recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Thomas McKean Pettit**, nado en Filadelfia o 26 de decembro de 1797 e finado na mesma cidade o 30 de maio de 1853, foi un xurista e político estadounidense, nomeado director da Casa da Moeda dos Estados Unidos pouco antes do seu falecemento.

Traxectoria
-----------

Thomas M. Pettit naceu en Filadelfia o 26 de decembro de 1797, fillo de Elizabeth McKean e do comerciante Andrew Pettit, e neto dun delegado no Congreso Continental e dun dos asinantes da Declaración de Independencia dos EEUU.

Pettit Ingresou na Universidade de Pensilvania en 1812, e nela acadou a súa licenciatura en Dereito en 1815 e o grao de mestrado en 1818. En Pensilvania foi un dos trece membros da Sociedade Filomática, a primeira organización estudantil de Pensilvania.

Logo do seu paso pola universidade, Pettit ingresou no Colexio de Avogados de Filadelfia en 1818 e exerceu a avogacía; en 1820 era procurador da cidade de Filadelfia. Entre 1824 e 1828 foi fiscal xeral adxunto do Tribunal Supremo de Filadelfia. En 1832 converteuse en xuíz asociado do Tribunal de Distrito de Filadelfia, e entre 1835 e 1845 foi xuíz presidente do distrito, posto ao que renunciou en 1845, cando foi nomeado Fiscal dos Estados Unidos para o Distrito Leste de Pensilvania.

No ámbito da representación política, Pettit foi elixido membro da Asemblea Xeral de Pensilvania en 1830, e un ano despois foi tamén membro do Consello Municipal de Filadelfia.

Entre 1845 e 1848 formou parte da Comisión de Ensaios dos Estados Unidos.

O presidente dos Estados Unidos Martin Van Buren nomeouno membro do Consello de Visitantes da Academia Militar estadounidense. O 4 de abril de 1853, o presidente Franklin Pierce nomeouno director da Casa da Moeda dos Estados Unidos, posto que ocupou dun xeito efémero, xa que finou durante o seu exercicio, poucas semanas despois da súa toma de posesión.

Vida persoal
------------

Thomas M. Pettit casou o 7 de febreiro de 1828 con Sara Berry Dale (1804-1853), con quen tivo 7 fillos. Pettit faleceu en Filadelfia o 30 de maio de 1853 e foi soterrado no cemiterio da *Christ Church* desa cidade.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Smith, P. (2012).
2. 1 2 3 4 5  "Thomas McKean Pettit". *University of Pennsylvania*.
3. ↑  Evans, G. G. (1893).
4. ↑  Forrer, L. (1909).
5. ↑  "Thomas McKean Pettit". *Findagrave.com*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Evans, G. G. (1893). "Thomas M. Pettit". En *Illustrated history of the United States mint.*.. G. G. Evans, Filadelfia. Páxina 103.
* Forrer, L. (1909). "Pettit, Thomas M." *En Biographical dictionary of medallists*. Vol. IV. Spink & Son, Londres. Páxina 470.
* Smith, P. (2012). "Pettitt, Thomas McKean". En *American Numismatic Biographies*. Páxina 291.

### Outros artigos

* Director da Casa da Moeda dos Estados Unidos


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**George Nicholas Eckert** | **Director da Casa da Moeda dos Estados Unidos**1853 - 1853 | Sucesor:**James Ross Snowden** |

* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7792064
* WorldCat
* VIAF: 55769298
* FAST: 1495117
* LCCN: n90633994
* OL: OL4647785A
* SNAC: w69g5qfv

 |
O **Bursaspor Basketbol** é un club profesional de baloncesto turco con sede na cidade de Bursa. Actualmente xoga na Basketbol Süper Ligi (BSL), a máxima categoría do baloncesto turco, e na Basketball Champions League. Fundado en 2014, o club é a sección de baloncesto do club polideportivo Bursaspor. O equipo xoga os seus partidos como local no Tofaş Spor Salonu, recinto con capacidade para 7 500 espectadores.

Historia
--------

A sección de baloncesto do Bursaspor foi fundada no ano 2014, comezando a súa andaina na terceira división turca. Na temporada 2018−19 consegue o ascenso á máxima categoría, a Basketbol Süper Ligi (BSL) apos gañaren o campionato da segunda división, a Türkiye Basketbol Ligi (TBL). Este fito produciuse despois de teren gañado 25 xogos e perderen tan só 5. Na temporada 2019−20, o club tivo un rendemento destacábel a pesar de ser un equipo debutante, ocupando o noveno lugar antes da cancelación da liga por mor da pandemia de COVID-19. Na temporada 2020−21 o equipo finaliza de novo en noveno lugar, conseguindo clasificarse para xogar a EuroCup. Ao ano seguinte o club consegue un dos seus principais fitos ao chegar á final da EuroCup, onde perderon ante a Virtus Bologna por 80–67 nun encontro disputado na propia Boloña. Unha vitoria neste partido teríalles permitido disputar na seguinte temporada a Euroliga. A nivel doméstico o seu mellor posto foi na temporada 2022−23, cando o equipo conseguiu finalizar en quinto lugar despois de teren gañado 17 encontros.

### Patrocinadores

Por motivos de patrocinio o club tivo diversos nomes ao longo da súa historia:

* **Bursaspor Durmazlar** (2016−2019)
* **Frutti Extra Bursaspor** (2019−2023)

### Temporadas

| Ano | Nivel | División | Pos. | V–D | Copa | Competicións europeas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| 2017–18 | 2 | TBL | 2º |  |  |  |  |
| 2018–19 | 2 | TBL | 1º | 25–5 |  |  |  |
| 2019–20 | 1 | BSL | 9º | 11–12 |  |  |  |
| 2020–21 | 1 | BSL | 9º | 13–17 |  | **2** EuroCup | RS |
| 2021–22 | 1 | BSL | 8º | 19–14 |  | **2** EuroCup | RU |
| 2022–23 | 1 | BSL | 5º | 17–15 |  | **2** EuroCup | 8F |

Xogadores
---------

### Destacados

* Turquía Birkan Batuk
* Turquía Ender Arslan
* Turquía İzzet Türkyılmaz
* Turquía Oğuz Savaş
* Turquía Onuralp Bitim
* Turquía Yiğitcan Saybir
* Canadá Marial Shayok
* Estados Unidos Anthony Brown
* Estados Unidos John Holland
* Estados Unidos Xavier Munford
* República Centroafricana Kevarrius Hayes
* Serbia Stefan Birčević

Notas
-----

1. ↑  "Frutti Extra Bursaspor". *Eurobasket* (en inglés). Consultado o 7 de xullo de 2023.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en turco)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25480181
* WorldCat
* VIAF: 313429198

 |
**Praza & Janés Editores S.A.** é unha editorial española fundada en 1959 en Barcelona.

