recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A **lingua taa**, tamén coñecida como **lingua !Xóõ**, é unha lingua khoisa notable pola súa gran cantidade de fonemas, quizais a que máis ten no mundo. A maioría dos falantes viven en Botswana, pero uns poucos centos tamén viven en Namibia. O pobo chámase a si mesmo ǃXoon (pl. ǃXooŋake) ou ʼNǀohan (pl. Nǀumde), dependendo do dialecto que falen.

*Taa* é a palabra para 'ser humano'; o nome local da lingua é *Taa ǂaan*, que provén de *ǂaan* 'lingua'. *ǃXoon* (!Xóõ) é etónimo empregado nas zonas limítrofes cos falantes de taa, pero non é empregado polos propios taa entre eles. A maioría dos falantes de taa son da etnia ǃXoon (plural *ǃXooŋake*) ou 'Nǀohan (plural *Nǀumde*).

Notas
-----

1. ↑  Click languages
2. ↑  Gertrud Boden, 2007, *ǃQamtee ǀaa ǂXanya: 'the Book of Traditions' : Histories, Texts and Illustrations from the ǃXoon and 'Nǀohan People of Namibia*
3. ↑  DoBeS, "Taa".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13229
* BRE: 2126482
* ELCat: 593
* Ethnologue: nmn
* Glottolog: taaa1242
* LCCN: sh85148840
* WALS: xoo

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Bermúdez (homónimos).

**Manuel Bermúdez Arias**, coñecido como **Polo**, nado en Ferrol o 24 de agosto de 1936 e finado na Coruña o 11 de decembro de 2016, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Na tempada 1954–55 fichou polo Deportivo da Coruña, sen chegar a xogar ningún partido no cadro adestrado polo muxián Eduardo Toba esa campaña. 

Na xornada 4 da tempada 1955–56 produciuse o seu debut en Primeira División, da man do adestrador coruñés Rodrigo García Vizoso, nunha derrota a domicilio fronte o FC Barcelona (4–1). No encontro seguinte anotou o seu primeiro gol coma branquiazul e tamén na máxima categoría, nunha vitoria en Riazor fronte o Deportivo Alavés (5–3). Ese ano xogou 22 partidos e anotou 4 goles.

Na tempada 1956–57 participou en 26 encontros e marcou 6 goles, pero descendendo a Segunda División ao final da campaña. 

Na tempada 1957–58 foi un dos indiscutibles do ataque deportivista, xunto co berciano Emilio Mourelo. Na súa estrea en Segunda División, participou en 33 partidos e anotou 5 goles, mais o equipo tivo que xogar a promoción de permanencia contra o CD Ourense logo de conseguir o 13.º posto da clasificación. Os coruñeses lograron a permanencia logo dun 4–1 no global (0–2 na ida; 2–1 na volta).

Na tempada 1958–59 participou en 22 partidos e anotou 5 goles, compartindo dianteira con José Vigo, Veloso, Eduardo Manchón e Rafael Souto. Ese ano o club coruñés logrou o 7.º posto da clasificación, estando adestrado inicialmente por Eduardo Toba, logo Ernesto Pons e finalmente Hilario Marrero.

Na tempada 1959–60 fichou polo Atlético de Madrid, en Primeira División, co que participou en 12 partidos e logrou 6 goles. Ese mesmo ano o club madrileño venceu a Copa do Xeneralísimo, participando Polo en todas as eliminatorias agás na final. 

Faleceu o 11 de decembro de 2016.

Palmarés
--------

Atlético de Madrid
* Copa do Generalísimo: 1959–60, 1960–61, 1964–65
* Recopa de Europa: 1961–62
* Liga de España: 1965–66

Notas
-----

1. ↑  "Falece Polo, extremo dereito do Dépor entre 1955 e 1959". Deportivo da Coruña. 12 de decembro de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*
* Necrolóxica do pasamento *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534757
* BDFutbol: 7953
* Thefinalball: 166188

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Brañas.
**Manuel Brañas Abad**, nado en Aranga en 1950 e finado o 2 de maio de 2011, foi un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Labrego de profesión e concelleiro polo Partido Popular de Galicia en Aranga, en xuño de 2002 accedeu á cadeira municipal tralo falecemento do anterior alcalde, José Mosquera Maceiras o 26 de maio. Nas municipais de 2003 encabezou de lista do PPdeG, e acadou a vitoria (57%), aínda que perdeu tres concelleiros fronte ao seu predecesor. Nas municipais de 2007 conseguiu revalidar a maioría absoluta co 48% dos votos, se ben cedeu un concelleiro.

En 2008 a fiscalía iniciou unha investigación por presunta prevaricación, ao recualificárense 320.000 metros cadrados no lugar de Montesalgueiro para que o empresario José Collazo promovese un polígono industrial. O acordo entre o concello e o empresario provocou fortes protestas veciñais .

Faleceu pouco antes da celebración das municipais de 2011 nas que volvía ser candidato, sendo substituído polo tenente de alcalde Alberto Platas.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Mosquera Maceiras** |  **Alcalde de Aranga** 2002 - 2011 | Sucesor:**Alberto Platas** |

Vida persoal
------------

Estaba casado.

Notas
-----

1. ↑  El fiscal investiga la negociación que el alcalde mantuvo con Collazo Mato, *La Opinión de A Coruña*, 12/3/2008.
2. ↑  Apupos e insultos ao alcalde de Aranga polo seu plan urbanístico, *De Luns a Venres*, 29/2/2008.
3. ↑  Fallece a los 60 años el alcalde y candidato popular de Aranga

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Aranga
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Bermúdez (homónimos).

**Manuel Bermúdez Couso**, nado na Pobra de Trives o 11 de novembro de 1924 e finado na mesma vila o 20 de abril de 2010, foi un mestre, político e dirixente ourensán.

Traxectoria
-----------

Mestre de profesión, alternou a súa carreira docente coa política. Comezou de docente dando clase en 1951 en Ourense, e despois pasou á escola de formación do profesorado da Universidade de Santiago de Compostela, con sede en Ourense, onde foi catedrático de matemáticas e logo, na década dos setenta, director. Posteriormente, traballou como inspector de ensino en Madrid. Tamén foi director da Escola de Comercio dependente da Deputación de Ourense.

