**Cuanza Sul** é unha das 18 provincias de Angola, localizada na rexión central do país, á beira do océano Atlántico.

A súa capital é a cidade de Sumbe que, no ano 2018, contaba cunha poboación de 313.894 habitantes.

Xeografía
---------

A provincia ten unha superficie de 55 660 km² (o 4,7 % da superficie total do país). Segundo as proxeccións de poboación de 2018, elaboradas polo Instituto Nacional de Estatística, conta cunha poboación de 2 109 999 habitantes, sendo a quinta provincia máis poboada de Angola.

### División administrativa

A provincia está dividida administrativamente en 12 municipios con 32 comunas.

Os municipios son:

* Amboim
* Cassongue
* Cela
* Conda
* Ebo
* Libolo
* Mussende
* Porto Amboim
* Quilenda
* Quibala
* Seles
* Gabela
* Sumbe

### Límites

Cuanza Sur encóntrase na maxe equerda do río Cuanza que é o seu límite coas provincias de Cuanza Norte e de Malanje. Limita tamén ao norte coa provincia de Bengo; ao sur coas de Benguela e de Huambo; ao leste coa de Bié e ao oeste co océano Atlántico.

### Etnografía

Os grupos étnicos principais da provincia son os Kibalas, N'goias, Musseles, Mussumbas e Bailundos. O idioma máis falado, canda o portugués, é o kibundu, pero tamén se fala o umbundu.

Historia
--------

A colonizción portuguea desta provincia iniciouse na foz do río Cambongo-Negunza, en 1769, por decreto de Francisco Inocêncio de Sousa Coutinho, que foi Gobernador e Capitán Xeneral do Reino de Angola entre 1764 e 1772, que ordenou a construción dun forte-presidio denominado Novo Redondo. O río Cambongo-Negunza recebiu o seu nome en homenaxe ao entó *soba* (autoridade) local Negunza Cabolo.

Agora baixo a influencia administrativa do reino de Benguela, entón baixo a responsabilidade administrativa dos distritos de Luanda e Cuanza, Cuanza Sul permaneceu á marxe do desenvolvemento da colonia até principios do século XX.

O 15 de setembro de 1917 o goberno colonial decidiu dividir o distrito de Cuanza nos distritos de Cuanza Norte (con sede en Golungo Alto) e de Cuanza Sul (con sede en Porto Amboim).

No ano de 1955 a sede do distro foi transferida de Porto Amboim á cidade de Sumbe.

A provincia resultou moi afectada durante a guerra civil angolana (1975-2002). Un gran número de civís morreron nos enfrontamentos entre a Unión Nacional para a Independencia Total de Angola (UNITA) e as Forzas Armadas angolanas (FAA). As plantacións café e outros cultivos foron destruídos. Os ataques frecuentes obrigaron á xente a abandonar os seus municipios. A UNITA estableceu a súa sede central na provincia.

Ao redor de 116 000 persoas foron desprazadas e vivían en campamentos. A maioría delas eran das zonas rurais e das rexións da meseta de Bié, densamente poboada. O 17 de decembro de 2000, os combatentes da UNITA mataron a 31 soldados das FAA e saquearon vehículos, armas e preto de 20 000 litros de gasóleo en Quibala. En abril de 2001 atacaron postos das FAA e capturaron numneosas armas de fogo.

Multitude de minas terrestres atipersoa que se puxeron durante a guerra civil aínda hoxe están presentes, e o goberno outorgu contratos para desenterralas a distintas organizacións. Aínda están presentes en varias áreas. A provincia ten aínda unha alta densidade de minas terrestres.

En 2008, Agusta Urica, de 31 anos, fue coroada como a primeira *Miss Landmine* (Miss Minas terrestres) en Luanda, vencendo a outras 17 mulleres que perderon extremidades polas minas terrestres que aínda perduran como vestixios da guerra civil. Augusta, unha sobrevivente dunha mina terrestre que lle seccionou parte dunha perna, recibiu o galardón ante varios dignatarios e a primeira dama da nación, Ana Paula dos Santos.

Os preparativos para o concurso dese ano comezaron en 2006, cando 10 das concursantes foron trasladadas á capital angolana para participaren nunha sesión de fotos. Polo seu traballo, ás mulleres se lles pagaron 200 $ por día e se lles regalou a roupa e as xoias que usaron para as fotos. As fotos colocaráronse en liña, onde os votantes de Internet podían elixir a súa propia *Miss Landmine* favorita. Case 10 000 persoas de 30 países votaron, e Maria Restino Manuel, de 26 anos, *Miss Landmine* de Cuanza Sul, foi a gañadora de Internet, co 29 % dos votos. Ao igual que a Augusta Urica, tamén recibiu un membro protésico feito a medida.

