recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ourense** é unha das 52 circunscricións electorais españolas empregadas como distritos electorais para o Congreso dos Deputados e o Senado, que son as Cámaras Baixa e Alta do Parlamento español. Correspóndenlle 4 deputados e 4 senadores.

A circunscrición, que se corresponde coa provincia de Ourense, tamén é unha das 4 circunscricións electorais de Galicia para as eleccións autonómicas, nas que elixe 14 deputados.

Ámbito da circunscrición e sistema electoral
--------------------------------------------

En virtude dos artigos 68.2 e 69.2 da Constitución Española de 1978, os límites da circunscrición deben ser os mesmos ca os da provincia de Ourense, e en virtude do artigo 140, isto só pode modificarse coa aprobación do Congreso dos Deputados. O voto é sobre a base de sufraxio universal secreto. En virtude do artigo 12 da constitución, a idade mínima para votar é de 18 anos.

No caso do Congreso dos Deputados, o sistema electoral empregado é a través dunha lista pechada con representación proporcional e con escanos asignados usando o método D'Hondt. Só as listas electorais co 3 % ou máis de todos os votos válidos emitidos, incluídos os votos «en branco», é dicir, para «ningunha das anteriores», pódense considerar para a asignación de escanos. No caso do Senado, o sistema electoral segue o escrutinio maioritario plurinominal. Elíxense catro senadores e os partidos poden presentar un máximo de tres candidatos. Cada elector pode escoller até tres senadores, pertenzan ou non á mesma lista. Os catro candidatos máis votados son elixidos.
Necrolóxica de José Goñi Aizpúrua en *La Noche*.
**José Goñi Aizpúrua**, nado en Donostia o 8 de agosto de 1908 e finado en Madrid o 16 de maio de 1964, foi un xornalista vasco.

Traxectoria
-----------

Iniciou a súa actividade xornalística profesional en Donostia, onde foi redactor de *La Constancia* e despois de *El Diario Vasco*. En 1934 foi nomeado director do periódico tradicionalista *Pensamiento Alavés*, publicado en Vitoria, que se posicionou a favor dos sublevados logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. En outubro de 1937 cesou na dirección de *Pensamiento Alavés*, e trasladouse en 1938 a Santiago de Compostela, onde dirixiu *El Correo Gallego* e fundou e dirixiu *La Noche* até 1960. Despois estableceuse en Madrid, onde foi delegado e conselleiro de *Faro de Vigo* e *La Noche*, do diario *España* de Tánxer, conselleiro delegado de *Informaciones* e xefe da *Cifra Gráfica*. Tamén foi correspondente de varios periódicos españois. Empregou o pseudónimo de **Zeda**.

Obras
-----

En 1945 publicou o libro *La guerra fue así ...*, sobre a Segunda guerra mundial, con prólogo de Camilo Barcia Trelles.

Vida persoal
------------

Casou con María Rosa Etchevers e foi pai de Ana, José Luis, Juan Carlos, Rosa, Ramón e Fernando Goñi Etchevers.

Notas
-----

1. ↑  "Falleció don José Goñi Aizpurúa". *El Progreso* (en castelán). 17 de maio de 1964. p. 8.
2. ↑  "Fallecimiento y entierro de don José Goñi Aizpurua". *Hoja oficial del lunes*: 2. 18 de mayo de 1964.
3. ↑  "Pensamiento Alavés". *Auñamendi Eusko Entziklopedia*. Arquivado dende o orixinal o 16 de maio de 2010.
4. ↑  García Ruescas, Francisco (1971). *Historia de la publicidad en España*. Editora Nacional. p. 75.
5. ↑  Alonso Montero, Xesús (2000). *Beatus qui legit*. Univ Santiago de Compostela. p. 7.
6. ↑  "Archivos para desempolvar. Prensa digitalizada (a fecha 3 de mayo de 2013): La Noche". *Asociación de Veciños Compostela Vella*.
7. ↑  "Otras notas de luto: El periodista Don José Goñi Aizpurua". *ABC*. 17 de mayo de 1964.
8. ↑  "Ha fallecido el periodista don José Goñi". *La Vanguardia Española*. 17 de maio de 1964.
9. ↑  *El Correo Gallego*, 8-2-1945, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Hemeroteca dixital de *Pensamiento Alavés* (de 1932 a 1945)
**João Pessoa** é a capital do estado brasileiro da Paraíba. Sitúase xunto ó océano Atlántico, no punto extremo leste de América do Sur, a ponta do Seixas, a 34º 45' 54" de lonxitude oeste.

Vista dos barrios de Tambaú, Manaíra e Bessa, xunto á costa do Océano Atlántico, na cidade de João Pessoa.
Hoxe a cidade vive do turismo nas súas praias e construcións coloniais, xunto co comercio de artesanías, o comercio en xeral (é a principal cidade comercial da Paraíba e unha das principais da Rexión Nordeste do Brasil), a industria (principalmente alimentos, bebidas e metalurxía), a construción civil e as actividades administrativas dunha capital de estado.

É sede dunha importante universidade brasileira, a *Universidade Federal da Paraíba* (UFPB) e dalgunhas institucións de ensino superior privadas, que atraen estudantes do estado e de estados veciños.

### Historia

Unha das cidades máis antigas do Brasil, foi fundada en 5 de agosto de 1585 co nome de *Nossa Senhora das Neves*, e despois, nunha homenaxe ó rei Filipe II de España pasou a chamarse *Filipéia de Nossa Senhora das Neves*. Cando estivo baixo o dominio holandés cambiou o seu nome por *Frederikstadt*, pero cando retornou ó dominio de Portugal despois de que este recuperou a súa soberanía, volveu a chamarse *Nossa Senhora das Neves* ata 1817, cando foi rebautizada como *Parahyba*, nunha homenaxe á entón capitanía da Parahyba, da cal tornouse capital. Este nome permaneceu despois de que o Brasil se independizara (en 1822) e que se convertera nunha república, en 1889.

