recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Exemplar que se reproduce mediante a chamada *esgrima cos penes*.
A **esgrima cos penes**, tradución do inglés *penis fencing*, é un comportamento de cópula executado por certas especies de planarias, como o Pseudobiceros hancockanus. Trátase de especies que na práctica son hermafroditas, ao produciren asemade óvulos e espermatozoides. Os individuos desta especie fan esgrima con seus penes de dúas puntas, que rematan nunha punta aguda e branca. O espécime que toca o outro inseminará o tocado, pois o esperma será absorbido polos poros da pel, comezando así a fertilización.

O termo tamén se aplica á actividade homosexual entre dous bonobos machos.

Notas
-----

1. ↑  *Fighting to mate: flatworm penis fencing* *(en inglés)*
2. ↑  *Bonobo Sex and Society*, de Waal, Frans B.M. *"They also practice so-called penis-fencing, in which two males hang face to face from a branch while rubbing their erect penises together."* Arquivado 04 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2004939
* MAG: 2776256531

 |
O **EfB Ishockey** é un equipo profesional de hóckey sobre xeo da cidade de Esbjerg, no oeste de Xutlandia (Dinamarca). Xoga os seus partidos no Granly Hockey Arena, que ten unha capacidade para 4195 espectadores. Actualmente compite na Superisligaen, a máxima categoría do hóckey sobre xeo de Dinamarca, competición que gañou en cinco ocasións.

Historia
--------

O club foi fundado o 4 de novembro de 1964 co nome de *Esbjerg IK Oilers*. Tan só cinco anos despois da súa fundación o club conseguiu o seu primeiro gran logro ao gañar o título de Liga en 1969, mais tardaría case vinte anos en conseguir o seu segundo título en 1988. Dende o 2004, ano no que o equipo consegue o seu último título ata a data, o club compite baixo o nome de **E.I.K.** (Esbjerg Ishockey Klub), mais debido aos problemas económicos do club, a súa licenza profesional foi transferida ao Esbjerg fB, un equipo dinamarqués de fútbol que compite na Superligaen, a máxima categoría do fútbol en Dinamarca. No 2005 foi renomeado como *Esbjerg fB Ishockey*.

Palmarés
--------

* **5 Ligas dinamarquesas:** 1969, 1988, 1993, 1996, 2004

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en dinamarqués)*
**Emilio Ruíz**, nado no barrio vigués de Bouzas, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de porteiro. Foi alcumado o **León de Bouzas**.

Traxectoria
-----------

Comezou xogando no equipo do seu barrio, o Rápido de Bouzas, fichando despois polo Real Club Fortuna de Vigo, onde xogaría ata o momento da fusión deste co Real Vigo Sporting Club para dar lugar ao nacemento do Celta de Vigo.

Fichou polo Celta de Vigo trala polémica fuga de Isidro ao Deportivo da Coruña, ao igual que outros tres xogadores do cadro celeste.

Emilio Ruíz non estivo moito tempo na disciplina celeste xa que pronto se afianzaría Lilo na portería. Porén tería tempo a declararse campión do Campionato de Galicia de fútbol na tempada 1924-25, disputando tamén o encontro do 8 de xaneiro, no que o Celta vencería ao Deportivo por 3-0 e no que Ruíz parou un penal.

A comezos da tempada 1925/26 a afección do Celta brindoulle unha homenaxe pola súa entrega ao equipo neses difíciles momentos. O xogador recibiu un coche Citroën regalo da afección e un reloxo de ouro de mans do Cónsul do Uruguai, obsequio dos galegos emigrados en América.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Marcos L. Bacariza (14 de outubro de 2008). "Emilio Ruiz". *Yo jugué en el Celta* (en castelán).
Caixa de música
Unha **caixa de música** é un instrumento musical mecánico, creado no século XIX.

Características
---------------

Estas caixas funcionan por medio duns remaches situados nun cilindro xiratorio ou disco, que ao ser tocados por un cepillo de metal, emiten sons, que combinados orixinan a música como tal. Foron desenvolvidas sobre a base dun tipo de caixas musicais do século XVIII e chamados co termo francés *carillons á musique*. Algunhas das caixas de música máis complexas tiñan tamén un minúsculo tambor e pequenas campás, ademais do cepillo metálico. Alec Templeton, un ávido coleccionista de caixas de música e músico profesional, decatouse de que o ton das caixas musicais non é similar ao de ningún instrumento musical concreto.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Caixas de música *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***cajas de música*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1365218
* AAT: 300042659
* EBID: ID
* GEC: 0165598
* GND: 4182265-1
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00568940

 |
Debuxos de Tyson comparando as anatomías do orangután e o chimpancé
Portada de *Anatomía dun pigmeo*
**Edward Tyson**, nado en Clevedon, Somerset, en 1650 e finado o 1 de agosto de 1708, foi un médico e anatomista británico.

Traxectoria
-----------

Tyson licénciase en Artes en Oxford, e en 1677 obtén o seu doutoramento en Medicamento pola Universidade de Cambridge. En 1684 é nomeado médico e gobernador do Bethlem Royal Hospital de Londres (o primeiro hospital psiquiátrico de Gran Bretaña).

Tyson é considerado un dos fundadores da anatomía comparada. En 1680 descobre que as marsopas son mamíferos. En 1698 practica a disección dun chimpancé. Publica os seus resultados nun libro titulado *Orang-Outang, sive Homo Sylvestris: or, the Anatomy of a Pygmie Compared with that of a Monkey, an Ape, and a Man*. Nel, chega á conclusión de que o chimpancé aseméllase máis ao ser humano que aos monos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* John Gribbin (2002), *The Scientists*. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1293932
* WorldCat
* VIAF: 15117589
* CERL: cnp00132195
* E-Enlightment: tysonedwar024408
* EBID: ID
* FAST: 168020
* GND: 100478565
* Gutenberg: 4669
* ISNI: 0000 0000 8359 4641
* LCCN: n85143452
* NKC: nlk20000090127
* NTA: 108472868
* ODNB: 27961
* OL: OL2030033A
* openMLOL: 170120
* SNAC: w6sx7x20
* SUDOC: 156468379

 |
En bioloxía molecular, unha **caixa GC** é un patrón específico na secuencia de nucleótidos, que se encontra na rexión promotora dalgúns xenes eucarióticos situada *augas arriba* da caixa TATA e aproximadamente a 110 bases augas arriba do sitio de iniciación da transcrición. Ten a secuencia consenso GGGCGG, que é dependente da posición e independente da orientación. Aos elementos GC únense factores de transcrición e teñen funcións similares aos amplificadores (*enhancers*).

