recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **catedral de Santa María la Mayor** é un templo tardorrománico cisterciense de grandes dimensións da cidade de Tudela, en Navarra.
A súa construción comezou a finais do século XII durante o reinado de Sancho VI o Sabio, pasando a testemuña ao seu fillo Sancho VII o Forte, que á súa vez o pasou ao seu sobriño Teobaldo I. Utilizou algúns dos alicerces da Mesquita Maior de Tudela (séculos IX a XI). Como as orientacións dos dous templos non coincidían, a mesquita foi destruída para edificar o novo templo e só se aproveitaron algúns dos seus alicerces. Agora sitúase entre as actuais praza Vieja e as rúas Roso, Portal e Horno Higuera da Zona Vella de Tudela.

Inicialmente serviu como colexiata, pasando a ser catedral cando no século XVIII Tudela se segregou da diocese da veciña Tarazona. Foi elevada á dignidade de catedral por Pío VI, a instancias de Carlos III, no século XVIII.

Notas
-----

1. ↑  García Gainza, M.A. Heredia Moreno, M.C. Rivas Carmona, J. y Orbe Sivatte, M. (1980). Merindad de Tudela. En: Catalogo Monumental de Navarra, Ed. Institución Príncipe de Viana, Arcebispado de Pamplona, Universidade de Navarra, vol. I, 492 pp. 723 láminas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Catedral de Santa María de Tudela*** |

* Información do Palacio Decanal de Tudela *(en castelán)*
* Información do portal de Turismo de Navarra *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2942843
* WorldCat
* VIAF: 124777970
* GND: 4670866-2
* LCCN: nr96023904

 |
Coordenadas: 41°43′22″N 1°01′13″O﻿ / ﻿41.72265, -1.02017

A **estación de Casetas** é unha estación de ferrocarril situada no barrio de Casetas da cidade de Zaragoza. Forma parte da liña C-1 da rede de Proximidades Zaragoza operada por Renfe, sendo este o único servizo prestado na actualidade na estación.

Situación ferroviaria
---------------------

Casetas é unha estación de bifurcación situada a 209,9 metros de altitude na que conflúen dúas liñas clásicas de ancho convencional:

* Liña férrea Madrid-Barcelona, punto quilométrico 327,768.
* Liña férrea Zaragoza-Altsasu vía Pamplona, punto quilométrico 015,646.

Historia
--------

A estación foi inaugurada o 25 de maio de 1863 coa apertura do tramo Medinaceli-Zaragoza da liña férrea Madrid-Zaragoza por parte da Compañía dos Ferrocarrís de Madrid a Zaragoza e Alacant ou MZA. Non tardaría en chegar unha prolongación entre Zaragoza e Casetas (como primeiro paso da conexión con Navarra) obra da Compañía de Ferrocarril de Zaragoza a Pamplona que tras a súa fusión coa compañía do ferrocarril de Zaragoza a Barcelona daría lugar á compañía dos Ferrocarrís de Zaragoza a Pamplona e Barcelona. O 1 de abril de 1878 esta última viuse obrigada a aceptar unha fusión con Norte dada a súa delicadísima situación económica.

En 1922, o forte tráfico que se concentraba en Casetas obrigou a Norte e a MZA a buscar solucións para desconxestionar a estación. A solución atopada pasou por habilitar o empalme da estación de Almanzora. En 1941, a nacionalización do ferrocarril en España supuxo a integración de ambas as compañías na recentemente creada Renfe.

A década dos 80 trouxo a electrificación do tramo Calatayud-Casetas e unha nova variante.

Desde o 31 de decembro de 2004 Renfe Operadora explota a liña mentres que Adif é a titular das instalacións ferroviarias.

O 11 de xuño de 2008, con ocasión da Exposición Internacional de 2008 integrouse o barrio de Casetas na rede de Proximidades Zaragoza. Para iso foi construída unha nova estación de viaxeiros a escasos metros da antiga, sobre a plataforma ao lado Castejón.

Servizos ferroviarios
---------------------

### Proximidades

A estación forma parte da liña C-1 da rede de Proximidades Zaragoza operada por Renfe. Uns vinte trens diarios en cada sentido enlazan Casetas con Miraflores nun traxecto que adoita cubrirse en 20 minutos.

Notas
-----

1. ↑  Proximidades Zaragoza comezara o servizo o 11 de xuño con 47 trens ao día *El Periódico de Aragón*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Estación de Casetas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Proximidades Zaragoza no sitio web de Renfe.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8779516
* OSM: 6205856

 |
O **mosteiro de San Pedro de Montes** é un cenobio sito no Val do Silencio, na comarca leonesa do Bierzo.

Situación xeográfica
--------------------

O mosteiro está situado no Val do Silencio, no sur da comarca berciana, a uns 17 km da cidade de Ponferrada, nos montes Aquilianos, un ramal dos montes de León, a uns 980 m de altitude sobre o nivel do mar. O val está atravesado polo río Oza, que nace aínda a maior altura, situándose o mosteiro nunha ladeira á esquerda da beira do río. Máis arriba aínda está a igrexa de Santiago de Peñalba, de estilo prerrománico mozárabe.

Orixe e historia
----------------

Segundo a tradición conservada nos documentos do propio mosteiro, foi fundado no século VII por Froitoso de Braga. Sería sucedido como abade por san Valerio.

A vida claustral estaría interrompida a teor da invasión musulmá da Península Ibérica. No ano 890 o mosteiro foi restaurado por san Xenadio, que refunda a congregación cunha ducia de monxes; en 896 adopta a regra beneditina. No 918 o rei Ordoño II conférelle couto no val, e 1124, a raíña dona Urraca concédelle outro couto en San Román de Hornija, as beiras do río Douro. Porén as noticias son escasas nas décadas sucesivas, até que outro abade, *don Nuno*, en 1164, reconstrúe a edificación e a igrexa. A igrexa foi reedificada de novo despois de 1243, cando se esborrallou.

No século XVIII, de novo volveu caer a igrexa e outra vez volveu ser reedificada. Desa época data o templo actual, reconstrución na que se reaproveitou parte dos materiais anteriores.

