Coordenadas: 8°N 5°O﻿ / ﻿8, -5

**Costa do Marfil** (en francés: *Côte d'Ivoire*, [kot divwaʁ] (AFI), Fr-Côte-d'Ivoire-fr-Paris.ogg escoitar), oficialmente **República de Costa do Marfil** (en francés: *République de Côte d'Ivoire*), é un país africano. Limita ao norte con Malí e Burkina Faso, ao leste con Ghana, ao sur co océano Atlántico e ao oeste con Liberia e Guinea. A súa capital é Yamousoukro.

Historia
--------

*Artigo principal**:* Primeiro ministro da Costa do Marfil.
Pouco se coñece da historia da Costa do Marfil antes da chegada dos portugueses na década de 1460. Os principais pobos da rexión eran os kru, orixinarios de Liberia e os senoufo e os lobi, orixinarios de Burkina Faso e Malí. Nos séculos XVIII e XIX ocorreu unha migración de pobos de etnía Akan, que migraron de Ghana, e os Malinké, da actual Guinea.

Francia interesouse pola rexión na década de 1840, e estableceu contactos con xefes locais para ter o monopolio de comercio na área. Costa do Marfil foi colonia francesa ata o 1960 en que obtivo a independencia.

Entre 2002 e 2004 o país viviu unha Guerra civil: O norte rebelouse. 10.000 cascos azuis da ONUCN (Forza de Paz da ONU na Costa do Marfil), entre eles 4600 soldados franceses, foron posicionadas entre os belixerantes. A ONU interveu impoñendo sancións ao país por medio da Resolución 1761 do Consello de Seguridade.

O seu presidente-fundador foi Félix Houpbouët-Boigny ata 1993. Os seus sucesores foron, por orde :

* Henri Konan Bédié, que caeu do poder baixo un golde de estado no Nadal do 1999.
* Robert Guéï, que foi asasinado logo dun golpe encabezado polo Movemento Patriótico da Costa do Marfil en 2002.
* Laurent Gbagbo

Organización político-administrativa
------------------------------------

*Artigo principal**:* Subdivisións de Costa do Marfil.
Costa do Marfil está dividida en 19 rexións (*régions*) e 80 departamentos (*départements*). As 19 rexións son as seguintes: 

1. Agnéby
2. Bafing
3. Bas-Sassandra
4. Denguélé
5. Dix-Huit Montagnes
6. Fromager
7. Haut-Sassandra
8. Lacs
9. Lagunes
10. Marahoué
11. Moyen-Cavally
12. Moyen-Comoé
13. N'zi-Comoé
14. Savanes
15. Sud-Bandama
16. Sud-Comoé
17. Vallée du Bandama
18. Worodougou
19. Zanzan

Xeografía
---------

*Artigo principal**:* Xeografía de Costa do Marfil.
Imaxe satelital de Costa do Marfil, xerada desde un gráfico rasterizado provisto por The Map Library.
Mapa de Costa do Marfil
Costa do Marfil ofrece unha gama variada de paisaxes, desde a sabana desértica ao norte ata a selva virxe. O límite sur márcano extensas praias. Esta zona, máis chuviosa, caracterízase polas grandes plantacións de produtos de exportación: café, cacao e banana. No norte a paisaxe vese conformada por unha meseta granítica recuberta de sabanas. Nesta área pequenos propietarios cultivan sorgo, millo e maní.

Economía
--------

*Artigo principal**:* Economía de Costa do Marfil.
Mantendo lazos próximos con Francia desde a independencia en 1960, a diversificación da agricultura para a exportación, e o estímulo dos investimentos estranxeiros, fixo de Costa do Marfil un dos países tropicais africanos máis prósperos. No entanto, en anos recentes Costa do Marfil viuse suxeita a máis competencia e o descenso dos prezos no mercado global dos seus cultivos agrícolas principais: café e cacao. Isto, xunto cunha alta corrupción interna, fai a vida difícil para os agricultores e os que exportan a mercados estranxeiros.

