recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Para describir os movementos das pezas de xadrez neste artigo usouse a notación alxébrica.*


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |

 |  |
|  |

 |
| O alfil de **g7** está en *fianchetto*. Tamén as brancas pretenden colocar o seu alfil de dama en *fianchetto*. |

***Fianchetto*** é unha palabra de orixe italiana que literalmente quere dicir "pequeno flanco". A pronuncia italiana é *fianqueto*, pero en galego adóitase pronunciar tal como está escrito. Existe a variante **fiancheto**.

No xadrez, é un termo que indica unha forma especial de desenvolver o alfil. Na imaxe, o negro ten o seu alfil de casas negras en *fianchetto*. Isto é: moveu o peón da columna de cabalo e o alfil colocouse nese oco. As posibles casas onde se pode realizar esta xogada son **b2**, **g2**, **b7** ou **g7**, exercendo así o alfil a súa acción ao longo das dúas diagonais maiores. Se se produce o enroque no flanco onde se atopa o alfil en *fianchetto* compleméntanse ambas as posicións, dando lugar a unha estrutura na que o alfil e o rei deféndense entre si. Outra posición relacionada é o *fianchetto* esaxerado, onde unha vez adiantado o peón de cabalo para realizar o *fianchetto* sitúase o alfil na columna de torre correspondente.

O *fianchetto* é típico de múltiples aperturas, como a india de rei, a india de dama, a catalá, a variante dragón da siciliana etc.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q507795
* EBID: ID
* GND: 4322525-1

 |
Monte Sunday (o menor pola dereita), lugar onde se situou Edoras para a adaptación cinemotográfica de *The Two Towers*.
**Edoras** é un lugar ficticio que pertence ó legendarium creado polo escritor británico J. R. R. Tolkien e que aparece na súa novela *O Señor dos Aneis*. Edoras significa "As Cortes", na linguaxe de Rohan.

Localización
------------

É a cidade capital de Rohan. Está situada sobre un monte, ós pés das Montañas Brancas (Ered Nimrais), país de homes.

Historia
--------

Foi fundada por Brego, o segundo rei de Rohan, sobre o 2560 da Terceira Idade, sendo anteriormente Aldburg a capital baixo o reinado de Eorl.

No centro de Edoras elévase Meduseld, o pazo real recuberto de ouro, que podía observarse a grandes distancias polo xeito no que escintilaba.

A cidade estaba protexida soamente por un alto valado de madeira e tiña unha soa vía de acceso. Xusto antes das portas está o cemiterio formado por nichos cubertos de herba verde e flores brancas coñecidas como Simbelmynë. Alí xacen os restos dos reis da Casa de Eorl. Ó final da Terceira Idade existían nove tumbas no lado oeste para os reis da primeira liñaxe: Eorl, Brego, Aldor, Fréa, Fréawine, Goldwine, Déor, Gram e Helmo, e oito do lado leste, para os da segunda liñaxe: Fréaláf, Brytta, Walda, Folca, Folcwine, Fengel, Thengel e, o último de todos, Theoden, morto na Batalla dos Campos de Pelennor.

Adaptacións
-----------

Para a adaptación do libro realizada por Peter Jackson, construíse un set a escala real da cidade no monte Sunday, na parte alta do val Rangigata preto a Erewhon. Toda a rodaxe se realizou con tomas reais, incluíndo as paisaxes e a cidade, sen uso de gráficos por ordenador.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Terra Media*** |
Feto humano. (Debuxo de Leonardo da Vinci, ca. 1510 - 1512).
O **feto** é un vertebrado vivíparo en desenvolvemento, no período que transcorre desde o momento en que se completou a etapa embrionaria até antes de que se produza o nacemento.

Durante a vida fetal non se forman órganos ou tecidos novos, senón que se produce a maduración dos xa existentes.

Etimoloxía
----------

A palabra feto vén do latín *fetus*, "parto", "alumbramento", "camada". Ás veces, en moitos idiomas, vese escrita como *foetus* ou *fœtus*, formas secundarias do latín científico debidas a unha hipercorrección, restituíndo un ditongo non etimolóxico (*fetus* está relacionado con *fecundus*, "fecundo", por tanto, a súa raíz é con *-e*).

Na especie humana
-----------------

Na especie humana, como noutras de vertebrados, o feto xa pasou a etapa embrionaria, de formación de novos órganos, aparellos e sistemas, e pasa a fortalecelos, progresando no seu crecemento e desenvolvemento como ser humano.

Considérase que a etapa fetal comeza ao final da 8ª semana de 8 do embarazo. A organoxénese está case completada. Os xenitais externos, porén, aínda non están diferenciados, o que non permite determinar o sexo do *nascituris* mediante ecografía.

As células nai comezan o proceso de creación da masa encefálica, o corazón e os pulmóns. Tamén se van formando as cavidades auditivas e, finalmente, formar as extremidades e os músculos e restantes órganos.

Notas
-----

1. ↑  Curso de embrioloxía en liña para o uso de estudantes de Medicina Arquivado 12 de agosto de 2009 en Wayback Machine.. *(en francés)* Universidades de Friburgo, Lausana e Berna. Suíza.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Feto***  |

### Outros artigos

* Embrioxénese humana
* Aborto

### Ligazóns externas

* Páxina referida ao desenvolvemento embrionario e fetal en Medlineplus. *(en castelán)* Consultada o 21/12/2012.
* *Efeito do consumo de bebidas alcoólicas sobre o feto* en VivaMais. *(en portugués)* Consultada o 21/12/2012.
* *Prenatal Image Gallery* en EHD. *(en inglés)* Consultada o 21/12/2012.

**Estadios do desenvolvemento humano**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Embrión** | **Feto** | Sucesor:**Infancia** |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26513
* BNCF: 11582
* BNE: XX526132
* BNF: 119494468
* BRE: 3145772
* EBID: ID
* GND: 4016957-1
* JSTOR: fetus
* LCCN: sh85047965
* MAG: 172680121
* NDL: 00572598
* PSH: 638
* Treccani: feto

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 63919
* NCIt: C13235

 |
**Filetas de Cos**, nado en Cos c. -340 e finado c. -285, foi un poeta e filólogo grego, o primeiro da escola filolóxica alexandrina.

