recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Flora Ugwunwa**, nada en Onitsha o 26 de xuño de 1984, é unha atleta paralímpica nixeriana que compite en probas na categoría F54 para atletas en cadeira de rodas. Representou a Nixeria nos Xogos Paralímpicos de Verán 2016.

Traxectoria
-----------

Cando era nena, sufría de poliomielite que lle fixo perder o uso das súas pernas.

En 2015, participou nos Xogos Panafricanos en Brazzaville onde gañou a medalla de ouro no lanzamento de disco para a categoría F54-57 fronte á alxerina Nassima Saifi e o seu compatriota Njideka Iyiazi, así como a prata no lanzamento de xavelina F53-56 detrás do a tunisiana Hania Aidi e fronte a Malian Mariam Coulibaly.

Nos Xogos Paralímpicos de Verán en 2016 celebrados en Río de Xaneiro, converteuse en campioa paralímpica de xavelina F54, mellorando a marca mundial anterior en 2 metros cun lanzamento de 20.25 metros. Superou á até entón posuidora da marca mundial, a tunisiana Hania Aidi e a surafricana Zanele Situ. Esta foi a sétima medalla de ouro de Nixeria nos Xogos. Logo foi nomeada entre os mellores atletas nixerianos do ano pola revista *Pulse*. Ugwunwa tamén participou no lanzamento de disco] F56 onde terminou en sexta posición na final.

Cualificou para representar a Nixeria nos Xogos Paralímpicos de Verán 2020 que debían celebrarse en Toquio, despois de gañar a medalla de prata nas probas femininas de lanzamento de xavelina F54 no Campionato Mundial de Atletismo Paralímpico 2019 celebrado en Dubai, nos Emiratos Árabes Unidos.

En 2019, foi elixida membro do Comité Paralímpico de Nixeria como representante de atletas. Un dos obxectivos do seu cargo é obter mellores condicións de adestramento, así como cadeiras e próteses para ofrecer aos atletas nixerianos unha mellor oportunidade en competicións continentais ou internacionais.

Notas
-----

1. 1 2  "Flora Ugwunwa - Athlete Bio". *Paralympic* (en inglés).
2. ↑  "Jeux africains 2015 : les médaillés de Brazzaville". *RFI* (en francés). 20 de setembro de 2015. Consultado o 14 de marzo de 2019.
3. ↑  Olus, Yemi (14 de setembro de 2016). "Flora Ugwunwa smashes World Record to win Javelin GOLD at Rio Paralympics". *MAKING OF CHAMPIONS* (en inglés). Consultado o 14 de marzo de 2019.
4. ↑  "No. 23 Nigeria most successful African nation at Rio 2016". *International Paralympic Committee* (en inglés). Consultado o 22 de xullo de 2020.
5. ↑  Published. "Rio Paralympics: Nigeria wins 7th gold medal". *Punch Newspapers* (en inglés). Consultado o 14 de marzo de 2019.
6. ↑  "Top 10 Nigerian sportswomen of the year" (en inglés). 15 de decembro de 2016. Consultado o 14 de marzo de 2019.
7. ↑  "Dubai 2019 - Schedule & Results". *International Paralympic Committee* (en inglés). Consultado o 22 de xullo de 2020.
8. ↑  reports, Agency (17 de xaneiro de 2019). "PCN: New Rep Promises Equal Treatment For Female Athletes". *Leadership Newspaper* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 05 de agosto de 2020. Consultado o 14 de marzo de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62060351
* IPC: flora-ugwunwa

 |
Interior dun frigorífico.
Exposición de televisores.
Pequeno electrodoméstico: unha torradora.
Interior dunha lavalouza.
Un **electrodoméstico** é unha máquina que realiza algunhas tarefas domésticas rutineiras, como poden ser cociñar, conservar os alimentos, ou limpar, tanto para un fogar como para institucións, comercios ou industria. Un electrodoméstico diferénciase dun aparello de fontanería en que o electrodoméstico utiliza unha fonte de enerxía para a súa operación distinta á auga (xeralmente, a electricidade).

Dentro da categoría xenérica de electrodomésticos podemos distinguir os seguintes grupos:

Liña marrón
-----------

Fai referencia ao conxunto de electrodomésticos de vídeo e son. Este tipo de electrodoméstico distribúese nun 44% do total do mercado en comercios afiliados. O comportamento de compra segue as liñas do sector en xeral, seguido por grandes superficies (27%) e hipermercados (22%). O sector está vivindo un auténtico auxe debido á continua aparición de novidades tecnolóxicas que melloran as ofertas anteriores. Así, os maiores crecementos en vendas dos últimos anos producíronse en reprodutores de DVD e 'Home cinema'. A aparición das pantallas de televisión de plasma prometen unha revolución similar nos próximos anos.

Esta categoría inclúe:

* Televisor / Televisión
* Reprodutor de son
* Reprodutor de vídeo
* Cadea de música
* Reprodutor de DVD
* Home cinema
* Teléfono móbil

Liña branca
-----------

Refírese aos principais electrodomésticos vinculados á cociña e limpeza do fogar. No comercio afiliado é onde máis electrodomésticos son adquiridos cun 48% sobre o total do mercado, seguido das grandes superficies especializadas cun 25% sobre o total.
Inclúe:

* Estufa doméstica
* Forno
* Cociña eléctrica
* Lavadora
* Lavalouza
* Refrixerador / frigorífico e conxelador)
* Armario adega / Armario climatizado para viño
* Cambota
* Secadora
* Quentador
* Calefactor
* Aire acondicionado
* Adega climatizada

Os grandes electrodomésticos poden ser divididos, en grandes trazos, en equipos de refrixeración, calefacción, equipamento de lavado e mixtos.