Descrición
----------

En 1984 o Grupo Bertelsmann adquiriu o selo español, en 2001 uniuse á joint venture Random House Mondadori e hoxe forma parte de Penguin Random House Grupo Editorial.

Praza & Janés Editores S.A. naceu en 1959 como produto da fusión dos selos de Germán Praza (Ediciones Cliper) e do editor e poeta Josep Janés i Olivé. A empresa expandiuse con velocidade e xa nos anos 1970 contaba cunha presenza importante no mercado editorial español e hispanoamericano. En 1984 o grupo de comunicacións alemán Bertelsmann adquiriu a empresa e en 2001 formaría parte da joint venture con Mondadori, Random House Mondadori.

No catálogo da editorial destacan autores de talle internacional como Stephen King, John lle Carré, Ken Follett, Mika Waltari, George R. R. Martin e Isabel Allende, e escritores nacionais como Javier Reverte, José Luís Sampedro e Julia Navarro. Na súa liña de narrativa feminina destacan as autoras de best-séllers Danielle Steel e Marian Keyes.

Xunto cos escritores consagrados a editorial aposta por talentos máis novos, como son os casos de Félix J. Palma, Ignacio del Valle, Jorge Díaz Cortés ou Patrick Rothfuss.

A editorial alberga diversos xéneros literarios: desde as novelas de aventura, románticas e de non ficción, até obras relacionadas con temas culturais, políticos, de actualidade; biografías e outros temas de interese relacionados con programas de televisión, saúde e cociña, entre outros.

Notas
-----

1. ↑  "Nuestros sellos" *(en castelán)*.
2. ↑  Cuadrado (2000), p. 1002.
3. ↑  "Quiénes somos" *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cuadrado, Jesús (2000). *De la historieta y su uso, 1873-2000*, Sins Entido/Fundación Germán Sánchez Ruipérez
* Hurtley, Jacqueline (1986). *Josep Janés. O combat per a cultura*, Barcelona, Curial.

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6079378
* WorldCat
* VIAF: 123116596
* BNE: XX133226
* CANTIC: a10235966
* GEC: 0051522
* GND: 5331134-6
* ISNI: 0000 0001 1094 3414
* LCCN: n81077442

 |
A **síndrome de Li-Fraumeni** é unha doenza hereditaria que se transmite segundo un patrón autosómico dominante. Recibe o seu nome na honra dos médicos Frederick Pei Li e Joseph F. Fraumeni, que foron os primeiros en realizar a súa descrición. A principal característica desta doenza é que os pacientes afectados presentan unha mutación que afectan o xene supresor tumoral TP53 situado no cromosoma 17p13.1, o que os fai moi propensos a desenvolver diferentes tipos de cancro a idades temperás, entre eles osteosarcomas e outros sarcomas, cancro de mama, leucemias, linfomas e tumores cerebrais. Pódese observar a aparición de calquera tipo de tumor maligno ademais dos devanditos.

Xene TP53
---------

O xene TP53 atópase no cromosoma 17, e foi chamado O gardián do xenoma, é un xene supresor de tumores que se atopa con frecuencia mutado nas células que compoñen os tumores malignos. A súa función é codificar a proteína p53, a cal impide realizar a división celular se a molécula de ADN non se replicou de forma correcta. Debido a iso, as mutacións que afectan á función do xene fan ó individuo moi propenso ó desenvolvemento de cancro.

Notas
-----

1. ↑  Agnès Chompret: *Síndrome de Li-Fraumeni*. Orphanet, 2004. Consultado o 31 de decembro de 2012
2. 1 2  *Guía de manejo del síndrome de Li-Fraumeni*. Grupo de traballo en Cancro Hereditario da Sociedade Española de Oncoloxía Médica. Consultado o 31 de decembro de 2012
3. ↑  Alonso-Cerezo, María Concepción; Pérez-Pérez, Paola: *Síndrome de Li-Fraumeni*, Med Clin (Barc). 2011;137:425-6. - vol.137 núm 09. Consultado o 31 de decembro de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187542
* MAG: 2910855369

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 7450
* DOID: DOID:3012
* eMedicine: 987356
* GARD: 6902
* KEGG: H00881
* MeSH: D016864
* MeSH: C04.700.600
* NCIt: C3476
* OMIM: 609265
* Orphanet: 524
* UMLS: C0085390

 |
Os xenes de BRCA son xenes supresores de tumores, representados aquí cos seus cromosomas respectivos.
A **mutación BRCA** é unha mutación nos xenes *BRCA1* e *BRCA2*, que son xenes supresores de tumores. Foron identificadas centos de tipos diferentes de mutacións nestes xenes, algunhas das cales foron determinadas como nocivas, mientres que outros non teñen un impacto comprobado. As mutacións nocivas neses xenes poden producir a síndrome de cancro hereditario de mama e ovario nas persoas afectadas. Só o 5-10% dos casos de cancro de mama son atribuídos a mutacións dos xenes *BRCA1* e *BRCA2* (sendo as mutacións de *BRCA1* lixeiramente máis comúns que as de *BRCA2*), mais o impacto nas mulleres coa mutación xenética é máis profundo. As mulleres con mutacións nocivas nos xenes *BRCA1* ou *BRCA2* teñen cinco veces máis risco de padecer cancro de mama, e o risco de padecer cancro de ovario é de entre dez e trinta veces máis alto do normal. O risco de cancro de mama e ovarios e superior en mulleres con mutacións *BRCA1* en comparanza con mutacións *BRCA2*. Ter mutacións de alto risco non garante que a muller chegue a desenvolver calquera tipo de cancro, ou que o cancro que apareza sexa debido á mutación.

