**Aldous Leonard Huxley**, nado en Godalming o 26 de xullo de 1894 e finado o 22 de novembro de 1963, foi un escritor inglés que emigrou aos Estados Unidos. Membro da recoñecida familia de intelectuais Huxley. Coñecido polas súas novelas e o seu grande abano de ensaios, publicou, tamén, relatos curtos, poesía, libros de viaxe e historias para películas e guións. Mediante as súas novelas e ensaios, Huxley exerceu como crítico dos roles sociais, as normas e os ideais. Interesouse, así mesmo, polos temas espirituais, como a parapsicoloxía e a filosofía mística, sobre as que escribiu varios libros. Ao final da súa vida Huxley era considerado como un líder do pensamento moderno.

Traxectoria
-----------

Foi o terceiro fillo do escritor Leonard Huxley e da súa primeira esposa, Julia Arnold, amais de neto de Thomas Henry Huxley (1825-1895, naturista de sona e editor de Charles Darwin), irmán de Julian Huxley Premio Nobel en 1963 e primeiro director da UNESCO. Era parente do escritor Thomas Arnold, do crítico Matthew Arnold e de Humphry Ward, quen foi unha verdadeira nai para Aldous cando este perdeu á súa.

Aldous foi un mozo estudoso. Ao ser o seu pai biólogo, empezou a súa aprendizaxe no seu laboratorio, logo continuou os seus estudos nunha escola chamada Hillside, onde a súa nai traballou ata que caeu doente.

A súa nai, Julia, morreu en 1908, cando Aldous tiña tan só 14 anos, logo a súa irmá Roberta morreu no mesmo mes. Tres anos despois, Aldous contraeu queratite punctata e iso danou a súa vista seriamente. O seu irmán máis vello, Noel, suicidouse en 1914. Cando estalou a Primeira Guerra, os seus problemas de visión evitaron o seu illamento. Huxley, prestou o seu servizo, voluntariamente, cortando leña, traballando nunha oficina do Ministerio de Aviación e ditando clases. Ao recuperarse da súa enfermidade visual, puido ingresar na Universidade de Oxford.

### Comezos literarios

Escribe a súa primeira novela (non publicada) aos 17 anos e empeza a escribir, seriamente, aos 20. Xornalista e crítico de arte, viaxa a por todo o mundo e relaciónase coa intelectualidade da época. En París frecuenta aos surrealistas e escribe varios ensaios sobre este tema.

En 1916, Huxley ingresou na revista *Oxford Poetry*, fundada por un grupo de poetas novos. Publicou dous volumes de poemas titulados *The Burning Wheel* en 1916 e en 1920 *Leda*. Durante a segunda guerra mundial xa era un coñecido satírico e pensador social. Aldous viviu moito tempo en Garsington Manor. En *Crome Yellow* caricaturizou a vida de Garsington. Casou con Maria Nys, á cal coñeceu en Garsington.

Moi preocupado polos trastornos que experimenta a civilización occidental, escribe, durante os anos 30, interesantes libros que tratan da grave ameaza que representa a maridanza do poder co progreso científico. Escribe, así mesmo, contra a guerra e o nacionalismo, *Eyeless in Gaza*.

As súas previsións respecto da futura evolución da tecnoloxía e a sociedade nos medios do século XX acharon a súa expresión en *Un feliz mundo novo*, onde suscitaba un sistema de castes, control e dominación exercido para manter a orde e a felicidade.

Pasou longas tempadas en Italia durante os anos 30, ata que en 1937 foi a California, do mesmo xeito que ao seu amigo Gerald Heard, foille denegada a cidadanía debido a que se negou a declarar que o seu pacifismo proviñese dalgún ente relixioso.

En 1938 Aldous coñeceu a Jiddu Krishnamurti, do cal admirou os seus ensinos. Converteuse á relixión Vedantista, e introduciu a Christopher Isherwood no seu círculo. Tempo despois escribiu o seu libro *The Perennial Philosophy* con valores espirituais e ideas místicas.

### Últimos anos

Por mor da súa enfermidade, a súa vista era débil, malia a súa leve recuperación. En 1939 grazas a Margaret Corbett e o Método Bates, logrou mellorar a súa visión en gran medida. Á mantenta diso, escribiu un libro, *The Art of seeing*, no que explicaba que, por primeira vez, en 25 anos, podía ler sen problemas.

Anos despois, practicou a meditación e fíxose adicto ao vexetarianismo. Un dos seus traballos posteriores máis brillantes foi *The Devils of Loudun* (1952), un complexo estudo dunha posesión demoníaca na Francia do século XVII.

