recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Westland Lynx** é un helicóptero militar multipropósito británico deseñado e construído por Westland Helicopters na súa fábrica de Yeovil. Orixinalmente pretendía ser un aparello utilitario tanto para uso civil como naval, pero o interese militar fixo que se desenvolvese tanto para uso naval como para o campo de batalla. O Lynx entrou en servizo en 1977 e posteriormente foi adoptado polas forzas armadas dunha ducia de países, servindo principalmente como helicóptero utilitario no campo de batalla, anti-blindaxe, busca e rescate e guerra antisubmarina.

O Lynx é un helicóptero con capacidades acrobáticas coa habilidade de realizar loops e toneis. En 1986 un Lynx especialmente modificado estableceu o récord de velocidade para helicópteros (na categoría que exclúe aos helicópteros compostos) da Fédération Aéronautique Internationale, acadando os 400,87 km/h, que no 2020 permanecía imbatido.

Fabricáronse varias versións terrestres e navais do Lynx xunto con algúns derivados maiores. O Westland 30 fabricouse como un helicópter utilitario civil; non tivo un grande éxito comercial e só se fabricaron 41 unidades nos anos 80. No século XXI deseñouse unha versión modernizada do Lynx como un helicóptero de combate multi-rol, designada AgustaWestland AW159 Wildcat, que substituirá aos Lynx aínda en servizo. O Lynx segue sendo fabricado por AgustaWestland, o sucesor de Westland Helicopters.

Notas
-----

1. ↑  Gibbings 2009, p. 140
2. ↑  Jeram-Croft, Larry,. *The Royal Navy Lynx : an Operational History*. Barnsley, South Yorkshire. ISBN 978-1473862517. OCLC 990609785.
3. ↑  "Fai Record File". *web.archive.org*. 2013-12-03. Archived from the original on 03 de decembro de 2013. Consultado o 2020-12-04.
4. ↑  "AgustaWestland G-Lynx helicopter to be recognised for maintaining world speed record since 1986". *Western Gazette*. 2014-12-28. Archived from the original on 28 de decembro de 2014. Consultado o 2020-12-04.
5. ↑  "Helicopter speed record 30th anniversary". *BBC News* (en inglés). Consultado o 2020-12-04.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q162116
* LCCN: sh2012003729
* NKC: ph189279

 |
***Twilight*** (en galego, ***Bocanoite***) é unha novela de fantasía e romance para mozos de Stephenie Meyer quen a presentou a 14 axentes que a rexeitaron pero que cando se publicou en 2005 se converteu nun éxito de vendas, debutando no quinto posto da lista do *New York Times* ó mes da súa publicación. Segundo a *Publishers Weekly* foi un dos mellores libros xuvenís de 2005. O libro vendeu 25 millóns de exemplares en todo o mundo, e permaneceu na lista do New Yory Times 91 semanas. Ademais, traduciuse a 37 linguas.

Argumento
---------

É o primeiro libro da serie *Twilight* que se compón de catro libros, *New Moon*, *Eclipse* e *Breaking Dawn*, e presenta á moza de dezasete anos Isabella "Bella" Swan que se traslada de Phoenix a Forks, Washington para vivir con seu pai. Durante o transcorrer da novela, atópase en perigo ó namorarse dun vampiro, Edward Cullen. Fíxose unha adaptación cinematográfica estreada en 2008 que foi un éxito comercial.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q189378
* EBID: ID
* ISFDB: 171758
* MusicBrainz: ID
* OL: OL5720023W

 |
O **Victoria Libertas**, oficialmente **Unione Sportiva Victoria Libertas Pallacanestro** e por motivos de patrocinio **Carpegna Prosciutto Basket Pesaro**, é un club de baloncesto profesional italiano con sede na cidade de Pesaro, As Marcas. O club compite actualmente na Lega Basket Serie A, máxima categoría do baloncesto transalpino. O equipo é popularmente coñecido en Europa como **Scavolini Pesaro** debido ao seu histórico patrocinador Scavolini (de 1975 a 2014), unha empresa adicada ao deseño e manufacturación de cociñas, cuxo co-fundador, Valter Scavolini, era presidente do club. Actualmente é coñecido como Consultivest Pesaro.

Fundado en 1947, o club viviu os seus mellores tempos nos anos 1980 e comezos dos anos 1990, nos que gañou dúas Ligas, dúas Copas, ademais de disputar tres finais da Recopa de Europa de Baloncesto, a cal consegui gañar en 1983. O VL xoga os seus encontros como local no Vitrifrigo Arena, o terceiro maior pavillón cuberto de Italia ao poder albergar 10 323 espectadores.

Historia
--------

O Vitoria Libertas foi fundado oficialmente en 1946, tendo a súa mellor época nos anos 1980. Despois de estar entre os mellores equipos de Italia durante décadas, o Vitoria Libertas gañou o seu primeiro trofeo importante en 1983, a Recopa de Europa. Desde entón, gañou a liga italiana en dúas ocasións (1988 e 1990) e a copa noutras dúas ocasións (1985 e 1992). Nos últimos anos, o Vitoria Libertas estivo entre os mellores equipos de Europa ao xogar a Euroliga en 2001–02 e 2004–05. De feito, na temporada 2004–05 chegou inesperadamente aos cuartos de final, sendo derrotado polo eventual campión Maccabi Tel Aviv. Por outra banda, o escolta do Vitoria Libertas Charles Smith, foi honrado co primeiro Trofeo Alphonso Ford ao máximo anotador da competición. O propio Alphonso Ford xogara a temporada anteior no Vitoria Libertas, antes de falecer por mor da leucemia. O propio Smith fora fichado para substituír o falecido xogador estadounidense.

Patrocinios
-----------

Ao longo dos anos, debido a motivos de patrocinio, o equipo foi coñecido como:

* **Benelli Pesaro** (1952–58)
* **Lanco Pesaro** (1958–61)
* **Algor Pesaro** (1961–63)
* **Butangas Pesaro** (1966–69)
* **Frizz Pelmo Pesaro** (1969–70)
* **Tropicali Pesaro** (1970–71)
* **Maxmobili Pesaro** (1971–75)
* **Scavolini Pesaro** (1975–2014)
* **Consultinvest Pesaro** (2014–2017)
* **Carpegna Prosciutto Pesaro** (2019–presente)

Palmarés
--------

### Competitions locais

**Liga de Italia**

* **Campións (2):** 1988, 1990

**Copa de Italia**

* **Campións (2):** 1985, 1992

### Competitions europeas

**Copa Saporta**

* **Campións (1):** 1983
* *Subcampións (2):* 1986, 1987

**Copa Korać**

* *Subcampións (2):* 1990, 1992

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do club
**Amancio Jaime Prada Losada**, nado en Vilamartín de Valdeorras o 26 de setembro de 1891 e finado en Madrid o 14 de outubro de 1966, foi un debuxante galego.

