recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Richard Aoki**, nado en 1938 e finado o 15 de marzo de 2009, foi un activista pro-dereitos civís estadounidense de ascendencia xaponesa, un dos primeiros membros dos Panteras Negras.

Traxectoria
-----------

Nado en San Leandro, California, en 1938, foi trasladado en 1942, xunto coa súa familia, a un campo de concentración, até que rematou a segunda guerra mundial. Máis tarde mudáronse para Oakland (California). Aoki estivo durante oito anos no exército norteamericano, máis tarde asistiu ao Merritt College, onde fixo amizade con Huey P. Newton e Bobby Seale, cofundadores dos Panteras Negras. En 1968 graduaríase en Socioloxía, pola Universidade de Berkeley, California. A pesar de que houbo moitos militantes de orixe asíatica nos Panteras Negras, Aoki foi o único que chegou a ostentar un cargo de importancia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q964627
* WorldCat
* VIAF: 121977366
* BNB: ID
* FAST: 1923457
* ISNI: 0000000080494952
* LCCN: no2010103223
* SUDOC: 162547439
* WikiTree: Aoki-15

 |
**Belém Tajes**, (pronunciado /beˈlɛŋ taˈʃɛs/), nada en Buenos Aires en 1985, é cantante, compositora e especialista en musicoterapia. Converteuse en vocalista de Luar na Lubre no ano 2017.

Traxectoria
-----------

Creceu en Arou (Camariñas) e vive en Perillo (Oleiros). Estudou no Conservatorio da Coruña e Carballo e en escolas de música de Santiago de Compostela e A Coruña. Foi alumna de Ángeles Dorrio e Carmen Rey. Con base na música tradicional tamén ten formación en jazz, soul e rock.

Traballou en Irlanda na recolleita dun cancioneiro vinculado ao mar dentro do proxecto Tosta Cultural Cargo. Creadora do proxecto VooDoo gañador dun premio Martín Códax da música e participou en Sisters in the House.

En 2023 publicou o sinxelo Arou'79, preludio do seu novo disco que chegará en abril de 2024.

Notas
-----

1. ↑  Queremos Galego (ed.). "Belem Tajes, música". Consultado o 8 de maio de 2018.
2. 1 2 3 4 5  Sermos Galiza (ed.). "Belém Tajes, nova voz de Luar na Lubre". Arquivado dende o orixinal o 08 de maio de 2018. Consultado o 8 de maio de 2018.
3. ↑  Portabales, Pablo. "Los aires camariñáns de Belem Tajes renuevan la voz de Luar na Lubre". Consultado o 8 de maio de 2018.
4. ↑  F. X. La Voz de Galicia, ed. "Belem Tajes, nova vocalista de Luar na Lubre". Consultado o 8 de maio de 2018.
5. ↑  ""Arou 79" a viaxe musical de Belém Tajes - Adiante Galicia". 2023-12-22. Consultado o 2024-01-10.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial
*
Don Quixote imaxinaba as súas aventuras caballerescas.
A **imaxinación** (do latín *imaginatĭo, -ōnis*) é un proceso superior que permite ao individuo manipular información xerada intrinsecamente co fin de crear unha representación percibida polos sentidos da mente. «Intrinsecamente xerada» significa que a información formouse dentro do organismo en ausencia de estímulos do ambiente. No que respecta a «sentidos da mente», son os mecanismos que permiten «ver» un obxecto que se visualizou previamente pero que xa non se atopa presente no ambiente. Cabe aclarar que cando imaxina non se reduce só ao sentido da visión, senón tamén a outras áreas sensoriais.

No sentido anterior a imaxinación ten semellanza co proceso de percibir. No entanto, a primeira non se limita á segunda. A imaxinación é un proceso máis abstracto, isto é, que non necesita dun obxecto presente na realidade (nese instante), ela sérvese da memoria para manipular a información e relacionala de formas que non dependen do estado actual do organismo. É dicir, a imaxinación toma elementos antes percibidos e experimentados, e transfórmaos en novos estímulos e realidades.

As orixes do estudo da imaxinación datan desde as reflexións filosóficas. No entanto, o seu posicionamento como materia de estudo científico, afastado de especulacións metafísicas, dáse co nacemento da psicoloxía experimental, a pesar disto, consérvase como un compoñente psíquico lonxe de ser descifrado. É só ata finais do século XX e principios do presente século que a imaxinación tómase como desafío para a investigación psicolóxica e neurocientífica, e os métodos conxuntos de neuroimaxe e condutuais permiten albiscar hipóteses de como o cerebro imaxina.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *imaxinación*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Drubach, D et al. Imaxinación: definicióm, utilidade e neurobioloxía En: revista de neuroloxía, 2007, 45:353-8.
* Fabiani, Paolo. *The philosophy of the imagination in Vico and Malebranche* (Florence: Florence University Press, italian edition 2002).*(en italiano)*
* Paul Harris - The Work of the Imagination ISBN 978-0-631-21886-9 Paperback September 2000, ©2000, Wiley-Blackwell

### Ligazóns externas

* Capítulo de Redes sobre a Imaxinación

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34516
* AAT: 300056115
* BNCF: 5997
* BNF: 11948958d
* BRE: 1928547
* EBID: ID
* GND: 4072730-0
* JSTOR: imagination
* LCCN: sh85064466
* MAG: 2868805
* NKC: ph234789
* PSH: 9333

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D007092
* UMLS: C0020913

 |
Áureo do 193 representando a Lucius Septimius Severus.
O **áureo** (en latín: *aureus*, plural *aurei*) era unha moeda da antiga Roma de ouro, equivalente a 25 denarios de prata.

Historia
--------

Foi emitida regularmente dende o século I a. C. até o século IV d.C. cando foi substituído polo sólido (*solidus*). O áureo tiña aproximadamente as mesmas dimensións do denario, aínda que moito máis pesado debido á densidade do ouro.

