recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Mapa de 1903 de Heinrich Kiepert. Isauria aparece ao leste de Pisidia.
**Isauria** foi unha rexión da antiga Asia Menor, que limitaba ao leste con Licaonia, ao norte con Frixia, ao oeste con Pisidia e ao sur con Cilicia e Panfilia. O país era moi montañoso e salvaxe, case ben non tiña cidades, e as poucas que había estaban ao norte, agás a capital Isaura, que estaba ao suroeste. A pesar de que a maior parte do país eran montañas, cultivábase tamén o viño con grande extensión e outros produtos básicos para as necesidades.

Os seus habitantes eran os isaurios, pobos salvaxes que vivían do roubo, o saqueo e a pirataría. Isauria foi sometida por Roma o ano -75, despois dunha campaña duns tres anos.

A pesar da súa derrota, os isaurios continuaron cos seus hábitos depredadores. O país fora incorporado a Galacia sobre o -37, e o soberano de Galacia, Amintas, intentou eliminar o costume da bandidaxe, pero morreu nunha emboscada de bandidos o -25.

Mentres Pompeio saía contra os piratas cilicios ao mar, os bandidos isaurios continuaban actuando. Como os romanos non podían perseguilos polas montañas, estableceron unha serie de fortalezas e rodeáronos; pero os isaurios a miúdo puideron esquivar o bloqueo.

Isauria foi provincia romana separada, creada na reorganización de Diocleciano probabelmente o 293 e permaneceu como provincia bizantina ata a introdución dos *thema*. Os isaurios non serían totalmente dominados ata o tempo de Xustiniano.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q914218
* WorldCat
* VIAF: 154951477
* DARE: 21491
* EBID: ID
* FAST: 1285386
* GEC: 0033959
* GND: 4027709-4
* LCCN: n98082609
* Pleiades: 648652
* TGN: 7001296

 |
**Vorarlberg** é o máis occidental dos estados (*Länder*) austríacos; a súa capital, Bregenz, é unha das cinco cidades do Estado (as outras son Dornbirn, Hohenems, Feldkirch e Bludenz).

Vorarlberg é o oitavo Estado tanto en área (2.601 km²) como en poboación (372.791 habitantes no 2001). O estado fai fronteira co Tirol ao leste, cos estados alemáns de Baden-Württemberg e Baviera ao noroeste e norte; polo sur cos cantóns suízos de Grisóns e Sankt Gallen, separadas polo principado de Liechtenstein.

| * v
* c
* e
Bandeira de Austria Estados de Austria |
| --- |
| Mapa | 
* Alta Austria
* Baixa Austria
* Viena
* Burgenland
* Carintia
* Estiria
* Salzburgo
* Tirol
* Vorarlberg

 | Escudo de Austria |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q38981
* WorldCat
* VIAF: 124343663
* BNF: 12178506f
* EBID: ID
* GEC: 0071599
* GeoNames: 2762300
* GND: 4063944-7
* HDS: 007141
* ISNI: 0000 0004 1795 2702
* LCCN: n81054176
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge137282
* OSM: 74942
* SUDOC: 030352177
* TGN: 7018001
* Treccani: vorarlberg

 |
Coordenadas: 37°24′15″N 1°34′55″O﻿ / ﻿37.404166666667, -1.5819444444444

Vista de Águilas
**Águilas** é un municipio da costa na Rexión de Murcia. Pertence á comarca do Alto Guadalentín. Ten 34.101 habitantes (INE 2008).

Xeografía.
----------

Águilas está situada a 105 km de Murcia e 75 de Cartagena. Ten unha extensión de 251,77 km². Ten 28 km de costa mediterránea. No extremo suroeste da rexión de Murcia.

O Talayón é o pico máis alto da serra da Almenara con 897 msnm e a máxima altura do municipio.

No termo municipal de Águilas existen as seguintes localidades: Barranco de los Asensios, Barranco del Lobo, El Labradorcico, Los Melenchones, Peñaranda, Collados Weiss, Collados Ziechang,Todosol, Las Zurraderas, Los Geráneos, Los Arejos, Calarreona, El Cocón, Huerta de Abad, Los Gallegos, Las Lomas, Calabardina, Las Casicas, Cuesta de Gos, Cope, El Garrobillo de Águilas, Rincón de la Casa Grande, Las Cruceticas e Tébar.

O municipio de Águilas atópase rodeado por unha serie de cadeas montañosas: Lomo de Bas, a serra da Carrasquilla e a serra da Almenara.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Águilas*** |

* Sitio web oficial *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Murcia Rexión de Murcia  ·  Concellos da Rexión de Murcia |
| --- |
| 
* Abanilla
* Abarán
* Águilas
* Albudeite
* Alcantarilla
* Aledo
* Alguazas
* Alhama de Murcia
* Archena
* Beniel
* Blanca
* Bullas
* Calasparra
* Campos del Río
* Caravaca de la Cruz
* Cartaxena
* Cehegín
* Ceutí
* Cieza
* Fortuna
* Fuente Álamo de Murcia
* Jumilla
* La Unión
* Las Torres de Cotillas
* Librilla
* Lorca
* Lorquí
* Los Alcázares
* Mazarrón
* Molina de Segura
* Moratalla
* Mula
* Murcia
* Ojós
* Pliego
* Puerto Lumbreras
* Ricote
* San Javier
* San Pedro del Pinatar
* Santomera
* Torre-Pacheco
* Totana
* Ulea
* Villanueva del Río Segura
* Yecla

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q249941
* WorldCat
* VIAF: 129011149
* BNF: 124883089
* código INE: 30003
* GEC: 0001146
* GeoNames: 6359508
* GND: 4420037-7
* LCCN: n81018734
* OSM: 344988
* Pleiades: 265952
* TGN: 1061685

 |
Coordenadas: 50°07′08″N 8°33′57″L﻿ / ﻿50.118888888889, 8.5658333333333

Sossenheim, rúa Dunantring, 2018.
**Sossenheim** é un distrito de Frankfurt situado ao oeste da cidade. Ten unha superficie de 5969 km² e unha poboación de 15 664 habitantes.

O seu código postal corresponde co 65936 é o código de distrito co 069. Limita cos veciños Nied, Höchst, Unterliederbach, Griesheim e Rödelheim. Sossenheim igualmente limita co sur das montañas do Taunus e co seu correspondente distrito Main-Taunus-Kreis.

