| *Teira dugesii* |
| --- |
| *Teira dugesii* na illa de São Jorge |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Sauropsida (Réptiles) |
| Orde: | Squamata |
| Suborde: | Lacertilia |
| Familia: | Lacertidae |
| Subfamilia: | Lacertinae |
| Tribo: | Lacertini |
| Xénero: | ***Teira***Gray, 1838 |
| Especie: | ***T. dugesii*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Teira dugesii***(Milne-Edwards, 1829) |
| Subespecies |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

Adulto na illa de Madeira
Na Ponta de São Lourenço, Madeira
Esperando unha presa
En Porto Moniz, Madeira
Loitando pola comida nas illas Desertas
***Teira dugesii*** é unha especie de lagarto da familia dos lacértidos, subfamilia dos lacertinos, e tribo dos Lacertini, a única do xénero *Teira*.

A especie é endémica do arquipélago de Madeira, Portugal. Nas Azores este lagarto naturalizouse tras a súa introdución involuntaria polo comercio marítimo entre os dous arquipélagos. Así mesmo, tamén hai poboacións introducidas na área de Lisboa.

Taxonomía
---------

### Descrición

#### Xénero

O xénero foi descrito en 1838 polo naturalista, botánico, zoólogo e micólogo inglés John Edward Gray,

#### Especie

A especie describíraa en 1829 o médico e zoólogo francés Henri Milne-Edwards, baixo o nome de *Lacerta dugesii*.

### Etimoloxía

O epíteto específico, *dugesii*, é unha homenaxe ao médico e naturalista francés Antoine Louis Dugès.

### Sinónimos

Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Lacerta dugesii* Milne-Edwards, 1829 (protónimo)
* *Podarcis dugesii* Engelmann *et al*. 1993
* *Teira dugesii* Mayer & Bischoff, 1996

### Subespecies

Na especie recoñécenese as seguintes catro subespecies, que se diferencian principalmente na aparencia e na área de distribución.


| Nome científico | Autor | Distribución |
| --- | --- | --- |
| *Teira dugesii dugesii* | Milne-Edwards, 1829 | Na maior parte da área de distribución |
| *Teira dugesii jogeri* | Bischoff, Osenegg & Mayer, 1989 | Illa de Porto Santo |
| *Teira dugesii mauli* | Mertens, 1938 | Illas Desertas |
| *Teira dugesii selvagensis* | Bischoff, Osenegg & Mayer, 1989 | Illa Salvaxe Grande |

Hábitat
-------

Os hábitats naturais desta especie son bosques e matogueiras temperadas, vexetación arbustiva de tipo mediterráneo, zonas rochosas, costas rochosas e areosas, terras cultivadas, pastos, plantacións, xardíns rurais e zonas urbanas.

Características
---------------

*Teira dugesii* alcanza unha lonxitude corporal, desde o fociño atá a fenda clocacal, duns 8 cm, tendo a cola unha lonxitude dunhas 1,7 veces a lonxitude da parte anteriormente citada. A súa coloración é variábel, e tende a coincidir coa cor da contorna do animal, de tons marróns ou grises con, ocasionalmente, un matiz verdecente. A maioría dos animais están finamente manchados con marcas máis escuras. As partes inferiores son brancas ou de cor crema, ás veces con manchas escuras, e algúns machos teñen as partes inferiores alaranxadas ou vermellas e a gorxa azul, pero estas cores brillantes poden desaparecer se o animal é perturbado.

Bioloxía
--------

### Comportamento

*Teira dugesii* é moi común no arquipélago de Madeira, onde é un dous únicos réptiles presentes (o outro é o xeco *Tarentola bischoffi*, que só se atopa nas illas Salvaxes). Encóntrase desde as costas do mar até altitudes de 1 850 m. Adoita atoparse en lugares rochosos ou entre matogueiras, e pode gabear ás árbores. Tamén se atopa nos xardíns e nas paredes dos edificios. A cola despréndese facilmente e o toco rexenérase lentamente.

### Dieta

Alimentación|Aliméntase de pequenos invertebrados como as formigas, e tamén come algo de materia vexetal, como as bananas.

