**Glenn Theodore Seaborg**, nado en Ishpeming (Míchigan) o 19 de abril de 1912 e finado en Lafayette (California) o 25 de febreiro de 1999, foi un químico estadounidense, gañador do Premio Nobel de Química en 1951 por "descubrimentos na química dos elementos transuránicos", contribuíndo ao descubrimento e illamento de dez elementos químicos, desenvolveu o concepto de *elemento actínido* e foi o primeiro en propor a serie actínida, que deixa fixa a disposición actual da táboa periódica dos elementos.

Obra
----

Theodore Seaborg pasou a maior parte da súa carreira como educador e investigador científico na Universidade de California, Berkeley, onde chegou a ser profesor adxunto. Seaborg foi conselleiro científico sobre enerxía nuclear de dez presidentes, desde Truman ata Clinton, sendo ademais presidente da Comisión Americana para Enerxía Atómica desde 1961 ata 1971, onde estivo a favor tanto do uso comercial como pacífico da enerxía nuclear. Durante a súa carreira traballou no control de armamentos. Foi un dos asinantes do Informe Franck e contribuínte para alcanzar o Limited Test Ban Treaty, o tratado de non proliferación de armas atómicas (coñecido polas súas siglas en inglés **NPT** *Nuclear Non-Proliferation Treaty*), e o *Comprehensive Test Ban Treaty*. Seaborg foi moi coñecido pola súa dedicación ao ensino da ciencia e dedicación á investigación. Foi un dos colaboradores do informe *A Nation at Risk* (*Unha nación en risco*, en galego) cando o presidente Reagan formaba parte da National Commission on Excellence in Education, e foi o principal autor do Informe Seaborg sobre a Ciencia Académica, elaborado nos últimos días da administración de Eisenhower.

Seaborg foi un dos principais codescubridores de dez elementos químicos: plutonio, americio, curio, berkelio, californio, einsteinio, fermio, mendelevio, nobelio e o *elemento 106* (cuxo nome é o seaborgio, denominado así na súa honra cando Seaborg aínda vivía). Desenvolveu máis dun centenar de isótopos atómicos, e concédeselle o crédito de realizar unha contribución importante na separación do isótopo de uranio usado na bomba de Hiroxima. Posteriormente fixo descubrimentos na área de medicina núclear, desenvolvendo sistemas para a detección de tumores, un dos máis notables é o iodo 131, empregado no tratamento das enfermidades da tiroide. Débense ter en conta ademais os seus traballos teóricos no desenvolvemento do *concepto dos actínidos* que toman parte das series actínidas, así como das lantánidas, na táboa periódica. Seaborg propuxo a localización que na actualidade coñecemos nas series transactínidos e superactínidos. Tras compartir en 1951 o Premio Nobel de Química con Edwin Mattison McMillan, recibiu aproximadamente 50 doutoramentos honorarios e moitísimas outras honras. Os epónimos dedicados a Seaborg son tamén numerosos: desde elementos atómicos ata asteroides. Seaborg foi autor dunha gran cantidade de artigos, habendo participado na elaboración de máis de 50 libros. A súa lista de publicacións mantén a mellor marca de entradas en *Who's Who*.

Traxectoria
-----------

Seaborg, de parentes suecos, naceu en Ishpeming, Míchigan, fillo de Herman Theodore (Ted) e Selma Olivia Erickson Seaborg. Tivo só unha irmá, Jeanette. Cando Glenn Seaborg era neno, a familia trasladouse a un predio ao sur dos Ánxeles, que agora pertence ao concello de South Gate. El levou un diario coas súas actividades desde 1927 ata que en 1989 sufriu un infarto. De mozo fascinábanlle os deportes e o cine, o interese pola ciencia non foi posible ata que coñeceu a un profesor de física e química que o inspirou (o nome é Dwight Logan Reid, profesor no David Starr Jordan High School no barrio de Watts, xa na cidade dos Ánxeles.

Graduouse en Jordan en 1929, foi o primeiro da súa clase e graduouse en química pola Universidade de California en 1934. En UCLA foi invitado por un profesor alemán para que se entrevistase con Albert Einstein, experiencia que tivo un profundo impacto en Seaborg. Seaborg traballou durante eses anos como empaquetador de froitas e asistente de laboratorio.

