**A banda da Loba** é un grupo de música galega integrado por cinco mulleres que uniron as súas traxectorias individuais para crear un proxecto colectivo. Mesturando pop, blues, folk, rock e sons tradicionais crean un estilo musical de seu, heteroxéneo e singular. *Bailando as rúas* é o título do seu primeiro traballo, enteiramente autoproducido e editado no Nadal de 2017. En marzo de 2018 gañaron o certame aRi[t]mar de música galega portuguesa.

Traxectoria
-----------

### Orixe do grupo

No verán de 2016 xuntáronse Xiana Lastra, Andrea Porto e Marcela Porto para comezar a artellar o seu proxecto. Posteriormente, uníronse ao grupo Inés Mirás e Estela Rodríguez, completando a formación musical. Cada unha das cinco compoñentes teñen unha historia musical diversa, dotando ao grupo dunha música variada e caleidoscópica.

Andrea Porto, desde pequena estivo acostumada a convivir coa música. Con oito anos comezou estudar guitarra clásica no conservatorio. Tocou na rondalla do seu colexio e ao mesmo tempo mantivo contacto coa música tradicional, bailando, tocando a pandeireta e a gaita. Máis adiante descubriu outros estilos de música moderna, pop, rock... Empezou a tocar o baixo nun grupo, atopando outra perspectiva da música. Tamén gusta de compoñer e escribe poesía.

Marcela Porto naceu nunha familia onde a música sempre estivo presente. Quixo tocar o violín máis a súa irmá Andrea que tocaba a gaita naquel tempo, convenceuna para ir con ela a clases e tocar o tambor. Ao fin, decidiu seguir estudos de percusión no Conservatorio Superior de Música de Oviedo. Anteriormente tocara a batería noutros grupos e nalgún combo de jazz, pero nunca tivera unha banda na que fora ela a batería como na Banda da Loba.

Inés Mirás comezou estudos na Escola Municipal de Ordes aos sete anos. O clarinete e o piano foron os seus primeiros instrumentos. Cambiou de centro de estudos ata chegar ao Conservatorio de Música de Santiago de Compostela, onde estudou guitarra. Durante un tempo tocou o baixo en varias bandas. Agora toca a guitarra, os teclados e outros instrumentos na banda.

Estela Rodríguez tivo claro desde moi nova que quería estudar violín. Aínda que non proviña dunha familia con tradición musical, quixo e foi estudar ao conservatorio. Tivo algún grupo cando estaba no instituto, antes de iniciarse na música clásica. Participou en varias orquestras coas que adquiriu moita experiencia ata que chegou Á banda da Loba.

Xiana Lastra medrou nunha atmosfera familiar de amor pola cultura galega. Formou parte do coro do colexio -o Grupo Ledicia- desde os catro anos ata os vinte e un. Mentres estudaba a súa licenciatura de Xornalismo en Santiago de Compostela, meteuse no Orfeón Terra Nosa e colaborou noutros grupos de música tradicional e brasileira como Árdelle o eixo ou Odaiko Percusión Grupo. Desde o ano 2008 comezou a dedicación á música dun xeito máis profesional. Participou noutros proxectos como Puntada sen fío, dous libros discos: *A miña primeira Rosalía* (2013) e o *Meu primeiro Celso Emilio* (2014) como vocalista .

### O nome do grupo

A banda da Loba non é un nome ao chou. As cinco músicas tiñan a idea clara de escoller un nome vinculado a unha figura feminina coa que se identificaran. Despois de desbotar varias ideas escolleron a Pepa a Loba, a lendaria bandoleira galega do século XIX. A identificación da banda con Pepa a Loba, vén da pretensión de darlle valor á capacidade da muller e á necesidade de que a muller colla as rendas e sexa consciente de que pode facelo todo sen axuda de ninguén, como A banda da Loba as súas cancións, os seus discos, o deseño gráfico, a autoprodución da xira. Asemade, expresan o seu desexo de dar outra acepción á loba como animal, moitas veces empregada coma un insulto. 

