**Amalasunta,** tamén **Amalasuntha**, **Amalasuentha**, **Amalaswintha** ou **Amalasuintha** (en gótico: *Amalaswinþa),* nada en Rávena cara ao 495 e finada no lago Bolsena o 30 de abril do 535, gobernou os ostrogodos como rexente durante a minoría do seu fillo entre o 526 e o 534 e, como raíña propiamente do 534 ao 535. Era a filla máis nova de Teodorico o Grande e de Andefleda ou Audefleda, unha princesa franca filla de Clodoveo, e cría firmemente na defensa das virtudes e valores romanos. É máis coñecida pola súa relación diplomática con Xustiniano, quen invadiu Italia en resposta ao seu asasinato no na illa Martana do lago Bolsena cara ao 535.

Traxectoria
-----------

Criada no arianismo, a relixión do seu pai. Procopio e Casiodoro, o seu *magister officiorum*, descríbena como moi culta e profundamente influenciada pola cultura romana coñecedora, ademais do gótico, da lingua latina e grega. No 515, casou con Eutarico, neto de Beremundo, un nobre ostrogodo da liñaxe dos amalos que, daquela, estaba cos visigodos en Hispania, e que era un curmán afastado destinado a suceder a Teodorico, que non tiña descendencia masculina directa. Este príncipe morreu poucos anos máis tarde, no 522, deixando dous fillos: Atalarico, de cinco anos e a quen Teodorico nomeou herdeiro, e Matasunta.

Segundo Gregorio de Tours, no 526, trala morte de seu pai, Amalasunta, a quen súa nai, Audefleda, quería volver casar cun membro dunha familia real, fuxiu cun dos seus servintes, Traguilan. A nai enfureceuse e enviou un grupo armado en procura da filla e cando a atoparon, estrangularon ao servinte e devolvérona á Corte.

### Rexencia

Cando morreu Teodorico no 526, o trono pasou a Atalarico polo que Amalasunta gobernou como rexente deste, quen morreu moi novo, o 2 de outubro do 534. Como rexente, tratou de reconciliar os ostrogodos coa poboación de orixe romana e cos romanos de Oriente. Así, por exemplo, trala adhesión ao trono de seu fillo, enviou unha embaixada a Xustiniano, o emperador de Oriente, buscando a renovación dos poderes outorgados a Teodorico, e devolveu a Septimania ao seu sobriño Amalarico e tamén devolveu os bens confiscados polo seu pais aos fillos de Boecio e de Flavio Símaco. Escolleu persoas moderadas para os altos cargos, como ao godo Tuluin, a quen confiou o mando do exército.

Tamén procurou unha educación clásica romana para o seu fillo, o que provocou os primeiros descontentos entre os godos que comezaron a conspirar para matala. Consciente do perigo, Amalasunta ordenou executar a tres dos principais conspiradores mentres negociaba con Xustiniano, pedíndolle asilo en caso de que tivera que fuxir de Italia co tesouro dos ostrogodos que, segundo Procopio, era de 2 880 000 sólidos de ouro. Os godos temían que Amalasunta volvera casar e apartara ao fillo da sucesión para poder gobernar ela soa en toda Italia e impor a súa fe ariana.

Durante esta época, estableceu tamén embaixadas e apoiou a política de Xustiniano participando na guerra contra os vándalos, na que tomou a fortaleza de Lilibeo (actual Marsala) en Sicilia, que pertencera anteriormente aos godos dende o ano 491. Esta fortaleza foi parte do dote de Amalafrida, a irmá do seu pai Teodorico, e nai, á súa vez, de Teodato, cando casou co vándalo Trasamundo. Porén, a apropiación de Lilibeo non foi recoñecida por Xustiniano, quen a reclamou como parte do botín, ao que se negou Amalasunta.

Ao mesmo tempo, no 533, comezaron complexas negociacións entre os ostrogodos e Xustiniano sobre problemas políticos e cuestións teolóxicas (a *controversia teopasquita*), durante as cales Amalasunta asegurou ao enviado do emperador que cedería o goberno de Italia ao Imperio Romano de Oriente no caso de que a morte do seu fillo, daquela gravemente enfermo, as súas malas relacións coa nobreza goda impediran que ela gobernase.

### Reinado

Ao morrer o fillo no 534, e dadas as malas relacións coa nobreza goda, enviou embaixadas a Xustiniano para saber se lle daría asilo en caso de ter que marchar de Italia, ao que Xustiniano respondeu afirmativamente e preparoulle un palacio en Dirraquio. Finalmente, Amalasunta non marchou e escolleu como rei ao seu curmán Teodato, duque de Tuscia e fillo de Amalafreda, irmá de Teodorico, ao que asociou ao trono. A pesar das malas accións e ambicións deste en Tuscia e da opinión desfavorable entre godos e romanos, tratou de utilizar a Teodato como un elemento de equilibrio na súa política, tranquilizando ao bando godo (pois era da liñaxe de Teodorico) e asegurando as boas relacións con imperio oriental. 

Illa Martana, no Lago Bolsena; lugar onde fora confinada Amalasunta por Teodato.
Chamouno a Rávena e fíxoo xurar que ela non tería menoscabo do seu poder cando el se convertera en rei; Teodato botouse aos seus pés e xurou todo o que lle pediu mais, contrariamente aos xuramentos, afastouna do poder despois de ter despedido aos seus servintes. Tamén espallou o rumor de que, Amalasunta, era a responsábel da sospeitosa morte da súa nai Audefleda e tras acusala e perseguila dende Rávena, a recluiu nunha illa do Lago Bolsena. 

