recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Denomínase **columnas galegas** unha parte do exército franquista e xerme do "corpo do Exército de Galicia", división orgánica do "Exército do Norte" durante a Guerra Civil española.

Historia e características
--------------------------

A primeira columna galega foi creada o 28 de xullo de 1936 en Lugo co obxectivo de penetrar en Asturias para axudar as tropas sublevadas en Xixón e logo desmontar o asedio republicano a Oviedo. Esta columna estivo ao mando do comandante José de Ceano Vivas, xefe da gornición de Ourense, que partiu desde Lugo con máis de 1.000 homes, divididos en 6 columnas (tres de fusileiros, unha de metralladoras, unha de gardas de asalto e outra de voluntarios), acompañadas dunha sección de morteiros e unha batería de artillaría de montaña. Cando o Comandante Ceano foi ferido, foi substituído polo Tenente Coronel Jesús Teijeiro Pérez.

A segunda columna formouse en Lugo o 1 de agosto, ao mando do comandante Marcelino López Pita. No seu avance tivo que ir por outro camiño ao ser a súa ruta cortada pola voadura dunha ponte, e tomar o control da zona mineira de Ponferrada para así atacar desde o sur.

A terceira columna creouse o 4 de agosto, ao mando do comandante Ollo, co obxectivo de reforzar a segunda columna en Ponferrada, co fin de tomar Asturias desde a costa e o sur pero debido á resistencia republicana tiveron que se unir a segunda columna á primeira o 7 de agosto. Debido á tardanza, o xeneral Mola destituíu ao xeneral Bosch, que desde Galicia coordinaba os ataques das columnas, tomou seu lugar o coronel Martín Alonso. Debido a que os sublevados remataron por renderse ante o asedio republicano a Xixón, os obxectivos das columnas pasaron a ser o de destruír o asedio republicano a Oviedo, contactando a 1º e 3º columnas e iniciando o ataque ás milicias que asediaban Oviedo, conseguindo enlazar o 16 de outubro coas tropas sublevadas da capital e desmontar o sitio á cidade, que quedou conectada a territorio sublevado de Galicia a través dun estreito corredor.

Durante os combates os soldados galegos tiveron a ocorrencia de vestiren insignias téxtiles simulando peixes e mariscos, recibindo o alcume de "mariscos", tendo máis éxito o emblema dun cangrexo vermello.

Entre os recrutados nesta forza de choque estiveron Celso Emilio Ferreiro e Urbano Lugrís González (mentres seu irmán Secundino pelexaba no V Rexemento). A existencia destas unidades fixo que os políticos galegos en Madrid (Castelao e Santiago Álvarez) formasen as Milicias Galegas entre outras cousas para amosar que os galegos tamén defendían á República segundo testemuños dun dos seus creadores.

Notas
-----

1. ↑  Grandío Seoane, E. (2011): *Las columnas gallegas hacia Oviedo: diario bélico de la guerra civil española*. Nigra Trea
2. ↑  Patiño Pérez, A. (2007): *Urbano Lugrís. Viaxe o corazón do Océano*. Ediciós do Castro.
A **Illa Fergusson** é a illa máis grande das Illas de Entrecasteaux en Papúa Nova Guinea. Ten unha superficie de pouco máis de 1.437 km², e componse principalmente de rexións montañosas, cubertas por selvas. Hai tres grandes volcáns na illa.

A illa de Fergusson está situada 3 km a través do estreito de Dawson da illa Normanby e a 4 km da illa Goodenough a través do estreito de Moresby.

O pico máis alto ten 2.073 metros preto de Wadalei no nordés da illa Fergusson é un volcán extinto. Seymour Bay está situado na costa oeste, a Baía Sebutuia no leste, e a Baía Hughes no norte. Os principais asentamentos, Salamo e Mapamoiwa, atópanse na costa sur. Os depósitos de ouro de Wapolu na costa norte traballáronse brevemente a mediados dos anos noventa.

A illa foi bautizada polo capitán John Moresby na honra de Sir James Fergusson, que foi o gobernador xeral de Nova Zelandia de 1873-74.

O 30 de xuño de 1942, durante a segunda guerra mundial, unha base da armada dos Estados Unidos (PT-Boat) estableceuse na illa.

Casas na illa de Fergusson, esbozo de 1884-1885 Otto Finsch

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Fergusson Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Papua New Guinea: Orchid News

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q783083
* EBID: ID
* GeoNames: 2097439

 |
Casa do concello da cidade.
**Mountain View** é unha cidade no condado de Santa Clara, California. A cidade ten o seu nome debido á vista dende as Montañas Santa Cruz. No censo de 2000, Mountain View alcanzou a cifra de 70.708 habitantes.

Xeografía
---------

Segundo a oficina do Censo dos Estados Unidos, a cidade ten unha superficie total de 31,8 quilómetros cadrados, dos cales, 31,1 quilómetros cadrados son terra e 0,7 quilómetros cadrados (2,26%) son auga.

Mountain View atópase no extremo norte da Ruta Estatal 85, onde se une coa Ruta 101 dos Estados Unidos. A Ruta Estatal 82 do estado segue a ruta do histórico Camiño real a través de Mountain View. A cidade limita polo noroeste con Palo Alto, ó suroeste con Los Altos, ó sueste con Sunnyvale, ó nordés co aeroporto federal de Moffett, e polo norte coa Baía de San Francisco.

Cara ó oeste están os Montes Santa Cruz, ós cales a cidade debe o seu nome, e que a separan do Océano Pacífico. Polo leste atópase a gama de Diablo. Ámbalas cadeas, que en conxunto forman os límites do Val de Santa Clara, son visibles dende moitos puntos da cidade.

A maioría de Mountain View componse dos barrios residenciais. Os parques empresariais atópanse principalmente na zona norte do litoral, ó norte da estrada 101, e ó leste da estrada 85.

### Clima

Mountain View ten un clima mediterráneo con influencia oceánica (Köppen *Csb*: 
subtropical seco verán). Os veráns son cálidos e secos, mentres que os invernos son suaves e húmidos. Porén, os veráns e os invernos son algo moderado debido á súa relativa proximidade ao Pacífico, aínda que ten unha influencia marítima menor que San Francisco, máis ó norte da península.