Notas
-----

1. ↑  Sossenheim *(en inglés)*

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q314754
* WorldCat
* VIAF: 234594463
* GeoNames: 2830898
* GND: 4071364-7

 |
Localización da Rexión de Kilimanjaro en Tanzania.
**Kilimanjaro** é unha das 26 rexións nas que se encontra dividida Tanzania, onde se atopa o monte Kilimanjaro. A capital é a cidade de Moshi. Limita polo norte e polo leste con Kenya, polo sur coa rexión de Tanga, polo suroeste coa rexión de Manyara, e polo oeste coa rexión de Arusha.

Posúe unha superficie de 13.309 km² e no 2002 tiña unha poboación de 1.381.149 habitantes.

Distritos
---------

Ten seis distritos:

* Rombo
* Hai
* Moshi Rural
* Moshi Urban
* Mwanga
* Same


| * v
* c
* e
Rexións de Tanzania |
| --- |
| 
* Arusha
* Dar es Salaam
* Dodoma
* Iringa
* Kagera
* Kigoma
* Kilimanjaro
* Lindi
* Manyara
* Mara
* Mbeya
* Morogoro
* Mtwara
* Mwanza
* Pemba Norte
* Pwani
* Rukwa
* Ruvuma
* Shinyanga
* Singida
* Pemba Sur
* Tabora
* Tanga
* Zanzíbar Central/Sur
* Zanzíbar Norte
* Zanzíbar Urbano/Oeste

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q328922
* BNF: 16136572g
* GEC: 0035674
* GeoNames: 157449
* MusicBrainz: ID
* TGN: 1001690

 |
**Strongyli Kastellorizou** (grego: Στρογγυλή Μεγίστης), tamén chamado *Strongili* ou *Ipsili*, é un dos illotes gregos que se atopa na zona oriental do mar Mediterráneo, a cinco millas náuticas ao sueste da illa de Kastellorizo. A illa ten aproximadamente 1´5 km de longo, e ata 700 m de largo. Cobre unha área de preto de 0´9 km². É máis ben plana e cuberta con maquis. Segundo o censo de 2011 o illote non ten residentes permanentes, pero ten unha pequena base militar.

Stroggyli é o territorio grego máis oriental. Administrativamente forma parte do concello de Megisti. Segundo o censo de 2011 mostrou unha poboación grega de nove habitantes. Ten un faro, que ten a característica de ser o edificio máis oriental de Grecia. En turco o nome da illa é *Çam Adası* (illa dos pinos).

Referencias
-----------

1. ↑  "Greek Population Census, 2011". Arquivado dende o orixinal o 16 de outubro de 2015. Consultado o 25 de xaneiro de 2014.

Véxase tamén
------------

* Outras illas gregas

### Ligazóns externas

* Official website of Municipality of Megisti *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1501628
* GeoNames: 253107
* NLG: 39435
* OSM: 1462719
* TGN: 7224674

 |
**Juan Sanmartín Serna**, nado en Santiago de Compostela o 21 de abril de 1830 e finado na mesma cidade o 11 de outubro de 1898, foi un escultor galego.

Traxectoria
-----------

Felipe de Castro, busto en bronce de Juan Sanmartín, 1883.
De familia humilde, traballou como aprendiz de carpinteiro nun taller compostelán. Un arquitecto levouno para a súa casa e ensinoulle debuxo. Marchou a Ferrol e Coruña para buscar traballo e finalmente retornou a Santiago. Finalmente marchou a Madrid onde logrou sobrevivir grazas cun traballo nunha ebanistería. Alí coñeceu a Diego López Ballesteros, ministro de Facenda de Fernando VII, que o protexeu e que, antes de morrer, o encomendou ó seu fillo Nicolás, auditor da Rota. Nicolás López matriculouno na Real Academia de Belas Artes de San Fernando e, pola súa mediación, Piquer aceptouno como discípulo no seu estudio. En 1857, cando levaba tres anos na academia de San Fernando, era un dos dous alumnos que gozaba dunha bolsa de estudos en Roma e, en 1888, esculpiu a estatua do padre Feijoo para a Biblioteca Nacional. Regresou a Compostela, onde realizou a súa obra máis recoñecida, a Sagrada Cea, que a corporación municipal lle encargou para substituír a vella Mesa dos apóstolos que o Xoves Santo saía en procesión baixo os auspicios do Concello.

Esculpiu tres estatuas de Colón, unha para o Ministerio de Ultramar, outra para o Senado e a terceira para o arsenal de Cartaxena. Outra das súas facetas foi a dos medallóns, relevos e bustos; na casa de Cándido Varela (na praza da Quintana) hai un relevo de escaiola firmado por Sanmartín en 1887 e un busto retrato tamén da súa autoría.

Foi nomeado membro da Academia de San Lucas e da Academia de Belas Artes de Carrara e fillo adoptivo de Cartaxena e de Noia. Recibiu a Cruz de Isabel a Católica.

Galería de imaxes
-----------------

* Estatua de Casto Méndez Núñez, alameda de Santiago de Compostela, 1885.Estatua de Casto Méndez Núñez, alameda de Santiago de Compostela, 1885.
* Estatua de Cristovo Colón nos xardíns de Vicenti, Pontevedra.Estatua de Cristovo Colón nos xardíns de Vicenti, Pontevedra.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Sanmartín Serna*** |

### Bibliografía

* "Sanmartín y Senra, Juan" in *Gran Enciclopedia Galega*.
* "Xoán Sanmartín de la Serna" in López Vázquez, José Manuel. Rodríguez Igrexas, Francisco, ed. *Galicia, Arte, Tomo XV: Arte Contemporánea*. Tradución ao galego de Irene Penas Murias e Esperanza Moreiras Cuñarro. A Coruña: Hércules de Ediciones. pp. 186–187. ISBN 84-89468-11-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5952484
* DBE: juan-sanmartin-y-serna

 |
**Santiago Rodríguez Bonome**, chamado **Bonome** de nome artístico, nado en Santiago de Compostela en 1901 e finado en Francia en 1995, foi un escultor en madeira e ceramista.

Traxectoria
-----------

Fillo de Evaristo Rodríguez Brea e Antonia Bonome Pérez. Traballou desde moi novo no taller de ebanistería e aos 13 anos entra no obradoiro de imaxinería relixiosa de José Rivas, ao pé da catedral. Aos 18 anos pasa ao obradoiro de Enrique Carballido.

En 1924 marchou para Madrid onde expuxo no Centro Galego, e logo na Exposición Nacional da Coruña. En 1925 expuxo no Centro Galego de Bos Aires e de 1926 a 1927 en Barcelona, na Bienal de Venecia, en Monza e na Habana.

