recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Acción polo Renacemento Corso** (en corso: *Azzione per a rinascita di a Corsica*, **ARC**) foi un partido político nacionalista corso e autonomista fundado en 1967 a partir dunha escisión da Fronte Rexionalista Corsa liderada polos irmáns Simeone. Entre 1967 e 1973 era coñecido como Acción Rexionalista Corsa.

Historia
--------

ARC xurdiu en 1967 a partir dunha escisión da Fronte Rexionalista Corsa (FRC), liderada polos irmáns Max Simeoni e Edmond Simeoni. Esta escisión reclamaba máis autonomía insular na xestión de recursos. Nas eleccións cantonais de 1967 obtén o 12% do voto e convoca manifestacións en toda a illa. A partir de 1969 ARC promove unha campaña de atentados con bomba por toda Córsega. En 1970 a formación obtén un novo éxito electoral coa consecución do 15% dos votos nas eleccións cantonais. As principais actividades da organización neses anos son a reclamación da creación dunha Asemblea de Córsega escollida por sufraxio universal e a participación nas manifestacións contra os verquidos de mercurio de Montedison (1972). En 1973 adopta o novo nome de Acción polo Renacemento Corso (ARC). Neste momento a organización contaba con preto de 500 militantes e reclamaba unha autonomía real. Ese mesmo ano a ARC emite un manifesto conxunto co Partido do Pobo Corso (a coñecida coma *Chjama di Castellare*) e é acusado de ter levado a cabo máis de 40 ataques contra intereses chamados "coloniais".

En setembro de 1974, presionados polas accións do FLNC, a ARC convoca un congreso en Corte, con 8.000 participantes, onde baixo o lema de *I francesi fora* ("Os franceses fóra") deciden pasar á acción directa contra ás plantacións dos pied-noirs instalados polo SOMIVAC. A principal consecuencia desta nova estratexia foron os "Feitos de Aléria", en agosto de 1975, que causan o encarceramento de Edmond Simeoni e a prohibición da ARC polo goberno francés. En 1976 a organización disólvese, e a maioría dos seus militantes únense á Unión do Pobo Corso (UPC).

Referencias
-----------

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Robert Ramsay (1983): *The Corsican Time-Bomb*. Manchester University Press, Manchester.
* Xosé Manuel Núñez Seixas (1998): *Movimientos nacionalistas en Europa en el siglo XX*. Ed. Síntesis, Col. Historia Universal Contemporánea, 26 Madrid.
**Eusko Abertzale Ekintza - Acción Nacionalista Vasca** (EAE-ANV) é un partido nacionalista vasco ilegalizado de esquerdas e socialista.

Historia e características
--------------------------

Naceu como unha escisión de Aberri en 1930 como reacción á fusión deste coa conservadora Comunión Nacionalista Vasca para refundar o Partido Nacionalista Vasco. Xogou un papel importante, aínda que minoritario, durante a II República Española e a guerra civil española cando o partido formou varios batallóns e tivo un conselleiro no primeiro goberno vasco, mantivo a súa actividade no exilio, apoiou a ETA e na transición integrouse en Herri Batasuna pero cando esta se refundou en Batasuna ANV non se integrou nela.

En 2007 concorreu ás eleccións municipais no País Vasco e Navarra, malia seren ilegalizadas as súas listas en moitos concellos. Conseguiu un total de 95 000 votos, gañando en 31 municipios e obtendo representación noutros 62. A formación atribúese tamén os votos declarados nulos, que suman un total de 92 000.

O 16 de setembro de 2008, o partido foi ilegalizado polo Tribunal Supremo de España.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q339176
* WorldCat
* VIAF: 147845766
* GEC: 0283538
* LCCN: n87898135
* SUDOC: 136470033

 |
Coordenadas: 38°57′11″N 20°46′05″L﻿ / ﻿38.953, 20.768

**Accio** (en grego *Aktios*, en latín *Actium*) é un promontorio ao norte de Acarnania (Grecia), na embocadura do *Sinus Ambracius* (golfo de Arta), ao oeste de *Anactorion*, fronte ao cal libráronse dúas batallas:

* A primeira no ano -435, na que a frota de Corinto enviada contra Corcira (Corfú) foi completamente destruída. Ese episodio foi unha das causas da Guerra do Peloponeso.
* A segunda, e máis famosa, o 2 de setembro de -31 (723 de Roma), foi unha batalla naval na que Octavio Augusto, cuxa frota estaba baixo o mando de Agripa, venceu á da coalición entre Marco Antonio e a raíña Cleopatra de Exipto. Esa batalla puxo fin á guerra civil de Roma e á República romana.

No promontorio había un templo dedicado a Apolo, onde se facía un festival en honor do deus. Octavio Augusto contruíu na outra banda da costa a cidade chamada *Nicópolis Actium* (Nicópolis, do grego *Niké*, a *Vitoria*), e renovou o festival ou xogos alí instituídos (*Ludi Actiaci*), transferíndoos a Roma. Estes xogos, que constaban de exercicios ximnásticos, loitas a cabalo e concertos musicais, celebrábanse cada cinco anos.

A vitoria de Actium converteuse no punto de partida dunha época particular, denominada era actíaca (*Actiaca Aera*).

Notas
-----

1. ↑  Tucídides, *Historia da Guerra do Peloponeso*, I, 29
2. ↑  Estrabón X,2,7

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Accio Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Batalla de Accio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216551
* WorldCat
* VIAF: 234149234
* DARE: 21983
* GEC: 0000545
* GeoNames: 265389
* GND: 4079675-9
* Pleiades: 530771
* Treccani: azio

 |
O **cero absoluto** é a temperatura teórica máis baixa posible e caracterízase pola total ausencia de calor. A esta temperatura o nivel de enerxía do sistema é o máis baixo posible polo que as partículas, segundo a mecánica clásica carecen de movemento; non obstante, segundo a mecánica cuántica, no cero absoluto debe haber unha enerxía residual, chamada enerxía de punto cero para poder cumprir o principio de indeterminación de Heisenberg. O cero absoluto serve de punto de partida tanto para a escala de Kelvin como para a escala de Rankine. Así, 0 K corresponde, aproximadamente, á temperatura de -273,15 °C e -459,7ºF.

Segundo a terceira lei da termodinámica o cero absoluto é un límite inalcanzable. Unha consecuencia disto é que a entropía dun cristal puro e perfecto é cero.

