recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Partido del Trabajo de España** (**PTE**) foi un partido maoísta español activo durante o tardofranquismo e a Transición. En febreiro de 2009, un grupo de exmilitantes refundou o partido.

Historia
--------

O partido foi fundado en 1967 co nome de **Partido Comunista de España (Internacional)** como unha escisión do PSUC na cal se integraron outros pequenos grupos escindidos do PCE. En 1975 cambiou o seu nome e acordou adoptar unha estrutura federal e integrar a Junta Democrática de España, mais un pequeno número de militantes escindiuse e formou de novo o Partido Comunista de España (Internacional). O partido impulsou a fundación da Confederación de Sindicatos Unitarios de Traballadores (CSUT) como brazo sindical en 1976. As súas mocidades organizábanse na Joven Guardia Roja, ata 1973 denominadas Juventudes Universitarias Revolucionarias.

En 1977, incorporouse o Partido Comunista de Unificación e como aínda non estaba legalizado para as eleccións xerais dese ano tivo que organizar coalicións con outros pequenos partidos da esquerda como o Frente Democrático de Izquierdas e a Coalició Electoral Esquerra de Catalunya con ERC que conseguiu 1 deputado.

En 1978 un sector da organización catalá do partido, o Partit del Treball de Catalunya, rompeu co PTE e formou un PTC independente que acabaría dando lugar ao Bloc Català de Treballadors. Nas eleccións de 1979 presentouse coas súas siglas, obtivo 200.000 votos pero ningún deputado. Nese ano fusionouse coa Organización Revolucionaria de los Trabajadores para formar o Partido de los Trabajadores de España que desapareceu ao ano seguinte.

Notas
-----

1. ↑  Wilhelmi, G. (2016). *Romper el consenso: la izquierda radical en la Transición española (1975-1982)*. Siglo XXI de España Editores.
2. ↑  Laiz Castro, C. (2002). *La izquierda radical en España durante la transición a la democracia*. Universidad Complutense de Madrid, Servicio de Publicaciones.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328540
* WorldCat
* VIAF: 145082739
* BNE: XX132049
* BNF: 13124233n
* CANTIC: a11410681
* GEC: 0049157
* LCCN: nr91038960
* SUDOC: 153653965

 |
Cladograma dos primates, mostrando un grupo monofilético (os **simios**, en amarelo), un parafilético (os **prosimios**, en azul, incluíndo o *parche* vermello) e un **polifilético** (os loris e tarseiros, en vermello).
En filoxenia dise que é **polifilético** aquel grupo de organismos que non inclúe ao antepasado común máis recente de todos os seus membros e que, por tanto, está constituído pola unión artificial de ramas dispersas da árbore evolutiva. Dita condición denomínase **polifilia** (do grego πολύ *polý*, "moitos", "numerosos", e φυλή *phylé*, "tribo", "grupo de individuos").

Exemplos de grupos polifiléticos son as algas, os esporozoos e os ungulados. Os grupos polifiléticos son universalmente rexeitados nas clasificacións modernas, aínda que por inercia seguen a empregarse en obras divulgativas e incluso en libros de texto.

A consideración destes grupos dábese a erros na interpretación do parentesco, o criterio que se emprega para a clasificación dos seres vivos. Explícanse, xa que no se xustifican, pola presenza de caracteres comúns adquiridos de maneira independente como consecuencia de fenómenos evolutivos como a converxencia ou o paralelismo.

Non se debe confundir polifilético con parafilético.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Tudge, Colin (2000): *The Variety of Life*. Oxford University Press. ISBN 0-19-860426-2.

### Outros artigos

* Monofilético
* Parafilético
* Taxonomía

### Ligazóns externas

* Funk, D. J. e Omland, K. E. (2003): "Species-level paraphyly and polyphyly: Frequency, cause and consequences, with insights from animal mitochondrial DNA". *Annu. Rev. Ecol. Evol. Syst.* **34**: 397–423. Artigo en PDF Consultado o 15/01/2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217743
* GEC: 0133165
* JSTOR: polyphyly
* MAG: 162100973

 |
Estrutura do *trans*-licopeno, un polieno que lle dá cor vermella aos tomates.
Os **polienos** son compostos orgánicos poliinsaturados que conteñen polo menos tres enlaces carbono-carbono dobres e simples alternantes. Estes dobres enlaces carbono-carbono interaccionan mediante conxugación orixinando algunhas propiedades ópticas pouco comúns. Relacionados con polienos están os dienos, que teñen só dous enlaces dobres e simples alternantes.

Os seguintes polienos utilízanse como antibióticos para humanos: anfotericina B, nistatina, candicidina, pimaricina, metil partricina e tricomicina.

O polieno caroteno é responsable da cor laranxa das cenorias.

Propiedades ópticas
-------------------

Algúns polienos teñen cores moi rechamantes, o cal é unha propiedade rara nos hidrocarburos. Normalmente, os alquenos absorben na rexión ultravioleta do espectro, pero o estado de enerxía de absorción dos polienos con numerosos enlaces conxugados pode ser rebaixada para que entren na rexión visible do espectro, orixinando compostos que están coloreados (porque conteñen un cromóforo). Así, moitas tinturas naturais conteñen polienos lineares; por exemplo o beta-caroteno, que é responsable da cor que teñen as cenoiras.

Propiedades químicas e eléctricas
---------------------------------

Os polienos adoitan ser máis reactivos que os alquenos máis simples. Por exemplo, os triglicéridos que conteñen polienos reaccionan co oxíxeno atmosférico. O poliacetileno, que se oxida ou reduce parcialmente, presenta unha alta condutividade eléctrica. A maioría dos polímeros condutores son polienos e moitos teñen estruturas conxugadas.

Distribución
------------

Uns poucos ácidos graxos son polienos. Outra clase de polienos importantes son os polienos antimicóticos.