Pequenas aplicacións de electrodomésticos (PAE)
-----------------------------------------------

Divídese en tres categorías:

* **Mantemento da casa**.
	+ Ferro
	+ Aspiradora
	+ Abrillantadora ou brilladora
	+ Estufa
	+ Ventilador
* **Preparación alimentaria**.
	+ Microondas
	+ Sandwicheira
	+ Licuadora
	+ Cafeteira
	+ Torradora
	+ Freidora
	+ Batedor
	+ Multiprocesadora / robot de cociña
* **Hixiene e beleza**.
	+ Depiladora
	+ Afeitadora ou máquina
	+ Secador de pelo
	+ Moldeador
	+ Cepillo eléctrico

A venda de pequenos aparellos eléctricos prodúcese nun 35% no comercio afiliado seguido dun 26% en hipermercados. Isto marca unha diferenza coa distribución do sector en xeral e coa liña marrón, en particular.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Domótica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212920
* AAT: 300257284
* BNCF: 16324
* BNF: 119340442
* EBID: ID
* GND: 4023740-0
* JSTOR: kitchen-appliances
* LCCN: sh85062574
* NKC: ph640685
* PSH: 10255

 |
Coordenadas: 42°50′05″N 7°23′31″O﻿ / ﻿42.83464, -7.39181

**Fontecelta** é unha empresa galega adicada ao envasado de auga mineral natural situada no concello de Sarria (Lugo).

Historia
--------

A planta de Fontecelta está situada no val que forman os ríos Neira e Sarria, na localidade de Céltigos, no concello de Sarria. Atópase no lugar dun antigo balneario que desapareceu na década de 1960.

En 1903 a auga do manancial foi declarada de utilidade pública e en 1928 foi declarada auga mineiro-medicinal polas súas propiedades. Na década de 1950 comeza o envasado e comercialización da auga Fontecelta, unha auga mineral natural con mineralización débil. Na actualidade, as instalacións ampliáronse en 8 000 metros cadrados, chegando a un total de 15 000.
A empresa foi propiedade de Rumasa, despois de Corporación Noroeste e logo do expresidente do Celta de Vigo, Horacio Gómez.

Fontecelta envasa aproximadamente o 2% da auga producida en España, uns 110 millóns de litros cada ano.

Notas
-----

1. ↑  "Fontecelta acaba de sacar al mercado un nuevo envase especial para la hostelería". Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 27 de abril de 2013.
2. ↑  Fontecelta, historia de una fuente de aguas curativas. agua-mineral.net
3. ↑  "Evolución del negocio". Arquivado dende o orixinal o 28 de abril de 2013. Consultado o 27 de abril de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial de Fontecelta
Denomínase **Grupo parlamentario** en España, a cada un dos grupos formados polos membros do parlamento obtidos no Congreso dos Deputados procedentes dos diferentes partidos políticos.

Formación
---------

As condicións para formar un Grupo Parlamentario están recollidas no regulamento do Congreso dos deputados e son as seguintes:

* Requírense polo menos 15 deputados para formar grupo parlamentario.
* En caso de non alcanzar devandito mínimo, unha formación política, poderá formar grupo parlamentario a partir de 5 deputados, a condición de que se posúa un 15% dos votos nas circunscricións onde se presentou ou un 5% dos votos no conxunto da nación

As formacións políticas que non cumpran estas condicións pasan a formar parte do Grupo Mixto

Financiamento
-------------

Os grupos parlamentarios reciben unha subvención fixa para todos, máis un plus en función do número de deputados. Esta subvención é xestionada polo grupo.

Funcións
--------

Os grupos parlamentarios poden presentar emendas aos proxectos de lei, que son presentados polo goberno. Estas emendas poden ser á totalidade do proxecto, ou ao articulado, é dicir, a partes concretas do proxecto de lei

Grupos parlamentarios existentes na actualidade en España
---------------------------------------------------------

Os seguintes grupos parlamentarios son os que actualmente existen en España nas Cortes Xerais na legislaura IX da democracia (2008-2012):

* Grupo Parlamentario Socialista (PSOE): 169 escanos.
* Grupo Parlamentario Popular (PP): 154 escanos.
* Grupo Parlamentario Catalán (CiU): 10 escanos.
* Grupo Parlamentario Vasco (PNV): 6 escanos.
* Grupo Parlamentario Esquerra Republicana-Esquerda Unida-Iniciativa per Catalunya Verds (ERC-EU-ICV): 5 escanos (3 de ERC e 2 EU-ICV).
* Grupo Mixto (GMx): 7 escanos (2 de BNG, 2 de CC, 1 de NaBai, 1 de UPyD e 1 de UPN).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Regulamento do Congreso dos Deputados

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q848197
* BNCF: 15258
* GND: 4018055-4
* HDS: 010091

 |
***Electric*** é o terceiro álbum da banda inglesa de hard rock The Cult, publicado o 6 de abril de 1987 a través dos selos Beggars Banquet Records e Sire Records. O disco cambia un cambio estilístico deliberado no son do grupo, pasando do rock gótico a un hard rock máis tradicional. Rick Rubin, o produtor de *Electric*, foi contratado especificamente para refacer o son da banda nun esforzo de capitalizar a popularidade do hard rock e do heavy metal nos anos 80.

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os temas compostos por Ian Astbury e Billy Duffy, agás onde se indique.

1. "Wild Flower" – 3:37
2. "Peace Dog" – 3:34
3. "Lil' Devil" – 2:44
4. "Aphrodisiac Jacket" – 4:11
5. "Electric Ocean" – 2:49
6. "Bad Fun" – 3:33
7. "King Contrary Man" – 3:12
8. "Love Removal Machine" – 4:17
9. "Born to Be Wild" (Mars Bonfire) – 3:55
10. "Outlaw" – 2:52
11. "Memphis Hip Shake" – 4:01

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q914003
* Discogs: 316862
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Celta (homónimos).

O **Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira** é un festival de música folk tradicional das nacións celtas que en 2018 cumpriu 40 anos. Celébrase cada verán na segunda fin de semana de xullo na vila costeira de Ortigueira, situada no norte da provincia da Coruña. O evento está declarado festa de interese turístico internacional.

O escenario principal sitúase no porto, con actuacións de grupos de música celta de gran nivel e fama internacional, coma Alan Stivell ou The Chieftains, entre moitos outros. Así mesmo, ata a edición do ano 2010 nos arredores do porto situábase un escenario menor no que se daban cita grupos noveis, chamado *Proxecto Runas*, na actualidade o proxecto de novos grupos ten lugar no escenario principal na noite do xoves. Na praia de Morouzos e no piñeiral habilítase o espazo para que acampe a xente que acode ao festival.

É o maior festival celta canto a número de asistentes de toda a Península Ibérica (con miles de asistentes en cada edición).

En 2022 foron Premio Martín Códax da Música.

