**José María Varela Rendueles**, nado en Madrid en 1904 finado na Coruña o 20 de decembro de 1986, foi un avogado, político e empresario español.

Traxectoria
-----------

Foi oficial do goberno civil de Biscaia e dende marzo de 1930 do de Pontevedra. Militante de Acción Republicana, durante a Segunda República foi nomeado gobernador civil de Guipúscoa o 30 de decembro de 1931, o 17 de agosto de 1932 pasou a ser gobernador civil de Murcia. Despois reincorposouse ao seu posto de oficial do goberno civil de Pontevedra. Cando se constituíu a organización de Izquierda Republicana de Pontevedra en maio de 1934, Varela foi nomeado secretario. En novembro de 1934 foi destinado ao goberno civil de Soria. Co triunfo da Fronte Popular, o 22 de febreiro de 1936 foi nomeado gobernador civil de Biscaia, e dende o 24 de maio de 1936 foi gobernador de Sevilla.

### Gobernador en Sevilla

Cando se produciu o Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, Varela era o gobernador civil de Sevilla. Despois de que o xeneral Queipo Llano sublevara a gornición a tarde do 18, Varela intentou resistir o golpe no goberno civil xunto a outras autoridades, como o xefe dos gardas de Asalto, o comandante José Loureiro. Tamén intentou, sen éxito, que o xefe da Base aérea de Tablada bombardeara as forzas sublevadas que operaban dous canóns. Rexeitou as peticións do líder do PCE sevillano, Saturnino Barneto, para que entregase armas á poboación e poder resistir así o golpe. Despois de que os sublevados disparasen un canonazo contra o goberno civil, Varela chamou por teléfono a Queipo de Llano e acordou a rendición a cambio de que respectara a súa vida. Logo de ser feito prisioneiro, foi enviado á prisión provincial xunto a outros como o alcalde, Horacio Hermoso, ou o presidente da deputación, José Manuel de Puelles.

Posteriormente foi xulgado en consello de guerra e condenado a morte, aínda que finalmente polos bos oficios do xesuíta Ayala e da condesa de Lebrija, a sentenza foi reducida a 30 anos de prisión.

Memorias
--------

Nas súas memorias (*Rebelión en Sevilla: memorias de su gobernador rebelde*) xustificou os seus actos o 18 de xullo de 1936, día en que se levantou a guarnición de Sevilla ao mando do xeneral Queipo de Llano, alegando que confiaba "na verdade dos demais e na lealdade dos demais". 

> 
> 
> «Se se nos dicía: -Acato a República-, -Estou disposto a servir á República-, -Ten a miña palabra de que serei leal á República-. Esa tiña que ser a verdade e non había dúbida... Aínda sabendo como se sabía que había un complot no cuartel, mantívose a confianza no Exército... Con que dereito dubidar da fidelidade da palabra comprometida por algúns homes que cultivan o honor e o sagrado compromiso de cumprilo? Non sería unha tolemia ofensiva, unha provocación culpable, algún indicio de desconfianza?» (...) «Aínda aquela tarde de xullo de 1936, o coronel Mateos e mais eu nos críamos homes de paz, nunha España desexosa dela, leais ás nosas promesas, crendo na existencia do mesmo espírito pacífico nos demais e atribuíndolle idéntica lealdade aos outros cara ao réxime a cuxo servizo, polo nosa libre vontade estabamos».
> 
>

Obras
-----

* 1982, *Rebelión en Sevilla: memorias de su gobernador rebelde*. Sevilla: Servizo de Publicacións do Concello. ISBN 9788450079371
* 1985, *Ventana en viaje*
* 1987, *El Yo escrito en mi árbol*

Vida persoal
------------

Casou en Santiago de Compostela con María de la Concepción Plá Varela en xaneiro de 1931.

Recoñecementos
--------------

Premio Ciudad de Sevilla polo libro *Rebelión en Sevilla*.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 21-12-1986, p. 67.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 25-3-1930, p. 9.
3. ↑  De Pablos (2005), p. 88
4. ↑  Serrallonga i Urquidi 2007, p. 40
5. ↑  Cucalón 2011, p. 341 (Esta autor faino militante de FRG-ORGA e non de Acción Republicana)
6. ↑  Serrallonga i Urquidi 2007, p. 46
7. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-11-1934, p. 11.
8. ↑  Serrallonga i Urquidi 2007, p. 52
9. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-2-1936, p. 1.
10. ↑  Ponce Alberca (1999), p. 663
11. ↑  Serrallonga i Urquidi 2007, p. 26 e 49
12. ↑  Salas, Nicolás (26 de novembro de 2013). "…Y pudieron impedir el 18 de julio de 1936". *andaluciainformacion.es* (en castelán). Consultado o 21 de novembro de 2022.
13. ↑  Barrios (1990)
14. ↑  Ortiz Villalba (2006), p. 124
15. ↑  Martínez Bande (2007), p. 279
16. ↑  Salas (1992), p. 432
17. ↑  Serrallonga i Urquidi 2007, p.27
18. ↑  Espinosa (2006), pp. 76-77
19. ↑  Varela Rendueles 1982, pp. 92-94
20. ↑  *El Pueblo Gallego*, 8-10-1930, p. 8.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrios, Manuel (1990).. Castillejo. (1990). *El último virrey (Queipo de Llano)* (en castelán). Sevilla: Editor J. Rodríguez Castillejo. ISBN 9788487041334.
* Cucalón Vela, Diego (2011). Frías Corredor, Carmen; Ledesma, José Luis; Rodrigo, Javier, eds. *Reevaluaciones: historias locales y miradas globales: actas del VII Congreso de Historia Local de Aragón* (en castelán). Zaragoza: Institución Fernando el Católico. pp. 325–354. ISBN 978-84-9911-128-5.
* De Pablos, Mercedes (2005). *La Hoz y las Flechas: Un comunista en Falange* (en castelán). Madrid: Oberón. ISBN 9788496052932.
* Espinosa, Francisco (2006). *La justicia de Queipo* (en castelán). Barcelona: Editorial Crítica. ISBN 84-8432-691-8.
* Martínez Bande, José Manuel (2007).. Madrid: , pág. 279 (2007). *Los años críticos: República, conspiración, revolución y alzamiento* (en castelán). Madrid: Encuentro. ISBN 9788499207469.
* Ortiz Villalba, Juan (2006). *Del golpe militar a la Guerra Civil: Sevilla 1936* (en castelán). Sevilla: RD Editores. ISBN 9788493474188.
* Ponce Alberca, Julio (1999). *Política, Instituciones y Provincias: La Diputación de Sevilla durante la Dictadura de Primo de Rivera y la II República (1923-1936)* (en castelán). Sevilla: Diputación de Sevilla. Servicio de Archivo y Publicaciones. ISBN 978-8477981572.
* Salas, Nicolás (1992). *Sevilla fue la clave: república, alzamiento, Guerra Civil (1931-1939)* (en castelán). Sevilla: Editorial Castillejo. ISBN 978-8480580045.
* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 24 de novembro de 2019.

### Ligazóns externas

* Ficha no Proxecto todolosnombres.org

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25917262
* WorldCat
* VIAF: 21072944
* BNE: XX1064878
* Dialnet: 26327
* FAST: 129264
* ISNI: 0000 0000 5923 2587
* LCCN: n84014389
* SUDOC: 158985826

 |