A partir da época de Xulio César, o áureo pasou a ser acuñado con máis frecuencia. César tamén fixou o peso da moeda en 1/40 da libra romana (aproximadamente o equivalente a 8 gramos). Durante o reinado de Nerón, o peso do áureo foi reducido a 1/45 de libra. Durante o goberno de Marco Aurelio, a produción declinou, e con Caracalla foi desvalorizado de novo o seu peso: 1/50 de libra. Foi substituído polo *solidus* no 309 d. C. durante o reinado de Constantino.

Equivalencias
-------------

Entre o 27 a.C. e o 212 d.C. un áureo (1/40 de libra de ouro, desvalorizado a un 1/50 libra en 212), equivalía a:

* 25 denarios de prata.
* 100 sestercios de bronce.
* 400 ases de cobre.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Áureo*** |

### Bibliografía

* Cohen, Henry. *Description historique des monnaies frappées sous l'Empire romain*. MM. Rollin & Feuardent. 2ª edición. París, 1880-1892 (Tomo I: 1880. Tomo II: 1882. Tomo III: 1883. Tomo IV: 1884. Tomo V: 1885. Tomo VI: 1886. Tomo VII: 1888. Tomo VIII: 1892 (mais táboa de emperadores).

### Outros artigos

* Roma Antiga
* República Romana
* Imperio Romano
* Tesouro romano de Tréveris
* Tesouro de Lentilly

### Ligazóns externas

* Exposición numismática online *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q476078
* AAT: 300192871
* BRE: 1840189
* EBID: ID
* GEC: 0081928
* GND: 4873978-9

 |
A **bandeira de Andalucía** segundo se define no artigo 3.1 do Estatuto de Autonomía de Andalucía

> 
> 
> ... é a tradicional formada por tres bandas horizontais -verde, branca e verde- de igual anchura, tal coma foi aprobada na Asemblea de Ronda de 1918.
> 
> 

En ambas caras e en situación centrada reprodúcese o Escudo Oficial de Andalucía que ten unha altura de dous quintas partes da anchura da bandeira.
Tanto a bandeira coma o himno e o escudo foron adoptados pola Xunta Liberalista de Andalucía na Asemblea de Ronda de 1918, onde proclamouse que en adiante a bandeira de Andalucía consistiría en tres bandas horizontais do mesmo ancho, verde, branca e verde. Blas Infante foi o responsable directo da creación da bandeira, cuxo deseño xustificou polo verde, a cor dos Omeia, e o branco, propio do Imperio Almohade, períodos que desde a súa óptica foron dúas das épocas de maior esplendor do poder político centralizado en Andalucía.

Xunto con este significado *histórico* coexiste un significado simbólico, que identifica ó verde coa esperanza e o branco coa paz, tal e como se recolle na letra do himno:

> 
> 
> La bandera blanca y verde, 
> vuelve tras siglos de guerra, 
> a decir paz y esperanza, 
> 
> 
> bajo el sol de nuestra tierra.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Estatuto de Autonomía de Andalucía en Wikisource
**Tanner Petulla**, nado o 13 de abril de 1993, é un rapeiro, disc-jóckey, produtor e actor estadounidense de San Jose, California. É coñecido profesionalmente por **Terror Reid** como rapeiro e por **Getter** como DJ e produtor.

Petulla asinou co selo Firepower Records de Datsik en 2012, á vez que lanzou a través doutros selos como Rottun Recordings e OWSLA. Petulla colaborou con algúns artistas de renome como Datsik, Skrillex, Borgore e Suicideboys, e tamén fixo que Liquid Stranger remase a súa canción "*Ill Shit* ".  En 2017, Petulla lanzou o seu propio selo discográfico, tenda de roupa e colectivo de artistas coñecido como Shred Collective. Como rapeiro é coñecido pola súa canción "*Uppercuts* ".

Notas
-----

1. ↑  "Getter". *firepowerrecords.com*. Consultado o 2016.
2. ↑  "Getter: Swine EP en Beatport". *beatport.com*. Consultado o 2016.
3. ↑  "Ill Shit (Liquid Stranger Remix) de Getter, Liquid Stranger en Beatport". *beatport.com*. Consultado o 2016.
4. ↑  "Getter launches Shred collective with inhalant abuse". *earmilk.com*. Consultado o 2017.
5. ↑  "Getter opens Terror Reid future hip hop watch". *youredm.com*. Consultado o 2018.
Árbore xenealóxica.
A **xenealoxía** é unha das ciencias auxiliares da historia, encargada do estudo e seguimento da ascendencia e descendencia dunha persoa ou familia. O documento que rexistra este estudo adoita ser coñecido como árbore xenealóxica. O termo procede do latín *genealogia*, á súa vez do grego *genea* (*genos*, raza, nacemento, descendencia) + -*logia* (*logos*, ciencia, estudo).

Desenvolvemento
---------------

Para levar a cabo unha investigación xenealóxica cómpre recompilar a maior cantidade de antecedentes a través de fontes orais e documentais.

As fontes orais obtéñense verbalmente doutras persoas, xeralmente dentro do propio núcleo familiar. Non sempre son exactas respecto ás datas e lugares, pero ofrecen un acervo de información que moitas veces non se atopa documentada. Amais, permite determinar o marco xeral familiar como punto de partida do traballo posterior. Existen datos que só poden ser obtidos mediante fontes orais, pois pode ser que non existise documentación (descendencia natural non recoñecida) ou que fose destruída nunha catástrofe natural, un accidente ou unha guerra.

As fontes documentais obtéñense de medios escritos, xa sexan impresos o manuscritos. Os arquivos familiares e particulares son os documentos escritos que en posesión dunha familia ou comunidade que son traspasados dunha a outra xeración. Adoitan ser copias únicas inéditas, como cartas persoais, documentos legais, copias de expedientes, títulos de dominio, libros de familia etc. En ocasións están en mal estado de conservación.

Folla do censo dos EUA de 1920.
Os rexistros civís de identificación xeneralizáronse a mediados do século XIX, e inclúen datos como nacementos, defuncións, matrimonios, divorcios, condenas xudiciais ou nacionalizacións.

