**Tito Quincio Flaminino** (en latín: *Titus Quinctius Flamininus*) nado no 228 a. C. ou 229 a. C. e finado no 174 a. C. foi un político e militar da República romana que foi nomeado cónsul no 198 a. C. e tivo un papel fundamental na conquista de Grecia.

Traxectoria
-----------

### Familia

Segundo Aurelio Víctor, era fillo de C. Flaminio, quen morrera na batalla do Lago Trasimeno; mais esta afirmación aparece a partir dunha confusión da *gens* Flaminia coa familia dos Flaminini da *gens* Quincia. Era irmán do cónsul Lucio Quincio Flaminino, quen fora tribuno militar no 208 a. C. baixo as ordes de Marco Claudio Marcelo, e posteriormente cuestor, probablemente en Tarento, onde obtivo o *imperium* (máxima autoridad civil e militar) durante varios anos, a partir de 205 a. C.

### Primeiro anos da carreira pública

Aparece por primeira vez citado cando, no 201 a. C. foi nomeado decenviro para a organización e repartición de terras terras entre os veteranos de Escipión o Africano, no Samnio e en Apulia. A seguir, no 200 a. C. foi un dos *Triumviri coloniae deducendae* para a repoboación da colonia de Venusia, que perdera moita poboación durante a guerra con Aníbal. En 199 a. C. foi nomeado cuestor e ao final do ano aspirou ao consulado mais os tribunos da plebe, Marco Fulvio Flaco e Manio Curio, opuxéronse por non ter sido, anteriormente, nin edil in cuestor. Porén, o Senado argumentou que xa tiña idade para ser cónsul polo que podía ser candidato e os tribunos cederon.

### Consulado

Finalmente, no 198 a. C. foi elixido cónsul xunto con Sexto Elio Peto, malia contar coa oposición dos veteranos aos que dera terras. Tralo sorteo de provincias, a Flaminino tocoulle Macedonia e foi enviado a dirixi-la guerra contra Filipo V de Macedonia e conseguiu o permiso do Senado para recrutar un continxente de 3.000 infantes e 300 cabaleiros como apoio do exército existente, podendo escoller entre aqueles que se distinguiran nas campañas de Hispania e África.

Conflitos
---------

#### Segunda Guerra Macedónica

Como no momento da marcha, os auspicios non foron favorables, decidiu quedar un tempo en Roma e, cando mudaron, marchou á súa provincia inmediatamente. Embarcouse en Brundusium cara a Corcira onde deixou as tropas e foi á provincia de Epiro cara ao campamento romano e logo reuniuse co exército e planeou a invasión do Reino de Macedonia.

Decidiu asaltar o paso de Antigonia para o que pediu a axuda do partido romano do Epiro, dirixidos por Carops o Vello (Charops) e durante 40 días loitou contra os macedonios. A seguir, Filipe V de Macedonia comezou a negociar coa mediación dos epirotas e Flaminio esixiu a evacuación de Grecia mais de Tesalia. Mentres tanto descubriuse un paso de montaña oculto que evitaba Antigonia e os romanos atravesárono e avanzaron por detrás das liñas macedonias: Antigonia, atacada polos dous lados, xa non opuxo resistencia e os defensores fuxiron a Tesalia despois de perder dous mil homes. Epiro someteuse a Flaminio e recibiu un tratamento suave.

A seguir, o cónsul avanzou por Tesalia e Filipo seguiu unha política de terra queimada. Flaminino asediou Faloria e aínda que atopou resistencia, conquistouna e impuxo unhas duras condicións como castigo para que servisen de exemplo a outras cidades. Pero como as principais cidades tiñan gornicións macedonias, a medida non foi moi efectiva e ademais, o exército macedonio estaba en Tempe dende onde podía socorrer a calquera cidade. 

