**Santo Antão** , ou ***Sontonton*** en Crioulo caboverdiano, é a máis occidental e máis grande das Illas Barlavento de Cabo Verde. A illa principal máis próxima é São Vicente, ao sueste, separada por unha canle chamada Canle São Vicente. É a illa occidental máis grande de Cabo Verde e do continente de África, e a segunda máis grande de Cabo Verde.

Historia
--------

O nome Santo Antão deullo o navegador portugués Diogo Afonso, que descubriu a illa o 17 de xaneiro de 1462, en consonancia co santo do día do descubrimento, tal como ocorreu con outras illas do grupo: São Vicente, São Nicolau e Santa Lucía. Deshabitada antes do descubrimento, permaneceu un tempo sen colonizar ata que o Tratado de Tordesillas, subscrito en 7 de xuño de 1494, entre Portugal e o Reino de Castela, determinou a división das áreas de influencia dos países ibéricos, establecendo que serían para Portugal as terras «descubertas e por descubrir» situadas antes da liña imaxinaria que demarcaba 370 leguas (1770 km) ao oeste da illa de Santo Antão, e ao outro reino ibérico as terras que se quedasen alén desa liña.

Comezou a ser colonizada, con pouco éxito, en 1548, pasando despois, xa no século XVII, a ser propiedade do conde de Santa Cruz. Neste período, poboadores das illas de Santiago e Fogo, xunto con colonos vindos do norte de Portugal, fundaron a localidade de Povoação, a actual vila de Ribeira Grande, na zona norte da illa. En 1724, vendéuse aos ingleses, aínda que regresaría pronto a mans portuguesas, conformándose administrativamente como dependente de Sao Vicente, cuxa capital, Mindelo, fundouse en 1838. A mediados do século XIX, Santo Antao sepárase administrativamente, converténdose en concello independente.

O viño e o café convertéronse nas exportacións máis importantes da illa. A partir de 1832, a poboación estimada de Santo Antão era 24.000 habitantes. A poboación máis alta alcanzouse no censo de 2000 e era de 47.170 por encima dos 35.976 en 1930, a poboación non crecera en gran medida.

Xeografía
---------

Litoral de Santo Antão
A illa componse enteiramente de materia volcánica. A montaña máis alta é Tope da Coroa, alcanzando unha altura de 1.979 m. O segundo máis alto é Pico da Cruz con 1.585 m. A illa está dividida en norte e sur por un cordal considerado impenetrable desde hai moito tempo, pero agora crúzase por dúas estradas pavimentadas, unha con curvas de montaña, outra aberta en 2009 esténdese no extremo oriental, xunto ao mar. A principal cidade da illa é a Ponta do Sol, na costa norte, onde se atopa o aeroporto Agostinho Neto, mentres que o seu porto de transbordadores é Porto Novo, Cabo Verde na costa sur. Unha parte da illa no sueste ten un clima árido, mentres que o noroeste recibe unha precipitación relativamente normal. Os seus vales sofren unha forte erosión.

### Corpos de auga

A Canle São Vicente atópase ao sueste de Porto Novo e a separa da illa de São Vicente.

As praias de baño e as zonas de pesca atópanse en Tarrafal de Monte Trigo. Durante a tempada de choivas, algúns leitos de arroios a través da illa están temporalmente cheos de auga.

#### Correntes


|  |  |
| --- | --- |
| 
* Ribeira de Alto Mira
* Ribeira do António
* Ribeira Brava
* Ribeira da Cruz
* Ribeira Grande
* Ribeira da Janela
* Ribeira das Bras, preto de Ribeira das Bras

 | 
* Ribeira do Passo, preto de Passo
* Ribeira do Paul
* Ribeira das Pombas
* Ribeira das Patas
* Ribeira da Tarrafal
* Ribeira da Torre

 |

### Montañas e volcáns

A illa é considerada unha das máis montañosas de Cabo Verde. As súas montañas compóñense de basalto. Moitos dos seus volcáns son novos, especialmente as súas caldeiras. Desde 1999, os vulcanólogos observaron o aumento continuo da temperatura do mar no área de Ponta do Sol, o que pode indicar o risco dunha nova erupción na zona.

