recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Euritión.
Na mitoloxía grega, **Euritón** foi un centauro que atacou a Heracles e tivo que fuxir ante as frechas deste.

Heracles, para expiar o asasinato dos fillos, acto cometido nun acceso de loucura enviado por Hera, tivo que realizar os doce traballos que lle encomendara Euristeo. O terceiro foi capturar vivo ó Xabaril de Erimanto. 

No camiño cara ao lugar onde se agochaba este animal, Heracles parou na casa do centauro Folo, amigo seu e, xunto a Quirón, os dous únicos centauros sabios e rectos, mentres que o resto deles eran personaxes salvaxes, luxuriosos, violentos cando estaban borrachos, como resultaba habitual neles. Folo deu de comer a Heracles e abriu unha cántara de viño. Ó recendo do viño chegaron axiña numerosos centauros, e Heracles enfrontouse a eles con tizóns acesos e coas súas frechas velenosas. Matou a varios e os outros fuxiron en todas direccións. Un deles, Euritión, foise refuxiar en Fóloe, na Arcadia.

> 
> 
> "*Os demais centauros fuxiron cada un a un lugar: uns dirixíronse ó monte Malea, Euritión a Fóloe e Neso ó río Eveno. Ós restantes a colleunos Posidón en Eleusis e ocultounos no monte*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* II, 5, 4)
> 

Neste enfrontamento, unha das frechas feriu -accidentalmente- ó centauro Quirón nun xeonllo, provocándolle a morte. Ademais, mentres Heracles perseguía ós centauros, Folo sacoulle unha frecha a un dos cadáveres, asombrado de que puidera matar a seres tan grandes sendo unha cousa tan pequena. Ó manipulala caeulle das mans e foi caerlle nun pé, e morreu de socate.

### Bibliografía

* ELVIRA BARBA: Miguel Ángel: *Arte y mito. Manual de iconografía clásica*. Sílex, 3ª ed. 2017, 517.
* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ª ed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: As Mariñas.

***El Eco de las Mariñas*** foi unha revista editada en Betanzos en 1956.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Revista quincenal de la ciudad de Betanzos de los Caballeros*, apareceu o 13 de febreiro de 1956. Publicación quincenal dirixida por Antonio Concheiro Caamaño. Publicou noticias e comentarios da vida local e comarcal, do acontecer dos mariñeiros de Betanzos e novas doutros concellos a través dos seus correspondentes. Tiña seccións fixas como "Páginas comarcales", "De sociedad", "Sección agrícola" e "Página brigantina" publicando temas de actualidade, seccións médicas, xurídicas, deportivas, veterinarias, literarias e retrospectivas. Entre os seus colaboradores figuraron Ramón Otero Pedrayo, Domingo García-Sabell, Baldomero Cores Trasmonte, Mariano Tudela, Francisco Vales Villamarín, Ramón Piñeiro, Xosé Luís Franco Grande, José Veiga Roel, Manuel Loureda, X. L. Muñoz, Xulio Cuns e Marcelino Álvarez. A falta de apoio económico e o incremento dos custos editoriais determinaron o cesamento da revista co número 18, o 1 de novembro dese mesmo ano.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
A **igrexa de San Salvador de Sanguñedo** é unha construción relixiosa construída a principios do século XVIII para constituír a parroquia de Sanguñedo, no concello de Verea. A igrexa está situada no Campo de Outeiro.

Descrición
----------

Este templo é un arquetipo da construción relixiosa galega rural do seu século. A fachada ten unha porta de lintel sinxela e remata cunha cornixa curva. Nos extremos da cornixa érguense dous pináculos puntiagudos rematados en esfera. O campanario está conformado por dous arcos romanos, nos cales se atopan dúas campás, unha por arco. Por riba deste corpo hai outros dous pináculos, similares aos situados na cornixa, e máis unha estrutura triangular sobre a cal está un pararaios ornamental con forma de cruz grega. A igrexa conta con tres altares; o altar maior ten un retablo construído en 1713 polo escultor Gregorio Álvarez, veciño de Quintela de Leirado, e dourado por Agustín Vázquez; nel atópanse as imaxes da Inmaculada, San Francisco, Santo Antón e San Xosé. Os altares colaterais do Evanxeo da Nosa Señora do Carme e da Epístola da Nosa Señora das Dores, albergan as tallas da Virxe do Carme, Santa Tereixa, Santo Antón e San Bieito. En ourivería, destaca unha cruz do século XVIII, de Armesto e a dostodía, do mesmo século, de Lizarra.

Contorna
--------

A entrada principal da igrexa, así como do camposanto da cara ao campo do cura, á dereita desta entrada está plantado un ciprés. Pódese acceder ao recinto dende o Campo de Outeiro, onde está situado o Cruceiro do Campo de Outeiro.

Historia
--------

A igrexa de San Salvador foi construída a principios do século XVIII, conta con algúns elementos complementados no século XIX. Segundo a inscrición do canteiro que se atopa na fachada posterior, a obra foi rematada no ano 1707. Entre os anos 1832 e 1833 a igrexa foi pintada, traballaron os frisos, achantaron e embaldosaron o chan, arranxaron a capela maior e substituíron a mesa do altar maior; tamén se fixo o cemiterio, limpando e chantando o adro e construíuse a casa da Igrés. No ano 1840 colocouse unha campá grande nova que pesa 12 arrobas e 4 libras castelás, substituíndo á anterior, de 9 arrobas menos 6 libras, que rompera.

Galería de imaxes
-----------------

* Retablo.Retablo.
* Cruceiro do Campo de Outeiro.Cruceiro do Campo de Outeiro.