Traxectoria
-----------

De familia fidalga, estudou Dereito e Medicina na Universidade de Santiago mais sen chegar a rematalas. Foi profesor de debuxo no instituto de Ferrol e xuíz de paz no seu concello natal. Por volta de 1920 residiu un tempo en Madrid e París estudando pintura. Fíxose coñecido polos seus debuxos coa revista *Vida Gallega* entre 1919 e 1934, en especial polas súas portadas. Debuxos seus apareceron tamén en *La Esfera*, *Buen Humor*, *Céltiga*, *La Zarpa* ou *Nós*. En 1927 a editorial Nós publicoulle o álbum *Grabados en linoleum*. Viviu en Burgos dende 1922 e ao longo dunha década e alí colaborou coa revista *Parábola* e publicou o álbum *Cartones de Burgos* en 1930.
Ligado ás Irmandades da Fala e á xeración Nós, a partir de 1933 mudou ideoloxicamente e entrou a militar nas JONS, foi o seu xefe en Valdeorras e integrou o triunvirato provincial. Foi brevemente xefe provincial da Falanxe antes de se establecer definitivamente en Madrid en 1935.

Notas
-----

1. ↑  Ángel Fernández Fernández *Xaime Prada. O Castelao de Valdeorras*, *Valnatura* nº 19 (2013)
2. ↑  Xavier Castro Rodríguez "Recantos de Burgos nos debuxos de Xaime Prada" Arquivado 20 de maio de 2018 en Wayback Machine. *Galicia Hoxe*, 2 de xuño de 2007
3. ↑  Fernando Meleiro (1957) *Anecdotario de la Falange de Orense*. Madrid: Ediciones del Movimiento, p. 59
**María Victoria Portas Mariño**, nada en Pontevedra en 1976, é unha política galega.

Traxectoria
-----------

Relacións laborais e experta en seguridade social. Traballou como técnica en Emigración e Inmigración e avogada laboral na Asociación de Emigrantes Retornados no ámbito Galego, no Movemento Galego en Defensa das Pensións Públicas (MODEPEN) e na Coordinadora Estatal (COESPE) sendo a súa voceira durante 3 anos. Nas eleccións municipais de 2019 presentouse na candidatura da ACE (Alternativa Canguesa de Esquerdas), sendo elixida concelleira e portavoz do grupo no Concello. Logo do pasamento do alcalde Xosé Manuel Pazos, foi elixida alcaldesa de Cangas co apoio de PSdeG-PSOE e BNG o 13 de febreiro de 2021.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xosé Manuel Pazos** |  **Alcaldesa de Cangas** 2021 - 2023 | Sucesor:**Araceli Gestido** |

Notas
-----

1. ↑  Calvo, Juan (14 de febreiro de 2021). "Victoria Portas, nueva alcaldesa de Cangas tras el fallecimiento de Pazos". *farodevigo.es* (en castelán). Consultado o 16 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Cangas

### Ligazóns externas

* Ficha no Concello de Cangas
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Quesada.
**Xaime Quesada Blanco**, nado o 20 de decembro de 1975 en Ourense e finado o 21 de xuño de 2006 en Vilar de Astrés, Ourense, fillo do tamén pintor Xaime Quessada e da arquitecta María Xesús Blanco, foi un dos grandes representantes da plástica galega de principios do século XXI, malia a súa curta vida.

Traxectoria
-----------

De formación en Belas Artes pola escola madrileña de San Fernando, expuxo en Santiago de Compostela, A Coruña, Ourense (tanto no Museo Municipal coma no Centro Cultural da Deputación), Vigo e tamén noutros países europeos coma Suecia, Alemaña ou Noruega. Sempre apoiado pola familia, e coa experiencia que lle transmitiu o pai, Xaime Quessada, o mozo pintor galego deixou un legado de interese para a pintura do país.

Autor de numerosas obras pictóricas, aínda que tamén escultóricas e muralistas, probou a revitalizar técnicas coma o construtivismo e o expresionismo abstracto sen deixar de empregar xeitos novos de traballo coma os dixitais. Díxose amante da arte e amosouse como un grande ilustrador de cores, máis que de ideas ou grandes temas. Apostou tamén pola seriación nos seus cadros, e sinalou en diversas ocasións como mestres os rusos Kandinski e a Vassareli.

Faleceu dun derramo cerebral na súa casa familiar de Vilar de Astrés e foi soterrado no camposanto de Señorín, no Carballiño.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* fundacionxaimequesadablanco.es *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402544
* WorldCat
* VIAF: 18377594
* BNE: XX1559165
* CANTIC: a11876694
* GND: 132186268
* ISNI: 0000 0000 5934 9398
* LCCN: no2008077596

 |
Non confundir con anxioxénese.
A **vasculoxénese** é o proceso de formación de vasos sanguíneos no embrión, que ocorre por produción *de novo* de células endoteliais a partir doutras células precursoras. Nalgúns textos é asimilada coa anxioxénese, como o primeiro estadio da formación da rede vascular, que vai seguido da anxioxénese ou formación de vasos en etapas posteriores.

Proceso
-------

No sentido en que é distinguida da anxioxénese, a vasculoxénese é diferente nun aspecto: mentres que a anxioxénese é a formación de novos vasos sanguíneos a partir de vasos preexistentes, a vasculoxénese é a formación de novos vasos sanguíneos, nas chamadas illas sanguíneas ou illotes de Wolff-Pander embrionarios, onde non había vasos preexistentes. Por exemplo, ocorre a anxioxénese se empeza a brotar unha monocapa de células endoteliais para formar novos capilares. A diferenza disto, a vasculoxénese prodúcese cando células precursoras endoteliais chamadas anxioblastos migran e diferéncianse en resposta a sinais locais (como factores de crecemento e matrices extracelulares) para formar novos vasos sanguíneos. Estas árbores vasculares son despois podadas e esténdense por medio da anxioxénese.