> 
> 
> Ás mulleres chámannos lobas con desprezo, como algo despectivo, e quixemos reapropiarnos do termo; darlle unha nova acepción, falar da muller loba como muller forte e arriscada e non como un insulto
> Xiana Lastra
> 

### *Bailando as rúas*

Despois de case un ano de intenso traballo acadaron o seu obxectivo da gravación de *Bailando as rúas*, o seu primeiro traballo discográfico. No seu repertorio, A banda da Loba inclúe temas da súa autoría, outros baseados nas letras de poetas clásicos coma Celso Emilio Ferreiro e Manuel María ou Rosalía de Castro, e os poemas contemporáneos de Rosalía Fernández Rial e Celia Parra.

Para o tema de "Pepa", con letra e música de Xiana Lastra, contaron coa participación das cantareiras Olaia, Sabela e Aida do grupo Tanxugueiras. Tamén neste disco colaborou a cantante Guadi Galego na gravación de "Ti e eu", baseada no poema de Celso Emilio Ferreiro, musicada e adaptada por Andrea Porto.

A totalidade do disco foi autoproducido por A Banda da Loba e o produtor musical do disco foi Adrián Saavedra.

O día 19 de marzo de 2018 presentaron o vídeo "Tres en raia", en colaboración coa Asociación Down Compostela no seu 21 aniversario.

A banda da Loba resultou gañadora en marzo de 2018 do certame aRi[t]mar de música galega portuguesa, coa canción "Bailando as rúas". Este proxecto ten por obxectivo divulgar a música e a poesía galego-portuguesas actuais, e achegar a cultura e a lingua dos dous países. Salvador Sobral e Luísa Sobral foron os gañadores portugueses coa canción "Amar pelos dois".

En maio de 2018, presentaron a canción "Anagnórise", inspirada na novela do mesmo nome da escritora María Victoria Moreno e coa que quixeron homenaxear a cuarta muller a quen foi dedicado o Día das Letras Galegas no ano 2018, despois de Rosalía de Castro (1963), Francisca Herrera Garrido (1987) e María Mariño (2007).

### Seguintes traballos

En decembro de 2019 publicaron o seu segundo álbum, titulado *Fábrica de luz*. Case todos os temas do disco foron traballos propios, pero incluíu tamén dous poemas musicados de Rosalía de Castro e Manuel María. En abril de 2021 publicaron o EP *Hasme oír*, no que puxeron música a varios poemas de Xela Arias, homenaxeada ese ano co Día das Letras Galegas.

En 2022 presentaron o disco *Xabón Lagarta*, inspirado nas lavandeiras e nos lavadoiros, eses «espacios de libertade, confidencias e insubmisión».Con este disco comezaron unha xira de sete concertos fora de Galicia,coa axuda acadada en *Girando por salas*o Circuito de Músicas Populares concibido para a promoción das músicas actuais.

Compoñentes
-----------

* Andrea Porto (baixo)
* Estela Rodríguez (violín)
* Inés Mirás (guitarra)
* Marcela Porto (batería e percusións)
* Xiana Lastra (voz)

Discografía
-----------

* *Bailando as rúas* (2017).
* *Fábrica de luz* (2019).
* *Hasme oír* (2021). EP.
* *Xabón lagarta* (2022).

Premios
-------

* Premios aRi[t]mar 2018. Gañadoras coa canción "Bailando as rúas".
* Premios Opinión 2018 á mellor canción por "Bailando as rúas". Finalistas.
* V Premios Martín Códax da Música 2018, na modalidade "música de autor". Finalistas.
* X Concurso Fran Pérez "Narf", da Deputación da Coruña 2018. Grupo finalista.