Notas
-----

1. ↑  "Iglesia de San Salvador de Sanguñedo – Terra de Celanova — Serra do Xurés" (en castelán). Consultado o 2021-01-29.
2. 1 2 3  Méndez Míguez, Carlos (2020). *Toponimia de Verea*. Noia (A Coruña). ISBN 978-84-1217-313-0. OCLC 1254476944.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Parroquia de Sanguñedo
**Ignacio Herrero Fuentes**, nado en Pedrafita do Cebreiro o 6 de abril de 1909 e finado en San Carlos-Cojedes (Venezuela) en 2001, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi elixido secretario-bibliotecario da Juventud Esperantista de Ourense en 1928. Foi mestre en Pedrafita (A Teixeira) en 1930, e na escola de Tamallancos dende 1931. Pertenceu á Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e colaborou en *Escuela del Trabajo*. Presentou o relatorio "El problema lingüístico de la escuela gallega" no Congreso Regional de Trabajadores de la Enseñanza de Galicia celebrado en abril de 1936. Foi detido en outubro de 1934. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Foi detido, pero logrou fuxir da cadea. Exiliouse en Cuba e despois pasou a Panamá onde foi profesor na Universidade de Panamá. Publicou artigos filolóxicos na revista *Universidad* e dirixiu un boletín político. Trasladouse despois a Venezuela onde foi director do Colexio estatal Cojedes. Foi autor do estudo preliminar de *La versificación hispanoamericana pre-modernista. Héctor Pedreáñez Trejo*. Publicou baixo o pseudónimo de Dr. Iñigo sobre a erudición dos debates intelectuais entre Risco e Couceiro Freijomil.

Obras
-----

* *Cojedes y San Carlos en su tricentenario. Estudio original e inédito*, 1978.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 8-12-1928, p. 1.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 14-1-1930, p. 11.
3. ↑  *La Región*, 3-1-1931, p. 1.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 26-4-1936, p. 3.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-8-1936, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Galería de políticos republicanos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17413396
* BNE: XX1085775
* DSBE: herrero-fuentes-ignacio

 |
***Betanzos Liberal*** foi un semanario editado en Betanzos entre 1913 e 1914.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano del Partido Democrático*, apareceu o 25 de novembro de 1913 como continuación de *Nueva Era* para substituílo como portavoz do bando liberal-caciquil de Betanzos. Dirixido por Juan Ponte Blanco, tiña unha redacción totalmente distinta da do seu antecedente na que figuraban Fabián Vidal, José Bartolomé Vidal, José M. Neira, Adolfo Sánchez Díaz e José Fontenla Vázquez; ademais converteuse en órgano prietista, defensor dos intereses políticos do marqués de Alhucemas no distrito. A partir do 14 de marzo de 1914 pasou a denominarse *Betanzos*, cambio motivado por problemas político-administrativos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. p. 471. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Betanzos Liberal na Hemeroteca virtual de Betanzos Arquivado 26 de maio de 2012 en Wayback Machine.
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

Trombos coronarios atopados nunha operación de corazón. Cada frecha indica un trombo.
Chámase **embolia** ou **embolismo** a unha obstrución brusca producida nun vaso sanguíneo polo desprazamento dun corpo estraño, orgánico ou non, que circula no torrente sanguíneo, procedente doutra parte do corpo ou introducido desde o exterior. Os síntomas son dor, palidez, ausencia de pulso, parálise e alteracións da sensibilidade.

O corpo estraño, denominado *émbolo* pode ser de distinta natureza e orixe:

* Un coágulo de sangue ou *trombo*, e neste caso fálase dunha tromboembolia.
* Unha acumulación graxa, normalmente procedente dunha fractura ósea grave (embolia graxa).
* Aire, introducido mediante inxección intravenosa ou nunha transfusión, en operacións a corazón aberto, por irrigacións vaxinais etc. Denomínase embolia gasosa.
	+ Unha forma particular deste proceso é o representado polas embolias a consecuencia dunha descompresión rápida tras unha inmersión subacuática.
* Líquido amniótico, no transcurso dun parto complicado ou unha cesárea.

Segundo o órgano que afecte recibe diferentes nomes: embolia cerebral, pulmonar, coronaria etc.

Dependendo de onde teña lugar, varían os cadros e as manifestacións clínicas. Cando o émbolo para nunha arteríola, a circulación colateral adoita restablece o fluxo sanguíneo; se a arteria é dun calibre importante, ou a rexión efectúa funcións esenciais, a doenza pode resultar mortal.

Por veces recórrese a provocar unha embolia nunha área concreta para evitar unha hemorraxia excesiva durante unha intervención cirúrxica, como sería o caso da extirpación dun tumor. A esta técnica denomínase *embolización terapéutica* e consiste na introdución dun émbolo artificial na arteria que irriga o tumor.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Artigo *embolia* na EGU.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q275466
* BNCF: 2603
* BNF: 11944120j
* BRE: 4934849
* EBID: ID
* GEC: 0271669
* GND: 4136457-0
* JSTOR: intracranial-embolism
* LCCN: sh85042696
* NKC: ph153451
* PSH: 12658

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 18165
* ICD-9: 444.9
* ICD-10: I74
* MeSH: D004617
* MeSH: C14.907.355.350
* NCIt: C26759

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Eufemo (homónimos).
Na mitoloxía grega, **Eufemo** era fillo de Poseidón, deus do mar, e de Europa, filla do xigante Ticio. Nalgunhas fontes, a nai de Eufemo era Orís, filla doutro xigante, Orión ; ou ben de Celeno .

> 
> 
> "*Eufemo, fillo de Neptuno e de Europa, filla de Ticio, de Ténaro. Dise que podía correr sobre a auga sen mollar os pés*".
> (Hixino: *Fábulas* 14, 15)
> 

Eufemo posuía dotes adiviñatorias, pero a súa principal capacidade era a de andar sobre a auga, un poder que lle outorgara o seu padre..

Na viaxe dos Argonautas, cando chega o momento de pasar o estreito das Simplégades, o temoneiro do *Argo*, Eufemo, comproba as posibilidades de cruzalo con éxito soltando unha pomba, seguindo os consellos do adiviño Fineo. Se a pomba conseguía pasar, eles tamén poderían facelo, pero se as *rochas errantes* se pechaban sobre a pomba significaba que os deuses non lles eran propicios. Efectivamente, a pomba pasou entre elas, pero as rochas pecharon o paso e arrincáronlle as plumas do rabo.

Os Argonautas esperaron a que volveran a abrirse e vogaron con forza para pasar. O barco logrou pasar, pero as rochas pecháronse e esmagaron parte da popa .

