**Parque Provincial Ischigualasto**, tamén chamado ***Valle de la Luna*** ("Val da Lúa"), debido ao seu aspecto de lúa, é unha área protexida no nordés da Provincia de San Juan, noroeste da Arxentina, limitando ao norte co Parque Nacional Talampaya, na Provincia da Rioxa. Ambas áreas pertencen á mesma formación xeolóxica, a Formación Ischigualasto (ás veces chamada Formación Ischigualasto-Talampaya).
Creado o 3 de novembro de 1971, o parque ten unha superficie de 60 370 ha (603,7 km2; 233,1 sq mi).

En 2000, a UNESCO incluíu Ischigualasto e o Parque Nacional Talampaya entre os seus Patrimonio da Humanidade.

Historia
--------

O nome Ischigualasto deriva da extinta lingua cacán, falada por un grupo indíxena denominado Diaguita polos conquistadores españois e significa "lugar onde se pon a lúa". Outra hipótese dá ao nome "Ischigualasto" unha orixe quechua, que significa "terra morta",[] aínda que algúns estudosos propuxeron raíces Huarpe.[]

A primeira descrición paleontolóxica de Ischigualasto data de 1930. En 1941 a zona estudiouse con máis detalle, o que levou ao descubrimento de 70 especies de plantas fósiles. A rexión recibiu por primeira vez o nome de *Valle de la Luna* en 1943, nunha publicación editada polo Automobil Club Argentino. Ese ano, o doutor Ángel Cabrera da Universidade Nacional de La Plata describiu o traversodontidae *Exaeretodon*, o primeiro Cynodontia atopado en Ischigualasto, tras mostras enviadas por un xeólogo de prospección de carbón por conta dunha empresa mineira arxentina.

Os traballos académicos e a prospección xeolóxica continuaron lentamente ata 1958, cando o doutor Alfred Sherwood Romer, un experto da Universidade de Harvard en antigos mamíferos, descubriu varios ricos leitos de fósiles que describiu como "extraordinarios".

Descrición
----------

A maior parte do parque atópase dentro do Departamento do Valle Fértil, cunha pequena parte no Departamento de Jachal de San Juan, a unha altitude duns 1300 m. asnm. O parque forma parte do límite occidental das Serras Centrais, e conta cunha vexetación típica desértica (arbustos, cactos e algunhas árbores) que abarca entre o 10 e o 20% da superficie. O clima é moi seco, con precipitacións principalmente durante o verán, e temperaturas extremas (mínimas -10 °C, máximas 45 °C). Hai un vento constante do sur cunha velocidade de 20-40 km/h despois do mediodía e ata a noite, ás veces acompañado do vento de zonda.

* Parque provincial Ischigualasto
* Risco Las ColoradasRisco *Las Coloradas*
* Terras baldías erosionadas pola augaTerras baldías erosionadas pola auga
* The Sphynx, formación rochosa erosionada polo vento*The Sphynx*, formación rochosa erosionada polo vento
* O Cogomelo, formación rochosa erosionada polo vento*O Cogomelo*, formación rochosa erosionada polo vento

Paleontoloxía
-------------

*Artigos principais**:* Formación Ischigualasto e Conca Ischigualasto-Villa Unión.

*Véxase tamén**:* Grupo Choiyoi.
Fauna da Formación Ischigualasto
A Formación Ischigualasto contén depósitos do Triásico (carnio) tardío (231,4 -225,9 millóns de anos antes do presente), con algúns dos máis antigos restos de dinosauros coñecidos, que son os máis importantes do mundo en canto a calidade, número e importancia.

No Carnián esta zona era unha chaira inundable volcanicamente activa dominada por ríos e tiña fortes precipitacións estacionais. Os troncos de árbores petrificadas de *Protojuniperoxylon ischigualastianus* de máis de 40 m. de altura dan fe dunha rica vexetación nesa época. Tamén atopáronse fósiles de fentos e  herba estañeira.

Os Rhinchosauros e cynodonts (especialmente rhinchosauro *Hiperodapedon* e cinodont *Exaeretodon*) son os achados predominantes entre os fósiles de tetrápodos do parque. Un estudo de 1993 descubriu que os especímes de dinosauros comprenden só o 6% da mostra total de tetrápodos, descubrimentos posteriores aumentaron este número ata aproximadamente o 11% de todos os achados.  Os dinosauros carnívoros son os carnívoros terrestres máis comúns da Formación Ischigualasto, e os herrerasáuridos comprenden o 72% de todos os carnívoros terrestres recuperados.Modelo:Sf. Martínez Os dinosauros da formación Ischigualasto inclúen mostras temperás das dúas grandes liñaxes de dinosauros (Ornithischias e Saurischias). O carnívoro arcosauros *Herrerasaurus* é o máis numeroso destes fósiles de dinosauro. Outro dinosauro putativo importante con características primitivas é o *Eoraptor lunensis*, atopado en Ischigualasto a principios da década de 1990.

Notas
-----

1. 1 2  "Ischigualasto / Talampaya Natural Parks". UNESCO World Heritage Centre.
2. ↑  *(en castelán)* El lugar donde se posa la luna
3. ↑  Cabrera 1943.
4. ↑  "The moon is not only in the sky but also on earth: the 'valley of the moon' full of strange sights...;". *ManoramaOnline*. Consultado o 2021-09-09.
5. 1 2 3  Martínez et al. 2011.
6. ↑  Rogers et al. 1993.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ischigualasto Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Patrimonio da Humanidade na Arxentina

### Ligazóns externas

* Ischigualasto at Ente Autárquico Ischigualasto *(en castelán)*
* UNESCO World Heritage Centre – Description of the Ischigualasto-Talampaya site at UNESCO
* Localities of the Triassic: Ischigualasto Formation, Argentina at University of California Museum of Paleontology
* Parque Provincial Ischigualasto at La HueYa *(en castelán)*
* Valle de la Luna – Ischigualasto at ArgentinaXplora *(en castelán)*
* Pictures from Valle de la Luna at

| * v
* c
* e
Patrimonio da Humanidade na Arxentina |
| --- |
|  | Parque Nacional Los Glaciares (1981)  ·  Misións xesuíticas guaranís1 (1984)  ·  Parque nacional Iguazú (1984)  ·  Cueva de las Manos, Río Pinturas (1999)  ·  Península Valdés (1999)  ·  Ischigualasto / Parque Nacional Talampaya (2000)  ·  Manzana e Estancias xesuíticas de Córdoba (2000)  ·  Quebrada de Humahuaca (2003)  ·  Qhapaq Ñan, sistema vial andino2 (2014)  ·  Obra arquitectónica de Le Corbusier3 (2016)  ·  Parque Nacional Los Alerces (2017)

1 Compartido co Brasil
2 Compartido con Bolivia, Chile, Colombia, Ecuador e o Perú
3 Compartido con Bélxica, Francia, Alemaña, Suíza, a India e o Xapón |  |
| Patrimonio da Humanidade  ·  Lista do Patrimonio da Humanidade en Perigo |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q639503
* BNA: 000032584
* EBID: ID
* GeoNames: 6942006
* MAG: 2777133325
* WDPA: 21235

 |