**Elisabetta Sirani**, nada en Boloña o 8 de xaneiro de 1638 e finada na mesma cidade o 28 de agosto de 1665, foi unha pintora e impresora barroca italiana que morreu en circunstancias pouco explicadas aos 27 anos. Foi a artista feminina máis famosa nos principios da idade moderna en Boloña e estabeleceu unha academia para outras mulleres artistas.

Traxectoria
-----------

Elisabetta Sirani naceu en Boloña en xaneiro de 1638, primeira dos catro fillos de Margherita e Giovanni Andrea Sirani. Sirani naceu nunha familia de artistas e aprendeu no estudio do seu pai, pintor da escola de Boloña, alumno de Guido Reni e mercador de arte. A súa biografía está incluída no libro *Felsina pittrice: vite de'pittori bolognesi* (*Vidas dos pintores boloñeses*) de Carlo Cesare Malvasia, publicado en 1678. Malvasia era coñecido persoal da familia Sirani e foi que recoñeceu o talento de Elisabetta e persuadiu o seu pai para que a adestrase como artista, a pesar de que iso foi probabelmente por autoengrandecerse. Hai evidencias de que o pai de Sirani non estaba inicialmente inclinado a ensinar a súa filla o estilo da pintura boloñesa. Aínda así adquiriu a técnica e converteuse nunha das pintoras máis recoñecidas da cidade e o seu culto medrou ata considerala a reencarnación feminina de Guido Reni. Segundo algúns eruditos, ela eclipsou tanto o seu pai como as súas dúas irmás, tamén pintoras. Na súa biografía de Sirani, Malvasia enxalza a orixinalidade das súas composicións, o seu estilo de debuxo, a súa maneira rápida de traballar e a súa profesionalidade, contrastándoa coa de Lavinia Fontana, unha pintora boloñesa anterior que describiu como tímida.

Cando arredor de 1654, Giovanni Andrea Sirani quedou incapacitado pola gota Elisabetta comezou a dirixir o obradoiro familiar. Elisabetta Sirani era nese momento o sostén da familia. Entre os pagamentos dos seus alumnos e os encargos de retrratos, podía manter a familia. O seu estudio tiña un éxito incrible, probabelmente debido á atmosfera progresiva de Bologna, onde as mulleres artistas eran aceptadas e celebradas.

### Matrimonio

Elisabetta Sirani nunca casou, a pesar da súa personalidade cariñosa, temperamento animado e os seus modos corteses. Algúns creron, como Malvasia, que o seu pai evitou que a súa filla casase, mais non hai probas diso. Moitas familias italianas do século XVII decidían casar as súas fillas para preservar a súa reputación ou darlles protección. A casa Sirani non tiña necesidade diso e determinou que Elisabetta podería axudar a familia.

### Morte

Elisabetta Sirani morreu de súpeto en agosto de 1665, en Boloña. A súa morte foi considerada sospeitosa e unha criada, Lucia Tolomelli, foi acusada de envelenala e enviada a xuízo. Considerouse sospeitosa porque Tolomelli pedira finalizar o seu servizo poucos días antes da morte de Sirani. Giovanni Andrea Sirani retirou os cargos pouco despois do xuízo. Laura Ragg comenta que Sirani faleceu a "unha idade considerada nova de feito para morte, mais totalmente tarde para matrimonio". Malvasia atribuíu a súa morte ao mal de amores, porque Sirani nunca casou. A causa real da morte posiblemente fose por un ataque de peritonite após unha úlcera péptica. Isto puido ser o resultado da intensa tensión á que tivo que entregarse despois de que recaese sobre ela o mantemento completo da súa casa.

