Letreiro co plano da Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla.
A **Ruta do Mar de Arousa e Ulla** ou **Ruta Marítima Xacobea** conmemora a chegada por mar do corpo do apóstolo Santiago a Galicia, logo do seu martirio en Xerusalén; ordenou Herodes Agripa I a súa decapitación no ano 44.

A antiga lenda xacobea, recollida nos textos medievais, relata que tralo martirio algúns discípulos de Santiago recolleron o seu corpo decapitado e trasladárono a través de todo o Mediterráneo e da costa atlántica ibérica ata Iria Flavia. A travesía fixérona na célebre "barca de pedra"; a tradición conta que foi no Pedrón, unha ara romana dedicada a Neptuno, onde se amarrou a barca do Apóstolo logo da longa viaxe.

Os dous discípulos que acompañaron o corpo de Santiago ata Galicia, Teodoro e Atanasio, tiveron que andar espelidos para se enfrontar á obstinación da raíña Lupa e a furia dos lexionarios romanos acantoados na cidade de *Dugium* (preto de Fisterra). No carro de bois que portaba o corpo do Apóstolo, vencidos os perigos, seguiron o seu camiño ata soterraren os seus restos no monte Libredón (Santiago de Compostela).

A conmemoración anual da *Translatio Xacobea* a través da ría de Arousa, promovida pola Fundación Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla, celébrase a finais de xullo ou principios de agosto. Non se lle outorga ó peregrino a Compostela trala realización do percorrido, no canto obtense o *Diploma Traslatio Xacobea*.

Translación do Apóstolo na Fonte do Carme en Padrón.

Historia
--------

*A estrela sobre a arca de mármore*. Escudo de Arzúa.
No ano 813, durante o reinado de Afonso II, o ermitán Paio divisou preto do castro Libredón unha estrela sobre unha arca de mármore, avisou de contado ó bispo de Iria Flavia Teodomiro, quen acudiu axiña. Atoparon un sepulcro onde había tres corpos, un deles degolado e coa cabeza baixo do brazo; atribuíronlle os restos ó apóstolo Santiago.

Onde se descubriu o sartego foi erixido un mausoleo no que repousan os tres corpos, coincidindo coa tradición de que os discípulos Atanasio e Teodoro foron soterrados a carón de Santiago apóstolo.

Decatándose o rei Afonso II da transcendencia do descubrimento do sepulcro ou *Inventio Xacobea*, peregrinou ó sartego no mesmo ano. Ordenou edificar unha igrexa arredor da tumba, estendendo a nova por toda a Europa cristiá. O achado do sepulcro daríalle ós cristiáns o pulo necesario na loita contra os musulmáns na Península Ibérica.

Afonso III o Magno peregrinou no 872 e volveu no 874 coa raíña Ximena; ordenou edificar unha nova basílica, que consagraron no ano 899. O culto a Santiago foise estendendo progresivamente.

A lenda xacobea
---------------

Cidade vella de Iafa.
Xorden arredor da figura do apóstolo Santiago unha serie de lendas que se acrecentan tralo descubrimento do sepulcro, aumentando a súa sona. Segundo a tradición cristiá predicou o apóstolo na Hispania romana, regresando logo dun tempo a Xerusalén, foi daquela cando Herodes Agripa I o mandou apresar arredor do ano 44, ordenando que fose decapitado.

A lenda xacobea recollida nos textos medievais relata que os discípulos de Santiago apóstolo Anastasio e Teodoro recolleron o corpo decapitado e trasladárono dende o porto de Iafa a través de todo o Mediterráneo e da costa atlántica ibérica ata Iria Flavia, facendo a travesía na "barca de pedra", que amarraron no Pedrón, logo da longa viaxe.

O Pico Sacro.
Presentáronse os discípulos diante da raíña Lupa coa intención de atopar un lugar onde dar repouso ó seu mestre; Lupa desconcertada enviounos perante o gobernador de *Dugium*, preto de Fisterra, quen manda apresar ós intrusos de contado. Mais conseguen escapar os discípulos regresando xunto á raíña.