Traxectoria
-----------

Foi escollido por Ptolomeo I como instrutor do seu fillo do mesmo nome, nado o -308. Compuxo elexías, breves poemas épicos e epigramas. Teócrito e Calímaco enxalzárono e tivéronlle en gran aprecio. Tivo por discípulos a Zenódoto de Éfeso e a Hermesianacte de Colofón. Algúns atribúenlle algúns poemas con formas de obxectos, pero o certo é que foi un dos primeiros en aspirar á brevidade e á condensación. Como filólogo estudou a lingua de Homero e compuxo unha miscelánea que compilaba e explicaba expresións dialectais inusitadas, termos técnicos e arcaísmos empregados na *Iliada* e a *Odisea* que xa na súa época aparecían como inintelixíbeis. Estas *Glosas* foron o comezo da erudición crítica alexandrina, da escola filolóxica alexandrina, que tería continuación en Antímaco de Colofón, Zenódoto de Éfeso, Calímaco, Eratóstenes, Aristófanes de Bizancio e Aristarco de Samotracia.

Notas
-----

1. ↑  Spanoudakis *Filetas*, p. 23
2. ↑  Spanoudakis *Filetas*, p. 24
3. ↑  A.W. Bulloch *La poesía helenística*, p. 5

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Wikimedia Commons alberga unha categoría multimedia sobre **Filetas**.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q739812
* WorldCat
* VIAF: 70733943
* BAV: ADV11070281
* BIBSYS: 95004085
* BNF: 13750540f
* CERL: cnp00979305
* DeutscheBio: 118791788
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 1841250
* GND: 118791788
* ICCU: PUVV249982
* ISNI: 0000 0000 7821 7729
* LCCN: n2001034426
* NLG: 160444
* NNDB: 000097559
* NTA: 069888191
* SUDOC: 075973545
* Treccani: filita

 |
**Gerta Keller**, nada en 1945, é unha paleontóloga estadounidense que estuda o cráter de Chicxulub como presunta localización do impacto do meteorito que provocou a extinción masiva do Cretáceo-Terciario (extinción dos dinosauros) pola hipótese de Luis Walter Álvarez. Ela sostén que ese meteorito non é a causa da grande extinción. Keller é actualmente profesora de Ciencias da Terra, na universidade de Princeton. Keller obtivo o doutoramento en paleontoloxía e xeoloxía de Stanford en 1978. Ingresou na universidade de Princeton en 1984 e despois dalgúns anos comezou a estudar o límite de K/T, a firma xeolóxica do acontecemento Cretáceo-Terciario.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Debatiendo la extinción de los dinosaurios* *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3321740
* WorldCat
* VIAF: 61659065
* BIBSYS: 90959029
* BNF: 12538258q
* CiNii: DA10179442
* GND: 1076881882
* ISNI: 0000 0000 6649 6708
* LCCN: nr94014796
* NKC: js20050912009
* NLA: 35421206
* ORCID: 0000-0001-5518-2014
* Scopus: 7201829659
* SUDOC: 034649018

 |
**Air Pacific Limited**, comercializada como **Fiji Airways** (e anteriormente como **Air Pacific**), é a aeroliña nacional de Fidxi. Está baseada en Nadi ], e opera servizos internacionais e domésticos a 17 cidades de 10 países ao redor do océano Pacífico. Fiji Airways transporta anualmente a case dous terzos dos visitantes do país.

O primeiro voo comercial realizado como Fiji Airways foi no ano 1951, aínda que a orixe da aeroliña remóntase a Katafaga Estates Ltd. formada en 1947. Despois de ser mercada por Qantas en 1958, Katafaga Estates foi reestruturada como aeroliña rexional e rebautizada como Air Pacific. En maio de 2012 o CEO David Pflieger anunciou na parte final da súa exitosa recuperación, a aeroliña recuperaría o seu antigo nome e reforzaría o seu papel como aeroliña nacional de Fidxi. O goberno do país posúe o 52% da compañía e Qantas o 46%, estando o resto en mans dos gobernos de distintas illas nación do Pacífico.

A aeroliña vai substituír cinco dos seus Boeing 737 máis vellos polos novos 737 MAX 8 que serán entregados durante a partir do 2018. Dous dos novos aparellos agárdase que cheguen ese ano, e os seguintes durante 2019. Os avións realizarán servizos rexionais cara Australia, Nova Zelandia, Hawai, Kiribati, Samoa, as Illas Salomón, Tonga e Vanuatu.

Frota
-----

Airbus A330-200 de Fiji Airways
Boeing 737-800 de Fiji Airways en 2013
En novembro de 2017 frota de Fiji Airways estaba formada polos seguintes avións:


**Frota Fiji Airways**| Avión | En servizo | Pedidos | Pasaxeiros | Notas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| T | V | Total |
| Airbus A330-200 | 3 | 0 | 24 | 249 | 273 |  |
| Airbus A330-300 | 1 | 0 | 24 | 289 | 313 |  |
| Boeing 737-700 | 1 | 0 | 8 | 114 | 122 |  |
| Boeing 737-800 | 4 | 0 | 8 | 156 | 164 |  |
| 162 | 170 |
| Boeing 737 MAX 8 | 0 | 5 | TBA |  |
| Total | 9 | 5 |  |

Notas
-----

1. 1 2 3  The Weekend Australian (ed.). "Air Pacific gets first Airbus A330 as part of its Fiji Airways rebranding". Consultado o 24 de marzo de 2018.
2. ↑  NBR (ed.). "Air Pacific reverts original Fiji Airways name". Arquivado dende o orixinal o 25 de novembro de 2018. Consultado o 24 de marzo de 2018.
3. 1 2  Stuff (ed.). "Fiji Airways to add five Boeing 737 MAX 8s". Consultado o 24 de marzo de 2018.
4. ↑  Planespotters (ed.). "Fiji Airways Fleet Details and History". Consultado o 24 de marzo de 2018.
5. ↑  Airbus (ed.). "Air Pacific selects versatile A330 for fleet renewal and growth". Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2018. Consultado o 24 de marzo de 2018.
6. ↑  Australian Business Traveller (ed.). "Fiji Airways expands fleet with new Airbus, Boeing planes". Consultado o 24 de marzo de 2018.
7. ↑  Australian Aviation (ed.). "Fiji Airways orders fourth A330". Consultado o 24 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web da aeroliña
**Erika Lust**, nada en Estocolmo en 1977, é unha produtora de filmes pornográficos sueca. É a cofundadora da *Lust Films*. Dende o ano 2000 reside en Barcelona.

