recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **taquicardia** (do grego ταχύς, "tajýs", veloz, e καρδία, "cardía", corazón) é a aceleración da frecuencia cardíaca debida á contracción demasiado rápida dos ventrículos. Considérase cando a frecuencia cardíaca é superior a 100 latexos por minuto en repouso. Adoita ser máis común nas mulleres ca nos homes.

Pode ter causas fisiolóxicas, por exemplo, se se realiza actividade física intensa, no caso de obstrución das vías respiratorias ou ante emocións intensas, como a fobia, a ansiedade ou calquera outra emoción derivada do estrés. 

Porén, pode estar asociada a procesos patolóxicos como a anemia, a diabetes mellitus, as hemorraxias, o insomnio ou os problemas de sono, o shock, a insuficiencia renal, a depresión, a infección dalgún órgano, a ansiedade excesiva e outros. Tamén pode ser causada polo consumo de certas substancias, como o tabaco, o alcol, o abuso da cafeína, o consumo habitual de drogas estimulantes como a cocaína e as anfetaminas ou o funcionamento deficitario da tiroide. Porén, a taquicardia por si soa non afecta a esperanza de vida de maneira significativa.

Un electrocardiograma permite detectar posíbeis trastornos do ritmo cardíaco. Nalgúns casos cómpre a colocación dun Holter, dispositivo que, acoplado ao corpo, permite rexistrar a actividade eléctrica do corazón.

Síntomas
--------

Son características as palpitacións, que inclúen mareo constante e tremor no peito. Nos casos máis graves de taquicardia dáse debilidade, afogamentos e desmaio.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *taquicardia*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Corazón
* Doenzas cardiovasculares
* Hipertensión arterial
* Infarto agudo de miocardio

### Ligazóns externas

* Taquicardia. Síntomas, causas e tratamento Arquivado 10 de xuño de 2018 en Wayback Machine. en MedSalud.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209583
* BNCF: 53697
* BNF: 12261648x
* BRE: 4184081
* EBID: ID
* GEC: 0145035
* GND: 4184320-4
* JSTOR: tachycardia
* LCCN: sh85131847
* NKC: ph170673

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* HPO: HP:0001649
* MeSH: D013610
* MeSH: C14.280.067.845
* NCIt: C38029
* UMLS: C0039231

 |
O '***tapping'*** (tamén coñecido como ***fingertapping***) é unha técnica instrumental de guitarra e baixo (instrumentos de corda), que se executa utilizando os dedos da man da puga para premer as cordas sobre o mastro do instrumento, facendo soar así as notas.

O *tapping* usualmente incorpora *pull-offs* e *hammer-ons* (ligados), onde os dedos da man esquerda tamén tocan, que, sendo na mesma corda, pódense tocar así varias notas por pulso.
Dos primeiros en usar esta técnica foron Steve Hackett, guitarrista de Genesis e Harvey Mandel, aínda que foi popularizada por Eddie Van Halen, guitarrista de Van Halen, en cancións como "Panama", "Hot for Teacher" e "Eruption". Un grande salto deuno Stanley Jordan, ao usar esta técnica case exclusivamente nas súas interpretacións. Eddie foi o impulsor desta técnica nos 80's e Steve Lukather emprégaa sempre que está nun escenario.

Tapping a dúas mans (Erik Mongrain).

Tipos de *tapping*
------------------

**1. *Tapping* a unha man**

No *tapping* a unha man adóitase empregar o dedo medio ou índice para percutir a corda.
Faise *tap* e despois de que soe a nota, faise un *pull-off* co mesmo dedo do *tap*, isto sería *tapping* de dúas notas, e facendo combinacións de máis *pull-off* e máis *hammer-on* coa man esquerda pódense facer secuencias de todo tipo.

**2. *Tapping* a dúas mans**

Entran en xogo os dedos da man dereita e esquerda e pódese manobrar en varias cordas.
Na man dereita ("a que toca"), o *tapping* é un *tap*, sen o subsecuente *pull-off*, así que podería 
dicirse que é case un *hammer-on*. Pódese empregar un dedo ou varios para facer o *tap*.
Na man esquerda baséase sobre todo en practicar *hammer-ons* para que soen as notas, aínda que tamén se pode intercalar *pull-offs*. O maior expoñente e principal impulsor desta técnica foi Eddie Van Halen a finais dos 70's.

**3. *Sweep tapping***

O sweep tapping é a técnica que fusiona dúas técnicas básicas, o *sweep-picking* e o *tapping*, e consiste en utilizar ambas mans para tocar, de maneira rápida, un arpexo. No caso dun guitarrista destro, a man esquerda forma o arpexo, mentres que a man dereita en vez de usar a puga, usa a técnica do *tapping*, para crear así un son máis melódico, xa que a cantidade de notas que soan é maior que na técnica do *sweep picking*. Suxéitase a puga co dedo medio e o polgar, mentres que o dedo índice está libre, alternando así dedo e puga nunha secuencia a gusto propio.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Técnicas de guitarra eléctrica en vídeo *(en castelán)*
* MOTO PERPETUO Paganini
* BACH PARTITA 3 PRELUDIO TAPPING GUITAR
* pA THE FLIGHT OF THE BUMBLEBEE on tapping

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q203598
* MAG: 2777644245

 |
Seinäjoki, Ostrobotnia do Sur
O **Seinäjoen Jalkapallokerho** ou **SJK** é un equipo de fútbol da cidade de Seinäjoki, Ostrobotnia do Sur (Finlandia). foi fundado o 5 de novembro de 2007. En 2020 compite na Veikkausliiga, a máxima categoría do fútbol finlandés. Xoga os seus partidos como local no OmaSp Stadion, un estadio con capacidade para 5 817 persoas. O seu uniforme titular é integramente negro, mentres que o reserva é completamente branco.

O SJK gañou o campionato finlandés nunha ocasión en 2015 e foi subcampión en 2014 e bronce en 2016, tamén conquistou a Suomen Cup unha vez (2016) e a Liigacup noutra ocasión en 2014, e foi subcampión de ambas copas nas tempadas 2017 e 2016 respectivamente. En 2019 equipo ocupaba a trixésima posición na clasificación histórica da liga con tan só seis tempadas disputadas na máxima competición do fútbol finlandés.