Notas
-----

1. ↑  Diccionario de Termos Médicos. Real Academia de Medicina e Cirurxía. Xunta de Galicia. 2002. Páxina 814.
2. ↑  John S. Penn (2008). *Retinal and Choroidal Angiogenesis*. Springer. p. 119. ISBN 978-1-4020-6779-2.
3. ↑  *Dorland's illustrated medical dictionary.* (32nd ed.). Saunders/Elsevier. p. 84. ISBN 9781416062578.
4. ↑  Patan, S (2004). "Vasculogenesis and angiogenesis.". *Cancer Treatment and Research* **117**: 3–32. ISBN 978-1-4613-4699-9. PMID 15015550. doi:10.1007/978-1-4419-8871-3\_1.
5. ↑  "Endoderm -- Developmental Biology -- NCBI Bookshelf". Consultado o 2010-04-07.
6. ↑  Risau W, Flamme I (1995). "Vasculogenesis". *Annual Review of Cell and Developmental Biology* **11**: 73–91. PMID 8689573. doi:10.1146/annurev.cb.11.110195.000445.
7. ↑  Flamme I, Frölich T, Risau W (novembro de 1997). "Molecular mechanisms of vasculogenesis and embryonic angiogenesis". *Journal of Cellular Physiology* **173** (2): 206–10. PMID 9365523. doi:10.1002/(SICI)1097-4652(199711)173:2<206::AID-JCP22>3.0.CO;2-C.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1424593
* GND: 4187429-8
* MAG: 60781801

 |
**Xaime Trebolle Fernández**, nado en Ourense en 1946, é un político e empresario galego.

Traxectoria
-----------

De familia de militares, licenciouse en dereito. Profesionalmente, Trebolle foi inicialmente inspector de Facenda. Residente en Madrid foi director xeral de coordinación coas facendas territoriais do Ministerio de Economía de España durante a transición española, xa con gobernos da UCD (1981). Participou nas negociacións das transferencias ás comunidades autónomas, e formou parte dun equipo de expertos encabezado por Eduardo García de Enterría que redactou os informes que deron orixe ao acordo entre centristas e socialistas sobre financiamento autonómico en 1981. Continuou no cargo durante o primeiro goberno de Felipe González, ata 1984.

O presidente da Generalitat catalá, Jordi Pujol, ofreceulle a consellería de Economía, pero rexeitouna, o mesmo que fixo co ofrecemento do primeiro presidente da Comunidade de Madrid, Joaquín Leguina, de facerse cargo da respectiva carteira en 1983. Posteriormente si aceptou a conselleiro de Economía na Xunta de Galicia, en 1985, baixo o liderado de Xerardo Fernández Albor. Logo da moción de censura que apartou a Albor da presidencia da Xunta, Trebolle deixou a política. En 1986 fora nomeado vogal do tribunal económico administrativo central, posto do que cesou en 1989.

Na empresa pública foi conselleiro do desaparecido Banco Exterior de España e na privada presidente do consello de administración de Bacardi-Martini España. En setembro de 2011 foi designado conselleiro independente no consello de administración de NCG Banco, cargo no que permaneceu dous anos, até que cesou por motivos persoais en maio de 2013.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Carlos Mella** |  **Conselleiro de Economía e Facenda** 1985 - 1987 | Sucesor:**Ángel Mario Carreño** |

Notas
-----

1. ↑  Leguina ha ofrecido a Jaime Trebolle la cartera de Hacienda y Economía del gabinete regional, Álex Grijelmo, *El País*, 11/6/1983.
2. ↑  Donde el mundo se llama Os Peares Arquivado 08 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *El Correo Gallego*, 8/3/2009.
3. ↑  Exconsejero de la Xunta Jaime Trebolle presenta su renuncia al consejo de NCG por motivos personales, *Europa Press*, 13/5/2013.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xaime Quintanilla.

**Xaime Quintanilla Ulla**, nado en Ferrol o 9 de setembro de 1919 e finado na mesma cidade o 28 de outubro de 2002, foi un médico e político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Fillo de Xaime Quintanilla Martínez. Licenciado en Medicina pola Universidade de Santiago de Compostela e titulado en Graduado Social. Foi alcalde de Ferrol polo PSdeG-PSOE nas primeiras eleccións democráticas e continuou como alcalde ata 1987. Escribiu *El complejo mundo del suicida* (1994) e colaborou en *La Voz de Galicia*. Académico numerario da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia, recibiu a Medalla de San Raimundo de Peñafort, a Cruz ao Mérito Naval e a Cruz da Orde Civil de Sanidade.
Foi soterrado no cemiterio de Catabois.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Julio Pisos Solmo** |  **alcalde de Ferrol** 1979 - 1987 | Sucesor:**Alfonso Couce Doce** |

Notas
-----

1. ↑  "Fallece Jaime Quintanilla Ulla, el primer alcalde democrático de Ferrol". *La Voz de Galicia*. 30 de outubro de 2002.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Ferrol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11684371
* WorldCat
* VIAF: 86884380
* BNE: XX1149362
* ISNI: 0000 0000 6107 8902

 |
Un vaso de cóctel baleiro
O **vaso de cóctel** (tamén chamado *copa martini*) é un vaso que ten un recipiente en forma de cono colocado sobre un talo sobre unha base plana.

Utilízase principalmente para servir cócteles. A súa forma derívase do feito de que todos os cócteles tradicionalmente se serven fríos e conteñen un elemento aromático. Así, o talo permite que o bebedor poida soster o vidro sen afectar á temperatura da bebida, e o recipiente ancho coloca a superficie da bebida directamente baixo o nariz do bebedor, asegurando que o elemento aromático ten o efecto desexado.

Unha copa de cóctel estándar contén 13,3 centilitros.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vaso de cóctel***  |

### Ligazóns externas

* "History of cocktails", *Cocktail: UK*, consultado o 15 de febreiro de 2010
* "Martini History and How the Martini Got Its Name", *MartiniMuse*, consultado o 15 de febreiro de 2010

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1105343
* AAT: 300043234

 |
**Zvonimir Boban**, nado o 8 de outubro de 1968 en Imotski (Croacia), foi un futbolista. Xogaba de centrocampista e é mundialmente coñecido por ser xogador do AC Milan.

Traxectoria
-----------

Comeza a súa carreira no Dinamo Zagreb, destacando dende moi cedo, e tomando parte do equipo xuvenil de Iugoslavia que venceu en 1987 no Mundial xuvenil de Fútbol. Tras a independencia de Croacia, Boban pasou a xogar coa súa selección.

