recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**José Ramón Amedo Fernández**, nado en Cerceda, O Corgo, o 21 de xuño de 1918 e finado o 30 de maio de 2010, foi un policía e deportista galego, que competía en tiro deportivo. Participou nos Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México.

Foi pai do tamén policía José Amedo, implicado no terrorismo de Estado contra ETA, como membro destacado dos GAL.

Traxectoria
-----------

Naceu na parroquia de Cerceda, no concello lucense do Corgo en 1918, sendo fillo dun membro do corpo dos somatén. Dende neno sentiu atracción polas armas e adoitaba a construír escopetas con tubos de paraugas, mechas e pólvora. Co estalido da guerra civil foi mobilizado e destinado á fronte de Teruel e a Cataluña. Ao remate da contenda entrou no Parque Móbil do Estado como chofer ata que ingresou no Corpo de Policía.

Destinado en Bilbao levou consigo á súa familia, e traballou na cidade vasca ata un ano antes da súa xubilación, cando foi destinado a Lugo. Comezou a practicar tiro deportivo nos anos 50 en Bilbao, e proclamouse en numerosas ocasións campión de España en modalidades de arma curta. Participou nos Xogos Olímpicos de 1968 en Cidade de México, rematando no posto 33º de pistola libre 50 m, proba na que resultou vencedor o soviético Grigorii Kosykh.

Como experto en armas participou como perito en numerosos xuízos, e a finais dos anos 80 e comezos dos 90 recibiu atención dos medios en España debido ao procesamento do seu fillo José Amedo, membro dos GAL e implicado no terrorismo de Estado contra ETA.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  "La pasión por las armas del padre del subcomisario Amedo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 9 de marzo de 1989. p. 72.
2. ↑  "Pistola libre 50 m nos Xogos Olímpicos de 1968". *sports-reference.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 18 de abril de 2020. Consultado o 18 de setembro de 2021.
3. ↑  "El procesado asistió al entierro de suabuela, confirman vecinos de Cerceda". *La Voz de Galicia* (en castelán). 13 de xuño de 1991. p. 10.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23035478
* OCID: jose-ramon-amedo-fernandez
* Sports Reference: jose-amedo-1

 |
**María Antonia Iglesias González**, nada en Ourense o 15 de xaneiro de 1945 e finada en Panxón, Nigrán, o 29 de xullo de 2014, foi unha xornalista galega.

Biografía
---------

Comezou a súa traxectoria profesional en prensa escrita, colaborando no xornal *Informaciones*. Despois seguirían outras publicacións como as revistas *Triunfo*, *Tiempo* e *Interviú*.

En 1984 ingresou en Televisión Española, e integrouse no elenco dos servizos informativos. A partir dese momento colaborou como reporteira no espazo *Informe semanal*, do que finalmente sería nomeada directora en 1989.

Un ano máis tarde foi nomeada directora dos servizos informativos de TVE, cargo no que permaneceu ata maio de 1996, sendo relevada por Ernesto Sáenz de Buruaga.

Colaborou dende entón no xornal *El País*, onde publicou numerosas entrevistas aos principais líderes políticos, e participou como analista en diversos faladoiros de actualidade, tanto en radio - *Hoy por hoy* da Cadena SER; *La Brújula* (2002), de Onda Cero; *Protagonistas* (2004-2006) de Punto Radio -, como en televisión: *Día a día* (1996-2004), en Telecinco; *Cada día* (2004-2005) e *Lo que inTeresa* (2006), en Antena 3; *Las Mañanas de Cuatro* (2006-2008), en Cuatro e *Madrid opina* (2006-2007) en Telemadrid.

Libros publicados
-----------------

* *Ermua, cuatro días de julio* (1997), sobre o asasinato de Miguel Ángel Blanco.
* *Aquella España dulce y amarga / Carmen Sevilla e Paco Rabal* (1999).
* *La memoria recuperada* (2003), sobre os anos de Goberno de Felipe González.
* *Maestros de la República. Los otros santos, los otros mártires* (2006).
* *Cuerpo a cuerpo. Cómo son y cómo piensan los políticos españoles* (2007), recompilatorio de entrevistas realizadas pola autora.

Vida persoal
------------

Era filla do musicólogo Antonio Iglesias Álvarez.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "María Antonia Iglesias". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q270825
* WorldCat
* VIAF: 65779996
* BNE: XX1073913
* BNF: 15964402d
* BVMC: 46224
* CANTIC: a10906587
* GND: 173705618
* IMDb: nm1985567
* ISNI: 0000 0000 8145 3714
* LCCN: n98011765
* SUDOC: 089349350

 |
**Hubei** é unha provincia da República Popular da China.

Información xeral
-----------------

Localización
Hubei [xǔpèi] (?·i) ju-béi en chinés, 湖北; pinyin, Húběi; transcrición antiga, Hupei ou Hupeh lit. norte do lago Dongting) é unha das vinte e dúas provincias da República Popular China.1​2​ A súa capital e cidade máis poboada é Wuhan. 

Hubei| Información xeral |
| --- |
| Coordenadas | 31°12′N 112°18′E |
| Capital | Wuhan |
| Lingua oficial | Chino Mandarín |

Xeografía
---------

Está situada na rexión Sur-central limitando ao norte con Henan, ao leste con Anhui, ao sur con Jiangxi e Hunan, ao oeste con Chongqing e ao noroeste con Shaanxi.​ Ten unha extensión de 187 400 km².

Á parte da capital, Huangshi é outra das cidades industriais que se atopa na provincia. O nome Hubei​ significa norte do lago, facendo referencia á súa posición ao norte do lago Dongting.

Un dos principais diques da presa das Tres Gargantas, cuxa construción se iniciou en 1993, está situado na cidade de Yichang, ao oeste da provincia, o que provocou un importante movemento migratorio de habitantes desa zona cara a outras partes da rexión.

A súa xeografía é moi variada: desde altas montañas como o pico Shennongding de 3105 metros de altura a profundos vales. O clima é monzónico subtropical con temperaturas que no verán poden superar os 40 °C. Os habitantes proceden de 50 etnias diferentes, aínda que a predominante é hana.