Unha clase de promotores da ARN polimerase II carecen de caixa TATA e de caixa CCAAT, pero conteñen moitas caixas GC. Nos promotores que non teñen caixa TATA pero teñen moitas caixas GC, os sitios de inicio da transcrición poden ser únicos e específicos (por exemplo no xene do receptor do factor de crecemento neural), ou poden ser múltiples e heteroxéneos (por exemplo, no xene do receptor da insulina). Polo menos debe haber dúas caixas GC para que se produza a transcrición nestes promotores.

Notas
-----

1. 1 2  Michael C. Blake, Robert C. Jambou, Andrew G. Swick, Jeanne W. Kahn, and Jane Clifford Azizkhan (1990). "Transcriptional Initiation Is Controlled by Upstream GC-Box Interactions in a TATAA-Less Promoter" (PDF). *Molecular and Cellular Biology* **10** (12): 6632–41. PMID 2247077. doi:10.1128/MCB.10.12.6632. Consultado o 2013-12-29. Resumo divulgativo.
2. ↑  Klug WS, Cummings MR, Spencer CA, Palladina, MA (2009). *Concepts of Genetics: Ninth Edition*. San Francisco: Pearson Benjamin Cummings. pp. 463–464. ISBN 978-0-321-54098-0.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Caixa TATA
* Caixa CCAAT
* Caixa de Pribnow
* Elemento iniciador
**Emilio Romay Montoto**, nado en Betanzos o 4 de xaneiro de 1897 e finado na mesma vila o 10 de febreiro de 1950, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Julio Romay Rodríguez e Concepción Montoto Arias e sobriño de Víctor Montoto Arias. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi alcalde de Betanzos do 8 de febreiro de 1924 ao 17 de xaneiro de 1929. Deputado provincial, foi elixido presidente da Deputación da Coruña o 14 de febreiro de 1929, permanecendo no cargo ata ao 20 de febreiro de 1930. Foi membro da Asemblea Nacional Consultiva como representante das Deputacións provinciais. Volveu ser presidente da Deputación na ditadura franquista (do 28 de outubro de 1939 ao 10 de febreiro de 1950). Foi procurador nas Cortes franquistas (1946-1949) como representante das Deputacións provinciais. Foi tamén presidente da Unión Territorial de Cooperativas del Campo.

Vida persoal
------------

Casou o 3 de maio de 1930 con María de las Mercedes Beccaría Loureda e foi pai de Emilio, María de las Mercedes, Julio e José Manuel Romay Beccaría.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Erias Martínez, Alfredo (2001). "Unha viaxe polo Betanzos dá Segunda República: proclamación, anticlericalismo e vinganza" (PDF). *Anuario Brigantino* (24): 291–376. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06/03/2016. Consultado o 12/7/2013.

### Ligazóns externas

* Los Becerra y los Romay de Betanzos
* Emilio Romay Montoto (fisonomía a grandes trazos)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Calviño Salazar** |  **Alcalde de Betanzos** 1924 - 1929 | Sucesor:**Raúl Fernández Meás** |
| Predecesor:**Horacio Tenreiro Arias Uría** |  **Presidente da deputación da Coruña** 1929 - 1930 | Sucesor:**Ángel Aperribay** |
| Predecesor:**Juan José Barcia Goyanes** |  **Presidente da deputación da Coruña** 1939 - 1950 | Sucesor:**Diego Delicado Marañón** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533352
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 99240

 |
Mosteiro de Chantada fundado polo conde Ero Fernández e a súa primeira esposa, Adosinda.
**Ero Fernández**, **Ero Fernandes** ou **Ero Fernandez de Lugo**, nado contra o 845 e finado contra o 926, foi un aristócrata galego.

Traxectoria
-----------

Capela funeraria mosteiro de Santa María de Ferreira de Pallares, Guntín fundado polo conde Ero e a súa segunda esposa, a condesa Elvira.
Tiña a súa residencia principal en Lugo, onde era conde, pero non conde de Lugo.. Era fillo de Fernando Rodrigues de Monterroso e Guntina. Fundou o mosteiro de San Salvador de Asma en Chantada e o tamén mosteiro de Santa María de Ferreira de Pallares. Casou con Adosinda e tivo a seguinte descendencia:

* Ermesenda Eriz.
* Tareixa Eriz, que casou con Gonzalo Betotiz.
* Ilduara Eriz, máis coñecida como Aldara de Celanova ou Santa Ilduara.
* Godo Eriz.
* Gundesisndo Eriz
* Gugina Eriz.

Notas
-----

1. ↑  Aclaracións sobre Ero

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Xenealoxía de Ero Fernandes
* Xenealoxía de Ero Fernandes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1028988
* DBE: ero-fernandez
* WikiTree: Fernández-336

 |
**Eugenio Amigo Otero**, nado en Malpica de Bergantiños o 26 de novembro de 1920, foi un mariñeiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Carabineiro do Mar coa República. Tripulante da motora Emilia. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu de Malpica en agosto de 1938 na evasión do Rocío. Capturado e detido nun campo en agosto do 1939. Causa aberta en Ferrol por adhesión á rebelión, foi condenado a 6 anos e 1 día de prisión en 1942. Indultado ese mesmo ano, foi condenado a un batallón de traballadores en 1946.

Vida persoal
------------

Casou con Soledad Chouciño Chouciño (†2009) e foi pai de Ramón e Genaro Amigo Chouciño.

Notas
-----

1. ↑  "Enterrada la madre del patrón mayor de Malpica y presidente de la federación nacional" *La Voz de Galicia* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2011). *O mar e a memoria. O expediente Armesto*. A Coruña: Laiovento. p. 107. ISBN 978-84-8487-221-4.