Catafalco de Elisabetta Sirani, 1665
Sirani tivo un elaborado funeral que incluíu un enorme catafalco cunha escultura a tamaño natural da artista (ilustrado na biografía de Malvasia), oracións e música composta na súa honra por prominentes cidadáns de Boloña, e foi enterrada na Basílica de San Domenico, na mesma tumba que o profesor do seu pai, Guido Reni. O funeral público de Sirani foi considerado por algúns, incluíndo Laura Ragg, como unha elexía a Boloña, a cidade na que viu a luz a Sirani, considerada polos seus contemporáneos unha artista precoz e prolífica. Sirani foi descrito por un poeta como o *pincel lamentado.* Malvasia suxire que non foi envelenaba senón que sufriu unha condición que xurdiu espontaneamente no corpo dunha "muller vivaz e animosa, ocultando ata o grao máis alto a súa arela dun marido quizais cobizado mais negado a ela polo seu pai". Un oficial de cidade do seu tempo escribiu que "ela foi chorada por todos. As señoras especialmente as que eloxiaron os seus retratos, non poden soportar a paz sobre o feito. De feito, é unha desgraza grande perder unha artista tan grande dun xeito tan estraño". O ostentoso e elaborado funeral que recibiu reflicte a alta estima que recibiu dos seus contemporáneos e a súa fama internacional.

Obra
----

Aínda que a súa prematura morte limitou a súa carreira a apenas unha década, Sirani deixou unha produción sorprendentemente ampla: 200 pinturas, así como debuxos e diversos gravados.

A amplitude da produción pictórica de Sirani fixo pensar nunha participación masiva de axudantes, xa que as súas irmás Barbara e Anna Maria eran tamén pintoras e tivoo por discípulas máis de doce mulleres que chegaron a exercer profesionalmente. A artista fixo demostracións públicas en resposta a quen cuestionaba a autoría dos seus cadros.

Nos seus debuxos a lapis e tinta, Sirani introducía fortes contrastes de luces. Exemplo diso é *Caín matando a Abel* do castelo de Windsor. Nas súas pinturas, pola contra, foi menos persoal e suavizou o clarescuro con sombras tostadas, máis en consonancia coa escola boloñesa. Polo xeral, as súas composicións son de formato medio e simples en canto a deseño e manteñen un ton agradable e decorativo de indubidable atractivo comercial.

Na cultura popular
------------------

Sirani aparece referenciada na obra de Judy Chicago *The Dinner Party*

En 1994, recibiu o seu nome un cráter do planeta Venus.

A pintura de Sirani *A virxe co neno* de 1663, da colección do Museo Nacional das Mulleres nas Artes de Washington, D.C. foi seleccionada para a serie de selos das vacacións de Nadal do United States Postal Service en outubro de 1994. Foi a primeira obra dunha muller escollida para devandita serie.

O seu cadro *Herodías coa cabeza de Xoán o Bautista* aparece na portada do álbum *None So Vile* do grupo canadense Cryptopsy (1996).

Gallery
-------

* Alegoría da música*Alegoría da música*
* Beatrice Cenci, xeralmente atribuído a Guido Reni, e que inspirou a obra de Percy Shelley The Cenci*Beatrice Cenci*, xeralmente atribuído a Guido Reni, e que inspirou a obra de Percy Shelley *The Cenci*
* Judith coa cabeza de Holofernes*Judith coa cabeza de Holofernes*
* Virxe co neno*Virxe co neno*
* Alegoría da xustiza, a caridade e a prudencia*Alegoría da xustiza, a caridade e a prudencia*
* San Xosé co neno Xesús*San Xosé co neno Xesús*

