recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Eduardo Sánchez Lata**, nado en Vilardevesa (Cabrui, Mesía) cara 1904 e finado na Coruña, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Foi un dos autores dun atraco ao muíño de Ramón Sar na Illana (Fisteus, Curtis) o 30 de marzo de 1940. O atraco frustrouse e os dous asaltantes foron perseguidos por veciños armados liderados polo alcalde de Curtis. Eduardo recibiu un disparo e foi apresado e entregado no cuartel da Garda Civil. Procesado por un delito de rebelión militar, foi condenado a morte. No xuízo acusou a Benigno Andrade García de ser o seu cómplice no atraco, pero este negouno cando foi procesado en 1952. Morreu no cárcere da Coruña antes de que se executara a sentenza.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pazos Gómez, Manuel (2011). *A guerra silenciada. Mortes violentas na comarca de Ordes 1936-1952*. pp. 120–121.

### Ligazóns externas

* Censo das mortes violentas na comarca de Ordes (1936-1952) Arquivado 03 de xuño de 2018 en Wayback Machine.
**Leandro Carrillo Cabanas**, nado en Budiño (O Pino) o 1 de xaneiro de 1908 e finado en Moar (Frades) o 30 de xaneiro de 1948, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Labrego veciño de San Migueliño (Budiño). Enlace da guerrilla antifranquista, que tiña un acubillo no Castro de san Migueliño. Foi asasinado pola Garda Civil o 30 de xaneiro de 1948 entre A Garabanxa e O Barazón (Moar). Os veciños atoparon o cadáver e chamaron a Garda Civil, que ordenou o traslado a butilla da igrexa de Moar. Ao día seguinte apareceu o forense e e soterraron o cadáver no adro da igrexa de Moar, sen a presenza da familia, que o estaba buscando.

Vida persoal
------------

Casou con María Naveiro Ramos, e tiña cinco fillos: Carnen, Dolores, Raúl, Estrella e Manuel Carrillo Naveiro

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pazos Gómez, Manuel (2011). *A guerra silenciada. Mortes violentas na comarca de Ordes 1936-1952*. pp. 94–95.

### Ligazóns externas

* Censo das mortes violentas na comarca de Ordes (1936-1952) Arquivado 03 de xuño de 2018 en Wayback Machine.
**Nicolas Theodore Gobley**, nado o 11 de maio de 1811 en París e finado o 1 de setembro de 1876 en Banhèras de Luishon, foi un farmacéutico e químico francés relacionado co estudo dos fosfolípidos. Un dos seus maiores logros científicos é o descubrimento no período 1846/1847 da lecitina (fosfatidilcolina).

Vanilina.
Gobley estudou farmacia en París e máis tarde traballou co químico francés Pierre Jean Robiquet e xuntos estudaron a estrutura dos alcaloides cafeína e codeína. Traballou como auxiliar médico e no período de 1837 a 1861 mantivo aberta unha farmacia en París. Durante o período de 1842 a 1847 traballou como profesor na Escola de Farmacia e ingresou na Academia de Medicina en 1861.

Foi un dos primeiros científicos en illar e estudar as propiedades da vanilina, un dos compoñentes aromáticos da vainilla, en 1858. No período que vai de 1846 a 1847 illou e estudou a lecitina (fosfatidilcolina), chamouna así porque extraíaa da xema do ovo, que en grego é *lekithos*. Nos anos seguintes realizou unha ampla investigación sobre os fosfolípidos relacionados con substancias do corpo humano.

Obras
-----

* Gobley, N.T. (1858). "*Recherches sur le principe odorant de la vanille*". *Journal de Pharmacie et de Chimie*. Vol. 34: 401–405.

Notas
-----

1. ↑  Sourkes, Theodore L. (2004). "The discovery of Lecithin, the First Phospholipid" (PDF). *Bulletin for the History of ChemiIstry*. Vol. 29 (Num. 1): 9–15. Consultado o 22 de agosto de 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q718091
* WorldCat
* VIAF: 39366260
* BNF: 10396577z
* ISNI: 0000 0000 0090 8781
* Léonore: [LH//1157/72 72]
* SUDOC: 103775196

 |
Literatura de cordel.
A **literatura de cordel** é un xénero de literatura popular feito en verso e de orixe tanto escrita coma oral. Recibe o seu nome polos chamados **pregos de cordel.**

Historia e características
--------------------------

O termo cordel provén do xeito da comercialización dos "folletos" en Galicia e Portugal, onde os pregos das obras se colgaban en cordas. Tivo a súa orixe na Península Ibérica e foi unha literatura moi popular nos séculos XV e XVI, estendeuse polas colonias europeas e americanas dos reinos da península.

Os pregos de cordel, emparentados cos romances e as coplas de cegos, teñen rimas como os romances e podían levar ilustracións. As estrofas adoitaban ser de dous, seis ou dez versos, eran recitados ou cantados polos vendedores (normalmente invidentes) nas prazas das feiras, acompañados en ocasións de instrumentos como a zanfona, o violín, ou a viola de man.

Cómpre destacar que na literatura de cordel portuguesa as estrofas máis comúns son a "quadra" ou "quadritíha" (catro versos heptasílabos con rima nos pares); a "sextilha" (seis versos e similar estrutura); a "séptima" (seguindo o esquema [-,a,-,a,b,b,a]; e o popular *"martelo agalopado"*, composto con décimas de heptasílabos ou decasílabos.

En canto ó contido, Joaquín Marco diferencia dous grandes bloques dentro dos pregos poéticos: os pregos literarios (romances de cativos, novelescos, cancións amorosas, milagres etc.), e os pregos históricos (relacións, crimes, de carácter político etc.).