### Outros artigos

* Evasión da motora Rocío

### Ligazóns externas

* 

* Eugenio Amigo Otero na páxina web *Nomes e Voces*.
Este artigo trata sobre canibalismo nas sociedades humanas. Para o canibalismo en animais véxase: Canibalismo (zooloxía).
Canibalismo no Brasil, descrito por Hans Staden (1557)
O **canibalismo** é o acto ou a práctica de alimentarse de membros da propia especie. O termo aplícase a calquera animal, aínda que se adoita empregar o termo caníbal para referirse ó ser humano que se alimenta ou come a outro ser humano (antropofaxia).

O termo provén da deformación da palabra caribe *caniba* ou *cariba* da lingua taína. Para os caribes, significaba «ousado», «audaz»; para os arauacos, «inimigo»; e para os europeos, «comedores de carne humana». Nativos de América que Cristovo Colón atopou na illa de A Española na súa primeira viaxe e que practicaban a antropofaxia, os caribes atacaban ós arauacos para conseguir botíns e de paso capturaban nenos ós cales castraban e criaban para comelos.

Os casos illados nas sociedades occidentais, relaciónanse actualmente con situacións extremas de fame, actos criminais ou persoas con profundos problemas psicolóxicos.

Notas
-----

1. ↑  Vignolo, P (2005) «Hic sunt caníbales: El canibalismo del nuevo mundo en el imaginario europeo (1492-1729)». *Anuario colombiano de la historia social y de la cultura*, núm. 3, p. 151-188

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44595
* BNCF: 17327
* BRE: 2041556
* EBID: ID
* GEC: 0087825
* GiantBomb: 3015-2298
* GND: 4163192-4
* JSTOR: human-cannibalism
* LCCN: sh85019617
* MAG: 548578009
* NDL: 00575270
* NKC: ph121430
* PSH: 32

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002190
* MeSH: F01.145.113.547.200

 |
«Coquina» redirixe aquí. Para outras páxinas con títulos homónimos, véxase Coquina (homónimos).

| Cadelucha |
| --- |
| *Donax trunculus*  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Mollusca |
| Clase: | Bivalvia |
| Orde: | Veneroida |
| Familia: | Donacidae |
| Xénero: | '**Donax'** |
| Especie: | ''***D. trunculus''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Donax trunculus'**Linnaeus, 1758 |

Cadelucha ou coquina.
A **cadelucha*,* coquina** ou **navalliña** (*Donax trunculus*, Linnaeus 1758; antes *Donax vittatus*, Pennant 1777) é un molusco bivalvo mariño da familia dos donácidos (Donacidae).

Morfoloxía
----------

É un molusco bivalvo de pequeno tamaño (dun máximo de 4 cm) e esmagado. A cuncha é suave, lustrosa, de perfil ovalado pero co extremo posterior máis recortado que o anterior, de cor tostada verdosa ou parda clara, con bandas concéntricas máis claras. O interior é violáceo pero outras veces laranxa ou branco sucio. A marca do saco paleal é evidente e expresa un seo profundo. A marxe inferior da cuncha está finamente dentada.

Hábitat e distribución
----------------------

Distribúese pola costa europea do Atlántico norte e no Mediterráneo. Vive en augas superficiais, ata uns 20 m de profundidade, ás penas enterrada na area.

É abundante nas rías galegas.

Interese pesqueiro e comercial
------------------------------

É unha especie comestible, máis no Levante e no interior que en Galicia. Segundo a Consellería de Pesca é *unha pequena exquisitez ... que detrás do seu tamaño agacha un sabor cheo de matices*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de bivalvos de Galicia

### Bibliografía

* DIRECCIÓN XERAL DE FORMACIÓN PESQUEIRA: *Guía do consumidor de peixe fresco*. Xunta de Galicia 1999.
* RAMONELL, Rosa: *Guía dos mariscos de Galicia*. Galaxia, Vigo 1985.
* RÍOS PANISSE, M. Carmen: *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia (Invertebrados y peces)*. *Anejo* 7 (1977) de *Verba*.

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cadelucha*** |

* Ficha no World Register of Marine Species
* Ficha en pescaderiascorunesas.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3036241
* MAG: 2776502304

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* DORIS: 1365
* EUNIS: 59602
* Fossilworks: 116442
* GBIF: 5729032
* iNaturalist: 59392
* IRMNG: 10536394
* NBN: NHMSYS0021054805
* NCBI: 40130
* SeaLifeBase: 84579
* TAXREF: 64594
* WoRMS: 139602
* ZooBank: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1008660

 |
Carioferina (importina) beta 1. PDB 1f59 
As **carioferinas** son un grupo de proteínas implicadas no transporte de moléculas entre o citoplasma e o núcleo celular das células eucariotas. O transporte, mediado por unhas proteínas de transporte chamadas carioferinas, ten lugar a través dos poros nucleares, que actúan como unha porta para entrar e saír do núcleo. A maioría das proteínas necesitan as carioferinas para poder atravesar os poros nucleares.

As carioferinas poden actuar como **importinas** (que axudan ás proteínas a entrar no núcleo) ou **exportinas** (que as axudan a saír do núcleo). Forman parte da Familia do Complexo do Poro Nuclear de proteínas na base de datos de clasificación de transportadores (TCDB, *transporter classification database*).

A enerxía para o transporte destas moléculas deriva do gradiente Ran.

Importina beta
--------------

Un exemplo de carioferina é a importina beta. A importina beta é un tipo específico de carioferina que facilita o transporte de cargamentos de proteínas ao interior do núcleo. Para facelo, primeiramente únese á importina alfa (outro tipo de carioferina que se une á proteína a transportar no citoplasma), e despois a proteína a transportar é importada ao interior do núcleo a través dun poro nuclear usando a enerxía derivada do gradiente Ran. Unha vez dentro do núcleo, o cargamento transportado disóciase das carioferinas.

A importina beta pode tamén transportar proteínas ao núcleo sen a axuda da proteína adaptadora importina.

