recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
|  |
| --- |
| Fundación | 21 de decembro de 1938 |
| Fundador | Manuel Fernández Cuesta Merelo |
| Xénero | Información deportiva |
| País | España España |
| Ámbito | Nacional |
| Lingua | Castelán |
| Periodicidade | Diaria |
| Prezo | 1€ |
|

***MARCA*** é un xornal español de información deportiva, fundado en 1938 en Donostia. Ten unha tirada media de 413.252 exemplares diarios e unha media de difusión de 287.641 exemplares..

Características
---------------

É o xornal de pago máis lido en España con 2 749 000 seguidores diarios, segundo o EGM. *MARCA* concede tradicionalmente o Trofeo Pichichi ao máximo goleador da liga española e o Trofeo Zamora ao porteiro menos goleado.

Ademais, desde o ano 2005-06 tamén outorga o Trofeo Zarra ao máximo goleador nacional, o Miguel Muñoz ao mellor adestrador da liga española e o trofeo Guruceta ao árbitro máis destacado. A tempada 2007-08 comezou a entregar tamén o Trofeo Alfredo Di Stéfano ao mellor xogador da liga.

*MARCA* é un diario de pago e pertence ao Grupo Unidad Editorial. Cada día ofrece 15 edicións diferentes: 11 rexionais e 3 uniprovinciais, ademais da nacional. Os seus principais competidores en canto a periódico deportivo son o As, o Diario Sport ou o Mundo Deportivo.

Notas
-----

1. ↑  "OJD Xuño 2008-Xuño 2009". Arquivado dende o orixinal o 19 de decembro de 2008. Consultado o 07 de abril de 2010.
2. ↑  Extracto do EGM do 1º trimestre de 2009 Arquivado 20 de maio de 2009 en Wayback Machine. (en pdf)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en castelán)*
* Radio Marca *(en castelán)*
* Sitio web de Unidad Editorial *(en castelán)*
* Ranking Alexa Arquivado 18 de abril de 2009 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q917580
* WorldCat
* VIAF: 5538150382256113500009
* GEC: 0522889
* OCLC: 472455028

 |
**Paulino Rodríguez Marquina**, nado en Allariz o 16 de setembro de 1859 e finado en Tucumán o 10 de novembro de 1915, foi un comerciante e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Iniciou estudos universitarios na USC, que non concluíu. En 1880 emigrou a Buenos Aires, e en 1882 radicouse en Tucumán. Publicou artigos na prensa local e fundou e dirixiu *El Fígaro*. Colaborou tamén en *El Gil Blas* e na prensa bonaerense. En 1887 foi nomeado xefe da Oficina de Estatística da provincia de Tucumán. Publicou *Anuario de Estadística de la Provincia de Tucumán correspondiente al año 1895*. Foi tamén autor de *La mortalidad infantil en Tucumán* (1899), *Memoria descriptiva de la provincia de Tucumán* (1888), *Las Clases Obreras (la mano de obra, costumbres y vicios. Virtudes y medios de mejorar sus condiciones)* (1894) e *Censo de la Capital de Tucumán, 1913, Población, Habitación, Industria y Comercio* (1914).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

Fandos, Cecilia (2004). Universidad Nacional de Jujuy, ed. "Los actores sociales del campo tucumano según la "cultura científica" del siglo XIX". *Cuadernos de la Facultad de Humanidades y Ciencias Sociales* (24). Consultado o 16 de setembro de 2012. 

### Ligazóns externas

* Don Paulino Rodríguez Marquina por Sara Peña de Bascary

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12397247
* WorldCat
* VIAF: 311593004
* BNE: XX1094062
* BNF: 16926323w
* ISNI: 0000 0004 4248 0890
* LCCN: no2015036565

 |
**Marc Perrodon**, nado en Vendôme o 31 de agosto de 1878 e finado en Beauvais o 22 de febreiro de 1939, foi un militar, tirador deportivo e tirador de esgrima francés, gañador dunha medalla olímpica.

Traxectoria
-----------

En 1907 logrou o primeiro posto no campionato militar de Francia en tiro con revólver. e foi o primeiro no torneo militar da Haia en sabre por equipos. Participou nos Xogos Olímpicos de 1908 de Londres, quedando cuarto no concurso de sabre por equipos, nese ano revalidou o seu primeiro posto no campionato militar en tiro con revólver. En 1909, 1910, 1912, 1913, 1914, 1922 e 1924 foi campión militar francés de sabre e en 1912, 1920, 1922 e 1923 volveu repetir como campión de tiro con revólver. Nos Xogos Olímpicos de 1920 de Antuerpen logrou unha medalla de prata en sabre por equipos. En 1923 quedou en segundo lugar nos campionatos militares europeos en sabre e nos campionatos do mundo da Haia e en 1924 foi primeiro nos campionatos nacionais en sabre. Nos Xogos Olímpicos de 1928 en Ámsterdan foi árbitro internacional.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2602748
* OCID: marc-marie-jean-perrodon
* Sports Reference: marc-perrodon-1

 |
**Marc García Antonell**, nado o 7 de marzo de 1996 en Manresa, Cataluña, é un xogador español de baloncesto profesional. Formado nas categorías inferiores do Sant Josep Obrer, do CTE Illes Balears e do Bàsquet Manresa, actualmente é axente libre despois de formar parte do elenco para a pretemporada do Río Breogán da Liga ACB. Cunha altura de 1,98 m, xoga na posición de escolta.

Traxectoria
-----------

Nado en Manresa, García formouse nas categorías inferiores do principal equipo da súa cidade natal, o Bàsquet Manresa. Porsteriormente pasou ao FC Barcelona B, onde disputou a súa primeira campaña como sénior (2012−13). No verán de 2014 volveu a Manresa cedido, dando os seus primeiros pasos na Liga ACB durante a temporada 2014−15. Despois dun ano en Manresa, volveu ao Barça B para disputar a temporada 2015−16 da LEB Ouro, liderando o equipo en anotación con 16,2 puntos por partido.

