* Antonio Blanco Solla na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201158
* DSBE: 2921\_blanco-solla-antonio

 |
*Nena con aro*, de Renoir
Un **aro** é un xoguete en forma de circunferencia que os nenos usan para xogar, por exemplo facéndoo rodar cun pau intentando que non caia, ou facelo xirar arredor do corpo (hula hoop). 

O xogo consistía, tradicionalmente, en facer rodar, en equilibrio, un aro (que antigamente se fabricaba a partir dun caldeiro vello ou coa roda dunha bicicleta, aínda que hoxe en día, se usan máis os de diferentes plásticos e similares). Para suxeitar o aro, pódese usar unha guía, que é un pau con forma de gancho na punta (inicialmente era un arame, pero foi substituído polos mesmos materiais que se usan hoxe en día para os aros.

Cando se acada a habilidade necesaria, pódense facer xogos e competicións varias de velocidade, habilidade ou realizar circuítos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aro***  |

### Bibliografía

* Harold Arthur Harris (xaneiro de 1972). *Sport in Greece and Rome*. Cornell University Press. ISBN 0-8014-0718-4.
Bolo alimentario dun albatros que inseriu lixo, coma fíos de pesca ou un cepillo de dentes. Tern Island (Hawai)
Na dixestión, o **bolo alimentario** (do latín *bolus*, 'bóla') é unha masa de alimentos (nos animais que mastigan) que foi esmagada polas moas no porceso de mastigación e mesturada con saliva.

Durante o proceso de insalivación o bolo alimentario remata de se formar.

A formación do bolo alimentario persegue aumentar a relación superficie-volume das partículas dos alimentos e así facilitar a acción dos enzimas dixestivos sobre estas e, por outra parte, facilitar a súa deglutición.

Ao chegar ao estómago, en contacto co zume gástrico, convértese en quimo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *bolo*. Consultado o 14-08-2017.
2. ↑  "bolus (biology) - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Consultado o 2012-02-21.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6580786
* EBID: ID
* GEC: 0085226
* MAG: 43376680

 |
**Antonio Cal Vázquez**, coñecido como **Purriños**, nado en Betanzos en 1940 e finado en Córdoba o 7 de xuño de 1993, foi un saxofonista galego, un dos pioneiros do jazz en Galiza.

Traxectoria
-----------

Fillo de Antonio Cal Purriños. Iniciouse como batería na orquestra Copacabana do seu pai e con 19 anos tocou en orquestras da Coruña e Ferrol. Marchou ao Brasil, onde estivo catro anos e despois foi a Inglaterra onde dirixiu a orquestra Churchill’s de Londres até que de volta nos setenta se incorporou ao florecente rock progresivo. Retornou a Madrid e a finais da década montou o club de jazz Hardy’s Jazz en Torremolinos e fundou o grupo Ónice. Ó regresar a Galiza a comezos dos 80, contribuíu a fundar Clunia Jazz (aínda que só chegou a gravar con eles o primeiro disco) e a montar a Escola de Música de Betanzos, cuxa Big Band dirixiu. Finou en Córdoba o 7 de xuño de 1993.

Vida persoal
------------

Casou con Nati Cuéllar e foi pai de Marta, Ruth e Toni Cal Cuéllar.

Notas
-----

1. ↑  "Antonio Cal, un músico de fama internacional", *La Voz de Galicia*, 27-4- 1982, p. 41.
2. ↑  En la senda de Antonio Cal
3. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 2-7-1993, p. 83.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535339
* Discogs: 1506565

 |
**Antonio Luis Baena Tocón**, nado en 1915 e finado en 1998, foi un militar e funcionario español que nos anos posteriores á guerra civil española formou parte de varios tribunais militares do Franquismo.

Traxectoria
-----------

Entre 1939 e 1943, coa graduación de alférez, Baena Tocón foi destinado ó Xulgado Especial de Prensa, encargado de perseguir e depurar a aqueles que escribiran en medios de comunicación durante a República. Baixo as ordes do xuíz instrutor encargouse de investigar a Hemeroteca Municipal de Madrid, anotando os nomes de escritores e xornalistas xunto con comentarios sobre o carácter dos presuntos delitos que estes terían cometido nos seus escritos literarios.

Foi tamén membro de varios consellos de guerra relacionados co Xulgado Especial de Prensa, entre eles o instruído contra o poeta Miguel Hernández, condenado a morte en marzo de 1940, pena posteriormente conmutada por 30 anos de prisión. Baena Tocón figurou como secretario deste consello, malia non posuír a titulación necesaria para este posto por non ter finalizado a carreira de Dereito.

En xuño de 1966 foi nomeado interventor do concello de Córdoba, posto que desempeñou ata a súa xubilación. Anteriormente fora habilitado como viceinterventor da Deputación Provincial de Córdoba.

Polémica
--------

En xuño de 2019 a Universidade de Alacante, tras unha solicitud do fillo de Baena Tocón, borrou dos seus arquivos dixitais toda referencia á participación de Antonio Luis Baena Tocón no xuízo de Miguel Hernández. Isto provocou un efecto Streisand, e o nome de Baena Tocón pasou a ser *trending topic* nesa data.

Notas
-----

Todas as referencias en castelán agás cando se indique o contrario.

