Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: (3540) Protesilao.
Dracma de prata de Tesalia, c. 302-286 aC. Á esquerda, cabeza de Deméter; á dereita, figura de Protesilao no momento de desembarcar ante Troia (ás súas costas, a proa dunha galera)
Na mitoloxía grega, **Protesilao** (ou Protésilas, en grego antigo *Πρωτεσίλαος*) foi un príncipe de Tesalia, fillo de Íficles (ou Íficlo)  e de Astíoque. Tiña un irmán chamado Podarces. Outra tradición faino fillo de Áctor, outro heroe tesalio.

Protesilao foi un dos numerosos pretendentes que aspiraban á man da princesa Helena pero non chegou a casar con ela. Por tal causa tivo que acudir á Guerra de Troia para cumprir o xuramento que o pai desta, Tindáreo, esixiu a tódolos pretendentes de acatar o resultado da elección e protexer o matrimonio resultante de Helena con Menelao. Deste xeito, foi un dos contendentes na guerra, achegando á frota aquea un continxente de 40 naves .

Guerra de Troia
---------------

A participación de Protesilao na Guerra de Troia foi efémera. Un oráculo profetizara que o primeiro grego que pisara a terra troiana ó desembarcar sería tamén o primeiro en morrer. Aínda así, e coñecendo a profecía, mentres os demais heroes dubidaban nas cubertas dos seus barcos entre saltar ou esperar, el saltou a terra e, tras matar a varios troianos , foi abatido por Heitor , se ben outras fontes dan os nomes de Euforbo, Eneas ou Acates (amigo de Eneas) como os autores da morte de Protesilao. O certo é que na *Ilíada* (a fonte por excelencia da Guerra de Troia) non se concreta nada a este respecto. O seu irmán Podarces continuou ó mando dos seus guerreiros.

> 
> 
> "*Matárao un guerreiro dárdano cando acababa de pisar terra pos foi, con diferenza, o primeiro dos aqueos en desembarcar da súa nave*"
> *Ilíada* II, 702
> 

Tamén se conta que Protesilao tivo un papel relevante na primeira expedición  Cando a frota aquea desembarcou en Misia enfrontouse con Télefo, fillo de Heracles e rei desta rexión. Télefo matou a moitos gregos pero, cando viu que viña Aquiles fuxiu cheo de medo. Na fuxida tropezou coa raíz dunha vide e caeu , sendo ferido na coxa por Aquiles. Pero outras versións contan que Protesilao conseguiu quitarlle o escudo a Télefo, o que permitiu ferilo a Aquiles. Tempo despois sería o mesmo Télefo quen conduciría as naves gregas ata Troia, a cambio de que Aquiles lle curase as feridas.

O heroe chamábase anteriormente Iolao  pero foi rebautizado como Protesilao polo feito de ser o primeiro en morrer .

A lenda conta que está enterrado en Tracia e que se le renden honores divinos. As ninfas plantaran grandes olmos que dan sombra á tumba. As pólas que miran cara a tumba conservan as follas verdes todo o ano, mentres que as que miran cara Troia perden as follas ó pouco de brotar. Estes olmos murchan e morren cando alcanzan unha atura tal en que un home subido á copa pode chegar a ver as murallas de Troia, pero volven a rebrotar novas árbores das raíces .

Pero tamén existe outra tradición segundo a cal Protesilao non morre en Troia. Sobreviviu e regresou á súa patria, levando consigo como botín de guerra a Etila, irmá de Príamo. Durante a viaxe desembarcou para buscar auga nunha illa onda a península de Pelene, e Etila e as outras prisioneiras aproveitaron o momento para queimar as naves, obrigando deste xeito a Protesilao a quedarse en Pelene .

Hades, deus do inframundo, permitiu regresar á Terra, temporal ou permanentemente, a diferentes personaxes mitolóxicos, entre eles a Protesilao

Laodamía
--------

Protesilao casara en Tesalia con Laodamía, filla de Acasto e de Astidamía. Pero o matrimonio non se celebrou de forma completa pois non se fixeron os sacrificios rituais. Inmediatamente tralo casamento foi cando se enrolou cara Troia , e dise que a súa morte foi como castigo por ese sacrilexio.

