recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Castelo de Grajal de Campos** é unha construción militar do XVI situada en Grajal de Campos (provincia de León), sobre os restos doutro castelo anterior do século X. Considéraselle o primeiro castelo artilleiro de España. É un impresionante edificio deseñado polo arquitecto Lorenzo de Aldonza, levada a cabo entre os anos 1517 e 1521, por orde de Hernando de Vega, e finalizado polo seu fillo, Juan de Vega, sexto señor de Grajal de Campos. Ten planta cuadrangular con 4 torres grandes onde se emprazaban os canóns de maior calibre. Está construído sobre un pronunciado noiro. Foi declarado Monumento Nacional o 3 de xuño de 1931.

O castelo foi recheado de terra, e a pesar do seu excelente estado de conservación non foi restaurado.

Historia
--------

Nun documento do ano 967 xa se menciona a existencia do *castello de Graliare*. A actual edificación é unha obra gótica tardía de comezos do século XVI, encargada polo poderoso señor de Grajal, Hernando de Vega Comendador Maior de Castela, Presidente do Consello de Ordes Militares e Conselleiro do Consello da India, cuxo fillo Juan sería Presidente do Consello de Castela e primeiro conde de Grajal. Hernando, temendo a inminente revolta de Castela e de León contra Carlos V, non esperou a aprobación real para levantar a defensa. Cando esta chegou en 1521, o castelo xa estaba concluído.

O castelo seguiu gornecido e artillado nos século XVI e XVII. Cando os condes deixaron de habitar en Grajal a comezos do século XVIII, comezou o declive do edificio.

Entre 1833 e 1900 instalouse un cemiterio ao carón do adarve setentrional.

Características
---------------

Trátase dun cadrado de 73 metros de lado (88 varas) con catro torres nas esquinas e tres plantas. Antano estaba illado por un foso con ponte levadiza e porterna de entrada, todo iso está actualmente enterrado, sen que se atope onde se achaba exactamente. Segundo un manuscrito do século XVIII, achábase no lado meridional do complexo.

A entrada realízase a través dun portelo que dá acceso a unha escaleira de caracol. O interior da fortaleza áchase enteiramente recheo de terra e está inutilizado. As escaleiras das outras tres torres tamén están inutilizadas.

Notas
-----

1. ↑  Patrimonio Histórico de España, Ministerio de Cultura
2. ↑  "Grajal de Campos, Castelo, en grajalde campos.com". Arquivado dende o orixinal o 27 de abril de 2011. Consultado o 01 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* MARTÍNEZ ENCINAS, Vicente (2010): "El Castillo de Grajal en 1750", en *Tierra Camala* 40[*Ligazón morta*], pp. 4–7.

### Ligazóns externas

* Turismo de León. Castillo de Grajal
* Vista del castillo del Conde de Grajal
* Vídeo en YouTube
* El consistorio presenta a la Junta su plan para restaurar el castillo Arquivado 02 de abril de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5757352
* JCyL: 4760

 |
O **Far-Eastern blot** é unha técnica desenvolvida en 1994 por Taki e colegas na Universidade Médica e Dental de Tokio, Xapón para a análise de lípidos separados por cromatografía en capa fina de alto rendemento (HPTLC). Os lípidos son transferidos desde a placa de HPTLC a unha membrana de polivinilideno difluoruro (PVDF) para facer unha ulterior análise, por exemplo por medio de ensaios de unión de ligandos ou encimáticos ou por espectrometría de masas.

O colesterol, os glicerofosfolípidos e os esfingolípidos son os principais constituíntes da membrana plasmática e en certos casos funcionan como un segundo mensaxeiro na proliferación celular, apoptose e adhesión celular na inflamación e metástases de tumores. O far-eastern blot foi establecido como un método para transferir lípidos desde a placa de HPTLC á membrana de PVDF en só un minuto. Foron tamén estudadas as súas aplicacións con outros métodos. O far-eastern blot permite realizar as seguintes técnicas: 

* Purificación de glicoesfingolípidos e fosfolípidos.
* Análise estrutural de lípidos en conxunción con espectrometría de masas directa.
* Estudo de unión de moléculas utilizando varios ligandos como anticorpos, lectinas, bacterias, virus, e toxinas.
* Reacción de encimas sobre membranas.

Con este método son posibles non só as análises de lípidos senón tamén as de metabolitos de fármacos e compostos naturais de plantas e hormonas ambientais.

Nome
----

A técnica de blotting inicial foi a Southern blot, que recibiu o seu nome polo científico Edwin Southern. Despois apareceron outras técnicas que foron bautizadas con nomes xeográficos facendo un xogo de palabras co apelido Southern. No caso do far-eastern blot faise unha referencia á técnica do eastern blot e ao concepto xeográfico do "Far East" ou Oriente Distante, zona xeográfica onde está incluído Xapón, onde se inventou a técnica.

| * v
* c
* e
Sondas moleculares |
| --- |
| Xeral | 
* Southern blot (ADN)
* Northern blot (ARN)
* Western blot (proteínas)
* Eastern blot (modificación postraducional)

 |
| Interaccións | 
* Southwestern blot (proteína:ADN)
* Ensaio de retardo na mobilidade electroforética (ADN:proteína)
* Far-western blot (proteína:proteína)
* Far-Eastern blot (lípido:modificación postraducional)
* Northwestern blot (proteína:ARN)

 |

Notas
-----

1. 1 2  D. Ishikawa and T. Taki (1998). "Micro-scale analysis of lipids by far-eastern blot (TLC blot)". *Nihon yukagaku kaishi* **47** (10): 963–970. doi:10.5650/jos1996.47.963.
2. ↑  Hamasaki H, Aoyagi M, Kasama T, Handa S, Hirakawa K, Taki T (January 1999). "GT1b in human metastatic brain tumors: GT1b as a brain metastasis-associated ganglioside". *Biochim. Biophys. Acta* **1437** (1): 93–9. PMID 9931455. doi:10.1016/S1388-1981(98)00003-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3066725
* MAG: 127825953

 |
Lenda baixo o escudo: CASTILLO DE SOBROSO - SIGLO XI - PATRIMONIO DE DON ALEJO CARRERA MVÑOZ - SIGLO XX.
**Alejo Carrera Muñoz**, nado en Vilasobroso (Mondariz), o 17 de febreiro de 1893 e finado tamén en Vilasobroso o 18 de xullo de 1967, foi un xornalista galego, dono do castelo de Sobroso.