Máis adiante, cando se encontraban no lago Tritonis buscando a saída cara ao mar, aparecéuselles o deus Tritón. Eufemo preguntoulle o camiño e Tritón indicoullo, dándolle ademais un baloco de terra. Deste xeito conferíalle ós seus descendentes o dereito a reinar sobre Libia .

Eufemo lanzou ó mar este terrón de terra, e de aí xurdiu a illa de Tera, actual Santorini.

Segundo Hixino, Eufemo foi un dos participantes na caza do xabaril de Calidón 

Casou con Laónome, irmá do heroe Heracles, e tivo un fillo, Leucófanes, con Málaque (ou Malicha, Malache ou Lamache), unha muller de Lemnos .

Notas
-----

1. ↑  Escolio sobre as *Píticas* de Píndaro, 4.45; Tzetzes: *Quilíadas*, 2.43.
2. ↑  "*Eufemo, Lico e Nicteo, de Celeno, filla de Ergeo*" (Hixino: *Fábulas* 14, 15).
3. ↑  Apolonio de Rodas: *Argonáuticas*, I, 179 ss.
4. ↑  A quen os Argonautas liberaron previamente da persecución das Harpías.
5. ↑  Desde ese momento, as *rochas errantes* nunca máis pecharon o paso, como estaba profetizado que sucedería se algún barco conseguía cruzar o estreito.
6. ↑  Así, Bato, descendente afastado de Eufemo, fundou Cirene, na actual Cirenaica, na costa noroeste de Libia (*Píticas*, 4.1; *Argonáuticas*, II, 562).
7. ↑  *Fábulas*, 173, 1.
8. ↑  Escolio sobre las *Píticas* de Píndaro, 4.45; Tzetzes: *Sobre Licofrón*, 886.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana*. Paidós. ISBN 9788449324574.  *(en castelán)*
* Hixino (2009). *Fábulas mitológicas*. Alianza Editorial. ISBN 9788420650722.  *(en castelán)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Jacobo Fernández.

**Jacobo Fernández Serrano**, nacido en Vigo en 1971 e un ilustrador galego, ademais de escritor, pintor e autor de banda deseñada. É irmán do tamén ilustrador e debuxante Norberto Fernández Serrano.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Belas Artes pola Universidade Complutense de Madrid en 1994.

Como autor de literatura infantil publicou na colección Merlín de Xerais os libros *A gardería de dona Bixelmina* (2005), "A pedra e as formigas" (2006), "Mil cousas poden pasar. Libro I" (2009), premio Merlín de literatura infantil e "Mil cousas poden pasar. Libro 2" (2011).

Iniciouse na ilustración de libros de literatura infantil en Xerais coa serie de libros *As aventuras de Nunavut* de Xoán Abeleira. Tamén se encargou de ilustrar libros de texto, dicionarios, guías, carteis etc. É, tamén, autor da serie de banda deseñada "Os amigos de Archimboldo Roque", publicada na revista *Golfiño* entre 2000 e 2004 e recollida no volume homónimo publicado por Faktoría K (2008). Colaborou en *Dos Veces Breve* e na revista *BD Banda*.

Co álbum de *Aventuras de Cacauequi* obtivo o premio Castelao da Deputación da Coruña de Banda Deseñada en 2007, e o nomeamento ao Premio Expocómic 2008 de Madrid e do Salón do Cómic de Barcelona, no apartado de autor revelación en España.

Cabe destacar tamén a creación da obra infantil *Marcopola. A illa Remeira* e da novela gráfica *Lois Pereiro. Breve encontro* (Xerais, 2011).

Así mesmo, traballa de xeito habitual para editoriais galegas como Sushi Books, Hugin e Munin, Xerais ou Kalandraka.

Notas
-----

1. ↑  Ficha do autor en Culturagalega.org
2. ↑  "Ficha de Fernández Serrano en Kalandraka". Arquivado dende o orixinal o 10 de abril de 2016. Consultado o 31 de marzo de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog do autor
* Entrevista en Biosbardia
* Ficha en Xerais

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23760985
* WorldCat
* VIAF: 87358917
* BNE: XX1622161
* BNF: 16649481z
* ISNI: 0000000061179105
* LCCN: no2013064895

 |
**Stefan Dohr**, nado en 1965 en Münster, é un trompista alemán e, actualmente, o trompa solista da Orquestra Filharmónica de Berlín (Berliner Philharmoniker). Ademais de ser un dos máis cobizados profesores de "masterclass", imparte clases de trompa na Herbert von Karajan Academy.

Traxectoria
-----------

Stefan Dohr estudou co profesor Wolfgang Wilhelmi na Musikhochschule en Essen e co profesor Erich Penzel en Colonia antes de obter a posición de trompa solista na Frankfurt Opera House con tan só 19 anos.

Ocupou a mesma posición (trompa solista) coa Bayreuth Festival Orchestra, a Orchestre Philharmonique de Nice e a Deutsches Symphonie-Orchester Berlin. En 1993, Stefan Dohr foi elixido para tocar como trompa principal na Filharmónica de Berlín.

Como solista, Stefan Dohr traballou con moitos célebres directores, entre eles, Daniel Barenboim, Bernard Haitink e Christian Thielemann así como Claudio Abbado, quen tamén o invitou a aparecer como trompista principal na Lucerne Festival Orchestra.

Ademais do repertorio como solista da época clásica e romántica, os intereses de Stefan Dohr céntranse en traballos contemporáneos, por exemplo, composicións de György Ligeti, Oliver Knussen e Volker David Kirchner. En marzo de 2008, interpretou a estrea mundial dun concerto para trompa composto, especialmente para el, polo compositor austríaco Herbert Willi.