Notas
-----

1. ↑  Holly Yan (14 de maio de 2013). Health, ed. "What's the gene that led to Angelina Jolie's double mastectomy?". CNN.
2. ↑  "*BRCA1* and *BRCA2*: Cancer Risk and Genetic Testing". National Cancer Institute. 29 de maio de 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4836333
* MAG: 2780194787

 |
*Obras completas de Rosalía de Castro*
A **editorial Aguilar** foi unha empresa española creada en 1923 en Madrid por Manuel Aguilar Muñoz; crebou en 1982 e catro anos máis tarde foi adquirida polo grupo Temón; dende 2014 é un selo de Penguin Random House.

Historial
---------

Foi creada cun préstamo outorgado a Manuel Aguilar polo libreiro e impresor Juan Pueyo e chamouse en primeiro lugar "M. Aguilar, editor" e posteriormente "Aguilar, S. a. de Ediciones". Manuel Aguilar dirixiuna até a súa morte en 1965, sendo substituído até 1986 polo seu sobriño Carlos Aguilar Gómez.

Nela traballaron destacados intelectuais como Federico Carlos Sainz de Robles e Arturo del Hoyo, así como os tradutores, escritores e críticos Rafael Cansinos-Asséns, José Méndez Herrera, Amando Lázaro Ros, Julio Gómez de la Serna, Luis Astrana Marín, José María de Cossío, Lorenzo Riber, Blanca de los Ríos, Agustín Caballero, José Miguel Velloso, Luis Jiménez Martos e outros moitos. A esposa de Manuel Aguilar, Rebecca Arié, foi a responsable directa de labores administrativos nos comezos da editorial e consultora perenne das decisións máis importantes na historia de Aguilar. O seu primeiro título foi a triloxía *La muerte y su misterio* (1923, cunha primeira edición en 1921) de Camille Flammarion, traducida polo seu amigo José María Meliá Bernabéu, da que vendeu nun trimestre nove mil exemplares, cando dunha novela de Pío Baroja vendíanse uns tres mil. En 1924, comprou en Londres os dereitos de Edgar Wallace, e faise despois cos de George Bernard Shaw e H. G. Wells. Edita *o*s libros de *Celia*, o famoso personaxe de Elena Fortún, e fixo, ademais, a primeira edición completa en español de *Das Kapital*, de Karl Marx.

Notas
-----

1. ↑  Antonio Burgos, "La obra editorial de don Manuel Aguilar cumple medio siglo. Notas de lectura sobre un innovador del libro español", en *Abc de Sevilla*, 12-I-1974, pp. 22-23:

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27734641
* WorldCat
* VIAF: 313092883
* BNE: XX146132
* CiNii: DA03334909
* GEC: 0001116
* ISNI: 0000 0000 8809 4670
* LCCN: n79072795

 |
Debuxo orixinal de Thomas Young que mostra os efectos de interferencia de dous puntos de luz á esquerda.
O **experimento de dobre fenda**, ou **experimento de Young**, é un experimento realizado en 1801 polo físico inglés Thomas Young, co obxectivo de rexeitar a teoría corpuscular da luz vixente a finais do século XVIII. e apoiar a teoría ondulatoria da luz.

Procedemento
------------

Young dividiu un feixe de luz en dous e despois recombinounos nunha pantalla; sobre isto produciuse un patrón de interferencia, toda unha serie de franxas claras e escuras alternadas. Este resultado é inexplicable cunha teoría corpuscular porque só se debe observar un punto de luz, pero é facilmente interpretable asumindo a natureza ondulatoria da luz. A pesar da solidez do experimento, os científicos ingleses contemporáneos de Young non o aceptaron e houbo que agardar aos traballos posteriores dos físicos franceses Francesc Aragó e Augustin-Jean Frésnel para abandonar a teoría corpuscular. Posteriormente, considerouse un experimento fundamental para demostrar a dualidade onda-partícula, unha característica da mecánica cuántica. O experimento pode levarse a cabo con electróns, átomos ou neutróns, producindo patróns de interferencia similares aos que se obteñen cando se realiza coa luz, feito que amosa, polo tanto, o comportamento dobre onda-corpúsculo da materia.

Notas
-----

1. ↑   .  Falta o `|title=` (Axuda)

Véxase tamén
------------

* Dualidade onda-partícula
* Efecto Compton
* Efecto fotoeléctrico
* Interferencia
* Luz
* Mecánica cuántica


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Experimento de Young*** |
**Grupo SM** é unha editorial española especializada na publicación de libros de texto e de literatura infantil e xuvenil, cunha importante presenza tamén en Iberoamérica. A empresa matriz, **Ediciones SM**, foi fundada polos relixiosos marianistas de España na década de 1940. En 1977 constituíuse a Fundación Santa María, que máis tarde pasaría a charmarse Fundación SM, propietaria a partir dese momento de Ediciones SM. A comezos do século XXI, o grupo presente en nove países: Arxentina, Brasil, Chile, Colombia, España, México, Perú, Porto Rico e República Dominicana. Conta cun catálogo de máis de 9.000 títulos, en coleccións como *El Barco de Vapor* e *Gran Angular*, amais de manuais de ensino e aprendizaxe de idiomas, dicionarios e libros de consulta.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Grupo SM *(en castelán)*.
* Fundación SM *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5886430
* WorldCat
* VIAF: 151668918
* LCCN: no2009046401

 |
**Edicións do Cerne** é unha empresa editorial de Santiago de Compostela creada en 1979.

Descrición
----------

Fundada por Carlos Delgado e Luís Mariño a finais dos anos setenta. Destacou na edición de poesía, narrativa e ensaio, con autores como Salvador García-Bodaño, Ramón López-Suevos, Antón Costa Rico, Román Raña, Helena Villar Janeiro, Xesús Rábade Paredes, María Xosé Queizán, Xusto Beramendi, Tucho Calvo, Xosé Manuel del Caño, Xosé Vázquez Pintor ou Carlos Casares Mouriño.

Agrupou a obra completa de Fermín Bouza Brey e, dende 2011, dedicase aos facsímiles baixo a dirección de Xesús Couceiro Rivas.

Notas
-----

1. ↑  "Edicións do Cerne rexorde cunha colección de libros galegos de cociña en edición facsímile" Arquivado 27 de setembro de 2015 en Wayback Machine. TVG, 21/8/2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Edicións do Cerne" en *Diccionario Enciclopédico Galego Universal*, t. 23, p. 61.

