|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Cúpula da Rocha
Vista exterior.
Cúpula da Rocha dende o Monte das Oliveiras.
A **Cúpula da Rocha** ou o **Domo da Rocha** (en lingua árabe, **قبة الصخرة Qubbat as-Sajra**) é un monumento islámico situado na cidade vella de Xerusalén, no centro do Monte do Templo. Os musulmáns cren que a rocha que se atopa no centro da cúpula é o punto dende o cal Mahoma ascendeu aos ceos para se reunir con Deus, acompañado polo anxo Gabriel. En honra a devandito episodio da vida de Mahoma, foi construído o edificio entre os anos 687 e 691 polo noveno califa, Abd al-Malik.

Os credos xudeu e cristián afirman que ese lugar foi onde Abraham estivo a piques de sacrificar ao seu fillo Isaac por orde de Xahveh e onde Xacob viu á súa vez a escaleira ao ceo, segundo os relatos da Xénese. O islam recolle tamén a tradición do sacrificio de Abraham, aínda que na versión islámica o fillo non era Isaac senón o primoxénito, Ismael. Segundo a tradición xudía desde esta primeira pedra construíuse o mundo. Alí foi erixido o *Sanctasanctórum*, a parte máis sacra do templo de Xerusalén.

Sen cambios esenciais durante máis de trece séculos, a Cúpula da Rocha segue a ser un dos máis preciosos e duradeiros tesouros arquitectónicos do mundo.

Tecnicamente, a Cúpula da Rocha non se considera unha mesquita, mais si é un lugar de culto para o islam. Xunto ao Domo da Rocha, coa súa cúpula dourada, no extremo sur da chaira, atópase a Mesquita de Al-Aqsa coa súa cúpula prateada, e anexa ao Domo da Rocha atópase a Cúpula da Cadea. Tamén se adoita chamar erroneamente Mesquita de Omar á Cúpula da Rocha.

O significado deste sitio abrolla tradicións relixiosas monoteístas ligadas coa rocha á que preserva a cúpula dourada: coñecida como a "Rocha Fundacional", a mesma é considerada un importante punto de referencia polos monoteístas.

Historia
--------

### Época pre-islámica

*Artigos principais**:* Monte do Templo, Templo de Herodes e Aelia Capitolina.
Reconstrución do Templo de Herodes visto desde o leste. (Maqueta da Terra Santa de Xerusalén, 1966)
A Cúpula da Rocha está situada no centro do Monte do Templo, o lugar do Templo de Salomón e o Segundo Templo xudeus, que foi amplamente expandido durante o reinado de Herodes o Grande no século I a. C.. O Templo de Herodes foi destruído no ano 70 polos romanos, e trala revolta de Bar Kokhba no 135, erixiuse un templo na honra do deus *Xúpiter Capitolino* no seu lugar.

Xerusalén estivo baixo o poder do Imperio bizantino desde o século IV ata o VI. Durante este tempo, a peregriñaxe cristiá a Xerusalén comezou a desenvolverse.

A Igrexa do Santo Sepulcro foi construída polo emperador Constantino I na década de 320, pero o Monte do Templo quedou esquecido e convertido nun vertedeiro tralo infrutuoso intento de reconstruír o Templo xudeu do emperador Xuliano o Apóstata.

### Época cruzada

A Cúpula da Rocha identificada co Templo de Salomón durante a época cruzada do Reino de Xerusalén.
Durante séculos os peregrinos cristiáns puideron visitar o Monte do Templo, pero a escalada de violencia na súa contra por parte das autoridades musulmás deu lugar ás Cruzadas. Os cabaleiros cruzados capturaron a cidade en 1099 e a Cúpula da Rocha foi entregada aos augustinos que a converteron nunha igrexa, mentres que a mesquita de Al-Aqsa pasou a ser o palacio real. Os cabaleiros templarios identificaron a Cúpula da Rocha como o lugar no que se erixira o Templo de Salomón e estableceron o seu cuartel xeral nun recinto da mesquita de Al-Aqsa durante gran parte do século XII. O *Templum Domini*, como pasou a coñecerse a Cúpula, apareceu nos selos oficias dos Grandes Mestres Templarios, como por exemplo nos de Everard des Barres e Renaud de Vichiers, e axiña converteuse en modelo arquitectónico para as igrexas redondas templarias por toda Europa, como a Igrexa do Temple en Londres.

Notas
-----

1. ↑  Por exemplo, Al-Hakim bi-Amr Allah ordenou a destrución da Igrexa do Santo Sepulcro.

