**Shlomo Yitzchaki** (en hebreo: *רבי שלמה יצחקי*; en latín: *Salomon Isaacides*; en francés: *Salomon de Troyes*), nado en Troyes o 22 de febreiro de 1040 e finado na mesma cidade o 13 de xullo de 1105, coñecido polo acrónimo de **Rashi** (en hebreo: *רש״י*, **RA**bbi **SH**lomo **I**tzhaki), foi un rabino francés, autor de comentario sobre o Talmud e o *Tanakh*. Recoñecido pola súa habilidade para presentar o significado básico do texto nun estilo conciso e lúcido, Rashi chega aos grandes estudosos e os estudantes que se inician, e a súa obra permanece como unha obra central dos estudos xudeus contemporáneos. O seu comentario sobre o Talmud, que cobre case todo o Talmud babilónico (un total de 30 de 39 tratados, debido á súa morte), foi incluído en todas as edicións do Talmud dende a súa primeira impresión por parte de Daniel Bomberg na década de 1520. O seu comentario sobre o Tanakh, especialmente sobre o Chumash ("Cinco libros de Moisés"), serve como base de máis de trescentos "supercomentarios" que analizan a escolla de Rashi da lingua e as citas, escritos por algúns dos maiores nomes da literatura rabínica.

Traxectoria
-----------

Rashi contraeu matrimonio de moi novo e vaixou a Worms e Mainza, onde permaneceu oito anos en importantes centros de ensino xudeu en Alemaña. O seu coñecemento das fontes relixiosas en hebreo e arameo viuse enriquecido grazas ao seu acceso a documentos escritos en francés e alemán. Aos 25 anos regresou a Troyes onde comezou a súa carreira como mestre e escritor. Pouco despois organizou a súa propia escola en que centos de estudantes recibiron os beneficios da súa grande erudición e do seu particular método interpretativo.

Os seus últimos anos de vida, víronse afectados polos masacres cometidos contra familiares e amigos na primeira cruzada (1095-96). Durante este período transferiu o seu *Bet Hamidrash* (casa de estudo) a Worms. Os seus descendentes herdaron esta cultura e fundaron a escola de comentaristas coñecida como Tosafot, nome que deriva da raíz hebrea que significa «agregar».

Legado
------

*Raschihaus*, Museo Xudru, Worms, Alemaña.
O comentario de Rashi sobre o Talmud continúa a ser clave para os estudo e as interpretacións rabínicas contemporáneas. Sen o comentario de Rashi, o Talmud permanecería como un libro pechado. Con el, calquera alumno introducido por un mestre no seu estudo pode continuar a aprender pola súa conta, descifrando a súa linguaxe e significado coa axuda de Rashi.

En 2006, a Jewish National and University Library da Universidade Hebrea montou unha exposición para conmemorar o 900.º aniversario da morte de Rashi (2005), mostrando obxectos raros da colección da biblioteca escrita por Rashi, ademais de varias obras doutros autores sobre el.

Supercomentarios
----------------

Publicáronse voluminosos supercomentarios sobre os comentarios de Rashi sobre a Biblia e o Talmud, incluído *Gur Aryeh* do rabino Judah Loew (o Maharal), *Sefer ha-Mizrachi* do rabino Elijah Mizrachi (o Re'em) e *Yeri'ot Shlomo* do rabino Solomon Luria (o Maharshal). Case toda a literatura rabínica publicada dende a idade media, emprega a súa visión, ben como apoio, ben para debater contra ela.

As explicacións de Rashi sobre o Chumash tamén se citaron extensamente en *Postillae Perpetuae* de Nicholas de Lyra (1292–1340), franciscano francés. O libro de de Lyra foi unha das primeiras fontes empregadas na tradución da Biblia por Lutero.

Notas
-----

1. ↑  Miller, Chaim (2013). "Rashi's Method of Biblical Commentary". chabad.org.
2. ↑  Singer & Adler 1901, p. 325.
3. ↑  Zeitlin, Solomon (2 de outubro de 1940). "RASHI Rabbi Solomon of France". *The American Jewish Year Book* **41**: 111–140.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rashi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Abecassis, Deborah Reconstructing Rashi's Commentary on Genesis from Citations in the Torah Commentaries in the Tosafot Dissertation 1999, Department of Jewish Studies, McGill University, Montreal, Quebec.
* RashiArquivado 13 de febreiro de 2021 en Wayback Machine. The Jewish History Resource Center – Project of the Dinur Center for Research in Jewish History, The Hebrew University of Jerusalem
* Biography, the Legend, the Commentator and more rashi900.com
* Family Tree
* Rashi's Daughters: A Novel of Life, Love and Talmud in Medieval France
* In honor of the 900th anniversary of his passing
* Rashi; an exhibition of his works, from the treasures of the Jewish National and University Library
* Cantor, Norman F. (1969). *Medieval History* (2nd ed.). Toronto: Macmillan. p. 396. ISBN 978-0-02-319070-4.
* Shulman, Yaacov Dovid (1993). *Rashi: The Story of rabbi Shlomo Yitzchaki*. C.I.S. Publishers. ISBN 978-1-56062-215-4.
* Liber, Maurice (1905). *Rashi*. Translated from French by Adele Szold. Jewish Publication Society of America. ISBN 978-0-9766546-5-0.
* Wiesel, Elie (2009). *Rashi*. Translated from French by Catherine Temerson. Schocken Books. ISBN 978-0-8052-4254-6.
* Grossman, Avraham (2012). *Rashi*. Translated from Hebrew by Joel A. Linsider. Littman Library of Jewish Civilization. ISBN 9781904113898.
* Zeitlin, Solomon (1940). *The American Jewish Year Book Vol. 41*.
* Singer, Isidore; Adler, Cyrus (1901). *The Jewish Encyclopedia: A Descriptive Record of the History, Religion, Literature, and Customs of the Jewish People from the Earliest Times to the Present Day*. Nova York: Funk & Wagnalls.

### Ligazóns externas

* Public Domain Hebrew and CC-BY English of Rashi on Torah
* "Rashi: Teacher of All Israel", video lecture by Dr. Henry Abramson of Touro College South

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26456
* WorldCat
* VIAF: 19684048
* BAV: ADV11103849
* BIBSYS: 97006835
* BLBNB: 000212516
* BNB: ID
* BNE: XX830833
* BNF: 11923509g
* BRE: 3500238
* CERL: cnp01270510
* CiNii: DA05879729
* DeutscheBio: 118598325
* EBID: ID
* FAST: 19837
* GND: 118598325
* IMDb: ch0491856
* ISNI: 0000000121229697
* LCCN: n50082616
* LibraryThing: rashi
* NKC: skuk0005335
* NLA: 36576044
* NTA: 074592432
* OBP: ID
* OL: OL170136A
* openMLOL: 304106
* PTBNP: 1536756
* SELIBR: 212961
* SNAC: w6pc36w3
* SUDOC: 027120449

 |