Palmarés
--------

* **1 Veikkausliiga:** 2015
* **1 Suomen Cup:** 2016
* **1 Liigacup:** 2014

Notas
-----

1. ↑  "Finnish League Premier Division (Mestaruussarja/Veikkausliiga): All-Time Tables 1930-2019" (en inglés). RSSSF.com. Consultado o 23 de agosto de 2020.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en finés)*
Shinkansen E6
Shinkansen 200 ~ E5
Shinkansen 0 ~ N700
Rede Shinkansen
**Shinkansen** (*新幹線*) é a rede de ferrocarril de alta velocidade do Xapón, o servizo efectúano catro compañías da Japan Railways. A primeira liña foi a Tōkaidō Shinkansen, entre Toquio e Osaka, aberta en 1964 e que alcanzaba unha velocidade de 210 km/h, o éxito comercial (máis de 100 millóns de viaxeiros en menos de tres anos) fixo que a rede se ampliase ata atinxir oito liñas e 2.459 km, ligando a maioría das grandes cidades das illas de Honshū e Kyūshū con velocidades de máis de 300 km/h. en probas chegouse ata 443 km/h para raís convencionais en 1996 e a 581 km/h (o récord do mundo) para (361 mph) en trens de levitación magnética. Os trens viaxan durante o día, de 6 da mañá ata as 24, logo e ata as 6 da mañá realízanse operacións de mantemento e percorre a rede o coñecido como Doctor Yellow (ドクターイエロー), un convoi que testa as liñas.

Orixes
------

As orixes da rede de alta velocidade xaponesa están na década dos cincuenta do século pasado, nese momento, algúns tramos da rede convencional, como a liña Tokaido, estaban a piques de se saturar, e por iso a compañía decide a construción dun novo sistema para desconxestionar o corredor Toquio-Osaka, converténdose o primeiro país en dotarse dunha liña de alta velocidade, as obras comezaron en 1959 e a primeira liña inaugurouse con motivo dos Xogos Olímpicos de Toquio. A palabra Shinkansen significa literalmente "Nova gran liña" e refírese estritamente ao trazado das vías, mentres os trens reciben o nome de "Super Expresos" (*超特急*, chō-tokkyū), porén no uso popular tanto as vías como os trens chámanse shinkansen. Shinkansen utiliza o largo de vía normal (1.440 mm) e en 40 anos de funcionamento non houbo accidente ningún, o terremoto do 23 de outubro de 2004 provocou o descarrilamento espectacular dun Shinkansen 200 que efectuaba o servizo Toki 231, circulando a 200 km/h na liña Toquio-Niigata pero sen ocasionar vítimas.

### Liñas

As principais liñas son:

* Tōkaidō Shinkansen (Toquio – Shin-Osaka)
* Sanyō Shinkansen (Shin-Osaka – Hakata)
* Tōhoku Shinkansen (Toquio – Shin-Aomori)
* Jōetsu Shinkansen (Ōmiya (Saitama) – Niigata)
* Hokuriku Shinkansen (Takasaki – Kanazawa)
* Kyūshū Shinkansen (Hakata – Kagoshima-Chūō)

Dúas liñas máis, coñecidas como Mini-Shinkansen (ミニ新幹線), construíronse ao actualizar seccións das liñas xa existentes:

* Yamagata Shinkansen (Fukushima – Shinjō)
* Akita Shinkansen (Morioka – Akita)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q164338
* BMT: 191508
* EBID: ID
* GEC: 0062506
* LCCN: sh2016001868
* NDL: 00566745

 |
Ghost in the Shell ***Seinen*** (青年) é unha palabra xaponesa que se podería traducir como "home novo" e que aquí é utilizada para referirse a unha categoría de manga ou anime que ten por albo un público masculino adulto, normalmente entre os 18 e 40 anos. O seu equivalente feminino é o *josei*.

A variedade de estilos e de temáticas tratadas neste tipo de banda deseñada son moi amplos (podendo ir desde o máis vangardista ao porno), mais ten como característica común o feito de que, a diferenza do manga *shōnen*, aborda as diferentes temáticas dunha maneira máis seria e adulta, podendo chegar nalgún momento a ter unha linguaxe máis violenta e crúa. As tramas tamén están máis traballadas coidándose máis a posta en escena.

Unha maneira común de diferenciar o *shōnen* do *seinen* é ollar no *kanji* orixinal do texto. Se hai *furigana* na maior parte do *kanji* significa que a obra está orientada a un público máis novo. Tamén pode servir de orientación coñecer a revista ou *magazine* na que foi publicado pois, normalmente, se leva a palabra *Young* significa que estamos ante un manga *seinen*. Algúns exemplos de revista *seinen* son: *Ultra Jump*, *Afternoon*, *Young Jump*, *Young Animal*.

Exemplos
--------

Esta é unha lista dalgúns mangas e animes que acostuman ser catalogados como seinen:

* *20th Century Boys* (manga)
* *Akira* (manga e anime)
* *Arcana* (manga)
* *Angel Heart* (manga e anime)
* *Bamboo blade* (manga e anime)
* *Basilisk* (manga e anime)
* *Bastard* (manga e anime)
* *Battle Royale* (manga)
* *Berserk* (manga e anime)
* *BLAME !* (manga)
* *Blood+* (manga e anime)
* *Coq de combat* (manga)
* *Eden* (manga)
* *Ergo Proxy* (manga e anime)
* *Elfen Lied* (manga e anime)
* *Eternal Sabbath* (manga)
* *Gantz* (manga e anime)
* *Genshiken* (manga e anime)
* *Ghost in the Shell* (anime e manga)
* *Gunnm* (manga)
* *Gunnm Last Order* (manga)
* *Gunslinger girl* (anime e manga)
* *L'Habitant de l'infini* (manga)
* *Hanbun no tsuki ga noboru sora* (anime e manga)
* *Hellsing* (manga et anime)
* *Homunculus* (manga)
* *Monster* (anime e manga)
* *MPD Psycho* (manga)
* *Otogi matsuri* (manga)
* *Perfect Blue* (anime)
* *Planetes* (manga e anime)
* *Pluto* (manga)
* *Priest* (manga)
* *Real* (manga)
* *Rose hip rose* (manga)
* *Say Hello to Black Jack* (manga)
* *Shakugan no Shana* (manga e anime)
* *Tengu* (manga)
* *Tokkō* (manga e anime)
* *Tokkō phantom hunter* (manga)
* *Tsukuyomi - Moon Phase* (manga e anime)
* *Vagabond* (manga)
* *XXXHOLiC* (manga e anime)
* *Zetman* (manga)
* *Zipang* (manga e anime)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Manga
* Shōnen
* Shōjo
* Jōsei
* Kodomo
Matzá
**Ácimo** ou **asmo** é o pan feito sen lévedo, mesturando só fariña con auga para forma-la masa, á que se lle engade sal e se lle dá forma antes de metela no forno.

