**Xurxo Fernandes García**, tamén coñecido como **Jako el Muzicante**, nado na Coruña, é un músico e investigador da música tradicional galega e sefardí.

Traxectoria
-----------

Concerto na vila de Sada (2022)
Durante os primeiros anos da década de 1990, movido por intereses lingüísticos, comezou a percorrer as aldeas galegas realizando traballos de recolla etnográfica. Entrou deste xeito en contacto co mundo das pandeireteiras rurais, mulleres de idade que posuían aínda viva na memoria toda a riqueza do patrimonio musical galego de tradición oral. Dedicouse a estes traballos de campo durante as dúas décadas seguintes. Un tempo no que tamén impartiu aulas de canto, baile e pandeireta por todo o país, dirixindo grupos de cantareiros en lugares como Tordoia,Teixeiro, ou A Coruña.

En 2013 formou con Henrique Peón, un dos referentes no mundo da investigación etnográfica galega, o grupo de música tradicional Radio Cos. Nesta formación os dous pandeireteiros uniron a experiencia de anos de recollidas, e con el percorreron escenarios de toda Europa. O grupo publicou dous traballos discográficos: Radio Cos no ano 2013 e Pasatempo en 2017, e foi un dos grupos galegos escollidos para participar na edición de 2016 da World Music Expo.

No 2017, con membros da asociación cultural coruñesa Xacarandaina, publicou o videoclip "Xunta en Corcubión". Un traballo no que lembra a histórica viaxe do musicólogo estadounidense Alan Lomax a Galiza no ano 1952. Tamén no eido da música máis tradicional, Xurxo publicou en 2019, acompañado polo músico Pedro Lamas, o EP Altaplana, coa súa versión de catro prezas da música popular.

### Jako el Muzicante

De xeito paralelo aos seus traballos de campo galegos, comezou o seu interese por outras culturas minorizadas, especialmente pola lingua e a música serfardí. Iniciou daquela unha investigación que o levou a percorrer diversos países da conca do Mediterráneo, principalmente os pertencentes noutrora ao Imperio Otomán. Nestas pescudas achou evidentes ligazóns entre a tradición oral destes países e a galega. Uns vínculos nos que xa tiñan reparado outros investigadores da música galega de raíz como Mercedes Peón ou Dorothé Schubarth.

Coa bagaxe destas investigacións, Xurxo creou un alter-ego: Jako el Muzicante. Un artista inspirado nunha personaxe real que percorreu os *cafés amán* nos anos vinte do século XX. Como Jako publicou en 2019 o libro-disco "Ven al Luna Park".

### Levaino

En 2021, uniu nun traballo as súas dúas facianas artísticas, a galega e a oriental. No seu novo disco, titulado "Levaino!", mestúranse pezas recollidas en Coristanco, A Mezquita ou Tordoia, con outras procedentes de Bulgaria, Turquía, Marrocos ou Israel. Neste disco, e nas súas actuacións, participa o grupo Pandeireteiras Sen Fronteiros (Pan Sen Fron). Unha formación musical formada por Xurxo e o seu alumnado en 2014, a partir das aulas impartidas no C.S. Gomes Gaioso de Monte Alto.

Discografía
-----------

Portada do segundo traballo de Radio Cos: Pasatempo.

| Título | Detalles | Videoclip |
| --- | --- | --- |
| Radio Cos | * con Radio Cos.
* Lanzamento: 2013.
* Formato: CD, Albúm.
 | * Sete Cuncas (2013).
 |
| Pasatempo | * con Radio Cos.
* Lanzamento: 2017.
* Formato: CD.
 |  |
| Altaplana | * con Pedro Lamas.
* Lanzamento: 2019.
* Formato: EP.
 |  |
| Ven al Luna Parck | * como Jako el Muzicante.
* Lanzamento: 2019.
* Formato: Libro-CD.
 |  |
| Levaino | * con Pan Sen Fron.
* Lanzamento: 2021.
* Formato: CD, Dixital.
 | * Levaino (2021).
* O piollo malvado (2022).
 |

Notas
-----

1. ↑  "Xurxo Fernandes: "O binormativismo vejo-o viável, necessário e perfeitamente assumível"". *Portal Galego da Língua*. 2021-11-17. Consultado o 2022-09-11.
2. ↑  Blume, Felix (2011-04-22). "TEMPO DA RECOLLEITA (Galego)". Consultado o 2021-04-01.
3. ↑  Luneda producións (08/2012). *Pandereteiras Bouba (A Pontragha, Tordoia) - Jota de Sofán* (Youtube).
4. ↑  MPAGDP (08/2012). *Os fillos de Pepa a Loba* (Vimeo).
5. ↑  "Biografía Xurxo Fernandes". *www.xurxofernandes.gal*. Consultado o 2022-09-09.
6. ↑  "Radio Cos". *musicaengalego*. Consultado o 2022-09-09.
7. ↑  "Radio Cos, Xabier Díaz e Narf, sons galegos para o Womex 2016". *Praza Pública*. 2016-07-13. Consultado o 2022-09-09.
8. ↑  Xurxo Fernandes, Nuria Foz (2017). *Xurxo Fernandes - Xunta en Corcubión (Vídeo oficial)* (Youtube).
9. ↑  TVG (Programa O son da ribeira) (2020). *Entrevista Xurxo Fernandes - Mulleres de Corcubión* (Youtube).
10. ↑  "Altalaplana - EP de Xurxo Fernandes & Pedro Lamas" (en castelán). 2019-06-01. Consultado o 2022-09-09.
11. ↑  "Xurxo Fernandes, músico: «Na nosa tradición oral temos conexión co Mediterráneo»". *La Voz de Galicia*. 2021-03-15. Consultado o 2022-09-11.
12. ↑  TVG (23/12/2015). *Naqueles tempos 13 - A gaita galega III* (Youtube).
13. ↑  "Jako el Muzikante, el eterno sefardita errante". *Nuevatribuna* (en castelán). Consultado o 2022-09-09.
14. ↑  ""Ven al Luna Park", Jako el Muzikante (Xurxo Fernándes)". *OZOCOgz Deseño Galego*. Consultado o 2022-09-09.
15. ↑  "Jako el Muzikante, la vuelta al Mediterráneo en quinientos años". *ElDiario.es* (en castelán). 2020-06-21. Consultado o 2022-09-11.
16. ↑  TVG (2021). *Xurxo Fernandes fala do Levaino! - Música galega* (Youtube).
17. ↑  "Xurxo Fernandes: entretejiendo la música sefardí y la gallega". *Radio Sefarad* (en castelán). Consultado o 2022-09-10.
18. ↑  Ardelloeixo Foliadas Da Coruña (9/2/2018). *Presentación Pandeireteiras sen Fronteiros* (Youtube).
19. ↑  Radio Cos (2013). *Sete Cuncas* (Youtube).
20. ↑  Xurxo Fernandes (2021). *Levaino!* (Youtube).
21. ↑  Xurxo Fernandes (13/03/2022). *O Piollo Malvado (Vídeo Oficial)* (Youtube).

Véxase tamén
------------

* Interview with Jako el muzicante. World Music Central (*en inglé*s). (10/08/2020)
* Jako el Muzikante, el eterno sefardita errante. Nueva Tribuna (*en castelán*). (12/07/2020)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q113674911
* AllMusic: mn0003129154
* Discogs: 6416569

 |