Traxectoria
-----------

Formouse en Estocolmo en ciencias políticas e feminismo pola Universidade de Lund. Os seus filmes adoptan unha óptica feminina, é dicir, están destinados a excitar as mulleres, mostrando como a parella fai o amor, a forma de se bicaren e tiraren a roupa etc.

En 2004 dirixiu *The good girl*, unha curta de 25 minutos de duración que foi premiada como a mellor curtametraxe do ano no Festival Internacional de Cinema Erótico de Barcelona (FICEB 2005). En 2007 dirixiu *Five Hot Stories for Her*, unha compilación de cinco curtas coa que gañou o premio ao Mellor Guión no Festival de Cinema Erótico de Barcelona en 2007, Mellor Filme para Mulleres no *E-Erotic Awards Line* (Berlín, 2007), obtivo unha unha mención honrosa no Festival CineKink (Nova York, 2008) e recibiu o premio de Mellor Filme do Ano no Feminist Porn Awards, celebrado en Toronto en 2008. Nese ano, 2008, escribiu e dirixiu *Barcelona Sex Project*, un filme experimental independente adulto cun ollar máis atento para as vidas de tres homes e tres mulleres.

É tamén a autora do libro *Good Porn: A Woman's Guide*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pornografía
* Cinema porno
* Feminismo

### Ligazóns externas

* Blog de Erika Lust *(en castelán)*
* Páxina web da directora *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q270848
* WorldCat
* VIAF: 100446257
* BNE: XX4816768
* BNF: 16249855t
* GND: 139142940
* IMDb: nm2848796
* ISNI: 0000 0001 1885 3691
* LCCN: n2010004617
* NTA: 334493064
* OL: OL6780150A
* SUDOC: 250662590
* TMDb: 229485

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras xeorxianas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Denomínase **dinastía Pharnavaziana** (xeorxiano: ფარნავაზიანები, ფარნავაზიანნი) á primeira dinastía de reis xeorxianos de Kartli preservados pola tradición histórica xeorxiana e que gobernaron, con intervalos, desde o século III a.C. ao século II d.C. cando chegou ao poder a dinastía Arsácida.

Historia
--------

Segundo a crónica altomedieval xeorxiana, *A vida dos reis xeorxianos*, a dinastía descende de Parnavaz, o fundador do reino de Iberia, vencedor do tirano Azon, que deixara Alexandre o Grande para gobernar o país. A historia de Pharnavaz non está atestada directamente en fontes de fóra de Xeorxia e non existe indicación contemporánea ningunha que demostre que fora o primeiro rei xeorxiano, ademais mesturada con trazos e imaxes de fantasía, acumulando o Pharnavaz real unha fachada mítica emerxendo como un modelo de monarca precristián nos anais xeorxianos.

Non obstante ser a expedición de Alexandre a terras xeorxianas totalmente fabulosa, as evidencias xeorxianas e clásicas suxiren que os reis de Iberia cultivaron relacións próximas co Imperio Seléucida, un sucesor helenístico do imperio de Alexandre, que tiña o seu centro en Siria, mesmo ás veces recoñecendo a súa soberanía. O fillo de Pharnavaz, Saurmag morreu sen un herdeiro masculino, pasando a dinastía á liña feminina por medio do matrimonio da filla de Saurmag con Mirian, sobrevivindo así a dinastía na persoa do fillo de Mirian, Parnadjom pero unha póla da dinastía artáxida fíxose co trono entre o 90 ao 30 a.C. cando os Pharnavazianos volveron ao poder ata que no século II coa axuda do rei de Armenia se instalou en Xeorxia a dinastía Arsácida.

Reis da dinastía Pharnavaziana
------------------------------

### Primeiro intervalo

* Pharnavaz I de Iberia, 302–236/4 a.C.
* Saurmag I de Iberia (fillo), 234–159 a.C.

### Segundo intervalo

* Mirian I de Iberia (xenro, adoptado coma fillo), 159–109 a.C.
* Parnadjom de Iberia (fillo), 109–90 a.C.
* Mirian II de Iberia (fillo), 30–20 a.C.
* Arshak II de Iberia (fillo), 20 a.C.–d.C. 1

### Terceiro intervalo

* Pharsman I de Iberia, 1–58
* Mihdrat I de Iberia (fillo), 58–106
* Amazasp I de Iberia (fillo), 106–116
* Pharsman II de Iberia (fillo), 116–132
* Radamisto de Iberia (fillo), 132–135
* Pharsman III de Iberia (fillo), 135–185
* Amazasp II de Iberia (fillo), 185–189

Véxase tamén
------------

### Referencias

* Suny, Ronald Grigor (1994), *The Making of the Georgian Nation: 2nd edition*. Indiana University Press, ISBN 0-253-20915-3
* Rapp, Stephen H. (2003), *Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts*. Peeters Bvba ISBN 90-429-1318-5.
* Toumanoff, Cyril (1963), *Studies in Christian Caucasian History*. Georgetown University Press.
* *(en ruso)* Melikishvili, Giorgi e Lordkipanidze, Otar (ed. 1989). Очерки истории Грузии (*Estudos na historia de Xeorxia*), Vol. 1: Грузия с древнейших времен до IV в.н.э. (*Xeorxia desde o comezo do século IV d.C.*). Metsniereba, ISBN 5-520-00498-6.
*Cathedra Petri* "a cadeira de Pedro", que se atopa na Basílica de San Pedro en Roma

**Ex cathedra** é unha locución latina que significa literalmente "desde a cadeira". Está composta por *ex* (preposición de ablativo "dende") e *cathedra* (ablativo de "cadeira"), e refírese ao acto de expresar algo coa autoridade que corresponde a un cargo (ben sexa un xuíz, un profesor etc.) sendo así a cadeira ou cátedra unha metonimia da función. Polo tanto, adoita empregarse para expresarse de xeito maxistral e moi solemne.