No ano 1991 marcha para Italia, ó club AS Bari, onde só fica unha tempada, xa que o AC Milan interesouse por el e fichouno. Aquí estivo xogando 9 tempadas, onde gañou 4 veces a Serie A, e unha vez a Champions League en 1994. Ao ano seguinte foron subcampións.

No ano 2001 foi cedido ao Celta de Vigo, o que foi o seu derradeiro club, xa que se retirou en 2002.

Coa selección de Croacia conseguiu un terceiro posto no mundial de Francia 1998, sendo o capitán e unha das estrelas do equipo. En total xogou 51 encontros e marcou 12 goles.

Despois da súa retirada, Boban rematou a carreira de Historia. É comentarista ocasional de deportes nunha televisión croata, RTL Televizija, e tamén na Sky Italia italiana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q231468
* Munzinger: 01000004799
* BDFutbol: 2672
* EUfootballInfo: 2127
* FIFA: 155688
* FootballDatabase: 9100
* NFT: 13709
* Soccerway: 104693
* Transfermarkt: 89545
* UEFA: 2992
* Worldfootball: zvonimir-boban

 |
**Ubaldo Gil Santóstegui**, nado en Vigo o 9 de xuño de 1879 e finado na mesma cidade o 27 de agosto de 1936, foi un médico e político galego

Traxectoria
-----------

Exerceu a súa profesión médica en Vigo, destacando por ter sido, xunto co doutor Nicolás Paz Pardo, o primeiro en establecer un gabinete de raios X na cidade en 1913. Membro do Partido Socialista Obrero Español (PSOE) e da Unión General de Trabajadores (UGT), foi elixido deputado provincial en 1921, presentándose despois como candidato socialista a deputado ao Congreso nas eleccións de 1923 sen obter escano. Nas eleccións municipais de 1931 foi elixido concelleiro de Vigo, onde chegou a ser tenente de alcalde.

Coa sublevación do 18 de xullo de 1936, foi detido, xulgado en consello de guerra sumarísimo e condenado a morte, sendo executado no Cemiterio de Pereiró xunto aos deputados Ignacio Seoane, Enrique Heraclio Botana e Antonio Bilbatúa Zubeldía, os seus compañeiros de corporación, o concelleiro Ramón González Brunet e o alcalde, Emilio Martínez Garrido, o alcalde de Lavadores, José Antela, o mestre e pedagogo, Apolinar Torres e Manuel Rey Gómez.

Notas
-----

1. ↑  "Lo más selecto" de Vigo en 1936, *El País*, 28 de agosto de 2008, consultado o 27 de agosto de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrada, no Diccionario biográfico del socialismo español. *(en castelán)*
* 

* Ubaldo Gil Santóstegui na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3327835
* DSBE: 8434\_gil-santostegui-ubaldo-waldo

 |
Conector USB macho.
O **USB** (siglas de ***Universal Serial Bus***; *bus universal en serie*, en galego) é un sistema de conexión de periféricos ó ordenador.

Características
---------------

Os chamados 'discos USB' ou 'flash drives' inventáronse en IBM no 1998, sendo a súa alternativa de almacenamento ós diskettes para os seus portátiles Think Pad. O invento foi patentado despois pola empresa contratada por IBM para a súa produción, a empresa israelí M-Systems.

O sistema USB ten un deseño asimétrico, que consiste nun só servidor e múltiples dispositivos conectados en serie para ampliar a gama de conexión, mediante unha estrutura de árbore, e utilizando concentradores especiais. Permite a conexión de ata 127 dispositivos simultaneamente pero a suma debe incluír aos concentradores tamén, así que o total de dispositivos realmente usables é algo menor.

O interface USB permite conectar e desconectar os periféricos co ordenador acendido e sen precisar reiniciar o sistema (*Plug and Play*). A versión 1.1 permite velocidades de transmisión de datos de ata 12 Mbit/s mentres que USB 2.0 permite velocidades de ata 480 Mbit/s. A versión 3.0 multiplica por dez a velocidade da súa predecesora, acadando 5 Gbit/s Foi deseñado principalmente por Intel.

Notas
-----

1. ↑  "Adiós, disco USB...". *Enrique Dans*. Consultado o 13/05/2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Firewire

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do estándar *(en inglés)*
* Páxina de Intel sobre USB *(en inglés)*
* Páxina sobre o soporte dos diferentes dispositivos USB en Linux

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42378
* EBID: ID
* GEC: 0282550
* LCCN: sh96011493
* MAG: 507366226
* Treccani: usb

 |
O **US Montauban** é un equipo de rugby francés da localidade de Montauban, no departamento de Tarn-et-Garonne (Mediodía-Pireneos), que actualmente compite no Top 14, a máxima categoría do rugby francés, logo de ascender dende a Rugby Pro D2 (Segunda División do rugby en Francia) na tempada 2006-07.

Histora
-------

O club foi fundado en 1905. Acadou o seu primiro título da Liga francesa de rugby en 1967, gañando na final disputada en Bordeos ao CA Bègles por 11 a 3.

No seu primeiro partido na tempada 2006-07 do Top 14, derrotaron ao Narbonne por 41-20, gañando cinco puntos (incluíndo un punto de bonus) poñéndose segundo na táboa ao final da 1ª xornada. O Montauban finalizou a liga no sétimo lugar, unha posición moi respectable para un equipo ascendido. A tempada 2007-08 foi un ano de consolidación, no que remataron tamén no sétimo posto. Coma o Toulouse chegou ata a final da Heineken Cup (máis lonxe que calquera equipo da Guinnes Premiership ou do Super 10 italiano) o Montauban conseguiu un posto na Heineken Cup da tempada 2008-09, onde se viron encadrados do grupo do campión da tempada anterior, o Munster Rugby.

Palmarés
--------

* **Liga francesa**:
	+ Campión: **1** 1967
* **Rugby Pro D2:**
	+ Campión: **1** 2001, 2005-06
* **Challenge de l'Espérance:**
	+ Campión: **1** 1967
* **Challenge Antoine Béguère:**
	+ Campión: **1** 1971
* **Challenge Armand Vaquerin:**
	+ Campión: **1** 2005
	+ Finalista: **1** 2004

Resultados finais
-----------------

### Liga francesa

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Data** | **Campión** | **Finalista** | **Resultado** | **Estadio** | **Espectadores** |
| 28 de maio 1967 | **US Montauban** | CA Bègles | 11-3 | Parc Lescure, Bordeos | 32.115 |

Notas
-----

* *USM Rugby - 100 photos pour un centenaire*, 2003

Ligazóns
--------

* Páxina oficial
***Víctor Ros*** é unha serie de televisión española producida por New Atlantis para Televisión Española e baseada nas adaptacións dalgúns dos casos do detective homónimo creado por Jerónimo Tristante. Un terzo da produción está producida por Telefónica e o resto por TVE. Contén unha media de 250 planos dixitais por capítulo, sendo a serie con máis efectos visuais de España ata o momento.

