**Geraldine Mary Fitzgerald**, nada en Greystones o 24 de novembro de 1913 e finada en Nova York o 17 de xullo de 2005, foi unha actriz irlandesa, membro do American Theater Hall of Fame. En 2020, apareceu no posto 30 da listaxe de *The Irish Times* dos mellores actores irlandeses.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Fitzgerald naceu en Greystones, condado de Wicklow, ao sur de Dublín, filla de Edith Catherine (nada Richards) e Edward Martin FitzGerald, avogado. O seu pai era católico e a súa nai protestante, mais converteuse ao catolicismo.

Estudou pintura na Dublin Art School. Inspirada pola súa tía, a actriz Shelah Richards, Fitzgerald comezou a súa carreira como actriz en 1932 no Gate Theatre de Dublín. Despois de dúas tempadas na cidade, mudouse a Londres,:12 onde atopou éxito en filmes británicos, incluíndo *The Mill on the Floss*, *Turn of the Tide* e *Cafe Mascot*.

### Carreira

O éxito de Fitzgerald levouna a Nova York e aos escenarios de Broadway en 1938. Debutou nos Estados Unidos xunto a Orson Welles na produción do Mercury Theatre de *Heartbreak House*. O produtor de Hollywood Hal B. Wallis viuna nesa produción e posteriormente asinou un contrato con Warner Bros. Tivo dous éxitos significativos en 1939: un papel no filme de Bette Davis *Dark Victory*, e unha candidatura ao Óscar pola súa interpretación secundaria como Isabella Linton en *Wuthering Heights* de William Wyler.

Despois apareceu en *Shining Victory* (1941), *The Gay Sisters* (1942) e *Watch on the Rhine* (1943) para Warner Bros. e *Wilson* (1944) para 20th Century Fox, mais a súa carreira viuse dificultada polos seus frecuentes enfrontamentos coa xestión dos estudos. Perdeu o papel de Brigid O'Shaughnessy, malvada en *The Maltese Falcon* (1941), logo de enfrontamentos co executivo Jack L. Warner. Aínda que continuou a traballar durante a década de 1940, coprotagonizando con John Garfield o drama criminal Warner Bros. *Nobody Lives Forever* (1946), a calidade dos seus papeis comezou a diminuír e a súa carreira perdeu impulso.

En 1946, pouco despois de completar o traballo en *Three Strangers*, deixou Hollywood para regresar a Nova York, onde casou co seu segundo marido, Stuart Scheftel, neto de Isidor Straus. Regresou a Gran Bretaña para filmar *So Evil My Love* (1948), recibindo fortes críticas pola súa actuación como adúltera alcohólica e *The Late Edwina Black* (1951), antes de regresar aos Estados Unidos. Converteuse en cidadá estadounidense o 18 de abril de 1955.

A década de 1950 proporcionoulle poucas oportunidades no cinema, mais durante a década de 1960 afirmouse como actriz de carácter e a súa carreira gozou dun renacemento. Entre os seus filmes de éxito deste período estiveron *Ten North Frederick* (1958), *The Pawnbroker* (1964) e *Rachel, Rachel* (1968). Entre os seus últimos filmes incluíuse *The Mango Tree* (1977), pola que recibiu unha candidatura á mellor actriz por parte do Instituto de Cinema Australiano e *Harry and Tonto* (1974), xunto a Art Carney. Na comedia *Arthur* (1981), retratou a rica e excéntrica avoa de Dudley Moore, aínda que só tiña 22 anos máis que Moore. En 1983, interpretou a Rose Kennedy na miniserie *Kennedy* con Martin Sheen e interpretou a nai de [[Joanne Woodward[[ no drama de 1985 *Do You Remember Love*. Fitzgerald apareceu na comedia *Easy Money* de Rodney Dangerfield de 1983, no filme de terror *Poltergeist II: The Other Side* (1986) e na comedia *Arthur 2: On the Rocks* (1988). [11] En 1986, actuou xunto a Tuesday Weld e River Phoenix en *Circle of Violence*, telefilme sobre o maltrato aos maiores.

