**Joseph Farran Zerbe**, nado o 16 de abril de 1871 en Tyrone, Pensilvania, e finado o 25 de decembro de 1949 en Nova York, foi un numismático estadounidense que presidiu a *American Numismatic Association* entre 1908 e 1910.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Farran Zerbe naceu en Tyrone, Pensilvania, o 16 de abril de 1871, fillo de James Albert Zerbe (1842-1880) e de Bridget Mary McAvoy (1852-1926). Entre 1880 e 1889 foi repartidor do xornal *Tyrone Daily Herald* e o feito de que un cliente lle pagara cunha moeda francesa de 50 céntimos de franco (similar á de 10 cents de dólar) fixo que se espertase nel a curiosidade polas moedas doutros países. Nese momento comezou a súa incipiente colección de moedas e de selos de todo o mundo.

### Comerciante numismático

Coñécese que en 1889 xa rexentaba un establecemento comercial en Tyrone chamado *Zerbe Cycle Co.*, onde vendía desde papelaría ata xoguetes, instrumentos musicais, material artístico ou bicicletas, e tamén selos e moedas. Nese mesmo ano entrou a formar parte, como socio propietario, do xornal local *Tyrone Gazette*, editado por Scott Wilson, e tamén dirixiu, entre 1889 e 1890, unha axencia de noticias chamada *The* *Farran Zerbe News Agency*, con sede en Altoona, Pensilvania.

En 1890 deu o seu primeiro paso na súa especialización no comercio numismático, cando o 28 de maio puxo un anuncio no *Tyrone Daily Herald* que rezaba: "Farran Zarbe compra, dá información e paga unha prima por moedas antigas, curiosas e estranxeiras, billetes, selos etc.".

En setembro de 1900 declarou a creba do seu primeiro establecemento, *Zerbe Cycle Co*. e decidiu probar fortuna dedicándose integramente ao comercio numismático, publicando anuncios en medios como *The Numismatist* e especializándose en moedas raras. Un ano despois anunciou a posta á venda dun exemplar do mítico dólar de 1804.

### As grandes exposicións

Pavillón da exposición de moedas de **Farran Zerbe** na Exposición Universal de San Francisco de 1915.
En 1893 fixo unha primeira exposición da súa colección de moedas do mundo na Exposición Colombina de Chicago e a el encomendóuselle tamén a exposición de moedas estadounidenses emitidas pola *US Mint* para esa ocasión (cuarto dólar isabelino e medio dólar colombino). Segundo varios autores, tamén se encargou da súa promoción e da súa venda.

Pavillón de **Farran Zerbe** (*Money of the World*) na Exposición de Portland, Oregón, de 1905.
En 1904 foi nomeado polo Goberno dos EEUU comisario numismático da exposición dedicada ao centenario da compra da Luisiana (*Louisiana Purchase Exposition*), que tivo lugar en San Luís, Missouri,e encargouse da comercialización dos souvenirs creados para a ocasión, entre eles senllas moedas dun dólar de ouro deseñadas por Charles E. Barber e cuñadas pola Casa da Moeda dos EEUU, cos bustos de Jefferson e de McKinley.

De xeito similar, o Goberno encomendoulle tamén a xestión numismática da *American Pacific Exposition* en Portland, Oregón, dos anos 1905 e 1906, polo centésimo aniversario da expedición de Lewis e Clark. Aí encargouse tamén da comercialización das moedas conmemorativas que se cuñaron.

A derradeira das grandes exposicións nas que Zerbe dirixiu a sección numismática foi a Exposición Universal de San Francisco (*Panama-Pacific*) de 1915-1916, para a que a Casa da Moeda dos EEUU cuñou cinco moedas conmemorativas.

### Erudito numismático

En paralelo á súa faceta como comerciante, xa en 1902 comezou a participar cunha serie de artigos sobre numismática na publicación periódica de carácter filatélico *Philatelic West*, e entre 1903 e 1904 exerceu como editor da sección de numismática da revista *MeKeel's Stamp Collector*.

En 1906 foi o conferenciante invitado na primeira convención anual da Sociedade Numismática de Ohio, celebrada en Coulumbus.

Membro a *American Numismatic Association* desde o 25 de xullo de 1900, en 1904 foi elixido vicepresidente da entidade e en 1908 presidente, cargo que exerceu ata 1910. Tamén foi membro da *Royal Numismatic Society*, de Londres, da *American Philatelic Association* e da *American Numismatic Society* (1906-1911). En 1915 fundou a Sociedade Numismática da Costa do Pacífico en San Francisco, entidade que presidiu de 1918 a 1923. Tamén foi membro fundador do Club Numismático de Nova York en 1908 e da Asociación Numismática de Cincinnati en 1930.