A serie comezou a súa emisión en La 1 o 12 de xaneiro de 2015. Despois dunha primeira tempada de 6 capítulos, a serie foi cancelada pero finalmente a súa segunda tempada foi aprobada polo Consello de Administración de TVE. A segunda tempada, de 8 episodios, acabará o 22 de decembro de 2016.

Sinopse
-------

Madrid, 1895. Víctor Ros (Carles Francino) foi, de neno, un raparigo astuto que roubaba diñeiro xunto á súa cuadrilla a xente que lle sobraba para axudar á súa nai. Un policía veterano, Don Armando Martínez (Tito Valverde), sacouno do mundo da delincuencia en 1882 cando contaba con 14 anos e converteuno no mellor policía de todo Madrid. É intelixente, intuitivo e honrado. Tras pasar anos como infiltrado cos anarquistas en Oviedo, regresa a Madrid para traballar na Brigada Metropolitana. O inspector Ros e os seus compañeiros terán que enfrontarse a toda serie de dificultades. Para empezar, os atrasos técnicos e culturais da época serán un prexuízo constante.

Personaxes
----------

* Carles Francino é Víctor Ros.
* Esmeralda Moya é Clara Alvear.
* Megan Montaner é Lola "La Valenciana".
* Tomás del Estal é o Inspector Luis Blázquez.
* Juan Fernández é o Comisario Horacio Buendía.
* Juan Codina é Carballo.
* Alberto Berzal é Crespo.
* Joel Bosqued é Sánchez.
* Tito Valverde é Armando Martínez.
* Paco Tous é o Sarxento Marcos Giralda.
* Paula Prendes é Juana / Elena Guzmán.
* Carolina Bang é Madame de Suberwick.
* José Manuel Poga é El Estepeño.
* Manuel Tallafé é El Zíngaro.
* Juanma Lara é o Coronel Manuel de la Barrera.
* Itzan Escamilla é Juan "Juanito".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*
**Víctor Valverde Mayo**, nado no Porriño cara a 1908 e finado en Guillarei (Tui) o 6 de agosto de 1936, foi un funcionario e político galego.

Traxectoria
-----------

Monumento aos asasinados na Volta da Moura.
Funcionario do Concello do Porriño dende decembro de 1927 e oficial maior do Concello dende 1929. Correspondente de *El Pueblo Gallego* e *Tribuna* (onde asinaba como **Miss Espanta**) no Porriño. Foi membro da directiva do Liceo Artístico do Porriño e colaborador da Sociedad Fomento de Porriño y su distrito e do seu boletín. Presidente da Juventud Socialista e secretario da sociedade obreira do Porriño, foi detido en abril de 1934, pola explosión dun petardo durante a procesión do Venres Santo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e sometido a un proceso militar. Estaba preso na cadea de Tui. Foi sacado da cadea e asasinado na Volta da Moura o 6 de agosto de 1936 con José Juan Teijeira Coto e Saturnino Álvarez Sotelino.

Vida persoal
------------

Casou con Emilia Rodríguez Sequeiros en 1928, e foi pai de Emilia, Víctor, Trinidad e Adoración Valverde Rodríguez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*11-12-1929, p. 9.
2. ↑  *Tribuna*, 8-7-1934, p. 4.
3. ↑  *El Compostelano*, 17-4-1934, p. 2.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 26-10-1928, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paz Antón, Xosé Ramón (2007). *O Porriño 1936*. Vigo: A Nosa Terra. pp. 108–110. ISBN 978-84-8341-157-5.

### Ligazóns externas

* 

* Víctor Valverde Mayo na páxina web *Nomes e Voces*.
Palacio da Presidencia do Goberno estremeño en Mérida.
A **Xunta de Estremadura** (en castelán: *Junta de Extremadura*) é o órgano colexiado que exerce as funcións propias do Goberno da comunidade autónoma estremeña. Así mesmo, de acordo coas directrices xerais do presidente, establece a política xeral e dirixe a administración da comunidade autónoma e exerce a función executiva e a potestade regulamentaria no marco da Constitución Española e o Estatuto de Autonomía de Estremadura. A súa sede, segundo o artigo 5 do estatuto de autonomía, está en Mérida, capital de Estremadura.

Formación
---------

A Xunta de Estremadura está composta polo presidente, o vicepresidente ou vicepresidentes se os houbese e os conselleiros (ministros rexionais). Cada Conselleiro está á fronte dunha consellería e son nomeados e separados libremente polo presidente, dando conta á Asemblea de Estremadura.

O presidente da Xunta de Estremadura é José Antonio Monago. Durante 24 anos o Presidente foi Juan Carlos Rodríguez Ibarra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xunta de Estremadura *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51517
* WorldCat
* VIAF: 132008330
* BAV: ADV12279838
* BNE: XX94218
* Dialnet: 864862
* GND: 1088134017
* GRID: grid.454770.5
* ISNI: 0000 0001 1945 3489
* LCCN: n82020878
* MAG: 2801884048
* MAVISE: 125
* PTBNP: 1158609
* SUDOC: 075068737

 |
Ovos en xelatina
A **xelatina** é unha mestura coloide, é dicir, unha substancia semisólida, incolora, translúcida, quebradiza e case insípida que se obtén a partir do coláxeno procedente do tecido conectivo de despoxos animais fervidos con auga.

Características e tipos
-----------------------

No animal, a xelatina non existe como compoñente, senón que se obtén por medio da hidrólise parcial e irreversíbel do coláxeno, o seu precursor insolúbel. No coláxeno, a unidade básica está formada por tres cadeas de polipéptidos, enroladas en forma de hélice e estabilizadas por unións intramoleculares. Isto fai que o coláxeno exhiba propiedades mecánicas únicas e forme a estrutura do tecido conectivo da pel, os tendóns, as cartilaxes e os ósos dos animais.

