**James Gregory,** nado en Drumoak, Aberdeenshire, no 1638 e finado en Edimburgo no 1675, foi un matemático e astrónomo escocés. Estudou no *Marischal College* da Universidade de Aberdeen e en 1663 estableceuse en Londres. En 1664 viaxou a Italia e traballou na Universidade de Padua xunto a Stefano degli Angeli. Foi profesor nas universidades de St Andrews e Edimburgo. 

Dise que foi o matemático inglés máis notable do seu século despois de Newton. Nese eido, son destacables as súas aportacións na primeira demonstración do teorema fundamental do cálculo e polo descubrimento das series de Taylor (anos antes de facelo o propio Taylor). 

Un cráter lunar foi bautizado como *Gregorio* na súa honra.

Traxectoria
-----------

 *Vera circuli et hyperbolae quadratura*, 1667 
Publicou varios libros, dos cales os máis coñecidos son: *Optica Promota* en 1663, e *Vera Circuli et Hyperbolae Quadratura* en 1667. 

### *Optica Promota*

Neste libro describe un tipo de telescopio reflector que acabaría por levar o seu nome: o telescopio tipo *Gregory* ou "gregoriano". O fundamento deste telescopio baséase no uso dun espello secundario parabólico, que elimina a aberración cromática e a aberración esférica que se producían nos telescopios de refracción. Aínda que James Gregory nunca foi quen de construír un, empezaron a fabricarse nos anos posteriores. Este tipo de telescopios hoxe en día están obsoletos, porque actualmente hai modelos máis optimizados; con todo, algúns radiotelescopios como o Arecibo seguen a usar a óptica gregoriana. 

O libro tamén menciona un método para calcular a distancia entre a Terra e o Sol, empregando o tránsito de Venus. Este foi o primeiro método fiable usado para determinar o valor da unidade astronómica (AU), ata a chegada de modernos sistemas láser e radar. 

### *Vera Circuli e Hyperbolae Quadratura*

Neste traballo estúdase a posibilidade de calcular a área de círculos e hipérbolas mediante series infinitas converxentes. Un ano despois, o libro sería publicado, mostrando os métodos para obter volumes de sólidos de revolución. Unha das fórmulas desenvolvidas en series infinitas converxentes que resultou de máis utilidade foi a do arcotanxente: 

{\displaystyle \arctan {\frac {1}{x}}={\frac {1}{x}}-{\frac {1}{3x^{3}}}+{\frac {1}{5x^{5}}}-...} ,
que anos despois John Machin empregaría para calcular o valor do número π. 

Tamén se especula sobre a existencia de números transcendentes, deduce a imposibilidade de resolver o problema de cuadrar o círculo e fai contribucións aos polinomios de Taylor así como a primeira proba do teorema fundamental do cálculo integral. 
James Gregory tamén é o descubridor da Rede de difracción, que permite separar a luz en diferentes lonxitudes de onda.

Obras
-----

* 1663 – *Optica promota.*
* 1667 – *Vera circuli et hyperbolae quadratura* (en galego, *A verdadeira cuadración do círculo e a hipérbola*).
* 1668 – *Exercitationes geometricae* (en galego, *Exercicios xeométricos*)
* 1668 – *Geometriae pars universalis* (en galego, *A parte universal da xeometría*)

Notas
-----

1. ↑  O'Connor, J. J.; Robertson, E. F. (setembro 2000). "James Gregory". *mathshistory.st-andrews.ac.uk* (en inglés). Consultado o 16 de xaneiro de 2021.
2. ↑  Haidar, Riad (maio-xuño de 2013). "James Gregory". *Photoniques*. Vol. 65 (65): 25–26. doi:10.1051/photon/20136525.
3. ↑  Gjertsen, Derek (1986). *The Newton Handbook* (en anglès). Londres i Nova York: Routledge & Kegan Paul. p. 245. ISBN 978-0710202796.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***James Gregory Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Grattan-Guiness, Ivo (ed.), ed. (1994). "Infinite series and solutions of ordinary differencial equations (1670-1770)". *Companion Encyclopedia of the History and Philosophy of the Mathematicals Sciences* (en inglés) **I**. Londres: Routledge. p. 504-519. ISBN 9780415037853. doi:10.4324/9781315542010.
* Turnbull, H.W. (1938). "James Gregory (1638-1675)". *The Observatory* (en inglés). Vol. 61: 268–274. Consultado o 16 de xaneiro de 2021.

### Ligazóns externas

* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. «James Gregory» (en *inglés*). MacTutor History of Mathematics archive. *(en inglés)*
* Whiteside, D.T. *Gregory (More Correctly Gregorie), James*. Complete Dictionary of Scientific Biography. 2008. Encyclopedia.com. Consulta 6 juliol 2014.
* "Gregory [Gregorie], James". *galileo.rice.edu* (en inglés). 1995. Consultado o 16 de xaneiro de 2021. , The Galileo Project, Richard Westfall.
* *Vera circuli et hyperbolae quadratura,* en Intenet Archive

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q313906
* WorldCat
* VIAF: 39475242
* BAV: ADV10069733
* BMT: 142398
* BNB: ID
* BNF: 12459917j
* CANTIC: a12146717
* CERL: cnp01344826
* CiNii: DA15936647
* DeutscheBio: 118718754
* E-Enlightment: gregojames001815
* EBID: ID
* FAST: 142122
* GEC: 0031092
* GND: 118718754
* ICCU: UFIV122807
* ISNI: 0000000119488040
* LCCN: n84177193
* MR: 194793
* NKC: jo20211115125
* NLA: 35984413
* NTA: 133881946
* ODNB: 11465
* OL: OL4363447A
* openMLOL: 114147
* SELIBR: 344236
* SNAC: w63g3czt
* SUDOC: 033768854
* WikiTree: Gregorie-26
* zbMATH: gregory.james

 |