**Señora de Cao** ou **Dama de Cao** é o nome que se lle dá a unha muller da cultura mochica descuberta no ano 2006 polo arqueólogo Régulo Franco Jordán en El Brujo (Huaca Cao Viejo, Perú), sitio arqueolóxico situado a uns 45 km ao norte de Trujillo, no departamento de La Libertad.

O seu descubrimento é comparado co do Señor de Sipán. Antes do seu achado pensábase que só os homes podían exercer altos cargos no antigo Perú. Á súa vez crese que a dama tiña o status de gobernanta na sociedade teocrática do val do río Chicama e era unha personaxe considerada "case divina". O luxo dos enfeites e vestidos que acompañan o fardo funerario da muller demostran o alto status da gobernanta.

Descuberta
----------

O descubridor da Señora de Cao foi Régulo Franco Jordán, arqueólogo formado na Universidade Nacional Maior de San Marcos e actual director do complexo arqueolóxico El Brujo. A tumba onde apareceu a momia atópase na Huaca, centro cerimonial de Cao Viejo, de onde lle vén o nome, situada no complexo arqueolóxico El Brujo, que se ergue no distrito de Magdalena de Cao, a uns 700 quilómetros ao norte de Lima.

Crese que os restos pertencen a unha gobernanta da cultura mochica, orixinaria do norte do actual Perú. 
O deceso da muller produciuse aparentemente por complicacións no parto, aproximadamente no ano 400 EC , uns 150 anos despois do apoxeo do Señor de Sipán, quen se considera o líder máis antigo coñecido desa rexión norteña do Perú. Os restos momificados da muller, de 1,45 metros de altura e entre 20 e 25 anos, estaban cubertos por 18 colares de ouro, prata, lapislázuli, cuarzo e turquesa; trinta adornos de nariz de ouro e prata; diademas e coroas de cobre dourado.

O corpo da dama ten tatuaxes de serpes, arañas, crocodilos, monos, xaguares, abellas e bolboretas, aínda visibles, que poderían representar a fertilidade da terra ou indicar os seus dotes como adiviña. As tatuaxes fan pensar que ocupaba un alto cargo político ou relixioso. A preservación do cadáver, así como dalgunhas vestimentas, foi posible porque foi untada con sulfuro de mercurio para impedir a descomposición do corpo.

Na tumba atopáronse cetros de madeira forrados de cobre, utilizados nas cerimonias como símbolos de poder e hexemonía, e diversas placas de metal soltas que cubrían a mortalla de algodón. O complexo está formado por cinco pirámides de barro. A tumba apareceu nunha plataforma intermedia, o cal a preservou das chuvias desa zona costeira e do efecto da capa freática do subsolo.

En Cao Viejo acondicionouse unha sala de exhibición especial para a momia no Museo Cao.

Investigacións
--------------

Recreación da Dama de Cao no Museo Cao.
A arqueóloga especialista en téxtiles precolombinos e conservación preventiva Arabel Fernández López, do Centro de Investigación Téxtil Chuguay, estivo a cargo da apertura do fardo funerario da Señora de Cao. As investigacións da momia revelaron un ventre altamente dilatado e outras características que suxiren a morte posparto por efecto dunha crise convulsiva coñecida como eclampsia. Recentes estudos realizados pola Fundación Wiese a través do forense español Jordi Esteban Farre avalan a hipótese sobre o falecemento.

Un grupo de compañías tecnolóxicas, en conxunto coa Fundación Wiese, realizaron unha réplica exacta do corpo momificado cun busto en tamaño real da muller, a partir de imaxes en 3D e arqueoloxía forense baseada na estrutura do seu cranio e a investigación etnográfica. A réplica desvelouse o 4 de xullo de 2017 nunha cerimonia realizada no Ministerio de Cultura do Perú. Despois dunha breve exhibición en dito ministerio, pasou a formar parte do Museo Cao.

Documental
----------

En 2012 estreouse *a* nivel mundial un documental sobre o descubrimento da tumba da dama de Cao titulado *La Dama de Cao: El Misterio de la Momia Tatuada*, dirixido por José Manuel Novoa e producido por Explora Films. O documental narra, mediante recreacións en 3D e entrevistas a arqueólogos especialistas na cultura mochica, tanto o proceso de desenfardamento da momia como o funcionamento e os costumes da época.

Notas
-----

1. ↑  andina.pe (ed.). "Día del Arqueólogo: conoce a ilustres peruanos investigadores de culturas prehispánicas" (en castelán). Consultado o 29 de xullo de 2021.
2. 1 2 3  La República, ed. (2009). "Inauguran Museo de la Señora de Cao". Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 2 de febreiro de 2007.
3. ↑  Guerrero De Luna, Renzo (2011). El Comercio, ed. "Señora de Cao habría muerto por complicaciones en el parto". Arquivado dende o orixinal o 10 de novembro de 2013. Consultado o 15 de febreiro de 2011.
4. ↑  Fundación, Wiese. "La Señora de Cao" (en español). Arquivado dende o orixinal o 29 de novembro de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2021.
5. ↑  Fundación, Wiese. "Descubren posible causa de muerte de la Señora de Cao" (en español). Arquivado dende o orixinal o 04 de novembro de 2016. Consultado o 28 de xullo de 2021.
6. ↑  Wiese, Fundación (2017-01-19). "Estudio tecnológico 3D nos permitirá conocer el verdadero rostro de la Señora de Cao". *Fundación Wiese* (en castelán). Consultado o 2022-02-06.
7. ↑  Explora Films. "La Dama de Cao". Consultado o 24 de xullo de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dama de Cao Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lingua mochica

### Ligazóns externas

* Especial da Señora de Cao
* Hallan en Perú la momia de una gobernante de hace 1.700 años *(en castelán)*

* Portal:Perú