#### Picos

* Topo da Coroa (1.979 m) - o máis alto da illa, localizado no suroeste
* Monte Tomé (1.863 m) - localizado no oeste
* Gudo de Cavaleiro (1.810 m) - localizado no suroeste
* Pico da Cruz (1.584 m) - localizado no centro
* Pau Seco (preto de 950 m) - localizado na parte oriental

### Clima

Ao estar basicamente formada por varios estratovolcáns e tan extremadamente montañosa, esta illa ten un clima bastante diverso e moitos diversos microclimas debido aos seus profundos barrancos. A illa de Santo Antão ten un clima tropical moderadamente seco (segundo o sistema de clasificación climática Köppen-Geiger) ao longo da costa e un clima tropical tépedo semiárido *Bsh* con temperaturas moi equilibradas durante todo o ano nas ladeiras (800 metros ASL) para refrescar o clima de estapa subtropical das terras altas *BskL* por encima de 1.000 metros sobre ASL. A temperatura media anual na costa está ao redor de 23 °C, diminuíndo de 11º a 15 °C nos terreos máis altos. Pode haber un clima excepcionalmente fresco no interior cunha estación máis cálida húmida que comeza en xullo e termina en decembro-xaneiro cunha estación seca máis fría que comeza en decembro-xaneiro e termina en xuño. O risco climático principal, do mesmo xeito que outras illas de Cabo Verde, pero moito menos pronunciado nas altitudes máis altas debido a unha mellor capacidade para obter humidade das nubes, é a seca.

| Datos climáticos para Espongeiro, altiplano central da illa, 1250-1400 metros ASL |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Media máxima en °C | 15,5 | 15,3 | 15,9 | 16,3 | 17,2 | 17,9 | 19,0 | 20,0 | 20,3 | 19,8 | 18,5 | 16,5 | 17,7 |
| Media diaria en °C | 13,2 | 12,8 | 13,2 | 13,6 | 14,5 | 15,3 | 16,3 | 17,3 | 17,7 | 17,4 | 16,0 | 14,4 | 15,1 |
| Media mínima en °C | 10,9 | 10,4 | 10,6 | 10,9 | 11,9 | 12,8 | 13,7 | 14,7 | 15,1 | 15,0 | 13,6 | 12,3 | 12,7 |
| Chuvia media mm | 24 | 4 | 4 | 1 | 0 | 0 | 20 | 82 | 105 | 55 | 31 | 25 | 351 |
| Fonte: Climate-Data.ORG |

| Datos climáticos para Sinagoga, parte nordés da illa, 20-40 metros ASL |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Media máxima en °C | 23,3 | 23,1 | 23,6 | 24,1 | 24,9 | 25,6 | 26,4 | 27,4 | 27,6 | 27,4 | 26,4 | 24,3 | 25,3 |
| Media diaria en °C | 21,4 | 21,2 | 21,5 | 21,9 | 22,7 | 23,6 | 24,3 | 25,4 | 25,8 | 25,5 | 24,4 | 22,6 | 23,4 |
| Media mínima en °C | 19,6 | 19,3 | 19,5 | 19,8 | 20,6 | 21,7 | 22,3 | 23,5 | 24,1 | 23,7 | 22,5 | 21,0 | 21,5 |
| Chuvia media mm | 14 | 5 | 1 | 0 | 0 | 0 | 11 | 44 | 128 | 44 | 26 | 18 | 291 |
| Fonte: Climate-Data.ORG |

| Datos climáticos para Porto Novo, centro-sur da illa, 10-60 metros ASL |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Media máxima en °C | 24,0 | 23,4 | 24,1 | 24,6 | 25,3 | 26,2 | 27,3 | 27,9 | 27,6 | 27,5 | 27,0 | 25,2 | 25,8 |
| Media diaria en °C | 22,0 | 21,6 | 22,0 | 22,3 | 23,0 | 24,1 | 25,0 | 25,9 | 26,0 | 25,8 | 25,0 | 23,4 | 23,8 |
| Media mínima en °C | 20,1 | 19,8 | 19,9 | 20,1 | 20,8 | 22,1 | 22,7 | 23,9 | 24,4 | 24,2 | 23,0 | 21,6 | 21,9 |
| Chuvia media mm | 7 | 2 | 1 | 0 | 0 | 0 | 4 | 28 | 86 | 31 | 17 | 15 | 191 |
| Fonte: Climate-Data.ORG |

Divisións administrativas
-------------------------

A illa divídese en tres municipios, que se subdividen en parroquias civís:

* Paul `CV-PA`
	+ Santo António das Pombas
* Porto Novo `CV-PN`
	+ São João Baptista
	+ Santo André
* Ribeira Grande `CV-RG`
	+ Nossa Senhora do Rosário
	+ Nossa Senhora do Livramento
	+ Santo Crucifixo
	+ São Pedro Apóstolo

A illa era un municipio único ata 1990 (antigo código ISO 3166-2: CV-SA) cando se dividiu nos tres municipios actuais.

Notas
-----

1. ↑  Roberts, Edmund (1837). *Embassy to the Eastern Courts of Cochin-China, Siam, and Muscat*. New York: Harper & Brothers. pp. 14–15.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Santo Antão, Cabo Verde Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Illas de Barlovento, Cabo Verde

### Ligazóns externas

* University of Massachusetts - information and images from Santo Antão
* caboverde.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q112232
* WorldCat
* VIAF: 315527616
* BNF: 123975853
* EBID: ID
* GeoNames: 3374213
* GND: 4688249-2
* LCCN: sh92003207
* OSM: 3408413

 |