Solicitáronlle á señora que ós asistise novamente. Dispuxo a raíña Lupa que trasladasen o corpo de Santiago apóstolo nun carro, ofrecéndolle ós discípulos un par de bois bravos; tentando enganalos outra vez enviounos ó monte *Ilianus* (o pico Sacro) onde tiveron que vencer ó dragón, traendo consigo os bois que se viraron mansos de súpeto. Impresionada a raíña ante os prodixios do santo tomou a determinación de converterse ó cristianismo.

Bautismo da Raíña Lupa por Santiago Apóstolo na Fonte do Carme de Padrón.
Transportaron os bois o corpo do apóstolo, detivéronse os animais no monte Libredón, resolveron entón Anastasio e Teodoro que nese lugar soterrarían o corpo de Santiago.

O Códice Calixtino.
O texto medieval máis importante que narra a *Translación do Apóstolo*, dende Iafa a Iria e dende alí ó lugar onde repousa finalmente, en Compostela, é o célebre *Liber Sancti Jacobi* ou *Codex Calixtinus*, no seu Libro III: *Liber de translatione corporis sancti Jacobi ad Compestellam*, no prólogo e no capítulo 1.

En Xerusalén a Igrexa Apostólica Armenia edificou a catedral de Santiago no lugar onde se di que foi decapitado e depositada a súa cabeza.

Etapas
------

### Ría de Arousa - Padrón

 Os portos da Ría de Arousa - Padrón  

* Lugares de selado para a obtención do *Diploma Traslatio Xacobea* *pdf*.

A Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla consta dunha única etapa de 44 millas náuticas. Fíxose o primeiro remonte da ría no ano 1965 contando amais coa implicación do cardenal-arcebispo de Santiago Quiroga Palacios, reproducindo a Ruta Marítima Xacobea da translación do Apóstolo a Galicia no século I, segundo indica a tradición.

O punto referente de partida é o Porto de Pedras Negras en San Vicente do Mar ou o de Ribeira, aínda que se pode iniciar a singradura en portos anteriores xeograficamente.

No porto de saída e nos concellos integrantes da ruta facilitarase a "cartilla de navegación"; colocarase obrigatoriamente o primeiro selo antes de comezar o percorrido marítimo. O navegante deberá obter polo menos dous selos máis nalgún dos portos da ría de Arousa ou do río Ulla.

O itinerario marítimo-fluvial comeza na boca da ría de Arousa, deixando a estribor as illas Ons, espreitando a illa de Sálvora no setentrión. Pasa fronte a Sanxenxo e ó contorno da Lanzada, e fronte a Ribeira amais a Pobra do Caramiñal.

A singradura prosegue, pasando a carón do Grove e a súa illa da Toxa, distinguíndose xa as terras de Meaño e Cambados.

De seguido a Illa de Arousa, avanzando logo rumbo a Vilanova de Arousa e Vilagarcía, fronte a Carril e á illa de Cortegada, de camiño cara á Catoira, para penetrar no río Ulla.

O tramo fluvial discorre entre os concellos de Dodro e Valga, arribando en Pontecesures, onde o río deixa de ser navegable. Dende Pontecesures a ruta segue cara a Padrón e Iria Flavia. Continua o camiño a Santiago de Compostela seguindo a derradeira etapa do Camiño Portugués.

* Torre de San Sadurniño.Torre de San Sadurniño.
* Porto de Vilanova de Arousa.Porto de Vilanova de Arousa.
* Barcos viquingos en Catoira e cruceiro na Illa dos Ratos.*Barcos viquingos* en Catoira e cruceiro na Illa dos Ratos.
* Cruceiro Xacobeo: Santiago representado coma peregrino.Cruceiro Xacobeo: Santiago representado coma peregrino.
* Via crucis fluvial: Cruceiro das Trece Cruces.Via crucis fluvial: Cruceiro das Trece Cruces.

