recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alderiques d'Asturies** é un medio de comunicación en lingua asturiana nacido en xaneiro de 2014. Ten como finalidade ser unha plataforma de radio e televisión dixital que utilice o asturiano como lingua vehicular, con programación adecuada para todos os públicos, buscando promoción e difusión da cultura, tradicións, lingua propia e realidade social da comunidade asturiana.

Características
---------------

Destaca polo tratamento de todo tipo de temas en diferentes formatos audiovisuais como entrevistas, reportaxes e mesas de debate. Dentro da web teñen ligazóns aos programas de radio e televisión realizados ao longo destes anos.

O seu lema é «El mundu dende Asturies». Alderiques d'Asturies está dirixido e presentado por Samuel Gradín.

Notas
-----

1. ↑  Primeiro programa de Alderiques d'Asturies Arquivado 05 de marzo de 2016 en Wayback Machine. 6 de xaneiro de 2014

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.alderiquesdasturies.com Arquivado 13 de decembro de 2019 en Wayback Machine.
*Hatred* de Pietro Pajetta.
A **necrofilia** (do grego νεκρός, *nekros* "cadáver" ou "morto", e φιλία, *filia* "amor" ou "atracción") é unha parafilia caracterizada pola atracción sexual cara aos cadáveres.

Características
---------------

A necrofilia é citada por vez primeira na obra de Krafft-Ebing, en 1886, *Psychopathia Sexualis*..

Non obstante, o fenómeno da necrofilia é coñecido dende os máis remotos tempos da historia da humanidade, O historiador Heródoto conta que as mulleres exipcias máis fermosas só eran entregadas ao embalsamador pasados tres días dende a súa morte, para evitar o seu uso sexual. Hoxe a necrofilia pode ser vista como costume común (ás veces até sacralizado) en certas tribos africanas e asiáticas. A necrofilia é máis habitual en tempo de guerra. Na Guerra de Marrocos de 1919 documentouse que os soldados vencedores practicaban a penetración anal cos cadáveres dos vencidos ou con corpos moribundos para aproveitaren os espasmos que estes experimentaban durante a morte.

A necrofilia está prohibida en case todos os países e apenas existen países que a acepten socialmente.

Notas
-----

1. ↑  BARRIOS MARTÍNEZ, D. (2006). *En las alas del placer: Como aumentar nuestro goce sexual*. *Editorial Pax México*. ISBN 9688607517.  *(en castelán)*
2. ↑  KRAFFT-EBING, R. von (1886). *Psychopathia Sexualis*.
3. ↑  NAVARRO LINS, R.; BRAGA, F. *O livro de ouro do sexo*. *Ediouro Publicações*. ISBN 8500016337.  *(en portugués)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Necrofilia*** |

* Parafilia
* Sexualidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181843
* BNF: 122194306
* GND: 4171419-2
* LCCN: sh85090573
* MAG: 2780703805

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ICD-10: F65.8

 |
**Arón**, coas variantes **Aarón** e **Aharón**, é un nome galego proveniente do hebreo, de probable orixe exipcia. Descoñécese o seu significado, que posiblemente sexa *luz*, *iluminado*, *montañés*, *alto* ou *instrutor*. No ano 2011 levaban **Arón** por nome 1694  residentes en Galicia e con 85 casos foi o 36º nome máis utilizado entre os nenos recentemente nados. A variante **Arón** levábana 191 residentes e **Aharón** 9.

Noutras linguas
---------------

* **Árabe:** Harún.
* **Castelán:** Aarón ou Aharón.
* **Catalán:** Aaró ou Aaron.

Personaxes
----------

* Arón, irmán de Moisés.
* Harún, emperador nas mil e unha noites.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Guía de nomes galegos". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-11-05.
2. ↑  INE
3. ↑  "IGE". Arquivado dende o orixinal o 20 de xuño de 2012. Consultado o 26 de decembro de 2012.
4. ↑  INE
5. ↑  "IGE". Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2019. Consultado o 12 de decembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de nomes masculinos en galego.
***In the Wake of Poseidon*** é o segundo álbum de estudio da banda inglesa de rock progresivo King Crimson, publicado o 15 de maio de 1970 a través dos selos Island Records en Europa, Atlantic Records nos Estados Unidos, Philips Records en Australia, e Vertigo Records en Nova Zelandia. Ata a data é o disco de King Crimsom que máis alto chegou nas listas británicas, acadando o número 4.

O álbum foi gravado durante un período de inestabilidade dentro da banda debido a unha formación fluctuante. Segue un estilo musical e unha secuencia de cancións moi semellante ao seu primeiro traballo, *In the Court of the Crimson King*. O disco foi ben recibido pola crítica do seu tempo, que loubou a execución xeral e a calidade de produción como unha mellora con respecto ao seu álbum de estrea. Porén, recensións posteriores criticaron a súa forte dependencia do esquema establecido polo seu predecesor e, en xeral, consideran que o álbum é inferior.

Listaxe de cancións
-------------------

Todos os LPs europeos publicados por Island e Polydor teñen etiquetas erróneas que deixan fóra a "Peace – A Theme" e listan a "The Devil's Triangle" e aos seus tres movementos como catro temas distintos. A meirande parte dos LPs estadounidenses e xaponeses de Atlantic Records teñen a lista de cancións correcta.

Tódolos temas escritos e compostos por Robert Fripp e Peter Sinfield, agás onde se indique. 

| Cara A |
| --- |
| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| 1. | "Peace – A Beginning"   |   | 0:51 |
| 2. | "Pictures of a City (including "42nd at Treadmill")"   |   | 7:57 |
| 3. | "Cadence and Cascade"   |   | 4:35 |
| 4. | "In the Wake of Poseidon (including "Libra's Theme")"   |   | 8:24 |

| Cara B |
| --- |
| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| 5. | "Peace – A Theme" (instrumental) | Robert Fripp | 1:15 |
| 6. | "Cat Food"   | Fripp, Peter Sinfield, Ian McDonald | 4:52 |
| 7. | "The Devil's Triangle" (instrumental)
I. "Merday Morn"
II. "Hand of Sceiron"
III. "Garden of Worm"   | Fripp, McDonald | 11:30
* 3:47
* 4:01
* 3:45
 |
| 8. | "Peace – An End"   |   | 1:54 |

Notas
-----

1. ↑  "King Crimson". *www.officialcharts.com*. Consultado o 2022-12-23.
2. ↑  "King Crimson - In The Wake Of Poseidon" (en castelán). Consultado o 2022-12-23.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q521754
* AllMusic: mw0000650361
* Discogs: 406645
* MusicBrainz: ID

 |
O ***Álbum da JAE*** é un proxecto en liña do Consello da Cultura Galega, que botou a andar no ano 2007, co gallo do centenario da fundación da Junta para Ampliación de Estudios e Investigaciones Científicas (JAE).