Traxectoria
-----------

Foi correspondente da prensa internacional en Lisboa, e posteriormente desenvolveu traballos consulares na cidade. Desde 1916 foi membro correspondente da Real Academia Galega.

En 1923 mercoulle o castelo de Sobroso a Manuel Bárcena Andrés, conde de Torrecedeira, por cinco mil pesetas. Estaba nun estado ruinoso e iniciou a súa reconstrución. Foi o fundador e primeiro alcalde pedáneo da entidade local menor de Portela o 13 de setembro de 1924, e en 1926 logrou que se mudase o nome da parroquia polo de Vilasobroso. Integrouse no Partido Republicano Radical e converteuse no primeiro alcalde republicano de Mondariz en 1931. Foi destituído en maio dese ano, e en setembro fundou o xornal *El Sobroso*.

Nos derradeiros anos da súa vida colaboraba con artigos literarios como correspondente honorario do xornal *Faro de Vigo*. Proseguiu a reconstrución do castelo, sen axuda económica do Estado, mais quedou inconclusa tras o seu falecemento en 1967. No castelo organizaba actividades literarias e culturais. A súa filla herdou o castelo e posteriormente vendeullo ao concello de Ponteareas.

Vida persoal
------------

Casou con Adelaida Amaral Ferreira, e foi pai de Zita-Teresa Carrera Ferreira. Está soterrado xunto á entrada do castelo, no cemiterio de Vilasobroso, no seu mausoleo familiar.

Recoñecementos
--------------

* Orde de Isabel a Católica
* Orde de Santiago e a Espada

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:' |  **Alcalde de Mondariz** 1931 | Sucesor:**Manuel Lamartín Vázquez** |

Notas
-----

1. ↑  "Sección Oficial. Junta Ordinaria de 26 de Mayo de 1916". *Boletín da Real Academia Galega* **9** (107): 270. 1915. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2023. Consultado o 05 de marzo de 2023.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Candeira Mosquera, Francisco (1999). Egasur, ed. *O Condado na IIª República (1931-1939)*. Ponteareas. ISBN 84-930739-0-3.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Palio.

Procesión co Santísimo Sacramento baixo palio no Congreso Eucarístico de Charlotte, Carolina do Norte, Estados Unidos (2005)
Chámase **palio**, ou **baldaquino**, a un dosel (especie de toldo) que, sostido por varais, utilízase nas procesións para resgardar ao sacerdote que leva ao Santísimo Sacramento, reliquias ou imaxes. Adoita estar bordado ricamente. 

Para o mesmo efecto usábano tamén os reis, o papa e outros prelados en certas funcións e na súa entrada pública nas cidades. É costume que o arcebispo arquidiocesano e o bispo diocesano, ao tomaren posesión das súas catedrais, fagan o seu primeiro ingreso solemne baixo palio.

O palio, tal como se coñece na Igrexa católica, é un pano rectangular, sostido por catro ou máis varais, sempre en número par, que van unidas aos lados máis longos daquel. Distínguense o sinxelo e o armado nun bastidor rectangular.

Orixe
-----

A orixe do palio puido ser o dosel que quizais debeu gorecer antes o trono dos reis e a cadeira papal.

Non falta quen crea que ese modo de expresión dun respecto relixioso ten a súa orixe nos pobos asiáticos, polo seguinte:

* Estes acostumaban colocar ás súas divindades baixo palios, a falta de templos, que a súa vida errante non lles permitía ter, até que construíron casas e cidades.
* A forma primitiva do palio é a tenda, cuxo recordo tardou moito tempo en desaparecer, pois o hombre opulento rodeou de cortinas seu leito.

Recorda en certo modo a tenda na que repousaba a Arca da Alianza, que contiña as Táboas da Lei durante o éxodo do pobo de Israel no deserto.

Notas
-----

1. ↑  palio, 3ª acep. no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  baldaquino no *Dicionario da RAG*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Palio*** |

### Bibliografía

* *Diccionario Enciclopédico Hispano-Americano de Literatura, Ciencias y Artes. Tomo décimocuarto*. Barcelona: Montaner y Simón Editores, 1894.
1: necesidades fisiológicas.  
2: necesidades de seguridade.  
3: necesidades sociais.  
4: necesidades de estima.  
5: autorrealización.
A **pirámide de necesidades de Maslow** é unha representación gráfica en forma de pirámide das necesidades humanas deseñada polo psicólogo estadounidense Abraham Maslow no seu traballo *A Theory of Human Motivation* (1943). Segundo a súa teoría as necesidades humanas deben ser atendidas desde a base da pirámide, onde residen as necesidades fisiolóxicas, para poder chegar á cima da pirámide, onde está a autorrealización.

Necesidades fisiológicas
------------------------

No nivel inferior da pirámide residen as necesidades básicas como a inxesta de alimentos, auga e aire, pero tamén a necesidade de durmir, o movemento físico, a excreción e o sexo, entendido como reprodución non como un pracer. En resumo, a necesidade de manter e defender o organismo humano. Só cando esas necesidades están satisfeitos, as necesidades pasan ó nivel seguinte. Se hai fame ou sede, non se pensa en máis nada.

Necesidades de seguridade
-------------------------

O seguinte nivel inclúe as necesidades emocionais como seguridade, estabilidade, orde, protección. Só cando as necesidades de primeiro e segundo nivel son satisfactorias, hai interese por pasar ó nivel seguinte.

Necesidades sociais
-------------------

Atópanse aquí as necesidades sociais da comunidade, o amor, a amizade. É tamén a importancia de sentirse aceptado polo contorno, familia, veciños e compañeiros de traballo, e mais tamén como un cidadán na súa comunidade.

Necesidades de estima
---------------------

Neste nivel sitúanse as necesidades de estima, respecto propio, confianza, habilidades, recoñecemento, status e dignidade. Estas necesidades son importantes, pero só cando as necesidades dos tres niveis inferiores están satisfeitas.

Autorrealización
----------------

Ó nivel superior acceden só as persoas que cumpriran as necesidades dos catro niveis anteriores, a xente con traballo creativo, que procura retos e que teñen un desexo de desenvolver e empregar as súas habilidades.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179515
* MAG: 189465574

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Lourido.

Entrada á aldea de Lourido.
**Lourido** é un lugar situado na parroquia de Cerdedo a 452 metros de altura , no concello de Cerdedo-Cotobade, na provincia de Pontevedra. No ano 2022 tiña 16 habitantes (oito homes e oito mulleres).

