recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Adina.

Adina no mapa da xurisdición da Lanzada incluído no Catastro de Ensenada, 1752.
**Santa María de Adina** é unha parroquia do concello pontevedrés de Sanxenxo. Segundo o IGE, en 2016 contaba cunha poboación de 4.783 habitantes (2.404 mulleres e 2.379 homes), o que supón un lixeiro incremento respecto ó ano 2009, cando tiña 4.662 habitantes, e 2008, cando eran 4.667.

Limita ó norte coa parroquia de Gondar, ó sur coa ría de Pontevedra, ó leste coas parroquias de Nantes e Padriñán, e ó oeste coas de Noalla e Arra. Ten unha extensión de 10,5 km² (incluíndo a parroquia eclesiástica de Arra) e 17 entidades de poboación, entre as que destaca Portonovo.

Segundo a arquidiocese de Santiago de Compostela, o seu nome oficial é Santa María de Portonovo (Adigna), pero é de uso habitual polos seus veciños o nome de Santa María Adina de Portonovo, en concordancia co uso habitual do galego de antepoñer a advocación á localización xeográfica da parroquia. Neste caso, Adina utilízase como un título da Virxe, que deu, por extensión, en nome do lugar de situación da igrexa.

Patrimonio histórico e artístico
--------------------------------

A igrexa de Santa María de Adina conserva restos románicos de finais do século XII, xunto con elementos góticos e outros do século XVI.

No interior da igrexa e servendo de pé do altar maior, consérvase un panel dun baldaquino que representa a Anunciación. O panel estivo colocado no frontal do osario da igrexa e presenta a imaxe da Virxe picada.

* BaldaquinoBaldaquino

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Adina

| Lugares da parroquia de Adina no concello de Sanxenxo (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Baltar | Barbeito | A Barrosa | Canelas | O Catadoiro | Fabal | Forxán | A Igrexa | O Outeiro | Paxariñas | O Pombal | Portonovo | Rial | A Torre | O Vinquiño | Vista Alegre | A Xesteiriña |

### Parroquias de Sanxenxo

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Sanxenxo |  |
| --- | --- |
| Adina (Santa María) | Arra (San Amaro) | Bordóns (San Pedro) | Dorrón (San Xoán) | Gondar (San Tomé) | Nantes (Santa Baia) | Noalla (Santo Estevo) | Padriñán (San Xenxo) | Vilalonga (San Pedro) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adina, Sanxenxo*** |

### Bibliografía

FILGUEIRA VALVERDE, Xosé; RAMÓN E FERNÁNDEZ-OXEA, Xosé: *Baldaquinos gallegos*, Fundación Barrié de la Maza, A Coruña 1987.

### Ligazóns externas

* Páxina web do concello de Sanxenxo *(en castelán)*

### Outros artigos

* Lugares de Sanxenxo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3396075
* código INE: 36051010000

 |
Representación de Edipo e a esfinxe, un exemplo de adiviñas na mitoloxía grega.
Unha **adiviña** é unha pregunta enxeñosa ou un enigma. É un xogo que consiste en procura-la resposta á pregunta ou encontrar o sentido oculto dunha frase.

Moitas veces as adiviñas teñen unha rima interna e cóntanse ós nenos para estimular a súa agudeza. As adiviñas tradicionais forman parte da literatura oral dunha lingua.

Un exemplo de adiviña popular galega é: 

> 
> 
> Que é unha cousiña, cousa: dous dereitiños, un dalle-dalle, catro mexafontes e un rega-montes?
> Prema aquí para ver a solución.
>

Adiviñas de Carballedo, Lugo
----------------------------

Recollidas por don Nicanor Rielo Carballo

> 
> 
> 1-Alto me vexo no laperexo, ben vexo vir e non podo fuxir.
> 
> 2-Bótesme tarde, bótesme cedo, ata o maio, non me ves o pelo.
> 
> 
> 3-Catro corremontes, catro cichafontes, un dálle dálle, e dous tuturulús
> 
> 
> 4-Cen redondiños e un redondón, un saca saca e un quita pon
> 
> 
> 5-Dúas nais e dúas fillas, cubertas con tres mantillas e ningunha vai sen ela aínda que son tres prendas
> 
> 
> 6-Dúas peludas, un pelado e un cálcalle no rabo
> 
> 
> 7-Embaixo da terra, nun burato metida, ten barbas e non cara, dentes e sen boca, cabeza e sen pés e ti que tanto sabes, adiviña o que é
> 
> 
> 8-Entre dous puños brancos hai unha flor amarela, que se pode presentar diante do rei e da reina
> 
> 
> 9-Foliquiño andaba buscando, o rabo largo estaba mirando e se non fora polo buratiño, o que sería do pobre Foliquiño
> 
> 
> 10-Miña nai é tartamuda, meu pai é cantador, teño un vestido branco e marelo o corazón
> 
> 
> 11-Que cousa é, que cousa non é, cando vai para o monte vai enguruñada, e cando vén para a casa vén estarricada
> 
> 
> 12-Teño uns tríngulis míngulis colgados da barriga, teño libras, teño cuartas e en min todos se fían
> 
> 
> 13-Unha vez, a ver se adiviñas, debaixo do pinguín que pingaba estaba o roncón que roncaba e veu o fungón que fungaba, e o demo do fungón que fungaba
> botou de alí ao roncón que roncaba
> 
> 
> 
> 14-Métoo duro, sácoo brando, coloradiño e chorreando
> 
> 

SOLUCIÓNS: 1: A cereixa na cerdeira. 2: A pataca. 3: A vaca (4 cornos, 4 tetos, un rabo, 2 cornos). 4: o pote do caldo (as borbullas e o testo). 5: Avoa, filla e neta. 6: un labrego arando (2 vacas, un labrego, un arado). 7: O allo. 8: O ovo. 9: O rato e o gato. 10: O ovo. 11: A corda de atar. 12: A romana de pesar. 13: O porco e o can. 14: O pan nas sopas de viño.

Notas
-----

1. ↑  Rielo Carballo, Nicanor (1976). *Escolma de Carballedo*. Ed. Castrelos. ISBN 84-7041-041-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47054
* EBID: ID
* GEA: 232
* GEC: 0178787
* GND: 4048267-4
* JSTOR: riddles
* LCCN: sh85113965
* NDL: 00568061

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Abuín.

**Abuín** é un lugar da parroquia de Leiro, no concello de Rianxo. Segundo o padrón municipal (INE 2013) ten 110 habitantes (49 homes e 61 mulleres).

