recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O ***Chronicon Compostellanum*** ou, en galego, *Cronicón compostelán* é unha crónica narrativa en latín medieval sobre a historia da Península Ibérica, desde o asentamento dos visigodos no século V até a morte de Urraca de León o 8 de marzo de 1126. Probablemente foi escrita pouco despois daquela data, e seguramente en Galiza.

Contido
-------

Comprende a historia do reino visigodo así como unha lista de reis ovetenses (aínda que en realidade non todos tiveron a súa sede en Oviedo) *Laterculum regum ovetensium* («Lista dos reis de Oviedo»), e que comeza con Paio de Asturias até Afonso II, escrita cara ao 791, e tamén incorporada no *Chronicon Iriense* e no *Annales Portugalenses veteres*. Tamén no século XI, posiblemente en Sahagún ou na cidade de León, redactouse a *Historia Silense* (1109–18), polo que o *Chronicon Compostellanum* é a segunda fonte máis antiga que chegou á actualidade. A causa da morte de Urraca (traballando co fillo do seu amante, Pedro González de Lara) aparece no *Chronicon*.

Foi editado por vez primeira en 1767 por Enrique Flórez, quen describiu así o texto:

> 
> 
> *Este documento fue escrito en unas copias de la* Historia Compostelana*, que tuve al tiempo de publicar aquella Historia, y por esto le doy nombre de* Chronicon*, tomado de uno de aquellos Codices, porque tampoco está en todos, pues no es obra de sus Autores, sino de algun posterior, y nada afecto a la Reyna D. Urraca, madre de D. Alfonso VII. Su copia salió muy errada en los números del principio: pero tiene muchas individualidades acerca de los hijos de D. Fernando I. por lo que, y habiéndole ya citado en otras partes, le damos con los otros.*
> 
>

Notas
-----

1. ↑  28ª nota preliminar ao apéndice de documentos latinos no volume vinte e trés de *España Sagrada*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Flórez, E. (ed.): "Chronicon ex Historiæ Compostellanæ Codice. Nunc primum editum". en *España Sagrada*, XX (1765), 608–13, e XXIII (1767), 325–28. Madrid.
* Emma Falque Reyfalque Rey, E. (ed.): "Chronicon Compostellanum", *Habis*, 14 (1983): 73–83.
* Martin, T.: «Hacia una clarificación del infantazgo en tiempos de la reina Urraca y su hija la infanta Sancha (ca. 1107–1159)», en *e-Spania*, 5 de xuño de 2008 *(en castelán)*.
* Martínez Díez, G.: *El condado de Castilla, 711–1038: La historia frente a la leyenda*. Marcial Pons Historia, 2005. p. 756.
* Reilly, B.F.: *The Kingdom of León-Castilla under King Alfonso VI, 1065–1109*, Princeton: Princeton University Press. 1988.
Para o municipio estadounidense véxase: Butte, Montana.
Butte en Monument Valley, Arizona.
Un ***butte*** é un termo usado nos Estados Unidos e o Canadá para designar un outeiro prominente alto illado, de ladeiras ben pronunciadas e cun pequeno cumio plano. Os *buttes* encóntranse por todo o oeste dos Estados Unidos. Só se encontran máis raramente por Europa.

A verba, proveniente do francés, pasou a ser de uso común na xeoloxía, e pode chamarse tamén cerro testemuña, ou denominarse con outros nomes, menos precisos, como outeiro. Os *buttes* son similares ás mesas, pero de menor tamaño.

Os *buttes* fórmanse pola erosión de estratos practicamente horizontais de rochas duras. Non deben confundirse cos "pescozos volcánicos".

Nos Estados Unidos hai varios condados e cidades que levan o nome de *butte*, como Butte en Montana, Butte en Alasca ou Butte, en Nebraska. Un *butte*, chamado Chimney Rock, aparece na moeda estatal de Nebraska.

Galería de imaxes
-----------------

* Butte de Merrick, en Monument Valley, Utah
* Butte, preto de Sedona, Arizona
* Signal Butte, preto de Big Spring, Texas

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mesa

### Ligazóns externas

* Science Clarified. Mesa and butte *(en inglés)* Consulatada o 13/3/2012.
| Arutua |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal | Rautini |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | 725 hab. |
| Superficie | 14 km² |
| Superficie lagoa | 484 km² |
| Nº de illas | 51 |
| Coordenadas | 15°14′S 146°37′O﻿ / ﻿-15.233, -146.617 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Arutua** é un atol das Tuamotu na Polinesia Francesa. Está situado ao noroeste do arquipélago, a 406 km ao nordés de Tahití e a 40 km ao sueste de Rangiroa.

Xeografía
---------

É un atol de forma case circular cun diámetro de 29 km. A superficie total é de 572 km²;, dos cales 84 kmp²; son de terra. A ampla lagoa interior ten un illote no medio e moitas piscifactorías e granxas de cultivo de perlas. Só existe un paso practicable para barcas pequenas na entrada da vila principal, Rautini, que foi totalmente reconstruída logo dos ciclóns do ano 1983. Ten unha pista de aterraxe nun illote a unha hora de traxecto en barca. A poboación total é de 654 habitantes no censo de 2002. A illa produce copra, perlas e nácara. Os habitantes seguen os antigos costumes e o atol proporcionou algúns dos mellores músicos das illas.

Historia
--------

Arutua quere dicir «onda de alta mar». Tamén se coñeceu como Rurik, nome do barco do ruso Otto von Kotzebue que chegou en 1816. Foi descuberto polo neerlandés Jakob Roggeveen en 1722.

Comuna de Arutua
----------------

Arutua é a capital de comuna das **illas Palliser** formadas, ademais, por Kaukura e Apataki. En total tiñan 1.436 habitantes no censo de 2002. O nome de Palliser é de James Cook, do 1774, que honoraba así ao seu protector sir Hugh Palliser.

### Kaukura

Kaukura é un atol ovalado de 50 km de longo e 14 km de ancho. O escollo só está roto por un paso ao interior. A lagoa é pouco profunda con 65 illotes no medio. A vila principal é Raitahiti, ao noroeste, cun aeródromo ao norte. Os 353 habitantes viven principalmente da pesca e provén o mercado de Tahití.

