recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Theodoric** **Rood** (tamén **Theoderic** ou **Theodericus**) foi un impresor de incunables de Oxford, Inglaterra. A súa actividade na cidade poden ser datadas con algunha certeza entre os anos 1481 e 1482, mais é probable que se estendesen ata 1484. Algúns dos primeiros libros impresos, entre 1478 e 1479, así como unha edición do *Liber Festivalis*, de John Mirk, de 1486 ou 1487, que outrora foron atribuídos á imprenta de Rood, considéranse hoxe obras doutros impresores non identificados.

Traxectoria
-----------

Rood foi a Oxford desde Colonia, en Alemaña, e con el levou tipos e, probablemente, tamén unha prensa. Logo de se establecer Oxford, trabou ligazóns coa universidade da cidade a través da incipiente Oxford University Press, onde imprimiu algúns traballos académicos en latín, entre os que é de salientar *Compendiun totius grammaticae*, de John Anwykyll, arredor de 1483 (do que se coñece só unha copia fragmentaria na Bodleian Library).

Hoxe estímase en trece o número de edicións conservadas saídas do prelo de Rood. Entre estes libros, só dous están datados: o máis temperán, de 1481, é *Expositio super libros Aristotelis de anima*, de Alexandre de Hales; e o máis tardío é *Liber moralium super threnis Ieremiae*, de John Lathbury, datado o 31 de xullo de 1482. As restantes edicións que hoxe se conservan carecen de data.

Notas
-----

1. ↑  British Library. *Catalogue of Books Printed in the XVth Century now in the British Library. BMC. Part XI. England*. 't Goy-Houten: Hes & De Graf, 2007. Páxinas 234 a 243. *(En inglés)*
2. ↑  E. Gordon Duff, *Printing in England in the Fifteenth Century: E. Gordon Duff's bibliography* [of 1917] *with supplementary descriptions, chronologies and a census of copies by Lotte Hellinga*. *(En inglés)*
Versión extravehicular do traxe G4C, co módulo pectoral de control da ventilación e o umbilical recuberto de ouro.
**G4C** é a denominación dun tipo de traxe espacial estadounidense fabricado pola empresa Dave Clark para algunhas misións do programa Gemini. Usouse por primeira vez en 1964 e existía unha versión para actividades extravehiculares, o **G4C AMU**, usado en 1966 por primeira vez. Unha evolución posterior foi o traxe A1C, pensado para as misións Apolo, pero que nunca chegou a usarse.

Co G4C os deseñadores buscaron un traxe con gran mobilidade. Foi usado por primeira vez na misión Gemini 4, durante o paseo espacial, e posteriormente en tódalas misións Gemini agás na Gemini 7. O traxe combinaba vexigas e unha capa de malla restritiva que melloraban a flexibilidade do traxe cando era presurizado.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2011). "G4C" (en inglés). Consultado o 3 de febreiro de 2013.
2. 1 2  Mark Wade (2011). "G4C AMU" (en inglés). Consultado o 3 de febreiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* G3C
* G5C
***Don Fino*** foi un periódico editado en Mondoñedo en 1921.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Periódico quincenal*, apareceu o 8 de xaneiro de 1921. O 5 de marzo cambiou o seu subtítulo por *Periódico semanal*, aínda que en realidade saía de xeito irregulat. Periódico satírico fundado e dirixido por Ramón Lorenzo González. Entre os seus colaboradores figuraban Leopoldo Rojo Iglesias, Ramón Rey e Cándido Carreiras. Constaba das seccións: "De palique", "Comentando...", "Nuestros hombres célebres", "Bocadillos", "Cosas" e "Noticias". Publicou en galego "A liberdade agraria", asinada co pseudónimo Maquiavelo, e "¡Máis coraxe!", de Antonio Noriega Varela. O director foi procesado e condenado pola publicación dun soneto que contiña inxurias e calumnias ao farmacéutico Manuel Ferreiro Varela. Cesou a súa publicación co número 26, o 12 de xuño de 1921.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* Fernández Vilalba, Xosé Isidro (10/6/2015) "Antonciño" e o xornal "Don Fino" Arquivado 17 de febreiro de 2021 en Wayback Machine. *Terra e Tempo*.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cerna (homónimos).
Cerna de piñeiro con nós no canto superior esquerdo.
Anatomía dun toro:  
1. arro ou miolo  
2. Cerna  
3. Sámago  
4. Cámbium  
5. Floema  
6. Casca.
A **cerna**, (palabra que ten a mesma orixe etimolóxica que *núcleo*) **corazón** ou **durame** (do latín *durare*, durar) é a designación dada á parte do xilema da madeira que xa non participa activamente na condución de auga ou zume, asumindo unha función esencialmente de soporte mecánico da estrutura da planta. A distinción entre cerna e sámago (a parte vascularmente activa do xilema) é clara na maior parte das especies, xa que no toro (corte transversal do tronco) presenta unha porción máis escura de madeira no centro e unha porción máis clara e alba na parte externa. A primeira corresponde á cerna e a segunda ao sámago. Con todo, nin sempre esta diferenza é facilmente percibida, pois a mudanza de cor pode ser gradual e pouco marcada.

A cerna está constituído por células mortas, formando unha estrutura máis ou menos rexa de soporte, en torno da cal o sámago se vai progresivamente formando. A medida que as células do sámago decaen e morren, van sendo incorporadas na cerna, o cal vai así crecendo radialmente, acompañado da expansión do xilema.

Aínda que poida funcionar coma unha importante reserva de auga para a planta, a cerna, dadas as súas características higroscópicas, é na súa esencia unha estrutura de soporte, non sendo vital para a supervivencia da árbore. Non son raras as especies nas que é común a podremia e por veces a total destrución da cerna, sen que tal determine a morte, ou mesmo a redución da vitalidade, da planta. Por exemplo en castiñeiros vellos nos soutos galegos.

Algunhas especies comezan a formar cerna moi cedo e só teñen unha fina camada de sámago viva, mentres que noutras a mudanza ocorre lentamente, mantendo un tronco que está esencialmente composto por sámago.