Notas
-----

1. ↑  De Oliveira, José Luís (2018-04-07). "A relação da literatura de cordel na antroponímia dos fantoches populares portugueses". *Jangada: crítica literatura artes* (10): 4–18. ISSN 2317-4722. doi:10.35921/jangada.v0i10.77.
2. 1 2  Maderuelo, Rafael Díaz (1989-01-01). "Algunos caracteres de la literatura de Cordel en Brasil.". *Revista Española de Antropología Americana* (en castelán): 193–193. ISSN 1988-2718.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Academia Brasileira de Literatura de Cordel Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. *(en portugués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1424020
* EBID: ID
* GEC: 0087990
* GND: 4758088-4

 |
**Víctor Manuel Fraiz Villanueva**, nado na Bandeira (Silleda) o 26 de marzo de 1887 e finado en Vigo o 14 de setembro de 1937, foi un mestre e sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Víctor Fraiz cos exploradores de Ponte Caldelas, retrato en *Vida Gallega*, 1935.
Fillo do mestre Salustiano Fraiz Andón e de Manuela Villanueva Mosquera e sobriño do tamén mestre Vicente Fraiz Andón. Pasou unha larga tempada en Cuba co seu tío, e ao regreso a Galicia estudou Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela. Exerceu como mestre nas escolas de Ponte Caldelas, onde fundou e dirixiu o periódico *El Heraldo de Puente-Caldelas* e organizou os exploradores, Vilaza (Gondomar) e Coia.

Membro do PCE, foi secretario fundador de FETE-UGT. Dirixiu a revista *Nueva Galicia* de Vigo (1927) e colaborou en publicacións como *Escuela Vivida*, *Escuela del Trabajo* de Ourense e *El Pueblo Gallego*. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 tivo que fuxir ao monte, e pasou a Portugal. En represalia detiveron o seu fillo Víctor, e internárono no campo de concentración de San Simón, pero foi finalmente asasinado en novembro de 1936. Os seus fillos Vicente e Ramón tamén foron detidos. Victor Fraiz decidiu entregarse a cambio de que os liberaran e dun xuízo xusto. Pero foi encarcerado e xulgado en Vigo por rebelión militar e condenado a pena de morte. Foi executado no monte do Castro o 14 de setembro de 1937.

Obras
-----

* *Manual del turista. Guía de Vigo*, 1926.

Vida persoal
------------

Casou con Placeres Castellanos Pan, coa que tivo sete fillos: Milagros, Salustiano, Consuelo, Víctor, Vicente, Ramón e Manuel.

Recoñecementos
--------------

O acceso ao CEIP da Bandeira pasou a chamarse Rúa Víctor Fraiz Villanueva no 2009.

Notas
-----

1. ↑  El callejero de Silleda modifica el nombre de 10 rúas y bautiza a otras 6 en Faro de Vigo (26/9/2009) (Consultado o 23/11/2016).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Garrido Moreira, Emilio (2002). *Víctor Fraiz: Vida e asasinato dun mestre exemplar*. Santiago de Compostela: Fundación Luis Tilve. ISBN 978-84-95773-01-2.
* Garrido Moreira, Emilio (2007). "Víctor Fraiz: A rebelión silandeira das tumbas dos mártires" (PDF). *Claridade* (Fundación Luís Tilve). setembro (Especial homenaxe): 81–86. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 01 de marzo de 2014. Consultado o 28 de xaneiro de 2021.

### Ligazóns externas

* Víctor Fraiz: mestre renovador, líder do PC, fusilado en 1936
* Víctor Fraiz Villanueva na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402481
* WorldCat
* VIAF: 316737236
* BNE: XX1607260
* BNF: 15057049x
* CANTIC: a11597616
* DSBE: 6610\_fraiz-villanueva-victor-manuel
* ISNI: 0000 0004 5094 6849

 |
O **Club Natación Galaico** é un club deportivo galego con base na cidade de Pontevedra no que se practica a natación.

Historia
--------

O club naceu no verán de 1994 cuns 30 nadadores, baixo a denominación de Club Natación Budo Pontevedra. Nos seus inicios, foi chamado así por ser as instalacións do ximnasio Budo, na avenida da Estación, as primeiras en acoller o club, que sufriría a falta de instalacións adecuadas e a tamén a falta de recursos económicos. A medida que o club foi crecendo, chegando a ter un número aproximado de 300 nadadores por cada tempada, sentiuse cada vez máis a necesidade de ter as súas propias instalacións, polo que o deseño dunha piscina olímpica se converteu nun desexo de directivos, técnicos, nadadores e socios. Este cumpriuse coa apertura da [[piscina olímpica do complexo deportivo Rías do Sur en marzo de 2006, que se converteu no fogar do club. Ese mesmo ano creouse unha sección de natación sincronizada co nome de Club Galaico Sincro, que no 2008 pasou a formar un club de seu.

Logros
------

No 2000 participou por primeira vez na Copa de España feminina, logrando así a categoría nacional. Nas tempadas 2002-03, 2003-04 e 2004-05 o Club Natación Galaico gañou todas as competicións oficiais en Galicia, sendo nomeado catro veces pola Xunta de Galicia "mellor club Galego de natación". O CN Galaico botou 5 tempadas na segunda división, seis na primeira e logrou o ascenso á División de Honor no 2010.

O Galaico conta con campións de España (Rubén Fontenla, Iago Villaverde, Cristian Fernández Nieto, Francisco Álvarez, Beatriz Gómez, Tatiana Domínguez e Paula Carballido) e internacionais co equipo español (Rubén Fontenla, Nerea Rodiño, Paula Carballido, Iria García, Xenia Vilariño, Itziar Aranguren e Beatriz Gómez). Tamén conta cun medallista paralímpico, Chano Rodríguez, e cunha participante olímpica, Beatriz Gómez.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Historia". *Club Natación Galaico* (en castelán). Consultado o 2023-08-22.
2. ↑  "Historia del Club – Galaico Sincro" (en castelán). Consultado o 2023-08-22.
A **Torre de Madrid** é un rañaceos da cidade de Madrid (España). Mide 142 metros de altura e foi construída entre os anos 1954 e 1960.

Historia
--------

Foi proxectada polos irmáns Julián e José María Otamendi Machimbarrena como encargo da Compañía Inmobiliaria Metropolitana, para quen xa construíran o Edificio España. Precisamente xunto a este último, e no soar delimitado polo lado noroeste da praza de España e o inicio da rúa Princesa, edificaríase a nova construción.

O proxecto dos Otamendi contemplaba ademais que o edificio albergase 500 tendas, espazosas galerías, un hotel, e ata un cine. Ademais, a torre foi equipada con doce ascensores do modelo máis rápido da época e que permitía percorrer tres metros e medio por segundo. As obras da primeira fase acabaron o 15 de outubro de 1957. Ao ano seguinte comezou a segunda e os traballos finalizaron definitivamente en 1960.

A Torre de Madrid foi durante uns anos o edificio de formigón máis alto do mundo, e ata o termo da torre de telecomunicacións Torrespaña (1982), a construción máis alta de España. Así mesmo, o edificio máis alto de Europa ata 1967, unha década logo da conclusión da súa primeira fase, momento en que foi superada pola Zuidtoren de Bruxelas (Bélxica), cos seus 150 metros de altura.