En xullo de 2016, García asinou un contrato de cesión co CB Sevilla da ACB por dous anos. Con todo, após o descenso do equipo andaluz, o Barcelona rescindiu o contrato de préstamo. Ese mesmo mes, García conseguiu a medalla de ouro no Campionato de Europa sub-20, gañando a final ante Lituania, sendo o xogador nomeado MVP do torneo. Após un ano en Barcelona, o 20 de xullo de 2018 García asinou un contrato por tres temporadas co Montakit Fuenlabrada, onde chega a destacar superando os 10 puntos de media por partido no segundo e no terceiro ano. Despois de finalizar o seu contrato asina co San Pablo, equipo co que goza de menos protagonismo e que acaba por descender á LEB Ouro. Despois de finalizar a súa temporada, asina co Río Breogán da Liga ACB para realizar a pretemporada co club.

### Clubs

Ao longo da súa carreira, García ten xogado para os seguintes equipos profesionais:

* España FC Barcelona B (LEB Ouro, 2012–2014)
* España La Bruixa D'Or Manresa (ACB, 2014−2015)
* España FC Barcelona B (LEB Ouro, 2015–2016)
* España Real Betis Energía Plus (ACB, 2016–2017)
* España FC Barcelona B (LEB Ouro, 2017–2018)
* España FC Barcelona (ACB / Euroliga, 2017)
* España Baloncesto Fuenlabrada (ACB / Champions League, 2018−2021)
* España San Pablo (ACB, 2021−2022)
* Galicia CB Breogán (Champions League, 2022− )

Notas
-----

1. 1 2  "Marc García incorpórase á pretempada do Río Breogán". *CB Breogán*. 13 de agosto de 2022. Consultado o 10 de xuño de 2022.
2. 1 2  "Marc García, Basketball Player". *Proballers* (en inglés). Consultado o 16 de agosto de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en acb.com *(en castelán)*
* Perfil en Proballers *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19839139
* ACB: 20210497
* FIBA: 100202

 |
**Marc Feld**, coñecido polo pseudónimo **Marc Bolan**, nado o 30 setembro de 1947 e finado o 16 de setembro de 1977, foi un músico e cantante de rock británico.

Traxectoria
-----------

Xunto ao percusionista Steve Took fundou en 1967 a banda Tyrannosaurus Rex, despois chamada T. Rex. Baixo ese primeiro nome gravaron tres álbums:My people were fair and Had Sky in their hair but now they're content to wear stars on their brows (1968), Prophets, seers and sages, the angels of the ages (1968) e Unicorn (1969).

A comezos dos anos 70 a formación orixinal separouse e Bolan uniuse a Mickey Finn para formar T. Rex. Os seus éxitos máis lembrados son cancións con *Children of the revolution*, *Ride White Swan*, *Hot Love* e *Get it on*, todas elas números un no Reino Unido. A mediados dos anos setenta, a popularidade de Marc Bolan descendeu pese a que T. Rex continuou sancando discos á venda. Faleceu nun accidente de coche en Londres, cando tiña 29 anos. T. Rex desapareceu en 1978 sen publicar ningún disco máis.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q287514
* WorldCat
* VIAF: 14957599
* AllMusic: mn0000673517
* BIBSYS: 99041500
* BMT: 204876
* BNE: XX877168
* BNF: 138916461
* CiNii: DA02980205
* DeutscheBio: 11915627X
* Discogs: 267030
* Europeana: ID
* FAST: 326972
* GND: 11915627X
* IMDb: nm0092647
* ISNI: 0000 0001 0855 4583
* LCCN: n93080773
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00463478
* NKC: ola2002152338
* NLA: 61516766
* NNDB: 000024284
* NPG: mp70023
* NTA: 073331147
* ODNB: 57868
* RocksBackpages: marc-bolan
* SELIBR: 318919
* SUDOC: 252730410
* TMDb: 1237916
* WikiTree: Feld-134

 |
Ecozona neotropical.
**Neotrópico**, **Rexión Neotropical** e **Ecozona Neotropical** son termos utilizados en bioxeografía e ecoloxía para identificar a rexión tropical do continente americano, unha das oito ecozonas terrestres que dividen a superficie da Terra.

Vacilacións nos termos
----------------------

Estes termos aplícanse en diferentes contextos con delimitacións lixeiramente diferentes.

Algúns autores defíneno como unha rexión bioxeográfica, e outros como unha ecozona terrestre que inclúe case toda a América do Sur, Centroamérica, as Antillas, unha parte de México (as *terras baixas* mexicanas) e unha parte dos Estados Unidos (Florida).

Ten fauna e flora diferentes das da rexión Neártica pola diferente evolución do continente norteamericano.

Algúns autores utilizan o termo como un sinónimo para América do Sur pois abarca practicamente todo o continente desde a costa do mar Caribe até a illa da Terra do Fogo, no sur. Porén, no extremo sur do continente a zona andino-patagónica (que inclúe os chamados bosques Subantárticos) corresponde á ecozona Antártica (Nova Zelandia, Australia e a Antártida propiamente dita), mentres que outros separan a rexión andina, que abarcaría todos os ecosistemas de alta montaña dos Andes e a Patagonia.

Notas
-----

1. ↑  M. Zunino & A. Zullini (2003); *Biogeografía*, 2.ª Edición. Fondo de Cultura Económica, México.
2. 1 2  Morrone, J. J. (1999): "Presentación preliminar de un nuevo esquema biogeográfico de América del Sur". *Biogeographica* **75** (1): 1-16.
3. ↑  Dinerstein, Eric; David Olson; Douglas J. Graham *et al*. (1995); "A Conservation Assessment of the Terrestrial Ecoregions of Latin America and the Caribbean". World Bank, Washington DC.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cox, C. Barry & Peter D. Moore (1985): *Biogeography: An Ecological and Evolutionary Approach*. 4ª ed. Oxford: Blackwell Scientific Publications. ISBN 0-4706-3794-3.
* Schultz, J. (2005): *The Ecozones of the World*. 2ª ed. Berlin/Heidelberg/New York: Springer. ISBN 3-540-20014-2
* Udvardy, Miklos (1975): *A classification of the biogeographical provinces of the world*. IUCN Occasional Paper no. 18. Morges, Switzerland: IUCN.

### Ligazóns externas

* Origen de la fauna de Suramérica *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217151
* WorldCat
* VIAF: 244110950
* EBID: ID
* GEC: 0235226
* GND: 4102448-5
* MAG: 2776104178

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
*O altar de Tetschen*.
**O altar de Tetschen** é unha obra pictórica do pintor alemán romanticista Caspar David Friedrich. Nun orixe o cadro foi ideado para enviarllo o rei de Suecia como símbolo de esperanza na guerra contra Napoleón, pero foi imposible envialo e terminou sendo vendido ós condes católicos von Thun-Hohenstein; rematando na capela do castelo de Tetschen.

