| Herba becerra |
| --- |
| Planta nun muro de cachotes en Thasos, Grecia |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Lamiales |
| Familia: | Plantaginaceae |
| Subfamilia: | Antirrhinoideae |
| Tribo: | Antirrhineae |
| Xénero: | *Antirrhinum* |
| Especie: | ***Antirrhinum majus*** |

 |

A **herba becerra** ou **herba do can** ***Antirrhinum majus*** é unha especie de planta da familia das plantaxináceas de talo ergueito, con follas simples, opostas na base do talo e alternas máis arriba e flores en acios de distintas cores, de forma característica, nativa do Mediterráneo, desde Marrocos, Portugal e sur de Francia, até o leste de Turquía e Siria.

Descrición
----------

Planta bienal até perenne, de 1,5–2 m de altura, coa base algo leñosa, máis ou menos ramificada, ascendente até recta, desigualmente vilosa e glandulosa. Follas inferiores opostas, as superiores alternas, lineares, de 1–7 cm de longo e 1–25 mm de ancho, sésiles, de marxes enteiras, de base acuñada. Inflorescencias en acios terminais. Cáliz de até 8 mm de longo, con sépalos de igual lonxitude, oblongos até largos. Corola vermello púrpura, de até case 5 cm de longo, cun labio superior bilobado e un inferior dividido en tres partes. Tubo corolino pechado por 2 prominencias avultadas. 4 estames no tubo corolino. Cápsula de até 14 mm de longo, gladulosa até glabra, oblonga, con tres poros.

Hábitat
-------

Pedregueiras, rochedos, paredes, pendentes pedrentas.

Distribución
------------

Mediterráneo de España até Turquía e Siria. Cultivada e moi estendida.

*Antirrhinum majus* subsp. *linkianum*.
Ilustración
Detalle da flor
Nun selo postal de Rusia
Inflorescencia
Cultivar

Cultivo e usos
--------------

As diversas especies son plantadas en xardíns polas súas flores. É tratada como planta anual, especialmente en zonas frías onde non sobrevive ao inverno. Numerosos cultivares están dispoñíbeis, incluíndo plantas con flores de cor lavanda, laranxa, rosa, amarela, ou brancas, e tamén cunha floración simétrica.

Propiedades
-----------

**Principios activos**: contén mucilaxes, ácido gálico, resinas, pectina, rinantina, amargos.

**Indicacións**: é emoliente tópico. Antifloxístico, resolvente. Adstrinxente, detersivo, antiescorbútico, hepático, diurético. É eficaz contra as inflamacións, úsase para as almorrás. Utilizouse en gargarexos contra ulceraciones da cavidade bucal. Internamente en colite e pirose. Externamente, como cataplasmas, sobre os eritemas.

Estudos no desenvolvemento da simetría bilateral
------------------------------------------------

O desenvolvemento da monosimetría floral foi investigado mediante o uso de xenética molecular e un dos modelos máis usados neste eido foi a herba becerra (xénero *Antirrhinum).* Como primeiro modelo foi usada a especie *Antirrhinum majus.*
En termos adaptativos a monosimetría semella evolucionar varias veces de forma independente a partir da simetría radial debido a que é un sistema exitoso en relación ao gran potencial para a precisión dos mecanismos de polinización por animais.

Taxonomía
---------

*Antirrhinum majus* foi descrita por Carl von Linné e publicado en *Species Plantarum* 2: 617. 1753.

Etimoloxía
***Antirrhinum***: nome xenérico que deriva do grego *anti* = "como," e *rhinon* = "nariz," por mor de que as flores semellan teren un nariz.

***majus***: epíteto latino que significa "maior".

Subespecies
Hai 5 subespecies:

* *Antirrhinum majus* subsp. *majus.* Sur de Francia, nordés de España
* *Antirrhinum majus* subsp. *cirrhigerum* (Ficalho) Franco. Sur de Portugal, suroeste de España
* *Antirrhinum majus* subsp. *linkianum* (Boiss. & Reut.) Rothm. Oeste de Portugal (endémica)
* *Antirrhinum majus* subsp. *litigiosum* (Pau) Rothm. Sueste de España aínda que tamén se atoparon no oeste do mesmo país.
* *Antirrhinum majus* subsp. *tortuosum* (Bosc) Rouy

Sinonimia
* *Antirrhinum grandiflorum* Stokes
* *Antirrhinum hispanorum* Bordère ex Rothm.
* *Antirrhinum latifolium* var. *purpurascens* Benth.
* *Antirrhinum majus* var. *ongipedunculatum* Regel
* *Antirrhinum majus* var. *peloria* Migout
* *Antirrhinum majus* var. *pseudoma* jus.
* *Antirrhinum murale* Salisb.
* *Antirrhinum vulgare* Bubani

Notas
-----

1. ↑  Oyama, R. K. & Baum, D. A. (2004). Phylogenetic relationships of North American *Antirrhinum* (Veronicaceae) Arquivado 25 de abril de 2010 en Wayback Machine.. *American Journal of Botany* 91: 918-925
2. ↑  *Nomenclatura vernácula da flora vascular galega*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991; *Vocabulario de ciencias naturais*, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia, 1991; *Gran dicionario Xerais da lingua galega,* Vigo, Xerais, 2009
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *herba*.
4. 1 2  *Flora Europaea*: *Antirrhinum majus*
5. 1 2  Germplasm Resources Information Network: *Antirrhinum majus* Arquivado 26 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.
6. ↑  Huxley, A, ed. (1992).
7. 1 2  "*Antirrhinum majus*". *Plantas útiles: Linné*. Arquivado dende o orixinal o 01 de decembro de 2009. Consultado o 27 de outubro de 2009.
8. ↑  ALMEIDA & GALEGO, 2005
9. ↑  "*Herba becerra*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 29 de decembro de 2012.
10. ↑  En Nomes botánicos
11. ↑  En Epítetos Botánicos
12. ↑  Plant List

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Herba becerra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156843
* GEC: 0171141
* LCCN: sh2005007782
* MAG: 2778104752

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 150224
* APNI: 218644
* BioLib: 40824
* Dyntaxa: 221163
* Ecocrop: 12381
* EOL: 578449
* EPPO: ATHMM
* EUNIS: 183261
* GBIF: 3172001
* iNaturalist: 48969
* IPNI: 799180-1
* IRMNG: 10202815
* ITIS: 33471
* NBN: NBNSYS0000004060
* NCBI: 4151
* PalDat: Antirrhinum\_majus
* PlantList: kew-2642724
* POWO: ID
* Soortenregister: 120892
* TAXREF: 83058
* Tela Botanica: 5474
* Tropicos: 29200250
* PLANTS: ANMA3
* VASCAN: 7206

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1153736

 |