Logo da exclaustración (1835), un incendio destruíu parte dos edificios conventuais e o claustro, de xeito que deste apenas fican algúns arcos.

Dominio señorial
----------------

O mosteiro de Montes a partir do couto inicial de 918, foi estendendo as súas posesións en varias direccións. Os medios polos que accedeu a ampliación do seu patrimonio, como no caso doutros señoríos mosteirais, foron dous básicos: as doazóns e as compras, de xeito que ao longo da Idade Media, Montes posuía bens no Bierzo, Maragatería e A Cabreira, no reino de León, e na comarca de Valdeorras e a terra do Bolo, no reino de Galicia.

Galería de imaxes
-----------------

* CampanarioCampanario
* 
* 
* Fachada meridionalFachada meridional

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Mosteiro de San Pedro de Montes*** |

### Bibliografía

* Quintana Prieto, Augusto; Fernández García, Amalio: *Guía del Bierzo*. León. Imprenta Provincial, 1965.
* Durany Castrillo, Mercedes: *San Pedro de Montes: el dominio de un monasterio benedictino de El Bierzo: siglos IX al XIII*. León. Imprenta Provincial, 1977 - ISBN 84-00-03600-X

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5576486
* WorldCat
* VIAF: 154060443
* JCyL: 5205
* LCCN: nr97032470
* SUDOC: 124954138

 |
O **Festival Internacional Outono de Teatro** ou **FIOT** é un festival internacional de teatro que se celebra anualmente dende 1992 na localidade de Carballo (Galiza). O FIOT é organizado pola Asociación Cultural Telón e Aparte, coa colaboración do Concello de Carballo.

O FIOT naceu coa vontade de encher un oco na programación teatral da provincia da Coruña (onde non abundaban os festivais teatrais), e de levar a cabo unha proposta para impulsar a feble estrutura teatral da comarca de Bergantiños, que ata aquela carecía de programación teatral estable.

Recoñecemento
-------------

Recibiu en 2018 o Premio Cultura Galega de Artes Escénicas

Notas
-----

1. ↑  "Luz Darriba, Xosé María Álvarez Cáccamo e A Roda, entre os galardoados cos Premios da Cultura Galega". Sermos Galiza. 25 de setembro de 2018. Arquivado dende o orixinal o 25 de setembro de 2018. Consultado o 25 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial do FIOT

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
O **río Guadalimar** é un afluente do Guadalquivir, pola súa marxe dereita, que corre principalmente por Andalucía. Polo seu caudal é o segundo tributario máis importante do Guadalquivir, despois do río Genil. A súa lonxitude é de 180 km.

Percorrido
----------

O Guadalimar nace ao pé do Cerro Almenara, na Serra de Alcaraz, na provincia de Albacete, a 1.200 m.s.n.m. para adentrase deseguido na provincia de Xaén. O seu curso transcorre encaixado na serra de Segura, abríndose ás veces nos terreos ondulados das comarcas de Baeza e Linares, para confluír, finalmente co Guadalquivir á altura de Mengíbar. O Guadalimar é un río da conca alta do Guadalquivir, e a súa propia bacía alcanza 5.226 km².

### Afluentes

Os seus principais afluentes recíbeos pola beira dereita, salientando o río Guadalmena, o Guadalén e o Guarrizas. Os afluentes da beira esquerda son moito máis curtos.

Encoros
-------

No propio río hai un pequeno encoro, o de Giribaile. Augas abaixo da súa confluencia co Guadalquivir sitúase o encoro de Mengíbar, cunha "cola" que remonta o treito final do Guadalimar.

Protección
----------

O treito alto do Guadalimar transcorre polo Parque Natural das Serras de Cazorla, Segura e Las Villas.

Toponimia
---------

O nome do río deriva do árabe *wadi-al-ahmar*, "o río vermello". O cambio -a- > -i- prodúcese por imela.

Bibliografía
------------

* Ministerio de Medio Ambiente, *Confederación Hidrográfica del Guadalquivir*.
* Ian Meadows, *Historical Markers*, en rev. Aramco World, Xaneiro-febreiro 1993.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17765
* GEC: 0031271
* GeoNames: 2516990

 |
O **Palacio de Westminster** é o lugar no que se reúnen as dúas cámaras do Parlamento do Reino Unido (a Cámara dos Lores e a Cámara dos Comúns). O palacio atópase situado na beira norte do río Támese en Westminster en Londres, preto doutros edificios gobernamentais en Whitehall. O palacio serviu inicialmente como residencia real, a pesar de que ningún monarca viviu nel dende o século XVI. A maior parte da estrutura actual data do século XIX, data na que o palacio foi reconstruído logo dun incendio en 1834 que destruíu a maior parte do edificio. Os arquitectos responsables da reconstrución do palacio foron Sir Charles Barry e Augustus Pugin. O edificio é un exemplo do estilo neogótico. Unha das características máis senlleiras do palacio é a torre do reloxo, unha atracción turística que aloxa a campá chamada Big Ben, nome asignado erroneamente ao reloxo da torre.

O palacio contén máis de mil habitacións, sendo as máis importantes as correspondentes aos Salóns da Cámara dos Lores e a Cámara dos Comúns. O palacio tamén inclúe salas de reunión, bibliotecas, corredores, comedores, bares e ximnasios. É o lugar onde se realizan importantes cerimonias de estado, das cales a máis importante é a Cerimonia de apertura do Parlamento. O palacio está moi asociado coas dúas Cámaras, tal como o demostran o emprego da palabra "Westminster" para referirse ao "Parlamento". As oficinas dos parlamentarios atópanse en edificios próximos, tales como a Casa Portcullis e os Edificios Norman Shaw.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Palacio de Westminster*** |

* O Palacio de Westminster, páxina oficial do Parlamento do Reino Unido *(en inglés)*
* Guía de visitantes á Cámara do Parlamento *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62408
* WorldCat
* VIAF: 172644544
* BMT: 213233
* CTBUH: 14079
* EBID: ID
* Emporis: 110733
* GeoNames: 6944334
* GND: 4419985-5
* LCCN: sh85146307
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0273358
* OSM: 1567699
* Structurae: 20006475
* ULAN: 500301926

 |
Napoleón acepta a capitulación dos austríacos en Ulm
Coñécese como **capitulación** ao convenio en que se estipula a rendición dun exército, praza ou punto fortificado. Denomínase *capitulación* debido aos capítulos e condicións necesarias para levar a cabo unha rendición.