Patrimonio
----------

A capela de Santa Catarina é do século XVIII. Nela tamén está a imaxe da Virxe dos Xuvencos, encargada polo sacerdote da parroquia para que avogase polo gando. A súa festa celébrase o segundo domingo de maio e o 15 de agosto, e adóitase levar varas e adivais para seren bendicidos. Santa Catarina celébrase o derradeiro domingo de novembro, e a súa imaxe ten a primacía no altar e na procesión dos Xuvencos. No altar tamén están a Madalena, san Francisco, o Pai Eterno e outro santiño non identificado.

Dúas son as razóns
para ir a Lourido andando,
a Catarina e os Xuvencos,
a nosa Virxiña do ghando.
O lugar forma parte da ruta de sendeirismo Martín Sarmiento.

En 2008 rodouse na aldea parte do telefilme *La bella Otero*, (Jordi Frades, 2008), sobre a vida de Carolina Otero.

En Agosto de 2021 os veciños recuperaron a comida de veran do pobo,celebrandoa coa festa dos Xuvencos de veran,celebrandoa dende enton no mesmo mes anualmente.Este feito propiciou recuperar xuntanza entre veciños dos pobos da contorna e os propios do lugar.

Servizos
--------

En 2023 completouse a conexión de fibra óptica na aldea.Acadando no 2024 unha cobertura de 100% do pobo de forma circular.

Entre 2023 e inicios de 2024 levouse a cabo, coa colaboración da CMVMC de Lourido e a Conselleria de Medio Rural, a creación dun depósito de incendios na zona. Fíxose con fondos FEDER.

Notas
-----

1. 1 2  Solla, Calros (2014). "Amuletos, talismáns e pedras da fartura. Obxectos de poder da Galiza tradicional". *Amuletos e reliquias. Usos e crenzas. Actas da VII Xornada de literatura de tradición oral* (PDF). AELG. p. 111.
2. ↑  "Senda Frei Martín Sarmiento". *Concello de Cerdedo-Cotobade*. Arquivado dende o orixinal o 22 de marzo de 2023. Consultado o 22 de marzo de 2023.
3. ↑  Luis Ángel Sabariz Rolán (18 de decembro de 2007). "La vida de La Bella Otero, en enero en la TVG". *Diario de Arousa*.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Cerdedo

| Lugares da parroquia de Cerdedo no concello pontevedrés de Cerdedo-Cotobade |  |
| --- | --- |
| Abelaíndo | Arén | Barro | Biduído | Cabenca | Carballás | Cavadosa | Cerdedo | Cernados | Chamadoira | Limeres | Lourido | Meilide | Revolta | San Bernabeu | A Torrente |

### Parroquias de Cerdedo-Cotobade

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Cerdedo-Cotobade |  |
| --- | --- |
| Aguasantas (Santa María) | Almofrei (San Lourenzo) | Borela (San Martiño) | Carballedo (San Miguel) | Caroi (Santiago) | Castro (Santa Baia) | Cerdedo (San Xoán) | Corredoira (San Gregorio) | Figueiroa (San Martiño) | Folgoso (Santa María) | Loureiro (Santiago) | Parada (San Pedro) | Pedre (Santo Estevo) | Quireza (San Tomé) | Rebordelo (San Martiño) | Sacos (Santa María) | San Xurxo de Sacos (San Xurxo) | Tenorio (San Pedro) | Tomonde (Santa María) | Valongo (Santo André) | Viascón (Santiago) |
Coordenadas: 41°02′43″N 29°02′04″L﻿ / ﻿41.04532, 29.03456

A **ponte dos Mártires do 15 de xullo** ou **ponte do Bósforo** (**ponte Bosphorus**) (turco: *Boğaziçi Köprüsü, Boğaziçi Köprüsü ou Birinci Köprü*) é unha ponte pénsil que liga a parte asiática coa parte europea da cidade de Istambul, Turquía, atravesando a canle do mesmo nome. Ten unha lonxitude de 1074 metros e posúe seis carrís (tres de cada banda).

Con todo, esta non é a ponte pénsil máis longa de Istambul. A ponte de Fatih Sultan Mehmet foi rematada en 1988, posúe unha lonxitude 1090 metros e atópase case a cinco quilómetros ao norte da primeira ponte.
Durante as horas pico da cidade, estas dúas pontes sofren grandes atascos de tránsito. Ademais, as dúas pontes teñen estipulado unha peaxe de paso (actualmente de 3 YTL, un pouco menos de 2 euros) que se cobra só cando se pasa desde a parte europea á asiática. Este cobro de portaxe fai aínda máis importantes os atoamentos que se forman.

O proxecto de construción dunha ponte pénsil sobre o estreito do Bósforo foi concibido polo goberno turco en 1950, levándose a cabo 20 anos despois, en 1970. A construción durou 3 anos, polo que o proxecto finalizou en 1973.

Desde o 23 de abril de 2007, esta ponte está iluminada mediante LEDs, co que se consegue un importante aforro enerxético.

Notas
-----

1. ↑  *Turquía renombra el Puente del Bósforo a causa del golpe de Estado* Arquivado 07 de setembro de 2016 en Wayback Machine. *El Español, 26 de xullo de 2016* (en castelán)*.*
2. ↑  "Puente del Bósforo – Turquía". Archys Arquitectura.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Turquía renombra el Puente del Bósforo a causa del golpe de Estado Arquivado 07 de setembro de 2016 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4484
* WorldCat
* VIAF: 236106779
* EBID: ID
* GeoNames: 6947649
* Structurae: 20001368

 |
**Foetus** é o principal proxecto do prioneiro da música industrial J. G. Thirlwell. Ata o ano 1995 a banda tivo varios cambios de nome, aínda que todos incluían a palabra *foetus*. Entre estes están **Foetus Under Glass**, **You've Got Foetus on Your Breath** e **Scraping Foetus Off The Wheel**. Tras 1995 o nome pasou a ser **Foetus**, aínda que en 1997 creouse o proxecto relacionado **The Foetus Symphony Orchestra** que continúa activo.

Thirlwell actúa como único instrumentista, vocalista, compositor e produtor de todos os traballos de Foetus, e polo tanto é o único membro da banda. Outros artistas poden colaborar ocasionalmente con Thirlwell, pero non son considerados membros de Foetus.

