| Orquídea do home aforcado |
| --- |
| *Orchis anthropophora* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Liliopsida |
| Subclase: | Liliidae |
| Orde: | Asparagales |
| Familia: | Orchidaceae |
| Subfamilia: | Orchidoideae |
| Tribo: | Orchideae |
| Subtribo: | Orchidinae |
| Xénero: | ''***Orchis ''*** |
| Especie: | ''***Orchis anthropophora''*** |

 |

***Orchis anthropophora*** é unha orquídea de hábito terrestre que se distribúe por Europa desde Gran Bretaña até o Norte de África. Tradicionalmente esta especie incluíase nun xénero independente, *Aceras*, debido á ausencia de esporón na flor. Non obstante esa diferenza na morfoloxía, os máis recentes traballos publicados sobre bioloxía molecular en orquídeas europeas intégrano dentro de *Orchis*.

Ilustración.

Descrición
----------

As follas que forman unha roseta foliar pegadas case a niveis de chan son oblongas lanceoladas cunha lonxitude de 5 cm, crecen desde o pseudobulbo que ten un tamaño máximo de 6 cm.

*Orchis anthropophora*, roseta foliar.
*Orchis anthropophora.*
As inflorescencias que son erectas en espiga, saen da roseta basal de follas e presentan unha densa floración con flores pequenas nas que o tres sépalos, de cor verdosa con nerviacións centrais marróns, están unidos polos bordos cunha quinta parte separada polos extremos, formando unha especie de casco que cobre a columna. Debaixo deste casco sobresae o labelo ,unhas tres veces máis longo que os sépalos, estreito e cunha indentación profunda que lle dá aspecto dunha lingua viperina, ten unha cor do terzo inferior púrpura escura e o resto cara ao interior verde, de ambos os laterais, sobresáenlle dous esporóns da mesma cor purpurea.
Florece dende abril até xuño. A cor pode variar desde branca a verdosa e alaranxada.

Distribución e hábitat
----------------------

Rexión mediterránea e oeste de Europa; polo norte alcanza os Países Baixos e centro de Inglaterra. 
Desenvólvese en prados e terreos á luz solar directa ou media sombra. Habita en ladeiras, noiros e escarpes, en chans soltos, pedregosos, secos e escasamente desenvolvidos, con frecuencia cubertos dun tapiz de briófitos e *Selaginella denticulata*. En España no parque natural da Serra de Grazalema vive en claros de matogueira, frecuentemente de *Phlomis purpurea* e *Cistus albidus*; resgardado baixo *Ulex baeticus* ou outras matas espiñentas cando o pastoreo é intenso. Pode crecer en matogueiras degradadas de tipo tomillar. Ás veces acompañado de *Orchis italica* e *Neotinea maculata*. As pequenas flores, que carecen de esporón, pero producen néctar que se acumula nunha depresión situada na base do labelo, son polinizadas por abellas dos xéneros *Eucera* e *Andrena*.

Taxonomía
---------

*Orchis anthropophora* foi descrita por (L.) All. e publicada en *Flora Pedemontana* 2: 148. 1785.

Etimoloxía

Estas orquídeas reciben o seu nome do grego όρχις *orchis*, que significa testículo, pola aparencia dos tubérculos subterráneos nalgunhas especies terrestres. A palabra *orchis* usouna por primeira vez Teofrasto (371/372 - 287/286 a. C.), no seu libro *De historia plantarum* (*A historia natural das plantas*). Foi discípulo de Aristóteles e está considerado como o pai da Botánica e da Ecoloxía.

***anthropophora***: epíteto latíno que fai alusión a que a forma do labelo é parecida á dun ser humano. 

Sinonimia

* *Aceras anthropomorpha* (Pers.) Steud. 1840
* *Aceras anthropophorum* (L.) Sm. 1818
* *Arachnites anthropophora* F.W.Schmidt 1793
* *Loroglossum anthropophorum* (L.) Rich. 1818
* *Loroglossum brachyglotte* Rich. 1818
* *Ophrys anthropophora* L. 1753
* *Orchis anthropophora* All. 1785
* *Satyrium anthropomorpha* Pers. 1807
* *Satyrium anthropophora* Pers. 1807
* *Serapias anthropophora* (L.) J. Jundz. 1791
* *Aceras anthropomorphum* (Willd.) Sm. in Rees
* *Himantoglossum anthropophorum* (L.) Spreng.
* *Ophrys anthropomorpha* Willd.

Notas
-----

1. ↑  BATEMAN, R.M. (2001). Evolution and classification of European orchids: insights from molecular and morphological characters. J. Eur. Orch. 33(1): 33-119.
2. ↑  BATEMAN, R.M. A.M. PRIDGEON & M.W. CHASE (1997). Phylogenetics of subtribe Orchidinae (Orchidoideae, Orchidaceae) based on nuclear ITS sequences. 2. Infrageneric relationships and reclassification to achieve monophyly of *Orchis sensu stricto*. Lindleyana 12(3): 113-141.
3. ↑  Velasco Ortega, L.; Beltrán Barea P. (2008). *Orquídeas del Parque Natural Sierra de Grazalema* (2ª revisada ed.). Sevilla:Consejería de Medio Ambiente, Junta de Andalucía. ISBN 978-84-96776-73-9.
4. ↑  "*Orchis anthropophora*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 6 de abril de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Orquídea hombre (*Orchis anthropophora*)*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Orquídea hombre (*Orchis anthropophora*)*** |

### Outros artigos

* Polinización en orquídeas
* Historia da Botánica
* Características das orchidáceas

### Bibliografía

* Leroy-Terquem, Gerald and Jean Parisot. *Orchids: Care and Cultivation.* London: Cassel Publishers Ltd. 1991.
* Schoser, Gustav. *Orchid Growing Basics.* New York: Sterling Publishing Co. Inc. 1993.
* White, Judy. *Taylor’s Guide to Orchids.* Frances Tenenbaum, Series Editor. New York: Houghton-Mifflin, 1996.
* The Illustrated Encyclopedia of Orchids by Alec Pridgeon. Published by the Timber Press.
* The Manual Of Cultivated Orchid Species By Bechtel, Cribb and Launert, Published by The MIT Press.

### Ligazóns externas

* *Orchis anthropophora* en Granada, Spain