Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Chócue.
Mapa étnico de Angola en 1970  
 (A área dos chócue e os lunda en cor parda).
O pobo **chócue**, ou **chokwe**, é unha etnia bantú que se concentra sobre todo no nordeste de Angola e nunha larga faixa que desde alá se estende até ao sur do país, pero tamén no extremo suroeste da República Democrática do Congo e no extremo noroeste de Zambia.

Outros nomes
------------

Nos tempos coloniais foron adoptadas diversas variantes, algunhas aportuguesadas, outras atribuídas aos pobos chócues, polo que poden aparecer citados na bibliografía como *quiocos, chocué, ciokwe, djok, shioko, tchocué, tshokwe, tchokwe* e *tschiokloe*.

Lingua
------

O idioma dos chócue é a lingua chócue, ou chokwe (ISO 639-3: *cjk*), pero moitos individuos falan hoxe outros idiomas como lingua franca: portugués en Angola (aínda que pouco fóra das cidades), francés na R. D. do Congo, e inglés en Zambia.

Historia
--------

Historicamente, os chócue estiveron envoltos no colapso do reino Lunda e, no nordeste de Angola continúan a vivir nunha estreita cohabitación coa etnia lunda. A súa migración cara ao sur, onde moitas veces se estableceron algúns grupos en espazos non utilizados por outras etnias, continuou até mediados do século XX. A cohesión entre ambas as etnias debe moito a unha rede de autoridades tradicionais que inclúe o seu *habitat* nos países veciños. En termos económicos, a súa base continúa a ser a agricultura de subsistencia, así como a caza. Até o día de hoxe móstranse pouco abertos ao cristianismo, salvo cando pasan a establecerse en contextos urbanos.

Os chócue implicáreonse pouco na guerra anticolonial e na guerra civil angolana. Despois da independencia de Angola, foron a única etnia que, nas dúas primeiras eleccións parlamentarias, conseguiu que foran elixidos deputados dun pequeno partido, o PRS (Partido de Renovação Social), que representa os seus intereses específicos.

Etnoloxía
---------

### Relixión

Na súa relixión tradicional, "Kalunga" é o creador e o poder supremo. Ademais, segundo as descricións etnográficas da primeira metade do século XX, existen os "mahamba", varios espíritos ancestrais (espíritos dos mortos) e espíritos da natureza, que se veneran e que se encontran en cultos dos *poseídos*. Os espíritos indutores dos cultos son, sobre todo, a serpente da fertilidade, o paxaro da fertilidade ("kajila") e o can sagrado (tamén o león, "kawa, muta" ou "tambwe"). A posesión exprésase nunha enfermidade, moitas veces nunha enfermidade nerviosa. Despois do diagnóstico, o sandador/adiviño coloca ao paciente nun estado de transo e realiza cerimonias que, nalgúns casos, van acompañadas de cantos e música de tambor. Un espírito ancestral especial é o espírito adiviñador ("ngombo"), do cal o adiviño —normalmente masculino— está posuído para practicar a súa actividade. O espírito "chikusa" é un espírito de máscara que subministra fertilidade e sorte na caza. "Kalamba" é unha mente que se sente esquecida e, polo tanto, pode causar unha enfermidade nas persoas para chamar a atención. Debe ser ofrendado, en imaxe, o nunha festa celebrada no seu honor. A estes espíritos tradicionais únense outros espíritos coloniais, como os europeos chamados "chindele". Os posuídos por el comenzan a bailar en transo cun coitelo e un garfo e ofrendan a comida europea (pan, viño ou augardente).

### Arte

Desde unha perspectiva etnolóxica, os chócues destacan pola súa tradición artística, particularmente polas súas esculturas e máscaras.

Notas
-----

1. ↑  Portal da Língua Portuguesa.
2. ↑  "Definição ou significado de chócue no Dicionário Infopédia da Língua Portuguesa com Acordo Ortográfico". *Infopédia - Dicionários Porto Editora* (en portugués). Consultado o 22 de setembro de 2019.
3. ↑  "Chokwe". *Encyclopaedia Britannica*. Consultado o 23 de setembro de 2019.
4. ↑  Tamén escrito *chókwé*, *cókwè*, *tchocué* e *côkwe*, esta última é a forma oficial na lingua chócue, adoptada oficialmente en Angola ao se fixaren as normas para a escrita da lingua.
5. ↑  Paul Lewis (2009). *Ethnologue. Languages of the World* (en inglés) (Sexta ed.). Dallas, Texas, USA: SIL International. ISBN 978-1-5567-1216-6. Arquivado dende o orixinal o 23-09-2012. Consultado o 22 de setembro de 2019.
6. ↑  *Cokwe* en *www.ethnologue.com*. Consultado o 22 de setembro de 2019.
7. ↑  José Redinha (1975): *Etnias e culturas de Angola*. Luanda: Instituto de Investigação Científica de Angola.
8. ↑  Beatrix Heintze (1970): *Besessenheits-Phänomene im mittleren Bantu-Gebiet*. Wiesbaden: Franz Steiner, pp. 20-30.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Augusto Guillerme Mesquitela Lima (1971): *Fonctions sociologiques des figurines de culte hamba dans la société et dans la culture tshokwé (Angola)*. Luanda: Instituto de Investigação Científica de Angola.
* Boris Westiau (2006): *Chokwe*. Milano: Cinque Continenti.
* João Vicente Martins (1997): *Os Tutchokwe do Nordeste de Angola*. Tese de doutoramento en antropoloxía. Lisboa: Universidade Nova de Lisboa.
* Jospeh C. Miller (1969): *Chokwe Expansion 1850-1900*. Madison: Wisconsin University.
* Joseph C. Miller (1970): "Chokwe trade and conquest", en: Richard Gray & David Birmingham, eds. *Precolonial African Trade*. Oxford, UK: Oxford University Press. ISBN 978-0-1921-5639-6, pp. 175–201.
* Manuel Laranjeira Rodrigues de Areia (1985): *Les symboles divinatoires: Analyse socio-culturelle d'une technique de divination des Cokwe de l'Angola (Ngombo ya Cisuka)*. Coimbra: Instituto de Antropologia. Universidade de Coimbra.
* Manuel Laranjeira Rodigues de Areia (2003): *The Chokwe and their Neighbours*. Zürich: Jean David & Gerhard Merzeder. ISBN 978-3-9522-4951-2.
* Manuel Jordán, ed. (1988): *Chokwe!: art and initiation among the Chokwe and related peoples*. München/New York: Prestel. ISBN 3-7913-1997-3.
* Marie Louise Bastin (1982): *La sculpture tshokwe*. Meudon: Alain et Francoise Chaffin. ISBN 978-2-9040-0500-8.

### Outros artigos

* Lingua chócue

### Ligazóns externas

* Beatrix Heintze: Angola nos séculos XVI e XVII. Estudos sobre Fontes, Métodos e História *(en portugués)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1075883
* BNF: 11948472k
* EBID: ID
* GND: 4078439-3
* LCCN: sh85024634
* NKC: ph319012
* SUDOC: 027444759

 |