En 1908 adquiriu o xornal numismático *The Numismatist*, que fora propiedade do recentemente falecido George Heath, e converteuse no seu editor entre 1909 e 1910 ademais de continuar como colaborador habitual cos seus artigos. O 12 de outubro dese último ano, Zerbe vendeulle o xornal ao canadense William Walter Coulthard Wilson e este dooullo á *American Numismatic Association* (presidida por Zerbe naquel momento), converténdose así no órgano de expresión desa entidade ata os nosos días.

En 1909 foi nomeado membro do Comité de Ensaios dos Estados Unidos e en 1923 foi renovado no cargo. En tal condición, foi o promotor da creación do coñecido como "dólar da Paz" (*Peace Dollar*), que comezou a cuñarse en 1921, para conmemorar o armisticio logo da primeira guerra mundial.

### *O Chase Manhattan Money Museum*

*Artigo principal**:* Chase Manhattan Money Museum.
**Farran Zerbe** (dereita), creador e conservador do *Chase Manhattan Money Museum*, co seu sucesor, Vernon Brown.
Nos períodos 1907 e 1920-1928 levou a cabo unha exposición itinerante na que actuaba tamén como conferenciante titulada *Money of the World*, que ía circulando por diversios bancos e outras institucións dos EEUU. Finalmente, a exposición e a biblioteca que a acompañaba foron adquiridas polo *Chase National Bank*, de Nova York, en 1928.

A partir desta adquisición, organizouse o *Chase National Bank Collection of Money of the World Museum*, do que o propio Ferbe foi o primeiro conservador, posto do que se retirou en 1939. Entre as pezas que conformaban o museo estaban algunhas das máis singulares e raras da primeira época dos EEUU. A partir de 1955, cando o banco se fundiu co *Bank of Manhattan* para formar o *Chase Manhattan Bank*, o museo pasou a denominarse *Chase Manhattan Money Museum*.

Legado e recoñecementos
-----------------------

En 1944 foi nomeado membro de honra pola *American Numismatic Association* (ANA) pola súa dedicación, as súas contribucións e o seu servizo ao campo da numismática, e en agosto de 1950 recoñeceuno tamén polos seus 50 anos de pertenza á asociación. Así mesmo, en 1969 foi incluído no salón da fama (*Numismatic Hall of Fame*) da ANA.

### Antigo premio *Farran Zerbe Memorial*

Na súa memoria, a *Amarican Numismatic Association* (ANA) estableceu en 1950 o premio anual Farran Zerbe Memorial (*Farran Zerbe Memorial Award*), como o maior recoñecemento da entidade, outorgado aos membros destacados polos seus anos de dedicación tanto á asociación como á numismática. En 2021, a ANA votou para retirar o nome de Farran Zerbe deste galardón ao coñecerse a súa actuación fraudulenta na comercialización dos dólares de ouro da Exposición da Compra de Luisiana e outras mostras de desleldade coa entidade, e o premio pasou a denominarse Premio *Chester L. Krause Memorial*, en memoria doutro destacado membro da ANA.

Vida persoal
------------

**Farran Zerbe** nos derradeiros anos da súa vida.
O 6 de maio de 1908, Zerbe casou con Bessie Garner Knox (1862-1935), de Nova Jersey, a quen coñecera durante a Exposición da Compra da Luisiana. Logo do seu divorcio, Farran Zerbe casou en segundas nupcias o 10 de setembro de 1932 con Julia Gertrude Mahoney (1886-1957), de Massachusetts.

Zerbe quedou prostrado na cama en outubro de 1949 como consecuencia dunha doenza, ata que faleceu en Nova York o día de Nadal dese mesmo ano, aos 78 anos.

Escolma de artigos en *The Numismatist*
---------------------------------------

*Artigo principal**:* The Numismatist.
Estes son algúns dos artigos publicados por Farran Zerbe na publicación peródica *The Numismatist*, órgano de expresión da American Numismatic Association desde 1910:

* (1905). "A "coin" that is not a coin". Vol. XVIII. Nº 2. Febreiro. Páxinas 47-48.
* (1905). "Louisiana Purchase Exposition". Vol. XVIII. Nº 2. Febreiro. Páxina 49.
* (1905). "The passing of the silver dollar". Vol. XVIII. Nº 3. Marzo. 76-81.
* (1906). "Medal to Captain Robert Gray". Vol. IXX. Nº 6. Xuño. Páxina 208.
* (1907). "McKinley Memorial Medal". Vol. XX. Nº 10-11. Outubro-novembro. Páxina 298.
* (1917). "National gold bank notes". Vol. XXX. Nº 4. Abril. Páxinas 158-159.
* (1926). "Bryan money". Vol. XXXIX. Nº 7. Xullo. Páxinas 313-382.
* (1943). "Still more about the Sprinkle Dollar". Vol. LVI. Nº 8. Agosto. Páxinas 614-615.
* (1944). "False rare coins". Vol. LVII. Nº 3. Marzo. Páxinas 198-200.
* (1944). "Novelties relating to coins". Vol. LVII. Nº 8. Agosto. Páxinas 674-675.