A capitulación implica a rendición das forzas derrotadas e a entrega do territorio e as súas posesións aos vencedores a cambio dunha serie de termos. As condicións son acordadas polos líderes e diplomáticos de ambos os bandos e afectan a todos os seus subordinados. Os termos poden ser de carácter relixioso, civil ou militar. As capitulacións sempre adoitan ser máis beneficiosas que a captura e conquista dos asentamentos en disputa xa que evitan perdas nas faccións enfrontadas. Con todo, a rendición significa normalmente unha falta de honor e valentía aos líderes do bando prexudicado polas condicións e por isto só se emprega como último recurso ou por medo á destrución total dunha das partes.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *capitulación*.
2. ↑  Definición de capitulación no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217901
* BRE: 2043254
* EBID: ID
* NKC: ph745203

 |
Mapa onde se mostra o plan estratéxico da campaña de Waterloo.
A **estratexia militar** (Estratexia, do grego *stratigos* ou *strategos*, στρατηγός, pl. στρατηγοί; en grego dórico: στραταγός, *stratagos*; literalmente significa: «líder do exército») é o plan xeral utilizado polas organizacións militares para intentar alcanzar os obxectivos fixados.

A estratexia militar ocúpase do planeamento e dirección das campañas bélicas, así como do movemento e disposición estratéxica das forzas armadas. O pai da estratexia militar moderna, Carl von Clausewitz, definíaa como "o emprego das batallas para conseguir o fin da guerra". Desta maneira, daba prioridade aos obxectivos políticos sobre os obxectivos militares, apoiando o control civil sobre os asuntos militares.

> 
> 
> *O xeneral (*strategos*) debe estar seguro de poder explotar a situación no seu proveito, segundo o esixan as circunstancias. Non está vinculado a procedementos determinados.*
>  Capítulo VIII versículo 9 de *A arte da guerra* de Sun Tzu.
> 

Nas guerras convencionais ten por obxecto dirixir as tropas no teatro de operacións ata levalas ao campo de batalla. É unha das tres facetas da arte da guerra, as outras dúas serían a táctica militar, que consiste na correcta execución dos pláns militares e as manobras das forzas de combate na batalla. O terceiro compoñente sería a loxística militar, destinada a manter o exército e asegurar a súa dispoñibilidade e capacidade combativa.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *estratexia*.
2. ↑  Entrada de "estratexia" no Digalego.gal
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *militar*.
4. ↑  Entrada de "militar" no Digalego.gal
5. ↑  Gartner, páxina 163
6. ↑  Bassford, Christopher (2002). «Clausewitz and his Works». Consultado o 25 de maio de 2010.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gartner, Scott Sigmund, *Strategic Assessment in War*, Yale University Press, 1999.

### Outros artigos

* Infantaría
* Cabalaría
* Forzas armadas
* Armada
* Exército
* Forza Aérea

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q219087
* BNCF: 30446
* BNF: 133183858
* BRE: 4168138
* GND: 4309237-8
* JSTOR: military-strategy
* LCCN: sh85128514
* MAG: 118813454
* NKC: ph164241
* PSH: 12201

 |
Coordenadas: 39°28′39″N 0°22′43″O﻿ / ﻿39.47753611, -0.37872778

Portal de la Valldigna.
O **Portal de la Valldigna** é unha construción civil da baixa idade media, que separaba a cidade cristiá da mouraría de Valencia. Atópase no barrio do Carme, dentro da Ciutat Vella. É un portal sen porta, que toma o nome do Mosteiro de Santa María da Valldigna (Simat de la Valldigna), a casa da cal se atopaba diante do portal.

Aberta sobre a propia Muralla árabe de Valencia no ano 1400, era a porta de acceso á mouraría. É un arco de medio punto, de perpiaño, cun lixeiro avance nas impostas. Foi restaurado en 1965. No portal hai unha reprodución do retablo orixinal que alí existiu, dedicado á Virxe e que foi colocado no ano 1589. O retablo representa ao rei Jaume el Just no acto de fundación do mosteiro da Valldigna, que outorgou ao abade de Santes Creus, cunha inscrición que acompaña á imaxe e que di:

*Aquesta vall per a la vostra causa* (*Este val para a vosa causa*)
Na súa parte superior está a representación da Virxe cos escudos da cidade de Valencia e do mosteiro da Valldigna. Trátase dun retablo dos anos 60 do século XX, xunto a cal hai unha inscrición que di

**Nostra Dóna**
**de la Bona Son**
**Pregueu per nós**
**Portal**
**de Valldigna**
Xunto ao portal instalouse a primeira imprenta do estado, por parte do mestre impresor Lambert Palmart, na cal no ano 1474 vaise imprimir o primeiro libro da Península Ibérica, escrito en valenciano: *Les obres o trobes davall scrites les quals tracten de lahors de la sacratíssima Verge Maria* (*Trobes en Llaors de la Verge Maria*). Unha placa conmemorativa nolo lembra.

Tamén, xunto co portal tivo lugar o suceso vivido por Fra Joan Gilabert Jofré, interpoñéndose ao acoso e apedramento dun demente, despois da cal e cambiando o seu sermón da coresma, propiciou que o 9 de abril de 1409 se puxeran os cimentos do primeiro manicomio do mundo, o Hospital dels Folls i dels Ignocents.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Portal de la Valldigna

| * v
* c
* e
Monumentos, museos e edificios da Cidade de Valencia |
| --- |
| 
* Banys de l'Almirall
* Basílica da Virxe dos Desamparados
* Casa do Concello
* Catedral de Valencia
* Cidade das Artes e as Ciencias
* Estació del Nord
* Llotja de la Seda
* Mercat Central
* Mercado de Colom
* Micalet
* Palau de Benicarló
* Palau de la Generalitat
* Palau de Justícia
* Plaça de l'Ajuntament
* Plaça de l'Almoina
* Plaça de la Mare de Déu
* Plaça del Mercat
* Portal de la Valldigna
* Sant Joan del Mercat
* Torres de Serrans
* Torres de Quart
* Xardín do Turia

 | Escudo da Cidade de Valencia |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q594815
* GEC: 0069206

 |
A **Ópera da Bastilla** é un teatro de ópera situado na praza da Bastilla en París, deseñado por Carlos Ott e inaugurado en 1989. É a sede da Opera Nacional de París que comparte coa Ópera Garnier.