Economía
--------

Hubei é coñecida como a terra do arroz e do peixe xa que estes dous produtos son a base da súa economía. Outros cultivos destacados na provincia son o do té, algodón e trigo. Posúe industrias metalúrxicas, automobilísticas, de maquinaria e téxtiles. Os principais recursos mineiros da rexión son o bórax, ferro, fósforo, cobre, ouro e manganeso.

| * v
* c
* e
Subdivisións da República Popular da China |
| --- |
| Provincias | Anhui ·  Fujian ·  Gansu ·  Guangdong ·  Guizhou ·  Hainan ·  Hebei ·  Heilongjiang ·  Henan ·  Hubei ·  Hunan ·  Jiangsu ·  Jiangxi ·  Jilin ·  Liaoning ·  Qinghai ·  Shaanxi ·  Shandong ·  Shanxi ·  Sichuan ·  Yunnan ·  Zhejiang |
| Rexións autónomas | Guangxi ·  Mongolia Interior ·  Ningxia ·  Tíbet ·  Xinjiang |
| Municipios | Chongqing ·  Pequín ·  Tianjin ·  Xangai |
| Rexións administrativas especiais | Hong Kong ·  Macau |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q46862
* WorldCat
* VIAF: 147752703
* BNF: 120094101
* EBID: ID
* GeoNames: 1806949
* GND: 4305745-7
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00777424
* NKC: ge358871
* OSM: 913106

 |
**Agathe Mella**, de nome orixinal **Léonie Marie Jacqueline Cordier**, nada no 6º distrito de Lión o 11 de setembro de 1909 e finada en Gaillon o 6 de agosto de 2003, foi unha personalidade da radio francesa. Incorporouse á Radiodiffusion Nationale tras a segunda guerra mundial e participou na reestruturación da Radiodiffusion-Télévision Française.

Traxectoria
-----------

Agathe Mella casou en 1935 en Neuilly-sur-Seine co británico Antoine "Tony" Mella, futuro tenente da Resistencia francesa e deseñador da cruz da Liberación e da Medalla da Resistencia Francesa. Ela mesma participou na Resistencia dende a radio.

Foi a primeira muller encargada da programación en París-Inter (1955-1968). Traballou principalmente cos produtores Jean Chouquet, François Billetdoux, Jean Garretto, Jose Artur e Roland Dhordain. Segundo este último, 

> 
> 
> "grazas a ela, os fundadores de France Inter lograron que o proxecto tivese éxito".
> 
> 

 En 1973 foi nomeada directora de France Culture. Foi a primeira personalidade e, amais, a primeira muller en ostentar este cargo. Posteriormente traballou na *Office de radiodiffusion-télévision française*, no departamento de asuntos exteriores. Até 2001 estivo a cargo dos arquivos da historia da RTF, a ORTF e Radio France.

Notas
-----

1. ↑  "Musée de la resistance en ligne". *museedelaresistanceenligne.org*. Consultado o 4 de marzo de 2022.
2. ↑  "Agathe Mella, première femme directrice d'une chaîne de radio". *Le Monde*. Consultado o 4 de marzo de 2022. .
3. ↑  "Agathe Mella, première femme nommée directrice de Paris-Inter". Consultado o 4 de marzo de 2022. [*Ligazón morta*].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2826468
* WorldCat
* VIAF: 64190261
* BNF: 13804606n
* ISNI: 0000 0000 0124 2125
* LCCN: n85208860
* SUDOC: 073770329

 |
Escudo de Montenegro.
A versión actual do **escudo de armas de Montenegro** adoptouse oficialmente polo parlamento o 12 de xullo de 2004, substituíndo o escudo dos anos 1990. Como no caso dos escudos de Bulgaria, Xeorxia, Rusia e Serbia, en Montenegro recuperáronse elementos heráldicos propios da monarquía (do Reino de Montenegro) a pesar de que esta non foi restaurada.

O escudo está formado por unha aguia bicéfala de ouro, con pico e garras do mesmo metal e linguada de goles. A aguia sostén sobre o seu peito un brasón que estivo vinculado coa Casa Petrović, é un campo partido por unha faixa de ouro. Na súa partición superior que é de maior tamaño, de azur, un león pasante de ouro; a inferior, de sinople. A aguia sostén coas súas garras un cetro de ouro e un orbe de azur, co seu ecuador e semi-meridiano de ouro, rematado cunha cruz do mesmo metal. Sobre as cabezas da aguia, unha coroa real pechada, de ouro. O escudo aparece no centro da bandeira de Montenegro.

Escudo do Principado e do Reino de Montenegro
---------------------------------------------

* Escudo do Principado de Montenegro: 1852-1910
* Escudo do Reino de Montenegro: 1910-1916

Escudo da República Socialista de Montenegro: 1946-1992
-------------------------------------------------------

Nunha rocha gris que se ergue do mar aparece o mausoleo de Pedro II, rodeado coa grilanda de ouro de loureiro coa cinta do tricolor nacional. Encima atópase a estrela vermella bordeada de ouro. O mausoleo de Nejgoš no monte Lovćen, é un dos símbolos da soberanía de Montenegro. O emblema foi adoptado probablemente no mesmo tempo que a bandeira, o 31 de decembro de 1946, e suponse que foi deseñado por Đorđe Andrejević-Kun, que tamén se supón foi o deseñador de todos os emblemas iugoslavos dese tempo.

* Escudo do Estado Federal de Montenegro: 1945-1947
* Escudo da República Popular de Montenegro: 1947-1963
* Escudo da República Socialista de Montenegro: 1963-1974
* Escudo da República Socialista de Montenegro: 1974-1992

Escudo de Montenegro: 1992-2004
-------------------------------

Escudo de Montenegro (1994)

| * v
* c
* e
Escudos e emblemas dos estados de Europa |
| --- |
| 
* Acerbaixán
* Albania
* Alemaña
* Andorra
* Armenia
* Austria
* Belarús
* Bélxica
* Bosnia e Hercegovina
* Bulgaria
* Casaquistán
* Chipre
* Croacia
* Dinamarca
* Eslovaquia
* Eslovenia
* España
* Estonia
* Finlandia
* Francia
* Grecia
* Hungría
* Irlanda
* Islandia
* Italia
* Letonia
* Liechtenstein
* Lituania
* Luxemburgo
* Macedonia
* Malta
* Moldavia
* Mónaco
* Montenegro
* Noruega
* Países Baixos
* Polonia
* Portugal
* Reino Unido
	+ Escocia
	+ Gales
	+ Inglaterra
	+ Irlanda do Norte
* República Checa
* Romanía
* Rusia
* San Marino
* Serbia
* Suecia
* Suíza
* Turquía
* Ucraína
* Vaticano
* Xeorxia

 |
| 
* Escudos de estados non recoñecidos ou con recoñecemento parcial

 |
| 
* Abkhazia
* Kosovo
* Nagorno-Karabakh
* Norte de Chipre
* Osetia do Sur
* Transnistria

 |
**David Fernández Dopico**, nado en Sillobre (Fene) o 7 de xuño de 1910 e finado no mesmo concello o 19 de outubro de 1989, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Oficial de mariña do exército republicano. Exiliouse en Tunisia onde foi internado nun campo de concentración. Pasou despois ao campo de Kenchela (Alxeria) en 1941. Militante do Partido comunista. Retornou a Galicia en 1974.