### Apataki

Apataki é un atol que se atopa a 19 km ao sueste de Arutua. Ten unhas dimensións de 64 km de longo e 47 km de largo. A vila principal é Niutahi, cun aeródromo cerca. Os 429 habitantes viven da produción de perlas, da pesca e do cultivo de copra e nono. Outro nome histórico do atol é Hagenmeister.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q370525
* GEC: 0511323
* GeoNames: 4034633

 |
| Anuanuraro |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado |
| Superficie | 2´2 km² |
| Superficie lagoa | 11 km² |
| Nº de illas |  |
| Coordenadas | 20°26′S 143°33′O﻿ / ﻿-20.433, -143.550Coordenadas: 20°26′S 143°33′O﻿ / ﻿-20.433, -143.550 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Anuanuraro** é un atol situado en Tuamotu na Polinesia francesa no subgrupo de Illas do Duque de Gloucester

Xeografía
---------

Anuanuraro é un atol rectangular de 5,3 quilómetros de longo e 3,2 quilómetros no seu punto máis ancho a 2,2 km² de superficie terrestre e unha lagoa de 11 km². Atópase a 29 km ao sueste da Anuanurunga, o atol máis próximo, e administrativamente da Comuna de Hao.

Historia
--------

A primeira notificación do atol foi feita por Philip Carteret en 1767. O atol pertenceu ó comerciante de perlas Robert Wan que construíu unha pequena pista de aterraxe en 1982. Foi comprado polo goberno da Polinesia francesa en 2002.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1814524
* GEC: 0511319
* GeoNames: 4034683

 |
Coordenadas: 21°27′44″S 39°45′03″L﻿ / ﻿-21.46222, -39.75083

| Bassas da India |
| --- |
|  |
|  |
| Datos |
| País | Francia |
| Illa principal |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado |
| Superficie | 0,2 km² |
| Superficie lagoa | 79,8 km² |
| Nº de illas | 10 |
| Coordenadas | 21°30′S 39°50′L﻿ / ﻿-21.500, -39.833 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
|  |
|

**Bassas da India** é un atol deshabitado de 0,2 km² de superficie, o que o constitúe na porción de terra máis pequena rodeada por auga. Forma parte do grupo das illas dispersas do Océano Índico. Ecoloxicamente, pertence á ecorrexión denominada matogueira xerófila das illas Europa e Bassas da India.

Historia
--------

Bassas da India avistouse por primeira vez por exploradores portugués no século XVI. Primeiro foi chamado *'Baixo da Judia'*. "Judía" era o nome dun barco portugués que encallou neste arrecife. Este barco chamábase "judía", xa que o seu propietario era un comerciante xudeu de Portugal. O nome converteuse en **Bassas da India**, debido a erros de transcrición dos cartógrafos.

Tamén foi descuberto polo *Europa* en 1774, de aí o nome de "the Europa Rocks". En 1897 converteuse nunha posesión francesa.

Desde o decreto do 3 de xaneiro de 2005, as illas dispersas e polo tanto Bassas da India están baixo a autoridade do administrador superior das Terras austrais e antárticas francesas con base en Saint-Pierre (Reunión). Considerado como un dominio privado do estado, non forma parte da Unión Europea.

Madagascar reclama a soberanía sobre Bassas da India. A cuestión é económica e marítima, pois a pesar do pequeno tamaño do atol, a zona económica exclusiva é extensa con 123.700 km² de superficie.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220601
* GeoNames: 936202
* OSM: 6077490
* TGN: 7000163

 |
O **Club Voleibol Tenerife** é un equipo de voleibol feminino da cidade de Santa Cruz de Tenerife, Illas Canarias (España). Actualmente compite baixo o nome de **Fígaro Peluqueros Tenerife**, aínda que no pasado competiu na localidade veciña de San Cristóbal de la Laguna. É o club máis laureado do estado español incluíndo as categorías masculina e feminina.

Historia
--------

O club foi fundado en agosto de 1981 polo seu presidente Quico Cabrera co apoio de **Alpine**, e dende aquela competiu cos nomes de **Afelsa**, **Seur**, **Los Compadres**, **Airtel**, **Spar**, **TuBillete.com** e **Construcciones Marichal**. Dende a súa fundación, o club tardou tres anos en ascender á División de Honra, aínda que descendeu nesa mesma tempada (1985-86), recuperando a máxima categoría ao ano seguinte. Dende este último ascenso e ata a actualidade mantívose na máxima categoría. Logo de dezasete anos consecutivos disputando competicións europeas, na tempada 2003-04 conseguiu o máximo título continental, a Indesit Champions League, converténdose no primeiro e único equipo español en conseguir este título. No referente ás competicións españolas, o Tenerife foi o gran dominador do voleibol español na última década, na que conseguiu seis dobretes (Liga e Copa) consecutivos. A mellor tempada do club foi a 2003-04, tempada na que conseguiu catro títulos: Liga, Copa, Supercopa e Champions League.

Participou en cinco ocasións na *Final Four* da Indesit Champions League, organizando a fase final nas edicións do 2004 e 2005, disputándose no Pavillón Insular Santiago Martín de San Cristóbal de la Laguna, Tenerife. Así, no 2004, no seu propio pavillón, puido proclamarse campión da máxima competición europea de clubs; en 1999 quedara cuarto, e no 2001 e 2005 conseguiu a terceira posición. A última participación nunha final europea do equipo tinerfeño produciuse no 2007, en Zürich, onde finalizou no terceiro lugar tras vencer na final de consolación ao equipo local, o Voléro Zürich. Foi esta tempada 2006-07 a peor da última década, xa que o equipo tan só logrou engadir ao terceiro posto europeo o subcampionato de Liga fronte ao recentemente creado Grupo 2002 Murcia.

Dende o seu regreso definitivo á División de Honra en 1987, o Club Voleibol Tenerife conseguiu dez títulos de Liga: 1992, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2005 e 2006. Tamén se proclamou once veces campión de Copa: 1991, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 e 2006. E finalmente conseguiu seis Supercopas en 1992, 2002, 2003, 2004, 2005 e 2008.