Os arquivos eclesiásticos manteñen en certas ocasións documentación anterior á creación dos rexistros civís. As parroquias católicas creadas desde o século XVI (así o estableceu en 1563 o Concilio de Trento) deben gardar os libros de bautismo, defunción e matrimonio. En ocasións, estes documentos están arquivados nos arcebispados.

Os arquivos notariais gardan información e documentos emanados polas actuais notarías e as antigas escribanías, como testamentos, cartas de dote, transaccións comerciais, ventas, arrendos e todos aqueles documentos subscritos entre particulares.

Moitos países contan cun fondo de documentos históricos no que se gardan os documentos emitidos pola administración pública (estado, autonomías, concellos...), como expedientes xudiciais e militares, follas de vida e nóminas do funcionariado públicos ou censos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Méndez Ferrrín, X. L.: *Consultorios dos nomes e dos apelidos galegos*. Vigo: Ed. Xerais, 2007. ISBN 978-4-9782-642-6

### Ligazóns externas

* , Proxecto galego de xenealoxía.
* Asociación Galega de Xenealoxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47307
* AAT: 300054387
* BNA: 000046202
* BNCF: 29255
* BNE: XX525775
* BNF: 11934650n
* BRE: 2349962
* EBID: ID
* FAST: 939652
* GEA: 6267
* GND: 4020097-8
* HDS: 012811
* JSTOR: genealogy
* LCCN: sh85053742
* MAG: 53553401
* NKC: ph120474
* PSH: 5163

 |
**Herófilo de Calcedonia**, nado en Bitinia no ano 335 a. C. e finad no 280 a. C. foi un médico grego da Escola de Alexandría.

Traxectoria
-----------

Aínda que ás veces se trasladou o inicio das diseccións de cadáveres humanos ao Renacemento, esta práctica iniciouse na Escola de Alexandría no século III a. C. Herófilo foi o primeiro en facer diseccións anatómicas en público, iniciando esta práctica médica xunto a Erasístrato de Ceos. Tamén practicou viviseccións en criminais e escravos condenados a morte.

Realizou descubrimentos acerca da disposición dos vasos do cerebro, levando actualmente por nome *prensa de Herófilo*, o confluente venoso posterior do cerebro. Constatou a sincronía do pulso cos latidos do corazón e afirmou que a intelixencia non se encontraba neste, senón no cerebro.

Herófilo estudou o encéfalo mediante diseccións (en cadáveres) e viviseccións (en persoas vivas) e investigacións en animais, describindo as meninxes, os plexos coroides, o cuarto ventrículo e a confluencia dos seos cerebrais.

Obra
----

A súa obra, así como a do seu contemporáneo Erasístrato de Ceos desapareceu completamente coa destrución de Alexandría por Xulio César. O seu coñecemento obtémolo a través de citas de autores posteriores, en especial, de Galeno.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q312500
* WorldCat
* VIAF: 349149196258874790113
* BIBSYS: 90721632
* BMT: 153007
* BNE: XX969129
* BNF: 135164753
* BRE: 2355883
* CERL: cnp00544086
* DeutscheBio: 118983229
* EBID: ID
* FAST: 1823784
* GND: 118983229
* ISNI: 0000000374481858
* LCCN: n86019013
* NKC: nlk20000079200
* NTA: 06973982X
* SUDOC: 050637479
* Treccani: erofilo

 |
***La Antorcha Gallega*** foi unha revista editada na Habana entre 1913 e 1914.

Historia e características
--------------------------

Revista semanal ilustrada, apareceu o 5 de outubro de 1913. Dirixida por Ángel Fernández, o seu administrador era Julián Cabrera. No seu primeiro editorial sinala que se propón:

> 
> 
> ser palanca para levantar los espíritus, vigorizando el sentimiento patriótico de nuestros coterráneos
> 
> 

Engade que fará labor

> 
> 
> para que nuestras Sociedades todas protejan a los niños, mujeres y ancianos gallegos que residan en Cuba y carezcan de recursos.
> 
> 

Finalmente expresa que

> 
> 
> pedirá para Galicia y nuestros hermanos residentes en el patrio suelo, justicia y equidad por parte de los poderes públicos, liberando con leyes sabias la tierra gallega de foros y altas contribuciones, multiplicando las vías de comunicación, fomentando la enseñanza primaria y la profesoral de artes y oficios, y consignando en los presupuestos del Estado cantidades para mejora de puertos, fomento del arbolado y cultivo, por medios modernos, de los muchos terrenos que están sin explotación, abandonados.
> 
> 

Publicou noticias de Galicia e das sociedades galegas de Cuba. Apoiou o labor do Centro Galego e informou da marcha das súas obras en construción. Defendeu a xestión de Ángel Barros como presidente do Centro Galego fronte a Eugenio Mañach. Entre os seus colaboradores figuraron Manuel Gómez Cordido e os pseudónimos: Pepe da Mota, La Brego, Czaritos. Incluíu algunhas páxinas literarias en galego con textos de Lugrís Freire e Curros Enríquez. Cesou a súa publicación o 8 de marzo de 1914.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 21 de abril de 2018.
* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: CCG. ISBN 84-87172-30-X.
O concepto de **lingua minoritaria** é un termo da sociolingüística tradicional para referirse a linguas que presentaban distintos graos de precariedade.

Concepto segundo CELRM
----------------------

En base á Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias, unha lingua minoritaria ou rexional refírese a linguas que son:

1. *Usadas tradicionalmente nun territorio ou Estado determinado polos nativos de tal Estado, quen forman un grupo numericamente menor ao resto da poboación de tal Estado e*
2. *distinta da lingua(s) oficial dese Estado*

Lingua minoritaria e lingua minorizada
--------------------------------------

Cómpre distinguir entre *lingua minoritaria* e *lingua minorizada*. Así, na actualidade é común o uso do concepto lingua minorizada aplicado a aqueles códigos lingüísticos que, compartindo un espazo con outro ou outros, non chegan a desenvolver todos os rexistros e usos que lle son propios, mentres que o temo de *lingua minoritaria* se emprega unicamente para referirse a estatísticas de poboación.