### Traballo como graduado

Estudou o seu doutoramento en química en 1937 na Universidade de California, Berkeley, e a súa tese doutoral versou sobre a dispersión inelástica dos neutróns (foi alí onde acuñou o termo *nuclear spallation*). Foi membro da fraternidad profesional de química Alpha Chi Sigma. Como estudante graduado na década de 1920, Seaborg desenvolveu investigacións en *wet chemistry* coa axuda do seu conselleiro Gilbert Newton Lewis, e xunto a el publicou tres artigos sobre a teoría dos ácidos e bases. Seaborg estudou con detalle o texto *Applied Radiochemistry* (*Radioquímica aplicada*), de Otto Hahn, do Instituto Kaiser Guillermo para a Química en Berlín, co cal o seu interese pola investigación terminou de profundarse. Durante varios anos, Seaborg conduciu importantes investigacións sobre radioactividade artificial empregando o ciclotrón de Lawrence en Berkeley. Alí comezou a coñecer a fisión nuclear Seaborg empezou por aqueles anos a ser experto en ciencia nuclear e isto chamou a atención de Robert Oppenheimer. Oppenheimer tiña a reputación de proporcionar longas respostas, a miúdo profundas e bastante prolongadas sen que se acabase a pregunta por parte do interlocutor. Seaborg acadou o costume de facer preguntas de formulación rápida, expostas ás veces de forma velada, isto fixo que tivese unha boa reputación de persoa sucinta.

### Pioneiro da química nuclear

Seaborg permaneceu na Universidade de California, Berkeley, para terminar a súa investigación de postdoctourado. Continuou co traballo de Frederick Soddy sobre as investigacións dos isótopos e contribuíu ao descubrimento de máis de 100 isótopos de diferentes elementos. Empregando un dos ciclotróns do seu profesor Lawrence, John Livingood, Fred Fairbrother e Seaborg crearon un novo isótopo do ferro, o ferro 59 (**Fe-59**) en 1937. O ferro-59 foi útil nos estudos da hemoglobina no sangue humano. En 1938, Livingood e Seaborg colaboraron para crear un importante isótopo do iodo, o Iodo-131 (I-131), isótopo que aínda se emprega hoxe en día para o tratamento da tiroides. (Moitos anos despois esta contribución fixo que se puidese prolongar a vida da súa nai.) Como resultado destas e outras contribucións, Seaborg foi aclamado como pioneiro nas aplicacións de medicamento nuclear, ademais de ser un dos máis prolíficos descubridores de isótopos.

No ano 1939 empezou a ser instrutor en química na UC Berkeley, e foi ascendido a profesor asistente en 1941 e profesor en 1945. O físico da UC Berkeley Edwin McMillan dirixiu o equipo que descubriu o elemento 93, neptunio, en 1940. En novembro de 1940, McMillan foi persuadido para abandonar Berkeley temporalmente para asistir con urxencia a necesidade de investigación na tecnoloxía do radar. Como Seaborg e os seus colegas perfeccionaran os métodos de McMillan de oxidación-redución para illar o neptunio, Seaborg solicitoulle a McMillan continuar coa colaboración de investigación no elemento 94. McMillan aceptou. Seaborg foi o primeiro en elaborar un informe coa emisión alfa que era proporcional só a unha fracción do elemento 93, en observación. A primeira hipótese desta emisión era a contaminación das mostras con uranio. Pero unha análise máis detallada das emisións de partículas alfa mostrou a existencia do elemento 93. En febreiro de 1941, Seaborg e os seus colaboradores fixeron o descubrimento do elemento que cambiaría a historia da humanidade, o elemento 93, que posteriormente denominou *plutonio*. O plutonio é relativamente estable, e decae rapidamente mediante a emisión de partículas alfa en neptunio. No mesmo ano produciu plutonio, en 1941, descubriu o isótopo U235 que aparece só en certas condicións.