Contexto histórico
------------------

A obra, tamén coñecida como *A cruz das montañas*, foi creada entre 1807 e 1808, nesta época Alemaña fora conquistada tras unha humillante derrota realizada a Prusia por parte de Napoleón; e as novas ideas políticas que traía consigo a revolución francesa comezaban a estenderse tras a conquista de Bonaparte. Neste contexto non faltaron críticos ó cadro como Friedrich Wilhelm Basilius von Ramdohr chanceler saxón quen comparaba a obra co "calamitoso espírito destes tempos" espantado pola ruptura que supuña con todo o anterior e a buscada relixosidade da representación dunha paisaxe.

A obra
------

Na imaxe preséntasenos un primeiro plano que altera a perspectiva, non existindo tampouco profundidade, polo que resulta imposible fixar a posición do espectador, xa que hai numerosos puntos de vista. Representa o ocaso a luz e compárase co mundo antigo, desaparecido coa doutrina cristiá.

O marco tamén foi deseñado por David e creado por un escultor oriúndo de Dresde; de estilo gótico. Os querubíns do marco superior corresponden cos 5 raios do bordo inferior. Aparece un feixe de trigo e unha rama de vide aludindo á Eucaristía, xunto ó ollo que todo o ve de Deus.

Algún autor defende a non relixiosidade do mesmo, pero sábese que Friedrich foi un gran devoto, protestante e que o cadro foi exposto xustamente o día de Nadal.

Trátase dun antes e un despois, na representación relixiosa, combinando paisaxe e elementos relixiosos, e o punto de vista distante é completamente novo nunha crucifixión propia do leste de Europa.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* LEGRAND, J. SOLER LLOPIS ,J. MASAFRET SEOANE ,M.: El arte romántico. Barcelona , Larousse, 2007
* HONOUR, H. El Romanticismo. Madrid, Alianza Editorial, 1986.
* TOMAN, R. Neoclasicismo y romanticismo. Arquitectura. Escultura. Pintura. Dibujo. 1750-1848. Barcelona, Könemann. 2006.
***O Lavatorio*** é un cadro do pintor italiano Tintoretto, considerado unha das súas obras máis importantes. Foi pintado entre 1548-1549, atopándose no presente exposto no Museo do Prado de Madrid, España, como depósito de Patrimonio Nacional.

Represéntase aquí unha escena narrada polo Evanxeo de Xoán, na que se describe como durante a Última Cea, Xesús se levantou da mesa, quitou o manto e atou unha toalla á cintura. Despois de botar auga nun recipiente, púxose a lavar os pés ós seus discípulos. Simón Pedro pretendeu negarse, pero ó insistir Xesús en que doutro xeito non podería ter parte con el, accedeu a que lle lavase os pés, e mesmo as mans e a cabeza.

O artista representa o episodio devandito con Cristo e san Pedro nun extremo da composición. A maior parte do lenzo está ocupado pola estancia onde se desenvolve a Última Cea, coa mesa e os discípulos ó redor dela. No centro destaca un can, e detrás os apóstolos descalzándose ou en diversas posturas e escorzos. Nun segundo plano estase relatando un milagre de San Marcos narrado por Xacobe da Varazze na súa *Lenda dourada.* O extremo da esquerda está dominado por outro apóstolo que se está desatando o calzado, cuxa esculturalidade aseméllase ás poderosas anatomías de Michelangelo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* L. Cirlot (dir.), *Museo del Prado II*, Col. «Museos del Mundo», Tomo 7, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3810-9, páxs. 164-167.
A **neopsicodelia** é un xénero musical que emula ou está fortemente inflenciado pola música psicodélica da década dos 60. Comezou a rexurdir entre as andas británicas de post-punk de finais dos anos 70 e de comezos dos 80 e foi adoptado por grupos das escenas Paisley Underground e Madchester, ademais de obter un interese ocasional por parte de artistas do *mainstream* e bandas do novo milenio.

Características
---------------

Os artista de neopsicodelia colleron prestados unha boa cantidade de elementos da música psicodélica dos 60. Algúns imitaron o pop psicodélico de bandas como The Beatles e Pink Floyd nos seus priemeiros tempos, outros adoptaron as guitarras de bandas de folk rock como The Byrds, ou as formas improvisadas e distorsionadas e experimentación de bandas de acid rock de finais dos 60. Algúns artistas de neopsicodelia centráronse unicamente no uso e experimentación coas drogas, mentres que outros usáron isto para acompañar as súas letras políticas ou surrealistas.
Foto aérea do parlamento.
O **Parlamento Saami de Noruega** (en noruegués: *Sametinget*, en saami setentrional: *Sámediggi*, en saami de Lule e saami de Pite: *Sámedigge*, en saami de Ume: *Sámiediggie*, en saami meridional: *Saemiedigkie*, en saami de Skolt: *Sääʹmteʹǧǧ*) é unha cámara representativa para o pobo saami de Noruega. Actúa como unha institución de autonomía cultural para os membros deste pobo.

O Parlamento creouse o 9 de outubro de 1989. A sede está na aldea de Kárášjohka, no concello de Karasjok, no condado de Troms og Finnmark. Conta con 39 representantes, que son elixidos cada catro anos por voto directo de 7 circunscricións. As últimas eleccións foron en 2021. A diferenza de Finlandia, as 7 circunscricións abranguen toda Noruega. A actual presidenta é Silje Karine Muotka, que representa a Asociación Saami Norueguesa.

Notas
-----

1. 1 2  "Keskitalo guodá – Muotká joarkká". *NRK Sápmi* (en saami de Lule). 21 de outubro de 2021. Consultado o 25 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q64203
* OpenCorporates: 974760347

 |
O **modelo de Bateson-Dobzhansky-Muller** é un modelo da evolución da incompatibilidade xenética. A teoría foi descrita primeiramente por William Bateson en 1909, e despois descrita independentemente por Theodosius Dobzhansky en 1934, e finalmente elaborada por Herman Muller.