En política, durante o franquismo foi deputado provincial na década dos sesenta e setenta, e xa na democracia, ingresou en Centristas de Galicia. Foi ademais nomeado vicepresidente de Caixa Ourense, e ocupou a presidencia da entidade á morte do presidente David Ferrer en 1998. Neste cargo de presidente dirixiu a fusión con Caixavigo en 1999 e polo tanto a desaparición da entidade independente, mais continuou no consello de administración da nova entidade, a partir de 2000 denominada Caixanova. Finou na Pobra de Trives o 20 de abril de 2010.

Notas
-----

1. ↑  Nota necrolóxica
**Martolos** ou **Armatoloi** eran os membros asalariados das forzas de seguridade interna otomás, recrutados principalmente entre terratenentes gregos, serbios e búlgaros búlgaros.

Historia
--------

No século XIV eran xeralmente espías. Dedicáronse a tarefas policiais no segle xv, a cabalo ou a pé, e moitas veces patrullaban as fronteiras en tempo de paz, vixiando fortalezas e pescozos estratéxicos, e ás veces cobrando impostos. Os seus líderes eran xeralmente turcos. Mantiveron fieis até o século XVII pero entón comezaron os casos de deserción ou paso do inimigo aos Balcáns e en 1692 prohibíronlles aos cristiáns servir de *martolos* nos Balcáns (case o único lugar no que servían) e en 1722 o gobernador de Rumelia fusionou os *martolos* restantes (xa musulmáns) coa policía de seguridade local tamén musulmán (*pandor*).

Termo
-----

O termo turco *martolos* provén do grego *armatolos*, que significa "home armado, miliciano" ou *amartolos* (corrupto). Sendo a palabra orixinal que definiu aos cristiáns no exército otomán, *martolos* converteuse nun termo xeral para varios grupos e individuos militares cristiáns, sendo usado polos otománs para os espías, exploradores, mensaxeiros, os barqueiros do Danubio e os gardas cristiáns da fortaleza, así como os rebeldes cristiáns que loitaron contra os *akinci*. Durante o reinado de Suleiman (1520–66), o termo tamén foi usado para as forzas policiais cristiás locais, especialmente nas rexións furiosas polo bandolerismo de Montenegro e Morea.

Notas
-----

1. ↑  

> 
> 
> Uyar, Erickson, 2009
> pp. 63-64.Uyar-Erickson
>

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Martolos*** |

### Bibliografía

* Vasich, M. (1977). "*The Martolos in Macedonia*". *Macedonia Review* **VII**.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)
Mapa das tribos ástures.
Os **lugones** (en latín: *Lugoni*) eran unha tribo celta dos ástures que viviu no Convento Asturicense de Gallaecia, entre os ríos Nailos (Nalón) e Salia (Sella) e na zona do val de Duerna. A súa capital era Paelontium (Belonciu). A persistencia desta tribo é coñecida até despois da caída do Imperio Romano, en tempos dos visigodos, cando Sisebuto mandou ó seu xeneral Riquila sufocar unha rebelión destes contra o século VI-VII.

Etimoloxía
----------

O seu nome provén da raíz celta *lug*, que quere dicir "brillante". *Lug* era unha divindade solar, a principal dos celtas na península, dos que os lugones eran os descendentes ou "fillos da luz". Segundo a documentación literaria antiga, o territorio actual de Siero estivo habitado por esta tribo.

É posible que o nome da actual parroquia de Llugones, no concello de Siero, proveña da antiga tribo.

Notas
-----

1. ↑  Definición de lugones no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de tribos celtas

| * v
* c
* e
Pobos galaicos e ástures |
| --- |
| Galaicos bracarenses | Anfílocos · · Avobriguenses · Bibalos · Brácaros · Callaecos · Coelernos · Equaesos · Grovios · Helenos · Interamnicos · Leunos · Límicos · Luancos · Lubenos · Nebisocos · Narbasos · Nemetatos · Quarquernos · Seurbos · Tamaganos · Turodos |  |
| Galaicos lucenses | Albións · Arróns · Ártabros (Brigantinos · Lapatiancos) · Baeduos · Cibarcos · Cilenos · Caporos · Egobarros · Iadovos · Lemavos · Nerios · Poemanos · Praestamarcos · Seurros · Supertamarcos |
| Ástures | Amacos · Bedunienses · Brigaecinos · Guigurros · Lancienses · Lougueos · Lugones · Orniacos · Pésicos · Saelinos · Superatios · Tiburos · Zoelas |
| Outros | Oestrimnios · Saefes |
**Mohsen Fakhrizadeh-Mahabadi** (en persa محسن فخری‌زاده) nado en Qom en 1958 e finado en Absard o 27 de novembro de 2020, foi un oficial iraniano da Garda Revolucionaria e profesor de física na Universidade Imam Hussein de Teherán. Segundo o Consello de Seguridade da ONU, Fakhrizadeh era un científico de alto rango adscrito ao Ministerio de Defensa e Loxística das Forzas Armadas e ex director do Centro de Investigación Física (PHRC). Foi asasinado o 27 de novembro de 2020.

Biografía
---------

Naceu en Qom, asistiu á Universidade Shahid Beheshti e recibiu un doutoramento pola Universidade de Isfahán. Foi profesor na Universidade Iman Hussein, e líder do programa nuclear de Irán.

Traxectoria
-----------

Fakhrizadeh fora obxecto de investigación por parte de Estados Unidos, acusado de ser o responsable último do programa nuclear iraniano. Por ese motivo foi incluído na lista do Consello de Seguridade das Nacións Unidas pola que se conxelaban os seus activos e era preceptiva a notificación das súas viaxes. O Consello esixiu que o Axencia Internacional da Enerxía Atómica (AIEA) elaborase un informe e entrevistase a Fakhrizadeh, pero Irán negouse a polo á súa disposición.

Respecto ao traballo de Fakhrizadeh, Irán filtrou algunha información sobre a que a AIEA dixera que "non era incompatible coas súas propias conclusións", aínda que o organismo internacional continuou tentando corroborar as súas sospeitas.

Asasinato
---------

O 27 de novembro de 2020, Fakhrizadeh foi ferido de gravidade preto da cidade de Absard, unha localidade próxima a Teherán. Houbo noticias dunha explosión. Foi trasladado a un hospital onde morreu debido ás súas feridas. Catro homes armados estiveron involucrados no ataque, tres dos cales foron matados polos gardacostas de Fakhrizadeh.

Escena do crime.