Grupos participantes no Festival
--------------------------------

*Artigo principal**:* Lista de grupos que participaron no Festival de Ortigueira.
Entre os grupos que participaron nas distintas edicións do festival destacan grupos galegos como Milladoiro, Luar na Lubre ou Berrogüetto, ademais de grupos internacionais como The Chieftains ou Ialma.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes do Festival Internacional do Mundo Celta de Ortigueira.
* O ambiente festivo das rúas de OrtigueiraO ambiente festivo das rúas de Ortigueira
* Zona de acampada no piñeiral da praia de OrtigueiraZona de acampada no piñeiral da praia de Ortigueira
* Zancudos na vila os días do festivalZancudos na vila os días do festival
* Imaxe da vila durante o festivalImaxe da vila durante o festival

Notas
-----

1. ↑  P. E. (30 de maio de 2018). "Milladoiro, nos 40 anos do Festival de Ortigueira". *Galicia Confidencial*. Consultado o 31 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Festival Internacional do Mundo Celta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do Festival de Ortigueira
**Hédilo** (grego antigo: Ἥδυλος , *Hēdylos*) foi un poeta escritor de epigramas grego do século -III, nativo de Samos ou Atenas e fillo da poetisa Hédile e de Melicerto.

Traxectoria
-----------

Os seus poemas incluíronse na *Grilanda* de Meleagro de Gadara (Proemio 45). Once deles forman parte da *Antoloxía grega*, pero é moi dubidoso que sexa o autor de dous deles, o IX e o X. A maioría dos seus epigramas eloxian o viño e todos eles son humorísticos. Nalgúns describe as ofrendas dedicadas ao templo de Arsínoe II, entre as que menciona o órgano hidráulico de Ctesibio. Sabemos que era contemporáneo e rival de Calímaco e amigo de Posidipo. Por tanto viviu durante o reinado de Ptolomeo II Filadelfo, e debe catalogarse na escola alexandrina de poetas. Segundo Ateneo, suicidouse por desamor dun tal Glauco.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Poesía helenística menor (Poesía fragmentaria)*. Madrid: Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-3225-1.
* Jacobs. *Anthologia Graeca* **I**.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1057344
* WorldCat
* VIAF: 37304672
* CERL: cnp00284740
* DeutscheBio: 102394539
* GND: 102394539
* ISNI: 0000 0000 0527 0713
* LCCN: no2020103463
* SUDOC: 162216386

 |
Lakua, sede central do Goberno Vasco
O **Goberno Vasco** (en éuscaro: *Eusko Jaurlaritza*) é o goberno autonómico do País Vasco (España). Está composto polo *lehendakari* (xefe do Goberno Vasco) que é elixido polo Parlamento Vasco cada catro anos; e polos conselleiros (ou *sailburuak*) que el mesmo elixe. A súa sede atópase no distrito de Lakua, en Vitoria, sede das administracións comúns do País Vasco.

Composición actual
------------------

Dende o ano 2012 o lehendakari é Iñigo Urkullu.

Na súa IX lexislatura, o Goberno Vasco estivo presidido por primeira vez por un lehendakari alleo ao nacionalismo vasco: Patxi López do PSE-EE, grazas a un pacto de investidura co PP. López obtivo ademais o apoio na súa investidura de UPyD e a abstención de EB-B. Nesa lexislatura non houbo representantes do sector social que antes representaba Batasuna, ao ser anuladas xudicialmente ditas listas. Sen devandita intervención xudicial, a contabilización do voto nulo tería imposibilitado a maioría descrita.

Nas tres lexislaturas anteriores á de Patxi López, coa presidencia de Juan José Ibarretxe, o executivo vasco estaba formado polos partidos nacionalistas vascos: Partido Nacionalista Vasco (EAJ-PNV) e Eusko Alkartasuna (EA). A primeira delas, ademais, co apoio externo de Euskal Herritarrok (EH), e as dúas seguintes coa participación no goberno de Ezker Batua-Berdeak (EB-B).

Lista de lehendakaris
---------------------

*Artigo principal**:* Lehendakari.
* **Goberno de Euskadi** (Segunda República e exilio) (1936-1978):
	+ 1936-1960: José Antonio Aguirre y Lecube (EAJ/PNV) (no exilio desde 1937)
	+ 1960-1979: Jesús María de Leizaola Sánchez (EAJ/PNV) (volve do exilio en 1979)
* **Consello Xeral Vasco** (1978-1980):
	+ 1978-1979: Ramón Rubial Cavia (PSE)
	+ 1979-1980: Carlos Garaikoetxea Urriza (EAJ-PNV)
* **Goberno Vasco** (desde 1980):
	+ 1980-1985: Carlos Garaikoetxea Urriza (EAJ-PNV)
	+ 1985-1999: José Antonio Ardanza (EAJ-PNV)
	+ 1999-2009: Juan José Ibarretxe (EAJ-PNV)
	+ 2009-2012: Patxi López (PSE-EE)
	+ 2014-Actualidade : Iñigo Urkullu (EAJ-PNV)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Goberno Vasco*** |

* Goberno Vasco *(en éuscaro)*
* Decreto de definición da estrutura actual do Goberno Vasco *(en éuscaro)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2554299
* WorldCat
* VIAF: 123204011
* GRID: grid.431260.2
* ISNI: 0000 0001 2315 3219
* MAG: 2800374234
* MAVISE: 132

 |
**Héctor (de)** **Saavedra** **y** **Rovira**, nado en Santiago de Cuba en 1862 e finado en 1922, foi un escritor e xornalista cubano-español.

Traxectoria
-----------

De antepasados galegos, foi fillo de Juan de Saavedra e Sánchez, natural da Habana, e Numa Rovira e Valeriano. Casou con María Luisa Sarachaga e Molina, que faleceu só algúns anos despois, e volveu a casar. Foi redactor de *El Fígaro* (1892-1918), de *La Habana Elegante* (1894), de *La Discusión* (1903-1904) e de *Diario de la Marina* (1913-1922) tamén da Habana, e fíxose famoso como cronista de sociedade. As súas ofensas de palabra e de obra valéronlle máis dun duelo a pistola, por exemplo contra o señor Francisco Romero, a quen alcanzou no peito, sendo el ferido na cabeza. Formou parte do faladoiro habaneiro de *El Fígaro*, onde coñeceu o famoso poeta Julián del Casal e colaborou na revista pedagóxica *La Escuela Cubana* (1912) e en *Cuba y América* (1889-1917).

Viaxou a España polo menos entre 1893 e 1895 e en Madrid, o sete de maio de 1895, presidiu o duelo do cabaleiro Athos de San Malatto contra Felix Lyon por mor dunha inxuria que este creu ter recibido por escrito do primeiro, levantando acta do mesmo. Logo viaxou a París, onde colaborou en *La República Cubana* (1896).

