**José Rafael de Pombo y Rebolledo**, nado en Bogotá, República de Nova Granada, o 7 de novembro de 1833 e finado en Bogotá, Colombia o 5 de maio de 1912, foi un escritor, poeta, fabulista, tradutor, intelectual e diplomático colombiano.

Biografía
---------

Fillo de Lino de Pombo O'Donell e Ana María Rebolledo, ámbolos dous pertencentes a familias da aristocracia de Popayán. Cando o xeneral Francisco de Paula Santander designou a Lino de Pombo como secretario de Relacións Interiores e Exteriores, este aceptou e viaxou dende Popayán coa súa familia a Bogotá. Ao chegar a familia a Bogotá, Ana María Rebolledo tiña nove meses de embarazo, dando pois en pouco tempo a luz ao seu primoxénito José Rafael de Pombo.

Dona Ana ensinou a Rafael as primeiras letras. Á idade de once anos ingresou no Seminario. O estudo do latín fixo del un destro tradutor dos clásicos. Marcelino Menéndez Pelayo opinou acerca das súas traducións: "Non as hai máis valentes e atrevidas na nosa lingua". Dos poetas greco-latinos traduciu o episodio de Laoconte de Virgilio e a Horacio. Tamén traduciu ao castelán "O poeta moribundo", de Alphonse de Lamartine, e o soliloquio do *Hamlet* de Shakespeare.

Despois de residir dezasete anos nos Estados Unidos, regresou a Bogotá, onde traballou como tradutor e xornalista, onde fundaría varios xornais, entre os cales son de destacar *El Cartucho* e *El Centro.* Tamén traballou como libretista de ópera, así no caso de *Ester*.

Foi premiado nunha cerimonia de coroación como *Poeta Nacional de Colombia*, nunha homenaxe que se lle tributou no Teatro Colón de Bogotá o día 20 de agosto de 1905. O 6 de febreiro de 1912 substituíu a Manuel María Mallarino como membro da Academia Colombiana da Lingua, da que foi Secretario perpetuo. Segundo Antonio Gómez Restrepo, crítico literario e testamentario designado por Pombo minutos antes do seu falecemento, o escritor tras a cerimonia recluíuse en cama, decaendo a súa saúde progresivamente até a morte, o 5 de maio de 1912. En 1983 foi inaugurada a Fundación Casa Rafael Pombo en homenaxe póstuma.

A lei 88 do 16 de novembro de 1912, honrou a memoria de Rafael Pombo nomeándoo *Gloria das Letras Nacionais*.

Pombo publicou as súas poesías, salvo algunhas edicións por petición de amigos. Nos seus últimos recolleu e ordenou a súa produción literaria dispersa en diversos medios impresos da época e en manuscritos que gardaba entre as súas pertenzas. Tras o seu falecemento, a súa habitación foi selada e só case catro anos despois, emitida unha orde por parte dun tribunal a fin de facer os inventarios do que deixase, realizouse a compilación da súa obra poética.

Escolla de obras
----------------

Biblioteca infantil da fundación Pombo na súa casa natal.
Da súa obra infantil hai que mencionar *El renacuajo paseador*, tamén coñecida como *Rinrin Renacuajo*, *Mirringa mirronga*, *La pobre viejecita*, *Simón el bobito*, *El Mosquito Feliz* e *El gato bandido*.

* Tamén son populares: Pastorcita, Juan matachín, Cutufato e o seu gato, O neno e a bolboreta, O sete vidas de gato, *As flores* e *Mosca grande*.

Notas
-----

1. ↑  Acuerdo del Concejo Municipal de Bogotá por el cual se destina un lugar en el Cementerio para guardar los restos del poeta Rafael Pombo
2. ↑  *Biografiasyvidas.com* Biografía de Pombo.
3. ↑  Banco da República (Colombia).
4. ↑  "Versión narrada e ilustrada". Arquivado dende o orixinal o 22 de marzo de 2016. Consultado o 12 de novembro de 2016.
5. ↑  "Versión narrada e ilustrada". Arquivado dende o orixinal o 19 de marzo de 2016. Consultado o 12 de novembro de 2016.
6. ↑  "Versión narrada e ilustrada". Arquivado dende o orixinal o 22 de marzo de 2016. Consultado o 12 de novembro de 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1661285
* WorldCat
* VIAF: 79400080
* BIBSYS: 90756114
* BNE: XX955354
* BNF: 12308318s
* BVMC: 39964
* CANTIC: a10336047
* CiNii: DA16807209
* FAST: 86169
* GND: 118792768
* ISNI: 0000 0001 1772 162X
* LCCN: n82012180
* NDL: 001159507
* NKC: xx0265797
* NTA: 074979809
* OL: OL608856A
* PTBNP: 181227
* SNAC: w6876f45
* SUDOC: 031963692

 |