Notas
-----

1. 1 2  "Assassinat a trets Mohsen Fakhrizade, pare del programa nuclear iranià" (en catalán). Consultado o 2020-11-27.
2. ↑  "United Nations Sanctions Committee: Individuals and Entities Designated as Subject to the Travel Notification Requirements and Assets Freeze Imposed by Resolutions 1737 (2006) and 1747 (2007)". Arquivado dende o orixinal o 06 de febreiro de 2015. Consultado o 08 de decembro de 2020.
3. ↑  International Atomic Energy Agency: Implementation of the NPT Safeguards Agreement and relevant provisions of Security Council resolutions 1737 (2006) and 1747 (2007) in the Islamic Republic of Iran
4. ↑  "Iran scientist linked to military nuclear program killed". 2020-11-27. Consultado o 2020-11-27.
5. ↑  "Iran's top nuclear scientist Mohsen Fakhrizadeh assassinated near Tehran" (en inglés). 2020-11-27.
 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2895606
* WorldCat
* VIAF: 359160728547410380002
* GND: 1222378698

 |
**Lugher** era unha rede social aberta de orixe galega feita dende cero e nun período de tres meses polo outiense Anxo Núñez Fernández.

Descrición
----------

A rede social, que foi inaugurada o 11 de xaneiro do 2014 ás 17:00 da tarde, leva funcionando dende entón na súa beta aberta ao público. Calquera pode facer unha conta, probala e facer comentarios ao creador. Tamén existe unha aplicación Android.

A finais de 2014 contaba con máis de 700 usuarios, máis de 3.000 *lughs* publicados e 4.000 *gostos*.

A rede está dispoñible en galego coma lingua principal, aínda que hai a opción de elixir entre galego, inglés e castelán para unha tradución futura.

### Lugher 2.0

O 2 de xaneiro do 2015 a conta oficial de Lugher, na súa propia rede social, anunciaba o próximo lanzamento da nova e mellorada versión, asegurando un completo lavado de cara, reconstrución do código e funcionalidades novas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cabozo (rede social)

### Ligazóns externas

* Páxina web de Lugher (Arquivada) e blog do creador
* "Un barbancés de 14 anos pon en marcha unha nova rede social" *La Voz de Galicia*, 6/3/2014.
* *A Revista FDS*, 15/3/2014, TVG.
* "A tarde" (26´35´´) Radio Galega, 1/4/2014.
* "Lugher, la red social de un adolescente gallego" Arquivado 07 de xaneiro de 2015 en Wayback Machine. *El Correo Gallego*, 2/4/2014.
**Manuel García Maceira**, nado en Tui o 21 de decembro de 1816, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Foi Colexial de Fonseca en Compostela. Doutorouse en Teoloxía na Universidade de Salamanca e acadou as cátedras de lingua hebrea nas Universidades de Salamanca e Madrid.

Retornou a Tui para facerse cargo das industrias familiares, principalmente a sociedade Andrés Maceira Hermanos, que abranguía cambio e bolsa, fábricas de serrar madeira, de curtidos, de lencería, transporte de vapores polo río, obras públicas etc.

Foi deputado conservador polo distrito de Tui nas lexislaturas 1853-1854, 1857-1858 e 1858-1863. Nas eleccións xerais de 1858 enfrontouse a José Fernández de la Hoz, que fora ministro de Graza e Xustiza, e foi derrotado, se ben as eleccións foron anuladas polas múltiples irregularidades realizadas por ambos os candidatos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* A casa dos Maceira
* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 06 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* Xenealoxía García Maceira, Manuel

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392730
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 44390

 |
**Marta Fernández Currás**, nada en Vigo en 1963, é unha política galega do PPdG.

Traxectoria
-----------

É licenciada en empresariais pola Universidade de Santiago de Compostela, inspectora de Facenda e interventora do Estado. Impartiu clases na Facultade de Económicas da Universidade de Santiago de Compostela. Foi así mesmo delegada do Instituto de Estudos fiscais en Galiza, dependente do Ministerio de Economía de España.

En abril de 2009 foi designada para ocupar o cargo de conselleira de Facenda na Xunta de Galiza que preside Alberto Núñez Feijóo. O 30 de decembro de 2011 foi nomeada Secretaria de Estado de Orzamentos e Gastos de España polo consello de ministros do goberno de Mariano Rajoy.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xosé Ramón Fernández Antonio** |  **conselleira de Facenda** 2009-2011 | Sucesor:**Elena Muñoz** |

Notas
-----

1. ↑  "Real Decreto 1949/2011, de 30 de decembro, polo que se nomea Secretaria de Estado de Orzamentos e Gastos Dª Marta Fernández Currás". *BOE*. Consultado o 3 de xaneiro de 2012.
**Manuel González Rodríguez**, nado en Botos (Lalín) en 1903 e finado en Madrid en 1974, foi un mestre, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou maxisterio na Escola Normal de Pontevedra. Foi mestre da escola laica da sociedade Unión del Partido de Lalín de Buenos Aires en Porreiros (Gresande). Aprobou as oposicións de Maxisterio e foi destinado á parroquia estradense de Ribeira. Propuxo a idea de erixir na Estrada un monumento a Pardo de Cela por subscrición popular, para o que realizou campaña en *El Emigrado*, e foi nomeado vicepresidente do Comité pro Monumento constituído na Estrada o 3 de decembro de 1932. En 1933 trasladouse a escola de Soutolongo, que foi o seu destino definitivo. Militante do Partido Galeguista, fixo unha entusiasta campaña a prol da autonomía de Galicia no periódico *Razón*, foi un dos membros da mesa da IV Asemblea do Partido Galeguista en abril de 1935 e un dos oradores do mitin das Arengas o 24 de xullo dese ano. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 non foi sancionado, pero tivo que afiliarse a Falange.

Activo xornalista, colaborou tamén en *El Pueblo Gallego*, *Correo de Galicia*, *Eco de Galicia*, *A Nosa Terra*, *El País*, *Cultura Gallega*, *Faro de Vigo* e *La Voz de Galicia*.

Vida persoal
------------

Casou en 1932 con Dolores Brandido Palmaz, coa que tivo tres fillos.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-12-1932, p. 10.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Manuel González, o escolante de Soutolongo artigo de Manuel Igrexas.
* Santorum, Gracia (2009). *Dicionario de escritores de Deza*. A Estrada: Fervenza. p. 50. ISBN 978-84-96368-00-2.
**Manuel González Toro** máis coñecido como **Toro**, nado en Vigo o 6 de xaneiro de 1910 e finado o 23 de xuño de 1992, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Chegou ao Celta de Vigo na tempada 1934/35, equipo que naquel momento estaba loitando por conseguir o ascenso a Primeira División. No primeiro ano o club non acadou o obxectivo, quedando terceiro na promoción de ascenso, pero ao ano seguinte, a tempada 1935/36, conseguiríase o ascenso, sendo Toro un dos xogadores fundamentais ao marcar cinco goles na liga de promoción.

