Coordenadas: 47°36′35″N 122°19′59″O﻿ / ﻿47.60972, -122.33306

**Seattle** (En-us-Seattle.ogg  [siˈætəɫ] (axuda ·  info)) é a cidade máis grande do noroeste dos Estados Unidos. Fundada en 1853, a cidade está localizada no estado de Washington, na rexión de Puget Sound, a 182 quilómetros da fronteira con Canadá. En 2007 tiña unha poboación de 594 210 habitantes e na súa area metropolitana vivían 3 263 497 persoas.

Seattle é un centro comercial, cultural e de tecnoloxía avanzada para o noroeste do Pacífico estadounidense e unha das principais cidades portuarias para o comercio transpacífico e europeo. A zona metropolitana de Seattle está arrodeada por montañas e corpos de auga.

Historia
--------

A historia de Seattle deu comezo coa chegada dunhas partidas de pioneiros as terras que arrodean a baía Elliott na enseada Puget Sound, habitadas polo ser humano dende milenios. No tempo da arribada dos occidentais estaban poboadas por indíxenas da tribo Duwamish asentados nunhas 17 aldeas espalladas pola zona.

### Fundación

Mapa dos comezos, 1855.
Vista de Seattle en 1856.
Concretamente foi en 1851 cun primeiro asentamento en Alki Point (na outra beira da baía Elliott, a uns 10 km ao oeste do centro actual). Ao ano seguinte a maioría dos colonos trasladáronse á máis protexida beira leste e fundaron o asentamento de Duwamps. En 1853 foi renomeado **Seattle** (polo xefe Sealth dos duwamish) cando os lotes catastrais foron oficiais.

En principio nun promontorio que coa marea alta quedaba illado, cun peirao (Yesler) no norte e arrodeado de interminables bosques, a industria da madeira foi a que deu pulo ó primeiro crecemento. Pronto os lotes foron vendidos e recheado o terreo intermareal iniciando un proceso de ganancia de terreos á baía que será constante no futuro.

### Grande Incendio de 1889 e reconstrución

Vista de paxaro de Seattle, 1884.
En 1889 un grande incendio destruíu o centro da vila. Porén, a súa puxanza era tal que nun ano fora reconstruído por un aínda maior e mellor (en ladrillo e pedra arredor de Pioneer Square); que a poboación case se duplicara (de 25 000 habitantes a 43 000, converténdose na maior do estado de Washington) polo grande afluxo de traballadores para a reconstrución; e que ademais un sistema de parques e bulevares (plan do estudio do prestixioso paisaxista Olmsted, 1903; tamén elaborou o da Feira Mundial de 1909) fora posto en funcionamento.

Poucos anos despois, a febre do ouro de Alasca (1896) converteu o porto de Seattle na base de aprovisionamento e partida, facendo da cidade un nó de comunicacións (ferrocarril tamén nestes anos) e incrementando novamente a súa poboación pola masiva inmigración (orientais e europeos convértena en cosmopolita). Coma consecuencia a partir de 1905 houbo un estoupido inmobiliario na que xa deveu a urbe líder do noroeste do país.

### Desmontes e recheos

A topografía complicada de Seattle, entre a baía e o lago Washington, con numerosos outeiros e brazos de auga obstaculizaba a expansión urbana. Un gran plan de desmontes (*regrades*) e recheos complementarios levouse a cabo nas primeiras décadas do século XX reconfigurando a xeografía da vila. A fronte costeira, co dique (despois Alaskan Way) e peiraos do porto, ampliouse sobor de todo co recheo do fondo da baía (por onde entrou o ferrocarril) ata a foz do río Duwamish onde se creou unha illa artificial (a industrial Harbor Island, 1909).

Sobor destes novos terreos gañados ao mar cimentouse o apoxeo da industria dos estaleiros no tempo da primeira guerra mundial. Un gran plan para un moderno desenvolvemento metropolitano (Plan Bogue, 1911) foi desgraciadamente rechazado en axustada votación, aínda que moitas das súas propostas foran retomadas co tempo (centro cívico no Denny Hill Regrade e sistema de transporte público).

### Seattle contemporánea

Trala Gran Depresión (cando perdeu a puxanza portuaria en beneficio dos Ánxeles), dende a segunda guerra mundial a industria aeronáutica primeiro (da man de Boeing) e a informática despois (Microsoft) levaron a Seattle a manterse como unha das metrópoles máis desenvolvidas dos Estados Unidos.