En 1929 chegou a París, e en 1931 expuxo na sala Leblanc-Barbedienne, que se converteu no seu editor. A segunda guerra mundial trouxo un profundo cambio na vida do artista que virou cara á fabricación de obxectos de decoración fundidos, e logo cara á cerámica artística.

Obras
-----

Quiñones de León, polo escultor Bonome, no Pº de Ángel Ilarri de Vigo.
Algunhas das súas obras encóntranse en Toquio, Filadelfia, distintos lugares de Francia, Suíza, Alemaña, e España, ben en museos ou en coleccións particulares: esculpiu bustos do embaixador de España en Francia, Quiñones de León; do presidente do goberno da república española, exiliado en París, o galego Manuel Portela Valladares; do arquitecto Antonio Palacios, de Valle-Inclán, de Isabelle Mallet (creadora da semana da beleza en París), do pintor Néstor de la Torre; o mausoleo de Alejandro Pérez Lugín; "La Femme de l'Idole" (A muller do ídolo) (Centro Georges Pompidou, París); "l'Agriculture et le Travail" (A agricultura e o traballo) (edificio do Ministerio de Traballo, Madrid); "La Douleur" (A dor); Jeanne d'Arc (Xoana de Arco).

Vida persoal
------------

Casou en 1940 con Simone Grottard, con quen tivo dúas fillas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bonome Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* *Enciclopedia online*, Museo do Prado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1620673
* WorldCat
* VIAF: 95924316
* BNE: XX5480740
* BNF: 14970133z
* GEC: 0011217
* ISNI: 0000 0000 6883 3480
* ULAN: 500038394

 |
**Emilio Durán Ojea**, nado en Ribas de Sil cara a 1899, foi un carpinteiro e político socialista galego.

Traxectoria
-----------

Vogal e vicepresidente da Agrupación Socialista Agraria de San Clodio, que a partir de marzo de 1933 pasou a denominarse Agrupación Socialista Obrera de Oficios Varios Fraternidad y Trabajo, da que foi presidente. Foi delegado da Casa del Pueblo de San Clodio con Marcelino Fernández Prada no Congreso da Federación Provincial de Colectividades Socialistas en abril de 1936, e participou e en mitins socialistas como o de Vilar de Lor en maio de 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e ingresou na prisión de Lugo o 13 de abril de 1940 para dilixencias previas e saíu en liberdade o 10 de agosto. Foi expedientado por responsabilidades políticas.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 24-4-1936, p. 9.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 23-5-1936, p. 14.
3. ↑  *BOP Lugo*, 7-2-1942, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2007). *Memoria(s) de Marcelino Fernández Prada. Un alcalde socialista e revolucionario*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 978-84-8341-177-3.

* Souto Blanco, María Jesús (1998). *La represión franquista en la provincia de Lugo (1938-1940)*. Sada: Do Castro. pp. 52–54. ISBN 84-7492-891-5.

### Ligazóns externas

* Emilio Durán Ojea na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
**José de la Torre López**, nado en Bueu cara a 1903 e finado no mesmo concello o 25 de setembro de 1936, foi un carpinteiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Carpinteiro de ribeira que traballaba na praia de Beluso. Secretario do Partido Comunista de Bueu. Tivo relación con Rómulo Gallegos, que veraneou en Bueu. Na Segunda República logo da vitoria da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi nomeado membro da xestora municipal de Bueu, pero presentou un escrito de renuncia á súa acta de concelleiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na expedición que tentou acudir a Pontevedra na defensa da República, pero logo rexeitou esconderse. Foi detido o 8 de agosto, que e en setembro os gardas dixéronlle que quedaba libre para irse a casa. Obrigárono a ir pola rúa Pazos Fontenla e á altura da Estacada agardábano para asasinalo. Foi rexistrado morto en Pontevedra a causa de disparo de arma de fogo que lle ocasionou destrución craneana, pois o cadáver apareceu no lugar da Ermida-Marcón, cuneta da estrada que vai a Ponte Caldelas. Estaba procesado como un dos implicados no proceso de intento de voadura da ponte de Beireses, na causa 1363/36.

Notas
-----

1. ↑  López Sánchez, Concepción (2017). "Actitudes sociales ante el golpe y la guerra civil en Galicia (1936-1939). Un estudio de caso en perspectiva comparada". *La Historia, lost in translation? Actas del XIII Congreso de la Asociación e Historia Contemporánea*. Cuenca: Universidad de Castilla-La Mancha. pp. 301–312. ISBN 978-84-9044-265-4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O aparello represivo en Bueu

* José de la Torre López na páxina web *Nomes e Voces*.
* Represaliados na defensa da liberdade
**Ginés Alemparte Alén**, nado en Lebosende cara a 1911, foi un canteiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Canteiro en Lebosende. Secretario da Sociedade de Oficios Varios de Leiro, na folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido por "manifestarse desfavorablemente en contra del Estado" xunto co presidente da sociedade Jesús Romero Álvarez e outros veciños. Foron liberados días despois. Logo do triunfo da Frote Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi nomeado concelleiro de Leiro en marzo, na nova corporación presidida por Manuel Fernández Neira. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Procesado na causa 1599/1937, foi xulgado en Ourense por auxilio á rebelión o 21 de abril de 1938 e condenado a 12 anos e un día de prisión. Abríronlle expediente de responsabilidades políticas en 1938.

Notas
-----

1. ↑  *Galicia*, 18-10-1934, p. 1.
2. ↑  *La Región*, 22-3-1936, p. 4.
3. ↑  *BOE*, 18-3-1943, p. 1043.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ginés Alemparte Alén na páxina web *Nomes e Voces*.
O químico John Daniell (esquerda) e o físico Michael Faraday (dereita), fundadores da electroquímica.
A **electroquímica** é unha póla da química que estuda as reaccións que toman lugar na interfase dun condutor eléctrico, onde o eléctrodo está composto dun metal ou un semicondutor, (incluíndo o grafito) e un condutor iónico (o electrólito).

Se unha reacción química é causada por un voltaxe externo, ou se a voltaxe é causado por unha reacción química, como o que sucede nunha batería, trátase dunha reacción electroquímica. Polo xeral a electroquímica encárgase de estudar as situacións onde as reaccións de redución-oxidación ocorren en dúas compartimentos separados. A transferencia directa de cargas dunha molécula a outra non é de interese na electroquímica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7877
* AAT: 300263436
* BNCF: 21238
* BNF: 119313445
* EBID: ID
* GND: 4014241-3
* JSTOR: electrochemistry
* LCCN: sh85042105
* MAG: 52859227
* NDL: 00561331
* PSH: 5609
* Treccani: elettrochimica

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D004563

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre química é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Halle (Westfalia)**, denominado tamén **Halle en Westfalia** para ser distinguido de Halle (Saxonia-Anhalt), é unha cidade dentro do distrito de **Gütersloh** en Renania do Norte-Westfalia (Alemaña). A cidade é coñecida polo torneo de tenis **Gerry Weber Open** celebrado sobre herba anualmente en xuño, unhas semanas antes do torneo de Wimbledon.

