| Lingüística |
| --- |
| Lingüística teórica |
| 
Lingüística xenerativa ·  Fonoloxía
Morfoloxía ·  Sintaxe ·  Lexicoloxía
Semántica ·  Pragmática
 |
| Gramática descritiva |
| 
Lingüística diacrónica ·  Lingüística comparada
Etimoloxía ·  Sociolingüística
Lingüística de corpus
 |
| Lingüística aplicada |
| 
Adquisición da linguaxe
Avaliación lingüística
Evolución da linguaxe
Ensinanza de linguas
Psicolingüística
Neurolingüística
Lingüística antropolóxica
Lingüística cognitiva
Lingüística computacional
Estilística
Gramática normativa
 |
| 
Artigos relacionados |
| 
Historia da lingüística
Lista de lingüistas
 |
| * v
* c
* e
 |

A **etimoloxía** é o estudo científico sobre a orixe da estrutura léxica dunha lingua, tanto das palabras como da súa fraseoloxía. A etimoloxía dunha palabra en concreto é dita orixe, chamada neste caso étimo.

Etimoloxía de *etimoloxía*
--------------------------

A palabra *etimoloxía* vén do latín *etymologia* e esta, á súa vez, provén do grego *ἐτυμολιγία*, vocábulo formado de *ἔτυμος* (verdadeiro) e *λόγος* (palabra). É dicir, significa "verdadeira orixe das palabras".

En xeral, considerase **etimoloxía** o estudo da historia das palabras: de onde proceden, cando entraron na lingua e como mudou a súa forma e o seu significado.

O grego Píndaro servíase, no século V a.C. de etimoloxías inventadas para alardear diante dos seus amos. Plutarco empregaba etimoloxías pouco seguras baseándose en estrañas similitudes de sons. Isidoro de Sevilla, nas súas *Etymologiae*, fai un rastrexo enciclopédico das "primeiras cousas" que foi usado acriticamente en Europa ata o século XV. O *Etymologicum genuinum*, unhas das varias obras bizantinas de parecidas características, é unha enciclopedia gramatical editada en Constantinopla no século IX. A *Legenda Aurea* do século XIV comeza cada *vita* dos santos cun excursus en forma de etimoloxía.

A etimoloxía das palabras galegas
---------------------------------

A etimoloxía permite ter unha clara idea das orixes do galego, unha lingua romance, románica ou neolatina. Derivada do latín vulgar que foi imposto polos romanos a partir do ano 206 a. de C. O latín é unha lingua indoeuropea e sintética, que expresa as súas relacións gramaticais por medio de morfemas ou desinencias que se combinan coa raíz, ao contrario do galego que expresa estas mesmas relacións por medio de artigos e preposicións.
Hai concesións doutras linguas ao galego.

* Lingua inglesa: WC, whisky.
* Lingua francesa: xardín, maionesa, pantalón.
* Linguas xermanas: bigote, brandy, brindes, escravo, pouta.
* Lingua grega: atleta, biblia, tártaro.
* Lingua árabe: asasino, alcalde, café, oxalá.
* Lingua celta: cabana, rocha, bugallo, beizo, tona.
* Lingua vasca ou éuscaro: esquerda.
	+ Do éuscaro hérdase o sufixo -rro (carro)[].
* Linguas indíxenas suramericanas: cacique, chocolate, cigarro.

A ciencia etimolóxica
---------------------

O estudo da etimoloxía permite comprender o significado das palabras, ampliar o vocabulario e mellorar a ortografía. Usando textos antigos, o estudo da etimoloxía procura saber cando e como unha palabra foi incorporada ou evolucionou cara á linguaxe actual, e que transformacións experimentou. A valoración da súa importancia variou dependendo das tendencias do momento. A súa época dourada viviuse durante o século XIX cando se emprenderon os máis grandes proxectos de estudo etimolóxico, tales como o *Oxford English Dictionary*, o dicionario etimolóxico máis completo da lingua inglesa.

A etimoloxía peninsular debe moito á obra do filólogo catalán Joan Coromines, do século XX.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lexicografía
* Etimoloxía popular
* Lista de etimoloxías dos concellos de Galicia
* Etimoloxía dos nomes das principais cidades do mundo
* Etimoloxía dos elementos químicos

### Ligazóns externas

* OED Arquivado 25 de xuño de 2006 en Wayback Machine.
* Artigo sobre o dicionario de Joan Coromines
* Dicionario etimolóxico galego (DEG) Arquivado 19 de marzo de 2020 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q35245
* AAT: 300112920
* BNCF: 10394
* BNF: 120463089
* BRE: 4916890
* EBID: ID
* GEC: 0106973
* GND: 4015640-0
* JSTOR: etymology
* LCCN: sh85045477
* MAG: 193427332
* NDL: 00562526
* NKC: ph135251
* PSH: 6825
* Treccani: etimologia

 |