Notas
-----

1. ↑  "Zerbe, Farran, 1871-1949". *American Numismatic Society*.
2. ↑  Todd, F. M. (1921). *The Story of the Exposition*. Vol. IV. Putman, Nova York. Páxina 114.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  Lupia, J. N. "Zerbe, Joseph Farran Arquivado 31 de agosto de 2021 en Wayback Machine.". *Encyclopedic Dictionary of Numismatic Biographies*.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Dodson, O. H. (1969).
5. ↑  Todd, F. M. (1921). *The Story of the Exposition*. Vol. IV. Putman, Nova York. Páxina 114-115.
6. ↑  "¼ Dollar "Isabella Quarter" Columbian Exposition". *Numista.com*.
7. ↑  "½ Dollar Columbian Exposition". *Numista.com*
8. 1 2 3 4 5  Alexander, D. (2016) Arquivado 03 de xuño de 2021 en Wayback Machine..
9. ↑  *The Numismatist*. Vol XVIII. Nº 8. Agosto de 1905. Páxina 239.
10. ↑  "1 Dollar Thomas Jefferson" e "1 Dollar William McKinley". *Numista.com*
11. 1 2 3 4 5 6 7  Ogilvie, J. W. (1950).
12. 1 2 3 4 5 6 7 8  Smith, P. (2012).
13. ↑  "1 Dollar Lewis and Clark". *Numista.com*
14. ↑  Hunt, J.; Wells, J. (2004). "Numismatics of the Lewis and Clark Expedition". En *The Numismatist*. Marzo. Páxinas 41-43.
15. ↑  Gilkes, P. (1995). "Panama-Pacific Expo Commemorative Coins Legacy of Zerbe's Persuasiveness in Congress". En *Coin World*. Vol. 36. Nº 1842. Xullo. Páxinas 72-73.
16. ↑  "ANA Presidents 1891 to the Present". No sitio web da ANA.
17. ↑  Wallis, O. L. (1981). "Farran Zerbe, Founder, PCNS". En *Calcoin News*. Vol. 35. Nº 1. Páxinas 4-6.
18. ↑  Klinger, D. (2011). "The American Numismatist". En *The E-Sylum*. Vol. 14. Nº 2. 9 de xaneiro.
19. ↑  "ANA History. 125 Years of Collecting with the American Numismatic Association". No sitio web da ANA.
20. ↑  *The Numismatist*. Vol. LII. Nº 11. Novembro de 1939. Páxina 925.
21. ↑  Smith, P. (1998). "Zerbe Took His Collection on The Road". En *The Numismatist*. Vol. 111. Nº 8. Agosto. Páxinas 898-899.
22. ↑  Brand, H. A. (1958). "Incident in the Life of Farran Zerbe". En *The Numismatist*. Maio. Páxina 545.
23. ↑  Obojski, R. (1960). "The Chase Manhattan Bank Museum of Money of the World". En *Seaby Coin and Medal Bulletin.* Nº 507. Agosto. Páxinas 314-315.
24. ↑  "Chase Manhattan Bank Money Museum". *American Numismatic Society*.
25. ↑  "Numismatic Hall of Fame". *American Numismatic Association*.
26. ↑  *The Numismatist*. Febreiro de 1952. Páxinas 150-152.
27. ↑  "New Name for ANA Accolade". *American Numismatic Association*. 21 de setembro de 2021.
28. ↑  Jewett, L. (2021). "ANA’s highest honor to get a new name after 70 years". En *Coin World*. 24 de setembro.
29. 1 2  *The Numismatist*. Vol. LXIII. Nº 2. Febreiro de 1950. Páxina 87.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Farran Zerbe Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Alexander, D. T. (2016). "Farran Zerbe: Numismatist, Promoter, Hustler Arquivado 03 de xuño de 2021 en Wayback Machine.". En *Coin Week*. 27 de setembro.
* Dodson, O. H. (1969). "The Legendary Farren Zerbe". En *The Numismatist*. Vol. 82. Nº 9. Setembro Páxinas 1195-1206.
* Giedroyc, R. (2020). "Coin Clinic: Who is Farran Zerbe?". En *Numismatic News*. 13 de abril.
* Ogilvie, J. W. (1950). "Farran Zerbe. Honorary Member of the ANA". En *The Numismatist*. Xuño. Páxinas 351-352
* Smith, P. (2012). "Zerbe, (Joseph) Farran". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 384-385.

### Outros artigos

* Premio Farran Cerbe Memorial