Xenes humanos da familia da carioferina
---------------------------------------

Ciclo Ran-GTP.
* KPNA1
* KPNA2
* KPNA3
* KPNA4
* KPNA5
* KPNA6
* KPNB1
* CRM1

Notas
-----

1. ↑
2. ↑  Poon, I. K. H. and D. A. Jans (2005). "Regulation of nuclear transport: Central role in development and transformation?" Traffic 6(3): 173-186.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Karyopherins *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.
* Ilustracións en berkeley.edu Arquivado 20 de febreiro de 2020 en Wayback Machine.
* AnimaciónsArquivado 07 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.
* IlustraciónsArquivado 07 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.
* Imaxes en 3D de microscopia electrónica da exportina de EM Data Bank(EMDB)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3193641
* JSTOR: karyopherins
* MAG: 2777336224

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D028884
* MeSH: D12.776.157.530.750.500

 |
**Eohric** ou **Eric** de Anglia Oriental (inglés antigo: *Eohric*; nórdico antigo: *Eiríkr*), finado en 902, foi un xefe viquingo de orixe danesa que gobernou o Danelaw tras a morte de Guthrum I no ano 890, ambos procedían da segunda horda viquinga que invadiu Inglaterra e se coñece como o grande exército de verán.

### Traxectoria

Pouco se sabe sobre o seu reinado que durou doce anos pois as crónicas contemporáneas non aportan moita luz sobre o seu papel na política anglosaxoa, ata que no ano 899 Eric toma partido na guerra civil pola sucesión do trono do reino de Wessex tra a morte de Alfredo o Grande apoiando ao príncipe Aethelwold, fillo de Aethelred I (irmán máis vello de Alfredo), que reclama o trono fronte ao herdeiro de Alfredo, Eduardo.

Segundo a crónica anglosaxoa, Aethelwold refúxiase en territorio escandinavo e ofrécenlle un título como jarl dos gobernantes de Jórvik, Sigfrøðr e Knútr que gobernaban en diarquía.

Eduardo albisca un sanguento desenlace e prefire de momento non participar no conflito, pero os seus aliados do reino de Kent ven a alianza como unha ameaza aos seus intereses e deciden enfrontarse aos exércitos hostís do rebelde Aethelwold e os daneses na batalla do Holme, o 13 de decembro de 902. Os viquingos venceron pero tanto o pretendente de Wessex, Aethelwold como o rei viquingo Eohric morren no campo de batalla.

Notas
-----

1. ↑  Per Ullidtz (2014), *1016 The Danish Conquest of England*, BoD – Books on Demand, ISBN 8771457208 p. 223.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Brenda Ralph Lewis & David Nash Ford, "York: Viking Times"
* Timeline of Anglo-Saxon England

| * v
* c
* e
Reis de Anglia Oriental |
| --- |
| Orixes | 
* Wehha
* Wuffa
* Tyttla

 |
| século VII | 
* Raedwald
* Eni ?
* Earpwald
* Ricberht ?
* Sigeberht
* Ecgric
* Anna
* Æthelhere
* Æthelwald
* Ealdwulf

 |
| século VIII | 
* Ælfwald
* Beonna
* Æthelberht I
* Hun ?
* Æthelred I
* Æthelberht II
* Offa de Mercia
* Eadwald

 |
| século IX | 
* Cenwulf de Mercia
* Ceolwulf de Mercia
* Beornwulf de Mercia
* Æthelstan
* Æthelweard
* Eadmund o Mártir

 |
| Dominio danés | 
* Oswald
* Æthelred II
* Guthrum I
* Eohric
* Aethelwold de Wessex
* *Guthrum II*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1410638
* PASE: 2730

 |
**Ernesto Atanasio Janeiro**, coñecido como **O Corcheiro**, nado no Carballiño cara a 1915 e finado no mesmo concello o 14 de abril de 1998, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Operario das obras do ferrocarril e militante da CNT. O 23 de xuño de 1931, en protesta pola paralización das obras do ferrocarril, foi un dos destacados participantes na manifestación dos obreiros e veciños do Carballiño que tomou o concello, promulgou o Estado galego e plantou lume á bandeira española. Marchou a Arxentina arribando a Buenos Aires o 8 de outubro de 1931 a bordo do Alcántara, e foi membro da Sociedade Nazonalista Pondal. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 retornou a España para combater en Cataluña no exército leal. Nos anos corenta volveu ao Carballiño. Nos anos cincoenta integrouse na Asociación Cultural Avantar, da que chegou a ser presidente. Foi amigo de Manuel María, argallou a publicación do seu libro *Cantigueiro do Orcellón*. Dende as primeiras eleccións democráticas foi nas listas do BNG no Carballiño.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, O Carballiño - O Ribeiro, 17-4-1998, p. 4.
2. ↑  A república galega de 1931
3. ↑  Passenger list of the ship ALCANTARA arriving to Buenos Aires on Oct 08, 1931
4. ↑  *A Fouce*, maio de 1935, p. 3.
5. ↑  Base de dades nominal Milícies Antifeixistes de Catalunya
6. ↑  Eleccións locais en Carballiño. Ano 1979.
**María Esther Herranz García**, nada en Logroño o 3 de xullo de 1969, é unha política española do Partido Popular que foi membro do Parlamento Europeo.

Traxectoria
-----------

En 1993, licenciouse en xeografía na Universidade de Zaragoza, especializándose en xeografía física. En 1994, obtivo unha mestría en ordenación territorial e medio ambiente na Universidade de Valencia e en 1998 outro en xestión de residuos. Isto permitiulle traballar como consultora medioambiental. Dende 1999 foi membro do comité executivo do Partido Popular da Rioxa. Entre outros cargos dentro desta sección do partido, foi presidenta da Comisión de Medio Ambiente de 1996 a 2000 e asesora do gabinete do Presidente da Rioxa de 1999 a 2002. Dende 2002 tamén é membro da Xunta Directiva Nacional do PP.

En xaneiro de 2002 conseguiu un escano por substitución no Parlamento Europeo, que renovou nas eleccións ao Parlamento Europeo de 2004 e 2009. É membro da Comisión de Agricultura e Desenvolvemento Rural.

Notas
-----

1. ↑  Lexislaturas no Parlamento Europeo
**Robert Bruce Avakian**, chamado **Bob Avakian**, nado o 7 de marzo de 1943 na cidade de Washington, é un político estadounidense, líder do principal grupo maoísta dos Estados Unidos, o Partido Comunista Revolucionario.