Os seus traballos, neste momento, estaban fortemente influídos polo misticismo e polas súas experiencias coa mescalina, a cal probou invitado polo psiquiatra Humphry Osmond en 1953. O descubrimento das substancias psicodélicas (mescaline, LSD, psilocybine) e o grande interese que as mesmas presentan -utilizadas nun contexto específico- para o descubrimento do espírito, leváronlle a escribir *The doors of perception* (a cal serviu de inspiración para a banda The Doors) e en *Heaven and Hell*.

A súa esposa, María, morreu de cancro de mama en 1955. En 1956, casou con Laura Archera, que tamén era escritora e escribiu unha biografía de Aldous. En 1960, foille diagnosticado un cancro de gorxa, e nos anos que lle seguiron escribiu *Island.*. Rexeitou o título de "Cabaleiro da coroa británica". As súas ideas axudaron a formar o *Human Potential Movement*. Foi invitado a dar charlas en prestixiosas universidades.

No seu leito de morte, incapaz de pronunciar unha palabra pediulle, por escrito, á súa esposa: 100 µg de LSD intramuscular. Morreu pacificamente a mañá seguinte.

Aldous dicía que un momento tan importante como a morte nunca debía ser afrontado baixo o estupor proporcionado polos sedantes, senón baixo a claridade dos psicodélicos. O anuncio da súa morte viuse escurecido pola de John F. Kennedy, que ocorreu o mesmo día que a do escritor irlandés C.S. Lewis.

Obra
----

* *Crome Yellow* (1921), novela
* *Antic hay* (1923), novela
* *Jesting pilate: the diary of a journey* (1926), ensaio
* *Point counter point* (1928), novela
* *Brave New World* (1932), novela. Traducida ao galego como *Un feliz mundo novo* (1996) por Anxo Romero Louro para Ed. Xerais e como *Un espléndido mundo novo* (2021) por Alejandro Tobar Salazar para Faktoría K.
* *The Art of seeing* (1932), ensaio crítico
* *Eyeless in Gaza* (1936), novela
* *Vello morre o cisne* (1939), novela
* *A súa Eminencia gris*(1941), novela
* *Time must have a stop* (1944), novela
* *Os Corvos do xardín* (*The Crows of Pearblossom*, 1944)
* *The Perennial Philosophy* (1946), ensaio crítico
* *Ape and essence* (1948), novela
* *Themes and variations* (1950), ensaio
* *The Devils of Loudunin* (1952), ensaio crítico
* *The doors of perception* (1954), ensaio
* *Do what you will* (1956), ensaio
* *Heaven and Hell* (1956), ensaio
* *Brave New World Revisited* (1958), ensaio
* *Island* (1962), novela
* *Literature and science* (1963), ensaio
* *The genius and the goddess (1955) novela*
* *Two or three graces and other stories*

Notas
-----

1. ↑  "Un feliz mundo novo". *bibliotraducion.uvigo.es*. Consultado o 2022-01-27.
2. ↑  "Un espléndido mundo novo". *bibliotraducion.uvigo.es*. Consultado o 2022-01-27.
3. ↑  Ficha da obra en SM/Xerme Edicións.
4. ↑  Traducida por Isabel Soto, ilustrada por Pep Montserrat e publicada en 2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Aldous Huxley*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81447
* WorldCat
* VIAF: 71392434
* Allmovie: p161506
* AlloCiné: 6719
* BAV: ADV10265756
* BIBSYS: 90089894
* BiTraGa: 794
* BLBNB: 000224471
* BMT: 52459
* BNA: 000056055
* BNB: ID
* BNCHL: 000040471
* BNE: XX1721461
* BNF: 11908111q
* BRE: 4728252
* BVMC: 37746
* CANTIC: a11056496
* CERL: cnp01503698
* CiNii: DA0051240X
* DeutscheBio: 118555081
* Dialnet: 130411
* Discogs: 432865
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000818193
* Europeana: ID
* FAST: 54773
* Filmportal: ID
* GEC: 0033261
* GND: 118555081
* Gutenberg: 780
* IBDB: 3989
* ICCU: CFIV030798
* IMDb: nm0404717
* IMSLP: ID
* ISNI: 0000 0001 2281 6383
* LCCN: n80057246
* LibraryThing: huxleyaldous
* LibriVox: 1538
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000000417
* NDL: 00444123
* NKC: jn19990003772
* NLA: 36061249
* NLG: 158727
* NNDB: 000059085
* NPG: mp02343
* NTA: 069204780
* OBP: ID
* ODNB: 34082
* OL: OL19767A
* openMLOL: 21973
* PTBNP: 41529
* SELIBR: 242878
* SNAC: w6222snx
* SUDOC: 026929287
* TESF: huxley\_aldous
* Theatricalia: 1d5v
* TMDb: 89860
* Treccani: aldous-leonard-huxley
* ULAN: 500250227
* UNZ: HuxleyAldous
* WikiTree: Huxley-517
* zbMATH: huxley.aldous-leonard

 |