Historia
--------

O presidente francés François Mitterrand decidiu en 1982 a construción dun novo teatro de ópera en París, que complementase a xa antiga Ópera Garnier. 

A antiga estación da Bastilla, lugar onde se construíu da Ópera da Bastilla.
En 1983 abriuse un concurso para designar o arquitecto, o elixido foi o arquitecto uruguaio Carlos Ott, que deseñou un edificio moderno cunha sala principal con 2.723 asentos,Ima cada un cunha vista sen restricións do escenario. Os traballos comezaron en 1984 coa demolición da *Gare de la Bastille* e remataron en 1989, a capacidade da sala principal é de 2.723 asentos, e cada un cunha vista sen restricións do escenario. Inaugurouse o 13 de xullo de 1989, con motivo do bicentenario da toma da Bastilla, cun espectáculo posto en escena por Bob Wilson, *La Nuit avant le jour*, mais as representacións regulares non principiaron ata o 17 de marzo o de 1990 con *Les Troyens* de Berlioz.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Ópera*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q638423
* WorldCat
* VIAF: 132140538
* BNF: 121282893
* EBID: ID
* Emporis: 134034
* GeoNames: 6452879
* ISNI: 0000 0001 0789 5001
* LCCN: n90641950
* MusicBrainz: ID
* Structurae: 20009723
* SUDOC: 029723507

 |
O **Mosteiro de San Millán de Yuso** ou **Mosteiro de Yuso** ("yuso" significa "abaixo" en castelán, aínda que xa está en desuso) está situado preto da vila de San Millán de la Cogolla, na Rioxa, na marxe esquerda do río Cárdenas e forma parte do conxunto monumental de dous mosteiros, con outro construído anteriormente e que se sitúa máis arriba, chamado Mosteiro de San Millán de Suso, os dous declarados Patrimonio da Humanidade en 1997.

Historia e características
--------------------------

Este mosteiro foi mandado construír no ano 1053 polo rei navarro García Sánchez III de Navarra «o de Nájera». A historia da súa fundación vai unida a unha lenda baseada nun milagre de san Millán (ou Emiliano), un novo pastor, que se fai ermitán. Cando en 574 morre Millán, á idade de 101 anos, os seus discípulos o enterran na súa cova, e arredor dela se vai formando o primeiro mosteiro, o de San Millán de Suso. San Braulio, cincuenta anos despois de morto, escribe a súa vida. O conde Fernán González era moi devoto del. Tras a batalla de Simancas, no ano 923, na que San Millán aparece en defensa dos cristiáns, é nomeado patrón de Castela, e comprométense a pagar os Votos de San Millán. Tras a imposición do padroado de Santiago coa unificación de Castela e de León, os casteláns seguirán invocando a San Millán como ao seu patrón, e no século XVII, ao discutirse de novo o padroado de España, vólveno confirmar como patrón de Castela e copatrón de España.

Galería de imaxes
-----------------

* ClaustroClaustro
* Altar maior da igrexaAltar maior da igrexa
* SancristíaSancristía

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mosteiro de San Millán de la Cogolla
* Mosteiro de San Millán de Suso

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mosteiro de San Millán de Yuso*** |

* Sitio web oficial do Mosteiro de San Millán de Yuso *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1775925
* WorldCat
* VIAF: 125052195
* GND: 5092094-7
* LCCN: n80113682
* SUDOC: 027930815

 |
O **Aeroporto de Pescara** (en italiano *Aeroporto di Pescara*), hoxe denominado **Aeroporto Internazionale d'Abruzzo**, é un aeroporto próximo a Pescara, Italia. Trátase do aeroporto principal de ItAli Airlines.

O aeroporto está localizado a uns 4 km do centro de Pescara. A uns 180 km de Roma, a 2 horas de condución en coche, por unha rápida autoestrada que, cruzando os Apeninos tamén permite gozar das vistas.

Hai taxis dispoñibles ás aforas da zona de chegadas. A viaxe ata a estación central de trens de Pescara costa uns 15 euros. Hai un autobús (o número 38) que parte do aeroporto ao centro da cidade cada 15 minutos (1 euro a tarifa ordinaria).

O acceso directo á rede de autovías nacionais permite dirixirse ás principais cidades de Italia.

Historia
--------

En 1973 o historiador Bruce Barrymore Halpenny que vivía en Abruzzo organizou o voo dun British Caledonian cun BAC 111 que engalaba en Xénova cara Pescara para que efectuase probas de voo dun avión comercial de grandes dimensións na aproximación e aterraxe en Pescara. Co piloto ao mando do British Caledonian, un antigo piloto da RAF e Halpenny (tamén antigo piloto da RAF) a bordo as manobras culminaron sen problemas; abríndose de inmediato o aeroporto e a rexión ao turismo. Halpenny conseguiu que un BAC 111 de British Caledonian engalase desde Londres Gatwick e voase a Pescara, con regreso despois a Gatwick. Os voos comerciais eran agora posibles.