J. G. Thirlwell ten moitos proxectos paralelos, nos cales frecuentemente se lle coñece co nome de Clint Ruin. Un deses proxectos foi o grupo Wiseblood, onde traballaba co antigo membro de Swans Roli Mosimann. O seu material é máis escuro e máis sexual que as cancións de Foetus. Wiseblood existiu interrompidamente dende mediados dos 80 ata principios dos 90.

Discografía
-----------

* *Deaf* – 1981 – You've Got Foetus on Your Breath
* *Ache* – 1982 – You've Got Foetus on Your Breath
* *Hole* – 1984 – Scraping Foetus Off the Wheel
* *Nail* – 1985 – Scraping Foetus off the Wheel
* *Thaw* – 1988 – Foetus Interruptus
* *Gash* – 1995 – Foetus
* *Flow* – 2001 – Foetus
* *Love* – 2005 – Foetus
* *Hide* – 2010 – Foetus
* *Soak* – 2013 – Foetus

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q935068
* WorldCat
* VIAF: 134073109
* AllMusic: mn0000162988
* Discogs: 5125
* ISNI: 000000009160634X
* LCCN: no2007111741
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 428315

 |
**Gabino Díaz de Herrera Iglesias**, coñecido como **Mauro do Sil**, nado no Barco de Valdeorras o 22 de novembro de 1906 e finado na Coruña o 12 de febreiro de 1983, foi un escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Antonio Díaz de Herrera, capitán de Infantaría, e Brenda Lucrecia Iglesias, dunha rica familia de viñateiros. Estudou o bacharelato na Coruña. Estudou os primeiros cursos de Filosofía e Letras na Universidade de Santiago de Compostela e frecuentou os parladoiros do Café Español. Marchou a Madrid en 1925, onde rematou a carreira. Publicou poemas en *Galicia Gráfica*, *Vida Gallega*, *Almanaque Gallego* e *Cristal*. En 1927 publicou o poemario *Abril* e ao ano seguinte apareceu a súa tradución ao castelán de *El Teniente azul* de Colette-Willy. En 1933 obtivo o premio de poesía no concurso da Asociación da Prensa de León e o premio do certame de poesía do Concello de Lugo. Despois da guerra civil publicou poemas en *Cartel*. Desde os anos corenta traballou como arquiveiro na Biblioteca Nacional de Madrid. Ao morrer a súa muller trasladouse ao Arquivo do Reino de Galicia da Coruña. Finou na Coruña o 12 de febreiro de 1983.

Obras
-----

* *Abril*, 1927.
* *Azar marinero. Persuasión de amor y gallardetes amistosos*, 2007.

Vida persoal
------------

Casou con María Guitián Barreiro.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-2-1983, p. 27, 52.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Noia Campos, María Camino (2007). "O poeta do mar, Gabino Díaz de Herrera". *Boletín Galego de Literatura* (36-37): 213–226.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31760877
* WorldCat
* VIAF: 87015207
* BNE: XX1250550
* LCCN: no2010130516

 |
***Videodrome*** é un filme de ciencia ficción canadense de 1983, escrito e dirixido por David Cronenberg e protagonizado por James Woods, Sonja Smits e Deborah Harry.

Sinopse
-------

Max Renn (James Woods) é dono dunha pequena cadea de televisión por cable de Toronto. Nunha ocasión, chéganlle imaxes nas que a xente parece ser torturada e asasinada. Nun comezo, o sinal semella provir de Malaisia, mais logo descubre que a súa orixe está en Pittsburgh, Pensilvania.

Máis tarde, Max descobre que esta transmisión, chamada *Videodrome*, é en realidade moito máis ca un programa de televisión morboso: é unha especie de experimento que utiliza transmisións regulares de televisión para alterar permanentemente a percepción dos seus espectadores, causándolles danos no cerebro e alucinacións.

Despois de quedar exposto a estes sinais, Max comeza a experimentar efectos estraños e alucinacións.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Videodrome* en Internet Movie Database *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q747551
* Allmovie: v52699
* AlloCiné: 6055
* Box Office Mojo: videodrome
* CineRessources: 38946
* EBID: ID
* FilmAffinity: 741689
* IMDb: tt0086541
* LUMIERE: 12653
* Metacritic: videodrome
* OFDb: 130
* OMDB: 837
* Rotten Tomatoes: videodrome
* Synchronkartei: 16548
* TESF: videodrome
* TheNumbers: Videodrome
* TMDb: 837
* TVcom: videodrome
* TVGuide: 122095

 |
**Celedonio Basanta Casal**, nado en Covas, Viveiro, o 14 de decembro de 1929, e finado en Nova York o 8 de novembro de 2005, foi un futbolista galego. Foi internacional coa selección de Cuba.

Traxectoria
-----------

Seus pais, Celedonio Basanta García e Josefa Casal, eran dous viveirenses afincados en Cuba. Cele naceu en 1929 en Covas, a onde súa nai regresara para recuperarse duns problemas de saúde. Criouse en Viveiro, onde comezou a xogar ao fútbol, e en 1948 marchou con seu pai para Cuba, onde traballou como representante dunha casa de pinturas.

Xogou en equipos de barrio da Habana e en 1950 fichou polo Real Iberia, no que militou ata 1954. Pasou entón ao Casino Español, co que conquistou o Campionato Nacional de Cuba en 1956. Dende 1958 ata 1960 xogou no Club Atlético de Cuba. 

Posteriormente instalouse en Nova York, onde traballou no mantemento dun edificio de Manhattan. Faleceu na cidade estadounidense o 8 de novembro de 2005, aos 75 anos de idade.

### Selección cubana

O seu bo xogo nos clubs da Habana fixo que fose convocado pola selección cubana, coa que debutou en 1955. Xogou no combinado cubano ata a Copa CCCF de 1960.

Vida persoal
------------

Casou en 1965 en Nova York con Josefina Sánchez (natural de Veigue, Sada), coa que tivo tres fillos: Roberto Manuel, José Antonio e Rosemary Soledad.