* Polienos representativos
* A anfotericina B é un exemplo de polieno antimicótico (antifúnxico).
* O leucotrieno A4 é un regulador da resposta inmune.
* O retinal é o composto químico básico da visión animal.
* O beta-caroteno é un pigmento vermello-laranxa abundante en plantas e froitas, notablemente cenoiras.
* Os poliacetilenos son un polímero sintético de interese teórico porque mostra propiedades metálicas na oxidación.

Notas
-----

1. ↑  Zotchev, Sergey B. (2003). "Polyene macrolide antibiotics and their applications in human therapy". *Current Medicinal Chemistry* **10**: 211–223. doi:10.2174/0929867033368448.
2. ↑  NCBI Bookshelf (1996). "Polyene Antifungal Drugs". The University of Texas Medical Branch at Galveston. Consultado o 29 January 2010.
3. ↑  Torrado, J. J.; Espada, R.; Ballesteros, M. P.; Torrado-Santiago, S. "Amphotericin B formulations and drug targeting" Journal of Pharmaceutical Sciences 2008, volume 97, pp. 2405-2425. doi 10.1002/jps.21179
4. ↑  Lam, Jacky W. Y.; Tang, Ben Zhong "Functional Polyacetylenes" Accounts of Chemical Research 2005, volume 38, pp. 745-754. doi 10.1021/ar040012f

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2519471
* BNCF: 31735
* BNF: 12151138v
* EBID: ID
* JSTOR: polyenes
* LCCN: sh86005602
* MAG: 2779594873

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D011090
* MeSH: D02.455.326.271.665

 |
|  |
| --- |
|      Partido xudicial de Redondela |

O **partido xudicial de Redondela** é un dos 45 partidos xudiciais nos que se divide Galiza, sendo o partido xudicial número 10 da provincia de Pontevedra. Comprende os concellos de Redondela, Pazos de Borbén, Fornelos de Montes e Soutomaior. Así, este partido xudicial abrangue unha poboación de dereito de 40 766 habitantes.

Descrición
----------

A cabeza do partido e polo tanto a sede das institucións xudiciais é Redondela. A dirección do partido está na rúa Xunqueira da localidade, e conta con dous Xulgados de Primeira Instancia e Instrución.

No ano 2012 o Consejo General del Poder Judicial (CGPJ) propuxo reducir de 13 a 5 os partidos xudiciais existentes na provincia pontevedresa. Así as cousas, con esta nova modificación o partido xudicial de Redondela ficaría integrado no partido xudicial de Vigo.

Sede do partido xudicial de Redondela.
O partido xudicial de Redondela conta con dous xuíces, establecendo unha proporción dun xuíz por cada 20 383 habitantes (2004), en contraste co ano 1994 cando contaba cun xuíz por cada 40 110 habitantes.

Notas
-----

1. ↑  "Partido Xudicial de Redondela (Pontevedra). Xulgados de Primeira Instancia e Instrución" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de decembro de 2013. Consultado o 27 de decembro de 2013.
2. ↑  El Poder Judicial propone que Redondela se integre en el partido judicial de Vigo Faro de Vigo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Partidos xudiciais de Galicia
* Redondela
Os **muskogee**, tamén coñecidos como **creek** e **confederación creek**, son un grupo de pobos indíxenas das terras boscosas do sueste dos Estados Unidos. **Mvskoke** é o seu autónimo. Orixinarios de Tennessee, Xeorxia, Alabama e o norte de Florida, os muskogee foron forzados a trasladarse a comezos do século XIX ó Territorio indio (actual Oklahoma), Alabama, Luisiana e Texas. As súas linguas, o muskogee e o mikasuki, pertencen á póla oriental das linguas muskogees.

Os muskogee son descendentes dos pobos da cultura do Mississippi, que construíron montículos nas distintas xefaturas rexionais localizadas ó longo do val do río Mississippi e os seus afluentes. Os primeiros exploradores españois encontráronse cos devanceiros dos muskogee cando visitaron as xefaturas da cultura do Mississippi a mediados do século XVI.

Os muskogee foron os primeiros nativos americanos en ser considerados "civilizados" baixo o plan de George Washington. No século XIX, os muskogee eran coñecidos como unha das "cinco tribos civilizadas", xa que integraran numerosas prácticas culturais e tecnolóxicas traídas polos europeos. Influenciados polas interpretacións proféticas do cometa de 1811 e un terremoto, as vilas altas dos muskogee, apoiados polo líder shawnee Tecumseh, comezaron a resistir ós europeos americanos. As divisións internas coas vilas baixas que deveron na guerra creek, (1813–1814) e provocaron unha guerra civil entre as nacións muskogee. As bandas creek do norte loitaron na guerra de 1812 contra os Estados Unidos, mentres que as bandas creek do sur permaneceron aliadas ós Estados Unidos. O xeneral Andrew Jackson viu a oportunidade de empregar esta rebelión como unha excusa para loitar contra tódolos creek unha vez que o alzamento dos creek do norte foi sufocado coa axuda dos creek do sur. O resultado foi o debilitamento da nación creek e a cesión forzada de terras ós Estados Unidos. Durante o deportación de indios da década de 1830, moitos muskogee foron obrigados a trasladarse ó territorio indio.

Notas
-----

1. ↑  Definición de muskogee\* no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Transcribed documents Arquivado 13 de febreiro de 2012 en Wayback Machine. Sequoyah Research Center and the American Native Press Archives
3. ↑  Fogelson ix
4. ↑  Walter, Williams (1979). *Southeastern Indians: Since the Removal Era*. Athens, Xeorxia: University of Georgia Press. pp. 7–10.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pobo muskogee Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Sendeiro das bágoas

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51705
* AAT: 300017710
* EBID: ID
* LCCN: sh85033891
* NKC: ph413862

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rabal.

**Santo André de Rabal** é unha aldea e parroquia do concello de Oímbra, na provincia e diocese de Ourense, partido xudicial de Verín. No ano 2007 tiña 198 habitantes.