Palmarés
--------

* **10 Superligas:** 1992, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2004, 2005 e 2006.
* **11 Copas da Raíña:** 1991, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 e 2006.
* **6 Supercopas de España:** 1992, 2002, 2003, 2004, 2005 e 2008.
* **1 Indesit Champions League:** 2004

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Club Voleibol Aguere

### Ligazóns externas

* Web oficial do club
* Real Federación Española de Voleibol - Superliga Femenina
* Federación Canaria de VoleibolArquivado 02 de febreiro de 2011 en Wayback Machine.
Coordenadas: 43°03′11″N 9°17′56″O﻿ / ﻿43.05305556, -9.29888889

Cabo Touriñán.
O **cabo Touriñán** é o punto máis occidental de Galicia, e da España peninsular. Sitúase no concello de Muxía, na provincia da Coruña.

Características
---------------

O cabo é unha pequena península que se introduce no mar preto de 1 km, tendo na súa parte máis estreita un istmo de centenar e medio de metros de ancho, entre os coídos de Balal e de Cuño. A altitude máxima son 93 metros sobre o nivel do mar. A estrutura xeolóxica é granítica. A erosión da rocha propiciou a formación de depósitos de cantos rodados, coñecidos como coídos e formacións de penedías que forman barras pétreas (laxes) que a marea cobre ou deixa ao descuberto, formándose algún illote como A Ínsua ou O Castelo, na cara oeste do cabo. A punta occidental do cabo, denominado Os Buxeirados, ofrece unha serie de laxes que penetran no mar uns 300 ou 400 metros, coñecidos como A Laxe de Buxeirados ou Baixos de Buxeirados, moi perigosa para a navegación, onde se teñen rexistrados algúns graves naufraxios de que hai constatación documental.
Dado o agreste da paraxe, a vexetación está basicamente formada por queiroas e toxos.

Na parte norte aséntase o faro vello (inaugurado o 15 de decembro de 1898) e o novo (inaugurado en 1981). A súa luz, situada a 61 metros de altitude, acada os 37 km.

A denominación procede da próxima parroquia de Touriñán, á cal pertence o cabo, e que debe remontar a un posesor de nome latino, que debemos supor fose un *Taurinius* ou ben *Taurinianus*, a través do xenitivo *(vila) Tauriniani*. Así o considerou, por exemplo, Frei Martín Sarmiento na súa *Obra de 660 pliegos*:

> 
> 
> *He sospechado que en la voz Touriñán se conserva una sombra de que allí estuvieron las Aras Sestianas. El 'au' latino pasa a 'ou' gallego. Deauro, mauro, pauco, tauro, dice ouro, mouro, pouco, touro. Así, el nombre Touriñán de hoy se formó de un latín 'Tauriniano'. Nótese que el año 727 de Roma, eran cónsules romanos Augusto y Statilio Taurus, siendo esos dos los primeros próceres del Imperio romano, era natural que dedicando Sestio Apuleyo tres Aras a Augusto, quisiese que el promontorio en donde se erigían se llamase en honor de Tauro, colega de Augusto en el consulado, taurino, tauriano o tauriniano, de donde quedó hasta hoy el nombre Touriñán. Esto era común*.
> 
>

Galería de imaxes
-----------------

* Illa do Castelo.Illa do Castelo.
* Onda rompendo nas rochas do cabo Touriñán.Onda rompendo nas rochas do cabo Touriñán.
* Sinal informativo sobre o faro.Sinal informativo sobre o faro.
* Cabo Touriñán.Cabo Touriñán.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cabo Touriñán Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Baña Heim, José, *Viaje a la Costa de la Muerte, con la historia y anecdotario de sus naufragios*. s.l.(impresa en Mesoiro, A Coruña), DL. 1980, 4ª edición - ISBN 8440400285

### Outros artigos

* Faro de cabo Touriñán
* Camiño dos Faros
O **Club Patín Tenerife** foi un club de hóckey a patíns da cidade de Santa Cruz de Tenerife. Fundado en 1970 e desaparecido no 2011 por motivos económicos.

En 2008 proclamouse campión da Copa CERS ao derrotar na final ao Hockey Valdagno nos penaltis.

Historia
--------

O club foi fundado en 1970 co nome Patín Tenerife La Salle, nun proxecto encabezado por Antonio Miguel Gómez Hernández. Na tempada 1981-82 competiu por primeira vez na División de Honra, mais só duraría un ano na máxima competición do hóckey a patíns español. O seu retorno á OK Liga chegou na tempada 1997-98.

En competicións europeas, na tempada 2007-08 gañou a Copa CERS, e na tempada 2008-09 debutou na Copa de Europa.

O 16 de agosto do 2011 o club anunciaba mediante un comunicado na súa páxina web que renunciaba a competir na 1ª División Estatal (categoría á cal descendera ao final da tempada 2010-11) a causa das dificultades para completar un presuposto de garantías para competir na segunda categoría do hóckey a patíns español, este feito supuxo a desaparición do club canario logo de 41 anos nos que se converteu no máximo expoñente deportivo da illa.

Palmarés
--------

* **1 Copa CERS** (2007-08)

Notas
-----

1. ↑  "Tenerife es queda sense hoquei patins 41 anys després (okcat.cat)". Arquivado dende o orixinal o 11 de novembro de 2011. Consultado o 17 de agosto de 2011.
2. ↑  "El Tenerife renuncia a jugar en Primera (solohockey.net)". Arquivado dende o orixinal o 02 de febreiro de 2016. Consultado o 17 de agosto de 2011.
3. ↑  "Comunicado na web oficial do club". Arquivado dende o orixinal o 27 de febreiro de 2010. Consultado o 01 de febreiro de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey a patíns*** |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Begoña Fernández.
**Begoña Fernández Molinos**, nada en Vigo o 22 de marzo de 1980, é unha xogadora de balonmán galega, que xoga na posición de pivote.

Traxectoria
-----------

Despois de comezar xogando ao balonmán no Balonmán Ría de Vigo e no Balonmán O Porriño, ficha polo Milar l'Eliana de València en 1998. En 2002 pasa a xogar na SD Itxako de Lizarra, co que consegue ser subcampioa da copa da EHF. En 2005 marcha ao Elda Prestigio de Elda e en 2008 volta ao club navarro do Itxako.

Internacionalmente, representou a España en diversas ocasións, e en 2008 obtivo a medalla de prata nos campionatos de Europa, onde ademais foi escollida mellor pivote do campionato.

En 2012 participou nos Xogos Olímpicos de Verán coa selección feminina de España, clasificándose para semifinais, onde foron derrotadas por Montenegro, aínda que conseguirían a medalla de bronce, ao imporse ao conxunto de Corea do Sur por 29-31 no partido polo terceiro posto.