Os seus compromisos como cobizado músico de cámara inclúen varios conxuntos coas filharmónicas coas que traballou, así como espectáculos con socios como Maurizio Pollini, Lars Vogt, Kolja Blacher, Ian Bostridge. Tamén é membro constante da Ensemble Wien-Berlin. Dito grupo celebrou o seu 25º aniversario en 2008 cunha serie de concertos, entre eles, houbo un no Lucerne Festival, onde o conxunto fixo a estrea mundial dunha nova obra do compositor australiano Brett Dean.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.StefanDohr.com
* Arquivado 09 de xuño de 2011 en Wayback Machine. Stefan Dohr como membro da Berlin Philharmonic
* Robert Schumann, Konzertstueck fuer 4 Hoerner (3rd movement), Podcast

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q76191
* WorldCat
* VIAF: 51367715
* BNF: 169132617
* CiNii: DA15791963
* DeutscheBio: 135196116
* Discogs: 1162514
* GND: 135196116
* ISNI: 0000000081295701
* LCCN: no2002113347
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0199942

 |
**Sonna** foi un bispo galego da diocese de Britonia que asistiu ao Sétimo Concilio de Toledo no ano 646, onde asinou como:

> 
> 
> ***Sonna** sanctae ecclesiae Britoniensis, etsi indignus epicopus, haec sancta statuta definiens subscripsi.*
> 
> 

Flórez considerou que este bispo é o mesmo que, sete anos despois, en 653, foi convocado ao Oitavo Concilio de Toledo. Ao non poder acudir, enviaría como vigairo ao presbítero *Matericus*, que asinaría no seu lugar:

> 
> 
> *Matericus presbyter **Sosani*** [ou Sonani] *episcopi ecclesiae Britaniensis.*
> 
> 

Hai consenso nesta teoría, tamén apoiada por García Moreno e por Simon Young, aínda que non hai probas concluíntes para afirmalo.

O mesmo García Moreno tamén supón que debeu ser consagrado bispo arredor do 639, xa que ao Sexto Concilio de Toledo non acudiu representante britano (e si acudiron das demais dioceses galegas), polo que a sé estaría vacante; e no VII Concilio é precedido por bispos consagrados pouco antes do VI.

Notas
-----

1. 1 2  Enrique Cal Pardo. *Episcopologio mindoniense*. p. 12. ISBN 9788493302313.
2. ↑  Flórez, pp. 13-14.
3. 1 2 3  Luis A. García Moreno. *Prosopografía del reino visigodo de Toledo*. p. 158. ISBN 9788460060185.
4. ↑  Simon Young. *Britonia: Camiños novos*. pp. 40–41. ISBN 9788495622587.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Henrique Flórez, OSA (1764). *España Sagrada: theatro geographico-historico de la Iglesia de España. Origen, divisiones, y terminos de todas sus Provincias* (en castelán). XVIII.  Google Books

| Dignidades da Igrexa católica |
| --- |
| Predecesor:**Metopio** |  **Bispo de Britonia** ? - 646 - 653 - ? | Sucesor:**Bela de Bretoña** |
Unidade común dos nitratos onde a esfera azul representa o nitróxeno e as vermellas ó osíxeno
Os **nitratos** son sales do ácido nítrico. Derivado do radical **nitrato** (NO3-), ión trioxonitrato en nomenclatura da IUPAC

O ión nitrato é plano, coa seguinte estrutura:

```
     O     O−
      \\  /
        N+
        |
        O−
```

que, no caso do ácido nítrico, resulta:

```
     O     O
      \\ //
        N
        |
        O
        |
        H
```

Historia
--------

Os nitratos coñécense cando menos dende a Idade Media. Co ácido sulfúrico xerábase a partir deles o ácido nítrico necesario na formulación da auga rexia. Coa introdución da pólvora os pequenos xacementos naturais non fornecían a demanda e comezou un proceso de fabricación a partir dos excrementos humanos e animais.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q182168
* AAT: 300379863
* BNCF: 37237
* EBID: ID
* GND: 4115398-4
* JSTOR: nitrates
* MAG: 2776384668
* NKC: ph119644
* Treccani: nitrato

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 14797-55-8
* ChEBI: 17632
* ChemSpider: 918
* DrugBank: 14049
* DTXSID: DTXSID5024217
* HMDB: HMDB0002878
* KEGG: C00244
* PubChem: 943
* UNII: T93E9Y2844

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre química é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**SpinSat**, acrónimo de Special Purpose Inexpensive Satellite, foi un satélite artificial do NRL pertencento ao Programa de Probas Espaciais do Departamento de Defensa lanzado o 28 de novembro de 2014 a bordo dun Falcon 9 desde Cabo Cañaveral.

Características
---------------

SpinSat foi lanzado a bordo da nave de carga Dragon CRS-4 cara a Estación Espacial Internacional. Tiña forma de esfera de 56 cm de diámetro cunha masa de 57 kg e era parte do hardware sen utilizar da misión ANDE 2. Estaba alimentado por baterías e dispoñía de retrorreflectores para medir a súa posición desde terra, antenas e propulsores de propelente sólido controlado electricamente. A súa misión consistiu en medir a eficiencia dos seus propulsores, comprobar a capacidade dos sistemas de seguimento en terra para medir os cambios na traxectoria e posición polos motores da esfera e medir a densidade das capas superiores da atmosfera. Como misión secundaria, SpinSat levaba a bordo un sistema de mensaxería por radio de tipo "almacenar e enviar" cunha potencia de 2 W para a comunidade radioafeccionada.

O satélite foi enviado á Estación Espacial Internacional na sección presurizada dunha nave de carga Dragon e, unha vez na estación, almacenado no módulo xaponés Kibo ata o día do seu lanzamento, no que foi exectado cara ao espazo mediante o sistema de lanzamento SSIKLOPS. SpinSat reentrou na atmosfera o 11 de marzo de 2017.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  NASA (27 de abril de 2021). "SpinSat" (en inglés). Consultado o 26 de setembro de 2021.
2. 1 2  N2YO (2020). Real Time Satellite Tracking, ed. "SPINSAT" (en inglés). Consultado o 26 de setembro de 2021.
3. ↑  "Note verbale dated 29 April 2015 from the Permanent Mission of the United States of America to the United Nations (Vienna) addressed to the Secretary-General" (PDF) (15-05826 (E)). 17 de agosto de 2015: 8. Consultado o 26 de setembro de 2021.
4. 1 2 3 4  Gunter Dirk Krebs (2021). Gunter's Space Page, ed. "SpinSat" (en inglés). Consultado o 26 de setembro de 2021.
5. 1 2 3 4 5  Mark Wade (2021). "SpinSat" (en inglés). Consultado o 26 de setembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Falcon 9
* Estación Espacial Internacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q110115547
* NSSDC ID: 1998-067FL
* SCN: 40314

