**Xosé Telmo Lodeiro Fernández**, nado en Teis, Vigo, o 21 de outubro de 1930 e finado na mesma cidade o 30 de setembro de 1996, foi un pintor galego.

Traxectoria
-----------

A súa mocidade discorreu no barrio de Teis. En 1958 emigrou a París e despois a Suíza. Regresou a Vigo e en 1963 celebrou a súa primeira exposición no Casino Mercantil e Industrial de Pontevedra. Autodidacta, partiu dun primeiro período de autodescubrimento, no que pintou paisaxes, bodegóns e a vida campesiña, pero sen deixar de indagar na obra doutros artistas nacionais e internacionais. Foi defensor da democratización ou socialización da arte, e promocionou a celebración da primeira exposición de arte ao aire libre en Vigo en 1968. O seu compromiso social, que ofrecía unha alternativa artística á ditadura, engrandeceuno como artista. Asociouse a grupos antifranquistas (Asociación Cultural de Vigo) e ás propostas de popularización da arte da Estampa Popular Galega. Presentou cadros cheos de cores estridentes, inauditos e cunha linguaxe persoal. A sobriedade das súas figuras e a peculiaridade da súa representación sobre fondos ermos ou planos multicolores, caracterizounas como un tipo de representación propia e exclusiva. Creou tamén espazos apocalípticos, aos que dotou de dimensión crítica e carácter inaccesible. A súa nova xeometría converteuse en abstracción, que conseguiu a partir da depuración de elementos emocionais, persoais e referenciais.

A mediados dos setenta mudou a súa actitude de loita contra o mundo e buscou a maneira de se relacionar con el. Así cambiou a sensación de sufrimento e temor da súa obra por algo máis intelectual e menos fácil de explicar. Foi unha nova forma de militancia na que construíu a súa propia realidade valéndose da abstracción xeométrica. En 1974 marchou a Bos Aires, onde foi acollido por Luís Seoane e retomou a paisaxe como tema único, de novo con formas abstractas.

Nos derradeiros anos da década retomou o compromiso social e durante a Transición evolucionou cara a unha vertente independentista, que deu lugar unha pintura máis fría e conceptual, exposta coa dos artistas de Atlántica. En 1982 viaxou a México, onde volveu ao xeometrismo, coa repetición de estruturas simples e bandas de cor progresivamente máis cálidas. Entre 1989 e 1990 fixo representacións de cuadrículas de múltiples formas (de inspiración organicista) e cores puras e intensas, cunha disposición reiterada pero sen aparente colocación. En 1995 apareceu As flores, derradeira serie do autor, representado monumentalmente e con extravagancia cromática, tratados para provocar temor e inquietude.

En 1994 recibiu o Premio da Crítica no apartado de Artes Plásticas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia*. Ir Indo Edicións. 2010-2011.
* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Durán, Xosé María (1997). *A obra pictórica de Xosé Lodeiro : un ensaio de aproximación pictórica*. A Coruña: Espiral Maior. ISBN 84-89814-03-1.
* Pablos, Francisco (1981). *Plástica Gallega* (en castelán). Caja de Ahorros Municipal de Vigo. ISBN 84-7231-603-3.

### Ligazóns externas

* Web sobre Xosé Lodeiro *(en castelán)*
* Xosé Lodeiro na Colección Afundación.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402803
* WorldCat
* VIAF: 87760900
* BNE: XX883580
* ISNI: 0000 0000 6101 8336
* MNCARS: lodeiro-xose
* SUDOC: 129428604

 |