Traxectoria
-----------

Neto de emigrantes armenios que chegaran aos Estados Unidos para traballar no campo, o pai era xuíz de condado en Alameda. Educouse en Berkeley (California) e alí entrou en contacto con grupos da esquerda e participou en protestas estudantís, dirixidas por Mario Savio, que tiñan como obxectivo obrigar a Universidade a recoñecer a liberdade de expresión. Avakian converteuse no voceiro na área de San Francisco do Partido Paz e Liberdade e asemade apoiaba activamente os Panteras Negras. En 1975 participou na creación do Partido Comunista Revolucionario (PCR). Cando Deng Xiaoping visitou os Estados Unidos, Avakian dirixiu as protestas en Washington contra a visita. Por enfrontamentos coa policía na protesta, el e os outros membros do seu grupo foron xulgados e condenados a un total de 241 anos de cárcere. Para evitar ir a prisión marchou a París en 1981. No entanto, todas as acusacións contra el foron completamente retiradas en 1982.

Desde 1979 Avakian é o presidente do comité central do Partido Comunista Revolucionario, e continúa a selo en 2018.

Obras
-----

* *Preaching From a Pulpit of Bones*
* *Democracy: Can't We Do Better Than That?*
* *A Horrible End, or an End to the Horror?*
* *Could We Really Win?*
* *Phony Communism is Dead; Long Live Real Communism*
* *The Immortal Contributions of Mao Tse-Tung*
* *Bullets From the Writings Speeches and Interviews of Bob Avakian (Little Silver Book)*
* *For a Harvest of Dragons* - A collection of essays.
* *From Ike to Mao and Beyond: My Journey from Mainstream America to Revolutionary Communist* ISBN 0-9760236-2-8
* *Observations on Art and Culture, Science and Philosophy*
* *Marxism and the Call of the Future: Conversations on Ethics, History, and Politics*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q355066
* WorldCat
* VIAF: 47915853
* BIBSYS: 90208701
* BNF: 15026929x
* CiNii: DA19681661
* FAST: 40474
* GND: 132179032
* IMDb: nm13281982
* ISNI: 0000 0000 6662 5450
* LCCN: n79088850
* LibraryThing: avakianbob
* NLA: 35935914
* OL: OL1010700A
* SUDOC: 079249728

 |
Bob Beamon en 1968.

**Robert "Bob" Beamon**, nado en Jamaica (Nova York) o 29 de agosto de 1946, é un atleta norteamericano retirado, especialista en salto de lonxitude. É famoso polo seu extraordinario salto nos Xogos Olímpicos de 1968, polo que obtivo a medalla olímpica e o récord do mundo de salto de lonxitude.

Traxectoria
-----------

Sand pit onde Bob Beamon marcou o récord de 8.90, Cidade de México, México.
Nos Xogos Olímpicos de 1968 estabeleceu un novo récord mundial en Cidade de México cun marabilloso salto de 8,90 m, marca que se mantivo imbatida durante 23 anos, sendo declarado pola revista *Sports Illustrated* como unha das grandes fazañas deportivas do século XX. O seu salto superaba en 55 cm a mellor marca mundial anterior. Entre os factores que favoreceran un salto tan extraordinario contara sen dúbida a altura elevada a que se sitúa México, pois no mesmo ano, en Lake Tahoe, tamén a considerábel altitude, Beamon atinxira 8,39 m.

A marca atinxida por Beamon foi superada no Campionato mundial de atletismo, celebrado en Toquio no ano 1991, por Carl Lewis (8,91 m) e Mike Powell (8,95 m). Este estabeleceu o novo récord mundial, mais o salto de Bob segue a ser o récord olímpico.

Desenvolvemento persoal
-----------------------

As mellores marcas de Beamon por anos foran:

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Ano** | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| **Lonxitude (m)** | 7,34 | 7,31 | 7,64 | 7,71 | 7,80 | 8,11 | 8,90 | 8,20 | 7,91 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q52604
* WorldCat
* VIAF: 14107457
* BRE: 1866361
* DeutscheBio: 1061816990
* EBID: ID
* FAST: 438470
* Filmportal: ID
* GEC: 0008478
* GND: 1061816990
* ISNI: 0000 0000 3749 8552
* LCCN: n99277372
* Munzinger: 01000050026
* Basketball-Reference: beamobo01
* IAAF: 5396
* OCID: bob-beamon
* Sports Reference: bob-beamon-1

 |
| Lingüística |
| --- |
| Lingüística teórica |
| 
Lingüística xenerativa ·  Fonoloxía
Morfoloxía ·  Sintaxe ·  Lexicoloxía
Semántica ·  Pragmática
 |
| Gramática descritiva |
| 
Lingüística diacrónica ·  Lingüística comparada
Etimoloxía ·  Sociolingüística
Lingüística de corpus
 |
| Lingüística aplicada |
| 
Adquisición da linguaxe
Avaliación lingüística
Evolución da linguaxe
Ensinanza de linguas
Psicolingüística
Neurolingüística
Lingüística antropolóxica
Lingüística cognitiva
Lingüística computacional
Estilística
Gramática normativa
 |
| 
Artigos relacionados |
| 
Historia da lingüística
Lista de lingüistas
 |
| * v
* c
* e
 |

Inda que a noción de estilo estaba xa configurada en manuais con indicacións prácticas sobre como escribir ben no século XVIII, a primeira estilística, a de Charles Bally (1905) rexeita esta concepción e propón unicamente unha estilística descritiva do sistema lingüístico, non das obras literarias.

Despois de ser publicada a estilística lingüística de Bally, aparece a estilística literaria de Leo Spitzer, que procura os trazos peculiares, os estilemas, da lingua literaria, considerándoos como desvíos da norma estándar.

Xorde entón a diferenciación entre estilística lingüística (preocúpase polos trazos específicos do sistema de cada idioma para definir desde eles o espírito da comunidade nacional que os produciu) e estilística literaria (atende ós trazos peculiares do estilo dun creador).

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28856
* BNCF: 10610
* BRE: 4166508
* EBID: ID
* GND: 4116621-8
* LCCN: sh85074540
* MAG: 32062796
* PSH: 6901

 |
**Ernesto Ínsua Olveira**, nado en Fisterra o 28 de decembro de 1952, é un político e funcionario galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Funcionario do ISM, foi o director das delegacións de Fisterra e Corcubión dende 1978. Foi elixido candidato á alcaldía fisterrá polo PSdeG-PSOE nas eleccións municipais de 1991. Conseguiu triplicar os resultados dos socialistas, logrando 3 edís, e sela segunda forza máis votada contribuíndo a acabar coa maioría absoluta de Valentín Castreje á fronte do PPdeG. Desta forma, explorouse un acordo para lograla alcaldía co apoio do BNG e do CDS, porén os candidatos destas formacións, Tereixa Novo (3 edís) e José Fernando Carrillo (1 edil), pedían a alcaldía para eles mesmos. Esta situación derivou en que os socialistas acordaron investir a Tareixa Novo e que Carrillo se presentase á investidura, logrando este o apoio do PPdeG e a alcaldía. Porén, as malas relacións entre o centrista e os populares, derivou en marzo de 1992 nun pacto de goberno do alcalde co PSdeG e BNG, asumindo Ínsua unha tenencia de alcaldía e concellería de obras.