Palmarés
--------

* **Campionato Nacional de Cuba (1):** 1956.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Fernández, Martín (2 de agosto de 2020). "Cele Basanta, de Viveiro, ganó la liga de Cuba en 1955 con el Casino Español C.F.". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 26 de abril de 2021.
2. ↑  Fernández, Martín (2 de agosto de 2020). "Conrado y Basanta, dos futbolistas mariñanos en la Selección de Cuba". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 26 de abril de 2021.
3. ↑  "Copa CCCF 1960". *rsssf.com* (en castelán). Consultado o 26 de abril de 2021.
4. ↑  "Cuba en el IX Campeonato". *Diario de la Marina* (en castelán). 9 de febreiro de 1960. p. Suplemento 14. Consultado o 26 de abril de 2021.
Coordenadas: 35°14′21″N 74°35′24″L﻿ / ﻿35.239166666667, 74.59

O **Nanga Parbat** é un cumio da cordilleira do Himalaia, de 8.126 m, sendo a novena montaña máis alta do mundo e a segunda de Paquistán. Situado ao norte do país, é o pico superior aos oito mil metros localizado máis ao occidente.

Topónimo
--------

O nome do monte significa *montaña espida* en urdú e hindi. A denominación débese a que se trata dunha montaña illada, separada do resto de grandes montañas, feito que a fai destacar na paisaxe circundante. Este mesmo isolamento faina ao tempo especialmente perigosa para os escaladores.

En caxemir o seu nome é **Diamir**, que quere dicir *rei das montañas*.

Cimas secundarias
-----------------

O Nanga Parbat, como outras montañas elevadas, ten varios cumes menores, a parte do principal, entre os que cómpre desetacar os seguintes:

|  |  |
| --- | --- |
| Nanga Parbat | 8.126 m |
| Nanga Parbat, lomba | 8.070 m |
| Nanga Parbat, cima sur | 8.042 m |
| Nanga Parbat, cima nordeste | 7.910 m |
| Nanga Parbat, cima norte | 7.815 m |
| Nanga Parbat, 2ª cima norte | 7.785 m |
| Nanga Parbat, Silberzacken | 7.597 m |
| Nanga Parbat, cima leste | 7.530 m |

Ascensións
----------

En 1953 unha expedición alemá, dirixida por Karl-Maria Herrligkoffer, logrou pisar o cume do Nanga Parbat o 3 de xullol de 1953. O único integrante desta expedición que chegou ao cume foi o escalador austríaco Hermann Buhl, co mérito engadido de facelo sen máscara de osíxeno.

A primeira ascensión invernal tardaría sesenta e tres anos máis, o 23 de febreiro de 2016 e pola seguinte orde Ali Sadpara, Alex Txikon e Simone Moro chegaron ó máis alto do pico paquistaní.

Notas
-----

1. ↑  S.L.U. Barrabes Esquí Montaña. "1ª cima invernal Nanga Parbat: fotos de cumbre - Barrabes.com". *Barrabes.com*. Consultado o 2016-08-31.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Nanga Parbat*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q130736
* WorldCat
* VIAF: 237696185
* BNF: 11945135t
* EBID: ID
* GEC: 0045358
* GeoNames: 1169384
* GND: 4041203-9
* NKC: ge192275
* Peakbagger: 10603
* SUDOC: 027401251
* SummitPost: 150276
* TGN: 1105797

 |

| * v
* c
* e
Os oitomiles |
| --- |
| 
* Everest
* K2
* Cancheniunga
* Lhotse
* Macalu
* Cho Oiu
* Daulaguiri
* Manaslu
* Nanga Parbat
* Annapurna I
* Gasherbrum I
* Broad Peak
* Gasherbrum II
* Xixapangma

 |
**Jaime Vidal Rey**, nado en Carballedo (concello de Cotobade) en 1915 e finado en Hinojosa del Duque (Córdoba) o 2 de febreiro de 1939, foi un estudoso e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

O SEG en 1936: Xesús Carro, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Luís Iglesias Iglesias, Sebastián González García-Paz, Felipe Cordero Carrete, Salustiano Portela Pazos, Paulino Pedret, **Jaime Vidal Rey**, Antón Iglesias Vilarelle, Manuel Díaz Rozas, Alfonso Vázquez Martínez, Xosé Filgueira Valverde, Xulio Francisco Ogando, Ramón Sobrino Buhigas, Anxelo Ramos Colemán, Isidro Parga Pondal, Florentino López Cuevillas e Xoán López Durá
Fixo o bacharelato no Instituto de Pontevedra, onde ingresou en 1926. Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Membro do Seminario de Estudos Galegos, ingresou en 1934 co traballo "Papeletas pra o estudo da Real Audiencia de Galicia", e foi elixido contador da Comisión Directora en 1935. Publicou en *Raza Celta* de Montevideo o manifesto "Aos mozos galegos". Foi redactor-xefe de *La Voz de Cotobad*. Participou na campaña a prol do SI ao Estatuto de Autonomía cunha conferencia en Unión Radio en xuño de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 escondeuse no monte. Para escapar á represión ingresou como voluntario no Terzo de Requetés de Pontevedra. Estivo na fronte de Guadarrama. Foi tenente provisional de Infantaría do Batallón de Cazadores de Ceuta, núm. 7. Morreu en acción de guerra en Sierra Patuda, no termo de Hinojosa del Duque, o 2 de febreiro de 1939. Coa súa morte, o franquismo manipulou e apropiouse da súa figura como un "mártir da Cruzada".

Notas
-----

1. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 5-6-1926. p. 2.
2. ↑  *El Compostelano*, 28-3-1934, p. 2.
3. ↑  *Raza Celta*, 1-1935, p. 23.
4. ↑  *Raza Celta*, 31-7-1934, p. 11.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 8-5-1936, p. 12.
6. ↑  "Conferencia radiada" in *El Pueblo Gallego*, 23-6-1936, p. 8.
7. ↑  *El Ideal Gallego*, 17-2-1939, p. 6.
8. ↑  *BOE*, 14-2-1939, p. 863

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jaime Vidal Rey*** |
O **píxel** (do inglés *picture element*, ou sexa, "elemento da imaxe") é a menor unidade na que se descompón unha imaxe dixital, unha fotografía, un fotograma de vídeo ou un gráfico.

Ó ampliar fortemente unha imaxe dixital (zoom), por exemplo na pantalla dun ordenador, poden observarse os píxeles que compoñen a imaxe. Os píxeles aparecen como pequenos cadrados en color, en branco ou en negro, ou en matices de gris. As imaxes fórmanse como unha matriz rectangular de píxeles, onde cada píxel forma un punto diminuto na imaxe total.