Xeografía
---------

A cidade de Halle (Westf.) limita ó noroeste coa cidade de Borgholzhausen, ó nordeste con Werther (Westfalia), ó suroeste coa comunidade Steinhagen e ó sueste coa cidade de Harsewinkel ademais de Versmold. Ten como cidades máis grandes nas súas proximidades Osnabrück a 30 km ó suroeste, e Bielefeld a 10 km ó noroeste.

Literatura
----------

* Uwe Heckert: *Halle in Westfalen. Rundgang durch die historische Altstadt.* Halle (Westfalen) 1998
* Walter Hempelmann: *Evang.-Luth. St. Johanniskirche Halle/Westfalen* (Schnell, Kunstführer 2233). Regensburg 1996
* Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Halle / im Auftr. des Provinzial-Verbandes der Provinz Westfalen bearb. von A. Ludorff 1909

Personaxes da Cidade
--------------------

* 1803: Ferdinand Wilhelm Brune, Arquitecto do Clasicismo
* 1963: Monica Theodorescu, Amazona
* 1975: Jörg Ludewig, Ciclista

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Offizielles Portal da cidade de Halle (Concello Virtual)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q225774
* WorldCat
* VIAF: 237268865
* GEC: 0460703
* GeoNames: 6559103
* GND: 4094561-3
* MusicBrainz: ID
* OSM: 138701

 |
Osetia
**Osetia** (tamén coñecida como **Ossetia** ou **Iristán**, nome orixinal, xa que oset- ven do xeorxiano, e é así coma os xeorxianos denominan aos alanos ou ironís) é unha rexión do Norte do Cáucaso habitada polos osetos, que falan oseto. O actual territorio de Osetia atópase dividido entre Osetia do Norte-Alania (Rusia) e Osetia do Sur (Xeorxia). Os osetos son un pobo diferente do ruso e do xeorxiano.

En 1989, tras a caída da Unión Soviética, Osetia do Sur autodeclarouse unida a Osetia do Norte. O goberno de Xeorxia non estivo de acordo e comezou unha guerra civil. Calcúlase que arredor de 100.000 osetos do sur (a metade da poboación antes da guerra) ten emigrado á parte norte. No conflito, Xeorxia ten recibido o apoio dos Estados Unidos mentres que Osetia do Sur recibiu o de Rusia. Actualmente Osetia do Sur é un estado independente *de facto*.

Notas e referencias
-------------------

1. ↑  Editorial Galaxia, ed. (2007). *Diciopedia do século 21* **3**. Isaac Díaz Pardo, Víctor F. Freixanes, Antón Mascato (edición). p. 1529. ISBN 9788482893600.
2. ↑  Definición de ossetio, -tia no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Outros artigos

* Wasterzhi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106955
* GEC: 0047905

 |
Localización do condado de Cumbria.
**Cumbria** é un condado administrativo situado na zona noroeste de Inglaterra, no Reino Unido. Os seus límites están no mar de Irlanda ao oeste e o cordal dos Peninos ao leste. A súa capital é Carlisle. Ocupa unha área de 6.768 Km² e a súa poboación aproximada é de 489.829 habitantes. A segunda cidade maior de Cumbria é Barrow-in-Furness cunha poboación de 71.980 habitantes.

Cumbria limita cos condados de Northumberland, Durham, North Yorkshire, Lancashire e as zonas administrativas escocesas de Dumfries and Roxburgh, Ettrick e Lauderdale.

Componse de seis distritos: Allerdale, Barrow-in-Furness, Carlisle, Copeland, Eden e South Lakeland.

Cumbria creouse en 1974 e cobre os condados tradicionais de Cumberland e Westmorland, máis a zona dos Furness do condado de Lancashire e unha zona de Yorkshire. O nome "Cumbria" utilizouse para designar a rexión durante séculos.

Despois da creación do condado administrativo de Cumbria, algúns habitantes, sobre todo os que naceron ou medraron na zona, seguen referíndose á zona de Furness polo nome tradicional do seu condado: Lancashire.

A cultura da zona foi céltica e o seu nome deriva do nome da área en lingua cúmbrica. Está conectado etimoloxicamente co termo galés *Cymru* que significa *Gales*. Cumbria é unha das zonas máis celtas de toda Inglaterra.

A abadía de Furness.
En Cumbria encóntrase o Parque Nacional Lake District, considerado unha das zonas máis fermosas de toda Gran Bretaña. O punto máis alto do condado (e de toda Inglaterra) sitúase en Scafell Pike cunha altura de 978 metros sobre o nivel do mar.

Demografía
----------

Poboación: 496.200 habitantes,[*cando?*] densidade: 73 hab./km².

Lugares de interese
-------------------

* A abadía de Furness.
* O castelo de Hartley.
* O castelo de Sizergh.

Notas
-----

1. ↑  Benigno Fernández Salgado, ed. (2004). *Dicionario Galaxia de usos e dificultades da lingua galega*. Editorial Galaxia. p. 1304. ISBN 9788482887524. Cumbria (RU)

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cumbria Modificar a ligazón no Wikidata*** |

| * v
* c
* e
Condados de Inglaterra |
| --- |
| 
* Bedfordshire
* Berkshire
* Bristol
* Buckinghamshire
* Cambridgeshire
* Cheshire
* Cornualla
* Cumbria
* Derbyshire
* Devon
* Dorset
* Durham
* Essex
* Gloucestershire
* Londres
* Manchester
* Hampshire
* Herefordshire
* Hertfordshire
* Illa de Wight
* Kent
* Lancashire
* Leicestershire
* Lincolnshire
* Merseyside
* Midlands Occidentais
* Norfolk
* Northamptonshire
* Northumberland
* Nottinghamshire
* Oxfordshire
* Rutland
* Shropshire
* Somerset
* Staffordshire
* Suffolk
* Surrey
* West Sussex
* East Sussex
* Tyne e Wear
* Warwickshire
* Wiltshire
* Worcestershire
* Yorkshire Norte
* Yorkshire Occidental
* Yorkshire Oriental
* Yorkshire Sur

 | Bandeira de Inglaterra |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23066
* WorldCat
* VIAF: 147713487
* EBID: ID
* GEC: 0021043
* GeoNames: 2651712
* GND: 4569951-3
* LCCN: n50000578
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge763070
* OSM: 88065
* Treccani: cumbria

 |
Localización de Yorkshire and the Humber
**Yorkshire e Humber** (en inglés, **Yorkshire and the Humber**) é unha das nove rexións de Inglaterra. Comprende os condados de South Yorkshire, East Riding Yorkshire, West Yorkshire, a maior parte de North Yorkshire (o resto pertence a North East England), e o norte e nordés de Lincolnshire (o resto pertence a East Midlands). Segundo estimacións realizadas do 2006 conta cunha poboación de 5.142.400 habitantes distribuídos nunha área de 15.420 quilómetros cadrados, sendo a principal cidade da rexión Leeds. Outras cidades de importancia son Sheffield, Kingston upon Hull, Bradford, Wakefield e York.

