| Raíña |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| Filo: | Basidiomycota |
| Clase: | Agaricomycetes |
| Orde: | Agaricales |
| Familia: | Amanitaceae |
| Xénero: | *Amanita* |
| Especie: | ***A. caesarea*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Amanita caesarea'**(Scop.) Pers. 1801 |
| Sinonimia |
| * Agaricus aurantiacus Bull.
* Agaricus aurantius Bull.
* Agaricus aureus Batsch
* Agaricus caesareus Schaeff.
* Agaricus caesareus Scop.
* Amanita aurantia (Bull.) Lam.
* Fungus caesareus (Schaeff.) Kuntze
* Venenarius caesareus (Scop.) Murrill
* Volvoamanita caesarea (Scop.) E. Horak
 |

A **raíña** ou **amanita dos Césares** (*Amanita caesarea*), é un cogomelo comestíbel, nativo do sur de Europa e pertencente á familia Amanitaceae e á orde Agaricales. Aseméllase á *Amanita arkansana* e mais á *Amanita jacksonii*. As súas esporas son brancas. A súa carne ten un sabor e un recendo agradábeis, polo que é un cogomelo moi apreciado, podendo consumirse incluso cru.

Aínda que ás veces aparece, é rara en Galiza.

Etimoloxía
----------

O seu nome común deriva do feito de ter sido un dos cogomelos favoritos dos emperadores romanos. O nome de *raíña* tamén vén por ser un dos cogomelos máis apreciados.

O seu basónimo é *Agaricus caesareus* Scop. 1772.

Hábitat e desenvolvemento
-------------------------

O seu corpo frutífero desenvólvese entre o verán e o outono. Localízase especialmente nas rexións cálidas das zonas meridionais de Europa. Amosa preferencia polos terreos silíceos e clareiros dos bosques, atopándoselle principalmente baixo sobreiras, aciñeiras, carballos, castiñeiros e, ocasionalmente, coníferas. Polas condicións axeitadas é abundante na Serra de Gata (España). En Galiza non é moi común, xa que prefire zonas mediterráneas, porén tense visto algúns anos en bosques e carballeiras coma en Gondomar

Descrición
----------

A *Amanita caesarea* ten un sombreiro de entre 8 e 20 cm de diámetro, de cor alaranxada, laranxa viva ou laranxa moi forte, con cutícula lisa e separábel. En exemplares novos, o sombreiro é hemisférico e vaise aplanando conforme se desenvolve o esporocarpo. As lamelas son de cor amarela dourada, e o pé da mesma cor, cilíndrico, provisto no seu terzo superior dun anel amarelo, e adoita medir entre 8 e 15 cm de alto e de 2 a 3 cm de diámetro. A volva é grande, branca e membranosa. Cando comeza a medrar ten a aparencia do interior dun ovo de galiña, semellando a volva á clara branca ou abrancazada e o píleo emerxente do fungo á xema amarela.

Gastronomía
-----------

Pódese comer o cogomelo tanto frixido coma cru, ou cortado en toros finos e macerados con aceite de oliva.

Observacións
------------

Cómpre distinguila do rebentabois (*Amanita muscaria*), de chapeu avermellado ou escarlata, lixeiramente cóncavo, case hemisférico en exemplares novos e máis achatado en exemplares maduros, xa que é tóxica e posúe propiedades psicoactivas.

O *ovo da raíña* é comestíbel e doce, mais é pequeno e pode ser, para os ollos menos preparados, confundido co extremamente velenoso ovo da especie cacaforra da morte (*Amanita phalloides*).

Galería de imaxes
-----------------

* Raíñas en fase *ovo*, antes de se desenvolver completamente o basidiocarpo.
* Raíñas en varios estadios de desenvolvemento.
* Á dereita, o ovo do velenoso pan da morte (*Amanita phalloides*), e á esquerda, o de *Amanita cesarea*.
* Os ovos das dúas especies abertos.
* Raíña na súa idade media.
* *Amanita caesarea* lista para o consumo.

Notas
-----

1. ↑  Nomes vulgares galegos recomendados por VV. AA. (2012) *Vocabulario forestal*, Santiago de Compostela, Universidade de Santiago de Compostela / Deputación de Lugo
2. ↑  Kirk, P.M.; Cannon, P.F.; Minter, D.W.; Stalpers J.A. (2008). *Dictionary of the Fungi* (10ª ed.). Wallingford: CABI. pp. 12-13. ISBN 0-85199-826-7.
3. ↑  Blog con imaxes deste cogomelo en Galiza -
4. 1 2

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Amanita dos Césares*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Amanita dos Césares*** |

Outros artigos
--------------

* *Amanita* (xénero)

### Ligazóns externas

* Fungos de Galiza e Norte de Portugal
* Descrición de *A. caesarea*

| * v
* c
* e
Micoloxía |
| --- |
| Terminoloxía | cogomelo, fungo; micorriza; anel, asco, basidio,  cortina, esporóforo, esporocarpo, espora, estipe, gleba, hifa, himenio, lamela, lévedo, micelio, mofo, píleo, veo, veo universal, volva |
| Especies | *Agaricales* (*Agaricus*: bóla de neve, champiñón común, fungo dos lameiros), *Amanita* (amanita branca, amanita dos Césares, cacaforra da morte, cacaforra dourada, francesiña, rebentabois), *Boletus*, cantarela, carallán, cerrote, cogomelo dos lamigueiros, cornizó, feixó do demo, fungato, matacandil, mildio, netorra, níscaro, oídio, pé azul, peido de lobo, pleuroto, ratiño, tortullo, trufa |
| Taxonomía e recursos | Index Fungorum, ascomicetos, basidiomicetos, Intoxicación por cogomelos velenosos, Fungos de Galicia, Os cogomelos na cultura popular galega |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220662
* BRE: 4673970
* MAG: 2779725687

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 60462
* EOL: 161521
* EPPO: AMANCS
* Fungorum: 208468
* GBIF: 5240269
* iNaturalist: 204588
* IRMNG: 10381934
* IUCN: 125433663
* MycoBank: 208468
* NCBI: 67695
* TAXREF: 38993

 |