**Xosé Arcos Moldes**, nado en Outeda (Curro, Barro) o 28 de maio de 1863 e finado en Rianxo o 29 de outubro de 1945, foi un perito mercantil coñecido principalmente pola súa actividade como xornalista republicano e director do semanario *El Barbero Municipal* de Rianxo, no que se produciron os primeiros textos e caricaturas de Castelao.

Traxectoria
-----------

Con 8 anos foi vivir a Rianxo e, tralos primeiros estudos, entrou no seminario de Santiago, do que pronto o expulsaron. Aínda que logo volveu entrar no seminario, rematou abandonándoo definitivamente. A finais de 1894 promoveu o semanario *El Censor*.

En 1896 comezou a estudar na Escola de Comercio da Coruña, onde se titulou como perito mercantil e comezou os seus contactos co republicanismo galego. Tras unha breve estancia en Rianxo marchou a Barcelona a seguir os estudos de Comercio, para regresar, xa definitivamente, a residir en Rianxo.

En 1901 creou a *Asociación de Marineros y Productores en General* de Rianxo, da que foi presidente, primeiro, e secretario xeral, despois. Con esta asociación buscaba fomentar a exportación do peixe fresco ós mercados do interior do país, aí como sentar as bases para a industrialización do sector mariñeiro coa construción dunha fábrica de salgadura en réxime asociativo. Promoveu o semanario *La Defensa*.

A *Asociación de Marineros* terminou fracasando pero Arcos continuou promovendo diferentes accións colectivas e sociedades agraristas, como a *Sociedad Unión Pinera* (en 1916) ou a *Sociedad Unión Obrera de Oficios Varios*, coa que creou a Casa do Pobo de Rianxo.

En 1910 Ramón Rey Baltar fundou *El Barbero Municipal*, órgano do Partido Conservador local, con Castelao como articulista e caricaturista, e Eduardo Dieste como director literario. A revista desapareceu en 1914, tralo que Arcos fundou o semanario *La Justicia*, como voceiro de Acción Gallega, de liña agrarista.

En 1914, traballando daquela como mestre, creou a sociedade cultural *Pro-Cultura*, con Castelao como secretario, organizou comparsas, corais e obras de teatro, actividades todas nas que buscaba a participación da xuventude de Rianxo. O primeiro obxectivo desta asociación cultural era a educación dos asociados, como se reflicte no compromiso que figuraba nos Estatutos:

> 
> 
> *Los socios más instruídos se obligan a enseñar gratuítamente la lectura y escritura de nuestro idioma, las operaciones elementales de la Aritmética, el sistema métrico-decimal de medidas, pesas y monedas, nociones de Geografía, Historia, Economía, Agricultura, Higiene etc. a aquellas que carezcan de los mencionados conocimientos, hasta conseguir que ningún asociado deje de poseerlos, siquiera en el grado elemental al transcurrir un año desde su ingreso en la sociedad*.
> 
> 

Foi correspondente en Rianxo de *Gaceta de Galicia* de Santiago, *El Telegrama*, *Nós*, *Galicia*, *El Noroeste* da Coruña, *Galicia Nueva* e *El Eco de Arosa* de Vilagarcía.

Arcos morreu en Rianxo o 29 de outubro de 1945.

Vida persoal
------------

Casou con Mercedes Tubío Seco e tivo 9 fillos: José Gerónimo, Manuel, Adolfo, Alfonso, Rafael, Soledad, Rosa, Joaquina e Carmen Arcos Tubío.

Notas
-----

1. ↑  "José Arcos Moldes". Arquivado dende o orixinal o 16 de abril de 2017. Consultado o 15 de abril de 2017.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos, Xesús; Comoxo, Xosé (1994). Concello de Rianxo, ed. *Biografía de Arcos Moldes. Rianxo: apuntes dunha vila mariñeira. 1865-1944*.
* José Antonio Durán en *Gran Enciclopedia Galega*, 2003, s. v. *Arcos Moldes, José*.

### Ligazóns externas

* Rianxeiros: don José Arcos Moldes