Fenómenos preto do cero absoluto
--------------------------------

Condensado de Bose-Einstein nun átomo de rubidio. A cor vermella indica unha velocidade molecular elevada, o branco-azul velocidade baixa. A imaxe á dereita é a máis fría das tres.
Ao achegarse ao cero absoluto pódense producir nalgúns materiais fenómenos estraños, como o Condensado de Bose-Einstein, ou algúns superfluídos como o helio II.

En 1924, Albert Einstein e o físico indio Satyendranath Bose predixeron a existencia dun fenómeno chamado Condensado de Bose-Einstein. Neste estado os bosóns agrúpanse no mesmo estado estado cuántico de enerxía. Non foi demostrado até o ano 1995, dende entón se está a investigar moitas das súas propiedades.

A temperaturas moi achegadas ao cero absoluto pódense formar superfluidos, e mesmo moléculas que non existen a outras temperaturas para o seu estudo, entre outros fenómenos.

Pódese atopar unha recente aplicación práctica no acelerador de partículas LHC do CERN. O Gran Colisionador de Hadróns (LHC) acada unha temperatura de 1,9 K. Os experimentos que se levarán a cabo neste acelerador de partículas requiren a crioxenización de certos circuítos para conseguir supercondutores. Isto é posible grazas á combinación de compresores de Helio alimentados con Nitróxeno líquido, o cal entra aos circuítos aproximadamente a 80 K (-193,15 °C) para ir baixando de temperatura no se transcurso polo circuíto dos 3 compresores.. A máis baixa temperatura acadada no LHC foi de 1,8 K

Notas
-----

1. ↑
2. 1 2

Véxase tamén
------------

### Outras páxinas

* Física
* Kelvin
* Rankine
* Termodinámica

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81182
* BRE: 661601
* EBID: ID
* GEC: 0218691
* GND: 4141119-5
* JSTOR: absolute-zero
* MAG: 97278139

 |
**Abu-l-Fadl al-Abbás ibn al-Áhnaf**, máis coñecido como **Al-Abbás ibn al-Àhnaf** (en árabe **عباس بن الأحنف**), nado en Basora en 750 e finado en 809, foi un poeta árabe da tribo dos Hanifa.

Traxectoria
-----------

Utilizou exclusivamente o xénero do *ghazal* ou poesía erótico-elexíaca, na que manifestaba «a falta de esperanza do amor, con personaxes que semellan resignados a unha relación de privación».

Foi amigo do califa abbasida Harun ar-Raxid e exerceu na súa corte. Utilizou un vocabulario sinxelo e o seu estilo foi fluído e doado, influíndo na obra de Abd-Allah ibn al-Mutazz e de Abu-l-Atáhiya. A súa obra foi compilada despois da súa morte por Zúnbur e por Abu-Bakr as-Sulí. Foi moi aprezado en al-Ándalus.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2412506
* WorldCat
* VIAF: 90047960
* BIBSYS: 1034911
* BNF: 113202672
* BRE: 660299
* CERL: cnp00550880
* DeutscheBio: 119239000
* EGAXA: vtls000878516
* FAST: 1803063
* GND: 119239000
* ISNI: 0000 0000 8771 7784
* LCCN: nr91018943
* NTA: 149505574
* SELIBR: 33985
* SUDOC: 083500898

 |
No Xénese, capítulo décimo, **Cam** (en hebreo: *חָם בן-נוֹחַ*, en hebreo moderno חָם *H̱am* en hebreo tiberiano *Ḥām,* en *árabe:* حام بن نوح *Ḥām ibn Nuh* ou só *حام, Ḥām;* en grego: Χαμ Kham; de significado incerto) é fillo de Noé, irmán de Sem e Iafet, e pai de Cux, Put, Misraim (ou Mizraim, nome hebraico para Exipto) e Canaán.

Sobreviviu ao Diluvio Universal grazas á Arca de Noé, onde Deus díxolle a Noé que levase a súa muller, fillos e mulleres con el. ［ 6: 9-22 algunhas Segundo algunhas tradicións, o nome da súa muller era Ne'elatama'uk, Na'eltama'uk, Nahalath ou Zedkat Nabu. Tradicionalmente, crese que Cam e os seus descendentes habitaron a África actual.

Foi maldito polo seu pai porque o seu fillo Canaán era escravo de Sem e Iafet (os seus irmáns), por velo espido cando estaba bébedo.

No século XVIII xurdiu a teoría racista e pro-escravitude de que os fillos de Cam foron *ennegrecidos* por Deus para lembrar permanentemente o pecado que Cam cometera cando viu o seu pai espido.

Notas
-----

1. ↑  "Capítulos 6-10 :: A Biblia Galega". *www.abibliagalega.com*. Consultado o 23 de abril de 2022.
2. ↑  Taslitz, Andrew E. (2009-03). *Reconstructing the Fourth Amendment: A History of Search and Seizure, 1789-1868* (en inglés). NYU Press. ISBN 978-0-8147-8326-9.
3. ↑  "When Slavery was Called Freedom: Evangelicalism, Proslavery, and the Causes of the Civil War. (Religion in the South). Lexington: University Press of Kentucky.". *academic.oup.com ; John Patrick Daly*. Consultado o 2022-04-23.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cam Modificar a ligazón no Wikidata*** |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fronte Nacional.
A **Agrupación Nacional** (en francés, *Rassemblement national, RN*) —denominado ata 2018 **Fronte Nacional** (FN) (en francés, *Front national*)— é un partido político francés de extrema dereita que se define como dereita nacionalista, populista e soberanista.

Presidencia do RN
-----------------

En 2011 Marine Le Pen sucedeu ao seu pai ao mando do partido
A presidencia estivo en mans do seu fundador Jean-Marie Le Pen desde 1972 ata 2011, ano en que foi substituído pola súa filla Marine Le Pen.

Poder do RN
-----------

É o primeiro partido en voto obreiro de Francia, con dous terzos dos seus votantes procedentes do Partido Comunista de Francia e do Partido Socialista. É por iso que se o considera un partido transversal, con ideas de dereita e esquerda e con votantes de ambo-los dous espectros políticos.

Durante os anos 90 e a primeira década do século XXI, a Fronte Nacional foi o terceiro partido político francés, tralo de centro-dereita (UMP) e o de centro-esquerda (Partido Socialista).