### Outros artigos

* Distribución editorial galega

### Ligazóns externas

* Edicionsdocerne.es
Mapa do Pays d'Auge, 1716
O **Pays d'Auge** (Pronunciación francesa: ​[pei doʒ], literalmente *Terra de Auga*) é unha zona de Normandía, situada entre os departamentos de Calvados e Orne (ademais dunha pequena parte do de Eure), unha antiga provincia do Reino de Francia. A cidade principal é Lisieux .

Xeografía
---------

O Pays d'Auge divídese nos seguintes cantóns : Cantón de Cabourg, Cantón de Dozulé, Cantón de Trouville Deauville, Cantón de Honfleur, Cantón de Troarn, Cantón de Cambremer, Cantón de Pont-l'Évêque, Cantón de Blangy-le -Château, Cantón de Mézidon-Canon, Cantón de Lisieux, Cantón de Saint-Pierre-sur-Dives, Cantón de Livarot, Cantón de Orbec, Cantón de Trun, Cantón de Vimoutiers, Cantón de Exmes e Cantón de Gacé.

Economía
--------

A paisaxe desta zona considérase típica de Normandía — agrícola e produtora de produtos lácteos e mazás. Destaca polos seus queixos, especialmente Camembert (denominado así por un lugar do Pays d'Auge), Livarot e Pont-l'Évêque, tamén nomes de vilas.

O Pays d'Auge recibiu o status de *appellation d'origine contrôlée*

(denominación de orixe) pola súa sidra e *calvados* (licor co nome do departamento de Calvados).

Cultura
-------

O dialecto normando do Pays d'Auge coñécese como Augeron. O Pays d'Auge está clasificado como Terra de Arte e Historia polo Ministerio de Cultura de Francia.

1. ↑  Desan, Suzanne (2006-06-19). *The Family on Trial in Revolutionary France* (en inglés). University of California Press. ISBN 978-0-520-24816-8.
2. ↑  Planhol, Xavier de; Claval, Paul (1994-03-17). *An Historical Geography of France* (en inglés). Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-32208-9.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***País d'Auge*** |

* Paul Bunel

Coordenadas:**A páxina Módulo:Coordinates/styles.css non ten contido.**49°00′N 00°00′L﻿ / ﻿49.000, -0.000
Estrutura da materia segundo a escala: á esquerda, **nivel macroscópico**; no centro e á dereita niveis microscópico/nanoscópico.
Na física, o **nivel macroscópico** ou **escala macroscópica** é o nivel de descrición no que a posición particular ou estado físico das partículas que compoñen un corpo pode ser resumida nunha ecuación de estado que inclúe só magnitudes extensas (volume, lonxitude, masa) e magnitudes intensivas (presión, temperatura). Normalmente, debido ao gran tamaño do sistema poden desprezarse os efectos cuánticos e pode usarse a física estatística e as leis de Newton como unha boa aproximación.

Ademais, a enerxía total do sistema pode ser considerada como unha magnitude continua, no canto de como unha magnitude cuantizada. Estendendo a definición, fálase de **obxecto** ou **fenómeno macroscópico** cando as dimensións xeométricas ou a cantidade física supera un determinado tamaño. Normalmente, todos os obxectos que se poden enxergar a ollo nu ou simple vista son para todos os efectos macroscópicos, ao contrario dos obxectos e fenómenos microscópicos non visibles a simple vista e onde a mecánica cuántica pode desempeñar un papel importante na súa descrición.

Notas
-----

1. ↑  "bUSCatermos". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-08-19.
2. ↑  "Dicionario; macroscópico". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-08-19.
3. ↑  "Nivel\_macroscópico". *www.quimica.es*. Consultado o 2022-08-19.
4. ↑  "Física quântica a olho nu" (en portugués). Consultado o 2022-08-19.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***Nivel macroscópico*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q674038
* MAG: 66560282

 |
O **Athlitiki Enosi Holargou** (en grego: Αθλητική Ένωση Χολαργού), usualmente coñecido como **Holargos**, é un club de baloncesto profesional grego con sede en Colargos, Atenas (Ática). Fundado en 1982, actualmente xoga na A1 Ethniki, máxima categoría do baloncesto heleno. O seu pavillón como local é Kleisto Gimnastirio Holargou Antonis Tritsis, recinto con capacidade para 1.665 espectadores.

Historia
--------

O Holargos foi fundado en 1982 en Colargos, un barrio de 45.000 habitantes ao nordeste da cidade de Atenas, famoso por ser o lugar de nacemento de Pericles. No momento da súa fundación era o único club de baloncesto masculino da zona. O seu nacemento foi como club afeccionado, dependendo o seu funcionamento de subvencións e das cotas dos abonados. No ano 2009 o club consegue o ascenso á cuarta división do baloncesto heleno (G Ethniki). Nesta categoría permanece até que consegue ascender á terceira categoría (B Ethniki). Despois de tres anos, en 2016 o club fusionouse co Livadeia para poder competir na A2 Ethniki, a segunda categoría do baloncesto. Para preparar o seu primeiro ano na A2 o club fichou xogadores de nivel para a categoría como Nikos Angelopoulos, Georgios Apostolidis, Georgios Tsiakos, Igkor Milosevits e Kevin Bleeker. Este último foi, ademais, o primeiro xogador non grego en xogar no club. Dous anos despois, en 2018, o equipo consegue o ascenso á A1 Ethniki, máxima categoría helena, tras vencer na final dos play-offs de promoción ao Apollon Patras.

Notas
-----

1. ↑  "Holargos B.C. ΙΣΤΟΡΙΑ". *Holargos B.C* (en grego). Consultado o 7 de setembro de 2018.
2. ↑  "Στην Α2 μέσω... Λιβαδειάς ο Χολαργός". *Basketa2.gr* (en grego). Consultado o 7 de setembro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial
* Perfil en Eurobasket.com
* Perfil en RealGM.com
Cóctel tipo highballCóctel tipo highball
**Highball** é o nome dun tipo de cóctel que se compón dunha base alcohólica licor e unha maior proporción dunha bebida sen alcohol ou refresco mesturada. Orixinalmente, o highball máis común era con whisky escocés e auga carbonatada, o que hoxe se coñece como "whisky con soda".

