A **frutosa 6-fosfato** (tamén escrita **frutosa-6-fosfato** ) é unha molécula de frutosa fosforilada no carbono 6. A forma β-D deste composto é moi común nas células. Intervén en rutas metabólicas importantes, como a glicólise, gliconeoxénese ou na ruta da pentosa fosfato.

Como o fosfato da molécula está ionizado a pH celular, a carga negativa que ten impide que a molécula atravese a membrana plasmática e escape da célula.

Papel na glicólise
------------------

A frutosa 6-fosfato é un dos metabolitos intermediarios da glicólise. Orixínase pola isomerización da glicosa 6-fosfato catalizada pola fosfoglicoisomerase (ou glicosa-6-fosfato isomerase), que é unha reacción reversible  
.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |      |  |
| Glicosa 6-fosfato |   | Frutosa 6-fosfato |
| *Fosfoglicoisomerase (Glicosa-6-fosfato isomerase)* |

  

Posteriormente, a frutosa 6-fosfato formada convértese en frutosa 1,6-difosfato nunha reacción irreversible catalizada pola fosfofrutoquinase, na cal se gasta ATP, que proporciona o o fosfato adicional que capta a molécula. A fosfofrutoquinase é un importante encima regulatorio, que está activo cando os niveis enerxéticos da célula son baixos .

|  |
| --- |
|  |
| Frutosa 6-fosfato + ATP → Frutosa 1,6-difosfato + ADP {\displaystyle \Delta G^{0}=-14,2{\frac {kJ}{mol}}} |

A manosa pode incorporarse á glicólise converténdose en manosa 6-fosfato por acción da hexoquinase, e esta en frutosa-6-fosfato por acción do encima fosfomanoisomerase, pero a súa contribución á glicólise non é significativa. Tamén se pode incorporar á glicólise a frutosa, transformándose en frutosa 6-fosfato pola acción da hexoquinase.

Papel na gliconeoxénese
-----------------------

Na gliconeoxénese a frutosa 6-fosfato orixínase a partir da frutosa 1,6-difosfato, pero a reacción non é a mesma ca a da glicólise, xa que esta non é reversible. Agora utilízase outro encima, a frutosa difosfatase, que realiza unha hidrólise na que se libera fosfato .

frutosa 1,6-difosfato + H2O → frutosa 6-fosfato + Pi
Despois, na seguinte reacción da gliconeoxénese, esta transfórmase en glicosa 6-fosfato, en reacción inversa á da glicólise, xa que é reversible.

Ruta da pentosa fosfato e fotosíntese
-------------------------------------

Na ruta da pentosa fosfato a reacción entre o gliceraldehido 3-fosfato e a sedoheptulosa 7-fosfato catalizada pola transaldolase, orixina frutosa 6-fosfato e eritrosa 4-fosfato.

Na fase escura da fotosíntese a frutosa 6-fosfato orixínase a partir da frutosa 1,6-difosfato. A frutosa 6-fosfato dá lugar á molécula de glicosa que é o produto neto do ciclo de Calvin (frutosa 6-fosfato → glicosa 6-fosfato → glicosa). Outras moléculas de frutosa 6-fosfato interveñen na fase rexenerativa do ciclo de Calvin, reaccionando co gliceraldehido 3-fosfato, dando lugar a eritrosa 4-fosfato e xilulosa 5-fosfato.

Historia
--------

En 1918, o bioquímico alemán Carl Neuberg atopou un composto (identificado posteriormente como frutosa 6-fosfato) que podía obterse por hidrólise ácida suave do *éster de Harden-Young* (frutosa 1,6-difosfato). A raíz deste achado, a frutosa 6-fosfato foi bautizada inicialmente co nome de *éster de Neuberg*.

Notas
-----

1. ↑  ChemiDPlus Fructose-6-phosphate
2. ↑  PubChem compound
3. ↑  ChemSpider
4. ↑  CHEBI
5. 1 2 3  A. Lehninger. Principios de Bioquímica. Omega. (1988). Páxinas 404-406, 565. ISBN 84-282-0738-0
6. ↑  Fruton, Joseph S. *Proteins, Enzymes, Genes: The Interplay of Chemistry and Biology*. Yale University Press: New Haven, 1999. p 292

Véxase tamén
------------

* Glicólise
* Frutosa-1,6-difosfato

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q32039197
* MAG: 2776478669

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 643-13-0
* ChEBI: 15946
* DrugBank: 04493
* DTXSID: DTXSID80904350
* ECHA: 100.010.360
* HMDB: HMDB0000124
* PubChem: 69507

 |