Porén o debut en Primeira tería que agardar, pois o levantamento militar contra o goberno legalmente establecido da II República que levou a Guerra Civil Española paralizou toda competición oficial. Gran parte do cadro de xogadores do Celta foi represaliado ou enrolado no bando golpista, por exemplo Toro serviu como sarxento na fronte de Guadalaxara.

Finalmente o club debuta en Primeira División nos anos de posguerra, con Toro no equipo tras unha frustrada fichaxe polo Valencia CF, o 3 de decembro de 1939 ante o Real Zaragoza.

Esta primeira tempada o club salvouse do descenso no partido de promoción disputado en Madrid ante o Deportivo da Coruña, encontro que gañaría o Celta cun tanto de Nolete a pase de Toro.

En 1941 e sen previo aviso Toro é traspasado a metade de tempada ao Racing de Ferrol sen recibir compensación económica a cambio, xa que no equipo céltico contaba coa competencia sobre todo dos canarios Del Pino e Roig e o equipo ferrolán aspiraba a facer un bo papel no torneo copeiro, e conseguiulle un posto a Toro no departamento de contabilidade de Bazán.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Marcos L. Bacariza (3 de marzo de 2009). "Manuel González Toro". *Yo jugué en el Celta* (en castelán).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392738
* BDFutbol: 11169
* Transfermarkt: 352693

 |
**Manuel Gestoso Costas**, máis coñecido como **Chicha**, nado en Bouzas, Vigo en 1902, e finado na mesma cidade o 27 de xullo de 1983, foi un futbolista e armador de pesca galego. 

Xogaba na demarcación de dianteiro e era irmán do tamén futbolista do Celta de Vigo Antonio, ao que se coñeceu como Chicha II.

Traxectoria
-----------

Fichou polo recentemente creado Celta de Vigo, froito da fusión do Fortuna de Vigo e o Vigo Sporting, en 1924 procedente do Rápido de Bouzas.

Comezou a despuntar xa na súa primeira tempada no club celeste, destacando un encontro amigábel ante o Sporting de Gijón que remataría con vitoria viguesa por 8-1, con tres goles de Chicha e catro de Ramón Polo. Ese primeiro ano o club gañaría o seu primeiro trofeo, o Campionato de Galicia de fútbol. Ao longo da súa carreira no Celta gañaría este trofeo catro veces (1924, 1925, 1926 e 1930).

O 30 de decembro de 1928 tivo tamén a honra de participar e anotar no encontro de inauguración do Estadio Municipal de Balaídos ante o Real Unión de Irún, que rematou con vitoria celeste por 7-0.

Finalmente retiraríase do fútbol profesional ao remate da tempada 1929/30, primeira do fútbol profesional moderno e na que o Celta se viu encadrado na Segunda División, pese aos bos resultados que lle daban dereito a facelo na máxima categoría. Entre estes méritos están o subcampionato da Copa do Rei acadado no ano 1908 polo Vigo Foot-ball Club, antecesor do Real Vigo Sporting Club.

1930 rematou non só co non ascenso a Primeira División senón co descenso a Terceira.

Unha vez retirado do fútbol converteuse en armador de buques de pesca en Bouzas.

Notas
-----

1. ↑  "Stadium de Balaídos. Partido de inauguración". *El Compostelano* (en castelán). 31 de decembro de 1928. p. 2. Consultado o 18 de xaneiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Txema Ereaga (2 de decembro de 2012). "Chicha I: Un delantero como un barco de grande". *Fame Celeste* (en castelán).

| * v
* c
* e
Primeiro derbi entre Deportivo e Celta |
| --- |
| **Resultado**: 3-0   •   **Data**: 9 de novembro de 1924 |
| Deportivo | 
* Mulero
* Otero
* Abelardo
* José María
* Pombo
* Vasco
* Leonardo
* Ramón
* Chiarroni
* Pereiro
* Alonso

 |
| Celta | 
* Rubido
* Juanito
* Pasarín
* Queralt
* Balbino
* Hermida
* Reigosa
* Chicha
* Correa
* Polo
* Casal

 |
| Outros datos | **Campo**: Riazor   •   **Competición**: Campionato de Galicia de fútbol   •   **Tempada**: 1924/25 |
**Manuel Guzmán García**, nado en Errenteria en 1878 e finado na Coruña o 31 de agosto de 1936, foi un político español.

Traxectoria
-----------

Traballou como carabineiro durante 12 anos e despois dedicouse ao comercio. Animado polo seu amigo Santiago Casares Quiroga, afiliouse a Izquierda Republicana e foi elixido deputado pola provincia da Coruña nas eleccións xerais de 1936. O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno na Coruña, onde foi detido o 27 de xullo. Foi condenado a morte e fusilado no Campo da Rata o 31 de agosto de 1936, xunto ao seu amigo Francisco Prego Campos, Alfredo Suárez Ferrín, Joaquín Martín Martínez, Ramón Maseda Reinante e Francisco Mazariegos Martínez.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 1-9-1936, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Regreso al lugar del crimen en *La Voz de Galicia*
* Ficha del Congreso de los DiputadosArquivado 05 de marzo de 2016 en Wayback Machine.
* 

* Manuel Guzmán na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3390864
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 53230

 |
Micacita con moscovita e biotita.
A **micacita** ou **micaxisto** é unha rocha metamórfica composta de mica, seixo e proporcións menores doutros minerais.

Orixe e características
-----------------------

Ten a súa orixe no metamorfismo de antigas series arxilosas e lousas. Constan dunha alternancia de finos estratos de seixo e mica, e segundo sexa a índole desta, trátase de micacitas de mica branca (con moscovita, sericita etc.), de mica negra (biotita, clorita etc.) ou de dúas micas (mesturadas). Todas conteñen proporciona miúdas de minerais pesados, coma cornubiana, granate, epídota, cordierita, silimanita etc. Estes poden formar uns nódulos escuros, duns cantos milímetros de diámetro e o micasquisto que conten esas concrecións de orixe metamórfico é cualificado coma micacitas nodosas ou, se os nódulos son lisos, de xistos. Considerando a serie de rochas resultante dun metamorfismo dunha zona, óllase o paso das micacitas aos gneis.