Nas imaxes de mapa de bits ou nos dispositivos gráficos cada píxel codifícase mediante un conxunto de bits de lonxitude determinada (a chamada profundidade de color), por exemplo, pode codificarse un pixel cun byte, ou 8 bits, de maneira que cada pixel admite 256 variantes (2 díxitos por bit, elevados á oitava potencia, é dicir, 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2 x 2). Nas imaxes de cor verdadeira, adóitanse usar tres bytes para definir unha cor, é dicir, en total podemos representar un total de 2 elevado a 24 cores diferentes (16777216 de cores).

Pixel art
Para poder transformar a información numérica que almacena un pixel nunha color temos que coñecer, ademais da profundidade de cor (o tamaño en bits do pixel), o modelo de cor que estamos a usar. Por exemplo, o modelo de cor RGB (Red-Green-Blue) permite crear unha cor compoñendo tres cores básicas: o vermello, o verde e o azul. Desta forma, en función da cantidade de cada un deles que usemos veremos un resultado ou outro. Por exemplo, a cor amarela obtense mesturando o vermello e o verde. As distintas tonalidades do amarelo obtéñense variando a proporción na que interveñen ambas compoñentes. No modelo RGB é frecuente que se usen 8 bits para representar a proporción de cada unha das tres compoñentes primarias. Desta forma, cando unha das compoñentes vale 0, significa que esta non intervén na mestura e cando vale 255 (2^8-1) significa que intervén achegando máximo dese ton.

A maior parte dos dispositivos que se usan cun ordenador (monitor, escáner, ...) usan o modelo RGB.

Megapíxel
---------

O Megapíxel é un millón de píxeles e úsase normalmente na resolución das cámaras dixitais. Por exemplo unha cámara cunha resolución de 2048×1536 píxeles dise que ten "3,1 Megapíxeles" (2048 × 1536 = 3.145.728).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q355198
* AAT: 300266190
* BNF: 18096055v
* BRE: 3138932
* EBID: ID
* GND: 4329752-3
* JSTOR: pixels
* MAG: 160633673
* Treccani: pixel

 |
Selim I
**Selim I** (Otomán: سليم الأول, Turco:I.Selim), nado o 10 de outubro de 1465 e finado o 22 de setembro de 1520, foi o sultán do Imperio Otomán entre 1512 e 1520.

Traxectoria
-----------

Destronou o seu pai Bayezid II en 1512. Durante os dous anos seguintes dedicouse a eliminar a todos os membros da dinastía real que puidesen ter pretensións ao trono. Unha vez afortalado no interior dirixiu as súas miradas cara á dinastía dos safavís, que establecera en Persia un estado xíi que ameazaba a autoridade do sultán ao estender os predicadores o xiísmo en Anatolia. Selim proclamou a guerra santa, en abril de 1514 á fronte de 100.000 soldados comezou a súa campaña contra Irán, o xa Ismaíl I quen primeiro se retira cara ao interior e logo enfróntase na batalla de Chaldiran que deu a vitoria a Selim e continuando o seu avance entrou en Tabriz. En 1516 Selim emprendeu unha nova campaña cara ao leste, cruzou o Éufrates e dirixiuse cara ao sur e na batalla de Marj Dabiq venceu aos mamelucos, Siria caeu e en outubro cruzou o Sinaí e en xaneiro venceu de novo aos mamelucos nas batalla de Ridanieh, era a fin do Imperio dos mamelucos e Selim pasou a ser recoñecido como o servidor dos Santos Santuarios Medina a A Meca e protector do islam. Selim estendeu o territorio do imperio dos 2.500.000 km² aos 6.500.000 e o control das cidades santas aseguráballe o predominio no mundo islámico. Á súa volta de Exipto Selim morreu cando preparaba unha nova campaña militar.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q494660
* WorldCat
* VIAF: 28458747
* BMT: 138036
* BNF: 121247289
* CERL: cnp00571636
* DeutscheBio: 122789148
* EBID: ID
* FAST: 122454
* GEC: 0238455
* GND: 122789148
* ISNI: 0000000063220933
* LCCN: n83230024
* MusicBrainz: ID
* NNDB: 000113111
* NTA: 071340548
* SUDOC: 029673364

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rag.

|
|  |
|  |
| **Identificadores** |
| Símbolo | RAG2 |
| Símbolos alt. | RAG-2, recombination activating gene 2, recombination activating 2 |
| Entrez | 5897 |
| RefSeq | NP\_000527 |
| UniProt | P55895 |
| **Outros datos** |
| Locus | Cr. 11 *: (36.58 – 36.6 )* |

A **RAG2** (ou *Recombination activating 2*, activador da recombinación 2), tamén chamada **RAG-2**, é unha proteína que nos humanos está codificada no xene *RAG2* (xene activador da recombinación 2) situado no cromosoma 11.

Función
-------

Este xene codifica unha proteína que está implicada na iniciación da recombinación V(D)J durante o desenvolvemento das células B e T. Esta proteína forma un complexo co produto do xene activador da recombinación 1 (RAG1) adxacente, e este complexo pode causar roturas de dobre febra ao cortar o ADN en secuencias sinal de recombinación conservadas. O compoñente RAG1 crese que contén a maioría da actividade catalítica, mentres que o extremo N-terminal do compoñente RAG2 crese que forma unha hélice de seis follas no núcleo activo que serve como armazón para a unión ao ADN na estreita asociación que establece o complexo co ADN. Un motivo de tipo dedo homeodominio de planta C-terminal desta proteína é necesario para as interaccións con compoñentes da cromatina, especificamente coa histona H3 que é trimetilada na lisina 4.

Importancia clínica
-------------------

As mutacións neste xene causan a síndrome de Omenn, unha forma de inmunodeficiencia combinada grave asociada con síntomas de tipo autoinmune.

Notas
-----

1. ↑  HGNC RAG2 Arquivado 23 de marzo de 2018 en Wayback Machine.
2. ↑  GeneCards RAG2 (gene)
3. 1 2  "Entrez Gene: Recombination activating gene 2".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* RAG1
* Xene activador da recombinación

*Este artigo incorpora textos en dominio público procedentes da United States National Library of Medicine*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18031023
* MAG: 2781376893

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Ensembl: ENSG00000175097
* Entrez: 5897
* HGNC: 9832
* HomoloGene: 7507
* OMIM: 179616
* RefSeq: NR\_033666
* UMLS: C1419248

 |
**Rachel's** foi un grupo estadounidense de música de cámara formado en Louisville, Kentucky, no ano 1991. O antigo guitarrista de Rodan Jason Noble tocaba música en solitario e referíase a si mesmo como Rachel's pero comezou a colaborar co violinista Christian Frederickson e a pianista Rachel Grimes, que se converterían nos outros membros principais do grupo. O traballo da banda estivo fortemente influenciado pola música clásica, e particularmente inspiradona música minimalista de finais do século XX. A pesar de que o núcleo de Rachel's era o trío mencionado, as gravacións e actuacións do grupo contaron cunha formación cambiante de músicos, que tocaban varios instrumentos de corda (incluíndo viola e cello) en combinación con piano, guitarras, baixo eléctrico e batería. Unha influencia clave na música de Rachel's foi o compositor inglés Michael Nyman, a cuxa música se asemella tanto a instrumentación como o estilo compositivo do grupo.