Denantes de se coñeceren os métodos para fermenta-la masa da fariña triga era moi popular o consumo do pan ácimo. En Arabia e o norte de África aínda é popular o pan ácimo seguindo os mesmos procedementos que se seguían hai séculos.

Os xudeus elaboran o matzá que se consome para conmemora-la saída dos israelitas de Exipto durante a celebración do Pessach, a Pascua xudía. Para a elaboración do matzá, só se poden usar cinco tipos de gra (trigo, orxo, espelta, centeo e avea) que, consonte a tradición xudía, non se poden empregar para ningún outro propósito durante a Pascua.

Na India e Paquistán elabóranse tortas ácimas chamadas chapatis.

No catolicismo, emprégase masa ácima na elaboración das hostias, que son despois consagradas durante a celebración da misa.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ácimo*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *asmo*.
Scrippelle.
As ***scrippelle*** son un prato típico italiano, característico da cociña teramana.

Características
---------------

Hoxe en día estanse estendendo cada vez máis en toda a rexión dos Abruzos, pero seguen a ser un elemento característico das zonas de Teramo, onde está a súa orixe. Están constituídas por *sottilissime frittatine* preparadas vertendo nunha tixola moi quente unha masa de fariña, auga e ovos; son moi similares ás filloas galegas ou ás *crêpes* francesas que, segundo algúns, de Teramo foron levadas noutrora polos seus exércitos.

Porén, as *scrippelle* difiren das *crêpes* na preparación, nos ingredientes e no uso que se fai na cociña teramana, pois pasan a ser elementos típicos para a preparación de pratos salgados, constituídos en xeral como primeiros pratos.

As *scrippelle* son a base de distintos pratos fundamentais da cociña teramana, entre os cales: 

* "***Scrippelle mbusse***", é dicir molladas, están inmersas nun lixeiro caldo de galiña despois de seren cubertas de parmesano e circulares;
* "***Timballo di scrippelle***", onde se substitúe á pasta para separar as capas de ingredientes;
* "***Scrippelle in forno***", as cales están recheas e cocidas en forno de maneira similar aos canelóns.

A miúdo faise referencia á "*scrippelle teramane*" entendendo o prato de "*scrippelle mbusse*", moi probablemente ligado á dificultade da forma dialectal.

Ingredientes e preparación
--------------------------

Masa:

* 4 ovos.
* 4 culleradas de fariña 00 .
* 250 ml de auga.
* 1 cullerada de aceite.

Xeralmente, a masa ten unha forma moi líquida, por iso pódese engadir se for necesario máis auga. A cocción que debe ser feita en tixolas antiadherentes ben quentes sobre lume medio, ocorre poñendo a masa cun cazo na tixola, aquí a habilidade e a destreza son un elemento esencial para facer estrender a masa de maneira uniforme e facer formar unha capa, similar a un velo. A cocción é moi rápida e require de certa habilidade para darlle a volta á *scrippelle* para facerlle alcanzar a cocción en ambos lados.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Receita das *scrippelle 'mbusse* para 6 persoas (en italiano)
* Receita das *scrippelle in forno* para 6 persoas (en italiano)
O **ácido quermésico** é un ácido monocarboxílico e unha tetrahidroxiantraquinona, concretamente a 3,5,6,8-tetrahidroxi-9,10-antraquinona, substituída por grupos metilo e carboxilo nas posicións 1 e 2, respectivamente.

Etimoloxía
----------

A raíz *quernes-* deriva do árabe *qirmiz*, "cochinilla".

Fórmula química
---------------

A súa fómula molecular é C16H10O8, e o seu nome na IUPAC é ácido 3,5,6,8-tetrahidroxi-1-metilo-9,10-dioxoantraceno-2-carboxílico.

Propiedades
-----------

É unha tintura natural vermella intensa, illada nas especies de insectos hemípteros da superfamilia dos cocoideos (cochinillas) pertencentes ao xénero *Kermes*, especialmente de *Kermes vermilio*, a cochinilla do carrasco, así chamada porqie vive como parasito no carballo carrasco.

Ten un papel como metabolito animal e como colorante para tinguir.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Kermesic Acid en PubChem *(en inglés)*.
2. ↑  KERMÈS no *Trésor de la Langue Française informatisé*.
3. ↑  Claire Giry-Lozinguez (17 de outobro de 1995): Dominique Cardon... Arquivado 13 de novembro de 2010 en Wayback Machine. en *Libération* *(en francés)*. Consultada o 12 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Carmín
* *Quercus coccifera*

### Ligazónbs externas

* Cooksey, C. J. (2018): "The red insect dyes: carminic, kermesic and laccaic acids and their derivatives" (Resume). *Biotechnic & Histochemistry* **94** (2): 100-107.
* Kermesic acid en National Institutes of Health (NIH) *(en inglés)*.
* CHEBI:90183 - kermesic acid en ChEBI *(en inglés)*.
Estrutura xeral dun ácido sulfínico.
Os **ácidos sulfínicos** son oxoácidos de xofre coa estrutura RSO(OH). Nestes compostos organosulfurados, o xofre ten unha xeometría piramidal.

Xeralmente prepáranse in situ por acidificación dos correspondentes sales sulfinatos, que son tipicamente máis resistentes que o ácido. Estes sales xéranse por redución de sulfonil cloruros. Unha ruta alternativa é a reacción de reactivos de Grignard co dióxido de xofre. Os sulfinatos de metais de transición tamén se xeran por inserción de dióxido de xofre en alquilos de metais, unha reacción que pode producirse por medio dun complexo de dióxido de xofre metal.

Exemplos
--------

Un exemplo de ácido sulfínico simple e ben estudado é o ácido fenilsulfínico. Un ácido sulfínico comercialmente importante é o dióxido de tiourea, que se prepara por oxidación de tiourea con peróxido de hidróxeno.

(NH2)2CS + 2H2O2 → (NH)(NH2)CSO2H + 2H2O
Estrutura do "dióxido de tiourea", un ácido sulfínico comercialmente útil.
Outro ácido sulfínico importante comercialmente é o ácido hidroximetil sulfínico, que se emprega xeralmente en forma de sal sódico (HOCH2SO2Na) como axente redutor aniónico, e denomínase Rongalite.