Notas
-----

1. ↑  *History of Santa Clara County, California*. Alley, Bowen & Co.
2. ↑  "American FactFinder". Oficina do Censo dos Estados Unidos. Arquivado dende o orixinal o 26 de febreiro de 2012. Consultado o 29 de marzo de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q486860
* WorldCat
* VIAF: 243575920
* EBID: ID
* FAST: 1213955
* GeoNames: 5375480
* GND: 4298018-5
* GNIS: 277611
* Google Maps: 8941849000641539995
* LCCN: n81071485
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1544956
* TGN: 2012847
* WOEID: 2455920

 |
Diagrama dunha memoria caché de CPU.
En informática, unha **caché** ou **memoria de reserva** é un conxunto de datos que son unha réplica doutros orixinais, coa propiedade de que os datos orixinais son máis custosos de acceder (normalmente en velocidade) ou de calcular en comparación ao tempo de acceso aos copiados na caché. Noutras palabras, a caché é unha área de almacenamento temporal en onde se copian datos que son lidos frecuentemente. Cando se accede por primeira vez a un dato, faise unha copia na caché; os accesos seguintes realízanse á devandita copia, facendo que o tempo de acceso medio ao dato sexa menor.

Un caso concreto de uso do termo caché é a zona de memoria de disco denominado caché de disco (*disk cache* ou *cache buffer*, en inglés), consistindo en pequenas cantidades de memoria de alta velocidade que adoitan estar integradas nos procesadores, discos duros e outros dispositivos, mellorando o rendemento destes ao permitir un acceso rápido aos datos cos que se está a traballar.

Purgando a caché nunha páxina da Wikipedia en galego.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Caché*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "cache\*". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.

### Outros artigos

* Memoria RAM
* Memoria ROM
* Memoria flash

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q165596
* EBID: ID
* GND: 4362843-6
* LCCN: sh88007957
* MAG: 115537543

 |
**Antonio Picallo Buela**, nado na Estrada cara a 1896 e finado en Tenorio (Cerdedo-Cotobade) o 9 de novembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Recibiu unha bolsa da Fundación Figueroa en 1904. Veciño de Pontevedra dende os anos vinte, traballou como obreiro. Foi vendedor de periódicos de propaganda comunista na República. Foi detido en xaneiro de 1935 por agredir a Manuel Argibay Solla. Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido por soldados de artillaría o 20 de xullo. Foi trasladado á illa de San Simón, de onde o sacaron o 9 de novembro de 1936 xunto a outras dez persoas de Arbo e Lalín, para asasinalo na Volta do Couto, na parroquia de Tenorio (Concello de Cotobade). Foi xulgado na causa 742/36 de Pontevedra.

Notas
-----

1. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 8-8-1904, p. 2.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-1-1935, p. 11.
3. ↑  Aparece nunha nota reservada na que se dá conta dunha relación de presos que sacan da illa o 8 de novembro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mortos
* Lugares para lembrar
**Borja Verea Fraiz**, nado en Santiago de Compostela en 1980, é un funcionario e político galego do PPdG, presidente do Partido Popular de Santiago de Compostela e deputado no Parlamento de Galicia pola circunscrición electoral da Coruña.

Papeleta das eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020.

Traxectoria
-----------

É licenciado en Dereito pola Universidade de Deusto, máster en Administración Local pola Universidade de Santiago de Compostela e doutor en Dereito pola USC. É funcionario da escala de Interventores de Habilitación Estatal pertence tamén ao Corpo Superior da Xunta de Galicia.

Comezou a súa carreira de funcionario como secretario do Concello do Saviñao. No ano 2009 é nomeado Subdirector Xeral de Réxime Xurídico Local na Consellería de Presidencia, Administracións Públicas e Xustiza. No ano 2011 é designado Secretario Xeral Técnico da Consellería de Economía e Industria. No ano 2015, a consellería asume as competencias de Emprego, pasando a denominarse Consellería de Economía, Emprego e Industria sendo o titular da Secretaría Xeral Técnica ata a súa elección como deputado autonómico no ano 2020.

Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020 foi de número 11 da lista do Partido Popular pola Circunscrición electoral da Coruña, obtendo acta de deputado autonómico. 

Desde maio de 2022 é o presidente do PP de Santiago de Compostela tras gañar as primarias co 98.9% dos votos. O seu partido escolleuno para encabezar a súa candidatura nas eleccións municipais de 2023 en Santiago de Compostela.

Nas eleccións ao Parlamento galego de 2024, saíu elixido deputado pola Coruña.

Notas
-----

1. ↑  "Resolución do 15 de xuño de 2020 pola que se fan públicas as candidaturas proclamadas…" Diario Oficial de Galicia n.º 117, do 16/6/2020.
2. ↑  "Borja Verea elixido como novo presidente do PP de Santiago co 98'9% dos votos". *Galicia Confidencial*. 14 de maio de 2022.
3. ↑  "Borja Verea asegura querer gobernar "levando a Santiago ao século XXI"". *El Correo Gallego*. 15 de decembro de 2022.
4. ↑  Cedrón, María; García Calvo, Lorena (19 de febreiro de 2024). "Este es el nuevo Parlamento de Galicia, diputado a diputado". *lavozdegalicia.es* (en castelán). Consultado o 21 de febreiro de 2024.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Parlamento de Galicia Arquivado 19 de setembro de 2020 en Wayback Machine.
**Carlos Franco Iribarnegaray**, nado en Ferrol o 30 de agosto de 1912 e finado en Madrid o 11 de decembro de 1982, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

En 1929 ingresou na Academia Xeral Militar de Zaragoza, e en 1931 na Academia de Artillaría de Segovia. Tras licenciarse como tenente en xullo de 1933 foi destinado ao rexemento de Artillaría de Costa n.º 2 (Ferrol), na 1.ª batería. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 uniuse ás tropas sublevadas. En outubro de 1937, como capitán, tomou o mando dunha batería antiaérea.

Pasou a Aviación, e entre 1945 e 1947 foi alumno da Escola de Estado Maior do Exército do Aire, como comandante. Ampliou estudos coas Forzas Aéreas dos Estados Unidos, nos Estudos Superiores da Defensa Nacional e na Escola de Altos Estudos Militares. Foi profesor da Academia do Aire de León, xefe dos Servizos Aéreos da base de Rota e profesor da Escola Superior do Exército (1965). En 1966 foi nomeado director deste centro, e posteriormente director da Escola Superior do Aire. Xa como xeneral de división ascendeu a director xeral de Aviación Civil, pasando máis tarde á xefatura da Ala 37. Como tenente xeneral foi ascendido a xefe da zona aérea das Canarias e da III Rexión Aérea.