O modelo trata de explicar como se desenvolven as incompatibilidades entre especies estreitamente emparentadas sen que ningunha delas atravese un val adaptativo. Na súa forma máis simple o modelo mostra que cambios cómpre que se produzan en polo menos dous loci para causar unha incompatibilidade de híbridos, ou polo menos unha diminución da fitness entre os individuos de dúas poboacións ancestralmente idénticas, pero alopátricas. Isto está baseado na idea de que un novo alelo que se orixinou nun locus nunha poboación non debería causar diminución da fitness (excepto nun alelo) cando se sitúa nun fondo xenético idéntico da segunda poboación. Por tanto, debeu orixinarse outro alelo nun segundo locus, que é incompatible co primeiro.

Notas
-----

1. ↑  Dobzhansky, Bateson, and the genetics of speciation.
2. ↑  Bateson, William (1909). "Heredity and variation in modern lights". *Darwin and Modern Science*: 85–81.
3. ↑  Dobzhansky, Theodosius (1934). "Studies on Hybrid Sterility. I. Spermatogenesis in pure and hybrid *Drosophila pseudoobscura*". *Zeitschrift für Zellforschung und mikroskopische Anatomie* **21**: 169–221. Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2012. Consultado o 28 de xuño de 2016.

Véxase tamén
------------

* Especiación

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4817777
* MAG: 164676541

 |
---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre zooloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

*Artigo principal**:* Cuncha.
Perióstraco negro, descamado, nunha valva seca da ameixa *Arctica islandica*.
O **perióstraco**, (en latín científico *periostracum*; plural *periostraca*), é a capa máis externa da cuncha dos moluscos e dos braquiópodos. É unha película de espesor variábel, composta unicamente de materia orgánica.

Trátase dunha delgada capa orgánica ou "pel". Nos moluscos está presente principalmente en caracois e ameixas, é dicir, en gasterópodos e bivalvos, pero tamén se encontra nalgúns cefalópodos *Allonautilus scrobiculatus*. O perióstraco é parte integral da cuncha, xunto coas outras capas dela.

É visíbel como a capa externa da cuncha de moitas especies de moluscos de hábitats de auga doce, mariños e terrestres.

Etimoloxía
----------

O termo *perióstraco* está formado polos elementos do latín científico *peri-*, calco do grego antigo περι- *peri-*, do adverbio περί *perí*, 'ao redor de', e *-ostracum*, neutro tirado do grego antigo ὄστρακον ‎*óstracon*, 'vasilla de barro', 'anaco dunha vasilla rota'; e tamén 'cuncha'. (O termo *óstracum*, nos dous primeiros significados, úsase en arqueoloxía; no terceiro, en malacoloxía).

Nos moluscos
------------

No gasterópodo *Distorsio ventricosa* o perióstraco é claramente visíbel.
O perióstraco dos moluscos está formado por polisacáridos e unha proteína, a conquiolina, que son segregadas polo manto. Adoita ser de cor amarela ou parda, ás veces negra nalgunhas especies. En xeral, é dunha cor diferente da capa subxacente. Está comunmente ausente nunha parte da cuncha, en particular nas zonas máis antigas, polo que se ven as partes acabadas de sintetizar.

Nos braquiópodos
----------------

Nos braquiópodos o perióstraco está formado por quitina, e é segregado por células situadas no bordo do manto. Estas células son empuxadas cara á parte periférica do manto por células novas e, daquela, segregan a parte mineral da valva.

Notas
-----

1. 1 2  **perióstraco** *s.m.* Capa exterior moi fina da cuncha dos moluscos, formada por unha substancia semellante á quitina. En: *Gran dicionario Xerais da lingua*. Vigo, Xerais, 2009.
2. ↑  «O periostraco (*sic*) é unha capa delgada composta dunha sustancia orgánica córnea coñecida como conquiolina» en Rosa Ramonell (1985): *Guía dos mariscos de Galicia*. Vigo: Galaxia. ISBN 84-7154-506-3, páx. 25.
3. ↑  ostracum en YourDictinorary.
4. ↑  ostracum Arquivado 13 de maio de 2016 en Wayback Machine. en International-Dictiorary.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª ed. Madrid: McGraw-Hill Interamericana de España. ISBN 0-87893-097-3.

### Outros artigos

* Cuncha

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2071059
* EBID: ID
* MAG: 165595923

 |
**Perkunas Virgae** é unha gran estría de cor na superficie sobre Titán, a lúa de Saturno.

Mapa cos nomes dos principais accidentes xeolóxicos de Titán.

Características
---------------

Perkunas Virgae está centrada a 27° latitude sur e 162 lonxitude oeste, e ten unha lonxitude máxima de 980 km. Situada moi ó oeste dentro da rexión de Xanadu, preto da fronteira desta rexión con Shangri-La, e o sur de Shikoku Facula (a cal xa está dentro de *Shangri-La*).

Observación
-----------

Perkunas Virgae foi descuberta a partir de imaxes transmitidas pola misión *Cassini*.

Recibiu máis tarde o nome de Perkūnas, o deus da mitoloxía lituana da choiva, o trono e os lóstregos.

Referencias
-----------

1. 1 2 3 4 5  Gazetteer of Planetary Nomenclature, ed. (03-09-2018). "Titan: Perkunas Virgae".

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Titán
* Lista dos accidentes xeolóxicos de Titán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q287132
* GPN: 7022

 |
Un **modelo científico** pódese considerar como unha forma de simplificar os comportamentos que se están a dar constantemente na natureza. Neste modelo búscase principalmente unha hipótese que dea resposta a un fenómeno ou comportamento presente na natureza. Para poder chegar ao final do estudo e conseguir un modelo científico, os científicos acostuman a empregar o "método hipotético-dedutivo".

Principios históricos
---------------------

A idea de modelo científico xurdiu xa na Idade Moderna (a partir do século XVI) da man do chamado método científico. O modelo científico xorde nesta época como unha forma de intentar dar explicacións do que pasaba na natureza e dar resposta a todos aqueles fenómenos que acontecían nela. Na ciencia o modelo científico é unha idealización do fenómeno estudado.

Moitos foron os creadores de modelos científicos ao longo de séculos, pero cabe destacar a Galileo no XVI, Newton no XVIII e Einstein no XX.