Ante a crítica e a presión de Xustiniano por tela encarcerada, Teodato, fixo que escribise unha carta indicando que recibía bo trato na prisión e cando, Xustiniano, non contento coas explicacións mandou ao seu embaixador Pedro o Patricio para que se encontrase con Teodato en Rávena para ceibar a Amalasunta, Teodato permitiu que fora esganada no baño polos seus inimigos.

### Guerra gótica de Italia

Este crime foi o *casus belli* alegado por Xustiniano para ordenar a Belisario a invasión de Italia, dando comezo á Guerra gótica de Italia que devastou a península durante case vinte anos. Por outra banda, os príncipes francos, curmáns de Amalasunta, esixiron unha reparación, polo que Teodato houbo pagarlles unha multa (*wergeld*) de 50.000 sólidos, o que ocasionaría a división entre os irmáns pola repartición do ouro.

A súa filla, Matasunta, casou co futuo rei Vitixes e, á morte deste, con Xermano, curmán de Xustiniano.

Etimoloxía
----------

"*Amalasunta*" significa "*Virxe dos Amalos*".

Amalasunta na literatura
------------------------

* Amalasunta é un dos personaxes clave na peza *Antiochus* de Corneille en 1672.
* A vida de Amalasunta foi o tema dunha ópera, a primeira obra escrita por Carlo Goldoni en 1732, e presentada en Milán.
* Tamén é o título dunha traxedia de Philippe Quinault (editada en Ámsterdam en 1697).

Notas
-----

1. 1 2  Sirago (1999), p. 11.
2. 1 2  Sirago (1999), p. 101.
3. ↑  Heather (1996), p. 262.
4. ↑  "Amalasuntha". *oxfordreference.com* (en inglés). Consultado o 30-12-2019.
5. ↑  Sarantis (2009).
6. ↑  Santinelli (2003), p. 221.
7. ↑  Roy Willis (1993), pp. 201-213.
8. ↑  En Procopio de Cesarea (2007), indícase o 10 de outubro (nota en páxina 66).
9. ↑  Chastagnol (1976), p. 59.
10. ↑  Procopio de Cesarea (2007), p. 57.
11. ↑  Esta tese é recollida por Gregorio de Tours, hostil a Amalasunta por ser ariana, na súa obra *Libros, Historias, 15*
12. ↑  Procopio de Cesarea (2007), pp. 63-65.
13. ↑  Procopio de Cesarea (2007), p. 65.
14. ↑  Le Beau (1827), p. 286-287.
15. ↑  Procopio de Cesarea (2007), p. 67.
16. ↑  Le Beau (1827), p. 290.
17. ↑  *Annales du Moyen Age* **III**. Libraire Lagier. 1825. p. 13.
18. ↑  Dumézil (2013), p. 165.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Amalasunta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Chastagnol, André (1976). *La fin du monde antique* (en francés). París: Nouvelles Éditions Latines.
* Dumézil, Bruno (2013). "L’ascension des Francs en Gaule au vie siècle et leur prise de possession de la Provence". En Guyon, Jean; Heijmans, Marc. *L’Antiquité tardive en Provence (ive-vie siècles) : naissance d’une chrétienté* (en francés). Arles / Venelles: Actes Sud Éditions / Aux sources chrétiennes de la Provence. ISBN 978-2-330-01646-3.
* Heather, Peter (1996). *The Goths* (en inglés). Oxford: Blackwell Publishers. ISBN 0-631-16536-3.
* Ibo Alfaro, Manuel (1871). *Compendio de la historia universal y de la general de España* (en castelán). Madrid: Imprenta de la viuda e hijos de M. Álvarez.
* Le Beau, Charles (1827). *Histoire du Bas-Empire* (en francés) **VIII**. París: Imprimerie de Firmin Didot.
* Procopio de Cesarea (2007). *Historia de las guerras*. Colección Biblioteca Clásica Gredos nº 355 (en castelán). Libros V-VI Guerras góticas. Madrid: Gredos. ISBN 978-84-249-2862-9.
* Roy Willis, F. (1992). *Civilisation Occidentale, Tome 1: De l'Antiquité au seizième siècle* (en francés). Montreal: Guérin éditeur. ISBN 9782760125636.
* Santinelli, Emmanuelle (2003). *Des femmes éplorées? Les veuves dans la société aristocratique du haut Moyen Age*. Colección Histoire et civilisations (en francés). Villeneuve d'Ascq: Presses Universitaires du Septentrion. ISBN 978-2859397777.
* Sarantis, Alexander (2009). "War and Diplomacy in Pannonia and the Northwest Balkans during the Reign of Justinian: The Gepid Threat and Imperial Responses". *Dumbarton Oaks Papers* (en inglés) (63): 15-40. JSTOR 41219761.
* Sirago, Vito Antonio (1999). *Amalasunta: la regina*. Colección Donne d'Oriente e d'Occidente (en italiano). Milán: Jaca Book. ISBN 88-16-43509-7.

### Ligazóns externas

* Traxedia de Phillippe Quinault

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q371670
* WorldCat
* VIAF: 7030951
* BNE: XX849236
* BNF: 13751525s
* CERL: cnp00286746
* DBI: ID
* DeutscheBio: 102420246
* EBID: ID
* FAST: 439516
* GEC: 0003308
* GND: 102420246
* ISNI: 000000009717973X
* LCCN: no99075330
* SUDOC: 08454449X
* Treccani: amalasunta
* WikiTree: Of\_the\_Ostrogoths-5

 |