**Solón** (en grego Σόλων), nado en Atenas cara ao 640 a. C. e finado na mesma cidade cara ao 560 a. C. foi un lexislador, estadista e poeta da Grecia arcaica. Considerado un dos Sete sabios de Grecia, é recoñecido habitualmente como o iniciador da Democracia ateniense.

Traxectoria
-----------

A súa figura coñécese grazas a fontes como os seus propios poemas, que lle reportaron sona antes das responsabilidades públicas, e mediante comentarios e alusións nas obras doutros autores como Aristóteles e Plutarco. 

Nado no seo dunha familia aristocrática vida a menos, autores clásicos coma Plutarco colócano coma parente de Pisístrato. A propia tradición ateniense recollida polo autor sitúano como artífice da reconquista da illa de Salamina polos atenienses, tras o conflito mantido con Megara (c. 612 a. C.). A campaña de Salamina é obxecto dunha elexía composta por el. Como poeta cultivou tamén a lírica iámbica e política. 

Os éxitos déranlle prestixio entre os seus paisanos, o que lle valeu para ser escollido arconte con poderes extraordinarios arredor do 594 a. C. Por espazo de catro anos levou a cabo unha serie de reformas lexislativas de grande importancia, procurando o que chamou a *Eunomía*, ou boa orde e goberno. 

Abandonou Atenas en 590 a. C. e dedicouse a viaxar por varios países, coma Chipre, Lidia e Exipto. Na poesía dese tempo, insiste en que non tirara proveito do seu cargo para lucrarse ou manterse no poder. Volveu á *polis* natal cando estaba gobernada polo tirano Pisístrato, quen se amosou respectuoso co vello lexislador, finando na propia cidade á idade aproximada de 80 anos.

A admiración posterior pola súa tarefa política fíxoo ser considerado como un dos sete sabios de Grecia. O renome acadado fixo que lle foran atribuídas leis promulgadas noutros períodos. Tamén foi empregado como personaxe en diálogos en obras de Heródoto e de Platón.

As reformas solonianas
----------------------

### A reforma constitucional

Substituíu o código de Dracón por un conxunto de leis escritas que ampliaron as competencias da xustiza a eidos como o matrimonio, a sucesión, a herdanza, os sacrificios e os funerais. Entre estas disposicións lexislativas destacan a retirada do dereito que asistía aos pais de decidiren sobre a vida e a morte dos seus fillos, a concesión do dereito á herdanza e sucesión aos fillos naturais, a prohibición da venda dos fillos por parte dos seus pais e diversas medidas encamiñadas a eliminar os gastos suntuarios dos aristócratas.

Outro ámbito característico desta xeira reformadora foi que permitiu a un maior número de habitantes participaren na vida pública ateniense, aínda que mantendo o patrimonio como o elemento determinante da xerarquía social e o criterio para determinar a participación nos cargos públicos e militares. Para tal efecto, permitiu que os *thetes*, xornaleiros que carecían ata o momento de dereitos políticos, accedesen á *Ekklesía*, podendo participar na elección dos maxistrados. Tamén creou unha nova institución, a *Bulé*, consello de 400 membros elixidos por sorteo cada ano encargado de preparar as reunións da *Ekklesía*, vixiar a execución das leis e a orde cidadá. A *Heleia*, tribunal popular formado por 6.000 membros, contribuíu a achegar a xustiza ao pobo. Ademais, Solón concedeu a facultade a todos os cidadáns de emprenderen unha acción xudicial, así como de apelaren a un tribunal popular a decisión dun maxistrado. Deste xeito, a aristocracia tradicional, os eupátridas, perderon o monopolio do poder e o *demos*, a maior parte da poboación, foi recoñecido como parte integrante da cidadanía. 

### A reforma social

A gran mudanza no ámbito social foi a disposición da *Seisactía*, consistente na abolición total da débedas dos campesiños, sen ningunha indemnización para os nobres acredores. Esta medida permitiu abolir a escravitude de quen se vendera por mor das débedas e, por ende, aliviar en grande medida a situación do campesiñado da Ática. Ademais, considérase que liberou a escravos vendidos a fóra de Atenas por este motivo. 

As clases sociais ficaron divididas en catro categorías definidas en función do produto da súa terra medido en peso de cereal e de líquido, a saber:

1. *Pentacosiomedimnos*.
2. *Hippeis*.
3. *Zeugitas*.
4. *Thetes*.

