Exemplar dun dólar hawaiano de prata de 1883 co busto do rei Kalākaua
O **dólar** ou **dala** foi a moeda de Hawai entre 1847 e 1898. Era igual ao dólar dos Estados Unidos e foi dividido a 100 *céntimos* ou *keneta.* Só se realizaron emisións esporádicas, que circularon en paralelo á moeda dos Estados Unidos.

Moedas
------

### Kamehameha III

A primeira emisión oficial do Reino de Hawai foi en 1847. Tratábase dun céntimo de cobre que amosaba o retrato do rei Kamehameha III no seu anverso. Esta moeda resultou ser impopular por mor da mesquiña calidade do retrato do rei. Malia haber quen sostén que a denominación era incorrecta (*hapa haneri* en vez de *hapa haneli*), a ortografía *hapa haneri* foi correcta ata a fin o século XIX. A ortografía *haneri* ("cen" ou "cento" en hawaiano) aparece en todos os billetes de 100 e de 500 dólares en circulación entre 1879 e 1900.

### Kalākaua I

Moeda de Kalākaua de 10 centavos de dólar ou *umi keneta* de 1883

*Artigo principal**:* Moedas de Kalākaua.
En 1883, o circulante oficial de prata do Reino de Hawai estivo constituído polas denominacións dun dime ou 10 centavos (*umi keneta* en hawaiano), un cuarto de dólar (*hapaha*), medio dólar (*hapalua*) e un dólar (*akahi dala*). A Casa da Moeda dos Estados Unidos cuñou, na ceca de Filadelfia, 26 presentacións de proba que contiñan o *umi keneta* (10 centavos), *hapaha* (cuarto), *hapalua* (medio) e *akahi dala* (un dólar)*.* Tamén se fabricaron 20 exemplares de proba coa denominación de oito dólares (*hapawalu*). As moedas de prata emitidas para a circulación no Reino de Hawai fabricáronse na Casa da Moeda de San Francisco, deseñadas polo seu gravador Charles Edward Barber.

As moedas de Hawai continuaron a circular durante varios anos logo da anexión aos Estados Unidos, en 1898, ata que en 1903 unha acta do Congreso desmonetizou as emisións Hawaianas. A maioría das moedas foron retiradas e fundidas, aínda que se conservaron algunhas pezas, moitas veces convertidas en pezas de xoiaría. Segundo as estimacións, o número máximo de exemplares de cada moeda que se conservou é o seguinte:

* *Umi keneta* (10 centavos): 249.921 pezas.
* *Hapaha* (cuarto de dólar): 242.600 pezas.
* *Hapalua* (medio dólar): 87.700 pezas.
* *Akahi dala* (un dólar): 46.300 pezas.

Billetes
--------

Billete de 20 dólares da República de Hawai, emitidos en 1895.
En 1879, o Departamento de Finanzas emitiu os primeiros billetes de Hawai, que viñan sendo certificados de depósito de moeda de prata por valor de 10, 20, 50 e 100 dólares. Con todo, emitíronse moi pequenas cantidades destes billetes, e a maioría do diñeiro de papel circulante pertencía ás emisións dos Estados Unidos. A partir de 1884 só se admitiron moedas de ouro estadounidenses para cantidades por riba dos 10 dólares.

En 1897, a República de Hawai emitiu certificados de depósito de moeda de prata con valores de 5, 10, 20, 50 e 100 dólares. En 1899 emitíronse billetes coas mesmas denominacións apoiados por depósitos de ouro. Tódolos billetes hawaianos, especialmente os certificados de ouro, son hoxe extremadamente raros.

Notas
-----

1. ↑  Emisións en moeda: Krause, Chester L.; Clifford Mishler (1991). *Standard Catalog of World Coins: 1801-1991 (18th ed.)*. Krause Publications. ISBN 0873411501
2. ↑  Emisións en billete: Pick, Albert (1994). *Standard Catalog of World Paper Money: General Issues*. Krause Publications. ISBN 0-87341-207-9
3. ↑  "Hawaii’s Coinage 1847-1883 - CoinSite". coinsite.com. Arquivado dende o orixinal o 06 de agosto de 2013. Consultado o 2015-09-05.
4. ↑  "Image: HwiP.4p100DollarsND1879.jpg". numismondo.com. Arquivado dende o orixinal o 26 de setembro de 2011. Consultado o 2015-09-05.
5. ↑  "Image: HwiP.5p500DollarsND1879.jpg". numismondo.com. Arquivado dende o orixinal o 14 de marzo de 2012. Consultado o 2015-09-05.
6. ↑  "Image: HwiP.UNL15100Dollars1895SerC.jpg". numismondo.com. Arquivado dende o orixinal o 14 de marzo de 2012. Consultado o 2015-09-05.
7. 1 2  "10 cents", "1/8 dollar", "1/4 dollar", "1/2 dollar", "1 dollar". *Numista*.
8. ↑  "The Morgan Report, p. 758". morganreport.org. Consultado o 2015-09-05.
9. ↑  "The Morgan Report, p. 416". morganreport.org. Consultado o 2015-09-05.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Moedas de Kalākaua
* Dólar estadounidense
* Casa da Moeda dos Estados Unidos
* Medio dólar do Sesquicentenario de Hawai
* Charles E. Barber