Nas municipais de 1995 foi de novo candidato socialista. O goberno tripartito mantivo a maioría, se ben Carrillo subeu de 1 a 3 concelleiros a costa do PSdeG e do BNG, pasando a sela principal forza dos tres. Aínda así, conseguiu que os centristas lle cedesen a alcaldía, polo que foi investido co apoio destes e do BNG, continuando o goberno ata as municipais de 1999, cando decide non presentarse á reelección e volver ó seu traballo no ISM.

Durante os 7 anos de goberno tripartito destacou a considerable mellora da promoción turística do concello, moi especialmente vinculada ó Xacobeo e á fin do Camiño de Santiago.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Fernando Carrillo** |  **Alcalde de Fisterra** 1995 - 1999 | Sucesor:**Valentín Castreje** |

Notas
-----

1. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia* ed. Carballo, 26-2-1999 p. 45.
2. ↑  Nova en *La Voz de Galicia* ed. Carballo, 10-3-1992 p. 36.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Fisterra
| Endivia |
| --- |
| Endivias |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Asteridae |
| Orde: | Asterales |
| Familia: | Asteraceae |
| Subfamilia: | Cichorioideae |
| Tribo: | Cichorieae |
| Subtribo: | **Cichoriinae** |
| Xénero: | *Cichorium*L. |
| Especie: | ***C. endivia*** |

 |
| Nome binomial |
| *Cichorium endivia*L. |

Planta da endivia (*C. endivia*) a florear
A **endivia** é o rebento de diferentes variedades da chicoria, *Cichorium endivia**,*** que se cultivan debaixo da terra dunha maneira especial e presentan unha cor branca verdella e sabor amargo. Adóitanse consumir cocidas ou crúas en ensaladas.

É tamén un dos nomes comúns para variedades da chicoria común (*Cichorium intybus*), principalmente a chicoria belga ou chicoria francesa. Existe considerábel confusión entre as designacións vulgares de *Cichorium endivia* e *Cichorium intybus*.

A endivia é rica en moitas vitaminas e minerais, especialmente vitaminas A e K e folato, fornecendo tamén unha cantidade razoábel de fibra.

Existen dúas variedades principais cultivadas de endivia:

* A **endivia frisada** (var *crispum*). Este tipo ten follas exteriores estreitas, verdes e frisadas. Tamén chamada chicoria frisada ou simplemente chicoria.
* A **escarola** (var *latifolium*). Posúe follas largas de cor verde pálida e é menos amarga que a outra variedade. Tamén denominada chicoria lisa ou endivia de folla larga.

Historia
--------

Foi coñecida e consumida polos antigos exipcios, gregos e romanos. Tal como ocorreu con numerosas verduras e hortalizas, a escarola tivo inicialmente unha utilización máis medicinal ca culinaria. Non obstante, na literatura exipcia existen referencias ao consumo desta verdura tanto cocida como crúa, en ensaladas.

A súa introdución en Europa data do século XIII. Na actualidade goza dunha enorme popularidade en todo o continente.

Durante a época invernal a escarola ofrece o seu esplendor e maior calidade, aínda que actualmente se atope no mercado durante todo o ano.

Notas
-----

1. ↑  Cichoriinae en Cichorieae Portal
2. ↑  Definición no Portal das Palabrasda Real Academia Galega - Arquivado 18 de febreiro de 2014 en Wayback Machine.
3. ↑  Endive, Chicory and Witloof
4. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2014. Consultado o 02 de febreiro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Chicoria (*Cichorium intybus*)

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Endivia*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: R74142194N

 |
**Eligio Núñez Muñoz**, nado en Ourense o 2 de abril de 1906 e finado en Vilariño Frío (Montederramo) o 1 de novembro de 1936, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do boticario Antonio Núñez. Foi nomeado mestre titular da escola de Cambeo en abril de 1931. Durante a Segunda República foi membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense (ATEO) e colaborador da súa revista *Escuela del Trabajo*; en agosto de 1932 pasou a ser coordinador da publicación xunto con Luis Soto e Manuel Luis Acuña. Tamén colaborou en *La República* e *Espartaco*. Militante do Partido Republicano Radical Socialista, presentouse como candidato ás eleccións a Cortes de 1933. Presentou con Fernando Barcia Veiras e Apolinar Torres o relatorio "Misión de los trabajadores de la enseñanza en el actual momento histórico de la cultura gallega" ao Congreso de Trabajadores de la Enseñanza de Galicia de maio de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido en Ourense ao ir coñecer á súa filla Aida, que a súa muller acababa de dar a luz. Foi asasinado o 1 de novembro en Vilariño Frío (Montederramo) con Jacinto Santiago, Fructuoso Manrique Martín e Aquilino Sánchez Rodríguez. O lugar exacto foi A Arca Aberta (Vilariño Frío), na antiga estrada Nacional 120, agora OU-536.

Vida persoal
------------

Casou con Luz Divina Trabazo Fontaiña, tamén mestra, coa que coincidiu en Cambeo. Tivo un primeiro fillo en 1935, Horacio (1935-2020). Luz Divina, que era mestra en Louredo (Maside) cando aconteceu o golpe de Estado, foi sancionada con separación ata 1942. Eligio tiña un irmán que puido agocharse e lle sobreviviu, Martín.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 74.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-5-1936, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Eligio Núñez na páxina web *Nomes e Voces*.
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Radiografía de abdome dun bebé con enterocolite necrosante.
A **enterocolite necrosante** ou **necrotizante** (**ECN**) é unha doenza tipicamente pediátrica que afecta aos acabados de nacer. Constitúe a enfermidade dixestiva máis frecuente no neonato, e a urxencia dixestiva que máis adoita desembocar en coidados intensivos. Trátase dunha condición moi grave, con taxas de mortalidade e de hospitalización elevadas, preto do 30%. Esta doenza é tanto máis frecuente canto maior prematuridade presente o bebé.