Recoñecementos
--------------

En 2013 recibiu o Premio á "Mellor deportista" da Asociación de Mulleres Deportistas Galegas (MUDEGA) no marco da II Gala do Deporte Feminino Galego.

Notas
-----

1. ↑  *Imparable Begoña Fernández*, *La Voz de Galicia*, 30 de decembro de 2009 *(en castelán)*.
2. ↑  «É unha gran recompensa tras abandonar Galicia moi nova», entrevista en *La Voz de Galicia*, 14 de decembro de 2008.
3. ↑  Resultados oficiais da competición de balonmán feminino. Páxina web oficial dos Xogos Olímpicos de 2012. *(en inglés)*.
4. ↑  "Ames acolle a II Gala do deporte feminino galego". *www.elcorreogallego.es* (en castelán). Consultado o 2021-02-20.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Galegos nos Xogos Olímpicos de 2012

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q580191
* EHF: 506654
* OCID: begona-fernandez-molinos
* Sports Reference: begona-fernandez-1

 |
Bóveda de aresta, sobre piares.
A **bóveda de aresta** é o elemento arquitectónico abovedado que se emprega para cubrir espazos cuadrangulares; resulta da intersección de dúas bóvedas de canón, que se cruzan de xeito perpendicular.

Historia e características
--------------------------

Fórmase por dúas superficies semicilíndricas ortogonais cuxas liñas de intersección, ou arestas, son arcos de elipse que se cruzan no vértice superior.

Os enxeñeiros e arquitectos romanos espallárona polo Imperio utilizándoa como alternativa aos sistemas alintelados e as cubertas planas para espazos pequenos.

Mantida durante a alta idade media pola súa facilidade de construción, convértese nun dos sistemas máis estendidos da arte románica. Salvo notables excepcións -Santa Madalena de Vezelay, no Camiño francés de peregrinación a Santiago- o seu desenvolvemento circunscríbese ás naves laterais e ás cubertas da tribuna. As grandes igrexas de peregrinación a Santiago como a de Santa Fe de Conques, San Martiño de Tours, San Sernin de Tolosa ou a propia Igrexa catedral de Santiago de Compostela son excelentes exemplos do seu desenvolvemento técnico.

Abandonada pola bóveda de crucería no Gótico, recupérase con nova forza e brío construtivo no Renacemento, sobre todo no Quattrocento italiano onde Brunelleschi é firme defensor das súas posibilidades construtivas e decorativas. O Barroco compatibilízaa con outras cubricións ata que a modernidade e as súas novas solucións arquitectónicas relégana ao carácter de solución artesanal tradicional.

Bóveda de aresta nervada
------------------------

Unha **bóveda de aresta nervada** é a bóveda de aresta que ten nervios ou arcos de reforzo nos puntos de intersección das dúas bóvedas.

### Imaxes

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Bóveda de aresta vista dende abaixo. En letra grosa *Arris* (**Aresta** en inglés) | Bóveda de aresta vista dende arriba. | Bóveda de aresta. |

Notas
-----

1. ↑  *Gran dicionario Xerais da lingua galega*, Vigo, Xerais, 2009
2. ↑  Proposta de definición do Servizo de Normalización Lingüística da USC

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bóveda (arquitectura)
* Bóveda de cruzaría

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14089752
* AAT: 300001347
* EBID: ID
* MAG: 180730796

 |
5 céntimos ou "cadela". O "can" (10 céntimos) tiña o anverso e o reverso iguais, e cambia só o valor facial e o seu tamaño.
A **cadela**, **pataca**, **mota pequena** ou ***perrachica*** era o nome coloquial co que se denominaba a moeda española de 5 céntimos de peseta, que se comezou a emitir en cobre en 1878 e acabou por ser de aluminio en tempos de Francisco Franco.

O nome déuselle en alusión ao león que aparecía no reverso, que a xente deu en confundir cun can, seguramente cun afán sarcástico.

Así mesmo, chamábaselle can á moeda de iguais motivos no anverso e no reverso co dobre de peso, tamaño e valor (10 céntimos).

Notas
-----

1. ↑  Entrada "can" no DRAG e no Portal das Palabras.
2. ↑  Pita Fernández, Ricardo Luís. "Denominacións de moedas: can/cadela". En *Numismática Galega. A moeda en Galicia e Galicia na moeda*. Santiago de Compostela, 1999 [ISBN 84-605-9958-2]

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Can (moeda)
* Peseta

### Ligazóns externas

* «Adiós peseta». *Fábrica Nacional da Moneda.* p. 9.
Buxía
Buxía.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Buxía (homónimos).
Unha **buxía** é un dispositivo que ao serlle aplicada unha grande diferenza de potencial (da orde dos 20 mil Volts) produce unha faísca, que provoca a inflamación dunha mestura combustíbel nun motor a explosión.

Funcionamento
-------------

Ao circular corrente pola bobina de acendido (unha especie de autotransformador) prodúcese unha diferenza de potencial de varios miles de voltios entre os eléctrodos, até que se chega ao punto en que se rompe a rixidez dieléctrica dos gases na cámara de combustión e se produce unha faísca. Esta descarga eléctrica acende os gases e dá comezo á combustión.

Buxía, Museum Autovision, Altlußheim
Buxía, Museum Autovision, Altlußheim

| * v
* c
* e
Compoñentes do automóbil: Motor |
| --- |
| Cabeza | Xunta da cabeza ·  Cilindro ·  Inxector ·  Válvula ·  Balancín ·  Buxía ·  Colector |
| Bloque e Cárter | Veo de manivelas ·  Pistón ·  Distribuidor ·  Árbore de levas ·  Volante |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193340
* BNCF: 54302
* EBID: ID
* GND: 4191081-3
* JSTOR: spark-plugs
* LCCN: sh85126315
* MAG: 164205550
* NKC: ph597215

 |
| Búfalo de Mindoro |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| CríticoCrítico |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Familia: | Bovidae |
| Subfamilia: | Bovinae |
| Xénero: | *Bubalus* |
| Especie: | ***B. mindorensis***Heude, 1888 |

 |
| Área de distribución de Bubalus mindorensis.Área de distribución de *Bubalus mindorensis*.Área de distribución de *Bubalus mindorensis*. |

Un peso filipino de 1985 co búfalo de Mindoro (*Anoa mindorensis*)
O **búfalo anano de Mindoro** (***Bubalus mindorensis***) é unha especie de bóvido de tamaño pequeno que vive unicamente na illa de Mindoro, en Filipinas. Na illa atópase tamén o seu parente o búfalo indio, do que este se diferencia sobre todo polo seu tamaño moito menor. Tamén é máis peludo, de cornos máis curtos e coa cara de cor máis clara que o resto do corpo que o seu parente. Non se coñecen subespecies.

