| *Erysipelothrix rhusiopathiae* |
| --- |
| Morfoloxía celular e colonial de *Erysipelothrix rhusiopathiae* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Firmicutes |
| Clase: | Erysipelotrichi |
| Orde: | Erysipelotrichales |
| Familia: | Erysipelotrichidae |
| Xénero: | *Erysipelothrix* |
| Especie: | ***E. rhusiopathiae*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Erysipelothrix rhusiopathiae'**Migula, 1900 |

***Erysipelothrix rhusiopathiae*** é unha especie bacteriana formada por bacilos grampositivos, catalase negativos, non formadores de esporas, non ácido-alcohol resistentes, e inmóbiles. O organismo foi establecido como patóxeno humano a finais do século XIX e afecta tamén a animais. Pode illarse do solo, restos de comida e auga contaminada por animais infectados. Pode sobrevivir no solo durante semanas. Nas feces de porco, o período de supervivencia desta bacteria vai de 1 a 5 meses. Crece en condicións aeróbicas e anaeróbicas e non contén endotoxina. A súa distribución é mundial, e é considerada principalmente un patóxeno de animais, que causa nos animais unha doenza similar á erisipela (erisipeloide se afecta ao ser humano, xa que a erisipela humana a causa outro microbio; ver máis adiante). Os pavos domésticos e os porcos son os que se ven afectados máis comunmente, pero hai informes de casos noutras aves, ovellas, peixes, réptiles e outros animais. Nos porcos, a enfermidade é un tipo de erisipela ás veces chamada "doenza da pel de diamante". Nos humanos, a enfermidade denominada erisipela non é causada por *E. rhusiopathiae*, senón por especies do xénero *Streptococcus*. Cando *E. rhusiopathiea* afecta a humanos, a enfermidade causada, chamada erisipeloide, esta principalmente considerada como unha enfermidade laboral de traballadores de matadoiros e carniceiros.

Epidemioloxía
-------------

O erisipeloide en humanos é transmitido por varios animais, especialmente porcos, nos cales a doenza era moi común no pasado. Nos porcos produce lesións similares ás da urticaria, artralxia⁄artrite, endocardite e sepse. Outros animais que poden transmitir a infección son as ovellas, coellos, polos, pavos, patos, emús, peixe escorpión e lagostas de mar.
O erisipeloide humano é unha enfermidade laboral, que se dá fundamentalmente en persoas que traballan con carne ou con animais, como gandeiros, veterinarios, traballadores de matadoiros, peleteiros, carniceiros, pescadores, peixeiros, amas/amos de casa, cociñeiros e tendeiros. Mesmo se deu unha epidemia de erisipeloide entre traballadores que fabricaban botóns feitos de ósos de animais. A enfermidade nos porcos causa perdas económicas para a industria porcina en todo o mundo.

Medios selectivos
-----------------

Cultivo en placa de ágar sangue de *Erysipelothrix rhusiopathiae*.
Tradicionalmente, os métodos de cultivo para o illamento de *E. rhusiopathiae* utilizan medios de enriquecemento selectivos. Hai métodos de cultivo dispoñibles comercialmente que son satisfactorios para un illamento primario do sangue, xa que *E. rhusiopathiae* non é especialmente esixente. Tamén existen outros medios selectivos para o seu illamento. Un medio moi utilizado é o caldo selectivo para *Erysipelothrix* (ESB), un caldo nutriente que contén soro, triptosa, kanamicina, neomicina, e vancomicina. O medio azida sangue modificado (MBA) é un ágar selectivo que contén azida de sodio e sangue ou soro de cabalo. O medio de Packer é un medio selectivo para mostras moi contaminadas, que contén azida de sodio e cristal violeta. O medio de Bohm utiliza azida de sodio, kanamicina, fenol e azul de anilina. O caldo de enriquecemento selectivo de Shimoji contén caldo de soia tríptica, Tween 80, Tris-aminometano, cristal violeta e azida de sodio.

Enfermidade clínica
-------------------

O erisipeloide chamábase tamén anteriormente doenza de Rosenbach, ou de Baker–Rosenbach e pseudoerisipela. En humanos, as infeccións de *E. rhusiopathiae* xeralmente preséntrase como unha forma cutánea leve chamada erisipeloide. Máis raro é que se orixinen sepses; este escenario está a miúdo asociado con endocardite. A doenza caracterízase clinicamente por un edema eritematoso, con bordos ben definidos e elevados, xeralmente localizada no dorso da man ou dedos, pero as palmas, antebrazos, brazos, cara e pernas raramente se ven afectadas.. Pode haber tamén lesins erosivas vesiculares. A lesión pode ser asintomática ou ir acompañada de prurito suave, dor e febre.