A enterocolite caracterízase por unha falta de maduración do aparello dixestivo, que condiciona unha isquemia intestinal e unha inflamación. Ademais, prodúcese un sobrecrecemento bacteriano que pode dar lugar a unha sepse, un shock e mesmo até producir a morte.

Síntomas
--------

A sintomatoloxía da ECN caracterízase pola presenza tanto de síntomas dixestivos coma sistémicos. O síntoma que máis se adoita producir é a dor e a distensión abdominal. Tamén é frecuente atopar sangue oculta nas feces, vómitos edema da parede abdominal ou aumento do residuo gástrico.

Como síntomas sistémicos, destacan a bradicardia, as apneas, a letarxia e a síndrome de distrés respiratoria.

Existe unha forma moi grave denominada enterocolite fulminante, que ten un comezo brusco, con rápida progresión cara á afectación multisistémica, o shock, a coagulación intravascular diseminada e eventualmente a propia morte.

Diagnóstico
-----------

O diagnóstico da ECN establécese segundo os criterios de Bell. Así, para diagnosticar a un nadón desta condición, cómpre que se dean as seguintes condicións:

* Signos sistémicos da doenza: febre ou hipotermia, apneas ou dificultade respiratoria, bradicardia.
* Signos dixestivos: silencio abdominal, dor na palpación do abdome.
* Signos radiolóxicos específicos: neumatose intestinal ou gas no sistema portal hepático.
* Alteracións na analítica sanguínea: acidose metabólica, hiponatremia, leucopenia ou trombocitopenia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10859678
* JSTOR: necrotizing-enterocolitis
* MAG: 2779303187

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 31774
* DOID: DOID:8677
* eMedicine: 977956
* GARD: 9767
* ICD-9: 777.5
* ICD-10: P77
* MedlinePlus: 001148
* MeSH: C06.405.205.596.700
* NCIt: C84915
* Orphanet: 391673
* UMLS: C0520459

 |
**Elijah Muhammad**, nado en Sanderville (Xeorxia) o 7 de outubro de 1897 e finado en Chicago (Illinois) o 25 de febreiro de 1975, foi unha figura política e relixiosa estadounidense.

Traxectoria
-----------

Nado co nome de Elijah Poole, mudouse a Detroit en 1923. Alí coñeceu un predicador que se lle revelou como o mesmo Alá, Wallace Fard Muhammad, fundador da organización Nación do Islam. Unha vez dentro desta organización o propio Fard Muhammad nomeouno como sucesor, e á morte deste en 1934 pasou a liderala estabelecendo a súa sede central na cidade de Chicago. Nos primeiros momentos comezou a predicar que Fard Muhammad era en realidade unha reencarnación de Alá, o que provocou a saída de moitos membros discordantes.

A mediados da década de 1960, e grazas en boa parte á implicación de Malcom X na organización, Nación do Islam viviu un gran momento de apoxeo, multiplicando o seu número de membros e estendéndose a numerosos países de África e do Caribe. Despois do asasinato de Malcom X houbo numerosas voces que especulan coa posíbel responsabilidade de Elijah Muhammad, debido á saída deste de Nación do Islam e aos problemas persoais que tiveran. Este feito unido á acusación en 1973 dun membro dunha organización rival de ser o responsábel da morte de sete dos seus militantes fan entrar a Nación do Islam nunha sorte de decadencia. A morte de Elijah Muhammad en 1975 provocou a escisión da organización en dúas tendencias, unha das cales se integrou no islam ortodoxo.

O pensamento ideolóxico-relixioso de Elijah Muhammad estivo sempre próximo a un supremacismo negro bastante próximo ao racismo. Mitos como os de Yakub, propagados por el e os seus seguidores, estabelecen que os brancos son demos ou creacións malditas e inferiores do home negro. Ao mesmo tempo mantivo tratos co Partido Nazi Americano, xa que ambas as organizacións se opuñan á integración racial. Estas ideas están na base da futura saída de Malcom X de Nación do Islam.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q345182
* WorldCat
* VIAF: 35268125
* BIBSYS: 11048287
* BNF: 13756861p
* Discogs: 1142202
* EBID: ID
* FAST: 1717476
* GND: 119516616
* IMDb: nm0611247
* ISNI: 0000 0000 8372 1495
* LCCN: n81071685
* LibraryThing: muhammadelijah
* Munzinger: 00000010946
* NNDB: 000026099
* NTA: 216714605
* OL: OL407330A
* SNAC: w6gq6zvg
* SUDOC: 077858816
* WikiTree: Poole-4063

 |
James Toseland (1), Chris Walker (9) e Yukio Kagayama (71) participando nunha carreira do Campionato do Mundo de Superbikes de 2005.
O **campionato do mundo de superbikes** ou SBK é un campionato de motos que se iniciou en 1988. Téntase que compitan motos derivadas das de serie, de feito, para participar cunha moto, esta ten que terse fabricado e posto en venda un número determinado de unidades. Esta é a gran diferenza respecto ao campionato de prototipos que é o mundial de velocidade.

O tipo de motos que participan neste campionato son de catro tempos e distintas cilindradas, dependendo do número de cilindros. Así as tetracilíndricas non superan os 750cc, as tricilíndricas os 900cc e as bicilíndricas os 1000cc.

A partir de 2005 introduciuse un pneumático único da marca Pirelli, e permitiulle as tetracilíndricas competiren sen restritores, co que a categoría evidenciou unha grande igualdade técnica.