Nas presidenciais de 2002, o candidato do partido Jean-Marie Le Pen pasou á segunda volta, deixando fóra o candidato do Partido Socialista, e competiu contra o candidato da UMP, Jacques Chirac, daquela presidente. Nesa votación, Le Pen tan só acadou o 17,8% dos votos. Nas seguintes dúas eleccións presidenciais, a FN non atangueu a segunda volta. En 2017, a candidata Marine Le Pen foi a segunda máis votada, atrás de Emmanuel Macron, perante quen caeu na segunda volta cun 33,9% de apoio, o mellor resultado do partido ata a data.

En 2005, a FN fixo campaña polo *non* no referendo sobre o Tratado que establece unha constitución para Europa, que venceu por un 55%, fronte ao 45% do *si*. Comunistas e boa parte dos socialistas tamén apoiaron o voto en contra.

Nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2014 e 2019 foi o partido máis votado en Francia. Na Eurocámara, o RN está integrado no grupo parlamentario Identidade e Democracia, canda outros partidos euroescépticos e nacionalistas de dereitas.

Notas
-----

1. ↑  Karapin et al.
2. ↑  Marine Le Pen, la nueva líder del Frente Nacional. *ABC*, 15 de xaneiro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Agrupación Nacional Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Karapin, Roger (1998). "Review: Radical-Right and Neo-Fascist Political Parties in Western Europe". *Comparative Politics* **30** (2): 213–234. ISSN 0010-4159.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205150
* WorldCat
* VIAF: 603156565742923500001
* BNF: 11993012f
* BRE: 2253604
* EBID: ID
* GEC: 0242331
* GND: 1167191226
* SUDOC: 236778560

 |
Calzado deportivo.
O **calzado** é a parte da indumentaria empregada para protexer os pés. Adquire moitas formas, como zapatos, sandalias, alpargatas, botas ou deportivas.

O calzado é vestido por unha gran variedade de motivos, incluíndo a protección do pé, a hixiene ou o simple adorno. A miúdo empréganse medias ou calcetíns ó vestir calzado.

Historia
--------

Persas con sandalias en Persépole.
Os antigos exipcios empregaban como calzado unha especie de alpargatas feitas con palma ou cortiza de papiro.

Os gregos adoitaban calzar os altos coturnos, que chegaban até o papo da perna e foron logo adaptados polos romanos. Unha variante concreta dese calzado era a usada no teatro, con solas moi grosas, de cortiza, que realzaban a estatura dos actores tráxicos.
Pitágoras obrigou ós seus discípulos a usar un calzado igual ó dos exipcios e ó cal debía o nome de *baxea.* Nos baixorrelevos de Persépole vense persas representados cunha especie de sandalias e noutros monumentos gregos, os bárbaros están cun calzado que os romanos chamaban *aluta luxior.* Nos tempos heroicos, os gregos só levaban calzado cando saían ó campo: o dos homes era unha especie de botíns de coiro e o das mulleres consistía nunhas sandalias que adoitaban adornar con marfil, prata, ouro e pedras preciosas en tempos máis adiantados que os heroicos.

Licurgo só permitía usar calzado na guerra, na caza e cando se viaxaba de noite. Os espartanos usaban un zapato chan que envolvía todo o pé formado de coiro colorado. O das doncelas era moi alto, e o das matronas dunha altura media. Os atenienses chegaron a coñecer diferentes especies de calzado a modo de botas e zapatos de coiro negro.

Calzado.
Os romanos non levaban calzado ó principio pero logo introduciuse coa moda e en Cicerón lemos que no seu tempo usaron os mozos disolutos un calzado chamado *sicyonium.* Coñecéronse diferentes especies de calzado a saber: o *calceus*, o *muleus*, o *phaecasium*, para calzado enteiro feito dun coiro chamado *aluta*; a *soleá*, a *caliga*, a *crépida*, a *baxea*, o *sandalium*, o *coturno* eran solas sinxelas atadas sobre o pé con cintas ou correas. Eran de diferentes cores aínda que xeralmente negras. Os emperadores e triunfadores usábanos colorado. Nas súas casas, usaban os romanos a *solea* que servía de chinela. O calzado das mulleres adoitaba ser branco. Os senadores usaban unhas medias botas negras levando sobre o nocello unha especie de hebilla, chamada *lúa* ou *tintilla* a cal tiña a forma dunha C para indicar que nun principio os senadores patricios non eran máis que cento. Os antigos adoitaban deixar o calzado para comer a fin de non ensuciar os coxíns sobre que se recostaban e os escravos encargados de descalzar e calzar ós señores denomínanse *sandaligeruli*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161928
* AAT: 300209280
* BNCF: 2062
* BRE: 2675045
* EBID: ID
* GND: 4407987-4
* JSTOR: footwear
* LCCN: sh85050430
* NDL: 00562839
* NKC: ph123617
* PSH: 10118

 |
Piscina do club.
O **Centre Natació Mataró** é un club deportivo que abarca disciplinas coma o wáter-polo e a natación, aínda que tamén se desenvolve noutros deportes como o tenis ou o baloncesto.

Historia
--------

O club naceu aló polo ano 1932, froito do fusionamento de dous clubs que ata o momento estaban funcionando, o *Club Natació Mataró* (1920-1929) e o *Club Gimnàstic Mataroní* (1930-1932). Creou a primeira edición da Copa Nadal en 1951, e ata a actualidade é un dos mellores equipos de wáter-polo de España, contado cuns 450 deportistas nas súas filas e uns 7.000 socios seareiros. O seu actual presidente é Josep Masriera Ballescà.

Seccións
--------

* Wáter-polo
* Natación
* Tenis de mesa
* Tríatlon

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* División de Honor de Wáter-polo

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

| * v
* c
* e
División de Honra 2008-09 |
| --- |
|  Centre Natació Mataró -  Club Esportiu Mediterrani -  Real Canoe N.C. -  Club Natació Barcelona -  CN Helios -  Ondarreta Alcorcón Arena -  Club Natació Atlètic-Barceloneta -  Club Natación Martiánez -  Club Natació Sant Andreu -  CW Navarra -  Club Natació Sabadell -  Club Natació Terrassa |
Un **calendario lunar** é un tipo de calendario baseado nas fases da Lúa, no que cada lunación (intervalo entre dúas lúas cheas) corresponde a un mes lunar (ou mes sinódico).

A duración media dun mes sinódico é 29,530588 días. Como un calendario só ten un número enteiro de días por mes, é necesario recorrer á intercalación para que o calendario lunar (en xeral, con meses de 29 ou 30 días) non se desprace con respecto ás fases da Lúa.