No pasado podía encontrarse tamén na illa de Luzón, pero a caza e destrución do seu hábitat minguou a súa poboación a unhas poucas cabezas en certas chairas herbáceas de Mindoro. A especie, polo tanto, corre un grave perigo de extinción. Na actualidade é unha especie protexida e considérase un símbolo das illas Filipinas. Mesmo figurou nas moedas dun peso que se acuñaron entre 1980 e os primeiros anos 1990.

Notas
-----

1. ↑  Hedges, S. Duckworth, J.W. Huffman, B. de Leon, J. Custodio, C. & Gonzales, J. (2013). "{{{taxon}}}". *Lista Vermella de especies ameazadas.* (en inglés). Unión Internacional para a Conservación da Natureza.
2. ↑  Wilson, D.E.; Reeder, D.M. eds. (2005). *Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0. OCLC 62265494.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Búfalo anano de Mindoro*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Búfalo anano de Mindoro*** |
O **Bölkow Bo 103** foi un helicóptero experimental ultralixeiro que voou por vez primeira en 1961. Deseñouse para tarefas de recoñecemento e control de mando por Bölkow Entwicklungen KG como parte dunha orde de investigación do Ministerio de Defensa de Alemaña Occidental.

Aínda que as mecánicas do aparello estaban baseadas no Bo 102 de adestramento cativo, o Bo 103 era capaz de voar de xeito totalmente independente. A súa configuración era absolutamente minimalista, consistindo en nada máis que unha estrutura tubular á que se uniron os compoñentes dinámicos e o asento do piloto, aínda que finalmente engadíuselle unha pequena cabina de plástico reforzado con fibra de vidro. A aeronave retivo o único rotor de plástico reforzado do Bo 102, e desmostrou que isto era axeitado para o voo real. Só se fabricou un prototipo e os traballos paráronse en 1962 debido á falta de interese por pate das forzas armadas alemás. O prototipo está conservado no Hubschraubermuseum Bückeburg.

Notas
-----

1. ↑  "EADS N.V. - Bölkow Bo 103". *web.archive.org*. 2007-09-29. Archived from the original on 29 de setembro de 2007. Consultado o 2022-04-20.
2. ↑  "Single Rotor Helicopters". *www.hubschraubermuseum.de*. Consultado o 2022-04-20.
Tanto a representación de *O Incerto Señor Don Hamlet, Príncipe de Dinamarca* (1958) como as obras dramáticas xurdidas pinga a pinga na década de 1950, valeron de antecedentes para a creación do **Certame de Teatro do Miño**, celebrado en Lugo no ano 1960. A el concorreron un número significativo de obras, entre as cales o xurado seleccionou as seguintes:

* *A Noite Vai como un Río*, de Álvaro Cunqueiro.
* *Nicolás Flamel*, de Daniel Cortezón.
* *A Volta de Ulises*, de Xosé Luís Franco Grande.
* *O Auto do Labrego*, de Manuel María.
* *Orestes*, de Arcadio López-Casanova.
* *Os Homes Poden ser Deuses*, de Juan María Gallego.

Precisamente un dos membros do xurado, Ricardo Carvalho Calero, narra en 1982 o proceso de selección das obras nun artigo de prensa (o cal foi incluído en Ricardo Carvalho Calero (2000): *Escritos sobre Teatro*, A Coruña: Biblioteca-Arquivo "Francisco Pillado Mayor" da Universidade da Coruña). En dito artigo, Carvalho sinala un trazo cumún a todas as obras escollidas: tratábase dun teatro evasivo e elitista, acorde co Teatro de Cámara.

Tamén clasificou Ricardo Carvalho Calero nese mesmo traballo as obras arriba refenciadas, as cales se poderían dividir en tres grupos:

* **Obras simbolistas**: as cales serían *A Noite Vai como un Río*, de Álvaro Cunqueiro; e *Nicolás Flamel*, de Daniel Cortezón).
* **Primeiras mostras no teatro galego da *fabula palliata***, sendo estas: *A Volta de Ulises*, de Xosé Luís Franco Grande; *Orestes*, de Arcadio López-Casanova e *Os Homes Poden ser Deuses*, de Juan María Gallego.
* **Concepción tradicional do teatro galego como dramática de tema rural**: *O Auto do Labrego*, de Manuel María.

O Certame do Miño contou cunha única edición, mais a súa importancia é incuestiónabel. Sendo un produto da recuperación cultural (agromada en Galiza na década de 1960), valeu para que aparecesen novos autores, e achou continuidade nos Premios de Teatro Castelao (1963-1965).
O **berilo** (do grego Βήρυλλος *beryllos*, aludindo á cor azul verdosa da augamariña) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Be3Al2(Si6O18)** (contén un 15% de BeO, un 20% de Al2O3 e un 65% de SiO2).

Aspecto
-------

O berilo preséntase en forma de cristais hexagonais tabulares. Estes cristais hexagonais poden chegar a medir varios metros de lonxitude, mais os exemplares máis puros son os de tamaño máis reducido.

### Variedades do berilo

Segundo sexa a súa coloración podemos diferenciar entre:

* **Augamariña**, de cor azul verdosa.
* **Bixbito**, de cor vermella.
* **Esmeralda**, de cor verde.
* **Goshenita**, é o berilo incoloro e puro.
* **Heliodoro**, de cor amarela.
* **Morganita**, de cor rosa.

Case tódalas variedades de berilo son consideradas pedras preciosas.

* EsmeraldaEsmeralda
* GoshenitaGoshenita

Lugares onde se atopa
---------------------

É frecuente atopar berilos nas rochas de orixe pegmatítico e en filóns hidrotermais de calcita (como as esmeraldas de Colombia).

Os xacementos máis importantes do mundo son os de Austria, Alemaña e Irlanda (en Europa) e Madagascar (en África, cos seus famosos depósitos de morganita). Podemos atopar berilo, aínda que de moita menor calidade, no Monte Pedroso (Santiago de Compostela) e en Monterrei (Ourense).

