O par de rinóforos de *Chromodoris coi*
Nos moluscos gasterópodos opistobranquios, especialmente nos nudibranquios, denomínase **rinóforo** a cada unha das dúas proxeccións dorsais anteriores (ás veces consideradas o segundo par de tentáculos cefálicos), de bordos ondulados e de formas variábeis segundo as especies (simples ou ramificadas, e que poden ser en forma de maza, de variña, ou de folla), que son estruturas quimiorreceptoras.

Son típicos das lesmas de mar e das borrachas (aplisíidos).

Etimoloxía
----------

O nome refírese á función do rinóforo como órgano para "cheirar". A palabra está formada polos elementos *rino*- e -*foro*. O primeiro deriva de xenitivo (como é a norma) da palabra do grego antigo ῥίς, ῥινός *rhís, rhinós*, "nariz", e o segundo do sufixo do latín científico -*phorus*, tirado do grego antigo -φορος, -*phoros* "soporte", "que leva", derivado do verbo φέρειν *phérein* "levar enriba", "transportar".

Función
-------

Os rinóforos son receptores de olores ou sabores, coñecidos como órganos quimiosensores, situados na superficie dorsal da cabeza. Utilízanse principalmente para quimiorrecepción e reorrecepción (resposta ás correntes de auga) a distancia.​

Os olores detectados polos rinóforos son substancias químicas disolvidas na auga do mar. A estrutura fina e os pelos do rinóforo subministran unha gran superficie para maximizar a detección química. Isto permite que os nudibranquios permanezan cerca da súa fonte de alimento (por exemplo, especies de esponxas) e encontrar parella. En *Aplysia californica*, os rinóforos son capaces de detectar feromonas.​

Protección dos rinóforos
------------------------

Para protexer os rinóforos prominentes contra a trabadas dos depredadores, incluídos os peixes, a maioría das especies de nudibranquios atacados poden retirar os seus rinóforos nun *peto* debaixo da pel.​

Estrutura
---------

Nos adultos de *Aplysia* reprodutivamente maduros, o rinóforo mide aproximadamente 1 cm de lonxitude.​ A organización neuroanatómica inclúe un suco no rinóforo onde a mayoría das células sensoriais parecen estar concentradas. O seu epitelio sensorial contén neuronas sensoriais que proxectan axóns de novo aos ganglios e ás dendritas do rinóforo que terminan nun cilio exposto á superficie, ou nunha pequena protuberancia.

Galería
-------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Unha micrografía de microscopía electrónica de barrido de baixa potencia (SEM) que mostra a punta do rinóforo de *Aplysia californica*  A barra de escala é 300 μm.  rg - suco do rinóforo  punta - punta do rinóforo. | Unha imaxe SEM de potencia media que mostra o epitelio portador de cilios dentro do suco do rinóforo  A barra de escala mide 100 μm.  f - plregas. | Unha imaxe SEM de alta potencia que mostra cilios que se estenden desde un poro común. Tamén son evidentes os poros que carecen de cilios agrupados.  A barra de escala mide 10 μm.  ci - numerosos cilios longos. | Rinóforo de *Aplysia californica*. |

Notas
-----

1. ↑  Garrido, C. (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados. Alemám, Inglês, Espanhol, Galego-Português*. A Corunha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.
2. ↑  rhinophore no *Merriam-Webster Dictionary*.
3. 1 2 3  Scott F. Cummins, Dirk Erpenbeck, Zhihua Zou, Charles Claudianos, Leonid L. Moroz, Gregg T. Nagle & Bernard M. Degnan. (2009): "Candidate chemoreceptor subfamilies differentially expressed in the chemosensory organs of the mollusc *Aplysia*". *BMC Biology* 2009, 7:28. (Texto completo).
4. 1 2  Rhinophore in nudibranchs​ Arquivado o 21 de outubro de 2007 en Wayback Machine. Consultado o 17 de agosto de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rinóforo*** |

### Bibliografía

* Wertz A. Rössler W. Obermayer M. & Bickmeyer U. (2006): "Functional neuroanatomy of the rhinophore of *Aplysia punctata*". *Frontiers in Zoology* **3**: 6. (Texto completo).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q511082
* MAG: 2779211822

 |