Descrición
----------

Debido á súa céntrica localización (xunto ao final da Gran Vía), a Torre de Madrid foi un edificio emblemático da cidade. Xunto co Edificio España, de 117 metros, tamén situado na Praza de España, forman un interesante conxunto arquitectónico. Ambos gozan de protección por parte do Concello da capital.

Alberga tanto vivendas como oficinas. En canto ao segundo, é unha función característica dos edificios da zona en que se acha, como os da Gran Vía. Con todo, a súa altura é notablemente maior que a destes últimos, a maior parte deles construídos a principios do século XX, e que non exceden os cen metros, ao contrario do que sucede, por exemplo, cos situados no distrito financeiro de AZCA, no distrito de Tetuán.

O día 28 de abril de 2005 a Torre de Madrid foi posta á venda pola inmobiliaria Metrovacesa xunto co Edificio España para sufragar parte da adquisición da compañía francesa Gecina. O prezo foi duns 400.000.000 € (510.000.000 $). A venda non se levou a cabo.

Tras unha importante rehabilitación interior e exterior, en 2012, a parte central e superior da Torre de Madrid (pisos 15 a 34), está integramente destinada a vivendas particulares, en réxime de comunidade de propietarios.

Notas
-----

1. ↑  El País, ed. (26 de maio de 2012). "Una plaza hueca".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de rañaceos en Madrid

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Edificio España** | **Edificio máis alto de Madrid**1960-1988 | Sucesor:**Torre Picasso** |

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Torre de Madrid*** |

* Fotografías desde a azotea

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1063195
* CTBUH: 4265
* DOCOMOMO: 1515
* Emporis: 112008
* OSM: 4085065

 |
A **Torre Vasco da Gama** é unha torre de estrutura mixta de 142 m de altura na parte superior, construída xunto ao río Texo, no Parque das Nações, en Lisboa, para a EXPO 98, a exposición mundial de 1998. Foi proxectada por Profabril e SOM (Arquitectura Leonor Janeiro, Estruturas Nuno Costa). A construción do alto da torre durante a exposición era un restaurante de luxo con vistas panorámicas sobre o río Texo e a cidade de Lisboa. O restaurante permaneceu aberto após tres anos despois da exposición. A torre permanece pechada ao público dende entón.
É o rañaceos máis alto de Portugal. 

Dende novembro de 2012 a Torre funciona como hotel de luxo da cadea Sana, cuxa construción se iniciou en agosto de 2008.

Notas
-----

1. ↑  "Burj Dubai é o edifício mais alto". Arquivado dende o orixinal o 03 de xaneiro de 2012. Consultado o 17 de xuño de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1756313
* Emporis: 111608
* GeoNames: 6946733
* Structurae: 20010270

 |
O **Teatre Principal de València** (en galego *Teatro Principal de Valencia*) é un dos teatro máis importantes de cidade de Valencia que acolle principalmente espectáculos de teatro e danza. A pesar de ser propiedade da Deputación de Valencia, a súa xestión depende do organismo autónomo Teatres de la Generalitat Valenciana. Está situado no número 15 do *carrer de les Barques*. É un teatro de configuración típicamente italiana en forma de ferradura, cunha sala rícamente decorada. Ten unha capacidade máxima de 1226 espectadores.

Foi un proxecto inicial do arquitecto italiano Felip Fontana en 1774, mais máis tarde foron modificados os planos orixinais. A súa construción non comezou ata anos máis tarde, e aínda que foi inaugurado en 1832, a obra non estivo totalmente finalizada ata 1854.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Teatre Principal de València*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3329707
* WorldCat
* VIAF: 130190325
* BVMC: 69351
* GEC: 0065357
* LCCN: n2011065869
* SUDOC: 165243228

 |
O **Canal 9 Bío-Bío Televisión** (coñecida tamén como **Canal 9**, nome do seu último relanzamento; tamén como **Canal Rexional**, que foi o seu primeiro nome) é unha canle de televisión rexional de Chile que ofrece programación en castelán. A sede da canle atópase na cidade de Concepción e a súa apertura foi o 5 de decembro de 1991.

Difusión
--------

A súa dispoñibilidade comprende toda a VIII Rexión de Biobío a través da maioría dos operadores de cable e televisión na zona.

Slogans
-------

* **1991 - 2007**: *Nuestro canal*
* **2008 - 2012**: *Tu TV / Tu te ves*
* **2012 - actualidade**: *Te veo bien*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A páxina web oficial da Canle 9 *(en castelán)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre televisión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Marco Mengoni**, nado en Ronciglione, Viterbo o 25 de decembro de 1988, é un cantautor italiano.

Traxectoria
-----------

Acadou a fama en 2009 ao gañar a terceira tempada da versión italiana de *X Factor*, o que lle permiteu asinar un contrato con Sony Music. O ano seguinte foi o terceiro clasificado no 60º Festival da Canción de Sanremo coa canción "Credimi Ancora". En 2010 lanzou os seus dous primeiros EPs e un álbum ao vivo, *Re Matto Live*, o cal obtivo disco de platino en Italia. Ese mesmo ano converteuse no primeiro artista italiano en gañar o premio ao Mellor Artista Europeo nos Premios MTV Europe Music Awards, recoñecemento que lle volvería ser outorgado en 2015. O seu primeiro álbum de estudio, *Solo 2.0*, foi lanzado en setembro de 2011.

O 16 de febreiro de 2013 foi proclamado gañador do 63º Festival da Canción de Sanremo coa canción "L'essenziale", coa cal representou a Italia no Festival de Eurovisión en 2013, obtendo a sétima posición. Dez anos despois volveu gañar o Festival da Canción de Sanremo con "Due vite", motivo polo cal volve representar ao seu país no Festival de Eurovisión 2023, celebrado en Liverpool, no cal obtén esta vez o cuarto posto.

Mengoni publicou oito discos de estudio, todos eles éxitos de vendas en Italia e presentes tamén nas listas de Suíza e España. É o primeiro artista italiano da historia en exhibirse no Billboard *Film & TV Music Conference* dos Ánxeles en 2013. Tamén foi o primeiro artista italiano finalista no *Worldwide Act* dos premios MTV Europe Music Awards. En 2014 é recoñecido como Mellor Cantante Italiano nos Nickelodeon Kids' Choice Awards dos Ánxeles.

