Coordenadas: 38°2′N 23°32′L﻿ / ﻿38.033, -23.533

**Eleusis** (grego: *Ελευσίνα* - *Elefsina*, grego antigo: Ἐλευσίς - *Eleusis*) é unha vila e concello de Ática Occidental, Grecia. Está localizada a 18 km ó noroeste de Atenas, no Golfo Sarónico.

Antigamente era unha pequena demo (poboación) de Ática. Aloxou un santuario dedicado á deusa Demeter e á súa filla Perséfone, que se converteu en moi importante como sede dos misterios eleusinos (ou Eleusis), unha das máis grandes cultos da antiga Grecia e despois do Imperio Romano. Tamén é famosa por ser o berce do gran poeta tráxico Esquilo, un dos tres grandes dramaturgos da antigüidade.

Na actualidade Elefsina é unha pequena cidade industrial e o centro administrativo da unidade periférica de Ática Occidental, case absorbida dentro da área metropolitana de Atenas. Está directamente conectado con ela tren suburbano e estrada. É un dos principais centros industriais de Grecia, coa maior refinaría de petróleo de Grecia. Ten un sitio arqueolóxico e un museo.

Eleusis foi elixida como Capital Europea da Cultura en 2021, xunto con Timișoara e Novi Sad.

Mitoloxía
---------

Segundo Pausanias a cidade recibiu o nome do heroe epónimo Eleusis, fillo de Hermes e da oceánida Daira (ou ben de Ogiges). Cando a deusa Perséfone, filla de Deméter, foi secuestrada por Hades, foi a Eleusis, onde coñeceu a Celus, rei do lugar. Triptólemo, fillo do soberano, foi o fundador dos Misterios de Eleusis, culto agrario recibido pola deusa grega, que se estendeu a toda Grecia e, na época romana, a todos os dominios da urbe italiana. No camiño entre Eleusis e Mégara, xunto a un santuario de Metanira, dixéronse que foron enterrados os arxivos que loitaron contra Tebas na expedición coñecida como *Os sete contra Tebas*.

Historia
--------

Os primeiros asentamentos remóntanse ao ano 2000 a.C. converténdose durante o período micénico nun gran recinto fortificado. É nesta fase cando se introduciu o culto a Deméter, unha divindade relacionada coa natureza e o cultivo de cereais. A continuidade deste culto confirmouse ata a época romana, coa construción de sucesivos templos na parte oriental do outeiro onde se atopa a cidade.

No século VIII a.C. o santuario adquiriu un carácter panhelenico e o seu festival converteuse nun dos máis importantes de Atenas. O tirano ateniense Pisistrato rodeou a cidade e o santuario cunha gran muralla, reforzada por torres de defensa. Máis tarde erixíronse moitos outros edificios públicos, nos períodos clásico e romano, pero a expansión do cristianismo e, sobre todo, a invasión dos Ostrogodos levou ao abandono completo do santuario.

Segundo a tradición, Eleusis incorporouse a Atenas durante o sinecismo de Teseo. De feito, tería que datarse a finais do século VIII a.C. ou principios do VII B.C. Durante as guerras médicas, no ano 480 a.C. - 479 a.C. foi arrasada polo exército exército de Xerxes I e o templo de Deméter foi queimado. De novo foi arrasada durante a Guerra do Peloponeso, cando a Ática foi invadida polo Rei espartano Plistoanacte.

No 170 unha invasión do Imperio Romano, a dos Costobocos, habitantes da zona norte do Mar Negro, chegaron ata Grecia destruíndo parte do santuario de Eleusis. A poboación resistiu á invasión daqueles bárbaros, ademais enviáronse tropas romanas para rexeitalas.

Galería
-------

* A parte superior dunha das cariátidas que flanqueaba o Propileo Menor do santuario de Deméter e Perséfone en Eleusis. A parte superior dunha das cariátidas que flanqueaba o Propileo Menor do santuario de Deméter e Perséfone en Eleusis.
* Ruínas do Telesterion no Santuario de Deméter en Eleusis con vistas á cidade modernaRuínas do Telesterion no Santuario de Deméter en Eleusis con vistas á cidade moderna
* Parte das antigas murallasParte das antigas murallas
* Ruínas do arco triunfal leste de Antoninus Pius, sitio arqueolóxicoRuínas do arco triunfal leste de Antoninus Pius, sitio arqueolóxico
* Busto con coraza de Marco Aurelio, sitio arqueolóxico Busto con coraza de Marco Aurelio, sitio arqueolóxico
* Ánfora funeraria proto-ática cunha representación do cegamento de Polifemo de Odiseo e os seus compañeiros, 670-660 a.C. Museo EleusisÁnfora funeraria proto-ática cunha representación do cegamento de Polifemo de Odiseo e os seus compañeiros, 670-660 a.C. Museo Eleusis
* Catedral de San Xurxo Catedral de San Xurxo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Croacia Rijeka Galway** | **Capital Europea da culturaxunto con Romanía Timișoara Novi Sad**2021 | Sucesor:**Pendente** |