Xeografía
---------

Rabal é un exclave de Oímbra. Está rodeado por Verín ao norte e leste, e por Portugal ao oeste e sur. Dista un quilómetro de Oímbra.
Máis da metade da superficie total de Rabal está situada a unha altitude que non supera os 400 m. O seu termo é traspasado integramente de norte a sur polo río Támega, que nace nas proximidades da Serra de San Mamede. Os montes que rodean a aldea de Rabal son O Penedo (386 m), Outeiro do Terrón (405 m) e Outeiro da Cruz (469 m).

Durante o Precámbrico a superficie do lugar formaba parte do fondo dos mares, o que deu lugar á composición de rochas como lousas e cuarcitas que se viron afectadas, ó final do Paleozoico, pola intrusión de granitos hercinianos. No Secundario, a erosión, converteu todo este relevo en solo chan, e durante o pregamento alpino prodúcese a deformación do chan mediante fracturas e flexións. O relevo resultante viuse afectado posteriormente pola erosión continua a que se viu sometida durante miles de anos, como amosan os depósitos fluviais que alberga e dan lugar ás augas mineiro medicinais.

A temperatura media anual é de 12 °C, pero a amplitude térmica é de 13 °C, o que lle dá un matiz continental[]. As precipitacións non son moi abundantes; sobre todo fanse máis presentes cara a finais de outono e principios de inverno.

Festas
------

* **Festa do San Antón**: 13 de xuño. Este santo é o segundo patrón de Rabal.
* **Festa da Virxe das Flores**: a última fin de semana de agosto ten lugar a festa grande de Rabal. Durante a fin de semana organízanse competicións de trial, lanzamento de ósos de oliva, xogos infantís e verbena o sábado e o domingo, día no que se adoita preparar chocolate e queimada.
* **Festa do Santo André**: 30 de novembro. Este santo é o patrón de Rabal e na súa honra faise unha chocolatada para toda a veciñanza ao redor dunha fogueira amenizado todo con músicos da parroquia, licor café e queimada.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista da aldeaVista da aldea
* Queimada o día da festaQueimada o día da festa
* Cabalos ó pé do ríoCabalos ó pé do río
* O Támega ó seu paso por RabalO Támega ó seu paso por Rabal

Lugares de Rabal
----------------

| Lugares da parroquia de Rabal no concello de Oímbra (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Rabal | O Terrón |

Parroquias de Oímbra
--------------------

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Oímbra |  |
| --- | --- |
| Bousés (Santa Baia) | As Chás (Santa María das Neves) | A Granxa (San Xoán) | Oímbra (Santa María) | Rabal (Santo André) | San Cibrao (Santa Cruz) | Videferre (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Oímbra

### Ligazóns externas

* Páxina da aldea de Rabal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12398465
* código INE: 32053050000

 |
Policía Federal Arxentina.
A **Policía Federal Arxentina** (**PFA**) é a principal forza de seguridade a nivel federal da República Arxentina. Foi creada en 1943 sobre as bases da antiga Policía da Capital,que operou no ámbito da Cidade de Bos Aires desde 1880 ata ese ano. Dependente do Ministerio do Interior, conta con destacamentos en todas as provincias do país e na cidade de Bos Aires, onde exerce tamén as funcións de policía local en virtude do artigo 7º da denominada "Lei Cafiero". As provincias teñen policías propias, que traballan en moitos casos articuladas coa Policía Federal.

Organizada de xeito similar ao FBI estadounidense, está encargada da investigación de delitos que abarcan a xurisdición de dúas ou máis provincias, así como dos delitos de ámbito exclusivamente federal, contándose entre eles o narcotráfico, os delitos ambientais e a trata de persoas.

Axentes da Policía Federal custodiando a chegada do primeiro ministro ruso Mikhail Fradkov, en Buenos Aires.
Conta ademais cunha axencia de intelixencia interior, así como co Instituto Universitario da Policía Federal Arxentina, que proporciona formación universitaria en dereito, criminalística e seguridade, entre outras áreas cognitivas.

Conta tamén con división de operacións especiais, o G.E.O.F. encargada de levar a cabo misións antiterroristas e de antinarcóticos, así como brindar protección a xefes de estado que visiten o país; e rescate de rehenes.

Desde 1962 é membro de Interpol.
A Policía Federal Arxentina tamén está encargada das tarefas de documentación e rexistro civil, e xestiona a emisión de pasaportes e cédulas de identidade malia non corresponderlle esas facultades como así o establece a lei 17.671.

Ligazóns externas
-----------------

* Sitio oficial da Policía Federal Arxentina
* Instituto Universitario da Policía Federal Arxentina
**RTP1 HD** ou **RTP HD** é un canal de televisión en alta definición con emisión nas plataformas de pago en Portugal e na TDT de Portugal, aínda que as súas emisións están en probas, na frecuencia da TDT número 56.

Iniciou as emisións no verán de 2008 para emitir os Xogos Olímpicos de Pequín. Non emitiu nada máis nese ano.

No 2009, volveu para retransmitires os once xogos de fútbol da UEFA Champions League.

En 2010 transmitiu a 1ª e 2ª media final, así como a final do Festival RTP da Canção 2010. Transmitiu, tamén, os xogos do Campionato Mundial de Fútbol FIFA 2010,e en exclusiva para o MEO transmitiunos con opcións interactivas que permitían seguir un xogador ou adestrador dun equipo e tamén ver o resumo do partido. Tamén retransmitíu a serie portuguesa de investigación criminal Cidade Despida, sendo a primeira serie portuguesa en ser retransmitida en HD.

O 27 de agosto de 2011 transmitiu en HD a Supercopa de Europa e en outubro os xogos de clasificación da selección portuguesa para o Euro 2012.

Transmitiu os xogos de Portugal do Euro 2012 e de seguida os Xogos Olímpicos de Londres.

A RTP aínda non ten decidido o futuro deste canal. Non se sabe se será máis un canal temático da RTP (como a RTP Informação e RTP Memória) con programación propia, ou se chegará definitivamente a estar na grella da **TDT de Portugal**, ou se transmitirá contidos en simultaneamente dun ou máis canais da estación, en *alta definición*. Non se sabe aínda se a RTP1 HD ou RTP HD se será 2 nomes para o mesmo canal ou dous canais en HD.