En termos de determinación da calidade da madeira e dos seus usos, a dimensión e características da cerna son determinantes, sendo este en xeral valorado pola súa dureza e resistencia ao ataque por insectos. A madeira de cerna é en xeral preferida para usos nos que se requira dura e resistencia mecánica.

Termos relacionados
-------------------

Toro de teixo (*Taxus baccata*), no que se pode ollar moi ben 27 aneis de crecemento, a cerna (a madeira escura) e mais o sámago (a madeira alba).
* **Cernella**: duro, con moita resistencia para o traballo. Persoa de mal xenio.
* **Cernar**: facerlle unha incisión a unha árbore de xeito que chegue á cerna. Quitar a casca a unha árbore.
* **Cernada**: Lugar onde se corta madeira. Cerna. Tamén lugar que se queimou ou mesmo cinza.
* **Cernil**: Duro, forte e consistente como a cerna.
* **Cernizo**: espiñazo.
* **Piñeiro cernil**, piñeiro manso (*Pinus pinea*).

Notas
-----

1. ↑  [  Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. ]

Véxase tamén
------------

* **Madeira**
* **Sámago**
* **Medula (botánica)**
*Para os topónimos Vilamaior do Val de Brea (ou Vilamaior de Brea), ou Valibria (ou Vallibria) véxase o artigo Mondoñedo.*

***Vallibria*** foi un semanario literario de Mondoñedo fundado por Xosé Trapero Pardo en 1930 e que apareceu ata 1940. Contou como colaboradores con xente como o crego Celestino Cabarcos, José Rodríguez Fernández, Raimundo Aguiar, Eduardo Lence-Santar, Aquilino Iglesia Alvariño, Antonio Noriega Varela, Xosé Díaz Jácome, Francisco Fernández del Riego e Álvaro Cunqueiro.
*Vallibria* foi a primeira publicación onde escribiu Cunqueiro e onde apareceu un texto literario en galego en Galicia durante a Guerra civil española, o 25 de xullo de 1936, durante toda a contenda continuaron a aparecer nela textos galegos inseridos, as máis das veces, nun ton de exaltación do bando franquista.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Vallibria". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 482–484. ISBN 84-8288-137-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5494803
* Galiciana: 3982

 |
A **S.A.D. Hielo Majadahonda** é un equipo de hóckey sobre xeo da cidade de Majadahonda, Madrid (España). Fundouse en 1992 e actualmente compite na Superliga Española de Hóckey Xeo, competición da que se proclamou campión en 1998. Ten a súa sede no Pazo do Xeo no polígono *El Carralero* da localidade madrileña. As súas cores son o vermello e o negro.

Historia
--------

A S.A.D. Hielo Majadahonda foi fundada en 1992 como **Majadahonda Hockey Club** tomando o relevo do CH Boadilla e do CH Madrid. Na tempada 1996-97 xogou por primeira vez na Superliga, a máxima categoría do hóckey sobre xeo no estado español. Un ano máis tarde conseguía o seu maior éxito ao proclamarse campión. No 2002 o CH Madrid retomou a súa actividade, polo que o Majadahonda non presentou equipo na categoría sénior. Dende o 2004 o Majadahonda HC continúa competindo na máxima categoría do hóckey sobre xeo español, chegando na tempada 2008-09 a superar os cuartos de final no play-off polo título ao Txuri-Urdin donostiarra en tres partidos, gañando o primeiro por 3-2, perdendo o segundo por 5-6 e gañando o definitivo por 4-1, e a xogar por primeira vez en nove anos as semifinais do play-off polo título, onde caeu en dous encontros (6-1 e 8-2) contra o campión da liga regular, o FC Barcelona que finalmente se proclamaría campión de liga contra o CG Puigcerdà.

Actividade do club
------------------

O club destaca polas actividades de promoción e en competición de hóckey sobre xeo. O Majadahonda aporta regularmente xogadores ás distintas categorías da selección de España. Destacan tamén as actividades para veteráns, afeccionados e iniciación ao hóckey sobre xeo.

Palmarés
--------

* **1 Superliga española:** 1998

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Hóckey sobre xeo*** |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Falta algunha imaxe que ilustre o artigo |  **Este artigo non contén imaxes.** Pode axudar cargando imaxes, na Galipedia ou na Wikimedia Commons, relacionadas co contido do artigo, ou incluíndo unha xa existente. Debe ter en conta as políticas de uso de imaxes e o respecto polos dereitos de autoría. |

---
**Dzidra Smiltēna**, nada na vila de Dundaga, rexión de Curlandia, o 29 de agosto de 1928, e finada o 9 de marzo de 2003 foi unha actriz, de teatro e cine, e directora de cine letoa. Agraciada co premio a mellor actriz no Festival Internacional de Cinema de Venecia de 1957 polo seu papel protagonista en *Malva*, filme inspirado na vida de Maxim Gorki. Como directora foi membro do Sindicato Soviético de Cineastas da República Socialista Soviética de Letonia.

Traxectoria
-----------

 Debuxo promocional con Dzidra Ritenberga, ano 1957
Graduada de bacharel en Liepaja, pola Escola de Drama do Teatro Estatal letón e polo Departamento de Dirección do Conservatorio Estatal Letón (1974) foi unha actriz fixa do teatro da cidade de Liepaja (1948-1957), o Teatro Ruso de Riga (1957-1962), e do teatro de Moscova KS Stanislavsky (1962-1975). Posteriormente directora da equipa permanente do *Riga Film Studio* (1975-1990).
Membro do sindicato soviético de cineastas desde 1958. Artista honoraria da República desde 1960.
O actor Evgeny Urbansky foi o seu marido, finado no ano 1965 durante a rodaxe do filme "Director". Despois da morte do marido Dzidra dá luz á filla de ambos, Yevgenia.

