recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Flaithbertach mac Loingsig**, nado no século VIII e finado en 765, foi un Rei Supremo de Irlanda. Era un membro dos Cenél Conaill, unha póla dos Uí Néill do norte. Era fillo de Loingsech mac Óengusso (m. 703), un rei supremo anterior. Gobernou de 728 a 734.

Considérase que se fixo co título de Rei Supremo de Irlanda trala súa vitoria sobre o anterior rei, Cináed mac Írgalaig de Síl nÁedo Sláine, na batalla de Druim Corcain en 728 onde morreu Cináed.

Durante gran parte do seu reinado, a coroa foille disputada polo seu rival, Áed Allán dos Cenél nEógain. O obxectivo de Áed era a conquista de Mag nÍtha, unha chaira no val do río Finn que conecta os territorios de Cenél Conaill. Antes de converterse en rei supremo loitou contra o seu rival na Batalla de Druim Fornocht en 727. En 732 Flaithbertach foi derrotado por Áed nunha batalla na que morreu o seu curmán Flann Gohan mac Congaile. Outro encontro ocorreu en 733 nunha batalla loitada en Mag nÍtha na que perdeu a vida outro curmán seu, Conaing mac Congaile. En 734 tivo lugar outro enfrontamento en Mag nÍtha.

Estas derrotas levaron a Flaithbertach a pedir a axuda naval dos homes de Dalriada pero a súa frota foi destruída na boca do Bann en 734. Os Anais do catro mestres declaran que os escotos chegaron para axudar ás tropas de Flaithbertach que quedaran cortadas por inimigo e que os Ulaid e os Cianachta Glenn Geimin era aliados de Áed nesta batalla.

Despois desta serie de batallas Flaithbertach foi deposto, ou abdicou, e entrou no mosteiro en Armagh onde morreu en 765.

Flaithbertach foi o derradeiro membro do Cenél Conaill en ser considerado como Rei Supremo de Irlanda, malia que Ruaidrí ua Canannáin (finado en 950) está considerado como tal por unha minoría de fontes. Entre os fillos de Flaithbertach cóntanse: Áed Muinderg (finado en 747) chamado Rei do norte; Loingsech mac Flaithbertaig (finado en 754) e Murchad mac Flaithbertaig (finado en 767) chamados xefes do Cenél Conaill. A súa filla Dunlaith ingen Flaithbertaig (finada en 798) casou co rei supremo Niall Frossach (finado en 778).

Notas
-----

1. ↑  Francis J.Byrne, *Irish Kings and High-Kings*, Table 4
2. ↑  the *Laud Synchronisms* and *Rawlinson Genealogies* give him a reign of 9 years; *Book of Leinster* gives him 7 years
3. ↑  *Annals of Ulster* AU 728.1; *Annals of Tigernach* AT 728.1, 728.8
4. ↑  T.M. Charles-Edwards, *Early Christian Ireland*, pg.573
5. ↑  *Annals of Ulster* AU 727.2; *Annals of Tigernach* AT 727.2
6. ↑  *Annals of Ulster* AU 732.10
7. ↑  *Annals of Ulster* AU 733.3
8. ↑  *Annals of Ulster* AU 734.8
9. ↑  Byrne, pg.114
10. ↑  *Annals of the Four Masters* M 728.3
11. ↑  Charles-Edwards, pg.573; *Annals of Ulster*, AU 734.10, 765.2
12. ↑  Geoffrey Keating, *History of Ireland*, Book II, pg.153

* Portal:Irlanda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1154328
* ODNB: 50116
* WikiTree: O\_Néill-141

 |
*O xudeu errante*, 1852, gravado de Gustave Doré, caricatura baseada en estereotipos.
Un gravado neerlandés do século XVIII dos pobos do mundo, que representa os habitantes de Asia, América e África como salvaxes. Abaixo están a mostrar un inglés, un neerlandés, un alemán e un francés.
Coñécese co nome de **estereotipo** (do grego: στερεός [stereós], «sólido», e τύπος [typos], «impresión, molde») á percepción esaxerada e con poucos detalles, simplificada, que se ten sobre unha persoa ou grupo de persoas que comparten certas características, calidades e habilidades, que busca «xustificar ou racionalizar unha certa conduta en relación a determinada categoría social».
Regularmente os estereotipos están baseados en prexuízos que a sociedade estabelece conforme a súa ideoloxía de «modelo a seguir» de conduta ou características físicas, estes van cambiando conforme o paso do tempo.

O termo úsase a miúdo nun sentido negativo, considerándose que os estereotipos son crenzas ilóxicas que limitan a creatividade e que só se poden cambiar mediante o razoamento persoal sobre ese tema. Os estereotipos son alegacións comúns do pasado. Inclúen unha ampla variedade de alegacións sobre diversos grupos raciais e predicións de comportamento baseadas no status social ou a riqueza. Son esquemas de pensamento ou esquemas lingüísticos pre construídos que comparten os individuos dunha mesma comunidade social ou cultural.

Representar a alguén con certas características remite a un estereotipo, manifestar desprezo ou hostilidade polo seu grupo de pertenza relaciónase cun prexuízo, e finalmente levar adiante accións sobre a base deses prexuízos supón unha discriminación.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *estereotipo*.
2. ↑  [Real Academia Española e Asociación de Academias de la Lengua Española (2014). «estereotipo». *Diccionario de la lengua española* (23.ª edición). Madrid: Espasa. ISBN 978-84-670-4189-7. Consultado o 28 de decembro de 2014
3. ↑  *Guía de los conceptos sobre migraciones, racismo e interculturalidad*. Los Libros de la Catarata. ISBN 978-848-319-095-1.
4. ↑  "La teoría del estereotipo aplicada a un campo de la fraseología: las locuciones expresivas francesas y españolas".
5. ↑  "Estereotipos y clichés". Eudeba.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q167172
* BNCF: 58707
* EBID: ID
* FAST: 1431521
* GEC: 0106408
* GND: 4057329-1
* JSTOR: stereotypes
* LCCN: sh85128018
* MAG: 2777805627
* NDL: 01084703
* NKC: ph126102
* TESF: stereotypes

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D013240
* UMLS: C0038330

 |
A **edición de libros**, á cabeza da cal está a figura do **editor**, responsábel máximo dunha **editorial**, é a industria que concirne á produción e diseminación da literatura ou información.