Autoría
-------

Os autores dos textos son Antón Costa Rico, Xosé Ramón Fandiño, Ricardo Gurriarán e Aurora Marco.

Listaxe das personalidades con entrada de seu no álbum
------------------------------------------------------

Castelao  

Antonio Baltar  

María Barbeito  

Fermín Bouza-Brey  

Fernando Calvet Prats  

José Casares Gil  

Aniceto Charro Arias  

Evaristo Correa Calderón  

Pedro Couceiro  

María Victoria Díaz Riva  

Manuel Díaz Rozas  

Rafael Dieste  

Elisa e Jimena Fernández de la Vega  

Xosé Filgueira Valverde  

Cruz Gallástegui  

José García-Blanco  

Gonzalo Gurriarán  

José Gutiérrez del Arroyo  

Luís Iglesias Iglesias  

Sara Leirós Fernández  

Florentino López Cuevillas  

Carmen López-Cortón  

José Pérez López-Villamil  

Eloy Luís André  

Maruxa Mallo  

Juan Martín Sauras  

Manuel Martínez-Risco  

Sofía Novoa  

Roberto Nóvoa  

Alejandro Otero  

Paz Parada Pumar  

Isidro Parga Pondal  

Marcelino Pedreira  

Vicente Risco  

Ramón Rodríguez Somoza  

Ernesto Seijo Espiñeira  

Luciano Seoane  

Ramón Sobrino Buhigas  

Emilio Sotelo Rey  

Paulino Suárez  

Bibiano Fernández Osorio-Tafall  

Ramón María Tenreiro  

Olimpia Valencia  

Manuel Varela Radío  

Salvador Velayos Hermida  

Eduardo Vincenti Reguera  

Xoán Vicente Viqueira

Notas
-----

1. ↑  Villares, Ramón: "1907, Un ano para a cultura científica"

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pérez Pais, C. e Mariño Costales, M. (2013). *Recuperación da documentación e memoria do movemento feminista organizado en Galicia*. p. 24. CCG. ISBN 978-84-92923-45-8.

### Outros artigos

* *Álbum de Galicia*
* *Álbum de Mulleres*
* *Álbum da Ciencia*
* *Álbum da Emigración*

### Ligazóns externas

* *Álbum da JAE* Consello da Cultura Galega.

| * v
* c
* e
Artigos e entradas de obras de consulta |
| --- |
| 
* *Gran Enciclopedia Galega*
* *Diciopedia do século 21*
* *DLG* : ***I** Autores*; ***II** Publicacións periódicas*; ***III** Obras*; ***IV** Termos e institucións literarias*
* *Dicionario biográfico de Galicia*
* *Gallegos: Quién es quien en la Galicia del siglo XXI*
* *Hijos Predilectos y Adoptivos de Galicia*
* *Dicionario de mulleres galegas*
* *Diccionario bio-bibliográfico de escritores*
* *Diccionario de escritores en lingua galega*
* *Álbum de Galicia*
* *Álbum da Ciencia*
* *Álbum da Emigración*
* *Álbum da JAE*
* *Álbum de Mulleres*
* *Biblioteca Virtual Galega*
* *Catálogo da flora de Galicia*

 |
**Mauricio Ricardo Pinilla Ferrera**, nado en Santiago de Chile o 4 de xuño de 1984, é un futbolista chileno que xoga na demarcación de dianteiro. O seu club actual é o Atalanta BC.

Traxectoria
-----------

Formouse nas categorías inferiores do Club Universidad de Chile, debutando co primeiro equipo no ano 2002 e anotando 20 goles nos 39 encontros disputados. Esta grande actuación fai que o fiche o Inter de Milán, aínda que sería cedido ao Chievo Verona, onde non tivo moita continuidade polo que foi cedido de novo no mercado invernal ao Celta de Vigo que buscaba evitar o descenso a Segunda División, obxectivo que non acadou. O seu inicio en Vigo foi prometedor, anotando dous goles ante o Deportivo Alavés na Copa do Rei, porén sería os únicos goles que anotaría, rematando a tempada apartado do equipo. Pese a todo chegaría a debutar na Liga de Campións co equipo galego.

Ao ano seguinte foi traspasado ao Sporting de Lisboa, de onde saíu cedido a causa do baixo rendemento, esta vez ao Racing de Santander. En 2006 foi fichado polo Heart of Midlothian FC escocés, por enésima vez non tivo a continuidade necesaria polo que foi cedido ao seu club de orixe, o Club Universidad de Chile, onde tampouco deu o rendemento esperado.

No ano 2008 fichou polo CR Vasco da Gama brasileiro, equipo que rematou perdendo a categoría a final de tempada. Ao ano seguinte fichou polo Apolon Limassol chipriota, onde remataría contrato sen ter ofertas doutros clubs.

En 2009 fichou polo US Grosseto FC da Serie B italiana, onde recuperou a capacidade goleadora, alcanzando o récord de goles en partidos consecutivos, ao superar os 11 goles de Gabriel Batistuta. Ao ano seguinte foi traspasado ao US Città di Palermo, da Serie A, de onde foi cedido ao Cagliari Calcio nun primeiro momento e despois en propiedade.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do xogador *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 2003-04 (debut na Liga de Campións) |
| --- |
| Cavallero  ·  Ángel  ·  Sergio  ·  Berizzo  ·  Sylvinho  ·  Luccin  ·  José Ignacio  ·  Jesuli  ·  Mostovoi  ·  Juanfran  ·  Milošević  ·  Gustavo López |
| Pinto  ·  Velasco  ·  Cáceres  ·  Vágner  ·  José Juan  ·  Edú  ·  Giovanella  ·  Méndez  ·  Saša Ilić  ·  Jandro  ·  Oubiña  ·  Catanha  ·  Contreras  ·  Pinilla |
| Adestrador: Miguel Ángel Lotina |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1989585
* As: 14339
* BDFutbol: 1955
* FIFA: 201787
* FootballDatabase: 1589
* ForaDeJogo: 198402040001
* NFT: 1394
* SoccerBase: 36316
* Soccerway: 3127
* Thefinalball: 2166
* Transfermarkt: 6160
* UEFA: 91314
* Worldfootball: mauricio-pinilla

 |
**Tim Scott**, nado en 1937 en Londres, Reino Unido, é un escultor británico coñecido polas súas esculturas abstractas feitas de acrílico transparente e aceiro.