As grandes infraestruturas (anel de autoestradas, monorraíl elevado) na década de 1960 acompañaron o primeiro pulo e celebrouse unha nova Feira Mundial en 1962, co Space Needle coma icona do *skyline* da cidade.

De esquerda a dereita: Space Needle; rañaceos do *downtown*; a pequena Torre Smith, primeiro rañaceos (1914) da cidade a carón de Yesler Way e Pioneer Square; os recheos portuarios e Harbor Island.

Notas
-----

1. ↑  "The Seattle Times: Seattle History" (en inglés). 2008-05-11. Arquivado dende o orixinal o 11 de maio de 2008. Consultado o 2018-06-22.
2. ↑  "The Duwamish: river of possibility". *The Seattle Times* (en inglés). 2007-08-12. Consultado o 2018-06-22.
3. ↑  "*Mapas dos inicios de Seattle*". Arquivado dende o orixinal o 26 de xullo de 2012. Consultado o 26 de xullo de 2012.
4. ↑  *Detalle do mapa de 1856 co trazado futuro da cidade superposto: o peirao Yesler no comezo da Yesler Way, que coa Primeira Avenida serán as arterias principais*
5. ↑  "*Mapa de Seattle en 1875*". Arquivado dende o orixinal o 20 de xullo de 2012. Consultado o 20 de xullo de 2012.
6. ↑  "*Vista de Seattle dende a baía, 1875*". Arquivado dende o orixinal o 15 de xullo de 2012. Consultado o 15 de xullo de 2012.
7. ↑  *Mapa de Seattle en 1891 co crecemento trala reconstrución*
8. ↑  *Mapa de Seattle en 1909*
9. ↑  *Plan de Virgil Bogue para Seattle, 1911*
10. ↑  *Mapa de Seattle, 1966*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Seattle Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Seattle*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Seattle *(en inglés)*

| * v
* c
* e
As 100 cidades máis poboadas dos Estados Unidos e Porto Ricoa |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1. Nova York
2. Os Ánxeles
3. Chicago
4. Houston
5. Filadelfia
6. Phoenix
7. San Antonio
8. San Diego
9. Dallas
10. San Jose
11. Jacksonville
12. Indianapolis
13. Austin
14. San Francisco
15. Columbus
16. Fort Worth
17. Charlotte
18. Detroit
19. El Paso
20. Memphis

 | 
21. Boston
22. Seattle
23. Denver
24. Baltimore
25. Washington
26. Nashille
27. Louisville
28. Milwaukee
29. Portland
30. Oklahoma City
31. Las Vegas
32. Albuquerque
33. Tucson
34. Fresno
35. Sacramento
36. Long Beach
37. Kansas City
38. Mesa
39. Virginia Beach
40. Atlanta

 | 
41. Colorado Springs
42. Raleigh
43. Omaha
44. Miami
45. Tulsa
46. Oakland
47. Cleveland
48. San Xoán
49. Minneapolis
50. Wichita
51. Arlington
52. Nova Orleáns
53. Bakersfield
54. Tampa
55. Anaheim
56. Honolulu
57. Aurora
58. Santa Ana
59. St. Louis
60. Riverside

 | 
61. Corpus Christi
62. Pittsburgh
63. Lexington
64. Stockton
65. Cincinnati
66. Anchorage
67. Saint Paul
68. Toledo
69. Newark
70. Greensboro
71. Plano
72. Lincoln
73. Buffalo
74. Henderson
75. Fort Wayne
76. Jersey City
77. Chula Vista
78. Saint Petersburg
79. Orlando
80. Norfolk

 | 
81. Laredo
82. Chandler
83. Madison
84. Lubbock
85. Durham
86. Winston–Salem
87. Garland
88. Glendale
89. Baton Rouge
90. Hialeah
91. Reno
92. Chesapeake
93. Scottsdale
94. Irving
95. North Las Vegas
96. Fremont
97. Irvine
98. San Bernardino
99. Birmingham
100. Gilbert

 |

 |
| Estimación de poboación do 1 de xullo de 2011 da Oficina do Censo dos Estados Unidos |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5083
* WorldCat
* VIAF: 128747843
* BNE: XX459693
* BNF: 15337866t
* BRE: 3667209
* EBID: ID
* FAST: 1204940
* GEC: 0061540
* GeoNames: 5809844
* GiantBomb: 3035-517
* GND: 4054058-3
* GNIS: 1512650
* Google Maps: 1163447431833376154
* LCCN: n79041965
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00628574
* NKC: xx0029443
* NLA: 35487256
* OSM: 237385
* SUDOC: 028726030
* TGN: 7014494

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---