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**NHK** *Nippon Hōsō Kyōkai* (日本放送協会?) ou **Corporación Emisora do Xapón** é a única emisora pública do Xapón.**Ràdio Toquio** é o nome informal da NHK, que fai referencia ao seu rol orixinal como compañía de radiodifusión. Actualmente operan dous servizos de televisión terrestres (*NHK General TV* e *NHK Educational TV*, respectivamente : Televisión Xeral NHK e Televisión Educativa NHK), tres servizos por satélite (*NHK BS-1*, *NHK BS-2* i *NHK Hi-Vision*, e tres emisoras de radio (*NHK Ràdio 1*, *NHK Ràdio 2* e *NHK FM*). Emiten tamén cara ao estranxeiro *NHK World TV*, *NHK World Premium* e *NHK World Radio* (que en galego serían: TV Mundial NHK, Mundial Superior NHK e Radio Mundial NHK).

NHK a Osaka

Historia
--------

NHK foi fundada en 1926. En 1931 comezou a emitir unha segunda emisora de radio cun servizo de onda curta. A partir de 1935 esta emisora emitiu cara ao exterior.

Comezou a emitir por televisión en 1953. No ano 1960 fíxose a primeira retransmisión en cor.

*NHK World TV* (Televisión Mundial NHK) comezou a emitir en 1995. A dixitalización de toda a rede NHK iniciose no ano 2000.

Notas
-----

1. ↑  Corporation), NHK(Japan Broadcasting. "NHK Corporate Information". *NHK Corporate Information* (en inglés). Consultado o 14 de outubro de 2021.
2. ↑  "Domestic Channels". *NHK Corporate Information* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2021. Consultado o 14 de outubro de 2021.
3. 1 2 3 4  "History". *NHK Corporate Information* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de setembro de 2021. Consultado o 14 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***NHK Modificar a ligazón no Wikidata*** |

Ligazóns externas
-----------------

* Pàgina oficial de NHK *(en xaponés)*
* NHK Online Arquivado 2009-02-27 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212128
* WorldCat
* VIAF: 312737759
* BIBSYS: 96007817
* BNE: XX213908
* BNF: 131878636
* CiNii: DA00136170
* EBID: ID
* Filmportal: ID
* GND: 43787-6
* GRID: grid.472641.2
* ISNI: 0000000121463010
* LCCN: n50064664
* NDL: 00257035
* NKC: ko2006325265
* NLA: 36269787
* OpenCorporates: 8011005000968
* SUDOC: 035412461

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Busto (homónimos).Virxe velada, obra de Giovanni Strazza
Denomínase **busto** á parte superior do corpo humano, dende o pescozo ata a cintura. Tamén se chama busto á a representación artística da cabeza e a parte superior do tórax dunha persoa. Pode ser unha escultura, unha pintura, un debuxo ou un gravado. Inclúe a cabeza, os ombreiros, o nacemento dos brazos e o peito, ou parte del. Non se considera un fragmento parcial dunha obra, senón que é, en si mesmo, a obra completa.

Escultura
---------

En escultura, un busto é a representación dunha persoa limitada ao peito, ombreiros e cabeza, e xeralmente acompañada dun pedestal. A arte de representar en busto ven da antigüidade, e aínda que existen exemplares do Antigo Exipto (en realidade, cabezas funerarias ou modelos de taller), e da Grecia antiga, foi no Imperio Romano cando este tipo de escultura acadou a súa maior popularidade. Comunmente, o representado é un individuo de importancia.

Os materiais empregados son diversos, destacando o mármore, o bronce, o granito, a terracota e a madeira.

* Retrato de muller da dinastía Flavia. Mármore.Retrato de muller da dinastía Flavia. Mármore.
* Busto de Pericles en mármore. Copia romana dun orixinal grego de ca. 430 a.C. Museo Pío-Clementino de Roma.Busto de Pericles en mármore. Copia romana dun orixinal grego de ca. 430 a.C. Museo Pío-Clementino de Roma.
* Busto de Castelao en Rianxo.Busto de Castelao en Rianxo.

Pintura
-------

Durante o Renacemento , en pintura , a expresión "en busto" designa unha representación que quere abandonar a representación do suxeito de corpo enteiro.

A diferenza da representación de corpo enteiro, esta forma de representar un personaxe (case sempre as tres cuartas partes) nunha pintura axusta a composición e permite centrar a atención do espectador nos detalles do rostro, con máis intimidade. Moitas *Madonnas* de Rafael representan así á Virxe en tres cuartos e humanizan aos santos presentes na representación para unha maior devoción.

* Virxe de Vladimir, de Andrei RublevVirxe de Vladimir, de Andrei Rublev
* Virxe da cadeira, RafaelVirxe da cadeira, Rafael
* Retrato de Rosalía, por BrocosRetrato de Rosalía, por Brocos

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2021-04-28.
2. ↑  Carrera, Vicenç Joaquín Bastús i (1828). *Diccionario histórico enciclopédico* (en castelán). Imp. Roca.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Estatua
* Escultura
* Pintura
* Retrato

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241045
* AAT: 300047457
* GEC: 0223704

 |
**Marcelino Martínez Castro**, nado en Vilalba en 1877 e finado no mesmo concello en novembro de 1957, foi un político republicano galego.

Traxectoria
-----------

Estivo emigrado en Cuba. Foi concelleiro en Vilalba durante a primeira etapa da ditadura de Primo de Rivera e foi presidente do Centro de Artesanos (1926). Durante a Segunda República foi Presidente da Organización Republicana Agraria de Villalba, integrada na ORGA. Logo do triunfo do Fronte Popular nas eleccións de febreiro de 1936 foi nomeado concelleiro gobernativo e elixido alcalde de Vilalba o 4 de marzo. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou no cárcere de Lugo o 3 de agosto, foi xulgado en Lugo por traizón, permanecendo en prisión ata o 9 de abril de 1937. Finou en Vilalba en novembro de 1957.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Antonio Peña** |  **Alcalde de Vilalba** 1936 - 1936 | Sucesor:**Manuel Pena Vidal** |

Vida persoal
------------

Casou con Carmen Carballeira Goldeiros, filla de José Carballeira Fraga.

