Edición británica do *Monopoly*
***Monopoly*** é un xogo de mesa baseado no intercambio e a compra-venda de bens raíces, habitualmente inspirados nos nomes das rúas dunha determinada cidade. Na actualidade está producido pola empresa estadounidense Hasbro e é un dos xogos de mesa máis vendidos do mundo.

Como suxire o nome, o obxectivo do xogo é formar un monopolio de oferta, posuíndo todas as propiedades inmuebles que aparecen no xogo. Os xogadores moven as súas fichas respectivas por quendas en sentido horario arredor dun taboleiro, segundo a puntuación dos dados, e caen en propiedades que poden comprar dun banco imaxinario, ou deixar que o banco poxe en caso de que non fosen compradas. Se a propiedade en que cae un xogador xa ten propietario, os donos poden cobrar por pasar pola súa propiedade.

O Monopoly ten a súa orixe nun xogo de principios do século XX, *The Landlord's Game*, creado por Lizzie Magie, do que se derivaron outros xogos de bens raíces ademais do propio Monopoly. Dende os Estados Unidos, o xogo expandiuse a outros países en diversas versións, como o *Matador* dinamarqués. Xogadores en Inglaterra ou nos Estados Unidos, por exemplo, adaptaban esta clase de xogos ás súas localidades, engadindo nomes de lugares próximos nos taboleiros.

Historia
--------

Patente de The Landlord's Game, antecesor do Monopoly, outorgada en 1904 a Lizzie Magie
O xogo ten a súa orixe nun xogo creado por Lizzie Magie en 1903 e patentado en 1904, chamado *The Landlord's Game*. O xogo fíxose popular en varias cidades dos Estados Unidos nos anos seguintes, e editouse en varias formas e versións sen o control da súa autora. O xogo creouno para demostrar que unha economía que favorece a creación de riqueza é mellor que unha monopolista e para promover as teorías económicas de Henry George, en particular as súas ideas sobre impostos.

En 1935 Charles Darrow, un vendedor de calefactores domésticos desempregado do sueste de Pensilvania durante a Gran Depresión dos anos trinta patentou a versión de Atlantic City do xogo co nome de Monopoly. Tras un primeiro intento fracasado de vendelo á empresa de xoguetes Parker Brothers, iniciou unha produción a pequena escala do xogo que tivo éxito. Parker chamou entón á súa porta para facerse co xogo.

A compañía Parker Brothers, que foi adquirida pola multinacional Hasbro, mantivo que o autor do xogo fora unicamente Charles Darrow en 1935 por motivos de mercadotecnia, mais a autora orixinal foi Elizabeth Magie en 1903 e a orixe do Monopoly como evolución de xogos anteriores (todos eles derivados de The Landlord's Game), mesmo foi recoñecida polos tribunais estadounidenses no caso de Parker vs. Ralph Anspach, durante o longo proceso xudicial que tivo lugar entre 1975 e 1986 a raíz da publicación dun xogo de mesa chamado Anti-Monopoly.

Darrow facía inicialmente os seus xogos a man coa axuda do seu fillo máis vello, William Darrow, e da súa esposa, que coloreaban os espazos debuxados cunha pluma por Charles Darrow sobre anacos circulares de hule e recortaban e marcaban as tarxetas de cartolina. Despois, cando a demanda do xogo aumentou, Darrow mandou facer os xogos nunha imprenta de Filadelfia, con taboleiros cadrados de cartón. Posteriormente, en 1935, Darrow vendeu os dereitos de produción de Monopoly á empresa Parker Brothers de Massachusetts.

O *Guinness World Records*, igual que a empresa Hasbro, dá un número próximo a 500 millóns de xogadores de Monopoly ata 1999, converténdoo no xogo de mesa máis xogado do mundo. Hasbro organiza regularmente campionatos estadounidenses e mundiais de Monopoly.

Notas
-----

1. 1 2  Pilon, Mary (13 de febreiro de 2015). "Monopoly's Inventor: The Progressive Who Didn't Pass 'Go'". *The New York Times*. Consultado o 14 de febreiro de 2015.
2. ↑  Burton H. Wolfe (1976). "The Monopolization of Monopoly: Louis & Fred Thun". *The San Francisco Bay Guardian*. Arquivado dende o orixinal o 30 de novembro de 2009. Consultado o 28 de outubro de 2009.
3. ↑  Wagner, Erica (24 de xuño de 2015). "Do not pass go: the tangled roots of Monopoly". *New Statesman*.
4. ↑  "Anti-Monopoly Book and Board Game". Arquivado dende o orixinal o 5 de outubro de 2017. Consultado o 2009.
5. ↑  "Habro". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2005. Consultado o 10 de xullo de 2005.
6. ↑  "Libro Guinnes". Arquivado dende o orixinal o 13 de febreiro de 2006. Consultado o 28 de xaneiro de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Monopoly Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Pilon, Mary (2015). *The Monopolists: Obsession, Fury, and the Scandal Behind the World's Favorite Board Game*. Bloomsbury.
* Brady, Maxine (1974). *The Monopoly Book: Strategy and Tactics of the World's Most Popular Game* (First ed.). D. McKay Co. ISBN 0-679-20292-7.
* Darzinskis, Kaz (1987). *Winning Monopoly: A Complete Guide to Property Accumulation, Cash-Flow Strategy, and Negotiating Techniques When Playing the Best-Selling Board Game* (First ed.). Nova York: Harper & Row. ISBN 0-06-096127-9.
* Moore, Tim (2004). *Do Not Pass Go*. Vintage Books. ISBN 0-09-943386-9.

### Ligazóns externas

* Versións do Monopoly en castelán
* Monopoly (Spanish Edition) Edición estándar estadounidense con lugares de Atlantic City
* Edicións dispoñibles do xogo por comunidades
* Historia do Palé e do Monopoly en España
* Orixe do Monopoly e do Anti-Monopoly

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17243
* BGG: 1406
* EBID: ID
* GND: 4723246-8
* LCCN: sh85086967
* MAG: 79771186

 |