**San Martiño de Aríns** é unha parroquia que se localiza no concello de Santiago de Compostela na comarca de Santiago. Segundo o IGE en 2018 tiña 1.402 habitantes (713 homes e 689 mulleres) distribuídos en 15 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 904 habitantes.

Xeografía
---------

Dentro da "Historia política, religiosa y descriptiva de Galicia", de Martínez de Padín, indícase que un dos ríos que bañan esta parte é o Aríns, do que recibe o nome a parroquia.

Historia
--------

No *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* de Pascual Madoz, indícase:

> 
> 
> ARÍNS (SAN MARTIÑO DE): freg. na prov. d'A Coruña (10 1/2 leg.), dioc. e part. xud. de Santiago (3/4), e conc. de Conxo: SIT. en terreo montuoso e parte nun vale, ao O. do Almenal ou Fornás, que a resgarda dos ventos do L.: o seu CLIMA é temperado e san: ten sobre 130 CASAS pobres e incómodas, distribuídas nos l. e barrios de Andrade, Aramio, Cacharela, Costa, Devesa, Eixo, Fondevila, Fornás, Igrexario, Lobio, Pena, Sanxuás, Sobríns, Torre Branca e Vilacova, que gozan de boas e abondosas augas. A igr. parr. (San Martiño) é de fundación inmemorial, se ben os libros bautismais son do século XVII: o curato é de provisión ordinaria, e percibía 1/3 do décimo e primicia, recadando os 2 restantes o cabido de Santiago, sen prexuízo das casas exentas que pertencían ao Goberno, e coa notable circunstancia de que o cura recibía 2/3 da parte decimada nos terreos do Igrexario: o cemiterio, aínda que sit. no adro da igr. non dana á saúde pública, por atoparse amurallado e con boa ventilación. O TERM. esténdese a 1 leg. de N. ao S. e 1 1/2 de L. ao O.: confina ao N. con Sta. Eulalia de Bando, polo L. con Sta. María de Lamas e Sta. Baia de Vigo, polo S. con San Cristovo do Eixo e Santa María de Marrozos, e ao O. Sta. María a Real de Sar: a baña cruzando o terr. un dos r. que variando de nome veñen a formar o Sar ou r. do Arcebispo; o seu curso é perenne, recibe algúns regatos, e aínda que de pouco caudal, ten 1 ponte de pedra de 2 arcos de má construción e peor estado. O TERREO é fértil, con especialidade na parte do l. de Cacharela; porén carece de arboredo: os CAMIÑOS son locais, e así como o de ferradura que se dirixe ás freg. de Vigo e Lamas, se encontran abandonados: o CORREO recíbese en Santiago: PROD.: trigo, maínzo, fabas, liño, centeo, cebada e algunhas froitas: cría gando vacún, cabalar, lanar e de cerda; e hai caza de lebres e perdices: o sobro da colleita e parte do gañado o presentan estes naturais nos mercados de Santiago, Padrón e outros inmediatos: a IND. atópase reducida a varios muíños fariñeiros, e algúns teares, pero puidera se establecer con utilidade 1 fáb. de caparrosa, á que convida a abundancia de piritas de ferro que se desprenden do monte Fornás e que se cre beneficiaban os romanos: POBO.: 134 vec. 634 alm.: CONTR. co seu concello. (V.).
> 
>

Festas
------

A parroquia celebra as festas populares máis grandes a última fin de semana de agosto, e o seu patrón (San Martiño) o 11 de novembro.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Aríns

| Lugares da parroquia de Aríns no concello de Santiago de Compostela |  |
| --- | --- |
| Andrade | O Aramio | A Cacharela | A Devesa | Fornás | A Granxa | O Igrexario | Lobio | A Pena | Sanxuás | Sobríns | A Torre Branca | Vilacova |

### Parroquias de Santiago de Compostela

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Santiago de Compostela |  |
| --- | --- |
| Aríns (San Martiño) | Bando (Santa Eulalia) | A Barciela (Santo André) | Busto (San Pedro) | O Carballal (San Xulián) | O Castiñeiriño (Nosa Señora de Fátima) | Cesar (Santa María) | Conxo (Santa María) | O Eixo (San Cristovo) | A Enfesta (San Cristovo) | Fecha (San Xoán) | Figueiras (Santa María) | Grixoa (Santa María) | Laraño (San Martiño) | Marantes (San Vicente) | Marrozos (Santa María) | Nemenzo (Santa Cristina) | A Peregrina (Santa María) | Sabugueira (San Paio) | San Caetano (Santiago) | San Lázaro (Santiago) | San Paio (Santiago) | Santa Cristina de Fecha (Santa Cristina) | Santiago de Compostela | Sar (Santa María) | Verdía (Santa Mariña) | Vidán (Divino Salvador) | Villestro (Santa María) | Vista Alegre (San Xoán) |

Notas
-----

1. 1 2 3  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.
2. ↑  Martínez de Padín, Leopoldo (1849). *Historia política, religiosa y descriptiva de Galicia* (en castelán) **I** (A. Vicente (impresor) ed.). Madrid. p. 50. O Ulla atravesa todo o ameno val deste nome, e recibe polo norte ao Barbanzón, ao Iso, ao Vesaña, ao Sales, e ao **Aríns**, de terceira, e de máis curto caudal, o Sar que pasa por Santiago e o Mera.
3. ↑  Madoz, Pascual (1845). "ARINES". *Diccionario geográfico-estadístico-histórico de España y sus posesiones de Ultramar* (en castelán) **I**. Madrid. p. 64.
4. ↑  «*Arines (San Martín de)*» no orixinal.
5. ↑  «*Conjo*» no orixinal.
6. ↑  «*Andrade, Aramio, Cacharela, Costa, Devesa, Ejo, Fondevila, Fornás, Iglesario, Lobio, Pena, Sanjuans, Sobrin, Torreblanca y Vilacoba*» no orixinal.
7. ↑  «*Sta. Eulalia de Vigo*» no orixinal.
8. ↑  «*San Cristóbal de Eijo y Santa Maria de Marrozos*» no orixinal.
9. ↑  «*Santa Maria la Real de Sar*» no orixinal.
10. ↑  «*r. del Arzobispo*» no orixinal.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Santiago de Compostela

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10958653
* código INE: 15078010000

 |