Vive en Milán dende 2013.

Notas
-----

1. ↑  Andrea Laffranchi (2 de decembro de 2009). "X Factor, vince Marco e va a Sanremo". *Corriere della Sera* (en italiano). Consultado o 18 de febreiro de 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marco Mengoni Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q737866
* WorldCat
* VIAF: 107850532
* AllMusic: mn0002417953
* Discogs: 2646444
* Europeana: ID
* Genius: Marco-mengoni
* GND: 140875476
* ICCU: LO1V368660
* IMDb: nm5681128
* ISNI: 0000 0000 7746 949X
* LCCN: no2012129774
* MetroLyrics: ID
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 1928156
* Treccani: marco-mengoni

 |
A ***Medicines and Healtcare products Regulatory Agency*** (**MHRA**, traducida como Axencia Reguladora de Medicamentos e Produtos Sanitarios) é unha axencia executiva do *Department of Health and Social Care* (Departamento de Saúde e Asistencia Social) do Reino Unido que se encarga de garantir que medicamentos e dispositivos médicos funcionan e son aceptábeis.

A **MHRA** formouse en 2003 pola fusión da *Medicines Control Agency* (**MCA**) e a *Medical Devices Agency* (MDA). En abril de 2013, fusionouse co *INational Institute for Biological Standards and Control* (Instituto Nacional de Estándares e Control Biolóxicos, NIBSC) e cambiou a súa denominación, coa identidade MHRA utilizada unicamente para o centro regulador do grupo. A axencia emprega a máis de 1.200 persoas en Londres, York e South Mimms, Hertfordshire.

Notas
-----

1. ↑  "About us". *GOV.UK* (en inglés). Consultado o 2023-08-29.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Reino Unido*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Axencia Reguladora de Medicamentos e Produtos Sanitarios*** |

* Brexit
* Axencia Europea do Medicamento
A ***Medicines and Healtcare products Regulatory Agency*** (**MHRA**, traducida como Axencia Reguladora de Medicamentos e Produtos Sanitarios) é unha axencia executiva do *Department of Health and Social Care* (Departamento de Saúde e Asistencia Social) do Reino Unido que se encarga de garantir que medicamentos e dispositivos médicos funcionan e son aceptábeis.

A **MHRA** formouse en 2003 pola fusión da *Medicines Control Agency* (**MCA**) e a *Medical Devices Agency* (MDA). En abril de 2013, fusionouse co *INational Institute for Biological Standards and Control* (Instituto Nacional de Estándares e Control Biolóxicos, NIBSC) e cambiou a súa denominación, coa identidade MHRA utilizada unicamente para o centro regulador do grupo. A axencia emprega a máis de 1.200 persoas en Londres, York e South Mimms, Hertfordshire.

Notas
-----

1. ↑  "About us". *GOV.UK* (en inglés). Consultado o 2023-08-29.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Reino Unido*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***MHRA*** |

* Brexit
* Axencia Europea do Medicamento
O **balneario de Cabreiroá** é un manancial natural situado na parroquia de Cabreiroá, no concello de Verín.

Manancial

Historia
--------

O manancial era unha charca coñecida dende a antigüidade polas súas propiedades medicinais, ata que o famoso empresario José García Barbón abre en 1907 o quiosco octogonal para os auguistas onde se segue degustando a súa auga.

O resto do recinto é un espazo natural duns 50 000 m² cruzado polo pequeno río Abedes e con exemplos de especies como os cedros do Himalaia, sequoias xigantes, tileiros, palmeiras etc. En total, 2000 árbores. Toda a auga do manancial pasa pola burbulla central do quiosco, desde onde se abastecen este e a planta de envasado. A auga sobe desde unha profundidade duns 100 m a unha temperatura duns 18 °C.

A súa auga está indicada para enfermidades de tipo estomacal, intestinal, do fígado, dos riles e a diabetes.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Cabreiroá, Balneario de". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.

### Outros artigos

* Aguas de Cabreiroá
* Balnearios de Galicia

### Ligazóns externas

* 
* Hijos de Rivera
O **centro penitenciario da Lama** é unha prisión situada no concello da Lama. En 2010 o seu director era José Antonio Gómez Novoa.

Historia e características
--------------------------

Foi inaugurado en 1998. A súa construción, no lugar de Racelo, xunto a Ponte Verdugo, a 2 km do núcleo da Lama, deseñada por Francisco María Martín Carrero, foi levada a cabo pola UTE das construtoras San José e Abengoa, cun custo de 7575 millóns de pesetas. O recinto abrangue 361 430 m², dos cales 86 081 son edificacións.

Ten capacidade total para 1211 persoas (1008 internas, 86 no módulo de ingresos, saídas e tránsitos, 81 na enfermería e 36 no módulo de illamento), pero ten unha ocupación real duns 1800 presos e presas.

No centro está o Centro Público de Educación e Promoción de Adultos (EPAPU) Nelson Mandela, da que é director Juan Carlos Vilar Pérez.

Notas
-----

1. ↑  "La Nelson Mandela también homenajea a Madiba", *La Voz de Galicia*, 7 de decembro de 2013 *(en castelán)*.
2. ↑  "Dar clase en el hospital o 'entre rejas'", *La Opinión de A Coruña*, 26 de decembro de 2017 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cárcere da Parda

### Ligazóns externas

* El blog de la cárcel, realizado por internos do módulo 6 *(en castelán)*.
* "A radio do módulo 6", proxecto de radio local levado a cabo por internos do módulo 8.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **Aeroporto Internacional Matecaña** (código IATA: **PEI**, código OACI: **SKPE**) é un aeroporto internacional que serve á cidade de Pereira, departamento de Risaralda, tamén a toda a rexión do eixo cafeteiro e Norte del Valle, en Colombia. En caso de emerxencia é o aeroporto alternativo ó das cidades de Armenia, Cartago e Manizales, igualmente serve como alterno para os aeroportos El Dorado de Bogotá, Alfonso Bonilla Aragón de Cali e José María Córdova de Medellín. Ten operación rexional, nacional e internacional. Foi construído entre 1944 e 1946 e foi aberto ó público o 7 de agosto de 1947. Posúe unha dependencia de carga totalmente nova en substitución da orixinal construída en 1978, como parte do actual proceso de remodelación da terminal aérea.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Colombia*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q381688
* GeoNames: 6300751
* Google Maps: 9330650454148625845
* IATA: PEI
* ICAO: SKPE
* OSM: 14224857

 |
Os reinos da Heptarquía anglosaxoa sobre o ano 802 - (son os 7 reinos que non están de cor verde: *Northumbria*, *Mercia,* *East Anglia*, *Essex*, *Kent*, *Wessex*, e *Sussex*).
A **heptarquía anglosaxoa** é un período histórico de Inglaterra que comprende dende a conquista completa de Inglaterra arredor do ano 500 polos emigrantes anglos, saxóns e xutos, ata a chegada dos invasores viquingos a mediados do século IX.