Historia
--------

O primitivo asentamento de Abuín foi abandonado a partir dos séculos XIV-XVI, posiblemente porque morrera a maioría dos habitantes a consecuencia dalgunha epidemia de peste bubónica. Aínda así corren distintas lendas que atribúen o abandono do lugar ós ataques dos viquingos, teoría improbable, ou a unha maldición por cousa do tesouro que os veciños roubaran no mosteiro da Armenteira e entregaran ó cura para que o agochara. O cura morreu esa noite e seguíronlle numerosos veciños ó pouco tempo. Aínda que intentaron recupera-lo tesouro para devolvelo ó mosteiro, e así zafarse da maldición, nunca foi atopado e os poucos que sobreviviron tiveron que fuxir. Desta lenda vénlle o nome popular de "Aldea maldita".

Castelao recolleu esta lenda nunha das súas *Cousas*, baixo o título de "A aldea esquecida" , como unha historia que lle contara a súa avoa. Tamén está inspirada nesta lenda a novela *O alento nas costas*, de Natalia Carou.

Galería de imaxes
-----------------

* Ruínas da "Aldea maldita".Ruínas da "Aldea maldita".
* Outra das casas abandonadas.Outra das casas abandonadas.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Leiro

| Lugares da parroquia de Leiro no concello de Rianxo (A Coruña) |  |
| --- | --- |
| Abuín | Brión | Cabanas | A Igrexa |  Meiquiz | Or | Palleiro | A Pedreira | Rañó | Rial |

### Parroquias de Rianxo

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Rianxo |  |
| --- | --- |
| O Araño (Santa Baia) | Asados (Santa María) | Isorna (Santa María) | Leiro (Santa María) | Rianxo (Santa Comba) | Taragoña (San Salvador) |

Notas
-----

1. ↑  Publicada previamente, se ben de forma esquemática, en *Nós* 30.12.1920.
2. ↑  "Carou Figueira, N. (2012). O alento nas costas. A Coruña: Baía Edicións". Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 03 de outubro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Marta Gómez: "Siglos de miedo en una aldea de Rianxo" en *La Voz de Galicia*, 19.10.2008.
* Marta Gómez: "La maldición de Abuín" en *La Voz de Galicia*, 26.10.2008.
O Arnold baseouse no Benz Velo (na foto)
O **Arnold** foi un dos primeiros automóbiles fabricado no Reino Unido. Foi producido en East Peckham, Kent entre 1896 e 1898.

Historia
--------

William Arnold & Sons de East Peckham, Kent, foi unha empresa de enxeñería agrícola fundada aproximadamente en 1844.

En 1895 adquiriron unha licenza para construír coches Benz. Como Arnold Motor Carriage Co. desde 1896 a 1898 a empresa construíu doce coches co deseño da Benz, pero cos seus propios motores Dous Arnolds foron expostos no Crystal Palace en 1896.

Un Arnold de 1896 estaba equipado co primeiro arranque automático do mundo, do enxeñeiro eléctrico H.J. Dowsing. Era un dynamotor xunto ao volante, deseñado para axudar aos coches a subir os outeiros e para arrincar o motor.

Consérvanse dous coches Arnold.

Notas
-----

1. ↑  Rubashow, Tom (24 de outubro de 2008). "Shilling fine for 8mph dash down high street". *Kent and Sussex Courier (Paddock Wood edition)* (Courier Media Group Ltd).
2. ↑  Lawrence, Margaret (1994). *Bridge Over the Stream*. East Peckham Parish Council. p. 14. ISBN 0-9524828-1-9.
3. ↑  "Men who sparked the ignition.". brooklands.org.uk. Archived from the original on 08 de setembro de 2008. Consultado o 2008-12-21.
4. ↑  G.N. Georgano, N. (2000). *Beaulieu Encyclopedia of the Automobile*. London: HMSO. ISBN 1-57958-293-1.
5. ↑  "Arnold". British Motor Manufacturers. Arquivado dende o orixinal o 16 de xuño de 2011. Consultado o 2008-12-21.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arnold Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Photo un dos dous Arnold existentes
***Art Angels*** é o cuarto álbum de estudio da cantante e compositora canadense Claire Boucher, profesionalmente coñecida como Grimes, publicado dixitalmente o 6 de novembro de 2015 a través do selo 4AD e en formatos físicos o 11 de decembro. Boucher comezou a planificar o disco en 2013 como a continuación do seu terceiro álbum de estudio, *Visions*, porén, eliminou a meirande parte do material desas primeiras sesións e comezou unha nova serie de gravacións en 2014. O tema "Realiti", que procedías das primeiras gravacións, foi editado como unha demo a principios de 2015.

*Art Angels* foi descrito como máis accesible que os anteriores traballos de Boucher mentres que mantiña as súas influencias experimentais. O álbum conta con convidados como o rapeiro taiwanés Aristophanes e a cantante estadounidense Janelle Monáe. Editáronse dous sinxelos do traballo, "Flesh Without Blood" e "Kill V. Maim", ademais de vídeos musicais para varias cancións. *Art Angels* vendeu 11 000 copias na súa primeira semana nos Estados Unidos e converteuse no álbum de Boucher en chegar máis alto nas listas ata ese momento. O disco foi editado con moi boas críticas e apareceu nas listas de mellores traballos de 2015 de varias publicacións.

En outubro de 2019 a publicación dixital Pitchfork Media situou o disco no número 11 da súa lista dos 200 mellores álbums da década de 2010.

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Grimes, agás onde se indique. 