Usou os pseudónimos de "Fleur de Elegante", "María Vitoria" e "Héctor" en *El Fígaro* e *La Habana Elegante*, "A. Yax" en *La República Cubana*, "Fieramosca" en *La Discusión* e "Segismundo Krasinki" en *El Diario de la Marina*.

Notas
-----

1. ↑  Agustín Cervantes, *Los duelos en Cuba*, Compostela: A. Miranda y Compañía, 1894, p. 84.
2. ↑  *La Vanguardia* 11-V-1895,
3. ↑  Domingo Figarola-Caneda, *Diccionario cubano de pseudónimos*, Habana, imprenta "El siglo XX", 1922
**Electra del Narahio** é unha empresa galega adicada á distribución eléctrica. Ten uns 3200 clientes nos concellos de San Sadurniño e Narón.

Historia
--------

A empresa foi creada en xaneiro de 1930 por Manuel Orosa Teijeiro, co apoio financeiro de Faustino Loureiro Couce. Orosa Teijeiro (nado no Roxal cara a 1897) comezou traballando como axudante no Salto da Fervenza, central eléctrica creada en 1901 para dar enerxía a Ferrol. En 1916 emigrou a Cuba, onde traballou para unha compañía americana encargada do tendido da rede telefónica.

En 1932 rematou a construción dun encoro no río Castro, preto do castelo de Naraío. Da central saía unha única rede de media tensión a 6000 voltios, que chegaba até a parroquia de Pedroso. A empresa tiña centros de transformación en Naraío, Bouzarredonda, San Sadurniño e Pedroso.

O 14 de agosto de 1945 guerrilleiros antifranquistas atacaron as instalacións, e a empresa non volveu estar operativa ata o 8 de setembro do 1958. Ampliaron as liñas eléctricas a Felgosa (Moeche) e ás Felgosas (Cerdido). En 1958-59 construíuse a liña de Ferreira e Santa Mariña do Monte. Tras a morte de Manuel Orosa Teijeiro en 1969, o seu fillo Manuel Orosa Casal pasou a dirixir a empresa.

No ano 1996, coa nova Lei 40/1994 de Ordenación so Sistema Eléctrico Español, a empresa tivo que separar a produción eléctrica dos servizos de distribución. Electra del Narahío, S.A. quedou cos servizos eléctricos e a produción pasou a Hidroeléctrica Río Castro, S.L. En 2005 morreu Manuel Orosa Casal. Os seus fillos Manuel Ángel e María Mercedes Orosa Saavedra dirixen as empresas.

Notas
-----

1. ↑  ELECTRA DEL NARAHIO, S.A. industriagallega.com
2. ↑  Nace "Electra del Narahío", na web *Fálame de San Sadurniño*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Electra del Narahio*** |
O **Festival Internacional de Cinema Feminino de Créteil** (en francés: *Festival international de films de femmes de Créteil*) é un acontecemento anual que se celebra en Créteil, París, Francia. O festival foi fundado por Jackie Buet en 1978 para amosar os talentos de dirección das mulleres con difucultades para que os seus filmes se distribúan axeitadamente. O primeiro festival celebouse en 1979 en Sceaux. Trasladouse a Créteil en 1985.

Situado no centro da cidade de París, o festival celébrase durante 10 días de maneira ininterrompida, estreando arredor de 50 novos filmes dirixidos por unha ou máis mulleres. O festival tamén ofrece clases de cinema, foros temáticos e debates. A competición está aberta a mulleres de todo o mundo que teñan feito unha longametraxe, curtametraxe ou documental. O seu traballo é xulgado por 6 profesionais do cinema.

O festival ofrece varios premios, incluíndo o premio da audiencia e o "Gran Premio do Xurado". O arquivo do festival contén máis de 10.000 filmes realizados por mulleres.

Notas
-----

1. 1 2  Kuhn, Annette; Susannah Radstone (1994). *The Women's Companion to International Film*. University of California Press. p. 101. ISBN 978-0-520-08879-5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en francés)*

* Portal:Cine
* Portal:Muller
* Portal:Francia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3070588
* IMDb: ev0000194

 |
Tetrarcas: Á esquerda, Diocleciano e Maximiano, os dous *Augusti* (coemperadores), á dereita, Galerio e Constancio I Cloro, os dous *Caesars* (vicemperadores).
O **exército romano tardío** é o termo polo cal se coñece ás forzas militares do Imperio Romano dende o ascenso ó trono do emperador Diocleciano no ano 284 até a división definitiva do Imperio nas súas metades oriental e occidental en 395. Poucas décadas despois o exército occidental desintegrouse co colapso do Imperio Romano de Occidente. O exército romano do leste, pola contra, permaneceu intacto e esencialmente estable até a súa organización por themas e a súa transformación no exército bizantino no século VII. O termo "exército romano tardío" emprégase a miúdo para incluír o exército romano do leste.

O exército do principado atravesou unha transformación significativa por mor do caótico século III. Ó contrario que o exército do Principado, o exército do século IV dependía de xeito importante das levas e os soldados que as conformaban estaban peor pagados que os do século II. Os bárbaros procedentes de fóra do imperio probablemente achegaban unha maior proporción de recrutas que durante os séculos I e II, aínda que existen poucas probas deste feito.

| * v
* c
* e
Historia militar de Roma |
| --- |
| Exército | 
* Exército romano
* Exército romano tardío
* Lexión romana
* Lexionario
* Tropas auxiliares romanas
* *Dux bellorum*
* *Magister militum*
* Tribuno militar
* Cónsul romano
* Cabaleiro romano
* Mariña romana
* Garda Pretoriana

 |  |
| Guerras | 
* Guerras latinas
* Primeira guerra samnita (343 - 341 aC)
* Segunda guerra samnita (326 aC - 304 aC)
* Terceira guerra samnita (298 aC - 290 aC)
* Cuarta guerra samnita (282 aC - 272 aC)
* Guerras servís
* Guerras pírricas
* Guerras púnicas
* Conquista romana de Hispania
* Guerras cántabras
* Guerras mitridáticas
* Guerras dacias
* Guerra das Galias
* Conquista romana de Britania

 |
| Batallas | 
* Accio
* Teutoburgo
* Alesia

 |
| Defensas | 
* *Limites romani*
* *Vallum Romanum*

 |
| Reformas | 
* Reformas de Mario

 |
| Outros | 
* Historia da estrutura do exército romano

 |
**Electrión** foi, segundo a mitoloxía grega, un rei de Micenas, fillo de Perseo e de Andrómeda (filla dos reis Cefeo e Casiopea). Casou con Anaxo (ou Anasaso), de quen tivo a Alcmena (nai de Heracles ) e nove fillos varóns: Estróbates, Gorgófono, Filónomo, Celeneo, Anfímaco, Lisínomo, Querímaco, Anáctor e Arquelao. Tamén tivo un fillo bastardo, Licimnio, de Midea .