Unha lingua será minoritaria entre unha poboación determinada cando os seus falantes representan unha pequena porción, pero pode ser maioritaria con outra perspectiva xeográfica. Así, o galego é maioritario, por exemplo, no concello de Baños de Molgas, pero é minoritario en Europa ou o turco é maioritario en Turquía pero minoritario en Alemaña. E de igual maneira falamos de dinamarqués ou galego como linguas minoritarios a escala global, pero soamente falamos de lingua galega como lingua minorizada, pois o dinamarqués está plenamente integrado nos usos e rexitros cotiáns, cousa que non sucede coa lingua propia de Galiza.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lingua minorizada
* Diglosia

### Ligazóns externas

* Revista internacional sobre linguas minoritarias *(en inglés)*
* Linguas en perigo de extinción Arquivado 08 de abril de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61566
* GND: 4132313-0
* JSTOR: language-minorities
* LCCN: sh85077218
* MAG: 2776847045

 |
*Tareixa de Ávila*, pintura de Rubens. Santa Tareixa de Xesús.
Os **santos** (do latín *sanctus, -i*, de *sanctus, -a, -um*, 'sagrado', 'venerado'; en grego αγίος (*hagíos*); en hebreo *qâdosh*, 'elixido por Deus') son homes ou mulleres distinguidos nas diversas tradicións relixiosas polas súas atribuídas relacións especiais coas divindades.

Estas relacións conducen a unha especial distinción dos suxeitos polas súas calidades en especial morais, e este sentido presérvase en tradicións espirituais no necesariamente teístas.

A influencia dun santo supera o ámbito da súa relixión cando a aceptación da súa moralidade adquire compoñentes universais: por exemplo, é o caso de Tareixa de Calcuta e, en xeral, polo menos até certo punto, de todos os fundadores das grandes relixións.

Catolicismo
-----------

A Igrexa Católica ensina que ela non fai santo a ninguén, senón que simplemente recoñece a santidade de determinadas persoas. Na Igrexa Católica, o título de *"Santo"* refírese a aquela persoa que ten sido canonizada e que, xa que logo, pénsase que está no Ceo e proponse como modelo aos fieis:

> 
> 
> **828**. Ao canonizar a certos fieis, isto é, ao proclamar solemnemente que eses fieis praticaran de xeito heroico as virtudes e viviran con fidelidade á graza de Deus, a Igrexa reconhece o poder do Espírito de santidade que está nela, e ampara a esperanza dos fieis, propóndolles os santos como modelos e intercesores.
> 
> 

A veneración dos santos, en latín *"cultus"*, é a devoción particular a un santo determinado. Este culto é un culto de honra e respecto (*dulia*), mais non de adoración (*latria*), reservada só a Deus e nunca empregado cos santos. Pódese pedir a súa intercesión ante Deus por aqueles fieis que aínda viven, do mesmo xeito que un fiel pode pedirlle a outro que pregue por el.

Notas
-----

1. ↑  "**828**. Ao canonizar certos fiéis, isto é, ao proclamar solenemente que esses fiéis praticaram heroicamente as virtudes e viveram na fidelidade à graça de Deus, a Igreja reconhece o poder do Espírito de santidade que está nela, e ampara a esperança dos fiéis, propondo-lhes os santos como modelos e intercessores.", *Catecismo da Igreja Católica*, *(en portugués)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Santos do día *(en castelán)*.
* Santoral católico completo Arquivado 02 de setembro de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
* Santos, oracións e milagros Arquivado 15 de agosto de 2021 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
* O Espírito Santo e os Santos *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43115
* AAT: 300150555
* BNCF: 3549
* BNE: XX526019
* BNF: 119759767
* BRE: 3542251
* EBID: ID
* GND: 4024055-1
* LCCN: sh85116629
* NDL: 00570495
* NKC: ph116353
* Treccani: santo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D018597
* UMLS: C0242823

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gose.
Botella de cervexa gose producida en Leipzig
Cervexa gose elaborada en Bonn
**Gose** é unha varuiedade de cervexa de fermentación alta orixinaria da zona do Harz (comarca de Goslar, Baixa Saxonia).

Esta cervexa é moi coñecida nas cidades de Dessau, Halle e Leipzig.

Seu nome procede do río Gose que, coas súas augas contribuía na antigüidadde á elaboración desta cervexa.

Características
---------------

O seu sabor é moi similar ao da Berliner Weiße, con lixeiras tonalidades ácidas debidas ao uso de bacterias lácticas xunto co lévado na fermentación. Non debe confundirse esta cervexa coa Gueuze belga aínda que teña un sabor e un nome similares; é moi posíbel que a receita da súa elaboración sexa moi similar. Xeralmente utilízase metade de malta de cebada e metade de malta de trigo para elaborar o mosto.

A diferenza da Berliner ten un sabor salgado debido á auga usada na súa elaboración, aínda que tamén se pode agregar sal para lograr este efecto. Adicionalmente engádense sementes de cilantro (*Coriandrum sativum*) e pequenas cantidades de lúpulo.

Historia
--------

Esta variedade mencionouse por primeira vez o 27 de marzo de 1332 nun documento do Mosteiro de Ilsenburg, aínda que rumores mencionan que Otón III, emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico xa gozaba de tal variedade ao redor do ano 1000. Noutro documento escríbese que a cidade de Goslar enviaba un barril de cervexa Gose a Gerhard von Berg, o bispo de Hildesheim.

A cervexa Gose elabórase masivamente desde comezos do século XVIII na cidade de Goslar. A finais do século XIX fíxose moi famosa en Leipzig, sendo unha das "marcas" adoptadas desde entón. Orixinariamente a receita de elaboración da cervexa Gose era mediante fermentación espontánea, e unha descrición de 1740 menciona: "Die Gose stellt sich selber ohne Zutuung Hefe oder Gest" ("A Gose fermenta sen a adición de lévedo"). Nos anos 1880 os elaboradores de cervexa empezaron a cambiar a receita cunha fermentación alta.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 25 de novembro de 2016. Consultado o 24 de xuño de 2022.