Notas
-----

1. ↑  Pausanias:  *Descrición de Grecia* , I, 38, 7.
2. ↑  *Himnos homéricos, Deméter* 96 y sigs.
3. ↑  Pausanias I, 39.2.
4. ↑  Por exemplo Tucídides, *Historia da Guerra do Peloponeso* II.15.1
5. ↑  Heródoto, *Historia* IX.65
6. ↑  Tucídidas,  *op. cit. I.114.2*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Eleusis *(en grego)*

| * v
* c
* e
Capitais europeas da cultura |
| --- |
| Bandeira da Unión Europea | 
* 1985: Atenas
* 1986: Florencia
* 1987: Ámsterdam
* 1988: Berlín
* 1989: París
* 1990: Glasgow
* 1991: Dublín
* 1992: Madrid
* 1993: Antuerpen
* 1994: Lisboa
* 1995: Luxemburgo
* 1996: Copenhague
* 1997: Tesalónica
* 1998: Estocolmo
* 1999: Weimar
* 2000: Reiquiavik · Bergen · Helsinqui · Bruxelas · Praga · Cracovia · Santiago de Compostela · Aviñón · Boloña
* 2001: Rotterdam · Porto
* 2002: Bruxas · Salamanca
* 2003: Graz
* 2004: Xénova · Lille
* 2005: Cork
* 2006: Patras
* 2007: Luxemburgo · Sibiu (rexión)
* 2008: Liverpool · Stavanger
* 2009: Linz · Vilnius
* 2010: Essen · Pécs · Istambul
* 2011: Turku · Talín
* 2012: Guimarães · Maribor
* 2013: Marsella · Košice
* 2014: Riga · Umeå
* 2015: Mons · Plzeň
* 2016: Donostia · Wrocław
* 2017: Aarhus · Paphos
* 2018: Leeuwarden · A Valeta
* 2019: Matera · Plovdiv
* 2020: Galway · Rijeka
* 2021: Timișoara · Novi Sad · Eleusis
* 2022: Kaunas · Esch-sur-Alzette
* 2023: Veszprém
* 2024: Tartu · Bad Ischl · Bodø

 | Mapa de Europa coas CEC |

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión gregas |
| --- |
| Relixións e cultos | 
* Misterios dionisíacos
* Discordianismo
* Misterios eleusinos
* Gaianismo
* Platonismo
* Neoplatonismo
* Orfismo
* Dodecateísmo

 |
| Grupos | 
* Amazonas
* Centauro
* Ctónico
* Ciclope
* Dragóns
* Erinias
* Xigantes
* Harpía
* Hecatonquiros
* Moiras
* Musas
* Ninfas
* Deidades primordiais
* Sátiros
* Deidades do mar
* Titáns
* Ventos

 |
| Deuses olímpicos | 
* Ares
* Afrodita
* Apolo
* Ártemis
* Atenea
* Deméter
* Hefesto
* Hera
* Hermes
* Hestia ou Dioniso
* Poseidón
* Zeus

 |
| Outras deidades maiores | 
* Asclepio
* Cronos
* Dioniso
* Eros
* Helios
* Eos
* Hércules
* Hades
* Hebe
* Hécate
* Pan
* Perséfone
* Selene
* Xea

 |
| Heroes | 
* Aquiles e a Guerra de Troia
* Belerofonte e a Quimera
* Edipo e Tebas
* Heracles e os doce traballos
* Perseo e Medusa
* Teseo e o Minotauro
* Triptólemo
* Ulises e a Odisea
* Xasón e os Argonautas

 |
| Ritos e prácticas | 
* Amfidromia
* Iatromantis
* Libación
* Pharmakos
* Ofrenda votiva
* Oración
* Sacrificio
* Templo

 |
| Lugares sagrados | 
* Delfos
* Delos
* Dodona
* Eleusis
* Monte Olimpo
* Olimpia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204905
* WorldCat
* VIAF: 127876778
* BNF: 11963649t
* EBID: ID
* GEC: 0023737
* GeoNames: 262752
* GND: 4014423-9
* LCCN: n83035318
* NKC: ge343962
* NLG: 4326
* SUDOC: 027637867

 |