Aeroliñas e destinos
--------------------

| Aeroliñas | Destinos 
 |
| --- | --- |
| Alitalia operado por Alitalia Cityliner | Milán-Linate |
| Blue Air | Turín |
| Mistral Air | Tirana **Estacional:** Cagliari, Catania, Olbia, Palermo |
| Ryanair | Bérgamo, Charleroi, Hahn, Cracovia, Londres-Stansted **Estacional:** Copenhague, Xirona, Weeze |
| Wizz Air | Bucarest |

Estatísticas
------------

Aeroporto de Pescara
Estatísticas para o **Aeroporto Internazionale d'Abruzzo**.

| Ano | Total pasaxeiros | Total operacións |
| --- | --- | --- |
| 1996 | 71 908 | 4 052 |
| 1997 | 72 962 | 4 618 |
| 1998 | 104 000 | 6 390 |
| 1999 | 105 500 | 6 310 |
| 2000 | 114 024 | 9 940 |
| 2001 | 153 227 | 6 675 |
| 2002 | 295 875 | 11 559 |
| 2003 | 301 773 | 10 932 |
| 2004 | 334 998 | 10 075 |
| 2005 | 350 447 | 10 339 |
| 2006 | 340 699 | 12 139 |
| 2007 | 374 247 | 12 085 |
| 2008 | 402 845 | 11 128 |
| 2009 | 409 045 | 9 773 |
| 2010 | 461 086 | 7 971 |
| 2011 | 550 062 | 7 827 |
| 2012 | 563 187 | 8 284 |

Notas
-----

1. ↑  [*Ligazón morta*] AIP de Italia - AD 2 LIBP 1-1, consultado o 25 de abril de 2006
2. 1 2 3 4 5  Abruzzo - Londres: case unha realidade Il Tempo - D'Abruzzo, editor Gianni Letta, 27 de outubro de 1973 - N. 294
3. ↑  "Estatísticas do Aeroporto Internazionale d'Abruzzo". Arquivado dende o orixinal o 10 de febreiro de 2009. Consultado o 26 de maio de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do aeroporto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1432361
* GeoNames: 6299540
* Google Maps: 16294122051475170216
* IATA: PSR
* ICAO: LIBP
* OSM: 12640328
* Structurae: 10001399

 |
O ***Palazzo Vecchio*** (traducido ao galego coma *Pazo Vello*) atópase na Praza da Señoría, en Florencia, Italia. No seu interior, o pazo acolle un museo (Museo dei Ragazzi) no que se expoñen obras de Bronzino, Michelangelo e Giorgio Vasari, entre outros; e tamén as oficinas do Concello da cidade (*Comune di Firenze*).

Chamado en orixe *Palazzo dei Priori ou Palagio Novo*, cambiouse o nome polo de "Pazo da Señoría", o organismo principal da República florentina, no século XV. Despois coñeceuse coma "Pazo Ducal", ao establecer alí a súa residencia Cosme I de Medici en 1540. Despois, en 1565, empezaría a chamarse *Palazzo Vecchio* ao terse mudado Cosme ao Pazo Pitti.

A primeira construción atribúese a Arnolfo di Cambio, que a iniciou en 1299 incorporando a antiga torre de Foraboschi na fachada. Trala morte de Arnolfo, en 1302, o pazo foi rematado por outros artistas, en 1314. A forma exterior do edificio é a dun paralelepípedo, e na fachada principal atópase a Torre de Arnolfo, un dos emblemas da cidade. En 1400 a torre e o xardín interior tiveron que ser reconstruídos, xa que corrían perigo de derrubarse.

Entre as súas estadías máis importantes, sobresae o Salón dos Cincocentos, cuxa decoración mural se encomendou a Leonardo da Vinci (A batalla de Anghiari) e a Michelangelo (A batalla de Cascina). Lamentabelmente, ningunha delas rematou, e as paredes foron cubertas por outros frescos na decoración posterior de Giorgio Vasari.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Studiolo de Francisco I
* Centro histórico de Florencia

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Palazzo Vecchio*** |

* Informaciones sobre Palacio Viejo (en español)
* Virtual Tour de Palacio ViejoArquivado 18 de xaneiro de 2018 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271928
* WorldCat
* VIAF: 125014958
* BIBSYS: 90727153
* BNF: 177414862
* BRE: 2703857
* CiNii: DA06305146
* EBID: ID
* GeoNames: 6697948
* GND: 4223244-2
* ISNI: 0000 0001 2247 9559
* LCCN: n95094895
* OSM: 1461712
* Structurae: 20016767
* SUDOC: 13667433X
* ULAN: 500214637

 |
**Antonio Nieves Ferreiro**, coñecido como **Narote**, nado en Vilasante (O Saviñao) en 1913 e finado en Vigo en decembro de 2019, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Facía o servizo militar na base aérea de León, e nos primeiros días da revolución de Asturias de 1934 liderou un movemento de apoio aos sublevados; asaltaron o arsenal e impediron a engalaxe dos avións repletos de bombas para descargar sobre Oviedo. Detido, un tribunal de guerra condenouno a 20 anos de prisión, que se reduciron a 16 meses no forte de Guadalupe de Irún. Logo do triunfo do Frente Popular foi amnistiado e regresou a Escairón con Antonio Sánchez Quiroga, sendo recibidos con fogos artificiais e un banquete o 1 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e agochouse. Nos dous primeiros meses alternaba dous agochos: pasaba 15 días no muíño do Pimento, a tres quilómetros de Escairón, e outros tantos na cova da Pena de Abeado, a 8 quilómetros. Canso do frío e da fame volveu a Escairón camuflado nun carro de centeo. Na súa casa improvisou primeiro un agocho nas táboas do tellado, e despois construíu un zulo na parede onde se metía sempre cunha pistola e unha bomba de man. Descuberto finalmente e detido, saíu do calabozo en 15 días porque a Garda Civil redactou un "informe inmejorable en el que se callaban muchas cosas" grazas a unha tía súa. Foi novamente detido nos anos cincuenta e encarcerado en Quiroga. Salvou outra volta grazas a un antigo compañeiro do servizo militar agora avogado en Quiroga. Exiliouse en Venezuela. Traballou como representante de bixutería fina e instalouse en Vigo, onde morreu en decembro de 2019.

Vida persoal
------------

Casou en segundas nupcias con Olga Martínez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 25-2-1936, p. 14.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 6-3-1936, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Nieves Ferreiro, Antonio (2009). *Una lucha incansable*. Vigo: Galaxia.

### Ligazóns externas

* La incansable lucha de Narote
* "Me sublevé por mi conciencia", entrevista en *El País*.

* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Narote
* Antonio Nieves Ferreiro, «Narote» Arquivado 06 de febreiro de 2022 en Wayback Machine.
A **Torre de la Plata** é unha torre octogonal do século XIII, situada na rúa Santander da cidade de Sevilla, Andalucía (España), que se unía por un pano da muralla da cidade que foi derrubado en 1821 á Torre del Oro.