O nome actual, *João Pessoa*, foi adoptado nunha homenaxe ao entón *presidente da provincia da Parahyba*, o político João Pessoa, despois do seu asasinato en 1930.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***João Pessoa*** |

| * v
* c
* e
 Capitais dos estados do Brasil |
| --- |
| Capital Federal (DF) |
| Norte | 
* Belém
	+ PA
* Boa Vista
	+ RR
* Macapá
	+ AP
* Manaus
	+ AM
* Palmas
	+ TO
* Porto Velho
	+ RO
* Rio Branco
	+ AC

 |
| Nordeste | 
* Aracaju
	+ SE
* Fortaleza
	+ CE
* João Pessoa
	+ PB
* Maceió
	+ AL
* Natal
	+ RN
* Recife
	+ PE
* Salvador
	+ BA
* São Luís
	+ MA
* Teresina
	+ PI

 |
| Centro-Oeste | 
* Campo Grande
	+ MS
* Cuiabá
	+ MT
* Goiânia
	+ GO

 |
| Sueste | 
* Belo Horizonte
	+ MG
* Río de Xaneiro
	+ RJ
* São Paulo
	+ SP
* Vitória
	+ ES

 |
| Sur | 
* Curitiba
	+ PR
* Florianópolis
	+ SC
* Porto Alegre
	+ RS

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167436
* WorldCat
* VIAF: 124351057
* BRE: 1983670
* EBID: ID
* GEC: 0034679
* GeoNames: 6320340
* LCCN: n82001883
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge1164597
* OSM: 301405
* SUDOC: 119713330

 |
**Martin Strel**, nado o 1 de outubro de 1954 en Mokronog, Eslovenia, é un nadador de longa distancia, especialista en natación fluvial e o primeiro que nadou todo o percorrido do Amazonas.

Traxectoria
-----------

Nos anos noventa comezou nadando en ríos eslovenos. En 1992 nadou os 105 kms do Krka en 28 horas e ao ano seguinte os 62 kms do río Kolpa en 16 horas.

En 2000 nadou todo o río Danubio (2860 km), e ese mesmo ano bateu o récord de natación de longa distancia ao conseguir percorrer 3004 kms en 58 días. En xullo de 2001 conseguir bater unha nova plusmarca, desta volta a de nadar sen interrupción, conseguindo facer 504 kms sen parar no Danubio, en 84 horas e 10 minutos. En 2002 conseguiu facer todo o percorrido do río Mississippi (3885 km) en 68 días.

En 2003, nadou o río Paraná (3998 km). O 10 de xuño de 2004, Martin comezou a nadar o río Iangtsé (6300 km), o maior de Asia e o terceiro do mundo, e conseguiu chegar ao porto de Xangai en 40 días o 30 de xullo, un día antes do que previra.

O 1 de febreiro de 2007 iniciou o nado do Amazonas, que concluíu na súa desembocadura de Belém do Pará o 7 de abril, 66 días despois. Estabeleceu así un novo récord da natación de distancia, con 5428 km, máis có largo do océano Atlántico. O seu seguinte reto podería ser o Nilo, o río máis longo do mundo, pero el mesmo recoñece que non cre que haxa ninguén que o poida facer.

Técnica
-------

Nas probas de longa distancia en varias xornadas, Strel dorme unicamente cinco horas diarias. Bota longos meses de adestramento, e tamén longos meses despois de cada proba para que o seu corpo recupere o estado natural, logo de exercicio físico tan intenso.

A súa frase é *"Nado a prol da paz, a amizade, e as augas limpas"* (*Plavam za mir, prijateljstvo in čiste vode*, en esloveno).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A web de Martin Strel Arquivado 17 de maio de 2008 en Wayback Machine.
* A web do proxecto Amazonas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q723632
* WorldCat
* VIAF: 5259336
* BNF: 157552732
* FAST: 1660459
* GND: 138687293
* ISNI: 0000000073272673
* LCCN: n2006088467
* NKC: xx0105335

 |
Un **modelo atómico** é a representación da estrutura interna dun átomo.

Historia
--------

Ao longo da historia, a constitución da materia tivo varios modelos. En particular, o modelo atómico naceu na antiga Grecia, na que Demócrito razoou que a materia estaba constituída por pequenas partículas indestrutibles ou indivisibles (que iso é o que significa átomo) de varios tipos, que asociou cos poliedros regulares. Na Grecia antiga razoouse, segundo as épocas, a existencia de átomos de ar, auga, lume, terra...

A teoría atómica ficou posteriormente no esquecemento até que, a comezos do século XIX, John Dalton estableceu os principios que rexen no fundamental hoxe en día. Porén, non foi ata o aumento da capacidade experimental que tivo lugar nese século cando se descubriu o electrón, que como partícula sub-atómica pasou a ser considerado como parte da estrutura dos átomos dando, polo tanto, lugar á existencia de modelos atómicos.

O primeiro foi debido ó descubridor do electrón, Thomson, que concibiu o átomo a modo de pudin ou pastel de pasas, no que o átomo estaría constituído por unha masa positiva na que estarían fixados os electróns como pasas no pastel. A experiencia de Rutherford, que manifestou que os átomos eran facilmente traspasables por cargas eléctricas, fixo posible o seu propio modelo, que concibeu como un núcleo positivo pesado e electróns ó seu arredor dando voltas.

Posteriormente, Niels Bohr concibiu o seu propio modelo que substituíu o de Rutherford. As cargas eléctricas (como os electróns) aceleradas (por exemplo, obrigadas por unha forza centrípeta a dar voltas arredor dun núcleo atómico) tiñan que emitir radiación, e polo tanto enerxía, co que indefectiblemente caerían ó núcleo e os átomos terían deixado de existir vai moito tempo. Bohr solucionou o problema expoñendo os seus célebres tres postulados, que facían un átomo estable e en consoancia en parte cos espectros atómicos de emisión e adsorción descontinua, pero que en certa forma eran contraditorios entre si. O descubrimento do protón e logo do neutrón, así como a introdución da Mecánica Cuántica, máis as adaptacións necesarias para unha adaptación máis fina ós espectros atómicos, fixeron posible un desenvolvemento da idea de átomo que culminou co actual modelo atómico Mecánico-Cuántico.

Modelos atómicos famosos
------------------------

* **Modelo atómico de John Dalton**; modelo nacido no contexto da química, sendo o primeiro con bases científicas.
* **Modelo atómico de Rutherford** (Ernest Rutherford);
* **Modelo atómico de Bohr**; modelo cuantizado do átomo proposto en 1913 por Niels Bohr;
* **Modelo atómico de Thomson** (Joseph John Thomson);
* **Modelo atómico de Sommerfeld** (Arnold Sommerfeld).
* **Modelo atómico de Schrödinger**; modelo cuántico non-relativista baseado na solución da ecuación de Schrödinger.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Emilio José de Dios Merino**, máis coñecido como **Emilio de Dios**, nado o 29 de outubro de 1971 en Xixón, Asturias, é un director deportivo español, que tras formar parte do Sporting de Gijón, o Racing de Santander e o Club Deportivo Lugo, onde substituíu no cargo a Toni Otero, actualmente está sen equipo.

