**Giambattista Vico**, nado en Nápoles o 23 de xuño de 1668 e finado na mesma cidade o 23 de xaneiro de 1744, foi un filósofo da historia napolitano. Pasou a maior parte da súa vida como profesor de Retórica na Universidade de Nápoles, aínda que tamén foi avogado e escribiu varios libros sobre filosofía.
A orixinalidade do seu seu pensamento está plenamente expresada na súa obra cumio *Scienza nuova*, que se publicou no ano 1725 e que posteriormente foi ampliada e reestruturada noutras edicións de 1730 e 1744.

Traxectoria
-----------

Fillo dun libreiro, pronto se instruíu en escolas secundarias locais e con diversos profesores xesuítas, rematando os seus estudos na Universidade de Nápoles, onde se graduou como Doutor en Dereito Civil e Canónico.

En 1686 saíu de Nápoles para Vatolla, onde desempeñou o papel de titor dos fillos de Domenico Rocca. Volveu a Nápoles no 1965 e catro anos despois casou con Teresa Caterina Destito coa que tivo oito fillos, dos que sobreviviron cinco.

Pensamento
----------

O pensamento de Vico xa chegara ás clases altas, pero foi despois da tradución da súa obra *Scienza nuova* cando o seu pensamento chegou a un público máis amplo. Da súa docencia proveñen as *Seis Oracións Inaugurais*, que escribiu para o inicio os seus anos académicos que transcorreron entre 1699 e 1707.

No seu pensamento, que queda claramente reflectido na súa obra *Scienza nuova*, Vico explica como ve a historia da humanidade de maneira espiral, no que se ve como os homes que comezan sendo libres, se van diferenciando en clases dominantes e dominadas. As clases dominadas relévanse e volven ser libres comezando un ciclo de novo.

Os seus discursos
-----------------

Os seus *Discursos inaugurais* organízanse en torno a catro temas principais. O primeiro punto é o "obxectivo do estudo axeitado da natureza humana", e lévase a primeira tres Discursos Inaugurais". O educador, escribiu Vico, debe estar familiarizado coa predisposición natural da alma humana e deben estimular o alumno a desenvolver esa familiaridade tamén. O obxectivo do estudo é identificar o camiño que leva do coñecemento á sabedoría. No primeiro discurso inaugural, "o educador invitou o alumno a "cultivar sempre a forza divina da mente". Vico non se distancia dos temas familiares da súa educación xesuíta, con todo, o poder creativo do ser humano tamén foi importante e foi un dos puntos fixos de filosofía clásica.

No segundo discurso inaugural, Vico introduciu os temas da virtude e da sabedoría. Estes deben adornar a alma humana "e transformar a aprendizaxe, que é estéril e rudimentaria, en
coñecemento". O último é un obxectivo común para o cal todos os profesores e alumnos deben apuntar. O establecemento dunha comuñón de fins é fundamental para un sistema de educación. Vico engadiu no Discurso Inaugural terceiro que esta complicidade entre mestre e discípulo "disipa o simulado e aprendizaxe inútil".

Obras
-----

Vico comezou a escribir como poeta. Empezou a abordar temas filosóficos cos seus seis Discursos Inaugurais. En 1707 deu a sétima oración, intentando que fose un aumento da filosofía de Bacon. En 1711 crea *De antiquissima Italorum sapientia ex linguae latinae originibus eruenda tres libri* e de aí para adiante publica diversas obras que remataron sendo importantes:

* *Institutiones oratoriae, 1711.*
* *Prima risposta, 1711 (resposta ás obxecións da Liber metaphysicus).*
* Seconda risposta, 1712.
* De rebus gestis Antonii Caraphaei, 1716 (Antonio Caraffa ).
* De universi iuris uno principio et fine uno, Nápoles 1720.
* De constantia iurisprudentis, 1721.
* Principi di una scienza nuova d'intorno alla commune natura delle nazioni, Nápoles 1725.
* Principios da Filosofía da Historia.
* Principi d'una scienza nuova intorno alla natura delle nazioni (1725) (coñecida en galego como *«Principios de ciencia nova. En torno á natureza común das nacións»,* na terceira edición corrixida e aclarada polo mesmo autor.
* *Vita di Giambattista Vico scritta da sé medesimo, in: Angelo Calogerà: Raccolta di opuscoli scientifici e filologici I, Venedig 1728, pp. 145–256*
* Cinque libri de' principj di una scienza nuova d'intorno alla commune natura delle nazioni", Nápoles 1730 (2ª versión)
* Principj di scienza nuova d'intorno alla commune natura delle nazioni*, Nápoles 1744 (3ª versión, estendida)*