En tempos de Afonso X, era tamén coñecida como torre dos Azacanes. No século XVIII, foi parcialmente ocultada pola construción dunha serie de vivendas segundo o proxecto do arquitecto italiano Vermondo Resta. A finais do século XX, foi utilizada como acubillo por indixentes. Foi restaurada parcialmente en 1992. Atópase nun estado pésimo sendo a vexetación a que alaga grandes partes do espazo.

Na actualidade un muro da nosa época divide un patio adxacente cun aparcadoiro, sobre o que no século XVII situouse o Curral das Herrerías.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Torre de la Plata". *Hemeroteca digital diario ABC*. 5 de junio de 1980. Consultado o 22 de novembro de 2011.
2. ↑  "O italiano que ocultou a torre de la Plata". 22 de xuño de 2004. Consultado o 22 de novembro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Torre de la Plata*** |

### Bibliografía

* Espiau Eizaguirre, Mercedes (1991). *La Casa de la Moneda de Sevilla y su entorno: historia y morfología*. En google books. Universidad de Sevilla. p. 34. ISBN 84-7405-662-4.

### Outros artigos

* Torre del Oro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2606632
* WorldCat
* VIAF: 316431713
* GeoNames: 8593842

 |
A **Supercopa de Rugby Europe** (en inglés e oficialmente **Rugby Europe Super Cup** ou **RE Super Cup**) é o torneo de rugby creado por Rugby Europe para clubs e franquías de países emerxentes. A primeira edición deste torneo comezará en setembro de 2021 e rematará en maio de 2022 e contará con oito equipos participantes.

Mentres que as dúas máximas competicións continentais a nivel de clubs (Champions Cup e Challenge Cup) están organizadas polas tres ligas profesionais europeas (Premiership, Top 14 e Pro14) e nelas participan os equipos das Seis Nacións (Inglaterra, Francia, Italia, Gales, Escocia e Irlanda), a Supercopa será organizada polo ente reitor do rugby europeo e está destinada a equipos de países que compiten no segundo nivel.

Formato
-------

O 7 de xullo de 2021 o ente reitor do rugby continental anunciou a creación dunha nova competición para clubs ou franquías de países europeos alleos ó Torneo das Seis Nacións. No anuncio achegou información sobre as datas da primeira edición, o seu formato e os seus participantes.

### Equipos

Os oito participantes quedarán divididos por criterios xeográficos en dous grupos de catro equipos:

Conferencia Oeste
* España CyL Iberians
* Portugal Lusitanos XV
* Bélxica Devils
* Países Baixos Delta

Conferencia Leste
* Blacks Lion
* Tel-Aviv Heat
* Enisey-STM / \* Romanía  Wolves
* Lokomotiv Penza / \*   Batumi RC

### Datas

A primeira fase da competición será unha liguiña de seis xornadas na que cada equipo xogará dúas veces fronte a cada rival do seu mesmo grupo.

* Xornada 1: 18/19 de setembro de 2021
* Xornada 2: 25/26 de setembro de 2021
* Xornada 3: 23/24 de outubro de 2021
* Xornada 4: 30/31 de outubro de 2021
* Xornada 5: 4/5 de decembro de 2021
* Xornada 6: 11/12 de decembro de 2021

Na segunda fase da competición os dous primeiros clasificados disputarán as semifinais, que se levarán a cabo en abril de 2022 e nas que os gañadores dos grupos xogarán como locais. Os gañadores das semifinais disputarán a final en maio de 2022.

Notas
-----

1. ↑  Iberians: el VRAC regresa a Europa junto a Chami y Burgos *(en castelán)*
2. ↑  Rugby Europe Launches The Super Cup *(en inglés)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* European Rugby Champions Cup
* European Challenge Cup
* European Shield
Emperatriz Isabel de Wittelsbach (1837-1898) co cabelo longo, retrato de Franz Xaver Winterhalter (1805–1873).
O **cabelo longo** é un peiteado no que se deixa medrar o pelo ata unha lonxitude considerable. A percepción do cabelo longo pode cambiar dunha cultura a outra, ou mesmo entre culturas. Por exemplo, unha muller co cabelo longo até o queixo pode considerarse como curto, mentres que un home coa mesma lonxitude considérase como cabelo longo.

Que os homes leven o cabelo curto é visto por moitas culturas como baixo o control da sociedade, mentres que os que o levan longo considérase como fóra do común. O cabelo longo feminino é visto como un elemento atractivo entre homes e mulleres de moitas culturas. A tricofilia (o fetichismo do cabelo) é común entre o 7% da poboación, e o cabelo moi longo é suxeito da admiración deste grupo de persoas.

Importancia biolóxica
---------------------

Os humanos (xunto cos cabalos e orangutáns) forman parte das poucas especies que poden deixar medrar o cabelo da testa moi longo. Crese que os humanos perderon a súa peluxe hai 2,5-3 millóns de anos, cando pasaron dun hábitat forestal á sabana aberta, como produto da selección natural. Esta evolución fixo posible correr máis rápido e cazar animais ata a zona do ecuador sen sufrir de exceso de calor. A excepción a esta perdida foi o cabelo da testa, que se mantivo como illante térmico e para protexer o coiro cabeludo da radiación ultravioleta.

A habilidade de medrar do cabelo foi observada en subgrupos de *Homo sapiens* en rexións menos solleiras, e os científicos determinaron que é resultado da selección sexual, xa que o cabelo san é sinal de fertilidade e xuventude.

