**Stanisław Niewitecki**, nado o 26 de abril de 1904 en Gołańcz, Voivodato de Gran Polonia, e finado o 5 de xaneiro de 1969 en Bydgoszcz, Voivodato de Cuiavia-Pomerania, foi un numismático e activista social polaco.

Traxectoria
-----------

### Xuventude

Stanisław Niewitecki naceu en Gołańcz, fillo de Kazimierz Niewitecki (1870-1949), un artesán, e de María Magdalena Zeidler (1877-1962).

Logo da súa graduación en 1918 nunha escola popular da súa cidade natal, Niewitecki continuou a súa educación na Escola Municipal de Economía de Bydgoszcz, cidade na que residiu o resto da súa vida. Desenvolveu a súa primeira actividade laboral no Banco Ludowy, en Gołańcz, e a partir de 1922 pasou a traballar no Banco Stadt Hagen, en Bydgoszcz. Despois da creba desta entidade bancaria en 1932, Niewitecki converteuse no seu liquidador. En 1937 puxo en marcha en Bydgoszcz a primeira planta de produción polaca de pan sueco, *Chleb Szwedzki S-ka*, que produciu diversos produtos de panificación e galletas destinados principalmente á mariña polaca. Dirixiu esta factoría ata o inicio da segunda guerra mundial e, durante os anos 1938 e 1939, tamén foi o xerente da fábrica *Kauczuk*, en Bydgoszcz, máis tarde chamada *Stomil*.

Ademais do traballo, nos seus anos de xuventude introduciuse no activismo social. De entre os seus múltiples focos de interese, o coleccionismo de moedas e o afonsamento na numismática foron sempre para el unha paixón. O 22 de novembro de 1935 contribuíu á fundación da Sociedade Numismática de Bydgoszcz, da que foi tesoureiro nos seus primeiros anos.

### Guerra e posguerra

A guerra resultou ser un período extremadamente difícil, tanto para Stanisław Niewitecki como para a Sociedade Numismática de Bydgoszcz. No comezo da contenda foi levado a Lublin, onde estivo preso pola Gestapo durante un ano. Logo da súa liberación mudouse a Varsovia, onde coñeceu a súa futura esposa, Wanda Niewitecka. Ambos participaron no Alzamento de Varsovia en 1944: el na defensa civil e ela como enfermeira. Tras a sufocación do levantamento, a parella foi deportada a Alemaña, preto da fronteira neerlandesa, desde onde fuxiron cara a Bydgoszcz.

De volta en Bydgoszcz, Niewitecki traballou en diversas empresas, nas que desempeñou cargos de responsabilidade, e tamén desenvolveu as súas propias iniciativas empresariais. Mantívose activo profesionalmente ata 1960, cando pasou a ser pensionista por mor do seu deficiente estado de saúde.

#### Activismo social

Despois da guerra, participou unha vez máis na creación dunha nova organización numismática en Bydgoszcz. Formou parte do grupo de afeccionados que o 26 de outubro de 1954 fundou a rama de Bydgoszcz da Sociedade Arqueolóxica Polaca. Niewitecki dirixiu nos seus inicios unha sección de numismática dentro desa filial e, logo da segregación desa sección numismática en 1960, foi o seu presidente desde 1964 e non abandonou ese posto ata o seu falecemento.

Stanisław Niewitecki tamén foi un promotor moi activo en diversas actividades de índole deportiva, cultural, turística etc. e formou parte da directiva de entidades como a Sociedade de Remo de Bydgoszcz, a Asociación de Natación de Polonia, a Asociación Polaca de Esquí, a Sociedade de Turismo ou a Asociación Filatélica Polaca. Como membro do consello da biblioteca pública municipal, fixo grandes contribucións ao desenvolvemento dos círculos de amigos da biblioteca. Foi o impulsor da reconstrución do monumento a Henryk Sienkiewicz e da produción de medallas dedicadas a personaxes como Adam Grzymała-Siedlecki, Henryk Sienkiewicz e outros. En 1961, polos seus servizos, foi galardoado coa distinción de Cidadán Meritorio de Bydgoszcz (*Bydgoszcz Zasłużonemu Obywatelowi*).

### Legado

Niewitecki morreu o 5 de xaneiro de 1969 e foi soterrado no cemiterio Nowofarny, en Bydgoszcz, e logo en 1972 trasladado ao cemiterio Junikowski, en Poznan. En recoñecemento aos seus servizos á comunidade numismática de Bydgoszcz, en 1970 a sección numismática e despois a rama de Bydgoszcz da Sociedade Arqueolóxica Polaca tomaron o seu nome, e en 1979 esta emitiu unha medalla na súa honra e na que se exhibe o seu busto. O museo Leon Wyczółkowski, de Bydgoszcz, adquiriu para a súa colección 1.162 moedas e billetes procedentes da importante colección persoal de Niewitecki.

En 1999, no trixésimo aniversario da súa morte, a súa viúva, Wanda Niewitecka, descubriu unha placa conmemorativa dedicada a Niewitecki na fachada do edificio no número 2 da rúa Jagiellońska, onde viviu a familia Niewitecki durante moitos anos.

En 2001, con motivo do 80 aniversario da filial de Poznan da Sociedade Numismática Polaca, emitiuse un medallón conmemorativo coas imaxes de Stanisław e Wanda Niewitecki, e en 2004, con motivo do 100 aniversario do nacemento do presidente da rama de Bydgoszcz, tivo lugar unha reunión cerimonial de numismáticos e da familia e os amigos de Stanisław Niewitecki.

En 2011, unha das rúas de Bydgoszcz recibiu tamén o seu nome.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Szczygielski, W. "Stanisław Niewitecki". En *Internetowy Polski Słownik Biograficzny*.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Stanisław Niewitecki. Patron Oddziału Bydgoskiego". *Sociedade Numismática Polaca. Sucursal de Bydgoszcz.*
3. 1 2 3  Wąsacz, M. (2005). "Monety Niewiteckiego". En *Gazeta Pomorska*. 17 de novembro.
4. 1 2 3 4 5 6  "Stanisław Niewitecki Arquivado 01 de outubro de 2020 en Wayback Machine.". *Exlibris Polski*.
5. ↑  "Pamięci Stanisława Niewiteckiego". En *PolskaNiezwykla.pl*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sociedadde Numismática Polaca

### Bibliografía

* Wrzesiński, A. (1999). *Bydgoskie Wiadomości Numizmatyczne* ["Novas numismáticas de Bydgoszcz"]. Listopad. Bydgoszcz.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9342672
* WorldCat
* VIAF: 6771151353540852720009

 |