Afeccionado á fotografía, realizou imaxes da fuxida dos buques de Cartagena ante a ofensiva franquista o 5 de marzo de 1939 cunha frota de 15 buques, despois de sublevarse contra a oficialidade co almirante Miguel Buiza ao mando. Con estas fotografía, o seu fillo montou a exposición A Mariña Republicana. David pertencía ao destrutor Churruca e algunhas das imaxes mostran á tripulación do buque en diferentes zonas e tarefas entre 1934 e 1935.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 20-10-1989, p. 71.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en exiliados republicanos
* David Fernández Dopico na páxina web *Nomes e Voces*.
Coordenadas: 50°23′47″N 96°48′39″O﻿ / ﻿50.39639, -96.81083

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Río Vermello.
O río en Fargo (Dakota do Norte).
O **río Vermello** ou **río Vermello do Norte** (en inglés *Red River* ou *Red River of the North*) é un río de América do Norte, do centro-norte dos Estados Unidos e do centro do Canadá.

Nace na confluencia dos ríos Bois de Sioux e Otter Tail entre os estados de Minnesota e Dakota do Norte, e discorre cara ao norte formando a maior parte da fronteira de Minnesota e Dakota do Norte e continúa até a provincia de Manitoba, no Canadá.

Ten 885 km de lonxitude, dos que uns 635 flúe polos Estados Unidos e 255 polo Canadá.

Drena unha gran conca hidrográfica de 287 499 km².

Desemboca no lago Winnipeg, cuxas augas se unen ao río Nelson e finalmente desembocan na baía de Hudson.

Notas
-----

1. ↑  Red River of the North, *Minnesota DNR*. Consultado o 18 de febreiro de 2022.
2. ↑  "Red River of the North State Water Trail". *Minnesota DNR*. Consultado o 18 de febreiro de 2022.
3. ↑  Red River Map 3, *Minnesota DNR*|access-date=18 de febreiro de 2022.
4. ↑  Atlas of Canada. "Rivers of Canada". Arquivado dende o orixinal o 20 de maio de 2006. Consultado o 18 de febreiro de 2022. .

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156006
* WorldCat
* VIAF: 247378281
* EBID: ID
* GEC: 0054643
* GeoNames: 7315780
* GND: 4518781-2
* GNIS: 1035890

 |
Coordenadas: 43°15′32″N 2°54′58″O﻿ / ﻿43.258888888889, -2.9161111111111

Situación de Begoña na cidade de Bilbao.
Casco vello de Bilbao, en Ibaiondo.
**Begoña** é un distrito da cidade de Bilbao, capital da provincia vasca de Biscaia. Divídese nos barrios de Begoña, Bolueta e Santutxu. Ten 45 450 habitantes e unha superficie de 1,77 km².

Historia
--------

En 1300 fundouse a vila de Bilbao nunha porción de terra xunto ao Nervión-Ibaizábal que ata entón pertencera a Begoña. Bilbao creceu en poboación, poder económico e político e, en 1925, acabou anexionando o elizate de Begoña.

Barrios
-------

* Begoña
* Bolueta
* Santutxu

Lugares de interese
-------------------

O seu principal trazo de identidade é a Basílica da Nosa Señora de Begoña, patroa de Biscaia, e que dá orixe ao nome propio feminino "Begoña". A festividade de Begoña celébrase os días 15 de agosto (A nosa Señora) e principalmente o 11 de outubro, coincidindo coa declaración canónica da Virxe de Begoña como patroa de Biscaia por parte do papa Pío X en 1903.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Begoña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Distritos e barrios de Bilbao |
| --- |
| Abando (6) | 
* Abando
* Indautxu

 | Escudo de Bilbao |
| Basurtu-Zorrotza (8) | 
* Altamira
* Basurtu
* Masustegi
* Olabeaga
* Zorrotza

 |
| Begoña (4) | 
* Begoña
* Bolueta
* Santutxu

 |
| Deusto (1) | 
* Arangoiti
* Deustuko Doneperiaga
* Elorrieta
* Ibarrekolanda
* San Ignazio

 |
| Errekalde (7) | 
* Ametzola
* Errekaldeberri
* Iralabarri
* Iturrigorri
* Uretamendi

 |
| Ibaiondo (5) | 
* Abusu
* Atxuri
* Bilbo Zaharra
* Iturrialde
* Miribilla
* San Adrian
* San Frantzisko
* Solokoetxe
* Zabala
* Zazpikaleak

 |
| Otxarkoaga-Txurdinaga (3) | 
* Otxarkoaga
* Txurdinaga

 |
| Uribarri (2) | 
* Arabella
* Gazteleku
* Lorategi-hiri
* Matiko
* Uribarri
* Zurbaran

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2620343
* WorldCat
* VIAF: 126650701
* BNE: XX5191269
* GeoNames: 3128395
* LCCN: n78068003
* OSM: 8671678
* PARES: 82667

 |
As personaxes de Upin e Ipin como embaixadores de Malaisa nun evento de UNICEF en 2012
***Upin & Ipin*** é unha serie de animación malaisia para televisión producida por Les' Copaque Production que segue a vida e aventuras de dous irnáns xemelgos que viven nunha aldea do país.

Historia
--------

En orixe a serie era un proxecto paralelo do filme de animación en 3D *Geng: Pengembaraan Bermula*, a serie*Upin & Ipin* comezou a emitirse en TV9 o 13 de setembro de 2007 como un especial de seis episodios emitido durante o Ramadán para salientar a significancia desa festa islámica entre os máis novos. Cada episodio duraba cinco minutos. Por mor do éxito en 2008 realizouse unha tempada regular, en 2015 chegou á novena tempada, con episodios que desde a terceira duran sete minutos. O especial do Ramadán de 2008 tivo unha audiencia de millón e medio de espectadores en TV9,, converténdose na segunda serie de animación máis vista, despois de *Doraemon*. A popularidade de *Upin & Ipin* pode ser atribuída ao éxito comercial do filme Geng, que protagonizaban tamén dos dous xemelgos. A terceira tempada que rematou a finais de 2009 foi o segundo programa máis visto de TV9, por detrás da estrea en televisión de *Geng*.