Notas
-----

1. ↑  Synnott, Anthony (setembro de 1987). "Shame and Glory: A Sociology of Hair". *The British Journal of Sociology* **38** (3): 381–413. ISSN 0007-1315. doi:10.2307/590695.
2. ↑  Buss, David M. (2005). *The handbook of evolutionary psychology*. John Wiley and Sons. p. 309. ISBN 978-0-471-26403-3.
3. ↑  Bereczkei, T. Hair length, facial attractiveness, personality attribution; A multiple fitness model of hairdressing
4. ↑  Scorolli, C; Ghirlanda, S; Enquist, M; Zattoni, S; Jannini, E A (2007). "Relative prevalence of different fetishes". *International Journal of Impotence Research* **19** (4): 432–7. PMID 17304204. doi:10.1038/sj.ijir.3901547.
5. ↑  "Heels top the global fetish leader board". Inglaterra. Arquivado dende o orixinal o 14 de xullo de 2014. Consultado o 22 de xaneiro de 2015.
6. ↑  Watson, James (2005). *Darwin: the Indelible Stamp; the Evolution of an Idea*. Philadelphia: Running Press. p. 1042. ISBN 0-7624-2136-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14130
* GEC: 0086788

 |
A **Casa do Concello de Ponferrada** é un edificio civil situado na praza do Concello de dita vila, e é a sede do Concello de Ponferrada, onde se achan os órganos de xestión e goberno da cidade.

Características
---------------

O edificio actual construíuse, case na súa totalidade, entre 1692 e 1705, segundo proxecto de Pedro de Arén. Na súa construción traballaron os mestres de cantería Domingo do Campo, Juan Vierna, Diego López, Santiago Gamallo, Lucas González de Pinas, Domingo García e Juan Centeno.

Presenta unha estrutura central flanqueada por dúas torres, que rematan nunha esvelta agulla ao estilo Austria. A planta baixa posúe vans percorridos por un lintel e cinguen a porta senllas columnas sobre plintos. A planta primeira mantén a correspondencia de liñas decorativas da planta inferior, destacando a balconada corrida, sobre ménsulas, con varanda de ferro. As liñas dos corpos inferiores transmítense, a través dos piares, cara ás dúas torres onde locen as armas da cidade e posúen tamén senllos balcóns, sobre ménsulas, pechados con varanda. Coroa a estrutura central, entre as dúas torres, un solemne frontispicio onde se gravou o brasón cos símbolos imperiais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16915942
* WHC: 669-1831

 |
Coordenadas: 52°56′20″N 3°37′55″O﻿ / ﻿52.939, -3.632

O **campo de internamento de Frongoch**  situado en Frongoch, Merionethshire, Gales foi un campo de prisioneiros improvisado durante a primeira guerra mundial. Ata 1916 albergou prisioneiros alemáns en destilerías abandonadas e cabanas vulgares, mais tras os sucesos do Alzamento de Pascua de 1916 en Dublín, Irlanda, os prisioneiros alemáns foron trasladados e empregouse como lugar de internamento de aproximadamente 1.800 prisioneiros irlandeses, entre eles algúns tan notables coma Michael Collins e Arthur Griffith. A todos eles se lles outorgou o status de prisioneiros de guerra. É un feito erróneo que Éamon de Valera tamén estivo preso en Frongoch. Durante esa época De Valera estivo preso nas prisións de Dartmoor, Maidstone e Lewes.
O campo converteuse nun próspero campo de cultivo para a divulgación do credo revolucionario, con inspirados organizadores coma Michael Collins dando clases improvisadas en tácticas guerrilleiras. Após o campo chegou a ser coñecido coma *ollscoil na réabhlóide*, a "Universidade da Revolución" ou ás veces a "Universidade do Sinn Féin".

Co nomeamento do Lord Decies (John Beresford) coma Censor en Xefe da Prensa de Irlanda tras o Alzamento de 1916, este advertiu á prensa que tiveran moito ollo co que publicaban. O Xornal *Cork Free Press* de William O'Brien foi un dos primeiros xornais que clausurou baixo a Acta de Defensa do Reino de 1914, despois de que o seu editor republicano, after Frank Gallagher, acusara ás autoridades británicas de mentir sobre as condicións e situación dos prisioneiros republicanos no campo de internamento.

O campo foi baleirado en decembro de 1916 cando David Lloyd George substituíu a Herbert Henry Asquith coma Primeiro Ministro.

A escola local de *Ysgol Bro Tryweryn* atópase agora no sitio onde antes estaba o campo, aínda que hai unha placa conmemorativa nos arredores, con inscricións en gaélico, galés e inglés.

Notas
-----

1. ↑  *The Green Dragon* No 4, Autumn 1997
2. ↑  *Irish Democrat*, 4 October 2002
3. ↑  Peter Martin *Censorship in the two Irelands 1922-39*, Introduction p.9, Irish Academic Press (2008) ISBN 0-7165-2829-0

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Fron-Goch and the birth of the IRA" (2006) Lyn Ebenezer
* "With the Irish in Frongoch" (Talbot Press, Dublin, 1918) W. Brennan Whitmore
Mosteiro dos Xerónimos
**Diogo Boitaca**, nado contra o 1460 e finado en 1529, foi un arquitecto e enxeñeiro portugués. O seu nome aparece con diversas variantes na documentación da época: *Diogo Boytac*, *Diogo de Boytaca*, *Diogo Boitaca* e *Diogo de Boitaca*.

Traxectoria
-----------

Probabelmente oriúndo de Francia, data de 1492 a primeira referencia a actividades súas en Portugal. Nesa altura estaba a traballar en Setúbal onde edificou igrexa e convento de Xesús.

Chamado polo rei D. Manuel I (1495-1521), foi para Lisboa, tendo sido o primeiro arquitecto do Mosteiro dos Xerónimos, iniciado en 1502, debéndoselle as trazas iniciais e parte das obras, que logo seguirían outros. Foi agraciado polo soberano co título de "*Mestre das Obras do Reino*".

No mesmo ano de 1502, comezou a trazar os planos da Torre de Belém, sen dúbida a obra máis emblemática do estilo manuelino. O proxecto orixinario contaba con outras dependencias que non foron edificadas. Dirixiu as obras até 1516. O seu colaborador Joâo de Castilho continuounas e mudou algúns detalles.

Construíu a sé da Guarda, renovou a igrexa da Santa Cruz, en Coímbra.

Torre de Belem, Lisboa
No 1510 partiu para o Norte de África, onde foi armado cabaleiro en Arzila, pola súa participación nos combates da toma da cidade fronte os mouros. En 1514, dou as trazas para a construción da fortaleza portuguesa en Mâmora (actual Mehedia), preto de Rabat, que logo foi reconquistada polos marroquinos.