Notas
-----

1. ↑  "The Nobel Prize in Chemistry 1951". *NobelPrize.org* (en inglés). Consultado o 2022-11-30.
2. ↑   Arquivado 24 de outubro de 2007 en Wayback Machine. "Glenn T. Seaborg: Citizen-Scholar," Glenn T. Seaborg Center Website, Northern Michigan University.
3. ↑   Arquivado 14 de outubro de 2004 en Wayback Machine. Sitio do Laboratorio Lawrence Berkeley
4. ↑  "Glenn T. Seaborg - His Biography". *www2.lbl.gov*. Consultado o 2022-11-30.
5. ↑   Arquivado 29 de setembro de 2006 en Wayback Machine. Sitio do Instituto Seaborg
6. ↑  Seaborg, Glenn T. and Eric Seaborg, *Adventures in the Atomic Age: From Watts to Wáshington.* (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2001), 13-14. ISBN 0-374-29991-9
7. ↑   Arquivado 31 de decembro de 2006 en Wayback Machine. Biografía de Seaborg
8. ↑  Seaborg, Glenn T. and Eric Seaborg, *Adventures in the Atomic Age: From Watts to Wáshington.* (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2001), 57-59. ISBN 0-374-29991-9
9. ↑  Seaborg, Glenn T. and Eric Seaborg, *Adventures in the Atomic Age: From Watts to Wáshington.* (New York: Farrar, Straus and Giroux, 2001), 26. ISBN 0-374-29991-9
10. ↑   Arquivado 10 de febreiro de 2009 en Wayback Machine. Sitio do National Atomic Museum
11. ↑  "Glenn Seaborg Timeline of His Life". *www2.lbl.gov*. Consultado o 2022-11-30.
12. ↑  Jackson, David J. and W. K. H. Panofsky, Biographical Memoirs: Edwin Mattison McMillan, National Academies Press, online at
13. ↑  Delphine Farmer, An Elementary Problem, *Berkeley Science Review*, 1:1, 2001, online at

Véxase tamén
------------

* Premio Nobel de Química

### Ligazóns externas

* Páxina web do Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1951 *(en inglés)*
* Biografía na páxina do Instituto Nobel *(en inglés)*

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Otto Paul Hermann Diels e Kurt Alder** | **Premio Nobel de Química**1951 | Sucesor:**Archer John Porter Martin e Richard Laurence Millington Synge** |

| * v
* c
* e
Laureados co Premio Nobel de Química |
| --- |
| 1901–1925 | 
* 1901: van 't Hoff
* 02: E.Fischer
* 03: Arrhenius
* 04: Ramsay
* 05: von Baeyer
* 06: Moissan
* 07: Buchner
* 08: Rutherford
* 09: Ostwald
* 10: Wallach
* 11: Curie
* 12: Grignard, Sabatier
* 13: Werner
* 14: Richards
* 15: Willstätter
* 18: Haber
* 20: Nernst
* 21: Soddy
* 22: Aston
* 23: Pregl
* 1925: Zsigmondy

 |
| 1926–1950 | 
* 1926: Svedberg
* 27: Wieland
* 28: Windaus
* 29: Harden, von Euler‑Chelpin
* 30: H.Fischer
* 31: Bosch, Bergius
* 32: Langmuir
* 34: Urey
* 35: F.Joliot‑Curie, I.Joliot‑Curie
* 36: Debye
* 37: Haworth, Karrer
* 38: Kuhn
* 39: Butenandt, Ružička
* 43: de Hevesy
* 44: Hahn
* 45: Virtanen
* 46: Sumner, Northrop, Stanley
* 47: Robinson
* 48: Tiselius
* 49: Giauque
* 1950: Diels, Alder

 |
| 1951–1975 | 
* 1951: E. McMillan, Seaborg
* 52: Martin, Synge
* 53: Staudinger
* 54: Pauling
* 55: du Vigneaud
* 56: Hinshelwood, Semenov
* 57: Todd
* 58: Sanger
* 59: Heyrovský
* 60: Libby
* 61: Calvin
* 62: Perutz, Kendrew
* 63: Ziegler, Natta
* 64: Hodgkin
* 65: Woodward
* 66: Mulliken
* 67: Eigen, Norrish, Porter
* 68: Onsager
* 69: Barton, Hassel
* 70: Leloir
* 71: Herzberg
* 72: Anfinsen, Moore, Stein
* 73: E.O.Fischer, Wilkinson
* 74: Flory
* 1975: Cornforth, Prelog

 |
| 1976–2000 | 
* 1976: Lipscomb
* 77: Prigogine
* 78: Mitchell
* 79: Brown, Wittig
* 80: Berg, Gilbert, Sanger
* 81: Fukui, Hoffmann
* 82: Klug
* 83: Taube
* 84: Merrifield
* 85: Hauptman, Karle
* 86: Herschbach, Lee, Polanyi
* 87: Cram, Lehn, Pedersen
* 88: Deisenhofer, Huber, Michel
* 89: Altman, Cech
* 90: Corey
* 91: Ernst
* 92: Marcus
* 93: Mullis, Smith
* 94: Olah
* 95: Crutzen, Molina, Rowland
* 96: Curl, Kroto, R. E. Smalley
* 97: Boyer, Walker, Skou
* 98: Kohn, Pople
* 99: Zewail
* 2000: Heeger, MacDiarmid, Shirakawa