Obra
----

### Directora

Como directora explorou principalmente o drama, e as temáticas da masiva emigración letoa e do seu impacto familiar e cultural, as deportacións a Sibeira ou de forma remarcábel o drama dos abusos a mulleres na súa obra prima *Šīs bīstamās balkona durvis*.

| Documental | Ano |
| --- | --- |
| Šīs bīstamās balkona durvis | 1976 |
|
| Trīs minūšu lidojums | 1979 |
|
| Vakara variants | 1980 |
|
| Pats garākais salmiņš | 1982 |
|
| Svešs gadījums | 1985 |
| Pēdējā reportāža | 1986 |
|
| Māja bez izejas | 1988 |
|
| Valsis mūža garumā | 1990 |
|

### Actriz

Como actriz Dzidra foi un fenómeno nacional, e do neorealismo soviético, coa culminación do seu premio como Artista honoraria da República, o director Rihards Pīks a recordaba como unha 

> 
> 
> muller admirábel, chea de vitalidade que tivo fascinados a moitos espectadores na súa patria e no estranxeiro.
> 
> 

| Documental | Ano |
| --- | --- |
| Cēloņi un sekas | 1956 |
|
| Malwa *(Malva)* | 1956 |
|
| Atbalss | 1959 |
|
| Kara ceļa mantinieki | 1972 |
|
| Dunduriņš | 1974 |
| Mans draugs – nenopietns cilvēks | 1976 |
|
| Durvis, kas tev atvērtas | 1984 |
|
| Palīgā (Fernsehserie) | 1998 |
|

### Ligazóns externas

* Enciclopedia Letoa, Latvijas enciklopēdija. Personaxes, Capítulo 4.. Rīga : Valērija Belokoņa izdevniecība. 2007. 1001. lpp. ISBN 978-9984-9482-4-9.

Véxase tamén
------------

Ilona Brūvere

* Portal:Muller


1. ↑  "Soviet Latvian actress Dzidra Ritenberga 1928-2003". 2016. Consultado o 18 de decembro de 2023.
2. ↑
***La Juventud Católica de Tuy*** foi un periódico editado en Tui entre 1870 e 1871.

Historia e características
--------------------------

Revista relixiosa e científico-literaria, apareceu o 1 de novembro de 1870. Fundada polo presidente de La Juventud Católica del Miño José Álvarez Mera, que tamén foi o seu director. O administrador era Francisco Paula Areal e entre os seus redactores figuraron Teodosio Vesteiro Torres, Teodoro Sánchez Patiño, José María Barrera, Dámaso R. Areal, Jacinto Figueroa e Carlos C. Queimaliños. Foi suspendida por decisión da Asemblea da Juventud Católica que acordou publicar unha revista xeral de todas as Academias españolas. Cesou a súa publicación o 20 de xuño de 1871.

Notas
-----

1. ↑  "Juventud Católica del Miño, La" en *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Páramos, José G. (1918). *Estudio bibliográfico y crítico acerca de la prensa periódica tudense*. Madrid: Viuda de Pueyo. pp. 47–82.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). Do Castro, ed. *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada. ISBN 84-7492-489-8.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Alborada.

***Alborada*** foi un xornal que se publicou en Monforte de Lemos entre 1923 e 1928.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario de Monforte de Lemos*, apareceu o 31 de agosto de 1923. É un dos poucos (se non o único) xornais de ámbito rexional editado fóra das sete grandes cidades de Galicia.

O xornal foi fundado por Manuel Baamonde Robles, Gonzalo Sánchez-Taíz, o seu irmán Fernando e Manuel Hermida Balado. Os catro fundadores repartíronse os cargos. Gonzalo Sánchez-Taíz asumiu a dirección; o seu irmán, a administración; Baamonde, a xerencia, e Hermida, a xefatura de redacción.

*Alborada*, a diferenza doutros periódicos, tiña imprenta propia. Os fundadores compráronlla ao lugués Antonio Fernández Piñeiro e engadíronlle a primeira linotipia coa que contou a provincia de Lugo. Ademais da linotipia e as pretensións rexionais, este periódico foi innovador por ser o primeiro da historia de Monforte que saía á rúa cada día.

Custaba dez céntimos e publicaba regularmente catro páxinas, aínda que algúns días subía ata as seis.

Era un periódico local pero dáballe grande importancia á información do resto do mundo, tanto a galega como a nacional e a internacional. Estas dúas últimas cubríaas cos despachos da axencia de noticias Febus, precedente de EFE. Nas súas páxinas tamén recolleu colaboracións de Azorín, Antón Villar Ponte, Ramón Gómez de la Serna e, entre outros, Lois Peña Novo.

A idea dos fundadores era converter *Alborada* nun xornal de ámbito galego. Para iso contaban coas boas comunicacións das que dispuña Monforte, daquela un dos principais centros ferroviarios de Galicia. Pero aquel inverno de 1923 foi moi duro e as nevaradas impediron o paso dos trens e os camións, facendo que o xornal non chegara a tempo ao seu destino. Por iso, pechou as súas portas na primavera de 1924.

### Segunda etapa

Xusto dous anos despois, en 1926, *Alborada* volveu a saír á rúa, promovido desta volta por Gonzalo Sánchez-Taíz. Foi unha experiencia máis modesta e igual de curta, porque pechou a finais de 1927 ou comezos de 1928. Nesta etapa, o xornal tivo que enfrontar un problema maior: as multas por incumprir a lei de prensa de Miguel Primo de Rivera.

Notas
-----

1. ↑  Un nome fundamental na historia do xornalismo monfortino, pois el ou a imprenta da súa familia están detrás de gran parte dos periódicos locais dos primeiros anos do século XX.
2. ↑  Así o conta Manuel Hermida Balado no seu libro sobre a historia de Monforte. Véxase bibliografía.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Altabella, José (17). ""El periodismo lucense hasta nuestros días"". *El Progreso*.
* Baamonde, Miguel Ángel (1994). *Medio siglo de periodismo monfortino*. Lugo: Deputación Provincial. ISBN 84-8192-024-X.
* Hermida Balado, Manuel (1969). *Lemos. Pequeña historia de un lugar con mucha historia*. Madrid: Artes Gráficas Fénix.
* Teijeira Fanego, Mari Paz; Torre Rioyo, María de la (1997). *A prensa en Lugo: dous séculos de historia*. Lugo: Deputación Provincial. ISBN 84-8192-110-6.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Lugo
***El Cabe*** foi un semanario editado en Monforte de Lemos entre 1883 e 1885.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario de intereses generales y noticias*, apareceu o 17 de febreiro de 1883. Saía á rúa normalmente os días 1, 9, 17 e 25 de cada mes. O fundador e propietario era Víctor García de Casares, que tamén era o director. Contaba coas seccións Crónica Local, Sección de Noticias, Sección de Variedades, Cosas que pasan, Correspondencia e Charadas. Cesou a súa publicación a finais de 1885 e pasou a denominarse *El Valle de Lemos* ao comezo de 1886.