### Reprodución

As femias adultas de *Teira dugesii* poñen de dúas a tres camnadas de ovos ao ano, e os xuvenís miden uns 3 cm cando os ovos eclosionan.

Nos Azores e en Lisboa
----------------------

Existen algunhas poboacións nas illas Azores, descendentes de animais introducidos accidentalmente durante o século XIX por barcos que viaxaban entre os dous arquipélagos, sen alcanzar nunca as cifras de poboación que acadan no seu territorio de orixe.

E aínda hai unha pequena poboación na zona portuaria de Lisboa, probabelmente transportada accidentalmente en barcos bananeiros, e detectada por primeira vez en 1992. Un estudo de 2001 descubriu que a poboación se mantívose estábel desde o seu descubrimento.

Todos os espécimes introducidos corresponden á subespecie *Teira dugesii dugesii*.

Ameazas
-------

Non se coñecen grandes ameazas para esta especie. Adoita considerarse unha especie de praga, e está controlada nos viñedos xa que come uvas.

Estado de conservación
----------------------

A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais cualifica o status da especie como *LC* (pouco preocupante) porque, aínda que a extensión da área onde aparice é inferior a 5 000 km2, é común, vive en hábitats que non están significativamente ameazados e a súja poboación non parece estar en declive.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Paulo Sá-Sousa & Roberto Sindaco (2009): *Teira dugesii* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2022-1. Consultada o 7 de outubro de 2022.
2. 1 2  *Teira* Gray, 1838 no GBIF. Consultado o 7 de outubro de 2022.
3. 1 2  *Teira* Gray, 1838 na BioLib. Consultada o 3 de outubro de 2022.
4. 1 2 3  *Teira dugesii* (Milne-Edwards, 1829) en *The Reptile Database*.
5. ↑  Beolens, Bo; Watkins, Michael & Grayson, Michael (2011): *The Eponym Dictionary of Reptiles*. Baltimore: Johns Hopkins University Press. ISBN 978-1-4214-0135-5. ("Lacerta dugesii", p. 76; "Joger", p. 135).
6. 1 2 3 4  Arnold & Ovenden 2002.
7. ↑  Bischoff *et al*. 1989.
8. 1 2 3  Sá-Sousa 1995.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Teira dugesii*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Teira dugesii*** |

### Bibliografía

* Arnold, E. Nicholas & Ovenden, Denys W. (2002): *Field Guide: Reptiles & Amphibians of Britain & Europe*. London: Collins & Co. ISBN 978-0-0021-9964-3, pp. 154–155.
* Bischoff, W. Osenegg, K. & Mayer W (1989): "Untersuchungen zur subspezifischen Gliederung der Madeira-Mauereidechse, *Podarcis dugesii* (Milne-Edwards, 1829)". *Salamandra* **25** (3-4): 237-259.
* Engelmann, Wolf-Eberhard; Fitzsche, Jürgen; Günther, Rainer & Obst, Fritz Jürgen (1993): *Lurche und Kriechtiere Europas: Beobachten und bestimmen*. Radebeul, Alemaña: Neumann Verlag. ISBN 3-7402-0094-4.
* Mayer, W. & Bischoff, W. (1996): "Beiträge zur taxonomischen Revision der Gattung Lacerta (Reptilia: Lacertidae) Teil 1: *Zootoca*, *Omanosaura*, *Timon* und *Teira* als eigenständige Gattungen". *Salamandra* **32** (3): 163–170. (*Teira dugesii*, nova denominación).
* Milne-Edwards H (1829); "Recherches zoologiques pour servir à l'histoire des Lézards, extraites d'une Monographie de ce genre". *Annales des Sciences Naturelles, Paris* **16**: 50–89 + Plates V–VIII. (*Lacerta dugesii*, new species, p. 84 + Plate VI, figure 2).
* Sá-Sousa, P. (1995): "The introduced Madeiran lizard, *Lacerta (Teira) dugesii* in Lisbon". *Amphibia-Reptilia* **16** (2): 211-214.

### Outros artigos

* Lacértidos
* Lacertinos

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EUNIS: 241557
* FE: 214682
* FE-New: ID
* GBIF: 2468700
* iNaturalist: 35474
* IRMNG: 11315374
* IUCN: 61521
* NCBI: 106894
* uBio: 8058706

 |