Coordenadas: 46°12′27″N 6°09′21″L﻿ / ﻿46.207388, 6.155904

O primeiro chafariz de auga en La Coulouvrenière arredor de 1886
Vista dende o espigón de Les Eaux-Vives
O **Jet d'eau de Xenebra** é un chafariz de auga vertical de 140 metros de altura situado en Xenebra (Suíza). É un dos principais atractivos turísticos da cidade dende 1891.

Historia
--------

### Orixe

Durante o século XIX Xenebra medrou de xeito significativo. Pasou de 64 000 habitantes en 1850 a máis de 100 000 en 1890. A auga era un ben imprescindíbel, tanto para o desenvolvemento da industria como para a poboación.

Ante iso decidiuse construír na cidade unha central hidroeléctrica en La Coulouvrenière, que entrou en servizo o 17 de maio de 1886. A súa misión era distribuír a forza do Ródano aos artesáns de Xenebra. Pola noite, cando os artesáns paraban as máquinas, producíase un exceso de presión. Os operarios de La Coulouvrenière tiveron que bulir e parar as bombas, pois non podían prever cando se produciría dita sobrepresión. Entón xurdiu a idea de crear un caudal adicional mediante unha válvula de seguridade. Esta permitiría controlar a presión liberando cara ao ceo a auga da sobrepresión. Acaba de nacer o primeiro chafariz, de 30 metros de altura. Porén, a partir de 1889 a función da válvula de seguridade volveu ao depósito de Bessinge, preto de Cologny.

### O primeiro chafariz

En xullo de 1891, con motivo do 600º aniversario da Confederación Suíza, o goberno municipal de Xenebra, consciente do interese estético e turístico, decidiu recrealo no espigón de Les Eaux-Vives, no corazón da enseada. O novo chafariz, que entón acadaba os 90 metros, foi inaugurado durante o festival federal de ximnasia e alumeado ese 2 de agosto. Estaba composto por un potente chafariz central e outros catro máis pequenos dispostos en forma de abano, que foron retirados posteriormente. Este novo chafariz só funcionaba os domingos. 

O chafariz alumeouse co amarelo, o verde, o violeta, o vermello e o branco. Finalmente escolleuse esta última cor de xeito definitivo, considerada a máis espectacular. A iluminación interrompeuse en 1931, xa que os espigóns volvéranse demasiado brillantes e o efecto dos focos sobre o chafariz volvérase menos notábel. En 1906 instaláronse dous equipos de motobombas, o que permitiu que o chafariz funcionase durante toda a semana.

### Localización actual

Na década de 1930 propúxose a idea de construír un punto de bombeo independente e se conectase o chafariz á rede de auga potábel. Os planos en detalle do chafariz actual elaboráronse en 1947 e foron aprobados o ano seguinte. Os custos foron asumidos por SIG (a empresa pública das subministracións de auga, gas e electricidade) e o goberno municipal. As obras comezaron en 1950 e a primeira proba rematou o 28 de abril de 1951. Inaugurouse ese 3 de maio. Un punto de bombeo autónomo parcialmente mergullado permite que funcione durante todo o ano coa auga do propio Lago Lemán.

Ata 2003 o chafariz parábase todos os anos por mantemento o segundo domingo de outubro e reiniciábase o marzo seguinte, coa apertura do Salón Internacional do Automóbil. Só se poñía en funcionamento en ocasións destacadas, como a primeira reunión entre o presidente estadounidense Ronald Reagan e o seu homólogo soviético Mikhail Gorbachev durante o cumio de 1985, no contexto da Guerra Fría.

O 15 de novembro de 2015 o chafariz foi alumeado coas cores da bandeira de Francia para conmemorar os atentados de París de novembro de 2015. Interrompeuse entre o 20 de marzo e o 11 de xuño de 2020 para sinalar o confinamento debido á pandemia de COVID-19.

Características
---------------

Vista aérea dende a marxe dereita
Vista do Lago Léman e o chafariz dende a cidade
* Altura media do chafariz: 140 metros
* Velocidade de saída da auga: 200 km/h
* Caudal: 500 litros por segundo
* Dous equipos de motobombas cunha potencia total de 1.000 kW de 2.400 V. Levan o nome de montañas próximas a Xenebra: Salève (bomba 1) e Jura (bomba 2)
* Caudal de cada equipo: 250 litros por segundo
* Potencia de iluminación: 9 000 W
* Número de proxectores: 12, con lámpadas de haluros metálicos
* Coordenadas: 46° 12′ 26″ N, 6° 09′ 22″ E

O brillo branco do chafariz débese a unha embocadura de 16 cm de diámetro que enche de burbullas de aire a auga proxectada.

A auga suspendida no aire ten unha masa dunhas 8 toneladas. Unha pinga de auga tarda 16 segundos desde a súa saída até volver caer ao lago.

Na cultura popular
------------------

O Jet d'Eau de Xenebra aparece na secuencia de cabeceira da serie británica *The Champions*. Esta produción da década de 1960 narra as aventuras de tres axentes secretos membros dunha organización chamada *Némesis*, con sede en Xenebra.

Notas
-----

1. ↑  "Jet d'eau". *Ville de Genève* (en francés). Consultado o 23 de xullo de 2023.
2. ↑  "Sites et patrimoine: le Jet d’eau de Genève". *SIG* (en francés). Consultado o 23 de xullo de 2023.
3. ↑  "Attaques à Paris: le jet d’eau aux couleurs de la France". *Le Dauphiné Libéré* (en francés). 16 de novembro de 2015. Consultado o 24 de xullo de 2023.
4. ↑  Cattaneo, Roxane (10 de xuño de 2020). "Le Jet d'eau reprend du service!". *Radio Lac* (en francés). Consultado o 24 de xullo de 2023.
5. ↑  *The Champions- Opening Scene* (YouTube) (en inglés). 21 de agosto de 2006.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mayor, Jean-Claude (1991). *Le jet d'eau de Genève: un centenaire qui a du panache* (en francés). Xenebra: Services industriels - Tribune Éditions. OCLC 715541275.
* Williamson, Elizabeth (1990). *Le Jet d'Eau de Genève: De Cendrillon à la Princesse des contes de fées* (en francés). Xenebra: Slatkine. ISBN 9782051011068. LCCN 91177732.

### Ligazóns externas

* O Jet d'eau no sitio de SIG, empresa propietaria do monumento *(en francés)*
* Sitio oficial da cidade de Xenebra: Jet d'eau e Jardin Anglais Arquivado 08 de novembro de 2018 en Wayback Machine. *(en francés)*
* Cámara web do Jet d'eau *(en francés)*
* O Jet d'eau filmado por un dron a 158 metros sobre o lago *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q684661
* GeoNames: 8199118

 |