***Harry o sucio*** (en inglés: *Dirty Harry*) é un filme estadounidense de 1971, dirixida por Don Siegel e protagonizada por Clint Eastwood, con Andrew Robinson, Reni Santoni, John Vernon e Harry Guardino nos papeis principais.

Tivo catro secuelas: *Harry o forte* (1973), *Harry o executor* (1976), *Impacto súbito* (1983), e *Harry o sucio na lista negra* (1988).

Trama
-----

Andrew Robinson é un asasino en serie que actúa en San Francisco baixo o alcume de *Scorpio*, matando civís desde as azoteas cun fusil de precisión. Pretende facer chantaxe á cidade, baixo a ameaza de matar unha persoa cada día mentres non se lle pague un rescate. O seu segundo intento de asasinato é evitado por un helicóptero policial, pero escapa e consegue matar ao día seguinte. A policía cre que é moi posible que regrese ao mesmo lugar para intentar matar de novo. Os policías Callahan (Clint Estwood) e Chico (Reni Santoni) espérano alí e evitan o asasinato do seu obxectivo, un sacerdote católico. Porén, logra escapar novamente matando a un axente no camiño. Posteriormente secuestra a unha adolescente, á que viola, tortura e pecha nun foxo. Eleva o rescate e afirma que debe ser pagado de contado, pois á rapaza só lle queda ar até as 3:00 da mañá seguinte. O alcalde (John Vernon) decide entregarlle os cartos e envía a Callahan para tal misión. *Scorpio* faille percorrer toda a cidade, de cabina telefónica en cabina telefónica, indicándolle o seguinte punto mediante chamadas. Finalmente, enfróntase a Callahan e leva os cartos, pero agride a Callahan e ameaza con matalo a el e á rapaza. Chico seguira a Callahan oculto todo o traxecto e entra en escena, intercambiando disparos co asasino. Callahan logra apuñalar a *Scorpio* desde o chan cunha navalla que levaba oculta. *Scorpio* escapa ferido na coxa, pero sen os cartos. Callahan percorre as clínicas buscando algunha pista de *Scorpio*. Un médico que tratara a *Scorpio* recoñéceo e dille a Callahan que vive preto de alí, nun cuarto do xardineiro do estadio deportivo do barrio. Callahan irrompe na súa habitación sen orde xudicial e perségueo por todo o terreo de xogo, deténdoo cun disparo na perna. Nese momento comeza a torturalo, pisándolle a perna ferida para poder saber o lugar onde está enterrada a rapaza. Lógrase atopar á rapaza, pero xa morta. *Scorpio* é liberado sen cargos por ser detido por medios irregulares e baixo tortura. Posteriormente, *Scorpio* págalle a un sicario para que o golpee no rostro, e así culpar a Callahan de brutalidade policial. Finalmente, *Scorpio* secuestra un autobús escolar e esixe outro rescate, máis un avión. O alcalde insiste en acceder ás súa demandas, pero Callahan perségueo pola súa conta e risco e logra rescatar os nenos e matar a *Scorpio*.

Repercusión
-----------

Foi a primeira aparición do inspector *Harry "o Sucio" Callahan*, do Departamento de Policía de San Francisco, interpretado por Clint Eastwood.

O irónico retrato de Clint Eastwood coma inspector obtuso, cínico e heterodoxo que aparentemente sempre está en conflito cos seus xefes, asenta o estilo para os seus papeis seguintes, e de feito, todo un xénero de películas de anti-heroes como *The French Connection*. Harry Callahan é alcumado *Harry o Sucio* pola súa inclinación a aceptar os traballos máis penosos.

O éxito da película derivou na produción de catro secuelas. O rol de anti-heroe de Eastwood tamén foi bastante imitado con posterioridade.

Harry Callahan tamén contribuíu a popularizar o revólver Modelo 29 calibre .44 Magnum de Smith & Wesson.

Clint Eastwood non era o candidato para protagonizar o filme. O papel foi orixinalmente escrito para Frank Sinatra, pero o rompera unha boneca e encontrou a magnum demasiado pesada, polo que rexeitou a interpretación. Antes de ofrecerlle o papel a Eastwood John Wayne, Steve McQueen e Paul Newman rexeitaron encarnar ao inspector por diversas razóns. No guión orixinal a historia tiña lugar en Seattle (Washington), pero unha das condicións de Eastwood para aceptar o papel era o cambio de escenario a San Francisco, a súa cidade natal.

*Scorpio*, o vilán da película, está inspirado no criminal Zodiac Killer, que andaba solto en San Francisco naquela época, pero que nunca foi capturado. Audie Murphy foi proposto en primeiro lugar para o papel, pero morreu en accidente aéreo. O papel foi parar ao descoñecido Andrew Robinson. O retrato que fai Robinson do asasino foi tan realista que recibiu sucesivas ameazas de morte e acabou pedindo un número de teléfono secreto. Na vida real Robinson é pacifista, e despreza as armas. Nos primeiros días da rodaxe Robinson amosaba un aceno de desagrado ao disparar, e o director Don Siegel suspendeu a rodaxe por un tempo para mandar a Robinson a unha escola de tiro. Non obstante, continuou facendo xestos ao disparar.

Miscelánea
----------

* O filme estivo prohibido en Finlandia até 1972 e censurado en Noruega e Portugal.
* As escenas rodáronse en exteriores reais de San Francisco, agás a do atraco do banco, que foi filmada nunha falsa rúa de estudio para maior seguridade, pois requiría moitos efectos especiais.
* Na escena da fuxida dos atracadores do banco pódese ver un cine no que se está a proxectar *Play Misty for Me*, primeira película de Eastwood como director, e na que Don Siegel tiña un pequeno papel como actor.
* Clint Eastwood rodou persoalmente todas as escenas de perigo.

Notas
-----

1. ↑  "Dirty Harry". Box Office Mojo. Consultado o 19 de febreiro de 2009.
2. ↑  www.anecdotage.com Arquivado 16 de marzo de 2012 en Wayback Machine. *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q110206
* WorldCat
* VIAF: 208715196
* AFI: 54036
* Allmovie: v13884
* AlloCiné: 381
* BNF: 164732650
* Box Office Mojo: dirtyharry
* CineRessources: 54404
* EBID: ID
* FilmAffinity: 571114
* GND: 4549081-8
* IMDb: tt0066999
* LUMIERE: 31912
* Metacritic: dirty-harry
* NKC: unn2008484350
* OFDb: 442
* OMDB: 984
* Rotten Tomatoes: dirty\_harry
* SUDOC: 177407530
* Synchronkartei: 784
* TheNumbers: Dirty-Harry
* TMDb: 984
* TVcom: dirty-harry

 |