Usos do berilo
--------------

O berilo utilízase para extraer berilio.

As variedades esmeralda e augamariña son as máis utilizadas como pedras preciosas.

Outros silicatos
----------------

Outros silicatos importantes son o cuarzo, o feldespato, a mica e a olivina, entre outros.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *berilo*.
2. ↑  "berilo". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103480
* AAT: 300011072
* BNCF: 30891
* BNF: 12367213s
* BRE: 1860184
* GND: 4144822-4
* JSTOR: beryl
* LCCN: sh85013402
* Mindat: 819

 |
**Óscar Benito Portela Fernández**, nado en Taibó (Sada) en 1975, é un enxeñeiro e político galego de Anova.

Traxectoria
-----------

Enxeñeiro técnico agrícola pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi o secretario do alcalde de Sada, o nacionalista Abel López Soto, entre 2008 e 2011.

Benito Portela, Marta Lois, Antón Sánchez García, María García Gómez, Xulio Ferreiro e Martiño Noriega en 2022.
Nas eleccións municipais de 2015 encabezou a candidatura de Sadamaioría á alcaldía de Sada e foi elixido alcalde co apoio de PSdeG-PSOE, BNG e o Partido Demócrata Sada Popular do exalcalde Ramón Rodríguez Ares. Nas municipais de 2019 acadou de novo a alcaldía, sendo a forza máis votada e establecendo un pacto de goberno co BNG e Alternativa dos Veciños. En novembro de 2022, trala ruptura do pacto cos concelleiros de Alternativa, foi desaloxado da alcaldía por unha moción de censura apoiado por concelleiros tránsfugas de Alternativa, PPdeG e PSdeG e encabezada pola anterior candidata de AV María Nogareda. Finalmente recuperou a alcaldía tralas municipais de 2023, nas cales logrou de novo se-la forza máis votada e subiu 1 concelleiro, e recibiu o apoio do único edil do BNG, sen chegar os demais grupos a un acordo alternativo.

Notas
-----

1. ↑  Benito Portela. Candidato de Sadamaioría
2. ↑  Portela tiende la mano a PSOE y BNG para formar un "gobierno plural y progresista"
3. ↑  Concello de Sada na FEGAMP
4. ↑
5. ↑  Benito Portela recupera la Alcaldía de Sada con el reto de conformar un "goberno plural e progresista"

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Benito Portela Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Sada

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ernesto Anido Varela** |  **Alcalde de Sada** 2015 - 2022 | Sucesor:**María Nogareda** |
| Predecesor:**María Nogareda** |  **Alcalde de Sada** 2023 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |
Un **Certificado Dixital** é un documento dixital mediante o cal un terceiro confiable (unha autoridade de certificación) garante a vinculación entre a identidade dun suxeito ou entidade e a súa clave pública.

Aínda que existen variados formatos para **certificados dixitais**, os máis comunmente empregados réxense polo estándar UIT-T X.509. O **certificado** contén usualmente o nome da entidade certificada, número de serie, data de expiración, unha copia da clave pública do titular do certificado (utilizada para a verificación da súa firma dixital) e a firma dixital da autoridade emisora do certificado de forma que o receptor poida verificar que esta última estableceu realmente a asociación.

Formato de certificado dixital
------------------------------

Un certificado emitido por unha entidade de certificación autorizada, ademais de estar asinado dixitalmente por esta, debe conter polo menos o seguinte:

* Nome, dirección e domicilio do subscritor.
* Identificación do subscritor nomeado no certificado.
* O nome, a dirección e o lugar onde realiza actividades a entidade de certificación.
* A clave pública do usuario.
* A metodoloxía para verificar a firma dixital do subscritor imposta na mensaxe de datos.
* O número de serie do certificado.
* Data de emisión e expiración do certificado.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Algunhas autoridades de certificación
* PKI
* Firma dixital
* Factura Electrónica
* Autoridade de certificación
* Selaxe de tempo
* Clave pública
* X.509

### Ligazóns externas

* Lei 59/2003 - Lei *española* sobre firma electrónica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q274758
* EBID: ID
* GND: 4814408-3
* MAG: 167529545

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Buddha*** (ブッダ, *Budda*?) é un manga histórico de Osamu Tezuka e representa a interpretación única de Tezuka sobre a vida de Gautama Buddha, o fundador do budismo. A serie aclamada pola crítica adoita referirse como unha representación visualmente explícita pero humorística e provocadora da vida do Buda; a propia serie converteuse nun texto básico nos templos budistas para que os mozos adultos e adolescentes coñezan a vida do Buda. A serie comezou en setembro de 1972 e rematou en decembro de 1983, como un dos últimos traballos de manga épico de Tezuka.

*Buddha* vendeu máis de 20 millóns de exemplares e gañou o Premio Eisner en 2004 e 2005. Debido ás diferenzas entre as formas en que se len xaponés e inglés, os volumes americanos publicados por Vertical Inc. preséntanse como imaxes espelladas da obra orixinal de Tezuka para que se poidan ler de esquerda a dereita, no canto de dereita a esquerda. Case tres décadas despois de que se completase o manga, en 2011 estreouse unha adaptación cinematográfica de anime. En 2014 estreouse unha segunda película.

Notas
-----

1. ↑  "Tezuka's Buddha Anime Film Project to Be Trilogy". *Anime News Network*. Consultado o 2019-09-30.
2. ↑  Godart, G. Clinton (novembro de 2013). "Tezuka Osamu's Circle of Life: Vitalism, Evolution, and Buddhism". *Mechademia* **8** (1): 34–47. doi:10.1353/mec.2013.0005.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Xapón*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de *Buddha* en publisher Vertical, Inc. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q945140
* MyAnimeList: 1111

 |
| Colpodea |
| --- |
| *Colpoda inflata* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Eukaryota |
| Reino: | Chromalveolata |
| Superfilo: | Alveolata |
| Filo: | Ciliophora |
| Clase: | **Colpodea**Small & Lynn 1981 |

 |
| Ordes típicos |
| Colpodida
Bursariomorphida
Cyrtolophosida
Bryophryida
Sorogenida
Bryometopida |

Os **Colpodea** (**colpodeos**) son unha clase de protozoos ciliados, que comprende unhas 200 especies que habitan en augas doces e no solo. Os cilios corporais son tipicamene uniformes, e están sostidos por dicinetias de estrutura característica, con cilios en ambos os cinetosomas. A "boca" pode ser apical ou ventral, con máis ou menos policinetias asociadas prominentes. Moitos son asimétricos, e as células enróscanse lateralmente e despois desenróscanse antes da división, a cal ten lugar dentro de quistes. Un xénero representativo é *Colpoda*, que é un ciliado con forma de ril común en ambientes ricos en materia orgánica.

