|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos birmanos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Myanmar**, oficialmente **República da Unión de Myanmar** (en birmano: ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် *Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw*), anteriormente coñecido como **Birmania**, é un país do Sueste asiático. Ten fronteira común coa India e Bangladesh polo oeste, con Laos e Tailandia polo leste e coa China polo norte e o nordeste. Polo sur, arredor dun terzo do perímetro total de Myanmar (de 5 876 km) forma unha liña costeira ininterrompida de 1 930 km ó longo do golfo de Bengala e o mar de Andaman. O censo de 2014 do país rexistrou unha poboación de 51 millóns de persoas. No 2017, a poboación roldaba os 54 millóns. Myanmar ten unha área de 676 578 km². A súa capital é a cidade de Naypyidaw, e a meirande cidade e antiga capital é Yangon. Myanmar é membro da Asociación de Nacións do Sueste Asiático (ASEAN) dende 1997.

Historia
--------

Birmania, que era reino independente, foi anexionado no 1886 polo Reino Unido, que a converteu en colonia como parte da India. Durante a segunda guerra mundial, o país foi ocupado polas tropas xaponesas, e logo liberado.

No 1948 o país atinxe a independencia, sendo primeiro ministro U Nu. No 1962 o xeneral Non Win dá un golpe de estado, e reina durante máis de 26 anos, introducindo reformas marxistas a marchas forzadas. No 1990 tiveron lugar eleccións libres, mais foron anuladas pola xunta militar.

Política
--------

Birmania é membro da ASEAN (Asociación das nacións do Sueste asiatico) e ostentará a súa presidencia no ano 2006.

### Ditadura militar

Após o golpe de estado de setembro do 1988, Birmania é un réxime autoritario. O traballo forzado practícase a miúdo. A liberdade de prensa non é respectada. O exército, con 40 000 homes, non ten inimigo exterior; o seu único papel é o de controlar a poboación.

O partido de oposición dirixido por Aung San Suu Kyi (a Liga Nacional para a Democracia ou NLD) gañou as eleccións lexislativas en maio do 1990 con máis do 80% de votos a favor, á sorpresa da xunta que esperaba lexitimar o seu poder. Entón invalidou as eleccións. O NLDO loita polo retorno da democracia ao país.

A xunta ten unha posición ambigua cara á opoñente Aung San Suu Kyi, que é moi popular no mundo co seu premio Nobel da Paz no 1991. Aung San Suu Kyi comezou o décimo ano de detención o 24 de outubro 2004.

A política dos xenerais ocasiona migracións masivas cara á Tailandia.

O 19 de outubro do 2004, o Primeiro ministro, o xeneral Khin Nyunt foi descartado e autorizado a se retirar por razóns de saúde e asignado a residencia. Foi substituído por Soe Win, un *duro*. Khin Nyunto accedeu ao posto de primeiro ministro en agosto do 2003, logo de supervisar os servizos secretos birmanos durante máis de vinte anos. Asinara os acordos de alto o fogo coas etnias do norte (wa) que podían, en troques, continuar a cultivaren o opio. Iniciou o achegamento á India co que quería utilizar o modelo de abrir o país á democracia, e foi o interlocutor privilexiado das sociedades estranxeiras. O seu sucesor, o xeneral Maung Aye, moi duro, que ocupaba ata entón as funcións de vicepresidente do Consello de Estado pola paz e o desenvolvemento, é igualmente xefe de estado maior. Está próximo ao xeneral Tan Shwe, presidente da xunta e comandante xefe das forzas armadas. Khin Nyunt, 65 anos, encarnaba a vía das reformas. Khin Nyunt soubera manter o contacto cos grupos rebeldes representando as minorías étnicas e pór fin aos conflitos armados cos opostos ao réxime e mailos rebeldes. Fai falla esperar que o país non vaia á guerra civil.

Numerosas voces protestan contra as sociedades, coma Total que invisten no país e contra os que fan funcionar o industria do turismo, permitindo a entrada de divisas estranxeiras e axudando así o goberno actual.

Subdivisións
------------

Birmania divídese en sete rexións administrativas (*Hun-khu*) e sete estados (*Chiu*).

As sete rexións son: Ayeyarwady, Bago, Magway, Mandalay, Sagaing, Tanintaryi e Yangon.

Os sete estados son: Chin, Kachin, Kayin, Kayah, Mon, Rakhin e Shan.

Principais cidades: Yangon, Mandalay, Pagan.

Xeografía
---------

*Artigo principal**:* Xeografía de Myanmar.
Mapa do país.
### Datos xerais

Unha nena padaung de Myanmar, nun campo de refuxiados no norte da Tailandia.
**Poboación :** 41 994 678 habitantes (en 2001). 0-14 anos: 29,14 %; 15-64 anos: 66,08 %; + 65 anos: 4,78 %  