Notas
-----

1. ↑  Whitmore, F. C.; Hamilton, F. H. (1941), "Sodium p-Toluenesulfinic acid", Org. Synth. ; Coll. Vol. 1: 492
2. ↑  D. Schubart "Sulfinic Acids and Derivatives" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2012, Wiley-VCH, Weinheim. doi 10.1002/14356007.a25\_461

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* MeshName - Sulfinic+Acids
* Diagrama en ucalgary.ca
* Diagrama en acdlabs.com

| * v
* c
* e
Grupos funcionais |
| --- |
| 
Acetilo ·  Acetoxi ·  Acroloíl ·  Acilo ·  Alcohol ·  Aldehido ·  Alcano ·  Alqueno ·  Alquino ·  Alcoxi ·  Amida ·  Amina ·  Azo ·  Benceno ·  Carbeno ·  Carbonilo ·  Carboxilo ·  Cetona ·  Cianato ·  Disulfuro ·  Éster ·  Éter ·  Epóxido ·  Haloalcano ·  Hidrazona ·  Hidroxilo ·  Imida ·  Imina ·  Isocianato ·  Isonitrilo ·  Isotiocianato ·  Metilo ·  Metileno ·  Metino ·  Nitrilo ·  Nitro ·  Nitroso ·  Organofosforado ·  Oxima ·  Peróxido ·  Fosfonoso e Fosfónico (ácido) ·  Piridina ·  Sulfona ·  Sulfónico (ácido) ·  Sulfóxido ·  Tiocianato ·  Tioéster ·  Tioéter ·  Tiol ·  Urea
 |
| Ver tamén Clasificación química |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q420304
* JSTOR: sulfinic-acids
* MAG: 2780731314

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D013441
* MeSH: D01.029.260.877.700

 |
**The New York Times Building** é un rañaceos finalizado en 2007, situado ao oeste de Midtown Manhattan, en Nova York. O seu principal propietario é The New York Times Company, do que entre as súas publicacións destacan The New York Times, The Boston Globe e International Herald Tribune.

O 9 de marzo de 2009, co motivo da Gran Recesión, o New York Times viuse obrigado a vender 70.000 metros cadrados do edificio pola suma de 225 millóns de USD.

Historia do proxecto
--------------------

Foi anunciado o 13 de decembro de 2001. Ten 52 plantas e está situado na zona oeste da Oitava Avenida, no cruzamento das rúas 40 e 41.

A famosa fotógrafa estadounidense Annie Leibovitz foi contratada para inmortalizar a construción do edificio entre xullo de 2005 e xullo de 2006. Leibovitz crearía unha colección de 35 imaxes, inspiradas nas fotografías que Lewis Hine e Margaret Bourke-White tomaron nos anos 1930 dos rañaceos Chrysler e Empire State. Visitaría de novo o edificio a comezos de 2007 para documentar a instalación dos seus primeiros ocupantes. Esta serie fotográfica denominouse *Building the Times: Photographs by Annie Leibovitz*.

Deseño
------

Foi deseñado polo arquitecto italiano Renzo Piano e a firma FXCollaborative, con Gensler coma interiorista. Destaca pola súa innovadora fronte con milleiros de pequenos tubos de cerámica.

O 11 de novembro de 2006, o edificio alcanzou a súa altura final de 319 metros.

Galería
-------

* Sala de redación de *The New York Times*
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "'The New York Times' vende parte de su sede por 225 millones de dólares". *El Mundo* (en castelán). Consultado o 3 de febreiro de 2018.

Véxase tamén
------------

* Lista de rañaceos en Nova York

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192680
* WorldCat
* VIAF: 246320949
* CTBUH: 423
* Emporis: 102109
* FAST: 1996805
* GND: 7589525-0
* Google Maps: 6701181467361751222
* LCCN: no2014155376
* OSM: 1860567

 |
| Posicións de Baloncesto |
| --- |
| 1. Base |
| 2. Escolta |
| 3. Ala |
| 4. Ala-pivote |
| 5. Pivote |
| Outras posicións |
| Sexto home |
|  |

En baloncesto, o **sexto home** é un xogador que non é titular, pero sae dende o banco moito máis acotío que os outros suplentes. O sexto home moitas veces xoga o mesmo ou máis tempo que algúns dos titulares, e consegue similares estadísticas. Adoita ser un xogador capaz de xogar en varias posicións, polo que poden ser substituídos máis acotío. Por exemplo, Kevin McHale, un famoso sexto home que xogou para os Boston Celtics na década dos 80s, podía xogar coma pivote ou aleiro-pivote. A presenza dun bo sexto home adoita ser un signo de fortaleza. Adoita significar que un equipo ten unha boa profundidade de banquiño, e que o sexto home está capacitado para xogar de inicio na maioría dos equipos.

Unha estratexia moi común é introducir ao sexto home cando o quinteto do outro equipo atópase con fatiga ou con problemas de faltas; deste modo, dito xogador "revoluciona" o partido favorablemente para o seu equipo. Pode entrar sen que o equipo sufra unha baixada na anotación, coma se comprobou con Toni Kukoc na década gloriosa dos 90s dos Chicago Bulls, e máis recentemente con Manu Ginóbili nos San Antonio Spurs ou Jason Terry nos Dallas Mavericks.

O lendario adestrador dos Boston Celtics, Red Auerbach, é tradicionalmente considerado o creador do sexto home no baloncesto. Usou coma base a Frank Ramsey, quen xogaba tralo dúo de Hall of Fame de Bob Cousy e Bill Sharman na primeira etapa da dinastía dos Celtics. Aínda que Ramsey era un dos mellores xogadores dos orgullosos verdes, sentíase máis cómodo saíndo dende o banco, e Auerbach quería aos seus mellores xogadores frescos. James Harden actualmente en Houston Rockets na tempada 2011-12 da NBA gañou o premio ao mellor sexto home desa liga, xogando nese momento para Oklahoma City Thunder.

Notas
-----

1. ↑  Hunt, Albert (29 de novembro de 2002). "Creador do Sexto Home fala do mellor do xogo" (en inglés). Consultado o 8 de xullo de 2014.
2. ↑  "James Harden, elixido mellor sexto home do ano na NBA" (en castelán). 10 de maio de 2012. Consultado o 8 de xullo de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sexto Home do Ano da NBA
**Seán Ó Ríordáin**, nado o 3 de decembro de 1916 en Baile Bhuirne (condado de Cork) e finado o 21 de febreiro de 1977 en Cork (condado de Cork), foi un dos poetas en lingua irlandesa máis notábeis do século XX.