Notas
-----

1. ↑  *El Lucense*, 2-1-1886, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Baamonde, Miguel Ángel (1994). *Medio siglo de periodismo monfortino*. Lugo: Deputación Provincial. p. 93. ISBN 84-8192-024-X.
* Teijeira Fanego, Mari Paz; Torre Rioyo, María de la (1997). *A prensa en Lugo: dous séculos de historia*. Lugo: Deputación Provincial. pp. 203–205. ISBN 84-8192-110-6.
**José Antonio Feijoo Alonso**, nado en 1950, é un empresario e político galego.

Traxectoria
-----------

Empresario. Concelleiro en Xinzo de Limia con Centristas de Galicia e o PPdeG, baixo os gobernos de Isaac Vila. En 1999 presentouse por Coalición Galega á alcaldía, pactando co PSdeG e o BNG e rotándose na alcaldía co socialista Gonzalo Iglesias Sueiro, sendo alcalde dende 2001 ata as municipais de 2003, nas cales perdeu o goberno tras recuperalo PPdeG a maioría absoluta.

Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Baltar e foi elixido alcalde con maioría absoluta, sucedendo a Silvestre Rodríguez Lorenzo. Foi tamén deputado provincial na Deputación de Ourense. Nas municipais de 2011 volveu se elixido alcalde de Baltar, tamén con maioría absoluta. Revalidou a alcaldía con maioría absoluta nas seguintes eleccións de 2015, 2019 e 2023.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Gonzalo Iglesias Sueiro** |  **Alcalde de Xinzo de Limia** 2001 - 2003 | Sucesor:**Isaac Vila** |
| Predecesor:**Silvestre Rodríguez Lorenzo** |  **Alcalde de Baltar** 2007 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  "Listaxe de alcaldes de Ourense". Arquivado dende o orixinal o 30 de setembro de 2010. Consultado o 15 de decembro de 2010.
2. ↑  Un ex alcalde del PP contrató con ayuntamientos afines desde prisión. www.elpais.com, 17/10/2010. *(en castelán)*
3. ↑  Concello de Xinzo de Limia[*Ligazón morta*]. www.ourensedixital.com, 07/2007. *(en castelán)*
4. ↑  Un alcalde admite que ofreció dinero por ir en la lista del PP

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Baltar
* Eleccións municipais en Xinzo de Limia
**Francisco Javier Ángel Bobillo de la Peña**, nado en Ourense o 10 de xullo de 1946 e finado en Lanzarote o 6 de xaneiro de 2017, foi un catedrático, político e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Marchou estudar Enxeñería de Camiños na Universidade Politécnica de Madrid. Foi detido o 31 de outubro de 1968 e condenado polo Tribunal de Orde Pública o 13 de xuño de 1969 a 3 meses de arresto e 5.000 pesetas de multa por "desobediencia" e a 7 meses de prisión menor e 10.000 pesetas de multa por "propaganda ilegal". Membro do Partido Socialista do Interior en Madrid que en 1974 se transformou no Partido Socialista Popular. Licenciouse en Ciencias Políticas na Universidade Complutense de Madrid, ampliou estudos na Universidade Columbia cunha bolsa Fulbright. Foi profesor e catedrático na Facultade de Ciencias Políticas da Universidade Complutense. Doutorouse en 1980 coa tese *Nacionalismo e ideología en Vicente Risco* dirixida por Enrique Tierno Galván. Foi profesor nas universidades de Stanford, Middlebury College e Hamilton College, director da editorial Tecnos e secretario xeral da Universidade Internacional Menéndez Pelayo. En outubro de 1993 foi nomeado Director Xeral do Libro e Bibliotecas do Ministerio de Cultura pola ministra Carmen Alborch. Foi comisario da exposición La Transición en tinta china. Finou en Lanzarote o 6 de xaneiro de 2017.

Obras
-----

* *Nacionalismo gallego. La ideología de Vicente Risco*, 1981.
* *La realidad como problema. Estudios sobre intelectuales y política*, 1999.

* *El sonajero de los pueblos*, 2002.
* *El BOE hace historia*, 2008.
* *Seguridad Pública*, 2011.

Notas
-----

1. ↑  Obituario: Francisco Bobillo de la Peña

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Francisco Javier Bobillo de la Peña en Tebeosfera.

* Homenaje de la BNE a Francisco Bobillo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q118182348
* WorldCat
* VIAF: 19690364
* BIBSYS: 1671433162782
* BNE: XX1068378
* BNF: 12020610t
* CiNii: DA07215956
* Dialnet: 118921
* DSBE: bobillo-de-la-pena-francisco-javier-angel
* ISNI: 0000000080983086
* LCCN: n82079209
* NTA: 132710226
* SUDOC: 028353161

 |
**Enriqueta Gastelumendi**, nada no departamento de Río Grande o 15 de xullo de 1913 e finada en Ushuaia o 29 de agosto de 2004, foi unha talladora artesanal fueguina coñecida tamén como a *India Varela*, considerada unha dos maiores expoñentes da cultura da rexión, e unha dos últimos descendentes directos do pobo selknam, mestiza de nai selk'nam e pai vasco.

Traxectoria
-----------

Naceu o 15 de xullo de 1913 no departamento Río Grande, Terra do Lume, na estancia Viamonte. Era a menor de cinco irmáns, fillos de María Felisa Cusanchi -derivado do orixinal *Kusanche-*, falecida en 1949 e Ramón Gastelumendi, falecido en 1918. O apelido vasco do pai fai referencia a un topónimo e significa "monte do castelo".

