Retrato do emperador Xuanzong (r. 712-756), fundador do Xardín das PereirasRetrato do emperador Xuanzong (r. 712-756), fundador do Xardín das Pereiras

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Xardín das Pereiras** ou ***Liyuan*** (chinés tradicional: 梨園; chinés simplificado: 梨园; *pinyin*: Lí Yuán; Wade-Giles: Li2-yüan2) foi a primeira academia real de artes escénicas e musicais da China. Foi fundada polo emperador Xuanzong (712-755) da dinastía Tang.

Etimoloxía
----------

### China

O Xardín das Pereiras recibe o seu nome das árbores plantadas no interior do edificio no que se situaba a escola. Os seus estudantes eran comumente coñecidos coma os "fillos do Xardín das Pereiras". O célebre dramaturgo Guan Hanqing foi alcumado "líder do Xardín das Pereiras" (*liyuan lingxiu* 梨園領袖).

En dinastías posteriores, o termo *liyuan* serviu para referirse ao múndo da ópera chinesa en xeral. Aínda na actualidade, os intérpretes desta arte son chamados metaforicamente *liyuan zidi* 梨园子弟 ("fillos do Xardín das Pereiras"), e as familias con varias xeracións no oficio reciben o apelativo de *liyuan shijia* 梨园世家 ("familias do Xardín das Pereiras").

### Xapón

En Xapón, o termo equivalente *rien* 梨園 refírese ao mundo do kabuki. Este significado entrou en uso durante o período Edo, grazas aos estudos de eruditos especializados na cultura chinesa.

Historia
--------

### Primeiras fontes

A primeira fonte histórica en facer referencia ao Xardín das Pereiras é o *Yunyang gongji* 云阳宫记 ("Os rexistros do pazo de Yunyang"), da dinastía Han (206 a.C.-220 d.C.). O texto menciona a existencia deste xardín xunto con outros dedicados a diversas árbores froiteiras, moito antes da creación da escola.

### Fundación da escola

A institución apareceu durante a dinastía Tang (618-907), coñecida como "a era dos mil entretementos". O emperador Xuanzong fundouna dentro da cidade palatina de Chang'an (actual Xi'an), co obxectivo de fomentar as actuacións de música, danza e teatro. En concreto, desexaba promover a música secular e o ocio, en contraposición ao templo Taichang, que se encargaba das composicións para os rituais e outros eventos formais. Trescentos músicos e intérpretes foron adestrados cada ano baixo a supervisión do propio monarca, que ás veces se unía aos estudantes nas súas actuacións.

### Decadencia

O centro viuse afectado pola rebelión de An Lushan, xa que Xuanzong tivo que fuxir até Sichuan para escapar das tropas inimigas, interrompendo o ensino no Xardín. A dispersión dos artistas e as mudanzas políticas impediron que recuperase a grandeza do seu apoxeo; porén, a súa decadencia contribuíu ao desenvolvemento da música folclórica entre as clases populares.

Notas
-----

1. 1 2  Ye, Tan (2008-06-13). *Historical Dictionary of Chinese Theater* (en inglés). Scarecrow Press. ISBN 978-1-4616-5921-1.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "梨园". *百度百科*. Consultado o 2024-02-03.
3. 1 2 3 4 5 6  "梨园弟子的高光时刻：唐玄宗下场指导，代表大唐音乐的巅峰\_澎湃号·湃客\_澎湃新闻-The Paper". *www.thepaper.cn*. Consultado o 2024-02-03.
4. ↑  中国戏曲研究院 (1959). 中國古典戲曲論著集成 (en chinés). 中国戏剧出版社.
5. 1 2  "歌舞伎事典:梨園｜文化デジタルライブラリー". *www2.ntj.jac.go.jp*. Consultado o 2024-02-03.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A Brief History of Chinese Opera (ThougthCo)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2005192
* EBID: ID

 |