Véxase tamén
------------

### Bibloiografía

* Otto Kröber (1912): *Die Geschichte der Gose und die Chronik der Gosenschänke Leipzig-Eutritzsch. Den „Freunden der Gose" freundlichst überreicht*. Leipzig.
* Gose-Häppchen. 12 Kapitel Bier- und Kneipengeschichte. Dargereicht in der Gosenschänke "Ohne Bedenken" zu deren Hundertjahrfeier (1899–1999), ofrecido pola tenda de viños de Axel Frey e Bernd Weinkauf, Leipzig, 1999.

### Ligazóns externas

* Páxina web do Instituto Alemán da Cervexa
* A historia da cervexa Gose
* Gosenschenke "Ohne Bedenken"
* Gasthaus & Gosebrauerei Bayerischer Bahnhof
* Familienbrauerei Ernst Bauer
* Brauhaus Goslar
* Beer Advocate's información sobre Gose
* "Oeconomischen Encyclopädie" of 1773 describe moits estilos de cervexa alemáns xa extintosArquivado 03 de agosto de 2003 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q561987
* GND: 7737068-5

 |
A **batalla de Lorena** foi unha batalla da primeira guerra mundial, producida no contexto da batalla das fronteiras entre o 14 e o 25 de agosto de 1914. Desta vez, a vitoria caeu do lado alemán.

Ofensiva francesa
-----------------

O 14 de agosto de 1914, os franceses iniciaron un ataque sobre Lorena, territorio perdido trala derrota na guerra franco-prusiana. O obxectivo era emprender un dobre ataque: O I Exército francés atacou Sarrebourg mentres o II Exército avanzaba cara Morhange.

O día 17, o XX Corpo galo de Foch ocupaba Château Salins, preto de Morhange, e un día despois os franceses conquistaban Sarrebourg. O avance francés foi exitoso inicialmente, pero os alemáns estaban preparando un contraataque co VI e VII Exércitos Imperiais.

Contraataque alemán
-------------------

Rupprecht logrou deter o avance francés en Lorena, en parte grazas ao uso de metralladoras e mellor material cós franceses. Non obstante, o xeneral alemán non estaba contento cun rol soamente defensivo e pediulle ao Alto Mando do Imperio Alemán permiso para atacar ao exército inimigo.

O día 20, os alemáns atacaron e ocuparon Morhange e Sarrebourg. Trala reocupación destas vilas, emprenderon un ataque no territorio francés, tentando conquistar Nancy. Desta vez, o XX Corpo de Foch resistiu e permitiu a reconquista de Mulhouse. Porén, o ataque xermano desbaratou o Plan XVII.

O día 24 producíronse varios ataques e contraataques, que duraron ata o final de agosto. A partir de setembro, escaváronse trincheiras e a fronte quedou inamovible ata 1918.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Tuchman, Barbara (1962). The Guns of August. Constable. ISBN 0-333-69880-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q548252
* BNF: 144719535

 |
O **bacterioplancto** son as comunidades bacterianas do plancto e que se moven na columnas de augas doces ou salgadas.

O bacterioplancto ocupa un amplo rango de nichos ecolóxicos nos sistemas acuáticos. Moitos son saprófitos e obteñen a enerxía consumindo materia orgánica disolta, que fora producida por outros animais. Poden consumir o material orgánico disolto por estar este disolto e polo tanto accesible ou por se asociar poder asociar a ese material particulado, como é no caso da neve mariña. Moitas outras especies de baterioplancto son autotróficas, ben fotosintétizadoras ou quimiosintetizadoras. Este último grupo adóitase clasificar como picofitoplancto, por seren de entre 0.2 e 2 μm de tamaño celular. O picofitoplancto inclúe grupos como os *Prochlorococcus* e *Synechococcus*.

O baterioplancto xoga papeis importantes nas rutas ecolóxicas de fixación de nitróxeno, a nitrificación e a desnitrificación, a remineralización e metanoxénese.

Como moito plancto de pequeno tamaño, o bacterioplancto é depredado polo zooplancto, de xeito corrente protozoos, e o tamaño de poboación das comunidades pola infección de bacteriofagos.

Notas
-----

1. 1 2 3  Colin Munn. Marine Microbiology. Ecology & Applications. Segunda Ed. 2011. Garland Pub. ISBN 0815365179

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cianobacterias
* *Pelagibacter ubique*
* *Polynucleobacter*
* *Limnohabitans*
* Fitoplancto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q671626
* JSTOR: bacterioplankton
* MAG: 172459030
* NKC: ph118728

 |
**John Bain**, nado o 8 de xullo de 1984 en Spennymoor, Inglaterra, e finado o 24 de maio de 2018, máis coñecido polos seus alcumes de **TotalBiscuit**, **The Cynical Brit**, e **TotalHalibut**, foi un comentarista e crítico de videoxogos, realizando o seu traballo principalmente nas plataformas de YouTube e Twitch.tv. Segundo Eurogamer, os seus vídeos sobre novos videoxogos *indie* e as súas análises regulares sobre novas relacionadas co mundo dos videoxogos levárono a conseguir unha considerable cantidade de seguidores. O 13 de marzo de 2013 acadou o millón de subscritores na súa canle de YouTube, ocasión pola que publicou un vídeo de media hora de duración comentando diversos aspectos da súa vida.

A principal fonte da súa popularidade foi a súa canle principal de YouTube, sendo a súa serie máis popular a titulada "WTF is...?", na que amosaba as súas primeiras impresións sobre videoxogos de nova publicación. Segundo Will Porter de Eurogamer suxeriu que a súa popularidade debíase ao "ton de autoridade" da súa voz, mentres que o mesmo TotalBiscuit declarou que a chave do seu éxito eran a súa honestidade e personalidade. En xaneiro de 2015 Totalbiscuit converteuse no primeiro curador da plataforma Steam, cuns 400 000 seguidores.

Foi nomeado nos premios *Golden Joystick* de 2012 na categoría de *Greatest YouTube Gamer*, e o 5 de decembro de 2014 recibiu o premio do público nos *The Game Awards* na categoría *"Trending Gamer"*.