Notas
-----

1. ↑  *BOP Lugo*, 28-7-1936, p. 1-2.
2. ↑  *El Progreso*, 13-11-1957, p. 5.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Marcelino Martínez Castro na páxina web *Nomes e Voces*.
**Färgelanda** é un municipio sueco (*kommun*) do condado de Västra Götaland. Anteriormente pertencía ao desaparecido condado de Älvsborg. A súa capital é Färgelanda. No ano 2022 a poboación do concello era de 6 569 habitantes.

O concello está situado no suroeste do *landskap* de Dalsland e limita ao norte cos municipios de Dals-Ed e Bengtsfors, ao leste cos de Mellerud e Vänersborg, ao sur co de Uddevalla e ao oeste co de Munkedal.

Administración histórica
------------------------

A área do concello correspóndese coas parroquias de Färgelanda, Högsäter, Järbo, Lerdal, Råggärd, Rännelanda, Torp e Ödeborg. Nestas parroquias fundáronse municipios rurais coa reforma municipal de 1862 co mesmo nome.

Coa reforma de 1952 nacéron tres chamados grandes municipios (*storkommuner*): Högsäter (a partir de Högsäter, Järbo, Lerdal, Råggärd e Rännelanda), Färgelanda (sen cambios) e Ödeborg (de Torp, Valbo-Ryr e Ödeborg).

En 1967 disolveuse e dividiuse o municipio rural de Ödeborg e as parroquias de Torp e Ödeborg incorporáronse a Färgelanda, mentres que a de Valbo-Ryr pasou a formar parte do concello rural de Munkedal. En 1971 introducíuse un tipo uniforme de municipio e o concello rural de Färgelanda transformouse no municipio de Färgelanda. En 1974 incorporouse o concello de Högsäter e Färgelanda recibiu a súa extensión actual.

O concello pertence dende á súa fundación ao partido xudicial de Vänersborg.

Demografía
----------

Comunicacións
-------------

En dirección norte-sur o concello é atravesado pola estrada do condado (*länsväg*) 172, e a 173 únese a esta na localidade de Färgelanda e vai cara ao leste. A empresa de transportes do condado, Västtrafik, ten tráfico de autobuses ao longo desas estradas. Dende a década de 1960 non hai ferrocarril no concello.

Notas
-----

1. ↑  "Län och kommuner i kodnummerordning". *web.archive.org*. 2017-05-05. Archived from the original on 05 de maio de 2017. Consultado o 2022-08-19.
2. ↑  "Folkmängd i riket, län och kommuner 31 mars 2022 och befolkningsförändringar 1 januari - 31 mars 2022. Totalt". *Statistiska Centralbyrån* (en sueco). Consultado o 2022-08-25.
3. ↑  Andersson, Per (1993). *Sveriges kommunindelning 1863-1993*. Mjölby: Bokförlaget Draking. ISBN 91-87784-05-X. OCLC 33359784.
4. ↑  "Domsagohistorik - Vänersborgs tingsrätt". *Bebyggelseregistret*. Consultado o 25 de agosto de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q499441
* WorldCat
* VIAF: 154772305
* GeoNames: 2715350
* ISNI: 0000000404327190
* LCCN: n80133388
* OpenCorporates: 212000-1421
* OSM: 935431

 |
**Lucía Varela Gómez**, nada o 10 de agosto de 2003 na Coruña, é unha xogadora de voleibol galega, central do equipo italiano AGIL Volley dende o ano 2022.

Traxectoria
-----------

### Clubs

Lucía Varela comezou a xogar ao voleibol aos 12 anos. Na tempada 2018-19 fichou polo club CAEP Soria na Superliga 2 Feminina de Voleibol, onde xoga por dous anos antes de pasar ao Club Voleibol J.A.V. Olímpico. Debutando na Superliga Feminina de Voleibol na tempada 2020-21 co club das Palmas de Gran Canaria e gañando o campionato e a supercopa de España dese ano.

Na tempada 2022-23 mudouse a Italia ao aceptar a oferta do club AGIL Volley, xogando na Serie A1, a máxima división do deporte en Italia.

Na tempada 2023-24 mudouse a Francia ao aceptar a oferta do club Quimper Volley xogando Championnat de France féminin de volley-ball, a máxima división do deporte en Francia.

### Selección

No ano 2018 recibiu a convocatoria para xogar coa selección española de voleibol sub-17 e en 2020 na sub-19.

En 2021 obtivo a primeira convocatoria para xogar coa selección feminina de voleibol de España, coa que acadou nese ano a medalla de bronce na Liga Europea feminina de voleibol 2021.

Notas
-----

1. 1 2  "Varela: "Entusiasta di vestire questa maglia prestigiosa"". 7 de xuño de 2022. Consultado o 18 de outubro de 2022.
2. ↑  "CEV Volleyball European Golden League 2021 - Women Final Four in Ruse (BUL)" (en inglés). 20 de xuño de 2021. Consultado o 12 de xaneiro de 2023.
**Rafael Rodríguez Baixeras**, nado na Pobra do Caramiñal o 19 de novembro de 1947 e finado en Segovia o 25 de novembro de 1989, foi un pintor galego. E irmán do poeta Xavier R. Baixeras.

Traxectoria
-----------

Baixeras naceu na Pobra do Caramiñal, mais con nove anos trasladouse coa súa familia a Segovia. Comezou a estudar arquitectura en Madrid, mais tres anos despois cambiouse a belas artes.

Nos seus primeiros anos de carreira artistícas afastouse das vangardas para facer unha pintura máis figurativa, con trazos surrealitas e expresionistas. A súa primeira exposición individual foi en Tarragona en 1970.

A partir de 1976, o seu estilo cambiou pola influencia do grupo barcelonés *Trama* e do francés *Support-surface*, de estilo abstracto. A amizade con outros pintores permitiulle viaxar e participar en exposicións internacionais. Ademais formou o grupo Seis e catro con Fernando Sánchez Calderón, Mon Montoya e Cruz-Hernández.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Rafael Rodríguez Baixeras
2. 1 2 3  Baixeras - Afundación

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mazariegos Pajares, Jesús (1997). *El pintor Rafael Baixeras (1947-1989)* (en castelán). Universidade Complutense.
* Rafael Baixeras, 1947-1989. Centro Galego de Arte Contemporánea, 2001. Arquivado 30 de outubro de 2023 en Wayback Machine.