Traxectoria
-----------

Mentres estudaba arquitectura, Scott tamén estudou escultura a tempo parcial na Escola de Arte de Saint Martin, onde tamén foi máis tarde profesor. Inspirado no exemplo de David Smith, Scott comezou a facer esculturas empregando materiais como fibra de vidro, vidro, metal e follas de acrílico.

Scott formou parte dun grupo de novos escultores coñecidos como *Nova Xeración*, que expuxeron xuntos en Londres a mediados dos anos 1960.

Nos anos 1970, Scott creou a súa innovadora serie de esculturas de acrílico e aceiro en lousas grosas. Frustrado en última instancia pola fraxilidade dos plásticos naquel momento, cambiou ao aceiro polo seu material, abandonando as súas follas de acrílico por completo.

A obra de Tim Scott pódese atopar en moitas coleccións importantes, incluíndo 12 obras na Tate, Londres, e no Museo de Arte Moderna de Nova York. As súas esculturas tamén foron expostas en mostras colectivas, incluída a exposición itinerante *Kaleidoscope: Color and Sequence in Arts British de Arts Council*, que estivo no *Yorkshire Sculpture Park* en xuño de 2017.

Foi, entre outros traballos, profesor na Akademie der Bildenden Künste Nürnberg (Academia de Belas Artes de Núremberg).

Notas
-----

1. ↑  "Tim Scott | Artist | Royal Academy of Arts". *www.royalacademy.org.uk*. Consultado o 6 de xaneiro de 2021.
2. ↑  "Pangolin London - Tim Scott". *www.pangolinlondon.com*. Consultado o 6 de xaneiro de 2021.
3. 1 2  "Tim Scott – Collection Database". *Kettle's Yard* (en inglés). Consultado o 26 de xaneiro dde 2021.
4. ↑  "Poussin Gallery". *www.poussin-gallery.com*. Consultado o 6 de xaneiro de 2021.
5. ↑  Tate. "Search results". *Tate* (en inglés). Consultado o 6 de xaneiro de 2021.
6. ↑  New Art Centre. Tim Scott Arquivado 19 de maio de 2015 en Wayback Machine..
7. ↑  "Sam Cornish". *www.saturationpoint.org.uk*. Consultado o 6 de xaneiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Tate Gallery London
* Poussin Gallery London
* NewArtCentre EnglandArquivado 26 de xaneiro de 2021 en Wayback Machine.
* Exposición individual na Villa Wessel de Iserlohn, 2015
* Corking Gallery Toronto


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q820821
* WorldCat
* VIAF: 95711948
* DeutscheBio: 119487276
* FAST: 221047
* GND: 119487276
* ISNI: 0000 0000 7863 9278
* LCCN: n87153533
* Pinakothek: tim-scott
* RKD: 255546
* SNAC: w6w70wsc
* SUDOC: 06966465X
* Tate: 1915
* ULAN: 500005102

 |
Un tubo de ebulición é moi semellante a un tubo de ensaio.
Un **tubo de ebulición** é un pequeno recipiente cilíndrico empregado para quentar substancias nun queimador Bunsen. Basicamente, ten a mesma forma ca un tubo de ensaio, aínda que é un 50 % maior, e as súas paredes son máis grosas.

As súas maiores dimensións permiten que as substancias do seu interior poidan ferver con forza, algo que non ocorre no tubo de ensaio, que é estreito de máis. Cando se quenta un líquido no interior dun tubo de ensaio este pode botarse por fóra con moita violencia, xa que as burbullas de gas non teñen espazo para escapar sen arrastrar o líquido que as rodea.

Os tubos de ebulición fanse de vidro borosilicatado (tamén coñecido como "vidro pírex") por causa da resistencia deste material ás altas temperaturas.

Referencias
-----------

1. ↑  "Laboratory Glassware: Types of Laboratory Tubes". *Thomasnet.com*. Arquivado dende o orixinal o 17/07/2015. Consultado o 24/07/2017.
2. ↑  "Léxico para vender". *Setestrelo, Portal das Palabras*. Consultado o 24/07/2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3235176
* MAG: 2780581827

 |
**Roger C. Field**, nado en Londres o 31 de xullo de 1945, é un deseñador industrial, músico e inventor inglés, con máis de 100 patentes rexistradas.

Traxectoria
-----------

Roger Field criouse en Londres, Canterbury e Suíza. Foi alumno interno en The King's School, Canterbury e Aiglon College en Villars-sur-Ollon. En 1965 trasladouse a California onde estudou deseño industrial e obtivo un título do California College of the Arts. En 1972 foi a Alemaña.

Field tamén é coñecido como guitarrista, e tocou, entre outros, co seu amigo Chet Atkins e con Merle Travis. O seu invento máis coñecido é a Foldaxe, unha guitarra eléctrica plegable que fixo construír para Chet Atkins. Esta guitarra pode verse no libro de Atkins *Me and My Guitars*. Field levouse consigo unha das súas guitarras plegables nun Concorde e tocou a canción "Mr. Sandman" o 30 de setembro de 1987 para acompañar a promoción "a través da barreira do son". Field gañou coa súa guitarra un importante premio de deseño (Designer's Choice Award) os Estados Unidos. Recibiu por iso a felicitación escrita de Raymond Loewy.

Field fotografou a numerosos famosos coa Foldaxe, tales como Paco de Lucía, Keith Richards, Mick Jagger, Paul McCartney, Hank Marvin, David Copperfield e Eric Clapton. Grazas á acción de Roger Field fixeron as paces Hank Marvin e Bruce Welch tras unha disputa que durou máis de dez anos, emprendendo estes unha vira de despedida co seu antigo grupo The Shadows por Gran Bretaña (2004) e por Europa (2005). Marcel Dadi compuxo a súa canción "Roger Chesterfield" para Roger Field (CD *Guitar Legend Volume 1*).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo en *El Mundo*, 17 de outubro de 2005 *(en castelán)*.
* "Electric Guitar Design: When You Can't Hold 'Em, Fold 'Em" Arquivado 04 de maio de 2007 en Wayback Machine. artigo de Tom Watson en *Modern Guitars*, 9 de abril de 2007 *(en inglés)*.
* "The Austrian and the Englishman", artigo en *World News Network*, 16 de xullo de 2004 *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q719818
* Europeana: ID

 |
**María del Mar Pereira Álvarez**, nada en 1967 en Vigo, é unha directiva e xestora pública galega.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Física pola Universidade de Santiago de Compostela, que anos despois completou cun mestrado en Economía e Xestión da saúde na mesma universidade. En 1990 comezou a traballar coma enxeñeira de desenvolvemento en INISEL, unha empresa pública, que despois se integrou no que agora é Indra. En 1993 entrou a traballar en Sopra-Bull como analista, e en 1995 incorpórase xa á consellería de Sanidade da Xunta de Galicia como responsable técnico de diferentes proxectos. Mantense na consellería, en diversos postos tanto na administración da mesma coma no Sergas, ata 2005 data en que chega a ser Subdirectora Xeral de Información e Servizos Tecnolóxicos da Consellería. Durante ese tempo aprobou ademais a oposición, co que se converteu en funcionaria coa categoría de técnica superior.