Traxectoria
-----------

Emilio de Dios comezou a traballar no Sporting de Gijón, exercendo como director e mesmo adestrador nas categorías inferiores do club. No ano 2006 faise cargo da dirección deportiva do primeiro equipo. Xa no cargo contrata a Manolo Preciado como adestrador e consegue subir ao equipo á Primeira División. Na máxima categoría consegue manter durante varios anos ao club cun dos orzamentos máis modestos da liga. No ano 2012 abandona o club tras 18 anos na entidade. Posteriormente exercería como director deportivo do Racing de Santander durante unha temporada. O 10 de xuño de 2016 faise cargo da dirección do Club Deportivo Lugo, asinando contrato por unha temporada.nuevo secretario de Élite en el Sevilla fútbol club

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Emilio de Dios se perfila como sustituto
A **conurbación do sur de California** é unha megalópole que se atopa no suroeste dos Estados Unidos, na costa de California. É o resultado da conurbación da vasta área metropolitana dos Ánxeles coa de San Diego máis ao sur, á que, á súa vez, conforma un continuo urbano con Tijuana, ao outro lado da fronteira con México.

Características
---------------

O centro principal da aglomeración é a cidade dos Ánxeles, segunda cidade dos Estados Unidos tras Nova York. As devanditas cidades de San Diego e Tijuana experimentaron un rápido crecemento nestas últimas décadas ao abeiro da súa posición fronteiriza. Este factor deu lugar á proliferación dos chamados *"espaldas molladas"*, inmigrantes ilegais que, xunto con aqueles que están nunha situación regular, terminan por compoñer unha importante minoría hispana no conxunto da megalópole.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Imaxe actualizada do satélite

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q844837
* WorldCat
* VIAF: 315160367
* FAST: 1692638
* GND: 4096903-4
* Google Maps: 8224631972413860056
* LCCN: sh85018898

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **conurbación do sur de Manchuria** é un continuo urbanizado da provincia de Liaoning, no sur de Manchuria, rexión histórica do nordeste da China.

Esténdese coma un corredor urbano que de norte a sur ocupa a beira oriental da chaira aluvial do baixo Liao: Shenyang, a capital da provincia, unha das grandes cidades chinesas e a máis importante da rexión, conurbada á súa vez co centro industrial mineiro de Fushun. Ao sur de Shenyang enseguida aparece outra gran conurbación, a de Anshan, cun dos complexos siderometalúrxicos maiores do mundo, e Liaoyang, coa gran cidade mineira (carbón e ferro) de Benxi ao leste. E seguindo cara ao sur, a cidade menor de Haicheng preto xa do importante porto de Yingkou, a beira do golfo de Bo Hai no Mar Amarelo.

A rexión urbana especialízase na extracción de minerais e a súa transformación industrial.

Conurbación do sur de Manchuria:

* C Shenyang-Fushun: 8 700 000 hab.
* C Anshan-Liaoyang: 2 900 000 hab.
* AM Benxi: 1 310 000 hab.
* AM Haicheng: 450.000 hab.
* C Yingkou-Panjing (Panshan): 1 550 000 hab.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Historia urbana de Shenyang

### Ligazóns externas

* imaxe actualizada do satelite
O **aeroporto de Molde, Årø** (IATA: **MOL**, OACI: **ENML**) é un aeroporto internacional que serve á cidade norueguesa de Molde. Está situado en Årø, na ribeira do Moldefjord, a 5 quilómetros ao leste do centro de Molde. A área de captación do aeroporto cobre o distrito de Romsdal.

O aeroporto conta cunha única pista de 2 220 metros de longo e 45 de ancho, con aliñamento 07/25. É propiedade e está operado pola empresa estatal Avinor e durante o ano 2014 pasaron polas súas instalacións un total de 481 406 pasaxeiros. Hai servizos regulares a Oslo operados por Scandinavian Airlines e Norwegian Air Shuttle, e a Bergen, Stord e Trondheim por Widerøe. Wizz Air voa a Gdańsk, o único servizo internacional regular, mentres que outras aeroliñas voan a destinos de ocio de forma estacional.

Aspropostas para un aeroporto que servise a Molde comezaron a discutirse en 1940, pero as cidades veciñas de Ålesund e Kristiansund finalmente tiveron prioridade. A construción das instalacións comezaron en 1969 e o aeroporto inaugurouse o 5 de abril de 1972. Braathens SAFE garantíu os servizos regulares, operados con Fokker F-27 e Fokker F-28, e posteriormente tamén polo máis grande Boeing 737. O goberno tomou o control da súa dirección en 1978.

Aeroliñas e destinos
--------------------

### Pasaxeiros

| Aeroliñas | Destinos 
 |
| --- | --- |
| Norwegian Air Shuttle | Oslo-Gardermoen |
| Scandinavian Airlines | Oslo-Gardermoen **Chárter estacional:** Alacant, Chania |
| Widerøe | Bergen, Stord, Trondheim  **Estacional:** Oslo-Gardermoen |
| Wizz Air | Gdańsk |

### Carga

| Aeroliñas | Destinos 
 |
| --- | --- |
| Air Iceland | Akureyri |
| West Air Sweden | Oslo-Gardermoen |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web do aeroporto

Notas
-----

1. ↑  Avinor (ed.). "Månedsrapport". Consultado o 5 de xaneiro de 2018.
2. ↑  Routes Online (ed.). "Widerøe Adds New Oslo Nonstop Domestic Routes from June 2016". Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2019. Consultado o 5 de xaneiro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1618505
* WorldCat
* VIAF: 302948394
* GeoNames: 6296752
* IATA: MOL
* ICAO: ENML
* OSM: 5893830

 |
Selo do Estado de Xeorxia
Reverso do Selo de Xeorxia
O **Gran Selo do Estado de Xeorxia** foi adoptado orixinalmente en 1798 como parte da Constitución do Estado. Desde entón, foi modificado en varias ocasións.

O anverso (parte dianteira) do selo mostra un arco con tres alicerces; o arco simboliza a Constitución do Estado e os alicerces representan aos tres poderes do Estado: o lexislativo, o executivo e o xudicial. As palabras do lema do Estado- *Wisdom, Justice, Moderation* (Sabedoría, Xustiza, Moderación) -están entrelazadas entre as columnas. Entre elas aparece un home (probablemente un soldado da Revolución Americana) cunha espada desenvaiñada, que representa a defensa militar da Constitución. Esta imaxe tamén forma parte do escudo de armas do Estado.