Novidades, só despois de 2017 (segundo o sitio anacom.pt) se saberá se haberá e cando: máis canles, mellor cobertura, a adopción do sistema DVB-T2 etc.

Este canal emite en *alta definición* a RTP 1, mais por veces pode emitir outros canais da RTP ou ter algunha programación propia.

O portugueses quéixanse que este canal, como tamén a RTP Informação e RTP Memória, que só están dispoñibles nos operadores de televisión de pago, deixando para atrás a *Televisión Dixital Terrestre*. Proba diso foi a RTP ter rexeitado na súa oferta da PT para emitir os Xogos Olímpicos de Londres no canal HD da TDT, por unha cuantía simbólica.
**Pidgins** ou **lingua de contacto** é o nome dado a calquera lingua que é creada, normalmente de forma espontánea, dunha mestura doutras linguas, e serve de medio de comunicación entre os falantes de diferentes linguas. Os pidgin teñen normalmente gramáticas rudimentarias e un vocabulario restrinxido, servindo como linguas de contacto auxiliares. Son improvisadas e non son aprendidas de forma nativa.

Os pidgins poden desenvolverse e tornárense linguas crioulas. Para tal o pidgin terá que ser aprendido de forma nativa por nenos, que entón xeneralizan as características dun pidgin para unha gramática, completa e estabilizada. Neste estado a lingua xa non é un pidgin, e adquiriu a complexidade común dunha lingua humana, e tornouse un crioulo. Estes crioulos substitúen os pidgin como forma de comunicación, como acontece cos crioulos de Cabo Verde ou da Guinea-Bisau. Con todo, os pidgins nin sempre se tornan en crioulos, poden morrer ou tornárense obsoletos.

O concepto é orixinario da Europa entre os comerciantes e negociantes do Mediterráneo na Idade Media, que usaban a Lingua franca ou Sabir. Un pidgin ben coñecido é o de Beachla-Mar dos Mares do Sur, baseado en inglés, mais incorporou palabras malaias, chinesas e portuguesas. Un outro exemplo de hoxe en día, é o "Pequeno portugués" de Angola, que é a forma de comunicación entre etnias que falan linguas diferentes.

A creación dun pidgin require normalmente:

* Contacto regular e prolongado con comunidades lingüísticas diferentes;
* A necesidade de comunicación;
* A ausencia dunha lingua franca espallada e/ou accesíbel.

Etimoloxía
----------

A palabra deriva probabelmente da pronuncia chinesa para a palabra inglesa "business" (negocio). "Pidgin English" era o nome dado ao pidgin chinés-inglés-portugués usado para o comercio en Cantón durante os séculos XVIII e XIX. Algúns académicos disputan esta derivación da palabra "pidgin", e suxiren etimoloxías alternativas, mais ningunha alternativa foi suficientemente convincente para ter apoio entre outros académicos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Linguas crioulas
* Ruglish
* Pidgin-Deutsch

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33831
* BNCF: 36601
* BNF: 119482005
* BRE: 3138242
* EBID: ID
* GND: 4076134-4
* JSTOR: pidgins
* LCCN: sh85102028
* MAG: 2776545096
* NKC: ph124071

 |
Coche da Policía Local de Viveiro.
A **Policía Local** é unha forza armada de competencia e xurisdición do municipio ao que serven, e funcións civís. A Policía Local forma parte dos corpos e forzas de seguridade do estado español. A súa organización é xerarquizada tendo un mando superior, sendo o alcalde a máxima autoridade nas súas funcións. Os policías locais teñen a consideración de funcionarios públicos e axentes da autoridade. Este corpo non existe en tódolos concellos. A policía local só existirá en concellos de máis de cinco mil habitantes segundo a Lei 7/1985, de 2 de abril, e a Lei Orgánica 2/1986, de 13 de marzo, de Forzas e Corpos de Seguridade. Nos concellos onde non existe Policía Local as súas funcións asúmeas a Garda Civil ou a policía autonómica de existir.

As súas funcións principais son (Lei Orgánica de Forzas e Corpos de Seguridade, artigo 53):

* A protección das autoridades das Corporacións locais e a vixilancia ou custodia dos edificios e instalacións.
* A ordenación, sinalización e dirección do tráfico urbano de acordo coas normas de circulación vial.
* A instrución de atestados por accidentes de circulación dentro do casco urbano.
* Policía administrativa referente a ordenanzas, bandos e outras disposicións da Corporación.

Policía Local en Galicia
------------------------

Escudo identificativo no uniforme da Policía Local de Galiza.
En Galiza hai 130 concellos con Policía Local, cun total de 2 545 axentes en 2010. A Lei autonómica de coordinación de policías locais (4/2007, artigo 30) esixe un mínimo de dous axentes e un oficial por cada concello e para os concellos de menos de 5000 habitantes é preciso un informe preceptivo do titular da consellería competente en materia de seguridade.

### Lexislación en Galicia

* Orde de 22 de xullo de 2010 pola que se establece a descrición e características das distintas prendas de uniformidade dos corpos de policía local, vixilantes municipais e auxiliares de policía local de Galicia, así como a imaxe corporativa dos corpos de policía local. Consellería de Presidencia, Administracións e Xustiza. Publicado no DOG núm. 144 de 29 de xullo de 2010.

Notas
-----

1. ↑  "Solo un tercio de los concellos gallegos cuenta con Policía Local". Arquivado dende o orixinal o 18 de outubro de 2018. Consultado o 18 de outubro de 2018.
2. ↑  "Decenas de concellos con policía local incumplen el mínimo legal de agentes".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1507792
* GEC: 0186961

 |
Pico Victoria.
O **Pico Victoria** ou **Victoria Peak** pertencente aos Montes Maia é a segunda cima máis alta de Belize, en América Central, con 1.120 msnm. O Victoria érguese no suroeste do país.

Durante certo tempo creuse que o Pico Vitoria era a maior altura do país, mais en realidade corresponde ao Doyle's Delight, con 1.124 m, que está situado a 57 km ao suroeste. O Victoria érguese no parque Cockscomb Basin Wildlife Sanctuary.