En abril de 2009, coa chegada ao goberno de Alberto Núñez Feijóo, é nomeada Secretaria Xeral de Modernización e Innovación Tecnolóxica, nun posto que dependía directamente da presidencia da Xunta. Desde esta secretaría xeral, Mar Pereira centralizou todos os servizos tecnolóxicos da Xunta e un amplo orzamento, tanto interno como de contratacións e subvencións cara a empresas e entidades, dirixindo a política dixital da comunidade. Tamén ocupou por ese posto a presidencia de Retegal, a empresa pública de telecomunicacións, e a presidencia do Observatorio da sociedade da Información e modernización de Galicia (Osimga). En 2012 a Secretaría Xeral transformouse en Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (AMTEGA), co que recibiu unha maior autonomía económica e de actuación. Durante a década que Pereira ocupou a súa dirección, desenvolveuse unha activa axenda dixital, executando un importante programa orzamentario de fondos europeos e consolidando un modelo de xestión da política dixital que é un referente no ámbito público.

En setembro de 2022 Mar Pereira abandonou a dirección da Amtega a petición propia. Foi substituída no seu posto por Julián Cerviño.

Notas
-----

1. ↑  "Mª del Mar Pereira Álvarez. Galegos". *galegos.galiciadigital.com*. Consultado o 2019-05-14.
2. ↑  "María del Mar Pereira Álvarez - Portal Transparencia". *transparencia.xunta.gal*. Consultado o 2022-09-02.
3. ↑  "María del Mar Pereira Álvarez - Portal Transparencia". *transparencia.xunta.gal*. Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2020. Consultado o 2019-05-14.
4. ↑  "Mar Pereira deja la Amtega tras trece años en el cargo". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2022-09-01. Consultado o 2022-09-02.
*Pantocrátor* de San Clemente de Taüll, no MNAC.
A **arte de Cataluña** tivo unha evolución paralela á do resto da arte europea, seguindo de forma diversa as múltiples tendencies que produciron no contexto da historia da arte occidental. A arte foi, dende sempre, un dos principais medios de expresión do ser humano, a través do cal expresa as súas ideas e sentimentos, e a forma pola que se relaciona co mundo. A súa función pode variar dende a máis práctica até a máis ornamental, pode ter un contido relixioso ou sinxelamente estético, e pode ser duradeiro ou efémero.

Ó longo da historia, Cataluña acolleu diversas culturas e civilizacións, que achegaron o seu concepto da arte e deixaron o seu legado. Cada período histórico tivo unhas características concretas, comúns a outras rexións e culturas, ou ben únicas e diferenciadas, que foron evolucionando co devir do tempo. Dende aquí xorden os estilos artísticos, que poden ter unha orixe xeográfica ou temporal, ou mesmo reducirse á obra dun artista en concreto, sempre que se producisen unhas formas artísticas claramente definitorias.

A arte catalá é froito da diversa amálgama social e cultural achegada polos diversos pobos que habitaron o territorio: ós primeiros poboadores prehistoricos sucedéronos os outros pobos (celtas e iberos) chegados na Idade dos Metais; estes conviviron máis tarde cos primeiros colonizadores procedentes das civilizacións mediterráneas, os gregos; a continuación chegaron os romanos, que converteron o territorio nunha provincia máis do seu imperio; despois da caída deste, Cataluña formou parte do reino visigodo, e pouco despois do islámico. A Idade Media foi o comezo da cultura catalá como unha entidade propia e definida, cunha lingua de seu, herdeira do latín. Foi unha época de apoxeo para a arte catalá, sendo o románico e o gótico períodos moi produtivos para o desenvolvemento artístico do Principado. Durante a Idade Moderna, o vencellamento con España e a sucesión de varias crises económicas e culturais, a art comeza a esmorecer, sendo o Renacemento e o Barroco estilos non especialmente sobranceiros para a historia da arte catalá. Dende o século XIX, coa revitalización económica e cultural, volve florear a arte; e o modernismo é un dos períodos máis esplendorosos da arte catalá. Malia isto, o século XX supoxo a posta ó día dos estilos producidos polos artistas cataláns, que conectan coas correntes internacionais, xurdindo figuras de primeira orde a escala mundial como Salvador Dalí, Joan Miró e Antoni Tàpies.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arte de Cataluña Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Arte pública de Barcelona

### Ligazóns externas

* Arte catalá na Rede Telemática Educativa de Cataluña *(en catalán)*
* Historia da arte de Cataluña *(en catalán)*
* Vídeo *Síntesi d'història de l'art de Catalunya* *(en catalán)*
* Catálogo da Academia de Sant Jordi *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8205222
* GEC: 0089309

 |
**Baldrico** ou **Balderico** *(Baldericus)* foi duque de Friúl *(Foroiuliensis dux)* desde 819 cando substituíu a Cadaloh segundo Tegano de Trier na súa *Vita Hludovici Imperatoris,* e ata 828, cando foi deposto do seu cargo: foi o último duque de Friúl.

Traxectoria
-----------

Baldrico era un legado imperial en 815, cando marchou a Zelandia cun exército de saxóns e obotritos para restaurar ao deposto rei de Dinamarca, Harald Klak .

Como gobernador de Friúl continuou a guerra iniciada por Baldrico contra Ljudevit Posavski (Liudovitus), o líder (dux) dos croatas de Panonia. Tivo éxito na expulsión do territorio imperial de Ljudevit. El e un conde de nome Gerold tamén fixeron a guerra aos ávaros por orde de Bertrico, conde do palacio, en 826.

Con Xurxo, prestador de Venecia, trouxo un órgano hidráulico a Aquisgrán en 826 .

En 828, Baldrico foi deposto como duque de Friúl pola sa incapacidade de establecer unha defensa efectiva contra os búlgaros durante a súa invasión de 827, e o ducado dividiuse en catro condados. Finalmente, os condados uníronse baixo unha marca (marcgraviado), e o ducado xa nunca se había restaurar.