Notas
-----

1. 1 2  Porter, Will. "The cult of TotalBiscuit". *EuroGamer* (en inglés). Consultado o 31 de decembro de 2012.
2. ↑  Bain, John. "1 Million Subscribers Vlog" (en inglés). Consultado o 14 de marzo de 2013.
3. 1 2  Calvin, Alex (2014-05-06). "WTF is... TotalBiscuit?" (en inglés). Consultado o 2014-10-19.
4. ↑  "Top Steam Curators". *Steam Store* (en inglés). Consultado o 2015-01-27.
5. ↑  "Golden Joystick Award Winners 2012" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 17 de xaneiro de 2013. Consultado o 13 de novembro 2012.
6. ↑  "The Game Awards Nominees 2014" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 14 de novembro de 2015. Consultado o 6 de decembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* TotalBiscuit no YouTube *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6220303
* IMDb: nm4818913
* MusicBrainz: ID
* TMDb: 1404090
* WikiTree: Bain-2611

 |
**Illa Padang** (en Indonesio:*Pulau Padang*) é unha illa de Indonesia na costa leste de Sumatra, localizada no estreito de Malaca.

Cunha superficie duns 1109 km² é a terceira illa máis grande do seu grupo tralas illas Rantau e Rupat, das que está separada por só uns poucos quilómetros de largo. Padang atópase ao oeste de Sumatra, tendo á illa Merbau ao sueste e ás illas Rantau e Bengkalis ao norte. Padang en dirección de norte a sur, posúe 60 km de longo, e 29 km de largo e é de superficie plana por completo.

Administrativamente, a illa pertence ao distrito de Padang (Kabupaten) da provincia de Riau, en 2010 tiña 42.118 habitantes. as 15 vilas están situadas preto da costa. A capital é Belitung Teluk.

Notas
-----

1. ↑  "UNEP Islands". Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2020. Consultado o 28 de setembro de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Padang, Sumatra*** |

### Outros artigos

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1263373
* GeoNames: 1632836

 |
A **área metropolitana de Ponferrada** é unha aglomeración urbana formada por 11 concellos da bisbarra leonesa do Bierzo. Segundo o INE, en 2011 tiña 88.975 habitantes.

Características
---------------

A área metropolitana de Ponferrada (ou alfoz) rexistra un crecemento relativo moderado, que se centra principalmente en Ponferrada, Cacabelos e en Camponaraia. Estes 3 concellos son os que tradicionalmente foron máis dinámicos do Alfoz de Ponferrada, aos cales se uniron outros moitos nos últimos anos. Entre os anos 2006 e 2008 o total de crecemento de poboación sumando todos os concellos foi de 3.500 persoas.

O máis peculiar deste alfoz é que Ponferrada é a que máis crece de todas, en números absolutos, cando a tendencia de moitas cidades actuais é ceder habitantes aos seus concellos estremeiros. Sen dúbida o feito de que isto aconteza é a gran cantidade de terreo da que dispón o concello de Ponferrada.

Concellos
---------

| Municipio | Poboación | Superficie Km² | Densidade h/km² |
| --- | --- | --- | --- |
| **Ponferrada** | 68.549 | 283,3 | 242,08 |
| **Cacabelos** | 5.506 | 32,8 | 168,59 |
| **Camponaraia** | 4.220 | 29 | 144,87 |
| **Carracedelo** | 3.680 | 32,4 | 113,86 |
| **Cubillos del Sil** | 1.852 | 53,4 | 34,68 |
| **Castropodame** | 1.805 | 59,7 | 30,10 |
| **Congosto** | 1.676 | 37,1 | 45,53 |
| **Cabañas Raras** | 1.316 | 19,3 | 68,86 |
| **Molinaseca** | 886 | 79,6 | 11,18 |
| **Priaranza do Bierzo** | 828 | 33,7 | 24,58 |
| **Sancedo** | 574 | 31,2 | 18,52 |
| **Total** | 90.892 | 691,6 | 131,42 |
|
Coordenadas: 37°14′47″N 6°57′15″O﻿ / ﻿37.246389, -6.954167

O **Nuevo Colombino** é o estadio de fútbol do Recreativo de Huelva, decano do fútbol español. Foi inaugurado oficialmente o 8 de novembro de 2001 e substituíu ao antigo Estadio Colombino ou *Estadio Municipal* que se atopaba emprazado na barriada de Isla Chica desde 1957.

Historia
--------

O estadio foi proxectado polo arquitecto onubense Joaquín Aramburu cun orzamento de 14 millóns de euros e a cargo da empresa AZAGRA. Está situado na marxe da ría de Huelva, na actual Avenida do Decano (anteriormente Avenida de Francisco Montenegro). Foi deseñado para revitalizar a zona do porto coñecida como Barriada de Pescadería e para ofrecer ao seu titular, o Recreativo de Huelva, un estadio moderno e funcional acorde coas expectativas deportivas sobre o club. Dáse a casualidade que eses terreos foron os mesmos nos que se comezou a xogar ao fútbol na cidade alá polo século XIX.

Vista desde a Ría de Huelva
Vista da tribuna desde a praza principal.A súa capacidade é de 21.670 espectadores sentados, incluíndo así mesmo trinta e dous palcos privados e setenta e dúas prazas en cabinas de prensa, sala de prensa de 110 metros cadrados, ximnasio de 226 metros cadrados e grandes vestiarios. Destaca nesta construción a súa tribuna principal, á que se accede desde o exterior a través dunha praza alta con vistas á ría e na que se atopan os despachos de billetes, a tenda oficial e un restaurante. No interior esta tribuna aparece cuberta por unha visera que cobre tanto a parte media como a alta. Na actualidade está en marcha un proxecto de ampliación do novo estadio, obra proxectada polo arquitecto Joaquín Aramburu e Francisco Botella, que permitirá que o campo conte con 5.000 novas localidades, pasando de 21.670 espectadores a 26.670.