No 1509, trasladouse para Batalha, onde alzou os piares das Capelas Imperfeitas. Dous anos despois, en 1511, trasladouse para Coímbra, onde construíu o matadoiro, reparou a ponte da Santa Clara sobre o Mondego, e máis trazou obras de canalización dese río.

En 1516, volveu traballar no Mosteiro da Batalha, onde permaneceu até 1529, ano probable da súa morte.

Valoración
----------

É unha das figuras de referencia do estilo manuelino. No conxunto da súa obra deixou ben definido o seu trazo, con abundancia de alcachofas, cardos e outros froitos, para alén dos cabos de mariñeiro tallados na pedra.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3028687
* WorldCat
* VIAF: 222796855
* CERL: cnp01415945
* DeutscheBio: 1017537321
* EBID: ID
* GEC: 0010818
* GND: 1017537321
* ISNI: 0000 0003 5984 9749
* ULAN: 500079572

 |
**Torre Triana** é un edificio administrativo da Xunta de Andalucía na cidade de Sevilla. Foi construído en 1993, proxectado polo arquitecto navarro Francisco Javier Sáenz de Oiza, inspirándose no Castelo de Sant'Angelo da cidade de Roma. Aínda que se encontraba en pé durante a Exposición Universal de 1992, que se celebrou preto do seu ámbito, non foi finalizado e posto en uso ata 1993.

Encóntrase situado na Illa da Cartuja en Sevilla, constitúe o maior edificio administrativo da Xunta de Andalucía, nel están centralizadas varias consellarías, na que traballan miles de funcionarios.

De estilo posmoderno e cor amarela, a súa forma circular faino moi particular.

Notas
-----

1. ↑  Cultura de Sevilla, ed. (1 de marzo de 2010). "Sevilla inspirada: Torre-Triana".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Torre Triana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Xunta de Andalucía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3532450
* GeoNames: 7602982
* Structurae: 20017401

 |
O **Apurímac** é un río do Perú de 1.070 km de lonxitude, que constitúe, por convención, o curso superior do Ucayali, e polo tanto, a corrente formadora do Amazonas.

Nome
----

O nome do río é explicábel polo quechua como "deus falante", un composto de *apu* "señor, deus" e *rimay* "que fala".

Percorrido
----------

O Apurímac nace nun glaciar da Cordilleira dos Andes, no Nevado de Mismi, a 5.597 metros de altitude, entre Cuzco e Arequipa, a 650 km ao sueste de Lima e a 160 km a oeste do lago Titicaca. Percorre as rexións de Cuzco e Ayacucho, sempre moi encaixado entre as abas dos Andes, o que o obriga a correr rápido, formando cachóns e fervenzas con frecuencia. Logo de 731 km de curso, pasa a denominarse río **Ene** a partir da súa confluencia co río Mantaro (coordenadas: 12º 15' 45" S e 73º 58' 30" W), a uns 400 m.s.n.m. nun punto onde se marca o confín entre as rexións de Junín, de Cuzco e máis de Ayacucho. O curso como Ene atinxe 181 km. A partir da unión co río Perené pasa a ser chamado río **Tambo**. Logo de 158 km de curso co nome de Tambo, recibe pola súa dereita as augas do Urubamba, formando entre ambos os dous o Ucayali.

O total do percorrido do río é a suma dos tres tramos: 1070 km.

### Afluentes

Os principais únense ao río pola esquerda e son desde a fonte á unión co Urubamba:

* Pampas.
* Mantaro.
* Perené.

O VRAE
------

O Apurimac, xunto co Ene, que o prolonga, conforma unha zona xeográfica e económica que se denomina no Perú coas siglas *VRAE* (*Valle del Río Apurímac Ene*). En 2006, esta zona, produtora de coca e dominada por narcotraficantes, obrigou ás autoridades peruanas a enviar 1.500 soldados para tentar solucionar o problema.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Apurímac*** |

### Outros artigos

* Río Ucayali
* Río Marañón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214921
* WorldCat
* VIAF: 315136599
* BRE: 1825286
* GEC: 0004573
* GeoNames: 3947420
* OSM: 251092

 |
Coordenadas: 41°23′29″N 2°09′54″L﻿ / ﻿41.39138889, 2.165

«Mansana de la Discòrdia»

Antes e despois da transformación da casa Lleó Morera e da casa Batlló.
A **mansana de la Discòrdia** ou máis modernamente, **illa de la Discòrdia**, é o nome que recibe un treito do Passeig de Gràcia do Eixample de Barcelona, localizado entre as rúas de Aragó e de Consell de Cent. Trátase dun conxunto de 5 edificios: casa Lleó Morera de Domènech i Montaner, casa Mulleras de Enric Sagnier, casa Bonet de Marcel·lià Coquillat, casa Amatller de Puig i Cadafalch e casa Batlló de Antoni Gaudí. Se ben todos son de arquitectos de sona do modernismo, o apelativo popular de «mansana de la Discòrdia» refírse á rivalidade profesional entre Domènech i Montaner, Puig i Cadafalch e Antoni Gaudí e, moi especialmente, ás fachadas dos seus edificios. Cando Gaudí resolveu a envarga da casa Batlló xa sabía o fixeran os outros dous. De feito, a presenza do arquitecto máis brillante de todos eles era o elemento deu orixe a este nome.

Notas
-----

1. ↑  No *Tratado General de la Urbanización* de 1867, Ildefons Cerdà dedica dúas páxinas á xustificación etimolóxica do termo «mansana» como unha denominación catalá derivada de "manso" que provén do latín *mansión*. Nun momento no que só se escribía en castelán, Cerdà cavila como a verba castelá *manzana* para referirse a un bloque ou illa de casas é en realidade unha adaptación do termo catalán, rexeitando a relación de *manzana* coa froita nin con nada que o relacione coa súa forma. (Cerdà, 1867. páx. 528-530)
2. ↑  Lahuerta 2001, p. 17.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mansana de la Discòrdia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Arte pública de Barcelona

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3042289
* GEC: 0039916

 |