O ***Gagaku (雅楽?)***, literalmente "música elegante", é un tipo de música clásica xaponesa que se interpreta na corte imperial e que ten trece séculos de desenvolvemento ininterrompido. Na actualidade non só conserva o repertorio tradicional senón que ademais é unha importante fonte para a música contemporánea. Está formado por tres partes básicas: música relixiosa xintoísta nativa e temas folclóricos, *saibara*; unha forma coreana (máis precisamente cancións de orixe coreana e manchú), *komagaku*; e unha forma chinesa (especificamente da dinastía Tang), *togaku*. Polo século VII introdúcense no Xapón desde China, o *gakuso* (cítara) e o gakubiwa (tipo de laúde), os cales foron utilizados desde moi cedo no *gagaku*.

O *gagaku* foi inscrito en 2009 na Lista representativa do Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade da UNESCO.

Historia
--------

O termo (雅楽), aparece no código Taihō do 701, coa constitución do *Gagakuryō* (雅楽寮) dentro do recinto da corte. Esta institución sería a primeira academia imperial con máis de catrocentos membros, tendo como fin fixar a música importada como oficial da corte.

*Komagaku* e *togaku* foron introducidos no Xapón durante o período Nara (710-794), asentándose nas divisións básicas modernas durante o período Heian (794-1185). As interpretacións de *gagaku* foron desenvolvidas por músicos que pertencían a gremios hereditarios, sendo durante o período Kamakura (1185-1333), debido ao rigor militar imposto, que as mostras desta música realizábanse nos fogares da aristocracia, sendo raramente interpretadas na corte. Neste período existían tres gremios pertencentes a Osaca, Nara e Quioto.

Debido á guerra de Onin, guerra civil que se estendeu de 1467 a 1477, durante o período Muromachi, os grupos de *gagaku* non puideron seguir desenvolvendo a súa música en Kioto durante aproximadamente 100 anos. No período Edo, gobernado polo Shogunato Tokugawa, reorganizouse o estilo dos grupos na corte, sendo este a orixe das mostras actuais.

Posterior á restauración Meiji de 1868, músicos do tres gremios chegaron a Tokio constituíndo os seus descendentes a gran maioría dos integrantes do Departamento de Música do Palacio Imperial na actualidade. Para ese tempo, o presente estilo do conxunto consistía en tres instrumentos de vento *hichiriki*, *ryūteki*, e *sho* (harmónica de bambú que proporcionaba a harmonía) e tres instrumentos de percusión: o *kakko* (tambor pequeno), *shoko* (percusión de metal), e *taiko* (tambor) ou *dadaiko* (tambor grande), complementando ao *gakubiwa*, que fora establecido polo *gakuso*.

O baile clásico (chamado *bugaku*) a miúdo acompaña ás interpretacións de *gagaku*, sendo esta música utilizada pola relixión Tenrikyō como parte das súas cerimonias.

Os conxuntos de *gagaku* contemporáneos, como Reigakusha, desenvolven composicións contemporáneas para os instrumentos do *gagaku*. Compositores do século XX como Tōru Takemitsu compuxo traballos para conxuntos de *gagaku*, así como para instrumentos individuais utilizados nesta música.

O *gagaku*, como o shômyô, emprega a escala Yo, unha escala pentatónica con intervalos ascendentes de dous, tres, dous, e dous semitóns entre os cinco tóns da escala.

Instrumentos utilizados no *gagaku*
-----------------------------------

* Hichiriki (篳篥), oboe.
* Ryūteki (龍笛), frauta travesa.
* Sho (笙), pequeno órgano de boca.
* Gakubiwa (楽琵琶), laúde.
* Gakuso (koto, 箏), cítara de orixe chinesa.
* Wgon (和琴), cítara de orixe xaponesa.

Influencia na música occidental
-------------------------------

A comezos do século XX, varios compositores clásicos occidentais interesáronse polo *gagaku*, polo que moitas das súas composicións baseáronse nesta arte. Destacan as obras de Henry Cowell (*Ongaku*, 1957), Alan Hovhaness (numerosas obras), Olivier Messiaen (*Sept haïkaï*, 1962), Lou Harrison (*Pacifika Rondo*, 1963), e Benjamin Britten (*Curlew River*, 1964). 

Un dos músicos de *gagaku* máis importantes deste período foi Masataro Togi (quen serviu durante moitos anos como principal músico da corte), quen instruíu a compositores americanos como Alan Hovhaness e Richard Teitelbaum na execución de instrumentos utilizados no *gagaku*.

Notas
-----

1. ↑  "El gagaku". UNESCO Culture Sector. Consultado o 20 de agosto de 2010.
2. ↑  Benito Ortolani (1995). *The Japanese Theatre: From Shamanistic Ritual to Contemporary Pluralism*. Princeton University Press. pp. 40–41. ISBN 978-0691043333.
3. ↑  "*Música japonesa*, *Cruce de comunicación cultural: La Música mundial* , Universidad de Wisconsin - Green Bay". Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2008. Consultado o 10 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gagaku Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Gagaku. música y danza de la Corte Imperial *(en castelán)*
* Gagaku en Nipponia N°22 *(en castelán)*
* Gagaku, Japanese Court Music & Dance *(en inglés)*
* M. Yesipova. Japanese Music: Eras and Contacts *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q718540
* AAT: 300264379
* BRE: 2338768
* EBID: ID
* JSTOR: gagaku
* LCCN: sh85052717
* NDL: 00562095

 |