Coordenadas: 43°16′14.09″N 8°44′23.50″O﻿ / ﻿43.2705806, -8.7398611

Panorámica dende o monte Neme
**Monte Neme** é un lugar situado como límite entre os concellos de Carballo e Malpica de Bergantiños. O monte ten 387 metros de altura. Preto do cumio había un crómlech que foi destruído nos anos 1960 na construción da estrada de acceso. Foi reconstruído preto de onde estaba.

Historia e lendas
-----------------

O monte xa estaba habitado no neolítico, moi posibelmente con asentamentos nas súas abas na Idade dos Metais. Crese tamén que existiu un castro, que puido perderse coas obras de minaría, xa que é deste lugar de onde procede a famosa "Arracada de Cances" (peza de ourivaría castrexa) atopada en 1950 no Rego de Bandeira durante os traballos na mina, e que hoxe se atopa no Museo de Pontevedra. O crómlech demostra o uso sagrado do monte. Na zona existiu unha forte presenza de cultos pagáns, como demostra a tradición oral que chega aos nosos días coa crenza de fontes purificadoras. Crese que no lugar se adoraba a divindade precristián de nome Nemet, moi común en toda a Gallaecia. Coa chegada do cristianismo á Gallaecia, estes lugares foron cristianizados, e ergueuse unha ermida baixo a advocación de Santa Cristina. Existen ademais outras capelas no monte.

No lugar mestúranse lendas, que lle dan ao monte un carácter sagrado ou telúrico, de feito a tradición oral asignoulle ao propio monte significados especialmente vencellados a un carácter pagán e demoníaco, cando menos no tocante ás tradicións ligadas á mística do círculo de pedra. O nome de Eira das Meigas ou Circo dos Xogos, fai referencia á asociación do lugar con aquelarres e celebracións escuras, asociadas á noite de San Xoán ou aos solsticios. A construción de varias igrexas, como as de Santa María de Ardaña ou Santa Cristina, protexerían os veciños dos meigallos.

Crómlech
--------

Preto do cumio, na aba sueste, orientado ao nacente do monte, atópase un crómlech de pequeno tamaño, a "Eira das Meigas" ou "Circo dos Xogos", un conxunto lítico formado por laxes en círculo, un dos poucos exemplos destas estruturas que chegaron aos nosos días na actual Galicia. O crómlech xa fora descrito por autores como Manuel Murguía ou Luís Monteagudo.

A lenda popular di que na noite de San Xoán as meigas subían ao monte, lavaban a cara na Fonte das Meigas, no lugar de Tordoia, ou noutras como a de San Paio da Devesa ou na fervenza de entrecruces; para despois reunírense no crómlech, sentando nas grandes cadeiras de pedra para discutiren que facer cos vivos.

Hoxe en día a Eira das Meigas atópase practicamente destruída por mor da apertura de pistas para a actividade mineira na década de 1960. Era un dos escasos exemplos de círculo lítico situado no alto dun monte illado á beira do mar, un dos curiosos exemplos que lle confiren a un monte un carácter sagrado e que ata vai pouco tempo conservaba o Neme e con el as comarcas de Bergantiños e Costa da Morte.

Minaría
-------

Mina abandonada do monte Neme
O monte salienta ademais por riqueza mineral, xa que, a diferenza de todo o occidente galego, predomina o gneis máis ca o granito. É moi posíbel que xa na época romana, grega ou fenicia, foran explotados os xacementos de estaño do monte, elemento moi apreciado daquela.

Nos anos da primeira Guerra Mundial iniciouse a extracción de volframio (material de especial importancia a comezos do século XX polo seu uso na industria militar para o endurecemento do aceiro). Segundo apuntan os documentos, a primeira concesión da mina para tirar volframio e caolín dataría de 1923, aínda que segundo semella, a orixe sería polo menos anterior á primeira gran guerra, prorrogándose en sucesivas ocasións ata o ano 2012, ano no que a mina se abandona.

Dende entón gran parte do monte foi empregado como canteira e no seu cumio hai antenas de telefonía móbil, radio e televisión. A zona outrora explotada ocupa unha superficie de 70.000 metros cadrados. Ademais dos danos ecolóxicos e da perda de patrimonio histórico, a explotación ten un forte impacto visual.

### Recuperación

En setembro de 2016, a Xunta de Galicia anunciou a súa intención de recuperar o monte. De tentar borrar as pegadas da actividade mineira, derrubando as construcións que ficaran abandonadas, limpando o monte e consolidando os pozos da canteira.

No ano seguinte a Xunta de Galicia empregouno como reclamo turístico, rectificando posteriormente por ser isto inadecuado (toxicidade, desastre ambiental, perigosidade). Para facer fronte á súa turistificación constituíuse, non desde o plano institucional, a Plataforma en Defensa do Monte Neme.

