**Eurípides** (en grego, Εὐριπίδης), nado en Salamina en -480 e finado en Pella en -406, é un dos tres grandes poetas tráxicos gregos da antigüidade, xunto a Esquilo e Sófocles.

Traxectoria
-----------

A súa nai chamábase Klitonis ou Clito e o seu pai Mnesarco ou Mnesárquides. Durante a súa infancia tivo lugar a Segunda Guerra Médica, decisiva para os gregos e o mundo occidental. Parece ser que de raparigo foi copeiro dun grupo de danzantes, con clara significación relixiosa, polo que se supón que a súa educación foi a convencional da súa época. En 466 a. C. cumpriu dous anos de servizo militar. Odiaba a política e era amante do estudo, para o que posuía a súa propia biblioteca privada. Durante un tempo estivo interesado pola pintura, coincidindo co apoxeo do pintor Polignoto en Atenas. Tivo dúas esposas, chamadas Melito e Quérile ou Quérine. Foi amigo de Sócrates, o cal, segundo a tradición, só asistía ao teatro cando se representaban obras de Eurípides. En 408 a. C. decepcionado polos acontecementos da súa patria, implicada na interminable Guerra do Peloponeso, retirouse para a corte de Arquelao I de Macedonia, morrendo dous anos despois en Pella.

Obra
----

Pénsase que escribiu 92 traxedias, coñecidas polos títulos ou por fragmentos, pero consérvanse só 19 delas, das que unha, *Reso*, se considera apócrifa. A súa concepción tráxica está moi afastada da de Esquilo e Sófocles. As súas obras tratan de lendas e eventos da mitoloxía dun tempo afastado, moi anterior ao século V a. C. de Atenas, pero aplicables ao tempo en que escribiu, sobre todo ás crueldades da guerra. Os trazos diferenciais da súa obra son os seguintes:

• Innovación no tratamento dos mitos.
• Complexidade das situacións e personaxes.
• Humanización dos personaxes, que se mostran como homes e mulleres de carne e óso, con paixóns e defectos que nalgúns casos se achegan á traxicomedia.
• Especial influencia dos problemas e polémicas do momento, que dan un aire de realismo.
• Crítica da divindade tradicional desde un punto de vista tradicionalista.
• Diminución do papel do coro.
Eurípides é coñecido principalmente por reformar a estrutura formal da traxedia ática tradicional, mostrando caracteres mulleres fortes e escravos intelixentes, e por satirizar moitos heroes da mitoloxía grega. As súas obras parecen modernas comparado cos dos seus contemporáneos, centrándose na vida interna e as motivacións dos seus personaxes dunha forma antes descoñecida para o público grego. 
A relación das súas obras conservadas é:

Estatua de Eurípides no Louvre.
1. *Alcestis* (438 a. C.) (segundo posto)
2. *Medea* (431 a. C.) (terceiro posto)
3. *Os Heráclidas* (c. 430 a. C.)
4. *Hipólito* (428 a. C.) (primeiro posto)
5. *Andrómaca* (c. 425 a. C.)
6. *Hécuba* (c. 424 a. C.)
7. *Suplicantes* (c. 423 a. C.)
8. *Electra* (c. 420 a. C.)
9. *Heracles* (c. 416 a. C.)
10. *Troianas* (415 a. C.) (segundo posto)
11. *Ifixenia entre os Tauros* (c. 414 a. C.)
12. *Ion* (c. 414 a. C.) traducida ao galego por Iria Pedreira.
13. *Helena* (412 a. C.)
14. *Fenicias* (c. 410 a. C.)
15. *Orestes* (408 a. C.)
16. *As Bacantes* (406 a. C. póstuma.)
17. *Ifixenia en Áulide* (406 a. C. póstuma, primeiro posto.)
18. *O Ciclope*, sen datar. É o seu único drama satírico conservado.

Rinoceronte Editora publicou en 2021 *Ión. Ciclope*, con tradución do grego antigo, introdución e notas de Iria Pedreira Sanjurjo (ISBN 978-84-17388-57-7).

Pensamento
----------

A sociedade ateniense da época debatíase entre dúas opcións: a estabilidade dos valores conservadores, representada por Esquilo e Aristófanes, e o revisionismo racionalista, representado por Eurípides, Sócrates e os sofistas. A longa Guerra do Peloponeso contribuíu á derrota da primeira opción, ao comprobar que as vellas receitas de outrora non servían xa para o futuro. É notoria a animadversión de Aristófanes contra Eurípides, ao que ataca nas súas comedias, especialmente en *As ras*, *As Tesmoforias*, e *As asembleístas*, con chistes e alusións de intención malévola, como a presunta baixa extracción social da nai de Eurípides, á que cualifica como verduleira, cando a realidade era que pertencía a unha familia acomodada, segundo indican fontes serias como Filócoro. As razóns desta teima persecutoria poderían ser dúas: 

* Antagonismo ideolóxico co pensamento avanzado de Eurípides.
* A pintura que fai Eurípides das mulleres nas súas traxedias, que as aparta do modelo tradicional moi estereotipado da Comedia Antiga.

Notas
-----

1. ↑  "Esta filóloga de Ordes se enfrentó a Eurípides y su traducción opta a los Premios Follas Novas do Libro Galego". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2022-04-10. Consultado o 2023-04-07.
2. ↑  Alberto Medina González e Juan A.López Férez, *Eurípides*, Tragedias I, Introducción a Eurípides, Editorial Gredos, 1990, ISBN 84-249-3484-9, páx. 41
3. ↑  *Ídem*, Introdución a Eurípides, páxs. 11-14
4. ↑  *Ibídem*, Introdución a Eurípides, páx. 12

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Eurípides Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Grecia antiga*** |

### Outros artigos

* Os tres poetas tráxicos
* Literatura grega
* Traxedia grega
* Esquilo
* Sófocles
* Aristófanes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48305
* WorldCat
* VIAF: 265326651
* Allmovie: p309288
* BAV: ADV12088802
* BIBSYS: 90089729
* BLBNB: 000188941
* BMT: 58138
* BNA: 000046665
* BNE: XX850782
* BNF: 130914401
* BRE: 1974191
* BVMC: 75957
* CANTIC: a10475709
* CERL: cnp01259738
* CiNii: DA00628823
* DeutscheBio: 118531395
* Discogs: 1129647
* EBID: ID
* EGAXA: vtls544110
* FAST: 37200
* Filmportal: ID
* Galiciana: 26828
* GEC: 0025539
* Genius: Euripides
* GND: 118531395
* Gutenberg: 1680
* IBDB: 5477
* ICCU: CFIV006703
* IMDb: nm0262381
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2138 2034
* LCCN: n79063679
* LibraryThing: euripides
* LibriVox: 1247
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00439046
* NKC: jn19981001000
* NLA: 35069288
* NLG: 18382
* NNDB: 000086578
* NTA: 068852754
* OBP: ID
* OL: OL21589A
* openMLOL: 1657
* PTBNP: 21022
* SELIBR: 185719
* SNAC: w6sg7g6x
* Songkick: 2222096
* SUDOC: 026854775
* Theatricalia: 1qr
* TMDb: 95219
* Treccani: euripide
* ULAN: 500404157
* UNZ: Euripides

 |