Notas
-----

1. ↑  *Annales Regni Francorum* , DCCCXXVI
2. ↑  *Annales Regni Francorum* , DCCCXXVIII

Véxase tamén
------------

### BIbliografía

* Tegano de Trier, Vita Hludovici Imperatoris en intratext.com
* Eginard, Vida de Carlomagno Arquivado 14 de maio de 2008 en Wayback Machine. .
* Annales Fuldenses traducido por Timothy Reuter, co comentario (páxina de pago)
* Annales Francorum na The Latin Library

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q804779
* WorldCat
* VIAF: 317054842
* CERL: cnp02127684
* DBI: ID
* DeutscheBio: 1074951328
* GND: 1074951328

 |
**Matilde Begoña Rodríguez Rumbo**, nada na Coruña en 1966, é unha economista e política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou como consultora e asesora fiscal e contable. Foi concelleira do PSdeG-PSOE en Cerceda de 1991 a 2005 e novamente de 2011 a 2016. Ao longo da súa etapa no concello foi tenente de alcalde e fíxose cargo das áreas de Servizos Sociais, Promoción Económica, Cultura, Educación, Emprego e Recadación. Foi deputada provincial entre 2011 e 2015.

No 2005 abandonou o concello para facerse cargo da Dirección Xeral de Administración Local da Xunta de Galicia, onde se mantivo ata 2009. En xuño dese último ano volveu ao concello cercedense como asesora do alcalde José García Liñares, ata a súa nova elección como concelleira en 2011. Mantívose no concello ata as Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016, nas cales foi elixida deputada socialista pola provincia da Coruña. Volveu a ser elixida deputada tralas Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020, asumindo ademais unha das viceportavocías do grupo socialista dende xaneiro de 2022.

Forma parte da executiva provincial do PSdeG na Coruña como Secretaria de Acción Electoral, así como da executiva local de Cerceda como Vicesecretaria Xeral.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento de Galicia Arquivado 17 de agosto de 2020 en Wayback Machine.
* La cercedense Begoña Rodríguez Rumbo vuelve al ruedo de la política autonómica
Coordenadas: 42°54′01″N 8°25′17″O﻿ / ﻿42.90023333, -8.42151389

Dous Canadair CL-215T do Exército do Aire estacionados.
O **aeródromo militar de Santiago de Compostela** (código IATA: SCQ, código ICAO: LEST) é un aeródromo militar situado na Lavacolla, a 10 km da capital galega, Santiago de Compostela, a carón do aeroporto da Lavacolla.

Características
---------------

Ocupa uns 94 000 m², incluíndo unha plataforma de aparcadoiro de aeronaves de 35 000 m² e diversas instalacións, como a xefatura, aloxamento e tripulacións destacadas, edificio multiúsos, hangar de cocheiras e pista polideportiva[].

Misión
------

A súa principal misión é proporcionar apoio loxístico e seguridade ás Unidades Aéreas das Forzas Armadas de España que se despreguen nel, entre as cales están as seguintes:

Permanentemente:

* Ala 37: Servizo de Vixilancia Aduaneira
* 43 Grupo de Forzas Aéreas: Campañas contra incendios forestais

Habitualmente:

* Brigada de Infantería Ligera Aerotransportable (BRILAT) (desde Pontevedra)
* Grupo de Adiestramiento (desde a Base Aérea de Salamanca)
* 45 Grupo de Forzas Aéreas (desde a Base Aérea de Torrejón)
* Ala 31 (desde a Base Aérea de Zaragoza)
* Ala 35 (desde a Base Aérea de Getafe)
* Centro Cartográfico y Fotográfico (CECAF) (desde a Base Aérea de Cuatro Vientos)
* Cuarta Escuadrilla da Armada (dende a Base Naval de Rota)
* Patrulla Águila (desde a Base Aérea de San Javier)

Historia
--------

O 29 de xullo de 1935 inaugurouse o campo cun festival aéreo. O 21 de setembro de 1937 chega o primeiro avión regular, pertencente á liña Sevilla-Salamanca-Santiago-Zaragoza, que opera até a finalización da guerra civil.

En 1945 créase a Xefatura do Servizo de Obras do Sector Aéreo de Galicia, a cargo do piloto do "Jesús del Gran Poder", o Tenente Coronel Francisco Iglesias Brage, para acometer as obras de ampliación e mellora. Establécese o destacamento militar.

Entre 1953 e 1954 realízase a pista de rodamento e estacionamento, na actualidade plataforma militar. En 1957 constrúese a terminal de pasaxeiros, hoxe edificio de Aloxamento, e afírmase o estacionamento.

Entre 1964 e 1967 amplíase a pista N-S até os 2 500 m e constrúese a nova terminal do aeroporto da Lavacolla, quedando a antiga zona só para o Exército do Aire.

En xuño de 1993 fírmase o acordo de transferencia MINISDEF-AENA, no que se contempla, entre outros, o deslinde patrimonial dos actuais terreos. En setembro o antigo Destacamento de Santiago clasifícase como Aeródromo Militar.

En xullo de 1995 o aeródromo clasifícase como aeródromo de Utilización Conxunta, situación na que continúa na actualidade.

Notas
-----

1. ↑  Aeródromo Militar de Santiago Arquivado 26 de xuño de 2018 en Wayback Machine. Ficha na páxina web do Exército do Aire de España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8190944
* IATA: SCQ
* ICAO: LEST

 |
**Os Peares** é un núcleo de poboación galego repartido entre catro parroquias de catro concellos pertencentes a dúas provincias. Oficialmente, con este nome existen unha parroquia do concello ourensán da Peroxa e o único lugar desta parroquia. Por extensión úsase este topónimo para referirse ao núcleo de poboación que forman a parroquia e lugar anteriormente mencionados, e mais os lugares do Coitelo no tamén ourensán concello de Nogueira de Ramuín, A Granxa no concello lugués de Carballedo e O Torrón no tamén concello lugués de Pantón. En 2015, segundo datos do IGE, tiña 155 habitantes, dos cales 78 eran homes e 77 mulleres. Os lugares máis poboados son Os Peares con 68 habitantes e A Granxa con 61, pola contra o lugar do Torrón é o menos poboado con 5 habitantes.

Xeografía
---------

Desembocadura do Sil (ó fondo) no Miño (á esquerda, baixo a ponte do ferrocarril)
O lugar dos Peares está situado na desembocadura dos ríos Sil e Búbal no Miño, e cruzado polos tres ríos. É un lugar de fortes pendentes, xa que o núcleo está situado nun punto onde os ríos baixan encaixados.

Existen desde hai tempo dúas importantes pontes que atravesan o núcleo, unha que cruza o Sil en dirección norte-sur, e outra que atravesa o Miño en sentido leste-oeste. A primeira é para o tráfico de automóbiles, mentres que a segunda é para o ferroviario, pois a estación dos Peares era unha parada importante na liña entre Ourense e Monforte de Lemos. En setembro de 2016 abriuse unha nova ponte sobre o Miño que, con case 200 metros de longo e 5 de ancho, posibilita o uso compartido por parte de vehículos e peóns.