Notas
-----

1. ↑  Definición de micacita no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Definición de micaxisto no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
3. ↑  "Geologic units containing mica schist". *U.S. Geological Survey* (en inglés). 13 de abril de 2012. Consultado o 20 de maio de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3856092
* GEC: 0123411
* Mindat: 48645
* PSH: 4920

 |
***Manscape*** é o sétimo álbum de estudio da banda inglesa de rock Wire, publicado o 15 de maio de 1990 a través do selo Mute Records. Foi producido por David M. Allen, e gravado e mesturado principalmente nos RAK Studios por Roy Spong.

En *Manscape* Wire explorou a música electrónica con máis profundidade que en anteriores traballos. Os baixos e as baterías foron principalmente secuenciados, e nunha xira polo Reino Unido e Europa a banda xirou sen o batería Robert Gotobed. O disco está formado principalmente por material novo, xunto con algunhas cancións vellas reelaboradas para incluírlle instrumentación electrónica.

"The Morning Bell" trata sobre o sistema educativo público británico, mentres que "Small Black Reptile" fala sobre o sistema político. A peza central do álbum, "You Hung Your Lights in the Trees/A Craftsman's Touch", dura algo máis de dez minutos.

A edición orixinal en vinilo ten unha orde de cancións significativamente distinta e omite os temas "Life in the Manscape", "Stampede" e "Children of Groceries".

Listaxe de cancións
-------------------

Tódolos temas escritos e compostos por Wire (Bruce Gilbert, Robert Gotobed, Graham Lewis e Colin Newman) agás onde se indique. 

| N.º | Título | Escritor(es) | Duración |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "Life in the Manscape"   |   | 3:28 |
| 2. | "Stampede"   |   | 4:35 |
| 3. | "Patterns of Behaviour"   |   | 4:33 |
| 4. | "Other Moments"   |   | 3:50 |
| 5. | "Small Black Reptile"   |   | 3:14 |
| 6. | "Torch It!"   |   | 7:31 |
| 7. | "Morning Bell"   |   | 4:22 |
| 8. | "Where's the Deputation?"   |   | 3:51 |
| 9. | "What Do You See?"   | Elvander, Gilbert, Gotobed, Lewis, Newman | 6:47 |
| 10. | "Goodbye Ploy"   |   | 3:50 |
| 11. | "Sixth Sense"   |   | 4:19 |
| 12. | "Children of Groceries"   |   | 3:03 |
| 13. | "You Hung Your Lights in the Trees/A Craftsman's Touch"   |   | 10:03 |

Notas
-----

1. ↑  "TrouserPress.com :: Wire". *www.trouserpress.com*. Arquivado dende o orixinal o 01 de marzo de 2012. Consultado o 2020-01-26.
2. ↑  "Manscape". *EW.com* (en inglés). Consultado o 2020-01-26.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3844863
* AllMusic: mw0000203337
* Discogs: 50664
* MusicBrainz: ID

 |
Micción feminina.
Micción masculina.
A **micción** é un proceso polo que a mexa urinaria se baleira de ouriños cando está chea. A vexiga urinaria ou mexa (que en estado baleira se atopa comprimida polos demais órganos) énchese de a pouco até que a tensión das súas paredes se eleva por enriba dun valor limiar e entón se desencadea un reflexo neuróxeno chamado reflexo miccional que provoca a micción (mexar), e se non se consegue, polo menos produce o desexo consciente de mexar.

O proceso da micción é, na maioría das veces, controlado voluntariamente. A incontinencia urinaria é o control pobre ou ausente da micción.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Micción Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105726
* AAT: 300380099
* BNCF: 55294
* BNE: XX550688
* BNF: 126521457
* EBID: ID
* GEC: 0128212
* GND: 4159140-9
* JSTOR: urination
* LCCN: sh85141419
* MAG: 175768497
* NKC: ph273312
* Treccani: minzione

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D014554

 |
**Manuel García Gerpe**, nado en Ordes o 29 de abril de 1908 e finado en Buenos Aires o 4 de xullo de 1949, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Banda municipal de Ordes coa súa directiva en 1932. García Gerpe é o cuarto da segunda fila.
Participou activamente na política universitaria. Licenciado en Dereito e militante de Izquierda Republicana, foi o líder ideolóxico da Segunda República en Ordes, especialmente durante o goberno municipal da Fronte Popular (entre febreiro e xullo do 1936). O golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sorpréndeo en Madrid. Dita conferencias no Ateneo de Madrid e en Unión Radio Madrid. Membro das Milicias Populares que defenderon Madrid das tropas franquistas, foi oficial do exército leal á República. Tamén participou no Tribunal de Xustiza militar da 44.º División (que operaba nas frontes do Ebro) e no Corpo Xurídico Militar do Exército Republicano. Coa derrota das forzas republicanas fuxiu a Francia onde estivo internado en varios campos de concentración. Fuxiu dun deles e chegou a París. Exiliouse na República Dominicana e foi reclamado pola Unión del Partido Judicial de Órdenes de Buenos Aires que o levou á Arxentina.

En Buenos Aires seguiu loitando contra a ditadura franquista. En 1945 integrou a comisión organizadora da Agrupación Izquierda Republicana na Arxentina con Luciano Vidán Freiría e Severino Iglesias Siso, da que foi secretario. Escribiu varios libros e exerceu o xornalismo político no exilio, onde fundou *El Republicano Gallego* e editou con Xosé Tobío Mayo e Manuel Varela Buján a folla "Crisol Gallego" que saía publicada no xornal *Sábado*. Partidario dunha liña de apoio decidido á guerrilla galega e á oposición antifranquista organizada en Francia, liderou o Centro Republicano Federal Gallego que esgazou da Federación de Sociedades Gallegas logo dun período de conflitividade interna entre 1948 e 1949.

Obras
-----

* *Política social*, 1934.
* *Alambradas: Mis nueve meses por los campos de concentración de Francia*. Buenos Aires: Celta, 1941. *Aramados*. Alvarellos, 2021 (traducido por Miro Villar).
* *De la República Española a la Unión Soviética".*
* *La configuración constitucional de la postguerra*. Buenos Aires: Tato, 1944.