O Online Etymology Dictionary suxire que o nome orixinouse ao redor de 1898 e probablemente derívase de *ball* que significa "bebida de whisky" e *high*, xa que se serve nun vaso alto. O nome pode referirse á práctica de servir bebidas no coche-comedor dos trens impulsados por locomotoras de vapor, cando o motor aumentaba á velocidade e a esfera (ball) que mostraba presión da caldeira atopábase no seu nivel máis alto, coñecido como "highballing". Ou o nome puido vir do sinal de ferrocarril que significa "pista libre por diante". 
Exemplos ben coñecidos de highballs son o Bourbon con Coca-Cola, Cuba libre, whisky con soda, ou Gin Tonic. Un highball sérvese normalmente nun gran vaso de lados rectos, por exemplo, un Vaso Highball ou un Vaso Collins, con xeo.

Highballs
---------

* Bourbon Highball

Whisky bourbon, ginger ale ou refrescos e un toque de limón
* Caribou Lou

1 ½ partes Ron 151, 1 parte de Ron Malibu, e 5 partes de zume de ananás.
* Cuba libre

Ron branco, cola e lima
* Dark 'N' Stormy

Ron escuro e cervexa de xenxibre
* Desaparafusador (cóctel)

Zume de laranxa e vodka
* Ginger Whisky

Whisky canadense, ginger ale
* Gin Tonic

Xenebra e tónica
* Greyhound

Tradicionalmente xenebra, ou vodka máis actualmente, e zume de pomelo.
* Jack con Coca-Cola

Jack Daniel´s whisky de Tennessee con Coca-Cola.
* Libbi's Label

Zume de laranxa e ron
* Long drink (Finlandia)

Xenebra e refresco de pomelo ou zume de pomelo
* Piscola

Pisco, con cola e xeo
* Ron e Coca-Cola

Ron e Coca-Cola.
* 7 e 7

Seagram 7 whisky e 7 Up, adornado cunha tallada de limón
* Tequila con tónica

Tequila, tónica con tallada de limón ou lima
* Texas Highball

Jack Daniel´s whisky de Tennessee, té doce, xeo e limón.
* Vodka Soda

Vodka e soda
* Codka-Cola

1/4 vodka (preferiblemente Absolut), 1/3 de zume de limón, o resto é Coca Cola

Notas
-----

1. ↑  "The 'Scotch Highball'". *New York Times*. March 25, 1904. p. 8.
2. ↑  Anthony J. Bianculli (2001). *Trains and Technology*. University of Delaware Press. p. 134.
3. ↑  "Caribou Lou Recipe". Arquivado dende o orixinal o 08 de febreiro de 2013. Consultado o 16 de febreiro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Highball Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas
A **Torre do Banco da China** (en inglés *Bank of China Tower*, abbr. BOC Tower) é un dos máis recoñecíbeis rañaceos en Hong Kong. É a sede do Bank of China (Hong Kong) Limited.

Características
---------------

Deseñado polo arquitecto americo-chinés I. M. Pei, gañador do premio Pritzker, o edificio ten 315 metros de altura con dous mastros chegando aos 369 metros. Foi construído en 1989 e está localizado preto da Estación Central MTR. Foi o edificio máis alto en Hong Kong e Asia dende 1989 até 1992, e foi o primeiro edificio fora dos Estados Unidos en superar a marca dos 305 m. Iso significa tamén que foi o edificio máis alto fora dos Estados Unidos dende o ano do seu remate, 1990. É agora o terceiro rañaceos máis alto en Hong Kong, despois do Two International Finance Center e o Central Plaza.

O expresionismo estrutural adoptado no seu deseño imita o crecemento dos brotes do bambú, simbolizando o sustento e a prosperidade. O conxunto da estrutura é soportada por catro columnas de aceiro nas esquinas do edificio, co armazón triangular transferindo o peso nelas.

Unha pequena plataforma de observación no andar 43 está aberto ao público; as visitas á plataforma principal no andar 70 teñen que ser reservadas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Torre do Banco da China*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214855
* CTBUH: 287
* EBID: ID
* Emporis: 120582
* GeoNames: 6951520
* Structurae: 20000093

 |
A **Kleine Oostpoortburg** (en galego: "pequena ponte da Porta do Leste") é unha ponte levadiza de ferro construída no ano 1514, que forma parte do complexo da Porta do Leste (neerlandés: *Oostpoort*), á que está anexa, na cidade surholandesa de Delft, nos Países Baixos.

*Artigo principal**:* Porta do Leste (Delft).
A ponte foi declarada monumento nacional (*Rijksmonument*) en 1967.

Restauracións
-------------

A ponte tivo diversas restauracións. Á de 1867, probablemente a cargo do arquitecto municipal de Delft C. J. de Bruyn Kops, débeselle a súa fisionomía actual, á base de ferro e madeira. Nunha posterior intervención, en 1903, reforzouse a súa estrutura engadíndolle uns remaches de ferro, seguindo un proxecto de M. A. C. Hartman. As datas destas dúas restauracións están gravadas nas barras de ferro da ponte.

O nome da ponte
---------------

Unha ponte xiratoria próxima a esta sobre a canle *Rijn-Schiekanaal* compartía con esta o nome de *Oostpoortbrug*, o cal provocaba confusión entre os veciños da zona.

Cando o goberno provincial da Holanda Meridional sinalizou a ponte sobre *a Rijn-Schiekanaal*, da que é titular, cun rótulo co nome de *Oostpoortbrug*, o goberno municipal decidiu rotular tamén a súa ponte engadíndolle ao seu nome a palabra *Kleine* (en galego: "pequeno"), para pór fin así á confusión entre ambas as denominacións.

Notas
-----

1. ↑  "Oostpoortbrug in Delft". En *Rijksmonumenten.nl (En neerlandés)*
2. ↑  "Oostpoort (Eastern-Gate) in Delft Arquivado 07 de novembro de 2017 en Wayback Machine.". En *Netherlands-Tourism.com (En inglés)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Kleine Oostpoortbrug Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Delft

### Bibliografía

* Visser. *Delfts Bruggen.* Waltman. Delft. 1957.
* *Delft over bruggen*. Deltech. Delft, 1997, Páxina 110. [ISBN 9075095341]

### Ligazóns externas

* Catalogación do edificio no Rijksmonumentenregister *(en neerlandés)*
* Localización das pontes de Delft en *Google.com*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17331007
* Rijksmonument: 12296

 |
A **Capela de Santo Hipólito** (neerlandés: *Sint-Hippolytuskapel*) é unha capela situada ao pé da canle Oude Delft, na cidade surholandesa de Delft. É un dos edificios máis antigos da cidade e desde 1967 ten a consideración de monumento nacional dos Países Baixos (Rijksmonument).