Administración
--------------

O núcleo dos Peares divídese administrativamente entre catro parroquias de catro concellos das provincias de Lugo e Ourense. Ditas parroquias son: na provincia de Ourense Os Peares do concello da Peroxa e Viñoás do concello de Nogueira de Ramuín, e na de Lugo Oleiros do concello de Carballedo e Pombeiro do concello de Pantón.

Deporte
-------

Os Peares é o punto de partida da tradicional proba anual de piragüismo do Descenso do Miño, con chegada no encoro de Velle en Ourense.

Galería de imaxes
-----------------

* A parroquia dos Peares á esquerda da ponte do ferrocarril.A parroquia dos Peares á esquerda da ponte do ferrocarril.

Notas
-----

1. ↑  Xunta de Galicia (ed.). "Nomenclátor, busca directa". Consultado o 5 de febreiro de 2016.
2. ↑  Instituto Galego de Estatística (ed.). "Nomenclátor, busca por entidades. Ano 2015". Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2020. Consultado o 5 de febreiro de 2016.
3. ↑  "Ábrese ao tráfico a nova ponte sobre o río Miño". *La Voz de Galicia*. Consultado o 07/10/2018.
4. ↑  Faro de Vigo, ed. (26/6/2015). "El Descenso do Miño reúne a 40 clubes del noroeste peninsular" (en castelán). Consultado o 5 de febreiro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Os Peares, A Peroxa
Igrexa de San Munio de Veiga
**San Munio** é un santo do que se descoñecen moitos aspectos da súa vida. É venerado en Veiga, no concello ourensán da Bola.

Lenda
-----

Segundo a tradición, apareceu en Veiga en forma de lume. Queimou o monte do alto do Furriolo até unha fonte, onde se apagou. Por ese motivo, dise que aínda cheira a queimado no lugar. Crese que está enterrado nunha arca de pedra, á par da porta da igrexa parroquial de Veiga. Tamén existe a crenza de que un día o cura e algúns fregueses abriron a devandita arca e quedaron todos cegos, polo que ninguén máis ousou abrila.

Igualmente, adoita tamén crerse que fundou o mosteiro de Veiga no século IX e que se enterrou na capela maior da actual igrexa. O seu sepulcro era todo de pedra sostido por catro columnas con cadanseus capiteis, un costume característico de Portugal, tamén presentes noutros sepulcros como de San Rosendo. Deste sepulcro quedan algúns elementos dispersos pola igrexa. Os fustes desas catro columnas foron aproveitadas para o altar. As súas reliquias son empregadas para rituais contra o demo.

Culto
-----

Descoñécese a súa festa ou a súa imaxe. Aínda que a parroquia de Veiga estivo primeiro dedicada a San Tomé, existe constancia de que San Munio é o seu padroeiro dende, polo menos, 1187.

Notas
-----


1. 1 2 3 4 5 6 7  Ferro Ruibal, Xesús; et alii (1992). *Diccionario dos nomes galegos*. Ir Indo.
2. 1 2  "Otro cuaderno describe la historia de San Munio de Veiga". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2009-04-28. Consultado o 2023-11-05.
3. 1 2  Fernandez, Rubén Freire (2013-06-05). "ROMANICO HISPANIA: SAN MUNIO DE VEIGA". *ROMANICO HISPANIA*. Consultado o 2023-11-05.
4. 1 2 3  "Veiga" (PDF). *Románico Dixital*. Consultado o 05/11/2023.
Na mitoloxía grega, **Electra** (en grego antigo Ἠλέκτρα Êléktra *Êléktra*) ou Laódice era, de acordo coa narración homérica, filla de Agamenón e Clitemnestra. Estaba ausente de Micenas cando o seu pai volveu da Guerra de Troia e foi asasinado (xunto con Casandra, a súa concubina) por Existo, o amante de Clitemnestra ou pola mesma Clitemnestra.

Oito anos máis tarde, Electra volveu de Atenas co seu irmán, Orestes. Segundo Píndaro, a Orestes salvárono a súa vella ama de cría ou Electra, que o levaron a Fanote, tras o monte Parnaso, onde o confiaron ao rei Estrofo.

Cando cumpriu vinte anos, o oráculo en Delfos ordenou a Orestes que regresase á súa patria e vingase a morte do seu pai. Segundo Esquilo, atopouse con Electra ante a tumba de Agamenón, onde ambos foran a render honras fúnebres aos mortos, recoñecéronse e puxéronse de acordo para que Orestes puidese vingar ao seu pai.

Orestes, logo de vingarse (nalgunhas versións con axuda de Electra), volveuse tolo, e foi perseguido polas Erinias, a misión destas misión era castigar calquera transgresión dos lazos de piedade familiar. Electra non foi acosada polas Erinias.

Orestes refuxiouse no templo en Delfos. Aínda que Apolo (ao cal estaba dedicado o templo délfico), lle ordenou vingarse, foi incapaz de protexelo das consecuencias das súas accións.

Ao fin, Atenea (tamén coñecida como *areia*) recibiuno na Acrópole de Atenas e arranxou un xuízo ante doce xuíces áticos. As Erinias reclamaron a súa vítima; el presentou como atenuante as ordes de Apolo; os votos dos xuíces estaban equitativamente divididos, pero Atenea deu o seu voto de calidade a favor da absolución.

Máis tarde Electra casou con Pílades, amigo íntimo de Orestes e fillo do rei Estrofo, o mesmo que coidara de Orestes mentres se escondía da súa nai e de Existo, o seu amante.

Existe unha traxedia chamada Electra de Sófocles e outra chamada tamén Electra de Eurípides, nas que os seus argumentos están baseados neste mito.

### A pléiade Electra

**Electra**, filla de Atlas e de Pléione, é tamén unha das sete Pléiades. Unida a Zeus, foi a nai de Dárdano, Ematión, Yasión e (segundo algúns autores) de Harmonía.

Deu o seu nome a Electra, unha estrela da nebulosa das Pléiades.

