|  |
| --- |
|  |
| Filosofía grega |
| Presocráticos |
| Sofistas |
| Sócrates |
| Platón |
| Aristóteles |
| Epicureísmo |
| Estoicismo |
| Escepticismo |
| Cinismo |

**Dióxenes de Apolonia** ou  **Dióxenes Apoloniates** (en grego Διογένης Απολλωνιάτης), (c. 460) AEC, foi un filósofo grego orixinario de Apolonia, Creta.

Vida
----

Aínda que era de liñaxe dórica, escribiu no dialecto xónico, como todos os *physiologi* (filósofos físicos). Parece que non hai dúbidas de que viviu algún tempo en Atenas, onde se di que pasou a ser tan impopular (seguramente debido ao seu suposto ateísmo) que a súa vida perigou.

Pensamento
----------

En *Nubes* de Aristófanes, os puntos de vista de Dióxenes transfírense a Sócrates. Como Anaxímenes, Dióxenes cría que o ar (*pneuma*) era a fonte de todo que existe, e que o resto de substancias derivan da súa condensación e rarefacción. Simplicio, na súa *Physica*, 25, 1, citando a Teofrasto, resumía a súa filosofía dicindo que "escribiu a maioría da súa obra recolléndoa en parte de Anaxágoras e en parte de Leucipo. Tamén el di que toda a natureza é ar, infinito e eterno, da cal por condensación, rarefacción ou mutación de calidade se producen o resto das cousas". O seu avance máis importante sobre as doutrinas de Anaxímenes é que declarou que o ar, a forza primeira, posuía intelixencia; o ar, como orixe de todas as cousas é necesariamente eterno, unha substancia imperecedoira, pero como alma está necesariamente dotado de consciencia.

O seu pensamento podería resumirse nestes catro puntos:

1. Todas as cousas deben ser modificacións dun substancia básica
2. A substancia básica contén intelixencia divina, a cal dirixe todas as cousas cara ao mellor
3. A intelixencia e a vida débense ao ar, que é a forma básica da materia
4. O ar é divino e goberna todas as cousas; adopta formas diferentes segundo as variacións de calor, movemento...

Algúns comentaristas teñen considerado a Dióxenes un ateo, pero existen opinións diversas: Cicerón, no *De natura deorum*, di: *O ar que Dióxenes considera deus, que sensibilidade pode ter ou que natureza divina?* e Agostiño, no *De Civitate Dei*, VIII, 2, escribe: *tamén Dióxenes, outro discípulo* (xunto a Anaxágoras) *de Anaxímenes, dixo certamente que o ar é materia das cousas da cal todas as cousas derivan, mais dotouna de natureza divina, porque sen ela non se podía derivar nada*.

Obra
----

Pertencía á antiga escola xónica, cuxas doutrinas modificou coas teorías do seu contemporáneo Anaxágoras, aínda que evitou o seu dualismo. O seu traballo máis importante foi *Sobre a natureza*, do que se conservan fragmentos considerábeis. É posíbel (segundo Simplicio) que escribise tamén *Contra os sofistas*, *Meteoroloxía* e *Sobre a natureza do home*. Con todo, outros, como Diels, consideran que se trataba dun só libro que abarcaba diferentes temáticas.

Segundo Aristóteles, Dióxenes escribiu unha "precisa anatomía das veas" e outro escritor médico sinala que obtivo as súas opinións sobre o diagnóstico de enfermidades mediante a inspección da lingua e a cor do paciente. É posíbel, polo tanto, que Dióxenes fose un médico profesional que escribiu un tratado técnico sobre medicamento ao mesmo tempo que unha exposición xeral da súa teoría cósmica.

A maior parte das teorías de Dióxenes estaban tomadas, segundo Teofrasto, de Anaxágoras, Leucipo e Anaxímenes, aínda que é posíbel que entre as súas influencias tamén se conte Heráclito. A pesar do seu eclecticismo, Dióxenes elaborou unha teoría unitaria do mundo máis coherente, sinxela e explícita que as dos seus predecesores.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Kirk, Raven y Schofield (2003): *Los filósofos presocráticos.* Madrid: Editorial Gredos S.A. ISBN 84-249-1249-7

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191964
* WorldCat
* VIAF: 177095580
* BIBSYS: 95001372
* BNE: XX908094
* BNF: 11900234q
* BRE: 1957069
* CERL: cnp00986374
* DeutscheBio: 118672029
* EBID: ID
* FAST: 1815946
* GEC: 0022533
* GND: 118672029
* ISNI: 000000035600592X
* LCCN: n83225743
* NKC: ola2002161488
* NLG: 165295
* NTA: 069915482
* SUDOC: 026832690
* Treccani: diogene-di-apollonia

 |

| * v
* c
* e
Filósofos presocráticos |
| --- |
| Escola milesia | Tales de Mileto - Anaximandro - Anaxímenes |
| Escola pitagórica | Pitágoras - Alcmeón de Crotona - Filolau de Crotona - Arquitas de Tarento - Timeo de Tauromenio |
| Escola de Éfeso | Heráclito |
| Escola eleática | Xenófanes - Parménides de Elea - Zenón de Elea - Meliso de Samos |
| Escola pluralista | Anaxágoras - Empédocles |
| Escola atomista | Leucipo - Demócrito |
| Sofistas | Protágoras - Pródico de Ceos - Gorxias - Hipias de Élide - Critias - Trasímaco |
| Escola xónica | Dióxenes de Apolonia |