Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Devesa.

**Santalla da Devesa** é unha parroquia do concello de Ribadeo. Segundo o censo municipal, en 2004 tiña 615 habitantes distribuídos en 11 entidades de poboación e 9 lugares, cunha densidade de 29,6 hab/km². Segundo o IGE, no 2014 a súa poboación descendera ata os 529 habitantes, sendo 256 homes e 273 mulleres.

Xentilicio
----------

O seu xentilicio é *devesao***.**

Xeografía
---------

Limita coas parroquias de Reinante, San Miguel de Reinante e Vilamartin Pequeno (no concello de Barreiros) cuxo límite o fai o regato do Perdón e, polo sur con Arante, no leste con Covelas e Vilaframil (tamén está o seu termo o monte Mondigo) e polo oeste con Rinlo. Pertece ó arciprestado de Ribadeo.

Ten unha superficie de 20,74 km² e unha altitude media de 110 m, estando a maioría da parroquia asentada na rasa costeira fronte ó mar Cantábrico.

### Evolución da poboación

Presenta unha poboación descendente:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | **total** | homes | mulleres |
| 2018 | 477 | 235 | 242 |
| 2017 | 496 | 245 | 251 |
| 2016 | 494 | 242 | 252 |
| 2015 | 505 | 245 | 260 |
| 2014 | 529 | 256 | 273 |
| 2013 | 541 | 260 | 281 |
| 2012 | 561 | 267 | 294 |
| 2011 | 562 | 267 | 295 |
| 2010 | 581 | 276 | 305 |
| 2009 | 589 | 282 | 307 |
| 2008 | 593 | 287 | 306 |
| 2007 | 603 | 292 | 311 |
| 2006 | 603 | 288 | 315 |
| 2005 | 617 | 293 | 324 |
| 2004 | 615 | 296 | 319 |
| 2003 | 625 | 303 | 322 |
| 2002 | 635 | 306 | 329 |
| 2001 | 646 | 310 | 336 |
| 2000 | 661 | 317 | 344 |

Toponimia
---------

O topónimo deriva do latín DEFENSA, "protexida", e tamén "bosque en terreo comunal", que perde o *n* ante o *s* na súa evolución, como *mensa / mesa*, quedando así *Defesa*, como xa aparece testemuñado no ano 924. O *f* latino, son fricativo fortemente sonorizado, convértese nun *v* dando a súa forma actual *Devesa*, co significado de "Vila fortemente defendida" que logo pasou a designar esta parroquia.

Historia
--------

Coa reforma parroquial da diocese de Mondoñedo de 1895 constituíuse a nova parroquia de Rinlo, segregándose da Devesa.

Monumentos
----------

O templo parroquial (a Igrexa de Santa Eulalia) é do século XVI, pero con reformas posteriores. Dispón dunha nave con bóveda de aresta nos tres tramos, sobre arcos faxóns. Na fachada un arco escarzano e unha torre de dous corpos rematada por cúpula de media laranxa. No seu interior, un retablo neoclásico do século XIX e tres barrocos do XVIII. En canto á orfebrería posúe tres cálices e un copón, de prata e ouro. Existen, ademais, dentro do termo parroquial tres capelas, baixo as advocacions de Santa Filomena, San Roque e San Ramón (cun retablo barroco do XVIII ao que se lle incorporou un Cristo do século XVII).

En Meirengos consérvase un castro de aproximadamente 1 Ha. Asemade, na zona dos Castros consérvanse restos de poboados castrexos de certa importancia. Tamén se localizan o Círculo Habaneiro, a Casa Place, a Casa Maseda e outras de estilo colonial ao carón da estrada xeral.

A parroquia conta entre o seu patrimonio natural coa praia de Augas Santas (tamén coñecida como praia das Catedrais) pertencente á zona do Rato. Outros areais de importancia son Os Castros, As Illas, A Rochela (estas dúas na zona da Rochela) e Esteiro (dentro da zona do mesmo nome).

Economía
--------

A cooperativa agrícola Os Irmandiños, situada na Devesa, contribuíu economicamente ao seu desenvolvemento, así como a dar un empurrón ao concello de Ribadeo no conxunto do ámbito municipal das actividades.

A atracción da praia das Catedrais ten sido un polo de desenvolvemento económico baseado no turismo.

A N-634 e a A-8 (cunha saída para a praia das Catedrais) atravesan a parroquia, o mesmo que a liña de ferrocarril de vía estreita Ferrol-Xixón (cun apeadoiro próximo á Praia dos Castros).

Lecer
-----

O Albergue Xuvenil é un campamento que se abre no verán para realizar acampadas. Está situado entre a N-634 e a praia das Catedrais.

### Festas

O 31 de agosto celébrase a festa na honra a San Ramón Nonato, que inclúe romaría e procesión. Pero as Festas Patronais son as de Santa Eulalia case sempre o 10 de decembro e contan cunha gran tradición na zona xa que coinciden coa época do San Martiño ou da matanza do porco.

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.
2. ↑  Varela Aenlle, C. X. (2021). *Dicionario do Galego de Asturias*. Universidade de Vigo. p. 281. ISBN 978-84-8158-897-2.
3. ↑  "INEbase / Demografía y población /Padrón. Población por municipios /Nomenclátor: Población del Padrón Continuo por unidad poblacional / Resultados". *www.ine.es*. Consultado o 2019-01-24.
4. ↑  Rodríguez Díaz, José María (2007). *Estudio sobre la toponimia de Ribadeo*.
5. ↑  Calendario toponímico 2019 do IES de Ribadeo Dionisio Gamallo, accesible en
6. ↑  "Rinlo, San Pedro". *Diocese de Mondoñedo-Ferrol* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 06 de marzo de 2021. Consultado o 12 de decembro de 2020.
7. ↑  Rodríguez Díaz, José María, ([2009]). *Sobre os castros de Ribadeo*. [Lugo]: O Tesón. ISBN 9788461296446. OCLC 733842086.

Galería de imaxes
-----------------

* Praia e enseada de EsteiroPraia e enseada de Esteiro
* Vista da Praia de IllasVista da Praia de Illas
* Acceso ó edificio principal da Granxa Escola Pedro MuriasAcceso ó edificio principal da Granxa Escola Pedro Murias
* O lugar de Noceda dende o monte MondigoO lugar de Noceda dende o monte Mondigo
* Límites administrativosLímites administrativos
* Vista parcial das instalacións de Os Irmandiños, S.C.G. na DevesaVista parcial das instalacións de Os Irmandiños, S.C.G. na Devesa
* 
* 
*

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares da Devesa

| Lugares da parroquia da Devesa no concello de Ribadeo (Lugo) |  |
| --- | --- |
| A Avesada | O Barral | A Barrio da Campana | Barrio Novo | Cepetal | Cinxe | Esteiro | O Lagar | Liñeiro | Meirengos | Noceda | Os Olleiros | A Pedreira | A Preixoana | O Rato | A Rochela | O Viladroiro | Vilagoíz | Vilandriz | A Volta |

### Parroquias de Ribadeo

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Ribadeo |  |
| --- | --- |
| Arante (San Pedro) | Cedofeita (Santa María Madanela) | Couxela (Santiago) | Covelas (San Vicente) | A Devesa (Santalla) | Ove (San Xoán) | Piñeira (San Xoán) | Ribadeo (Santa María) | Rinlo (San Pedro) | Santalla de Vilausende (Santalla) | Vilaframil (San Lourenzo) | Vilaselán (Santa María) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ribadeo

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5831974
* código INE: 27051050000

 |