**Helí Rolando Tella Cantos**, nado en Gomeán (O Corgo) o 14 de setembro de 1888 e finado en Adai (O Corgo) o 9 de outubro de 1967, foi un militar galego.

Traxectoria
-----------

Pazo de Adai.
Fillo de Policarpo Tella Uz, labrego acomodado, e Mercedes Cantos Camacho, mestra, que finou en 1901. Ingresou na Academia de Infantaría de Toledo en 1907, en 1910 obtivo o despacho de 2º tenente e foi destinado a Marrocos. Participou na Guerra do Rif onde conseguiu varias condecoracións: Medalla Militar Individual (1923) e Cruz Laureada de San Fernando (1925). Ascendido a Tenente Coronel, pertencía ao grupo dos militares africanistas.

Coa instauración da Segunda República Española, mostrou unha aberta hostilidade cara ao réxime. En 1932 secundou a Sanjurjada e foi desterrado a Villa Cisneros no Sáhara Español, de onde fuxiu. Amnistiado polo goberno Lerroux, mandou o primeiro terzo da Legión. Tivo que refuxiarse no Marrocos francés logo de pronunciar un discurso contra a República nun acto oficial. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi xefe dunha das agrupacións da columna Madrid á ordes de Juan Yagüe. Participou na Batalla de Madrid, liderando os avances na fronte de Usera a as posteriores loitas na Cidade Universitaria. Nestes combates resultou ferido, quedando convalecente durante varios meses. O 17 de abril de 1938 foi ascendido a xeneral de brigada. Mandou unha brigada navarra e participou coa 63 División na campaña de Aragón e Cataluña.

Ao remate da Guerra Civil era xeneral de brigada e o 12 de xullo de 1940 foi nomeado comandante da 81 División. En 1941 foi nomeado gobernador militar de Burgos, cesando o 23 de xaneiro de 1942. Despois foi nomeado gobernador militar de Lugo. Involucrouse en intrigas monárquicas contra Francisco Franco e no ano 1943 foi separado do exército acusado de empregar soldados e prisioneiros de guerra nas obras do seu pazo de Adai e na súa fábrica de fariña. Foi confinado en Albacete e despois en Palencia. De volta en Lugo foi vitima dun atentado que non conseguiu acabar coa súa vida, aínda que dúas persoas resultaron mortas. Conseguiu a representación dunha casa norteamericana e facía continuas viaxes a Madrid. Finou no pazo de Aldai.

Obras
-----

* *Escuela y patria o la preparación al servicio militar*, 1910.
* *Evolución de las ideas sobre el empleo táctico y la organización del terreno para el combate*, 1928.

Vida persoal
------------

Casou en segundas nupcias con María de la Concepción Cabrera Benito, condesa de Amayuelas, e foi pai de María Cristina Tella Cabrera que casou con Pedro Manuel Díez Ponce de León, IX marqués de Casinas.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 11-10-1967, p. 12.
2. ↑  *El Progreso*, 11-10-1967, p. 2.
3. ↑  *El Regional*, 30-11-1906, p. 3.
4. ↑  *BOE* núm. 543 (17 de abril de 1938)
5. ↑  *BOE* núm. 212 (12 de xullo de 1940)
6. ↑  *BOE* núm. 29 (29 de xaneiro de 1942)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **III**. Bibliófilos Gallegos. p. 402.
* Fernández Santander, Carlos (2000). *Alzamiento y guerra civil en Galicia (1936-1939)*. Sada: Do Castro. pp. 865–867. ISBN 84-7492-951-2.
* Isabel Sánchez, José Luis. *Diccionario biográfico electrónico* Real Academia da Historia.

### Ligazóns externas

* "Heli Rolando de Tella y Cantos" en galegos.info.

* Soto, Juan (20/1/2008). "Se alquila pazo", *El Progreso*, *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390154
* BNE: XX1451067
* DBE: heli-rolando-de-tella-y-cantos

 |