| * v
* c
* e
Rexións de Inglaterra |
| --- |
| 
* Gran Londres
* Midlands do Leste
* Midlands do Oeste
* Leste de Inglaterra - Nordeste de Inglaterra
* Noroeste de Inglaterra
* Sueste de Inglaterra
* Suroeste de Inglaterra
* Yorkshire e Humber

 | Bandeira de Inglaterra |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q48063
* GeoNames: 11591951
* OSM: 151012

 |
**José Creo Liste**, nado en 1884 e finado na Coruña o 2 de xuño de 1920, foi un sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Carpinteiro de oficio, militante anarcosindicalista. Foi un dos fundadores da Sociedad de Camareros Marítimos La Cosmopolita (1905) e participou no grupo editor do periódico *La Acción* (1908). Foi directivo do Centro de Estudios Sociales Germinal. Foi desterrado a Arzúa en 1910; despois marchou a Cuba, retornando en 1911. Foi secretario da Sociedade de Camareros e presidente da Sociedade de Camareros Marítimos (1913), presidente da Sociedad de profesiones varias (1914) e secretario da Sociedad de carpinteiros (1916). Foi desterrado a Baltanás polo paro xeral de 1919 en solidariedade coa folga de La Canadiense. Colaborou en *La Voz del Obrero*.

Vida persoal
------------

Casou con Teresa Guilabert Bargueiras en 1913.

Notas
-----

1. ↑  "Riña sangrienta" en *El Compostelano*, 4-6-1920, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. pp. 83–84. ISBN 84-87783-79-1.
**Yayo Herrero López**, nada en Madrid en 1965, é unha antropóloga, enxeñeira, profesora e activista ecofeminista española. É unha das investigadoras máis influentes no ámbito ecofeminista e ecosocialista a nivel europeo.

Traxectoria
-----------

Yayo Herrero é Licenciada en Antropoloxía Social e Cultural, Enxeñeira Técnica Agrícola, Diplomada en Educación social e DEA en Ciencias da Educación.

Foi coordinadora estatal de Ecoloxistas en Acción e participou en numerosas iniciativas sociais sobre promoción dos Dereitos Humanos e ecoloxía social. Actualmente é profesora da Universidade Nacional de Educación a Distancia e directora xeral da FUHEM. Colabora habitualmente con diversos medios de comunicación como eldiario.es.

Obra
----

A investigación de Yayo Herrero céntrase na crise ecolóxica actual derivada do modelo de desenvolvemento e produción capitalista. Neste sentido, sostén que o propio capitalismo non pode existir sen que exista crecemento económico, pero que nun mundo físico que ten límites, un crecemento indefinido é imposible. Ademais, sostén que neste modelo económico prímanse traballos superfluos, mentres que os traballos que fan posible o mantemento da vida humana, como a produción agrícola ou o traballo reprodutivo, están completamente precarizados ou directamente excluídos de toda remuneración.

Desta maneira, propón unha transición cara a un modelo económico diferente, que teña en conta a inclusión social de todas as persoas e sexa compatible coa capacidade de rexeneración da natureza.

Notas
-----

1. ↑  Las ocho mujeres más influyentes en la protección del medio ambiente en España. La Vanguardia. 25 de maio de 2016.
2. ↑  Cambio en la Dirección General de FUHEM. Arquivado 20 de decembro de 2016 en Wayback Machine. 2012.
3. ↑  Eldiario.es. Autores – Yayo Herrero.
4. ↑  Herrero, Yayo (2016). Ecologismo: una cuestión de límites. Arquivado 25 de agosto de 2017 en Wayback Machine. Encrucijadas. Revista crítica de Ciencias Sociales.
5. ↑  Herrero, Yayo (2014). Producir y trabajar para mantener la vida humana. Viento Sur.
6. ↑  Herrero, Yayo. (2013): "Propuestas ecofeministas para transitar a un mundo justo y sostenible" Curso de Verano - Transiciones a la sustentabilidad: alternativas socioecológicas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

Entrevista de Marcos Pérez Pena en Praza Pública

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28057718
* WorldCat
* VIAF: 426145541844896600163
* BNE: XX4613553
* Dialnet: 1370535
* GND: 1088342841
* IMDb: nm10159152
* LCCN: no2017150653
* SUDOC: 190986778

 |
A **ebanistaría** é **unha** especialización da carpintaría dirixida á construción de mobles máis elaborados, xerando novas técnicas e complementándoas con outras para a fabricación dalgunhas pezas, como a marquetaría, a talla, o torneado e a intarsia, entre outras técnicas. 

A ebanistaría busca desenvolver mobles de mellor calidade e deseño, require unha gran práctica nos talleres para a parte executiva, e coñecementos de xeometría para o trazado das formas.

Orixe
-----

O termo "ebanista" apareceu en Francia no século XVII, onde o *ébénista* era diferenciado do *menuisier* ou carpinteiro. Do mesmo xeito que o carpinteiro traballaba pezas talladas en madeira común, o ebanista dedicábase a mobles chapados, os primeiros deles feitos en madeira de ébano. O termo cítase por primeira vez en documentos oficiais en 1657.

O termo provén da madeira de ébano, considerada preciosa dende a antigüidade, procedente dunha anxiosperma dicotiledónea de orixe africana ( *Diospyros ebenum* ), que produce unha madeira dura e pesada, negra no centro e branca na casca.

Historia
--------

Antes da chegada do deseño industrial, os ebanistas eran os responsables da concepción e da produción de calquera moble. Na última metade do século XVIII, ebanistas, como Thomas Sheraton, Thomas Chippendale, *Shaver e Wormley Brothers Cabinet Constructors* e George Hepplewhite, tamén publicaron libros de formas de mobles. Estes libros eran compendios dos seus deseños e doutros ebanistas. O ebanista máis famoso antes da chegada do deseño industrial é probablemente André-Charles Boulle (1642-1732).