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Laughing and Not Being Normal"   | 1:47 |
| 2. | "California"   | 3:18 |
| 3. | "Scream" (con Aristophanes; escrita por: Grimes, Pan Wei-Ju) | 2:20 |
| 4. | "Flesh Without Blood"   | 4:24 |
| 5. | "Belly of the Beat"   | 3:25 |
| 6. | "Kill V. Maim"   | 4:06 |
| 7. | "Artangels"   | 4:07 |
| 8. | "Easily"   | 3:03 |
| 9. | "Pin"   | 3:32 |
| 10. | "Realiti" (non aparece na versión en vinilo) | 5:06 |
| 11. | "World Princess Part II"   | 5:05 |
| 12. | "Venus Fly" (conJanelle Monáe; escrita por: Grimes; Monáe) | 3:45 |
| 13. | "Life in the Vivid Dream"   | 1:27 |
| 14. | "Butterfly"   | 4:12 |

| Canción extra no CD |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 15. | "Realiti" (demo) | 4:18 |

| Canción extra no Xapón |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 16. | "Go" (Bloodpop Remix) | 3:23 |

Notas
-----

1. ↑  "The 200 Best Albums of the 2010s". *Pitchfork* (en inglés). Consultado o 2019-10-27.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21198126
* AllMusic: mw0002892937
* Discogs: 910103
* Metacritic: grimes
* MusicBrainz: ID

 |
Coordenadas: 50°05′23″N 14°25′02″L﻿ / ﻿50.089722222222, 14.417222222222

Milleiros de tumbas están amoreadas no antigo cemiterio xudeu de Praga.
Antigo cemiterio xudeu de Praga.
León de Xudá nunha tumba xudía.
O **antigo cemiterio xudeu de Praga** (en checo: *Starý židovský hřbitov*) atópase no barrio xudeu de Praga (na República Checa), o Josefov. Foi empregado dende o século XV (a súa tumba máis antiga, a de Avigdor Kara, que data de antes de 1439) até o ano 1787.

O seu antecesor foi outro cemiterio chamado «O xardín xudeu», situado no Barrio novo de Praga e atopado recentemente grazas a diversas escavacións arqueolóxicas.

O número de tumbas de xente enterrada é incerto, porque hai varias capas de tumbas. En calquera caso, estimouse que hai aproximadamente 12 000 tumbas aparentemente visibles, nas cales descansan máis de 100 000 xudeus.

Algunhas das persoas máis famosas enterradas no cemiterio son Mordecai Maisel (1601), Rabbi Judah Loew (1609), David Gans (1613) e David Oppenheim (1736).

Historia
--------

Non está claro cando foi fundado exactamente o cemiterio. Isto foi tema de discusión de moitos expertos. Algúns deles aseguran que o cemiterio data do século V. Outros en cambio dátano na primeira metade do século XV, xa que a tumba máis antiga pertence ó rabino e poeta Avigdor Kara (1439) e atribúen a súa fundación ao rei Otakar II de Bohemia.

De acordo coa Halajá, os xudeus non deben destruír tumbas xudías, e tampouco se lles permite transportar unha tumba a outro lugar. Isto significa que cando o cemiterio quedou sen espazo e conseguir terra extra era imposible, máis capas de terra emprazáronse sobre as tumbas existentes, de maneira que as tumbas vellas quedaban desprazadas e enterradas baixo as novas capas de terra. Isto explica porqué as tumbas do cemiterio están emprazadas tan preto as unhas das outras. Ó final, o cemiterio acumulou máis de doce capas de terra.

Notas
-----

1. ↑  «Disfruta Praga: Cementerio judío».

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Antigo cemiterio xudeu de Praga Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* PAŘÍK, Arno a Vlastimila HAMÁČKOVÁ, Pražské židovské hřbitovy = Prague Jewish Cemeteries = Prager jüdische Friedhöfe, Praha: Židovské muzeum v Praze, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q438026
* WorldCat
* VIAF: 156106196
* ISNI: 0000 0001 2191 693X
* LCCN: n96097527
* NKC: kn20050512031

 |
**Antifonte**, nado en Ramnunte, Ática, contra o ano 480 a.C. e finado en Atenas no 410 a.C:, foi un dos grandes oradores atenienses.

Traxectoria
-----------

Fillo dun aristócrata e sofista ateniense, aprende a arte oratoria do seu pai e comeza unha carreira de logógrafo e sofista, fundou unha escola de retórica en Atenas, Tucídides foi un dos seus alumnos. Participou na revolución oligárquica dos Catrocentos no 411 a.C. á caída do réxime, 410 a.C. xulgárono por traizón, e a pesar do seu discurso apaixonado de defensa, condenárono a beber cegude.

Obras
-----

A tradición atribúe 60 discursos a Antifonte, conservamos seis enteiros e anacos doutros vinte. O primeiro discurso data de 430 a.C.. Considerado o fundador da elocuencia xudicial. Consérvanse tres Tetraloxías de pezas oratorias e tres discursos sobre homicidios.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q335560
* WorldCat
* VIAF: 26151776750618011460
* BAV: ADV11350977
* BIBSYS: 90258576
* BLBNB: 001113089
* BNE: XX833289
* BNF: 120672974
* BRE: 697049
* BVMC: 2097
* CANTIC: a10465212
* CERL: cnp01444500
* CiNii: DA02765235
* DeutscheBio: 118503448
* EBID: ID
* FAST: 1804878
* GEC: 0004317
* GND: 118503448
* ICCU: CFIV160448
* ISNI: 0000 0001 0922 3671
* LCCN: n82101412
* NDL: 00511738
* NKC: jn19990210047
* NLA: 35634659
* NLG: 279225
* NTA: 069483507
* OL: OL390974A
* PTBNP: 558661
* SELIBR: 174800
* SUDOC: 028941497
* Treccani: antifonte-di-ramnunte

 |
O **abuso de substancias** refírese á auto-indulxencia no consumo e dependencia dunha droga ou outro químico que leva a efectos que xeran unha deterioración na saúde física e mental da persoa que o realiza, ou o benestar doutros.

Esta afección caracterízase por un patrón de uso patolóxico continuo dun medicamento ou estado de drogadicción, que resulta en consecuencias sociais adversas repetidas en relación co uso de drogas, tales como a incapacidade de cumprir coas obrigacións laborais, familiares ou escolares, conflitos interpersoais ou problemas legais. Aínda se debate sobre as diferenzas exactas entre o abuso de substancias e a drogodependencia, pero as prácticas estándares distinguen unha da outra ó definir a dependencia de substancias en termos dos síntomas fisiolóxicos e de comportamento do uso de substancias, e ó abuso de substancias en termos das consecuencias sociais do uso de substancias.

O abuso de substancias pode levar á adicción ou dependencia de substancias. Medicamente, a dependencia fisiolóxica require do desenvolvemento de tolerancia fisiolóxica que leva a síntomas da síndrome de abstinencia. Tanto o abuso como a dependencia son distintas da adicción, que involucra unha compulsión por continuar usando a substancia malia as consecuencias negativas, e pode involucrar ou non a dependencia fisiolóxica. A dependencia case sempre implica o abuso, pero o abuso ocorre frecuentemente sen dependencia, particularmente cando unha persoa empeza por abusar no consumo dunha substancia. A dependencia involucra procesos fisiolóxicos, mentres que o abuso de substancias reflicte unha interacción complexa entre quen abusa de substancias, a substancia da que se abusa e a sociedade.

