**José Ely de Miranda**, máis coñecido como **Zito**, nado en Roseira, São Paulo, o 8 de agosto de 1932 e finado en Santos o 14 de xuño de 2015, foi un futbolista brasileiro que xogaba como centrocampista. Considerado un dos maiores ídolos da historia do Santos FC, militou durante 15 anos no club, e é o terceiro futbolista con máis partidos da súa historia (733), superado só polos seus compañeiros Pelé e Pepe. Conquistou co Santos un total de 22 títulos oficiais, moitos deles como capitán. Foi 52 veces internacional coa selección brasileira, coa que gañou dúas Copas do Mundo (Suecia 1958 e Chile 1962).

Traxectoria
-----------

### Inicios

Nacido no municipio paulista de Roseira, pretendía inicialmente ser mestre de escola, e asistiu ás escolas técnicas da súa vila natal, antes de decantarse pola carreira de futbolista.

 Zito (de pé, terceiro dende a esquerda) coa selección brasileira instantes antes do comezo da final do Mundial de 1958.
 Zito (de pé, segundo dende a esquerda) coa selección brasileira antes dun partido do Mundial de 1962.
Comezou a xogar ao fútbol en clubs modestos como o Roseira, o Estudantes de Pinda ou o São Paulo de Pindamonhangaba, pasando logo polo Taubaté, antes de fichar en 1952 polo Santos.

### Santos

Debutou co *Peixe* o 29 de xuño de 1952, nunha vitoria por 3-1 contra o Madureira nun partido amigable. Gañou rapidamente a titularidade e militou no club durante os seguintes 15 anos, acumulando 733 partidos e marcando 57 goles. Foi o capitán do chamado equipo dos *Santásticos*, que gañou numerosos títulos nas décadas de 1950 e 1960, con xogadores como Pelé, Pepe e outras estrelas brasileiras. Entre os seus triunfos cóntanse cinco Campionatos Brasileiros consecutivos, nove Campionatos Paulistas, dúas Copas Libertadores e dúas Copas Intercontinentais.

Era alcumado *Gerente* polos medios brasileiros, debido a que axudaba ao adestrador Lula nas labores técnicas. Na Copa Intercontinental de 1963 foi titular no partido de ida pero perdeu por lesión tanto o encontro de volta como o de desempate. Aínda así, actuou como asistente de Lula nos dous partidos, nos que o seu equipo gañou o segundo título intercontinental consecutivo.

Xogou o seu último partido o 7 de novembro de 1967, unha vitoria por 5-0 contra un combinado de xogadores do Ferroviário e do Fortaleza no estadio Presidente Vargas de Fortaleza.

### Selección brasileira

Disputou 52 partidos coa selección brasileira, coa que marcou tres goles. Acompañado habitualmente no centro do campo por Didi, formou parte do equipo que gañou o Mundial de 1958 en Suecia. Comezou o torneo como suplente e rematouno como titular indiscutible, formando xunto a Didi o centro do campo na vitoria final sobre a selección anfitrioa.

Catro anos despois, no Mundial de 1962 en Chile, o seleccionador Aymoré Moreira apostou pola mesma parella de medios, disputando estes como titulares tódolos encontros. Na final contra Checoslovaquia no Estadio Nacional, con Pelé ausente por lesión e co marcador sinalando un empate a un gol, Zito finalizou de cabeza un centro de Amarildo e bateu ao gardameta Viliam Schrojf, poñendo ao Brasil por diante pouco antes de que Vavá culminase a remontada. Foi incluído no Equipo Ideal do Torneo.

### Trala retirada

Tras colgar as botas foi vicepresidente do Santos entre 1978 e 1982, e máis tarde foi nomeado director de fútbol polo presidente Milton Teixeira. Dende o ano 2000 traballou na canteira do club, contribuíndo ao descubrimento de novos talentos como os de Robinho, Diego, Neymar ou Gabigol.

### Morte

Nos seus últimos anos padeceu Alzheimer. En 2014 sufriu un derramo cerebral e o 14 de xuño de 2015 faleceu aos 82 anos en Santos, deixando a Pelé, Pepe e Zagallo como os tres últimos brasileiros sobreviventes da final do Mundial de 1958.

Estilo de xogo
--------------

Centrocampista forte e con dotes de mando, era coñecido sobre todo polo seu liderado no campo. Adoitaba ter un papel secundario como medio lateral, servindo de enlace entre a defensa e o ataque. Intelixente e moi organizado, destacaba pola súa capacidade para recuperar a posesión e marcar o ritmo no medio do campo mediante os seus movementos e pases precisos. Aínda que se manexaba ben co balón, prefería xogalo a outros centrocampistas máis creativos e hábiles antes que levalo el mesmo cara a adiante. Aínda así, era capaz de comezar xogadas de ataque despois de roubar o balón, distribuíndo rapidamente o balón cara a adiante con pases sinxelos, pero ordenados e eficientes.