Coa revolución industrial e a aplicación da máquina de vapor de Watt ás ferramentas de ebanistaría, as técnicas de produción en cadea foron aplicadas gradualmente a case todos os aspectos da ebanistaría. Paralelamente a esta evolución produciuse unha crecente demanda, por parte da crecente clase media, de mobles finamente elaborados. Isto finalmente aumentou o número total de ebanistas tradicionais.

Antes de 1650, os mobles de luxo eran unha rareza na Europa Occidental e América do Norte. En xeral, a xente non os necesitaba e a grande maioría non os podían pagar. Fixéronse con pezas sinxelas pero útiles.

O movemento Arts & Crafts que comezou no Reino Unido a mediados do século XIX impulsou un mercado para a ebanistaría tradicional e outros produtos artesanais. Estendeuse rapidamente aos Estados Unidos e a todos os países do Imperio Británico. Este movemento exemplificou a reacción ao historicismo ecléctico da época vitoriana e á produción "sen alma" feita a máquina que comezaba a xeneralizarse. Durante este tempo, dicíase que a ebanistaría era unha das habilidades máis nobres e admirables de case unha cuarta parte da poboación do Reino Unido, e o 31% dos que crían isto esforzouse para que os seus fillos aprenderan esta arte.

Notas
-----

1. ↑  Fleming, John (1987). *Diccionario de las artes decorativas*. Alianza. ISBN 84-206-5222-9.
2. ↑  Penderel-Brodhurst, James (1911). "Boulle, André Charles". *Encyclopædia Britannica* **4**: 321–323.
**Demetrio García Álvarez**, coñecido como **Pedro**, nado nas Chás (Oímbra) o 16 de maio de 1912 e finado en Francia, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Primitivo García Justo. Logo dunha pelexa cun veciño na que usou o seu revolver en maio de 1935, foi condenado polo Xulgado de Verín. A Xunta de goberno da Audiencia de Ourense propón o seu licenciamento para o 14 de abril de 1937. Preso no Forte de San Cristóbal de Pamplona durante case dous anos, logrou escapar. Fuxido no monte dende 1937. Foi o líder do grupo guerrilleiro que actuaba na raia galaico portuguesa pola zona de Verín e Chaves en 1945. Ao ano seguinte integrouse na II Agrupación do Exército Guerrilleiro de Galicia grazas ao labor de Samuel Mayo Méndez. No grupo integrouse Juan Salgado Riveiro. O grupo foi acusado da morte do xefe de Falanxe de Vilaza, Antonio Aguirre Padrón.

O 9 de decembro de 1946 dirixiu o asalto ao autobús de liña da empresa Perille que facía a ruta Ourense-Verín nas Estibadas, na chamada curva de Atás. Refuxiado en Cambedo con outros compañeiros, foi ferido na batalla de Cambedo o 21 de decembro de 1946. Detido xunto co seu cuñado Manuel Bárcia, ingresou na prisión de Porto o 23 de decembro. Foi xulgado polo Tribunal Territorial de Porto e condenado a 19 anos de prisión. Foi enviado ao campo de concentración de Tarrafal (Cabo Verde) en xuño de 1948. Rematou de cumprir a pena no cárcere de Lisboa de onde foi liberado o 19 de febreiro de 1965. Exiliado en Francia, instalouse en París e despois en Bordeos, e non retornou a Galicia.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-5-1935, p. 15.
2. ↑  *Hoja Oficial del Lunes*, 5-4-1937, p. 2.
3. ↑  "Listado y datos de los presos que estuvieron internados en el Fuerte de San Cristobal entre 1934 y 1945".
4. ↑  Martínez Cerredelo, E. (15 de febreiro de 2014). "Historia e memoria. Acción guerrilleira nas Estivadas (1946). A curva do atraco.". *Dende A Limia*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Godinho, Paula (2017). "Liminarités, fissures et réécritures Un événement à la frontière entre le nord du Portugal et la Galice". *Cahiers de civilisation espagnole contemporaine* (18).
* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. pp. 70–71. ISBN 84-8485-231-8.

### Outros artigos

* Batalla de Cambedo

### Ligazóns externas

* As actas da dignidade: Demetrio García "O Pedro"
* Ficha en Los de la sierra Arquivado 09 de novembro de 2021 en Wayback Machine.*(en francés)*
Localización da rexión de Mara en Tanzania.
**Mara** é unha das 26 rexións nas que se encontra dividida Tanzania. O nome vén do río Mara. A capital rexional é Musoma.

Limita polo sur coas rexións de Mwanza e Shinyanga, polo sueste coa rexión de Arusha, polo nordeste coa República de Kenya, e a oeste ten o Lago Vitoria

O Parque Nacional do Serengeti atópase nesta rexión.

Posúe unha superficie de 19.566 km² e no 2002 tiña unha poboación de 1.368.602 habitantes.

Distritos
---------

Ten cinco distritos:

* Bunda
* Serengeti
* Tarime
* Musoma Urban
* Musoma Rural

| * v
* c
* e
Rexións de Tanzania |
| --- |
| 
* Arusha
* Dar es Salaam
* Dodoma
* Iringa
* Kagera
* Kigoma
* Kilimanjaro
* Lindi
* Manyara
* Mara
* Mbeya
* Morogoro
* Mtwara
* Mwanza
* Pemba Norte
* Pwani
* Rukwa
* Ruvuma
* Shinyanga
* Singida
* Pemba Sur
* Tabora
* Tanga
* Zanzíbar Central/Sur
* Zanzíbar Norte
* Zanzíbar Urbano/Oeste

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q458406
* BNF: 120449372
* GEC: 0039952
* GeoNames: 154775
* MusicBrainz: ID
* TGN: 1001703

 |
Coordenadas: 47°13′00″N 09°33′00″L﻿ / ﻿47.21667, -9.55000

**Mauren** é un concello situado no norte do principado de Liechtenstein. Contaba en 2010 cunha poboación de 4.000 habitantes.

Xeografía
---------

Limita ao norte co municipio de Schellenberg, ao leste con Feldkirch (Austria), ao sueste con Frastanz (Austria), e ao sur e oeste con Eschen.

Lugares de interese
-------------------

* Concello de Mauren.
* Parroquia de Eschen-Mauren.
* Sendeiro Mauren-Eschen.

Comunicacións
-------------

O autobús, o coche e a bicicleta son os transportes máis rendibles para chegar ata Mauren. Outro transporte é o tren, pero non ten estación na cidade, xa que a máis próxima está ou en Ruggell ou na estación da capital, Schaan-Vaduz.