Se o calendario lunar ten en conta as estacións do ano denomínase calendario lunisolar. A maioría dos calendarios lunares son tamén lunisolares, tales como o hebreo, samaritano, chinés, tibetano ou hindú. O único calendario puramente lunar que aínda se usa hoxe a grande escala é o calendario musulmán. O máis antigo dos calendarios lunares atopouse en Escocia, en Warren Field, data de arredor do 8000 a.C. e é lunisolar

Notas
-----

1. ↑  V. Gaffney et al. 2013 'Time and a Place: A luni-solar 'time-reckoner' from 8th millennium BC Scotland', *Internet Archaeology* 34.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185688
* BNF: 14642380c
* BRE: 2159469
* EBID: ID
* GND: 4352625-1
* JSTOR: lunar-calendars
* LCCN: sh2016000550
* MAG: 2777813378

 |
O **Centre Escolar Catalanista** foi unha entidade catalanista fundada en Barcelona o 21 de outubro de 1886 por un grupo de estudantes da universidade, a fin de organizar reunións e cursos. O seu primeiro presidente elixido foi Marti Roger i Crosa, pero que deu un verdadeiro impulso foi Francesc Cambó.

Traxectoria
-----------

Entre os fundadores, presidentes e os seus membros poden atoparse un feixe das figuras relevantes do futuro movemento catalanista como Narcís Verdaguer i Callis (presidente da 1887-1888), Josep Puig i Cadafalch (presidente do 1889-1890), Enric Prat de la Riba (presidente do 1890-1891), Lluís Duran i Ventosa, Pedro Muntanyola i Carner, Josep Rogent e Francesc Cambó (1895-1896).

De outrora foi considerado unha subsidiaria do Centre Català, pero cando este se dividiu en novembro de 1887, a maioría dos membros, de corte máis catalanista e conservador, do Centre Escolar influídos polo xornal La Renaixença uníronse á Lliga de Catalunya, por mor dos esforzos de Narcís Verdaguer i Callis. A partir de entón, foi a Lliga que sería a organización catalanista hexemónica durante os *Jocs Florals* (Xogos Florais, en galego) de 1888 nos que presentou un memorial de greuges (memorial de queixas, en galego) á raíña rexente.

Ideoloxicamente eran conservadores desde o punto de vista social, pero politicamente aprobou o rexionalismo que pouco a pouco foi evolucionado cara a un nacionalismo aberto e defensor da participación política. En 1891, solicitou á Deputación de Barcelona o establecemento dunha cátedra de dereito catalán na Universidade de Barcelona.

En 1891, a Lliga propuxo a formación da Unió Catalanista que enseguida conseguiu o apoio de entidades e periódicos catalanistas, e celebrou en marzo de 1892 a súa primeira asemblea en Manresa, na que o Centre Escolar participou e onde se aprobaron as *Bases per a la Constitució Regional Catalana*, máis coñecidas como as Bases de Manresa, que se consideran adoito como a "acta de nacemento do catalanismo político cando, todo o máis, o é do conservador".

En 1901 integrouse na Lliga Regionalista e deixou de existir como unha entidade separada.

Notas
-----

1. ↑  De la Granja (2001), pp. 70-71
2. ↑  De la Granja (2001), p. 71

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* De la Granja, José Luis; Beramendi, Justo; Anguera, Pere (2001). *La España de los nacionalismos y las autonomías*. Madrid: Síntesis. ISBN 84-7738-918-7.
* Llorens i Vila, Jordi (1996). *La lliga de Catalunya i el Centre Escolar Catalanista: Dues associacions del primer catalanisme politic (Episodis de la historia)* (en catalán). Barcelona: Rafael Dalmau Editor. ISBN 978-8423205073.

### Outros artigos

* Valentí Almirall
* Centre Català

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11913444
* GEC: 0016959

 |
O **CinemaScope** é unha serie de lentes anamórficas empregadas para rodar filmes en pantalla grande entre 1953 e 1967. A súa creación polo presidente da 20th Century-Fox Spyros Skouras, marcou o comezo dos formatos anamórficos modernos.

Orixes
------

O inventor francés Henri Chrétien desenvolveu e patentou un noveo proceso de filmación que chamou *Anamorphoscope* en 1926. Este foi o proceso que máis tarde formaría a base para o CinemaScope.

Na década de 1950 o público dos cines diminuíra a causa da chegada da televisión. En 1952 lanzáronse o Cinerama e os primeiros filmes en 3D desafiaron a tendencia e lograron éxitos. Isto levou a Spyros Skouras, da 20th Century-Fox, que a innovación técnica podían facer fronte ao desafío. A compañía óptica Bausch & Lomb foi a elixida para producir un prototipo. O filme *The Robe* foi o primeiro en ser filmado coa nova tecnoloxía.

O filme da Walt Disney *Lady and the Tramp* (1955) foi o primeiro de animación estreado en CinemaScope.

O proceso foi substituído por Panavision, creado a finais de 1953.

Notas
-----

1. ↑  Chrissochoidis, Ilias (Ed.) (2013). *CinemaScope: Selected Documents from the Spyros P. Skouras Archive*. Stanford.
2. ↑  Chrissochoidis, Ilias (Ed.) (2013). *Spyros P. Skouras, Memoirs (1893-1953)*. Stanford.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***CinemaScope***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q485544
* AAT: 300375204
* EBID: ID

 |
**A Companhia do Ruído** é unha banda de música fundada en Ribeira en 2002.

Traxectoria
-----------

Nace a finais do 2002, con membros procedentes doutras formacións. Comezan combinando temas de corte tradicional con ritmos máis actuais como a samba, o ska, o reggae, os ritmos balcánicos, ou o rock and roll. Comezan a dar concertos pola comarca da Barbanza e a ser coñecidos entre o público.

Na primavera do 2003 gravan o seu primeiro EP, *Só existe ruído*. Comparten escenarios con grupos como O Jarbanzo negro ou La Kinky Beat, en lugares de toda Galicia como Bueu ou O Grove, e mesmo Madrid, Donostia, Bergara ou Plasencia.

Entre o 7 e o 9 de xaneiro do 2004 gravan en directo no Auditorio de Ribeira o seu segundo traballo: *Barruntando*. Como o anterior, está producido por eles mesmos, e conta coa colaboración de diversos artistas da zona. Ese ano tocan con Cheb Balowski, Alberto Mbundi, Cuchufellos, Río Bravo, La Gran Orquesta Republicana, A Matraca Perversa ou Lamatumbá.