Notas
-----

1. ↑  Nutt, D.; King, L. A.; Saulsbury, W.; Blakemore, C. (2007). "Development of a rational scale to assess the harm of drugs of potential misuse". *The Lancet* **369** (9566): 1047–1053. PMID 17382831. doi:10.1016/S0140-6736(07)60464-4.
2. ↑  (1998).
3. ↑  Pham-Kanter, Genevieve. (2001).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3184856
* AAT: 300189230
* EBID: ID
* JSTOR: substance-abuse
* MAG: 40010229

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 3961
* DOID: DOID:302
* ICD-10: F10
* MedlinePlus: 001945
* NCIt: C16522
* UMLS: C0013146

 |
**Alejandro Langtry Caínzos**, nado en 1970 en Ferrol, é  profesor de  ESO, avogado, empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi presidente da Confederación de Empresarios de Ferrol ata 2008 ao se incorporar ao Partido Popular como coordinador xeral en Ferrol. Foi director do Plan de Desenvolvemento Integral de Ferrol, Eume e Ortegal (2010-2011) e entrou como concelleiro en Ferrol polo PPdeG, logo das eleccións municipais de 2011, e ata a súa renuncia en 2018 con críticas ao seu ata entón partido. Nas eleccións municipais de 2019 foi o candidato de Ciudadanos á alcaldía ferrolá.

Notas
-----

1. ↑  "Los empresarios de Ferrolterra acuerdan su fusión en una entidad". *La Opinión A Coruña*, 16 de xullo de 2008
2. ↑  "Alejandro Langtry, nuevo director del Plan de Desenvolvemento Integral de Ferrol, Eume e Ortegal". *La Voz de Galicia*, 16 de decembro de 2019
3. ↑  "Alejandro Langtry dimite como edil del PP de Ferrol y critica que el partido anteponga sus intereses a los de la ciudad". Europa Press, 7 de setembro de 2018
**Ario** foi un presbítero alexandrino, configurador do arianismo, morto no 336, o día anterior ao fixado polo emperador Constantino para que se reconciliase coa Igrexa, asunto tratado no Primeiro Concilio de Nicea no ano 325.

Traxectoria
-----------

Discípulo de Luciano de Antioquía, enfrontouse ao seu bispo proclamando que Deus (o Pai) creara do nada ao Logos (o seu Fillo); que «houbo un tempo en que o Fillo non existía», e que xa que logo o Fillo era unha creación de Deus e non era Deus mesmo. Este era divino (un deus) pero que esta divindade non era da magnitude que a do Pai, polo tanto non se podía chamalo Deus Verdadeiro.

A súa doutrina coñécese como arianismo, aínda que xa existía antes de Ario; por exemplo, nas obras de Paulo de Samosata (bispo de Antioquía). En Tertuliano atópase a crenza análoga á de Ario de que o Fillo de Deus non existía antes de ser procreado. En Xustino Mártir atópanse sentenzas subordinacionistas similares ás de Ario, do mesmo xeito que en Oríxenes.

A defensa do arianismo foi asumida por diversos líderes eclesiásticos, entre os que se destaca Eusebio de Nicomedia (Arcebispo de Constantinopla), quen chegou a ser confesor do emperador Constantino I o Grande.

Con todo, o arianismo foi condenado como herexía polo Concilio de Nicea no ano 325. Neste sínodo de bispos reafirmouse a doutrina da consubstancialidade (*homoousios*, a mesma substancia) do Pai e do Fillo, polo que Ario e os seus seguidores foron exiliados e excomungados, aínda que outros concilios posteriores restauraron o arianismo como doutrina lexítima da Igrexa. A condena definitiva chegou no Primeiro Concilio de Constantinopla (381).

Posteriormente o arianismo perviviu entre os godos e outros pobos xermánicos. Ario era un predicador popular e dicíase que os seus sermóns eran cantados e repetidos pola xente do pobo. A súa obra principal foi *Talía* (Θαλια), hoxe desaparecida, do mesmo xeito que o resto dos seus libros, que foron queimados e proscritos, aínda que fragmentos dos seus textos perduraron nas obras dos seus detractores e grazas a eles o seu pensamento púidose reconstruír ata certo punto.

Ario morreu en estrañas circunstancias (posiblemente envelenado) en xaneiro de 2014[] en 336, na véspera do día en que ía ser readmitido na comuñón da Igrexa.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *arianismo*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106026
* WorldCat
* VIAF: 12404999
* BAV: ADV10268930
* BMT: 139693
* BNE: XX838335
* BNF: 12461403r
* CANTIC: a11123291
* CERL: cnp00397260
* DeutscheBio: 118645781
* EBID: ID
* FAST: 1805113
* GEC: 0005107
* GND: 118645781
* ISNI: 0000 0000 9061 7215
* LCCN: n82045062
* NKC: jo20191039734
* NLG: 44624
* NNDB: 000112398
* NTA: 070849803
* Orthodox Encyclopedia: 75942
* SELIBR: 333378
* SUDOC: 081019815

 |
Anverso das 100 liras de 1957, cuñadas en **acmonital**
O **acmonital** (acrónimo do italiano: *acciaio monetario italiano*; "aceiro monetario italiano") é unha aliaxe monetaria, variante do aceiro inoxidable tradicional, utilizada para a cuñaxe de moedas con valores faciais expresados en liras italianas. Tamén se atopa en moedas circulantes do Vaticano e San Marino, e da Albania baixo a dominación Italiana.

Composición
-----------

O acmonital é un tipo de aceiro inoxidable á base de cromo, ferro e ás veces níquel, e con pequenas proporcións de carbono, magnesio, silicio, xofre e fósforo, que ten dúas manifestacións diferentes en función de cales sexan os seus compoñentes principais e as súas porcentaxes, con cadanseu código AISI do *American Iron and Steel Institute*:

* AISI 304: aliaxe non magnética, cun 72 % de ferro, un 18 % de cromo e un 10 % níquel; máis dura e pesada, polo seu contido en níquel.
* AISI 430: aliaxe con propiedade magnética, composta por un 82 % de ferro e un 18 % de cromo.

Uso na moeda italiana
---------------------

O acmonital deseñouse para a cuñaxe de moedas italianas na *Zecca dello Stato*, de Roma, a partir de 1939 a nome de Vítor Manuel III, concretamente os valores de 20 e 50 centésimos, e de 1 e 2 liras. Estas primeira cuñaxes producíronse en acmonital non magnético (código 304).