Inauguración
------------

A tribuna, dando as costas á ría de Huelva, dispón na súa traseira dunha praza de lecer.
O Nuevo Colombino foi inaugurado oficialmente o 8 de novembro de 2001 nun partido entre o Recreativo de Huelva e o Newcastle inglés, no que o equipo onubense venceu por tres goles a cero, dous de Pavón e outro de Canterla. Poucos días despois a selección española xogou un partido amigable ante a de México dirixida por Javier Aguirre, á que venceu por un gol a cero, obra de Raúl. 
O primeiro partido oficial de liga xogouse o día 6 de xaneiro dese ano (xusto 71 anos logo da apertura do primeiro estadio recreativista, o *Velódromo*).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web do Recreativo
**The Chameleons** (chamados **The Chameleons UK** nalgunhas edicións estadounidenses) foi unha banda de post-punk inglesa formada en Middleton, Greater Manchester en 1981. Estaba composta polo cantante e baixista Mark Burgess, os guitarristas Reg Smithies e Dave Fielding, e o batería John Lever (que substituíu ao orixinal Brian Schofield). O cuarteto estivo ás veces acompañada ao vivo polos teclistas Alistair Lewthwaite e Andy Clegg nos anos 80, e polo percusionista e vocalista Kwasi Asante durante a súa reunión dos 2000.

A banda publicou o seu álbum de estrea, *Script of the Bridge*, en 1983. Foi seguido por *What Does Anything Mean? Basically* e *Strange Times* en 1985 e 1986, respectivamente, antes de separse abruptamente en 1987 debido á repentina morte do seu representante. Despois da separación Burgess e Lever formaron The Sun and the Moon, mentres que Fielding e Smithies crearon The Reegs. Burgess tamén tivo unha curta carreira en solitario coa banda de acompañamento The Sons of God.

The Chameleons reformouse no ano 2000, publicando os álbums *Strip* (2000), *Why Call It Anything* (2001), e *This Never Ending Now* (2002). Tensións renovadas causaron que o grupo se separase novamente en 2003. Burgess continúa tocando cancións de The Chameleons só baixo o nome de ChameleonsVox. Lever morreu en 2017.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Script of the Bridge* | 1983 | Statik Records, MCA Records |
| *What Does Anything Mean? Basically* | 1985 | Statik Records |
| *Strange Times* | 1986 | Geffen Records |
| *Why Call It Anything* | 2001 | Artful Records |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1755731
* WorldCat
* VIAF: 145027157
* AllMusic: mn0001557918
* Discogs: 137234
* Europeana: ID
* GND: 10282013-2
* IMDb: nm2536739
* ISNI: 0000000109441150
* LCCN: no98038086
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 150433

 |
**Edicións Sálvora** é unha empresa editorial, fundada en 1980, con sede en Santiago de Compostela, cun catálogo de máis de 230 títulos, en galego e castelán.

Descrición
----------

Emprega os prefixos de ISBN 13: 978-84-85779 e 978-84-88724  e dedícase a publicación de materiais didácticos, cartografía, literatura infantil e xuvenil, pedagoxía, e narrativa, con clásicos da literatura galega e obras en castelán relacionadas con Galicia.

Nomes das súas coleccións son: "Animais fantásticos", "Aprender xogando", "Biblioteca de autores gallegos", "Cartografía", "Contos clásicos favoritos", "Ecoloxía", "Mapas murais/Esfera", "O meu libro-xogo", "Os libros do tren", "Pouquiño a pouco" ou "Xeografía e historia".

Notas
-----

1. ↑  Base de datos de libros editados en España
2. ↑  "Edicións Sálvora". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Edicións Sálvora". *Diccionario enciclopédico galego universal* **23**. *La Voz de Galicia*. 2003-2004. p. 62. ISBN 84-7680-429-6.
* "Edicións Sálvora". *Enciclopedia Galega Universal* **7**. Ir Indo. 1999-2002. p. 512. ISBN 84-7680-288-9.
* "Sálvora, Edicións". *Diciopedia do século 21* **3**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1866. ISBN 978-84-8288-942-9.
Vista do Palacio Nacional cos proxectores ao fondo.
A **Exposición Internacional de Barcelona** tivo lugar do 20 de maio de 1929 ao 15 de xaneiro de 1930 en Barcelona (España). Celebrada na montaña de Montjuïc, desenvolveuse nunha superficie de 118 hectáreas, e tivo un custo de 130 millóns de pesetas. Entre a vintena europea de nacións que oficialmente participaron estaban países como Alemaña, Bélxica, Dinamarca, Francia, Hungría, Italia, Noruega, Romanía ou Suíza. Tamén participaron expositores privados xaponeses e estadounidenses.

En Barcelona gardábase un grato recordo da Exposición Universal de 1888, que supuxo un grande avance para a cidade no terreo económico e tecnolóxico, así como a remodelación do Parque da Ciutadella. Por iso proxectouse esta nova exposición para dar a coñecer os novos adiantos tecnolóxicos e proxectar a imaxe da industria catalá no exterior. De novo, a exposición orixinou unha remodelación dunha parte da cidade, neste caso a montaña de Montjuïc, así como as súas zonas lindeiras, especialmente a Plaça d'Espanya.

A Exposición supuxo un gran desenvolvemento urbanístico para Barcelona, así como un banco de probas para os novos estilos arquitectónicos xestados a principios do século XX: a nivel local, representou a consolidación do novecentismo, estilo de corte clásico que substituíu ao modernismo preponderante en Cataluña durante a transición de século; ademais, supuxo a introdución en España das correntes de vangarda internacionais, especialmente o racionalismo, a través do Pavillón de Alemaña de Ludwig Mies van der Rohe. A Exposición deixou numerosos edificios e instalacións algúns dos cales convertéronse en emblemas da cidade, como o Palacio Nacional, a Fonte Máxica, o Teatre Grec, o Poble Espanyol e o Estadio Olímpico.

