Lóstrego do Catatumbo pola noiteO **raio, lóstrego** ou **relampo de Catatumbo** (en castelán *Relámpago del Catatumbo*) son un fenómeno atmosférico en Venezuela. Desenvólvese exclusivamente nunha zona situada sobre a desembocadura do río Catatumbo na súa desembocadura no lago de Maracaibo, no estado Zulia. Os frecuentes e poderosos raios sobre esta área relativamente pequena considéranse o maior xerador de ozono troposférico do mundo, é dicir, o ozono que non enche a ozonosfera estratosférica.

Historia
--------

### Frecuencia

Orixínase a partir dunha masa de nubes de tormenta que crea un arco de máis de 5 km de altura, durante unha media de 140-160 noites ao ano, 10 horas ao día e até 280 veces á hora. Grazas a esa frecuencia de até cinco relampos por minuto, era un faro natural, chamado *Faro de los navegantes* ou *Faro de Maracaibo.*

Atópase no lago de Maracaibo e arredores, normalmente nunha zona de páramo formada onde o río Catatumbo desemboca no lago.

### Parón de 2010

Despois de aparecer continuamente durante séculos, o raio cesou de xaneiro a abril de 2010 ao parecer debido á seca. Isto provocou o temor de que puidese extinguirse definitivamente. O fenómeno reapareceu despois duns meses.

### Récord en 2014

O espectáculo natural recibiu de parte de Guinnes WR en xaneiro do ano 2014 a certificación que o recoñece como o lugar de maior concentración de lóstregos do mundo, producindo 1176000 relampos ao ano, equivalendo a 250 por km2 ao ano, superando por 92 relampos por km2 á rexión de Kifuka, na República Democrática do Congo.

Lugar e mecanismo de formación
------------------------------

Os relampos do Catatumbo adoitan desenvolverse entre as coordenadas 8°30′N 71°0′O﻿ / ﻿8.500, -71.000 e 9°45′N 73°0′O﻿ / ﻿9.750, -73.000. As treboadas (e os raios asociados) probablemente sexan o resultado dos ventos que sopran polo lago de Maracaibo e as chairas pantanosas circundantes. Estas masas de aire atópanse inevitabelmente coas cordilleiras altas dos Andes, a Serra de Perijá (3.750 m) e a Serra Nevada de Mérida, que rodean a chaira por tres lados. A calor e a humidade recollidas nas terras baixas crean cargas eléctricas e, cando as masas de aire se desestabilizan na dorsal da montaña, producen actividade treboenta practicamente continua. O fenómeno caracterízase por caer relampos case continuos, principalmente dentro das nubes, que se producen dentro dunha gran formación de nubes vertical que forma un longo arco eléctrico entre 2 e 10 km de altura (ou máis). Os raios adoitan comezar unha hora despois do solpor.

Solicitude de inclusión na Lista de Patrimonio Natural da UNESCO
----------------------------------------------------------------

A rexión de Maracaibo no estado Zulia foi proclamada pola NASA como *"Capital Mundial do Raio"* e foi proposta como "Patrimonio Natural da Humanidade", en base á súa alta espectacularidade, á súa historia como *Faro de navegantes,* ao excepcional valor científico e ao seu papel como rexenerador de ozono. En 2005 foi aprobada na Asemblea Nacional de Venezuela o inicio das xestións, retomadas en 2021 despois dos recoñecementos da NASA e do Guinnes WR.

Notas
-----

1. ↑  "Catatumbo, everlasting storm". *www.fogonazos.es* (en inglés).
2. ↑  "Fire in the sky". *meteogroup.co.uk* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 23 de xuño de 2008. Consultado o 30 de abril de 2022.
3. ↑  "aug2010". *wvlightning.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2012. Consultado o 30 de abril de 2022.
4. 1 2  Aragón, Heraldo de. "El rayo que no cesa". *heraldo.es* (en castelán). Consultado o 2022-04-30.
5. ↑  "Catatumbo lighting". *Realtravel.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 16 de xullo de 2011. Consultado o 30 de abril de 2022.
6. 1 2  "Catatumbo". *wondermondo.com* (en inglés).
7. ↑  "Venezuela lightning; El-niño" (en inglés). 5 marzo 2010.
8. ↑  "Venezuela's-mysterious-Catatumbo-lightning-phenomenon-vanishes-months-reappears". *abcnews.go.com/International/* (en inglés).
9. ↑  "El faro natural del planeta está en Venezuela, es el Relámpago del Catatumbo". *Entorno Turístico* (en castelán). 2016-10-31. Consultado o 2022-04-30.
10. ↑  "El Relámpago del Catatumbo y la Capital Mundial de los Relámpagos". *Tiempo.com ; Meteored* (en castelán). 2021-03-04. Consultado o 2022-04-30.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Relampo do Catatumbo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Raio
* Lóstrego, lampo ou relampo
* Nubeiro
* Pedra do raio
* Collabora a Wikimedia Commons Wikimedia Commons **Relampo do Catatumbo**