### Ligazóns externas

* Rafael Baixeras "Paisaje entero"
* Rafael Baixeras en Artnet
* Bibliografía de Pintores Gallegos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49709898
* WorldCat
* VIAF: 67369626
* BNE: XX839210
* BNF: 137446367
* DBE: rafael-rodriguez-baixeras
* FAST: 467689
* GND: 123279410
* ISNI: 0000000066396256
* LCCN: n2001012078
* OL: OL5951023A
* SUDOC: 068933398
* ULAN: 500035278

 |
**Ramón Búa Otero**, nado na Illa de Arousa o 28 de abril de 1933 e finado en Vigo o 21 de abril de 2012, foi un eclesiástico católico galego, bispo de Tarazona e de Calahorra e La Calzada-Logroño.

Traxectoria
-----------

Logo de estudar no seminario de Tui, foi ordenado sacerdote ao servizo da diocese de Tui-Vigo o 19 de marzo de 1961. Posteriormente continuou os seus estudos en Roma, licenciándose en Teoloxía pola Pontificia Universidade Gregoriana en 1962 e en Sagrada Escritura polo Pontificio Instituto Bíblico en 1964.

O 11 de xaneiro de 1982 foi nomeado bispo de Tarazona. Recibiu a ordenación episcopal o 21 de febreiro, de mans do nuncio Antonio Innocenti, e tendo como co-consagrantes aos arcebispos de Zaragoza Elías Yanes e Oviedo Gabino Díaz. O 14 de setembro de 1989 foi nomeado bispo de Calahorra e La Calzada-Logroño, diocese que rexeu até o seu retiramento o 15 de setembro de 2003.

Na Conferencia Episcopal Española foi membro das Comisións Episcopais de Ensinanza e Catequese e de Seminarios e Universidades. Faleceu o 21 de abril de 2012 en Vigo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía de Ramón Búa[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q602177
* Catholic-Hierarchy: buaotero

 |
Mapa do Neolítico Medio europeo no que está indicada en lila a área da cultura de Hamanxia.
**Hamanxia** (*Hamangia*) foi unha cultura do Neolítico Medio do norte dos Balcáns, que incluía a área do río Danubio, cuxa evolución comeza aproximadamente entre o 5250 e o 5200 a. C. Os países que foron fogar da Hamanxia foron Romanía e Bulgaria. O seu nome procede do poboado de Baia-Hamangia descuberto en 1953 preto do lago Goloviţa en Romanía.

Trazos
------

Os trazos característicos da cultura de Hamanxia eran a produción de vasos cerámicos decorativos con complexas decoracións de debuxo xeométricos e terracotas de figuriñas humanas que expresaban unha profunda espiritualidade en contraste coa vida cotiá. En particular, dúas figuriñas coñecidas como "os pensadores" e "as mulleres sentadas están consideradas obras mestras da arte Neolítica.

Orixe
-----

A cultura de Hamanxia orixinada no nordeste do Mediterráneo, aparentemente é unha herdanza cultural que inclúe as de Vinca, Dudesti e Karanovo III. A cultura de Hamanxia caracterizouse por unha forte estabilidade, que dificulta a nosa percepción da súa evolución xeográfica e cronolóxica.

Desaparición
------------

Dúas estatuiñas sentadas dunha muller e dun home e cor negraA "muller sentada" e o "pensador" de Hamanxia. Museo de Historia Natural e Arqueoloxía, Constanța.
A cultura de Hamanxia desapareceu no V milenio a. C. (entre 4550 e 4500 a.C.), cando se produciron as migracións de novas culturas na rexión entre os Balcáns e os Cárpatos. Polo tanto, as moi dinámicas comunidades Boian asimilaron as comunidades Hamanxia durante a súa transición cara á cultura de Gulmenita. Esta asimilación contribuíu á xénese dunha variante transitoria da cultura de Gumelnita entre o mar Negro e o Danubio.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Neolítico Medio
* Balcáns

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1509262
* AAT: 300438808

 |
**Patricio Arce Susilla**, nado na provincia de Burgos o 16 de marzo de 1886, foi un mestre e político español.

Traxectoria
-----------

Foi mestre en Carcedo (Valdés) (1916), Muñas (Oviedo) e en 1920 concedéronlle permuta para Ribeseya; en 1933 déronlle o traslado para Ourense. Pertenceu a Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense, presidiu a Asemblea Extraordinaria da ATEO de abril de 1936. Tamén foi vogal da directiva da Asociación de inquilinos de Ourense.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Detido, foi xulgado en Ourense por auxilio á rebelión en consello de guerra e condenado a 12 anos e 1 día de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en novembro de 1941. Foi inhabilitado como mestre en marzo de 1942.

Notas
-----

1. ↑  Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933
2. ↑  *El Distrito Universitario*, 30-6-1916, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 22-6-1933, p. 10.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 29-6-1934, p. 8.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-8-1936, p. 7.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-9-1936, p. 7.
7. ↑  *BOE*, 7-11-1941, p. 4067-4084.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Patricio Arce Susilla na páxina web *Nomes e Voces*.
**Enrique Angelelli**, nado en Córdoba o 18 de xullo de 1923 e finado en A Rioxa o 4 de agosto de 1976, foi un bispo católico arxentino.

Traxectoria
-----------

Asesor da Juventud Obrera Católica, activo nas vilas miseria de Córdoba, foi profesor de doutrina social da Igrexa. Nomeado por Xoán XXIII bispo auxiliar de Córdoba, foi reitor do Seminario Maior e participou no Concilio Vaticano II. Involucrouse en conflitos laborais a prol dos desfavorecidos. Convocou campañas contra a fame.

Paulo VI nomeouno bispo da Rioxa. Alí promoveu a formación de cooperativas de labregos e deu azos á organización sindical de mineiros, peóns rurais e empregadas domésticas. Recibiu ataques de latifundistas.