As emisións posteriores a 1940 producíronse con acmonital magnético (AISI 430), de menor dureza e menor peso que as anteriores, ao careceren de níquel na súa composición. Neste segundo período serviu para a cuñaxe das moedas de 50 e de 100 liras da República Italiana e para a parte exterior da moeda bimetálica de 500 liras (esta desmonetizada en 1998), as derradeiras series en liras antes da implantación do euro.

* 20 centésimos. Italia.20 centésimos. Italia.
* 50 centésimos. Italia.50 centésimos. Italia.
* 50 liras. Italia.50 liras. Italia.
* 100 liras. Vaticano.100 liras. Vaticano.
* 500 liras. Italia.500 liras. Italia.
* 1 lek. Albania italiana.1 lek. Albania italiana.

Notas
-----

1. 1 2  "Coins of steel alloy for Italy". En *The New York Times*. 4 de xuño de 1939.
2. ↑  "Acmonital". *Bolaffi Collezionismo*.
3. 1 2 3 4  "Acmonital / Acmonitalmünzen". *BTN Münzen*.
4. 1 2  "Il Nickel e le sue Leghe nella Monetazione Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine.". *Società Numismatica Italiana*.
5. ↑  "AISI 304 (S30400) Stainless Steel". *MakeltFrom.com*
6. ↑  "AISI 430 (S43000) Stainless Steel". *MakeltFrom.com*
7. ↑  "Acmonital". En *Sapere.it*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Metais e aliaxes de cuñaxe
*Este artigo trata sobre o abdome dos artrópodos; para o abdome dos mamíferos véxase, abdome*.
Crustáceo malacostráceo ideal.  
 Á esquerda, en cor laranxa, o **abdome**, aquí denominado telson.
Nos artrópodos denomínase **abdome** ao tagma ou parte posterior do corpo. Está situado a continuación do tórax.

En sentido amplo, o termo *abdome* aplícase ao tagma final do corpo de todos os grupos de artrópodos, pero, debido a que non están claras as homoloxías das diferentes rexións do corpo nos diferentes grupos, adoita usarse en sentido estrito para denominar exclusivamente o tagma final dos insectos.

Os abdomes dos artrópodos "non insectos"
----------------------------------------

* Nos crustáceos, o tagma posterior adoita denominarse pleon ou pleón en vez de abdome.
* Nos quelicerados (arácnidos, escorpións, ácaros), o tagma posterior denomínase opistosoma.
* Hai tamén artrópodos que carecen de abdome:
	+ Os miriápodos: diplópodos (milpés), quilópodos (cempés), e as escolopendras, que teñen o corpo dividido en cefalón (cabeza) e tronco, e
	+ Os trilobites, cuxo corpo consta de cabeza ou cefalón, tórax e pixidio.

Insectos
--------

Anatomía dun insecto.  
 En **C: abdome**:  
 13.- Estómago; 14.- Corazón; 15.- Ovarios; 16.- Intestino; 17.- Ano; 18.- Vaxina; 19.- Cadea ganglionar ventral; 20.- Tubos de Malpighi.
Na maioría das ordes de insectos o abdome está composto de once segmentos, aínda que o segmento once está xeralmente moi reducido e representado soamente polos seus apéndices. E en moitos insectos este número é aínda máis reducido. Nos himenópteros apócritos o abdome está moi modificado; o primeiro segmento está fusionado co segmento final do tórax e recibe o nome de propodeo.

O abdome dos insectos contén os aparellos dixetivo, reprodutor e circulatorio; carece de patas ou alas nos adultos. Nos insectos inmaturos dalgúns grupos poden ter certos tipos de apéndices nos segmentos do un ao sete (branquias, patas falsas dose lepidópteros).

Hai oito pares de espiráculos de función respiratoria. No segmento once pode haber uns apéndices chamados cercos. O ano ábrese no último segmento.

Os órganos xenitais do macho, usados no apareamento encóntranse nos segmentos oito e nove. Poden ser moi complexos e úsanse ás veces para a identificación das especies. As femias dalgunhas especies posúen un órgano ovipositor, xeralmente nos segmentos oito e nove. No caso de moitos himenópteros o ovipositor está convertido nun aguillón usado para inxectar veleno.

Notas
-----

1. ↑  "Pleon". *Dicionario de galego*. Arquivado dende o orixinal o 29 de marzo de 2017. Consultado o 28 de marzo de 2017.
2. ↑  "Pleón". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 29 de marzo de 2017. Consultado o 28 de marzo de 2017.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Borror, D. J.; DeLong, D. M. & Triplehorn, C. A. (1976): *An introduction to the study of insects*, 4ª ed. Nova York & Chicago: Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-03-088406-3.

### Outros artigos

* Insectos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q34630
* BRE: 1886105

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0000916

 |
**Alexandre Lippmann**, nado en París o 11 de xuño de 1881 e finado na mesma localidade o 23 de febreiro de 1960, foi un tirador de esgrima francés, gañador de cinco medallas olímpicas.

Traxectoria
-----------

Neto por parte materna de Alexandre Dumas, participou, aos 26 anos, nosXogos Olímpicos de 1908 celebrados en Londres, gañando a medalla de ouro na proba por equipos de espada e a medalla de prata na proba individual. A súa seguinte participación olímpica foi nos Xogos Olímpicos de 1920 de Antuerpen, onde logrou unha nova medalla de prata na proba individual así como unha medalla de bronce por equipos. Finalmente nos Xogos Olímpicos de 1924 de París sumou unha nova medalla de ouro na proba por equipos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* www.olympic.org - Alexandre Lippmann
* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Alexandre Lippmann

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1333269
* BNF: 17146255d
* WikiTree: Lippmann-21
* OCID: alexandre-lippmann
* Sports Reference: alexandre-lippmann-1

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Antonio Fraguas (homónimos).

**Antonio Fraguas Saavedra**, nado na Fonsagrada en 1905 e finado en Madrid o 20 de abril de 1983, foi un escritor e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Constantino Fraguas Couceiro, veterinario titular da Fonsagrada, e de Aurelia Saavedra Lastra. Cursou estudos de Dereito e Farmacia nas universidades de Santiago de Compostela e Madrid.