Notas
-----

1. ↑  "A Banda da Loba presenta hoy disco". Consultado o 2018-02-18.
2. ↑  "A Banda da Loba: "As mulleres temos que conquistar novos territorios musicais" - Pincha". *Pincha* (en castelán). 2017-11-06. Consultado o 2018-03-09.
3. ↑  "Datos Grupo Ledicia (grupo musical)". *Biblioteca Nacional de España*.
4. ↑  "musicaengalego: A MIÑA PRIMEIRA ROSALIA". *musicaengalego*. Consultado o 2018-03-04.
5. ↑  "Lume na Palleira".
6. ↑  "Ás mulleres dinnos lobas con desprezo e quixemos reapropiarnos deste termo". *El Progreso de Lugo* (en inglés). Consultado o 2018-02-18.
7. ↑  "Tí e máis eu - Poema de Celso Emilio Ferreiro". *escritas.org*. Consultado o 2018-03-03.
8. ↑  "Down Compostela". *www.downcompostela.org* (en castelán). Consultado o 2018-03-22.
9. 1 2  "A banda da Loba e os irmáns Sobral gañan o certame aRi[t]mar de música galega e portuguesa - Praza Pública". *Praza Pública*. Consultado o 2018-03-26.
10. ↑  "A Banda Municipal de Música, a Festa no Teatro e a Banda da Loba despiden a Ascensión este domingo - Noticias. Concello de Santiago de Compostela". *santiagodecompostela.gal* (en inglés). Consultado o 2018-08-19.
11. ↑  "A Banda da Loba presenta su segundo disco tras el bum de «Bailando as rúas»". *La Voz de Galicia* (en castelán). 26 de novembro de 2019. Consultado o 30 de abril de 2021.
12. ↑  Munín, Rebeca. "Xela Arias, coa música de A banda da Loba". *www.revistapincha.gal*. Consultado o 30 de abril de 2021.
13. ↑  Fernández, Santiago (2022-09-23). "La voz comprometida de A banda da Loba llega a León para presentar su último trabajo 'Xabón Lagarta'". *leonoticias.com* (en castelán). Consultado o 2024-01-07.
14. ↑  Fernández, Santiago (2022-09-23). "La voz comprometida de A banda da Loba llega a León para presentar su último trabajo 'Xabón Lagarta'". *leonoticias.com* (en castelán). Consultado o 2024-01-07.
15. ↑  "Girando por Salas – Circuito de Músicas Populares" (en castelán). Consultado o 2024-01-07.
16. ↑  "A BANDA DA LOBA, EN SIETE CONCIERTOS CON AYUDAS DE GIRANDO POR SALAS #GPS12 EN SORIA, ZARAGOZA, LEÓN, CÁCERES, ALCALÁ DE GUADAÍRA (SEVILLA), GUADALAJARA Y MADRID – Girando por Salas" (en castelán). Consultado o 2024-01-07.
17. ↑  "La Gala aRi[t]mar reunirá en Santiago lo mejor de la poesía y de la música". *MUNDIARIO* (en castelán). Consultado o 2018-10-21.
18. ↑  "Discos con propostas moi variadas". Consultado o 2018-02-28.
19. ↑  "V Premios Martín Códax da Música". *www.premiosmartincodaxdamusica.com*. Arquivado dende o orixinal o 20 de abril de 2018. Consultado o 2018-04-19.
20. ↑  "A Banda da Loba, finalista del concurso artístico Narf de la Diputación de A Coruña". Consultado o 2018-10-21.
21. ↑  "La voz y guitarra de Su Garrido Pombo ganan el décimo Premio Fran Pérez 'Narf'". Consultado o 2018-10-21.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Vídeo "Tres en raia"
* Vídeo "Bailando as rúas"
* Vídeo "Ti e eu", letra de Celso Emilio Ferreiro.
* Vídeo "Anagnórise"
* Pepa a loba Álbum de mulleres. Consello da Cultura galega.
* aRi[t]mar
* Entrevista de Montse Dopico en Praza Pública.
* Entrevista Arquivado 06 de decembro de 2018 en Wayback Machine. de Uxía Castro en Sermos Galiza.
* Vídeo "Intempériome"