Coordenadas: 42°04′34″N 07°29′47″O﻿ / ﻿42.07611, -7.49639

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Soutelo.

Vista da aldea.
**Soutelo Verde** é un lugar da parroquia do Castro de Laza, no concello ourensán de Laza, na comarca de Verín. Segundo o INE e o IGE en 2011 tiña 66 habitantes (28 homes e 38 mulleres), tres menos ca en (28 homes e 41 mulleres, segundo o IGE) e seis menos ca en 2009.

|  |
| --- |
| **Gráfica de evolución demográfica de Soutelo Verde, O Castro de Laza, Laza entre 2000 e 2018** |
|  |
|      Poboación de dereito (2001-2014) segundo os censos de poboación do INE.  |

Xeografía
---------

O lugar está na marxe dereita o curso alto do río Támega, a 8 km do seu nacemento. Pola aldea pasan dous dos seus afluentes, o río de Carraxo e o rego da Ribeira. Pola aldea pasa o camiño de Santiago, que vai pola estrada OU-113 entre Laza e Vilar de Barrio. No lugar están os barrios do Peso (ao sur do rego da Ribeira, até a ponte do Peso), O Canto (entre o rego da Ribeira e o río de Carraxo, cara á estrada OU-113), Entre as Pontes (entre a ponte do Peso e a ponte do río Carraxo) e A Poula (ao norte do río de Carraxo).

Historia e patrimonio
---------------------

Fonte e cruceiro.
Peto de ánimas.
Capela de San Martiño.

O topónimo «Soutelo Verde» fai referencia a un pequeno souto, bosque de castiñeiros.

En 2015 o etnógrafo Bruno Rúa descubriu na fieiteira do Castro dos Mouros un menhir de granito da Idade de Bronce. O megálito, de 2 metros de alto e 70 cm de ancho, é do tipo «forma cabeza», que trata de imitar un corpo humano de pé, con cabeza e brazos pegados ao corpo. Segundo a lenda, o menhir é un home que se intentou roubar a peza de ouro que sostiña a bóveda baixo o castro, e como castigo o rei mouro o converteu en pedra. Outra lenda conta que cando as mozas ían levar o gando aos prados da Escaceira, a moura que vivía no Pozo da Moura, que nunca secaba, a carón do menhir, insistía en peitealas.

O petróglifo das Ferraduras está formado por catro ou cinco cavidades e un signo en forma de ferradura. Segundo a lenda, a marca da ferradura foi deixada polo cabalo do Apóstolo Santiago ao saltar o monte das Penedas de Avión cara ao monte das Ferraduras.
O Castro dos Mouros é un poboado castrexo, posiblemente habitado polos tamaganos, tribo que recibe o seu nome do río Támega. A fortificación estaba rodeada por un foxo que no 80 % do perímetro, de até 10 metros de ancho e 7 metros de profundidade nalgúns tramos, se ben foi alterada por actividades forestais e xa non se conservan restos de muralla ou construcións.
Durante a romanización de Galicia pasaba polo val do Támega a Vía Secundaria IV, que unía Chaves e Baños de Molgas.

No lugar dos Trigos, en San Martiño, consérvanse os restos dunha necrópole medieval, alterada polas actividades agrícolas e gandeiras. Atopáronse lápidas de lousa, algunhas con inscricións, que foran reutilizadas para limitar os campos. O nome de San Martiño podería indicar a presenza dunha antiga ermida, que se correspondería co cemiterio.

Hai unha antiga explotación mineira de estaño nas Boreas Fundidas.

A fonte e cruceiro están situados no medio do lugar. Detrás da fonte instalouse un lavadoiro comunal de pedra.

A capela de San Martiño é un edificio rectangular de comezos do século XIX, construído en estilo popular con cachotaría, agás a fachada construída con pedras de cantaría. A portada é alintelada, con fiestras rectangulares a ambos os lados. Sobre a fachada hai unha espadana cunha campá, con dous pináculos nas esquinas do edificio. Anexo á capela hai un peto de ánimas de 1813, a carón do antigo camiño cara ao río Carraxo, co seguinte texto, «Pasajero que vas caminando, socorred las almas que están penando».