A finais de 2005 gravan o seu terceiro álbum, *A Compañía do Ruído*, nos estudios Bonjan da Coruña. Un disco con 16 temas que segue a mesma liña musical e festiva, combinada con letras de corte social, pero sempre desde un punto de vista irónico. Colaboran músicos como Marquiños Viascón (Garbanzo Negro), Lorenzo Castro (O Vendaval do Rosal), Pablo Bicho, Mestre Foscaldo, Paulino González ou Juan Sieira (Auga de Beber).

No ano 2007 participan no recompilatorio *120 capadores*, de homenaxe ós Diplomáticos de Monte-Alto, co tema "Bestilleiro".

Tras un breve parón no ano 2010 gravan o seu quinto traballo, *Había de chover merda*, un disco con 10 temas e cun son moito máis punk que os anteriores discos, pero sen perder a esencia de festa e de taberna. E no ano 2013 volven ao estudo para gravar *Pensares Galegos*.

No ano 2017 a Compañía do Ruído estivo inmersa na presentación do seu sétimo traballo discográfico, *O Punchi Must Go On*, como consecuencia do proxecto audiovisual "12 meses, 12 punchis", que consta de 12 temas orixinais, grabados durante os 12 meses, cos seus correspondentes videoclips. Neste proxecto, que aposta por unha temática social e reivindicativa, colaboran artistas como García MC, Pulpiño Viascón, Trópico de Grelos ou Ismael da Fanfarria Taquikardia, e varias escolas de música.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Cancións en archive.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20543033
* WorldCat
* VIAF: 169286849
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 1759443

 |
***A Trindade*** é un cadro pintado polo Greco (Domenikos Theotokopoulos, 1541-1614). Este óleo sobre lenzo mide 300 centímetros de alto e 179 cm de ancho, e foi executado entre 1577 e 1579, sendo un dos nove lenzos que realizou para o mosteiro de Santo Domingo de Silos (o Antigo), en Toledo. Atópase no Museo do Prado de Madrid, España.

Representa a escena na que Deus Pai sostén o corpo do seu fillo Xesucristo morto. Sobre eles, o Espírito Santo representado en forma de pomba. Ó redor deste tres acodes da Trindade, aparecen anxos en diversas posturas, algúns deles con expresións dramáticas nas facianas.

Pintor manierista, El Greco evidencia aquí influencias de Miguel Anxo (no modelado da anatomía das figuras) e tamén de Tintoretto (no cromatismo). Predominan os tons fríos (malva, azul, verde), con illados toques cálidos que achegan vitalidade á escena.

A composición é moi orixinal e presenta forma de corazón, dentro da cal se desenvolve toda a acción do cadro e da que só queda fóra a pomba representante do Espírito Santo. O centro do cadro está dominado polo monumental corpo de Cristo, representado segundo as proporcións tradicionais e afastado da estilización das figuras que dominan en obras posteriores do Greco. Con todo, é evidente o espírito innovador manierista, reflectido na serpenteante liña formada pola posición do corpo de Cristo e Deus Pai, así como polas irreverentes e esaxeradas reaccións dos anxos.

Notas
-----

1. ↑  **L. Cirlot** (dir.), *Museo del Prado I*, Col. Museos del Mundo, Tomo 6, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3809-3, páx. 65.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina web do Museo do Prado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6553555
* EBID: ID

 |
Os **cinco días de Milán** é o nome polo que se coñece unha revolta protagonizada polo pobo da capital lombarda, entón parte do Reino lombardo-véneto, contra a ocupación do Imperio Austríaco entre o 18 e o 22 de marzo de 1848. Os austríacos definían os acontecementos como unha guerra civil, mentres que os milaneses falaban dun movemento de liberación en contra dunha ocupación estranxeira. A revolta finalizou coa vitoria dos insurxentes e a liberación de Milán.

Despois de cinco días de combates, a poboación da cidade comezou a perseguir as autoridades e as tropas autríacas. O concello instaurou un goberno moderado provisional que estaba en conflito cos opoñentes milaneses, principalmente republicanos e federalistas. Por este motivo, o concello chamou ao rei veciño Carlos Alberte de Sardeña, quen viu a ocasión de ampliar o seu reino. Carlos Alberte declarou a guerra ao Imperio Austríaco e anexionou a Lombardía. Porén, posteriormente viuse na obriga de abdicar despois de varios reveses militares.

A insurxencia provocou emocións fortes e atraeu cara a si varios revolucionarios como Giuseppe Mazzini e Giuseppe Garibaldi, que daquela estaban no exilio. Isto xerou temor entre os monárquicos.

Os cinco días de Milán constitúen, dentro da historiografía do *Risorgimento*, un dos episodios máis importantes da unificación italiana, xa que foi a única iniciativa popular de envergadura que tivo éxito, e deu comezo aos acontecementos que conduciron á constitución do Reino de Italia.

Notas
-----

1. ↑  Ambrosini, Filippo (2004). *Carlo Alberto Re*. Turín: Edizioni del Capricorno. p. 416. ISBN 88-7707-030-7.
2. ↑  Montanelli, Indro e Cervi, Mario (1981). *Due secoli di guerre*. Milán: Editoriale Nuova.
3. ↑  Meyer-Ott, Wilhelm e Rüstow, Wilhelm (1850). *Die Kriegerischen Ereignisse in Italien in den Jahren 1848 und 1849*. Zürich.
4. ↑  Banti, Alberto Mario (2011). Bari, Laterza, ed. *Il Risorgimento italiano*. p. 236. ISBN 978-88-420-8574-4.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cinco días de Milán***  |

### Ligazóns externas

* Le cinque giornate: i fatti *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q623164
* BNCF: 29133
* LCCN: sh85085102

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Acoso.
O **acoso sexual** inclúe unha serie de ataques que van dende molestias até o abuso grave que pode chegar a involucrar actividade sexual. Considérase que o acoso sexual é unha forma de discriminación ilegal e é unha forma de abuso sexual e psicolóxico.

Para que exista o delito contra a liberdade sexual é preciso que o comportamento do acosador faga que a vítima dunha situación moi intimidatoria, hostil ou humillante.

