**Gaio Vetio Aquilino Xuvenco** (en latín **Gaius Vettius Aquilinus Iuvencus**), poeta hispanolatino do século IV, fundador xunto a Sedulio da épica cristiá.

Traxectoria
-----------

Viviu en tempo do emperador Constantino o Grande e foi de nobre ascendencia. De confesión católica, foi ademais presbítero e cara ao ano 330 publicou o primeiro poema épico latino cristián, *Evangeliorum libri quattuor*, unha versificación bastante literal dos evanxeos, sobre todo do de San Mateo, composta de 3219 hexámetros e repartida en catro libros. No prólogo da súa obra afirma a súa intención de cantar as fazañas salvadoras de Cristo, don de Deus aos homes. No primeiro libro narra a vinda de Xoán o Bautista, o nacemento de Xesús e a súa actividade até o comezo da súa vida pública; no segundo, os milagres e as parábolas; no terceiro, continúa coa narración de milagres e parábolas e no cuarto termina coa paixón e resurrección de Cristo.

O estilo deste texto debe bastante a Virxilio e hai resabios de Lucrecio, Horacio, Ovidio, Lucano e Estacio que demostran que Xuvenco posuía unha extensa cultura poética. Con todo, a característica máis acusada do poema é unha sinxeleza que contrasta coa ampulosidade pagá, quizais polo afán de cinguirse escrupulosamente ao texto sacro. Permítese con todo o poeta deliciosas descricións da Natureza; outras veces arríscase a comedidas interpretacións de carácter alegórico, e utiliza unha adxectivación profusa para amplificar o texto mediante procedementos parafrásticos e abusa da aliteración. Xuvenco foi moi celebrado na Idade Media, na que mereceu o cualificativo de "Virxilio cristián". Tras o Concilio de Nicea era necesario un poeta cristián que contrapor na educación cristiá ao poeta latino Virxilio e o poeta hispanolatino encheu ese oco satisfactoriamente, como demostran os numerosos códices da súa obra que chegaron até nós. Xerome de Estridon menciona outras obras súas, algunha sobre o tema dos sacramentos, que non chegaron até nós. As noticias que transmite son as seguintes:

*No tempo de Constantino, o presbítero Xuvenco puxo en verso a historia do noso Señor e Salvador e non a minguou nin sequera ao versificar as maxestosas frases do evanxeo*. (Xerome, *Epístola a Magnum*)
*Xuvenco, hispano de nobre ascendencia, presbítero, compuxo catro libros, traspoñendo os catro evanxeos case á letra, en versos hexámetros, e algunhas outras cousas no mesmo metro, relativas á orde dos sacramentos. Viviu en tempos do emperador Constantino.* (Xerome, *De viris ilustribus*)
O humanista e xesuíta estremeño Faustino Arévalo, expulsado de España cos demais da súa orde ao empezar o último terzo do século XVIII, fixo unha edición crítica do texto en Boloña e en Roma.

Obra
----

* *Historiae Evangelicae Libri IV*, publicada no 332, unha vida de Cristo en versos hexámetros.
* *Liber in Genesim*, en 1.541 hexámetros
* Uns hexámetros sobre os sacramentos que se perderon.

Notas
-----

1. ↑  Jerónimo, *De Viris Illustribus*, cap. 84; Chron. ad an. 2345; Epist. lxx, 5; In Matt. I, ii, 11.
2. ↑  Smith 1846, p. 690.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

Edición do texto latino
* Iohannes Huemer. *Gai Vetti Aquilini Juvenci Evangeliorum libri quattuor*. New/Jork /London: Johnson Reprint Corporation.

Edición en castelán
* Juvenco, Cayo Aquilino Vecio. *Historia evangélica*. Madrid: Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-1890-3.

Bibliografía analítica
* Borrell Vidal, Esperanza. *Las palabras de Virgilio en Juvenco* (en castelán). Barcelona: Publicacions de la Universitat de Barcelona. ISBN 84-7875-560-8.
* Heinsdorff, Cornel. *Christus, Nikodemus und die Samaritanerin bei Juvencus. Mit einem Anhang zur lateinischen Evangelienvorlage, Untersuchungen zur antiken Literatur und Geschichte 67* (en alemán). Berlin / Nova York: De Gruyter. ISBN 3-11-017851-6.
* Smith, William, ed. (1846). *Dictionary of greek and roman biography and mythology* (en inglés) **II**. Londres: Taylor and Walton.

### Ligazóns externas

* Sobre Xuvenco e a exéxese evanxélica
* Obras de Xuvenco en Open Library

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q519232
* WorldCat
* VIAF: 56655396
* BIBSYS: 95002673
* BNE: XX984736
* BNF: 12191910h
* BVMC: 69982
* CERL: cnp01329809
* CiNii: DA04315772
* DBE: juvenco
* DeutscheBio: 118932438
* FAST: 270791
* GND: 118932438
* ICCU: SBLV122794
* ISNI: 0000 0000 8343 8382
* LCCN: n90656590
* NKC: kup19980000045752
* NLA: 35603134
* NLG: 163355
* NTA: 071003509
* OL: OL2316754A
* openMLOL: 126332
* PTBNP: 371047
* SELIBR: 209281
* SUDOC: 030521149
* Treccani: giovenco

 |