Historia
--------

A igrexa, de estilo gótico, construíuse arredor do ano 1400, no lado oeste da cidade vella de Delft, onde conflúe a súa canle principal coa rúa *Nieuwstraat*. Ata a Reforma, a Igrexa Vella (*Oude Kerk*) estivo consagrada a Santo Hipólito, patrón da cidade, e o nome da capela provén do barrio da cidade.

"Muller cunha lapa". Escultura obra de Henk Etienne (Delft, 1895 - A Haia, 1968), situada na esquina da fachada da capela de Santo Hipólito
No momento da súa fundación, era unha parte da comunidade relixiosa feminina xa existente, similar a un mosteiro, co nome de Casa das Irmás do Espírito Santo (*Heilige Geestzusterhuis*). 

Foi construída sobre os alicerces dunha capela anterior e consagrouse en 1412. En 1536 resultou gravemente danada por un lume e foi restaurada posteriormente. 

En 1572, durante a Reforma, baleirouse todo o interior da capela e retiráronse da súa torre o reloxo e a cruz. Despois de 1581 pasou a utilizarse como almacén, aínda que unha parte da capela se seguía a utilizar para os servizos relixiosos polos protestantes.

Entre 1910 e 1924 a capela tivo varias restauracións, coa conseguinte alteración do deseño da súa fachada, facendo que esta resultase máis semellante á orixinal, ademais de engadírselle un andar, co que se ampliou a súa superficie útil ao dobre. Desde 1924 e ata a construción do novo campus da Universidade de Tecnoloxía de Delft en 1966, as cerimonias de doutoramento da universidade celebrábanse nesta capela. 

En 1972, a súa titularidade foi transferida á Igrexa católica que a utiliza para os seus servizos relixiosos desde o 30 de xullo dese ano.

Notas
-----

1. ↑  "A capela de Santo Hipólito, antiga capela de Santo Hipólito Arquivado 15 de abril de 2016 en Wayback Machine." (*Sint-Hippolytuskapel Voormalige Heilige Geestzusterskapel*). En *Architectuurgidsdelft.nl*. *(En neerlandés)*
2. ↑  Catalogación do edificio no *Rijksmonumentenregister*. *(En neerlandés)*
3. ↑  Notas acerca da historia do edificio Arquivado 18 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine.. Na web oficial da capela. *(En neerlandés)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Delft
* Igrexa vella de Delft

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Capela de Santo Hipólito*** |

* Sitio web oficial da capela de Santo Hipólito *(en neerlandés)*
* St.-Hippolytuskapel. Texto sobre a historia da capela *(en neerlandés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2933133
* Rijksmonument: 12090

 |
A **Orde de Santa María do Monte Gaudio** de Xerusalén, ou simplemente **Montegaudio**, foi unha orde relixiosa militar de cabalaría fundada polo conde galego Rodrigo Álvarez de Sarria, grazas ao consentimento de Afonso II de Aragón que cedeu tenencias á orde no Reino de Aragón, concretamente o castelo de Alfambra e o de Orrios.

Esta orde foi aprobada pola bula papal de 1173, pero non tivo posesións ata o traslado do castelo de Alfambra, que pasou a ser a súa sede.

Foi unha das ordes militares máis importantes do século XII, cunha ampla presenza internacional, incluso en Xerusalén. Contará co apoio dos monarcas aragoneses, o que lle permitirá absorber a Orde do Hospital de San Redentor, con sede en Teruel. Esta unión de ordes coñécese como Orde Alfambra. Finalmente, será absorbido pola orde do Temple en 1196, por influencia da Casa Condal de Barcelona.

Tras a súa absorción polo Temple, parte dos seus cabaleiros rexeitaron esta medida e renunciaron ao seu hábito. Acabarán fundando a comandancia de Monfragüe, en Estremadura, dentro da Orde de Calatrava.

Tras a desaparición da Orde do Temple, a maior parte das súas posesións pasarán á Orde de San Xoán do Hospital de Xerusalén, Rodas e Malta, dentro da que destacará Xoán Fernández de Heredia como Gran Mestre de Rodas, que comezou a súa carreira na orde como comandante de Alfambra.

Existen diferentes nomes para a Orde de Monte Gaudio, como *Montjoie* ou *Trufac*, que non eran os nomes oficiais e posiblemente fosen sinónimos locais da mesma.

O símbolo é unha cruz ensanchada ou patada vermella. Ás veces foi substituída pola mesma cruz en branco (tamén pasou a representarse cunha cruz metade vermella e metade branca de oito puntas, semellante á de Malta, que non é medieval.

Notas
-----

1. 1 2  Barragán, Juan José (2015). *Alfambra en la Edad Media y Moderna*. Sarrión: Muñoz Moya Editores. ISBN 978-84-8010-264-3.
2. ↑  "La Orden de Monte Gaudio nació en el Reino de Aragón y en el s. XII fue de las más importantes". *ateneovalencia.es*. Arquivado dende o orixinal o 12 de xuño de 2023. Consultado o 2023.
| Diplomonádidos |
| --- |
| *Giardia intestinalis* (sin. *G. lamblia*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Protista |
| (sen clasif.) | Excavata |
| Filo: | Metamonada |
| Clase: | Eopharyngia |
| Orde: | **Diplomonadida** |

 |
| Sinonimia |
| Trepomonadea |

Os **diplomonádidos** (***Diplomonadida***) ou **diplomónadas** son unha orde de protistas flaxelados da clase eofarínxeos, a maioría parasitos. É un dos grupos basais de protistas, que se clasifica dentro dos Metamonadida pertencentes aos Excavata, e considérase próximo á orde Retortamonadida. Entre eles está *Giardia intestinalis* (sinónimo *Giardia lamblia*), que causa a xiardíase enfermidade parasitaria que afecta aos humanos. Outro membro importante do grupo é *Enteromonas hominis*, que parasita o tracto dixestivo de humanos e outros mamíferos. Outros son de vida libre.