Foi procurador en Cortes durante a X lexislatura (1971-1976). O 12 de novembro de 1975 foi nomeado ministro do Aire de España, cargo que ocupou até o 4 de xullo de 1977, cando o seu departamento se integrou no Ministerio de Defensa.

Foi presidente do Padroado do Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial Esteban Terradas e da Comisión Nacional de Investigación do Espazo.

Recoñecementos
--------------

En 1977 recibiu a Gran Cruz da Orde de Carlos III.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Mariano Cuadra Medina** |  **Ministro do Aire de España** 1975 - 1977 | Sucesor:**- (desaparición do Ministerio)** |

Notas
-----

1. ↑  "Necrológicas. Carlos Franco Iribarnegaray, último ministro del Aire". *El País* (en castelán). 13 de decembro de 1982.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5750378
* DBE: carlos-franco-iribarnegaray
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 40900

 |
**Cébaco** é unha illa localizada ao suroeste de Panamá, especificamente ao sur do golfo de Montijo, no océano Pacífico; ao sur da provincia de Veraguas e a uns 15 km ao oeste da península de Azuero. Administrativamente forma parte do distrito de Montijo. Ten unha área de 80 km² e é a terceira illa máis grande do país (superada só por Coiba e a Illa del Rey).

Xeograficamente posúe unha forma alongada, dunha anchura de entre 2 e 5 km e 25 km de longo, estendéndose de leste a oeste. No oeste atópanse as máximas elevacións, resaltando o Cerro Chichica (349 m). Tamén cabe destacar algúns accidentes xeográficos tales como Punta Surrones (punto extremo occidental); Punta Chichica e Punta Puerto Hondo, na costa sur; e Punta Campana (punto extremo oriental).

A uns 3 km ao noroeste de Cébaco atópase a Illa Gobernadora, de menor tamaño e onde se localiza o pobo de Gobernadora, cabeceira do correxemento de Gobernadora, ao cal pertence Cébaco. Tamén ao oeste de Cébaco atópase a illa de Coiba, a maior do país.

Na illa existe unha pequena poboación local que se dedica especialmente á pesca; aínda que en anos recentes, a pesca deportiva, promocionada polos turistas, tamén se practica nesta zona.

Notas
-----

1. 1 2  Síntesis Geográfica. Instituto Geográfico Nacional "Tommy Guardia". Panamá. Xaneiro de 1998.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cébaco - Almanaque Azul
* Cébaco - Enciclopedia Encarta

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5202432
* WorldCat
* VIAF: 315590577
* GeoNames: 3712850
* LCCN: sh2014002738

 |
As **linguas mandés** son un grupo de linguas faladas en varios países do oeste de África polos pobos mandés, entre as cales se inclúen o maninka, o mandinga, o soninke, o bambara, o kpelle, o diula, o bozo, o mende, o susu e o vai. Existen arredor de "60 a 75 linguas faladas por entre 30 e 40 millóns de persoas," principalmente en Burkina Faso, Malí, o Senegal, Gambia, a Guinea, Guinea-Bissau, Serra Leoa, Liberia e Costa do Marfil, así como no noroeste de Nixeria e norte de Benín.

As linguas mandés amosan semellanzas léxicas coa familia de linguas atlántico-congolesas, e as dúas están clasificadas dentro da familia níxer-congo dende a década de 1950. Porén, as linguas mandés carecen da morfoloxía de clase substantiva que é o trazo identificativo principal das linguas atlántico-congolesas. Sen a axuda desta función, unha demostración da validez do grupo níxer-Congo requirirá reconstruír tanto o protomandé como o protoníxer-congo. Ata que se faga ese traballo, os lingüistas decidiron cada vez máis tratar a familia mandé e a atlántico-congolesa como familias lingüísticas independentes.

As linguas mandés sinaladas en laranxa claro.

Notas
-----

1. ↑  Definición de mandé no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Vydrin, Valentin (2018). "Mande Languages". *Oxford Research Encyclopedia of Linguistics*. Oxford Research Encyclopedia of Linguistics. ISBN 978-0-19-938465-5. doi:10.1093/acrefore/9780199384655.013.397.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33681
* AAT: 300388805
* BRE: 2156631
* EBID: ID
* GEC: 0192658
* Glottolog: mand1469
* GND: 4120249-1
* LINGUIST: mnde
* NKC: ph314801
* SUDOC: 050568000

 |
**Guillermo Luca de Tena y Brunet**, marqués de Valle de Tena, nado en Madrid o 8 de xuño de 1927 e finado na mesma cidade o 6 de abril de 2010, foi un empresario e xornalista español, propietario de medios de comunicación.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha familia de xornalistas: o seu pai era Juan Ignacio Luca de Tena e o seu avó Torcuato Luca de Tena y Álvarez Ossorio, fundador do xornal *ABC* e da revista *Blanco y Negro*. Estudou o bacharelato no célebre Colegio del Pilar e licenciouse en Dereito na Universidade Central de Madrid. Posteriormente estudou xornalismo na daquela Escola Oficial de Xornalistas de Madrid, onde se diplomou en 1958. Xa antes de rematar os seus estudos, e aínda na vintena, accedeu ao posto de xerente da edición sevillana do xornal ABC, e a partir de 1957 foi o seu director.

Volveu a Madrid en 1962 para asumir o cargo de conselleiro-delegado do grupo editorial Prensa Española e pouco despois tomou a dirección do semanario *Blanco y Negro*, posto no que se mantivo ata 1975. Nesa época entre 1966 e 1969, pertenceu ao Consello Privado do Conde de Barcelona, ao Padroado dos Reais Alcázares de Sevilla, e ao da Fundación Príncipe de Asturias. A partir de 1972, ostentou o cargo de presidente do consello de administración e da comisión executiva de *Prensa Española*..

A súa proximidade á monarquía (ao ser ABC un xornal monárquico e ao tratar persoalmente a Xoán de Borbón e o seu fillo Xoán Carlos, foi designado senador polo rei Xoán Carlos I en 1977.

Durante a súa época como senador (1977-1979), accedeu tamén á dirección do xornal ABC, en substitución de José Luis Cebrián, cargo en que permaneceu ata que o 13 de xaneiro de 1983 ascendeu a editor do xornal e a presidente do consello de administración de Prensa Española.