Galería de imaxes
-----------------

Aparecen no póster orixinal da Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla, obra de Sánchez Gallego, os seguintes monumentos:

* Translación do apóstolo. Escudo na Biblioteca municipal de Padrón.Translación do apóstolo. Escudo na Biblioteca municipal de Padrón.
* Dolmen de Axeitos en Oleiros (Ribeira).Dolmen de Axeitos en Oleiros (Ribeira).
* Pazo de Xunqueiras na Pobra do Caramiñal.Pazo de Xunqueiras na Pobra do Caramiñal.
* Torre de Goiáns en Boiro.Torre de Goiáns en Boiro.
* Igrexa de Santa Columba en Rianxo.Igrexa de Santa Columba en Rianxo.
* Cruz de Avelán en Dodro.Cruz de Avelán en Dodro.
* Santiaguiño do Monte en Padrón.Santiaguiño do Monte en Padrón.
* O Pedrón de Padrón.O Pedrón de Padrón.
* Igrexa de Santa María de Simes en Meaño.Igrexa de Santa María de Simes en Meaño.
* Nosa Señora da Lanzada en Sanxenxo.Nosa Señora da Lanzada en Sanxenxo.
* Ermida de San Sebastián na Illa da Toxa (O Grove).Ermida de San Sebastián na Illa da Toxa (O Grove).
* Pazo de Fefiñáns en Cambados.Pazo de Fefiñáns en Cambados.
* Campanario de Cálago en Vilanova de Arousa.Campanario de Cálago en Vilanova de Arousa.
* Pazo de Vista Alegre en Vilagarcía de Arousa.Pazo de Vista Alegre en Vilagarcía de Arousa.
* Torres de Oeste en Catoira.Torres de Oeste en Catoira.
* Petróglifos da Pedra das Serpes en Valga.Petróglifos da Pedra das Serpes en Valga.
* Cruceiro Xacobeo de Pontecesures.Cruceiro Xacobeo de Pontecesures.
* Ponte romana de Pontecesures.Ponte romana de Pontecesures.
* Catedral de Santiago de Compostela.Catedral de Santiago de Compostela.

Notas
-----

1. ↑  Ruta do Mar de Arousa e Río Ulla, descrición do percorrido marítimo-fluvial pola ría de Arousa e o río Ulla.
2. ↑  Requisitos para la Compostela Arquivado 26 de outubro de 2014 en Wayback Machine. no blog *Camino de Santiago*, en castelán.
3. 1 2  *Diploma Traslatio Xacobea*, en *pdf*. Requisitos e condicións para a obtención das cartillas náuticas e o *Diploma Traslatio Xacobea* establecidas polo Club Náutico de San Vicente do Mar, no traxecto da Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla.
4. ↑  La Catedral de Santiago, La gran obra del maestro Mateo. *National Geographic España*, en castelán.
5. ↑  La Reina Loba y la llegada del Apóstol Santiago a Galicia Arquivado 24 de decembro de 2014 en Wayback Machine. no blog *Excursus: Disgresiones y Leyendas*, "un análisis somero del patrimonio cultural gallego", en castelán.
6. ↑  *Codex Calixtinus*: Códice Calixtino Libro III; relata a translación do apóstolo Santiago a Galicia, en castelán.
7. ↑  Barrio Armenio de Jerusalen ~ Guias de Viajes Online; Catedral de Santiago, en castelán.
8. ↑  A recuperación dunha ruta Arquivado 26 de outubro de 2014 en Wayback Machine. na web *Fundación Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla*.
9. ↑  Etapa: Ría de Arousa - Padrón, na web *Xacobeo Galicia*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fundación Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla
* Camiño de Santiago - *Xacobeo Galicia*; Os Camiños en Galicia.

| * v
* c
* e
Camiño de Santiago |
| --- |
| Na península Ibérica | 
* Camiño Primitivo
* Camiño do Norte
* Camiño Francés
* Camiño Aragonés
* Camiño Portugués
* Vía da Prata
* Camiño Inglés
* Camiño Madrileño
* Ruta Xacobea do Mar de Arousa e Ulla
* Camiño de Fisterra-Muxía
* Camiño do Sueste

 |  |
| En Francia | 
* Vía Lemovicensis
* Via Podiensis
* Vía Tolosana
* Vía Turonensis

 |
| Noutros países | 
* Vía Francigena (Italia)  •  Camiño de Pequena Polonia (Polonia)  •  Vía Jacobi (Suíza)  •  Vías Palatinas (Alemaña)

 |
| Peregrinación a Santiago de Compostela •  Catedral •  Apóstolo Santiago •  Códice Calixtino •  Ano Santo Xacobeo •  Pelegrín •  Xubi •  Cunchiña |