|  |
| --- |
| Parte da serie sobre**Marxismo** |
|  |
| **Conceptos fundamentais** |
| Alienación |
| Burguesía |
| Comunismo |
| Explotación |
| Forzas produtivas |
| Hexemonía cultural |
| Loita de clases |
| Materialismo dialéctico |
| Materialismo histórico |
| Medios de produción |
| Modo de produción |
| Plusvalía |
| Proletariado |
| Relacións de produción |
| Teoría do valor-traballo |
| **Outras ligazóns** |
| Marxismo |
| Economía marxista |

A **alienación** é un concepto que caracteriza tanto o proceso como os resultados de transformar, en determinadas condicións históricas, os produtos da actividade humana e da sociedade (produtos do traballo, diñeiro, relacións sociais etc.), así como as propiedades e aptitudes do home, en algo independente deles mesmos e que domina sobre eles.

Un sinónimo do termo alienación é alleamento.

Alienación desde Marx ata a modernidade tardía
----------------------------------------------

A alienación aínda que pode entenderse como unha categoría relativa a disfuncións sociais do individuo, atopa o seu maior uso na filosofía. Tamén a alienación caracteriza a transformación de fenómenos e relacións, calesquera que sexan, en algo distinto do que en realidade son, a alteración e deformación, na conciencia dos individuos, das súas auténticas relacións de vida. As fontes da idea de alienación poden atoparse tamén de xeito simbólico nos representantes románticos da Ilustración francesa (Rousseau) e alemá (Goethe, Schiller).

Obxectivamente, esa idea expresaba a protesta contra o carácter antihumanista das relacións da propiedade privada. Ese aspecto do problema atopou eco na filosofía clásica alemá, pese a que nela se facía fincapé noutras cuestións. Foi Hegel quen a utilizou por primeira vez como *negación*, en relación co real. Marx, quen é deudor da filosofía hegeliana, toma o termo e aplícao á materialidade; en concreto á explotación que sufría o proletariado. Vale dicir, un conxunto social que non coincidía consigo mesmo. Karl Marx, que en distintas obras, sobre todo nos seus *Manuscritos económico-filosóficos* (1844), analizou con suma profundidade o problema da alienación, parte de que esta caracteriza as contradicións dun determinado nivel de desenvolvemento da sociedade. Relaciona a alienación coa existencia da propiedade privada e da división antagónica do traballo. Entendida deste xeito, a alienación abarca toda a actividade humana, pois cada tipo de devandita actividade convértese en *monopolio* dun grupo illado de persoas, cuxo facer é estraño a todos os demais membros da sociedade.

Nas súas obras clásicas das décadas de 1850 e 1860, Marx substitúe a categoría de alienación, que figuraba nos seus primeiros traballos, por todo un sistema de conceptos, entre os cales a alienación tamén aparece como característica concreta das relacións de produción do capitalismo (fetichismo da mercancía). Actualmente, como a maioría dos conceptos filosóficos e institucións sociais, a alienación -como categoría analítica- atópase nunha crise teórica debido ás profundas transformacións sociais que deron paso á sociedade posmoderna.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q545825
* BNCF: 15267
* BNF: 11943930t
* EBID: ID
* LCCN: sh85003540
* MAG: 2777835494
* NDL: 00571364

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D012918

 |