***Mar adiante*** é unha obra narrativa de María Victoria Moreno, publicada por Ediciós do Castro en 1973, subtitulada ***Historias de nenos pra nenos***. Fixo as ilustracións do libro a autora e a cuberta Carmen Arias.

Con esta primeira obra súa, a profesora converteuse nunha das voces pioneiras da narración en galego destinada ao público máis novo; e tamén é pioneira en introducir nenas protagonistas. "Crarisa e o luceiro" -capítulo VII deste libro- gañou o segundo premio (dotado con 3.500 pesetas) do Concurso nacional de contos infantís O Facho en 1972. A obra remata cun vocabulario galego-castelán para mellor entender o texto.

A pesar de que todas as historias do libro teñen un nexo común -o barco escola que parte de Portosouril- poden verse como historias diferentes. A idea principal é que o ensino pode cambiar, a escola debe basearse na observación e na experiencia integrando a realidade dos nenos e nenas.

Na lapela do libro comenta Xesús Alonso Montero: "pra compor estes contos infantiles, María Victoria botóu mau de personaxes moi coñecidos neste xénero de historias: nenos, vermes, mariñeiros, estrelas, gaivotas, ventos, lobos, peixes, etc".

Trama
-----

Unha mestra conta en primeira persoa que traballou nun colexio moi grande nunha gran cidade e que unha vez a chamaron para poñer escola nun barco, o *Arroás*. Ao volver ao colexio non lle creron o do barco, por iso escribiu a historia "*pra vosoutros, rapaces*".

Miguel é un vello mariñeiro que aprendeu a facer barcos en Portosouril. Fixo moitos e tamén o ARROÁS, que na varanda poñía en letras azuis "ESCOLA" para que os nenos non choren na escola, para que saiban que as gaivotas non comen nenos e para que aprendan que o mar é o máis fermoso do mundo. A cousa viña de que o mestre, ao non saberen a táboa do sete, dixéralles que se ao día seguinte non a sabían irían todos ao mar cos libros amarrados ao pescozo e os comerían as gaivotas e os peixes.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Decíalle a leiteira a Mariquiña:
"- Ai, miña nena, heille decir ó meu home que faiga unha ducia de garabelos pra poñelos na veiriña do camiño. Así, miña reina, non atoparás xamáis cun lobo vivo.
"Pro a leiteira cansábase moito vendendo o leite i esquencíase de tódalas causas ó chegar á casa.
"Decíalle o crego a Mariquiña:
"- Xa podes rezar, miña rapaza, pra non atopar co lobo no camiño. Eche moi turdio o lobo, miña nena.
"pro o crego non sabía moito de lobos e confundíaos co mesmo demo.
"Decíanlle os rapaces de don Manoel a Mariquiña:
"- Has levar tódolos días un coello vivo no cesto. Se a topas co lobo, botaslle o coello e arripiolas. | "|
|  |

Miguel non quixo deixar o barco na man da rapazada e trouxo o capitán Xosé Luís e os mariñeiros Suso (poeta), Xaime (debuxante) e Tino (amigo das estrelas). A cociñeira era Lola quen fixo unha poesía para axudar a que se erguesen da cama os nenos.

Parte o Arroás, deixa atrás a aldea e lémbrase a historia dun naufraxio de cando Xosé do Outeiro, chamado don Anaco:

*Don Anaco, home malvado,*
*por non dar acougo ós pobres*
*o sol fuxiu do teu lado*
Os nenos contan contos e vai ser Sara quen fale de Mariquiña e o lobo: as xentes da comarca ó saberen esta historia comezaron a tratar os lobos con máis respecto.

Cambia o tempo, os tripulantes cantan cancións, dialogan cos paxaros e estes contan as súas historias.

Mirando para o Luceiro, Tino cóntalles aos nenos a historia dos vagalumes, os da terra e os do ceo.

É véspera de Nadal. Como facer a árbore? Lola camiña sobre a auga e vai traendo materiais para montala. Logo queda durmida e xa non esperta e os nenos pensan agasallos para ela.

O barco volve a terra, a mestra ao seu colexio, os nenos foron contarlle ao mestre que as gaivotas non comen nenos e Lola ficou no mar: *Se vós queredes atopala, procurade no ronsel da lúa e veredes unha velliña delgada e souril camiñando sobor da iauga*.

Personaxes
----------

Coma noutros libros seus, a autora coloca nomes de persoas achegadas no relato.

Xosé Luís é o nome do seu marido. Suso, o poeta, semella ser o seu amigo Xesús Rábade Paredes. Lola, a cociñeira, fai referencia á señora que traballaba no bar que estaba debaixo da súa vivenda. Nos nenos e nenas da escola están os nomes dos fillos do seu amigo Xesús Alonso Montero.

Notas
-----

1. ↑  Imaxe da portada
2. ↑  Ríos, Eli (2016). *Mulleres bravas da nosa historia. María Victoria Moreno*. Urco Editora. ISBN 9-788416-121632.
3. ↑  "O Día das Letras Galegas de 2018 estará dedicado a María Victoria Moreno…". RAG. 17/6/2017.
4. ↑  Pena Presas, Montse (2018). *A voz insurrecta. María Victoria Moreno, entre a literatura e a vida*. Galaxia. p. 56-59. ISBN 978-84-9151-156-4.
5. ↑  Moreno 1973, p. 6.
6. ↑  garabelo\*: trampa de ferro para cazar ratas e ratos. garamelo.
7. ↑  turdio\*: malévolo, traidor.
8. ↑  arripiolar\*: botar a correr por medo.
9. ↑  Moreno 1973, p. 13.
10. ↑  Moreno 1973, p. 19.
11. ↑  Moreno 1973, p. 55.
12. ↑  Pena Presas 2018, p. 59.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Blanco García, Carmen (1988). "Literatura infantil e xuvenil" (PDF). *Festa da Palabra Silenciada* (FIGA) (5): 5–24. ISSN 1139-4854.
* Moreno, María Victoria (1973). *Mar adiante*. Ediciós do Castro. ISBN 84-300-5745-5.
* *María Victoria Moreno, unha ollada a través dos seus libros* (PDF). Xunta de Galicia. Abril de 2018.

### Ligazóns externas

* Ficha da edición de 2009 en Edicións Xerais de Galicia.

| * v
* c
* e
Libros de María Victoria Moreno |
| --- |
| Literatura infanto-xuvenil | 
* *Mar adiante* (1973)
* *A festa no faiado* (1983)
* *A brétema* (1985)
* *Leonardo e os fontaneiros* (1986)
* *Anagnórise* (1988)
* *O cataventos* (1989)
* *¿Un cachiño de bica?* (1994)
* *¿E haberá tirón de orellas?* (1997)
* *Guedellas de seda e liño* (1999)
* *Eu conto, ti cantas* (2005)
* *O amor e as palabras* (2017)

 |
| Outras obras e traducións | 
* *Os novísimos da poesía galega* (1973) edición
* *Mecanoscrito da segunda orixe* (1974) tradución
* *As linguas de España* (1991)
* *Verso e prosa* (1991)
* *Diario da luz e a sombra* (2004)
* *Querida avoa* (1993)
* *Elexías de luz* (2006)
* *Onde o aire non era brisa* (2009)

 |