Tipos de modelos científicos
----------------------------

1. Modelos físicos: son utilizados no campo da física; polo tanto son simplificacións matemáticas da realidade.
2. Modelos matemáticos: son utilizados no campo das matemáticas; polo tanto son simplificacións matemáticas. Poden dividirse en seis, que son:
	1. Modelos de simulación conceptual
	2. Modelos de simulación estocásticos
	3. Modelos optimizantes
	4. Modelos númericos
	5. Modelos analóxicos
3. Modelos conceptuais: son utilizados nun amplo campo de estudos. Exemplos destes son:
	1. O modelo atómico de Bohr

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Método científico
O **montanismo** é un movemento apocalíptico dentro do cristianismo primitivo fundado na segunda metade do século II por Montano. Oriúndo de Frixia, foi considerado un profeta polos seus seguidores. Defendía unha moral rigorosa e rexeitaba a penitencia como porta de volta á Igrexa. Esta debía estar pechada para os que, tras o bautismo, foran pecadores ou febles. Xunto coas profetisas Prisca e Maximila pronunciou os *oráculos montanistas*.

Os montanistas acusaban dunha moral flexible á xerarquia eclesiástica obediente a Roma e aos cristiáns fieis ao Papa tachábanos como cristiáns soamente *psíquicos*, mentres eles eran animados pola forza auténtica do alento de Deus e se consideraban *pneumáticos*. Agardaban a inminente manifestación do Espírito e o descendemento da Xerusalén celeste. Adquiriron gran prestixio cando un dos Pais da Igrexa, o respectado Tertuliano, se adheriu a esta corrente.

Notas
-----

1. ↑  Ehrman, Bart D. *Los cristianismos perdidos. Los credos proscritos del Nuevo Testamento*. Ed. Ares y Mares, Barcelona, 2004 pp 224-226. ISBN 978-84-9892-042-0
2. ↑  Laporte, Jean, *Los Padres de la Iglesia*. Ed. San Pablo. Madrid, 2004, pax 734 e 735. ISBN 84-285-2541-2

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q138681
* BNCF: 30351
* BNF: 12649217r
* BRE: 2228415
* EBID: ID
* GEC: 0124700
* GND: 4170497-6
* LCCN: sh85087022
* Orthodox Encyclopedia: 2564136
* Treccani: montanismo

 |
Paíños chineses sobre un prato.
Xeito de coller os paíños chineses.
Os **paíños chineses** son un par de variñas da mesma lonxitude que se empregan como utensilios de cociña e para comer no Extremo Oriente (China, Xapón, Corea do Norte, Corea do Sur e Vietnam), así como en Tailandia, onde están limitados tan só ás sopas e os fideos dende que o rei Chulalongkorn introduciu no século XIX os utensilios occidentais. Usados primeiro polos chineses dende hai polo menos 6000 anos, posteriormente foron adoptados noutros países.

Os paíños adóitanse fabricar de madeira, bambú, plástico e aceiro inoxidábel. Aínda que non é tan común tamén se poden facer con ouro, prata, porcelana, xade ou marfil.

Notas
-----

1. ↑  González González, Manuel (2012). Xunta de Galicia, ed. *Dicionario de alimentación e restauración*. p. 180. ISBN 978-84-453-5056-0. Consultado o 4 de abril de 2023.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Paíños chineses Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q81980
* AAT: 300200657
* BNF: 15093145p
* EBID: ID
* GEC: 0162880
* GiantBomb: 3055-1410
* JSTOR: chopsticks
* LCCN: sh88007029
* NDL: 00562990
* NKC: ph879249

 |
**O Pelouro** é un centro educativo situado no lugar dos Baños, na parroquia de Caldelas de Tui (Tui).

Características
---------------

O centro foi posto en marcha en 1973 por Teresa Ubeira e Juan Llauder. En 1988 foi declarado pola Xunta "centro singular experimental de innovación psicopedagóxica e integración".

É un proxecto de integración que ten sido recoñecido con diversos premios e en numerosas investigacións. O seu obxectivo é, segundo contan os responsables, "propiciar a integración saudable de nenos normais con outros con déficits psicosociocognitivos e trastornos xerais do desenvolvemento"

No ano 2015, foi incorporado á Rede Internacional de Escolas Changemaker (axentes do cambio) de Ashoka, unha asociación internacional sen ánimo de lucro dedicada a fomentar o emprendemento social.

Notas
-----

1. 1 2  Landín, Eva (22 de octubro de 2015). "O Pelouro: la demostración de que existe otra forma de educar". *elplural.com* (en castelán). Consultado o 4 de xullo de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bona, César (2016). *Las escuelas que cambian el mundo* (en castelán). Sant Lorenç d'Hortons: Penguín Random House Grupo Editorial, S.A.U. ISBN 978-84-01-01749-0.

### Ligazóns externas

* www.opelouro.org

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
**Pedro Fraga Porto**, nado en Ferrol, foi un avogado, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Colaborou en *Gaceta de Galicia*. Foi laureado no certame convocado polo concello de Santiago de Compostela en 1909 polo seu estudo *La Literatura en Galicia durante la Guerra de la Independencia: La poesía, el periódico, el folleto y la hoja suelta*. A partir de 1915 foi director de *Diario Ferrolano* e en 1919 dirixiu a revista *Juventud*. En 1920 marchou a Madrid para traballar nun bufete de avogados. En Madrid dirixiu a *Revista de la Justicia Municipal*, que apareceu en 1927. Colaborou en *Vida Gallega* e *El Pueblo Gallego*. Foi xuíz municipal de Madrid (1933). Foi tradutor.

Traducións
----------

* *La enemiga de Napoleón* de Giuseppe Borghetti (1943).
* *Pensamientos y aventuras* de Winston Churchill (1943).
* *Los años* de Virginia Woolf (1943).
* *Grandes contemporáneos* de Winston Churchill (1944).
* *Estampas napoleónicas* de Alessandro Varaldo (1944).
* *El tigre ruín* de Howard Spring (1963).
* *La balada y la fuente* de Howard Spring (1963).

Notas
-----

1. ↑  "El periodismo gallego. Alentando a la juventud", *Gaceta de Galicia*, 26-5-1916, p. 2
2. ↑  "Pedro Fraga de Porto", *El Norte de Galicia*, 30-9-1920, p. 2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533058
* BNE: XX1244569

 |
**Pedro Gost Sastre**, nado en Sa Pobla (Illas Baleares) o 18 de xaneiro de 1946 foi un futbolista balear que xogaba na demarcación de gardameta.