Outros personaxes co mesmo nome
-------------------------------

* Unha filla de Océano e Tetis, nai con Taumante de Iris e as Harpías.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Complexo de Electra

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Electra***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131651
* WorldCat
* VIAF: 74647166
* BMT: 58100
* BRE: 4928386
* EBID: ID
* FAST: 904392
* GEC: 0023725
* GND: 118681923
* LCCN: no2014021776
* SUDOC: 027561941

 |
**Victoriano Mateo Hombreiro**, nado en Santalla de Devesa (Friol) cara a 1901, foi un zapateiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Zapateiro afincado na Pastoriza, militou no Partido Republicano Radical e despois foi o organizador de Izquierda Republicana no concello da Pastoriza. Logo do triunfo do Frente Popular en febreiro de 1936 foi nomeado alcalde da Pastoriza. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu xunto con Ramón Armesto e Manuel Murado, grazas a axuda de Benedicta Bello Pernas e o seu home Manuel Ferreiro Lamas, logrando exiliarse en América. Formou parte da primeira directiva da Hermandad Gallega de Venezuela en 1960.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde da Pastoriza** 1936 | Sucesor:**?** |

Notas
-----

1. ↑  Benedicta Bello, condeada a reclusión perpetua en 1937, lembrada na Pastoriza
2. ↑  "La Hermandad Gallega de Caracas celebra el próximo día 12 su XX aniversario", *La Voz de Galicia*, 7-10-1980, p. 42.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabana, Ana (2013). *La derrota de lo épico*. Valencia: Publicacions de la Universitat de València. p. 178. ISBN 978-84-370-9089-4.

* Lamela, Luís (2023). *A loita dos perdedores. Razón e xénese da guerrilla antifranquista en Galicia*. Santiago de Compostela: Laiovento. p. 28. ISBN 978-84-8487-635-9.

### Ligazóns externas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
| PterosaurosRango fósil: Triásico - Cretáceo |
| --- |
| *Geosternbergia sternbergi* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Sauropsida |
| Subclase: | Diapsida |
| (sen clasif.): | Archosauria |
| Orde: | **Pterosauria**Kaup, 1834 |

 |
| Distribución dos fósiles de pterosauros.Distribución dos fósiles de pterosauros.Distribución dos fósiles de pterosauros. |
| Subgrupos |
| * **Suborde** *Eopterosauria*
	+ *Preondactylia*
	+ **Clado** *Eudimorphodontimorpha*
	+ *Eudimorphodontia*
* **Suborde** *Macronychoptera*
	+ *Dimorphodontia*
	+ Novialoidea
 |

Os **pterosauros** ("lagartos alados") son un grupo de réptiles voadores que existiron durante a Era Mesozoica. 
As súas ás estaban formadas por unha complexa membrana sostida polo cuarto dedo da man, que estaba hipertrofiado. O seu corpo estaba cuberto de pelo, preservado en fósiles de polo menos tres especies distintas.

Os fósiles máis antigos de pterosaurios coñecidos pertencen como mínimo ó Triásico tardío. O máis antigo chámase *Eudimorphodon*. É de pequeno tamaño, cola con extremo en forma de rombo, e dentes puntiagudos en ambas as dúas mandíbulas.

Os primeiros pterosaurios, desenvolvidos entre o Triásico serodio e principios do Xurásico, eran similares ó *Eudimorphodon*; de pequeno tamaño, rabo longo, e dentes (como o *Rhamphorynchus*, que tiña dentes que pechaban en forma de trampa).

Xa para o Cretáceo se diversificaran en varias formas: algúns sen cola e sen dentes (como o *Pteranodon*), outros do tamaño dun avión da primeira guerra mundial (como *Quetzalcoatlus*, a criatura voadora máis grande coñecida), numerosos con cristas (como *Dsungaripterus* e *Dimorphodon*), e outros con outras características (como o *Ctenochasma*, que asemellaba unha garza e filtraba plancto por medio dos seus finos dentes).

Aparentemente, os pterosaurios perderon moita da súa diversidade antes de concluír a Era Mesozoica. Só se coñece unha especie que existise no momento da grande extinción masiva do Cretáceo: *Quetzalcoatlus northropi*.

Notas
-----

1. ↑  Andres, Brian Blake (2010). "A review of pterosaur phylogeny". En Martill, D. Unwin, D. & Loveridge, R. F. (eds). *The Pterosauria*. Cambridge University Press. ISBN 9780521518956.
2. ↑  "Pterosauro". *Digalego.xunta.gal*. Consultado o 9 de agosto de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pterosauria Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pterosauria*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179204
* AAT: 300310270
* BNCF: 57568
* BNF: 12259225w
* BRE: 3172130
* EBID: ID
* FAST: 1081919
* GEC: 0135559
* GND: 4154768-8
* LCCN: sh85108569
* NDL: 00574298
* NKC: ph863808

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 18671
* EOL: 4532232
* Fossilworks: 156251
* iNaturalist: 497679
* IRMNG: 10873

 |
**José Ángel Antelo Paredes**, nado en Noia o 7 de maio de 1987, é un ex xogador galego de baloncesto profesional e político. Xogaba de ala-pivote e mide 203 centímetros.

Traxectoria
-----------

Formado na canteira do C.B. Noia, aos dez anos marchou para as categorías inferiores do Real Madrid, que era o club propietario do seu contrato. Na campaña 2004-05 xogou cedido no Cáceres CB e na 2005-06 no CAI Zaragoza, xogou posteriormente co Bilbao Basket (ACB): 2006-2007, Club Bàsquet L'Hospitalet (LEB): 2007-2008, Tenerife Club de Baloncesto (LEB Ouro): 2008-2009, Baloncesto Fuenlabrada (Liga ACB): 2008-2010, Baloncesto León (LEB Ouro): 2010 e Cáceres 2016 Basket (LEB Ouro): 2010-2011.

Antelo Paredes formou parte da primeira selección nacional de baloncesto de Galicia, que debutou fronte ao Xapón, o 28 de xuño de 2006. Tamén integrou a segunda convocatoria desta selección, o 21 de xuño de 2007, contra Cuba.

En 2019 retirouse do baloncesto profesional logo de varias lesións no tendón de Aquiles.

Traxectoria política
--------------------

Tras a súa retirada deportiva pasou a militar no partido político Vox. Entrou na corporación municipal de Murcia como concelleiro e preside Vox Murcia dende decembro de 2019.

Títulos
-------

* Campión de Europa júnior, 2004, coa selección española. Na final, España-Turquía (89-71), Antelo anotou 22 puntos.
* Cuarto no campionato de Europa júnior, 2005, coa selección española.
* Campión de España cadete, 2002 e 2003, co Real Madrid.

Notas
-----

1. ↑  "VOX confirma el fichaje de José Ángel Antelo tras su retirada". *Marca* (en castelán). 12 de abril de 2019.
2. ↑  "Abascal nombra a José Ángel Antelo presidente de la gestora de Vox en la Región de Murcia". *La Opinión de Murcia*. 4 de decembro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en ACB.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328386
* ACB: 20201707
* FIBA: 44529

 |
***Código emperador*** é unha película española de thriller producida por Vaca Films, dirixida por Jorge Coira e protagonizada por Luís Tosar, Alexandra Masangkay e Georgina Amorós, entre outros.

