|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Nagasaki** (長崎市, ながさきし, Nagasaki-shi) é unha cidade xaponesa, capital e a maior poboación da prefectura de Nagasaki, situada sobre a costa suroeste da illa de Kyūshū. Cara ao ano 2009 a cidade tiña unha poboación estimada de 444.271 habitantes e unha densidade de 1.090 persoas por km². A súa superficie total é de 406,40 km². O concello de Nagasaki limita cos concellos de Saikai, Togitsu, Nagayo e Isahaya.

Historia
--------

Nube en forma de fungo provocada pola explosión da bomba atómica sobre a cidade de Nagasaki.
Foi fundada en 1500 por navegantes portugueses. Orixinalmente foi unha vila porto de pouca importancia até a chegada de exploradores portugueses a mediados do século XVI, cando unha embarcación portuguesa accidentalmente encallou na prefectura de Kagoshima en 1542. O misioneiro xesuíta San Francisco Javier arribou noutra parte do territorio en 1549, convertendo a varios daimyo (señores feudais).

A pequena vila porto converteuse rapidamente nunha cidade portuaria diversa pola cal ingresaron moitos produtos importados de Portugal (como o tabaco, o pan, a tempura, o biscoito de Castela, e novos estilos de vestimenta). Moitos destes produtos foron asimilados á cultura popular xaponesa. Os portugueses tamén trouxeron consigo moitos produtos de orixe chinés.

En 1587 a prosperidade de Nagasaki foi ameazada cando o Hideyoshi Toyotomi subiu ao poder. Preocupado pola grande influencia cristiá no sur do Xapón, ordenou a expulsión de todos os misioneiros. As xesuítas habían xa adquirido control administrativo parcial sobre Nagasaki, e a cidade regresou entón ao control imperial. Cristiáns tanto xaponeses como estranxeiros foron perseguidos e Hideyoshi crucificou a 26 cristiáns en Nagasaki o 5 de febreiro de 1597 para previr calquera intento de usurpación do seu poder, entre eles San Pablo Miki (ver o artigo Os 26 mártires do Xapón). Os mercadores portugueses, con todo, non foron perturbados, e así a cidade continuou o seu desenvolvemento.

Cando o shogun Tokugawa Ieyasu sobe ao poder aproximadamente vinte anos máis tarde, as condicións non melloraron demasiado. O cristianismo foi prohibido por completo no ano 1614 e todos os misioneiros foron deportados, así como aqueles xaponeses que non renunciasen ao cristianismo. Seguiulle a isto unha brutal campaña de persecución, resultando en miles de mortos ou torturados en Nagasaki e outras partes do Xapón. Ao comezo os cristiáns opuxeron resistencia, chegando en 1637 a formarse unha insurrección de máis de 40.000 cristiáns, os cales tomaron o castelo Hara. O shogun enviou 120.000 soldados para aniquilar a rebelión, dando fin así ao breve "século cristián" no Xapón. Os poucos cristiáns en sobrevivir terminaron os seus días escondidos e perseguidos.

Templo budista en Nagasaki
Os holandeses introducíronse no Xapón silenciosamente para esta época, a pesar da decisión oficial do shogunato de terminar definitivamente toda influencia estranxeira no país. Os holandeses demostraron que llo seu interese era exclusivamente comercial e probaron a súa palabra durante a rebelión Shimabara disparando contra os cristiáns e a favor do shogun. En 1641 foilles outorgado Dejima, unha illa artificial na baía de Nagasaki, como base de operacións. Desde esta data até 1855 o contacto do Xapón co exterior limitouse exclusivamente a Nagasaki. En 1720 levantouse a prohibición sobre os libros holandeses, creando así unha gran vaga migratoria interna cara a Nagasaki de estudosos das ciencias e artes europeas.

Logo de que o comodoro estadounidense Matthew Perry chegase ao Xapón en 1853 o shogun decidiu abrir as portas do país novamente. Nagasaki converteuse en porto libre en 1859 e a modernización comezou en 1868. Coa restauración Meiji, Nagasaki converteuse rapidamente para asumir certo dominio económico. A súa principal industria foi a construción de embarcacións.