Fitzgerald volveu á escena e obtivo o recoñecemento pola súa actuación na reestrea de *Long Day's Journey Into Night* en 1971. En 1976, actuou como cantante de cabaret co programa *Streetsongs*, que tocou tres éxitos en Broadway e foi obxecto dun especial de televisión da PBS. Gravou un álbum do programa para o selo Painted Smiles de Ben Bagley. Tamén obtivo éxito como directora de teatro; en 1982 converteuse nunha das primeiras mulleres en recibir unha candidatura ao premio Tony á mellor dirección dunha obra de teatro por unha produción de *Mass Appeal*. Mentres estaba en Nova York, Fitzgerald colaborou co dramaturgo franciscano Jonathan Ringkamp para fundar o Everyman Theatre de Brooklyn, unha compañía de teatro de rúa. A compañía actuou por toda a cidade, incluídos o Ethical Culture e La MaMa Experimental Theatre Club, ambos en Manhattan. A compañía actuou por primeira vez en La MaMa en setembro de 1972, cunha produción chamada *Everyman at La MaMa*. Despois interpretaron *The Francis-Day*, un musical sobre Francisco de Asís, en La MaMa en xullo de 1973.

Apareceu na televisión, en series como *Alfred Hitchcock Presents*, *Robert Montgomery Presents*, *Naked City*, *St. Elsewhere*, *The Golden Girls* e *Cagney and Lacey*. Tivo un papel recorrente na serie da CBS de 1965 *Our Private World*. En 1987, desempeñou un papel principal no piloto de televisión *Mabel and Max*, producido por Barbra Streisand. Recibiu unha candidatura ao Premio Emmy como actriz convidada por interpretar a Anna no episodio do día da nai de *The Golden Girls* en 1988 e interpretou unha personaxe diferente no episodio "Not Another Monday". Gañou un premio Emmy Daytime como mellor actriz pola aparición no episodio "Rodeo Red and the Runaways" de *NBC Special Treat*.

O 8 de febreiro de 1960, Fitzgerald foi recoñecida cunha estrela no Paseo da Fama de Hollywood, no 6353 Hollywood Boulevard, pola súa contribución ao cinema.

### Pasamento

Fitzgerald morreu aos 91 anos na cidade de Nova York, tras unha longa batalla contra o alzhéimer. Está enterrada no cemiterio Woodlawn do Bronx.

Vida persoal
------------

Geraldine Fitzgerald e o seu fillo de tres anos Michael Lindsay-Hogg, 1944
Fitzgerald casou con Sir Edward Lindsay-Hogg, 4th Bt. en Londres o 18 de novembro de 1936. Concedéronlle o divorcio en Reno o 30 de agosto de 1946, despois de tres anos separados. Tivo un fillo, o director Michael Lindsay-Hogg, do seu primeiro matrimonio e unha filla, Susan Scheftel, polo seu segundo matrimonio co empresario estadounidense Stuart Straus Scheftel, neto de Ida e Isidor Straus.

A semellanza do seu fillo con Orson Welles, con quen traballara e estivo relacionada sentimentalmente a finais dos anos 30, levou a rumores de que Welles era o seu pai biolóxico. Fitzgerald nunca confirmou isto ao seu fillo, mais na súa autobiografía de 2011 Lindsay-Hogg escribiu que esta pregunta foi resolta pola amiga íntima da súa nai, Gloria Vanderbilt, quen escribira que Fitzgerald lle dixo que Welles era o pai.

Unha biografía de Welles realizada en 2015 por Patrick McGilligan argumenta que a paternidade de Welles é improbable; Fitzgerald marchou dos Estados Unidos cara a Irlanda a finais de maio de 1939 e o seu fillo, nacido a principios de maio de 1940, foi concibido antes do seu regreso a finais de outubro. Welles non viaxou ao estranxeiro durante ese período.

A actriz inglesa Tara Fitzgerald é bisneta de Fitzgerald.