Notas
-----

1. ↑  Malvasia 1678, Vol II, 453–467.
2. ↑  Modesti, 1-2
3. ↑  Marter, Joan; Barlow, Margaret (2012-01-01). "PARALLEL PERSPECTIVES". *Woman's Art Journal* **33** (2): 2–2. JSTOR 24395282.
4. ↑  An English translation of the 1841 edition is provided in Dabbs, 121-32.
5. ↑  Dabbs, 121.
6. ↑  Malvasia 1678, Vol II, 453 e Dabbs 122.
7. ↑  Modesti, 1.
8. ↑  *Artist Profile: Elisabetta Sirani*.
9. ↑  Ragg, Laura (1907). *Women Artists of Bologna*. Methuen & Co.
10. ↑  Malvasia 1678, Vol II, 479 and Dabbs, 131.
11. ↑  Malvasia 1678, Vol II, 479-80 e Dabbs, 123.
12. ↑  Moedsti, 1
13. ↑  Malvasia 1678, Vol II, 463. Malvasia also reproduces a number of the orations throughout his text.
14. ↑  "The Dinner Party". *Brooklyn Museum*. Consultado o 8 de marzo de 2015.
15. ↑  "Sirani". *Gazetteer of Planetary Nomenclature*. International Astronomical Union (IAU) Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). Consultado o 8 de marzo de 2015.
16. ↑  "Christmas Holiday Stamps". *United States Postal Service: Our History*. United States Postal Service. Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 8 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Elisabetta Sirani Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Artist Profile: Elisabetta Sirani'Arquivado 06 de novembro de 2018 en Wayback Machine.'. National Museum of Women in the Arts.*
* Bohn, Babette. "Elisabetta Sirani and drawing practices in early modern Bologna," *Master Drawings*, vol. 42, no. 3 (Autumn 2004): 207–236.
* Frick, Carole Collier et al. *Italian Women Artists: From Renaissance to Baroque*. Nova York: Rizzoli, 2007. Catálogo dunha exhibición no National Museum of Women in the Arts, Washington, D.C. ISBN 9788876249198
* Dabbs, Julia K. *Life Stories of Women Artists, 1550-1800: An Anthology*. Burlington, VT: Ashgate, 2009, 121–132. ISBN 9780754654315
* Malvasia, Carlo Cesare. "Di Gio. Andrea Sirani e di Elisabetta sua figlivola", *Felsina pittrice, vité de pittori bolognesi* (2 vols, Bologna, 1678), vol. II, 453–487. Digital Edition: .
* Modesti, Adelina. *Elisabetta Sirani 'Virtuosa' Women's Cultural Production in Early Modern Bologna*. Turnhout, Belgium: Brepols, 2014. ISBN 9782503535845
* Ottavio Mazzoni Toselli, *Di Elisabetta Sirani pittrice bolognese e del supposto veneficio onde credesi morta nell’ anno XXVII di sua età*. Bologna, 1833.
* Laura M. Ragg. *The Women Artists of Bologna*. Londres, 1907, 229–308.
* Germaine Greer, *The Obstacle Race: The Fortunes of Women Painters and Their Work*. Londres, 1979, 218–220.
* Babette Bohn, "The Antique Heroines of Elisabetta Sirani," *Renaissance Studies*, vol. 16, no. 1 (marzo de 2002): 52-79.
* Babette Bohn, "Female self-portraiture in early modern Bologna", *Renaissance Studies*, vol. 18, no. 2 (xuño de 2004): 239–286.
* Jadranka Bentini e Vera Fortunati Pietrantonio. *Elisabetta Sirani. Pittrice eroina, 1638-1665*. Bologna: Editrice Compositori, 2004. ISBN 8877944668
* Adelina Modesti. *Elisabetta Sirani: una virtuosa del Seicento bolognese*. Bologna: Editrice Compositori, 2004. ISBN 8877944455.
* Whitney Chadwick. *Women, Art, and Society*. Londres, 2012. ISBN 978-0500204054.

* Portal:Italia
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271475
* WorldCat
* VIAF: 39620197
* AGORHA: 1789
* BAV: ADV10680292
* BMT: 46357
* BNE: XX1732582
* BNF: 145685244
* CERL: cnp01380528
* DBI: ID
* DeutscheBio: 129354732
* Europeana: ID
* FAST: 386027
* FemBio: 25408
* GND: 129354732
* ICCU: UBOV499818
* Isidore: sirani\_elisabetta
* ISNI: 0000 0000 6631 226X
* KulturNav: ID
* LCCN: n97004180
* MdP: ID
* NKC: xx0195881
* openMLOL: 129329
* Pinakothek: elisabetta-sirani
* RKD: 72850
* SAAM: 17968
* SUDOC: 083897224
* Treccani: elisabetta-sirani
* ULAN: 500015596

 |