Características
---------------

Trátase dunha actividade destinada a pór a información en circulación de cara ao público en xeral en forma de libro. Nalgúns casos, os autores poden ser os seus propios editores. Tradicionalmente o termo referiuse á publicación de libros e xornais. Coa chegada dos ordenadores dixitais e dos sistemas de información, a edición estendeuse a novos escenarios como o de Internet, con exemplo diversos de páxinas web, blogs ou revistas electrónicas ou dixitais.

### A edición en Galicia

En 2016 a principal asociación de editores en Galicia era a Asociación Galega de Editores, que englobaba aproximadamente un 40 % das editoriais radicadas en Galicia.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *Editorial*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Distribución editorial galega
* Actividade editorial en Vigo

### Ligazóns externas

* Asociación Galega de Editores

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3972943
* AAT: 300054686
* BNCF: 6889
* BNF: 13318593f
* BRE: 2001779
* FAST: 1083463
* GND: 4187925-9
* JSTOR: publishing-industry
* LCCN: sh85108871
* MAG: 151719136
* NDL: 00572431
* NKC: ph120092
* TESF: publishing

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D011643
* MeSH: L01.737
* NCIt: C48669
* UMLS: C0034037

 |
O **Dornier Do 217** foi un bombardeiro alemán usado pola *Luftwaffe* durante a segunda guerra mundial. Foi desenvolvido como unha versión máis potemte do Dornier Do 17, e coñeceuse como *Fliegender Bleistift* (lapis voante). Deseñado en 1937 e 1938 como bombardeiro pesado, o seu deseño foi refinado durante 1939 e a produción comezou a finais de 1940. Entrou en servizo a principios de 1941 a a comezos de 1942 estivo xa dispoñible nun número significativo. O Dornier Do 217 tiña unha maior capacidade de bombas e alcance que o Do 17. Nas súas últimas variantes exploráronse as súas capacidades de bombardeo en picado e ataque marítimo usando bombas planeadoras, cun considerable éxito nese último papel. As primeiras variantes do Do 217 foron máis potentes que o Heinkel He 111 e o Junkers Ju 88, tendo unha maior velocidade, alcance e capacidade de bombas. Debido a isto foi designado como bombardeiro pesado en vez de medio. O Do 217 serviu en todas as frontes e en todo tipo de roles. Nas frontes oriental e occidental operou como bombardeiro estratéxico, torpedeiro e avión de recoñecemento. Tamén tivo funcións tácticas, It also performed tactical functions, tanto atacando a terra como a barcos durante a Batalla do Atlántico e a Batalla de Normandía. O Do 217 tamén foi modificado para actuar como caza nocturno, labor que fixo ata o último día da guerra na campaña pola defensa do Reich.

O modelo tamén atacou convois e barcos militares aliados no Mediterráneo. Foi aí onde o Do 217 converteuse no primeiro avión da historia da aviación militar en usar munición guiada precisa, ao lanzar unha bomba Fritz-X guiada por radio que levou ao afundimento do acoirazado italiano *Roma* en 1943. Despois do fin da guerra polo menos un Dornier Do 217 continuou en servizo coa Forza Aérea Suíza ata 1946.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q126966
* EBID: ID
* GND: 4193756-9
* LCCN: sh2006003413

 |
Eswatini é un pequeno país onde a agricultura de subsistencia é a fonte de traballo de máis de 70% da poboación. O sector industrial haise diversificado logo da década de 1980, sendo o azucre e a polpa de madeira importantes produtos de exportación. Outros produtos exportados son cítricos, algodón e carne.

O 2007 intentouse modernizar e diversificar a industria, como resposta a unha caída dos prezos do azucre na Unión Europea. En anos recentes a minaría perdeu importancia, só a extracción de carbón e as canteiras de pedra permanecen importantes.

Tras a independencia do país realizouse unha renovación agraria dentro do marco tradicional sen intensificar a explotación do chan ou introducir cultivos novos, xa que non obriga a iso a presión demográfica e debido ao achegue na renda nacional das emigracións estacionais a Suráfrica.

Dentro do sector industrial destacan as plantas azucreiras, as fábricas madeireiras. Calcúlanse unhas reservas de 250 millóns de toneladas de hulla. Existen xacementos de diamantes no nordés do país que se exportan desde 1984.

Cercado polo territorio de Suráfrica, tendo soamente unha pequena fronteira terrestre con Mozambique, Eswatini depende case totalmente da economía surafricana, orixe de máis de 90% das súas importacións e destino de máis de 60% das súas exportacións. A taxa de cambio da súa moeda, o lilangeni, é fixa en relación ao rand surafricano, e a súa política monetaria é submisa a de Suráfrica, que proporciona o 66% da enerxía eléctrica e fortes entradas de divisas grazas ao turismo e a un acordo aduaneiro.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
**Edith Wolf**, nada o 30 de xullo de 1972 en Altishofen como **Edith Hunkeler**, é unha atleta paralímpica suíza especialista na carreira en cadeira de rodas, na clasificación T54. Participou nun rango de distancias desde 400 metros até eventos de maratón e foi varias medallas nos Xogos Paralímpicos e nos Campionatos Mundiais. Tamén ten oito títulos importantes de maratón ao seu nome na carreira de mulleres en cadeira de rodas no maratón de Berlín (2011), o maratón de Boston (2002 e 2006) e o maratón de Nova York (2004, 2005, 2007, 2008 e 2009).

Traxectoria
-----------

Sufriu un accidente automobilístico aos 22 anos que a deixou parapléxica e só dous anos despois comezou a correr en cadeira de rodas.

Nos Xogos Olímpicos de 2004, acadou a sexta posición no deporte de demostración de cadeira de rodas de 800 m femininos. Tamén participou nos Xogos Paralímpicos de Verán de 2004, onde gañou unha medalla de prata nas carreiras de 1500 e 5000 metros. Nos Xogos Paralímpicos de 2008, gañou o bronce nos 1500 metros e o ouro no maratón. Avanzou á final dos 5000 metros, pero estrelouse pouco antes do final da carreira. Sufriu unha fractura de clavícula no accidente e ficou descualificada para participar na repetición da carreira. 

Gañou a división de cadeiras de rodas para mulleres do maratón de Nova York en 2004, 2005, 2007, 2008 e 2009. Foi honrada pola New York Road Runners o 1 de novembro de 2018 durante a TCS New York City Marathon Race Week.