En 1931 ingresou na multinacional holandesa Philips na que chegou a ser Apoderado Xeral para España. Pertenceu a Falange Española, participando na guerra civil como alférez provisional. Colaborou nos periódicos *Arriba*, *7 Fechas* e *El Español*. Fundador do diario *Unidad* de Donostia.

Foi Director Xeral de Cinematografía e Teatro, e vogal do Sindicato Nacional do Espectáculo. Foi Xefe Superior de Administrador do Estado e Inspector Xeral de Información e Turismo.

Filmou, entre outras películas, *Danzas de España*, unha das primeiras compilacións sobre o folclore español. Foi finalista do Premio Nacional de Teatro en 1943 por *Cumbres y simas* e, posteriormente, obtivo o Premio Abraham Lincoln, o Premio Ateneo de Valladolid, o Premio Ondas e o Premio de novela Ciudad de Oviedo, ambos de novela, e os Premios Jauja e Hucha de Oro de contos.

Obras
-----

* *Cumbres y simas*, 1942.
* *Don Generoso y los fantasmas*, 1961.
* *Cuesta arriba*, 1964. Premio Jauja de Cuentos.
* *Memorias de un Ford T*, 1964.
* *Unos rosales en China*, 1966. Premio Ciudad de Oviedo.
* *Don Generoso y los fantasmas*, 1968. Premio Ondas de Novela.
* *El hombre que no tenía Curriculum-vitae*, 1974.
* *Cielo santo ¡Los tecnócratas!*, 1980.

Vida persoal
------------

Casou con María Ascensión de Pablo López, e foi pai de nove fillos: María, Antonio (Forges), Enrique, Berta, Isabel, María José, Rafael Fraguas (redactor de *El País*), Paloma e José María Fraguas (Pirracas, realizador de televisión).

Recoñecementos
--------------

* Premio Ondas 1960.
* En 2006 dedicáronlle unha rúa na Fonsagrada.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*.
2. 1 2  "Antonio Fraguas Saavedra, periodista y escritor", *El País* (22 de abril de 1983)
3. ↑  Francisco Rojas Claros (2013). *Dirigismo cultural y disidencia editorial en España (1962-1973)*, Universidade de Alacant, páx. 46 *(en castelán)*.
4. ↑  "A Fonsagrada homenajeará el viernes al padre del dibujante Forges, al que dedicará una calle". *La Voz de Galicia*. 4 de decembro de 2006. Arquivado dende o orixinal o 19 de xullo de 2019. Consultado o 19 de xullo de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2876115
* BNE: XX1273658

 |
**Alexandra Rodríguez Long**, nada o 30 de xaneiro de 1997 nas Palmas de Gran Canaria, é unha deportista española que compite en patinaxe artística sobre xeo na modalidade de patinaxe en parella, xunto con Aritz Maestu. Foron os Campións de España na tempada 2012-13.

Traxectoria
-----------

Alexandra pertence á Federación de Aragón de deportes de inverno e adestra co CETDI (Centro especializado en Tecnificación de Deportes de Inverno) para o Aramón Club Xeo Jaca. Os seus adestradores son Miguel Alegre e Emmaly Baxter e as súas coreografías prepáraas Emmaly Baxter.

Participou no Campionato Mundial Júnior, e dúas competicións do Grand Prix Júnior organizados pola Unión Internacional de Patinaxe sobre Xeo na categoría de Parellas Libre Júnior.

Na tempada 2011-12 foron vixesimo sétimos na Clasificación Mundial Júnior. En abril de 2012 sufriu un grave accidente ó caer de cabeza sobre a pista. Tras iso, o seu compañeiro Arizt Maeztu decidiu cambiar de parella.

Notas
-----

1. ↑  ISU. "Alexandra Rodríguez & Aritz Maestu".
2. ↑  "ISU Júnior Grand Prix of Figure Skating 2011 / 2012 : Júnior Pairs". International Skating Union.
**Abdou Latif Guèye**, tamén coñecido como **Abdoulatif Gueye**, nado o 4 de marzo de 1956 en Dakar e finado o 6 de abril de 2008 en Mbirkilane, foi un político e xornalista senegalés.

Traxectoria política
--------------------

Fillo de El Hadji Abbas Guèye, antigo vicepresidente do parlamento do Senegal e deputado no parlamento francés durante a colonización, comezou a súa carreira política en formacións clandestinas esquerdistas, e foi arrestado por primeira vez con 17 anos pola súa actividade política. En 1976, a canda Cheik Anta Diop e máis xente funda a Agrupación Nacional Democrática (RND), e seis anos máis tarde abandona a política polo xornalismo. Así, en 1983 funda un caderno de investigacións sociais que se chamará *Jamra* e que co devir dos anos se converterá nunha ONG centrada na loita contra a drogadicción e a sida. De feito, Guèye formou parte de diversas organizacións internacionais de loita contra a sida e contra as drogas, algunhas delas de marcado carácter relixioso musulmán.

En 2000 aproveita a súa experiencia e a súa popularidade para refundar a Agrupación Democrática Senegalesa (RDS), que apoiou o troco político no país e o candidato conservador Abdoulaye Wade. Despois da vitoria de Wade incorpórase como asesor do presidente da república ata o ano 2002. Despois de diversas acusacións de tráfico de retrovirais, é destituído e encarcerado por máis dun ano (ata 2004). En decembro de 2006 volve a apoiar a Wade e o seu partido entra na coalición conservadora que obtén a vitoria, e el acada a vicepresidencia do parlamento do Senegal, ao igual que fora o seu pai.

Nos últimos tempos, as súas posicións ideolóxicas viraran cara ao extremismo relixioso, e situouse a prol de perseguir máis activamente a homosexualidade (ilegal no seu país), a masonería e contra o filme neerlandés *Fitna*, fortemente criticado polos sectores islamistas.

Faleceu nun accidente de circulación, do que saíron ilesos os demais ocupantes do vehículo. Foi soterrado no camposanto musulmán de Yoff.

Vida persoal
------------

Pertencía á etnia lebou e era seareiro da Irmandade Layena, unha das principais correntes do islamismo senegalés.

Notas
-----

1. ↑  Abdou Latif Guèye: les trajectoires d’une vie, African Global News, 10/04/08

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4665146
* WorldCat
* VIAF: 90496576
* ISNI: 0000 0000 6293 9989
* LCCN: no2009083817
* NTA: 306276771
* SUDOC: 135660521

 |
Cóbado
A **articulación umerocubital** é unha articulación do membro superior humano, que forma parte do cóbado. Artella o úmero e o cúbito, permitindo movementos de flexión, extensión e circundución.