Un día presentáronse ante el os fillos de Pterelao e reclamaron o reino; Pterelao era o bisneto de Méstor, irmán de Electrión. Electrión negouse e houbo un enfrontamento no que morreron tanto os fillos de Electrión (salvo Licimnio) como os fillos de Pterelao (salvo Everes). Electrión quixo ir vingar a morte dos seus fillos e deixou o reino en mans de Anfitrión (sobriño e xenro seu)) e Alcmena, pero fixo xurar a Anfitrión que a gardaría virxe ata o seu regreso. Fixo fuxir ó exército inimigo, pero este levou consigo o botín de guerra, formado por abundante gando, que foi recuperado por Anfitrión, pero cando este estaba arrecadando o gando roubado, unha vaca intentou escapar e el tiroulle unha maza, con tan mala sorte que rebotou nun corno e foi dar na cabeza de Electrión, matándoo. Por este motivo, Anfitrión foi exiliado de Argos por Esténelo (irmán de Electrión) e marchou con Alcmena e Licimnio a Tebas. 

Hesíodo (*Escudo*) e Homero (*Ilíada* XIV, 323) dan unha versión diferente da morte de Electrión, segundo a cal Anfitrión matouno nunha agarrada por cousa das vacas e marchou voluntariamente a Tebas.

> 
> 
> "*Aquel matou ó seu valiente pai, someténdoo con violencia, alporizado por culpa dunhas vacas, e abandonando á súa terra en dirección a Tebas, acudiu como suplicante ante os cadmeos, portadores de escudos... Algunha falta grande cometeu Anfitrión contra os felices deuses do Olimpo, cando chegou a Tebas... despois de haber matado a Electrión a causa dunhas vacas de ancha testa*".
> (Hesiodo: *Escudo* 11-14, 80-84)
> 

Electrión é coñecido principalmente polas lendas relativas ó fillo de Alcmena, Heracles.

Notas
-----

1. ↑  Eurípides (*Heraclidas*) discorda e di que Alcmena foi filla de Lisícide ou Eurídice.
2. ↑  Pseudo-Apolodoro, II, 4, 5.
3. ↑  Outra tradición di que Electrión morrera antes de poder saír á guerra contra Pterelao, polo que foi Anfitrión quen organizou a expedición (Grimal, s.v. *Pterelao*).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hesíodo (2013). *Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*. Alianza Editorial. ISBN 9788420678825.  *(en castelán)*
* Pseudo-Apolodoro (2016). *Biblioteca mitológica*. Alianza Editorial. ISBN 9788491044277.  *(en castelán)*
**Félix Porto Serantes**, nado en Ferrol en 1965, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Afincado en Muxía coa súa muller, foi Secretario de Gandería de Unións Agrarias. Foi candidato do PSdeG-PSOE en Muxía en 1999 e 2003, sendo a principal forza da oposición. Foi deputado provincial entre 1999 e 2003. Presentouse de novo ás eleccións municipais de 2007 e nesta ocasión gañou e foi elixido alcalde co apoio do BNG. Nas municipais de 2011 e 2015 foi reelixido alcalde con maioría absoluta.

Nas eleccións municipais de 2019 optou por non presentarse á reelección, para centrarse no seu traballo en Unións Agrarias, concorrendo polo PSdeG Iago Toba Campaña, que acadou a alcaldía con maioría absoluta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alberto Blanco Rodríguez** |  **Alcalde de Muxía** 2007 - 2019 | Sucesor:**Iago Toba Campaña** |

Notas
-----

1. ↑  Concello de Muxía na FEGAMP

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Muxía

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Opinión*
* Entrevista en *El Correo Gallego*
* Entrevista en *La Opinión*
* Entrevista en *La Voz de Galicia*
O **Exército Verde**, activo durante a guerra civil rusa, tivo as súas orixes en movementos nacionalistas, e constituía unha terceira forza distinguida do Exército Vermello e o Movemento Branco, que non se debe confundir co Exército Negro.

A guerra foi especialmente cruenta no sur de Rusia e en Ucraína[], onde a liña da fronte se desprazaba con frecuencia, alterando a vida civil. A cifra estimada de vítimas acada os sete millóns[].

Os continxentes máis grandes do Exército Verde foron as bandas de Ataman Grigoriev e o exército procomunista Kuban-Mar Negro (chamado tamén *Exército Vermello-verde*), con aproximadamente 15.000 tropas cada un, que loitaron contra o Exército Ruso de Voluntarios do xeneral Anton Ivanovich Denikin en 1919. Grupos paramilitares en Crimea uníronse en 1920 formando o Exército Rebelde de Crimea, que loitou xunto ó Exército Vermello contra o barón Wrangel.

A finais de 1920, os verdes disolvéronse: algúns para formar parte do Exército Vermello, e outros para unirse ó Exército Branco (os *branquiverdes*).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

* Nestor Makhno
* Exército Negro
* Movemento Branco

### Ligazóns externas

* 
*
**Félix Moreno Astray**, nado en Santiago de Compostela en 1841 e finado en Alcázar de San Juan o 21 de abril de 1880, foi un sacerdote, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

*Los precursores* de Murguía.
Na súa época de seminarista fundou e dirixiu o *Álbum Literario de Galicia*. E ao rematar os estudos dirixiu *El Diario* e colaborou en *La Estrella Compostelana*. Ordenouse sacerdote e en Santiago de Compostela fundou unha imprenta onde editou *El Diario de Santiago* e a revista teolóxica *El Cura de Aldea*. A partir da Revolución de 1868 abandonou a relixión católica e dedicouse a predicar a relixión presbiteriana. Inscribiuse na Igrexa Evanxélica de Madrid para formarse como pastor. En 1870 marchou como misioneiro á arquidiocese de Toledo e na vila de Camuñas, coa axuda do alcalde republicano federal Luis Villaseñor, permaneceu varios anos logrando converter a noventa familias. En 1874 trasladouse a Alcázar de San Juan e fundou o periódico *El Correo de La Mancha* (1874-1875).

Influencia noutros autores
--------------------------

A obra de Félix Moreno Astray gozou dun certo recoñecemento entre os seus contemporáneos. Alén de ser citado entre os precursores do galeguismo por Murguía, a súa obra foi fonte de inspiración para intelectuais como Alfredo Brañas, quen menciona a súa *Historia de la ciudad compostelana* en *El regionalismo*.