Na dirección do ABC foi substituído por Luis María Anson. En 1988 presentou o suplemento de *ABC* en Cataluña e en 1991 fundou o xornal *Claro*, que só se editou desde abril ata agosto de 1991. En 1998 abandonou o posto de editor do xornal *ABC* por motivos de idade, e asumiu o cargo de presidente da Xunta de Fundadores de Prensa Española.

Vida persoal
------------

Estivo casado e tivo dúas fillas.

Galardóns
---------

* Marqués de Valle de Tena, título concedido polo rei de España en 2003.
* Gran Cruz da Orde do Mérito Civil
* Gran Cruz da Orde de Afonso X o Sabio

Notas
-----

1. ↑  Ha muerto en Madrid Guillermo Luca de Tena, presidente de Honor de ABC, *ABC.es*, 6/4/2010.
2. ↑  Biografía de Guillermo Luca de Tena, *El Imparcial*, 6/4/2010.
3. ↑  Muere a los 82 años Guillermo Luca de Tena, presidente de honor de 'Abc', *ELPAIS.com*, 6/4/2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390808
* WorldCat
* VIAF: 86775683
* BNE: XX1102741
* DBE: guillermo-luca-de-tena-y-brunet

 |
**Constantino Lobo Montero**, nado en Mugardos o 18 de xuño de 1900 e finado en Madrid o 1 de decembro de 1993, foi un militar galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Jenaro Lobo, maquinista naval de Valencia, e Francisca Montero, veciña de Mugardos. Ingresou na Academia de Artillería de Segovia e cando se graduou como oficial participou na campaña de Marrocos. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estaba destinado en Ferrol, uniuse á sublevación e combateu na guerra como comandante de Artillaría. Ao rematar foi avogado de varios republicanos nos consellos de guerra de Ferrol. Ascendeu a xeneral de Artillaría e foi nomeado Secretario Xeral Técnico do Ministerio de Industria e Comercio, e despois conselleiro do Instituto Social da Mariña e do Instituto Nacional de Previsión. En 1953 creou a sociedade mutua e asistencial Asepeyo. Ascendido a tenente coronel en 1953, foi destinado á Casa Militar do Xeneral Franco, e o ano seguinte ao Rexemento e Parque de Artillaría de Ferrol. Foi nomeado Gobernador Militar de Ferrol en 1958. Tenente xeneral honorario e expresidente da Agrupación de Alféreces Provisionais. Tivo grande amizade con José Antonio Girón de Velasco. Foi presidente do Centro Galego de Madrid de 1952 a 1972 e membro correspondente da Real Academia Galega.

Recoñecementos
--------------

* Gran Cruz da Orde do Mérito Civil.
* Gran Cruz da Orde de Cisneros.
* Gran Cruz do Mérito Militar con distintivo branco.
* Fillo adoptivo de Ferrol
* Fillo predilecto da provincia da Coruña.
* Unha rúa de Ferrol levou o seu nome.

Vida persoal
------------

Casou en 1944 con Humbelina Franco González-Llanos e foi pai de Constantino, María del Carmen, Mercedes e María de los Ángeles Lobo Franco.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-12-1993, p. 23.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Constantino Lobo Montero *(en castelán)*
**Francisco José Fraga Civeira** é un político galego que foi alcalde de Piñor.

Eleccións ao Parlamento de Galicia 2020.

Traxectoria
-----------

Membro do PSdeG-PSOE, foi candidato á alcaldía de Piñor nas eleccións municipais de 1999 e foi portavoz do partido na oposición. Nas eleccións municipais de 2003 logrou a vitoria e foi elixido alcalde co apoio do BNG. Nas municipais de 2007 foi reelixido alcalde con maioría absoluta. Nese mandato foi vicepresidente executivo da FEGAMP. Nas municipais de 2011 volveu ser reelixido alcalde con maioría absoluta. 

Nas municipais de 2015 volveu a sela candidatura máis votada, pero perdeu a maioría absoluta por un estreito marxe. Desta forma, perdeu a alcaldía en favor do PPdeG ó alcanzar estes un acordo con dous edís independentes. Foi elixido deputado na Deputación de Ourense, sendo portavoz dende novembro de 2016. Porén, foi destituído en decembro de 2018 tras apoiar publicamente a Pachi Vázquez, do cal sempre foi un dos seus principais afíns, trala marcha deste do PSdeG. 

Desta forma, pasou a formar parte do partido Espazo Común que Vázquez presentou en febreiro de 2019. Encabezou esta formación nas municipais dese ano en Piñor logrando 3 concelleiros e un 35% dos votos, se ben non consigueu recuperala alcaldía dado que o PPdeG logrou a maioría absoluta. Nas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020 foi o cabeza de lista da candidatura da coalición formada por Espazo Común e Recortes Cero-Os Verdes , conseguindo resultados testimoniais. Nas municipais de 2023 foi elixido concelleiro de Espazo Común no Carballiño.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Fariñas Vázquez** |  **Alcalde de Piñor** 2003 - 2015 | Sucesor:**José Luis González Rodríguez** |

Notas
-----

1. ↑  "Corporación" Arquivado 23 de setembro de 2018 en Wayback Machine.. Concello de Piñor
2. ↑  El PSOE releva a su portavoz en la Diputación ourensana tras apoyar en público a Pachi Vázquez
3. ↑  "Francisco Fraga, candidato de Espazo Común a las autonómicas por Ourense". *La Región* (en s). 26 de febreiro de 2020. Consultado o 10 de xuño de 2020.
4. ↑  "Lista de candidaturas ás eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020". *Diario Oficial de Galicia*. 10 de xuño de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Piñor

### Ligazóns externas

* "Francisco Fraga: «Acaban de darlle a puntilla á Galicia do interior»" *La Voz de Galicia*, 6/12/2011.
**Silverchair** foi unha banda australiana de rock alternativo. O grupo formouse co nome Innocent Criminals en Merewether, Newcastle, Australia no ano 1992, co vocalista e guitarrista Daniel Johns, o baixista Chris Joannou e o batería Ben Gillies. Silverchair tivo moito éxito no seu país de orixe, gañando os principais premios da industria musical australiana, os ARIA Awards, 21 veces. A banda tamén recibiu seis APRA Awards.