Trama
-----

Thriller de intriga que entra na cara máis oculta da realidade sociopolítica española e ambientado nas altas esferas do poder e a espionaxe, no que o protagonista se mergulla nos recunchos dun sistema no que as aparencias son enganosas, a mentira está á orde do día e a chantaxe é a mellor moeda de cambio.

Sinopse
-------

Juan (Luís Tosar) traballa para os servizos secretos. Co fin de ter acceso ao chalé dunha parella implicada no tráfico de armas achégase a Wendy (Alexandra Masangkay), a asistenta filipina que vive na casa e establece con ela unha relación que se irá volvendo cada vez máis complexa. En paralelo, Juan realiza outros traballos non oficiais para protexer os intereses das elites máis poderosas do país, que agora puxeron os seus ollos en Ángel González, un político aparentemente anódino cuxos trapos sucios deberá buscar ou inventar coa axuda de Marta (Georgina Amorós), a filla dun recoñecido actor.

Elenco
------

* Luís Tosar como Juan
* Alexandra Masangkay como Wendy
* Georgina Amorós como Marta
* Denis Gómez como Ángel
* Laura Domínguez como Ana
* Miguel Rellán como Galán
* María Botto como Charo
* Fran Lareu como Chema
* Juan Carlos Vellido como Azcona
* Arón Piper como Fernando
* Ayax Pedrosa como Goyito

Produción
---------

A película é unha produción de Vaca Films e Proyecto Emperador AIE, en coprodución con Playtime, coa participación de RTVE, Netflix, TVG e co apoio de ICAA (Ministerio de Cultura), Agadic e Programa Media. En España está distribuída por por A Contracorriente Films, mintres que a distribución internacional corre a cargo de Netflix.

Rodaxe
------

A rodaxe comezou en abril de 2021 e levou a cabo en cidades como Bilbao, Madrid, A Coruña, Budapest e A Habana.

Notas
-----

1. ↑  "Proyecto Emperador". *academiadecine.com*.
2. ↑  Ñ, createRedacción Cine con (2021-11-18). "Tráiler de CÓDIGO EMPERADOR: Luis Tosar es un espía que inventa trapos sucios para políticos" (en castelán). Consultado o 2023-10-31.
3. ↑  AV451, Redacción (2021-02-17). "Luis Tosar protagonizará ‘Proyecto emperador’, tercer largometraje de Jorge Coira, producido por Vaca Films". *Audiovisual451* (en castelán). Consultado o 2023-10-31.
4. ↑  "‘Proyecto Emperador’: Primeras fotos de Luis Tosar en el rodaje". *Fotogramas* (en castelán). 2021-04-22. Consultado o 2023-10-31.
5. ↑  Redacción (2021-04-25). "La película ‘Proyecto Emperador’, de Vaca Films, se rodará en A Coruña". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). Consultado o 2023-10-31.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q107193898
* FilmAffinity: 138634
* IMDb: tt13660916
* LUMIERE: 287646
* Rotten Tomatoes: code\_emperor
* TheNumbers: Codigo-Emperador-(2022-Spain)
* TMDb: 769636

 |
Escudo da Casa de Castro
**Fernán Gutiérrez de Castro**, nado cara a 1180 e finado cara a 1240, foi un nobre galego e pertegueiro maior de Santiago.

Traxectoria
-----------

Era fillo primoxénito de Gutierre Rodríguez de Castro e Elvira Osórez. O conde Pedro de Barcelos describiuno como «mui boo cavaleiro d’armas come ou pai e houve mui boo corpo», isto é, «moi bo cabaleiro de armas como o pai e que tiña moi bo corpo». En 1197 aparece como tenente de Toro, Zamora e Villafáfila, na zona fronteiriza, e unha década despois á fronte de Lemos, que alternaría con Toroño, Castrotorafe, Ribadavia, Oviedo e Búval. En 1212, ademais, tomaba parte na célebre batalla das Navas de Tolosa.

En agosto de 1221 desempeñaba o cargo de «signifero domini regis»; en setembro do mesmo ano documéntase como tenente de Estremadura e a comezos de outubro figura á fronte de «Monterrosum et Lemos», vilas cuxa tenencia mantivo até novembro de 1224. A súa notable influencia na nobreza galega valeulle o nomeamento de pertegueiro maior da Terra de Santiago, substituíndo, ao parecer, a Nuño Núñez de Lara. A confirmación dunha doazón de Afonso IX á igrexa de Santiago, en decembro de 1223, así o testemuña por primeira vez. Polo demais, a mediados de 1226 participou no penúltimo ataque a Cáceres, baixo control dos musulmáns.

Pouco despois da morte do monarca afonsino, Fernán Gutiérrez converteuse nun dos magnates máis asociados con Fernando III de Castela, a quen acompañou nos catro primeiros meses de 1232 durante o seu traxecto por terras de Galicia. Tras tomar parte da campaña de Córdoba (1236), a súa última aparición na Corte data de xullo de 1240, data arredor da cal debeu falecer.

Casamento e descendencia
------------------------

Fernán Gutiérrez de Castro contraeu matrimonio con Emilia Íñiguez de Mendoza, filla do señor de Llodio Íñigo López de Mendoza. Con ela tivo cinco fillos lexítimos:

1. Andrés Fernández.
2. Estevo Fernández, que o sucedeu na Casa tras a morte do seu irmán primoxénito e foi señor de Lemos e Sarria, pertegueiro maior de Santiago, adiantado maior e meiriño maior de Galicia.
3. Gutierre Fernández, que morreu sen sucesión.
4. Sancha, quen faleceu solteira.
5. Inés, casada con Martín Gil de Soverosa «o Bo», rico-home de Portugal.

A esta descendencia hai que sumarlle tres fillas ilexítimas:

1. Urraca, quen contraeu matrimonio con Juan García de Celada, mordomo de Afonso X e desde 1260 adiantado maior da Mar.
2. Teresa, que casou con Pedro Guzmán.
3. Elo, dama de honra de Leonor de Inglaterra e logo da infanta Branca, raíña de Francia.

Notas
-----

1. ↑  "Fernán Gutiérrez de Castro. Real Academia de la Historia". *dbe.rah.es*. Consultado o 2019-01-27.
2. ↑  "Fernán Gutiérrez de Castro, Señor de Lemos y Sarria". *geni\_family\_tree*. Consultado o 2019-01-27.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Casa de Castro
* Historia de Galicia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19894964
* DBE: fernan-gutierrez-de-castro

 |