Ascensos
--------

As primeiras exploracións e o ascenso do Pico Victoria ocorreu durante expedicións efectuadas en 1888 e 1889, aínda que parece que escalaron outro pico que tomaron polo Victoria.

Notas
-----

1. ↑  Katherine M. Emmons et al. *Cockscomb Basin Wildlife Sanctuary*, Producciones de la Hamaca, Belize and Orang-utan Press, Gays Mills, Wisconsin, USA (1996).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xaguar

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q765910
* WorldCat
* VIAF: 234400439
* EBID: ID
* GeoNames: 3580856
* Peakbagger: 8064

 |
*Monocirrhus polyacanthus*
Os **Policéntridos** (Polycentridae) ou *peixes folla* son unha familia de peixes de río incluída na orde dos Perciformes. Distribúense por ríos de Suramérica.

Características
---------------

Trátase de peixes moi pequenos, que non superan os 8 cm de lonxitude. A cabeza e boca son longas, sendo esta última extremadamente protráctil. Posúen unha aleta dorsal continua con 16-18 espiñas e 7-13 radios brandos; esta parte branda adoita ser transparente, e é o único que move cando se aproxima á presa, que non detecta así o seu movemento. Non teñen liña lateral.

Poñen os ovos baixo as follas das plantas acuáticas ou en pequenas gretas, e o macho é quen coida tanto os ovos como as larvas.

Clasificación
-------------

Comprende dous xéneros cunha única especie cada un:

* Xénero *Monocirrhus*
	+ *Monocirrhus polyacanthus* (Heckel, 1840) (en ríos de toda Suramérica)
* Xénero *Polycentrus*
	+ *Polycentrus schomburgkii* (Müller e Troschel, 1849) (en ríos de Venezuela e Güiana.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Policéntridos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Policéntridos*** |

* Taxonomía FishBase
* Taxonomía ITIS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q621986
* MAG: 2780942610

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Polycentridae
* EOL: 5263
* Fossilworks: 266160
* GBIF: 8591
* iNaturalist: 86000
* IRMNG: 105120
* ITIS: 645313
* NCBI: 302773
* uBio: 4788050
* WoRMS: 267028

 |
**R.O.A.** foi un fabricante español de motocicletas e motocarros con sede en Barcelona de 1952 ata 1967. Chegou a producir tamén un micro coche, aínda que sen éxito, e en colaboración con Barreiros, as furgonetas *Tempo Onieva*.

Historia da Compañía
--------------------

A empresa *Industrias Motorizadas Onieva S.A.* de Madrid elaboraba baixo a dirección de Rafael Ariza Onieva motocicletas, desde 1952 coa marca ROA (iniciais do seu nome **R**afael **O**nieva **A**riza). En 1958 na feira comercial en Barcelona presentou un micro coche. A produción de automóbiles terminou a mediados de 1959, aínda que a produción de motocicletas continuou ata 1967.

Vehículos
---------

### Motos

As motocicletas posuían un motor de dous tempos de Hispano Villiers. Montaban motores de 49 cc, 198 cc e 325 cc.

### Automóbil

O único modelo de desenvolvemento propio foi un de cabina en forma de ovo con tres rodas, no que o piloto estaba detrás do volante. Era similar ó BMW Isetta, pero, posuía unha distancia entre eixes máis longa e un beiril traseiro máis longo. O interior tiña espazo para dúas persoas. Montaban un motor monocilíndrico de dous tempos Hispano Villiers con 197 cc ou un bicilíndrico de 250 cc de cilindrada e 15 hp. O motor estaba montado na parte traseira e accionaba a roda traseira. Fabricaron só seis unidades, dos cales aínda existe polo menos un.

Ademais, en 1960 creou doce copias dunha camioneta de catro rodas, que parecíase á Farmobil alemá. Un motor BMW de dous cilindros de 600 cc motorizaba o vehículo.

Notas
-----

1. ↑  Autopasion18.com (ed.). "Historia de ROA". *Historias de marcas*. Consultado o 11.03.2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Harald Linz, Halwart Schrader: *Die Internationale Automobil-Enzyklopädie.* United Soft Media Verlag, München 2008, ISBN 978-3-8032-9876-8.
* George Nick Georgano (Chefredakteur): *The Beaulieu Encyclopedia of the Automobile.* Volume 3: *P–Z.* Fitzroy Dearborn Publishers, Chicago 2001, ISBN 1-57958-293-1. (englisch)
* S. Ewald: *Enzyklopädie des Motorrads.* Bechtermünz Verlag, Augsburg 1999, ISBN 3-8289-5364-6.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***R.O.A.*** |

* Historia e imáxenes de ROA, en Autopasion18
* Fotos de ROA, biografía básica e entrevista con Rafael Onieva
* Imáxenes de ROA
* microcoche ROA, na Web dos Microcoches
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Porfirii Pavlovich Infantev** (en ruso: *Порфирий Павлович Инфантьев*), nado o 19 de febreiro en 1860 nunha localidade da gobernación de Orenburg e finado en 1913 en Novgorod, foi un escritor e xornalista ruso.

Traxectoria
-----------

Comezou a estudar Dereito na Universidade de Kazán e máis tarde entrou na Universidade de San Petersburgo, onde se sumou ao grupo de intelectuais, liderado por Dimitar Blagoev, próximo ás teses da socialdemocracia. Por último, estudaría na Universidade de Xenebra.

Exerceu como xornalista e etnógrafo, campo este último no que foi moi prolífico, pois ten máis dunha ducia de publicación ao redor das tribos siberianas.

É recordado por ser un dos pioneiros rusos na escrita de literatura de ciencia ficción, grazas ao relato utópico *На другой планете* (*Noutro planeta*).