Obras
-----

* *Santiago pintoresco, monumental, artístico y literario. Historia de la ciudad compostelana*, 1863.
* *El viagero en la ciudad de Santiago*, 1865.
* *Luisa* (poemario).

Notas
-----

1. ↑  Brañas, Alfredo (1982). *El regionalismo* (en castelán). A Coruña: La Voz de Galicia. p. 200. ISBN 8460026027.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Félix Moreno Astray Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Murguía, Manuel (1886). *Los precursores*. A Coruña, Biblioteca Gallega, *La Voz de Galicia*.
* González Raposo, Benito *Félix Moreno Astray: Un heterodoxo gallego*.

### Outros artigos

* Precursores

### Ligazóns externas

* Biografía en protestantedigital.com
***Electriclarryland*** é o sétimo álbum da banda estadounidense de rock experimental Butthole Surfers, publicado o 2 de abril de 1996 a través do selo Capitol Records. O grupo conseguiu o seu primeiro Top 40 co sinxelo "Pepper". O disco foi certificado ouro pola RIAA o 20 de agosto de 1996.

O título do álbum é unha parodia do terceiro traballo de Jimi Hendrix, titulado *Electric Ladyland*. Esta é a segunda vez que a banda unha un título de parodia nunha das súas edicións. A primeira vez foi co disco *Hairway to Steven*, que fai referencia á canción "Stairway to Heaven" de Led Zeppelin. O título orixinal do traballo ía ser *Oklahoma!*, pero por medo a demandas Capitol forzou á banda a cambiar o nome.

O álbum foi tamén editado nunha versión "limpa" onde se eliminaron as bocaladas, contando cunha nova portada e a banda acreditada como "B\*\*\*h\*\*\* Surfers".

O tema "The Lord Is a Monkey" apareceu en dúa películas estreadas en 1996, *Beavis and Butt-head Do America* e *Black Sheep*.

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os temas compostos por Butthole Surfers.

1. "Birds" – 3:10
2. "Cough Syrup" – 4:33
3. "Pepper" – 4:57
4. "Thermador" – 4:35
5. "Ulcer Breakout" – 2:34
6. "Jingle of a Dog's Collar" – 3:08
7. "TV Star" – 3:06
8. "My Brother's Wife" – 5:13
9. "Ah Ha" – 3:31
10. "The Lord Is a Monkey" – 4:46
11. "Let's Talk About Cars" – 4:34
12. "L.A." – 2:46
13. "Space" – 4:25

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3721269
* Discogs: 5288
* MusicBrainz: ID

 |
**Félix Manuel de Azara y Perea**, nado en Barbuñales (daquela no Reino de Aragón) o 18 de maio de 1742 e finado na mesma vila o 20 de outubro de 1821, foi un militar, naturalista e enxeñeiro español.

Traxectoria
-----------

Ingresou na carreira militar no corpo de artilleiros, primeiro, e logo no de enxeñeiros. Distinguiuse en varias expedicións, e alcanzou o grao de xeneral de brigada.

Foi enviado a América do Sur en 1781, nunha expedición encargada de resolver o conflito dos límites entre as colonias de España e Portugal. Permaneceu alí até 1801. Antes de deixar Suramérica, enviou ó seu irmán, José Nicolás de Azara (entón embaixador de España en París), anotacións e observacións sobre zooloxía, que Moreau de Saint-Méry publicou en París en 1801, co título de *Essais sur l´histoire naturelle des Quadrupèdes*, traducido ao castelán en 1802 como *Apuntamientos para la Historia natural de los quadrúpedos del Paraguay y Río de la Plata*. Á volta de América redactou *Voyages dans l’Amérique méridionale, par don Félix de Azara*, publicado en 1809.

En 1805, retirouse para a súa localidade natal, dende onde escribiu numerosos informes, e onde faleceu en 1821.

Homenaxes
---------

Durante a súa viaxe por Suramérica describiu máis de 200 novas especies animais. Certo número de animais levan na súa honra o seu apelido: *Aotus azarae* (mico nocturno de Azara), *Dasyprocta azarae* (agutía de Azara), *Akodon azarae* (rato das herbas de Azara) ou o
*Synallaxis azarae*. Unha crista da Lúa, Dorsum Azara, débelle tamén o seu nome.

Adiantou a posibilidade da evolución das especies que máis tarde desenvolvería Charles Darwin. Este tiña en grande estima a obra de Azara (a pesar de que el non fose un naturalista profesional) e en varias das súas obras citouno como autoridade.

Notas
-----

1. ↑  *Dictionary of Scientific Biography*, vol. 1. New York, Charles Scribner's Sons, 1970, páxs. 351-352, iSBN 0684101149}}

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía en Educa.aragob.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q471014
* WorldCat
* VIAF: 44323444
* Autoresuy: 7661
* BAV: ADV10042281
* BNA: 000024603
* BNE: XX939857
* BNF: 120807915
* Botanist: Azara
* BVMC: 341
* CERL: cnp01471834
* CiNii: DA13612440
* DBE: felix-de-azara-y-perera
* DeutscheBio: 119031795
* FAST: 227406
* GEA: 1680
* GEC: 0006393
* GND: 119031795
* Gutenberg: 8709
* ISNI: 0000 0001 1025 8118
* LCCN: n88627160
* NKC: mzk2010577191
* NLG: 217784
* NTA: 086702645
* OL: OL503172A
* openMLOL: 40635
* SELIBR: 324397
* SUDOC: 029114357
* Treccani: felix-de-azara

 |
A **gueada** é un fenómeno que se dá na fala espontánea dos galegofalantes ao falaren castelán. Consiste na realización da fricativa velar xorda [x] como oclusiva velar sonora [g]. Isto é, a palabra castelá *jueves* pasaría a ser pronunciada *güeves*.

Existen dúas hipóteses que explican este fenómeno, relacionadas con dúas hipóteses sobre a orixe da gheada no galego.