Superficies articulares
-----------------------

Na parte superior ou proximal, participa a tróclea umeral, que encaixa coa epitróclea cubital, que constitúe a parte inferior ou distal da articulación. Os bordos da epitróclea evitan os movementos laterais.

Músculos que participan
-----------------------

Participan na flexión: o músculo bíceps braquial e o músculo braquial anterior, axudados polo músculo braquiorradial. Na extensión colaboran o tríceps braquial e o músculo ancóneo, colaborando con eles os músculos do epicóndilo lateral.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en castelán)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5940709
* MAG: 2779940231

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 38854
* TA: A03.5.09.002
* Uberon: 0011110
* UMLS: C0224603

 |
**A túa ausencia neste ar** é o cuarto de Fanny & Alexander. Un novo álbum de disco de querenza conceptual no que todas as cancións xiran arredor da perda, da ausencia, do que se pode perder nun simple xiro argumental da vida: os pais, os avós, un fillo, o amor, a consciencia dun mesmo, a individualidade coma persoa.

O dúo compostelán continuou coa tradición dos seus anteriores traballos adubando versos emprestados de poetas galegas co seu pop saudoso carregado de experimentacións bastardas co folk, o shoegaze, a electrónica e mesmo a música de cámara. Nesta nova entrega a lista de autoras que emprestan as súas verbas é 100% feminina e máis longa ca nunca, tanto nas letras das cancións (Lorena Souto, Antía Otero, Arancha Nogueira, Marga Tojo, Ledicia Costas, Xess Mondelo e Charo Lopes) coma nos miúdos spoken words que arrolan por todo o disco (Lara Dopazo, Lucía Aldao, Alba Cid, Luz Fandiño, Theresa P. Lousame, Xela Arias e Nuria Vil).

Cancións
--------

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |

1. "O tempo cura mais arrasa" (Versos de Marga Tojo)
2. "A tua ausencia neste ar" (Versos de Fanny & Alexander e spoken word de Lucía Aldao)
3. "A morte é mentira" (Versos de Xess Mondelo e spoken word de Luz Fandiño)
4. "O ruxir da tua ausencia" (Versos de Arancha Nogueira e spoken word de Xela Arias)
5. "Xardín de inverno" (Versos de Ledicia Costas e spoken word de Nuria Vil)
6. "A pantasma do espello" (Versos de Lorena Souto e spoken word de Theresa P. Lousame)
7. "En cada ferida" (Versos de Fanny & Alexander e spoken word de Alba Cid)
8. "Carregar o vacío" (Versos de Antía Otero e Charo Lopes)
9. "Mentres todos os meus libros arden" (Versos e spoken word de Lara Dopazo)
Articulacións ou suturas óseas dun cranio humano.  
1 sutura coronal;  
2 sutura saxital;  
3 sutura lamboide.
A **articulación frontoparietal** é unha articulación inmóbil da parte superior da calota cranial. A súa osficiación plena non se acada ata os vinte ou mesmo os corenta anos. O retardo débese a que é preciso non pechar o cranio ata o remate do crecemento do cerebro. A esta mesma articulación denomínaselle **sutura coronal**.

As superficies articulares son:

* Bordo superior do óso frontal.
* Bordo anterior de ambos parietais.

O punto no que se unen a sutura cranial e a sutura lonxitudinal chámase **bregma**.

Unha osificación prematura é unha seria alteración, xa que co crecemento cerebral, habería un aumento perigoso da presión intracranial, debido a que non hai espazo para el.

* Visión frontal do cranio.
* Cranio dun cativo coas suturas sen pechar.
* Visión do frontal artellándose cos ósos da faciana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q775497
* MAG: 2775853885

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 52928
* TA: A03.1.02.002
* Uberon: 0002489
* UMLS: C0224527

 |
**Agioi Theodoroi** (grego: *Άγιοι Θεόδωροι*) son dous illotes deshabitados nas costas do oeste de Creta. Un chámase Agios Theodoros, tamén chamado **Thodorou**, e o illote uns metros máis ao norte chámase Mikros Agios Theodoros ("Pequeno San Teodoro"). Administrativamente, forman parte do municipio de Platanias, en Chania. As cabras Kri-kri habitan Agios Theodoros. Antigamente, as illas coñecíanse como **Coete** ou **Koite** (grego antigo: Κοίτη) e **Akytos**.

Parque nacional
---------------

En 1930, o concello de Agia Marina coa cooperación da asociación cinexética de Chania decidiu facer das illas unha reserva natural. Foi en 1935 cando Theodoros Viglis colleu un macho e dúas femias de cabras Kri-kri na Garganta de Samariá e liberounos en Agios Theodoros para que puidesen reproducirse con integridade xa que ningunha outra cabra habitaba a illa. Esta pequena comunidade inicial de Kri-kri era demasiado pequena para evitar a endogamia e introducíronse máis Kri-kri na comunidade. A comunidade illada de Kri-kri en Agios Theodoros utilizouse para proporcionar Kri-kri a zoolóxicos de todo o mundo.

Historia
--------

As illas menciónanse na antigüidade (2ª metade do século III) no *Stadiasmus Maris Magni*, que afirmaba que tiñan auga potable.

En 1583, os venecianos construíron dúas pequenas fortalezas en Agios Theodoros, en parte, para evitar que os piratas usasen as illas, e en parte para defender a costa de Creta.

Notas
-----

1. 1 2 3  Thodorou Islands off Platanias ExploreCrete.com
2. ↑  Richard Talbert, ed. (2000). *Barrington Atlas of the Greek and Roman World*. Princeton University Press. p. 60, and directory notes accompanying
3. 1 2  *Stadiasmus Maris Magni* § 342.
4. ↑  Lund University (ed.). *Digital Atlas of the Roman Empire*.
5. 1 2  Agii Theodori KretaKultur.dk

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Agioi Theodoroi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de illas de Grecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1479262
* DARE: 44595
* GeoNames: 264057
* GND: 4059747-7
* OSM: 867328
* Pleiades: 589873

 |
**Aarre Kuukauppi** (en ruso: *Арри Матвеевич Кугаппи*, *"Arri Matveevich Kugappi"*), nado o 14 de febreiro de 1953 en Padozero (R.S.S. Carelo-Finesa), é un bispo da Igrexa luterana evanxélica de Ingria dende 1996.