Traxectoria
-----------

Albanel de profesión debutou con 17 anos no primeiro equipo do Poblense. Fichou polo RCD Mallorca na tempada 1967/68, converténdose en titular ao ano seguinte cando o equipo conseguiu o ascenso a Primeira División

Xogou na máxima categoría unha tempada e fichou polo Celta de Vigo antes de comezar a tempada 1970/71 xunto ao centrocampista Robles.

Debutou en Balaídos ante o Sporting de Gijón no primeiro encontro da tempada e xogou os 30 encontros de Liga, sendo o porteiro menos goleado despois de Abelardo, do Valencia CF. O equipo coñecido no momento coma o *Tumbaxigantes* rematou 6º, clasificándose por primeira vez na súa historia para a Copa da UEFA.

Nesta época foi convocado dúas veces pola Selección española de fútbol, porén non chegou a debutar ao ser o suplente de Iríbar (Athletic de Bilbao) e Miguel Reina (FC Barcelona).

Ao ano seguinte foi o porteiro titular do debut do Celta en competición europea, fronte o Aberdeen escocés, o 15 de setembro de 1971, converténdose no primeiro futbolista mallorquino en participar en competición europea. Porén nin o Celta nin Gost tiveron sorte, xa que o equipo perdeu 2-0 e o gardameta lesionouse de gravidade, co que quedou sen xogar no que restaba de tempada.

A tempada 1972/73 foi a última de Gost no Celta. So xogou dous encontros xa que o adestrador arxentino do equipo, Pedro Dellacha preferiu confiar en Alarcia. Ao rematar a competición volve a Mallorca e ficha polo Club Esportiu Constància d'Inca.

Finalmente retirouse xogando no Poblense aos trinta e oito anos de idade.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1971-72 (debut na Copa da UEFA) |
| --- |
| Gost  ·  Pedrito  ·  Manolo  ·  Domínguez  ·  Hidalgo  ·  Juan  ·  Rivera  ·  Almagro  ·  Lezcano  ·  Rodilla  ·  Jiménez  ·  Rivas |
| Alarcia  ·  Castro  ·  Sanromán  ·  Navarro  ·  Canario  ·  Suco II  ·  Payno  ·  Fernández Amado  ·  Villar  ·  Dolfi  ·  Doblas  ·  Robles  ·  Yáñez |
| Adestrador: Juan Arza |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12397399
* BDFutbol: 5858

 |
**Pedro Grela Viqueira**, nado en Malpica de Bergantiños en 1889, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Mariano Grela Fernández, industrial salgador. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado alcalde de Malpica de Bergantiños. Foi destituído polo gobernador civil o 30 de xuño de 1937, e ao mesmo tempo foron suspendidos o secretario da corporación Ramón Astray Labarda, dous oficiais do concello e o secretario do Pósito de Pescadores Juan Ignacio Delgado Criado. Foi sancionado cunha multa de 5000 pesetas e o confinamento durante seis meses en Medina de Rioseco xunto co seu pai Mariano Grela. Volveu ser investigado en abril de 1938. En 1942 foi sancionado pola Fiscalía de Taxas por ocultación de aceite.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Constantino Longueira Morales** |  **Alcalde de Malpica de Bergantiños** 1936 - 1937 | Sucesor:**José Pombo Garrido** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-7-1937, p. 2.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 7-6-1942, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2011). *O mar e a memoria. O expediente Armesto*. A Coruña: Laiovento. ISBN 978-84-8487-221-4.
**Marcos Rodríguez Pantoja**, nado en Añora (provincia de Córdoba) o 7 de xuño de 1946, é coñecido por ser un dos poucos casos documentados de nenos salvaxes españois.

Traxectoria
-----------

Emigrou cos seus pais a Madrid, onde a súa nai morreu dando a luz ao seu cuarto fillo, que morreu pouco despois, tendo Marcos 3 anos. O seu pai volveu casar con outra muller, que xa tiña un fillo dun matrimonio anterior. A súa madrasta someteuno a maltrato crueis, mentres estaba ao mando, probablemente, dar en gran parte motivos da súa decisión posterior de non volver á sociedade. Nos anos cincuenta instaláronse en Fuencaliente (Cidade Real), na Serra Morena, onde se dedicaron á fabricación de carbón.

En 1954, con Marcos Rodríguez sete anos, e despois dunha vida de abusos, foi vendido ou entregado a un facendeiro local que o deu a un pastor, para servir como un relé e foi á morte daquel, que vivira con el nunha cova, cando o neno foi abandonado no medio da natureza. En 1965, tras once anos vivindo en completo illamento dos seres humanos e a única compañía dos lobos, foi atopado pola Garda Civil, que o trasladou a Fuencaliente amordazado, mentres ouveaba e parecía un lobo. A policía non presentou cargos contra o pai, que na época aínda estaba vivo, e recoñecendo o seu único fillo reprendido por perder o seu abrigo.

Posteriormente, as monxas do hospital e un cura ensinoulle, unha vez máis, o uso da fala, como vestirse, camiñar erecto, comer con cubertos e foi internado no Hospital Convalescent Fundación Vallejo en Madrid, para ser reintroducida como adulto na vida na sociedade. Foi enviado a Mallorca onde viviu nun albergue pagando co seu traballo.

Fixo o servizo militar e dedicouse a traballar como pastor e na industria da hostalaría. El sufriu numerosos golpes e decepcións, cando ignorou o funcionamento da sociedade e o significado dos cartos. Despois de vivir en Fuengirola (Málaga) e mesmo empeza a vivir nunha cova, trasladouse a unha aldea do interior de Ourense, Rante, onde foi recibido por Manuel Barandela Losada, un xubilado policial, a quen chamou de "xefe" e considerou a súa familia, ata a súa morte

Actualmente, é patrocinado por unha familia holandesa, sendo normalmente invitado polos concellos, asociacións e diversas organizacións para dar charlas nas que narra a súa experiencia extraordinaria. Ademais, foi entrevistado en numerosos programas de televisión.

Traballos sobre a súa vida
--------------------------

O dramaturgo Kevin Lewis escribiu un xogo infantil inspirado na vida de Marcos Rodríguez, titulado *Marcos*. O seu caso foi obxecto da tese de doutoramento do antropólogo que o entrevistou e foi filmada en 2010, titulada *Entrelobos* e dirixida por Gerardo Olivares.

