*A derrota dos titáns*, por Cornelis van Haarlem.
Na mitoloxía grega, a **Titanomaquia** (en grego antigo Τιτανομαχία *Titanomakhía*) foi unha longa guerra entre Zeus e os seus irmáns, os deuses olímpicos, co apoio doutros personaxes, contra Cronos e os seus irmáns, os titáns. Trala vitoria de Zeus, os titáns foron encadeados e condenados ó Tártaro e Zeus converteuse no Deus do Olimpo.

Ó lado de Zeus combateron os deuses Hestia, Hera, Deméter, Poseidón e Hades, a deusa Hécate (descendente de Xea e Ponto). Tamén Prometeo e Epimeteo (fillos de Xapeto). Avanzada a guerra, Zeus viuse obrigado, trala profecía de Xea, a liberar os Hecatonquiros e os Ciclopes para que o axudaran.

Fronte a Zeus, ademais de Cronos, loitaron os outros titáns (Ceo, Hiperión, Crío e Xapeto), así como Atlas e Menecio (tamén fillos de Xapeto).

Mantivéronse neutrais o titán Océano e as seis titánides (Tetis, Rea, Temis, Mnemósine, Febe, Dione e Tía). Elvira Barba afirma que Rea, Temis e Mnemósine apoiaron claramente a Zeus.

Algúns autores, como Ovidio, confúndena coa Xigantomaquia, a pesar das múltiples diferenzas entre ambos mitos.

Desenvolvemento
---------------

Titanomaquia, templo de Artemis en Corfú
Hesíodo describe a **Titanomaquia** na súa *Teogonía*. Explica que durante anos se enfrontaron na guerra os titáns e os deuses sen que a vitoria se decantase por ningún dos dous bandos. Foi entón cando Xea comunicou a Zeus unha profecía, segundo a cal só coa axuda dos Ciclopes e os Hecatonquiros conseguirían vencer. Zeus liberounos das súas cadeas no Tártaro e deunos a comer néctar e ambrosía, alimentos dos propios deuses olímpicos, e pediulles a súa axuda para loitar contra os titáns. 

Axiña aceptaron prestar a axuda solicitada e comezou o combate final, que por fin se mostrou favorable ós Deuses, porque a forza dos Ciclopes e dos Hecatonquiros, que lanzaban enormes rochas cos seus cen brazos contra os titáns, xunto a toda a forza dos raios de Zeus, fixo retroceder ós titáns, para rematar encadeándoos e lanzándoos ó Tartaro, onde quedaron pechados para sempre e vixiados por Coto, Gies e Briáreo. 

De todas formas, o desenvolvemento da Titanomaquia resulta confuso e contraditorio nos textos dos diferentes autores clásicos. A iconografía conservada sobre o mito é escasa (unha crátera de bronce de Rodas e un frontón dun templo de Corfú). Tampouco na pintura moderna se tratou o tema (coa excepción de John Flaxman, que realmente utiliza un momento da Xigantomaquia). Elvira Barba suxire que esta ausencia pode deberse á dificultade de representar unha guerra entre un fillo, Zeus, contra o seu pai, Cronos, para destronalo.

Unha vez rematada a guerra coa vitoria dos deuses olímpicos, Zeus e os seus irmáns repartíronse o mundo de xeito que Zeus quedou como soberano do ceo, Poseidón do mar e Hades co mundo subterráneo. Esta repartición ben puido facerse por sorteo, segundo Pseudo-Apolodoro, ben por decisión de Zeus como rei superior, segundo Hesíodo. Un artista anónimo, que algúns identificaron con Caravaggio, pintou no Casino Ludovisi (en Roma) ós tres deuses en torno á esfera do mundo.

> 
> 
> "*Eles botaron a sortes o poder, e a Zeus correspondeulle o dominio do ceo, a Posidón o do mar e a Plutón o de Hades*".
> (Pseudo-Apolodoro: *Biblioteca mitológica* I, 2, 1)
> 

> 
> 
> "*Unha vez que os felices deuses remataron su trabajo e decidiron pola forza cos Titáns as súas competencias, entón, por consello de Xea, pediron ó olímpico Zeus, de ancha faz, que reinara e gobernara sobre os Inmortais e el distribuíu ben entre estes as atribucións*".
> (Hesíodo: *Teogonía* 882-885)
>

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* PSEUDO-APOLODORO: *Biblioteca mitológica*. Tradución e notas de Julia García Moreno. Alianza Editorial 3ªed. 2016 [a numeración segue a utilizada neste texto].
* ELVIRA BARBA: Miguel Ángel (2017): *Arte y mito. Manual de iconografía clásica*. Sílex, 3ª ed.
* GRIMAL, Pierre (1981): *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós.
* GRIMAL, Pierre: *Diccionario de mitología griega y romana*. Ed. Paidós, 1981.
* HESÍODO: *Teogonía. Trabajos y días. Escudo. Certamen*, Alianza Editorial, 3ª ed. 2013 [a numeración segue a utilizada neste texto]
* Hesíodo. *Teogonía*. Universidad de Salamanca. Curso 2009-2010. 11638: LUZ, MOLÉCULAS Y VIDA

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión gregas |
| --- |
| Relixións e cultos | 
* Misterios dionisíacos
* Discordianismo
* Misterios eleusinos
* Gaianismo
* Platonismo
* Neoplatonismo
* Orfismo
* Dodecateísmo

 |
| Grupos | 
* Amazonas
* Centauro
* Ctónico
* Ciclope
* Dragóns
* Erinias
* Xigantes
* Harpía
* Hecatonquiros
* Moiras
* Musas
* Ninfas
* Deidades primordiais
* Sátiros
* Deidades do mar
* Titáns
* Ventos

 |
| Deuses olímpicos | 
* Ares
* Afrodita
* Apolo
* Ártemis
* Atenea
* Deméter
* Hefesto
* Hera
* Hermes
* Hestia ou Dioniso
* Poseidón
* Zeus

 |
| Outras deidades maiores | 
* Asclepio
* Cronos
* Dioniso
* Eros
* Helios
* Eos
* Hércules
* Hades
* Hebe
* Hécate
* Pan
* Perséfone
* Selene
* Xea

 |
| Heroes | 
* Aquiles e a Guerra de Troia
* Belerofonte e a Quimera
* Edipo e Tebas
* Heracles e os doce traballos
* Perseo e Medusa
* Teseo e o Minotauro
* Triptólemo
* Ulises e a Odisea
* Xasón e os Argonautas

 |
| Ritos e prácticas | 
* Amfidromia
* Iatromantis
* Libación
* Pharmakos
* Ofrenda votiva
* Oración
* Sacrificio
* Templo

 |
| Lugares sagrados | 
* Delfos
* Delos
* Dodona
* Eleusis
* Monte Olimpo
* Olimpia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220878
* EBID: ID

 |