Notas
-----

1. ↑  olympedia.org
2. ↑  "Athlete Biography: HUNKELER, Edith". The Beijing Organizing Committee for the Games of the XXIX Olympiad. 2008. Arquivado dende o orixinal o 18 de setembro de 2008. Consultado o 8 de xullo de 2009.
3. ↑  Litsky, Frank (7 de novembro de 2005). "THE 36TH RUNNING / NEW YORK CITY MARATHON: WHEELCHAIR; After a Bumpy Challenge, A Road Record and Sore Arms". Consultado o 8 de xullo de 2009.
4. ↑  "Woods determined to secure medal". BBC Sport. 10 de setembro de 2008. Consultado o 8 de xullo de 2009.
5. ↑  de Graffenried, Valérie (3 de novembro de 2018). "Une Suissesse au panthéon du marathon" (en francés). Consultado o 30 de xullo de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q569920
* IAAF: 185274
* IPC: edith-wolf

 |
O **Douglas A-20 Havoc** (**DB-7** segundo a designación da compañía) foi un avión de ataque, de recoñecemento e bombardeiro lixeiro estadounidense da segunda guerra mundial.

Serviu con varias forzas aéreas aliadas, principalmente coas Forzas Aéreas do Exército dos Estados Unidos (USAAF), a Forza Aérea Soviética (VVS), a Aviación Naval Soviética (AVMF), e a Royal Air Force (RAF) do Reino Unido. As unidades soviéticas recibiron máis dun terzo (2 908 avións) de todos os DB-7 finalmente construídos.

Tamén foi utilizado polas forzas aéreas de Australia, Suráfrica, Francia e os Países Baixos durante a guerra, e por Brasil tras ela.

Nas forza aéreas da Commonwealth de Nacións, as variantes de bombardeo/ataque do DB-7 foron normalmente coñecidas co nome de servizo **Boston**, mentres que as de ataque nocturno e incursión foron coñecidas como **Havoc**. Unha excepción a isto foi a Real Forza Aérea de Australia, que se refería a todas as versións co nome de Boston. A USAAF referíase á variantes de caza nocturna como **P-70**.

Notas
-----

1. ↑  Parker 2013, pp. 11, 18–19
2. ↑  ADF-Serials (ed.). "RAAF A28 Douglas DB-7B, A-20A, A-20C & A20G Boston". Consultado o 7 de xullo de 2018.

Bibliografía
------------

* Parker, Dana T. *Building Victory: Aircraft Manufacturing in the Los Angeles Area in World War II*. Cypress, California, Dana T. Parker Books, 2013. ISBN 978-0-9897906-0-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q939344
* EBID: ID
* GND: 4571900-7
* LCCN: sh85000015

 |
***Dos días do porvir*** (en inglés: *A Story of the Days To Come*) é unha novela do británico H. G. Wells publicada por vez primeira entre os meses de xuño e outubro de 1899 nos sucesivos números de *The Pall Mall Magazine*. Máis tarde sería compilada como parte da colección *Tales of Space and Time*.

Foi traducido ó galego por Alejandro Tobar e foi publicado pola Editorial Hugin e Munin no ano 2018.

Trama e características
-----------------------

Está dividida en cinco capítulos: "The Cure for Love", "The Vacant Country", "The Ways of the City", "Underneath" e "Bindon Intervenes".

Conta a historia de dous amantes, Elizabeth e Denton, no Londres distópico do século XXII. Explora as implicacións dunha urbanización excesiva e do sistema de clases; así mesmo, aborda temas como o progreso tecnolóxico en campos coma a medicina, as comunicacións, o transporte ou a agricultura.

Como tamén sucede en *When the Sleeper Wakes*, publicada o mesmo ano, o relato establece continuas comparanzas entre a época vitoriana e a cidade futura a douscentos anos vista: un Londres poboado por 30 millóns de persoas, no que as clases desfavorecidas residen no subsolo mentres que a media e alta o fan en rañaceos e hospedaxes colectivas. Unha serie de plataformas móbiles interconectan a cidade, tanto por vía aérea coma pola superficie, onde se acadan altas velocidades; pola contra, o medio rural amósase en estado de abandono.

Notas
-----

1. 1 2  *Dos días do porvir*. Traducido por Alejandro Tobar (1ª ed.). Santiago de Compostela: Editorial Hugin e Munin. 2018. ISBN 978-84-946538-6-5 – vía Biblioteca da Tradución Galega.
2. ↑  *O futurismo crítico de H.G. Wells* Arquivado 05 de abril de 2018 en Wayback Machine. *Sermos Galiza*, 3 de abril de 2018
3. ↑  Editorial Hugin e Munin (ed.). "Catálogo da Editorial Hugin e Munin (actualizado o 1 de xaneiro de 2019)" (PDF). p. 54. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 03 de abril de 2019. Consultado o 26 de marzo de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "A Story of the Days To Come" en *Tales of Space and Time*, Universidade of Newcastle, Australia *(en inglés)*.
* "A Story of the Days to Come" en librivox *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4659833
* WorldCat
* VIAF: 1035145424678086830514
* GND: 1088048579
* ISFDB: 57474

 |
O **Décatlon** é unha competición de atletismo composta por dez probas, que se disputan en dous días. Nos Xogos Olímpicos, é exclusivamente practicada por homes, figurando por primeira vez no programa en 1904, mentres que as mulleres compiten en héptatlon. Consta das seguintes probas:

|  |  |
| --- | --- |
| **1º día*** 100 metros lisos
* salto de lonxitude
* lanzamento de peso
* salto de altura
* 400 metros lisos
 | **2º día*** 110 metros obstáculos
* lanzamento de disco
* salto con pértega
* lanzamento de xavelina
* 1500 metros
 |

Entre proba e proba haberá, cando sexa posíbel, un intervalo de media hora, e dez horas entre a última proba do primeiro día e a primeira do segundo.

O atleta que non intente tomar unha saída ou facer unha tentativa en concursos non poderá continuar, considerándose que abandona a competición.

Os competidores reciben puntos pola súa actuación en cada unha das probas, de acordo cunha táboa elaborada pola Asociación Internacional de Federacións de Atletismo (IAAF) e que periodicamente se modifica, para adaptala á evolución dos récords mundiais.

Historia
--------

O décatlon ten a súa orixe no péntatlon dos Xogos Olímpicos da Antigüidade, introducido nos Xogos do 708 a.C. e foi reintroducido no programa olímpico das Olimpíadas Modernas de 1904 celebradas en Saint Louis, onde competiron sete atletas en representación de Gran Bretaña e dos Estados Unidos.