### Branco atómico alternativo

Nagasaki, 24 de setembro de 1945, 6 semanas despois do ataque con bomba atómica naquela cidade.
O 9 de agosto de 1945 lanzouse sobre ela a segunda bomba atómica. O bombardeiro estadounidense "Bockscar", en busca de estaleiros, en cambio atopou a fábrica de armas Mitsubishi. Sobre este obxectivo deixou caer a bomba atómica *Fat Man*, a segunda bomba atómica en ser detonada sobre Xapón e máis poderosa que a de \*Hiroshima. (ver Hiroshima para un relato da primeira explosión).

Inicialmente a branco era Niigata, pero estaba a chover; cambiouse a Kokura, pero había néboa espesa e non se puido situar, e a falta de combustible e coa misión en perigo Sweeney decidiuse finalmente polo último branco alternativo, por Nagasaki, o Great Artist, actuando como avión meteorolóxico informou que existía un claro visible entre as nubes, o Bockscar só tiña combustible para unha soa pasada. Ao chegar o avión atopou un pechado teito de nubes, tiña que tomar unha decisión ou a lanzaba ou volvía, decidiuse o bombardeo por radar.

### Efectos do bombardeo

Nagasaki, antes e despois da bomba atómica
A pesar de que a bomba fallou por unha distancia considerable, non perdoou e aínda puido arrasar case a metade da cidade ao caer a un costado do val de Urakami, onde se emprazaba a cidade. 75.000 dos 240.000 habitantes de Nagasaki morreron instantaneamente, seguidos pola morte dunha suma equivalente por enfermidades e feridas. Estímase que a suma total de mortos foi de bastante máis de 140.000 persoas entre civís e militares.

O terreo onde se atopa a cidade é moi montañoso e isto delimitou os efectos das ondas expansivas da explosión inicial. De todos os xeitos a destrución, o caos e o horror foi similar ao de Hiroshima. Foi tal a estupefacción dos cuarteis militares e o grao de shock tanto de civís como militares que en Nagasaki non se inspeccionou até despois dunha semana, cando a cidade era xa un osario silencioso. Os que lograron sobrevivir máis aló do radio de acción da bomba tiveron que asistir ás ondas de feridos na súa maioría graves.

### Consecuencias posteriores

Xapón rendeuse 5 días despois desta destrución. Tras a guerra a cidade foi reconstruída, aínda que amplamente modificada. Construíronse novos templos e igrexas, xa que a presenza cristiá nunca desapareceu e mesmo gañou unha grande adherencia durante a guerra. Algúns dos cascallos foron deixados intactos en memoria e levantáronse novas edificacións co mesmo obxectivo, como o museo da bomba atómica. Nagasaki é aínda unha cidade portuaria cunha rica industria naval e é ademais un forte exemplo de perseveranza e paz.

Universidades
-------------

* Universidade de Nagasaki (長崎大学)
* Universidade de Nagasaki dos estudos estranxeiros (長崎外国語大学)

Cidades irmandadas
------------------

* República Popular da China Fuzhou
* Hiroshima
* Países Baixos Middelburg
* Portugal Porto
* Saint Paul
* Santos
* Francia Vaux-sur-Aure

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *bomba*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de concellos do Xapón
* Bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki

### Ligazóns externas

* Sitio oficial da cidade de Nagasaki *(en xaponés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q38234
* WorldCat
* VIAF: 234580694
* BNE: XX5104344
* BRE: 2243784
* CiNii: DA02971962
* EBID: ID
* FAST: 1211968
* GeoNames: 1856152
* GeoNLP: hNQ9pb
* GND: 4041134-5
* Google Maps: 10085713430749301907
* ISNI: 0000000404045978
* LCCN: n81018707
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00301538
* NKC: ge291825
* OpenCorporates: 6000020422011
* OSM: 4011885
* SUDOC: 258075139
* TGN: 7004735
* WOEID: 1117811

 |