1. ↑  Ríos Carratalá, Juan Antonio (2015). *Nos vemos en Chicote: imágenes del cinismo y el silencio en la cultura franquista*. Valencina de la Concepción: Editorial Renacimiento. ISBN 978-84-16246-83-0.
2. 1 2  Bono, Ferran (18 de xuño de 2019). "La Universidad de Alicante borra en Internet el nombre del secretario del juicio contra Miguel Hernández". *El País*. Consultado o 19 de xuño de 2019.
3. ↑  Ríos Carratalá, Juan Antonio (2015). "El caso Diego San José, la sombra de Miguel Hernández y el juez humorista". *Anales de la literatura española contemporánea* (Society of Spanish and Spanish-American Studies) **40** (Extra 1): 355–375. ISSN 0272-1635.
4. ↑  Payá, Juanjo (3 de novembro de 2015). "Los verdugos de Miguel Hernández". *Levante-EMV*. Consultado o 19 de xuño de 2019.
5. ↑  "Antonio Luis Baena Tocón nuevo interventor del Ayuntamiento de Cordoba". *Habilitados Nacionales*. 2 de xullo de 1966. Consultado o 18 de xuño de 2019.
6. ↑  Anderson, Peter; Arco Blanco, Miguel Ángel del (2011). "Construyendo la dictadura y castigando a sus enemigos. Represión y apoyos sociales del franquismo (1936-1951)". *Historia Social* (Fundación Instituto de Historia Social) (71): 125–141. ISSN 0214-2570.
7. ↑  "Cuando intentas borrar la historia y te comes un efecto Streisand como un piano". *Público*. 18 de xuño de 2019. Consultado o 19 de xuño de 2019.
| Aroliña |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Bivalvia |
| Orde: | Cardiida |
| Superfamilia: | Tellinoidea |
| Familia: | Psammobiidae |
| Xénero: | *Gari* |
| Especie: | ***Gari depressa*** |

 |
| Nome binomial |
| *Gari depressa*(Pennant, 1777) |
| Sinonimia |
| *Gari albanyana* W. H. Turton, 1932*Gari vespertina gantica* de Gregorio, 1895*Gari depressa normalis* Bucquoy, Dautzenberg & Dollfus, 1895*Gari vespertina lactea* Jeffreys, 1864*Gari vespertina livida* Jeffreys, 1864*Gari affinis* Reeve, 1856*Gari grata* Deshayes, 1855*Gari variabilis* Leach, 1852*Gari vespertinalis* Blainville, 1826*Gari vespertinalis* Blainville, 1824*Gari florida* Lamarck, 1818*Gari variabilis* Donovan, 1801*Gari violaceus* Salis Marschlins, 1793*Gari vesperus* Salis Marschlins, 1793*Gari vespertina* (Gmelin, 1791)*Gari varia* Poli, 1791*Gari vespertinus* Gmelin, 1791*Gari gari* Born, 1780 |

A **aroliña** (*Gari depressa*, Pennant 1777; antes *Tellina depressa*) é un molusco bivalvo da familia dos Psamóbidos (Psammobiidae), da orde Veneroida.

Morfoloxía
----------

Semella unha arola de pequeno tamaño. Presenta unha cuncha sólida algo inequivalva, pois a valva dereita e lixeiramente máis convexa que a valva esquerda. O umbo centrado ou algo atrasado. No extremo posterior as valvas están separadas e o perfil é algo truncado. Non supera os 6,5 cm de eixo maior.

A superficie está marcada por liñas concéntricas que non constitúen verdadeiras costelas, cruzadas por liñas radiais moi finas, algo máis marcadas na parte posterior onde se agrupan semellando costelas. A marxe interior está finamente dentada.

A cor é branca ou crema, con bandas marróns ou púrpuras radiais. O periostraco, marrón escuro ou verdoso. O interior branco e ás veces púrpura, e pode presentar tamén tons alaranxados ou marelos.

Hábitat e bioloxía
------------------

Distribúese polo Atlántico, desde o mar do Norte ata Cabo Verde, incluíndo o Mediterráneo.

Vive sobre fondos de ares ou grava, na franxa infralitoral ata profundidades de 50 metros.

Só se captura accidentalmente, cando se anda a outras ameixas, coas que se pode comercializar mesturada.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* RAMONELL, Rosa: *Guía dos mariscos de Galicia*. Galaxia, Vigo 1985.

### Ligazóns externas

* Ficha en World Register of Marine Species
* Ficha en Asturnatura.com

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Dyntaxa: 218304
* EOL: 493046
* EUNIS: 60869
* GBIF: 5189082
* iNaturalist: 483096
* IRMNG: 11311886
* ITIS: 81264
* NBN: NBNSYS0000175425
* NCBI: 1028561
* SeaLifeBase: 48492
* TAXREF: 64605
* WoRMS: 140869

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C3346997

 |
O ***Boletín Oficial de Galicia*** foi a publicación periódica oficial de Galiza desde 1833 até 1834.

Historia
--------

Foi creado polo real decreto de 20 de abril de 1833. Posto en poxa, conseguiuno Arza polo resto do ano e o seguinte, mais imprimiuno Iguereta.

Comezou a publicación en 1 de setembro de 1833. Tiña catro páxinas, imprimíase co rodapé de «*Imprenta del Boletín*», e saía tres días á semana: domingo, terza e sexta feira. Mediante real orde de 21 de novembro suprimiuse o número do domingo para reducir o custo, con efectos a partir de 1 de decembro.

Publicouse até a fin de maio de 1834, cando foi substituído polos boletíns oficiais das novas catro provincias galegas ó se abolir o reino de Galiza como referente administrativo nunha reforma territorial que instaurou un Estado centralizado chamado España.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carré Aldao, Uxío (1909). "Periódicos de La Coruña: Boletín Oficial de Galicia (1833-1834)". *Boletín da Real Academia Galega* (en castelán) (A Coruña) **III** (28): 86–87.

### Outros artigos

* *Diario Oficial de Galicia*