* Se tomamos a tese estruturalista ou autonomista, que di que a gheada é unha evolución fonética no galego, a gueada trataríase dunha ultracorrección. Así, os falantes que en galego pronuncian *ghaliña*, espontaneamente dirían *ghallina* en castelán, mais corrixiríanse para dicir *gallina.* De forma análoga, ultracorrixirían os casos en que o castelán pronuncia [x] (fonema semellante ao [ħ] da gheada) e pasarían a pronunciar o castelán correcto *jueves* como *güeves*.
* Se tomamos a tese adstratística ou castelanista, que di que a gheada é unha interferencia do castelán na lingua galega, teríamos que a gueada é o paso previo que leva á gheada. Así, os falantes galegos terían dificultades para pronunciar o fonema [x] do castelán, e usarían o fonema galego máis achegado, o [g]. Isto é, ante a incapacidade de pronunciar *jueves*, espontaneamente dirían *güeves*. Posteriormente estes falantes corrixiríanse, mais sen chegar á pronuncia correcta, o que daría *ghueves* (co fonema aspirado [ħ]). E, por ultracorrección, pasarían a pronunciar todos os fonemas [g] do castelán como [ħ], e posteriormente tamén no galego.

Aínda que conflúa xeograficamente coa gheada, non se trata dunha variación dialectal, senón diafásica, ao darse este fenómeno en persoas de máis idade e menos estudos.

Ramón Mariño Paz facía a seguinte reflexión ao respecto:

> 
> 
> A gheada e a gueada son dous fenómenos caracteristicamente galegos para os que temos documentación segura bastante anterior aos inicios do século XIX. Para a primeira pódense citar, entre outros testemuños, o *prolojos* do romance galego con que Juan Correa Mendoza y Sotomayor concorreu ao asunto segundo do certame das Festas Minervais compostelás de 1697 (FM, 37), o *"estrujas y estruas"* que o Padre Sarmiento recolleu na Pontevedra de mediados do século XVIII (CVVVGDV, 110) ou o *baja* 'baga' que Sobreira anotou nunha das súas papeletas ao final da mesma centuria (PDG, 349). Para a segunda creo que valen casos ben coñecidos coma as *higüelas* e *aguares* dun documento en castelán de 1652, a *religuion* dun texto de de Fr. Benito Mosquera de 1699, as *ogas de migo*, o *pagal* (por *pajar*) e a *tega* (por *teja*) que se len nun documento da parroquia de San Salvador de Coiro (Cangas do Morrazo) datado en 1727.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Dúbida *A gheada* no *Consultório Lingüístico* da AGAL.
2. ↑  *Gueada y geada gallegas*, de José Luis Pensado e C. Pensado Ruíz (Anexo 21 da revista Verba, Santiago de Compostela, 1983).
3. ↑  *O idioma galego no limiar da súa renacenza* (p.61 e seguintes).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Gheada
* Seseo
**Florencio García Goyena**, nado en Tafalla en 1783 e finado en 1855, foi un xurista e político español.

Traxectoria
-----------

Cursou os seus estudos de Dereito nas Universidades de Madrid e Salamanca. En 1823 exiliouse a Francia, regresando á morte de Fernando VII.

Ocupou os cargos de síndico-consultor das Cortes e Deputación de Navarra; fiscal criminal en Burgos; corrixidor en Guipúscoa; gobernador civil en Granada e Zaragoza; Rexente das audiencias de Valencia e Burgos; Maxistrado e presidente da Sala de Indias do Tribunal Supremo; Ministro de Xustiza con Joaquín Pacheco e no gabinete de Joaquín María López en 1843.

Incorporado dende moi cedo á Comisión Xeral de Codificación. A partir de 1846 participou decisivamente na elaboración do proxecto de Código Civil de España de 1851, tendo por base o Código Civil Francés, pasando a súa posteridade como o seu redactor.

Admirador, en materia penal, do xurista británico Sir William Blackstone e da Escola Penal inglesa, salvo no referente á institución do xurado, e contrario ás ideas de Cesare Beccariano extremo de aplicación da pena máxima, puxo freo aos dereitos forais, e introduciu o *habeas corpus* na lexislación española.

| Reinado de Isabel II de España |
| --- |
| *Segue a:* Joaquín Francisco Pacheco y Gutiérrez Calderón | **Florencio García Goyena**(1847-1847) | *Precede a:* Ramón María Narváez |
| Presidente do Goberno de España |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q634073
* WorldCat
* VIAF: 21131741
* Auñamendi: 61369
* BNE: XX1247439
* BVMC: 71904
* CiNii: DA14357757
* DBE: florencio-garcia-goyena-y-ororbia
* Dialnet: 1638162
* FAST: 177124
* GND: 1157140386
* ISNI: 0000 0000 8340 5601
* LCCN: n85269320
* OL: OL1316528A
* PTBNP: 133862
* SUDOC: 112851681
* Senadores de España (1834-1923): 1143

 |
A **filoloxía clásica** é a rama da filoloxía que atende ao estudo das linguas clásicas: latín e grego clásico. É, ademais, unha rama dos estudos clásicos.

Obxecto de estudo
-----------------

A filoloxía clásica ocúpase do estudo das linguas latina e grega antiga. Ao estudarse sempre en conxunto co resto das disciplinas que engloban os estudos clásicos, os filólogos clásicos ou clasicistas ocúpanse do estudo das civilizacións de Grecia e Roma no seu conxunto: linguas, historia, filosofía, mitoloxía, relixión, arte, arqueoloxía e política. Estes estudos foron considerados no mundo occidental como o xerme dos estudos das humanidades. A creación de novas subdisciplinas como os estudos do sánscrito e do indoeuropeo contribuíu con achegas directas ou indirectas ao campo da filoloxía clásica.

Tradicionalmente asociáronse aos estudos de filoloxía clásica nun sentido estrito todos aqueles que están relacionados coa historia e as culturas de Grecia e de Roma:

* Historia de Grecia e Roma.
* Mitoloxía clásica.
* Historia da arte clásica.
* Filosofía grega e romana.
* Fonética, morfoloxía e sintaxe.
* Lingüística diacrónica, dialectoloxía e historia da lingua.
* Linguas indoeuropeas: sánscrito.
* Epigrafía, paleografía e papiroloxía.
* Métrica.
* Retórica.
* Crítica textual.
* Tradución.

En varios países de Europa, como no Reino Unido, a especialización en Historia Antiga, así como calquera afondamento relacionado co mundo clásico (arte, filosofía, mitoloxía e historia) lévase a cabo dentro do departamento ou facultade de estudos clásicos. Na maioría das universidades europeas, os estudos clásicos existen como un departamento dentro dunha facultade. Con todo nas universidades británicas de Oxford e Cambridge existe unha facultade especializada para estes.

Clasicistas famosos
-------------------

* Friedrich Nietzsche.
* Theodor Mommsen.
* Ulrich von Wilamowitz-Möllendorff.
* August Pauly.
* Georg Wissowa.
* Félix Jacoby.
* Eduard Fränkel.
* Hugh Lloyd-Jones.
* John Chadwick.