Isto ocorre normalmente no lugar de traballo ou noutros eidos, como o ensino ou servizos habituais nos que poñer obxeccións ou rexeitar o acoso pode ter consecuencias negativas. Na lei de ocupación dos Estados Unidos, está definido como calquera interese ou comportamento sexual inadecuado no lugar de traballo, tendo o efecto de facer que o lugar de traballo sexa intimidatorio ou hostil. Algúns psicólogos e traballadores sociais cren que o acoso sexual grave ou crónico poden ter os mesmos efectos psicolóxicos sobre as vítimas que a violación ou a agresión sexual. A reacción violenta e as represalias por denunciar o acoso sexual pode agravar aínda máis os efectos. Por exemplo, en 1995, Judith Coflin suicidouse tras unha acoso sexual continuado por parte dos seus xefes e compañeiros (a súa familia foi indemnizada con máis de 6 millóns de dólares).

Notas
-----

1. ↑  University of Florida (ed.). "Sexual Discrimination" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 02 de xullo de 2010. Consultado o 18 de febreiro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Acoso sexual***  |

### Ligazóns externas

* Committee for Children: Bullying and sexual harassment in schools *(en inglés)*
* Quid Pro Quo Sexual Harassment Guide *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q751722
* BNCF: 5336
* BNF: 12001494z
* EBID: ID
* FAST: 1114857
* GEC: 0250630
* GND: 4238118-6
* JSTOR: sexual-harassment
* LCCN: sh85120735
* NDL: 00864224

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D017406

 |
O **Acordo de Linas-Marcoussis** é un acordo de paz ao que se chegou o 24 de xaneiro de 2003 como remate da Guerra Civil de Costa do Marfil.

Participantes
-------------

Entre o 13 de xaneiro e o 25 de xaneiro de 2003 reuníronse nos veciños concellos franceses de Linas e de Marcoussis, representantes dos principais partidos políticos marfileses coa intermediación do presidente da República Francesa, Jacques Chirac. Os partidos políticos participantes foron:

* Fronte Popular Marfilesa (FPI). O representante foi Pascal Affi N'Guessan, mais o seu líder era o presidente Laurent Gbagbo.
* Movemento das Forzas do Futuro (MFA). O representante foi Innocent Kobena Anaky.
* Movemento pola Xustiza e a Paz (MJP). O representante foi Gaspard Déli. Pertencía ao lado rebelde.
* Movemento Patriótico de Costa do Marfil (MPCI). O representante foi Guillaume Soro. Pertencía ao lado rebelde.
* Movemento Popular Marfilés do Grande Oeste (MPIGO). O representante foi Félix Doh. Pertencía ao lado rebelde.
* Partido Democrático de Costa do Marfil (PDCI-RDA). O representante foi Henri Konan Bédié.
* Partido Marfilés dos Traballadores (PIT). O representante foi Francis Wodié.
* Reagrupamento dos Republicanos (RDR). O representante foi Alassane Ouattara.
* Unión Democrática Ciudadana de Costa do Marfil (UDCY). O representante foi Théodore Mel Eg.
* Unión para a Democracia e a Paz en Costa do Marfil (UDPCI). O representante foi Paul Ako.

Á xuntanza chegábase logo de máis de dous anos de guerra civil entre as rebeldes Novas Forzas de Costa do Marfil (MJP, MPCI e MPIGO), que controlaban a metade setentrional do país, de maioría musulmá, e o exército gobernamental, que controlaba a metade meridional, de maioría cristiá, e as principais vías de comunicación co exterior.

O moderador das conversas foi o maxistrado francés Pierre Mazeaud, que logo sería presidente do Tribunal Constitucional galo, coa axuda do xuíz Keba Mbaye e do antigo primeiro ministro Seydou Diarra.

Resultados
----------

O acordo contemplaba a creación dun goberno de unidade nacional, onde se integrasen todos os partidos políticos, e que se encargaría da convocatoria de eleccións presidenciais e lexislativas. O goberno debería estar dirixido por un primeiro ministro neutral, que non podería presentarse aos comicios presidenciais seguintes. Tamén sinalaba o acordo a reforma das Forzas Armadas así como o desarmamento das forzas rebeldes, e garantía unha amnistía para os militares das súas partes implicadas no conflito. Así mesmo, tamén lles outorgaba á ONU, a Francia e á CEDEAO o papel de árbitros destes procesos.

Consecuencias
-------------

Durante os meses seguintes, o desarmamento das forzas rebeldes foi parcial e incompleto, e tardou meses en comezar. Máis aínda tardou a convocatoria de eleccións presidenciais e lexislativas, que non se chegou a producir ata 2010.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Texto íntegro do Acordo de Linas-Marcoussis Arquivado 07 de abril de 2011 en Wayback Machine. na web do ministerio de Asuntos Exteriores de Francia.
O **Cine de Acerbaixán** ou **cine azarí** é a industria cinematográfica do Acerbaixán.

A industria cinematográfica no Acerbaixán remóntase a 1898. En realidade, Acerbaixán foi un dos primeiros países nos que apareceu a cinematografía. Polo tanto, non é sorprendente que este dispositivo pronto aparecese en Bakú - a finais do século XIX, esta cidade na baía do Mar Caspio estaba producindo máis de 50 por cento da subministración mundial de petróleo. Así como hoxe, a industria do petróleo atraeu estranxeiros dispostos a investir e traballar. En 1919, durante a República Democrática de Acerbaixán, un documental *A Celebración do Aniversario da Independencia de Acerbaixán* foi filmado o día da independencia de Acerbaixán o 28 de maio, e estreouse en xuño de 1919 en varios teatros de Bakú.

Despois de que a República Socialista Soviética de Acerbaixán fose creada en 1920, Nariman Narimanov, presidente do Comité Revolucionario de Acerbaixán, asinou un decreto nacionalizando o cine de Acerbaixán. Isto tamén influíu na creación de animación no Acerbaixán. En 1920, o primeiro estudio de cinema azarí: Azərbaycanfilm foi fundado por un decreto gobernamental do Comité Estatal de Acerbaixán, con sede en Bakú. O primeiro filme azarí soviético, *A Lenda da Torre da Doncela*, foi producido en 1924.