Notas
-----

1. ↑  Malpica. o noso patrimonio
2. 1 2 3 4  Historia de Galicia *Queren recuperar o monte que garda un crómlech, cultos precristiáns e escuras minas*
3. ↑  EL MONTE NEME Y LA MINERIA DE WOLFRAMIO
4. ↑  Coira, Marta. "O Monte Neme, de desastre ambiental a reclamo para 'instagramers'". *Sermos Galiza*. Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2019. Consultado o 28 de xuño de 2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Monte Pindo

| * v
* c
* e
Mitoloxía galega |
| --- |
| Historia mítica de Galicia | 

|  |  |
| --- | --- |
| Deuses | Bandua · Berobreo · Bormánico · Cosso · Coventina · Edovius · Endovélico · Lugh · Navia · Reva · Sannoava · Suleviae · Vestio Alonieco · Xerión |
| Reis e heroes | Anfíloco · Artai · Bile · Brate · Breogán · Brigo · Celt · Céltigo · Gall · Hércules · Hiar · Ite · Míl Espáine · Rei Cintolo · Rei mouro de castro Morgadán · Rei Pepino |

 | Estatua de Breogán, de Xosé Cid, preto da torre de Hércules. |
| Razas míticas | Abelurio · Aborteiro · Anano · Anticristo · Avichucho · Busgoso · Canouro · Caxancrán · Demachiño · Demiños · Demo coxo · Demo maior · Demo negro · Demo · Demo gardián de tesouros · Demo rumudo · Demouchiño · Diaño · Diaño burleiro · Dona · Dona con pés de cabra · Entangoñeiro · Home peixe · Lavandeira · Leonardo · Lumia · Maruxaina · Meco · Moura · Mouro · Mouro anano · Olláparo · Ollapín · Serea · Sumicio · Tardo · Témera · Trasno · Xacio · Xainines · Xente cativa · Xerpa · Xigante |
| Personaxes lendarios | Achaiacotos · Ana Manana · Apalpador · Arrancapiñeiros · Aureanas · Birnarém · Brancaflor · Brutamontes · Cachán · Carissia · Dona Chama · Eusebio de Meire · Ferabrás · Lila de Mazaira · Mariamanta · María Mantela · Mariña · Meigo de Fradelo · Orcavella · Pedro Chosco · Pepa a Loba · Príncipe Ulla · Queimavellas · Rabeno · Raíña Lupa · Roldán · Tía Xuana · Xan de Candia · Xan de Outeiro · Xan Quinto · Xan Soldado · Xelda · Xoanciño, o Oso |
| Personaxesaparentemente humanos | Andarín · Aollador · Arresponsador · Baluros · Bruta · Chupasangues · Coco · Comeaños · Corredor · Dama do Castro · Dama do Sar · Feiticeira · Felo · Fiadora · Guapo das medias brancas · Home das bubas · Home do saco · Meiga · Meiga chuchona · Meiga dos dentes verdes · Muller cerva · Muller enloitada · Lobishome · Lobo da xente · Lubisón · Neno galo · Neno lagarto · Nubeiro · Pastequeiro · Peeira dos lobos · Sacaúntos · Saudador · Sociedade do Óso · Tronante · Vedoiro |
| Animais | Alicorno · Balea xigante de San Cibrao · Basilisco · Becerra con cans · Biosbardo · Boi Bruón · Boi de Sandomedio · Boi Louro · Bois de Gures · Boi Vidal · Butre · Cabalo da fiaña · Cabalo da luz · Cabalo do pensamento · Cabalo do vento · Cabalo pantasma · Cabra con pernas de muller · Cabra do aire · Cabra que fala · Cacharreira · Cadela peregrina · Can branco · Cancérbero · Can doente · Caranguexo coa pinza de ouro · Chasco · Cobra con ás · Cobra de sete cabezas · Coca · Cozocha · Cozorello · Dragón · Formigas de Belén · Galiña con pitos · Galiña dos ovos de ouro · Galo negro · Gata branca · Gatipedro · Gran besta · Home lagarto · Home vaca · Loberno · Lobo branco · Monstro da lagoa · Paxaro do demo · Pega negra · Princesa ra · Princesiña troita · Príncipe carneiro · Raposa do aire · Saavedra · Serpe do bosque de Cons · Serpe mariña · Serpe negra · Serpe xigante do Castelo · Urco · Vákner |
| Seres relacionados coa morte | Afogada · Ánima · Ánima soa · Antaruxo · As da noite · Coxo da Compaña · Home das campaíñas · Morte Branca · Morte Negra · Mortos vivos · Santa Compaña · Tres Marías · Xás ·  |
| Lugares | Alcaián · Alén · Antela · Antioquía · Armeña · Balancho · Bandomil · Boedo · Borrón · Buserana · Cabo do mundo · Castro · Cova da Curuxa · Cova da Serpe · Dolmen · Donón · Duio · Eabeca · Eimil · Feal Grande · Furna das Sereas · Furna de Morazón · Lucerna · Malverde · Mámoa · Monte Medulio · Montañas Baluras · Monte Pindo · Monte Neme · Monte da Paralaia · Mourindade · Mundo subterráneo · Pedra de abalar · Pena Molexa · Pena Cuíña · Pena das Ánimas · Pico Sacro · Rúa da Valconada · Santuario de Santo André de Teixido · Veria |
| Eventos | Beltane‎ · Lughnasadh · Samaín · Imbolc |
| Fontes | *O Ciprianillo* · *Dicionario dos seres míticos galegos* |