En Indonesia*Upin & Ipin* a MNCTV emitiu a primeira tempada en 2007, con índices de audiencia de 10.5 en 2009 En Singapur emite a serie MediaCorp Suria, en Filipinas GMA Network e tamén por satélite e cable Disney Channel Asia.

Notas
-----

1. ↑  Sy Mussaddad Mahdi (8 de febreiro de 2009). "Apabila Upin dan Ipin masuk pawagam". *Utusan Malaysia*. Arquivado dende o orixinal o 14 de xullo de 2010. Consultado o 16 de marzo de 2010.
2. ↑  Lee Wei Lian (15 de novembro de 2009). "Jobless four years ago, three young filmmakers shake up box office". *The Malaysian Insider*. [*Ligazón morta*]
3. ↑  SYABAS LES' COPAQUE ([1].jpg poster), LCP Blog!, 24 de decembro de 2009.
4. ↑  Rating Upin & Ipin di Indonesia, LCP Blog!, 2 de setembro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial Arquivado 31 de agosto de 2015 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3473039
* IMDb: tt2976010
* LUMIERE: 118678
* TMDb: 8019

 |
A- Vapor a alta presión B- Válvula de agulla, C- Mazaneta da válvula de agulla, D- Mistura de vapor e auga, E- Entrada de auga, F- Cono de mesturaa, G- Estritamentoe cono de saída, H- Cavidade e cano de saída, K- Válvula anti-retorno
Un **inxector** é un dispositivo utilizado para bombear fluídos utilizando o efecto Venturi. Utiliza un fluído a alta presión que sae por unha estreitamento a alta velocidade e baixa presión convertendo a súa enerxía potencial en enerxía cinética.

Historia
--------

O inxector foi inventado polo francés Henri Giffard en 1858 e utilizouse orixinalmente para inxectar auga nas caldeiras de vapor. Neste caso o fluído a alta presión é o vapor da caldeira que sae a alta velocidade e mestúrase con auga o que produce a súa condensación. O chorro resultante de auga ten enerxía cinética suficiente para entrar na caldeira.

Usos
----

Á parte do xa indicado para caldeiras de vapor, utilízanse bombas de inxector para bombear augas con sólidos en suspensión que poderían danar outro tipo de bombas. Tamén se usan inxectores para facer disolucións xa que os fluídos mestúranse moi eficientemente no inxector. Como exemplo se pode citar a carbonatación de bebidas carbónicas onde a bebida sen carbónico inxéctase a alta presión e arrastra o gas carbónico que se disolve inmediatamente polo que á saída do inxector obtense bebida xa carbonatada.

| * v
* c
* e
Compoñentes do automóbil: Motor |
| --- |
| Cabeza | Xunta da cabeza ·  Cilindro ·  Inxector ·  Válvula ·  Balancín ·  Buxía ·  Colector |
| Bloque e Cárter | Veo de manivelas ·  Pistón ·  Distribuidor ·  Árbore de levas ·  Volante |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q425705
* BRE: 2011452
* EBID: ID
* MAG: 135186712
* NKC: ph705683

 |
A **kernita** ou **rasorita** é un mineral da clase dos minerais boratos. Foi descuberta en 1927 nun xacemento de boro no condado de Kern, en California (EUA), de onde provén o seu nome. O outro sinónimo débese polo característico hábito dos grupos de cristais fibrosos, que aparecen cortados *rasados*.

Características químicas
------------------------

Quimicamente é un tetraborato de sodio hidroxilado e hidratado. Convértese en metakernita se se quenta por riba de 100 a 120 °C, mentres que convértese en tincalconita cando se deshidrata.

Formación e xacementos
----------------------

Aparece en xacementos de rocha sedimentaria con boratos, formadas como evaporitas en ambiente continental árido, ou ben en lutitas con boratos que foron sometidas a metamorfismo.

Adoita atoparse asociado a outros minerais como: ulexita, inyoíta, colemanita ou bórax.

Usos
----

É un importante mineral que se emprega na minaría do boro.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Kernita, mindat.org.
* Kernita, webmineral.com.
* Manual de kernita, *Mineral Data Publishing*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q424502
* EBID: ID
* GEC: 0118520
* MAG: 2777871802
* Mindat: 2188

 |
A **presión de vapor** é a presión, para unha temperatura dada, na que a fase líquida e o vapor atópanse en equilibrio dinámico. O seu valor é independente das cantidades de líquido e vapor presentes mentres existan ambas. Este fenómeno tamén o presentan os sólidos: cando un sólido pasa ao estado gasoso sen pasar polo estado líquido tamén se produce unha presión de vapor. Na situación de equilibrio, as fases reciben a denominación de *líquido saturado* e *vapor saturado*. Esta propiedade posúe unha relación inversamente proporcional ás forzas de atracción intermoleculares, debido a que canto maior sexa o módulo das mesmas, maior deberá ser a cantidade de enerxía xerada (xa sexa en forma de calor ou outra manifestación) para vencelas e producir a mudanza de estado.

Lei de Raoult
-------------

A *Lei de Raoult* dá unha aproximación á presión do vapor de mesturas de líquidos. Indica que a actividade (presión ou fugacidade) dunha mestura monofásica é igual á suma das fraccións molares das presións do vapor dos compoñentes:

{\displaystyle p\_{\text{tot}}=\sum \_{i}p\_{i}\chi \_{i}}

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2661322
* AAT: 300056052
* EBID: ID
* GND: 4148771-0
* JSTOR: vapor-pressure
* LCCN: sh85142070
* MAG: 19184958
* NDL: 00575023
* NKC: ph602156