O mencionado escritor Gabriel Janer Manila escribiu un traballo clasificado como un mozo adulto titulado *Yo jugué con lobos*, na editorial La Galera.

Notas
-----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9028721
* WorldCat
* VIAF: 50508218
* FAST: 43339
* LCCN: n79111770

 |
**Pedro Fernández Puentes**, nado en Lugo cara a 1939, é un químico e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias Químicas pola Universidade de Santiago de Compostela. Foi encargado de laboratorio de desenvolvemento de novos produtos (1965-1971) e presidente de Cooper Zeltia SA de 1971 ata a súa escisión en Zelnova SA e Cooper-Zeltia Veterinaria SA; presidiu tamén Xylazel SA (1995-1997). Foi membro do Consello de Administración de ICI-Farma e de ICI-Zeltia. É presidente de Zelnova e de Zendal, Conselleiro e Vicepresidente de PharmaMar.

Notas
-----

1. ↑  "Pedro Fernández Puentes, un lucense en la presidencia del mayor complejo biotecnológico", *La Voz de Galicia*, 7-7-1989, p. 38.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Curriculum[*Ligazón morta*] *(en castelán)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Pierre Nkurunziza**, nado o 18 de decembro de 1963 en Bujumbura e finado o 8 de xuño de 2020 en Karuzi, foi un político de Burundi, presidente do seu país durante máis dunha década, líder do Consello Nacional das forzas democráticas de defensa da democracia (CNDD). O CNDD foi un grupo rebelde hutu de Burundi, que logo se converteu en partido político.

Biografía
---------

Nkurunziza naceu en 1963 na antiga capital de Burundi, Bujumbura. Concorreu á escola primaria na provincia de Ngozi e a secundaria en Kitenga antes de graduarse na Universidade de Burundi en 1990 con títulos de Educación e Deporte. O seu pai, Eustache Ngabisha, foi elixido en 1965 para o parlamento e foi logo gobernador de dúas provincias antes de morrer asasinado en 1972 durante a violencia étnica que custou a vida a outras 100000 persoas en Burundi. Nkurunziza era profesor adxunto na Universidade de Burundi, cando estalou a guerra civil en Burundi, logo do asasinato do primeiro presidente de etnia Hutu no país, Melchior Ndadaye, en 1993.

Uniuse ao CNDD-FDD en 1995 como soldado, logo de que o exército atacase o campus da Universidade, en 2004 tivo unha entrevista co IRIN onde lembra o sucedido naquel entón:

*"En 1995, o exército Tutsi atacou o campus e matou a 200 estudantes. Tentaron matarme a min tamén. Os atacantes dispararon sobre o meu coche pero eu saín e fuxín. Incendiáronme o coche. Despois uninme ao CNDD-FDD como soldado. Esta guerra foinos imposta, non a comenzamos nós."*

Logo seguiu un progreso dentro do CNDD-FDD até chegar ao cargo de Secretario Xeral en 1998. En 2001, foi elixido xefe (chairman).

Ademais en 2003, foi designado Ministro de Bo Goberno no mandato transicional de Domitien Ndayizeye.

Chegada á presidencia
---------------------

Logo das vitorias electorais do CNDD-FDD nas eleccións de Burundi de xuño de 2005, Nkurunziza foi designado como candidato a presidente. Foi elixido presidente sen oposición polo Parlamento de Burundi (actuando como colexio electoral) o 19 de agosto de 2005 e asumiu este cargo o mesmo 26 de agosto.

Autodescrito como cristián "renacido", Pierre Nkurunziza casou en 1994 e foi pai de dous nenos. Tivo 6 irmáns, dos que dous deles morreron na guerra civil de 1993 e outros tres como soldados do CNDD-FDD. Só unha dos 7 irmáns era muller, e aínda lle vive. De perfil ultraconservador en asuntos sociais, Nkurunziza combate a homosexualidade no seu país e mesmo foi distinguido por iso de parte dunha asociación católica italiana.

Notas
-----

1. ↑  "El presidente de Burundi dice que recibió un premio por la Paz debido a su "lucha" contra la homosexualidad" Arquivado 27 de xaneiro de 2013 en Wayback Machine. *Universo Gay*

| Presidente de Burundi |
| --- |
| *Segue a:* Domitien Ndayizeye | **Pierre Nkurunziza**(2005-- 2020) | *Precede a:* - Évariste Ndayishimiye |
| CNDD-FDD |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q57343
* WorldCat
* VIAF: 217923744
* BRE: 3990581
* EBID: ID
* GND: 1242617019
* ISNI: 0000 0004 4721 4479
* LCCN: no2017005995
* Munzinger: 00000025450
* NNDB: 000162400
* Treccani: pierre-nkurunziza
* WikiTree: Nkurunziza-1

 |
Coordenadas: 41°33′17″N 2°05′31″L﻿ / ﻿41.554722, 2.091944

A **Nova Creu Alta** é un estadio de fútbol, situado na cidade catalá de Sabadell, na provincia de Barcelona. O seu equipo titular é o Centre d'Esports Sabadell, que milita actualmente en Segunda División.

Foi inaugurado o 20 de agosto de 1967 e actualmente ten unha capacidade para 20.000 espectadores e unhas dimensións de 103x69 metros.

Viviu a historia máis recente da entidade arlequinada, desde o seu paso por Primeira División e pola competición europea da Copa de Feiras ata dúas tempadas en Terceira. Ademais o estadio foi sede dos Xogos Olímpicos de Barcelona 1992.

Partidos dos Xogos Olímpicos de 1992
------------------------------------

* Exipto Exipto - Qatar Catar 0-1
* Colombia - Qatar Catar 1-1
* Suecia -  Marrocos 4-0
* Ghana - Australia Australia 3-1
* México -  Ghana 1-1

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Centre d'Esports Sabadell

### Ligazóns externas

* Sitio web do Sabadell

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1313926
* OSM: 1769959

 |
**Nota musical** é o elemento mínimo dun son musical, formado por un único modo de vibración do ar. A cada nota está asociada unha frecuencia, cuxa unidade máis utilizada é o Hz (**hertz**), a cal describirá en termos físicos se a nota é máis grave ou máis aguda.