A maioría dos ciliados situados aquí foron considerados orixinalmente tricóstomos avanzados, porque se asumía que carecían de verdadeiros cilios orais. Porén, os Bursariomorphida, que son grandes ciliados depredadores cunha cavidade oral que forma unha bolsa profunda anterior, eran considerados heterotricos debido ás súas prominentes policinetias orais. A moderna clase Colpodea foi definida por Small & Lynn en 1981, baseándose principalmente na estrutura das cinetias do corpo.

As análises de filoxenética molecular mostraron que a clase podería ser polifilética, aínda que se necesitan máis estudos utilizando un maior número de marcadores.

Notas
-----

1. ↑  Small, E.B. Lynn, D.H. 1981. A new macrosystem for the phylum Ciliophora doflein, 1901. Biosystems 14, 387–401. PMID 7337814
2. ↑  Denis H. Lynn. The Ciliated Protozoa. Characterization, Classification and Guide to the Literature. 3ª edición. Google Books. Páxina 244.
3. ↑  Micah Dunthorn, Wilhelm Foissner, Laura A. Katz. Molecular phylogenetic analysis of class Colpodea (phylum Ciliophora) using broad taxon sampling. Molecular Phylogenetics and Evolution 46 (2008) 316–327  Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q93449
* MAG: 2781395708

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 2909557
* GBIF: 6152435
* iNaturalist: 152058
* IRMNG: 1160
* NCBI: 5977
* WoRMS: 414708

 |
O **Bucureşti** é un equipo de rugby romanés que compite na European Challenge Cup. O equipo fórmase cada tempada para competir na European Challenge Cup e está formado por unha selección dos mellores xogadores romaneses da liga romanesa.

Historia
--------

O primeiro partido do equipo tivo lugar na tempada 2005-06, cunha derrota na súa casa fronte ao Toulon por 16 a 20. Na segunda xornada, o Bucureşti sufriu a súa maior derrota europea ao caer por 106-3 fronte ao Gloucester, mais o club mellorou nos seguintes catro encontros, rematando coa súa primeira vitoria a domicilio fronte ao Toulon na sexta xornada por 17-23. Esa tempada finalizou na terceira posición con 5 puntos, por diante do Rugby-Club Toulonnais.

Na tempada 2006-07, o Bucureşti derrotou no seu estadio ao Aviron Bayonnais na segunda xornada por 32-27, e finalizou a tempada nun meritorio terceiro posto con 8 puntos, por diante do equipo vasco-francés.

A tempada 2007-08 da Challenge Cup foi a mellor realizada polo equipo romanés con dúas vitorias no seu estadio (na terceira xornada fronte ao US Montauban por 19-17, e na quinta xornada fronte ao Gran Parma Rugby por 21-20) e cun empate a 23 na súa visita a Parma na segunda xornada. Novamente finalizou a tempada na terceira praza do seu grupo na segunda competición en importancia do rugby europeo cun total de 10 puntos.

O equipo só acadou unha vitoria na tempada 2008-09, este triunfo o conseguiu na cuarta xornada en Padua fronte ao Petrarca Rugby por 15 a 17, finalizando na derradeira posición do seu grupo con 5 puntos.

A tempada 2009-10 comezou cunha vitoria na casa fronte ao Overmarch Parma, aínda que finalizou na cuarta praza do seu grupo con 7 puntos.

Véxase tamén
------------

* Selección de rugby de Romanía

Ligazóns
--------

* Bucureşti Rugby en ercrugby.com
* Rugby de Romanía
Búnker da guerra civil española en Alto del León.
Búnkeres en Albania.
Un **búnker** é unha construción feita de ferro e formigón, que se utiliza nas guerras para protexerse dos bombardeos, tanto da aviación como da artillaría.

Tipos
-----

Os búnkeres teñen un uso militar, aínda que ás veces tamén civil ou mixto.

### Trincheira

Este tipo de búnker é unha pequena estrutura de formigón con tellado, parcialmente enterrada na terra, que xeralmente é parte dun sistema de trincheiras. Tales búnkeres ofrecen mellor protección ós soldados que a trincheira aberta e ademais inclúe protección contra ataques aéreos (granadas, proxectís de morteiro). Ademais ofrecen protección perante o clima.

A parte frontal dun sistema de trincheiras xeralmente inclúe metralladoras ou morteiros e forma un campo de tiro dominante. Os búnkeres da parte traseira do sistema adoitan utilizarse como postos de mando, para almacenamento de materiais e como hospitais de campaña para atender os soldados feridos.

### Fortín

O interior dun fortín en Sidney, Australia.
Coñécense como "fortíns" os escavados en postos de garda, que dispoñen de espazos de formigón a través dos cales disparan as armas de fogo. En inglés, chámanse *pillbox*, nome que xurdiu debido á similitude da estrutura deste búnker coa das pequenas caixas para levar pílulas médicas.

Os fortíns están a miúdo camuflados para agochar a súa localización e aumentar ó máximo o elemento sorpresa. Poden ser parte dun sistema de trincheiras, interconectados formando unha liña de defensa con outros fortíns co obxectivo de que cubran o lume uns a outros (defensa en profundidade), ou poden ser postos a resgardo de estruturas estratéxicas como pontes e embarcadoiros.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *búnker*.
2. ↑  *Una mirada a la Primera Guerra Mundial desde los archivos*. Consultado o 10 de febreiro de 2008.
3. ↑  (en inglés) «Why the name Pillbox?» Arquivado 10 de maio de 2018 en Wayback Machine. Consultado o 11 de outubro de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q91122
* AAT: 300006940
* BNF: 15517575w
* FAST: 841626
* GEC: 0086601
* GND: 4147004-7
* LCCN: sh97000842
* MAG: 199679372

 |
O **Büyükçekmece Basketbol**, coñecido por motivos de patrocinio como **ONVO Büyükçekmece** é un club profesional de baloncesto turco con sede no distrito de Büyükçekmece en Istanbul. Actualmente xoga na Basketbol Süper Ligi (BSL), a máxima categoría do baloncesto turco. Fundado en 2011, o equipo xoga os seus partidos como local no Gazanfer Bilge Spor Salonu, recinto con capacidade para 2 500 espectadores.