Notas
-----

1. ↑  Segundo o sistema oficial ruso. Tamén romanizado como *Porfiri Pávlovich Infántiev* (*Noutro planeta*, traducida do ruso ao galego por Irina Stepánova Bolshakova e publicada en 2015) e *Porfiry Infantyev*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* Entrada do autor en Fantalab.ru *(en ruso)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4202194
* WorldCat
* VIAF: 305090074
* BNE: XX5285928
* GND: 131454668
* ISNI: 0000 0004 1701 5401
* NKC: ola2002106409

 |
Vista do Pico da Neblina
O Pico da Neblina localízase na fronteira brasileiro-venezolana
O **Pico da Neblina** é unha montaña que contén a cima máis elevada do Brasil, cunha altitude sobre o nivel do mar de 2.994 m.

En tempos pasados o seu cume foi medido como de 3.014 m, mais medicións efectuadas en ano recente (2004) aseguran que a súa altura é de 2.993,78 m.

Situación
---------

A montaña está situada no noroeste do país, na fronteira con Venezuela, e xusto a cara setentrional encóntrase de feito dentro deste último país. Forma parte do sistema montañoso do Macizo da Güiana, e do estado do Amazonas.

Protección ambiental
--------------------

A parte norte forma parte do Parque Nacional de la Serranía de la Neblina venezolano, mentres a zona meridional está so xurisdición brasileira e está incluída dentro do Parque Nacional Pico da Neblina. Ambos os dous parques e outras zonas protexidas próximas forman unha área de máis de 80.000 km², probabelmente a maior superficie protexida do mundo nunha selva tropical.

Escalada
--------

O pico foi escalado por primeira vez en 1965, por parte dun destacamento do exército brasileiro. Sobre a cima está colocado un cartel que lembra que é o sitio máis alto do Brasil. Membros do exército mudan cada ano unha bandeira brasileira que alí ondea.

A ruta de acceso máis doada, parte desde São Gabriel da Cachoeira ao río Iazinho por estrada, e segue logo por vía fluvial polo mesmo Iazinho, despois polo río Ia, o río Caburaí e o río Tucano, dende aí por verea a través da selva polos campos Tucano, Bebedouro Novo e Garimpo do Tucano, para por fin acometer a escalada final.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q739484
* EBID: ID
* GeoNames: 3631575
* NKC: ge550962
* Peakbagger: 8700

 |
**Kelan Phil Cohran**, nado en Oxford (Mississippi) o 8 de maio de 1927 e finado o 28 de xuño de 2017, foi un músico estadounidense de jazz. É coñecido pola súa contribución á trompeta na Sun Ra Arkestra en Chicago dende 1959 ao 1961 e pola súa participación na fundación da *Association for the Advancement of Creative Musicians* (AACM).

Traxectoria
-----------

Cohran creceu en St. Louis, Missouri e tocou a trompeta en bandas dirixidas por Jay McShann nos temperáns anos cincuenta, e despois na banda da Mariña dos EEUU. 

A súa obra na Sun Ra Arkestra está documentada en gravacións coma  *Fate In A Pleasant Mood* e  *Angels and Demons at Play*. Tamén aparece na importante nova documentación descuberta das actuacións da Chicago Arkestra en  *Music for Tomorrow's World*. Mentres a maior parte das contribucións de Cohran foron na trompeta, tamén mostra o seu interese en instrumentos de corda como a cítola .

Cando a Arkestra foise de Chicago en 1961, Cohran declinou acompañalos. En 1965 tomou parte na formación do AACM. Cohran formou o *Artistic Heritage Ensemble* con Pete Cosey, futuros membros da sección de vento de Earth, Wind and Fire e "Master" Henry Gibson (o percusionista de casa Motown) entre outros. Por aquel tempo, el tocaba o arpa así como a corneta, así como outros instrumentos de vento, como a trompa, saxofón barítono e a percusión.

Cedo na súa carreira inventou un instrumento que el chama *Frankiphone*, alias o *Arpa Espacial* oído nalgúns dos primeiros álbums de Sun Ra. O instrumento é realmente un mbira ou kalimba eléctrico. Este instrumento inspirou a Maurice White a empregar un Kalimba eléctrico en actuacións con Earth, Wind and Fire. Cohran afirma que el ensinou a Maurice e os seus irmáns música na súa mocidade. *On the beach* é unha gravación dispoñible que documenta a súa música ao redor de 1967-68.

Os fillos de Cohran fan oito dos nove membros de Hypnotic Brass Ensemble, un conxunto da rúa que consiste en sección de vento e batería. Cohran é tamén un astrónomo de renome e actualmente ensina voz e música á mocidade do centro da cidade e adultos na *Center for Inner City Studies* da Northeastern Illinois University.

Discografía como líder
----------------------

* *On the Beach* (1968)
* *The Malcolm X Memorial* (1968)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina Oficial
* Extracto da actuación na Schindler House en SASSAS @ YouTube

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q984082
* WorldCat
* VIAF: 275901166
* AllMusic: mn0000518466
* Discogs: 878659
* Europeana: ID
* GND: 1136626042
* IMDb: nm6416203
* ISNI: 0000 0003 8439 5662
* LCCN: no2012136796
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 3720706

 |
*Para o arbusto semellante á xesta, ver artigo: **Piorno (planta)***

Hórreo tipo palleira ou piorno na provincia de Ourense.
O **hórreo tipo palleira** ou **piorno** é un tipo de hórreo galego que se estende por unha extensa área delimitada por unha liña que, pasando por Taboada, Chantada e Os Peares, une o fondo dos vales dos ríos Ulla e Limia, englobando toda a provincia de Pontevedra e parte das de Ourense e Lugo. Dentro desta área convive con outras tipoloxías de hórreo.

Características
---------------

### Morfoloxía

É de pequeno tamaño. Ten unha cámara máis ben ancha e non moi alta que descansa sobre esteos de pedra de altura media con rateiras individuais, e só en excepcións vese sobre cepas de cachotería ou ten rateiras dobres. O teito é de tella a dúas augas, pero en zonas montañosas pode ser de xisto e mesmo de palla. Ten bastante beiril, especialmente sobre os costais. Non leva terminais, salvo excepcións. Polo xeral ten unha soa porta, que pode ir nun penal ou no centro dun costal, e non hai escaleira de fábrica que dea acceso a ela.