Aínda que este termo se utilizaba nun principio segundo os datos coñecidos no século XII, que era que existiran sete reinos considerados "ingleses" pero independentes entre si, que eran Wessex, Sussex, Essex (os saxóns), Mercia, Northumbria e Anglia Oriental (os anglos) e Kent (o xuto), máis adiante, no século XIX, pasou a utilizarse unicamente como denominador dun período histórico, xa que Sussex ou Essex sempre estiveron suxeitos a Wessex, e houbo outros territorios independentes nese período, sendo o máis destacábel Lindsey, que comprendía máis ou menos o que hoxe é a comarca de Lincolnshire.

Na etapa da heptarquía anglosaxoa a hexemonía foi primeiro de Northumbria, o reino máis ó norte, pero pola presión de Anglia Oriental, Mercia e o reino britano cristián de Strathclyde (na actual Escocia), deixou paso a Mercia, cuxo máis importante rei foi Offa, contemporáneo de Carlomagno e autor do muro que separa Inglaterra de Gales e que leva o seu nome. Por último, tralas invasións viquingas no norte, foi Wessex, formando xa parte de Essex, Sussex e o sur de Mercia, os que fixeron fronte ós invasores con reis como Alfredo o Grande.

O período da heptarquía remataría pola progresiva submisión dos outros reinos, e dos invasores viquingos, ós que se lles permitiu conserva-las súas terras e leis no Danelaw, ó poder de Wessex, o reino máis ó sur, unha hexemonía sureña que inda permanece nos nosos días. Pouco máis duraría Wessex formando Inglaterra, pois a batalla de Hastings marcou a chegada duns novos invasores, os normandos, viquingos asentados un século atrás en Francia, e que darían forma ó reino de Inglaterra que hoxe permanece.

| * v
* c
* e
Reinos e dubdivisións da Inglaterra anglosaxoa |
| --- |
| Reinos | 
* Anglia Oriental
* Essex
* Kent
* Mercia
* Northumbria
	+ Bernicia
	+ Deira
* Sussex
* Wessex

 |
| Reinos menores | 
* Wiht
* Meonwara
* Surrey
* Lindsey
* Hwicce
* Magonsæte
* Pencersæte
* Pecsæte
* Wreocensæte
* Tomsæte
* Haestingas
* Gyrwas
* Southumbria

 |
| Tribos e feudosanglosaxóns menores | 
* Ælfingas
* Æbbingas
* Godhelmingas
* Arosæte
* Beormingas
* Bilsæte
* Brahhingas
* Duddensæte
* Cilternsæte
* Eorlingas
* Husmerae
* Gaini
* Sunningas
* Brycgstowl
* Banesbyrig
* Lindisfaras
* Woccingas
* Nox-gaga and Oht-gaga
* Saxons Medios
* Anglos Medios
* Mercianos Setentrionais
* Duddaæte
* Gyrwas
* Tetingas
* Basingas
* Snotingas
* Spaldingas
* Stoppingas
* Sweordora
* Tewingas
* Westerne
* Elmetsæte
* Gewisse
* Rēadingas
* Weorgoran
* Sumorsaete
* Waeclingas
* Haueringas

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q237945
* EBID: ID
* GEC: 0032421
* Treccani: eptarchia

 |
Sir **George Francis Hampson**, 10º *Baronet de Hampson*, nado o 14 de xaneiro de 1860 en Marylebone, Cidade de Westminster, Gran Londres, e finado o 15 de outubro de 1936 en Maidstone, capital do Condado de Kent, foi un entomólogo inglés.

Traxectoria
-----------

George Hampson era fillo de *Sir* William Seymour Hampson, 9º *Baronet de Hampson*. Despois de facer os seus estudos primarios e secundarios, estudou no Exeter College, un dos *Colleges* que constitúen a Universidade de Oxford. 

Viaxou á India onde foi o propietario dunha plantación de té e a presidencia de Madrás (actualmente Tamil Nadu), na que se interesou polas bolboretas e as avelaíñas. 

Cando regresou a Inglaterra foi un traballador voluntario no Museo de Historia Natural de Londres, onde escribiu "The Lepidoptera of the Nilgiri District" (1891) e "The Lepidoptera Heterocera of Ceylon" (1893) como as partes 8 e 9 de *Illustrations of typical Specimens of Lepidoptera Heterocera of the British Museum*. ​Posteriormente comezou a traballar en *The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma: Moths* (4 volumes 1892-1896).

Albert Günther ofreceulle un posto como asistente no Museo en marzo de 1895 e, despois de acadar o título de *Baronet* en 1896, foi ascendido a asistente principal en 1901. Máis tarde traballou no *Catalogue of the Lepidoptera Phalaenae* do Museo Británico (15 volumes, 1898-1920).

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Hampson** emprégase para recoñecer a George Francis Hampson como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Vida persoal
------------

Hampson casou con Minnie Frances Clark-Kennedy o 1 de xuño de 1893 e tiveron tres fillos, Marjorie Eleanor Hampson, *Sir* Dennys Francis Hampson, 11º Bt. e Honoria Mary Hampson.

Notas
-----

1. ↑  Sir George Francis Hampson, 10th Bt. en The Peerage. *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***George Francis Hampson*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***George Francis Hampson*** |

### Bibliografía

* William T. Stearn (1998): *The Natural History Museum at South Kensington*. ISBN 978-0-5650-9030-2.