Notas
-----

1. ↑  Galaxia publicará a novela inédita de Xosé Tobío Maio
2. ↑  Emigración e exilio en Alfonso R. Castelao: Da «moura fartura» á «Galiza ideal» Xosé Manoel Núñez Seixas

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fasano, Laura (2020). "Los exiliados gallegos y sus vínculos con el asociacionismo hispánico de Buenos Aires. El caso de Manuel García Gerpe". *Los españoles en Buenos Aires. Activismo político e inserción sociocultural (1870-1960)*. Teseo. ISBN 978-9877232400.
* *Manuel García Gerpe. Historia dun exilio*. Ordes: A. C. Obradoiro da Historia. 1999.
* Núñez Seixas, Xosé M. "Itinerarios do desterro: sobre a especificidade do exilio galego de 1936" en *O exilio galego de 1936: política, sociedade, itinerarios*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392728
* WorldCat
* VIAF: 240657112
* BNE: XX1179177

 |
**Manuel Cabaleiro Goás**, nado na Coruña o 6 de xaneiro de 1918 e finado en Santiago de Compostela o 1 de febreiro de 1977, foi un psiquiatra e antropólogo galego.

Traxectoria
-----------

Cursou o bacharelato no Instituto da Coruña. Comezou a carreira de Medicina na Universidade de Santiago de Compostela en 1934. Interrompida pola Guerra Civil, licenciouse en 1942. Formouse en Neuroloxía e Psiquiatría co seu mestre José Pérez López-Villamil no Sanatorio San José de Vigo. Doutorouse en 1953 na Universidade de Madrid coa tese: *La Psiquiatría en la Medicina Popular de Galicia*, dirixida por Pedro Laín Entralgo.

En 1943 abriu en Ourense con Nicandro Pérez Vázquez un sanatorio psiquiátrico privado. Entre 1954 e 1961 realizou estancias de varios meses en centros psiquiátricos europeos de Francia, Suíza e Alemaña, visitando Sainte-Anne, con Delay, Charenton, con Henri Baruk, Bonneval, con Henri Ey, e o Centro de Tratamento e Readaptación en Neully-Sur-Marne. No verán de 1959 o Patronato Nacional de Asistencia Psiquiátrica (PANAP) inaugura o Hospital Psiquiátrico de Toén que dirixiu Cabaleiro até a súa morte.

Obras
-----

* *Temas Psiquiátricos* (1959, 1963).

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-2-1977, p. 21.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Dicionario biográfico de Galicia* **1**. Ir Indo Edicións. 2010-2011.

### Ligazóns externas

* "Manuel Cabaleiro Goás". *Álbum de Galicia* do Consello da Cultura Galega.
* "Manuel Cabaleiro Goás". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24287646
* WorldCat
* VIAF: 35348422
* BNE: XX1207129
* DBE: manuel-cabaleiro-goas
* Dialnet: 1619397
* ISNI: 0000 0000 5930 2493
* SUDOC: 255042531

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Salgado.

**Manuel Norberto Salgado González**, nado no Outeiro (Rodeiro) o 17 de marzo de 1947, é un empresario e político galego

Traxectoria
-----------

Empresario de hostalaría. Foi elixido concelleiro de Rodeiro por Unidade Galega nas primeiras eleccións democráticas. Militante do PSdeG-PSOE, nas municipais de 1991 regresou á política como concelleiro do PSOE, manténdose como tal ata 2003. Escindiuse do partido ao perder as primarias fronte a José Benito Vence Deza. Nas municipais de 2003 presentouse por Democracia Progresista Galega, obtendo 2 concelleiros, os mesmos que conseguiu en 2007 encabezando a candidatura de Independentes de Rodeiro. Foi elixido alcalde grazas a un pacto co PSdeG-PSOE e o BNG. Nas municipais de 2011 encabezou a candidatura AEIR e foi o único elixido da lista, e nas municipais de 2015 volveu encabezar a lista de IDR, sendo novamente o único elixido da candidatura.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Rodeiro

### Ligazóns externas

* Entrevista a Manuel Salgado González
* Outra entrevista.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Eliseo Diéguez García** |  **Alcalde de Rodeiro** 2007 - 2009 | Sucesor:**José Benito Vence Deza** |
**Manuel Silva Ferreiro**, nado en Santa Cruz de Ribadulla (Vedra) en 1896 e finado en Santiago de Compostela en 1969, foi un sacerdote e escritor galego.

Traxectoria
-----------

*Galicia, voto en cortes*.
Doutorouse en Teoloxía e Dereito canónico pola Universidade Pontificia Compostelá, na que desempeñou as cátedras de Cosmoloxía, Psicoloxía e Ética. Foi cóengo da catedral de Santiago de Compostela. Exerceu os cargos de fiscal xeral do arcebispado e consiliario da Escola Nocturna de Obreiros e das Xuventudes Universitarias de Acción Católica. Colaborou na prensa galega e revistas diocesanas e estatais sobre temas de carácter histórico, é coñecido polo seu libro *Galicia y el Movimiento Nacional*.

Obras
-----

* *Galicia voto en Cortes*, 1925.
* *Galicia y el Movimiento Nacional*, 1938.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, A. (1951-53). *Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores* (en castelán) **III**. Bibliófilos Gallegos. p. 360.
* Rodríguez Fraiz, A. (2005). "Silva Ferreiro, Manuel". *Gran Enciclopedia Galega* (DVD). El Progreso. ISBN 84-87804-88-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534560
* BNE: XX1441067

 |
**Manuel Fal Conde**, nado en Higuera de la Sierra (Huelva) en 1894 e finado en Sevilla en 1975, foi un avogado e político carlista español.

Traxectoria
-----------

Estudou dereito en Sevilla e Madrid. Ingresou en 1930 no Partido Integrista, cando este se integrou no carlismo Fal Conde organizou o movemento en Andalucía Occidental, dando prioridade ás mocidades e ao requeté. Nas eleccións de 1933 o carlismo conseguiu 4 deputados en Andalucía e Fal Conde converteuse no xefe do carlismo andaluz en novembro. En 1934 fíxose cargo da dirección do carlismo e centralizou a organización no seu equipo. Durante a guerra civil española tivo que se exiliar a Portugal tras pretender crear unha Academia militar carlista e dende alí opúxose ao decreto de unificación, sen resultados. Tras volver a España prohibiu o alistamento de carlistas na División Azul, o que provocou que as autoridades o confinasen en Ferreríes (Menorca) durante uns meses. En 1955 renunciou como xefe do carlismo en España.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q531304
* WorldCat
* VIAF: 52970019
* BNE: XX920783
* CANTIC: a10744617
* DBE: manuel-jose-fal-conde
* FAST: 43305
* GEC: 0025851
* ISNI: 0000 0000 8131 9523
* LCCN: n79111447
* PARES: 143835
* SUDOC: 14480705X

 |
Os gatos brancos usualmente son leucísticos.
O **leucismo** (do grego antigo λευκóσ *leukós*, branco, e *-ismo*) é unha particularidade xenética debida a un xene recesivo, que dá unha cor branca á pelaxe dos mamíferos, á plumaxe das aves (os ollos manteñen a súa cor normal, a diferenza dos albinos), e incluso á pel dalgúns réptiles, anfibios e peixes.