### Construción

Os esteos están feitos de granito. A grade está formada por catro trabes de madeira ensambladas nos extremos e pouco sobresaíntes. O chan da cámara está formado por táboas sobre pontóns que están suxeitos ás trabes lonxitudinais da grade. O teito, normalmente de tella, descansa sobre unha armazón de madeira que vai suxeita á grade superior, que gravita sobre os puntais e que, á súa vez, descansan sobre a grade inferior, cada un sobre un esteo.

Notas
-----

1. ↑  Martínez Rodríguez, I. *El hórreo gallego*. Fundación Pedro Barrié de la Maza. A Coruña, 1975. ISBN 84-85728-00-9.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Hórreo
* Hórreo galego
* Clasificación tipolóxica do hórreo galego

| * v
* c
* e
Hórreos, cabaceiros, canastros, piornos, paneiras e celeiros |
| --- |
| Partes | Pé de hórreo |
| Localización | Hórreo galego - Hórreo asturiano |
| Clasificación tipolóxica do hórreo galego | 

|  |  |
| --- | --- |
| Antecedentes portátiles | de corres |
| Tipos de madeira | mariñán - tipo palleira ou piorno - Salnés - bergantiñán |
| Tipos especiais | Cabanas - Vilalba - Tui |
| Tipos mixtos | Carral - Carballo - Mondoñedo - Mahía - Pontevedra - O Pino |
| Tipos de pedra | Ribadeo - San Pedro de Visma - Coristanco - Fisterra - Noia - Morrazo |
| Tipos non tradicionais | Lugo - Cedeira - Carballo |

 |
| Imaxes | Galería de imaxes de hórreos de Galicia |
Coordenadas: 41°42′53″N 25°27′55″L﻿ / ﻿41.71472, -25.46528

Ruínas de Perperikon.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A antiga cidade tracia de **Perperikon** (ou tamén **Perpericon**; en búlgaro: *Перперикон*, en grego: *Περπερικόν*) atópase no leste das Montañas Ródope, a 15 km ó nordeste da vila de Kardzhali, en Bulgaria. Atópase nun monte de 470 m de altura, e crese que puido ter sido un lugar sagrado. A vila de Gorna Krepost ("fortaleza superior") atópase ó pé do monte e o río Perpereshka discorre preto de alí. Perperikon é o meirande conxunto megalítico dos Balcáns.

Crese que o Templo de Dioniso estaba localización na cidade. Un centro de visitantes está a ser construído, cun custo de 2,4 millóns de euros, con fondos da Unión Europea.

Galería de imaxes
-----------------

* As tumbas dos gobernantes.
* Antigos edificios de Perperikon.
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Medieval Archaeological Complex Perperikon – town of Kardzhali". Arquivado dende o orixinal o 12 de maio de 2012. Consultado o 12 de outubro de 2012.
2. ↑  Standart. "New Tourist Center to Be Built in the Rhodopes". Standart, Arts & Culture. Arquivado dende o orixinal o 04 de outubro de 2011. Consultado o 29 de novembro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Perperikon***  |

### Outros artigos

* Seutópole

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en búlgaro)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1943549
* WorldCat
* VIAF: 13144648222833339455
* BNF: 15853493x
* DARE: 21897
* GeoNames: 728327
* NKC: ge451250

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Luba.

Os **luba** son un pobo da familia lingüística bantú que habita no sueste da República Democrática do Congo. Os luba están divididos en diversas tribos, que superan en conxunto o medio millón de individuos.

A mediados do século XVI constituíron un reino de tipo feudal en cuxa corte desenvolveuse unha arte singularmente refinada que chegou até os nosos días: figuras para o culto aos antepasados, máscaras, banquetas sostidas por cariátides (mulleres axeonlladas), copas etc.

Polo que respecta á economía, na actualidade a rexión é case autosuficiente grazas ás súas ricas minas de diamantes. Cómpre sinalar que a súa economía non padeceu a hiperinflación desenfreada do resto do país, cousa que significa que sexa a vantaxe principal desta rexión. 

O antigo Imperio luba caracterizábase pola existencia dunha autoridade central, á que se denominaba *mulopwe* (rei), que, copiando dos colonizadores europeos, revestiuse dun carácter sagrado. 

A súa relixión tradicionalmente baseábase no culto aos antepasados, pero coa exploración e colonización europea (1870-1960), coa chegada dos belgas e a dominación política destes, gran parte dos luba convertéronse ao catolicismo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pobo luba*** |

### Bibliografía

* Davidson, Basil: *Africa in History: Themes and Outlines, Revised & Expanded Edition*. Simon & Schuster, NY (1991).
* Fage, J.D. e Oliver, Roland, general editors: *The Cambridge History of Africa. Vol V* e *VI*. Cambridge University Press, Cambridge, Reino Unido (1976).
* Kabongo, Kanundowi e Bilolo, Mubabinge, *Conception Bantu de l'Autorité. Suivie de Baluba: Bumfumu ne Bulongolodi", African University Studies, Múnic - Kinshasa (1994).*

### Outros artigos

* Imperio luba

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q805841
* BRE: 2149372
* EBID: ID
* LCCN: sh85078705
* NDL: 00576038
* NKC: ph136629
* Treccani: baluba

 |
| Phalacrocorax perspicillatus |
| --- |
| Ilustración por Joseph Wolf |
| Estado de conservación |
| Extinto dende c. 1850 |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Suliformes |
| Familia: | Phalacrocoracidae |
| Xénero: | '**Phalacrocorax'** |
| Especie: | ''***P. perspicillatus''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Phalacrocorax perspicillatus'**Pallas, 1811 |
| Sinonimia |
| * *Graculus perspicillatus*Elliot, 1869
* *Pallasicarbo perspicillatus*Coues, 1869
* *Carbo perspicillatus*Rothschild, 1907
* *Compsohalieus perspicillatus*
 |

O ***Phalacrocorax perspicillatus*** foi unha ave pertencente á familia dos Phalacrocoracidae, hoxe extinguida. Foi descuberta polo naturista alemán Georg Wilhelm Steller no 1741 e descrita posteriormente polo tamén naturalista Peter Simon Pallas no 1811.