A súa popularidade comezou a mediados de 1994 cando gañaron un concurso nacional de demos organizado por un programa de televisión e a radio Triple J. A banda asinou pouco despois un contrato con Murmur, e fixéronse coñecidos na escena rock de todo o mundo. No ano 2003, despois da edición de *Diorama*, a banda anunciou un hiato, durante o cal os seus membros gravaron cos seus proxectos paralelos, The Dissociatives, The Mess Hall e Tambalane. Silverchair reuniuse no 2005 para os concertos Wave Aid, editou *Young Modern* no 2007 e realizou a xira Across the Great Divide con Powderfinger. Ata a data a banda vendeu ao redor dos 6 millóns de discos.

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Frogstomp* | 1995 | Murmur Records |
| *Freak Show* | 1997 | Murmur Records |
| *Neon Ballroom* | 1999 | Sony, Murmur |
| *Diorama* | 2002 | Atlantic/Eleven |
| *Young Modern* | 2007 | Atlantic/Eleven |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 27 de febreiro de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q157327
* WorldCat
* VIAF: 144550432
* AllMusic: mn0000048265
* BNF: 139775072
* Discogs: 18842
* GND: 10307733-9
* IMDb: nm1394936
* ISNI: 0000000115041532
* LCCN: no96009544
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0020963
* Songkick: 211149

 |
O **neoestoicismo** foi un movemento filosófico nado no século XVI que unía na súa concepción elementos do estoicismo e do cristianismo.

Traxectoria
-----------

Foi fundado polo humanista belga Justus Lipsius, quen en 1584 publicou o seu famoso diálogo *De constantia* onde sentou as bases do neoestoicismo. Máis tarde desenvolveu máis a súa teoría nos tratados *Manductio ad stoicam philosophiam* (Introdución á filosofía estoica), *Physiologia stoicorum* (Física do estoicismo) e *Ethica* (Ética).

O neoestoicismo é unha filosofía práctica que sostén que a norma básica da vida debería ser que o ser humano non pode ceder ante a paixón terreal senón someterse aos ditados de Deus. Os neoestoicistas distinguen entre catro paixóns estoicas: gula, alegría, medo e dor.

Francisco de Quevedo foi se cadra o maior representante desta movemento en España.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Lipsius", *Internet Encyclopedia of Philosophy* *(en inglés)*
* Primeiro libro de *De constantia* *(en inglés)*
* The Segundo libro de *De constantia* *(en inglés)*
O **río Cabreira** (en castelán, *Cabrera*; en ásturo-leonés cabreirés, *Cabreira*) é un río da provincia de León, afluente do Sil pola súa beira esquerda.

Descrición
----------

### Fontes

Nace no macizo de Trevinca, no lado leonés, ao pé do Picón (2.090 msnm), atravesando o lago glaciar da Baña.

### Percorrido

O seu curso inicial é de dirección cara ao leste, mais logo colle unha ampla curva N-NW, que o conduce até o val do Sil, río ao cal se xunta na Ponte de Domingo Flórez, logo de 69 Km de percorrido. Practicamente é un río encaixado, que apenas se abre en pequenas veigas.

O conxunto da súa cunca abrangue unha área de 561 Km².

### Afluentes

No cabreira desembocan, pola súa marxe dereita, o rego de Santa Eulalia, o de Noceda e o de Castrillo. Pola marxe esquerda conflúen nel o rego de Castrohinojo, o río de Silván e o de Benuza.

### Réxime hídrico

O Cabreira é un río de réxime pluvio-nival.

Étimo
-----

Toma o seu nome da comarca da Cabreira. A documentación medieval revela un nome anterior, pois é citado de dúas formas, *Vivey* e *Ibei*, a segunda das cales pode ser un estadio evolutivo da primeira por fonética sintáctica, pero tamén puido suceder ao revés. En todo caso *Vivey* sería paralelo ao actual Bibei, outro afluente do Sil, este en terras galegas. *Ibei* ten tamén paralelos na raíz, como o Ibias, en Asturias, ou o *Iberus*, o actual Ebro, e aínda o vasco *ibai*, "río".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394847
* GeoNames: 3127170

 |
**Heriberto López Bello**, nado en Ourense cara a 1906 e finado en Guadalaxara (México) o 10 de maio de 1959, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Amadeo López Vázquez e da mestra Amparo Bello Carballo. Estudou Maxisterio na Escola Normal de Ourense. Mestre de Cornoces (Amoeiro) durante cinco anos. Logo da folga xeral revolucionaria de 1934 estivo detido durante vinte e cinco días. Militante da UGT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 21 de xullo e condenado á pena de morte en consello de guerra o 23 de abril de 1937. Foille conmutada a pena e cambiado en Luarca o 4 de outubro de 1938. Na zona leal foi Miliciano da Cultura e serviu na Artillaría de Costa da Comandancia de Barcelona, onde ingresou no PSOE. Coa derrota da República pasou a Francia por Port Bou o 10 de febreiro de 1939 e foi internado nos campos de concentración de Saint Cyprien e Barcarès ata que o 24 de maio de 1939 embarcou no Sinaia rumbo a México arribando a Veracruz o 13 de xuño. Pertenceu ao sector negrinista do PSOE en México. Finou en México en 1959.

Vida persoal
------------

Casou en Colima con Laura Arreola Chávez en 1947.

Notas
-----

1. ↑  Ficha en Tolosa Oroimena
2. ↑  *El Socialista Español*, 122, agosto 1959, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Asilados políticos españoles llegados a bordo del vapor Sinaia
* Heriberto López Bello na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q112671083
* DSBE: lopez-bello-heriberto

 |
Coordenadas: 33°51′31″S 151°12′42″L﻿ / ﻿-33.858611111111, 151.21166666667

Vista cara a 1930.
A **enseada de Sydney** (en inglés: *Sydney Cove*) é unha pequena enseada na beira sur da Baía de Jackson, comunmente coñecida, aínda que incorrectamente, como a Baía de Sydney, na costa do estado de Nova Gales do Sur na Australia.

Esta pequena cala foi o lugar escollido polo capitán Arthur Phillip para fundar, o 26 de xaneiro de 1788, a colonia penal británica que agora é a cidade de Sydney. Nomeouna con este nome en honra de Thomas Townshend, Lord Sydney, o ministro do interior británico e a persoa que autorizou o estabelecemento do asentamento.

As instrucións do capitán eran estabelecer o asentamento na Baía de Botany, outra baía grande ao sur da Baía de Jackson, mais como non había boas fontes de auga doce e tampouco un lugar seguro no que poder aportar, navegou cara ao norte achando as condicións ideais nesta pequena enseada. A Cala de Sydney oferecía ambas cousas, un lugar profundo e resguardado no que aportar e un regato de auga fresca que pronto sería coñecido como Tank Stream.