**Superficie :** 678 500 km²  

**Densidade :** 61 hab./km²  

**Fronteiras terrestres :** 5876 km (China 2185 km; Tailandia 1800 km; India 1463 km; Laos 235 km; Bangladesh 193 km)  

**Litoral :** 1930 km  

**Altitude :** 0 m > + 5 881 m  

**Esperanza de vida dos homes :** 54 anos (en 2001)  

**Esperanza de vida das mulleres :** 57 anos (en 2001)  

**Taxa de crecemento da poboación :** 0,6 % (en 2001)  

**Taxa de natalidade :** 20,13 ‰ (en 2001)  

**Taxa de mortalidade :** 12,3 ‰ (en 2001)  

**Taxa de mortalidade infantil :** 73,71 ‰ (en 2001)  

**Taxa de fecundidade :** 2,3 infantes/muller (en 2001)  

**Taxa de migración :** - 1,84 ‰ (en 2001)  

**Liñas de teléfono :** 250 000 (en 2000)  

**Teléfonos móbiles :** 8 500 (en 1997)  

**Aparellos de radio :** 4,2 millóns (en 1997)  

**Aparellos de televisión :** 320 000 (en 2000)  

**Usuarios de Internet :** 500 (en 2000 : **Internet autorizado só ao Estado e ás empresas**)  

**Número de provedores de acceso a Internet :** 1 (en 2000)  

**Estradas:** 28 200 km (3440 km asfaltadas) (en 1996)  

**Vías férreas :** 3991 km  

**Vías navegables :** 12 800 km  

**Número de aeroportos :** 80 (dan 9 coas pistas asfaltadas) (en 2000)

Economía
--------

*Artigo principal**:* Economía de Myanmar.
Campesiño birmano vestido co *longyi*.
A situación económica de Myanmar é bastante delicada. A agricultura é a principal actividade económica; ocupa case os dous terzos da poboación economicamente activa e contribúe nun 40% ao produto interior bruto. O cultivo predominante é o arroz, que ocupa cerca da metade das terras cultivables. Os demais cultivos (algodón, cacahuete, hevea, té) son secundarios. É de destacar igualmente o cultivo da durmideira.

A explotación forestal é intensa: Myanmar ocupa a primeira posición mundial na produción de teca. As industrias extractivas, outrora destacadas, están hoxe en día en retroceso, ao igual que a produción petrolífera. O sector industrial, anticuado, vive un momento delicado, cunha notable falta de investimentos, pese aos esforzos do Estado por atraer capital estranxeiro.

A situación en xeral de extrema penuria favorece a proliferación tanto das corruptelas, como do contrabando e do mercado negro.

Demografía
----------

Evolución da poboación entre 1961 e 2003 (cifra da FAO, 2005). Poboación en milleiros de habitantes.

Cultura
-------

A poboación é esencialmente rural e a maioría budista.

As universidades son de novo pechadas desde decembro de 1996 por razóns de seguridade. Segundo a UNICEF, soamente o 27% dos nenos terminan a súa escolaridade.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *birmano*.
2. ↑  "Asian Development Bank and Myanmar: Fact Sheet" (PDF). Asian Development Bank. 30 de abril de 2012. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de decembro de 2018. Consultado o 20 de novembro de 2012.
3. ↑  "Myanmar Population (2018) – Worldometers". *worldometers.info*.
4. ↑  "The World Factbook – Burma". cia.gov. Arquivado dende o orixinal o 04 de novembro de 2010. Consultado o 4 de maio de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Myanmar Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Lieberman, Victor B. (2003). *Strange Parallels: Southeast Asia in Global Context, c. 800–1830, volume 1, Integration on the Mainland*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-80496-7.
* Myint-U, Thant (2006). *The River of Lost Footsteps—Histories of Burma*. Farrar, Straus and Giroux. ISBN 978-0-374-16342-6.
* Charney, Michael W. (1999). *History of Modern Burma*. Cambridge University Press.
* Kemp, Hans (2013). *[Burmese Light, Impressions of the Golden Land]* (illustrated with text by Tom Vater ed.). Visionary World. ISBN 978-9628563708.
* "Burma's Western Border as Reported by the Diplomatic Correspondence (1947–1975)" por Aye Chan

### Ligazóns externas

* Páxina web da presidencia Arquivado 19 de abril de 2021 en Wayback Machine. *(en birmano)*
* Portal Nacional de Myanmar *(en birmano)*

| * v
* c
* e
Países e dependencias de Asia |
| --- |
| Estados soberanos | 
* Acerbaixán
* Afganistán
* Arabia Saudita
* Armenia
* Bahrain
* Bangladesh
* Brunei
* Bután
* Camboxa
* Casaquistán
* China
* Chipre
* Corea do Norte
* Corea do Sur
* Emiratos Árabes Unidos
* Exipto
* Filipinas
* Iemen
* India
* Indonesia
* Irán
* Iraq
* Israel
* Kirguizistán
* Kuwait
* Laos
* Líbano
* Malaisia
* Maldivas
* Mongolia
* Myanmar
* Nepal
* Omán
* Paquistán
* Qatar
* Rusia
* Singapur
* Siria
* Sri Lanka
* Tailandia
* Taxiquistán
* Timor Leste
* Turkmenistán
* Turquía
* Uzbekistán
* Vietnam
* Xapón
* Xeorxia
* Xordania

 |  |
| Estados con recoñemento limitado | 
* Abkhazia
* Artsakh
* Chipre do Norte
* Palestina
* Osetia do Sur
* Taiwán

 |
| Dependencias e rexiónsadministrativas especiais | 

|  |  |
| --- | --- |
| Australia | 
* Illas Cocos
* Illa de Nadal

 |
| China | 
* Hong Kong
* Macau

 |
| Reino Unido | 
* Akrotiri e Dhekelia
* Territorio Británico do Océano Índico

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q836
* WorldCat
* VIAF: 130916366
* BLBNB: 000149749
* BNE: XX452097
* BNF: 11987879p
* BRE: 2241273
* CiNii: DA04627389
* EBID: ID
* FAST: 1207835
* GEC: 0010186
* GeoNames: 1327865
* GeoNLP: zrargl
* GND: 4069500-1
* HDS: 016745
* ISNI: 0000000121582415
* LCCN: n80021691
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00560675
* NKC: ge128718
* NLG: 216761
* OL: OL104024A
* OSM: 50371
* Orthodox Encyclopedia: 2564540
* SUDOC: 027944913
* TGN: 1000108
* Treccani: myanmar

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ISC: 108503

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002052
* MeSH: Z01.252.145.570
* UMLS: C0006416

 |