Xéneros de Diplomonadida son: *Enteromonas*, *Trimitus*, *Giardia*, *Octomitus*, *Hexamita*, *Spironucleus* e *Trepomonas*.

A maioría dos diplomonádidos teñen os compoñentes celulares duplicados, con dous núcleos e catro flagelos asociados, dispostos simetricamente con respecto ao eixe central do corpo celular. Igual cós retortamonádidos, carecen de mitocondrias e de aparato de Golgi. Porén, sábese que posúen vestixios de mitocondrias, que se denominan mitosomas, que non se utilizan na síntese de ATP como as mitocondrias, pero participan na maduración das proteínas ferro-sulfuradas. Son organismos fermentadores de azucres e aminoácidos. Carecen de lisosomas e peroxisomas e teñen un citoesqueleto de microtúbulos.

Nalgúns diplomonádidos varía o significado de dous codóns do código xenético con respecto ao estándar .

Notas
-----

1. ↑  Tovar J, León-Avila G, Sánchez LB; et al. (2003). "Mitochondrial remnant organelles of Giardia function in iron-sulphur protein maturation". *Nature* **426** (6963): 172–6. PMID 14614504. doi:10.1038/nature01945.
2. ↑  Keeling PJ, Doolittle WF. "Widespread and ancient distribution of a noncanonical genetic code in diplomonads." Molecular biology and evolution. 1997 Sep;14(9):895-901.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Microbe Wiki Arquivado 27 de setembro de 2012 en Wayback Machine.
* Taxonomía de Diplomonadida NCBI

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q136575
* BNCF: 5246
* BNF: 122689740
* EBID: ID
* LCCN: sh85038205
* MAG: 2780236312

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 5000
* GBIF: 757
* iNaturalist: 152400
* IRMNG: 10061
* ITIS: 43835
* NCBI: 5738

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016828
* UMLS: C0085359

 |
O **conxunto megalítico do Chan de Castiñeiras** ou **conxunto megalítico de Chan de Castiñeiras** é un dos campos de mámoas máis importantes de Galiza. Atópase nas inmediacións do Parque de Cotorredondo e do Lago de Castiñeiras, entre os concellos de Vilaboa e Marín, na provincia de Pontevedra. Forma parte do grupo de arte rupestre de Terras de Pontevedra.

Estas manifestacións, ás que se lle atribúe unha función funeraria, xurdiron durante o Neolítico e a Idade do Cobre ou Calcolítico, especialmente na franxa atlántica europea.

Entre todos eles destaca a coñecida como **Mámoa do Rei**, de grandes dimensións. Trátase dun dolmen de cámara poligonal e corredor de acceso, con tres tramos perfectamente diferenciados. Durante a escavación desta mámoa polo equipo dirixido por Ramón Sobrino Lorenzo-Ruza atopáronse numerosos restos recollidos por Antonio de la Peña. Foi restaurado e reconstruído en 2003.

Completan o conxunto outros oito dolmens, en diferentes estados de conservación, construídos tamén arredor do ano 3.000 a. C. e situados na contorna do lago de Castiñeiras.

Outros exemplos
---------------

No mesmo concello descubríronse túmulos funerarios nas parroquias de Figueirido e Vilaboa. Tamén no concello de Marín, que comparte este conxunto megalítico, existen outros dolmens en bo estado de conservación. Entre elas, as situadas en **Chan da Armada**, en Santo Tomé de Piñeiro; **Chan da Lagoa**, en San Xián de Marín; e **Pastoriza**, en Ardán.

Notas
-----

1. ↑  Peña Santos. & Estudio de los materiales conservados de tres sepulturas megalíticas. 1976.
2. ↑  "A excavación da Mámoa do Rei fai visible o dolmen en Castiñeiras". *A Voz de Galicia*. 2003-09-22. Consultado o 2023-08-27.

Véxase tamén
------------

* Arte prehistórica
* Arte esquemática ibérica
* Arte rupestre de Terras de Pontevedra

### Ligazóns externas

* Web do Concello de Vilaboa .

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **Museo de Historia Natural Peabody** da Universidade de Yale está entre os museos de historia natural máis antigos, maiores e prolíficos do mundo. Foi fundada polo filántropo George Peabody en 1866 a petición do seu sobriño Othniel Charles Marsh, o primeiro paleontólogo. Coñecido polo público polo seu Gran Salón dos Dinosaurios, que inclúe un Brontosauro xuvenil montado e o mural de 34 metros de lonxitude *A Idade dos Réptiles*, tamén conta con exposicións permanentes dedicadas á evolución humana e dos mamíferos; dioramas de vida salvaxe; artefactos exipcios; e aves, minerais e nativos americanos de Connecticut.

O 28 de agosto de 2018, a Universidade de Yale anunciou unha contribución de 160 millóns de dólares de Ed Bass á renovación do Museo.  O histórico compromiso figura entre os agasallos máis xenerosos para Yale e é o máis grande que se coñeceu xamais a un museo de historia natural dos Estados Unidos. A contribución de Bass axudou a financiar a renovación e ampliación do museo. 

O Museo de Historia Natural Peabody da Universidade de Yale comezou unha ampla fase de renovación e modernización das súas instalacións. As portas do museo pecháronse o 30 de xuño de 2020, coincidindo coa pandemia de COVID-19. Durante este período, o museo continuou a súa misión educativa a través de plataformas dixitais e iniciativas de alcance comunitario. Prevíase que a finais do 2023, o museo reabriría as súas portas con novas galerías, exposicións interactivas e unha ala nova dedicada á ciencia do cambio climático. Na páxina oficial está anunciado para principios de 2024.

Notas
-----

1. ↑  "Yale Receives $160 Million Gift for Peabody Museum". Consultado o 28 de agosto de 2018.
2. ↑  "Edward P. Bass '67 makes lead gift toward renovating Yale Peabody Museum". Consultado o 28 de agosto de 2018.
3. ↑  "Peabody Evolved: The Plan". Consultado o 28 de agosto de 2018.
4. ↑  "Peabody Evolved: Support". Consultado o 28 de agosto de 2018.
5. ↑  "Peabody Evolved – Envisioning Yale’s New Home for Natural History" (en inglés). 2023-06-30. Consultado o 2023-08-04.