1. ↑  Árabe: صخرة (Sajrah); hebraico: אבן השתייה (Even Hashetiá).
2. ↑  Considerado tamén santo polos hebreos, o lugar en cuestión é non menos venerado polos musulmáns, quen construíron o Domo da Rocha para preservar dito sitio.
3. ↑  Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Aelia Capitolina". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press. p. 256. Lester L. Grabbe (2010). An Introduction to Second Temple Judaism: History and Religion of the Jews in the Time of Nehemiah, the Maccabees, Hillel, and Jesus. A&C Black. p. 29.
4. ↑  Davidson, Linda Kay and David Martin Gitlitz *Pilgrimage: From the Ganges to Graceland : an Encyclopedia* Volume 1, ABC-CLIO, Inc, Santa Barbara, CA 2002, p. 274.
5. 1 2  Sebag Montefiore 2011.
6. ↑  Stark, Rodney. *God's Battalions; a Case for the Crusades*. Harper Collins, NY, 2009, pp. 84–85.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Sebag Montefiore, Simon (2011). *Jerusalén: la biografía* (epub)`|format=` require `|url=` (Axuda). Crítica. ASIN B007PKNKYG.

### Outros artigos

* Templo de Xerusalén
* Muro das Lamentacións
* Mesquita de Omar
* Chaira das Mesquitas

| * v
* c
* e
Cidade Vella de Xerusalén e as súas murallas |
| --- |
| Patrimonio da Humanidade da  UNESCO |
| Xudaísmo(Sefardís/AsquenacísRabino Xefe) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Xeral | 
* Muro sur
* Muro das Lamentacións
* Túnel do Muro das Lamentacións
* Pequeno Muro das Lamentacións

 |
| Ortodoxo | 
* *Sinagoga Hurva*
* *Sinagoga Ohel Yitzchak*
* Sinagoga Ramban
* *Sinagoga Tiferet Yisrael*

 |
| Outros | 
* Sinagoga Ari
* Catro Sinagogas Sefardís
* Sinagoga Ohr ha-Chaim
* Singoga Tzuf Dvash

 |

 | **Áreas**

Barriocristián
Muristán
Barriomusulmán
Barrioarmenio
Barrioxudeu
Monte doTemplo

**Barrios desaparecidos**:Barrio marroquí  
**Portas**:1. Iafa 2. Sión 3. Esterco 4. Dourada 5. Leóns 6. Herodes7. Damasco 8. Nova (*Dobre, sinxela'*)Al-Mawazin
**Estradas circundantes**: * Hativat Yerushalayim
* HaTsanhanim
* Estrada de Jaffa
* Xericó
* Ma'ale HaShalom
* Ofel
* Sultan Suleiman
 |
| Cristianismo | 

|  |  |
| --- | --- |
| *"Status quo"* | 
* Igrexa do Santo Sepulcro
	+ Deir Es-Sultan
* *Vía Dolorosa*
* Véxase tamén: *Nova Igrexa do Theotokos*

 |
| Catolicismo(Custodia da Terra Santa) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Latina(Patriarcado) | 
* Capela de Simón de Cirene
* Monasterio da Flaxelación
	+ Igrexa da condena e imposición da Cruz
	+ Igrexa da Flaxelación
* Igrexa da Santa Familia
* *Igrexa de Santiago o Interciso*
* Concatedral do Santo Nome de Xesús
* *Igrexa de Santa María dos Alemáns*
* *Igrexa de Santa María dos Latinos*
* Convento das Irmás de Sión
	+ Igrexa do Ecce Homo
* Mosteiro de San Salvador
* Igrexa de Santa Ana
* *Templum Domini*

 |
| Catolicismo melquita(Patriarcado) | 
* Catedral da Anunciación

 |
| Católicos armenios | 
* Igrexa da Nosa Señora do Espasmo

 |

 |
| Ortodoxos occidentais | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ortodoxia grega(Patriarcado) | 
* Igrexa de San Xoán Bautista

 |

 |
| Ortodoxos orientais | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ortodoxia armenia(Patriarcado) | 
* Catedral de Santiago
* Igrexa dos Santos Arcanxos
* Igrexa de San Toros

 |
| Ortodoxia siríaca | 
* Mosteiro de San Marcos

 |

 |
| Protestantes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Anglicanos | 
* Igrexa de Cristo

 |
| Luteranismo | 
* Igrexa do Redentor

 |

 |

 |
| Islam(SunnismoGran Muftí) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Nobre Santuario(Waqf) | 
* Mesquita de Al-Aqsa
* Cúpula da Ascensión
* Cúpula da Cadea
* Cúpula de al-Khalili
* Cúpula do Profeta
* Cúpula da Rocha
* Cúpula de Iusuf
* Mesquita Marwani

 |
| Outros | 
* Mesquita Al-Buraq
* Mesquita Al-Yaqoubi
* Mesquita Al-Khanqah al-Salahiyya
* Mesquita de Omar

 |

 |
| 
* Restos ou edificios reconstruídos en *cursiva* (autoridade ao cargo en pequeno)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172077
* WorldCat
* VIAF: 134358038
* BRE: 2122647
* EBID: ID
* GeoNames: 6269612
* GND: 4387050-8
* ISNI: 0000 0001 2288 6525
* LCCN: n85264265
* NKC: ko20191033338
* Structurae: 20015570

 |