O sioux *hunkpapa* Touro Sentado e William Cody, máis coñecido como *Buffalo Bill*, recoñecidas personaxes do popularmente chamado "Vello Oeste" dos Estados Unidos.
**Vello Oeste**, **Oeste salvaxe** ou **Oeste americano** (en inglés **Old West**, **Wild West** ou **Far west**), son as expresións con que se denomina popularmente o período e os episodios históricos que tiveron lugar no século XIX (principalmente entre os anos 1860 e 1890) e no inicio do século XX (principalmente na década de 1910) durante a expansión da fronteira dos Estados Unidos cara á costa do océano Pacífico. Aínda que a colonización do territorio comezou no século XVI coa chegada dos europeos, o obxectivo de alcanzar a costa oeste debeuse principalmente á iniciativa gobernamental do presidente Thomas Jefferson, despois da compra de Luisiana en 1803. A expansión da fronteira foi considerada como unha oportunidade de riqueza e progreso. 

Esta incesante e prolongada migración de persoas cara ao oeste deslocou culturas ancestrais e oprimiu minorías étnicas de amerindios. En contraste, o período suscitou importantes avances na industria, as comunicacións e a agricultura, á custa en varios casos dunha intensa exploración dos recursos humanos e naturais.

Estes eventos históricos, orixe dun mito nacional nos Estados Unidos, foron recreados por diversas manifestacións da arte. No cinema, o xénero desígnase *western* e narra historias de *cowboys*, pioneiros, amerindios, garimpeiros, empresarios etc. Historias de persoas variadas, condicións que emprenderon a aventura do oeste coa esperanza de acadar o éxito persoal mais que acabaron moitas veces confrontados coa xustiza ou coa fatalidade do destino. Os estudos actuais consideran que tras esta mistificación se agocha unha realidade complexa e que existe a tendencia de reconsiderar o papel de todos os que participaron naquela conxuntura social, económica e cultural que foi a fronteira dos Estados Unidos no século XIX.

A fronteira na historia dos Estados Unidos
------------------------------------------

*American Progress* (1872), de John Gast. Nótese como os animais e os nativos foxen perante o avance dos pioneiros, do ferrocarril, dos agricultores etc. sendo estes acompañados por unha semideusa que cobre o territorio con liñas telegráficas.
A «fronteira» é un concepto que, na historia dos Estados Unidos de América, alude ao avance cara ao oeste e á procura de oportunidades dentro dun territorio descoñecido. Nas palabras dun autor moderno:

> 
> 
> A fronteira é aquel lugar onde a civilización pode avanzar á custa do salvaxe. É unha delgada liña xeográfica onde o vello e o novo, o coñecido e o descoñecido se encontran e se colocan límites.
> 
> 

A principios do século XIX, o Oeste era considerado un territorio salvaxe e inhóspito, con escasas posibilidades de ser habitado. Para esta opinión non influía o feito de que os pobos amerindios estaban vivindo alá dende había varios milenios. O avance do Leste "civilizado" sobre o Oeste salvaxe foi o encontro e o choque entre dous mundos mutuamente exclusivos. A apropiación de territorios e o deslocamento dos nativos xustificouse coa doutrina do "destino manifesto", unha ideoloxíaa que afirmaba que todos estes acontecementos eran parte dun plano divino previsto para América do Norte e para o mundo. En 1825, un político de Missouri chamado Thomas Hart Benton defendeu a colonización alegando que o seu propósito era levar a todos os povos «grandes e marabillosos beneficios a través da ciencia, dos principios liberais de goberno e da verdadeira relixión». En 1893, unha vez pasado o período de expansión, Frederick Jackson Turner presentou a súa tese *Significado da fronteira na historia dos Estados Unidos*, máis coñecida como *Tese da Fronteira* (*Frontier Thesis*) ou *Tese de Turner* (*Turner Thesis*). Nela destacou a mestizaxe de pobos, o logro da solidariedade entre as distintas rexión, a acción do goberno ao impulsar as comunicacións e a creación dunha personalidade nacional. O máis importante, no entanto, foi:

> 
> 
> …a promoción da democracia aquí e en Europa (…) o individualismo dende o comezo promoveu a democracia (…) significa o triunfo da fronteira.
> 
> 

Co tempo, a fronteira converteuse nun mito nos Estados Unidos. Todo o que aconteceu no oeste, bo ou malo, serviu para forxar a personalidade do país a través de valores como a procura de oportunidades, a aplicación de solucións prácticas, a actitude enérxica perante as dificultades, a capacidade de innovación e o esforzo orientado para o progreso. En definitiva:

> 
> 
> …un escape e un lugar de esperanza para aqueles dispostos e capaces de tomar o futuro nas súas propias mans.
> 
>

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *vaqueiro*.
2. 1 2 3 4  Compton´s Interactive Encyclopedia (1996), Frontier.
3. ↑  Hakim, Joy (1999), *A history of Us*, book 5, pp. 14-15.
4. 1 2  Berkin, Carol, et. al. (2006), *Making America*, p. 373.
5. ↑  Berkin, Carol, et. al. op. cit. p. 593.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vello Oeste Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Banda deseñada do Oeste
* Novela do Oeste
* Western (cinema)

### Ligazóns externas

* Western Folklife Center
* Autry National Center of the American West – Los Angeles, California
* American West History
* New Perspectives on 'The West'. The West Film Project, WETA-TV, 2001
* Dodge City, Kansas 'Cowboy Capital' Arquivado 09 de maio de 2008 en Wayback Machine.
* Fort Dodge, Kansas History by Ida Ellen Rath, 1964 w/ photos
* Old West Kansas
* Tombstone Arizona History
* "The American West", BBC Radio 4 discussion with Frank McLynn, Jenni Calder and Christopher Frayling (*In Our Time*, 13 de xuño de 2002)

* Portal:Estados Unidos de América
* Portal:Historia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14947899
* WorldCat
* VIAF: 148211037
* EBID: ID
* FAST: 1288737
* GND: 4066107-6
* LCCN: nr99030812
* Treccani: far-west

 |