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D055548
* UMLS: C0563290

 |
**Ricardo Martín Esperanza**, coñecido como **Caíto**, nado en Ourense o 29 de setembro de 1911 e finado en Madrid o 17 de outubro de 1983, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Vencellado ao tradicionalismo, formou parte, xunto con Eduardo Valencia e Francisco Rodríguez, do Triunvirato Provincial de Falange Española de las JONS, constituído en Canedo en 1934. Logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi detido pola súa filiación falanxista. Foi desterrado a Asturias e despois a Verín. Pasou a Guerra Civil na zona republicana e ao rematar estivo un tempo nun campo de concentración e pasou despois á Coruña. Foi o primeiro Director Xeral da Caixa de Aforros Provincial de Ourense (1948-1974), alcalde de Ourense (1970-1974) e procurador nas Cortes Españolas. En 1981 viuse implicado nun escándalo financeiro pola súa xestión en Caixa Ourense. Logo de sucesivos aprazamentos pola doenza cardíaca que padecía, viuse a causa na Sala II do Tribunal Supremo. Condenado, foi indultado de parte da condena no mesmo xuízo e tampouco chegou a cumprir a pena de reclusión menor pola súa enfermidade. Logo de permanecer internado dous meses no verán de 1981, concedéronlle a liberdade condicional. Logo déronlle un indulto especial, sendo ministro de Xustiza Pío Cabanillas.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**David Ferrer Garrido** |  **Alcalde de Ourense** 1970 – 1974 | Sucesor:**Miguel Riestra París** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 18-10-1983, p. 20.
2. ↑  Meleiro, Fernando (1957). *Anecdotario de la Falange de Orense*. Madrid: Ediciones del Movimiento. p. 10.
3. ↑  Retirada la acusación de la Caja de Ahorros de Orense contra su ex director general Ricardo Martín Esperanza

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413416
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 67920

 |
**Alikovo** (en ruso: **Аликово**; en chuvaxo: **Элĕк, Ėlek**) é unha localidade rural (segundo a división administrativa rusa, un selo), que ademais é o centro administrativo do distrito de Alikovo, situado na República dos Chuvaxos, Rusia, que se atopa a 67 quilómetros ó sur de Cheboksary.

Xeografía
---------

O río Abašyrma discorre preto de Alikovo e a aldea máis próxima é Siner.

Clima
-----

O clima do poboado é continental, con invernos fríos e longos e veráns cálidos. A temperatura media en xaneiro é de -12,9 °C; a temperatura media en xullo é 18,3 °C. A temperatura mínima rexistrada foi de -44 °C e a máxima de 37 °C. As precipitacións anuais medias son de 552 milímetros.

Infraestruturas
---------------

Tenda na cidade.
A maioría dos 2 500 habitantes desta localidade son de etnia chuvaxa. As infraestruturas do poboado inclúen un centro cultural, un teatro, unha biblioteca, clínicas médicas e varias tendas. Tamén hai unha oficina de correos, un estadio, un restaurante e cafés, e varias gasolineiras. O mercado abre os xoves. Ha dous parques, o parque central e outro adicado a Andriyan Nikolayev.

Educación
---------

Centros educativos que se atopan en Alikovo constan dunha escola media e dunha escola de música.

Cultura
-------

Os recursos culturais inclúen un museo, un teatro, unha orquestra de veteranos, unha banda de música escolar e un coro. No verán celébrase o festival Internacional Chuvaxo *Vir'yal shevlisem* (en galego, filloas de Vir'yal).

Economía
--------

A economía de Alikovo está representada por oficinas de bancos e de compañías de seguros, oficinas de compañías de telecomunicacións e compañías de construción.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* L. A. Yefimov, *Элĕк Енĕ* (en galego, Distrito Alikovsky), Alikovo, 1994. *(en ruso)*
* Yefimov L.A. Yefimov E.L. Ananyev A.A. Terentyev G.K, *Аликовская энциклопедия* (en galego, Enciclopedia do Distrito Alikovsky), Cheboksary, 2009, ISBN 978-5-7670-1630-3. *(en ruso)*

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial *(en ruso)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1779340
* GeoNames: 582533

 |
Oficina do *Burleson County Tribune* (fundado en 1884) en Caldwell
O **condado de Burleson** é un condado norteamericano do estado de Texas. Segundo o censo de 2010 a súa poboación era de 17187. A sede está en Caldwell. O nome do condado vén de Edward Burleson, un xeneral e estadista da Revolución de Texas.

Xeografía
---------

Segundo a axencia do censo norteamericana, o condado ten unha superficie de 1750 km², dos que 1,710 km² é terra firme e  47 km² (2.6%) é auga.

Demografía
----------

Segundo o censo de 2000 o 74.07% da poboación é de raza branca, 15.06%  afroamericana, 0.50% nativa americana, 0.17% asiática, 0.02%  melanesia ou polinesia, 8.25% outras razas e 1.92% dúas ou máis razas. O  14.64% da poboación é hispana, 18.8% era de orixe alemá, 11.3% considerábanse de orixe americana, 10.7% checa e 6.2% irlandesa.

Notas
-----

1. ↑  "State & County QuickFacts". United States Census Bureau. Arquivado dende o orixinal o 14 de xaneiro de 2016. Consultado o December 8, 2013.
2. ↑  "Find a County". National Association of Counties. Consultado o 2011-06-07.
3. ↑  United States Census Bureau, ed. (22 de agosto de 2012). "2010 Census Gazetteer Files". Consultado o 19 de abril de 2015.

Ligazóns externas
-----------------

* Web oficial do condado de Burleson
* Burleson County in *Handbook of Texas Online* na Universidade de Texas.
* *History of Texas, together with a biographical history of Milam, Williamson, Bastrop, Travis, Lee and Burleson counties*, no Portal to Texas History

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q108821
* WorldCat
* VIAF: 124338737
* GeoNames: 4677558
* GNIS: 1383811
* LCCN: n80155999
* OSM: 1837746
* TGN: 1002214

 |
**Scarperia e San Piero** é un municipio da cidade metropolitana de Florencia, na rexión de  italiana da Toscana, situada a uns 25 kilometres (16 mi) ao nordeste de Florencia. Creouse o 1 de xaneiro de 2014 tras a fusión da antiga *comuni* de Scarperia e San Piero a Sieve.

Scarperia é famosa pola produción de coitelos por parte de empresas familiares artesanais.

Desde 2009 é a sede da empresa de máquinas de café La Marzocco Espresso.

A cidade é máis coñecida como a casa do circuíto de Mugello que se atopa aquí e é a sede do Gran Premio de motocicletas de Italia.