Naqueles anos, a poboación de Onas -ou Selknam- diminuíra drasticamente; de catro mil aborígenes que había en 1880, quedaban uns cincocentos en 1905, amparados polas misións salesianas e a misión de Bridges nas estancias Harberton e Viamonte.
Comezou a tallar figuras de animais da zona en madeira de lenga utilizando as ferramentas mínimas indispensables.
Cando Enriqueta cumpriu cinco anos, trasladáronse á estancia Harberton, e máis adiante á estancia Moat, onde falece o seu pai, con quen tiña unha excelente relación. Alí, o encargado da estancia era Jesús Varela, que en principio se converte en padrasto de Enriqueta, converteuse no seu marido, a instancias da súa propia nai, que a obrigou a casar co español. 
Enviuda en 1959 e queda a cargo do seu nove fillos. Molestáballe o alcume co que a xente se refería a ela, *a India Varela*.

Obra
----

Guanaco: a figura que máis tallaba en lenga a India Varela.
A maior parte dos seus tallados foi vendida aos turistas que de todas partes do mundo chegaban a Ushuaia e vían as súas obras a través da xanela da súa casa, na céntrica rúa San Martín. A peza de maior dimensión é un guanaco, demorou dous anos en tallala. Até 1992 traballou como docente no taller de libre expresión da Dirección de Cultura de Terra do Lume, en Ushuaia. Nos anos '80 traballou como mestra de tallado no colexio salesiano da obra de Don Bosco en Ushuaia.
Confeccionou a chave da cidade de Ushuaia.

Recoñecementos
--------------

Falecemento
-----------

Faleceu o 29 de agosto de 2004, aos 91 anos, como consecuencia dunha pneumonía que se lle presentou en xuño dese ano.

1. ↑  Significa *"cara ancha"* en lengua selknam
2. ↑  Juan Manuel Scotti (06/13 de julio de 2007). "Enriqueta Gastelumendi: La última del pueblo de los hombres de a pie (II / II)" (en español). Euskonews & Media. Consultado o 24 de febrero de 2010.
***Claridades*** foi un semanario editado en Monforte de Lemos entre 1913 e 1916.

Historia e características
--------------------------

Foi un periódico combativo, subtitulado *Revista Semanal. Órgano de la Liga de Defensa Local*. Apareceu o 14 de maio de 1913, e estivo dirixido por Carlos Vázquez Mariño ata o número 3, cando foi substituído por Antonio Rodríguez Somoza. O administrador era Enrique Iglesias Velmar. Tiña as seccións fixas Poesías, Sección municipal e Por el inalámbrico. Casa todos os artigos están asinados con pseudónimos e dos poucos colaboradores dos que se coñece o nome destacan Julio Rupérez Lecea e Xavier Bóveda. Tiña ilustracións da autoría de Antonio Mariño.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Baamonde, Miguel Ángel (1994). Deputación Provincial, ed. *Medio siglo de periodismo monfortino*. Lugo. pp. 51–52. ISBN 84-8192-024-X.
* Teijeira Fanego, Mari Paz; Torre Rioyo, María de la (1997). Deputación Provincial, ed. *A prensa en Lugo: dous séculos de historia*. Lugo. pp. 222–226. ISBN 84-8192-110-6.
Papeleta dos candidatos do PSdeG-PSOE ao Congreso por Pontevedra, nas Eleccións Xerais de 2016.
**María Dolores Galovart Carrera**, nada en Huelva o 5 de xaneiro de 1955, é unha xuíza e política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, foi xuíza e maxistrada. Foi vicevaledora segunda, posto do que dimitiu en maio de 2012. Logo foi xuíza de Familia dos xulgados de Vigo. No ano 2014 foi galardoada co premio Viguesa Distinguida. Encabezou a lista do PSOE pola provincia de Pontevedra nas eleccións xerais de 2015 e nas de 2016.

Vida persoal
------------

Está casada co tamén xuíz e político Ventura Pérez Mariño.

Notas
-----

1. ↑  Dimite la vicevaledora tras las declaraciones de Benigno López

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina web do Congreso dos Deputados Arquivado 26 de setembro de 2020 en Wayback Machine.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Combate.
***El Combate*** foi un semanario que se publicou en Monforte de Lemos en 1934.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario defensor de los intereses locales*, apareceu o 23 de setembro de 1934. Fundado e dirixido por Jesús Ramos Rodríguez. Publicación conservadora e católica, órgano de expresión da Federación de Sindicatos Agrarios, controlada por Antonio Maseda Bourio. Entre os seus colaboradores figuraron Leandro Carré Alvarellos e Rosendo Vila Fernández. Publicou un poema de Germán Vázquez dedicado a Castelao e Bóveda, e outro de Anuncia Lorenzo Abella. Deixou de publicarse o 9 de decembro de 1934 co número 14.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Baamonde, Miguel Ángel (1994). Deputación Provincial, ed. *Medio siglo de periodismo monfortino*. Lugo. ISBN 84-8192-024-X.
* Teijeira Fanego, Mari Paz; Torre Rioyo, María de la (1997). Deputación Provincial, ed. *A prensa en Lugo: dous séculos de historia*. Lugo. ISBN 84-8192-110-6.
* "Combate, El" (p. 116) en: Vilavedra, Dolores (coord.): *Diccionario da literatura galega* II (*Publicacións periódicas*), Galaxia, Vigo, 1997, ISBN 84-8288-137-X.
**José Antonio García López**, nado en Sarria o 13 de xuño de 1971, é un avogado e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela. En 1999 ocupou o número tres na lista da Agrupación Sarriana de Integración (ASI) en Sarria, a cal fixo alcalde ao socialista Claudio Garrido Martínez e foi tenente de alcalde e concelleiro de Urbanismo. Nas municipais de 2003 encabezou a lista de Iniciativa Galega (INGA), onde se integrara a súa formación, consiguindo 2 concelleiros e converténdose en alcalde co apoio do Partido Popular (6 edís) e dunha tránsfuga do BNG, habendo sido o PSdeG-PSOE o máis votado con 7 concelleiros. Encabezou a candidatura do PPdeG en Sarria nas eleccións municipais de 2007 e logrou sela forza máis votada, pero perdeu a alcaldía dado que o PSdeG alcanzou un pacto de goberno co BNG e o Partido Galeguista. Foi elixido deputado no Parlamento de Galicia polo PPdeG nas eleccións autonómicas de 2009. En 2011 encabezou de novo candidatura do PPdeG á alcaldía de Sarria, obtendo a maioría absoluta e recuperando a alcaldía, polo que dimitiu como deputado do Parlamento de Galicia. En 2015 perdeu a maioría absoluta e a alcaldía, dado que o PSdeG alcanzou un pacto con Compromiso por Galicia e o BNG. En 2019 encabezou de novo a candidatura popular e sigueu perdendo apoios, sendo derrotado polo exalcalde socialista Claudio Garrido Martínez, o cal encabezaba a candidatura Camiña Sarria e recuperou a alcaldía. En setembro de 2022 abandonou a portavocía do PPdeG tras haber renunciado a continuar na presidencia local do partido en Sarria.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Claudio Garrido Martínez** |  **Alcalde de Sarria** 2003 - 2007 | Sucesor:**Claudio Garrido Martínez** |
| Predecesor:**Claudio Garrido Martínez** |  **Alcalde de Sarria** 2011 - 2015 | Sucesor:**Pilar López Yáñez** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Sarria

