**Xenxo de Arles** (do latín: *Genesius*), tamén coñecido por **San Xenxo**, **San Xes** ou **San Xens**, nado no século III en Arles (Galia romana) e martirizado en Trinquetaille arredor do ano 303. Foi secretario dos arquivos oficiais do maxistrado imperial da cidade romana de Arles.

Biografía
---------

Naceu a finais do século III na cidade de Arles, situada na daquela Galia romana, hoxe na Provenza francesa. Fixo carreira de armas, para continuar a tradición familiar, mais rematou dedicádonse á escrita. Foi nomeado secretario dos arquivos oficiais do maxistrado imperial da cidade romana de Arles. Durante esta etapa como funcionario, coñeceu o cristianismo. Nun determinado momento, debido ás súas funcións, foille encomendada a copia e a distribución dun decreto de persecución contra os cristiáns promulgado polo emperador Diocleciano. Indignado, rompeu as táboas de cera onde se atopaba o escrito e fuxiu. O 25 de agosto de 303 (ou 308) foi apresado preto do río Ródano, nos arrabaldes de Trinquetaille, e alí foi decapitado.

Confluencia con Xenxo de Roma
-----------------------------

Na tradición católica, rexístranse dous santos co nome de Xenxo (ou as súas variantes Xens e Xes), **Xenxo de Roma** e **Xenxo de Arles**, aínda que realmente se trata da mesma persoa. Secasí, as súas biografías, que coinciden en cronoloxía e martirio, foron bifurcándose: un, actor de teatro e o outro, escribán na cidade francesa de Arles. **Xenxo de Arles**, patrón de oito parroquias galegas, é o que maior culto acada en Galicia.

No Martiroloxio Romano, no 25 de agosto pódese ler:

> 
> 
> Item Romae sancti Genesii Martyris, qui, primum sub Gentilitate mimus, cum in theatro, spectante Diocletiano Imperatore, Mysteriis Christianorum illuderet, repente, inspiratus a Deo, conversus est ad fidem et baptizatus. Mox, Imperatoris jussu, fustibus crudelissime caesus, deinde suspensus in equuleo, et ungularum diutissima laceratione vexatus, lampadibus etiam adustus est; ac tandem, cum in fide Christi persisteret, dicens: « Non est Rex praeter Christum, pro quo si millies occidar, ipsum mihi de ore, ipsum mihi de corde auferre non poteritis », martyrii palmam obtruncatione capitis promeruit.
> 
>

Galicia
-------

Trátase dun dos nomes que conseguiron evitar a castelanización en apelidos e topónimos. Dálle nome ao concello de Sanxenxo e vila e lugar homónimos, ademais dos lugares de San Xes e San Xens, dispersos pola xeografía galega. A fonte de San Xes (Paderne de Allariz), que ten figura de orella, crese que é boa para curar os males de oído.

É avogoso das espullas e dos fenómenos meteorolóxicos adversos (pedrazo, raios, treboadas...).

Tamén está presente na tradición oral:

* *Pasei por San Xes, cantando / pra me ver saíche á porta / figuécheste a distraída / nena da cara de troita.*

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Ferro Ruibal, Xesús; et alii (1992). *Diccionario dos nomes galegos*. Ir Indo.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Abad, Xoán C. (2022). *In hac lacrimarum valle. Guía ilustrada para recoñecer os santos patróns dos templos da provincia de Pontevedra*. Instituto de Estudos Vigueses.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q969022
* WorldCat
* VIAF: 14678356
* FAST: 1820168
* GND: 1085198499
* LCCN: nr97035905

 |