O uso principal desta expresión é o levado a cabo polas institucións papais. Cando o Papa fala dende a súa cadeira ou *cathedra* de autoridade, como cabeza visible da Igrexa Católica, as súas ensinanzas non dependen do consentimento da Igrexa e son irreformables. O Concilio Vaticano I expresou en 1879 así o dogma da Infalibilidade Papal: «O Romano Pontífice cando fala *ex cathedra*, isto é, cando o exercicio do seu oficio de pastor e mestre de todos os cristiáns, en virtude da súa suprema autoridade apostólica, define unha doutrina de fe ou costumes como que deben ser sostidas por toda a Igrexa, posúe, pola asistencia divina que lle foi prometida no benaventurado Pedro, aquela infalibilidade da que o divino Redentor quixo que gozara a súa Igrexa na definición da doutrina de fe e costumes. Por isto, ditas definicións do Romano Pontífice son en si mesmas, e non polo consentimento da Igrexa, irreformables» (Constitución dogmática *Pastor Aeternus*, Cap 4)

Tres condicións deben reunirse para que unha definición pontificia sexa ***ex cathedra*** (segundo o Catecismo):

1. O Papa debe falar "como Pastor e Mestre supremo de todos os fieis que confirma na fe aos seus irmáns" (se fala en calidade de persoa privada, ou se se dirixe só a un grupo e non á Igrexa universal, non goza de infalibilidade.)
2. O Papa "proclama por un acto definitivo a doutrina" (cando o Papa claramente expresa que a doutrina é definitiva, non pode cambiar.)
3. O Papa fala "en cuestións de fe e moral".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Recompilación de usos na prensa escritaArquivado 29 de maio de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8098786
* GEC: 0107258

 |
***El día de la bestia*** (1995) é unha película dirixida polo bilbaíno Álex de la Iglesia, que o consagrou como un dos realizadores de máis éxito do cine español ó conseguir entre outros o Premio Goya á mellor dirección. Un dos logros da película foi conquistar tanto á crítica como ó público, utilizando o xénero da chamada "comedia satánica". Unha comedia delirante á vez que unha visión apocalíptica da fin de milenio.

Sinopse
-------

Un sacerdote español (Álex Angulo) cre que encontrou a mensaxe secreta da Apocalipse segundo San Xoán. Esta mensaxe consiste en que o Anticristo nacerá o 25 de decembro de 1995 en Madrid. Convencido de que debe impedir este nacemento satánico, o cura únese a un mozo afeccionado ó death metal, José María (Santiago Segura), para intentar por tódolos medios encontrar o lugar de Madrid onde terá lugar o evento.

As Torres Kio, un dos escenarios onde se leva a cabo a historia

Premios
-------

* Premio Goya ó mellor actor revelación 1995.
* Premio Goya á mellor dirección 1995.
* Gran premio do xurado no Fantastic'Arts de 1996.

Nomeamentos
-----------

* Premio Goya ó mellor guión orixinal 1995.
* Premio Goya á mellor interpretación masculina protagonista 1995.
* Premio Goya á mellor película 1995.

Banda sonora
------------

Def Con Dos creou o tema principal da película. Na banda sonora tamén aparecen Ministry, Headcrash, Extremoduro, Ktulu, Negu Gorriak, Eskorbuto, The Pleasure Fuckers, Pantera, Sugar Ray, Parálisis permanente, Siniestro Total e Silmaris.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1312929
* Allmovie: v135843
* AlloCiné: 10798
* FilmAffinity: 926890
* IMDb: tt0112922
* LUMIERE: 4502
* OFDb: 1890
* OMDB: 10722
* Rotten Tomatoes: el\_dia\_de\_la\_bestia
* Synchronkartei: 32371
* TMDb: 10722

 |
**Enrique Álvarez Sanjuan**, máis coñecido como **Quique Álvarez**, nado en Vigo o 20 de xullo de 1975, é un futbolista galego. Xoga de defensa e actualmente atópase sen equipo. É fillo do tamén futbolista Quique Costas.

Traxectoria
-----------

Aínda que que naceu en Galicia, pasou a súa infancia en Barcelona debido a que seu pai foi contratado polo FC Barcelona. Formouse coma futbolista nas categorías inferiores do FC Barcelona, equipo co que chegou a disputar un encontro na primeira división na tempada 1995-96. Na súa etapa coma xogador no Barcelona B chegou a coincidir con seu pai coma adestrador do segundo equipo do FC Barcelona. Tras xogar varios anos no filial barcelonista xogou a tempada 1997-98 no CD Logroñés, tamén da segunda división. Ao ano seguinte foi contratado pola UE Lleida equipo da mesma categoría no que xogou dúas tempadas. No equipo da *Terra Ferma* tivo coma adestrador a Víctor Muñoz, quen ao ser contratado polo Villarreal CF tralo seu ascenso a primeira, conseguiu que Quique fose contratado polo equipo da *Plana Baixa*.

No Villarreal CF estivo un total de sete tempadas na primeira división, disputando un total de 187 partidos, sendo o segundo xogador que máis partidos disputou coa camisola amarela en primeira división, e só superado por Rodolfo Arruabarrena. No Villarreal CF chegou a ser un dos capitáns do equipo e no partido da 37ª xornada da tempada 2006-07, recibiu a insignia do club pola súa traxectoria. O seu contrato co Villarreal CF rematou o 30 de xuño de 2007 e non foi renovado. Tras ficar ceibe, foi contratado polo Recreativo de Huelva a petición do técnico do equipo andaluz Víctor Muñoz, quen xa dirixiu a Quique Álvarez no Logroñés, Lleida e Villarreal CF.

