**Clotilde Acosta Badalucco**, nada en Mar del Plata o 3 de outubro de 1940, máis coñecida como **Nacha Guevara**, é unha cantante, bailarina, actriz e directora teatral arxentina.

Biografía
---------

### Inicios

Nacha Guevara en 1969
Naceu co nome de Clotilde Acosta. Estudou Danza clásicas e Actuación no Teatro Colón, foi modelo e fixo teatro dirixida por Juan Silber en *Locos de verano* de Gregorio de Laferrère en 1968. Aos 28 anos, despois dunha breve carreira como actriz en teatro independente e en pequenas intervencións cinematográficas, preséntase no teatro Payró cun espectáculo experimental de cancións titulado *Nacha de noche*. Un ano máis tarde, en 1969 chegou *Anastasia Querida* xunto co seu compañeiro Alberto Favero, músico de extracción clásica que compuxo a *Suite Trane* en homenaxe a John Coltrane e que a acompañará durante a súa carreira. Estuda canto e perfecciónase coa mezzosoprano e pedagoga Susana Naidich.

En 1969, en pleno goberno de facto e no mesmo estilo de *Nacha de noche* avalada polo ámbito transgresor do Instituto Di Tella ten o seu primeiro éxito co recital *Anastasia querida* («Anastasia» era o nome que se lle daba á censura en Francia durante o maio francés e os tumultuosos anos que seguiron a 1968) grazas á invitación de Roberto Villanueva, entón director do Centro de Experimentación do instituto.

Nacha Guevara e Alberto Favero en 1970
O espectáculo, integrado con versións libres de cancións de Jacques Brel, Boris Vian, Georges Brassens, Serge Gainsbourg, Tom Lehrer, Violeta Parra e os arxentinos Griselda Gambaro, Julio Cortázar, Jorge de la Vega e Ernesto Schoo atacaba de maneira irreverente e desapiadada as institucións e costumes, escandalizando o público porteño que acudía ao «templo da vangarda arxentina» dirixido por Jorge Romeu Brest. *Anastasia querida* recibiu a mención como o «espectáculo do ano» outorgado pola revista *Primera Plana* e apareceu na portada do seu primeiro LP sentada nun inodoro.

Con *El ejército de la nueva canción*, *Las damas de beneficencia*, *Un buen par de patadas* e *El tiempo no tiene nada que ve* pasa a formar parte da canción protesta arxentina.

Nacha Guevara xunto coa vedette Norma Pons no Teatro Maipo, 1970
En 1970, a ditadura militar de Onganía clausurou o Instituto Di Tella e Nacha pasa ao *underground* do café-concert, canta na mítica *La botica del ángel* de Eduardo Bergara Leumann (onde parodiou a Libertad Lamarque e outras cantantes), en *El gallo cojo* de Lino Patalano, en La Fusa de Punta del Este e *La cebolla* en Mar de la Plata.

Personaxe polémico en programas de opinión en televisión prosegue cunha serie de recitais de maior envergadura vocal e compromiso ideolóxico con cancións sobre poemas de Pablo Neruda, José Agustín Goytisolo e da frutífera colaboración co escritor uruguaio Mario Benedetti musicalizados por Favero, o álbum *Canciones para mis hijos* e un espectáculo no teatro IFT co nome de *Este año fue el que fue* sobre textos propios e de Tom Lehrer, Juca Chávez, Nicolás Guillén e outros satirizando o acontecer nacional e mundial.

En 1973 e 1974 no remodelado para *café-concert*, Teatro Margarita Xirgu de Buenos Aires presenta *Las mil y una Nachas*. Un *music-hall* de infrecuentes características para Buenos Aires onde cantaba dezaseis personaxes nun espectacular marco do escenógrafo Claudio Segovia, con coreografía de Lía Jelín e orquestra dirixida por Favero que tamén participaba nalgúns sketches.

Esta revista musical presentou a un público máis amplo *outra* Nacha Guevara, menos combativa, igualmente satírica e que demostraba a combinación dos seus talentos de cantante, actriz e bailarina. Obtén o premio «Estrella 1973» dos críticos do Informe do Espectáculo cimentando unha percepción diferente da súa actividade artística.