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* José Antonio García renuncia a la portavocía del PP de Sarria
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Galicia (homónimos).

***Galicia*** foi un xornal que se editou en Ourense entre 1930 e 1937.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Diario de la mañana*, apareceu o 15 de xuño de 1930. Fundado por Marcial Ginzo Soto, ao que o suceden na dirección Ricardo Outeiriño Rodríguez, Antonio López Sánchez (1934-1935) e José Rodríguez de Dios (1936). Xornal de orientación calvosotelista, nos comezos baixo as instrucións de Marcial Ginzo Soto, e logo baixo as de Ricardo Outeiriño. Foron os seus redactores Antonio Couceiro Freijomil, Emilio Amor Rolán, Antonio López Sánchez, Celso Cendón, José González Viso, Xavier Prado Lameiro e Alfonso Carballo. Entre os seus colaboradores figuraron Vicente Risco, Florentino López Cuevillas, Manuel Luís Acuña, Noriega Varela, José Adrio Menéndez e Xosé Ramón Fernández-Oxea. Cesou a súa publicación en maio de 1937.

Notas
-----

1. ↑  *La Región*, 1-6-1937.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Valcárcel López, Marcos (1987). *A prensa en Ourense e a súa provincia*. Ourense: Deputación Provincial. pp. 195–197. ISBN 84-505-5721-6.

### Ligazóns externas

* Diario Galicia (Fernando Valcarcel)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20541718
* Galiciana: 579258

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: El Cruzado.

***El Cruzado*** foi un periódico editado en Mondoñedo entre 1912 e 1917.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Semanario tradicionalista*, apareceu o 6 de abril de 1912. Con censura eclesiástica, nun principio saía os sábados, a partir do 5 de agosto de 1914 transformouse en *Bisemanario tradicionalista* e apareceu dúas veces por semana, mércores e sábados. O seu director era José Polo Folgueira, quen só figuraba como director legal, pois o periódico estaba inspirado polo seu propietario Enrique Costas Márquez cun claro matiz tradicionalista. O redactor era o seu irmán Carolino Costas Márquez. Editouse na imprenta de Mancebo e despois nunha propia, aparecendo como director o dono. Contou coas colaboracións de Antonio Noriega Varela e Manuel Amor Meilán. En galego publicou algúns poemas satíricos asinados co pseudónimo de Cástulo e unha escolma de cantigas recollidas por Noriega Varela, prologada por Basilio Álvarez. Cesou a súa publicación o 30 de maio de 1917.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20547221
* Galiciana: 3845

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

As **náuseas** preséntanse como unha situación de malestar no estómago, asociada á sensación de ter necesidade de vomitar (aínda que decote o vómito non se chega a producir). Trátase, xa que logo, a sensación que indica a proximidade do vómito e esforzos que acompañan á necesidade de vomitar.

﻿Control e tratamento
---------------------

Cando as náuseas se suceden con frecuencia é necesario investigar a súa orixe, a fin de poder aplicar un tratamento axeitado. Se as náuseas se acompañan de vómitos pode ser necesario rehidratar o paciente e controlar o seu nivel de electrólitos. As náuseas poden mellorar evitando alimentos sólidos mentres duren e farmacoloxicamente empregando antieméticos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186889
* BNCF: 10902
* BNF: 12493982c
* BRE: 4199049
* EBID: ID
* GND: 4061361-6
* JSTOR: nausea
* LCCN: sh85090324
* MAG: 2780580376

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* HPO: HP:0002018
* MedlinePlus: 003117
* MeSH: D009325
* MeSH: C23.888.821.712
* NCIt: C3258
* UMLS: C0027497

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Analectas** (chinés tradicional: 論語; chinés simplificado: 论语; pinyin: *Lúnyǔ*; Wade-Giles: *Lun2-yü3*) é o texto fundamental do confucianismo, consistente nunha escolma desordenada de ditos, diálogos e pequenos relatos realizada polos discípulos de Confucio durante aproximadamente un século despois da súa morte e completada, xa que logo, ao redor do 400 a. de C.

Recolle un modelo de sabedoría moi influente na historia da China ata a chegada do comunismo. Trata de actitudes éticas, da educación e do goberno. Defende o respecto aos pais, o esforzo por acadar a virtude, a ecuanimidade e o sentido da rectitude, a lealdade, a prudencia e a xustiza.

> 
> 
> *Confucio dixo: un cabaleiro debe poñerse en guarda contra tres perigos: cando é novo e lle ferve o sangue, debe gardarse contra a luxuria; cando é maduro e o sangue está en plenitude, debe gardarse contra a carraxe; na vellez cando o sangue está murcho, debe gardarse da rapacidade* (16.7)
> 
>
**María del Carmen *Carmela* López Moreno**, nada en Burela en 1982, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Enxeñeira técnica de Informática de xestión. Traballou na empresa privada, nos últimos anos en concreto na administración de fincas. Nas eleccións municipais de 2019 foi candidata do PSdeG-PSOE e foi elixida concelleira. Foi segunda tenente de alcalde e responsable das áreas de Servizos Sociais e Mar. En febreiro de 2023 foi elixida como candidata do PSdeG para as municipais de 2023, nas cales logrou a vitoria por maioría simple. Desta forma, foi elixida alcaldesa de Burela acadando un pacto de goberno co BNG. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alfredo Llano García** |  **Alcaldesa de Burela** 2023 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Carmela López aspira a ser la primera mujer alcaldesa de Burela al frente de los socialistas
2. ↑  "Vou dalo todo por Burela"
3. ↑  Primer día de los que estrenan alcaldía