Un perfil da banda está incluído no libro *Second-Hand Stories: 15 Portraits of Louisville* de Michael L. Jones.

Jason Noble morreu de cancro o 4 de agosto de 2012, e Edward Grimes morreu o 25 de marzo de 2017.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| *Handwriting* | 1995 | Quarterstick Records |  |
| *Music for Egon Schiele* | 1996 | Quarterstick Records |  |
| *The Sea and the Bells* | 1996 | Quarterstick Records |  |
| *Selenography* | 1999 | Quarterstick Records |  |
| *Full On Night* | 2000 | Quarterstick Records | compartido con Matmos |
| *Systems/Layers* | 2003 | Quarterstick Records |  |

Notas
-----

1. ↑  "Musician Jason Noble Dies | WFPL". *web.archive.org*. 2012-08-10. Archived from the original on 10 de agosto de 2012. Consultado o 2019-11-22.
2. ↑  "Edward Grimes of Rachel’s Dead at 43". *Pitchfork* (en inglés). Consultado o 2019-11-22.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da banda Arquivado 22 de novembro de 2017 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3416067
* WorldCat
* VIAF: 124665631
* AllMusic: mn0000323904
* Discogs: 103201
* Europeana: ID
* ISNI: 0000000086158589
* LCCN: no2001052507
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 412072

 |
Un **corrol** é un composto químico orgánico aromático, que presenta unha estrutura en anel de corrina, que tamén está presente na cobalamina (vitamina B12). O anel consta de 19 átomos de carbono, e contén 4 átomos de nitróxeno no centro da molécula. O corrol só se diferencia do anel de porfirina en que dous dos grupos pirrol non están conectados por un CH, senón que están enlazados directamente, polo que teñen un carbono menos ca as porfirinas. Teñen no interior do macrociclo tres grupos NH e un N.

O corrol normalmente serve como ligando trianiónico para metais de transición. Ademais de estabilizar ións metálicos en estados de oxidación altos, os ligandos son moi versátiles á substitución, orixinando corrois con distinta solubilidade; poden formar conxugados firmemente unidos a proteínas e son compostos moi coloreados.

Nos corrois (e ás veces nas porfirinas) pode ocorer nalgunhas ocasións que un dos nitróxenos non quede orientado cara ao interior do macroanel, senón cara ao exterior, o que se chama "confusión" dos corrois, o que afecta ás súas propiedades.

Síntese
-------

Os corroles poden obterse en síntese orgánica por medio dunha reacción de condensación dun benzaldehido con pirrol nunha mestura de auga / metanol / ácido clorhídrico para formar un anel aberto de bilano (ou tetrapirrano), seguida da oxidación e peche do anel con *p*-cloranil :

Síntese de corrol meso-substituído. O corrol está no centro, e leva colgando grupos bencénicos.

Notas
-----

1. ↑  Keitaro Fujino1, Yasuyuki Hirata1, Yasunori Kawabe1, Tatsuki Morimoto1, Dr. Alagar Srinivasan1, Motoki Toganoh1, Yugo Miseki, Akihiko Kudo, Hiroyuki Furuta. Confusion and Neo-Confusion: Corrole Isomers with an NNNC Core. Angewandte Chemie International Edition
Volume 50, Issue 30, pages 6855–6859, July 18, 2011. DOI 10.1002/anie.201100429.
2. ↑  *Efficient Synthesis of meso-Substituted Corroles in an H2O-MeOH Mixture* Beata Koszarna and Daniel T. Gryko J. Org. Chem.; **2006**; 71(10) pp 3707 - 3717. doi 10.1021/jo060007k

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* CatQuimica.cat. Imaxes coa diferenza entre porfirinas e corrois e a "confusión" dos corrois.
* Propiedades dos corrois

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1752388
* MAG: 2778495548

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 26444-09-7
* ChemSpider: 5256918
* PubChem: 6857582

 |
**Felipe Bárcena Castro**, IV Conde de Torrecedeira, nado en Vigo en maio de 1906 e finado na mesma cidade o 4 de agosto de 1984, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Manuel Bárcena Andrés, II Conde de Torrecedeira. Oficial do Banco de España en Vigo. Xefe local de Falange Española de Vigo, foi detido en Vilagarcía de Arousa o 1 de xullo de 1936 cando participaba con outros falanxistas nunha reunión clandestina co xefe de Falange de Galicia Daniel Buhigas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 ingresou voluntario no exército sublevado, e déronlle o mando dunha centuria de falanxistas pontevedreses que se uniu á Legión Gallega de Falange. Foi ferido na fronte de Aragón en novembro de 1936. Foi nomeado inspector nacional do servizo de excombatentes en novembro de 1939. Coronel de Infantaría. Herdou o título nobiliario do seu irmán Manuel Bárcena Castro en 1962.

Vida persoal
------------

Casou con Pilar Varela de Limia País e foi pai de Felipe, María del Carmen, Obdulia, María Teresa, Inmaculada, María Isabel e Alfredo Bárcena Varela de Limia.

Notas
-----

1. ↑  *Noticiero de Vigo*, 9-5-1906, p. 3.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 5-8-1984, p. 50.
3. ↑  *El Compostelano*, 2-7-1936, p. 1.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-8-1936, p. 5.
5. ↑  *El Progreso*, 27-8-1936, p. 2.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 29-11-1936, p. 5.
7. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-10-1939, p. 6.
**Antonio Gil Otero**, nado en Ferrol o 1 de xullo de 1889, foi un militar galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Escola de Infantaría de Toledo. Militar profesional. Membro da masonaría, estaba afiliado a Izquierda Republicana. En xullo de 1936 estaba destinado no Rexemento Albuera nº 16 de Lleida co rango de maior. Na guerra civil desempeñou diversos mandos na columna «Carlos Marx», composta por membros do Partit Socialista Unificat de Catalunya, e el mesmo chegou a afiliarse ao PSUC. Foi xefe do Batallón de Barbastro, xefe da 109ª Brigada Mixta como tenente coronel de Infantaría, xefe de Estado Maior da 28 División, xefe da 43 División, xefe do XI Corpo de Exército, e xefe de estudos da Escola Popular de Guerra da fronte oriental. Coa derrota da República exiliouse en Francia e foi internado no campo de concentración de Sait Cyprien. O 24 de maio de 1939 embarcou no Sinaia no porto de Sète (Hérault) rumbo a México, chegando a Veracruz o 13 de xuño.