Clubs
-----

| Club | País | Ano |
| --- | --- | --- |
| FC Barcelona B |  España | 1993−1995 |
| FC Barcelona |  España | 1995−1997 |
| CD Logroñés |  España | 1997−1998 |
| UE Lleida |  España | 1998−2000 |
| Villarreal CF |  España | 2000−2007 |
| Recreativo de Huelva |  España | 2007−2009 |

Palmarés
--------

* 2 Intertoto (2003 e 2004).
* Semifinalista da Copa da UEFA (2004).
* Semifinalista da Copa de Europa (2006).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web da LFP
* Ficha na web da UEFA (en inglés)
* Novas sobre Quique Álvarez na web da UEFA[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q939408
* BDFutbol: 680
* FootballDatabase: 1826
* Transfermarkt: 7832
* UEFA: 27321
* Worldfootball: quique-alvarez

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Finspång (cidade).
O concello de Finspång en Suecia.
**Finspång** e un concello do condado de Östergötland, no sueste de Suecia. A municipalidade ten unha área de 1,059.8 km². Ten un total de poboación de 21,477 persoas, a maioría viven na cidade de Finspång, 10,878 son homes, e 10,599 mulleres. A densidade de poboación é de 20 persoas por quilómetro cadrado.

O concello ten a peculiaridade de conter 170 lagos, que o converte nun centro lacustre de Suecia.

Cidades do municipio
--------------------

* Finspång (cidade)
* Rejmyre
* Lotorp
* Sonstorp
* Falla
* Hällestad
* Ljusfallshammar
* Grytgöl
* Igelfors
* Borggård
* Butbro
* Hävla
* Bränntorp
* Byle
* Kolstad
* Lämmetorp
* Lövlund
* Prästköp

Ligazóns externas
-----------------

* Finspång - Páxina oficial

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Xogador de rugby lanzándose co balón á zona de marca rival para anotar un ensaio.
O **ensaio** é o principal xeito de anotación de puntos nos diversos códigos de rugby (rugby union, rugby league e rugby a 7). Para que un xogador acade un ensaio ten que pousar o balón co seu corpo sobre a zona de marca do equipo rival. Para que sexa válido, o xogador non pode ter ningunha parte do seu corpo fora do recinto de xogo.

Trala consecución dun ensaio, o equipo anotador ten dereito a unha tentativa de transformación ou conversión, que consiste nunha patada a paus. Esta patada pode realizarse dende calquera distancia na perpendicular do punto no que se acadou o ensaio.

O termo inglés *"Try"* ten a súa orixe no regulamento primitivo do *rugby football* do século XIX. Daquela o rugby consistía en acadar *goals*. O equipo atacante procuraba chegar á zona de marca rival para pousar o balón no chan, o cal non tiña valor por si mesmo, senón que daba dereito a patear o balón entre os paus do rival para anotar un *goal*, que si subía ó taboleiro, cun valor de 1 punto. Deste xeito, cando se pousaba o balón na zona de marca rival, o que se acadaba era un *try at goal*, é dicir, un "intento de anotación". Ese *"try"* pasou ó francés como *"essai"*, que conduce ó galego "ensaio", co sentido de intento.

Valor
-----

O valor dun ensaio ten variado ó longo da historia, aumentando o seu valor a cada paso.

* No rugby union o ensaio ten un valor de 5 puntos. Antes de 1992 valía 4 puntos, e antes de 1971 valía 3. A transformación supón 2 puntos máis.
* No rugby league o ensaio ten un valor de 4 puntos. Antes de 1983 valía 3 puntos. A transformación supón 2 puntos máis.

Na maioría das competicións de rugby modernas, cando un equipo anota 4 ensaios ou máis nun encontro, acada un bonus ofensivo, que supón 1 punto máis para a clasificación desa liga.

Ensaio de castigo
-----------------

En tódolos códigos de rugby existe o ensaio de castigo. O árbitro pode conceder este tipo de marca cando estima que o equipo defensor está impedindo a anotación dun ensaio de xeito ilegal. Nese caso o árbitro considera que o equipo atacante tería acadado un ensaio de non terse producido a acción antideportiva do equipo defensor. O valor deste ensaio é o mesmo que se fose conseguido como froito da xogada.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Leyes del juego de rugby *(en castelán)*
* Vídeo con ensaios da ITM Cup *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q578508
* EBID: ID

 |
O **Fussballclub Zürich** é un club de fútbol suízo da cidade de Zúric. Fundouse o 1 de agosto de 1896 e actualmente compite na Challenge League suíza. O seu estadio é o Letzigrund, que conta cunha capacidade de 25.000 persoas.

Estadio
-------

Interior do estadio.Interior do estadio.
O FC Zürich disputa os seus partidos de local no estadio Letzigrund, construído no ano 1925. En xaneiro de 2005, a UEFA aprobou os plans para a reconstrución do estadio de cara á Eurocopa 2008. Neste recinto disputáronse 3 encontros desta competición.

Entre agosto de 2006 e agosto de 2007, debifo á remodelación do seu estadio, o FC Zürich tivo que xogar de local no estadio Hardturm, propiedade do seu gran rival da cidade, o Grasshopper-Club Zürich. O novo estadio inaugurouse o 30 de agosto de 2007. O 23 de setembro dese ano, o FC Zürich e o Grasshopper xogaron o primeiro partido de fútbol tras a reconstrución.

A capacidade actual é de 25.000 espectadores para partidos de fútbol, 30.000 para o atletismo e 50.000 para concertos.

Palmarés
--------

### Torneos nacionais

* **Super Liga suíza (13)**: 1902, 1924, 1963, 1966, 1968, 1974, 1975, 1976, 1981, 2006, 2007, 2009, 2022.
* **Copa de Suíza (7)**: 1966, 1970, 1972, 1973, 1976, 2000, 2005.
* **Copa da Liga Suíza (1)**: 1981.
* **Challenge League (4)**: 1942, 1948, 1958, 1992.