Panorámica
----------



Vista panorámica da Exposición

Vista panorámica da Exposición

Notas
-----

1. ↑  "Exposición Internacional de Barcelona de 1929" (PDF). *BIE Web Site*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 27 de setembro de 2007. Consultado o 18 de outubro de 2008.
2. ↑  Josep L. Roig, *Historia de Barcelona*, p. 190.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Exposición Internacional de Barcelona de 1929*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Outros artigos

* Exposición Universal de Barcelona de 1888

### Ligazóns externas

* Sitio web da Oficina Internacional de Exposición Arquivado 17 de abril de 2009 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Guía didáctica da ExposiciónArquivado 02 de outubro de 2009 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* A Exposición Internacional de 1929 *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q283454
* GEC: 0025657

 |
Calçots na grella
A **calçotada** é unha xuntanza gastronómica para comer calçots, unha variedade de cebolas tenras típicas de Cataluña. Ten a súa orixe na vila de Valls, onde se celebra dende 1982 a finais de xaneiro a calçotada máis coñecida.. As calçotades fanse dende finais do inverno ata marzo ou abril, dependendo da temporada.

O primeiro prato do menú típico dunha calçotada son os calçots, normalmente entre 10 e 20 por persoa, servidos en tellas para manter a súa temperatura, coa salsa típica que as acompaña, a salvitxada, ou tamén con romesco. Despois é habitual comer carne á brasa con torradas, acompañada de viño tinto ou cava.

Como os calçots hai que servilos tal como saen da grella e hai que pelalos e mollalos na salsa, nos últimos anos, sobre todo nos restaurantes, é costume poñerse un babeiro para non manchar a roupa, pero tradicionalmente esta peza non se utilizaba.

Historia
--------

A orixe desta comida crese que està na vila de Valls, na provincia de Tarragona. A finais do século XIX un campesiño (*pagès*) desta cidade, coñecido como Xat de Benaiges, descubriu unha forma especial de facer crecer a cebola branca: plantábase de maneira que só quedara medio tapada e a medida que ía crecendo engadíase terra para tapala. Esta acción, que se coñece como calzar (en catalán *calçar*), é a que dá nome ao calçot.

Aínda que en Valls e comarca a calçotada celébrase dende principios do século XX, esta xuntanza comezou a popularizarse a partir da segunda metade do século pasado. Co paso dos anos converteuse nunha comida típica da comarca do Alt Camp e das comarcas veciñas, como o Tarragonès, o Baix Camp, a Conca de Barberà ou o Penedès. Hoxe en día esta tradición está moito máis estendida por toda Cataluña, chegando tamén a Mallorca e a Cataluña do Norte, en Francia.

Preparación
-----------

Antes de cocer os calçots, quítanse as follas máis longas e córtase parte da raíz. A continuación, sen lavalos nin quitarlles a terra, póñense na grella sobre o fogo. Unha vez cocidos envólvense en papel de periódico para que acaben de abrandarse e manteñan a calor. Acostúmanse a servir envoltos e enriba dunha tella.

Notas
-----

1. ↑  Ajuntament de Valls (ed.). "Gran Festa da Calçotada". Arquivado dende o orixinal o 12 de marzo de 2016. Consultado o 13 de marzo de 2016.
2. ↑  Ara, ed. (25-01-2015). "Valls reivindica os seus calçots".

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Calçotada*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1027884
* GEC: 0087250

 |
***Nueva Cañiza*** foi un semanario editado na Cañiza entre 1927 e 1933.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado inicialmente *Semanario local independiente defensor de los intereses de la comarca* apareceu en xuño de 1927. Tivo unha segunda época a partir de 1929 e en 1931 cambiou o subtítulo por *Semanario local independiente, defensor de los intereses obreros y agrarios de la comarca*. Promovido por Modesto Álvarez Vázquez, Heriberto Fuertes Gómez, José Benito González Álvarez e Emilio Rodríguez Arias. Editado en Ribadavia na imprenta de *El Ribadaviense*, estivo dirixido por Modesto Álvarez Vázquez e despois por Gerardo Fuertes Gómez. Ofrecía información da vila e das poboacións do redor, ademais de crónicas dos emigrantes en Buenos Aires ou Río de Xaneiro. Na súa segunda etapa caracterizouse polo espírito progresista, o apoio ao réxime republicano e o entusiasmo polo Estatuto de Galicia. Incluíu espazos en galego. Entre os seus colaboradores figuraron José Benito González Álvarez, Valentín Paz-Andrade e Álvaro das Casas. Cesou a súa publicación en 1933.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-1-1930, p. 9.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabo Villaverde, Miguel (2003). Duen de Bux, ed. *Prensa agraria en Galicia*. Ourense. p. 114. ISBN 84-932078-3-7.

### Ligazóns externas

* Ficha e exemplares de *Nueva Cañiza* en Galiciana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12394029
* Galiciana: 3944

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Derecho.

***El Derecho*** foi un periódico editado en Ourense entre 1890 e 1898.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario democrático*, apareceu o 2 de abril de 1890. Foi unha publicación bilingüe de periodicidade trisemanal nos seus comezos, e a partir de agosto de 1892 pasou a ser diaria. Estaba dirixido por Vicente Nondedeu Pardo e formaron parte do consello de redacción Benito Serantes Echegaray e Alejandro Rodríguez Cobelas. Entre os seus colaboradores figuraron Francisco Álvarez de Nóvoa, Luciano Cid Hermida, Juan Manuel Paz Novoa, Heraclio Pérez Placer e Emilio Castelar. De tendencia progresista e de carácter republicano-federal, próxima a Unión Republicana. Incluía poesía e prosa. Difundiuse por toda Galicia, Cuba, Porto Rico e Filipinas. Cesou a súa publicación en 1898.

O 25 de febreiro de 1893 dedicou un número especial a Concepción Arenal coordinada por Alberto García Ferreiro, no que participaron José Rodríguez Carracido, Salvador Cabeza de León, Alfredo Brañas, Andrés Martínez Salazar, Joaquín Díaz de Rábago, Juan Barcia Caballero, Eugenio Montero Ríos, Eladio Rodríguez, Aurelio Ribalta, Marcelo Macías e Enrique Mayer como gravador. Entre o 18 de abril e o 23 de maio de 1894 editou como folletín o libro *Beira o Barbaña. Paisaxes*, de Francisco Álvarez de Nóvoa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Derecho, El". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986* (en castelán). Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.