Demografía
----------

No ano 2007, Costa do Marfil tiña unha poboación de 18 000 000 de habitantes. A esperanza de vida era de 49 anos. A media de fillos por muller era de 4.43. O 50.9% da poboación estaba alfabetizada. Calcúlase que o 7.0% da poboación estaba infectada co virus VIH (SIDA).
Desde que se estabeleceu como unha das nacións mais prósperas economicamente de África occidental, cerca do 20% da súa poboación consiste en traballadores das veciñas Liberia, Burkina Faso e Guinea. Este feito ten orixinado permanentemente unha tensión crecente en anos recentes, principalmente debido ao feito de que gran parte destes traballadores son musulmáns, mentres que a poboación natural da Costa do Marfil é, esencialmente cristián (principalmente católica romana) e animista. A principal etnia é o pobo Baulé, con presenza na maior parte das zonas centrais.

O 4% da poboación é de orixe non africana. Hai moitos cidadáns franceses, británicos, e españois. Hai aínda unha minoría de misioneiros protestantes norteamericanos e canadenses.

Ultimamente, cerca de 50.000 franceses e outros europeos saíron da Costa do Marfil debido a fortes tensións políticas.

Notas
-----

1. 1 2  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *marfilés*.
2. ↑  Benigno Fernández Salgado, ed. (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1304. ISBN 9788482887524.
3. ↑  Anaír Rodríguez Rodríguez, Montserrat Davila Ventura. *Lingua galega: dúbidas lingüísticas* (PDF). Área de Normalización Lingüística da Universidade de Vigo. p. 103. ISBN 84-8158-266-2.
4. ↑  López Martínez, María Cruz (2005). *Gran dicionario século 21 da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1442. ISBN 9788482893419.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Costa do Marfil*** |

| * v
* c
* e
Países e dependencias de África |
| --- |
| Estados soberanos | 

|  |  |
| --- | --- |
| Enteiramenteen Africa | 
* Alxeria
* Angola
* Benín
* Botswana
* Burkina Faso
* Burundi
* Cabo Verde
* Camerún
* Chad
* Cimbabue
* Comores
* Costa do Marfil
* Djibuti
* Eritrea
* Eswatini
* Etiopía
* Exipto
* Gabón
* Gambia
* Ghana
* Guinea
* Guinea-Bissau
* Guinea Ecuatorial
* Kenya
* Lesoto
* Liberia
* Libia
* Madagascar
* Malaui
* Malí
* Marrocos
* Mauricio
* Mauritania
* Mozambique
* Namibia
* Níxer
* Nixeria
* República Centroafricana
* República Democrática do Congo
* República do Congo
* Ruanda
* San Tomé e Príncipe
* Senegal
* Seychelles
* Serra Leoa
* Somalia
* Sudán
* Sudán do Sur
* Suráfrica
* Tanzania
* Togo
* Tunisia
* Uganda
* Zambia

 |
| Parcialmenteen Africa | 
* España
	+ Ceuta
	+ Illas Canarias
	+ Melilla
	+ Prazas de soberanía
* Francia
	+ Mayotte
	+ Reunión
* Italia
	+ Illas Peláxicas
	+ Pantelleria
* Portugal
	+ Madeira
* Iemen
	+ Socotra

 |

 |  |
| Estados conrecoñemento limitado | 
* República Árabe Saharauí Democrática
* Somalilandia

 |
| Territorios edependencias | 
* Illas Dispersas
	+ Francia
* Santa Helena, Ascensión e Tristan da Cunha
	+ Reino Unido

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1008
* WorldCat
* VIAF: 144973547
* BLBNB: 000008278
* BNE: XX451066
* BNF: 11872713w
* BRE: 2103312
* EBID: ID
* FAST: 1219323
* GEC: 0020302
* GeoNames: 2287781
* GeoNLP: kv8fP4
* GND: 4014426-4
* HDS: 003440
* ISNI: 0000 0001 2331 7877
* LAC: 1004C4954
* LCCN: n82047825
* MAG: 2908711713
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00566815
* NKC: ge128460
* NLA: 36589548
* OSM: 192779
* Orthodox Encyclopedia: 2458891
* SUDOC: 027230309
* TGN: 1000168
* Treccani: costa-d-avorio

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D007560
* MeSH: Z01.058.290.190.272
* UMLS: C0022326

 |