Na parte superior do escudo de armas aparecen as palabras *State of Georgia* (Estado de Xeorxia), e na parte inferior aparece o ano 1776, que conmemora a data da Declaración de Independencia. A data orixinal foi 1799 (cando se adoptou o escudo), pero foi cambiada en 1914.

No reverso do escudo, móstrase unha imaxe da costa de Xeorxia e nela un barco (portando a bandeira dos Estados Unidos de América) que chega para embarcar tabaco e algodón, simbolizando as exportacións do estado. Á súa vez, hai outro barco que trae os produtos das colleitas das terras do interior, unha representación do comercio interno dos Estados Unidos. Na parte traseira, aparecen un home arando e un rabaño de ovellas. Como o lema que está na parte superior indica, estas imaxes representan a agricultura e o comercio do estado. Aparece aquí tamén a data de 1776.

Selos do Goberno de Xeorxia
---------------------------

* Selo de armas do Senado Estatal de XeorxiaSelo de armas do Senado Estatal de Xeorxia
* Selo de armas da Cámara de Representantes de XeorxiaSelo de armas da Cámara de Representantes de Xeorxia
* Selo de armas da Corte Suprema de XeorxiaSelo de armas da Corte Suprema de Xeorxia

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bandeira do Estado de Xeorxia

### Ligazóns externas

* Georgia Secretary of State's Page on the Seal
* Georgia Great Seal, State Department of Archives and History
* Official Code of Georgia 50-3-30, the section that describes the state seal
**Conde Gyula István Cseszneky de Milvány et Csesznek**, nado en Nagymajor (Hungría) en 1914 e finado no Brasil despois de 1956, foi un poeta, tradutor, militar e espía húngaro que participou na reanexión de Transilvania do Norte por Hungría, tivo o cargo de axudante do campo do rei croata Tomislav II e o do gran voivoda macedonio. Tamén foi involucrado en diferentes conspiracións antinazis e xogou un papel importante no rescate dos xudeus perseguidos.

Traxectoria
-----------

Cseszneky foi o fillo dun nobre empobrecido e da herdeira dun comerciante acomodado. Cursó os seus estudos en Hungría e Italia.

En 1940, despois do Segundo arbitraje de Viena participou na reanexión de Transilvania do Norte, e debido ao seu heroísmo excepcional demostrado durante a marcha, Miklós Horthy, Rexente de Hungría conferiulle o título "vitéz".

En 1941, durante a segunda guerra mundial, converteuse nun conselleiro de Aimone, que entón era o rei Tomislav II do Estado Independente de Croacia. En agosto de 1943, grazas aos seus amigos influyentes italianos e os seus parentes nos Balcanes, o Conde Cseszneky foi nomeado como gran voivoda macedonio.

O Conde Cseszneky só foi un gobernador nominal e intentou conseguir contactos cos gobernos aliados. En setembro de 1943, como Alemaña nazi encargouse do exército italiano, obrigóuselle renunciar e foi arrestado pola Gestapo. Conseguiu fuxirse a Hungría onde serviu como contacto entre o goberno de Miklós Kállay e os participantes do golpe antinazi croata Lorković-Vokić.

Durante a ocupación alemá de Hungría colaborou con Ángel Sanz Briz e Giorgio Perlasca no rescate dos xudeus perseguidos.

Logo da guerra, se emigró con Aimone de Aosta a Arxentina e despois morreu no Brasil.

Notas
-----

1. ↑  Cseszneky de Milvány et Csesznek
2. ↑  Vitézi Rend
3. 1 2  Szilágyi Aladár: Operettállam
4. ↑  "Βοεβοδάτο της Μακεδονίας"
5. ↑  Michele Rallo: I "Regni-meteora" nell’Europa Orientale durante le guerre mondiali ("Storia del Novecento", anno V, n. 89, settembre 2008)
6. ↑  Gróf Milványi Cseszneky Gyula és Mihály Emlékbizottság
7. ↑  Βοεβοδάτο της Μακεδονίας"

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Szilágyi, Aladár: - Operettállam (in Erdélyi Riport)
* Andreanu, José: - *Los secretos del Balkan*
* Sankó, L.: - *A csallóközi nemesi közbirtokosság*
* Toso, Fiorenzo: - *Frammenti d'Europa*
* Kalimniou, Dean: - Alkiviadis Diammandi di Samarina (in Neos Kosmos English Edition, Melbourne, 2006)
* Thornberry, Patrick und Miranda Bruce-Mitford: - *World Directory of Minorities*. St. James Press 1990
* Koliopoulos, Giannēs S. und John S. Koliopoulos: - *Plundered Loyalties: Axis Occupation and Civil Strife in Greek West Macedonia*. C. Hurst & Co, 1990.
* Horváth Mihály: A magyar nemzet története
* Seidl-Bonitz-Hochegger: Zeitschrift für Niederösterreichischen Gymnasien XIV.

### Ligazóns externas

* Aristocracia húngara *(en inglés)*
* Balkan Royalty*(en inglés)*
* Η συνθηκολόγηση της Ιταλίας στο Β` Παγκόσμιο Πόλεμο *(en grego)*
**Jakub** (ou **Jakob** ) **Schikaneder**, nado o 27 de febreiro de 1855 en Praga e finado o 15 de novembro de 1924 en Praga, foi un pintor bohemio (imperio austro-húngaro).

Biografía
---------

Schikaneder procedía da familia dun empregado de aduana alemán. A pesar da pobre formación familiar, puido continuar os seus estudos, grazas en parte ao amor da súa familia pola arte; un antepasado foi Urban Schikaneder, o irmán máis vello do libretista de *A frauta máxica* Emanuel Schikaneder. Despois de completar os seus estudos en Praga e Múnic (1871–1879), Schikaneder, xunto a Emanuel Krescenc Liška, participou no amoblamento do palco real do Teatro Nacional de Praga; porén, esta obra perdeuse nun incendio en 1881. Despois do seu traballo no Teatro Nacional, Schikaneder viaxou por Europa, visitando Alemaña, Inglaterra, Escocia, Holanda, Suíza, Italia e Francia. Desde 1891 até 1923 ensinou na Facultade de Arte de Praga. Schikaneder contouse entre os que admiraban a Escola de Múnic de finais do século XIX.

Morreu en 1924 e foi enterrado no cemiterio de Vinohrady en Praga.