Notas
-----

1. ↑  Geraldine Fitzgerald profile, nndb.com; consultado o 9 de novembro de 2015.
2. ↑  "Members". *Theater Hall of Fame*. Consultado o 15 de agosto de 2015.
3. ↑  Clarke, Donald; Brady, Tara (13 de xuño de 2020). "The 50 greatest Irish film actors of all time –in order". *The Irish Times* (Dublín). Consultado o 3 de xaneiro de 2021.
4. ↑  "Geraldine Fitzgerald". *Biography*. Arquivado dende o orixinal o 29 de marzo de 2019. Consultado o 10 de marzo de 2021.
5. 1 2 3 4 5  Adams, Bernard (19 de xullo de 2005). "Geraldine Fitzgerald: Independent-minded actress". *The Independent* (Londres). Consultado o 15 de agosto de 2015.
6. ↑  "Geraldine Fitzgerald". *The Irish Law Times and Solicitors' Journal*. J. Falconer. 29 de maio de 1966. p. 89 – vía Google Books.
7. ↑  "Heartbreak House". *Playbill*. 2 de maio de 1938. Consultado o 2 de setembro de 2015.
8. 1 2  Lyman, Rick (19 de xullo de 2005). "Geraldine Fitzgerald, 91, Star of Stage and Film, Dies". *The New York Times*. Consultado o 26 de agosto de 2015.
9. 1 2  "Geraldine Fitzgerald". *The Daily Telegraph* (Londres). Consultado o 15 de agosto de 2015.
10. ↑  "Grealdine Fitzgerald Scheftel naturalization papers". *Ancestry.com*. Consultado o 9 de novembro de 2015.
11. ↑  "Streetsongs: Geraldine Fitzgerald". *CastAlbums*. Consultado o 3 de xaneiro de 2021.
12. ↑  "Geraldine Fitzgerald". *Tony Awards*. Arquivado dende o orixinal o 31 de agosto de 2016. Consultado o 15 de agosto de 2015.
13. ↑  La MaMa Archives Digital Collections. "Production: *Everyman at La MaMa* (1972)". Consultado o 14 de maio de 2018.
14. ↑  La MaMa Archives Digital Collections. "Production: *Francis-Day, The* (1973)". Consultado o 14 de maio de 2018.
15. ↑  "Geraldine Fitzgerald". *Hollywood Walk of Fame*. Consultado o 15 de agosto de 2015.
16. ↑  Wilson, Scott (19 de agosto de 2016). *Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons* (3rd ed.). McFarland. ISBN 978-1-4766-2599-7 – vía Google Books.
17. ↑  "Geraldine Fitzgerald Divorced". *The New York Times*. 31 de agosto de 1946. Consultado o 2 de setembro de 2015.
18. ↑  Lyons, Richard D. (21 de xaneiro de 1994). "Stuart Scheftel, 83; Executive Took Part In Many Civic Posts". *The New York Times*.
19. ↑  Witchel, Alex (30 de setembro de 2011). "Are You My Father, Orson Welles?". *The New York Times*.
20. ↑  Lindsay-Hogg, Michael (2011). *Luck and Circumstance: A Coming of Age in Hollywood, New York and Points Beyond*. Nova York: Alfred A. Knopf. pp. 265–267. ISBN 978-0-307-59468-6.
21. ↑  McGilligan, Patrick (2015). *Young Orson: The Years of Luck and Genius on the Path to Citizen Kane*. Nova York: Harper. p. 602. ISBN 978-0-06-211248-4.
22. ↑  "Geraldine Fitzgerald, Irish Actress and Director Who Acted in O'Neill and Directed Mass Appeal, Dead at 91". *Playbill*. 19 de xullo de 2005. Consultado o 15 de agosto de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Portrait of Geraldine Fitzgerald c. 1936 by George Hurrell
* Portrait of Geraldine Fitzgerald c. 1939 by Hurrell
* Fitzgerald's page on La MaMa Archives Digital Collections
* Geraldine Fitzgerald papers Billy Rose Theatre Division, The New York Public Library for the Performing Arts.

* Portal:Cine
* Portal:Irlanda
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q236396
* WorldCat
* VIAF: 107041200
* Allmovie: p23694
* AlloCiné: 59462
* BNE: XX4676724
* BNF: 141775879
* DeutscheBio: 130202851
* Discogs: 1202096
* EBID: ID
* FAST: 1428159
* FemBio: 9868
* Filmportal: ID
* GND: 130202851
* IBDB: 14777
* IMDb: nm0280242
* ISNI: 0000000115798359
* LCCN: n87914309
* NKC: xx0095294
* NNDB: 000110030
* OL: OL6883991A
* SNAC: w6rz795x
* SUDOC: 145851958
* Synchronkartei: 11387
* TMDb: 30226
* TVcom: geraldine-fitzgerald
* WikiTree: Fitzgerald-4048

 |