Notas
-----

1. ↑  Engel 1999, p. 99.
2. ↑  Alpert 2013, p. 335.
3. ↑  Rourera Farré 1992, p. 4.
4. ↑  109ª Brigada Mixta
5. ↑  Engel 1999, pp. 99, 173.
6. ↑  Maldonado 2007, p. 240.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alpert, Michael (2013). *The Republican Army in the Spanish Civil War, 1936-1939*. Cambridge University Press.

* Engel, Carlos (1999). *Historia de las Brigadas Mixtas del Ejército Popular de la República*. Madrid: Almena. 84-922644-7-0.
* Maldonado, José María (2007). *El frente de Aragón. La Guerra Civil en Aragón (1936-1938)*. Mira Ediciones. ISBN 978-84-8465-237-3.
* Rourera Farré, Luis (1992). *Joaquín Maurín y su Tiempo: vida y obras de un luchador*. Editorial Claret.

### Ligazóns externas

* Asilados políticos españoles llegados a bordo del vapor Sinaia
Exército estadounidense empregando o axente laranxa en territorio vietnamita.
O **axente laranxa** era unha mestura de herbicidas usada polos militares dos Estados Unidos de América na guerra de Vietnam entre xaneiro de 1965 e abril de 1970 como defoliante para impedir que as tropas do Vietcong se ocultaran na espesura da selva e facer visibles as súas liñas de aprovisionamento.

Era unha mestura de 2,4,5-T, 2,4-D e picloram. Debido á alta contaminación por dioxinas, (2,3,7,8-tetraclorodibenco-p-dioxina ou TCDD), no compoñente 2,4,5-T (presente nos lotes desta substancia proporcionados por un dos seus fabricantes, debido ó proceso de produción que este fabricante empregaba), culpóuselle de serias enfermidades que apareceron en moitos soldados e na poboación local.

O nome de axente laranxa provén da banda de cor laranxa usada polo exército nas barricas que contiñan o produto. Hai que indicar que había outras mesturas de auxinas sintéticas na guerra de Vietnam, en envases que foron coñecidos polas súas cores, tales como axente púrpura ou o axente rosa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215946
* BNE: XX554615
* EBID: ID
* GEC: 0250565
* GND: 4323876-2
* LCCN: sh85002177
* MAG: 2776818581

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 39277-47-9
* ChemSpider: 35073
* DTXSID: DTXSID70895783
* MeSH: D000075182
* MeSH: D02.241.081.018.386.682.224.500
* PubChem: 38264
* UMLS: C0050961

 |
A **Liga** **de Esmalcalda** ou **Liga de Smalkalda** foi unha liga de príncipes e cidades protestantes do Sacro Imperio Romano Xermánico.

Historia
--------

### Propósito e nome

A Liga existiu entre 1531 e 1547  para defender os seus privilexios e loitar contra o emperador Carlos V, defensor do catolicismo fronte á reforma luterana. Toma o seu nome da cidade de Esmalcalda (Schmalkalden), en Turinxia (Alemaña).

### Membros

A liga foi creada por Filipe I de Hesse, Xoán Federico I de Saxonia e Esmalcalda en 1531 e uníronse os territorios de Anhalt, Bremen, Brunswick-Lüneburg, Magdeburgo, Mansfeld, Estrasburgo e Ulm. Aos membros orixinais uníronse Konstanza, Reutlingen, Memmingen, Lindau, Biberach an der Risb, Isny im Allgäu e Lübeck. Foron asignados 10000 infantes (unidades de infantaría) e 2.000 cabaleiros (unidades de cabalería) con fins defensivos. En 1532 aliouse con Francia e en 1538 con Dinamarca.

### Desenvolvemento

Aínda que a Liga non lle declarou directamente a guerra ao emperador, o seu apoio e apoio á Reforma Luterana e as confiscacións de terras á Igrexa e a expulsión de bispos e príncipes cristiáns fixeron que Carlos V decidise enfrontarse á Liga.

Cómpre engadir que participaron 16.000 alemáns e holandeses, 10.000 italianos e 8.000 españois. Foi practicamente unha guerra civil no Sacro Imperio Xermánico entre católicos e protestantes. Na que participaron a favor dos católicos alemáns, italianos e españois.

### A guerra de Esmalcalda e a paz de Augsburgo

*Artigo principal**:* Guerra de Esmalcalda.En 1544, Carlos V chegou a paz (paz de Crepy) con Francia, e esta comezou a aliarse co emperador, que xunto co papa Paulo III comezou a acumular tropas en 1546. Os diferentes príncipes membros da Liga tiñan entre eles graves disputas, que facilitaron a campaña pola coalición católica. As tropas de Carlos V derrotaron ás da Liga na batalla de Mühlberg o 24 de abril de 1547, tendo lugar a capitulación de Wittenberg.

*Artigo principal**:* Paz de Augsburgo.Porén, os príncipes luteranos continuaron a súa loita, creando novas alianzas con Francia en 1552 contra o emperador, até a Paz de Augsburgo de 1555.

Notas
-----

1. ↑  "Liga de Esmalkalda o Esmalcalda". *Enciclopedia Universal Micronet. Edición clásica* (CD-ROM)`|format=` require `|url=` (Axuda). Madrid: Micronet S.A. 2005. OCLC 634089028.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Liga de Esmalcalda*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Alemaña*** |

* Reforma protestante
* Contrarreforma

### Ligazóns externas

* Entrada na Enciclopedia Católica en liña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q155024
* WorldCat
* VIAF: 127370119
* BNF: 11581413h
* EBID: ID
* FAST: 631258
* GEC: 0024761
* GND: 4133026-2
* LCCN: sh85118211
* MAG: 2776799296
* SUDOC: 106908626

 |