Traballo
--------

Schikaneder é coñecido polas súas pinturas suaves do aire libre, con personaxes que adoitan ser xente pobre e marxinada. Outros motivos favorecidos por Schikaneder foron o outono e o inverno, os recunchos e as rúas da cidade de Praga e as ribeiras do Moldava, moitas veces á luz do anoitecer ou cubertos de néboa. A súa primeira obra coñecida foi o cadro monumental O *arrepentimento dos lolardos* (2,5 m × 4 m, perdido). A National Gallery de Praga realizou unha exposición das súas pinturas en 1998 e 1999.

Escolma de obras
----------------

* O camiño triste, 1886/87*O camiño triste*, 1886/87
* Desbrozadora, 1887*Desbrozadora*, 1887
* Compañía na Terraza, 1887*Compañía na Terraza*, 1887
* Día de todas as almas (Santos defuntos), 1888*Día de todas as almas (Santos defuntos)*, 1888
* Asasinato na casa, 1890*Asasinato na casa*, 1890
* Rúa da Tarde, 1906*Rúa da Tarde*, 1906
* Noite no xardín, 1907–09*Noite no xardín*, 1907–09
* Xunto a cama da rapaza, 1909 - 1910*Xunto a cama da rapaza*, 1909 - 1910
* Crepúsculo, 1909*Crepúsculo*, 1909

Notas
-----

1. ↑  Vinohrady Cemeteries, MyCzechRepublic.com, consultado o 20 de novembro de 2013

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jakub Schikaneder Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Tomáš Vlček [cs]: *Schikaneder: Jakub Schikaneder, Prague painter of the turn of the century* ("Guía temática da exposición na *National Gallery* en Praga, *Collection of Old Masters, Wallenstein Riding School* en Praga, 15 de maio de 1998 a 10 de xaneiro de 1999"). Praga: Galería Nacional, 1998.

### Ligazóns externas

* (fr) Radio Praga - extensa biografía
* Exposición Arquivado 20 de xullo de 2017 en Wayback Machine. na Galería Moravia de Brno

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1376646
* WorldCat
* VIAF: 54999030
* BNE: XX1316566
* Europeana: ID
* FAST: 195501
* GND: 121246736
* ISNI: 000000008236051X
* LCCN: n86028989
* MusicBrainz: ID
* NKC: jk01110926
* OEBL: ID
* RKD: 207344
* SUDOC: 110140664
* ULAN: 500292908

 |
**Manuel Antonio Rosales Guerrero**, coñecido habitualmente como Manuel Rosales, nado 12 de decembro de 1952, é un político venezolano. Foi alcalde do municipio de Maracaibo durante dous mandatos consecutivos e gobernador do Estado do Zulia durante dous mandatos consecutivos tamén. En 2021 volveu ser elixido gobernador do Zulia co 54,82% dos votos.

Traxectoria
-----------

Ao longo de 2002, asinou e aprobou o decreto que proclamaba a Pedro Carmona presidente do país ao derrocar brevemente a Hugo Chávez tras o golpe de Estado do 11 de abril de 2002. Tras o indulto de Chávez foi o seu opoñente nas eleccións do 3 de decembro de 2006, onde o PSUV recibiu 7.161.637 votos (62,89%), mentres que Rosales, que concedeu a derrota, obtivo 4.196.329 (36,85%) votos.

O 13 de setembro de 2004, o Ministerio Público apoiou unha denuncia de que Manuel Rosales estaba acusado de malversación de fondos durante o seu mandato como gobernador do Zulia, iniciando unha investigación. Unha comprobación realizada pola Intervención Xeral da República demostrou un incremento inxustificado do patrimonio neto cunha cantidade de 68.553 dólares, sendo acusado de corrupción. En abril de 2009, Manuel Rosales viaxou a Lima e a Interpol en Caracas emitiu un informe de busca, que fora solicitado por un xulgado venezolano.

Despois de seis anos de exilio no Perú, Rosales retornou a Venezuela o 15 de outubro de 2015, sendo detido ao día seguinte. Fora advertido pola entón fiscal xeral do país, Luisa Ortega Díaz, de que isto ocorrería se regresaba, foi detido no aeroporto internacional La Chinita de Maracaibo tras chegar en avión desde a illa de Aruba. A súa liberdade foi concedida polas autoridades venezolanas o 31 de decembro de 2016.

Desde o 10 de decembro de 2021 é gobernador do Zulia no seu terceiro mandato.

Honras
------

* Recibiu a Medalla de Prata de Galiza en 1995.

Modelo:Esboço-políticoModelo:Referências

Notas
-----

1. ↑  "Apuração das Eleições de 2006". 3 de dezembro de 2006. Consultado o 13/1/2018.
2. ↑  "Acusan formalmente a Manuel Rosales por corrupción". *El Informador* (en castelán). 2008-10-31. Consultado o 13/1/2018.
3. ↑  "Interpol notifica que Manuel Rosales es buscado, pero no ordena su arresto". *El Comercio* (en castelán). 2009-04-24. Consultado o 13/1/2018.
4. 1 2  "Oposicionista venezuelano Manuel Rosales é detido ao regressar". *EL PAÍS* (en portugués). 2015-10-16. Consultado o 13/1/2018.
5. ↑  "Opositor venezuelano Manuel Rosales é liberto após mais de um ano preso". *Terra* (en portugués). 31/12/2016. Consultado o 13/1/2018.

Véxase tamén
------------

* Estado Zulia
* Maracaibo
* Un Nuevo Tiempo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q966036
* WorldCat
* VIAF: 174097804
* GND: 1197569499
* LCCN: no2011140893

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Antón Fernández Escuredo**, coñecido como **Riobó Prada**, nado en Buenos Aires en 1967, é un xornalista e fotógrafo galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de emigrantes galegos na Arxentina. Viviu en Cataluña, onde participou de maneira activa no activismo asociativo e radiofónico. Licenciado en Historia da Arte pola Universidade de Barcelona. Comezou a súa andaina nas ondas como colaborador no programa *Galicia algo máis,* Radio Sants-Montjuïch, dirixido por Moncha Prieto, quen, ao mudarse a Galicia, deixou a emisión ao cargo de Xosé M. Sancho e Antón F. Escuredo. Despois dunha pausa, entre 2001 e 2003, Escuredo, xa como director único do programa, relanzou a emisión desde Sants3Ràdio. Escuredo é un dos fundadores da rede de emisións galegas en Cataluña Ergac e desde esta asociación ideou e dirixiu a primeira xeira do boletín *A Micro Pechado*.