As motos que compiten no campionato son: Aprilia, BMW, Ducati, Honda, Kawasaki, MV Agusta, Yamaha

Campións
--------

| Ano | Piloto | Marca |
| --- | --- | --- |
| 1988 |  Fred Merkel | Honda | Honda |
| 1989 |  Fred Merkel | Honda | Honda |
| 1990 | Francia Raymond Roche | Ducati | Honda |
| 1991 |  Doug Polen | Ducati | Ducati |
| 1992 |  Doug Polen | Ducati | Ducati |
| 1993 |  Scott Russell | Kawasaki | Ducati |
| 1994 |  Carl Fogarty | Ducati | Ducati |
| 1995 |  Carl Fogarty | Ducati | Ducati |
| 1996 | Australia Troy Corser | Ducati | Ducati |
| 1997 |  John Kocinski | Honda | Honda |
| 1998 |  Carl Fogarty | Ducati | Ducati |
| 1999 |  Carl Fogarty | Ducati | Ducati |
| 2000 |  Colin Edwards | Honda | Ducati |
| 2001 | Australia Troy Bayliss | Ducati | Ducati |
| 2002 |  Colin Edwards | Honda | Ducati |
| 2003 |  Neil Hodgson | Ducati | Ducati |
| 2004 |  James Toseland | Ducati | Ducati |
| 2005 | Australia Troy Corser | Suzuki | Suzuki |
| 2006 | Australia Troy Bayliss | Ducati | Ducati |
| 2007 |  James Toseland | Honda | Honda |
| 2008 | Australia Troy Bayliss | Ducati | Ducati |
| 2009 |  Ben Spies | Yamaha | Yamaha |
| 2010 | Italia Max Biaggi | Aprilia | Aprilia |
| 2011 | España Carlos Checa | Ducati | Ducati |
| 2012 | Italia Max Biaggi | Aprilia | Aprilia |
| 2013 |  Tom Sykes | Kawasaki | Aprilia |
| 2014 | Francia Sylvain Guintoli | Aprilia | Aprilia |
| 2015 |  Jonathan Rea | Kawasaki | Kawasaki |
| 2016 |  Jonathan Rea | Kawasaki | Kawasaki |
| 2017 |  Jonathan Rea | Kawasaki | Kawasaki |
| 2018 |  Jonathan Rea | Kawasaki | Kawasaki |
A **entrada estándar** (*STDIN*) é un concepto típico dos sistemas operativos Unix.

Cada proceso nestas contornas adoita dispoñer de tres arquivos abertos ao comezo da súa execución: a entrada, a saída e a saída de erros. Adquiren carácter de estándar porque adoitan estar asignados a descritores de ficheiros coñecidos, de maneira que un programa sempre tomará os datos de entrada polo descritor cero, enviará os resultados polo un e mostrará os erros polo dous. Pero isto é mera convención, e non ten moito sentido en sistemas gráficos como X Window ou en programas funcionando como demos.

Unha forma de referirse a elas é usando, segundo a linguaxe de programación e a contorna letras maiúsculas ou minúsculas, os nomes **STDIN**, **STDOUT** e **STDERR**.

O shell do sistema é o encargado, xeralmente, de abrir esta entrada e conectala coa terminal á que está asignado o programa, posto que é o programa máis usual para comunicarse cun operador.

A entrada estándar tamén se adoita conectar á saída estándar dun proceso, de maneira que o programa lea directamente os resultados que outro produce. En Unix utilízase o carácter | para expresar devandito tipo de conexión:

$ programa1 | programa2 | programa3

O que vén significar que se executa o *programa1* e a súa saída estándar (descriptor de ficheiro 1) conéctase coa entrada estándar do *programa2* (descriptor 0), que á súa vez fai o mesmo con *programa3*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1070408
* MAG: 2776071467

 |
A **Batalla de Aylesford** ou **Epsford** (anglosaxón: *Æȝelesford*) foi unha batalla entre os britanos e os anglosaxóns rexistrada na *Crónica anglosaxoa* e a *Historia Brittonum.* Ambas as fontes coinciden en que involucrou aos caudillos Hengest e Horsa por unha banda e á familia de Vortigern pola outra, pero ningunha menciona quen gañou a batalla. Esta ocorreu preto de Aylesford en Kent.

Historia
--------

A *Crónica anglosaxoa* (s. IX) menciona a batalla na entrada para o 455. Segundo o texto, os caudillos anglosaxóns Hengest e Horsa combateron contra Vortigern, rei dos britanos. Horsa atopou a morte, e Hengest e o seu fillo Oisc convertéronse nos reis de Kent:

> 
> 
> *Her Hengest 7 Horsa fuhton wiþ Wyrtgeorne þam cyninge, in þære stowe þe is gecueden Agællesþrep, 7 his broþur Horsan man ofslog; 7 æfter þam Hengest feng to rice 7 Æsc his sunu.*
> *Neste ano Hengest e Horsa loitaron contra Wurtgern o rei no lugar ao que chaman Aylesford. Morrendo o seu irmán Horsa alí, Hengest, despois disto, tomou o reino co seu fillo Æsc*.
> 
> 

A *Historia Brittonum*, escrita tamén no século IX, contén unha explicación distinta da batalla. Os capítulos 43-45 indican que o fillo de Vortigern, Vortimer, e non o propio Vortigern, se alzou contra os saxónse e se enfrontou a eles en catro batallas. A terceira destas batallas librouse "no Vao [inglés: *Ford]*, chamado *Epsford* no seu idioma, e *Set thirgabail* no noso". Nesta batalla Horsa morreu, así como o irmán de Vortimer Catigern. A *Historia* non di quen gañou a batalla, dicindo especificamente que durante a campaña de Vortimer os saxóns "ás veces ampliaron as súas fronteiras mediante a vitoria, e outras veces foron conquistados e fixéronos retroceder". De acordo ao texto, os britanos expulsaron con éxito aos saxóns na cuarta batalla, librada "preto da roca na beira do mar gálico". Con todo, a morte de Vortimer pouco despois asegurou que a vitoria durase pouco. A explicación da *Crónica anglosaxoa* é igualmente desalentadora para os britanos, dicindo que eles foron forzados a abandonar Kent pola seguinte vitoria sanguenta de Hengest e Oisc en Crayford en 457.

Dúas tumbas de cámara do neolítico preto de Aylesford, *Kit's Coty House* e *White Horse Stone*, identifícanse na tradición local como os sitios onde enterraron a Catigern e Horsa respectivamente.

Notas
-----

1. ↑  *Crónica anglosaxoa*, 455. (en inglés)
2. ↑  *Historia Brittonum*, ch. 43–45. (en inglés)
3. ↑  *Crónica anglosaxoa*, 457. (en inglés)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The Anglo-Saxon Chronicle: A Collaborative Edition. Vol. 3: MS. A. Cambridge*. D.S. Brewer. ISBN 0-85991-103-9.