Un **principado** é unha forma de goberno na que o xefe de estado é un príncipe, este modelo de goberno deuse moito na Idade Moderna nos períodos que se abarcan do século XV ao XVIII; os principados eran politicamente falando, pequenas rexións que dependían da metrópole moderna.

Os principados actuais
----------------------

Na actualidade existen, entre outros, os de Liechtenstein, Mónaco e Andorra. Tamén forma parte do nome oficial da Comunidade Autónoma española do Principado de Asturias e da rexión británica de Gales, por motivos históricos. Os títulos de Príncipe de Asturias e Príncipe de Gales osténtano os herdeiros ás coroas de España e o Reino Unido, respectivamente.

Tamén atopánse outros tipos de principados, como o de Cataluña, o cal recibiu este nome durante a existencia da Coroa de Aragón. A primeira referencia ao Principado de Cataluña atópase nas Cortes de Perpiñán, de 1350, presididas polo rei Pedro o Cerimonioso. E estivo plenamente vixente ata o século XIX. Hoxe en día, a pesar de que o termo Principado non está recollido no Estatuto de Cataluña, continúa vixente como denominación tradicional.

Na actualidade existen tres Estados soberanos co rango de principado e dúas rexións pertencentes a dous Estados monárquicos. No caso dos tres primeiros, o príncipe é o xefe do Estado, mentres que nos outros dous casos, o príncipe é o sucesor do trono.

* - Principado de Andorra
* Asturias - Principado de Asturias (España)
* Gales - Principado de Gales (Reino Unido)
* - Principado de Liechtenstein
* - Principado de Mónaco

Principados históricos
----------------------

### Principado de Cataluña

**O Cataluña**, o cal recibiu este nome durante a existencia da Coroa de Aragón. A primeira referencia ao Principado de Cataluña atópase nas Cortes de Perpiñán, de 1350, presididas polo rei Pedro o Cerimonioso. e estivo plenamente vixente ata o século XIX. Con todo, no Real Decreto de 30 de novembro de 1833[*Ligazón morta*] polo que se establece a división provincial de España de Javier de Burgos, o único principado que se menciona é o de Asturias, mencionándose a Cataluña simplemente así. Hoxe en día, a pesar de que o termo Principado non está recollido no Estatuto de Cataluña, continúa vixente como denominación tradicional.

### Principado de Kíiv

**O Principado de Kíiv** ou **Rus' de Kiev** foi o primeiro estado eslavo oriental, dirixido desde a cidade de Kíiv, agora en Ucraína, desde aproximadamente 880 ata mediados do século XII. Os reinados de Vladimir o Grande (980-1015) e o seu fillo Yaroslav I o Sabio (1019-1054) supuxeron a idade de ouro de Kíiv, que viu a aceptación do cristianismo ortodoxo e a creación do primeiro código legal escrito en lingua eslava, o *Russkaya Pravda*.

### Principado de Vladímir-Súzdal

O **Principado de Vladímir-Súzdal**, **Gran Ducado de Vladímir-Súzdal** ou **Rus de Vladímir-Súzdal** foi un dos grandes principados que sucederon á Rus de Kíiv como principal potencia eslava desde finais do século XII ata as postrimerías do século XIV. Considerado tradicionalmente como o berce do idioma e a nacionalidade rusas, Vladímir-Súzdal evolucionaría gradualmente ata transformarse no Gran Principado de Moscovia.

### O Principado de Lucca e Piombino

**O Principado de Lucca e Piombino**, o cal o 23 de xuño de 1805 por petición do Senado de Lucca, constituíse o **Principado de Lucca e Piombino**, que se asignou á irmá de Napoleón Bonaparte Elisa Bonaparte e ao seu marido Felice Baciocchi.

### Principado do Pindo e Voivodato de Macedonia

O **Principado do Pindo e Voivodato de Macedonia** foi un estado autónomo durante a Segunda guerra mundial baixo o control de Italia. O Pindo é unha rexión montañosa en Grecia do Norte e na parte meridional de Albania e Macedonia habitada por vlacos (arrumanos), meglenorrumanos e macedonios

### Principado de Moscova

**Moscovia** ou **Principado de Moscova** é o nome do estado ruso que existiu desde o século XIV ata o XVI. O Gran Principado de Moscova, como se lle coñece a este estado nos documentos rusos, foi o sucesor do Principado de Kíiv nos seus territorios setentrionais e o predecesor do Tsarato Ruso, que á súa vez precedía ao Imperio Ruso.