Economía
--------

A actividade económica principal é agropecuaria: agricultura, gandaría e industria madeireira. Antigamente había unha ferraría moi activa e dous zapateiros. Tamén chegou a haber dous bares e dous colmados, se ben na actualidade só sobrevive a panadaría A Casa das Bicas, especializada na fabricación de bicas brancas, variedade típica da zona.

Cultura e festas
----------------

O Entroido de Soutelo Verde é similar ao Entroido de Laza, con peliqueiros e farrapada.

O terceiro domingo de agosto celébrase a festa da Virxen das Dores, na capela do mesmo nome. Antigamente celebrábase o 15 de setembro, con misa solemne e procesión. Na Semana Santa faise a Procesión do Encontro, na que a imaxe da Virxe das Dolores é levada en procesión a medio camiño cara ao lugar de Castro de Laza, preto do río Támega, onde antigamente había un cruceiro e unha pequena capela adicada a Santa María Magdalena.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares do Castro de Laza

| Lugares da parroquia do Castro de Laza no concello de Laza (Ourense) |  |
| --- | --- |
| O Castro | Correchouso | O Navallo | Naveaus | Soutelo Verde | Tamicelas | Vilameá |

### Parroquias de Laza

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Laza |  |
| --- | --- |
| A Alberguería (Santa María) | Camba (San Salvador) | Carraxo (San Bieito) | O Castro de Laza (San Pedro) | Cerdedelo (Santa María) | Laza (San Xoán) | Matamá (Santa María) | Retorta (Santa María) | Toro (San Lourenzo) | Trez (Santiago) |

Notas
-----

1. ↑  INE (ed.). "Instituto Nacional de Estadística. Nomenclátor. Relación de unidades poblacionales" (en castelán). Consultado o 30.marzo.2013.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor de Galicia – Laza – O Castro de Laza". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 30.marzo.2013.
3. ↑  "Camino Sanabrés - Vía de la Plata. Etapa 9.- De Laza a Xunqueira de Ambias". *Federación Española de Asociaciones de Amigos del Camino de Santiago* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2016. Consultado o 11 de xaneiro de 2016.
4. ↑  Xunta de Galicia (26 de febrero de 2008). "Parroquia de Castro de Laza" (PDF).
5. ↑  Martínez, Sindo (11 de abril de 2015). "Descubren una estatua menhir de hace 4.000 años en un monte de Laza". *La Voz de Galicia* (en castelán).
6. 1 2  Pedrafita de Rebordiño na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
7. 1 2 3  Castro dos Mouros na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
8. 1 2 3 4  "Catálogo de planeamento arqueolóxico" (PDF). *Xunta de Galicia*. 26 de febreiro de 2008.
9. ↑  Taboada Chivite, X. (1953). "Carta arqueológica de Verín". *Actas del III Congreso Nacional de Arqueología*. Zaragoza.
10. ↑  Fernández Castos, Manuel; Fuentes Corral, Manuel (15 de novembro de 1926). "Unha nova vía romana". *Nós* (35): 4–5.
11. 1 2 3 4  Diéguez Añel, Antonio Augusto (2015). *La cuna del pequeño Támega. Naturaleza, historia y costumbres*. Mesada. p. 199.
12. ↑  Diéguez Añel, Antonio Augusto. *La cuna del pequeño Támega. Naturaleza, historia y costumbres*. Mesada. pp. 198–199.
13. ↑  Capela de San Martiño de Soutelo Verde na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
14. ↑  Xunta de Galicia (26 de febrero de 2008). "Parroquia de Castro de Laza" (PDF).
15. ↑  Peto de ánimas de Soutelo Verde na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
16. ↑  "Xinzo de Limia y pueblos del Macizo Central comienzan el Carnaval más largo de Galicia". *Te Interesa* (en castelán). 19 de xaneiro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12400680
* código INE: 32039040500

 |