Estivo ausente na seguinte edición, Londres 1908, e volveu nos Xogos Olímpicos de 1912, en Estocolmo, onde se disputou coa actual configuración, sendo vencedor o americano Jim Thorpe, que mereceu do Rei Gustavo V de Suecia o cualificativo de "maior atleta do mundo", como dende aquela se coñece aos gañadores desta competición.

Sistema de puntos
-----------------

A táboa de puntos IAAF 2001 emprega a seguinte fórmula:

* Puntos = INT(A\*(B-P)C) para eventos de pista.
* Puntos = INT(A\*(P-B)C) para eventos de campo.

A, B e C son parámetros que varían dependendo da disciplina, como reflicte a seguinte táboa, mentres que P é a marca obtida polo atleta, medida en segundos (eventos de pista), metros (lanzamentos), ou centímetros (saltos).

| Evento | A | B | C |
| --- | --- | --- | --- |
| 100 m | 25.4347 | 18 | 1.81 |
| Salto de lonxitude | 0.14354 | 220 | 1.4 |
| L. Peso | 51.39 | 1.5 | 1.05 |
| Salto de altura | 0.8465 | 75 | 1.42 |
| 400 m | 1.53775 | 82 | 1.81 |
| 110 metros obstáculos | 5.74352 | 28.5 | 1.92 |
| L. Disco | 12.91 | 4 | 1.1 |
| Salto con pértega | 0.2797 | 100 | 1.35 |
| L. xavelina | 10.14 | 7 | 1.08 |
| 1500 metros | 0.03768 | 480 | 1.85 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184654
* BRE: 1949566
* EBID: ID
* GEC: 0095968
* GND: 4190571-4
* LCCN: sh85036170
* NDL: 00574872
* NKC: ph290565
* PSH: 9972
* Treccani: decathlon

 |

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *décatlon*.
**dosmasunoarquitectos** é un estudio de arquitectura español, con sede en Madrid.

Composición
-----------

O estudio creárono en 2003 os arquitectos Ignacio Borrego (profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid), Néstor Montenegro (profesor na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid e na Universidade Europea de Madrid) e a arquitecta [Lina Toro]] (tamén profesora na Escola Técnica Superior de Arquitectura de Madrid).

Obra
----

102 viviendas en Carabanchel (Madrid).
O estudio recibiu dende os seus inicios diversos premios (recibiu algún tipo de recoñecemento en 25 concursos nacionais e internacionais de arquitectura) e protagonizou numerosas exposicións e publicacións. Entre as súas obras destacan: as 102 vivendas no distrito madrileño de Carabanchel para a empresa municipal de vivenda de Madrid (con claras referencias a MVRDV, onde traballaron dous dos seus compoñentes, e que posúen cuartos con até 5 metros de beirado, aparentemente contraditorio con seren vivendas de baixo custo), unhas vivendas sociais en Málaga (que fixeron en cooperación con Mecanoo Architecten), a vivenda unifamiliar Casa Syntes en Pinto (Madrid) e a biblioteca e o museo anexo da Universidade de Alcalá de Henares, construída sobre o antigo cuartel da Garda Civil desa localidade, e onde conservan fachada, cuberta e estrutura.

Ademais, dende o 2006, son (mediante concurso gañado) os directores da revista *Arquitectos* do Consello Superior dos Colexios de Arquitectos de España.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial *(en castelán)*
* Blog oficial *(en castelán)*
***Déixaas*** é o quinto disco da cantante galega Mercedes Peón. O álbum publicouse o 27 de abril de 2018. A revista británica *Songlines* escolleu *Deixaas* como un dos 15 mellores álbums europeos do ano 2018.

Neste traballo, realizado con Mónica de Nut e Ana Fernández, a maquinaria pesada convértese en instrumento e nos temas inclúense sons gravados en estaleiros navais. O son, a contorna, a roupa e mais o traballo de arte do videoclip, subliñan unha estética industrial e pesada asociada ao punk, a angustia e a ira na contracultura. Mercedes Peón explica nunha entrevista cal foi o proceso que a levou a conseguir que Navantia pasase de ser un espazo laboral convencional, adicado á construción naval, para converterse nun lugar para compor música industrial:

> 
> 
> O primeiro que fixen foi buscar provocacións sonoras e facer unha escolla. Pedín que me deixaran entrar en Navantia para gravar o proceso de construción nesa cidade-industria. Achegueime coas miñas gravadoras na nave da prancha fina e percorrín un portaavións en construción. Todos eses sons penetráronme e comecei a producir polirritmias cos martelos batendo nas pranchas, ambientes coas rebarbadoras, cos pasos subindo escaleiras metálicas, ventiladores etc.  
>   
> Isto sería o espazo a onde levo a Mónica, a Ana, ou por exemplo a Fernando Abreu co seu clarinete. Imaxínome os departamentos en construción con Fernando sentado co seu clarinete baixo, a carón dunha radial que corta metal para un departamento, ou a Mónica chea de vexetación ferrosa na cima do porta-avións, ou a Ana facendo sons cun tubo de fontanería paseándose polo tremendo buque. Ir pasando polos distintos departamentos e que na radio saia a voz de Yolanda Castaño cos ritmos vogais de María Reimóndez etc.
> 
> 

O director do vídeoclip, gravado en Navantia, é Alberto Castaño.

Lista de cancións
-----------------

1. "Déixaas" (04:30)
2. "MK" (05:19)
3. "Partículas" (04:33)
4. "Plataforma" (05:04)
5. "Tras o muro" (04:09)
6. "Cabelo" (00:39)
7. "Linguas elementais" (03:35)
8. "Ela propón" (04:24)
9. "Cabo de min" (04:01)
10. "Transición" (01:02)
11. "Olores perdidos" (06:40)

Notas
-----

1. ↑  Salgado, Daniel (18 de febreiro de 2019). "A revista británica 'Songlines' escolle 'Deixaas' entre os mellores discos europeos do ano". *Sermos Galiza*. Arquivado dende o orixinal o 13 de abril de 2020. Consultado o 9 de abril de 2019.
2. ↑  "A resistencia á derrota de Mercedes Peón, Mónica de Nut e Ana García". *Galicia Confidencial*. 4/8/2017.
**María Elvira Larriba Leira**, nada en Madrid o 15 de decembro de 1961, é unha política galega do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Xeografía e Historia pola Universidade de Santiago, especializouse en Museoloxía. Traballou para a Consellería de Cultura da Xunta de Galicia durante a década dos noventa, no departamento dirixido por Xesús Pérez Varela. Nas eleccións municipais de 2007 presentouse nas listas do Partido Popular de Vigo e saíu escollida concelleira na oposición. Nas municipais de 2011 volveu saír elixida concelleira. Uns meses despois encabezou a lista pontevedresa do PP ás eleccións ao Senado, e foi elixida. Como consecuencia desta elección, deixou a súa acta de concelleira.

