Relevo dunha das trece placas do caldeiro de Gundestrup. Na parte esquerda poden observarse tres intérpretes de carnyx.
Figura que representa a un axudante de campo do xefe eduo Dumnorix portando un carnyx.
O **carnyx** foi un instrumento de vento da Idade de Ferro Celta, entre os anos -300 e o 500. Era unha especie de trompeta de bronce, suspendida verticalmente e coa campá en forma de cabeza de xabaril. Empregouse na guerra, probablemente para incitar as tropas á batalla e intimidar ós inimigos. O porte vertical do instrumento permitía que as súas notas se elevasen por riba das cabezas dos participantes nas batallas e cerimonias.

Etimoloxía
----------

A palabra "carnyx" deriva da raíz gala "carn-" ou "cern-", que significa "corno", e da mesma raíz tamén provén o nome do deus Cernunnos. Este é o nome que os romanos lle deron ó instrumento. O nome celta orixinal é descoñecido. Incluso baixo tortura, os intérpretes do Carnyx non quixeron revelar o nome celta do instrumento ós romanos.

Pegada na historia
------------------

### Na escultura

O instrumento coñécese por representacións en moedas e en particular dende o descubrimento do caldeiro de Gundestrup.

### Literatura

O nome coñécese a partir de fontes textuais. Téñense noticias do carnyx polos ataques celtas a Delfos en -279, así como das campañas de Xulio César na Galia e a invasión de Britania por parte de Claudio. Diodoro Sículo en torno ós anos -60 e -30 di:

> 
> 
> As súas novas trompetas son dun tipo peculiar bárbaro, que sopran nelas e producen un son duro que se adapta ó tumulto da guerra
> Diodoro Sículo, Historias, 5,30
> 

### Arqueoloxía

Carnyx de Leichestown Deskford e a súa reconstrución. Museum of Scotland.
Un exemplo ben conservado é o *Deskford Carnyx*, que se atopou nunha granxa de Leitchestown, en Banffshire, Escocia, no ano 1816. A localización e antigüidade do carnyx de Deskford suxiren que o instrumento foi usado de xeito cerimonial e non só para a guerra. Ata o 2004, só foran atopados fragmentos doutros catro carnyx, pero en novembro dese ano, os arqueólogos descubriron un depósito do século -I de cinco carnyx ben conservados baixo un templo galo-romano en Tintignac (Corrèze, Francia). Catro deles tiñan cabeza de xabaril e o quinto de serpe.

Noutras culturas
----------------

O carnyx non foi empregado exclusivamente polos celtas, senón que o seu uso está acreditado en Dacia e en varios relevos na columna de Traxano como botín resultante das Guerras Dacias. Pode que fose un instrumento común en toda a Idade de Ferro en Europa.

Foi adoptado polos gregos, tamén baixo o nome carnyx (κάρνυξ) e foi equivalente á trompeta romana *lituus*.

Uso actual
----------

A reconstrución do *Deskford Carnyx* foi iniciado por John Purser en 1991 e financiado conxuntamente pola Glenfiddich Living Scotland e os Museos Nacionais de Escocia. Ademais de John Purser como musicólogo, o equipo estaba integrado polo arqueólogo Fraser Hunter, o ourive John Creed e o trombonista John Kenny. Despois de 2000 anos de silencio, o reconstruído *Deskford Carnyx* inaugurouse no Museo Nacional de Escocia en abril de 1993.

Notas do *Deskford Carnyx*.
En 1993, John Kenny converteuse na primeira persoa en tocar o carnyx despois de 2000 anos e dende entón impartiu clases e interpreta co instrumento internacionalmente, en salas de concertos e para a radio e a televisión. Na actualidade ten numerosas composicións para o carnyx, publicando varios CD, e o 15 de marzo de 2003 actuou en solitario ante un público de 65.000 persoas no Stade de France de París.

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |
| --- |
| Chamada de Carnyx |
|  |
| Gravación do carnyx de Deskford reconstruído. |
| 

---

 |

 |
| *Problemas coa escoita deste ficheiro? Vexa a páxina de axuda.* |

### En Galicia

O musicólogo galego Abraham Cupeiro reconstruíu un carnyx guiándose pola imaxe dunha moeda romana e xunto con outros instrumentos ancestrais, e no 2017, lanzou con Warner Classics un disco coa Real Filharmonía de Galicia, *Os sons esquecidos*.

Notas
-----

1. ↑  Delamarre, 1987 pp. 106–107
2. ↑  Abraham Cupeiro.com (ed.). "Novo disco: Os sons esquecidos". Arquivado dende o orixinal o 09 de maio de 2018. Consultado o 8 de maio de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Carnyx*** |

* O carnyx, un instrumento antigo *(en inglés)*
* Descubrimentos en Tintignac *(en francés)*

| * v
* c
* e
Celtas |
| --- |
| Antigos celtasEstudos celtas | 

|  |  |
| --- | --- |
| Pobos | 
* Nomes · **Gaels** · **Britanos** · **Pictos** · **Galos** · **Celtiberos** · **Galaicos**

 |
| Lugares | Irlanda celta · Dalriada / Alba · Idade de Ferro británica / Britania / Britania posromana · Dumnonia · Galia / Galia romana / Bretaña · Gallaecia · Diocese de Britonia · Balcáns · Transilvania · Galacia |
| Relixión | Politeísmo · Cristianismo |
| Mitoloxía | Irlandesa · Escocesa · Galesa · Británica · Bretoa · Córnica |
| Sociedade | Calendario · Leis · Militarismo · Moeda |
| Arte | Insular · Picto · Fíbulas · Carnyx · Cruz celta · Entrelazado · Nó celta · Labirinto · Tríscele · Rodas |

 |  |
| Celtas modernosRexurdimento celta | Nacións celtas · Celtismo (Congreso celta · Liga Céltica) · Música (Rock) · Neopaganismo (Neodruidismo) |
| Linguas | Protocelta · Celta insular (Britónico, Gaélico) · Celta continental (Celtibérico, Galo, Gálata, Galaico, Lepóntico, Nórico) |
| Festivais | Samaín/Calan Gaeaf · Imbolc/Gŵyl Fair · Beltane/Calan Mai · Lughnasadh/Calan Awst |
| Listas | Tribos · Deuses · Palabras galegas de orixe celta · Topónimos célticos en Galicia |

* Portal:Celtas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q277670
* GND: 1197582363
* MIMO: 4386

 |