| Gazeta |
| --- |
|  |
| A/ León de San Marcos de fronte. S · MARCVS · VEN ·. No exergo, indicación de valor: II (2 soldos) | R/ CORF / CEFAL / ZAN en tres liñas (Corfú, Cefalonia, Zante). |
| ***Gazeta*** veneciana a nome do Dux Giovanni II Corner (1709-1722), para a súa circulación nas illas do Levante. CU. 26,8 mm. 4,39 g. |

**Gazeta** (voz veneciana; en italiano; *gazzetta*; en véneto de Venecia: *gaxeta*), foi a denominación que se lle deu popularmente a unha moeda cuñada na República de Venecia e na súa zona de influencia no Mediterráneo, inicialmente en prata e posteriormente en billón e en cobre, co valor de dous soldos.

Etimoloxía
----------

A orixe da denominación xera controversia. Tradicionalmente entendeuse que o nome da moeda pasou a designar tamén un popular folleto informativo que comezou a editarse en Venecia cara a 1563, polo feito de ter este o prezo de dous soldos (unha *gazeta*). A partir dese momento, o termo *gazeta* (posteriormente adaptado como *gazzetta*) pasaría a designar en italiano calquera xornal lixeiro de papel e de aí estenderíase a outros idiomas da nosa contorna (gal: "gaceta"; pt: *gazeta*; es: *gaceta*; ca: *gaseta*). Neste caso, apúntase a que a etimoloxía da denominación da moeda puidese estar na palabra latina medieval *gāza* ("tesouro") ou na do grego *χαλκός* (*khalkós*, "cobre ou aliaxe de cobre").

Para outros autores, a relación sería a inversa: o feito de que a *gaxeta* ou *gazeta* (o folleto) valese dous soldos foi o que fixo que esa denominación comezase a aplicárselle tamén á moeda dese valor.

Historia
--------

| Gazeta |
| --- |
|  |
| A/ León de San Marcos de fronte. SAN · MARC · VEN ·. No exergo, indicación de valor: II (2 soldos) | R/ DALMA / ET / ALBAN en tres liñas. |
| ***Gazeta*** da República de Venecia cuñada para as colonias de Dalmacia e de Albania, consonte o Decreto do 10 de febreiro de 1691. CU. 27 mm. 5,74 g. |

A *gazeta* foi introducida en 1539 polo dux Pietro Lando (1539-1548). No momento da súa creación, tiña unha lei de 948 milésimas de prata e un peso de 0,24 gramos, e con estas características métricas seguiu cuñándose ata 1559, xunto cos múltiplos de 2, de 3 e de 4 unidades.. No norte de Italia foi moi imitada ata mediados do século XVII.

Os seus anversos estaban caracterizados pola presenza dunha alegoría da Xustiza sedente, en tanto que os reversos amosaban o león de San Marcos, símbolo de Venecia.

A partir do século XVII comezaron a cuñarse en cobre, tanto a unidade como os seus múltiplos. Entre outras, a *gazeta* emitiuse en Candia cara a 1632 e tamén durante a guerra contra os Otománs (1646-1650). A *gazeta* cuñada en Zadar amosa as lendas ISOLE ET ARMATA ou ARMATA ET MOREA.

A *gazeta* emitiuse tamén nos séculos XVII e XVIII para a súa circulación nos territorios coloniais venecianos en Creta, en Dalmacia e en Albania, así como nas Illas Xónicas e outras illas do Levante.

### A gazeta das Illas Xónicas

| Gazeta das Illas Xónicas |
| --- |
|  |
| A/ ΕΠΤΑΝΗΣΟΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑ. León estilizado, que sostén escudo con setas. | R/ - I - ΓΑΖΕΤΑ 1801. |
| ***Gazeta das Illas Xónicas***. 1801. CU. 5,4 g. 26 mm. |

*Artigo principal**:* Gazeta das Illas Xónicas.
O uso da *gazeta* nas Illas Xónicas mantívose mesmo ata o século XIX. Alí cuñáronse moedas autónomas con valor de 1, de 5 e de 10 unidades en 1801, e mantivéronse en uso ata 1819, cando foron substituídas no inicio da época de influencia británica.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Martinori, E. (1915). Páxina 178 Arquivado 20 de setembro de 2020 en Wayback Machine..
2. 1 2 3  Frey, A. R. (1916). Páxina 91.
3. 1 2 3  "Gazzetta". En Schrötter, F. F. (1970). Páxina 211.
4. ↑  "Gazetta". En *Münzen Lexikon*. Reppa.de.
5. 1 2  Infelise, M. (2016).
6. ↑  "2 Soldi Dalmatia et Albania". *Numista.com*
7. ↑  Gamberini di Scarfèa, C. (1969). Páxina 68.
8. ↑  "2 Soldi for circulation in the Levant". *Numista.com*
9. ↑  Lazari, V. (1851). Páxinas 11-15, 72-73.
10. ↑  "2 Soldi, 1 Gazzetta - Isole Del Levante". *Numista.com*
11. ↑  Moedas das Illas Xónicas (1801): 1 *gazeta*, *5 gazetae*, 10 *gazetae*. *Numista.com*
12. ↑  Lazari, V. (1851). Páxina 73.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gazeta Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Frey, A. R. (1916). *A dictionary of numismatic names; their official and popular designations*. American Journal of Numismatics. Vol 50, *(en inglés)*.
* Gamberini di Scarfèa, C. (1969). *Prontuario prezzario delle monete, oselle e bolle di Venezia*. Forni, Boloña. ISBN 88-271-0428-3, *(en italiano)*.
* Infelise, M. (2016). "The History of a word: Gazzetta / Gazette". En Raymond, J. et al. (esds.). *News Network in Early Modern Europe*. Páxinas 241-260. ISBN 978-90-04-27719-9, *(en inglés)*.
* Lazari, V. (1851). *Le monete dei possedimenti veneziani di oltremare e di terraferma descritte ed illustrate da Vincenzo Lazari*. Santini e Figlio, Venecia, *(en italiano)*.
* Martinori, E. (1915). *La moneta. Vocabolario generale Arquivado 20 de setembro de 2020 en Wayback Machine.*. Roma. Istituto italiano di numismatica, *(en italiano)*.
* Papadopoli, N. (1893). *Le monete di Venezia*. Ongania, Venecia, *(en italiano)*.
* Schrötter, F. F. (1970). *Wörterbuch der Münzkunde*. De Gruyter, Berlín, *(en alemán)*.