Ó Ríordáin ten sido descrito como un "poeta europeo". O choque entre as influencias europeas e contemporáneas coas tradicións irlandesas é un dos conflitos máis recorrentes nos seus traballos. Ó igual que lles ocorreu a tódolos modernizadores da tradición, Ó Ríordáin recibiu un oprobio considerábel por parte dos tradicionalistas, sobre todo da escritora Máire Mhac un tSaoi.

Obra
----

* *Eireaball Spideoige*
* *Brosna*
* *Línte Liombó*
* *Tar Éis Mo Bháis*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* TG4 2007 Documental Cuid 1, Cuid 2 e Cuid 3 en YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3322192
* WorldCat
* VIAF: 40275439
* BNF: 11560965g
* Discogs: 3811209
* FAST: 1799335
* GND: 123025079
* ISNI: 0000 0001 1182 8979
* LCCN: n79028420
* NTA: 135382564
* OL: OL1633670A
* SUDOC: 166521272

 |
**The North Face, Inc.** é unha empresa téxtil estadounidense fabricante de roupa e equipamento deportivo como mochilas, tendas de campaña e sacos de durmir. A empresa, fundada en San Francisco en 1966 fabrica roupa e equipamento especializado na liña de escaladores, montañeiros, esquiadores, snowboarders, excursionistas, en atletas de resistencia e de uso diario.

Historia
--------

The North Face creouse en 1966, en San Francisco, California, cando Douglas Tompkins e Dick "Hap" Klopp crearon un equipo de tenda que co tempo adquiriu o nome actual "The North Face". Este nome foi elixido pola cara norte dunha montaña que no hemisferio norte é a máis empinada, máis fría e máis difícil de subir. En 1980, engadiuse o material de esquí engadiuse á liña de produtos e, finalmente, o equipo de acampada tamén. The North Face é agora unha subsidiaria e propiedade completa de VF Corporation.

O logo de The North Face foi deseñado por David Alcorn en 1971.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152784
* LEI: 549300K5XXNIE78F9005

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Señorín.

**San Roque de Señorín** é unha parroquia do concello ourensán do Carballiño. Segundo o IGE en 2021 tiña 446 habitantes (237 mulleres e 209 homes), distribuídos en 5 entidades de poboación, o que supón un aumento de 82 persoas en relación ao ano 1999, cando tiña 364 habitantes.

Xeografía
---------

Está situada a uns 800 metros da capital do concello. Os seus lindes están establecidos polo regato Carrás.

O edificio do ambulatorio e do PAC que se ocupa da poboación do concello atópanse nos seus terreos, ademais da Casa de Facenda, o cemiterio do concello e o IES nº1 do Carballiño (un dos dous institutos públicos do concello, xunto co IES Chamoso Lamas, de Mesego).

É unha parroquia que se atopa en pleno crecemento urbanístico debido á súa proximidade coa vila principal, O Carballiño, pero a inmensa maioría das súas vivendas son unifamiliares.

A súa altitude media é duns 400 metros.

Historia
--------

Durante o Antigo Réxime, até a división en concellos actual en 1835, existiu a xurisdición de Partovia (dependente do mosteiro de Oseira), que incluía a veciña de Partovia e esta parroquia. Nela fundouse a mediados do século XVIII o núcleo do Carballiño, establecéndose nela a casa do concello do Carballiño durante varios anos.

Festas
------

As festas patronais son na honra da Virxe do Carme e cadran sempre o seguinte domingo á festividade da mesma.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Señorín

| Lugares da parroquia de Señorín no concello do Carballiño (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Centeás | A Pena |  Señorín | O Tellado | O Torrón |

### Parroquias do Carballiño

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias do Carballiño |  |
| --- | --- |
| Arcos (Santa María) | Banga (Santa Baia) | O Barón (San Fiz) | Cabanelas (San Xoán) | O Carballiño (San Cibrao) | Lobás (Santa Ouxea) | Longoseiros (Santa Mariña) | Madarnás (San Tomé) | Mesego (Santa María) | Mudelos (Santiago) | Partovia (Santiago) | A Piteira (San Miguel) | Ponte Veiga (San Lourenzo) | Sagra (San Martiño) | Señorín (San Roque) | Seoane de Arcos (San Xoán) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares do Carballiño

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12400441
* código INE: 32019150000

 |
***Road & Track Presents: The Need for Speed***, estreado no Xapón como ***Over Drivin'***, é un videoxogo de carreiras de 1994. Foi estreado nun comezo para 3DO e despois foi adaptado para DOS, PlayStation e Sega Saturn. É o primeiro xogo da serie *Need for Speed*. A premisa do xogo xira arredor de carreiras deportivas de coches, alén de conseguir modelos exóticos e importacións xaponesas.

O xogo salientou polo seu realismo e os comentarios de vídeo e son. Electronic Arts reuniuse coa revista automobilística *Road & Track* para coñecer o comportamento dos vehículos, incluíndo a imitación dos sons feitos polos vehículos. O xogo tamén contén información precisa do vehículo, diversas imaxes "estilo revista" dos interiores e exteriores de cada coche e unha pequena curta destacando as características do vehículo.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en MobyGames *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q429246
* Abandonia: 26978
* GameRankings: 198974
* Gaming-History: 60439
* GiantBomb: 3030-4703
* IGDB: the-need-for-speed
* IMDb: tt1192089
* MobyGames: need-for-speed
* PCGW: The\_Need\_for\_Speed
* Redump: 6594
* VGG: 74393

 |
**Teresa de Lauretis**, nada en Boloña en 1938 é unha teórica feminista que realizou importantes achegas ós estudos de xénero, queer, cinematográficos así como á psicanálise. Traducida a máis de dezasete idiomas, de Lauretis é coñecida internacionalmente por ser autora de influentes libros tales como "Alice Doesn't" (1984),"Technologies of Gender" (1987) e por acuñar a expresión "Queer theory"(1990) para marcar unha descontinuidade radical na epistemoloxía e políticas sexuais feministas-LGBT. Foi distinguida como profesora emérita pola Universidade de California, Santa Cruz.

Traxectoria
-----------

De Lauretis é doutora en linguas e literaturas modernas pola Universidade de Bocconi (Milán-Italia). En 1985 ingresou como docente de posgrao no prestixioso departamento de historia da conciencia na Universidade de California-Santa Cruz, integrando o staff xunto a Hayden White, Donna Haraway, Angela Davis e James Clifford.