Deporte
-------

A sede do club de vela nacional do país está en Mauren, aínda que o equipo máis importante da cidade é o USV Eschen/Mauren, club de fútbol que xoga na liga suíza e que conquistou varias copas de Liechtenstein. Mauren é a cidade máis deportista do principado, xa que se practica fútbol, ciclismo, tenis, natación e fútbol sala.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mauren*** |

* Sitio oficial do municipio de Mauren *(en alemán)*

| * v
* c
* e
Concellos de Liechtenstein |
| --- |
| Bandeira de Liechtenstein | 
* Balzers
* Eschen
* Gamprin
* Mauren
* Planken
* Ruggell
* Schaan
* Schellenberg
* Triesen
* Triesenberg
* Vaduz

 | Escudo de Liechtenstein |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49661
* WorldCat
* VIAF: 247341981
* GEC: 0041475
* GeoNames: 3042055
* GND: 4324542-0
* HDS: 007085
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1155951

 |
Coordenadas: 47°11′00″N 09°33′00″L﻿ / ﻿47.18333, -9.55000

**Planken** é un concello situado na metade norte do principado de Liechtenstein. Contaba en 2010 cunha poboación de 425 habitantes.

Xeografía
---------

Limita ao norte cos municipios de Gamprin e Mauren, ao leste con Frastanz (Austria), e ao sur e oeste con Schaan. Ademais posúe un exclave, grazas ao cal limita tamén con Balzers e Triesenberg.

Lugares de interese
-------------------

* Concello de Planken.
* Castelo de Planken.
* Edificio do Réxime Local.
* Capela de St. Josef.
* Gemeinde de Planken.
* Gruta de Gafadurahütte.

Comunicacións
-------------

A localidade de Planken posúe un pequeno tranvía que opera todos os días. Tamén se pode empregar a bicicleta, xa que hai un carril para transeúntes, un para bicicletas e un para os coches. O terceiro transporte máis usado é o autobús que enlaza Planken con cidades como Ruggell, Balzers ou Schaan, entre outras. Para rematar, destaca o uso do automóbil e do tren, aínda que a estación máis próxima estea en Schaan.

Vista de Planken.

Deporte
-------

O pobo de Planken anima ao FC Schaan, do veciño municipio homónimo. Aínda así, a cidade tivo un equipo de fútbol que desapareceu logo dun ano da súa creación. Con todo, Planken ten un dos mellores clubs de wáter-polo do país. Outros deportes moi practicado na localidade son a natación, o hóckey e os deportes de inverno. Ademais, en Planken atópase unha das mellores estacións de esquí de Liechtenstein.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Planken*** |

* Sitio oficial do municipio de Planken *(en alemán)*

| * v
* c
* e
Concellos de Liechtenstein |
| --- |
| Bandeira de Liechtenstein | 
* Balzers
* Eschen
* Gamprin
* Mauren
* Planken
* Ruggell
* Schaan
* Schellenberg
* Triesen
* Triesenberg
* Vaduz

 | Escudo de Liechtenstein |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49660
* WorldCat
* VIAF: 236513389
* GEC: 0051457
* GeoNames: 3042049
* GND: 4320341-3
* HDS: 007098
* OSM: 1155954

 |
Para a relixiosa de Viveiro véxase: Constanza de Castro e Osorio.

Interior da torre de Caldaloba, onde Costanza e o seu marido Fernán Ares de Saavedra resistiron un ano o cerco do castelán Diego López de Haro.
**Costanza de Castro** foi unha relevante aristócrata galega de finais do século XV.

Traxectoria
-----------

Era filla de Pedro Pardo de Cela e de Sabela Pérez Osorio, pertencente a unha das liñaxes máis importantes do reino de Galiza. Estaba casada con don Fernán Ares de Saavedra. Pardo de Cela, a súa filla Costanza e o seu marido apoiaban o bando de Xoana a Beltranexa contra os partidarios de Isabel de Castela. Houbo loitas entre os dous bandos. Pardo de Cela (que era *Alcallde del ayuntamiento y su tierra y jurdiçon*) foi feito prisioneiro no seu propio castelo da Frouxeira, por traizón dalgúns dos seus vasalos. A súa filla continuou a loita xunto co seu marido durante once meses desde o castelo de Caldaloba (San Martiño de Pino, Cospeito).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Costanza de Castro". *Álbum de Galicia* do Consello da Cultura Galega.
* "Costanza de Castro". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.


1. ↑  "Guía de nomes galegos". *Real Academia Galega*. Consultado o 2023-11-29.
**Cobán** é un municipio e a capital do departamento de Alta Verapaz, localizado na República de Guatemala. No ano 2000 a poboación foi estimada nuns 70.000 habitantes.

A cidade foi fundada por frades dominicos en 1543. Anos despois foi declarada Cidade Imperial por Carlos V.

O municipio de Cobán localízase na parte central do país, que é unha rexión na que se dá o café e o cardamomo, industrias xeradas por inmigrantes alemáns no século XIX.
Está localizada no medio dunha plataforma cárstica, convertendo esta zona en meca de grutas e cavernas para os espeleólogos.

Toponimia
---------

O seu nome provén da lingua qʼeqchiʼ, que significa "entre nubes" e é que a rexión é moi chuviosa, incluso con orballo perenne, que dura até varios días chamado polos locais "*chipi chipi*". A día de hoxe, debido ós cortes de árbores nos bosques, este fenómeno é menos común e as temporadas chuviosas son máis copiosas pero menos constantes.

Xeografía e clima
-----------------

A cidade de Cobán está localizada a 212 km da cidade de Guatemala.
Atópase na lat 15° 28' 07" e lonx 90° 22' 36". Conta cunha extensión territorial de 2,132 km². Debido a que o terreo é cárstico na súa maioría, a súa topografía é variada, con montañas e simas ou siguáns que pasan os 1.000 m de elevación e os 100 m de profundidade respectivamente. As terras descenden até uns 300 metros sobre o nivel do mar na área norte, no carón do departamento de Petén.

A climatoloxía varía en relación coa elevación e sinuosidade do terreo.

Festas
------

* Festival de Indíxenas de Guatemala, a finais de xullo.
* Media Maratón de Cobán desde 1974 na terceira fin de semana do mes de maio.
* Tamén son importantes as festas dos barrios San Marcos, Santo Domingo, San Juan e Santo Tomás, cada unha organizada pola súa propia confraría.

