*Este artigo trata sobre un animal, para o personaxe de debuxos animados véxase: Wile E. Coyote and The Road Runner*.


| Coiote |
| --- |
| Coiote. |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Subreino: | Eumetazoa |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Mammalia |
| Subclase: | Theria |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnívora |
| Suborde: | Caniformia |
| Familia: | Canidae |
| Xénero: | *Canis* |
| Especie: | '**Canis latrans'** |

 |
| Nome binomial |
| *Canis latrans*Say, 1823 |
| Distribución do coioteDistribución do coioteDistribución do coiote |
| Subespecies |
| Véxase o texto |

Coiote nas montañas de California.
O **coiote** ou **lobo das pradarías** (*Canis latrans*, que significa "can ladrador") é un membro da familia Canidae, emparentado co can doméstico. Os coiotes só se atopan en América do Norte e América Central; dende o Canadá até Costa Rica. O seu nome vén da palabra náhuatl *cóyotl* (AFI /ˈkojo:tɬ/). Aínda que ás veces se reúnen en mandas, son xeralmente solitarios. Viven unha media duns 6 anos. Recentemente, descubríronse mandas de coiotes nas montañas centrais do Panamá, o que fai pensar nunha migración cara ao sur deste mamífero.

A pesar de ter sido intensamente cazados, os coiotes son uns dos poucos animais grandes que ampliaron o seu hábitat desde a conquista de América polos europeos. Ocuparon áreas en Norteamérica previamente habitadas polos lobos, e adaptáronse ao consumo de lixo e de animais domésticos.

O coiote mide menos de 60 cm de altura, e a súa cor varía desde a gris até a canela, ás veces cun cariz arroibado. As orellas e o fociño do coiote parecen grandes en relación ao tamaño da súa cabeza. Pesa entre 10 e 25 kg, promediando 15. Pode ser identificado polo seu rabo espeso e ancho que, a miúdo, leva case a rente do chan. Polo seu aspecto esvelto pódese distinguir do seu parente maior, o lobo gris, que pode pesar de 35 a 70 kg. O coiote é un animal moi fraco, e pode parecer desnutrido a primeira vista aínda que goce de boa saúde.

Comportamento
-------------

Os coiotes son moi adaptables. O seu comportamento pode variar moito segundo o seu hábitat, pero en xeral viven e cazan ou sós ou en parellas monógamas, buscando mamíferos pequenos, especialmente musarañas, toupas e coellos; así como pequenos insectos. É omnívoro, e adapta a súa dieta ás fontes dispoñibles, incluíndo froitas, herbas e outros vexetais. No parque nacional de Yellowstone, antes da reintrodución do lobo, comezaron a ocupar o nicho ecolóxico deste, cazando en canineas para derribar presas de caza maior.

Os coiotes emparéllanse de por vida. O apareamento ten lugar arredor do mes de febreiro, e nacen camadas de 4 a 6 cachorros sobre a finais de abril ou comezos de maio. Ambos os pais —e en ocasións os exemplares xuvenís, nacidos o ano anterior, que aínda non abandonaron a guarida paterna— axudan a alimentar os cachorros. Ás tres semanas de idade estes saen da guarida baixo vixilancia paternal; e cando alcanzan oito a doce semanas de idade, seus pais ensínanlle a cazar. As familias permanecen xuntas ao longo do verán, e os novos parten para buscar os seus propios territorios polo outono. Acostuman trasladarse a unhas dez millas de distancia. Os novos maduran sexualmente ao ano de idade.

É moito máis común oír un coiote que velo. As chamadas que os coiotes fan son agudas; e pódenselle chamar ouveos ou ladridos. Estas chamadas poden ser ou unha nota longa que sobe e baixa ou unha serie de notas curtas. Estas chamadas óense polo xeral no crepúsculo ou pola noite, e con menos frecuencia durante o día.

Aínda que as chamadas se realizan todo o ano, son máis comúns durante a estación de emparellamento da primavera e durante o outono, cando os cachorros abandonan as súas familias para establecer territorios novos. O ouveo é enganoso; debido ás características do son na distancia, pois pode parecer que o coiote está nun lugar, cando realmente se encontra noutra parte.

Subespecies
-----------

Describíronse as seguintes subespecies:

* *Canis latrans latrans*
* *Canis latrans cagottis*
* *Canis latrans clepticus*
* *Canis latrans dickeye*
* *Canis latrans frustror*
* *Canis latrans goldmani*
* *Canis latrans hondurensis*
* *Canis latrans impavidus*
* *Canis latrans incolatus*
* *Canis latrans jamesi*
* *Canis latrans lestes*
* *Canis latrans mearnsi*
* *Canis latrans microdon*
* *Canis latrans ochropus*
* *Canis latrans peninsulae*
* *Canis latrans texensis*
* *Canis latrans thamnos*
* *Canis latrans umpquensis*
* *Canis latrans vigilis*

Notas
-----

1. ↑  Gese, E.M. Bekoff, M. Andelt,W. Carbyn, L. & Knowlton, F. 2008. *Canis latrans* Arquivado 04 de decembro de 2011 en Wayback Machine.. IUCN 2010. Lista Vermella de Especies Ameazadas IUCN. Versión 2010.1. <www.iucnredlist.org>. Consultado o 26 de abril de 2012.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *coiote*.
3. ↑  Definición de lobo -ba no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
4. ↑  Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder (editores). (2005). "Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed)." (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de abril de 2012. Consultado o 26 de abril de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Coiote*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Coiote*** |

### Outros artigos

* Raposo
* Chacal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44299
* AAT: 300310580
* BRE: 2079109
* EBID: ID
* GEC: 0091672
* GND: 4175548-0
* LCCN: sh85033677
* NDL: 00566875
* NKC: ph1125632
* Treccani: coyote

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Canis\_latrans
* BioLib: 1856
* EOL: 328608
* EPPO: CANILA
* Fossilworks: 44854
* GBIF: 5219153
* GlobalSpecies: 834083
* iNaturalist: 42051
* IRMNG: 10941214
* ISC: 90296
* ITIS: 180599
* IUCN: 3745
* MSW: 14000718
* NCBI: 9614
* uBio: 105421

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D046029
* UMLS: C0325005

 |