### Ligazóns externas

* Obras de George Francis Hampson en Internet Archive.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3101573
* WorldCat
* VIAF: 50004375
* BNE: XX1300689
* CiNii: DA04774350
* GND: 117494283
* ISNI: 0000 0000 8129 0820
* LCCN: nb2009023570
* NTA: 156856085
* OL: OL1797360A
* SNAC: w6b58kpp
* SUDOC: 148167179

 |
O **Bell P-39 Airacobra** foi un caza estadounidense da segunda guerra mundial. O seu prototipo voou por primeira vez en abril de 1939 e entrou en servizo en 1941, sendo un dos principais cazas dos Estados Unidos cando o país entrou na guerra. Foi usado tamén por Gran Bretaña e a Unión Soviética.

Tiña un esquema pouco habitual, co motor instalado detrás da cabina do piloto, no centro da fuselaxe, coa hélice no morro conectada por un longo eixo. Este feito deixaba a proa libre para a instalación dun canón de 37 mm e para montar un tren de aterraxe en triciclo, sendo o primeiro caza en utilizalo. Porén o resultado non foi moi satisfactorio, xa que o avión carecía dun turbocompresor eficiente, polo que o seu rendemento a grande altitude non era bo. Por esta razón foi rexeitado pola RAF para ser usado en Europa occidental, aínda que foi adoptado pola URSS, xa que na fronte oriental a meirande parte dos combates aéreos producíanse a media e baixa altura.

Xunto co derivado P-63 Kingcobra, o P-39 foi unha das aeronaves de á fixa máis exitosas fabricadas por Bell.

Especificacións
---------------

* **Tipo**: monopraza de interceptación e cazabombardeo Bell P-39D Airacobra.
* **Planta motriz**: un Allison V-1710-35 de 1150 hp de potencia.
* **Envergadura**: 10,36 m.
* **Lonxitude**: 9,19 m.
* **Peso máximo de engalaxe**: 3720 Kg.
* **Velocidade máxima**: 350 millas/h.
* **Alcance operacional**: 800 millas.
* **Armamento**: un canón de 37 mm, dúas metralladoras de 12,7 mm e catro de 7,62 e capacidade para unha bomba de 227 kg baixo a fuselaxe.

Notas
-----

1. ↑  Angelucci e Matricardi 1978, p. 25
2. ↑  *The encyclopedia of weapons of World War II*. New York: Barnes & Noble Books. 1998. ISBN 0-7607-1022-8. OCLC 40924461.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q385778
* GND: 4699912-7
* LCCN: sh85002723
* NKC: ph117321

 |
**José Luis Uhía Castro**, coñecido como **Piscis**, nado en Portonovo o 14 de maio de 1970, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol galego.

Traxectoria
-----------

### Etapa como xogador

Empezou súa andaina nas categorías base do Portonovo S.D. Participou tamén na selección xuvenil de Pontevedra.

Con dezasete anos debuta na terceira división na temporada 1987-88, marcando nove goles en seis meses e alcanzando a titularidade a partir do seu debut. Chama a atención dos equipos grandes de Galicia e ficha esa mesma temporada polo C.D. Ourense. Na temporada seguinte xoga no seu filial.

Na tempada 89-90 ficha polo Villalonga C.F. nunha temporada discreta.

Na tempada 90-91 ficha polo Águilas C.F. de Murcia, xogando o play off de ascenso a segunda división B acadando o segundo posto e recibe un trofeo á súa regularidade. Na tempada 91-92 volve fichar polo Villalonga C.F. no que volve acadar un novo play off de ascenso. Pretendido polo Pontevedra C.F. complícanse as negociacións e non acaba fichando polo equipo da cidade do Lérez.

No Villalonga C.F. permanece sete temporadas ata que volve a chamalo o Pontevedra C.F. e firma na temporada 1998-99, acadando un só gol na segunda división B.

Na temporada seguinte ficha polo equipo do seu pobo o Portonovo S.D. ata a súa retirada no ano 2.004, acadando un ascenso de categoría, da rexional preferente a terceira división.

### Etapa como adestrador

Na temporada 2005/2006, adestra ós xuvenís do Portonovo S.D. en categoría provincial e ascende ó equipo a Liga Gallega. Na temporada 2006/2007 ascende de Liga Gallega a Liga Nacional, e na temporada 2007/2008, adestra ó primeiro equipo do Portonovo S.D. e acada a permanencia. En abril de 2011, e a falta de 7 partidos para rematar o campionato, foi contratado como adestrador do Pontevedra CF B, en substitución de Marcos Canle. Na temporada 2011-2012 adestra ó Xuventú de Sanxenxo.

En febreiro de 2013, mediada a temporada 2012–13, foi contratado polo Arousa SC en Preferente Autonómica. Ese mesmo ano o equipo acada o ascenso de categoría a Terceira División. O 31 de maio de 2017 anunciou a súa despedida do club arousán. O 7 de febreiro do 2022 fichou polo Céltiga FC da Illa da Arousa.

Na actualidade é profesor na Escola Galega de Adestradores, dependente da Real Federación Galega de Fútbol. Imparte as materias de Técnica e Táctica.

Notas
-----

1. ↑  "O Pontevedra destitúe ao adestrador do filial a falta de sete partidos"
2. ↑  "Piscis llega a un acuerdo con el Arosa para ser su entrenador esta y la próxima temporada"
3. ↑  "La era Piscis llega a su fin"
4. ↑  """Se foramos unha empresa ascenderíamos a Piscis, pero isto é fútbol e rematou un ciclo", explica Abalo"". Arquivado dende o orixinal o 02 de agosto de 2017. Consultado o 01 de agosto de 2017.
5. ↑  G. Sánchez (8 de febreiro de 2022). "Piscis sustituye a Edu Charlín en el Céltiga con el objetivo de levantar el vuelo". *Diario de Arousa*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* José Luis Uhía en A Temporada do Fútbol Galego
* José Luis Uhía en Portonovo incondicionales[*Ligazón morta*]
Coordenadas: 44°04′46″N 3°01′20″L﻿ / ﻿44.079444444444, 3.0222222222222

O punto vermello sitúa o viaduto no mapa de Francia.
O **Viaduto de Millau** (en francés *le Viaduc de Millau*) é a ponte máis alta do mundo, acada os 343 m no seu punto máis alto. Localízase preto da cidade Millau (Francia) e salva o val do río Tarn ó longo de 2460 m sobre 7 piares de formigón.

Forma parte da autoestrada francesa A75 e foi inaugurado o 14 de decembro do 2004 despois de 36 meses de construción. Preto de 3.000 persoas traballaron neste proxecto, que custou cerca 400 millóns de euros.