Foi profesora visitante en universidades do Canadá, Alemaña, Italia, Suecia, Austria, Croacia, Francia, España, México, os Países Baixos, Polonia, a Arxentina, Chile así como de varias pertencentes ós Estados Unidos, entre outras. Obtivo o Doutoramento Honoris Causa pola Universidade de Lund e a Universidade Nacional de Córdoba, entre outros recoñecementos e distincións universitarias. En 2010, obtivo o Distinguished Career Award pola Society for Cinema and Media Studies.

Notas
-----

1. ↑  Ver Beatriz Preciado, ‘Technologiquement votre’, Actes du colloque Epistémologies du genre: regards d’hier, points de vue d’auhourd’hui (París: Conservatoire National des Arts et Métiers, 23-24 juin 2005)
2. ↑  Citado en  Arquivado 11 de xuño de 2018 en Wayback Machine.

* Portal:Feminismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q292326
* WorldCat
* VIAF: 234270747
* BIBSYS: 90154440
* BNE: XX968725
* BNF: 12686829h
* CANTIC: a19598622
* CiNii: DA00896822
* FAST: 1444743
* GND: 137804814
* ICCU: RAVV019647
* ISNI: 0000 0003 8564 0180
* LCCN: n80070585
* NKC: mub20231189557
* NTA: 06903611X
* SNAC: w6vh9h0c
* SUDOC: 066757142

 |
A **sexualidade humana** representa o conxunto de comportamentos que concirnen á satisfacción da necesidade e do desexo sexual. Igualmente a outros primates, os seres humanos utilizan a excitación sexual para fins reprodutivos e para o mantemento de vínculos sociais, mais agregan o gozo e o pracer propio e do outro. O sexo tamén desenvolve facetas profundas da afectividade e da consciencia da personalidade. En relación a isto, moitas culturas dan un sentido relixioso ou espiritual ó acto sexual, así como ven nel un método para mellorar (ou perder) a saúde.

Concepto
--------

A OMS define que a "sexualidade forma parte da personalidade de cada un, sendo unha necesidade básica e un aspecto do ser humano que non pode ser separado doutros aspectos da vida. A sexualidade influencia pensamentos, sentimentos, accións e interaccións e, por tanto a saúde física e mental".

Actualmente, ocorre por parte dalgúns estudosos, a tentativa de afastamento do concepto de sexualidade da noción de reprodución animal asociada ó sexo. A sexualidade tende a se referir ó plano psicolóxico do individuo. Alén dos factores biolóxicos (anatómicos, fisiolóxicos etc.), a sexualidade dun individuo pode ser fortemente afectada polo ambiente socio-cultural e relixioso no que este se insire. Un exemplo disto é que nalgunhas sociedades, na súa maioría orientais, promóvese a poligamia ou bigamia, ou sexa, a posibilidade ou deber de ter múltiples parellas.

Nalgunhas partes do mundo a sexualidade explícita aínda é considerada como unha ameaza ós valores político-sociais ou relixiosos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sexualidade humana***  |

### Outros artigos

* Historia das representacións eróticas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q154136
* AAT: 300055187
* BNE: XX527606
* BNF: 11933266p
* BRE: 3546041
* GEC: 0142314
* LCCN: sh85120549
* MAG: 53813258

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019529
* MeSH: F01.145.802.975

 |
Sir **Sandford Fleming**, nado en Kirkcaldy (Escocia) o 7 de xaneiro de 1827, e finado en Halifax (Canadá) o 22 de xullo de 1915, foi un enxeñeiro canadense de orixe escocesa e un prolífico inventor.

Traxectoria
-----------

É coñecido especialmente porque propuxo a creación de zonas horarias estandarizadas, Horario Universal (Tempo Universal, Universal Time ou UT) e do sistema horario de 24 horas correspondentes ós 24 fusos horarios contados a partir do meridiano de 180 graos (coñecido como «antimeridiano» de Greenwich) e que tamén se emprega agora como liña internacional de cambio de data.
Deseñou o primeiro selo postal do Canadá e realizou un enorme labor de levantamento topográfico e cartográfico por todo o país, encargándose dos labores de enxeñaría do Ferrocarril Intercolonial e do Ferrocarril Canadense do Pacífico (Canadian Pacific Railroad ou CPR).

Foi membro fundador da Royal Society of Canada (Sociedade Real do Canadá) e fundador do Royal Canadian Institute, unha organización científica e académica de Toronto.

Notas
-----

1. ↑  Quirico Filopanti Arquivado 17 de xaneiro de 2013 en Wayback Machine. da Universidade de Boloña, Italia.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sandford Fleming Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q41411
* WorldCat
* VIAF: 45185262
* BAV: ADV10216915
* BIBSYS: 61869
* BNE: XX1271253
* BNF: 14413134x
* CANTIC: a1230993x
* CERL: cnp01375893
* EBID: ID
* FAST: 1729056
* GND: 122518942
* ISNI: 0000 0001 1569 1017
* LAC: 0006D4749
* LCCN: n50004171
* LibriVox: 14284
* NTA: 203185250
* OBP: ID
* ODNB: 33171
* OL: OL7176195A
* PTBNP: 222090
* SNAC: w6007phg
* SUDOC: 079704581
* WikiTree: Fleming-3156

 |
**Seán Heuston** (en irlandés: *Seán Mac Aodha*), nado o 21 de febreiro de 1891 en Dublín e executado o 8 de maio de 1916 na prisión de Kilmainham Gaol, foi un rebelde irlandés membro do Fianna Éireann que participou activamente no Alzamento de Pascua de 1916. Cuns 20 homes de aproximádamente a súa idade, ocupou a Casa de Caridade sobre o río Liffey durante dous días, aínda que a intención nun principio era a de ocupar a posición durante unhas horas. Foi condenado a morte e fusilado o 8 de maio dese mesmo ano en Kilmainham Gaol, sendo o máis novo dos rebeldes fusilados.

Heuston viviu moitos anos en Limerick.