Como xornalista, traballou como subdirector da revista *A Peneira* e en Edicións Alen-Miño. Tamén foi redactor de *Sermos Galiza* e colaborador ocasional de *Praza.gal* ou da catalá VilaWeb. Impulsor da canle Nós Televisión, fai parte da redacción do *Nós Diario*.

Notas
-----

1. ↑  *Proxecto Neo, 146.- Guido Leboroni, Antón Fernández Escuredo e Marco Pereira*, 20 de xaneiro de 2016.
2. ↑  "A Micro Pechado, 116" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de setembro de 2013. Consultado o 2019-04-25.
3. ↑  CV do persoeiro en LinkedIn.
4. ↑  Perfil[*Ligazón morta permanente*] en *Praza Pública*.
5. ↑  Perfil en Vilaweb *(en catalán)*.
**Amadeu José Ferreira**, nado en Sendim o 29 de xullo de 1950 e finado en Lisboa o 1 de marzo de 2015, foi un profesor, avogado e escritor portugués que traballou pola revitalización lingüística do mirandés.

Traxectoria
-----------

Formado academicamente no ámbito do Dereito, tamén publicou textos como *Homicídio Privilegiado* e *Direito dos Valores Mobiliários*, o seu traballo principal céntrase na lingua mirandesa. Na súa produción poética figuran *Cebadeiros*, *Ars Vivendi / Ars Moriendi* e *Norteando*. En prosa publicou *La bouba de la Tenerie / Tempo de Fogo*, *Las Cuntas de Tiu Jouquin*, *Lhéngua Mirandesa - Manifesto an Forma de Hino* e *Ditos Dezideiros / Provérbios Mirandeses*.

Traduciu obras de varios tipos ao mirandés. Traduciu as obras de Horacio, Virxilio e Catulo, e os clásicos da literatura portuguesa como *Os Lusíadas* de Luís de Camões, e *Mensagem* de Fernando Pessoa. Tamén traduciu os catro Evanxeos canónicos e dous volumes de Astérix.

Dentro do eido cultural e lingüístico, presidiu a Asociación da Lingua e Cultura Mirandesa (en mirandés: *Associaçon de la Lhéngua i Cultura Mirandesa*), así como a Academia de Letras de Trás-os-Montes. Tamén foi vicepresidente da Comisión do Mercado de Valores Mobiliarios portuguesa, membro do Consello Xeral do Instituto Politécnico de Braganza e profesor convidado da Facultade de Dereito da Universidade Nova de Lisboa. En 2004 foi nomeado comendador da Orde do Mérito da República Portuguesa. Foi deputado na II lexislatura da Asemblea da República.

Faleceu de cancro na cidade de Lisboa, onde residiu desde 1981 ata a data da súa morte.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Borga, Marcos (1 de marzo de 2015). "Morreu Amadeu Ferreira, um dos maiores investigadores do mirandês". *Expresso* (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2018. Consultado o 07 de febreiro de 2018.
2. ↑  Costas, Xosé-Henrique (2 de marzo de 2015). ProLingua, ed. "Amadeu Ferreira, alma do mirandés".
3. ↑  Asemblea da República, ed. (7 de marzo de 2015). "XII Legislatura 4.ª sessão legislativa (2014-2015)" (en portugués).
4. ↑  Rodrigues, António Gonçalves (1 de marzo de 2015). "Morreu Amadeu Ferreira, um dos maiores divulgadores da língua mirandesa". *Público* (en portugués).
5. ↑  Gancedo, E. (9 de maio de 2009). "El gran ejemplo de Miranda". *Diario de León* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2018. Consultado o 07 de febreiro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25694318
* WorldCat
* VIAF: 2526058
* BNF: 122368095
* GND: 1078735735
* IMDb: nm2912480
* ISNI: 000000010862828X
* LCCN: n93105210
* PTBNP: 1177963
* SUDOC: 03108205X

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Portugal*** |
Coordenadas: 43°19′40″N 8°12′35″O﻿ / ﻿43.327722880556, -8.2097717305556

A **ponte do Pedrido** é unha ponte en arco que cruza a ría de Betanzos, unindo os concellos de Bergondo e Paderne (ámbolos dous na provincia da Coruña). Foi proxectado polos enxeñeiros Eduardo Torroja Miret e César Villalba Granda.

Historia
--------

Dende tempos remotos, as dúas beiras da ría de Betanzos estaban comunicadas por medio dun servizo de pasaxe en bote de remo. Tendo en conta que o emprego desta pasaxe acurtaba en gran medida a distancia quilométrica entre as cidades da Coruña e Ferrol, a principios do século XX as autoridades proxectaron construír unha ponte que dese fluidez á comunicación por estrada entre ámbalas dúas poboacións, e que simultaneamente non entorpecese a navegación pola ría. Tras diversos estudos, en 1939 inicia a construción da ponte, que non remataría até 1942. A inauguración oficial da obra produciuse o 15 de abril de 1943.

Estrutura
---------

A ponte, de máis de 520 metros de lonxitude e edificada na súa totalidade en formigón armado, divídese claramente en tres treitos. O primeiro consta dun taboleiro de 340 metros, recostado sobre dez arcos dobres. O segundo (o máis emblemático), componse dun grande arco dobre que soporta, por medio de corenta péndolas, un taboleiro de 78,40 metros. O terceiro e último componse de tres arcos dobres de formigón, sobre os que se apoian os 102 metros de taboleiro restantes.

A ponte do Pedrido continúa a dar servizo á estrada AC-164, se ben a súa importancia estratéxica diminuíu debido á súa estreiteza (tan só mide sete metros de ancho) e á construción nas súas inmediacións da ponte da ría de Betanzos, pola que discorre a autoestrada do Atlántico.

Galería de imaxes
-----------------

* 
* Baixo a ponte.Baixo a ponte.
* A ponte da AP-9 dende a ponte do Pedrido.A ponte da AP-9 dende a ponte do Pedrido.
* 
* Fito quilométrico pintado no pretil.Fito quilométrico pintado no pretil.

Notas
-----

1. ↑  "ABC do 16 de abril de 1943". *ABC* (en castelán). 16-4-1943. Consultado o 7-4-2016.
2. ↑  "ABC do 18 de abril de 1943". *ABC* (en castelán). 18-4-1943. Consultado o 7-4-2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Nicolas Janberg's Structurae *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2511328
* Structurae: 20002130

 |
O **teorema de Thévenin** indica que se unha parte dun circuíto eléctrico está comprendida entre dúas terminais A e B, esta parte en cuestión pode substituírse por un circuíto equivalente constituído unicamente por un xerador de tensión en serie cunha impedancia, de forma que ó conectar un elemento entre os dous terminais A e B, a tensión que cae nel e a intensidade que pasa por el son as mesmas tanto no circuíto real coma no equivalente.