Véxase tamén
------------

* Othniel Charles Marsh
* George Peabody
* Guerra dos Ósos

### Ligazóns externas

* Sítio oficial

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q122945
* WorldCat
* VIAF: 138365155
* BIBSYS: 90639837
* BMT: 129877
* BNF: 123290414
* GeoNames: 9253124
* GND: 1007569-0
* ISNI: 0000 0001 2167 9241
* LCCN: n79110184
* NKC: ko2003186597
* NLA: 36242201
* SUDOC: 032216734
* TePapa: 3731
* ULAN: 500303561

 |
| *Rosa tomentosa* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | Rosaceae |
| Subfamilia: | Rosoideae |
| Tribo: | Roseae |
| Xénero: | '**Rosa'** |
| Especie: | ''***Rosa tomentosa''*** |

 |

***Rosa tomentosa*** é un arbusto da familia das rosáceas.

No seu hábitat

Descrición
----------

É un arbusto que alcanza un tamaño de 1-3 m de altura. Ten os talos arqueados, verdes ou avermellados, delgados, algo curvos, de cando en cando rectos. As follas con cheiro a resina, e 5-7 folíolos de ovado-elípticos a ovado-lanceolados, agudos, redondeados na base, irregular e dobremente aserrados, algo tomentosos polo feixe, e moi tomentosos polo envés. As flores aparecen en inflorescencias corimbiformes, bracteadas. Corola de 35-40 mm de diámetro; pétalos dun rosa forte a rosado esbrancuxado. Úrnula globosa, ovoide ou urceolada, de cor vermella escura, con glándulas estipitadas por toda ela ou só na base, ás veces con acículas ou, mesmo, lisa. Ten un número de cromosomas de 2n = 35.

Distribución
------------

Atópase en sebes e espinares, nos pisos montano e subalpino inferior, en chan profundo e ambiente húmido; é a especie máis tolerante a baixos niveis de carbonatos; 400-1900 m. Aparece en gran parte de Europa –até o paralelo 55º N e o W de Rusia e Ucraína–, o Cáucaso, Anatolia e o Líbano.

Taxonomía
---------

*Rosa tomentosa* foi descrita por James Edward Smith e publicado en *Flora Britannica* 2: 539–540. 1800.

Etimoloxía

Rosa: nome xenérico que provén directamente e sen cambios do latín rosa que deriva á súa vez do grego antigo *rhódon*, co significado que coñecemos: «a *rosa»* ou «a flor da roseira»

*tomentosa*: epíteto latíno que significa "con tomento, peluda".

Notas
-----

1. ↑  *Rosa tomentosa* en Flora Vascular
2. ↑  "*Rosa tomentosa*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 10 de agosto de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 39765
* Dyntaxa: 1912
* EOL: 632761
* EPPO: ROSTO
* EUNIS: 179878
* FNA: 250100427
* GBIF: 3004299
* iNaturalist: 167995
* IPNI: 734524-1
* ITIS: 24845
* NBN: NHMSYS0000462487
* NCBI: 267260
* PlantList: rjp-40
* POWO: ID
* Soortenregister: 172372
* TAXREF: 118557
* Tela Botanica: 57663
* Tropicos: 27800167
* uBio: 453018
* PLANTS: ROTO
* VASCAN: 8914

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1646169

 |
***Spore*** é un videoxogo de simulación de vida e estratexia para Microsoft Windows e Mac deseñado por Will Wright que simula a evolución dunha especie dende as etapas máis primitivas (seres unicelulares) até a colonización da galaxia.

Temática
--------

Will Wright, desenvolvedor do xogo ***Spore***, e antes diso do videoxogo *The Sims*.
Spore é un xogo que trata o tema da evolución, xa que o xogador decide o proceso evolutivo da criatura, aínda que dun xeito máis amplo: o xogador moldea e guía unha especie a través de moitas xeracións, pasando dun simple organismo unicelular a un animal máis complexo, até que a especie alcanza un certo nivel de intelixencia. Neste punto o xogador comeza a moldear e liderar esta sociedade, progresando desde os albores da civilización até acadar a capacidade de explorar o espazo.

Desenvolvemento
---------------

O xogo foi desenvolvido por Maxis e foi publicado por Electronic Arts o 7 de setembro de 2008 nos Estados Unidos, e o día 5 en Europa e Brasil (data oficial). O prezo do xogo roldaba os 50 €. Tamén houbo unha edición especial chamada "Edición Galáctica" que incluía dous DVD extra (" *Como se fixo*" e "*Como facer a mellor creación*"), un libro de "*A arte de Spore*" e un cartel pregado, ambos en inglés con subtítulos en castelán. Electronic Arts lanzou ao mercado o *Creature Creator* completo o 17 de xuño a un prezo de 9,95 euros, pero había unha versión gratuíta dispoñíbel na páxina oficial de *Spore* que contiña o 25% do contido da versión de pago. Esta aplicación incluíuse no xogo Spore.

A data de lanzamento en España foi o 4 de setembro de 2008. Para PC, Mac, Nintendo DS e plataformas móbiles. A versión para iPhone e iPod Touch foi lanzada o 8 de setembro.

Notas
-----

1. ↑  "DisplayProductDetailsPage". *eastore.ea.com*. Arquivado dende o orixinal o 17 de xuño de 2008. Consultado o 22 de xullo de 2023.
2. ↑  "Descargar Spore para PC Gratis". *Malavida* (en castelán). Consultado o 2023-07-22.
3. ↑  Arts, Electronic (2016-10-19). "Videojuegos de Spore: sitio oficial de EA". *Electronic Arts Inc.* (en castelán). Consultado o 2023-07-22.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Will Wright: *Spore, birth of a game* | TED Talk

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q210844
* WorldCat
* VIAF: 181619766
* BNF: 166678783
* EBID: ID
* GameRankings: 926714
* GiantBomb: 3030-14139
* HowLongToBeat: 8985
* IGDB: spore
* IMDb: tt3130014
* LCCN: n2009056723
* Metacritic: spore
* MobyGames: spore\_
* PCGW: Spore
* Redump: 46732
* Steam: 17390
* VGG: 73451

 |