### Fútbol feminino

* **Super Liga Suíza Feminina (14)**: 1980, 1981, 1982, 1983, 1985, 1987, 1988, 1990, 1991, 1993, 1994, 1998, 2008, 2009
* **Copa Suíza Feminina (8)**: 1981, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1993, 2007

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial do club

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206692
* WorldCat
* VIAF: 167775545
* LCCN: n2012005619

 |
Ensalada de leituga e tomate
A **ensalada** é a denominación xenérica dun conxunto de pratos fríos baseados nos vexetais fríos, pero admite combinacións, preparacións, presentacións e temperaturas moi diversas. Malia non ser un prato tradicional galego, si no mediterráneo, hoxe en día é frecuente. A máis común en Galicia combina leituga e tomate (con cebola se se gusta dela) aderezados principalmente con sal, aceite e vinagre (que pode ser substituído por limón). Adoita ser tomada como entrante ou como gornición do prato principal. Tamén pode constituír por si mesma o prato principal.

Ingredientes habituais
----------------------

Unha ensalada ten tres compoñentes básicos:

* A base de folla verde. Pode ser outro vexetal.
* O mollo, con base de aceite e vinagre.
* Os ingredientes complementarios (optativos).

A base da ensalada é xeralmente unha man de vexetais de follas verdes como as diversas variedades de leituga, col, herba dos cóengos, eiruga, agrón, espinacas, endivias e outros vexetais. Esta combinación básica pode complementarse con máis ingredientes como o atún en conserva, a cenoria, o ovo duro, os espárragos etc. Unha ensalada admite como ingredientes complementarios practicamente de todo: carne, peixe, legumes, queixos, froitas, millo doce, arroz, pastas, noces, abelás, piñóns, améndoas etc. As máis modernas tamén admiten froitas como o ananás, a mazá, a pera, froitos do bosque etc. Aínda que a maioría das ensaladas se toman frías, tamén hai modalidades con ingredientes mornos ou quentes. A vinagreta (aceite, vinagre e sal) pode suplirse por outros mollos como o limón, a maionesa, a salsa rosa etc.

Tamén se chaman ensaladas a outras combinacións baseadas nun vexetal (cocido ou cru) que se toma frío e sazonado cun mollo de aceite e vinagre (ou variantes) combinado con outros ingredientes (como xa se indicou). Deste xeito, fanse as ensaladas de pataca, feixóns, tomate etc.

Galería de imaxes
-----------------

* Ensalada madrileña
* Ensalada malagueña
* Ensalada murciana
* Tomate con queixo
* Dourada acompañada de ensalada de gornición

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ensalada***  |

### Bibliografía

* Castro, X. (1998) *A lume manso: estudios sobre historia social da alimentación en Galicia*. Vigo: Galaxia.
* Cunqueiro, Á. (1973). *A cociña galega*. Vigo: Galaxia.
* Parada, C. (1982). *Recetas de cociña galega*. Vigo: Galaxia.

### Outros artigos

* Gastronomía de Galicia
* Salsa (gastronomía)
* Ensalada grega
* Ensalada rusa
* Ensalada César

### Ligazóns externas

* Receitas francesas de ensaladas *(en francés)*
* Receitas portuguesas de ensaladas *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9266
* BNCF: 24999
* BNF: 11935535q
* EBID: ID
* GEC: 0077375
* GND: 4051351-8
* JSTOR: salads
* LCCN: sh85116680
* NDL: 00570204
* PSH: 8754

 |
**Frieda Barkin Hennock**, nada o 27 de decembro de 1904 en Kovel e finada o 20 de xuño de 1960 en Nova York, foi unha avogada estadounidense.

Traxectoria
-----------

Hennock naceu na Ucraína tsarista nunha familia xudía que emigrou aos Estados Unidos en 1910. En Nova York estudou dereito na Brooklyn Law School e graduouse en 1924. Entre 1926 e 1948 traballou como avogada no Estado de Nova York especializándose en dereito corporativo. En 1948 Harry Truman nomeouna para servir na Comisión Federal de Comunicacións, foi a primeira muller en entrar nela, e tivo un papel decisivo na decisión da FCC de asignar canles ás televisións educativas , o que sería o xermolo da televisión pública nos Estados Unidos. En 1955 deixou a FCC volvendo ao exercicio da avogacía.

Notas
-----

1. ↑  Robert S. Alley e Irby B. Brown *Women television producers: transformation of the male medium*, p.9
2. ↑  "Encyclopedia of Television: Freida Barkin Hennock". Arquivado dende o orixinal o 04 de decembro de 2010. Consultado o 25 de xaneiro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5503637
* WorldCat
* VIAF: 69852753
* FAST: 398065
* GND: 124114776
* ISNI: 0000 0001 1493 2376
* LCCN: n97098102
* SNAC: w6wm22cm

 |
Decoración de enrolamento no Ara Pacis da época de Augusto. Roma.
Abadía de Maria Laach, Alemaña. Enrolamentos co diaño apuntando os pecados ds visitantes.
O **enrolamento** é un elemento decorativo arquitectónico formado por estruturas, normalmente vexetais, enroladas que se pode dispor, pintados ou esculpidos, en chapiteis, linteis, lenzos exteriores dos muros, recubrimentos de monumentos ou en manuscritos iluminados, contendo fundamentalmente motivos vexetais e, ás veces, animais ou figuras.

Os enrolamentos apareceron na arquitectura antiga, na decoración de teitumes na Antiga Grecia e especialmente en frisos, durante a época imperial romana, como reflexo dos froitos da civilización. Tamén se encontran enrolamentos nos enfeites da cerámica andaluza de ponos iberos como os turdetanos e os bastetanos.

No mundo occidental europeo non deixou nunca de utilizarse. Empregouse amplamente durante a arte visigoda e, 
serviu para decorar frisos e chapiteis das estruturas románicas ou linteis, paneis ou frisos de edificios renacentistas, onde tamén aparecen pequenos animais ou cabezas humanas. Posteriormente, pódese dicir que foi unha das características decorativas da arte plateresca.

O enrolamento experimentou un retorno á súa forma máis simple do estilo clásico no século XVII, e no XVIII aplicouse con maior liberdade, sen unha repetición estrita de formas iguais.