Flaminino proseguiu coa campaña asediando Carax, preto do Peneu, pero os ataques foron rexeitados e houbo levantar o cerco. Despois, dirixiuse cara a Fócida e ocupou varias cidades entre elas algúns portos para poder comunicarse co seu irmán Lucio Quincio Flaminino, xefe da frota, máis a cidade principal, Elatea, resistiu e detivo o seu progreso. Mentres, Lucio conseguiu a alianza da Liga Aquea, entón dirixida por Aristeneto. Pero Megalópole, Dime e Argos mantivéronse fieis ao Reino de Macedonia. Despois de ocupar Elatea, Flaminino estableceu os seus cuarteis de inverno en Fócida e Locrida. Unha revolta en Opus desaloxou a gornición macedonia e parte dos rebeldes chamaron aos etolios e outros aos romanos que, finalmente, tomaron posesión da cidade, o que molestou aos etolios. A gornición macedonia refuxiouse na acrópole pero non foi atacada.

#### Tregua temporal

Filipo V fixo novas propostas de paz que Flaminino, quen aspiraba a permanecer ao mando un ano máis, aceptou e acordouse unha tregua de dous meses. Nunha reunión no golfo Maliaco, preto de Nicea, que durou tres días, Filipo e Flaminino e mailos seus aliados discutiron a situación. A principal demanda romana e etolia foi a retirada de tódalas gornicións macedonias de Grecia. Flaminino quixo atrasar a resposta e actuou moi políticamente. Polo momento, permitiu o envío de embaixadores macedonios a Roma a cambio da evacuación das restantes posicións en Lócrida e Fócida. Flaminio xa comunicara ao Senado que era necesario esixir a retirada das gornicións macedonias de Grecia (sobre todo as máis importantes de Demetrias, Calcis e Corinto) e os embaixadores macedonios atenderon esta demanda tamén en Roma. Os embaixadores abandonaron a capital e o Senado estendeu o poder a Flaminino por un período indefinido. Conseguido o seu obxectivo, Flaminino declarou que non habería máis conversacións de paz. Filipo V intentou entón aliarse con Nabis de Esparta, quen por aleivosía se apoderara de Argos, quen convidou a Flaminino a unha conferencia naquela cidade onde finalmente se acordou que Nabis sería un aliado romano e que abandonase a guerra contra a Liga Aquea. pero conservaría Argos (aínda que o tratado evitaba esta cláusula). Entón Flaminino dirixiuse contra Corinto onde se esperaba que tamén pasase ao bando romano o tirano Filocles, amigo de Nabis, pero non foi así. Flaminino pasou por Beocia que tivo que renunciar á alianza macedonia e unirse aos romanos, pero a maioría dos beocios con capacidade militar xa estaban servindo no exército macedonio. Só os acarnianos permaneceron leais ao Reino de Macedonia.

#### Final da guerra

Na primavera do 197 a. C. Flaminio abandonou o campamento e comezou a segunda campaña, axudado principalmente por auxiliares aqueos e etolios. Avanzou cara a Ftiòtida e Filipo, á fronte do seu exército, atopouse con el. Un primeiro enfrontamento menor tivo lugar en Feres, que resultou favorable aos romanos. Os dous exércitos dirixíronse cara Farsalia e Escotusa. A continuación seguiu a batalla de Cinoscéfalos na que morreron 8.000 macedonios e 5.000 máis foron feitos prisioneiros e na que Flaminino obtivo unha vitoria completa (só perdeu 700 homes). Toda Tesalia entregouse aos romanos e Filipo pediu a paz. Os etolios levaron a parte principal na vitoria. Flaminíno acordou co rei unha tregua de 15 días e o permiso para iniciar conversacións de paz. Os etolios esixían moito máis e acusaron a Flaminino de ser subornado polo rei macedonio, pero finalmente estas demandas e acusacións fixeron que os etolios non obtivesen moita recompensa pola súa cooperación. Filipo aceptou os termos de paz propostos polos romanos, asinouse unha tregua durante varios meses e enviáronse embaixadas a Roma. 