En febreiro de 2021 foi nomeada directora do centro Stella Maris e delegada diocesana do Apostolado do Mar polo bispo da diocese de Tui-Vigo, Luís Quinteiro Fiúza.

Notas
-----

1. ↑  "Elvira Larriba Leira, nueva directora del centro Stella Maris". *Faro de Vigo*. 18 de febreiro de 2021. Arquivado dende o orixinal o 18 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición
O **Douglas A-26 Invader** (designado **B-26** entre 1948 e 1965) é un bombardeiro lixeiro e avión de ataque ao chan bimotor estadounidense. Fabricado por Douglas Aircraft Company durante a segunda guerra mundial, o Invader tamén serviu en varios conflitos principais da guerra fría. Un número limitado de altamente modificadas unidades da USAF serviron no sueste asiático ata 1969. Era un avión rápido capaz de levar unha gran carga de bombas. Podía equiparse cunha ampla gama de canóns para producir un formidable avión de ataque ao chan.

Unha redesignación do modelo de A-26 a B-26 fixo que se chegase a confundir co Martin B-26 Marauder, que voara por vez primeira en novembro de 1940, uns 20 meses antes que o deseño de Douglas. Aínda que ámbolos dous modelos estaba equipados cos motores amplamente usados Pratt & Whitney R-2800 Double Wasp de 18 cilindros, eran deseños completamente distintos.

Notas
-----

1. ↑  Douglas A/B-26 Invader (ed.). "Air Forces that flew the A-26 Invader". Consultado o 7 de xullo de 2018.
2. ↑  Boeing (ed.). "Historical Snapshot: A-26/B-26 Invader Light Bomber". Consultado o 7 de xullo de 2018.
3. ↑  Wheeler 1992, p. 82

Bibliografía
------------

* Wheeler, Barry C. *The Hamlyn Guide to Military Aircraft Markings.* Londres: Chancellor Press, 1992. ISBN 1-85152-582-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q562167
* EBID: ID
* LCCN: sh94003311
* NKC: ph717862

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Emilio García.

**Emilio García Silvero**, nado na Coruña en 1977, é un avogado e directivo deportivo galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado pola Universidade de Estremadura e Doutor en Dereito pola Universidade Rei Xoán Carlos (sobresaínte cum laude), especializouse en dereito deportivo na Universidade de Lleida (Cataluña), Harvard (USA) e Science Po (Francia), con diferentes másteres en dereito e xestion deportiva. E autor de diferentes monografías e artigos de investigación a nivel nacional e internacional. 

En 2004 comezou a traballar como director legal da Real Federación Española de Fútbol, posto que mantivo durante oito anos. Durante ese período formou parte tamén do Consello de Control e Disciplina da UEFA, e en 2012, foi nomeado Árbitro do Tribunal de Arbitraxe no Deporte de Lausana.

En 2012 foi nomeado xefe dos Servizos Disciplinarios e de Integridade da UEFA con Michel Platini, e árbitro do Tribunal Arbitral do Deporte (TAS) posto que se transformou en director xeral de Integridade baixo o mandato de Aleksander Čeferin en 2017, cando este foi elixido novo presidente da UEFA.

En 2014 foi condecorado polo Goberno de España coa Orde do Mérito Deportivo.

En febreiro de 2018 numerosos presidentes de clubs, federacións deportivas e dirixentes da Liga de Fútbol Profesional propón a García Silvero como Presidente da Federación Española de Fútbol, cargo que finalmente declinou aceptar para continuar a súa carreira internacional. En setembro de 2018 foi nomeado Director Legal da FIFA onde dirixe toda a actividade legal da Federación Internacional na súa sede de Zúric (Suíza).

Notas
-----

1. ↑  hidalgo, Fernando (11 de novembro de 2018). "Crece la figura de García Silvero como posible candidato a la RFEF". *La Voz de Galicia* (en castelán).
2. 1 2 3  Antelo, Iván (5 de setembro de 2018). "El coruñés Emilio García Silvero, nuevo director legal de la FIFA". *La Voz de Galicia* (en castelán).
3. ↑  Fuentes, Ramón. "El español Emilio García Silvero, nuevo 'hombre fuerte' de la UEFA en materia de "integridad"". *IUSPORT: EL OTRO LADO DEL DEPORTE* (en castelán). Consultado o 2019-05-29.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47522883
* Dialnet: 273949

 |
O **Douglas C-47 Skytrain** ou **Dakota** (designación da RAF) é un avión militar de transporte desenvolvido a partir do avión de pasaxeiros civil Douglas DC-3. Foi usado estensamente polos Aliados durante a segunda guerra mundial e aínda está en servizo activo con varias forzas aéreas hoxe en día.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

O C-47 diferenciase do DC-3 civil en numerosas modificacións, como unha porta de carga, un chan reforzado, puntos de ancoraxe para un elevador, un cono de cola máis curto para grilletes de remolque para planeadores, e un astrodomo no teito da cabina.

O especializado C-53 Skytrooper de transporte de tropas comezou a fabricarse en outubro de 1941 na planta de Douglas Aircraft en Santa Monica, California. Esta variante carecía da porta de carga, puntos de ancoraxe do elevador e chan reforzado do C-47. Só se fabricaron 380 unidades en total, xa que se demostrou que o C-47 era máis versátil.

Durante a segunda guerra mundial, as forzas armadas de moitos países usaron o C-47 e DC-3 modificados para o transporte de tropas, carga e feridos. A designación para a Armada estadounidense foi R4D. En total fabricáronse máis de 10 000 avións nas fábricas de Long Beach, Santa Monica e Oklahoma City. Entre marzo de 1943 e agosto de 1945 a planta de Oklahoma City fabricou 5 354 C-47.

