***Contos da miña terra*** é un relato breve de Rosalía de Castro. publicado en 1864. É a única prosa en galego da autora, alén dos prólogos dos poemarios *Cantares gallegos* (1863, anterior a *Contos da miña terra*) e *Follas novas* (1880, posterior).

Trama
-----

Xan e Lourenzo son dous amigos de trinta anos que van por un camiño, o primeiro montando unha mula e o segundo a pé. Xan repróchalle a Lourenzo a súa vida lixeira (*Mais tí fas coma o outro, oxe o gano, oxe o como, que mañán Dios dirá. Nin tes arrelo, nin cousa que o valla; gústanche os virvirichos y-as virviricheiras, o viño do Riveiro e fas ostras do Carril*), e recoméndalle que case. Este responde que prefire seguir solteiro, pois pensa que todas as mulleres son malas e interesadas, amais de infieis. Ao pasar por unha aldea atopan un enterro, dun home que non era dese lugar pero que deixara unha rapaza viúva. Entón Lourenzo dille a Xan que lle vai demostrar que as mulleres son interesadas, e apóstalle que a viúva lle ha dar esa mesma noite o seu compromiso de matrimonio para casaren antes dun mes. Se gaña Lourenzo, Xan ha darlle a mula, e se perde, debe mercar unha besta e deixar de falar mal das mulleres.

Métense no cortexo fúnebre, facendo que Xan é o criado de Lourenzo. As carpideiras e a viúva choran polo morto, e Lourenzo faise pasar polo sobriño do finado, a quen lle deixaría como herdeiro no testamento. Lourenzo explícalle á viúva que é o seu sobriño, e consegue que lle deixe durmir na súa casa. Lourenzo ocupa a cama de matrimonio e ela déitase no chan do sobrado, mentres que a mula fica no presebe e Xan déitase no faiado, desde onde escoita a conversa que manteñen a viúva e Lourenzo. Ela diríxese ao defunto dicíndolle que está a pasar tanto frío durmindo no chan como el baixo terra. Lourenzo convídaa a deitarse na cama, envolta no mantelo, pois ao seren tía e sobriño non habería mal ningún. Ela é remisa (*quérome ir afacendo que moitas destas noites han de vir pra min no mondo, que si antes fun rica e casada, agora son viúda e probe; e canto tiven meu agora teu é, que a min non me queda máis que o ceo i a terra*), mais el dille que coñece un home rico e familiar do morto que quere casar con ela, e que o finado, Antón, vía con bos ollos esa relación. Explícalle entón que deberá casar con el, mais antes dun mes porque ten que marchar de viaxe. Ante o medo que ten ela das rexoubas da xente, deciden casar en segredo. Ela entón déitase na cama, pedíndolle perdón á Virxe do Carme.

Chegado este punto, Xan ve perdida a mula e chama por Lourenzo para fuxiren.

Narración
---------

Ao remate do texto explícase que os feitos aconteceron cen anos atrás, e ao comezo dise que a acción ten lugar no inverno. A trama dura arredor de medio día, desde a tardiña até a madrugada. Non hai ningunha referencia xeográfica ao espazo, se ben Lourenzo di que ten que ir a Cais a recoller outra herdanza.

É unha narración en terceira persoa, mais case todo o texto se desenvolve a través de diálogos, mesmo con acoutacións no medio deles entre parénteses (*Lourenzo tuse*).

O texto, escrito cando aínda non había normas ortográficas para a lingua galega, contén algúns dialectalismos e castelanismos.

Publicación e difusión
----------------------

A primeira edición impresa foi en 1864, en formato de folletín do xornal *El Avisador* da Coruña, asinada coas iniciais **R. C.** Esa foi a causa de que a autoría fose atribuída, erroneamente, durante anos, a Ricardo Caruncho e mesmo a un tal Ricardo Camino. Nesa altura Rosalía tiña 27 anos e xa publicara *Cantares gallegos*. A segunda edición foi, en 1868, na imprenta de *El Eco Ferrolano*, xa asinada co nome completo da autora: "Doña Rosalía Castro de Murguía".. En 1923 saíu no *Almanaque Gallego*, como ***Conto gallego***.

En 2014 foi traducido ao xaponés polo profesor Takekazu Asaka, da Universidade de Tsudajuku, Toquio, con prólogo de María do Carmo Ríos Panisse e un CD coa lectura do texto, editado por DTP Publishing.

Galería
-------

* Facsímile de Contos da miña terra. Ferrol, 1868. Imprenta de El Eco Ferrolano.Facsímile de *Contos da miña terra*. Ferrol, 1868. Imprenta de *El Eco Ferrolano*.
* Manuscrito do Conto gallego, por Rosalía Castro de Murguía.Manuscrito do *Conto gallego*, por Rosalía Castro de Murguía.
* Publicado como Conto Gallego no Almanaque Gallego para 1923.Publicado como *Conto Gallego* no *Almanaque Gallego* para 1923.