A xelatina é unha proteína complexa, é dicir, un polímero composto por aminoácidos. Esta proteína carece dos principais aminoácidos esenciais para a nutrición humana como valina, tirosina e triptófano, e polo tanto non ten valor como alimento. Como sucede cos polisacáridos, o grao de polimerización, a natureza dos monómeros e a secuencia na cadea proteica determinan as súas propiedades xerais. Unha salientábel propiedade desta molécula é o seu comportamento fronte a temperaturas diferentes: derrétese coa auga quente e solidifícase novamente e ínchase coa auga fría.

Por ser de procedencia animal os practicantes do vexetarianismo abstéñense de consumila en calquera das súas formas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179254
* AAT: 300011812
* BRE: 1980115
* EBID: ID
* GND: 4156396-7
* JSTOR: gelatins
* LCCN: sh85053686
* MAG: 2776446455
* NDL: 00574617

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: B05AA06
* CAS: 9000-70-8
* ChEBI: 5291
* DrugBank: 11242
* DTXSID: DTXSID5050501
* ECHA: 100.029.582
* KEGG: C01498
* MeSH: D005780
* UNII: 2G86QN327L

 |
Bandeira do FNL
O **Vietcong** ou Fronte Nacional de Liberación de Vietnam (en vietnamita: *Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam*), tamén coñecido como *Front National de Liberté* (FNL), foi unha organización guerrilleira formada en 1960 por toda a oposición á ditadura de Ngô Đình Diệm, aínda que os comunistas eran maioritarios.

O goberno Sur vietnamita referíase a este movemento como o "**VietCong**". As forzas estadounidenses referíanse a el como "*Víctor Charlie*", que é como se pronuncian as siglas "**VC**" no Alfabeto fonético da OTAN ou, de forma máis abreviada, simplemente "*Charlie*".

Historia
--------

O FNL foi a primeira organización rebelde que loitou contra o colonialismo francés e contra a República de Vietnam do Sur. Esta fronte foi de todos os elementos opostos ao goberno existente sen importar se eran comunistas ou non. A súa organización militar foi coñecida como as "Forzas Armadas de Liberación Popular".

Un soldado do FNL.
Os combates iniciáronse dous anos antes para loitar contra a severa represión da ditadura a todos os seus opoñentes. Co apoio do Vietnam do Norte, en 1962 a organización controlaba gran parte da zona rural de Vietnam do Sur, o que provocou a masiva intervención norteamericana, que desembocaría na guerra de Vietnam. Apoiado polo exército norvietnamita e abastecido a través da ruta Ho Chi Minh, logrou manter unha guerra de guerrillas durante máis dunha década.

En 1969, a Fronte formou unha provisional República de Vietnam do Sur que tomou o poder brevemente logo da caída de Saigón en 1975 e logo apoiou a reunificación do país baixo o liderado do Partido Comunista de Vietnam como República Socialista de Vietnam en 1976.

En xeral, o termo Vietcong servía para referirse aos insurxentes armados e políticos disidentes que pelexaban contra a república de Vietnam durante a guerra de Vietnam. Este nome foi derivado dunha contracción da frase vietnamita *Việt Nam Cộng Sản*, ou "Comunista Vietnamita". O grupo principal cuberto polo termo, ademais do FNL, é o exército guerrilleiro nomeado formalmente como *as Forzas Armadas Populares de Liberación (PLAF)*.

Nas áreas, baixo o seu control, a FLN incluía tamén a moitos non militares, incluíndo xefes de vilas, oficinistas de vilas, e profesores escolares. Moitos consideran o termo Vietcong justamente derogativo, aínda que o seu uso masificouse en occidente, xa que a guerra de Vietnam fixo este termo máis coñecido que o nome apropiado de FLN.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174423
* WorldCat
* VIAF: 141373965
* BNF: 11960375t
* BRE: 2253618
* EBID: ID
* GEC: 0070528
* GND: 2036190-7
* ISNI: 0000 0001 2171 0755
* LCCN: n83171695
* NKC: kn20020322412
* SUDOC: 02759811X
* Treccani: viet-cong

 |
Detalle dunha vidreira, capela de Eyneburg, Bélxica
Rosetón, catedral de Sevilla
As **vidreiras** son elementos arquitectónicos constituídos por anacos de vidro, xeralmente de cores, combinados para formar deseños.

Historia
--------

O vitral orixinouse no Oriente ao redor do século X, florecendo en Europa durante a Idade Media. Amplamente empregados na ornamentación de igrexas e catedrais, o efecto da luz solar que por eles penetraba, engadía unha maior imponencia e espiritualidade ao ambiente, efecto reforzado polas imaxes retratadas, na súa maioría escenas relixiosas.

Adicionalmente, servían como recurso didáctico para a instrución do catolicismo a unha poboación inculta e analfabeta.

Técnicas
--------

A técnica clásica de fabricación de vitrais empregaba chumbo nas xuncións e soldaduras. A cor nas pezas de vidro era obtida pola adición de substancias como o bismuto, o cadmio, o cobalto, o ouro, o cobre entre outros, á masa de vidro en fusión. De peso elevado, os vitrais así construídos presentaban problemas de estrutura, estanquidade, fraxilidade, deformación, corrosión electrolítica, mantemento difícil, alén do elevado custo.

Dado o perigo do chumbo e dos metais pesados para a saúde e para o ambiente, foron feitos esforzos internacionais para proscribir o seu uso. Ese cadro estimulou o desenvolvemento de novos materiais e tecnoloxías para a fabricación de vitrais. Hoxe existen técnicas máis avanzadas, con gran valor estético, máis baratas e inocuas para a saúde e para o medio ambiente.

Notas
-----

1. ↑  [*Ligazón morta*]
2. ↑  "Decisão do Conselho nº 2001/379/CE de 04/04/2001 (Documento 23759/1)". *web.archive.org*. 2012-03-05. Archived from the original on 05/03/2012. Consultado o 2021-05-05.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vitrais*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vitrais en Galicia*** |

### Ligazóns externas

* Vitrail Architecture - Modern glass in architectureArquivado 06 de xullo de 2008 en Wayback Machine. *(en inglés)*.
**Voskhod 2** foi a primeira misión na que se realizou un paseo espacial. Foi lanzada o 18 de marzo de 1965 mediante un foguete Voskhod desde o cosmódromo de Baikonur.