Historia
--------

O club foi fundado en 2011 baixo o nome de Tüyap Büyükçekmece. O equipo comezou a xogar na TB3L na temporada 2011−12. Na campaña 2012−13, o equipo gañou a TB3L e ascendeu á TB2L. Na súa primeira tempada na TB2L, o equipo finalizou en 9ª posición, permanecendo así un ano máis na liga. Na tempada 2014-15, o equipo rematou en 4ª posición da temporada regular e venceu ao Akhisar Belediyespor nos cuartos de final dos playoffs de ascenso. A continuación, o equipo venceu nas semifinais ao Denizli Basket Spor Kulübü, chegando o Tüyap Büyükçekmece á final da TB2L. Na final, o equipo perdeu contra o Yeşilgiresun Belediyespor Kulübü, pero aínda así ascenderon á Basketbol Süper Ligi, máxima categoría do baloncesto do país.

Desde ese ascenso o club permaneceu sempre na elite turca, sendo os seus mellores resultados os obtidos en 2015−16 e 2022−23 co décimo lugar na táboa clasificatoria. Tamén xogaron dúas temporadas competicións europeas, concretamente nas edicións de 2017 e 2018 da FIBA Europe Cup.

### Patrocinadores

Por motivos de patrocinio o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:

* **Tüyap Büyükçekmece** (2011−2015)
* **Demir İnşaat Büyükçekmece** (2015−2018)
* **Arel Üniversitesi Büyükçekmece** (2018−2021)
* **Büyükçekmece Basketbol** (2021−2022)
* **ONVO Büyükçekmece** (2022−presente)

### Temporadas

| Ano | Nivel | División | Pos. | V–D | Competicións europeas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| 2011–12 | 3 | TB3L |  |  |  |
| 2012–13 | 3 | TB3L | 1º |  |  |
| 2013–14 | 2 | TB2L | 9º | 16−18 |  |
| 2014–15 | 2 | TB2L | 4º | 23−11 |  |
| 2015–16 | 1 | BSL | 10º | 14−16 |  |
| 2016–17 | 1 | BSL | 13º | 9−21 | **4** FIBA Europe Cup | OF | 10–4 |
| 2017–18 | 1 | BSL | 12º | 10−20 | **4** FIBA Europe Cup | R2 | 10–6 |
| 2018–19 | 1 | BSL | 12º | 8−20 |  |  |  |
| 2019–20 | 1 | BSL | 15º | 3−20 |  |  |  |
| 2020–21 | 1 | BSL | 13º | 10−20 |  |  |  |
| 2021–22 | 1 | BSL | 12º | 10−20 |  |  |  |
| 2022–23 | 1 | BSL | 10º | 13−17 |  |  |  |

Xogadores
---------

### Destacados

* Turquía İlkan Karaman
* Turquía Deniz Kılıçlı
* Turquía Burak Can Yıldızlı
* Bosnia e Hercegovina Milan Milošević
* Estados Unidos Andrew Andrews
* Estados Unidos Hilton Armstrong
* Estados Unidos Angelo Caloiaro
* Estados Unidos Danny Gibson
* Estados Unidos Kenny Hayes
* Casaquistán Jerry Johnson
* Lituania Saulius Kulvietis
* Lituania Martynas Sajus
* Senegal Clevin Hannah
* Tunisia Michael Roll
* Ucraína Volodymyr Gerun

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil oficial do club en Instagram *(en turco)*
* Perfil do club en Eurobasket
Búfalo acuático salvaxe.
O **búfalo acuático salvaxe** ou **arni**, *Bubalus arnee* (Robert Kerr, 1792), é un gran bovino propio do sueste asiático.

O bufalo aucático salvaxe é o antecesor do doméstico, ou *búfalo de río*, do subcontinente indio (*Bubalus bubalis bubalis*) e tamén do carabao ou *búfalo de pantano* (*Bubalus bubalis carabanesis*), de Filipinas, e o segundo maior bóvido salvaxe, só tras o gaur.

A especie considérase en perigo, segundo a Lista Vermella da UINC, desde 1986, ao ter, daquela, unha poboación de 4.000 individuos, con menos de 2.500 individuos maduros.

A súa poboación estimada (en 2010) era de 3.400 individuos, dos cales 3.100 (o 91 %) vivían na India, principalmente en Assam.

É de maior tamaño e máis pesado do que o doméstico. Pode chegar aos 1.200 kg, cunha lonxitude de 240 a 300 cm, máis de 60 a 100 cm de cola, e unha altura na cruz de 150 a 190 cm. Ambos os sexos teñen cornos largos na base, diverxentes, e cunha envergadura entre as puntas de até os 2 m. A coloración vai da gris cinza á negra. O pelo é moderadamente longo, cunha guedella na fronte.

Notas
-----

1. ↑  IUCN 2008. Hedges, S. Sagar Baral, H. Timmins, R.J. Duckworth, J.W. *Bubalus arnee*
2. ↑  Choudhury, A. (2010): *The vanishing herds: the wild water buffalo*. Gibbon Books, Rhino Foundation, CEPF & COA, Taiwan, Guwahati, India.
3. ↑  Nowak, R. M. (1999): *Walker's Mammals of the World*. Volume 1. The Johns Hopkins University Press, Baltimore, USA and London, UK.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Búfalo
* Búfalo acuático

### Ligazóns externas

* Wilson & Reeder's (2005: *Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference* (3rd ed). Johns Hopkins University Press *(en inglés)* Consultada o 15/5/2012.
* Wild Cattle Conservation Project
* Animal Info: *Wild water buffalo*
* Wildlife Trust of India February 2006: *Wild buffalo faces extinction*
* The Hindu February 2006: *Project to conserve wild Asian buffalo*Arquivado 03 de marzo de 2006 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1914208
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* GBIF: 9227500
* iNaturalist: 74125
* ISC: 90761
* ITIS: 898262
* IUCN: 3129
* NBN: NHMSYS0020975273
* NCBI: 2866655
* Species+: 6811

 |