Hoxe en día,[*cando?*] a zona está completamente urbanizada. O brazo esquerdo, que era onde estaba o regato, está baixo as rúas do distrito financeiro de Centro de Sydney, a parte central está ocupada pola terminal do transbordador de Circular Quay e o brazo dereito está baixo a Casa da Ópera.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Enseada de Sydney Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1756937
* WorldCat
* VIAF: 315141371
* FAST: 1298517
* GeoNames: 2147711
* LCCN: sh2002001357

 |
**Edgar Karl Alfons Ende**, nado en Altona (Hamburgo) o 23 de febreiro de 1901 e finado en Baiern (distrito de Ebersberg) o 27 de decembro de 1965, foi un pintor surrealista alemán e pai do novelista de literatura infantil e xuvenil Michael Ende.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Ende asistiu á Escola de Artes e Oficios de Altona de 1916 a 1920. En 1922 casou con Gertrude Strunck, pero divorciouse catro anos despois. Volveu casar en 1929, o mesmo ano en que naceu o seu fillo Michael. 

### Anos do nazismo

Na década de 1930 as pinturas surrealistas de **Ende** comezaron a atraer unha considerable atención da crítica, pero despois foron condenadas como dexeneradas polo goberno nazi. A partir de 1936 os nazis prohibíronlle seguir pintando e expoñendo a súa obra. En 1940 foi recrutado na Luftwaffe como operador de artillaría antiaérea.

A maioría das súas pinturas foron destruídas por un bombardeo en Múnic en 1944, o que fixo que a súa obra de preguerra que superviveu sexa extremadamente rara.

### Despois da guerra

En 1951, Ende coñeceu ao recoñecido fundador do surrealismo, André Breton, quen admiraba a súa obra e declarouno surrealista oficial. Continuou pintando obras surrealistas até a súa morte en 1965 por un infarto de miocardio.

Pénsase que as pinturas de Ende tiveron unha influencia significativa na escritura do seu fillo. Isto dedúcese nas escenas que representan as pinturas de soños surrealistas do Minroud de Yor en *Die Unendliche Geschichte* (*A historia sen fin*), e explícitouse no libro de Michael Ende *Der Spiegel im Spiegel* (*O espello no espello*), unha colección de contos baseada (e impresa xunto con) nas obras surrealistas de Edgar Ende.

Notas
-----

1. ↑  Ramírez, Ana (2021-02-18). "El pintor 'degenerado' que inspiró los mundos de Michael Ende". *elconfidencial.com* (en castelán). Consultado o 2023-07-31.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Edgar Ende Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Lista de pintores alemáns
* Surrealismo

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Alemaña*** |

### Ligazóns externas

* www.edgarende.de - Información ampla, incluíndo imaxes do seu traballo (alemán e inglés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q697071
* WorldCat
* VIAF: 12332578
* BNF: 120793048
* CiNii: DA0279543X
* DeutscheBio: 118746413
* Europeana: ID
* FAST: 164667
* GND: 118746413
* ISNI: 0000000080912528
* LCCN: n85302307
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00466131
* NTA: 155410490
* OL: OL45775A
* Pinakothek: edgar-ende
* RKD: 26219
* SNAC: w6ks8w0t
* SUDOC: 100552420
* ULAN: 500035667

 |
José Tomás.
**José Tomás Román Martín**, nado o 20 de agosto de 1975 en Galapagar (Madrid), é un toureiro español, popularmente coñecido como **José Tomás**. Familiar do importante gandeiro Victorino Martín, debutou como novilleiro o 7 de febreiro de 1991 na praza de Valdemorillo. Despois de ter éxito en México, tomou a alternativa o 10 de decembro de 1995 na Monumental da Cidade de México, apadriñado por Jorge Gutiérrez e con Manolo Mejía como testemuña, confirmando a alternativa en Madrid, o 14 de maio de 1996, da man de José Ortega Cano e ante a presenza de Jesulín de Ubrique.

Considerado case dende o comezo da súa carreira profesional como unha das figuras máis importantes, colleitou numerosos éxitos nas mellores prazas. O seu estilo foi cualificado de clásico, e foi comparado con toureiros como Joselito, Belmonte, Chicuelo, Manolete e Paco Ojeda. Entre 2002 e 2007 estivo retirado. A súa reaparición supuxo un motivo de celebración para os afeccionados á tauromaquia, que enchen a prazas nas que en contadas ocasións actúa.

En 2010 recibiu unha cornada que lle atravesou a vea femoral e a arteria ilíaca, causándolle unha hemorraxia que precisou de sete litros de sangue.

Notas
-----

1. ↑  El diestro José Tomás reaparecerá en junio en la plaza de Barcelona, artigo de El Mundo. *(en castelán)*
2. ↑  La vida de José Tomás no corre peligro Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. artigo de La Vanguardia. *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Novas sobre José Tomás no diario ABC *(en castelán)*
* Perfíl de José Tomás en Portal Taurino *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q460089
* WorldCat
* VIAF: 64203567
* BNE: XX1568112
* BNF: 14011338p
* CANTIC: a11678367
* FAST: 1928632
* GND: 129452173
* ISNI: 0000000114738725
* LCCN: n2010053924
* SUDOC: 080781381

 |
O **Northrop Grumman B-2 Spirit** (tamén coñecido como **Stealth Bomber**) é un bombardeiro estratéxico estadounidense, que conta con certas características furtivas, deseñado para penetrar defensas antiaéreas densas; é capaz de lanzar tanto armas convencionais como nucleares. O bombardeiro ten capacidade para dous tripulantes e pode cargar 18 bombas guiadas por GPS JDAM de 230 kg, ou 16 bombas nucleares B83 de 1.100 kg. O B-2 é o único avión que pode levar armas *standoff* aire-terra en configuración furtiva.

