Flanco dunha dobra inserto nun manto de corremento. Santa Lucía de Gordón. León. España.
O **pregamento** ou  **dobramento**  é un proceso xeolóxico que orixina a aparición dunha estrutura xeolóxica coñecida como **dobra** como resultado dunha deformación continua e progresiva dos materiais rochosos sedimentarios e estratificados que aparecen sobre a superficie terrestre.

Orixe e formación
-----------------

As **dúas situacións** necesarias para que dita forma se xere son: 

* A intensidade dos fenómenos comprensivos de orixe tectónico ha ser tal que logre pór en movemento ós materiais.
* Os materias deben posuír a plasticidade necesaria para tender a abombarse ou ondularse sen chegar á fracturación.

Deste xeito as dobras adoitan situarse sobre as coberturas sedimentarias porque son practicamente as únicas capaces de responder plasticamente ós esforzos tectónicos xerados. As dobras orixínanse a partir de *fenómenos comprensivos, de levantamento ou de gravidade.* Atópanse a tódalas escalas, dende tan só uns centímetros, ata abarcar superficies de centenares de quilómetros.

Elementos dunha dobra
---------------------

Podemos diferir os seguintes elementos constitutivos básicos:

* **Charneira**: fai referencia á liña de intersección do plano axial coa capa máis externa da dobra. É a liña que une os puntos de maior inflexión entre dúas capas, que separa dos flancos.
* **Flanco**: trátase das partes da dobra localizadas a un e outro lado respecto do plano axial. Son porcións da dobra localizadas entre as charneiras.
* **Plano axial**: aquel que contén todas as charneiras correspondentes ás distintas capas da dobra. Trátase do plano de asimetría da dobra e a súa dirección coincide coa deste.
* **Eixo da dobra**: intersección do plano axial coa superficie do terreo.
* **Crista da dobra**: punto culminante da dobra; liña axial máis elevada da dobra.
* **Suco da dobra**: punto máis deprimido ou afundido.
* **Amplitude dunha dobra**: defínese do mesmo xeito cá amplitude dunha onda, como a distancia entre a crista e un suco sucesivo.
* **Buzamento**: define a inclinación dos flancos que compoñen o pregamento respecto ó plano axial; poden variar entre un flanco e outro e é nulo na charneiras.

Clasificación
-------------

As dobras básicas son as **anticlinais** e as **sinclinais**; a diferenza entre elas vén dada polo tipo de materiais que conforman o seu núcleo; segundo sexan máis antigos ou máis modernos que os que se localizan nos seus flancos. Os primeiros adquiren unha morfoloxía cóncava e os segundos unha forma convexa.

Atendendo a súa *xeometría* diferenciamos as dobras **simétricas** e as **asimétricas** segundo se o plano axial o divide en dúas partes iguais ou non. Cando o plano axial aparece vertical orixínanse os pregamentos **rectos**, onde a charneira e o eixo do plano coinciden. No caso inverso dise que presentan verxencia cara a un lado ó ser asimétricos. En relación ó *grao de verxencia* atopamos:

* **Pregamentos inclinados**: aqueles que posúen os flancos co buzamento oposto pese á inclinación do plano axial.
* **Pregamentos volcados**: cando os flancos que o constitúen se caracterizan por manter o buzamento sempre na mesma dirección e cunha inclinación inferior a 45 º.
* **Pregamentos tumbados**: similar ó caso anterior pero coa inclinación maior a 45º.
* **Pregamentos volcados**: dobras que se aproximan á horizontal.

A diferenza litolóxica entre os diversos estratos tamén ocasiona unha diversidade de comportamentos fronte a un mesmo pregamento. A alternancia entre estratos ríxidos ou competentes con outros de maior plasticidade ou incompetencia pode chegar a orixinar variacións na curvatura e grosor dos estratos dunha mesma dobra; de feito, o tipo de pregamento dunha capa específica depende do contraste de rixidez entre ela e a masa de rocha que a rodea.

Os dous casos extremos o constitúen os **pregamentos isópacos**, que corresponden a un contraste de rixidez elevada e cos estratos preservando o seu grosor orixinal, e **anisópacos**, nos que o contraste é nulo e os estratos fóronse deformando como consecuencia de adelgazamentos e engrosamentos. Normalmente as dobras son o resultado dunha situación intermedia entre estes dous tipos. As dobras isópacas (ou paralelas) orixínanse por flexión e deslizamento entre os seus estratos; caracterízanse porque todas as súas capas conservan o espesor en calquera punto por igual. As dobras anisópacas ou similares orixínanse por medio dunha flexión e un efecto de cizalla; neles o espesor dun estrato unicamente conservase na dirección paralela á do plano axial e para iso require a migración de materia dende os flancos que adelgazan cara a charneira que sofre un paulatino engrosamento, tanto maior canto máis cerrados sexan os pregamentos.

Neste último caso o desprazamento no interior de cada estrato é moito maior que no das dobras isópacas; isto explica que nun medio estratificado as capas máis competentes tendan a desenvolver dobras isópacas mentres que as máis incompetentes, anisópacos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *pregamento*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *dobramento*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *dobra*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Falla

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81659
* EBID: ID
* GEC: 0239105
* GND: 4296671-1
* LCCN: sh85049638
* MAG: 182916426
* NDL: 00572406

 |