O son fisicamente é unha onda (ou conxunto de ondas) que se propaga no ar cunha certa frecuencia. Se esas ondas tiveren unha frecuencia na faixa de 20 Hz a 20.000 Hz, o ouvido humano será capaz de vibrar á mesma proporción, captando esa información e producindo sensacións neurais, ás cales o ser humano dá o nome de son. As ondas con frecuencia máis baixa (entre 20 Hz a 100 Hz por exemplo, soan nos nosos ouvidos de forma grave, e sons con frecuencia elevada - por exemplo acima de 400 Hz, soan de forma aguda).

As notas poden combinarse sendo tocadas ao mesmo tempo (definindo a harmonía), ou en secuencia (definindo a melodía). Se eses factores, xunto a algúns outros, resultaren nunha sensación agradábel, dáselle a esa secuencia o nome de música.

Orixe do nome
-------------

O nome das notas (dó, re, mi, fa, sol, la, si) ten a súa orixe na música coral medieval. Foi Guido d'Arezzo, un monxe italiano (990-1050), quen creou este sistema de nomear as notas musicais - o chamado sistema de solmización. Seis das sílabas foron tiradas das primeiras seis frases do texto dun himno a Xoán Baptista en que cada frase era cantada un grao por encima do anterior na escala. As frases iniciais do texto, escrito por Paulo Diácono (aprox. 720 - 799), eran: 

> 
> **Ut** queant laxis,  
> 
> **Re**sonare fibris,  
> 
> **Mi**ra gestorum,  
> 
> **Fa**muli tuorum,  
> 
> **Sol**ve polluti,  
> 
> 
> 
> **La**bii reatum.
> 
> 

que significa "Para que os teus servos poidan cantar as marabillas dos teus actos admirábeis, absolve as faltas dos seus beizos impuros".
Máis tarde, Ut foi substituído por Dó, por ser unha sílaba mais cantábel, e foi engadida a sílaba Si, como abreviación de **S**ante **I**ohannes (San Xoán). A sílaba Sol chegou a ser máis tarde acurtada para So, para uniformar todas as sílabas de modo a terminaren todas por unha vogal.

As sílabas ut, re, mi, fa, sol e la, chamadas voces, non correspondían a alturas absolutas na escala, mais apenas a graos nun hexacorde. A altura das notas era designada por letras de A a G. A partir dun treito escrito nun modo eclesiástico calquera, podíase traspolo dunha 4ª, 5ª ou 8ª sen modificar ningunha das voces sobre as cales o treito sería cantado. Unha secuencia re-mi-fa trasposta dunha 4ª continuaba a ser considerada re-mi-fa, na solmización, e non sol-la-si bemol como no sistema actual, malia que fose designada por G-A-Bb en vez de D-E-F. Máis tarde, nos países latinos, adoptouse a designación «Dó Re Mi Fa Sol La Si Dó» para representar «C D E F G A B C».

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q263478
* BNCF: 12769
* GND: 4528562-7
* MAG: 2776059084

 |
**Miguel Fernández Lema**, nado en 1872 e finado en Vigo en 1947, foi un xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Miguel Fernández Dios e de Felisa de Lema Marina (irmá de Ángel de Lema y Marina fundador do *Faro de Vigo*). Funcionario de Facenda. Foi director de *La Concordia* e *Noticiero de Vigo*. Foi fundador e o primeiro presidente da Asociación da Prensa de Vigo (1909), deputado provincial polo distrito Vigo-Tui (1905) e alcalde de Vigo (1909-1910). En 1923 foi cofundador de *El Pueblo Gallego* sendo o seu principal accionista. Co peche de *La Concordia* en 1924 retirouse da vida pública viguesa.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ricardo Senra Fernández** | **Alcalde de Vigo**1909 - 1910 | Sucesor:**Manuel Diego Santos** |

Vida persoal
------------

Casou en Vigo con Josefina Vicetto Fábregas en 1905.

Notas
-----

1. ↑  "Presidentes de la APV". Arquivado dende o orixinal o 02 de decembro de 2013. Consultado o 17 de agosto de 2012.
**Miguel Gómez Pardo**, nado en Oza dos Ríos cara a 1901 e finado en Vigo o 30 de outubro de 1936, foi un xastre e político galego.

Traxectoria
-----------

Xastre establecido en Lavadores, o seu taller sufriu un incendio en abril de 1932. Na República foi elixido vogal da Agrupación Artística de Lavadores en 1933. En setembro de 1935 foi elixido vicesecretario do Subcomité Socialista de Lavadores presidido por José Antela Conde. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Vigo por rebelión militar o 18 de outubro, sendo defendido por José Queizán Hermida, foi condenado a pena de morte. Foi executado en Vigo o 30 de outubro con Humberto Solleiro Rivera, Francisco González Martínez e Gabino González Martínez.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-4-1932, p. 10.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 28-3-1933, p. 7.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 26-9-1935, p. 3.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 20-10-1936, p. 3.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-11-1936, p. 10.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Miguel Gómez Pardo na páxina web *Nomes e Voces*.
A **naloxona** é un fármaco antagonista dos receptores opioides, moi usado no tratamento da intoxicación aguda por opiáceos.

Para tratar a toxicidade por opiáceos en adultos, indícanse usualmente (por vía IV, IM ou subcutánea) 0,01 mg/kg ou ben 0,4 mg (400 mcg) como dose única. Porén, a posoloxía debe ser individualizada para cada paciente en particular.

Na depresión por opiáceos utilízanse (por vía IV) entre 0,1 e 0,2 mg (a intervalos de 2 a 3 minutos, ata conseguir ventilación e estado de conciencia adecuados, sen dor significativa). As doses pediátricas (en neonatos) fornécense a través da vea umbilical, ou ben por vía IM ou subcutánea, e roldan os 10 mcg/kg (0,025 ml/kg de peso).

A naloxona prescríbese tamén por vía oral (en combinación con pentazocina) para aliviar a dor moderada a intenso.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q282902
* GEC: 0125559

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: V03AB15
* CAS: 465-65-6
* ChEBI: 7459
* ChEMBL: CHEMBL80
* ChemSpider: 4447644
* DrugBank: 01183
* DTXSID: DTXSID8023349
* ECHA: 100.006.697
* HMDB: HMDB0015314
* IEDB: 549277
* IUPHAR: 1638
* KEGG: C07252
* MeSH: D009270
* MeSH: D03.132.577.249.706
* NDF-RT: N0000147938
* PubChem: 5284596
* RxNorm: 7242
* UMLS: C0027358
* UNII: 36B82AMQ7N

 |