**Pavia** é unha vila portuguesa do concello de Mora, na comarca do Alentejo, con 185,28 km² de superficie e uns 1000 habitantes, variando segundo o ano (932 segundo o censo de 2011). A súa densidade de poboación é de 5 hab/km². 

O territorio de Pavia está poboado dende a prehistoria, como o demostran os numerosos monumentos megalíticos da zona, incluíndo a Anta de Pavia, representada no escudo da vila.

As orixes históricas da actual poboación, a máis antiga do concello de Mora, remóntanse a un grupo de inmigrantes italianos, asentados a mans de D. Afonso III ou D. Dinis, tendo este último outorgado a primeira carta en 1287. 

Johan Fernandes de Ardeleiro, escudeiro galego e un dos derradeiros trobadores da lírica galego-portuguesa medieval, tivo posesións en Pavia e puido frecuentar a corte de Don Dinís ou a do conde de Barcelos.

O 16 de marzo de 1486 foi cedida por D. João II ao conde de Borba, con alcaldía e dereitos de herdanza. A aldea de Pavia pertenceu, por doazón, a varios nobres e á Coroa.

É vila e foi cabeceira comarcal entre 1287 e principios do século XIX .

Poboación
---------

| Poboación da freguesía de Pavia  |
| --- |
| 1864 | 1878 | 1890 | 1900 | 1911 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2011 |
| 1 187 | 1 401 | 1 577 | 1 623 | 1 954 | 2 043 | 2 458 | 2 752 | 2 854 | 2 738 | 1 963 | 1 666 | 1 424 | 1 166 | 932 |

Proceso de formación da vila
----------------------------

Na formación de Pavia destacan dúas fases de crecemento diferenciadas.

O núcleo medieval, caracterizado pola súa estrutura urbana en retícula, desenvolveuse de forma autónoma e excéntrica en relación á aglomeración existente.

A posición de defensa amurallada, de difícil acceso polo norte, fai pensar na orixe feudal do futuro "burgo". O desenvolvemento urbano linear ao longo do camiño en cumeada e a produción en serie das edificacións reflicten un proceso de formación e crecemento propios da Baixa Idade Media.

A parcelación, aliñamentos e reprodución dun tipo de edificación en banda constitúen un proceso urbanístico que se traduce nunha exploración intensiva da parcelación urbana.

Pavia foi historicamente sede do concello. A reforma administrativa da vila tivo lugar o 6 de novembro de 1836, integrando en Pavia os extintos concellos de Águias, Cabeção e Mora. Esta situación mantívose até o 17 de abril de 1838, cando a sede do concello de Pavia foi trasladada a Mora.

Igrexa Matriz de Pavia
Fachada da Casa-Museu de Manuel Ribeiro de Pavia
A parroquia de Pavia está hoxe formada por dúas aldeas, Pavia e Malarranha, cunha poboación que rolda os 1600 habitantes, sendo unha vila típica do Alentexo, alonxada de Ribatexo, está rodeada de paisaxe até onde alcanza a vista e onde se aprecian pequenos puntos brancos, típicos outeiros do Alentexo espallados entre sobreiras e aciñeiras .

Un vello proloquio rexional di que non hai que estar "*En Mora nin umha hora en Mora, en Cabeção nen un serão, e en Pavía nen un día"*. 

Nesta vila viviron ilustres personaxes como o mencionado Johan Fernandes (trobador), Fernando Namora (médico e escritor) e Manuel Ribeiro, que posteriormente adoptou o nome da vila como Manuel Ribeiro de Pavia (pintor), quen deixou un museo moi visitado.

Patrimonio
----------

Anta de Pavia, transformada na Anta-Capela de São Dinis
* Igrexa Matriz de São Paulo
* Antiga casa de Fernando Namora
* Igrexa da Misericordia
* Museo Hospitalario de Pavia
* Torre do Reloxo de Pavia
* Edificio do Consello Parroquial, antiga Alcaidaria e Paço do Concelho de Pavia
* Casa Museo Manuel Ribeiro de Pavia
* Antiga pousada dos Cabaleiros da Orde de Avis
* Anta de Pavia, transformada en Capela de São Dinis
* Igrexa de San Francisco
* Igrexa de Santo Antonio en Pavia
* Cromlech do Monte das Fontaínhas Velhas
* Patrimonio Arqueolóxico do Neolítico - vestixios dun castelo neolítico, dólmenes e a aliñación da Têra

Notas
-----

1. ↑   P.9
2. ↑  Instituto Nacional de Estatística (Recenseamentos Gerais da População) -

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pavia, Mora Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Pavia - Mora | Guia para visitar em 2022 - oGuia (guiadacidade.pt)
* Balcão virtual da Junta da Freguesia de Pavia. Páxina oficial
* Portal Institucional do Município de Mora (cm-mora.pt) - Descrición Historica
* Pavia, Concelho de Mora - Mapas, Tempo, Notícias, Hotéis, Fotos, Vídeos (mapav.com)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1999821
* WorldCat
* VIAF: 170297153
* GeoNames: 8011944
* OSM: 6439710
* SUDOC: 170749614

 |