Notas
-----

1. ↑  Parker 2013, pp. 37, 39, 45-47
2. ↑  Wilson, Stewart (1998). Aerospace Publications Pty Ltd. ed. *Aircraft of WWII*. Fyshwick. ISBN 1-875671-35-8.
3. ↑  Parker 2013, pp. 13, 35, 37, 39, 45-47
4. ↑  Herman 2012, pp. 202-203, 227

Bibliografía
------------

* Herman, Arthur. *Freedom's Forge: How American Business Produced Victory in World War II*. Nova York: Random House, 2012. ISBN 978-1-4000-6964-4.
* Parker, Dana T. *Building Victory: Aircraft Manufacturing in the Los Angeles Area in World War II*. Cypress, California: Dana Parker Enterprises, 2013. ISBN 978-0-9897906-0-4.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q714326
* EBID: ID
* NKC: ph369326

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Emilio García.

**Emilio García Cerdido**, coñecido como **Lameiro**, nado na Coruña, foi un futbolista galego. Xogaba na demarcación de defensa.

Traxectoria
-----------

Na tempada 1928–29 formou parte do Deportivo da Coruña, na primeira edición da Segunda División. Debutou, da man do adestrador galego Andrés Balsa, na primeira xornada do campionato, nunha derrota a domicilio fronte ao Deportivo Alavés (3–1). Nesa campaña foi un habitual do cadro deportivista, sendo compañeiro na zaga de Ramón Rey, José Guerra, Antonio García Noriega e un xa veterano Luis Otero. Nesa campaña participou en 15 partidos e o club coruñés logrou un 8.º posto e evitar o descenso. Na tempada 1928–29 non participou en ningún encontro de liga co Deportivo, adestrado polo coruñés Paco González Galán.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Deportivo da Coruña – Tempada 1928–29 |
| --- |
| *Debut na Segunda División* |
| 
* Isidro
* Rey
* Lameiro
* Guerra
* Esparza
* Hilario
* Torres
* Antoñito
* Pérez
* Fariña
* Ramón
* Rodrigo
* Otero
* Noriega
* Jacobo
* Perdomo
* Guillermo
* Arturo
* Cuestita
* Alfredín
* Pereiro
* Paco
* Adestrador: Andrés Balsa

 |
**Elza Cansanção Medeiros**, militar (comandante de exército) nada o 21 de outubro de 1921 e finada o 8 de decembro de 2009 foi a primeira voluntaria brasileira que participou como enfermeira e oficial militar xunto á Forza Expedicionaria Brasileira en Italia, durante a segunda guerra mundial. Das 67 mulleres militares que participaron na guerra, foi a que continuou máis tempo en activo no campo militar.

Traxectoria
-----------

Elza Medeiros era filla do médico de saúde pública Tadeu de Araújo Medeiros, amigo de Alberto Santos Dumont e auxiliar directo de Oswaldo Cruz na campaña contra a febre amarela. A decisión de participar da guerra chegou cando Elza aínda era menor de idade. A única posibilidade, pola limitación activa no país do acceso das mulleres ao exército, foi como enfermeira, parte da súa formación, diante da recusa do pai recorreu á nai para ingresar, en 1942, na turma das Samaritanas, como parte dun curso ofrecido pola Escola de Enfermaría da Cruz Vermella. 
Ao termo do curso en 1943, dirixiuse ao Ministerio do Exército e manifestou o seu desexo de servir ao seu país. Obtivo entón do Director de Saúde, o xeneral Souza Ferreira, a promesa de que sería avisada en caso de deslocalización das tropas. Neste primeiro contacto recibiu unha carta de recomendación, a mesma que presentou ao Comandante do 7ª Distrito Militar, no Recife, para onde se mudou despois de organizar o socorro aos feridos do navío Itapagé, en Alagoas, bombardeado polos alemáns.

En 1944 é recrutada polas forzas de guerra enviadas a Italia, como parte dun continxente de cinco mil brasileiros da FEB que viaxaban a bordo do navío General Mann. Polo seu dominio da lingua inglesa, alemá, francesa e italiana actuou como intérprete, xunto ao equipo de médicos e enfermeiras que atendían aos máis de trescentos feridos brasileiros no 45th Field Hospital, en Nápoles.

Dirixíndose ao Comandante da Forza Expedicionaria Brasileira- FEB, relatou a forma humillante como as enfermeiras brasileiras- que non tiñan patente militar- eran tratadas polas colegas americanas- todas oficiais. Grazas a Elza, as profesionais brasileiras, após análise realizada polas forzas militares, pasaron a ocupar o posto de 2º Tenente. Ademais de Elza Medeiros, Antonieta Ferreira, Carmem Bebiano, Ignácia de Melo Braga e Virginia Portocarreiro recibiron a promoción.

Entre as moitas homenaxes recibidas pola Comandante en referencia a súa loita antifascista, Elza Medeiros recibiu as medallas de campaña e a de Meritorius Service United Plaque, concedida polo exército americano.

Notas
-----

1. ↑  Elza Medeiros Arquivado 10 de febreiro de 2019 en Wayback Machine.*(en portugués)*
2. ↑  Elza Medeiros*(en portugués)*
3. ↑  Elza Medeiros*(en portugués)*
**Emilio Gómez Arias**, finado en Ribadavia en xullo de 1949, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Secretario do Xulgado municipal de Bande. Adegueiro, foi presidente da Sociedad de Agricultores de Ribadavia (1912-1914). Foi xefe local do Partido Liberal en Ribadavia que apoiaba ao deputado Adolfo Merelles Martel. Foi presidente da comisión organizadora da IV (1912) e V Asemblea Agraria de Galicia (1913) celebradas en Ribadavia, e logo presidente da V asemblea. Foi deputado provincial maurista en 1921. Na ditadura de Primo de Rivera volveu ser nomeado deputado provincial e foi elixido vicepresidente da Deputación de Ourense en 1929. Xefe da Junta Provincial da Unión Monárquica Nacional, era o representante de Calvo Sotelo en Ribadavia.

Vida persoal
------------

Casou con Agustina Vázquez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 14-7-1949, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Las uvas de la unión. Organización y movilización campesina en la vitivicultura gallega: El Ribeiro ourensano, 1880-1936" (PDF). *Historia agraria: Revista de agricultura e historia rural* (25): 121–156. 2001. Consultado o 30 de xullo de 2017.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Frederico I.

**Federico I Gonzaga**, nado o 25 de xuño de 1441 e finado o 14 de xullo de 1484, foi un nobre de Mantua, terceiro marqués de Mantua entre 1478 e a súa morte.