O viaduto foi deseñado polo prestixioso arquitecto inglés Norman Foster (Foster and Partners) e polo enxeñeiro francés Michel Virlogeux. No 2006 a obra foi premiada pola Asociación Internacional de Enxeñeiros de Pontes e Estruturas (IABSE).

Galería de imaxes
-----------------



Panorámica do val do río Tarn. Á dereita a ponte.

Panorámica do val do río Tarn. Á dereita a ponte.

* Val do río Tarn.Val do río Tarn.
* Nocturna, Millau e o viaduto.Nocturna, Millau e o viaduto.

Notas
-----

1. ↑  "IABSE.org". Arquivado dende o orixinal o 01 de xullo de 2007. Consultado o 23 de marzo de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Viaduto de Millau Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Torres Arcila, Martha; *Bridges*, Atrium International S.A. 2002, ISBN 84-95692-61-9

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q99236
* WorldCat
* VIAF: 243897551
* BNF: 15015985z
* GeoNames: 7282645
* Mérimée: EA12000001
* Structurae: 20000351

 |
O **Aeroporto de Mora-Siljan** (IATA: **MXX**, ICAO: **ESKM**) é un aeroporto sueco situado a uns 7 km ao suroeste de Mora. O seu operador, AB Dalaflyget, que tamén opera o Aeroporto de Dala, está formado polos municipios de Mora, Falun, Borlänge e o condado de Dalarna, no centro do país. Dalaflyget tamén proporciona servizos de control de tráfico aéreo. A pista de aterraxe, de 45 metros de ancho, e a súa plataforma poden acomodar avións do tipo Boeing 737.

Durante a semana operan dous voos a Arlanda (tres os xoves), e un os domingos, nunha ruta que dura uns 50 minutos. De 2011 ata 2015 Avies operou esa liña con avións turbohélice Jetstream 32, con capacidade para 19 pasaxeiros.

O número de pasaxeiros caeu dramaticamente dende os 50 000 anuais nos anos 80 ata os 7 000 en anos recentes, seguindo a mesma tendencia experimentada por todos os aeroportos suecos de terceiro nivel nese período. A competencia entre dúas aeroliñas domésticas, Skyways Express e a defunta Executive Express, rematou en 2005, deixando á zona sen voos a Estocolmo e ao resto do mundo, precisando 4 horas de viaxe en coche para chegar á capital. O municipio de Mora encargouse do aeroporto antes de que se crease Dalaflyget. Dende o ano 2016 AIS Airlines encárgase de operar a liña a Estocolmo.

Aeroliñas e destinos
--------------------

| Aeroliñas | Destinos 
 |
| --- | --- |
| AIS Airlines | Estocolmo-Arlanda, Sveg |

| * v
* c
* e
Aeroportos de Suecia |
| --- |
| Maiores internacionais | 
* Estocolmo-Arlanda

 |
| Menores internacionais | 
* Ängelholm-Helsingborg
* Åre Östersund
* Dala
* Estocolmo-Bromma
* Estocolmo-Skavsta
* Estocolmo-Västerås
* Gotemburgo-Landvetter
* Halmstad
* Jönköping
* Kalmar
* Karlstad
* Kiruna
* Kristianstad
* Linköping
* Luleå
* Malmö
* Norrköping
* Örebro
* Örnsköldsvik
* Ronneby
* Skellefteå
* Sundsvall-Timrå
* Umeå
* Växjö Småland
* Visby

 |
| Domésticos | 
* Arvidsjaur
* Gällivare
* Hagfors
* Hemavan
* Kramfors-Sollefteå
* Lycksele
* Mora-Siljan
* Pajala
* Sveg
* Torsby
* Trollhättan-Vänersborg
* Vilhelmina

 |
| Outros | 
* Eskilstuna
* Gävle-Sandviken
* Gotemburgo City
* Hultsfred
* Lidköping-Hovby
* Oskarshamn
* Storuman

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26215
* GeoNames: 2691383
* IATA: MXX
* ICAO: ESKM

 |
**Santo André de Anceu** é unha parroquia que se localiza no concello pontevedrés de Ponte Caldelas. Segundo o IGE, en 2022 tiña 163 habitantes (84 homes e 79 mulleres), distribuídos en tres entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 1999 cando tiña 245 habitantes.

Patrimonio
----------

**Igrexa Parroquial de Santo André**.

Calvario.
**Calvario do Lugar dos Cruceiros**. 

Capela da Guadalupe.
A **capela da Guadalupe** é un templo barroco. Ten planta rectangular con tellado a dúas augas, coas esquinas rematadas con pináculos. A fachada ten unha porta adintelada e ten dos óculos laterais. Conta tamén cunha pequena espadana proporcional o campanario.

No arco esquerdo do interior depositouse a patroa, a Virxe de Guadalupe, tallada nunha soa peza, baixo a arcada que antes estaba no altar. Na metade da nave encóntrase outra arcada que leva a imaxe da Nosa Señora das Dores.

Na entrada da capela encóntrase un cruceiro que data no 1771-76. O seu pedestal é case cúbico e a columna de sección cadrada pasando a octogonal. A cruz é de sección cadrada con capitel corintio. Sobre o capitel ten unha columna cunha imaxe de Cristo e da Virxe.

A uns vinte metros encóntrase un peto de ánimas. O estilo artístico, de cantería defínese como popular.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Cruceiro |
| Cruceiro  |

|  |
| --- |
| Peto de ánimas |
| Peto de ánimas  |

 |

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Anceu

| Lugares da parroquia de Anceu no concello de Ponte Caldelas (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| A Esfarrapada |
 Anceu |
 Os Ramís |

### Parroquias de Ponte Caldelas

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Ponte Caldelas |  |
| --- | --- |
| Anceu (Santo André) | Caritel (Santa María) | Castro Barbudo (Santa María) | Forzáns (San Fiz) | A Insua (Santa Mariña) | Ponte Caldelas (Santa Eulalia) | Taboadelo (Santiago) | Tourón (Santa María) | Xustáns (San Martiño) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 26 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Ponte Caldelas