Gastronomía
-----------

En Cobán elabóranse numerosos pratos típicos como o kaq ik, que ten como ingrediente principal o pavo crioulo, de patio ou "chunto", ave que foi introducida polos españois a partir do século XV, orixinaria de Norteamérica e México, e que os cobaneros aprecian moito. Entre as bebidas que se utilizan en celebracións está o kakaw, que é unha bebida amarga feita de sementes de cacao que se moen e mesturan con outras especias para facer unha especie de batido.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Páxina da Municipalidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q867077
* WorldCat
* VIAF: 154772564
* EBID: ID
* GeoNames: 3598116
* GND: 10020416-8
* LCCN: n80138132

 |
Casa do Concello de Benetússer
A **Horta Sud** (en galego *Horta Sur*) ou *Horta-Albufera* é unha comarca valenciana do centro do País Valencià, con capital en Catarroja (aínda que non é capital administrativa nin histórica) dende que se formou a actúal comarca, substituíndo a Torrent, a cal pasou a formas da Horta Oest.

Xeografía
---------

Limita ao norte coa Horta Oest, ao norte e ao leste coa cidade de Valencia e a Albufeira, ao sur coa Ribera Baixa e a Ribera Alta.

Cabe nomear a Mancomunidade Intermunicipal da Horta Sud, que é unha agrupación voluntaria de municipios con carácter xurídico que ten por finalidade a prestación conxunta de servizos e competencias supramunicipais, abarcando un ámbito administrativo superior ao delimitado pola propia comarca da Horta Sur, posto que pertencen a ela tódolos municipios da Horta Sud (a excepción de Albal) e a Horta Oest (a excepción de Paterna).

Os municipios desta comarca son:


| Municipio | Poboación | Extensión | Densidade |
| --- | --- | --- | --- |
| Albal | 14.840 | 7,40 | 2.005,41 |
| Alcàsser | 8.716 | 9 | 968,44 |
| Alfafar | 20.321 | 10,1 | 2.011,98 |
| Benetússer | 14.283 | 0,76 | 17.853,75 |
| Beniparrell | 1.896 | 3,7 | 512,43 |
| Catarroja | 25.650 | 13 | 1.973,08 |
| Llocnou de la Corona | 120 | 0,04 | 3.000 |
| Massanassa | 8.325 | 5,60 | 1486,61 |
| Paiporta | 22.374 | 3,9 | 5.736,92 |
| Picassent | 18.556 | 85,78 | 216,32 |
| Sedaví | 9.575 | 1,8 | 5.319,44 |
| Silla | 18.597 | 25 | 743,88 |
| Totais: | 163.253 | 166,08 | 982,97 |

Lingua
------

A Horta Sud atópase dentro do ámbito lingüístico valenciano-parlante, aínda que debido á chegada de numerosos inmigrantes castelán-parlantes nas décadas dos anos 60 e 70, en númerosos municipios foise reducindo o número de persoas de fala habitual valenciana.

Historia
--------

Antigamente a Comarca da Horta de Valencia incluía as actuais comarcas da Horta Nord, Horta Oest, Horta Sud e a cidade de Valencia. Debido ao crecemento de todas estas comarcas vaise dividir nas catro comarcas actuais.

A comarca da Horta Sud, como o resto das Comarcas do País Valenciano, é de creación moderna, no ano 1989, e comprende parte da antiga comarca da Ribera Baixa, e parte da histórica Horta de Valencia. Estas comarcas antigas aparecen no mapa de comarcas de Emili Beüt i Belenguer "*Comarques naturals del Regne de València*" publicado no ano 1934.

Véxase tamén
------------

* Comarcas do País Valenciano

| * v
* c
* e
Comarcas da Comunidade Valenciana |
| --- |
| 
* Alacantí
* Alcoià
* Alcalatén
* Alt Maestrat
* Alto Mijares
* Alto Palancia
* Alt Vinalopó
* Baix Maestrat
* Baix Segura
* Baixo Vinalopó
* Camp de Morvedre
* Camp de Túria
* Canal de Navarrés
* Comtat
* La Costera
* Foia de Bunyol
* Horta Nord
* Horta Oest
* Horta Sud
* Marina Alta
* Marina Baixa
* Els Ports
* Plana Alta
* Plana Baixa
* Plana d'Utiel
* Rincón de Ademuz
* Ribera Alta
* Ribera Baixa
* La Safor
* Los Serranos
* Ciutat de València
* Vall d'Albaida
* Vall de Cofrents
* Vinalopó Mitjà

 | Bandeira da Comunidade Valenciana |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2247650
* OSM: 1691751

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Luciano García.

**Luciano García Ventín**, nado en Fondós (Quireza, Concello de Cotobade) o 20 de febreiro de 1892 e finado na mesma parroquia en 1960, foi un carpinteiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Ebanista. Emigrado no Brasil, retornou a finais dos anos vinte. Fundador da Sociedad de Agricultores y Obreros La Alianza de Quireza e dirixente até 1933 da Federación de Agricultores y Obreros del Ayuntamiento de Cerdedo. Foi elixido concelleiro de Cerdedo nas eleccións de maio de 1931 polo Centro Republicano Radical Socialista e foi primeiro tenente-alcalde. En febreiro de 1935 foi elixido primeiro vogal do Comité de Izquierda Republicana de Cerdedo presidido por Sabino Bugallo Valiñas. Pasou despois a militar no PSOE. Foi alcalde do Concello de Cerdedo en 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 estivo fuxido. Capturado pola Garda Civil o 4 de febreiro de 1937, foi trasladado á prisión provincial de Pontevedra o o 12 de febreiro. Foi xulgado en Pontevedra por rebelión militar, estivo varios meses en prisión e sufriu extorsión. Foi novamente detido en marzo de 1943, logo de que a Garda Civil atopara nun rexistro na súa casa unha pistola e libros de actas da sociedade La Alianza de Cerdedo. Finou en Quireza en 1964.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Antonio Sueiro Cadavid** |  **Alcalde de Cerdedo** 1936 | Sucesor:**Gerardo Lorenzo González** |

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 12-6-1931, p. 9.
2. ↑  *El País*, 20-2-1935, p. 3.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-3-1943, p. 5.
4. ↑  Canteiros e artistas de Terra de Montes e das Ribeiras do Lérez

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pereira, Dionisio (2006). *A II República e a represión franquista no concello de Cerdedo* (PDF). Cerdedo: Asociación Verbo Xido. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 24/12/2018. Consultado o 27/12/2019.

### Ligazóns externas

* Luciano García Ventín, no Campo das Laudas

* Luciano García Ventín na páxina web *Nomes e Voces*.