O 13 de setembro de 2020, o Gran Premio de Toscana terá lugar no circuíto do Mugello, Scarperia, como parte do Campionato Mundial de Fórmula 1 de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Scarperia e San Piero Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial do concello de Scarperia e San Piero
* Scarperia e San Piero en tuttitalia.it

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15527609
* GeoNames: 8659027
* OSM: 42801

 |
**Francisco Ramos Calvete**, nado en Ferrol en 1891, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Albanel, afiliado á CNT de Ferrol. Foi procesado en 1919 pola rotura dunha urna cando se estaba realizando o escrutinio das eleccións municipais. Foi elixido candidato da Agrupación Socialista de Ferrol para as eleccións municipais de 1920. En 1930 era inspector local da Federación del Trabajo de Ferrol. Foi secretario do Sindicato Único del Ramo de la Edificación, e participou no conflito do cuarteis de "Sánchez Aguilera". Estivo procesado por inxurias ao presidente do Consello de Ministros e ao Ministro de Trabajo. Organizador dun movemento de 48 horas promovido pola CNT e acusado da colocación de explosivos. Ingresou no cárcere de Ferrol o 13 de maio de 1933 por un delito de folga sediciosa, en xuño o gobernador civil decretou a súa liberdade, e foi liberado o día 6. Detido a finais de xaneiro de 1934 en Neda por participar nunha reunión clandestina, foi levado á Escollera. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e foi declarado en rebeldía. Presentouse ás autoridades en 1945, quedando en liberdade. Novamente detido, ingresou no cárcere de Ferrol o 10 de abril de 1948 e foi conducido á prisión da Coruña o 16 de abril. Complicado na causa 40/48 por agachar a un dos encausados, foi condenado a seis meses e un día de prisión menor en outubro de 1948.

Vida persoal
------------

Casou en 1915 con Juana Pereira Yáñez.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 13-3-1919, p. 2.
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 14-1-1920, p. 1.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-11-1930, p. 2.
4. ↑  *El Obrero*, 15-4-1933, p. 1.
5. ↑  *El Correo Gallego*, 14-5-1933, p. 1.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-6-1933, p. 10.
7. ↑  *El Correo Gallego*, 21-3-1915, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Apuntes para unha enciclopedia histórica do anarquismo galego (R)
* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
Coordenadas: 34°44′16″N 120°32′15″O﻿ / ﻿34.737890289748, -120.53743721749

A **Base Vandenberg da Forza Aérea** está situada á beira do Pacífico, na costa central de California, a uns 240 km ao noroeste dos Ánxeles, no Condado de Santa Bárbara. Úsase para lanzamentos espaciais e para probas de mísiles desde 1958.

Historia
--------

En 1941 o exércido dos Estados Unidos comprou uns terreos que serían a orixe da base actual e que serían coñecidos como **Camp Coooke**. Recibiu o seu nome definitivo o 4 de outubro de 1958 en honor ao xeneral General Hoyt S. Vandenberg.
O primeiro lanzamento dun mísil (un PGM-17 Thor) desde a base tivo lugar o 16 de decembro de 1958, e dous meses máis tarde, o 28 de febreiro de 1959, engalou o primeiro lanzamento espacial cun Thor/Agena levando a bordo o Discoverer I. O primeiro Atlas engalou desde a base o 9 de setembro de 1959 e máis tarde o primeiro Titan. En anos sucesivos diferente mísiles e foguetes espaciais foron sendo postos en servizo. Os proxectos máis ambiciosos proxectados para a base Vandenberg foron o proxecto MOL e o programa do transbordador espacial. O primeiro consistía nunha estación espacial militar tripulada que finalmente foi cancelada en 1969. En canto ao programa do transbordador, adaptouse unha das zonas de lanzamento (SLC-6) para ser usada polos transbordadores e que nunca chegou a entrar en servizo, sendo cancelada oficialmente en 1989. Esa mesma zona é usada agora polo Delta IV.

En 1995 creouse en Vandeberg o Espazoporto California, operado pola empresa Spaceport Systems International, e que fai uso das infraestruturas xa existentes na base para uso por parte de empresas comerciais.

En 2020 lánzase dende alí o Sentinel 6.

Notas
-----

1. 1 2  "Vandenberg Air Force Base, California". *www.esa.int* (en inglés). Consultado o 2020-11-22.
2. ↑  Mark Wade (2011). "Vandenberg" (en inglés). Consultado o 9 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Base Vandenberg da Forza Aérea*** |

### Outros artigos

* Delta IV

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q461492
* WorldCat
* VIAF: 134869053
* GeoNames: 7262449
* GND: 1064609155
* GNIS: 2409501
* IATA: VBG
* ICAO: KVBG
* ISNI: 0000 0004 0378 5958
* LCCN: n80128695
* MusicBrainz: ID

 |
O **río Zambeze** é un longo río da África Austral, o cuarto pola súa lonxitude de todo o continente africano (tras o Nilo, o Congo e o Níxer) e o máis longo dos que desembocan no océano Índico.

Ten unha lonxitude total de 2.574 km. Nace en Zambia, no límite con República Democrática do Congo e Angola, cruza Angola, Zambia Namibia, Zimbabwe e Mozambique, e desemboca no océano Índico, formando un enorme delta.

A súa conca hidrográfica ten unha superficie de 1.390.000 km², a 16ª conca primaria maior do mundo, comprendendo gran parte dos territorios de Malaui, Zambia, Zimbabwe, Angola e Mozambique.

O curso do río Zambeze vese interrompido por numerosos rápidos e fervenzas, polo que soamente é navegable con normalidade dende a cidade de Tete, en Mozambique, ata a súa desembocadura. As maiores interrupcións no seu curso son as Cataratas Chavuma, na fronteira entre Zambia e Angola, as Cataratas Ngonye, preto de Sioma, no oeste de Zambia, e as Cataratas Victoria, as maiores do mundo, con 1.708 metros de extensión e que foron declaradas Patrimonio da Humanidade pola Unesco en 1989. A pesar da súa gran lonxitude, só é atravesado por seis pontes: en Chinyingi, Katima Mulilo, as Cataratas Victoria Chirundu, Tete e Caia

Hai dous grandes encoros no río, dedicadas principalmente á produción de enerxía hidroeléctrica: a Presa de Kariba, construída na garganta de Kariba, onde conflúen os ríos Sanyati e Kafue, afluentes do Zambeze, que prové de electricidade a Zambia e a Zimbabwe; e a Presa de Cahora Bassa, que proporciona enerxía á subrexión da África Austral. Hai tamén unha pequena estación hidroeléctrica nas Cataratas Victoria.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43106
* WorldCat
* VIAF: 315526780
* BRE: 1986938
* EBID: ID
* GEC: 0073107
* GeoNames: 876728
* GND: 4105270-5
* LCCN: sh85149596
* NKC: ge287429

 |
Coordenadas: 37°55′59″N 75°28′20″O﻿ / ﻿37.933108905447, -75.472138564207

Plano do complexo de lanzamento de Wallops Island.
**Wallops Island** é un complexo de lanzamento da NASA usado principalmente para lanzar foguetes sonda e foguetes espaciais da familia Scout. Tamén dispón dunha zona desde a que facer lanzamentos aéreos de foguetes Pegasus. Entre 1985 e 2005 o complexo viu disminuida a súa actividade por falta de lanzamentos orbitais e pola escaseza de lanzamentos de foguetes sonda, pero en 2006 o reacondicionamento das instalacións permitiu retomar a actividade orbital co lanzamento do primeiro foguete Minotaur.