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Burela

### Ligazóns externas

* ¿Quién es Carmela López, la mujer que aspira a gobernar en Burela?
* Carmela López Moreno: "aprendín moito sobre xestionar a participación cidadá e tamén como coordinar un grande equipo de persoas"
Localización da álula nunha á de ave
A **álula** é unha pequena proxección no bordo anterior da á das aves modernas e algúns dinosauros non aviarios. Os colibrís carecen de álula. A palabra procede do latín e significa "pequena á", xa que é o diminutivo de *ala*. A álula é o primeiro dedo libremente móbil, un "polgar" das aves (discutiuse se correspondía ao polgar ou ao índice), e leva de tres a cinco pequenas plumas de voo, cuxo número exacto depende da especie. Hai alí tamén plumas cobertoiras menores que se sobrepoñen ás plumas de voo. Como as plumas de voo máis grandes que se encontran no bordo de arrastre da á, estas plumas da álula son asimétricas, e o seu cálamo discorre próximo ao bordo anterior.

Función
-------

Aguia de cabeza branca adulta aterrando, mostrando a álula en acción.
Na maioría das situacións, a álula mantense aliñada contra a á, pero pode ser manipulada, xa que ten musculatura asociada. Cando voa a baixa velocidade ou está tomando terra, a ave move a súa álula lixeiramente cara a arriba e adiante, o cal crea un pequeno oco no bordo de ataque da á. Este funciona da mesma maneira que os slats das ás dos avións, o que permite que a á adopte un ángulo de ataque maior do normal (e, por tanto, teña maior sustentación) sen que se produza unha entrada en perda. O extremo da álula forma un pequeno vórtice que forza o fluxo de aire a manterse mellor en contacto coa á. Durante a extensión da á cara abaixo cara ao chan, a álula é abducida (separada) da á e pode verse claramente.

A álula en aves antigas
-----------------------

A presenza dunha álula foi confirmada en varios parentes antigos agora extintos das aves modernas, incluíndo *Eoalulavis hoyasi* (unha enantiornitina do Cretáceo medio de hai 115 millóns de anos) e a máis antiga *Protopteryx fengningensis*. Como estas especies non están estreitamente relacionadas coas aves modernas, ou ben a álula evolucionou dúas veces ou fíxoo xa hai máis de 130 millóns de anos.

Notas
-----

1. ↑  Ehrlich et al. 1994, p. 219
2. ↑  "Small vortex on wing makes the elegance of birds' flight". Consultado o 5 de xuño de 2015.
3. ↑  "A small vortex on the wing makes the elegance of birds' flight".
4. ↑  Sanz et al. 1996
5. ↑  Zhang, Zhou & 8 de decembro de 2000

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Voo das aves

### Bibliografía

* Ehrlich, Paul R; Dobkin, David S.; Wheye, Darryl; Pimms, Stuart L. (1994). *The Birdwatcher's Handbook*. Oxford University Press. ISBN 0-19-858407-5.
* Sanz, J. L.; Chiappe, L. M.; Pérez-Moreno, B. P.; Buscalioni, A. D.; Moratalla, J. J.; Ortega, F.; Poyato-Ariza, F. J. (1996-08-01). "An Early Cretaceous bird from Spain and its implications for the evolution of avian flight". *Nature* **382** (6590): 442–445. doi:10.1038/382442a0.
* Zhang, Fucheng; Zhou, Zhonghe (8 December 2000). "A Primitive Enantiornithine Bird and the Origin of Feathers". *Science* **290** (5498): 1955–1959. PMID 11110660. doi:10.1126/science.290.5498.1955.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q447360
* MAG: 2781062266

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Mónica Rodríguez.

**Mónica Rodríguez Ordóñez**, nada en Calo (Vimianzo) o 2 de agosto de 1977, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Técnica de administración nunha construtora familiar. Nas eleccións municipais de 2011 foi candidata de Independientes por Vimianzo, formación encabezada polo seu tío e ata entón alcalde socialista Alejandro Rodríguez Lema, sendo elixida concelleira. A derrota da formación ante o BNG supuxo que Rodríguez Lema non recollese a súa acta como concelleiro, polo que asumiu a portavocía do grupo. Nas municipais de 2015 encabezou a lista de Independientes por Vimianzo, volvendo a ser elixida concelleira.

En xullo de 2018 os independentes regresaron ao PSdeG-PSOE, polo que nas municipais de 2019 encabezou a candidatura socialista e foi elixida alcaldesa tras lograla vitoria por maioría simple. Nas municipais de 2023 foi reelixida alcaldesa ó lograr unha ampla maioría absoluta cun 72% dos votos e 10 concelleiros dun total de 13. Nese mandato foi elixida deputada provincial.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Antelo Pazos** |  **Alcaldesa de Vimianzo** 2019 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Cerqueiro, Redacción QPC, Ubaldo (2015-05-07). "Eleccións #24M: 6 listas na procura da estabilidade en Vimianzo". Arquivado dende o orixinal o 07 de agosto de 2016. Consultado o 2016-06-27.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vimianzo

### Ligazóns externas

* «Para min o pasado é iso, pasado, e tócanos a todos mirar cara ao futuro». Entrevista en *La Voz de Galicia*
Os *Bronces de Riace*, o *Bronce A* en primeiro plano e o *Bronce B* en segundo plano.
Os **Bronces de Riace** coñecidos tamén como **Guerreiros de Riace**, son unha parella de estatuas gregas do século -V, que se expoñen no Museo nacional da Magna Grecia da cidade de Regio de Calabria. Son dous dos poucos exemplos en bronce que quedan da arte grega antiga, xunto co Poseidón do Museo Arqueolóxico Nacional de Atenas e co auriga de Delfos. Foron atopadas preto da localidade de Riace, na provincia de Regio en 1972.
Son coñecidos como: *Bronce A (o máis novo)* e *Bronce B (o máis vello)*.