Palmarés
--------

Santos
* **Campionato Brasileiro (5):** 1961, 1962, 1963, 1964, 1965.
* **Campionato Paulista (9):** 1955, 1956, 1958, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1967.
* **Torneo Río - São Paulo (4):** 1959, 1963, 1964, 1966.
* **Copa Libertadores (2):** 1962, 1963.
* **Copa Intercontinental (2):** 1962, 1963.

Selección brasileira
* **Copa do Mundo (2):** 1958, 1962.

Notas
-----

1. 1 2  Glanville, Brian (15 de xuño de 2015). "Zito obituary". *The Guardian* (en inglés). Consultado o 7 de setembro de 2022.
2. ↑  Cosin, Alberto (17 de abril de 2015). "José Ely de Miranda, ‘Zito’: el gerente de Valle del Paraíba" (en portugués). Consultado o 7 de setembro de 2022.
3. ↑  "Zito - Que fim levou?" (en portugués). Consultado o 7 de setembro de 2022.
4. 1 2  "A história do maior capitão do Santos FC" (en portugués). 15 de xuño de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.
5. 1 2 3 4  "Zito: Two-time Brazilian World Cup-winning midfielder dies at 82". *BBC* (en inglés). 15 de xuño de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.
6. 1 2  Paulino, Wladmir (15 de xuño de 2015). "'Gerente', Zito deu broncas em Pelé e ria com apelido de 'chulé'" (en portugués). Consultado o 7 de setembro de 2022.
7. ↑  Freire, Marcelo (29 de xuño de 2008). "Após 50 anos, Zito derruba lenda sobre jogadores e Feola" (en portugués). Consultado o 7 de setembro de 2022.
8. ↑  "Brazil flying high with 'Little Bird' Garrincha". *FIFA* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 6 de abril de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.  Arquivado 13 de xullo de 2015 en Wayback Machine.
9. ↑  "Além de história e títulos, Zito moldou quatro gerações de ídolos do Santos" (en portugués). 15 de xuño de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.
10. ↑  "Morre Zito, um dos maiores jogadores da história do futebol brasileiro" (en portugués). 14 de xuño de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.
11. 1 2  "Zito, leader of Brazil’s World Cup-winning teams in 1958 and 1962, dies at 82" (en inglés). Consultado o 7 de setembro de 2022.
12. ↑  "Zito: Commanding midfielder who helped to guide Brazil to consecutive World Cup triumphs" (en inglés). 5 de agosto de 2015. Consultado o 7 de setembro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía de Zito no Museu do Futebol *(en portugués)*.

| * v
* c
* e
Selección do Brasil - Campioa do Mundo de 1958 |
| --- |
| 
* 1 Castilho
* 2 Bellini (c)
* 3 Gilmar
* 4 Djalma Santos
* 5 Dino Sani
* 6 Didi
* 7 Zagallo
* 8 Oreco
* 9 Zózimo
* 10 Pelé
* 11 Garrincha
* 12 Nilton Santos
* 13 Moacir
* 14 De Sordi
* 15 Orlando
* 16 Mauro
* 17 Joel
* 18 Mazzola
* 19 Zito
* 20 Vavá
* 21 Dida
* 22 Pepe
* Adestrador: Feola

 | Brasil |

| * v
* c
* e
Selección do Brasil - Campioa do Mundo de 1962 |
| --- |
| 
* 1 Gilmar
* 2 Djalma Santos
* 3 Mauro (c)
* 4 Zito
* 5 Zózimo
* 6 Nilton Santos
* 7 Garrincha
* 8 Didi
* 9 Coutinho
* 10 Pelé
* 11 Pepe
* 12 Jair Marinho
* 13 Bellini
* 14 Jurandir
* 15 Altair
* 16 Zequinha
* 17 Mengálvio
* 18 Jair
* 19 Vavá
* 20 Amarildo
* 21 Zagallo
* 22 Castilho
* Adestrador: Moreira

 | Brasil |

| * v
* c
* e
Once Ideal do Mundial de 1962 |
| --- |
| Porteiro | 
* Checoslovaquia Viliam Schrojf

 |
| Defensas | 
* Djalma Santos
* Italia Cesare Maldini
* Unión Soviética Valerii Voronin
* República Federal Alemá Karl-Heinz Schnellinger

 |
| Centrocampistas | 
* Mário Zagallo
* Zito
* Checoslovaquia Josef Masopust

 |
| Dianteiros | 
* Vavá
* Garrincha
* Chile Leonel Sánchez

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372092
* BRE: 4825893
* FIFA: 63867
* FootballDatabase: 42361
* NFT: 17966
* Thefinalball: 25869
* Transfermarkt: 236132
* UEFA: 100488

 |