Notas
-----

1. ↑  *Contos da miña terra* en Galiciana. Biblioteca de Galicia.
2. 1 2  "O manuscrito do 'Conto galego' de Rosalía de Castro" Arquivado 07 de abril de 2017 en Wayback Machine. Real Academia Galega.
3. ↑  Gómez, A.; Queixas, M. (2001). *Historia xeral da literatura galega*. A Nosa Terra. p. 159. ISBN 84-95350-79-3. Arquivado dende o orixinal o 02/07/2017. Consultado o 12/04/2017.
4. ↑  Ríos Panisse, M. C. (abril-xuño de 1995). "*Contos da miña terra* (1864), primeira edición do conto galego atribuido a Rosalía de Castro". *Grial* (Galaxia) (126): 257–280.
5. ↑  Torres Regueiro, X. (xullo-setembro de 2012). "O "Conto galego" de Rosalía. Unha edición ferrolá asinada pola autora en 1868". *Grial* (Galaxia) (195): 118–123.
6. ↑  Torres Regueiro, X. (13/11/2012). "O "Conto galego" de Rosalía". *Galicia Dixital*.
7. ↑  Asaka, Takekazu: "Contos da miña terra", con limiar de Angueira, A. e prólogo de Ríos Panisse, M. en Álvarez; Angueira; Rábade e Vilavedra (coords.) (2014). "Contos da miña terra". *Rosalía de Castro no século XXI. Unha nova ollada* (PDF). CCG. pp. 994–1037.
8. ↑  "Presentación da edición facsimil do "Conto galego" de Rosalía de Castro "Ateneo Ferrolán, 10/6/14.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galifontes posúe textos orixinais acerca de:  ***Contos da miña terra*** |

### Bibliografía

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Contos da miña terra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Bouza-Brey (1946). "Escritos no coleccionados de Rosalía de Castro (VI). Conto gallego". *Cuadernos de Estudios Gallegos* (CSIC) (T.2, fasc.5): 279–294.
* Carballo, R. (1975) [1963]. "IV. 14. A prosa rosaliana". *Historia da literatura galega contemporánea*. Galaxia. p. 224. ISBN 84-7154-227-7.
* Carro Roque, María do Carmen (1984). "Rosalía e a súa obra Conto gallego". *Grial* (85): 345–354.
* Fernández Pérez-Sanjulián, C. (2016). "Sobre a recepción e fortuna crítica do chamado "Conto gallego"…". *Follas Novas* (1): 14–33. ISSN 2530-3813.
* García Martí, Victoriano (ed.) (1952), *Obras completas*. Madrid: Editorial Aguilar.
* Pena, X. R. (2014). *Historia da literatura galega II. De 1853 a 1916. O Rexurdimento*. Xerais. pp. 167–168. ISBN 978-84-9914-764-2.

### Ligazóns externas

* Biblioteca Virtual Galega UDC e Deputación da Coruña.

| * v
* c
* e
Rosalía de Castro (1837-1885) |
| --- |
| Obra | 

|  |  |
| --- | --- |
| Poesía | 
* *La flor* 1857
* *Cantares gallegos* 1863
* *A mi madre* 1863
* *Follas novas* (*Negra sombra*) 1880
* *En las orillas del Sar* 1884

 |
| Prosa | 
* "Lieders"1858
* *La hija del mar*1859
* *Flavio*1861
* *Contos da miña terra*1864
* "El cadiceño"1865
* "Las literatas"1865
* *Ruínas*1866
* *El caballero de las botas azules*1867
* *El primer loco*1881
* *El domingo de Ramos*1881
* "Padrón y las inundaciones"1881
* "Costumbres gallegas"1881

 |

 |
| Familia | 
* Home: Murguía (1833-1923)
* Fillos: Alejandra (1859-1937)
* Aura (1868-1942)
* Gala(1871-1964)
* Ovidio (1871-1900)
* Amara (1873-1921)
* Adriano (1875-1876)
* Valentina (1877)
* Outros: José de la Hermida (curmán) (†1913)

 |
| Lugares | 
* Ortoño
* Bastavales
* Pazo de Hermida
* Padrón
* Pazo de Arretén
* Igrexa de S. Ildefonso
* A Matanza
* Imprenta de J. Compañel
* Cemiterio de Adina
* Panteón de Galegos Ilustres

 |
| 
* Cronobiografía
* Fundación
* Imaxes
* Literatura galega do Rexurdimento
* *7 ensayos sobre Rosalía*
* *Cancioneiro rosaliano*
* *Follas Novas, Revista de estudos rosalianos*
* *Contou Rosalía*

 |