A Estación de Heuston en Dublín, onde traballou nas súas oficinas durante unha tempada, recibe o nome actual no seu honor, así como a ponte de Seán Heuston.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3057449
* WorldCat
* VIAF: 304063008
* FAST: 1953788
* GND: 1036113949
* ISNI: 0000 0004 0992 0452
* LCCN: no2013073958
* WikiTree: Heuston-74

 |
Retrato dunha familia sefardí

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Os **sefardís** (hebreo: ספרדים, *sfaradim)* son os descendentes dos xudeus que viviron nos distintos territorios da Península Ibérica até 1492, e que están ligados á cultura hispánica mediante a lingua xudeoespañola e a tradición. Calcúlase que na actualidade a comunidade **sefardí** acada os dous millóns de integrantes, sendo a meirande parte deles residentes en Israel, Francia, Estados Unidos e Turquía. Así mesmo, tamén existen comunidades sefardís en Cuba, México e ao longo de Suramérica, principalmente na Arxentina, o Brasil, Venezuela, Chile, Paraguai e o Perú onde chegaron os xudeus sefardís fuxindo das persecucións das autoridades españolas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sefardí*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sefaradi.net *(en portugués)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre relixión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102251
* BNCF: 39740
* BNF: 11947830h
* BRE: 3659700
* EBID: ID
* GEC: 0141529
* GND: 4118598-5
* JSTOR: sephardic-jews
* LCCN: sh85120106
* NKC: ph187623
* Treccani: sefarditi

 |
A sección de hóckey a patíns da **Sociedade Esportiva Palmeiras** é un equipo de hóckey a patíns da cidade de São Paulo que compite no Campionato Brasileiro.

Historia
--------

A sección de hóckey a patíns do Palmeiras foi fundada no ano de 1923, sendo unha modalidade antiga e tradicional dentro do club, e seguramente o máis vitorioso logo do fútbol.

Ao longo dos seus anos de existencia, este deporte conquistou moitos títulos en tódalas categorías, tanto a nivel estatal, nacional e mesmo internacional. O apelido de maior relevancia da historia do hóckey a patíns da Sociedade Esportiva Palmeiras foi, segundo algúns, o da familia Torlay, que deu ao Palmeiras tres xeracións de xogadores, entre eles Hyada Torlay, que ademais de ter sido xogador, foi tamén presidente da confederación brasileira e ata da confederación suramericana de hóckey a patíns.

Palmarés
--------

Un feito que entristece aos amantes do hóckey, que agora é tradicional no Palmeiras, é que o Palmeiras nunca tivo un arquivo organizado sobre as conquistas do hóckey palmeirense, e o peor, as federacións e confederacións tampouco o posúen. Polo tanto, algúns títulos conquistados non son coñecidos.

Entre os títulos acadados polo club palmeirense cómpre destacar:

* **2 Campionatos Brasileiros:** 1978 e 1994.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |

### Ligazóns externas

* Sitio oficial do Palmeiras Arquivado 07 de xaneiro de 2017 en Wayback Machine.
**Zimbabwe Broadcasting Corporation (ZBC)** é a empresa de radiotelevisión estatal de Cimbabue. Sucedeu á *Zimbabwe Rhodesian Broadcasting Corporation (ZRBC)* en 1980, a cal á súa vez sucedeu á *Rhodesian Broadcasting Corporation (RBC)* en 1979. Do mesmo xeito que a RBC durante o goberno de minoría branca encabezado por Ian Smith, a ZBC foi acusada de ser o portavoz do réxime de Robert Mugabe, co cal non tería independencia editorial.

Radio
-----

A ZBC opera catro cadeas de radio, as cales posúen programas de noticias, asuntos internos, programación educativa e música, en inglés, shona e ndebele.

Televisión
----------

A televisión foi introducida á entón Rodesia do Sur en 1960. Foi o primeiro servizo televisivo da rexión, dado que en Suráfrica non se introduciu a televisión ata 1976. RBC TV era un servizo comercial que emitía publicidade, malia que tamén se sustentaba mediante o pago de impostos. A recepción televisiva está restrinxida ás grandes cidades, e a maioría da audiencia provén da minoría branca. Posiblemente o director máis coñecido da RBC fose o Dr. Harvey Ward.

A televisión en cor foi introducida en 1984, cunha segunda canle, dispoñible só en Harare, que foi introducido en 1986. Esta canle foi descontinuada en 1997 e substituído pola primeira canle independente de Zimbabwe, coñecido como Joy TV. Esta canle transmitiu ata 2002, cando estivo sumido nunha controversia por deixar de pagar os impostos e licenzas a ZBC.

O principal boletín de noticias de ZBC TV comeza cun home en vestimentas tradicionais golpeando un tambor.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 27 de decembro de 2010. Consultado o 08 de marzo de 2014.  Arquivado 27 de decembro de 2010 en Wayback Machine.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de ZBC
***This Year's Model*** é o segundo álbum do músico Elvis Costello e o seu primeiro con The Attractions, publicado o 17 de marzo de 1978 a través do selo Radar Records. Foi ravado principalmente nos Eden Studios de Londres co produtor Nick Lowe.

Foi elixido o mellor álbum do ano na enquisa de críticos Pazz & Jop do xornal *The Village Voice*. No ano 2000 a revista *Q* situou a *This Year's Model* no número 82 da súa lista do "100 mellores álbums británicos de todos os tempos". En 1987 *Rolling Stone* colocouno no número 11 da súa lista dos mellores álbums do período 1967-1987. En 2003 o disco situouse no posto 98 na lista da *Rolling Stone* dos "500 mellores álbums de todos os tempos".

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os temas compostos por Elvis Costello.

### Cara 1

1. "No Action" – 1:58
2. "This Year's Girl" – 3:17
3. "The Beat" – 3:45
4. "Pump It Up" – 3:14
5. "Little Triggers" – 2:40
6. "You Belong to Me" – 2:22

### Cara 2

1. 
2. "Hand in Hand" – 2:33
3. "(I Don't Want to Go to) Chelsea" – 3:07
4. "Lip Service" – 2:36
5. "Living in Paradise" – 3:52
6. "Lipstick Vogue" – 3:42
7. "Night Rally" – 2:41

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1188324
* AllMusic: mw0000189632
* Discogs: 455505
* MusicBrainz: ID

 |
Virxe da Soidade, Zamora.
A **Semana Santa en** **Castela e León** é, como en moitas outras Comunidades Autónomas españolas, unha importante manifestación cultural e popular que vira ao redor da celebración relixiosa cristiá da Semana Santa.

De gran variedade en cada unha das provincias, algunhas como a de Valladolid son destacadas polo enorme valor artístico das tallas procesionadas; outras, como a de Zamora, polo seu enorme recollemento, e todas, en xeral, polo seu carácter sobrio e xeralmente austero, que reflicte un carácter abertamente distinto en comparación con exemplos quizais máis coñecidos, como o andaluz.