Tras o golpe militar, manifestou a súa oposición á ditadura. Pereceu ao pouco tempo en circunstancias pouco claras, tras oficiar unha misa por dous sacerdotes asasinados. Oficialmente afirmouse que fóra vítima dun accidente de automóbil. Os bispos Jaime de Navares, Jorge de Novak e Miguel Hasayne, por exemplo, apoiaron a hipótese dun asasinato, que foi investigada de forma inconclusa pola Igrexa Católica arxentina. Quen logo sería papa Francisco, o cardeal Bergoglio, deu unha misa na súa honra.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372423
* WorldCat
* VIAF: 33356646
* Catholic-Hierarchy: angca
* FAST: 104479
* GND: 1031185488
* ISNI: 0000000026656770
* LCCN: n82214775
* OL: OL748170A
* SUDOC: 236405926

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rafael Alonso (homónimos).

**Rafael Alonso Rodríguez**, nado en Amoeiro o 25 de xullo de 1901 e finado en Maceda o 21 de setembro de 1937, foi un mestre galego.

Traxectoria
-----------

Mestre que procedía da oposición de 1928, obtivo praza en Amoeiro. Foi un dos fundadores da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense. De ideoloxía radical-socialista, caracterizábase polo entusiasmo na práctica dos novos métodos pedagóxicos, e a loita contra o caciquismo local. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Perseguido, foi detido e asasinado o 21 de setembro de 1937 na Curva Grande do Rodicio, na estrada de Ourense a Ponferrada (actual OU-536) pouco antes do Alto do Rodicio (Maceda).

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 48.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-8-1936, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Mazas, Armando (1990). *Política y Pedagogía. Memoria teórica de un maestro de la ATEO*. Ourense.

### Ligazóns externas

* Rafael Alonso Rodríguez na páxina web *Nomes e Voces*.
**María Blanca Jiménez Alonso**, nada en Ribadeo o 21 de febreiro de 1926 e finada na Coruña o 5 de outubro de 2012, foi unha promotora cultural galega.

Traxectoria
-----------

Blanca era filla de Blanca Alonso Rey, enfermeira, e de Valentín Jiménez Moro, natural da provincia de Zamora que chegara a Ribadeo para exercer como inspector municipal veterinario. Blanca cursou estudos secundarios en Ribadeo e con 19 anos aprobou con brillantes cualificacións o exame de estado na Universidade de Oviedo, estudando posteriormente Maxisterio en Lugo.

Estivo casada con Fermín Penzol, e foi presidenta de honor da fundación Penzol de 2001 a 2008 e conselleira da editorial Galaxia.

Recibiu diferentes galardóns pola súa labor de presidenta da Fundación Penzol entre eles o de Galegas Destacadas e a medalla Castelao. Tamén formou parte do plenario do Consello da Cultura Galega ata o ano 2008.

Notas
-----

1. 1 2 3  Galega, Consello da Cultura. "Blanca Jiménez Alonso | Album de Galicia". *CONSELLO DA CULTURA GALEGA*. Consultado o 2024-03-28.
2. ↑  "Fallece Blanca Jiménez Alonso, viuda de Penzol y presidenta de honor de su Fundación". *Faro de Vigo* (en castelán). 6/10/2012.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Jiménez Alonso, María Blanca". *Dicionario biográfico de Galicia* **2**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 207.
* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI*. *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.
* Cabrera Iglesias, María Dolores : Arias Chachero, Patricia : Blanca Jiménez Alonso. Publicado o 26/3/2024 no Álbum de Galicia (Consello da Cultura Galega) .
**The Rapants** é unha banda de indie e garage formada en Muros no ano 2018. Nada baixo a influencia do grupo Terbutalina, a súa andaina iníciase da man de Xanma e Samuel (Rapante), ambos guitarristas da vila aos que non tardaría en sumarse Matías ao baixo e sintetizadores. 

Cunha base musical apoiada en ritmos disco e guitarras indies característicos de agrupacións como The Smiths, The Growlers ou mesmo Novedades Carminha, o carácter destes catro mozos radica nunha actitude despreocupada e enérxica. As súas letras, para as cales empregan o galego e o castelán indistintamente, transmiten temáticas banais relacionadas con amores e desamores, a xuventude e a festa. En canto a estética, mesturan elementos alusivos ao rock and roll do último século, con detalles máis comúns na cultura urbana actual e a contracultura surfeira.
Dende o lanzamento do seu homónimo EP debut *The Rapants* en 2018, publicaron os traballos *Que Fluya* (2018), *Andas por El* (2019), *Cariña de Raposo* (2019), *A Festa do Meu Enterro* (2021), *La Mítica* (2021), así como o EP *Nic Bahía* (2021), gravado e producido por Hevi. 

No ano 2023, lanzaron o seu primeiro LP fóra da municipal Sala Nasmo, *O Corasón Como un After (2023)*, producido polo coruñés Iago Blanco nos Drum & Roll Studios. Neste traballo, The Rapants contaron coas colaboracións de diversas artistas do panorama galego como María Galdón, Grande Amore, Galician Army ou Miguel Cernadas de Terbutalina.

Membros
-------

* Xanma – voz principal, guitarra
* Samuel – voz principal, guitarra
* Matías – baixo, sintetizadores, voces
* Xaquín – batería, voces

Traballos de estudio
--------------------

* *The Rapants* (2018, EP)
* *Que Fluya* (2018, EP)
* *Andas Por El* (2019, sinxelo)
* *Cariña de Raposo* (2019, álbum)
* *A Festa do Meu Enterro* (2021, sinxelo)
* *La Mítica* (2021, sinxelo)
* *Nic Bahía* (2021, EP)
* *O Corasón Como un After* (2023, álbum)
* *La máquina del buen rollo* (2024, álbum)

Notas
-----

1. ↑  "The Rapants". *www.therapants.es*. Consultado o 2022-05-19.
2. ↑  Clara Rial (16 de decembro de 2021). "The Rapants: "Hai unha pluralidade de bandas e de estilos musicais na Galiza que é necesario coidar"". *Nós Diario*. Consultado o 2022-05-19.
3. ↑  "Los gallegos The Rapants estrenan "O corasón como un after", un álbum que nace de una arritmia". *Quincemil* (en castelán). Consultado o 2023-01-30.