O califato de Córdoba.
O **califato de Córdoba** foi un estado musulmán andalusí proclamado por Abd al-Rahman III en 929. O califato puxo fin ao emirato independente instaurado por Abd al-Rahman I en 756 e perdurou oficialmente ata o ano 1031, en que foi abolido dando lugar á fragmentación do Estado omeia en multitude de reinos coñecidos como taifas.

O califato de Córdoba foi a época de máximo esplendor político, cultural e comercial do Al-Andalus.

Apoxeo do califato
------------------

Alcázar de Medina Azahara.
O Castelo de Gormaz.
Os reinados de Abd al-Rahman III (929-961) e o seu fillo Alhakén II (961-976) constitúen o período de apoxeo do califato omeia, no que se consolida o aparello estatal cordobés.

Para afianzar o aparello estatal os soberanos recorreron a oficiais fieis á dinastía omeia, o cal configurou unha aristocracia palatina de *fata'ls* (escravos e libertos de orixe europea), que foi progresivamente aumentando o seu poder civil e militar, suplantando así á aristocracia de orixe árabe. No exército incrementouse especialmente a presenza de continxentes bérberes, debido á intensa política califal no Magreb. Abderramán III someteu aos señores feudais, os cales pagaban tributos ou servían no exército, contribuíndo ao control fiscal do califato.

As empresas militares consolidaron o prestixio dos omeias fóra do Al-Andalus e estaban orientadas a garantir a seguridade das rutas comerciais. A política exterior canalizouse en tres direccións: os reinos cristiáns do norte peninsular, o Norte de África e o Mediterráneo.

### Relacións cos reinos cristiáns

Durante os primeiros anos do califato, a alianza do rei leonés Ramiro II con Navarra e o conde Fernán González ocasionaron o desastre do exército califal na batalla de Simancas. Pero á morte de Ramiro II, Córdoba puido desenvolver unha política de intervención e arbitraxe nas querelas internas de leoneses, casteláns e navarros, enviando frecuentemente continxentes armados para controlar aos reinos cristiáns. A influencia do califato sobre os reinos cristiáns do norte chegou a ser tal que entre 951 e 961, os reinos de León, Navarra e Castela e o condado de Barcelona rendíanlle tributo.

As relacións diplomáticas foron intensas. A Córdoba chegaron embaixadores do conde de Barcelona Borrell, de Sancho Garcés II de Navarra, de Elvira Ramírez de León, de García Fernández de Castela e o conde Fernando Ansúrez entre outros. Estas relacións non estiveron faltas de enfrontamentos bélicos, como o cerco de Gormaz de 975, onde un exército de cristiáns enfrontouse ao xeneral Galib.

Califas de Córdoba
------------------

* Abd al-Rahman III (929-961)
* Alhakén II (961-976)
* Hisham II (976-1000 e 1010-1013)
* Muhammad II (1009)
* Sulaiman al-Mustain (1009 e 1013-1016)
* Alí ben Hamud al-Nasir (1016-1018)
* Abd al-Rahman IV (1018)
* Al-Qasim al-Mamun (1018-1021 e 1023)
* Yahya al-Muhtal (1021-1023 e 1025-1026)
* Abd al-Rahman V (1023-1024)
* Muhammad III (1024-1025)
* Hisham III (1027-1031)

Bibliografía
------------

* Levi-Provençal, E. *España musulmana hasta la caída del califato de Córdoba (711-1031)*, Madrid 1957.
* Sánchez ­Albornoz, C. *La España musulmana según los autores islamitas y cristianos medievales*, Barcelona 1946.
* Torres Balbás, L. *Ciudades hispano­musulmanas*, Madrid.
* Vernet, J. *La cultura hispano árabe en Oriente y Occidente*, Barcelona 1978.
* Eisenberg, Daniel, *Propuestas teorico-metodológicas para el estudio de la literatura hispanica medieval*, ed. Lillian van der Walde. Cidade de México: Universidade Nacional Autónoma de México-Universidade Autónoma Metropolitana, 2003, pp. 511–520.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Abaditas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q171740
* WorldCat
* VIAF: 246167987
* BRE: 2096281
* GEC: 0019831
* GND: 4230249-3

 |