O principio do *verum-factum*
-----------------------------

O punto de partida da filosofía de Vico é a cuestión da verdade, que para Descartes era ofrecida ao home dentro do ámbito daquelas ideas claras e distintas que lle resultaban «evidentes».

Vico opoñerase con firmeza a esta concepción racionalista que, á súa maneira de ver, desenténdese da creatividade, que constitúe a facultade máis propiamente humana. Así, segundo a súa soada afirmación, « *Verum et factum reciprocantur seu convertuntur*»: isto é, o verdadeiro e o feito convértense o un no outro e coinciden.

É este o principio da filosofía de Vico, o que establece o nexo entre a verdade e a produción, segundo o cal a única verdade que pode ser coñecida radica nos resultados da acción creadora, da produción.

Por isto, ademais, soamente Deus coñece a totalidade do mundo, en canto créao continuamente; ao home só lle está reservado o posto máis humilde de demiúrgo da historia e artífice do seu propio destino, sendo a historia e a súa vida os únicos obxectos posibles do seu coñecemento en tanto son produtos seus. Do mesmo xeito, o outro campo en que pode alcanzar a verdade, é o da matemática, da cal, en certo sentido, tamén é produtor.

Notas
-----

1. ↑  "Vico, Giambattista". *Diciopedia do século 21* **3**. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 2166.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bedani, Gino.  *Vico Revisitado: Ortodoxia, Naturalismo e Ciencia no Nuova Scienza*. Oxford: Berg Publishers, 1989.
* Berlín, Isaías.  *Vico e Herder: Dous Estudos en Historia das Ideas* Londres:. Hogarth, 1976.
* Bizzell, Patricia, e Bruce Herzberg. A tradición retórica: Lecturas desde a época clásica ata o presente. 2 ed. Basingstoke: Macmillan, Boston, MA: Libros de Prensa Bedford San Martin, 2001. Pp. XV, 1673. (Primeira Edición. 1990). 2001.
* Colilli, Paul.  *Vico e os arquivos da Razón Hermética*. Welland, Ontario:. Edicións Soleil, 2004.
* Croce, Benedetto.  *A filosofía de Giambattista Vico.* Trans. R.G. Collingwood. Londres: Howard Latimer, 1913.
* Danesi, Marcel.  *Vico, metáfora, e a orixe da linguaxe*. Bloomington: Indiana UP, 1993

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178709
* WorldCat
* VIAF: 59090329
* AGORHA: 47697
* BAV: ADV10178580
* BIBSYS: 90104486
* BLBNB: 000154995
* BNA: 000026134
* BNB: ID
* BNE: XX1642546
* BNF: 11928192z
* BRE: 1913535
* BVMC: 2323
* CANTIC: a10175118
* CERL: cnp00396787
* CiNii: DA01188511
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118626833
* E-Enlightment: vicogiova0028166
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 33683
* GEC: 0238189
* GND: 118626833
* Gutenberg: 42125
* ICCU: CFIV090627
* ISNI: 0000 0001 2101 6464
* LCCN: n79040143
* NDL: 00459738
* NKC: jn19981002328
* NLA: 36204703
* NLG: 245580
* NTA: 068390904
* OL: OL42634A
* openMLOL: 556
* Persée: 156895
* PTBNP: 33999
* SELIBR: 200298
* SNAC: w6df839b
* SUDOC: 027183890
* Treccani: giambattista-vico
* ULAN: 500218337
* zbMATH: vico.giambattista

 |