O seu desenvolvemento orixinal comezou co proxecto "Advanced Technology Bomber" (ATB) durante a administración Carter, e o seu rendemento foi un dos motivos da cancelación polo B-1 Lancer. O proxecto ATB continuou durante a administración Reagan, pero preocupacións polo atraso na súa introdución fixeron que tamén se rehabilitase o programa do B-1. O seu custo elevouse durante a fase de desenvolvemento. Deseñado e fabricado por de Northrop Grumman coa asistencia de Boeing, o custo de cada exemplar era de 737 millóns de dólares (en 1997). Os custos de adquisición de cada avión eleváronse a 929 millóns, o que incluía pezas de reposto, equipamento, reacondicionamento e soporte de software. O custo total do programa, contando desenvolvemento, enxeñería e probas, supuxo 2.100 millóns por unidade en 1997.

Debido ao investimento e aos custos operativos elevados, o proxecto foi controvertido no Congreso e no Estado Maior Conxunto dos Estados Unidos. A desaparición da guerra fría a finais dos anos 80 reduciu dramaticamente a necesidade do avión, que fora deseñado coa intención de penetrar o espazo aéreo soviético e atacar obxectivos de alto valor. Durante os últimos anos dos 80 e os primeiros do 90, o Congreso recortou os plans iniciais para mercar 132 bombardeiros a tan só 21. No ano 2008 un B-2 resultou destruído nun accidente pouco despois da súa engalaxe. Un total de 20 B-2 continúan en servizo na USAF.

Aínda que orixinalmente foi deseñado principalmente como bombardeiro nuclear, o B-2 foi usado en combate por vez primeira con armamento convencional en Serbia, durante a guerra de Kosovo en 1999, e continuou operando nas guerras de Iraq e Afganistán. Os B-2 foron tamén usados durante a guerra civil en Libia do 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O Northrop Gruman B-2 Spirit no sitio web do fabricante. Arquivado 06 de outubro de 2017 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q180285
* EBID: ID
* GND: 4460387-3
* LCCN: sh88007805

 |
**Mahou** é unha compañía cervexeira española fundada en Madrid en 1890 como *Hijos de Casimiro Mahou, fabrica de hielo y cerveza*, que trala compra de San Miguel a finais do ano 2000, transformouse no Grupo Mahou-San Miguel, a meirande compañía cervexeira española.

Antiga fábrica Mahou en Madrid, paseo Imperial. Construción 1961, demolición 2011.

Historia
--------

A súa primeira fábrica construíuse na rúa Amaniel de Madrid. Porén, o aumento na demanda conduciu á construción dunha nova fábrica no Paseo Imperial de Madrid, cuxa primeira cocción se realizou en 1962. Nesta década, Mahou converteuse na primeira empresa española en introducir barrís de aluminio, substituíndo aos tradicionais de madeira.

En 1969 lanzou a súa cervexa máis emblemática: *Mahou Cinco Estrellas*. Para o ano 1993, a empresa envasou a primeira cervexa na súa nova fábrica de Alovera, Guadalaxara, que conta cunha superficie de 430.000 m².

No ano 2000, coa unión de Mahou e Cervexa San Miguel, creouse o primeiro grupo cervexeiro de capital español.

Cervexas
--------

Actualmente, as cervexas comercializadas por Mahou son:

* Mahou Clásica
* Mahou Cinco Estrellas
* Mahou Sin (antes Laiker): cervexa sen alcohol.
* Mahou Negra
* Mixta Shandy: Clara sabor limón.
* Mahou Light: cervexa baixa en calorías.

O grupo Mahou fabrica ademais para diversas marcas brancas e marcas propias como por exemplo para a marca Hipercor, distribuída nos hipermercados Hipercor do Grupo El Corte Inglés.

Envases
-------

Tradicionalmente a cervexa Mahou distribuíuse en envases de vidro. Actualmente é distribuída tamén en envases metálicos de aluminio (latas). Os dous volumes máis frecuentes son os 20cl das botellas pequenas de vidro, tamén chamados **botellíns** ou **quintos**, os 33 cl dos envases medianos de vidro e das latas e a botella de 100cl, é dicir dun litro, coñecida comunmente como **litrona**.

Os envases de vidro teñen un peche metálico de tipo tapón corona, que exixen un abridor para ser abertas. As latas metálicas teñen todas na actualidade un abridor con argola fixa.

Galería de envases| Nome | Capacidade | Ano | Botellas de vidro | Latas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Mahou
*Hijos de Casimiro Mahou* | 33 cl. | 1890 |  |
| Mahou
*Madrid, Tipo Pilsen* | 33 cl. | 1940-50 |  |
| Mahou 
*Madrid, elaborada en España* | 20 cl. | 1970-80 |  |
| Mahou 
*Madrid, elaborada en España* | 100 cl. "litrona" | 1970-80 |  |
| Mahou 
*Cinco Estrellas* | 33 cl. | 1989 |  |
| Mahou, *Clásica* | 20cl. | 1994 |  |
| Mahou *Cinco estrellas* | 20cl. quintos ou botellíns | 1996 |  |
| Mahou, *Clásica* | 20cl. | 2002 |  |
| Mahou, *Clásica* | 20cl. | 2005 |  |
| Mahou, *Mixta* Clara sabor limón | 20cl. | Sen determinar |  |
| Mahou, *Cinco estrellas* | 33cl. Medianas | 2009 |  |
| Mahou, *Laiker* Sen alcohol | 25cl. | 2007 |  |
| Mahou, *Negra* | 33cl. | 2009 |  |
| Mahou, *Light* Baixa en calorías | 33cl. | 2009 |  |
|

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Grupo Mahou-San Miguel
* Web oficial de Mahou
**Ramsés II** foi un faraón do antigo Exipto da XIX dinastía. Reinou durante preto de sesenta anos. Sucedeu a Seti I cara ao 1300 a.C. como elixido do deus Ra. Trátase dun dos faraóns máis coñecidos na actualidade.

Foi un complexo personaxe: gran proxenitor foi pai de máis dun centenar de fillos de excepcional lonxevidade (permaneceu no trono durante uns 70 anos), marido de catro das súas fillas (tivo seis esposas e multitude de favoritas), pasou a historia como un piadoso e valente xeral, infatigable construtor de grandiosos monumentos, gran lexislador, colonizador e diplomático.

Foi un líder con grandes calidades físicas, intelectuais e morais que dominou durante boa parte do século XIII a.C. desde a quinta catarata do Nilo ata a beira do río Éufrates cando xa Exipto iniciaba o seu declive.

Tras acompañar ao seu pai desde pequeno, segundo a estela de Kuban aos 10 anos xa era xefe do exército) accedeu ao trono posiblemente no ano 1279 a.c. cando debía ter uns 25 anos.