Flaminino restaurou a liberdade dos soldados beocios que servían en Macedonia e deu o posto de Beotarca a un comandante tebano do exército macedonio (que pronto sería asasinado polo partido romano co permiso de Flaminino). Unha revolta antirromana estalou en Beocia e os romanos atopados no país foron asasinados (uns 500) e os seus cadáveres quedaron sen sepultar. A xeito de represalia, Flaminino arrasou Beocia e asedio Coronea e Acrefia onde se atoparan moitos mortos romanos. Os beocios pediron a paz e finalmente conseguiron a mediación da Liga Aquea pero houbo que entregar os principais líderes rebeldes e pagar unha multa de 30 talentos. 

Na primavera do 196 a. C. dez enviados romanos chegaron a Grecia para organizar os asuntos do país xunto con Flaminino. Macedonia tivo que evacuar todas as cidades gregas de Europa e Asia que ocupaba, e renunciar ás que ocupara antes. Corinto foi entregado á Liga Aquea e no verán celebráronse alí os xogos ístmicos nos que se proclamaba a liberdade e a independencia de Grecia, decisión que non se esperaba e que causou gran alegría. Tesalia dividiuse en catro estados: Magnesia, Perrebia, Dolopia e Tesaliótida. A Liga Etolia recibiu Ambracia, Fócida e Lócrida (pero non quedaron satisfeitos) e a Liga Aquea recibiu parte do Peloponeso. Atenas tamén recibiu algunhas posesións.

### Guerra contra Nabis

A alianza con Nabis de Esparta, que fora mal vista e en 195 a. C. provocou que Flaminino recibise poderes do Senado para actuar contra o tirano espartano. A guerra contra Nabis comezou co asedio de Argos onde había unha gornición dirixida por Pitágoras de Argos, cuñado de Nabis. Como a cidade non se sublevaba, Flaminino trasladouse a Laconia e producíronse dúas batallas preto de Esparta onde Nabis foi derrotado, pero Flaminino non se atreveu a asediar Esparta e limitouse a arrasa-la rexión. Coa axuda da frota dirixida polo seu irmán Lucius, ocupou Xitíon, que se rendeu sen loitar, tras o que Nabis pediu a paz. 

No entanto, os termos que propuxo Flaminino foron rexeitados tanto por Nabis como polos aliados romanos, e o xeneral tivo que atacar Esparta. Atacou a cidade sen éxito e cando estaba a piques de facer un segundo intento, Nabis volveu insistir na paz aceptando os termos previamente rexeitados. Daquela, Argos se sublevou e expulsou á gornición espartana polo que Flaminino foi a esa cidade e, nos xogos de Nemea, proclamou a súa liberdade, sendo incluída na Liga Aquea. Cando finalmente abandonou Grecia evacuou as gornicións de Acrocorinto, Calcis, Demetrias e outras cidades para demostrar que a liberdade concedida non era falsa. Convocou unha asemblea en Corinto na primavera do 194 a. C. e despediuse. O seu último acto foi a compra e manumisión dos romanos que foran feitos prisioneiros durante a Segunda Guerra Púnica e foran vendidos en Grecia. Ao seu regreso a Roma celebrou un magnífico triunfo que durou tres días. 

Non moito despois de abandonar Grecia, os etolios instigaron a Nabis e Antíoco III o Grande a participar na guerra contra os romanos. Nabis asediou Xytion que foi ocupada polos aqueos. O Senado romano enviou unha frota dirixida por Caio Atilio e unha embaixada dirixida por Flaminino. Caio, decretouse a guerra contra Nabis e Filopemeno, estratego da Liga Aquea, e estaba a piques de derrotar a Nabis cando Flaminino lle aconsellou que non realizase ningunha acción sen unha orde de Roma. 