O **teorema de Thévenin** é o dual do teorema de Norton.

Tensión de Thévenin
-------------------

Ao desconectar a resistencia de carga do circuíto, entre os seus terminais aparece unha diferenza de potencial, sendo esta a tensión de Thévenin.

Resistencia (impedancia) de Thévenin
------------------------------------

 Calquera caixa negra (Black box) contendo só fontes de tensión, fontes de corrente e outras resistencias, pode substituírse polo seu circuíto equivalente de Thévenin, con só unha fonte de tensión e unha resistencia
A resistencia de Thévenin é a resistencia que se "ve" dende os terminais A e B da carga cando esta se atopa desconectada do circuíto e tódolos xeradores están anulados. Para anular un xerador, substituímolo por un circuíto cerrado. Se o xerador é de corrente, substitúese por un circuíto aberto.

Para calcular a resistencia Thévenin, temos que observa-lo circuíto , diferenciando dous casos: circuíto só con xeradores independentes (non dependen dos compoñentes do circuíto), ou circuíto con xeradores dependentes.

Para o primeiro caso anulamos os xeradores do sistema, substituíndo os de tensión por un curtocircuíto, e os de corrente por un circuíto aberto. Calculamos a impedancia equivalente debida á asociación de tódalas impedancias do circuíto, sendo esta a resistencia de Thévenin.

Para o segundo caso, anulamos todos os xeradores independentes, pero non os dependentes. Introducimos un xerador de tensión de proba Vproba entre os terminais A e B. Resolvemos o circuíto, e calculamos a intensidade de corrente que circula polo xerador de proba. Teremos que a resistencia Thévenin será: 

{\displaystyle R\_{TH}={\frac {V\_{\mathrm {proba} }}{I\_{\mathrm {proba} }}}\,\,\,\,\Omega }


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241868
* GEC: 0282499
* MAG: 540940223

 |
***El Iris del Bello Sexo*** foi un periódico editado en Santiago de Compostela en 1841.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico de literatura y costumbres*, apareceu o 2 de maio de 1841. De dezaseis páxinas, o seu editor e responsable era José Núñez Castaño. Figuraban como redactoras Enarda, Galatea, Isabel R. Clorinda, Carmen e outros escritores como José María Posada, Jacinto R. López e os irmáns Alberto e Antonio Camino. Pérez Costanti identifica a Enarda e Galatea con A. Camino, se ben xa no número 2 Galatea abandonaba a publicación por temor a que se descubrise a súa identidade. No aspecto literario mófase dos románticos santiagueses "con sus guedejas colgando a lo ruso ó a lo bárbaro". Cesou a súa publicación co número 9, en xuño de 1841, cambiando o título por *El Iris de Galicia*, continuando coa numeración anterior até agosto dese ano, cando se anunciou a súa desaparición definitiva, substituído por *Revista de Galicia*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lorenzana, Salvador (abril - maio - xuño, 1988). "Breve historia da prensa periódica en Galicia". *Grial*: 210–222. ISSN 0017-4181.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535711
* Galiciana: 2771

 |
O río **Jerte** (*Riu Herti* en extremeño) é un afluente, pola beira esquerda, do Alagón (que o é do Texo a súa vez), no cal desemboca logo dun percorrido de arredor de 70 km.

Curso
-----

Nace nas aforas de Tornavacas, a uns 900 metros de altitude (cerca do pico Torreón), na serra de Gredos, na provincia de Cáceres. Ao paso pola cidade de Plasencia faino xa a 345 metros s.n.m. o que dá idea do desnivel salvado en apenas 50 km. Poucos quilómetros despois o Jerte abandona os contrafortes da serra de Gredos e ábrese á chaira cacereña, para verquer as súas augas na marxe equerda do río Alagón, cerca de Galisteo. O seu curso forma o coñecido Val do Jerte.

### Afluentes

A maior parte dos tributarios do Jerte son pequenos regatos ou cavorcos montañosos, pero que poden fornecerlle caudais importantes en épocas de choivas ou de dexelo. Cómpre citar entre eles: *San Martín*, *Becedas*, *Papúos*, *Los Infiernos*, *Butris*, *Honduras*, *Puria*, *Bonal*... En días de precipitacións intensas son normais as cheas.

Contorna ambiental
------------------

A conformación montañosa do curso alto e medio orixina us escalonamento climático do val do río, de xeito que en altura pode darse un clima de montaña, con precipitacións superiores a 1.500 mm anuais, o que fai do Jerte o río extremeño con maior caudal específico. Nas beiras do río desenvólvese unha vexetación de tipo bosque galería, que está formada por especies máis ben propias de clima oceánico, aínda que a latitude propicia a mestura con especies mediterráneas. Na flora típica das marxes son maiaritarios os amieirais (*Alnus glutinosa*) que conviven con salgueiros (*Salix*), freixos (*Fraxisnus sp*), lodoeiros (*Celtis australis*), cancereixos (*Sorbus aucuparia*), con sotobosque de silvas (*Rubrus sp*) e fentos (*Pteridium aquilinum*).

Localidades que atravesa
------------------------

A máis importante é a cidade de Plasencia. Ademais cruza as poboacións de Tornavacas, Jerte, Cabezuela del Valle, Navaconcejo, Carcaboso e Galisteo.

Explotación
-----------

No seu curso levántase o encoro do Jerte, con 58,4 hm³ de capacidade, con finalidade de abastecemento de auga de consumo e regadío.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Val do Jerte.

### Ligazóns externas

* Confederación Hidrográfica do Texo *(en castelán)*.
* Datos sobre o encoro do Jerte en Plasencia *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3322231
* WorldCat
* VIAF: 315527048
* GeoNames: 2516323
* GND: 4223836-5
* LCCN: sh87007355
* TGN: 1125167

 |
| Illas Sverdrup |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Canadá |
| Localización | Océano Ártico |
| Arquipélago | Illas Árticas do Canadá |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | 8-12 non permanente |
| Superficie | 66.000 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 82°00′N 95°00′O﻿ / ﻿82.000, -95.000 |
| Maior Altura | 2.211 m. Pico Outlook |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

As **illas Sverdrup** son un arquipélago do grupo das illas da Raíña Isabel, que á súa vez forman parte do arquipélago ártico canadense, localizado ao norte das illas da Raíña Isabel, que pertence integramente ao territorio de Nunavut, Canadá.