Notas
-----

1. ↑  Proposta de definición do Servizo de Normalización Lingüística da USC
2. ↑  J. Ward, *Historic Ornament: Treatise on Decorative Art and Architectural Ornament*, BiblioBazaar (2009), *Rinceau*.
3. ↑  *Glosario: Roleo*. Universidade de Bos Aires. Facultade de Arquitectura Deseño e Urbanismo. p. 11.
4. ↑  A. Speltz, *The History of Ornament: Design in the Decorative Arts*, Portland (1989).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Enrolamento*** |

### Outros artigos

* Voluta

### Bibliografía

* Evelyne Thomas, « L'originalité des rinceaux français », en *L'invention de la Renaissance*, actas da conferencia en Tours do 1° ao 4 de xuño de 1994, Picard, 2003, p. 177 a 186.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1088457
* AAT: 300165495
* EBID: ID

 |
**Friedrich Boie**, nado o 3 de marzo de 1870 en Meldorf, Ducado de Holstein, Sacro Imperio Romano Xermánico, e finado o 3 de marzo de 1870 en Kiel, Reino de Prusia, foi un zoólogo especializado en entomoloxía, herpetoloxía e ornitoloxía, e xurista alemán.

Traxectoria
-----------

Friedrich Boie era fillo de Heinrich Christian Boie, escritor alemán que estudou dereito na Universidade de Jena, e que viviu en Gotinga, e irmán de Heinrich Boie, zoólogo.

Friedrich Boie describiu varios xéneros e especies de aves como *Athene*, *Chrysococcyx*, *Cyanocorax*, *Glaucis*, *Pericrocotus* e *Progne*, entre outros. 

Ademais, co seu irmán Heinrich, traballando jxuntos, describiron ao redor de 50 novas especies de réptiles.

En 1860 Friedrich Boie foi elixido membro da sección de zooloxía da Academia alemá das ciencias naturais Leopoldina.

Principais obras
----------------

1826. "Generalübersicht der ornithologischen Ordnungen, Familien und Gattungen" *Isis, oder Encyclopädische Zeitung von Oken* '*19*: 969–981. Ler en liña. 
1827. "Bemerkungen über Merrem’s Versuch eines Systems der Amphibien". Marburg, 1820. 1te Lieferung, Ophidier. *Isis von Oken* **20** (6): 508–566. Ler en liña.
1828. "Über eine noch nicht beschriebene Art von *Cordylus* Gronov. *Cordylus cataphractu* Boie". *Nova acta physico-medica Academiae Caesareae Leopoldino-Carolinae Naturae Curiosum* **14** (1): 139–142. 
Boie, F. 1828. Bemerkungen über mehrere neue Vogelgattungen. Isis, oder Encyclopädische Zeitung von Oken 21 col. 312–329. Ler en liña. 
1838. "Zur Verwandlungsgeschichte inländischer Zweiflügler". *Naturhistorisk Tidsskrift* **2**: 234–248. Ler en liña.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **F. Boie** emprégase para recoñecer a Friedrich Boie como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. ↑  Beolens, Bo, &Watkins, Michael & Grayson, Michael (2011): *The Eponym Dictionary of Reptiles*. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press ISBN 978-1-4214-0135-5. ("Boie", p. 31).
2. ↑  Ver "Boie" en The Reptile Database.
3. ↑  Friedrich Boie na web da Leopoldina.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Friedrich Boie*** |

### Bibliografía

* Karl August Möbius (1870): "Friedrich Boie † Nekrolog". En: *J. für Ornithologie* **18** (3): 231-233. Ler en liña.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62839
* WorldCat
* VIAF: 54577646
* BIBSYS: 90692625
* CERL: cnp00352838
* DeutscheBio: 104135395
* GND: 104135395
* ISNI: 0000 0000 0370 9112
* Leopoldina: 2073
* NTA: 129331023

 |
Coordenadas: 39°28′29″N 0°21′30″O﻿ / ﻿39.474722, -0.358333

O **Estadio de Mestalla**, oficialmente "**Mestalla, camp del València**", é o estadio do Valencia Club de Fútbol. O seu nome débese á quenlla de Mestalla que pasa por baixo do campo. Está situado entre a Avenida de Suecia e a Avenida de Aragón, no barrio de Mestalla da cidade de Valencia. Anteriormente, entre 1969 e 1974, chamouse **Estadio Luis Casanova**. Posúe unha capacidade de 55.000 espectadores todos sentados.

Actualmente está en construción o Nou Mestalla, que substituirá o Estadio de Mestalla.

Inauguración
------------

O Camp de Mestalla foi inaugurado o 20 de maio de 1923, tras ser bendicido o terreo de xogo, o alcalde de Valencia, Juan Artal, fixo o saque de honra previa ao partido inaugural entre Valencia CF e Levante FC. O resultado final foi de 1-0 vitoria para os propietarios con gol marcado por Arturo Montesinos Cebriá (*Montes*).

Eventos
-------

Para o Mundial de Fútbol España 1982 foi elixido como sede da selección española para a disputa dos partidos desta na primeira fase. Igualmente aloxou os xogos da primeira rolda para o equipo nacional español nos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992. Para a tempoprada 2008-09 o Estadio de Mestalla albergou a final da Copa do Rei o 13 de maio de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O novo estadio do Valencia C.F.
* Característiscas do Nou Mestalla
* "Últimes vesprades a Mestalla"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q202762
* GiantBomb: 3035-1430
* Structurae: 20035452

 |
O **gravitón** é un suposto bosón portador da gravidade na maioría dos sistemas teóricos de gravidade cuántica. As principais características que debería ter: ser sempre atractivo (a gravidade endexamais repele), ter efecto sen importar a distancia entre os corpos, e ademais habería unha cantidade ilimitada deles. Na teoría cuántica, isto define un bosón de spin par (2 neste caso) cunha masa en repouso de valor cero.

Postúlase a existencia dos gravitóns debido ao éxito da teoría cuántica noutras áreas. Por exemplo, a electrodinámica pódese explicar moi ben aplicándoselle a cuantificación ós fotóns. Neste caso, suponse que os fotóns son creados (e destruídos) continuamente por tódalas partículas con carga eléctrica, de xeito que as interaccións entre estes fotóns xeran as forzas macroscópicas ás que estamos afeitos, coma o magnetismo.

