Éaco e o seu fillo Telamón
**Éaco** foi fillo de Zeus e da ninfa Exina, á súa vez filla do deus do río Asopo. Zeus raptara a Exina e cando Asopo se decatou, rebordou do seu leito para perseguilo, pero Zeus lanzoulle os seus raios e devolveuno ó seu ser .

Naceu na illa Exina (así chamada polo nome da nai), que era unha illa deserta. Pero Éaco quería reinar sobre outros homes, así que lle pediu a Zeus que convertese as abondosas formigas en homes. Zeus accedeu á súa solicitude e xurdiu así un pobo ó que Éaco bautizou como *Mirmidóns* (que significa 'formigas'). Este exército loitará na Guerra de Troia baixo as ordes de Aquiles.

> 
> 
> [Zeus] "*levou a Exina á illa, que entón se chamaba Enone e que na actualidade recibe o nome de Exina na súa lembranza, e uníndose con ela enxendrou un fillo, Éaco. Como este se achaba só na illa converteu en homes as formigas*".
> Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* III, 12, 6)
> 

> 
> 
> "*Posto que Éaco non podía, sen aliados, establecerse por falta de homes, ó contemplar unhas formigas pediu a Xúpiter que lle dera homes para a súa defensa. Entón Xúpiter transformou ás formigas en homes, que foron chamados Mirmidóns, porque en grego se chama 'myrmices' ás formigas*".
> (Hixino: *Fábulas* 52)
> 

Casou con Endeis, filla de Escirón, coa que tivo dous fillos, Telamón e Peleo; outras tradicións só recoñecen como fillo de Éaco a Peleo. Este Peleo foi un dos participantes na partida de caza do xabaril de Calidón , e os dous formaron parte da expedición dos Argonautas xunto a Xasón .

Posteriormente uniuse á ninfa Psámate, unha das fillas de Nereo, aínda que se metamorfoseara en foca para fuxir de Éaco, este alcanzouna e tiveron un fillo: Foco. Foco sobresaía nos xogos atléticos, o que fixo que os irmáns Telamón e Peleo o mataran por celos. Telamón lanzou un disco que foi dar na cabeza de Foco, matándoo, e enterrou o cadáver no bosque, coa axuda de Peleo. Pero Éaco descubriu o crime e desterrounos ós dous: a Telamón a Salamina e a Peleo a Tesalia. Cando Psámate se decatou de que lle mataran o fillo, vingouse converténdose nunha loba que acabou co gando da illa de Exina. 

Esta actuación sobre os seus fillos deulle sona de home extremadamente xusto e piadoso. Por tal motivo resultou elixido para dirixir unha oración a Zeus en nome de toda Grecia para solucionar unha grave seca que sufrían os campos do país. A causa deste mal era o asasinato de Estínfalo, rei de Arcadia, por parte de Pélope, fillo de Tántalo. Logo de matalo, despezouno e esparexeu os restos. Zeus, como castigo, mandara ós campos deixar de dar froito, pero esta pregaria de Éaco logrou o seu perdón.

Existe unha lenda que sitúa a Éaco na construción das murallas de Troia , xunto a Apolo e Poseidón. Unha vez rematada a muralla apareceron tres serpes que intentaron entrar na cidade. As dúas que se achegaron pola parte construída polos deuses morreron, pero a terceira logrou entrar pola parte da muralla construída por Éaco, por un mortal. Apolo entendeu que este feito agoiraba que Troia sería conquistada dúas veces: a primeira, por un fillo de Éaco (que resultou ser Heracles, ó cuxo lado loitaban Telamón e Peleo), e a segunda por Neoptólemo (fillo de Aquiles e bisneto de Éaco).

Á súa morte, Éaco foi nomeado xuíz do Hades, para decidir, xunto a Minos e Radamantis, o destino das almas dos mortos. Segundo Platón (que é o primeiro que menciona a Éaco como xuíz no Hades), Radamantis xulgaba as almas dos orientais e Éaco xulgaba ós occidentais, reservándose Minos o voto decisivo.

Notas
-----

1. ↑  "*Por iso, incluso agora, as súas aguas carrexan carbóns*", escribía Pseudo-Apolodoro (II, 12, 6) no século I a.C.
2. ↑  Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* I, 8, 2.
3. ↑  Pseudo-Apolodoro I, 9, 16.
4. ↑  "*En canto ás fillas de Nereo, vello do mar, Psámata, divina entre as deusas, deu a luz a Foco, unida amorosamente a Éaco, por mediación da dourada Afrodita*" (Hesíodo: *Teogonía* 1004-1006).
5. ↑  "*Éaco foi o máis piadoso de tódolos gregos*" (Pseudo-Apolodoro III, 12, 6).
6. ↑  Crime que quizais cometera o propio Tántalo.
7. ↑  Píndaro cita a Éaco como construtor da muralla, pois era necesaria a participación dun mortal na obra.
8. ↑  Castigados por Zeus a realizar este traballo porque ámbolos deuses, xunto a Hera, intentaran encadealo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Éaco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HESÍODO: ''*Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*, Alianza Editorial, 3ª ed. 2013 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* HIGINO: *Fábulas mitológicas*. Tradución, introdución e notas de Francisco Miguel del Rincón Sánchez. Alianza Editorial 2009.
* OVIDIO: *Metamorfosis*. Tradución de Antonio Ramírez de Verger. Alianza Editorial 3ª ed. 2015, 2ª reimp. 2017, VII, 614-642 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206187
* WorldCat
* VIAF: 65094032
* BMT: 195009
* CERL: cnp00624337
* EBID: ID
* GEC: 0023340
* GND: 12972033X
* Theoi: Rhadamanthys

 |