Clasicistas famosos españois
----------------------------

* Agustín García Calvo.
* Antonio López Eire.
* Antonio Tovar.
* Alberto Bernabé.
* Carles Riba.
* Francisco Rodríguez Adrados.
* José Manuel Pabón.
* Martín Sánchez Ruipérez.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do Grao en Filoloxía Clásica da Universidade de Santiago de Compostela.
* Asociación de Jóvenes Investigadores Filólogos Arquivado 19 de setembro de 2007 en Wayback Machine. da Universidade Complutense de Madrid (AJIF–UCM).
* Sección galega da Sociedad Española de Estudos Clásicos (SEEC).
* Ganímedes. Asociación de Investigadores Noveles de Filología Clásica
Localización da Illa Pedro I na Antártida
A **illa Pedro I** (en noruegués: *Peter 1.s øy* (bokmål)) é unha illa de orixe volcánica situada no Mar de Bellingshausen uns 450 quilómetros ao oeste do sector continental da Antártida Occidental. Descuberta o 21 de xaneiro de 1821 por Fabian Gottlieb von Bellingshausen, desde 1929 é un territorio antártico reclamado pola coroa norueguesa, aínda que os seus dereitos sobre a mesma non foron ratificados e están suspendidos baixo os termos do Tratado Antártico de 1961.

Xeografía
---------

A illa principal ten unha superficie de 156 km², aínda que sumándolle illotes e arrecifes adxacentes a área emerxida alcanza o 243 km². Alcanza unha altura de 1646 msnm no pico Lars Christensen, un volcán extinto a partir do cal probablemente se formou a illa. A superficie da illa atópase na súa maior parte cuberta por glaciaré; salvo nun breve período no verán, as costas están rodeadas por unha banquisa xeada que dificulta o acceso.

Clima
-----

As temperaturas medias do mes máis cálido, xaneiro, roldan 1°C; durante o mes máis frío, xullo, sitúanse ao redor dos 23 °C baixo cero. Como outras zonas da Antártida, rexistrouse unha lenta e progresiva elevación das temperaturas debido ao quecemento global.

Fauna e flora
-------------

A superficie xeada non permite o desenvolvemento de ningunha clase de vexetación, excepto brións e líquens adaptados ao arduo clima polar. Existen unhas poucas colonias de pingüíns na illa, e unha abundante poboación de focas.

Historia
--------

A illa foi identificada por primeira vez en 1821 pola expedición rusa ao mando de von Bellingshausen, quen a chamou Pedro I en homenaxe ao tsar Pedro o Grande. Con todo, von Bellingshausen non puido desembarcar nela debido ao cerco xeado ao seu ao redor; non sería até o 2 de febreiro de 1929 en que unha expedición norueguesa ao mando de Onda Olstad tomou posesión da illa, construíndo unha choza de madeira na costa na que o capitán Nils Larsen gravou a inscrición *A Norvegia*. O parlamento noruegués ratificou a reclamación en 1931.

En 1955 instalouse na illa unha base meteorolóxica e de transmisións, que opera actualmente de forma automática. En ningún momento da súa historia houbo residentes permanentes na illa.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Pedro I Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202780
* WorldCat
* VIAF: 239596747
* GEC: 0501035
* GeoNames: 6620309
* GND: 4305976-4
* OSM: 2955118
* TGN: 1008585
* VOGRIPA: 2810

 |
**Fiar** ou o **fiado** é o proceso de torcer e estirar unha fibra para obter un único fío longo e resistente.

As diversas fibras utilizadas na elaboración de tecidos procésanse de diferentes maneiras, aínda que todas inclúen un paso final da fiado no que se utiliza un fuso ou unha roca. No fuso as fibras, en Galicia de la ou liño, pero que tamén poden ser de algodón, xuta, seda e moitos outros materiais de orixe animal ou vexetal, cóllense coa man esquerda e guíanse coa dereita, da que pendura o fuso. O fuso está xirando, o que imprime unha torsión ao fío e fai que teña a característica estrutura helicoidal.

Un avance foi a introdución da roca, unha roda accionada co pé e que xira multiplicando a velocidade de fiado. A utilización do vapor para mover a roca deu lugar á Revolución Industrial.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q59172
* AAT: 300053661
* BNCF: 12256
* BNF: 11942815d
* BRE: 3170523
* EBID: ID
* GEC: 0230824
* GND: 4396899-5
* LCCN: sh85126713
* NDL: 00560880
* NKC: ph137718

 |
**Maupiti** é un pequeno atol de coral cunha illa volcánica no medio dela, atópase nas illas de Sotavento das illas da Sociedade, na Polinesia Francesa. É a illa máis occidental do arquipélago, a 40 km ao oeste de Bora Bora.

Maupiti consiste nunha illa de 380 m de altitude que se atopa no medio dunha lagoa rodeada por cinco illotes baixos e uns escollos de coral (animal) e aberta ao océano por dous pasos navegables. A superficie terrestre é de 11 km², o total de todo atol é de 13´5 km².

A vila principal é Vaiea, cunha poboación total de 1.234 habitantes no censo do 2012. A actividade principal é o cultivo de sandías e a recolección de copra. O templo protestante é o centro relixioso e social da illa, aínda que os adventistas e os mormóns teñen tamén os seus lugares de culto.

Atópanse vestixios arqueolóxicos datados ao redor do ano 850 dC. Trátase de petróglifos representando tartarugas, anzois e colgantes de dentes de cachalote que son comparables aos atopados en Nova Zelandia, pero anteriores. O primeiro europeo que a viu foi o neerlandés Jacob Roggeveen en 1722. Historicamente a illa tivo unhas relacións estreitas con Bora Bora. Ao principio do século XIX quedou baixo a soberanía do gran xefe de Bora Bora. En 1877 entrou en conflito coa illa veciña por litixios sobre o atol Manuae, e pediu o protectorado francés.

Historicamente coñecíase co nome de *Maurua*, e Domingo Boenechea en 1775, chamouna *San Antonio*.

**barco de fornecemento de Maupiti** Os barrís azuis no peirao son noni que se envía a Papeete para o seu procesamento.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MAUPITI VIDÉO HD

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q836283
* WorldCat
* VIAF: 2280166535886312880004
* EBID: ID
* GEC: 0511370
* GeoNames: 4034203
* GND: 1027403212
* LCCN: sh2004005049
* SUDOC: 11240040X

 |