 |
| 2001– | 
* 2001: Knowles, Noyori, Sharpless
* 02: Fenn, Tanaka, Wüthrich
* 03: Agre, MacKinnon
* 04: Ciechanover, Hershko, Rose
* 05: Grubbs, Schrock, Chauvin
* 06: Kornberg
* 07: Gerhard Ertl
* 08: Shimomura, Chalfie, Tsien
* 09: Ramakrishnan, Steitz, Yonath
* 10: Heck, Negishi, Suzuki
* 11: Dan Shechtman
* 12: Lefkowitz, Kobilka
* 13: Karplus, Levitt, Warshel
* 14: Betzig, Hell, Moerner
* 15: Lindahl, Modrich, Sancar
* 16: Sauvage, Stoddart, Feringa
* 17: Dubochet, Frank, Henderson
* 18: Arnold, Winter, Smith
* 19: Goodenough, Whittingham, Yoshino
* 20: Charpentier, Doudna

 |


| * v
* c
* e
Proxecto Manhattan |
| --- |
| Localizacións | 
* Ames
* Berkeley
* Chicago
* Dayton
* Hanford
* Inyokern
* Los Alamos
* Montreal
* Nova York
* Oak Ridge
* Trinity
* Wendover
* Localizacións de auga pesada

 |  |
| Administradores | 
* Vannevar Bush
* Arthur Compton
* James Conant
* Priscilla Duffield
* Thomas Farrell
* Leslie Groves
* John Lansdale
* Ernest Lawrence
* James Marshall
* Franklin Matthias
* Dorothy McKibbin
* Kenneth Nichols
* Robert Oppenheimer
* Deak Parsons
* William Purnell
* Frank Spedding
* Charles Thomas
* Paul Tibbets
* Bud Uanna
* Harold Urey
* Stafford Warren
* Ed Westcott
* Roscoe Wilson

 |
| Científicos | 
* Luis Alvarez
* Robert Bacher
* Kenneth Bainbridge
* Hans Bethe
* Aage Bohr
* Niels Bohr
* Norris Bradbury
* James Chadwick
* John Cockcroft
* Harry Daghlian
* Enrico Fermi
* Richard Feynman
* Val Fitch
* James Franck
* Klaus Fuchs
* Maria Goeppert-Mayer
* George Kistiakowsky
* George Koval
* Ralph Lapp
* Willard Libby
* Edwin McMillan
* Mark Oliphant
* Norman Ramsey
* Isidor Isaac Rabi
* James Rainwater
* Bruno Rossi
* Glenn Seaborg
* Emilio Segrè
* Louis Slotin
* Henry DeWolf Smyth
* Leo Szilard
* Edward Teller
* Stanisław Ulam
* John von Neumann
* John Wheeler
* Eugene Wigner
* Robert Wilson
* Leona Woods
* Chien-Shiung Wu

 |
| Operacións | 
* Misión *Alsos*
* Bombardeo de Hiroshima e Nagasaki
* Operación *Crossroads*
* Operación *Peppermint*
* Proxecto Alberta
* Silverplate
* Grupo Composto 509
* *Enola Gay*
* *Bockscar*
* *The Great Artiste*

 |
| Armas | 
* Fat Man
* Little Boy
* Bomba Pumpkin
* Thin Man

 |
| Temas relacionados | 
* Acta da Enerxía Atómica de 1946
* Contribución británica
* Chicago Pile-1
* Núcleo Demon
* Carta Einstein–Szilárd
* Audiencia de seguridade de Oppenheimer
* Experimento RaLa
* Comité Executivo S-1
* Proxecto S-50
* Informe Smyth
* Reactor de grafito X-10

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48973
* WorldCat
* VIAF: 98197926
* BIBSYS: 90137028
* BNB: ID
* BNCHL: 000483447
* BNE: XX1170140
* BNF: 120617643
* BRE: 3660583
* CANTIC: a10155090
* CiNii: DA00670648
* DeutscheBio: 119206927
* Dodis: P43209
* EBID: ID
* EGAXA: vtls001174845
* FAST: 1799763
* GEC: 0061531
* GND: 119206927
* ISNI: 0000 0001 1453 0609
* LCCN: n50004895
* Leopoldina: 5201
* LibraryThing: seaborgglenntheodore
* MGP: 128054
* Munzinger: 00000004578
* NDL: 00455958
* NKC: skuk0005183
* NLA: 35486873
* NNDB: 000055580
* NTA: 07248036X
* OL: OL531217A
* PTBNP: 186932
* Scopus: 6701902213
* SNAC: w6571c7v
* SUDOC: 028872231
* WikiTree: Seaborg-5

 |