Traxectoria
-----------

Casou con Margarida de Baviera o 6 de xuño de 1463, coa que tivo seis fillos. Ela era irmá do duque de Baviera, e o matrimonio foi favorecido pola nai del, Bárbara de Brandeburgo, para manter o marquesado na órbita xermana. Federico era intelixente e culto, e a súa muller pouco atractiva e elegante, tanto no vestir como no seu modo de ser.

Continuou a liña filo-milanesa do seu pai; xa antes de sucedelo á cabeza do marquesado militara como comandante das tropas milanesas. Por este motivo pasou frecuentes períodos lonxe de Mantua, durante os cales a administración do marquesado era confiada a Eusebio Malatesta, mentres que a guía das tropas era encargo do seu cuñado, Francisco Secco de Aragón, marido da súa irmá Caterina. Federico participou en diversas accións militares en defensa do ducado de Milán, máis en xeral contra Venecia, cuxa política naquelas épocas era moi agresiva. Durante unha destas operacións militares o cuñado Francisco Secco ocupou Asola, que tomara partido por Venecia, favorecido polo interdito que o papa Sisto IV, aliado da liga contra Venecia, lanzara contra o país. Axiña viu estipulada unha tregua entre os contendentes, e Ludovico Sforza (duque rexente de Milán) cedeu a conquista de Asola e doutros territorios ocupados, causando moita amargura a Federico. O marqués xa estaba enfermo, e seica o sufrimento pola perda das terras recentemente conquistadas tivo parte na súa morte. Foi soterrado na basílica de Santo André de Mantua.

Federico padeceu diversos loitos e problemas: a morte do seu irmán, o cardeal Francisco, e da súa irmá Susana, que despois da renuncia forzada ás vodas con Galeazzo Maria Sforza, se retirara a un convento. Sufriu unha tentativa de envelenamento por parte dos seus irmáns Gianfrancesco e Rodolfo, que buscaban substituílo.

Descendencia
------------

* Clara Gonzaga (1464 - 1503), que casaría con Gilberto de Montpensier.
* Francisco II Gonzaga (1466 – 1519).
* Elisabetta Gonzaga (h. 1471 - 1526).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Giuseppe Coniglio. *I Gonzaga*. Varese, Dall'Oglio, 1967.
* Lorenzo Bignotti. *La Zecca di Mantova e Casale (Gonzaga)*. Mantua, Grigoli, 1984

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q935411
* WorldCat
* VIAF: 6752407
* BNF: 166043495
* CERL: cnp00574243
* DBI: ID
* DeutscheBio: 123227658
* FAST: 1721017
* GND: 123227658
* ISNI: 0000 0001 1827 2475
* LCCN: n2002041553
* SUDOC: 190831413
* ULAN: 500115087
* WikiTree: Gonzaga-44

 |
A **desigualdade de xénero** é o fenómeno que ocorre cando un colectivo, ben sexa de xénero masculino ou feminino, ten privilexios por encima do outro, desprezando os dereitos deste último.

Historia e características
--------------------------

Co movemento feminista iniciouse un proceso de recoñecemento das achegas das mulleres, reivindicáronse os seus dereitos sexuais e o dereito a decidir sobre o seu propio corpo, analizouse a súa situación no traballo, púxose de relevancia o seu modo de ser, de ver a realidade, etc. En definitiva, deuse valor ao seu modo de ser e estar no mundo. Debemos recoñecer a importancia deste movemento sen esquecer que houbo importantes logros anteriores a favor da equidade. Lembremos, por exemplo, a loita das mulleres polo seu recoñecemento como cidadás (o voto feminino) ou a reclamación de dereitos laborais que acabou coa vida de 146 obreiras da fábrica Cotton de Nova York, o día 8 de marzo de 1908.

Este recoñecemento propiciou que se produzan transformacións no ámbito do dereito, a ciencia ou a arte, visibilizando o papel das mulleres nos diversos escenarios da vida. No entanto, o recoñecemento de dereitos non foi necesariamente acompañado dunha mellora da situación das mulleres cara á igualdade. Considérase que mesmo nos países chamados 'desenvolvidos' existe unha brecha entre os dereitos e igualdades expresados formalmente e os recoñecidos realmente. Por todo iso é necesario abundar nas desigualdades de xénero existentes e realizar unha análise dende os diversos ámbitos de intervención, porque na maioría dos casos, ás desigualdades sociais existentes e sobre as que é preciso intervir súmanse as desigualdades de xénero.

Pereira de Andrade sinala que o xénero máis vulnerable a sufrir discriminación é o feminino, derivado dun sistema que centra o peso de obrigacións sobre o home, chamado sistema patriarcal. Entre as consecuencias deste sistema patriarcal, atópase a chamada violencia de xénero.

Notas
-----

1. ↑  "Conmemoración y resignificación". *El Economista*. 8 de marzo de 2016.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
2. ↑  Muñoz, Amador, Vicente Luis, Gimero Monreal, Carmen María (2012). Narcea Ediciones, ed. *Intervención social y género*. p. 7, 8. ISBN 978-84-277-1869-2.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
3. ↑  Pereira de Andrade, Vera Regina (1 de xullo de 2005). "A soberania patriarcal: o sistema de justiça criminal no tratamento da violência sexual contra a mulher" (PDF). *Seqüência (Florianópolis, Brazil) no. 50* (en portugués). ISSN 0101-9562. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de agosto de 2017. Consultado o 24 de outubro de 2017.
**Erik Olin Wright** nado en Berkeley (California) o 9 de setembro de 1947, e finado 23 de xaneiro de 2019, foi un sociólogo marxista estadounidense.

Traxectoria
-----------

Estudou na Universidade de Harvard e no *Balliol College* de Oxford e na Universidade de California. É profesor na Universidade de Wisconsin, Madison. É director do *Real Utopias project*, un foro de discusión, investigación e publicacións sobre a transformación social.

