Brazalete dun oberkapo (kapo xefe).
**Kapo** (ás veces **Capo**) era un termo usado para certos presos, tamén chamados *Funktionshäftlinge* (singular: Funktionshäftling) que traballaron dentro dos campos de concentración nazis durante a segunda guerra mundial en varias das posicións administrativas máis baixas.

Etimoloxía
----------

A orixe da palabra non está clara. Kapo podería ser:

- Segundo a Jewish Virtual Library, contracción do termo eufemístico Kameradschaftspolizei, algo así como "policía de camaradería", onde "camaradería" alude tanto ao compañeirismo entre os presos como á relación especial do capo cos administradores do campo.

- Adaptación do italiano *il capo*, "a cabeza" ou "o capataz".

- Segundo Dubiden, contracción do nome do rango militar francés *caporal* (cabo).

- Segundo Robert D. McFadden, gañador dun Premio Pulitzer en 1996, a palabra procede do termo Lagerkapo ("capitán de campo").

No caso de que a palabra proviñese do italiano, non sería necesariamente un termo de orixe militar, senón que probablemente chegase cos obreiros migratorios como forma de referirse ao capataz. *Capo* é, a pé de obra, un termo normal para referirse ao oficial de albanel que exerce funcións de capataz. Posibelmente así pasou a palabra *Kapo* xa de forma temperá no campo de concentración de Dachau á linguaxe propia dos deportados ("*Lagerszpracha"*). No campo de concentración de Auschwitz úsase o termo en ordes nas que se prohibe explicitamente a participación dos *kapos* nos grupos de traballo (Arbeitskommandos).

Para o escritor italiano Primo Levi, sobrevivente de Auschwitz, o termo *Kapo* "alemán deriva directamente do italiano e a pronuncia truncada introducida polos prisioneiros franceses [···] é preferida en Italia precisamente polo seu valor diferenciador".

Organización
------------

Normalmente, os *kapos* non realizaban traballos manuais, senón que exercían funcións de supervisión. Asignábanselles capataces e gozaban de privilexios relativos en comparación cos demais presos (mellor alimentación e mellores condicións laborais), o cal aumentaba as súas posibilidades de supervivencia. A decisión da SS de escoller a un ou outro prisioneiro como *Kapo* era táctica, e o seu obxectivo era que as ordes se transmitisen da forma máis fluída posible e se impuxesen sen escrúpulos. *Kapos* foron por exemplo criminais profesionais, antigos integrantes da SA ou presos políticos. No campo de Ravensbrück, a SS elixía ao principio con frecuencia a presos clasificados 'antisociais' ou 'criminais' como *Funktionshäftlinge*. Con todo, a partir de 1941 comezou a elixir a presos políticos para sacar proveito da súa eficiencia e disciplina. Nalgúns campos instaurouse un "servizo de orde xudía" (*Jüdischer Ordnungsdienst*), herdeiro da "policia xudía" dos guetos.

O cambio da estrutura de administración dun campo adoitaba levar o cambio da estrutura dos *kapos*.

Algúns *kapos* mantiveron unha certa integridade moral e desempeñaron labores que melloraron notablemente a vida nos campos, chegando a ser respectados polo conxunto dos presos. Walter Cramer, por exemplo, foi *kapo* da enfermaría do campo de Buchenwald e declarado en 1999 *xusto entre as nacións.*

Cine e literatura
-----------------

A figura do *kapo* describiuse en moitos libros, entre eles *Se isto é un home* de Primo Levi e *O home en busca de sentido* de Viktor Frankl, tratado neste caso desde o punto de vista dun psiquiatra. Tamén se menciona na autobiografía de Elie Wiesel, *A noite*.

A película ***Kapò*** de Gillo Pontecorvo de 1959 conquistou nomeamento ao Óscar e foi premiada en festivais. Outras películas onde aparecen "kapos" son *La vita è bella* de Roberto Benigni, *A decisión de Sophie* de Alan J. Pakula, *Nuit et brouillard* de Alain Resnais, *Porteiro de noite* de Liliana Cavani, *O escape de Sobibor*, *God on trial*, *O fillo de Saúl* (*Saul fia*) e *El fotógrafo de Mauthausen* (Mar Targarona). Tamén aparece na serie *Jaguar*, de Carlos Sedes.

Notas
-----

1. ↑  superuser. "Leo-Baeck" (en alemán). Arquivado dende o orixinal o 05 de febreiro de 2016. Consultado o 15 de novembro de 2018.
2. ↑  "Kapo". 1 de agosto de 2012. Archived from the original on 01 de agosto de 2012. Consultado o 15 de novembro de 2018.
3. ↑  "Theresienstadt Lexikon, Kapo". Consultado o 15 de novembro de 2018.
4. ↑  "Duden | Kapo | Rechtschreibung, Bedeutung, Definition, Herkunft" (en alemán). Consultado o 15 de novembro de 2018.
5. ↑  McFadden, Robert D. "A Jew Who Beat Jews in a Nazi Camp Is Stripped of His Citizenship" (en inglés). Consultado o 15 de novembro de 2018.
6. ↑  *Darstellungen und Quellen zur Geschichte von Auschwitz: Standort- und Kommandanturbefehle des Konzentrationslagers Auschwitz 1940-1945*. Norbert Frei (editor), Thomas Grotum (editor), Jan Parcer (editor), Sybille Steinbacher (editora), Bernd C. Wagner (editor), Institut für Zeitgeschichte (autor).
7. ↑  Levi, Primo (2018). "La zona gris". *Trilogía de Auschwitz*. Barcelona: Austral. p. 505. ISBN 978-84-9942-820-8.
8. ↑  "Die Frauen von Ravensbrück". Consultado o 2022-04-04.
9. ↑  https://www.youtube.com/watch?v=gY2vUufKrek (A partir do minuto 34:35)
10. ↑  *Die Frauen von Ravensbrück*, 2005, (directora: Loretta Walz). Película documental con entrevistas a mujeres supervivientes del campo de Ravensbrück.
11. ↑  Nelly Osco. ""Jaguar": final explicado de la serie española de Netflix".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q702997
* GND: 4386853-8
* LCCN: sh2002012253

 |