### Principado de Antioquía

Denomínase **Principado de Antioquía** a un dos Estados Cruzados en Terra Santa. Na Primeira cruzada, o príncipe Bohemundo de Tarento realizou unha vitoriosa campaña militar para recuperar territorios que Bizancio perdera fronte ao avance musulmán. Con todo, unha vez acabada a súa campaña coa toma de Antioquía, Bohemundo retivo o territorio, creando este principado.

### Principado de Galilea

O **Principado de Galilea** foi un dos catro *seigneuries* do Reino de Xerusalén cruzado, segundo Jean de Ibelin, o comentarista do século XIII. O principado mesmo foi centrado ao redor de Tiberíades, a beiras do Mar de Galilea, pero ao sumarlle os territorios vasalos, o dominio abarcou a toda Galilea e a Fenicia meridional (actualmente o Líbano). O Principado tivo entre os seus vasalos os Ducados de Beirut, Nazaret, e Haifa, os cales moitas veces tiveron un número descomunal de sub-vasalos. A cidade independente de Sidón estivo no medio das terras galileas. Hai razóns para dubidarse da posición de Galilea como o señor dalgunhas deses terreos.

### Principado de Capua

O **Principado de Capua** era un estado independente *de facto*, ás veces un vasalo do imperio bizantino ou do sacro imperio romano, no sur de Italia entre os séculos VIII e XII. A súa capital epónima era a cidade de Capua.

| * v
* c
* e
Política |
| --- |
| Poderes | 
* Executivo
* Lexislativo
* Xudicial

 |
| Formas de goberno | 
* Monarquía
* República
* Anarquía

 |
| Réximes e sistemas | 
* Parlamentarismo
* Presidencialismo
* Democracia
* Ditadura
* Absolutismo
* Autoritarismo
* Rexencia

 |
| Tipos de poder | 
* Aristocracia
* Autocracia
* Burocracia
* Caciquismo
* Cleptocracia
* Corporativismo
* Corporocracia
* Demagoxia
* Meritocracia
* Minarquía
* Oclocracia
* Oligarquía
* Plutocracia
* Sociocracia
* Tecnocracia
* Teocracia
* Caudillismo
* Coronelismo
* Nepotismo
* Fisioloxismo

 |
| Clases de estado | 
* Cidade-estado
* Colonia
* Confederación
* Federación
* Imperio
* Principado
* Protectorado
* Reino
* República

 |
| Conceptos | 
* Activismo
* Congreso
* Corrupción
* Doutrina
* Estado
* Goberno
* Hexemonía
* Ideoloxía
* Lexislatura
* Liberdade
* Nación
* Partido
* Patria
* Parlamento
* Soberanía
* Tiranía
* País

 |
| Procesos | 
* Eleccións
* Golpe de estado
* Revolución
* Manifestación
* Independencia
* Referendo
* Protesta
* Represión
* Lobby

 |
| Divisións administrativas | 
* Cantón
* Comunidade autónoma
* Deputación
* Municipio
* Estado
* Provincia

 |
| Cargos | 
* Chanceler
* Concelleiro
* Conselleiro
* Deputado
* Ditador
* Emperador
* Ministro
* Prefecto
* Presidente
* Primeiro ministro
* Rei
* Senador

 |
| Disciplinas | 
* Ciencia política
* Diplomacia
* Filosofía política
* Historia política
* Metapolítica
* Política internacional
* Teoría política
* Xeopolítica

 |
| Ideoloxías | 
* Esquerda
* Dereita
* Carlismo
* Comunismo
* Fascismo
* Liberalismo
* Neoliberalismo
* Populismo
* Socialdemocracia
* Socialismo
* Democracia cristiá

 |
| Actitudes | 
* Clientelismo
* Chauvinismo
* Colectivismo
* Colonialismo
* Conservadorismo
* Desobediencia civil
* Elitismo
* Imperialismo
* Novo Imperialismo
* Independentismo
* Intervencionismo
* Isolacionismo
* Nacionalismo
* Oposición
* Pacifismo
* Radicalismo
* Tradicionalismo
* Pluripartidismo
* Bipartidismo
* Unipartidismo
* Abstención
* Amnistía
* Desobediencia civil
* Disidencia
* Multiculturalismo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q208500
* AAT: 300235101
* BNCF: 30379
* EBID: ID
* GND: 4155609-4
* JSTOR: principalities
* NKC: ph121686

 |