A seguir, o Senado deu plenos poderes a Flaminíno quen impuxo unha tregua con Nabis. Flaminino obtivo a alianza de Filipo V de Macedonia contra Antíoco, o aliado dos etolios. Coas forzas dos aqueos, os partidos a favor do rei seléucida foron neutralizados no Pireo e Calcis. A chegada de Antíoco a Europa rematou na batalla das Termópilas no 191 a. C. Flaminio continuou a Grecia como embaixador plenipotenciario e, de feito, como protector de Grecia. Trala saída de Antíoco, o cónsul Marco Acilio Glabrio quixo castigar a Calcis polo seu apoio ao rei sirio, pero Flaminino impediuno. 

Ao comezar a guerra contra os etolios, mentres o cónsul asediaba a Naupactus, Flaminino, que estaba no Peloponeso, dirixiuse ao campamento romano e os etolios imploráronlle protección. Flaminino apiadouse e conseguiu levantar o cerco. Naqueles días estalou unha revolta no Peloponeso e Flaminino e Filopemeno, o estratego da Liga Aquea, decidiron atacar Esparta, pero restableceuse a paz sen necesidade de guerra. Mesenia rexeitou unirse á Liga Aquea e Filopemeno avanzou cara a Mesenia e Flaminino actuou como mediador conseguindo que, finalmente, Mesenia entrase na Liga, que tivo que ceder a illa de Zakynthos a Roma, que pagou unha cantidade.

Retorno a Roma
--------------

O 190 a. C. Flaminino regresou a Roma e foi nomeado censor para o ano 189 a. C. con Marco Claudio Marcelo. No 183 a. C. foi enviado como embaixador ante o rei Prusias I de Bitinia quen se ofreceu a entregar a Aníbal aos romanos (Aníbal suicidouse). Morreu ao redor do 174 a. C. ou uns meses antes (os xogos fúnebres celebráronse na súa honra no 174 a. C. e a morte debeu ser nos últimos meses).

Notas
-----

1. ↑  Brougthon (1951), p. 313
2. ↑  De Vir. Ilustr. 51
3. 1 2 3 4  Smith (1967), p.162
4. ↑  Brougthon (1951), p. 267
5. ↑  Tito Livio. XXXII, 7; Münzer, F. «Fulvius (56)». RE VII 1.
6. ↑  Brougthon (1951), p. 350
7. ↑  Smith (1967), p.166

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tito Quincio Flaminino Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Broughton, T. Robert S. (1951). *The Magistrates of the Roman Republic, vol. I* (en inglés). Nova York: American Philological Association.
* Pfeilschifter, Rene (2005). *Titus Quinctius Flamininus, Untersuchungen zur römischen Griechenlandpolitik* (en alemán). Gotinga: Vandenhoeck & Ruprecht. ISBN 3-525-25261-7.
* Smith, William, ed. (1867). *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. Vol. II* (en inglés). Boston: Little, Brown and Company.
* Sviatoslav, Dmitriev (2011). *The Greek Slogan of Freedom and Early Roman Politics in Greece* (en castelán). Nova York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-537518-3.

### Outros artigos

* Lista de cónsules romanos da República
* Tito Quincio Flaminino (cónsul 150 a. C.)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Lucio Cornelio Léntulo e Publio Vilio Tápulo** |  **Cónsul da República Romanaxunto con  Sexto Elio Peto Cato** 198 a. C. | Sucesor:**Caio Cornelio Cetego e Quinto Minucio Rufo** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q349222
* WorldCat
* VIAF: 54942559
* BMT: 178053
* BNF: 15043706d
* BRE: 4715216
* CERL: cnp00584885
* EBID: ID
* FAST: 1818650
* GND: 118683837
* ISNI: 0000000095188560
* LCCN: n2003038903
* NKC: jn20000700540
* NTA: 073629073
* SELIBR: 330049
* SUDOC: 084635630
* Treccani: tito-quinzio-flaminino

 |