**Bartolomé García de Nodal**, nado en Pontevedra en 1574 e finado no mar Caribe o 5 de setembro de 1622, foi un navegante galego, que canda seu irmán Gonzalo García de Nodal, chamados os **irmáns Nodales** ou **Los Nodales**, foi enviado por Filipe III a recoñecer o estreito de Magallanes e o novo estreito descuberto pola expedición de Jacob Le Maire e Willem Schouten.

Traxectoria
-----------

Construíronse e armáronse as carabelas *Nuestra Señora de Atocha* e *Nuestra Señora del Buen Suceso*, de 80 toneladas e 40 tripulantes cada unha. A primeira ía como capitá baixo o mando de Bartolomé, e a outra como almiranta ó mando de Gonzalo.

Saíron de Lisboa o 27 de setembro de 1618. A mediados de xaneiro de 1619 tiveron coñecemento do cabo das Virxes, cerca do cal viron flotar os restos dun navío que naufragara. Seguindo o seu rumbo ó longo da costa oriental da Terra do Fogo, o 22 de xaneiro adentráronse no estreito de Le Maire, denominándoo *estreito de San Vicente*, nome que aínda conserva un dos cabos da costa occidental da Terra do Fogo.

O 10 de febreiro descubriron no sueste do cabo de Fornos as illas Diego Ramírez, chamadas así en honra a Diego Ramírez de Arellano, cosmógrafo e piloto da expedición. Seguidamente os irmáns Nodales remontaron cara ao norte, entrando no estreito de Magallanes, chegando ó extremo oposto e, logo de daren a volta á Terra do Fogo, tomaron o camiño de regreso a Europa.

Fondearon o 7 de xullo cerca de Lagos, e desde alí foron a dar conta da súa expedición ó rei, que se encontraba en Lisboa. Os dous irmáns publicaron o diario da súa expedición co título: *Relación del viaje hecho por los capitanes Bartolomé García de Nodal y Gonzalo de Nodal, hermanos, naturales de Pontevedra, para el descubrimiento del nuevo estrecho*, Madrid, 1621, un tomo co seu mapa.

Bartolomé faleceu o 5 de setembro de 1622 nos caios de Matacumbé e la Tortuga, a 30 leguas da Habana, no naufraxio do galeón *Nuestra Señora de Atocha*.

En memoria de Bartolomé é Gonzalo, foi bautizado o buque de salvamento e apoio *Irmáns García Nodal*, do servizo de gardacostas da Consellería do Mar da Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández Pousada, A. D. (2012). "Os devanceiros dos irmáns Nodal: historia dunha peregriñaxe". *Estudios de Genealogía, Heráldica y Nobiliaria de Galicia* (10): 445–456.
* Knox-Johnston, R. (1994). *Cape Horn. A Maritime History*. Londres: Hodder & Stoughton. ISBN 0-340-41527-4.
* Oyarzun, J. (1976). *Expediciones españolas al Estrecho de Magallanes y Tierra de Fuego*. Madrid: Ediciones Cultura Hispánica. ISBN 84-7232-130-4.
* Rodríguez Couto, D. (2018). "El poder está en el mar. La expedición de los hermanos Nodal (1618-1619)". *Obradoiro de Historia Moderna* (27): 293–320.
* Sanmartín Bastida, D. (2003): *La expedición de los hermanos Nodal al Estrecho de Magallanes y Tierra de Fuego, 1618-1619*. Tesiña para o Diploma de Estudios Avanzados del Doctorado (DEA), presentada ante Tribunal e aprobada o 30 de setembro de 2003. Departamento de Historia de América I, Facultade de Xeografía e Historia, Universidade Complutense de Madrid.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q707514
* WorldCat
* VIAF: 74252372
* BNA: 000033156
* BNE: XX1524076
* BNF: 100182078
* BVMC: 72773
* DBE: bartolome-garcia-de-nodal
* GND: 102843465
* ISNI: 000000012139799X
* LCCN: no2001016007
* NTA: 153179848
* Nupill: 17886
* SUDOC: 149522541

 |