### Exilio

Nacha Guevara nunha reportaxe para *Siete días ilustrados*, 1974
O primeiro exilio da artista tivo lugar en outubro do ano 1974 regresando a Arxentina meses despois.
En 1975 realizou unha versión aumentada e modernizada de *Las Mil y una Nachas* no novo complexo teatral Estrellas mais, logo do ensaio xeral e antes da estrea estalou unha bomba no teatro, matando a un operario e deixando numerosos feridos.

Simultaneamente, foi ameazada de morte xunto a outros vinte e seis artistas, pola organización terrorista de dereita Triple A. Abandonou o país con Favero e cos seus fillos instalándose primeiro no Perú e logo en México, onde recibiu o Premio Especial 1975 da Unión de Críticos e Cronistas de Teatro (de México).

Percorre o continente iberoamericano con *Nacha de noche* e participa no 2.º Festival Internacional de Teatro de São Paulo. O seu éxito no Brasil obrígaa a quedar tres meses máis do previsto. Incorpora temas de Pablo Milanés, Silvio Rodríguez, Gian Franco Pagliaro, Mike Porcel e Amaury Pérez e preséntase no Teatro Hubert Le Blanc, na Habana (Cuba). En España estreou no Teatro Valle-Inclán de Madrid permanecendo en cartel nove meses consecutivos.

Entre 1978 e 1982 estableceuse en España (onde gravou discos e fixo numerosas xiras) con visitas periódicas a Nova York onde interesou o produtor e director teatral Harold Prince que a introduce no mercado estadounidense con presentacións en Nova York, Washington e Chicago. Por aquela época e pola contorna na que se manexaba toma contacto coa cábala.

Volve a Arxentina co restablecemento da democracia. Con *Aquí estoy* marca un retorno importante que demostra o seu crecemento artístico e a asimilación da experiencia internacional. Reedita e recompila os seus traballos discográficos: os da Arxentina dos anos sesenta e setenta e os de España no seu primeiro disco arxentino en nove anos. Co seu novo álbum de estudio, *Los patitos feos*, consegue un dos éxitos máis grandes da súa carreira con clásicos como *Fuimos los patitos feos*, *Mi ciudad*, *Vuelvo* e *Por qué cantamos*.

En 1986 presenta no Teatro Maipo outra visión de Eva Perón nun musical completamente oposto ao *Evita* de Andrew Lloyd Weber (do que canta en recitais a canción *No llores por mí, Argentina*) asinado por Pedro Orgambide e con música de Favero: *Eva* que obtén un respectábel éxito.

Retorna ao cine como actriz nun papel secundario en *Miss Mary* de María Luisa Bemberg e en 1989 filma *Cuatro caras para Victoria* de Óscar Barney Finn sobre a escritora Victoria Ocampo (as outras tres *Victorias* son Carola Reyna, Julia von Grolman e China Zorrilla).

En 1991 aborda o seu traballo máis cuestionado, *Heavy Tango*, que fusionou tango con outros ritmos. Nel compartiu un dúo con Tita Merello, o último rexistro musical da famosa artista. Tamén ese ano traballou en Sevilla, gravou varios programas de televisión xunto co xornalista Jesús Quintero e realizou unha serie de actuacións con motivo da EXPO 92.

Nos finais do século XX, promove unha aproximación ecolóxica e espiritual (ioga, meditación e autoaxuda) en programas de televisión como *Me gusta ser mujer* (1993).

*Nacha Guevara* presentou *Nacha Guevara 100%: del Di Tella al 2000* no que repasou 20 anos de carreira.

### No 2000

Nacha Guevara reunida coa presidenta Cristina Fernández na Casa Rosada, 2009.
O século XXI atópaa como figura dos medios firmemente estabelecida que goza do respecto de quen a viron medrar como artista e dos mozos que admiran a súa enerxía e logros artísticos. Os últimos anos estiveron dominados por importantes montaxes escénicas como a que presentou en España de xaneiro a maio de 2000, *La vida en tiempo de tango (en el 2000 también)*, outro fito na súa carreira. En 2002, presentou no Teatro Calderón de Madrid *60 años no es nada*.