Características
---------------

A misión de Voskhod 2 usou a cápsula Voskhod-3KD con Pavel Beliaiev e Aleksei Leonov a bordo. Leonov converteuse na primeira persoa en facer un paseo espacial ao saír da cápsula Voskhod durante a segunda órbita a través dunha esclusa inchable. A saída case remata en desastre cando, tras 10 minutos no exterior, o cosmonauta intentou regresar ao interior para atopar que o seu traxe Berkut, inchado pola presión interna, lle impedía volver a meterse na esclusa. Leonov solucionouno despresurizando parcialmente o traxe. Unha vez dentro da cápsula, a portela non selou hermeticamente, poñendo en risco aos cosmonautas. O encendido automático dos retrofoguetes para a reentrada atmosférica fallou, co que tiveron que ser accionados manualmente. Entón o módulo de servizo non se separou completamente da cápsula de reentrada, producindo bruscos xiros ao entrar na atmosfera ata que o módulo se separou completamente. A cáspula finalmente tocou terra cerca de Perm, nos montes Urais, a 1000 km ao norte do punto de aterraxe planeado. Os dous cosmonautas pasaron a noite no bosque ata a chegada do equipo de recuperación, que tivo que limpar unha parte do bosque para que o helicóptero de rescate recollese aos tripulantes. A cápsula foi recuperada días máis tarde.

Notas
-----

1. 1 2  N2YO (2017). Real Time Satellite Tracking, ed. "VOSKHOD 2" (en inglés). Consultado o 17 de marzo de 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  NASA (21 de marzo de 2017). "Voskhod 2" (en inglés). Consultado o 17 de marzo de 2018.
3. 1 2 3  "Letter dated 13 April 1965 from the Permanent Representative of the Union of Soviet Socialist Republics addressed to the Chairman of the Committee on the Peaceful Uses of Outer Space" (PDF) (65-11766). 18 de maio de 1965: 2. Consultado o 17 de marzo de 2018.
4. 1 2  Claude Lafleur (2017). "Voskhod 2" (en inglés). Consultado o 17 de marzo de 2018.
5. 1 2 3 4  Gunter Dirk Krebs (2017). Gunter's Space Page, ed. "Voskhod-3KD" (en inglés). Consultado o 17 de marzo de 2018.
6. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2017). "Voskhod 2" (en inglés). Consultado o 17 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Voskhod 2***  |

### Outros artigos

* Voskhod (foguete)
* Voskhod 1

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q722791
* NSSDC ID: 1965-022A
* SCN: 01274

 |
***Vita Christi*** (latín: *Vida de Cristo*) é unha obra literaria de Isabel de Villena, editada en 1497.

Historia
--------

A obra narra a vida de Xesús Cristo a partir de personaxes femininos que compartían a súa vida. Considérase a primeira obra literaria valenciana protofeminista e foi editada por primeira vez por Aldonça de Montsoriu, a abadesa que sucedeu a autora no cargo. De todos os *Vitae Christi*, que circularon durante a época por Europa, o de Isabel de Villena é sen dúbida un dos de maior calidade grazas á súa enorme creatividade e valiosa achega feminina, tendo maior éxito editorial que Tirant lo Blanc. Posteriormente, o libro foi publicado por Lope de Roca en Valencia, seguido por edicións posteriores na mesma cidade en 1513 e en Barcelona o 1527, adornadas con xilografías.

Contido da obra
---------------

Como adianta o título en latín, trátase dunha narración sobre a vida de Xesucristo; con todo, Isabel de Villena non fai unha biografía en sentido estrito de Xesús, posto que mostra fundamentalmente a relación deste coas mulleres dende unha perspectiva case feminista e moi avanzada para a súa época.[]

O *Vita Christi* considerouse como unha reacción á publicación, uns anos antes, da obra misógina *Espill*, de Jaume Roig. Ambos os autores probablemente coñecíanse, dada a relación que Jaume Roig tivo co Mosteiro da Trindade, onde Isabel era abadesa.

Destinado á edificación das súas monxas, Isabel escribiu nun estilo persoal e sinxelo, que con todo deixa entrever unha nada desdeñable formación cultural. Así mesmo, *Vita Christi* alterna momentos de culta elocución con outros chispeantes de expresividade pola aplicación de vocábulos comúns, que dan unha singular viveza á súa prosa.

Notas
-----

1. 1 2  "Literatura". *Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana*. Literatura. Editorial Prensa Valenciana.
2. ↑  Montserrat Duch Plana, Isabel Segura Soriano, Meritxell Ferré Baldrich, Annachiara Del Prete, *La història de les dones i el gènere*, Universitat Rovira i Virgili, 2013.
3. ↑  Isabel Segura Soriano, *Dones i societat a Catalunya*, a *Diversia*, número 8, novembre de l'any 2015, editat per la Universitat Pompeu Fabra (català)
4. ↑  El Vita Christi de Sor Isabel de Villena Arquivado 13 de outubro de 2019 en Wayback Machine. d'Albert-Guillem Hauf (IEC, IIFV, AVL, Univ.
5. ↑  "L'Espill". *Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana*. Literatura. Editorial Prensa Valenciana.
6. ↑  "Popularismo". *Gran Enciclopedia Temática de la Comunidad Valenciana*. Literatura. Editorial Prensa Valenciana.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vita Christi, edición de 1497 na páxina web da Biblioteca de Cataluña]
* Roig Cela, Rosa (26 de agosto de 2015). "Isabel de Villena: 5.000 paraules per a una lletra de batalla". *La Veu* (en catalán). Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2017. Consultado o 13 de outubro de 2019.
As Vostkhod 1 e 2.
**Voskhod**, tamén coñecidas como **Vostok 3KV** e **Vostok 3KD**, foi o nome da segunda nave espacial orbital tripulada desenvolvida pola Unión Soviética, derivada da Vostok. A Voskhod estaba deseñada para poder levar a dous ou tres tripulantes (contra o único tripulante da Vostok) e a versión para dous tripulantes contaba cunha esclusa desde a que se fixo o primeiro paseo espacial. Para poder facer sitio a tres tripulantes os asentos tiveron que instalarse de maneira perpendicular con respecto de como estaban na Vostok. A cápsula levaba un retrofoguete de respaldo para o caso en que fallara o principal. A esclusa da Voskhod 3KD tiña unha masa de 250 kg e un diámetro de 700 mm, cunha altura de 770 mm pregada e 2,5 m unha vez inflada en órbita. O foguete lanzador, debido á maior masa das Voskhod, foi o foguete homónimo, Voskhod. Lanzáronse cinco cápsulas Voskhod, todas con éxito e dúas delas tripuladas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Voskhod*** |

### Outros artigos

* Voskhod (foguete)
* Voskhod 1
* Voskhod 2
* Vostok (nave espacial)

Notas
-----

1. ↑  Gunter Dirk Krebs (2022). Gunter's Space Page, ed. "Voskhod-3KD" (en inglés). Consultado o 28 de marzo de 2022.
2. ↑  Gunter Dirk Krebs (2022). Gunter's Space Page, ed. "Voskhod-3KV" (en inglés). Consultado o 28 de marzo de 2022.
3. ↑  Mark Wade (2022). "Voskhod" (en inglés). Consultado o 28 de marzo de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q841176
* BRE: 1930812
* EBID: ID
* LCCN: sh85144410

 |
Śarīra
**Śarīra** (sánscrito: *शरीर* ) é un termo xenérico para referirse ás reliquias budistas, aínda que comunmente fai referencia a unhas particulares de forma irregularmente esférica, como perlas, de cores variadas e de materiais duros. Venéranse en todas as tradicións buditas: Theravada, Mahayana e vajrayana.

