"Automóbil". Caricatura feita por Guth publicada en *Vanity Fair* en 1899.
O Marqués **Jules Félix Philippe Albert de Dion de Wandonne**, nado o 9 de marzo de 1856 e finado o 19 de agosto de 1946 foi un pioneiro francés da industria automobilística.

Vida
----

Jules-Albert foi un herdeiro dunha importante familia da nobreza francesa, en 1901 sucedeu a seu pai Louis Albert William Joseph de Dion de Wandonne como conde e máis tarde marqués. Un "notorio duelista", tamén tiña paixón pola mecánica.
Xa tiña construído un modelo de máquina de vapor, cando, en 1881, viu unha na ventá dunha tenda e pensou en construír outra. Os enxeñeiros, Georges Bouton e seu cuñado, Charles Trépardoux, tiñan unha tenda en Léon onde fabricaban xoguetes tecnolóxicos. Precisando diñeiro para o soño de Trépardoux dun coche a vapor, asociáronse con De Dion.

Durante 1883 formaron a sociedade que sería a compañía automobilística De Dion-Bouton, a maior fábrica de automóbiles durante un tempo. Probaron con máquinas de vapor mariñas, pero logo fóronse ao coche de vapor, constituído por cintas para accionar as rodas dianteiras e guiado pola traseira. Esta máquina ardeu durante unhas probas. En 1884 construíron outra con rodas frontais direccionables e rodas traseiras tractoras. Desde o 2011, é o coche máis antigo que funciona, capaz de levar catro persoas a 38 mph.

*Comte* de Dion participou co seu modelo en 1887, na "primeira competición motora de Europa", idea de M. Paul Faussier, da revista ciclista *Le Vélocipède Illustré*. Evidentemente, a promoción foi insuficiente, de Dion foi o único participante, mais deu rematado a carreira.

O eixe de Dion (ou 'eixe morto') foi realmente inventado por Trépardoux, defensor do vapor, xusta antes de que abandonase a compañía pois esta estaba investigando a combustión interna.

En 1898 cofundou o Mondial de l'Automobile (Salón do Automóbil de París).

Morreu en 1946, aos 90 anos, e está soterrado no cemiterio de Montparnasse en París. Hai unha placa de memorial na capela familiar en Wandonne, 3 km ao sur de Audincthun, no departamento do Paso de Calais.

Carreiras de coches
-------------------

As carreiras de coches comezaron en Francia como resultado directo do entusiasmo co que o público francés acolleu o automóbil.
 Os fabricantes estusiasmáronse con elas debido á posibilidade de usalas como publicidade para vender os seus coches. A primeira carreira tivo lugar o 22 de xullo de 1894 e foi organizada por *Le Petit Journal*, un xornal parisiense. Discorría unha distancia duns 122 km entre París e Ruán. Esta foi gañada por de Dion, aínda que non foi premiado coa primeira praza pois o seu automóbil a vapor requiría un fogueiro e os xuíces estimaron iso como fóra dos seus obxectivos.

Caso Dreyfus
------------

As raíces tanto do Tour de Francia como de *L'Auto* (*L'Équipe*), un diario deportivo, poden ser emprazadas no caso Dreyfus e as accións e opinións ferventes de Dion sobre o tema.

As opinións foron intensas e houbo demostracións de tales por ambas partes no asunto. O historiador Eugen Weber describiu unha conflagración en 1899 na carreira de cabalos de Auteuil en París como "unha xolda política absurda" cando, entre outros sucesos, o presidente de Francia Émile Loubet foi golpeado na cabeza cun caxato brandido por de Dion. Pasou 15 días no cárcere e foi multado con 100 francos, e o seu comportamento foi duramente criticado por *Le Vélo*, o maior diario deportivo de Francia, e o seu editor pro-Dreyfus, Pierre Giffard. O resultado foi que de Dion retirou toda a súa publicidade do xornal,
 e en 1900 liderou un grupo de ricos anti-Dreyfus, como Adolphe Clément ou Édouard Michelin, para fundar *L'Auto-Velo* e competir directamente con *Le Velo*, que por forza legal tivo que mudar o nome *L'Auto*, que á súa vez creou o Tour de Francia en 1903 para estimular a súa circulación.

### L'Auto

De Dion e Michelin estaban particularmente preocupados con *Le Vélo*, que informaba máis que de ciclismo, pois estaba financiado por un dos seus rivais comercias, a compañía Darracq. De Dion cría que *Le Vélo* lle daba a Darracq demasiada atención e pouca a el. De Dion foi un home franco que xa escribira columnas para *Le Figaro*, *Le Matin* e outros. A súa riqueza permitíalle satisfacer os seus antollos, como fundar *Le Nain Jaune* ("O gnomo amarelo"), unha publicación quincenal que "non respondía a ningunha necesidade especial."

Notas
-----

1. 1 2 3  Wise, David Burgess, "De Dion: The Aristocrat and the Toymaker", in Ward, Ian, executive editor. *The World of Automobiles* (London: Orbis Publishing, 1974), Volume 5, p.510.
2. 1 2 3 4 5  Georgano, G. N. *Cars: Early and Vintage, 1886-1930*. (London: Grange-Universal, 1990), p.27.
3. ↑  Georgano, G. N. *Cars: Early and Vintage, 1886-1930*. (London: Grange-Universal, 1990), p.24 cap.
4. ↑  Wise, David Burgess, "De Dion: The Aristocrat and the Toymaker", in Ward, Ian, executive editor. *The World of Automobiles* (London: Orbis Publishing, 1974), Volume 5, p.511.
5. ↑  Wise, David Burgess, "De Dion: The Aristocrat and the Toymaker", in Ward, Ian, executive editor. *The World of Automobiles* (London: Orbis Publishing, 1974), Volume 5, p514
6. 1 2  Rendall, Ivan (1995). *The Chequered Flag*. Weidenfeld and Nicolson. p. 10. ISBN 0-297-83550-5.
7. ↑  Rendall, Ivan (1995). *The Chequered Flag*. Weidenfeld and Nicolson. p. 12. ISBN 0-297-83550-5.
8. ↑  Marketing Michelin: advertising & cultural identity in twentieth-century France by Stephen L. Harp p.20
9. 1 2  Weber, Eugen (2003), foreword to "Tour de France: 1903-2003", eds Dauncey, Hugh and Hare, Geoff, Routledge, USA, ISBN 978-0-7146-5362-4, p. xi
10. ↑  Boeuf, Jean-Luc and Léonard, Yves (2003); La République de Tour de France, Seuil, France
11. ↑  Boeuf, Jean-Luc, and Léonard, Yves (2003), La République du Tour de France, Seuil, France, p23
12. ↑  Nicholson, Geoffrey (1991) *Le Tour, the rise and rise of the Tour de France*, Hodder and Stoughton, UK
13. ↑  Le Naine Jaune

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jules-Albert de Dion Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Georgano, G. N. *Cars: Early and Vintage, 1886-1930*. Londres: Grange-Universal, 1990 (reprints AB Nordbok 1985 edition).
* Wise, David Burgess, "De Dion: The Aristocrat and the Toymaker", in Ward, Ian, executive editor. *The World of Automobiles* (Londres: Orbis Publishing, 1974), Volume 5, p. 510-4.

### Ligazóns externas

* Profile on Historic Racing
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q971548
* WorldCat
* VIAF: 63997780
* BNF: 110027659
* FAST: 350372
* ISNI: 0000 0000 4187 1241
* LCCN: no95003155
* NKC: ntk2017965218
* NPG: mp151187
* SUDOC: 140349189

 |