Considerando o amplo éxito da teoría cuántica ao describi-la maioría das forzas básicas do universo, semella axeitado asumir que os mesmos métodos haberán de servir para explica-la gravidade. Fixéronse moitas tentativas de introducir o ata o de agora invisible gravitón, que funcionaría máis ou menos coma o fotón. Isto levaría a unha teoría cuántica gravitatoria, aínda que o corpo matemático sería máis complexo.

Unha teoría como a descrita precisaría que o gravitón operase de xeito semellante ao fotón; mais, ao contrario que na *electrodinámica*, onde os fotóns interactúan directamente entre eles e as partículas con carga, a gravidade no traballa de xeito tan sinxelo. Os feitos experimentais mostran que a gravidade créase por calquera forma de enerxía (e a masa é unicamente unha forma condensada de enerxía, segundo a célebre ecuación de Einstein), o cal é difícil de describir nuns termos semellantes á carga eléctrica. Ata o de agora tódalas tentativas de crear unha teoría cuántica sinxela da gravidade fracasaron.

A detección do gravitón, se é que existe, é unha tarefa bastante problemática. Estas partículas portarían moi pouca enerxía, polo tanto a detección sería moi difícil. A única maneira de detectalss sería buscar os casos nos que o movemento ou a enerxía dun corpo mudase nunha forma distinta da prevista pola Teoría Xeral da Relatividade, pero un dos principios básicos da gravidade cuántica sería que deberían coincidir en maior un menor medida con estas predicións relativistas.


| Partículas fundamentais en Física (lista, táboa) |
| --- |
| Fermións | Bosóns de Gauge |
| Quarks | Leptóns | Bosóns W e Z | Fotón | Gluón |
| Arriba | Encantado | Cume | Electrón | Muón | Tau (tauón) | Bosóns hipotéticos |
| Abaixo | Estraño | Fondo | e-neutrino | μ-neutrino | τ-neutrino | Gravitón    Bosón de Higgs |
| **Outras clases, partículas compostas e outras** |  |
| barión - gravitino - hadrón - kaón - mesón - neutrón - pión - positrón - protón |
| **Termos relacionados** |  |
| antimateria - partícula subatómica |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103585
* BRE: 2374931
* EBID: ID
* GND: 4450121-3
* JSTOR: gravitons
* MAG: 130044071
* PSH: 3162
* Treccani: gravitone

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Dungeons & Dragons (homónimos).
Taboleiro e fituras do xogo D&D
***Dungeons & Dragons*** (abreviado coma ***D&D*** ou ***DnD***, en galego *Alxubes e Dragóns*) é un xogo de rol de fantasía (RPG - do inglés *Role Playing Game*) orixinalmente deseñado por E. Gary Gygax e Dave Arneson, e publicado por vez primeira en 1974 por Tactical Studies Rules, Inc. (TSR). A editorial que edita actualmente é Wizards of the Coast, unha filial de Hasbro.

Visión xeral do xogo
--------------------

Dungeons & Dragons é un xogo ambientado na época Medieval europea. Os factores principais do xogo son os combates, as aventuras e as intrigas levadas a cabo a través do sistema normal de todo xogo de rol. Para iso emprega o sistema D20, un sistema de dados creado arredor do dado de 20 caras que é o máis empregado no xogo. Mediante tiradas dun dado de vinte caras (referido coma D20 en termos de xogos de rol), determínanse a maioría dos éxitos ou fracasos que un personaxe queira levar a cabo.

As influencias do xogo son escasas ou moi difusas dado que este é o primeiro xogo de rol de grande éxito. O contexto e o principio do xogo foron evolucionando a medida que as edicións saían á luz, pero as orixes proveñen seguramente da literatura existente antes da publicación do primeiro libro. O contexto do xogo recolle moitos mundos ideados anteriormente, principalmente polas razas de elfos, ananos, orcos, trasnos etc. concibidas ou recollidas da mitoloxía de diversos países como xa fixera J. R. R. Tolkien, coa súa saga de O señor dos aneis.

Xogo de dados do xogo de rol Dungeons & Dragons, da esquerda á dereita: un d4, d6, d8, d12, d20, d10 (marcado coa unidade de *0* a *9*) e d% (marcado coas decenas *0*, *10*, *20* até *90*)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Dungeons & Dragons (filme)* (2000).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1375
* WorldCat
* VIAF: 182334673
* EBID: ID
* LCCN: n92068057
* RPGG: 192

 |
Diagrama mostrando as órbitas de Elektron 2 e 4 con respecto da magnetosfera terrestre.
**Elektron** (en ruso, электрон) é o nome dunha familia de catro satélites artificiais soviéticos lanzados ao longo de 1964. Foi das primeiras misións en ser autorizadas despois do lanzamento do Sputnik 1. Os satélites foron lanzados en pares a bordo de foguetes Vostok-K: Elektron 1 e 2 foron lanzados o 30 de xaneiro de 1964, mentres que Elektron 3 e 4 o foron o 10 de xullo de 1964. Elektron 1 e 3 estudarían conxuntamente a órbita baixa (cun perixeo duns 400 km e un apoxeo duns 7000 km), mentres que 2 e 4 farían o mesmo en órbitas moito máis altas (perixeos de cerca de 450 km e apoxeos de cerca de 68.000 km). O obxectivo dos satélites era cartografar os cintos de radiación Van Allen e estudar os raios cósmicos.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| Elektron 1 | 30 de xaneiro de 1964 | Vostok-K | Éxito |
| Elektron 2 | 30 de xaneiro de 1964 | Vostok-K | Éxito |
| Elektron 3 | 10 de xullo de 1964 | Vostok-K | Éxito |
| Elektron 4 | 10 de xullo de 1964 | Vostok-K | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2020). "Elektron-A" (en inglés). Consultado o 2 de marzo de 2020.
2. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2020). "Elektron-B" (en inglés). Consultado o 2 de marzo de 2020.
3. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Elektron 1, 3" (en inglés). Consultado o 2 de marzo de 2020.
4. 1 2 3 4 5  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Elektron 2, 4" (en inglés). Consultado o 2 de marzo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Vostok-K