Factores de virulencia
----------------------

Suxeriuse que varios factores de virulencia están implicados na patoxenicidade de *E. rhusiopathiae*. Recoñeceuse a presenza dunha hialuronidase e unha neuraminidase, e sábese que a neuraminidase xoga un papel significativo na adhesión da bacteria e na subseguinte invasión das células hóspede. O papel da hialuronidase no proceso da doenza é discutida. A presenza dunha cápsula lábil á calor é tamén un importante factor de virulencia.

Probas de laboratorio
---------------------

Nos frotis de laboratorio a bacteria aparece como bacilos grampositivos (aínda que a tinguidura de Gram ten unha baixa sensibilidade para este microbio). É inmóbil, catalase negativo, microaerífilo, capnófilo (prospera en presenza de altas concentracións de CO2), e non forma esporas. Pode tamén producir H2S (gas), o cal é unha característica exclusiva para un bacilo grampositivo. Produce ácido a partir de glicosa, frutosa, galactosa e lactosa pero non de maltosa, xilosa, e manitol. A sacarosa poden fermentala moitas cepas de *E. tonsillarum*, pero non as de *E. rhusiopathiae*. Producen sulfuro de hidróxeno H2S o 95% das cepas de especies de *Erysipelothrix* como se demostra en ágar de triplo azucre ferro (TSI). *E. rhusiopathiae* pode diferenciarse doutros bacilos grampositivos, especialmente, de *Arcanobacterium (Corynebacterium) pyogenes* e *Arcanobacterium (Corynebacterium) haemolyticum*, que son hemolíticos en ágar sangue e non producen sulfuro de hidróxeno en cultivos en ágar TSI inclinados, e de *Listeria monocytogenes*, que é catalase positiva, motil e sensible á neomicina. A identificación rápida de *E. rhusiopathiae* pode facerse co Sistema API Coryne. É un sistema de tiras reactivas comercial baseado no número de reaccións bioquímicas para a identificación de bacterias corineformes e xéneros relacionados, incluíndo *E. rhusiopathiae*. O sistema permite unha identificación rápida e fiable das bacterias e considérase unha boa alternativa aos métodos bioquimicos tradicionais.
As investigacións de laboratorio poden revelar leucocitose, un lixeiro incremento de c-globulinas séricas e un incremento de marcadores inflamatorios (velocidade de sedimentación de eritrocitos, proteína C reactiva e glicoproteína ácida a-1).

Tratamento
----------

*E. rhusiopathiae* é sensible *in vitro* e *in vivo* principalmente a penicilinas, pero tamén a cefalosporinas (cefotaxime, ceftriaxone), tetraciclinas (clortetracclina, oxitetraciclina), quinolonas (ciprofloxacina, pefloxacina), clindamicina, eritromicina, imipenem e piperacilina. É resistente á vancomicina, cloranfenicol, daptomicina, xentamicina, netilmicina, polimixina B, estreptomicina, teicoplanina, tetraciclina e trimethoprim ⁄ sulfamethoxazole. As penicilinas e cefalosporinas son o tratamento de elección de primeira liña.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  Q. Wang, B.J. Chang, Th.V. Riley (2010). "*Erysipelothrix rhusiopathiae*". *Journal of Veterinary Microbiology* **140**: 405–417.
2. 1 2 3 4 5 6  S. Veraldi, V. Girgenti, F. Dassoni & R. Gianotti (2009). "*Erysipeloid: a review*". *Journal of Clinical and Experimental Dermatology* **34**: 859–862.
3. 1 2  C. Josephine Brooke & Thomas V. Riley (1999). "*Erysipelothrix rhusiopathiae*: bacteriology, epidemiology and clinical manifestations of an occupational pathogen". *Journal of Medical Microbiology* **48** (9): 789–799. PMID 10482289. doi:10.1099/00222615-48-9-789.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2346390
* BNCF: 32065
* BNF: 12372892k
* EBID: ID
* JSTOR: erysipelothrix-infections
* LCCN: sh88023257
* MAG: 2778255925
* NKC: ph903839

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BacDive: 5367
* EOL: 995225
* EPPO: ERPTRH
* GBIF: 3226082
* IRMNG: 11290868
* ITIS: 961546
* NCBI: 1648

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0014738

 |