Características
---------------

Trátabase dun corvo mariño meirande cos actuais, que podían acadar os seis quilos de peso. Tiñan nos ollos unhas manchas brancas que lle daban unha feitura moi característica. Trátabase dunha ave practicamente mansa con ás reducidas, que os facía pouco áxiles no voo.

Distribución
------------

Non se coñece con exactitude o seu rango de distribución. Sábese que abundaban nas illas Komandorsky e que eran frecuentes en amplas zonas da península de Kamchatka.

Desaparición
------------

A causa da extinción aparece vinculada á chegada do home branco ás zonas onde habitaba a ave. A súa carne era moi apreciada e a súa caza sinxela, polo que as poboacións minguaron axiña. Baseándose en testemuñas e relatos da época, estímase a data da extinción ó redor do 1850. Posteriormente o naturalista Stejneger buscounos, sen éxito, en sendas expedicións durante o 1882 e o 1895.
Hoxe en día quedan dous exemplares disecados no Museo de Historia Natural de Londres e outros poucos nos museos de San Petersburgo, Leiden, Dresde e Helsinqui.

Notas
-----

1. ↑  "*Phalacrocorax perspicillatus*". *Lista Vermella de especies ameazadas. Versión 2010.4* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza. 2008. Consultado o 5 Marzo 2011.
2. 1 2 3 4 5 6  Valledor A. (Septembro 2016). "La vaca marina de Steller: descubrimiento y extinción de un gigante ( Un compañero de extinción)". *Quercus* **367**.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Avibase: F7CFAA5DEC6DE2C0
* BirdLife: 22696750
* eBird: palcor1
* EUNIS: 17250
* Fossilworks: 369858
* GBIF: 2481902
* iNaturalist: 4278
* IRMNG: 11232855
* ITIS: 561971
* WoRMS: 343952
* Xeno-canto: Phalacrocorax-perspicillatus

 |
O **Presidente da Generalitat Valenciana** é a cabeza do *consello* ou *goberno* valenciano e é elixido polas Cortes Valencianas.

Despois da elección, segundo a normativa do Estatuto de Autonomía do País Valenciano e o regulamento das cortes, o presidente ten a potestade de elixir un novo consello, do que forman parte os conselleiros, que han de prometer ou xurar o estatuto e a constitución e que se fan cargo de diferentes áreas de goberno ou consellerías.

O Presidente da Generalitat é o representante máximo e ordinario do Estado Español na Comunidade Valenciana.

Presidentes da II Generalitat Valenciana
----------------------------------------

### Etapa preautonómica

|  | Imaxe | Nome | Inicio do mandato | Fin do mandato | Partido |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| - |  | Josep Lluís Albiñana Olmos | 10 de abril de 1978 | 22 de decembro de 1979 | PSPV |
| - |  | Enric Monsonís Domingo | 22 de decembro de 1979 | 30 de novembro de 1982 | UCD |

### Etapa autonómica

|  | Imaxe | Nome | Inicio do mandato | Fin do mandato | Partido |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. |  | Joan Lerma | 1 de decembro de 1982 | 2 de xullo de 1995 | PSPV |
| 2. |  | Eduardo Zaplana | 3 de xullo de 1995 | 10 de xullo de 2002 | PP |
| 3. |  | José Luis Olivas Martínez | 24 de xullo de 2002 | 19 de xuño de 2003 | PP |
| 4. |  | Francisco Camps | 20 de xuño de 2003 | 27 de xullo de 2011 | PP |
| 5. |  | Alberto Fabra | 28 de xullo de 2011 | 26 de xuño de 2015 | PP |
| 6. |  | Ximo Puig | 27 de xuño de 2015 | actualidade | PSPV |
Brasón de Armenia
O **presidente de Armenia** é o xefe de Estado dese país dende a súa independencia da Unión Soviética, ocorrida o 21 de setembro de 1991.

O título exacto do cargo é "Presidente da República de Armenia".

Historia
--------

Armenia constituíuse nunha república independente por primeira vez entre 1918 e 1920, como República Democrática de Armenia. Durante este tempo, o seu xefe de estado foi Avetis Aharonyan, que gobernou entre o 30 de maio de 1918 e o 2 de decembro de 1920, cando se proclamou a República Socialista Soviética de Armenia, e o país pasou a formar parte da Unión Soviética.

### A República de Armenia (1991-presente)

En setembro de 1991 convocouse un plebiscito, no cal a maioría da poboación da Armenia votou pola independencia da Unión Soviética. No mes seguinte, convocouse a primeira elección presidencial, na cal Levon Ter-Petrosian foi elixido con 83% dos votos.

Segundo a constitución do país, o presidente é o xefe de estado de Armenia. É elixido directamente pola poboación para un mandato de 5 anos, sendo posíbel convocar unha segunda volta no caso de que ningún candidato obteña a maioría absoluta na primeira volta.

Esta é unha lista dos presidentes de Armenia despois de 1991.

| Nome | Inicio | Fin | Partido | Eleccións |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|
|
|  |  | Levon Ter-Petrosian | 16 de outubro de 1991 | 3 de febreiro de 1998 | Movemento Nacional Pan-Armenio | 1991

---

1996 |
|  |  | Robert Kotcharian | 3 de febreiro de 1998 | 9 de abril de 2008 | Independente | 1998

---

2003 |
|  |  | Serzh Sargsian | 9 de abril de 2008 | 9 de abril de 2018 | Partido Republicano | 2008

---

2013 |
|
|
|  |  | Armen Sarkissian | 9 de abril de 2018 | 1 de febreiro de 2022 | Independente | 2018 |
|  |  | Alen Simonyan | 1 de febreiro de 2022 | 13 de marzo de 2022 | Contrato Civil | - |
|  |  | Vahagn Khachaturyan | 13 de marzo de 2022 | presente | Independente | 2022 |