Historia
--------

Este grupo de illas recibe o seu nome en honra ao explorador noruegués Otto Sverdrup, que explorou e cartografiou as illas entre 1898 e 1902, co barco *Fram*, aínda que algunhas foran previamente habitadas polos inuit.

Sverdrup reclamou as illas para Noruega, pero o goberno noruegués non mostrou interese en proseguir coa súa demanda ata 1928. Nese momento, o goberno noruegués expuxo a demanda, principalmente para utilizar as illas como moeda de cambio nas negociacións co Reino Unido sobre o estatuto doutras illas árticas, Jan Mayen e illa Bouvet. O 11 de novembro de 1930 Noruega recoñeceu a soberanía canadense sobre as illas Sverdrup.

Xeografía
---------

O grupo de illas atópanse ao oeste da grande illa Ellesmere, a uns 82°N e 95°O. As principais illas do grupo son a illa Axel Heiberg, illa de Amund Ringnes, e a illa Ellef Ringnes, e o arquipélago tamén inclúe un número indeterminado de pequenas illas nas augas que o rodean.

Os únicos asentamentos nas illas son Isachsen (unha antiga estación de persoal, ocupada entre 1948 e 1978) na illa de Ellef Ringnes e Mc Gill Arctic Research Station, na illa de Axel Heiberg, unha estación estival de investigación.

### Principais illas

| Illa | Pico | Altitude m. | Área km² | Lugar Canadá | Lugar Mundo |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Axel Heiberg | Pico Outlook | 2211 | 43178 | 7 | 32 |
| Illa Ellef Ringnes | ... | 260 | 11295 | 16 | 69 |
| Illa de Amund Ringnes | ... | 265 | 5255 | 25 | 111 |
| Illa Meighen | ... | 300 | 955 | 50 | 337 |
| Illa King Christian | King Christian Mountain | 165 | 645 | 60 | 420 |
| Illa Stor | ... | 500 | 313 | 87 | ... |
| Sverdrup | Pico Outlook | 2211 | 66000 | - | - |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* (en inglés) University of Guelph Ringnes Islands Arquivado 05 de xaneiro de 2013 en Wayback Machine.
* (en inglés) Nunatsiaq News - Canada secures High Arctic sovereignty
* (en inglés) The Fram Museum (Frammuseet)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1122635
* BRE: 3540019
* EBID: ID
* GEC: 0064746
* GeoNames: 6160148

 |
**NGC 7129** é unha nebulosa de reflexión situada a 3.300 anos luz de distancia na constelación de Cepheus. Un cúmulo aberto é o responsable da iluminación desta nebulosa. Unha recente investigación apunta a que este cúmulo contén máis de 130 estrelas de menos dun millón de anos de idade. NGC 7129 está situada a menos de medio grao do cúmulo NGC 7142.
A nebulosa ten forma de casullo de rosa; o vento estelar das novas estrelas empurraron cara a fora a que unha vez foi unha nube molecular de forma globular, na cal estas estrelas naceron. A cor rosa provén dos grans de po que flotan na nube, e que son quentados pola intensa luz das estrelas novas. A luz ultravioleta e a luz visible é absorbida por estes grans, os cales ó quentarse emiten enerxía en lonxitudes de onda infravermella, e é no infravermello coma o Telescopio Espacial Spitzer fotografou esta nebulosa. As cores falsas máis vermellas da imaxe tomada no infravermello polo telescopio Spitzer (ver imaxe da caixa de información) suxiren unha nube molecular rica en hidrocarburos.

A nube molecular máis fría que está rodeando á quente é invisible para o Telescopio Espacial Spitzer. Tres das estrelas máis novas do centro da nebulosa insiren chorros da gas supersónico dentro da nebulosa, a colisión destes chorros de gas quente, quentan a súa vez ás moléculas de monóxido de carbono da nebulosa, o cal produce unha complexa nebulosa de cor verde, que fai de talo da rosa.

NGC 7129 vista co telescopio de 24 polgadas do Monte Lemmon. Por cortesía de Joseph D. Schulman.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  JPL/NASA (ed.). "Rosebud of a Reflection Nebula". Consultado o 04-05-2012.
2. ↑  distancia × sin( diámetro angular / 2 ) = 3 al. radio
3. ↑  "Young Suns of NGC 7129". Consultado o 04-05-2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Nebulosa de emisión
* Nebulosa de reflexión
* Nebulosa escura

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***NGC 7129*** |

* Arquivado 15 de marzo de 2012 en Wayback Machine.
* "Valentine's Day" 2004 Spitzer Space Telescope press release: the "Cosmic Rose" Arquivado 08 de setembro de 2006 en Wayback Machine.
* image from the Spitzer Space Telescope
* printable lithograph from the Spitzer Space TelescopeArquivado 04 de febreiro de 2007 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1121278
* NGC: 7129
* SIMBAD: NGC 7129

 |
Central maremotriz de Rance, en Francia.
A **enerxía mareomotriz** é a producida polo movemento das augas do mar polas subidas e baixadas das mareas, esta enerxía é aproveitada por turbinas, as cales á súa vez moven un alternador que xera enerxía eléctrica. Ao non consumir combustibles fósiles nin tampouco producir gases que axuden ao efecto invernadoiro, considerase unha enerxía limpa e renovable pero hai que ter en conta que provoca cambios na salinidade do estuario e no ecosistema da zona

As centrais mareomotrices instálanse en estuarios, constan dun dique que separa o mar da costa e que permite reter a auga na preamar, na baixamar ábrense as comportas e a auga acciona unha turbina que está unida a un alternador.

Para aproveitar a enerxía das mareas é preciso que a súa amplitude sexa considerable, o aconsellable é unha amplitude superior a 10 m. Unha das primeiras foi a de La Rance en Francia construída en 1967 no estuario do río Rance na Bretaña.

Con todo, esta forma de producir enerxía eléctrica ven ser unha actualización dos tradicionais muíños de marea, que existen en lugares como Muros ou Vilagarcía de Arousa.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Acea (construción)

### Ligazóns externas

* Funcionamento da enerxía mareomotriz *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184037
* BRE: 3167058
* EBID: ID
* GEC: 0193070
* GND: 4134097-8
* JSTOR: tidal-power-plants
* MAG: 40018170
* NDL: 00573678

 |