**Jorge Alejandro Cadaval Pérez**, nado en Sevilla o 8 de outubro de 1960, é un humorista español, membro do dúo Los Morancos, xunto co seu irmán César.

Traxectoria
-----------

Actuación de «Antonia»
Fillo de Juan Cadaval López (representante nas xiras de Antonio Machín) e da súa esposa, María Pérez Montané (falecida o 16 de xaneiro de 2015 aos 83 anos). Ten ascendencia galega por parte paterna, xa que seu bisavó era natural de Santa María de Tebra, en Tomiño. Foi o cuarto de seis irmáns, sendo os outros Juan, Diego, Carlos, César e Maite.

A súa carreira artística está vencellada á do seu irmán César, desde que decidiron formar o dúo cómico *Los Morancos*. Tras percorrer os pobos de Andalucía, alcanzaron a popularidade a través de televisión desde mediados dos anos oitenta. Especial repercusión tiveron as súas parodias que tentaban reflectir -desde unha visión humorística- a realidade social das clases máis desfavorecidas da súa Andalucía natal. As personaxes interpretadas por Cadaval como a solteirona esaxerada *Antonia* ou *Belén Esteban*, xunto con outros recreados polo seu irmán César, fixéronse especialmente populares.

Apareceron por primeira vez en televisión no programa *Un, dos, tres...* do 17 de febreiro de 1984, dedicado ás revistas do corazón, como personaxes secundarios nun sketch protagonizado por Analía Gadé e Forges. Mais o seu salto definitivo á fama non chegou ata uns meses despois, na gala de fin de ano de TVE, *Viva 85*, onde realizaron unha parodia do flamenco en inglés que lles serviu de impulso nacional.

Fixéronse fixos no concurso televisivo *Un, dos, tres...* no ano 1985. As súas caricaturas de personaxes famosos sumáronse ás que elaboraban da súa propia colleita e que se fixeron famosas en pouco tempo. En 1989 e 1990 pasaron polo programa de entretemento *Pero ¿esto qué es?* onde participaban como cómicos parodiando personaxes famosos cunha duración aproximada de 10 a 15 minutos.

En 1992 adentráronse no cine, participando no filme *Sevilla Connection turvina's,* onde tamén exerceron como guionistas. En 1993 asinaron un contrato con Televisión Española para producir algúns programas e especiais que sempre tiveron un grande éxito de audiencia. As súas actuacións en teatros tamén foron numerosas. Nas festas de Nadal de 1999 e 2000 realizaron varias funcións no Teatro Imperial de Sevilla, enchendo a capacidade na súa totalidade.

A todo isto hai que engadir a súa colaboración en programas radiofónicos como *Protagonistas*, de Luis del Olmo, en cuxo programa imitaban con frecuencia ao presentador. Neste programa tamén parodiaron os seus personaxes máis famosos, Antonia e Omaíta, pero apenas tiveron éxito recoñecido.

A parodia de Antonia e Omaíta chegou ao seu apoxeo na serie *El Retorno de Omaíta* de Televisión Española, onde se estrearon novos personaxes dirixidos ao público infantil como Kiki (Santiago de los Reyes), Juanillo (Nicolás López), e Saray (Azahara María Urbano).

Os seus programas semanais estiveron sempre en horario de máxima audiencia, facéndose familiares, repetitivos e diarios nas televisións de España.

A súa versión da canción da banda moldova O-Zone "Dragostea din tei", á que chamaron "Marica tú" fíxose famosa en moitos países de América Latina, en particular en Colombia, México, Perú, Arxentina, Porto Rico, Cuba e Chile. A letra reivindicativa e o retrouso "Fiesta, fiesta, y pluma, pluma gay" fixeron da versión unha especie de himno gay internacional.

En 2020 presentou a cuarta tempada de *El paisano*, en TVE.

Vida persoal
------------

Casou en outubro de 2007 co actor estadounidense Ken Appledorn.

Recoñecementos
--------------

En 2021 recibiu xunto co seu irmán César, a Medalla de Andalucía.

Notas
-----

1. ↑  "Los Morancos: "Para hacer humor hay que saber reírse de uno mismo"". *El Ideal Gallego* (en castelán). 13 de xullo de 2019. Consultado o 27 de xaneiro de 2022.
2. ↑  Núñez, Jaime (26 de setembro de 2021). "Estos son todos los hermanos de Los Morancos y que no sabías que existían" (en castelán). Consultado o 27 de xaneiro de 2022.
3. ↑  "Así fueron los divertidos inicios de 'Los Morancos' hace más de 40 años: "La esencia no ha cambiado"". *laSexta* (en castelán). 22 de novembro de 2020. Consultado o 27 de xaneiro de 2022.
4. ↑  "¿Quién es mayor de Los Morancos? La edad de Jorge y Cesar Cadaval, sus parejas y sus otros hermanos". *Europa FM* (en castelán). 12 de xaneiro de 2022. Consultado o 27 de xaneiro de 2022.
5. 1 2  "Los Morancos reciben "contentísimos" la Medalla de Andalucía: "No hemos perdido nunca nuestro sello de identidad"" (en castelán). 23 de febreiro de 2021. Consultado o 27 de xaneiro de 2022.
6. 1 2  López, Juanra (22 de abril de 2020). "Jorge Cadaval y Ken Appledorn: 19 años de amor y un excelente momento profesional" (en castelán). Consultado o 27 de xaneiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Jorge Cadaval na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5934662
* WorldCat
* VIAF: 35146574880438150421
* BNE: XX932714
* IMDb: nm0128062
* TMDb: 1490499

 |