Galería de imaxes
-----------------

* Igrexa e parque en CelaIgrexa e parque en Cela
* Paisaxe rural de CelaPaisaxe rural de Cela
* Rolls Royce en Porto AmboimRolls Royce en Porto Amboim
* Aldea rural preto de SumbeAldea rural preto de Sumbe

Notas
-----

1. 1 2  Schmitt, Aurélio. Municípios de Angola: Censo 2014 e Estimativa de 2018. *Revista Conexão Emancipacionista*, 3 de febreiro de 2018. Consultado e 14 de setembro de 2019.
2. ↑  António, João (2008): *O micro-crédito como ferramenta para o relançamento da cultura do café na região agrícola do Libolo e Amboim*. Universidade Técnica de Lisboa.
3. ↑  "Governo de Angola - INE - Resultados Definitivos Recenseamento da População (2014). Páxina 89" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de maio de 2016. Consultado o 14 de setembro de 2019.
4. ↑  "Cuanza Sul: The Province". *Agencia Angola Press*. Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 15 de sepembro 2019.
5. ↑  James 2011, p. 147.
6. ↑  Rulers.org - Angola
7. ↑  worldstatesmen.org - Angola
8. ↑  Cuanza Sul - um nome derivado da divisão do distrito colonial do Cuanza Arquivado 13 de abril de 2020 en Wayback Machine.. Consultado o 15 de setembro de 2019.
9. ↑  Central Intelligence Agency 1990, p. 29.
10. ↑  Weigert 2011, p. 153.
11. ↑  Int'l Business 2014, p. 23.
12. ↑  Weigert 2011, p. 158.
13. ↑  Weigert 2011, p. 161.
14. ↑  Vines 1997, p. 54.
15. ↑  Stead & Rorison 2013, p. 77.
16. ↑  "Landmine Monitor Report". *Hrw.org*. Consultado o 16 de setembro de 2019.
17. 1 2  Bronisteel, Sara (3 de abril de 2008). "Amputee Beauty Pageant Crowns Miss Landmine 2008". *Fox News*. Consultado o 16 de setembro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cuanza Sul Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Europa Publications (2003). *Africa South of the Sahara 2004*. Psychology Press. ISBN 978-1-85743-183-4.
* *Minerals Yearbook, Vol. 3. Area Reports International, Africa and the Middle East*. Government Printing Office. 2010. ISBN 978-1-4113-2965-2.
* Ibp Inc (2014). *Angola Oil and Gas Exploration Laws and Regulation Handbook Volume 1 Strategic Information and Basic Laws*. Int'l Business Publications. ISBN 978-1-4330-7852-1. Arquivado dende o orixinal o 23 de decembro de 2019. Consultado o 15 de setembro de 2019.
* James, W. Martin (2011). *Historical Dictionary of Angola*. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-7458-9. OCLC 712777842.
* Stead, Mike; Rorison, Sean (2013). *Angola*. Bradt Travel Guides. ISBN 978-1-84162-443-3. OCLC 809938802.
* United States. Central Intelligence Agency (1990). *Angola*. Human Rights Watch. GGKEY:379Y7T2K4UX.
* Vines, Alex (1997). *Still Killing: Landmines in Southern Africa*. Human Rights Watch. ISBN 978-1-56432-206-7. OCLC 246170324.
* Weigert, Stephen L. (2011). *Angola: A Modern Military History, 1961-2002*. Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-230-33783-1. OCLC 759166807.

### Outros artigos

* Angola

| * v
* c
* e
Provincias de Angola |
| --- |
| 
* Bengo
* Benguela
* Bié
* Cabinda
* Cuando Cubango
* Cuanza Norte
* Cuanza Sul
* Cunene
* Huambo
* Huíla
* Luanda
* Lunda Norte
* Lunda Sul
* Malanje
* Moxico
* Namibe
* Uíge
* Zaire

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216998
* WorldCat
* VIAF: 154801367
* BNE: XX455823
* BNF: 12376753c
* FAST: 1331806
* GEC: 0020903
* GeoNames: 3349234
* LCCN: n82236199
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1802543
* SUDOC: 084012021
* TGN: 1000835

 |