* Batalla de Anceo

### Ligazóns externas

* "Parroquia Anceu". Concello. 7/3/2005. Consultado o 15/4/2019.
* Martinez Calles, Arturo (26/4/2018). "100 lugares en Galicia" (en castelán). Consultado o 17/4/2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382965
* código INE: 36043010000

 |
**Roberto Vázquez Souto**, nado en 1953, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Administrativo. Nas eleccións municipais de 1987 foi o número 2 da candidatura do CDS en Portas, encabezada por Juan Manuel López Barreira, a cal logrou a vitoria e asumiu o goberno, sendo tenente de alcalde. Nas municipais de 1991 encabezou a candidatura do PPdeG, sendo a máis votada con 5 concelleiros, pero non logrou a alcaldía dado que o entón alcalde Juan Manuel López Barreira encabezou a candidatura de Independentes Parroquias Unidas de Portas e conservou a alcaldía grazas a un pacto co PSdeG-PSOE. Porén, ó ano seguinte presentou unha moción de censura co apoio do candidato tránsfuga do PSdeG José Antonio Gómez Iglesias e o 15 de maio de 1992 foi elixido alcalde. En 1995 foi reelixido alcalde con maioría absoluta. En 1999, 2003 e 2007 revalidaría a alcaldía novamente con maioría absoluta. En abril de 2010 foi inhabilitado por un ano por un delito de negociacións prohibidas aos funcionarios, aínda que finalmente foi absolto.

Nas municipais de 2011 logrou de novo a maioría absoluta e resultou reelixido alcalde. En xullo de 2012 abandonou o PPdeG, xunto con todo o seu equipo de goberno, tras ser condenado por delito fiscal e polo tanto buscar eludir a expulsión do partido ou a súa dimisión como alcalde. Desta forma o equipo de goberno continuou á fronte do concello como non adscritos o resto do mandato. Nas eleccións municipais do ano 2015 encabezou a candidatura independente VUP, a cal resultou ser a segunda forza máis votada tras o PPdeG, polo que perdeu a alcaldía en favor do candidato dita formación Víctor Estévez Casal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan Manuel López Barreira** |  **Alcalde de Portas** 1992 - 2015 | Sucesor:**Víctor Estévez Casal** |

Notas
-----

1. ↑  15 de maio de 1992[*Ligazón morta*]
2. ↑  O alcalde de Portas, condenado a un ano de inhabilitación
3. ↑  Roberto Vázquez intentará revalidar la alcaldía lejos del PP en el Veciños Unidos de Portas. www.farodevigo.es, 15/02/2015 *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Portas

### Ligazóns externas

* Noticia en *La Voz de Galicia*
**Melinda Ademi**, nada o 19 de novembro de 1995, e unha cantante kosovar asentada nos Estados Unidos de América.

Biografía
---------

Melinda naceu en Kosovo, mais tivo que abandonar o país por mor da Guerra de Kosovo e chegou aos Estados Unidos xunto a súa familia como refuxiada. Nunha entrevista no programa American Idol, ela e a súa familia explican a dureza de fuxir de Kosovo, tiroteos entre as fronteiras de Montenegro e Bosnia e Hercegovina e da sorte que tiveron ao poder acceder ao *Green Card* e refuxiarse nos Estados Unidos.

Carreira
--------

Comezou a súa carreira no talent-show American Idol no ano 2011, onde foi escollida como partipante, aínda que sen acadar unha boa posición. Volveu ao mesmo concurso dous anos despois, chegando ás semi-finais.

No ano 2015 lanza o seu primeiro sinxelo *Purr*, pero non é até 2018 co lanzamento de *Lulija* cando consegue recoñecemento e fama por toda a diáspora albanesa no mundo.

Discografía
-----------

### Sinxelos

| Ano | Título | Posición nas listas |
| --- | --- | --- |
|   ALB | Kosovo  KOS |
| 2015 | *Purr* | — | — |
| 2018 | *Lulija* (feat. Seven) | — | — |
| *Lej* | — | — |
| *Palo* | — | — |
| 2019 | *AMI* | 12 | — |
| *Çifteli* | 1 | — |

Notas
-----

1. ↑  "Kosovar Youth: Melinda Ademi (Singer - American Idol contestant)".
2. ↑  "POPNABLE, Albanian Top 40 (week 214)". Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2019. Consultado o 13 de abril de 2019.
3. ↑  "POPNABLE, Albanian Top 40 (week 223)". Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2019. Consultado o 13 de abril de 2019.
**Ramón Legrande Fuentes**, nado en Santiago de Compostela o 20 de decembro de 1847 e finado prematuramente na mesma cidade o 27 de agosto de 1882, foi un pintor, debuxante e profesor galego.

Biografía
---------

Nado en 1847 en Santiago de Compostela, na Exposición Rexional Galega celebrada na súa cidade natal en 1875 presentou, en tinta chinesa, un retrato de Pío IX e outro de frei Rafael de Vélez, arcebispo de Santiago; ao óleo *Una Dolorosa* e *Una flor*; á augaforte unha *Alegoría de Galicia*, e picado en papel cun cortaplumas o *Retrato de D. Vicente Valderrama*. Na Exposición de Pontevedra de 1880 figurou seu un *Retrato de D. Antonio Romero Ortiz*, ao lapis. Consagrado ao ensino do debuxo na Real Sociedad Económica de Amigos del País de Santiago e en varios colexios particulares, careceu de tempo para executar obras de grande empeño, agás unha que enviou á Escola dantesca de Milán, pola que acadou unha medalla de ouro.

Finou de diabetes aos 34 anos de idade, na súa cidade natal o 27 de agosto de 1882.

Notas
-----

1. ↑  Ossorio y Bernard consigna o 7 de agosto, erradamente.

Referencias

1. ↑  Vilanova Rodríguez, Alberto (2002). *Los días históricos de Galicia* (en castelán). Ediciós do Castro. p. 265. ISBN 84-8485-068-4.
2. 1 2 3 4  Ossorio y Bernard & 1883-1884, p. 369.
3. ↑  Rodríguez Barreiro 1890, p. 158.
4. 1 2  "[..]". *La Voz de Galicia* (A Coruña): 1. 30/8/1882.
5. ↑  "Un artista menos". *Gaceta de Galicia* (en castelán) (Santiago de Compostela) (1.050): 2. 28/8/1882.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ossorio y Bernard, Manuel (1883-1884). "Legrande (D. Ramon)". *Galería biográfica de artistas españoles del siglo XIX* (en castelán). Madrid: Imprenta de Moreno y Rojas.
* Rodríguez Barreiro, Lisardo (1890). *Esbozos y siluetas de un viaje por Galicia* (en castelán). A Coruña: Biblioteca Gallega. pp. 156–160.