O adxectivo para referirse aos animais que presentan este fenómeno é **leucístico**.

O *leucismo* é diferente do albinismo: os animais leucísticos non son máis sensíbeis á luz do sol que o resto. Pola contra, poden ser incluso lixeiramente máis resistentes, xa que ao teren a cor branca un albedo elevado protexe máis da calor.

O contrario do leucismo é o melanismo.

Galerías
--------

Mamíferos leucísticos
* León no zoo de BratislavaLeón no zoo de Bratislava
* Reno no Wagon Trails Animal ParkReno no *Wagon Trails Animal Park*
* Gamo leucístico no zoo da Madroa, VigoGamo leucístico no zoo da Madroa, Vigo
* Cabalo leucísticoCabalo leucístico

Aves leucísticas
* Pavo cristatus (pavón)*Pavo cristatus*   
(pavón)
* Emberiza schoeniclus (escribenta das canaveiras)*Emberiza schoeniclus* (escribenta das canaveiras)
* Corvus monedula (gralla cereixeira)*Corvus monedula*  
 (gralla cereixeira)
* Anas platyrhynchos(lavanco)*Anas platyrhynchos*  
(lavanco)

Réptiles a anfibios leucísticos
* Pantherophis obsoletus*Pantherophis obsoletus*
* Ambystoma mexicanum*Ambystoma mexicanum*
* Ambystoma mexicanum femia*Ambystoma mexicanum* femia

Peixes leucísticos
* Pleuronectes platessa*Pleuronectes platessa*
* Solea solea*Solea solea*
* Macrotocinclus affinis*Macrotocinclus affinis*
* Astronotus ocellatus*Astronotus ocellatus*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Leucismo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Vitilixe
* Albinismo
* Melanismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1146789
* MAG: 2776747754

 |
**Manuel Fernández Boado**, nado na Fonsagrada e finado en Vitoria o 4 de setembro de 1959, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito. Aprobou as oposicións a rexistrador da propiedade en 1920 e foi nomeado rexistrador da Fonsagrada. En 1923 foi nomeado rexistrador de Ribadeo. Na ditadura de Primo de Rivera foi directivo do Ateneo Biblioteca Popular, e nel pronunciou unha conferencia sobre política feminista en outubro de 1924 pola que foi detido, denunciado e procesado. Na II República foi organizador do Comité de Izquierda Republicana de Ribadeo. Foi elixido compromisario para a elección do presidente da República en 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de agosto. Acusado de auxilio á rebelión foi xulgado en consello de guerra en Lugo o 22 de febreiro de 1938, foi condenado a 12 anos de prisión. Foi separado do servizo como rexistrador da propiedade en 1938. Rehabilitado, no franquismo foi rexistrador da propiedade de Priego de Córdoba e dende 1957 de Sagunt. Finou nun accidente de tráfico na estrada de Vitoria a Irún en setembro de 1959.

Vida persoal
------------

Casou con María García-Villamil Noriega en 1931.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 5-9-1959, p. 4.
2. ↑  *El Compostelano*, 14-12-1923, p. 2.
3. ↑  *El Progreso*, 23-2-1938, p. 4.
4. ↑  *Las Riberas del Eo*, 25-4-1931, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Souto Blanco, María Jesús (1998). *La represión franquista en la provincia de Lugo (1938-1940)*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-891-5.

### Ligazóns externas

* 

* Manuel Fernández Boado na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en represión franquista en Lugo
**María Dolores Miramontes Mato**, nada en Guísamo (Bergondo) o 6 de abril de 1895 e finada en Buenos Aires en 1964, foi unha activista e intelectual rexionalista galega.

Traxectoria
-----------

*María Miramontes, tecedora dun país*. Documental de Nós TV
Filla de xornaleiros, trasladouse coa súa familia á Coruña, onde comeza a traballar nun obradoiro de costura aos 11 anos. Nesta cidade relaciónase con outras mulleres que terán un papel moi destacado no galeguismo e no republicanismo como Elvira Bao Maceiras e Amparo López Jeán.

Militou nas Irmandades da Fala e en 1918 formou parte da súa Xunta Directiva. En 1920 casou con Ánxel Casal, abriron xuntos unha tenda de tecidos, na que traballou de costureira. O matrimonio puxo en marcha outras moitas iniciativas. Fundaron a Editorial Lar e posteriormente a Editorial Nós e dirixiron as Escolas de Insiño Galego, ensino bilingüe e inspirada nos principios da Institución Libre de Enseñanza. Coa proclamación da II República e o ingreso no Partido Galeguista, trasladáronse a Santiago de Compostela, onde seguiu a traballar de costureira. No ámbito político, colaborou na campaña a favor do Estatuto de Autonomía.

Tras o asasinato do seu marido na guerra civil, embarcou na Coruña rumbo a Buenos Aires en novembro de 1936. Na capital arxentina traballou de modista e casou cun curmán, Pedro Miramontes. Mantivo contacto con representantes do exilio galego como Luís Seoane e Maruxa Seoane. Morreu no Sanatorio do Centro Galego de Bos Aires.

Recoñecementos
--------------

No ano 2007 o concello de Santiago de Compostela púxolle o seu nome a unha rúa.

Notas
-----

1. ↑  Otero Cepeda, Encarna. "María Miramontes". *culturagalega.gal*. Consultado o 26 de febreiro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***María Miramontes*** |

### Bibliografía

* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas*. Vigo: A Nosa Terra. pp. 280–281. ISBN 978-84-8341-146-9.

### Ligazóns externas

* "María Miramontes". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
**Manuel Gallego Vila**, nado en Taboadela o 29 de maio de 1937, é un industrial avícola e político galego do PPdeG, alcalde de Taboadela durante máis de catro décadas.