Pensamento
----------

Olin Wright pretende repensar as teorías clásicas marxistas sobre a estrutura de clases nas sociedades capitalistas contemporáneas. Estas están apegadas excesivamente á identificación do obreiro co traballador manual produtor de mercancías sen clarificar a posición que ocupan os demais asalariados na definición de intereses de clases e na propia loita de clases. Para Olin Wright a distinción entre traballo produtivo e improdutivo é secundaria, pois ela non supón unha diferenza substancial dos intereses de clase. En ámbolos dous casos o capitalista obtén unha plusvalía aínda que xerado en fases e momentos distintos. Aínda que os distintos tipos de traballadores no capitalismo avanzado poden ter intereses inmediatos dispares comparten aqueles que son fundamentais. O socialismo debe artellar unha estratexia que teña en conta ambos tipos de intereses. A revolución acontece cando os explotados ven coincidir os intereses inmediatos cos fundamentais.

Olin Wright subliña que Lenin non tivo en conta suficientemente o factor organizativo, polo que acode a Max Weber para sacar as consecuencias políticas para a toma organizada do poder por parte da clase obreira. Resulta fundamental erosionar as formas burocráticas do capitalismo e non reproducilas no proceso revolucionario da toma de poder por parte da esquerda. A participación directa dos colectivos de traballadores organizados é esencial. Se non se robustece e cohesiona previamente a capacidade da clase obreira, usar o Estado capitalista tardío para destruílo pode xerar unha nova forma de corporativismo alleo ao interese do traballador.

Obras
-----

* *Class, Crisis and State*
* *Classes*
* *Class Counts: Comparative Studies in Class Analyses*
* *Interrogating Inequality*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q928571
* WorldCat
* VIAF: 108342566
* BIBSYS: 90211553
* BLBNB: 000387005
* BNE: XX1162096
* BNF: 13163445s
* CANTIC: a11176908
* CiNii: DA00517899
* DeutscheBio: 134095839
* Dialnet: 234203
* EBID: ID
* FAST: 1440823
* GND: 134095839
* ICCU: MILV054866
* ISNI: 0000 0001 1080 9223
* LCCN: n79075307
* MGP: 245654
* NDL: 00461479
* NKC: vse2005299949
* NLA: 35925741
* NTA: 068579136
* OL: OL293622A
* openMLOL: 361950
* Persée: 74362
* PTBNP: 1593883
* SUDOC: 031477097

 |
**Edelmiro Dios Vázquez**, nado en Pontevedra e finado no mesmo concello o 4 de setembro de 1936, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Ferreiro. Vicesecretario do PSOE de Pontevedra e presidente da Juventud Socialista local, militante da UGT e membro da dirección local do Socorro Vermello Internacional. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido, pero foi posto en liberdade a finais de novembro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 permaneceu oculto na zona de Paredes (Vilaboa) xunto a un compañeiro, pasando despois a Cobres; na noite do 3 de setembro, unha delación levou a que falanxistas e cívicos rodeasen a casa na que estaban agochados. Conducidos ao cuartel do Campo da Feira, foron salvaxemente torturados. A pesar de quedar a disposición do xuíz militar, o seu cadáver apareceu a mañá do 5 de setembro no cemiterio de Bora. En agosto de 1940 foi condenado polo Tribunal de Responsabilidades Políticas a 10 anos de desterro a 150 quilómetros de Pontevedra, 10 anos de inhabilitación absoluta e multa de 250 pesetas.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-12-1934, p. 12.
2. ↑  *Diario de Pontevedra*, 4-9-1936, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 21-8-1940, p. 6.
4. ↑  *BOE*, 6-10-1940, p. 4665.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez Castro, Xosé (2013). "Cunetas sembradas de muerte. La represión extrajudicial en la provincia de Pontevedra" (PDF). *Memòria antifranquista del Baix Llobregat* (13): 15–20. Consultado o 12 de abril de 2020.

### Ligazóns externas

* Álvarez Castro, X. (3 de setembro de 2008). "Edelmiro Dios Vázquez". *Pontevedra nos anos do medo*.
* 

* Edelmiro Dios Vázquez na páxina web *Nomes e Voces*.
A **eucarioxénese viral** é unha hipótese sobre a formación das células eucariotas (eucarioxénese), que sostén que o núcleo da célula eucariota evolucionou a partir dun gran virus de ADN (posiblemente dun virus de ADN grande nucleocitoplasmáticos ou NCLDV) mediante endosimbiose dentro dunha célula de arquea. Foi proposta en 2001 por Philip Bell e foi apoiada polo descubrimento de virus complexos de ADN de gran tamaño con capacidade de biosíntese de proteínas, tales como *Mimivirus*.

Teoría
------

Unha serie de postulados desta teoría parecen posibles. Por exemplo, un virus helicoidal cunha envoltura bilipídica ten unha clara semellanza cun núcleo celular moi simplificado (é dicir, un cromosoma de ADN encapsulado dentro dunha membrana lipídica). Para considerar o concepto loxicamente, un gran virus de ADN debería tomar o control dunha célula bacteriana ou arqueana. En lugar de replicarse e destruír a célula hóspede, permanecería dentro da célula. Co virus no control do mecanismo molecular da célula hóspede, na práctica converteríase nunha forma de "núcleo". Por medio dos procesos de mitose e citocinese, o virus secuestraría a célula enteira dunha maneira favorable para asegurar a súa supervivencia.

Varios trazos característicos do núcleo eucariota poderían derivarse da súa ascendencia viral, como a carapucha 5' (*cap*) do ARNm, o ADN linear do cromosoma e a separación da transcrición da tradución. Este modelo postúlase que podería ter dado lugar a unha condición protoeucariota (ver tamén Neomura), na que a influencia da membrana viral permitiu a aparición da fagocitose. A evolución da fagocitose (ver Hipótese fagotrófica) permitiu aos eucariontes ser os primeiros organismos que ocuparon o nicho de depredador.

Neste sentido, hai que salientar que algúns virus que infectan arqueas teñen estruturas pouco comúns, que non están relacionadas con ningún outro tipo de virus coñecido.

Notas
-----

1. ↑  Bell, Philip John Livingstone. "Viral Eukaryogenesis: Was the Ancestor of the Nucleus a Complex DNA Virus?" *Journal of Molecular Evolution*, Volume 53, Issue 3, Sep 2001, pgs. 251–256
2. ↑  Prangishvili D, Forterre P, Garrett RA (2006). "Viruses of the Archaea: a unifying view". *Nat. Rev. Microbiol.* **4** (11): 837–48. PMID 17041631. doi:10.1038/nrmicro1527.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Elemento viral endóxeno
* Retrovirus endóxeno
* Endosimbiose
* Simbioxénese
* Hipótese do hidróxeno
* Paleoviroloxía
* Neomura

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2620839
* MAG: 2776871310

 |