En 1991, despois de que Acerbaixán conquistase a súa independencia da Unión Soviética, o primeiro Festival Internacional de Cine Baku Leste-Oeste tivo lugar en Bakú. Hoxe, os cineastas de Acerbaixán teñen problemas semellantes aos enfrontados polos cineastas antes do establecemento da Unión Soviética en 1920. Unha vez máis, tanto a selección de contidos e patrocinio de películas son en gran parte deixadas á iniciativa do cineasta.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Cinema of Azerbaijan - Film.az". Arquivado dende o orixinal o 10 de xaneiro de 2012. Consultado o 24 de xaneiro de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cinema de Acerbaixán***  |

### Ligazóns externas

* *Comisión de Cine de Acerbaixán* na Afc.az *(en inglés)*.
* *Produción Cinematográfica de Acerbaixán* na Azerbaijanfilmproduction.com *(en inglés)*.
* 

* / *Cinema de Acerbaixán* na IMDb *(en inglés)*.
* *Cinema of Azerbaijan* na Film.az *(en inglés)*.
A **administración única** foi unha proposta defendida por Manuel Fraga Iribarne como Presidente da Xunta de Galicia que esixía un impulso autonómico consistente nun avance no proceso de descentralización político-administrativa sobre a base do criterio *unha función-un órgano*.

Obxectivos
----------

A administración única trataba de acadar unha economía de gasto e unha superación das duplicidades administrativas dun xeito coherente cunha lectura avanzada do dereito á autonomía política recoñecido no artigo 2 da Constitución española e segundo o principio de subsidiariedade. Deste xeito, as funcións que de xeito eficaz e eficiente poden desenvolverse pola comunidade autónoma non deberían seguir retidas polo Estado central.

Buscábase un modelo político-administrativo estable potenciador do dereito á autonomía.

Mecanismos xurídico-políticos
-----------------------------

A administración única inspirábase nas técnicas propias do chamado federalismo de execución contrastadas en Estados federados centroeurpeos de Alemaña e Austria ou a Confederación Helvética. Un modelo moi repetido por Manuel Fraga Iribarne foi o de Baviera. Propoñía mesmo superar o teito competencial do Estatuto de Autonomía a través da utilización das Leis de transferencia e delegación previstas no artigo 150.2 da Constitución. Relativas a Galicia chegaron a aprobarse dúas. A redución substancial da presenza da administración xeral do Estado en Galicia que traería como consecuencia a proposta, compensábase dende un criterio de cohesión identificado coa lealdade constitucional, trasunto da lealdade federal nos Estados desa natureza. Figuras como os Gobernadores civís ou servizos como o SEPES, INEM ou os restos do IRYDA, ICONA etc. non terían sentido.

Propostas colaterais
--------------------

A proposta de administración única era o corolario político-administrativo doutras ideas defendidas por Manuel Fraga Iribarne como o principio de autoidentificación como defensa da cultura e personalidade identitaria de Galicia como pobo dentro dunha España unida pero diversa. Asemade defendíase a constitución dunha Conferencia de Presidentes, un Senado autonómico análogo ao dos Estados Federais, un Consello Económico e Social estatal con presenza autonómica, o protagonismo das comunidades autónomas na elección dunha parte dos maxistrados do Tribunal Constitucional e a participación de Galicia nas institucións europeas incluído, en temas cruciais como a Pesca, no Consello de Ministros da Unión Europea. Isto neutralizaría a reabsorción competencial centralizadora pola vía da execución da normativa europea, as leis básicas estatais, a xurisprudencia do Tribunal Constitucional ou a ordenación xeral da economía.

O sucesor de Manuel Fraga, Alberto Núñez Feijóo non incorporou estas ideas ao seu discurso político. Estas desapareceron dos programas do Partido Popular de Galicia a partir da VII lexislatura.
**Cinema e muller** é un proxecto da Deputación de Pontevedra que visibiliza as cineastas da Provincia de Pontevedra. Estivo dirixido por Xisela Franco e producido por Beli Martínez.

No mapeado das mulleres que fixeran cinema deron coa obra de Sol Alonso, Belén Andrés Iglesias, Andrea Area Fontán, Lara Bacelo, Milagros Bará, Matusa Barros, Carmen Bellas, Uxía Blanco, Pilar Boullosa, Claudia Brenlla, Sheila Broullón, Silvia Cachafeiro, Mar Caldas, Eva Calvar, Mariana Carballal, Iria Carregal, Paula Carro, Noemí Chantada, Pilar Comesaña Amado, Ana Belén Diz, Isaura Docampo, Carmen Domínguez Penelas, Lola Dopico, Area Erina, Lucía Estévez, Anxos Fazáns, Carla Fernández Andrade, Xisela Franco, Laura García Calleja, Silvia García González, Diana Gonçalves, Lisi González Fontaíña, Amaya González Reyes, Gael Herrera, Laura Iturralde, Bibiana Juanes, Viki Martins, Sonia Méndez, Carme Nogueira, Adriana Páramo, Luísa Peláez, Cora Peña, Alex Penabade, Ana Laura Pereira, María Platas Alonso, Aldara Pregue, Noel Queipo, Soledad Rebollo, Susana Rey, Marta Rodríguez, Miriam Rodríguez, Manuela Elizabeth Rodríguez, Bego Santiago, Olaia Sendón, Iria Silvosa, Clara Sobriño, Belén Sousa, Pilar Sueiro, Amancay Tapia, Diana Toucedo, Beatriz Vázquez Campaña, Andrea Vázquez García, Deborah Vukusic e Andrea Zapata-Girau.

En 2016 promoveu a película colaborativa *Visións*.

Notas
-----

1. ↑  "Cinema e muller". *Deputación de Pontevedra*. Consultado o 14 de maio de 2019.
2. ↑  "Creadoras". *Deputación de Pontevedra*. Consultado o 14 de maio de 2019.
3. ↑  "Visións". *Deputación de Pontevedra*. Consultado o 14 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Festival Cinema Mulleres.
**Carlo Cattaneo**, nado en Milán o 15 de xuño de 1801 e finado en Lugano o 6 de febreiro de 1869, foi un filósofo italiano.

Traxectoria
-----------

*Memorie di economia pubblica dal 1833 al 1860*, 1860.
Formado na tradición empirista de Romagnosi, ensinou durante un tempo no Ximnasio de Milán. En 1839 fundou o periódico mensual *Il Politecnico*, que se publicou ata 1844. Participou na insurrección de Milán de 1848 e exiliouse en París e Lugano. Nesta cidade suíza publicou unha nova etapa de *Il Politecnico* entre 1860 e 1863.