O complexo ten a súa orixe na decisión da NACA (a antecesora da NASA) de crear unhas instalacións en Wallops para facer investigacións aeronáuticas con foguetes. O primeiro lanzamento desde Wallops Island tivo lugar o 4 de xullo de 1945.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2011). "Wallops Island" (en inglés). Consultado o 1 de abril de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Wallops Flight Facility Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Scout
* Scout A
* Scout B
* Scout B1
* Scout D1
* Scout E1
* Scout F1
* Scout G1
* Scout X1
* Scout X-3A
* Scout X-3C
* Scout X-3M
* Scout X-4
* Scout X-4A
* Scout X-5C
* Pegasus (foguete)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182348
* WorldCat
* VIAF: 131401574
* GeoNames: 4792008
* GRID: grid.456000.7
* ISNI: 0000 0000 9002 9106
* LCCN: n50070262

 |
Formación da Cadea de Bloques. A cadea principal (negro) consiste na serie mais longa de bloques, dende o bloque xénese (verde) ata o bloque actual. Os bloques orfos (lila) existen fora da cadea principal.
Unha **cadea de bloques** trátase dunha base de datos distribuída, formada por unha serie de bloques de datos que se almacenan sucesivamente. É deseñada para impedir que poida ser modificada despois de que un bloque se publique, empregando para iso un selo de tempo confiable e enlazando a un bloque anterior.

Historia e características
--------------------------

O primeiro traballo sobre unha cadea de bloques asegurada criptograficamente foi descrito en 1991 por Stuart Haber e W. Scott Stornetta. No seu documento propuxeron procedementos dixitais para sinatura con marcas temporais de documentos dixitais de calquera tipo, de xeito que a calquera persoa usuaria do sistema lle resulte impracticable a súa modificación.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---

Notas
-----

1. ↑  O bitcoin e outros termos arredor del. 07/02/2018  Xusto Rodríguez Río Visto 13/07/2018
2. ↑  *How to time-stamp a digital document* Arquivado 03 de novembro de 2018 en Wayback Machine. artigo de 1991 de Stuart Haber e Scott Stornetta. Consultado o 15/07/2018 *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Criptomoeda

* Moeda global

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20514253
* BNCF: 62079
* BNF: 17100738x
* FAST: 1981761
* LCCN: sh2016002790
* MAG: 2779687700
* NKC: ph1029410
* Treccani: blockchain

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D000081186
* MeSH: L01.224.134.250
* UMLS: C5197800

 |
Coordenadas: 43°11′51″N 4°51′6″O﻿ / ﻿43.19750, -4.85167


| Torrecerredo |
| --- |
| O Torrecerredo desde a Torre de la Párdida; ao fondo a Peña Santa. |
| Elevación: | 2.648 m.s.n.m. |
| Coordenadas: | 43°11′51″N 4°51′6″O﻿ / ﻿43.19750, -4.85167 |
| Localización: | Asturias, Castela e León (España) |
| Cordilleira: | Picos de Europa, Cordilleira Cantábrica |
| Primeira acensión: | 30 de xuño de 1882 |
| Rota máis fácil: | Jou de Cerredo |
|  |

O **Torrecerredo** ou **Torre de Cerredo** (en asturiano, *Torrecerréu*) é unha montaña española que con 2.648 metros sobre o nivel do mar constitúe o cume cimeiro dos Picos de Europa, da Cordilleira Cantábrica e máis do noroeste da Península Ibérica, e por suposto tanto de Asturias como da Comunidade de Castela e León.

Situación
---------

O Torrecerredo ou Torre de Cerredo érguese no Macizo Central dos Picos de Europa ou macizo dos Urrieles, na divisoria das provincias de Asturias e León. O seu cume, cun desnivel de máis de 2.200 metros sobre do río Cares, permite unhas fermosas vistas do macizo occidental e dos leitos que verquen sobre da garganta do Cares.

Ascensións
----------

O pico foi escalado por primeira vez por Aymar d'Arlot de Saint Saud, Paul Labrouche, Juan Suárez, de Espinama, e máis François Salles, de Gavarnie, o 30 de xuño de 1882.

A vía máis fácil de ascensión arrinca desde Jou de Cerredo e está catalogada como *Pouco Difícil Inferior*. No último tramo, duns 200 metros, ten unha aproximación sinxela, para a cal non é precisa nin material de escalada. As dúas rutas de aproximación máis empregadas parten desde os próximos refuxios de Jou de los Cabrones e da Vega de Urriellu.

Véxase tamén
------------

* Picos de Europa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1520376
* GeoNames: 3107847
* Peakbagger: 9752
* TGN: 7300430

 |
Mosaico da virxe no Templo Votivo do Mar de Panxón.
Imaxe da virxe na Escola Naval Militar de Marín.
**Nosa Señora de Monte Carmelo**, referida comunmente e máis coñecida como **Virxe do Carme**, é unha das diversas advocacións da Virxe María.

Historia e características
--------------------------

A súa denominación procede do chamado Monte Carmelo, en Israel, un nome que deriva da palabra *Karmel* ou *Al-Karem* e que se podería traducir como *xardín*. A relación co lugar procede de que uns seguidores do profeta Elías acamparon alí, foi unha aparición axudoulles a decidir o seu rumbo e tras disto declarárona a súa padroeira. Represéntase co neno Xesús no seu colo á dereita, e con cadanseus dous escapularios.

En España é patroa do mar e da Armada Española, e en Colombia das Forzas Armadas, a Policía e os Bombeiros. Esta advocación dá nome a todas aquelas persoas que se chaman Carme, Carmela ou Carmelo, celebrando a súa onomástica o día da festa da virxe, o 16 de xullo.

Existen hoxe en activo ordes carmelitas repartidas por todo o mundo, masculinas e femininas, as cales viran ó redor desta figura mariana.