Traxectoria
-----------

Naceu na vila carelia de Padozero, fillo de Matti Kuukauppi e de Aino Kylmäsuu. En 1977 comezou a participar de xeito activo na vida da comunidade luterana de Pushkin. En 1980 graduouse en arte pola Academia Artística-Industrial de San Petersburgo.

En 1990 foi ordenado diácono da parroquia de Koltushi, e en maio de 1992 vigairo da Igrexa Luterana Evanxélica de Ingria. En agosto do mesmo ano pasou a ser pastor e reitor da parroquia de Koltushi.

En 1995 foi elixido bispo, recibindo a consagración episcopal de mans dos bispos Leino Hassinen (da súa igrexa), Matti Sihvonen (da Igrexa Luterana Evanxélica de Finlandia), Henrik Svenungsson (da Igrexa de Suecia), Jaan Kiivit (da Igrexa Luterana Evanxélica de Estonia) e Georg Kretschmar (da Igrexa Luterana Evanxélica en Rusia, Ucraína, Casaquistán e o Asia central). Dende 1996 é cabeza da Igrexa Luterana Evanxélica de Ingria.

Está casado e ten 4 fillos.
**Aglaonice**, **Agloanike**, ou **Aganice de** **Tesalia** (grego antigo: Ἀγλαονίκη, *Aglaoníkē*) foi unha astrónoma da Antiga Grecia do século II ou I a.C.

Mencións
--------

É mencionada nos escritos de Plutarco e nos escolios de Apolonio de Rodas como unha astrónoma e como a filla de Hegetor (ou Hegemon) de Tesalia. Tamén foi considerada unha feiticeira porque o seu coñecemento, que a facía capaz de predicir con moita precisión o momento e a rexión en que unha eclipse lunar ía ter lugar interpretábase como unha "habilidade" ou un "poder" que lle permitía facer desaparecer a lúa do ceo, o que lle conferiu un gran poder no seu momento.

Un proverbio grego facía referencia á habilidade de Aglaonice: «Si, como a lúa obedece a Aglaonice». Outras astrónomas, ao parecer consideradas feiticeiras, foron asociadas con Aglaonice. Foron coñecidas como «as bruxas de Tesalia» e tiveron a súa actividade entre os séculos III e I a.C.

No diálogo de Platón, *Gorgias*, Sócrates di: «Pero si hai que temer, querido amigo, que non nos ocorra, o que se di sucede ás mulleres de Tesalia cando fan descender a Lúa».

Plutarco escribiu que «coñecía moi ben os períodos nos que a lúa chea estaba por eclipsar, e sabendo de antemán o momento en que a lúa estaba por ocultarse tras a sombra da Terra, aproveitábase das mulleres e facíalles crer que ela a facía caer».

Cultura popular
---------------

* Un dos cráteres de Venus chámase Aglaonice.
* Aglaonice é tamén un personaxe no filme *Orpheus* de Jean Cocteau, onde aparece como amiga de Eurídice e líder da liga de Mulleres.
* Aglaonice é unha figura da instalación de Judy Chicago, *The Dinner Party*, representada como un dos 999 nomes do *Heritage Floor*.

Notas
-----

1. ↑  *Coniugalia praecepta 48 = 145c*, *De defectu oraculorum 13 = 417a*
2. ↑  Escolio en *Argonautica* 4.59
3. ↑  Peter Bicknell. "The witch Aglaonice and dark lunar eclipses in the second and first centuries BC". Bibcode:1983JBAA...93..160B.
4. ↑  Ogilvie, Marilyn Bailey (1986). *Women in Science*. The MIT Press. ISBN 0-262-15031-X.
5. ↑  "Mujeres Astrónomas y Matemáticas de la Antigüedad" (PDF). *fundacionorotava.org*. Consultado o 4-11-2020.
6. 1 2  Howard (2008), p. 31
7. ↑  *Gorgias*
8. ↑  Plutarco, *Conjugalia Praecepta*
9. ↑  "Aglaonice". *Elizabeth A. Sackler Center for Feminist Art: The Dinner Party: Heritage Floor: Aglaonice*. Brooklyn Museum. 2007. Consultado o 17 de decembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Howard, Sethanne (2008). *Hidden Giants* (en inglés) (2ª ed.). Lulu.com. ISBN 9781435716520.
**Aamulehti** (en galego **Xornal da Mañá**), é un xornal finlandés propiedade desde 1998 ao grupo Alma Media e publicado na cidade de Tampere.

Historia
--------

Apareceu o 3 de decembro de 1881 durante o goberno ruso sobre Finlandia e os seus obxectivos eran fortalecer a posición da lingua e do pobo de Finlandia. Ata 1992 estivo aliñado co Partido da Coalición Nacional e desde entón é neutral. Pola súa tiraxe, 130 081 exemplares por día (2011), é o segundo diario do país despois do *Helsingin Sanomat*. Publica catro suplementos semanais: *Valo* dedicado ao entretemento, os venres, *Moro* dedicado á cultura de Tampere os xoves, e *Asiat* e *Ihmiset* os domingos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q301000
* ISSN: 0355-6913
* MusicBrainz: ID

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xornalismo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Estrutura química do glicósido cardíaco oleandrina, no que a aglicona é o esteroide da dereita, o cal está unido a un residuo de azucre da esquerda.
Unha **aglicona** ou **xenina** (tamén **aglicón**) en química orgánica, é a porción ou grupo non glicídico que forma parte dun glicósido. Tal como a define a IUPAC é o composto sen azucres que queda despois de substituír por un átomo de hidróxeno o grupo glicosilo dun glicósido. Por exemplo, nos glicósidos cardíacos a aglicona é un esteroide.

A aglicona preséntase en forma dunha molécula pequena como un alcohol, fenol ou un composto que conteña nitróxeno e xofre.
A aglicona, determina a familia do glicósido e dálle a algunhas plantas o seu poder terapéutico. Clases de fitoquímicos que se atopan na aglicona e nos glicósidos son, por exemplo, os polifenois. Nas saponinas a aglicona denomínase sapoxenina.

Notas
-----

1. ↑  IUPAC Gold book - Aglycon (aglycone)
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 12 de novembro de 2016. Consultado o 26 de abril de 2013.
3. ↑  Merriam Webster Medical- aglycone

* IUPAC Compendium of Chemical Terminology 2nd Edition (1997) 1995, 67, 1312

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q394316
* BRE: 1851204
* EBID: ID
* GEC: 0075721
* MAG: 2779396346

 |