| Herba dos bofes |
| --- |
| Ilustración da herba dos bofes |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Lamiales |
| Familia: | Boraginaceae |
| Subfamilia: | Boraginoideae |
| Xénero: | *Pulmonaria* |
| Especie: | ***P. officinalis***  |

 |
| Nome binomial |
| '**Pulmonaria officinalis'**L. 1753 |

A **herba dos bofes** ou **pulmonaria** (*Pulmonaria officinalis*) é unha planta herbácea perenne da familia das boraxináceas (Boraginaceae), de follas pecioladas e flores en acios. Atópase nos claros dos bosques, nas zonas avesías. Utilízase en forma de infusión para o tratamento da tose, bronquite e dores de gorxa e afonía, ademais ten poder antiinflamatorio xa que contén salicina.

O nome botánico *Pulmonaria* deriva do latín *pulmo*. Nos tempos da maxia simpatética, as follas ovais manchadas de *P. officinalis* representaban a enfermidades simbólicas, pulmóns ulcerados, e por iso utilízase para tratar infeccións pulmonares. En moitos idiomas o seu nome común está asociado ao pulmón, como no galego: herba dos bofes (pulmóns dos animais), no inglés "lungwort", e no alemán "lungenkraut". Noutras linguas da Europa do Leste, o nome común deriva dunha palabra para mel, por exemplo en ruso *"medunitza"* ou en polonés "miodunka".

Distribución e hábitat
----------------------

Espállase polo centro e occidente de Europa en zonas húmidas de cavorcos, abas, bosques de ribeira, noiros de camiños, terreos hermos e en bosques. Na Península Ibérica está amplamente espallada por todo o territorio en zonas húmidas até os altos vales dos Pireneos e doutras montañas

*Pulmonaria officinalis* detalle das flores.

Principios activos
------------------

Mucílagos; poligalacturonanos, arabinogalactanos, ramnogalacturonanos. Flavonoides: rutósido, isoquercitrósido, quercitrinósido, astragalósido, e os seus aglucons (quercetol e kaempferol). Alantoína. Rosaponina. Ácidos fenólicos (ácido ascórbico, ácido silícico, sales de potasio e calcio. Taninos. Alcaloides pirrolizidínicos.

Virtudes
--------

As partes aéreas da planta en floración apáñanse con fins medicinais (sumidades floridas e follas) cortándoas un pouco por riba do nivel do chan e se enxugan a unha temperatura non superior aos 45 °C.

Úsase en forma de infusión para o tratamento da tose, tose ferina, bronquite e as dores de gorxa e rouquén. Ademais é sudorífica, antiinflamatoria e diurética. A decocción ao 10 % emprégase coma desinfectante, emoliente e antiinflamatoria de feridas.

O cocemento dun bo feixe da planta deixando que ferva un cuarto de hora, tómase en catro cuncas ao día para facilitar a expectoración e fluidificar os esgarros.

Tamén se recomenda nas diarreas, hemorroides e afeccións da vexiga urinaria.

Historia
--------

Esta planta, como outras que medran no Centro e Occidente de Europa, non figuran nos escritos da antigüidade. A primeira noticia sobre ela dáa Mattioli na súa obra na edición de 1548.

Taxonomía
---------

*Pulmonaria longifolia* foi descrita por (Bastard) Boreau e publicada en *Fl. Centre France, ed. 3* [Boreau] 2: 460. 1857

Citoloxía

Número de cromosomas de *Pulmonaria longifolia* (Fam. Boraginaceae) e taxóns infraespecíficos: 2n=14

Etimoloxía

***Pulmonaria***; nome xenérico que deriva do latín *pulmo*. Nos tempos da maxia simpática, as follas ovais manchadas de *P. officinalis* representaban a enfermidades simbólicas, pulmóns ulcerados e, polo tanto, utilizábase para tratar infeccións pulmonares. En moitos idiomas o seu nome común está asociado ao pulmón, como en inglés "lungwort", en alemán "lungenkraut", ou en galego "herba dous bofos" (pulmóns dos animais). Noutras linguas da Europa do Leste, o nome común deriva dunha palabra para mel, e.x. en ruso "*medunitza*" e en polaco "miodunka".

***longifolia***: epíteto latíno que significa "con grandes follas"

Sinonimia

* *Pulmonaria angustifolia* auct. pro parte, non L.
* *Pulmonaria angustifolia* L. subsp. *longifolia* (Bastard) P.Fourn.
* *Pulmonaria vulgaris* auct. pro parte
* *Pulmonaria vulgaris* Mérat pro parte

Notas
-----

1. ↑  Bautista Peris, J.; Stübing G. Romo A. (2001). *Plantas Medicinales de la Península Ibérica e Islas Baleares*. Madrid:Jaguar.
2. ↑  "*Pulmonaria longifolia*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 22 de setembro de 2013.
3. ↑  Estudio cariológico de Boraginaceae españolas. IV. Luque, T. (1989) Bol. Soc. Brot. ser. 2 62: 211-220
4. ↑  En Epítetos Botánicos
5. ↑  "Pulmonaria longifolia". *Flora Europaea*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Herba dos bofes*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Herba dos bofes*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q324331
* EBID: ID
* MAG: 2776580048

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 40681
* Dyntaxa: 1331
* Ecocrop: 9068
* EOL: 483057
* EPPO: PUMOF
* EUNIS: 161796
* GBIF: 5341204
* iNaturalist: 167599
* IPNI: 120402-1
* IRMNG: 10209475
* ITIS: 507139
* IUCN: 202970
* NBN: NBNSYS0000004004
* NCBI: 136616
* PalDat: Pulmonaria\_officinalis
* PlantList: kew-2413004
* POWO: ID
* Soortenregister: 119217
* TAXREF: 116422
* Tela Botanica: 54018
* Tropicos: 4000080
* PLANTS: PUOF
* VASCAN: 3838

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1167636
* UNII: 483B0A2Y00

 |