O nome de Carme é un dos máis populares en Galicia.

Galería de imaxes
-----------------

### A Virxe do Carme en Galicia

* Imaxe en Ponte Sampaio.Imaxe en Ponte Sampaio.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nosa Señora do Monte Carmelo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Carme (nome)
* Santoral
* Parroquias de Galicia baixo a advocación da Virxe do Carme

### Ligazóns externas

* Páxina dos carmelitas *(en varias linguas)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1065053
* GEC: 0015160

 |
A **lazulita** é un mineral do grupo dos fosfatos. É un hidroxifosfato de aluminio, ferro e magnesio. Os seus cristais son dunha cor azul intensa, característica pola que se lle puxo ese nome, que deriva da palabra árabe *lazurd,* que significa "ceo", e do grego *litos*, pedra. Sinónimos pouco usados son: *berkeyita*, *gersbyita*, *mollita*, *tetragophosphita* e *voraulita*.

É facilmente recoñecible polo hábito dos seus cristais claramente bipiramidais. Non debe confundirse co silicato lazurita, nin co carbonato azurita, cos que non ten nada que ver, só se parecen os nomes etimoloxicamente por ter os tres cor azul.

Descuberta en 1795 en Salzburgo (Austria).

A lazulita é unha serie de solución sólida, nun extremo estaría a "lazulita pura" rica en magnesio mentres que no outro extremo estaría a escorzalita, rica en ferro.

Ambiente de formación
---------------------

Xorde en rochas metamórficas de tipo cuarcita, onde pode aparecer asociado a minerais tales como sillimanita, cuarzo, pirofilita, moscovita, cianita, grupo dos granates, dumortierita ou corindón.

Tamén pode aparecer en rochas ígneas, nos bordos de complexos de granito e pegmatitas, así como en filóns de cuarzo, onde aparece asociada a outros minerais como o rutilo e a andalucita.

Pola súa dureza é tamén común encontrala en depósitos aluviais.

Localización e extracción
-------------------------

Encontráronse cristais de até 5 cm de tamaño en Xeorxia (EUA), Suíza, Suecia e Austria. A variedade escorzalita é moi abundante en pegmatitas do Brasil.

Empregouse como pedra preciosa ornamental, aínda que de pouco valor.

Notas
-----

1. ↑  María Moliner, "Diccionario de uso del español". Ed. Gredos (1992). ISBN 84-249-1344-2

* 
*

Véxase tamén
------------

* Datos sobre localización de lazulita
* Sitio web con datos de lazulita
* Galería de minerais con información de lazulita

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q412651
* EBID: ID
* GEC: 0269793
* MAG: 2781369778
* Mindat: 29301

 |
**Francis John Byrne**, nado en 1934 e finado o 30 de decembro de 2017, foi un historiador irlandés.

Traxectoria
-----------

Nado en Shanghai, onde o seu pai, un home de Dundalk, era capitán dun barco no río Amarelo, Byrne foi evacuado coa súa nai a Australia cando estoupou a segunda guerra mundial. Despois da guerra, a súa nai regresou a Irlanda, mentres que o seu pai father, que sobrevivira como prisioneiro en mans dos xaponeses, volveu ocupar o traballo como mestre do porto.

Byrne asistiu ó Blackrock College no Condado de Dublín, onde aprendeu latín e grego antigo, ademais do chinés que aprendeu na súa estadía en Shanghai. Estuou Historia antiga de Irlanda na University College Dublin, onde se graduou con honras. Estudou paleografía e latín medieval en Alemaña, e despois foi lector de linguas celtas en Suecia, antes de regresar á University College en 1964 para ocupar unha cátedra

A obra máis coñecida de Byrne é *Irish Kings and High-Kings* (1973). Foi editor adxunto de *New History of Ireland* (9 volumes) da Real Academia de Irlanda. Publicouse un festschrift na súa honra en 1999 coa edición do seu antigo alumno Alfred P. Smyth.

Notas
-----

1. ↑  "Death Notice Of Prof. Francis John Byrne, Monkstown, Dublin, Ireland". *rip.ie*. Consultado o 13 de abril de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3427675
* WorldCat
* VIAF: 76330353
* BNB: ID
* GND: 123159334
* ISNI: 0000 0001 1075 6395
* LCCN: n50032952
* NKC: jn20031223020
* NTA: 069295921
* SUDOC: 028424883

 |
O **Convento de Cristo** en Tomar, (Portugal), pertenceu á Orde do Temple e é un dos principais monumentos da arquitectura portuguesa. Fundado en 1162 polo Gran Mestre do Temple en Portugal, Gualdim Pais, o Convento de Cristo aínda conserva recordos deses monxes cabaleiros e dos seus herdeiros no cargo, a Orde de Cristo, que fixeron deste edificio a súa sede. Baixo o infante Henrique o Navegante, mestre da orde dende 1418, foron construídos os claustros entre a deambulatorio e a fortaleza dos Templarios, pero as maiores modificacións executáronse no reinado de Xoán III de Portugal (1529-1557). Arquitectos como João de Castilho e Diogo de Arruda procuraran expresar o poder da Orde construíndo a igrexa que acadou o seu máximo esplendor na portada principal asinada por João de Castilho e as dúas fiestras da fachada occidental, a inferior de Arruda e a superior de Castilho, e os claustros , dous deles góticos e seis en estilo renacentista de deseño de João de Castilho.

Trátase dunha construción periurbana, que se atopa no acumio dun outeiro que domina a chaira onde se estende a cidade. Está arrodeado polas murallas do castelo de Tomar. Ámbolos elementos foron declarados Patrimonio da Humanidade pola Unesco o 30 de xuño de 1983.

Hoxe en día é un espazo cultural, turístico e de devoción. A arquitectura contén elementos románicos, góticos, manuelinos, renacentistas, manieristas e barrocos.

Galería de imaxes
-----------------

  

* Convento de Cristo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Convent of Christ in Tomar" (en inglés). UNESCO Culture Sector. Consultado o 11 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Convento de Cristo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Ealo de Sá, Mª. Col. Alberto Luna,*El arquitecto Juan de Castillo. El constructor del mundo*, Etnocantabria, 2009, ISBN 97-8846-134-9357.

### Ligazóns externas

* Información do Convento de Cristo, Tomar *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q736692
* WorldCat
* VIAF: 150199921
* GND: 4765316-4
* LCCN: n88073158
* Structurae: 20009205
* SUDOC: 087662213
* WHC: 265

 |