Traxectoria
-----------

Emigrante no País Vasco, regresou a Galicia durante o franquismo e montou unha granxa de aves que estivo no berce da creación de Coren, a cooperativa avícola fundada por Euloxio Gómez Franqueira e que tivo unha extensión á política do rural ourensán.

En 1967 entrou de concelleiro en Taboadela, por designación, e foi nomeado alcalde do concello de Taboadela en 1972. Presentouse ás primeiras eleccións democráticas encabezando a candidatura da UCD, e logrou a alcaldía. Permaneceu como alcalde nas sucesivas eleccións ata 2019, pasando por Coalición Galega, Coalición Progresista Galega, Centristas de Galicia e finalmente o Partido Popular de Galicia, sempre con maiorías absolutas. 

En 2019 foi apartado da carreira pola alcaldía e foi substituído como candidato ás eleccións municipais de 2019 por Antonio Paz.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**-** |  **Alcalde de Taboadela** 1972 - 2019 | Sucesor:**Álvaro Vila Araújo** |

Notas
-----

1. ↑  "Se retira el alcalde más veterano de Galicia". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2019-01-31. Consultado o 2019-02-01.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, F. ed. (2002). *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Taboadela

### Ligazóns externas

* Crónica en *La Voz de Galicia*.
**Manuel Fandiño Ricart**, nado en Santiago de Compostela en 1896 e finado na mesma cidade en 1978, foi un militante anarcosindicalista galego. Era irmán de Alfonso e Antonio, tamén militantes anarcosindicalistas e de Coralia e Maruxa, coñecidas en Compostela como "As dúas Marías".

Traxectoria
-----------

Pintor de santos de profesión, comezou a destacar entre o movemento obreiro compostelán en 1917, cando dirixiu a folga xeral que rematou coa dimisión do alcalde liberal Luís Blanco Rivero, e posteriormente, xunto con Ezequiel Rey Turnes, posibilitou a adhesión de numerosas sociedades de oficio locais á CNT. En 1925 foi elixido Secretario Xeral da Confederación Rexional Galaica, cargo que ocupou até 1930. Durante a Segunda República estivo como secretario liberado da Federación Rexional de Industria Pesqueira, domiciliada en Vigo até 1935 e en Marín até o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 que deu lugar á guerra civil española.

Mantívose agochado no seu domicilio até 1945. Ao ano seguinte, coa reconstitución da CRG, foi de novo elixido Secretario, substituíndo ao coruñés Félix Álvarez Arganzúa. Foi detido o 11 de abril de 1947. Foi reclamado polo Xulgado Militar de Vigo en xullo de 1947. Xulgado, foi condenado e pasou cinco anos no cárcere de El Dueso (Santoña).

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 10-8-1947, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fernández, Eliseo; Pereira, Dionisio (2004). Positivas, ed. *O anarquismo na Galiza*. Santiago de Compostela. pp. 104–105. ISBN 84-87783-79-1.

### Ligazóns externas

* Ficha na web do proxecto *As vítimas, os nomes, as voces e os lugares*.
**Nvidia Corporation** é unha empresa tecnolóxica multinacional estadounidense constituída en Delaware e con sede en Santa Clara, California. É unha empresa de software e *fabless* que deseña unidades de procesamento de gráficos (GPU), interfaces de programación de aplicacións (API) para a ciencia de datos e computación de alto rendemento, así como unidades de sistema nun chip (SoC) para a computación móbil e o mercado da automoción. Nvidia é un provedor dominante de hardware e software de intelixencia artificial. A súa liña profesional de GPU úsase en estacións de traballo para aplicacións en campos como arquitectura, enxeñería e construción, medios e entretemento, automoción, investigación científica e deseño de fabricación.

Ademais da fabricación de GPU, Nvidia ofrece unha API chamada CUDA que permite a creación de programas masivamente paralelos que utilizan GPUs. Despréganse en sitios de supercomputación de todo o mundo. Máis recentemente, pasou ao mercado da computación móbil, onde produce procesadores móbiles Tegra para teléfonos e tabletas, así como sistemas de navegación e entretemento. Ademais de AMD, os seus competidores inclúen Intel, Qualcomm e empresas de aceleración de intelixencia artificial como Graphcore. Tamén fai software alimentado por intelixencia artificial para o procesamento de son e vídeo, por exemplo NVIDIA Maxine.

As GPU de Nvidia utilízanse para computación *edge-to-cloud* e supercomputadoras. Nvidia ampliou a súa presenza na industria dos videoxogos coas súas videoconsolas portátiles Shield Portable, Shield Tablet e Shield TV e o seu servizo de xogos na nube GeForce Now.

Notas
-----

1. ↑  "NVIDIA Corporation – Investor Resources – FAQs". *investor.nvidia.com*. Consultado o 2023.
2. ↑  Enderle, Rob (2022). "Why NVIDIA Has Become a Leader in the AI Market". *Datamation*.
3. ↑  Goldman, Sharon (2023). "How Nvidia dominated AI — and plans to keep it that way as generative AI explodes". *VentureBeat*.
4. ↑  "Quadro No More? NVIDIA Announces Ampere-based RTX A6000 & A40 Video Cards For Pro Visualization". *anandtech.com*. Consultado o 2021.
5. ↑  "NVIDIA Doesn't Want Cryptocurrency Miners to Buy Its Gaming GPUs". *msn.com*. Consultado o 2021.
6. ↑  Kirk, David; Hwu, Wen-Mei (2017). *Programming Massively Parallel Processors*. Elsevier. p. 345. ISBN 978-0-12-811986-0.
7. ↑  Clark, Don (2011). "J.P. Morgan Shows Benefits from Chip Change". *WSJ Digits Blog*.
8. ↑  "Top500 Supercomputing Sites". *top500.org*. Consultado o 2011.
9. ↑  Burns, Chris (2011). "2011 The Year of Nvidia dominating Android Superphones and tablets". *SlashGear*.
10. ↑  "Tegra Super Tablets". *nvidia.com*. Consultado o 2011.
11. ↑  Jennewine, Trevor (2021). "Why Intel's Competitive Edge Is Crumbling". *The Motley Fool*.
12. ↑  Neiger, Chris (2021). "Better Buy: NVIDIA vs. Qualcomm". *The Motley Fool*.
13. ↑  "NVIDIA Maxine". *developer.nvidia.com*. Consultado o 2023.