Os dous bronces son obras de arte orixinais gregas do século -V e o seu descubrimento estimulou os estudosos na investigación da identidade dos personaxes e os seus autores. Porén, persiste a controversia respecto á datación, procedencia e autoría das dúas esculturas.

Notas
-----

1. ↑  Bruneau (1996) páx.58
2. ↑  Barral i Altet (1987) páx.107

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205259
* WorldCat
* VIAF: 305312627
* BNF: 16714460b
* EBID: ID
* GND: 4206640-2
* LCCN: sh86002409
* SUDOC: 178033111

 |
A **tremolita** é un mineral pertencente ao grupo dos silicatos. Máis concretamente, pertence aos anfíbolos e ao grupo do asbesto. Recibe o seu nome do val de Tremola (Suíza) onde existe unha mina deste mineral.

Características
---------------

A tremolita fórmase por metamorfismo a partir de sedimentos ricos en dolomita e en cuarzo. Pertence á mesma serie que a actinolita e o ferro-actinolita. A tremolita é un indicador do grao de metamorfismo, xa que a elevadas temperaturas convértese en diópsido. A súa cor verde débese ao contido en ferro.

Minerais asociados
------------------

A calcita, a grosularia, o talco e a serpentina atópanse moitas veces canda a tremolita.

Depósitos
---------

Finlandia, Piemonte e Tirol (Italia), Ontario (Canadá), val de Tremola (Suíza), Tanzania, Arizona (Estados Unidos), Connecticut (Estados Unidos), Canaán (Estados Unidos).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Minerais *(en castelán)*
* Mindat.org *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q423051
* AAT: 300209738
* BRE: 4200851
* EBID: ID
* MAG: 2778302498
* Mindat: 36873

 |
Os **cimbros** (en latín, *Cimbri*) foron un pobo xermánico-céltico da Idade Antiga que xunto cos teutóns e os ambróns, emprenderon unha emigración a finais do século II a. C. dende a súa rexión de orixe na península de Xutlandia cara a Galia e Hispania, entrando en conflito coa República Romana.

Historia
--------

Representación da derrota dos cimbros por Caio Mario na batalla de *Vercellae*. Obra de Alexandre-Gabriel Decamps, museo do Louvre.
No ano 113 a. C. invadiron Nórico. Enfrontáronse frecuentemente cos romanos, causándolles varias derrotas. Na batalla de Arausio, os cimbros exterminaron dous exércitos consulares romanos completos. No 104 a.C. entraron en Hispania, pero tiveron que volver de novo polos Pireneos cara a Aquitania tras ser derrotados por unha coalición de celtiberos. No ano 102 a. C. despois de ter intentado instalarse en territorio romano, pactaron cos teutóns a invasión de península de Italia. Mais, finalmente, no ano 101 a. C. foron vencidos e exterminados por Caio Mario na batalla de Vercellae, na Galia Cisalpina.

Notas
-----

1. 1 2  "Cimbrer". *Enciclopedia Nacional Sueca* (en sueco). Consultado o 15 de maio de 2014.
2. ↑  David K Faux. "The Cimbri of Denmark, the Norse and Danish Vikings, and Y-DNA Haplogroup R-S28/U152 - (Hypothesis A)" (PDF) (en inglés). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 03 de marzo de 2016. Consultado o 15 de maio de 2014.
3. ↑  JANSON, Tore (2013). "Historien". En Norstedts. *Germanerna: Myten – Historien - Språken* (en sueco). Estocolmo. p. 89-90. ISBN 9789113032863.  `|data-acceso=` require `|url=` (Axuda)

Véxase tamén
------------

* Guerra címbrica
A **abstracción** é o proceso mental polo que se reduce a propia información dun concepto ó que é relevante para un propósito particular. A través da abstracción podemos imaxinar os resultados de determinada acción sen necesidade de recorrer a mecanismos físicos ou mecánicos. A disciplina coñecida como semántica xeral formula a hipótese que unha gran parte dos malentendidos entre os homes ou os grupos humanos veñen do feito que eles realizan abstraccións diferentes dun mesmo obxecto: non falan do mesmo aínda pensando na mesma cousa.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre filosofía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q673661
* AAT: 300054625
* BNCHL: 000000038
* BNF: 119667892
* BRE: 661701
* EBID: ID
* GND: 4141162-6
* JSTOR: abstracting
* LCCN: sh85000258
* MAG: 124304363
* NKC: ph202178

 |
***O Vello do Pico-Sagro*** foi un periódico editado na Coruña en 1860.

Historia e características
--------------------------

Apareceu o 3 de marzo de 1860. Os seguintes números apareceron de xeito irregular durante os meses de marzo e abril. Estaba editado na "Emprenta do Hespicio Previncial". En realidade trátase dun texto literario, un longo romance que ocupa os cinco números, escrito en versos octosílabos agrupados de catro en catro á maneira das coplas populares. Ten como tema a campaña militar das tropas españolas en Marrocos durante os primeiros meses de 1860. Todos os números están asinados por un único autor: "Mingos Gallego", o pseudónimo de Francisco María de la Iglesia, ou talvez do seu irmán Antonio María.

Foi a primeira publicación periódica escrita integramente en galego. Só saíron á luz cinco números e deixou de publicarse o 28 de abril de 1860.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Vello do Pico-Sagro, O". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia da Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12396115
* Galiciana: 577383

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: A Coruña.

***Coruña Moderna*** foi unha revista editada na Coruña entre 1905 e 1906.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Revista semanal*, apareceu o 6 de marzo de 1905. Informaba sobre a actualidade política da Coruña e de Madrid, especialmente do goberno dirixido por Antonio Maura. Tiña as seccións: "De cocina", "Memorándum de la semana" e "Marinedina", que contiña artigos sobre temas de actualidade mesturados con ironía e composicións poéticas, asinados polo pseudónimo **El ciego de la esquina**. Entre os seus colaboradores estaban Eduardo Pondal, Valle-Inclán (que publicou un fragmento da *Sonata de Otoño*), Emilia Pardo Bazán, Enrique Labarta Pose e Wenceslao Fernández Flórez. Cesou a súa publicación co número 44 en xaneiro de 1906.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12386565
* BVPH: 9002

 |