O caso é que Laodamía o amaba apaixoadamente, polo que pediu ós deuses que lle permitiran volver do Hades. Zeus aceptou e mandou a Hermes que trouxera a alma do Hades. Protesilao puido volver, pero só durante tres horas e, transcorrido este breve tempo, morreu definitivamente, e a esposa suicidouse nos seus brazos, cravándose un puñal no peito, para poder seguilo ó outro mundo. Pero tamén se conta que Laodamía mandara facer unha estatua de cera , imitante do seu home, e deitábase no leito conxugal abrazada a ela. Un criado viuna abrazando e bicando a estatua e, pensando que se trataba dun amante, foi contalo ó pai, Acasto. Cando este viu a estatua, abraiado de semellante obsesión, botouna ó lume e Laodamía, por amor ó seu home, lanzouse ó lume coa estatua, morrendo abrasada .

Outras realidades
-----------------

Existe un asteroide denominado (3540) Protesilao, que forma parte dos asteroides troianos de Xúpiter. Foi descuberto en 1973 e bautizado como *1973 UF5* pero en 1987 foi renomeado como Protesilao, en homenaxe ó heroe mitolóxico .

Notas
-----

1. ↑  E, por tanto, descendente distante de Poseidón.
2. ↑  *Ilíada* II, 710; Grimal s.v. *Protesilao*. Hixino detalla na súa *Fábula* 97 a lista dos guerreiros que acudiron a loitar a Troia e o número de naves coas que contribuíu cada quen. Non dá o nome de Protesilao como fornecedor de barcos e guerreiros pero sí o do seu irmán, Podarces, con 10 naves, a seguir dunha lagoa no texto (Hixino 97.12).
3. ↑  Hixino concreta en catro.
4. ↑  Segundo Pseudo-Apolodoro (*Epítomes* III, 30) ou Hixino (*Fábulas* 103 e 113).
5. ↑  Graves indica Heitor, Euforbo ou Acates, e cita a Apolodoro e Hixino -que só mencionan a Heitor-, e a Eustacio de Tesalónica, de quen poden vir os outros nomes.
6. ↑  Antes da chegada definitiva a Troia houbo unha expedición previa, que fracasou. Os gregos, que descoñecían o camiño á Tróade, erraron no rumbo e foron dar a Misia, lindeira ó sur coa Tróade.
7. ↑  Cóntase que foi o mesmo Dioniso que o fixo caer, porque Télefo non lle dera os honores que se lle debían como deus.
8. ↑  Grimal s.v. *Télefo*.
9. ↑  Hixino e Eustacio.
10. ↑  "*Iolao, fillo de Íficlo e de Diomedea, foi o primeiro en saltar desde a súa nave, e ó instante Heitor matouno. Todos o chamaron Protesilao por haber morto o primeiro*" (Hixino 103).
11. ↑  Graves, 711-712.
12. ↑  Graves, 712.
13. ↑  Ver Hixino *Fábula* 251, onde dá a relación de ata quince personaxes que regresaron dos Infernos.
14. ↑  "*Deixara en Fílice á súa esposa coas meixelas rabuñadas polo luto e unha morada aínda sen rematar*" (*Ilíada* II, 700).
15. ↑  De ouro, segundo Hixino *Fábulas* 104.
16. ↑  Pseudo-Apolodoro: *Epítomes* III, 30.
17. ↑  Graves, 712.
18. ↑  "*New names of minor planets*". Minor Planet Circulars *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Graves, Robert: *Los mitos griegos*. Ed. Gredos, 2019.
* Grimal, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1ª ed. 1981, 7ª impresión 2017.
* Hixino: *Fábulas mitológicas*. Alianza editorial, 2009.
* Homero: *Ilíada*. Alianza editorial 1ª ed. 2010, 3ª reimpr. 2013.
* Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica*. Alianza editorial 3ª ed. 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q871361
* BMT: 59842
* EBID: ID

 |