Reliquias de Buddha procedentes de Peshawar, agora en Birmania
A diferenza das reliquias noutras relixións, reliquie in altre religioni, as śarīra non son estritamente parte do corpo físico dunha persoa, pero procúrase por elas entre as cinzas logo da cremación considerándose secrecións. Así, máis ca restos dun corpo, considéranse algo máis. Ademais pénsase que co paso do tempo mudan de aspecto físico e multiplícanse.

Poden producilas non só o Buda mais tamén os arhat ou persoas particularmente dotadas espiritualmente, en particular monxes eminentes, e nalgúns casos poden aparecer tamén nas estupas.

Consérvanse en pequenas estupas, en relicarios de cristal ou inseridas no interior de estatuas veneradas. Tan só no caso do Buda o termo śarīra tamén se emprega para referirse os restos corporais, como é o caso do dente conservado en Sri Lanka

Bibliografía
------------

* *Buddha's relics from Kapilavastu* / K. M. Srivastava - Delhi: Agam Kala Prakashan, 1986
* *Relics of the Buddha* / John S. Strong. - Princeton, N.J. : Princeton University Press, c2004.
* *The relics of the Buddha* : a study of the cult of relic veneration in the Theravāda Buddhist tradition of Sri Lanka / Kevin Michael Trainor. - Ann Arbor, MI: U.M.I. 1990.
* *Jewel in the ashes: Buddha relics and power in early medieval Japan* / Brian D. Ruppert. - Cambridge, Mass. : Harvard University Asia Center, 2000.
* *Embodying the Dharma: Buddhist relic veneration in Asia* / edited by David Germano and Kevin Trainor. - Albany, N.Y. : State University of New York Press, c2004.
* *Body language: Indic śarīra and Chinese shèlì in the Mahāparinirvāṇa-sūtra and Saddharmapuṇḍarīka* / Jonathan A. Silk. - Tokyo: International Institute for Buddhist Studies of the International College for Postgraduate Buddhist Studies, 2006.
**Urkesh** (**Urkis** ou Urkiš) foi un reino hurrita mencionado sobre o 2500 a. C. na rexión do río Khabur, en Siria.

Historia
--------

Os hurritas emigraron á rexión despois do 2500 a. C. e formaron o reino con centro na cidade, que se estendeu aproveitando o final do imperio de Acad (Acadia). A comezos do segundo milenio, Urkesh foi sometida polo reino de Mari, formado polos amoritas e sobre o século XVIII a. C. unha nova dinastía, tamén amorita, que gobernaba Asiria, apoderouse de Mari; a capital Shubat-Enlil foi fundada non lonxe de Urkesh.

Sobre a segunda metade do século XVI a. C. quedou baixo dominio de Mitanni e por razóns descoñecidas foi abandonada.

Os seus reis levaban o título hurrita de *endan* e son mencionados nos arquivos de Mari.

Reis
----

* Tupkish, século –XXIII.
* Atal-Shen.
* Tish-Atal.
* Shatar-Mat.
* Ann-Atal, século -XXI .
* Teirru, sobre -1800.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1758030
* NKC: ge872566
* Pleiades: 260976011

 |
Vía Verde da Jara
Vía Verde Serra de Alcaraz
**Vía verde** é o nome que reciben en España os antigos trazados ferroviarios en desuso acondicionados como infraestruturas para desprazamentos non motorizados.

Características
---------------

As vías verdes, debido á súa orixe ferroviaria, están dotadas de especiais calidades: máxima accesibilidade, facilidade e seguridade. Son lugares ideais para promover a mobilidade sostible e a práctica do paseo e o cicloturismo, especialmente atractivos para persoas con mobilidade reducida (nenos, anciáns, discapacitados). Estas infraestruturas convertéronse en espazos para o goce e o encontro de todos os cidadáns, onde poden practicar hábitos saudables que melloran o seu benestar e elevan a súa calidade de vida. E todo iso, á vez que proporcionan un beneficio adicional ás comarcas atravesadas: impulsan a cohesión territorial e a dinamización socioeconómica do mundo rural.

En España a lonxitude das liñas férreas existentes cara a 1950 excedía os 18.000 km, pero na actualidade sitúase ao redor de 10.000 km.

Recuperación
------------

A recuperación dos antigos ferrocarrís para o seu uso como vías verdes estase realizando por parte de deputacións provinciais, concellos e outras entidades públicas, ás que se sumaron tamén algunhas iniciativas privadas. A coordinación de todas estas accións realízaa a Fundación dos Ferrocarrís Españois (FFE) mediante o seu Programa de Vías Verdes. Os percorridos que estean homologados de acordo con devandito programa poden exhibir un logotipo (rexistrado e patentado) como indicativo de calidade. A FFE foi encargada de devandita tarefa en 1993 polo Ministerio de Obras Públicas, Transportes e Medio Ambiente (MOPTMA), RENFE e FEVE.

Dos case 8.000 km de trazados en desuso en España acondicionáronse 64 vías verdes, que totalizan 1.550 km. En Galicia hai dúas Vías Verdes: a Vía Verde do Eo, inaugurada en 2013, que segue o trazado dun antigo ferrocarril mineiro xunto ao río Eo, de 12 km desde A Pontenova ata Santiso de Abres, en Asturias; e a Vía Verde do Salnés, inaugurada en 2020 e de 9,2 km de lonxitude, desde Rubiáns (en Vilagarcía de Arousa) ata a antiga fábrica azucreira de Portas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vias verdes.com Fundación dos Ferrocarrís Españois

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2116321
* BNE: XX538606
* JSTOR: rail-trails
* LCCN: sh95003226

 |