O ano 2002 marcou o lanzamento do seu libro *60 años no es nada*, publicado por editorial Planeta en España, un éxito de vendas merecedor do Premio Júbilo. En agosto de 2002 realizou a estrea mundial de *Qué me van a hablar de amor*, show musical que reúne cancións de amor de grandes autores, no Festival Internacional de Teatro e Danza das Illas Canarias. En setembro e outubro dese ano realizou unha xira por México co espectáculo *La vida en tiempo de tango*.

No ano 2003, volveu á rúa Corrientes de Buenos Aires, ao Teatro El Nacional con *Qué me van a hablar de amor*, co cal saíu de xira pola Arxentina e o Uruguai e o Festival Internacional de Tamaulipas (México, outubro de 2003) e o Festival Internacional de Teatro de Monterrey (México, novembro de 2003). Tamén visitou con el Porto Rico e Chile, actuando por primeira vez nese país.

Ao ano seguinte uniuse ao músico e compositor Lito Vitale para crear *Passion*, un show de cancións eclécticas, que pasaban dun tango, a unha aria ou a unha canzonetta.

Nacha Guevara na inauguración da sala Martín Coronado do Teatro San Martín, 2015.
En 2004 interpretou na telenovela *Padre Coraje* a unha cantante lírica, polo que gañou o Premio Martín Fierro como a Mellor Actriz Invitada. En 2005 protagonizou a obra teatral de *El Graduado* xunto a Felipe Colombo, permanecendo nove meses en cartel, con excelentes críticas. Participou no ciclo televisivo *Botines*, papel polo que foi novamente candidata un premio para Mellor Actriz, e no ciclo televisivo *Mujeres asasinas*, onde personificou a envelenadora arxentina Yiya Murano. Protagonizou a tira de Canle 9 de Buenos Aires *El tiempo no para* e na revista *Un país de revista*.

Durante 2007 foi xurado do reality show *Coronados de gloria*, concurso onde se pretende escoller ao mellor representante e cantante de folclore arxentino.

En 2008 estreou a obra *Eva, el gran musical argentino* en Buenos Aires e Teatro Argentino de La Plata, unha reelaboración do musical *Eva* de 1986.

En 2011, estrea un espectáculo en homenaxe a Tita Merello onde a encarna.

En 2013 foi xurado do reality chamado *El artista el año* emitido por Canal 13.

Entre 2014 e 2015, Guevara foi convocada para xurado en *Bailando por un Sueño*, conducido por Marcelo Tinelli.

Participación política
----------------------

Participou na campaña presidencial de Duhalde-Ortega en 1999 e en 2009 foi candidata a deputada nacional en Frente Para la Victoria apoiando a Néstor Kirchner, saíu como deputada mais renunciou ao escano.

Notas
-----

1. ↑  "YouTube - Nacha Guevara - Lamento Indio".
2. ↑  "YouTube - Nacha Guevara - El Colmillo".
3. ↑  "YouTube - Nacha Guevara - Yo soy la Nacha".
4. ↑  "Aunque no asumió su banca, Nacha Guevara prometió colaborar "desde su lugar de ciudadana"" (en castelán). La Nación. 8 de decembro de 2009. Arquivado dende o orixinal o 26 de setembro de 2012. Consultado o 17 de marzo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nacha Guevara*** |

* cinenacional.com Arquivado 07 de xullo de 2011 en Wayback Machine. (ficha biográfica).
* IMDb.com (ficha en Internet Movie Database).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2395451
* WorldCat
* VIAF: 53761664
* Allmovie: p29142
* AllMusic: mn0000375707
* AlloCiné: 26687
* BIBSYS: 12051257
* BNA: 000048733
* BNE: XX876531
* BNF: 179028638
* Cinenacional: nacha-guevara
* Discogs: 2473261
* Europeana: ID
* Genius: Nacha-guevara
* GND: 132035421
* IMDb: nm0346485
* ISNI: 0000 0000 5949 8393
* LCCN: no98019554
* MusicBrainz: ID
* SNAC: w66r7nq6
* SUDOC: 150894821
* TMDb: 1257675

 |