Cattaneo interesouse pola filosofía, a historia e as ciencias sociais, e en todas estas disciplinas aplicou un espírito empirista en gran positivista e en todo caso historicista. Opúxose fortemente ao espiritualismo e ao rosminianismo, correntes ás que acusou de subxectivas e de separar a teoría da práctica. Para el non hai en filosofía ningún principio universal e absoluto nin tampouco ningún método universal: hai pluralidade de nocións e pluralidade de métodos, cada un dos cales xustificable pola súa aplicabilidade. A filosofía non debe fuxir da práctica, que é á vez a realidade e a posibilidade da súa transformación por medios técnicos e científicos. O desenvolvemento social da Humanidade é o horizonte dentro do que transcorre o pensamento filosófico. O home é, dende os seus comezos, un ser social, de xeito que un exame do espírito humano é un exame do espírito asociado con outros. Chamouse por este motivo a Cattaneo un "positivista político". Por todo isto considérase que hai semellanzas entre as ideas de Cattaneo e algunhas correntes posteriores, como o pragmatismo.

Obra
----

*Scritti filosofici*
* *Opere edite e inedite*, 1881-1892, 7 volumes.
* *Scritti completi editi e inediti*, 1925 e seguintes.
* *Invito agli amatori della filosofia*, 1857.
* *Idea di una psicologia della scienza*, 1859, parte da incompleta *Psicologia delle menti associate*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* José Ferrater Mora, *Diccionario de Filosofía*, Barcelona: Ariel, 2004, I.

* Portal:Lombardía
* Portal:Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1042024
* WorldCat
* VIAF: 32023065
* BAV: ADV10274123
* BIBSYS: 90627166
* BMT: 159234
* BNE: XX856205
* BNF: 120886836
* CANTIC: a11796170
* CERL: cnp00584212
* CiNii: DA10776441
* DBI: ID
* DeutscheBio: 11866753X
* Dodis: P46803
* EBID: ID
* FAST: 58192
* GEC: 0016573
* GND: 11866753X
* HDS: 010128
* ICCU: CFIV084450
* ISNI: 0000 0001 2100 3997
* LCCN: n80094292
* NKC: jo20231180144
* NLA: 35845473
* NLG: 142871
* NTA: 068363613
* OL: OL6646620A
* openMLOL: 136
* SELIBR: 207531
* SUDOC: 029213355
* Treccani: carlo-cattaneo
* ULAN: 500225925

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Canela (homónimos).
Paus de canela e canela en po

A **canela** é unha especia que se tira da codia interna desecada, extraída pelando as pólas da caneleira (*Cinnamomum zeylanicum* ou *Cinnamomum verum*), unha árbore procedente da Sri Lanka. Emprégase en pau ou moída (en po). En Galiza emprégase moito para adubar a típica sobremesa de arroz con leite.

Etimoloxía
----------

O nome científico e o nome vulgar en inglés: *cinnamon* derivan do vocábulo grego *kínamon*.

O nome galego *canela*, vén do francés: *canelle* (cana pequena).

Localización
------------

Na actualidade cultívase ademais de en Sri Lanka, na India, no sur da China, Madagascar e no Brasil.

Emprego
-------

Moída emprégase nas sobremesas, pasteis, doces etc.; e en rama emprégase para adornar e sazonar algúns pratos. O uso do té de canela (producido ao ferver as pólas da canela en auga até obter a infusión, engadindo azucre) está moi estendido en México e nas zonas de influencia mexicana, como o sur dos Estados Unidos e América Central, chegando a competir con outras bebidas quentes, como o café e o chocolate. Cómpre resaltar que o té se prepara coa variedade de Sri Lanka.

Tamén é un ingrediente de moitas salsas, curry e outros pratos de oriente, onde se empregan as variedades de Sri Lanka e a China, ademais do po e as follas da caneleira.

En Galiza emprégase moito para adubar o arroz con leite, sobremesa moi tradicional.

Beneficios medicinais
---------------------

A canela é empregada dende a antigüidade na España rural para inducir o sono ós nenos, tanto en infusións como fumado. Foi un relaxante que empregaban as nais rurais para durmir ós nenos á hora de ir traballar ao campo. Tamén foi común o seu uso nas mulleres cando tiñan atrasos na menstruación[].

Outros dos beneficios medicinais que proporciona a canela é que cando existen abrasións na lingua por comer ou tomar cousas quentes, a barra de canela serve para sedar a dor e cicatrizar as papilas gustativas.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Caneleira

### Ligazóns externas

Ficha da canela en Infojardín.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28165
* BRE: 2097997
* GEC: 0087997
* GiantBomb: 3055-7068
* JSTOR: cinnamon

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1112857
* UNII: 5S29HWU6QB

 |
**Carolina Agazzi**, nada en Volongo en 1870 e finada na mesma vila en 1945 foi unha pedagoga italiana.

Traxectoria
-----------

Canda a súa irmá Rosa Agazzi traballou no ámbito da educación infantil e a súa metodoloxía tivo moita influencia neses anos.

O seu método baséase en respectar escrupulosamente a liberdade e espontaneidade do neno mediante o seu traballo independente e a presentación de contidos a través actividades lúdicas. Na súa metodoloxía optan por unha disposición circular dentro da aula e empregan unha canción para amenizar e acompañar as actividades.

O método Agazzi influíu notablemente na educación infantil italiana. Segundo datos do ministerio de educación italiano calcúlase que en 1948 era seguido no 74% das escolas infantís italianas. En España a súa incidencia foi moito menor, aínda que certos elementos como o uso de contrasinais ou o recoñecemento dunha certa función maternal das educadoras infantís debémosllos ás Agazzi.

A súa metodoloxía baséase en tres áreas fundamentais:

* **Educación sensorial**: Para desenvolver esta área utilizan o método de ordenar elementos por cores, tamaños, formas.
* **Instrución intelectual**: Esta área baséase na exploración do mundo e a percepción natural dos conceptos.
* **Educación do sentimento**: Esta área está desenvólvese practicando a relixión, a moral e a educación física.

Obras
-----

* *La lingua parlata* (1898)
* *L'arte delle piccole mani* (1923)
* *Guida per le educatrici dell'infanzia* (1932)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Didáctica
* Educación infantil
* Pedagoxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3660539
* WorldCat
* VIAF: 42634521
* CANTIC: a11263301
* EBID: ID
* FAST: 1803548
* GND: 118821407
* ISNI: 0000 0001 1460 7610
* LCCN: nr89005811
* NDL: 001098136

 |