Por outra banda, a Semana Santa constitúe, en Castela e León, un dos principais reclamos turísticos, que conseguen ano a ano atraer a decenas de miles de turistas, que chegan chamados polo carácter único destas celebracións. Trátase da Comunidade Autónoma con maior número destas celebracións declaradas festa de interese turístico internacional, oito en total: Ávila, León, Medina del Campo, Medina de Rioseco, Palencia, Salamanca, Valladolid e Zamora.

A primeira celebración en conseguir tal distinción en España foi a Semana Santa de Valladolid, en 1980, e actualmente xunto á Semana Santa de Zamora son as únicas a nivel nacional candidatas a Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade da UNESCO.

Pola súa banda, Astorga e Ponferrada gozan do distintivo de interese turístico nacional.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑  El Confidencial: Valladolid inicia la carrera para que su Semana Santa sea patrimonio mundial
3. ↑  "El Día de Valladolid: La Semana Santa de Zamora adelanta a Valladolid en la pugna por conseguir ser Patrimonio Inmaterial de la Unesco". Arquivado dende o orixinal o 06 de abril de 2017. Consultado o 05 de abril de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web Oficial da Semana Santa de Soria
* Web Oficial da Semana Santa de Salamanca Arquivado 23 de febreiro de 2015 en Wayback Machine.
* Semana Santa en Zamora, Salamanca e León
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Outras persoas co mesmo nome.
**Teopompo**, nado en Quíos no -380 e finado en -323 foi un historiador grego, posibelmente o máis importante do século -IV.

Traxectoria
-----------

Naceu na illa de Quíos, no Exeo. O seu pai, Damisístrato, deulle unha educación esmerada. Nas discordias entre Tebas, Atenas e Esparta, a súa familia pronunciouse por Esparta, o que motivou a saída da súa terra. Sábese que en Atenas asistiu á escola de Isócrates. Fixo numerosas viaxes para documentar as súas obras. A máis importante é as *Filípicas*, formado por 58 libros, centrado na historia de Filipo II de Macedonia. Na súa obra predomina un estilo moralista, distiguíndose pola súa crítica á vida privada de Filipo á vez que apoiaba as súas accións políticas. Recibiu influencias de Heródoto, Isócrates e Antístenes.

Perdeuse todo o seu traballo, pero é coñecido polas longas citas que fan del outros autores. Ademais das *Filípicas* escribiu unhas *Helénicas*, continuación da obra de Tucídides, que abarca desde o -410 ata a batalla de Cnido. As *Helénicas*, parecen ser de menor importancia a tenor do pouco citada que é, propia da etapa inicial do autor. Sobre esta obra, o experto en historiografía Arnaldo Momigliano declara que 

> 
> 
> *Teopompo debeu pois madurar precisamente no esforzo de proseguir a obra de Tucídides*.
> 
> 

 Momigliano destaca en Teopompo a superación ao modelo de Tucídides. A entrada de Filipo invalida o esquema Esparta-Atenas, debendo adecuar os modelos históricos á nova realidade política. Tamén escribiu unha *Diatriba contra Platón* e uns *Panexíricos*. Segundo Dionisio de Halicarnaso, non só foi un gran historiador, senón un orador excelente e un dos discípulos que honraron máis a escola de Isócrates.

Notas
-----

1. ↑  Roussel, Denis: *Os historiadores gregos* páx. 137
2. 1 2  Momigliano, Arnaldo: *A historiografía grega* páx. 173

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fragmentos da obra de Teopompo.
	+ Texto francés, con introdución e anotacións neste idioma, no sitio de Philippe Remacle (1944 - 2011): trad. de Eugène Cavaignac (1876 - 1969); ed. de 1912, en París.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4318
* WorldCat
* VIAF: 24448325
* BAV: ADV10270432
* BIBSYS: 90666111
* BNE: XX1365381
* BNF: 121562161
* BRE: 4709061
* CANTIC: a11186549
* CERL: cnp00980025
* CiNii: DA11698999
* DeutscheBio: 118756931
* EBID: ID
* FAST: 272979
* GEC: 0065597
* GND: 118756931
* ICCU: RMLV037974
* ISNI: 0000 0001 2006 0068
* LCCN: nr90005938
* NKC: zcu2013741205
* NLA: 36097467
* NLG: 175445
* NNDB: 000107245
* NTA: 069965315
* OL: OL6826102A
* SUDOC: 030072786
* Treccani: teopompo-di-chio

 |
A **sociedade aberta** é un concepto que foi orixinalmente creado polo filósofo Henri Bergson. Segundo el, esas sociedades teñen gobernos que son tolerantes e responden os desexos e inquietudes da cidadanía con sistemas políticos transparentes e flexibles. Os órganos do Estado non manteñen segredos entre si ou do público. Nin o goberno nin a sociedade son autoritarios e o coñecemento común ou social pertence a todos. A liberdade política e os dereitos humanos son os principios fundamentais que rexen a sociedade aberta.

Na definición de Karl Popper, atopada no seu libro de dous volumes *The Open Society and Its Enemies* a "*sociedade aberta*" é aquela que se asegura de que seus líderes poidan ser destituídos sen a necesidade de derramamento de sangue, por oposición ás sociedades autoritarias nas cales unha violenta revolución ou un golpe de estado se fai necesario para alterar o seu liderado. Engade que nunha "*sociedade aberta*" "*os individuos encaran decisións persoais*", por oposición ás "*sociedades máxicas*, *tribais* *ou* *coleticvistas*"..

O concepto de "*sociedade aberta*" de Popper é máis epistemolóxico que político. De acordo coa súa teoría, o feito de que o coñecemento humano é provisional e imperfecto implica a necesidade de que as sociedades estean abertas a distintos puntos de vista. Pretensións ó dominio de certos coñecementos e da verdade final conducen á imposición dunha única versión da realidade. Contrastando con iso, nunha "*sociedade aberta*" cada cidadán debe formar a súa propia opinión sobre a realidade e para iso é necesario ter liberdade de expresión e de pensamentos, e o mantemento de institucións legais e culturais que a favorezan. Unha "*sociedade aberta*" tamén debe ser pluralista e multicultural para que se poida beneficiar da análise do maior número de puntos de vista nos seus problemas.

Notas
-----

1. ↑  Popper, K. "The Open Society and Its Enemies, Volume One", Routledge (1945, reprint 2006), chapter 10 part I
2. 1 2 3  Soros, George, "The Age of Fallibility", PublicAffairs, 2006

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q505605
* BRE: 2697869
* EBID: ID
* GND: 4123879-5
* MAG: 2775858926
* PSH: 9591

 |