Só as dúas primeiras clases tiñan dereito a elixiren e a seren elixidos nas maxistraturas do Estado. Por outra banda, cada categoría social desempeñaba un papel diferente no exército, tendo en conta que eran os propios cidadáns mobilizados para o exército os que debían custear o seu propio material militar. Por exemplo, os *hippeis* eran cabaleiros que podían pagarse un cabalo, os *zeuxitas* realizaban funcións de infantaría pesada e os *thetes* formaban a infantaría lixeira e actuaban de remeiros na mariña de guerra. Con esta reforma, a posición social e o cargo na Administración e no exército viñan determinados pola fortuna e non polo nacemento.

### A reforma económica

As medidas en materia económica tomadas por Solón xiraron basicamente en torno a tres eixos fundamentais: a fixación do sistema de medidas e moedas, as modificacións na agricultura e o impulso na artesanía e no comercio. Así, consolidou as medidas en *medimno* para os sólidos e en *metreto* para os líquidos e acuñou moeda, coñecida como *euboico*. Propiciou o cultivo da vide e da oliveira en detrimento da agricultura cerealística e impulsou a cerámica e o comercio en xeral.

Notas
-----

1. ↑  Cohen, Robert; Glotz, Gustave (1986). "Chapitre XI. Athènes et les conquêtes démocratiques (de Solon à Clisthènes)". *Histoire grecque. Tome 1*. Presses Universitaires de France. p. 426. ISBN 9782130395874.
2. ↑  Cohen, Robert; Glotz, Gustave (1986). "Chapitre XI. Athènes et les conquêtes démocratiques (de Solon à Clisthènes)". *Histoire grecque. Tome 1*. Presses Universitaires de France. p. 442. ISBN 9782130395874.
3. ↑  Jaeger, Werner (2010). *Paideia: los ideales de la cultura griega*. Fondo de Cultura Económica. p. 147. ISBN 978-968-16-0106-5.
4. ↑  Gómez Espelosín, Javier (2001). *Historia de Grecia Antigua*. Akal. p. 118. ISBN 84-460-1428-9.
5. ↑  Hernández de la Fuente, David. "Solón, legislador y poeta". *divulgauned.es* (en castelán). Consultado o 2022-04-16.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Solón*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galicitas posúe citas sobre:  ***Solón*** |

### Bibliografía

* Fernández Uriel, P. (2011). *Historia Antigua Universal II. El mundo griego.* Universidad Nacional de Educación a Distancia, Madrid.
* Gómez Espelosín, J. (2001). *Historia de Grecia Antigua*. Akal Textos. Madrid.
* Blok, J. H. André P. e Lardinois, M.H. (2006). *Solon of Athens: New historical and philological approaches.* Brill, Leiden.

### Ligazóns externas

* Paiaro, D. (2011). *Las reformas de Solón y los límites de la coacción extraeconómica en la Atenas arcaica*, *Sociedades Precapitalistas. Revista de Historia Social*, vol. 1, núm. 1.

| * v
* c
* e
Democracia ateniense |
| --- |
| Nove arcontes | Arconte epónimo · Arconte rei · Arconte polemarco · Arcontes tesmótetas (6) |  |
| Outros cargos | Estratego · Prítane · Epístata |
| Organismos e procedementos | Areópago · Bulé · Ecclesía · Ostracismo |
| Tribunais e xuíces | Heliea · Dietetas · Loxistas · Paredros · Tamías |
| Períodos non democráticos | Tiranía dos Pisistrátidas (-561 a -555 e -549 a -510) · Bulé dos Catrocentos (-411) · Trinta tiranos (-404 a -403) |
| Reformadores | Solón · Clístenes · Efialtes · Pericles · Teramenes |
| Reformas | Reforma de Solón · Reforma de Clístenes |
| Subdivisións administrativas | Tribo · Demos (Demarcos) |
| Política exterior | Liga delio-ática (Helenotamías) · Segunda liga delio-ática |
| Outro | Cidadanía na Grecia antiga |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q133337
* WorldCat
* VIAF: 14908273
* BIBSYS: 90411341
* BMT: 148272
* BNA: 000046874
* BNE: XX1443848
* BNF: 13091860r
* BRE: 3635085
* BVMC: 64604
* CANTIC: a11380196
* CERL: cnp00954690
* CiNii: DA0292205X
* DeutscheBio: 118615394
* Discogs: 4778346
* EBID: ID
* FAST: 1848276
* GEC: 0063507
* GND: 118615394
* ICCU: BVEV028737
* ISNI: 0000000111615631
* LCCN: n79110932
* NKC: jn20000701672
* NLG: 29380
* NTA: 069958351
* OL: OL1018966A
* openMLOL: 166551
* SELIBR: 255059
* SUDOC: 028829832
* Treccani: solone
* ULAN: 500354818
* UNZ: Solon

 |