| Quirogaleidos*Cheirogaleidae* |
| --- |
| *Cheirogaleus major* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Superreino: | Eukaryota |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Eumetazoa |
| Superfilo: | Deuterostomia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Eutheria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Superorde: | Euarchontoglires |
| Orde: | Primates |
| Suborde: | Strepsirrhini |
| Infraorde: | Lemuriformes |
| Superfamilia: | **Cheirogaleoidea**Gray, 1873 |
| Familia: | **Cheirogaleidae**Gray, 1873 |

 |
| Xéneros |
| *Véxase o texto* |

A dos **quirogaleidos** (*Cheirogaleidae*) é unha familia de mamíferos da orde dos primates, e suborde dos estrepsirrinos, a única da superfamilia dos quirogaleoideos.

É unha das cinco familias actuais de primates lemuriformes. Coprende varias especies coñecidas na bibliografía internacional como *"lémures ananos"*. Como todos os outros lémures, os quirogaleidos viven exclusivamente na illa de Madagascar.

Antigamente as especies desta esta familia estaban encadradas na familia dos lemúridos (como subfamilia *Cheirogaleinae*), a aínda hoxe algúns autores manteñen esta opinión.

Características
---------------

Os quirogaleidos son máis pequenos que os outros lémures e, de feito, son os primates máis pequenos (a isto deben os seus nomes vulgares). A lonxitude da cabeza (que é máis aplanada que a dos lemúridos), e o tronco oscila entre os 13 e os 28 cm; a súa cola é moi longa, ás veces dunha lonxitide de até unha vez e media maior que a do resto do corpo. O seu peso non pasa dos 500 g, e algunhas especies tan só pesan uns 60 g.

Teñen unha pelaxe suave, longa, de cor que vai da parda agrisada á avermellada nas partes superiores, co ventre xeralmente máis claro e brillante. Polo xeral, as súas orellas son pequenas, os ollos grandes, moi xuntos, e as patas traseiras longas. Como todos os estrepsirrinos, teñen finas garras no segundo dedo das patas traseiras. As femias teñen tres pares de mamas.

Bioloxía
--------

Os quirogaleidos son nocturnos, solitarios e arbóreos. Son omnívoros, alimentantándose principalmente de froitos, follas e flores, así como de insectos, arañas e vertebrados pequenos. Son excelentes agatuñadores e poden saltar longas distancias entre as ramas das árbores usando a súa cola como balancín.

Na estación seca caen nun profundo sono (dormencia) análogo á hibernación dos mamíferos das rexións temperadas. Durante este período subsisten a base da graxa almacenada principalmente na cola.

Despois dunha xestación duns 60 días, as femias paren de dous a catro crías (xeralmente dúas ou tres). Ao cabo de cinco ou seis semanas, as crías son destetadas, alvcanza a madurez sexual cerca do final do seu primeiro ano de vida ou nalgún momento do seu segundo ano, dependendo da especie.

En catividade poden vivir até 15 anos, aínda que a súa esperanza de vida na natureza é probabelmente menor.

Taxonomía
---------

*Allocebus trichotis*.
*Microcebus murinus*.
*Phaner furcifer*.
Tanto a superfamilia como a familia foron descritas en 1873 polo zoólogo inglés John Edward Gray, en *Proc. Zool. Soc. Lond.*, 1872: 849.

### Clasificación

Segundo *MSW*, a superfamilia (e a familia) comprende cinco xéneros con 26 especies actualmente viventes:

* **Superfamilia *Cheirogaleoidea***
	+ **Familia *Cheirogaleidae***
		- Xénero *Allocebus*
			* *Allocebus trichotis*
		- Xénero *Cheirogaleus*
			* *Cheirogaleus adipicaudatus*
			* *Cheirogaleus crossleyi*
			* *Cheirogaleus major*
			* *Cheirogaleus medius*
			* *Cheirogaleus minusculus*
			* *Cheirogaleus ravus*
			* *Cheirogaleus sibreei*
		- Xénero *Microcebus*
			* *Microcebus berthae*
			* *Microcebus griseorufus*
			* *Microcebus lehilahytsara*
			* *Microcebus murinus*
			* *Microcebus myoxinus*
			* *Microcebus ravelobensis*
			* *Microcebus rufus*
			* *Microcebus sambiranensis*
			* *Microcebus simmonsi*
			* *Microcebus tavaratra*
			* *Microcebus jollyae*
			* *Microcebus mittermeieri*
		- Xénero *Mirza*
			* *Mirza coquereli*
			* *Mirza zaza*
		- Xénero *Phaner*
			* *Phaner electromontis*
			* *Phaner furcifer*
			* *Phaner pallescens*
			* *Phaner parienti*

Notas
-----

1. 1 2 3  *Cheirogaleoidea* en *MSW.*
2. 1 2 3 4 5  Kowalski, K. (1981), p. 318.
3. 1 2 3  *Cheirogaleidae* en *MSW*.
4. 1 2 3  Martin, Robert D. (1984).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Quirogaleidos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Quirogaleidos*** |

### Bibliografía

* Kowalski, K. (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9.
* McKenna, M. C. & Bell, S. K. (1997): *Classification of Mammals: Above the Species Level*. Nova York: Columbia University Press. ISBN 0-231-11013-8.
* Martin, Robert D. (1984) en: Macdonald, D. ed. *The Encyclopedia of Mammals*. Nova York: Facts on File. ISBN 0-87196-871-1, pp. 126–127.
* Wilson, D. E. & D. M. Reeder, editors (2005): *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference*. Third edition. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-8221-4.

### Outros artigos

* Primates
* Estrepsirrinos
* Lemuriformes

### Ligazóns externas

* *Cheirogaleidae* na ADW. Con ampla información, imaxes e bibliografía *(en inglés)*.
* *Cheirogaleidae* na EOL. Con información, numerosas imaxes e un mapa de distribución *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271785
* AAT: 300266100
* EBID: ID
* MAG: 2777128194

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cheirogaleidae
* EOL: 1656
* Fossilworks: 40781
* GBIF: 9419
* iNaturalist: 43544
* IRMNG: 104272
* ITIS: 572766
* MSW: 12100005
* NCBI: 30615

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016565

 |