Desde o seu ascenso ao trono o seu obxectivo foi proseguir e ampliar as accións emprendidas polo seu pai de expansión económica e territorial do imperio.

Ramsés II nun carro de guerra. Abu Simbel.
Momia de Ramsés II. Fotografía de 1889.
Momia de Ramsés II.
Dirixiu varias empresas militares contra Siria e Canaan. Tras dezaseis anos de loita e a infrutuosa batalla de Qades, asinou un tratado de paz cos hititas. Este acordo co rei Hatusilis buscou un equilibrio de forzas co río Orontes como fronteira e intentaba frear a Asiria.

Estableceu unha nova capital: a cidade de Ramsés, no delta do Nilo.

As súas construcións pasaron á historia da arquitectura universal: os templos de Abu Simbel e Hator. A cidade de Tebas foi engrandecida monumentalmente, salientando o templo de Amón.

Á súa morte, no ano 1235 a.C, sucedeuno o seu fillo décimo cuarto Merneptah.

A súa titulatura. Os seus nomes
-------------------------------

Cinco nomes compoñen a súa Titulatura:

1. O nome de Horus: "Touro vitorioso, amado de Maat".
2. O nome das Dúas Deusas: "Protector de Exipto, conquistador de países estranxeiros".
3. O nome de Horus de Oro: "Rico en anos, grande en vitorias".
4. O nome do Rei do Alto e do Baixo Exipto: "Poderoso po a Maat de Re" ou "Re é poderoso de Maat (*Usermaatre*).
5. O nome do Fillo de Re: "Nacido de Re, amado de Amón".

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Menu, Bernadette (1998). *Ramsés II*. *Ediciones B, S.A*. ISBN 84-406-8828-8.

| Antigo Exipto |
| --- |
| *Segue a:* Seti I | **Ramsés II**(1300 a.C.-1235 a.C.) | *Precede a:* Merneptah |
| XIX |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1523
* WorldCat
* VIAF: 7363190
* BMT: 55529
* BNF: 11952902j
* BRE: 3493398
* CERL: cnp00563441
* DeutscheBio: 118598171
* EBID: ID
* FAST: 18045
* GEC: 0054240
* GND: 118598171
* ISNI: 000000008842369X
* LCCN: n50054443
* NDL: 00621345
* NKC: jn20000720239
* NLG: 53533
* NNDB: 000162685
* SUDOC: 027503658

 |
Na música, a **intensidade** é o parámetro que diferenza un son débil dun son forte. Depende da forza coa que un instrumento musical sexa tocado e tamén da distancia do receptor da fonte sonora.

Acústicamente a intensidade depende da amplitude das vibracións, e particularmente está conectada coa magnitude definida como intensidade acústica, que se mide en W/m², ou máis comunmente en decibelios (dB) cando se mide logaritmicamente (Nivel de Presión Sonora)

A psicoacústica define como sonoridade a diferenza que se percibe da intensidade musical.

Notación
--------

A notación da intensidade realízase mediante signos especiais, denominados signos dinámicos ou indicacións de dinámica*.*

Para indicar unha intensidade en particular empréganse letras, en cursiva, escritas xeralmente baixo o pentagrama, do seguinte xeito

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***Pianissimo***Bastante suave. |
|  | ***Piano***Suave. |
|  | ***Mezzopiano***Literalmente, a metade de suave que *piano.* |
|  | ***Mezzoforte***De maneira similar, é a metade de *forte.* É máis común o uso de *mezzo-piano*. Nota: se non aparece ningún indicador de dinámica, *mezzo-forte* asúmese como a dinámica imperante por defecto |
|  | ***Forte***Forte. |
|  | ***Fortissimo***Bastante forte. |
|  | ***Sforzando***Literalmente "forzando", mostra un cambio abrupto, forte acento a unha nota ou acorde en particular |
|  | ***Crescendo***Incremento gradual da intensidade. |
|  | ***Decrescendo***Tamén *Diminuendo*Diminución gradual da intensidade. |

Algunhas partituras, particularmente da época contemporánea, chegaron a unha indicación máis extrema, con máis de 3 *p* ou *f*.

Para indicar o paso gradual dunha intensidade a outra, hai dúas formas de facelo: a forma escrita, por exemplo *crescendo* para indicar un aumento de intensidade, ou un símbolo que represente graficamente a mesma indicación, que é o arriba exposto.

Os acentos tamén son parte dos signos dinámicos, indicando que unha nota en particular debe ser executada cunha intensidade superior.
Coordenadas: 41°19′S 69°19′O﻿ / ﻿-41.32, -69.32

Deserto visto polo satélite da NASA.
Parque nacional Bosques Petrificados de Jaramillo.

O **deserto da Patagonia**, tamén coñecido como **estepa da Patagonia**, é o maior deserto da Arxentina e o oitavo maior deserto do mundo por área, ocupando unha área de aproximadamente 673 000 km2. Atópase principalmente na Arxentina, con pequenas partes en Chile e está limitado polos Andes, polo oeste, e polo océano Atlántico polo leste, na rexión da Patagonia, no sur da Arxentina. Ó norte do deserto atópase a rexión de Cuyo e as Pampas. A parte central da estepa está dominada por gamallos e plantas herbáceas que son maiores cara ó oeste, onde hai máis precipitacións e gramíneas. Topograficamente, o deserto componse de chairas e macizos atravesados por vales de ríos e canóns. As partes máis occidentais teñen lagos de orixe glaciar e montañas con bosques de clima frío.

Estivo habitado por cazadores recolectores dende tempos prehispánicos, e dende o século XIX tivo migracións de mapuches, chilenos, arxentinos, galeses e outros pobos europeos que o transformaron nunha zona fronteiriza conflitiva nunha parte integral da Arxentina, con gandería de vacas, ovellas e cabalos.

Acadou grande importancia económica no século XIX, cando se descubriron abondosas reservas minerais. A súa maior riqueza é o petróleo, mentres que o seu subsolo é rico en ferro. De poboación reducida, ten como actividades aínda a agricultura de cereais e a gandería tradicionais. De grande extensión, limita polo océano Atlántico e pola Cordilleira dos Andes, cun clima variado de semiárido a polar.

Notas
-----

1. ↑  The Physical Geography of Patagonia and Tierra del Fuego. Andrea M.J. Coronato, Fernando Coronato, Elizabeth Mazzoni and Mirian Vazquez

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1061324
* EBID: ID
* WWFeco: NT0805

 |