recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bernardo Miño Abelenda**, nado en Betanzos cara a 1866 e finado en Betanzos o 28 de outubro de 1936, foi un sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Dirixente agrarista de Betanzos, foi director de *El Pueblo*. En 1917 logo da visita de Pablo Iglesias a Betanzos, fundou a Agrupación Socialista de Betanzos, da que foi presidente en 1931. Foi elixido concelleiro nas eleccións do 12 de abril de 1936 e nomeado terceiro tenente-alcalde. Foi candidato do PSOE pola Coruña nas eleccións de 1933, pero non foi elixido. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado en Ponte Sampaio con Antonio Lagares Gómez, Camilo Naveira Ferreño e Manuel Fernández Pérez e Francisco Moreno (que sobreviviu á execución), o 28 de outubro de 1936.

Vida persoal
------------

Casou con Antonia Santamarina e foi pai de Carmen Miño Santamarina.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Torres Regueiro, Xesús (2006). "1936-1939 As vítimas betanceiras da represión" (PDF). *Anuario Brigantino* (29): 273–318.

### Ligazóns externas

* A primeira Corporación Municipal da II República en Betanzos
* 

* Bernardo Miño Abelenda na páxina web *Nomes e Voces*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q108543077
* DSBE: 13016\_mino-abelenda-bernardo

 |
Anxo Rei durante unha actuación.
**Ángel Rey Núñez,** máis coñecido como **Anxo Rei**, nado en Rubiá o 16 de febreiro de 1957, é un cantautor galego.

Traxectoria
-----------

Leva máis de corenta anos cantando e compoñendo cancións, con letras propias e con poemas de Rosalía de Castro, Celso Emilio Ferreiro, Antón Tovar, Darío Xohán Cabana, Xosé Rodríguez Ferrer ou Florencio Delgado Gurriarán. Con versos deste último gravou en 2003 *Fronteira de cegoñas*, o seu primeiro disco

A súa discografía complétase con *A rabela da pluma* (2006) con poemas de Antón Tovar; *Ao son da auga* (2009); *O año pitaño* (2012), para público infantil; Rosa (2016), dedicado á súa compañéira e producido polo músico valdeorrés Jorge Fenández Ojea, que tamén lle fixo os arranxos. Finalmente participou no disco colectivo Poesía Galega en Música (2015). No ano 2012 presentou no Barco, na XII edición da Festa do Botelo, unha canción dedicada ao botelo, embutido moi aprezado na comarca valdeorresa.

Anxo Rei traballou como celador no Servizo Galego de Saúde ata a súa xubilación. Ten participado en numerosos festivais e ofrecido recitais en localidades de toda Galicia.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 
* 
* 
* Arquivado 28 de xaneiro de 2022 en Wayback Machine.
*
**Anxo López Sueiro**, chamado **Geluco**, nado en 1936 en San Marcos (Sillobre, Fene) e finado o 19 de outubro de 2021 na Capela, foi un político coruñés da Capela. Foi alcalde da súa vila desde as eleccións municipais de 1991 ata 2011 e presidente do Racing de Ferrol dende 1984 ata 1993.

Traxectoria
-----------

Foi fillo de José María López e Isolina Sueiro, militantes socialistas na clandestinidade, durante a ditadura. Foi administrativo da empresa Endesa, onde chegou a ocupar a presidencia do comité de empresa como sindicalista da UGT e dirixente do PSdeG-PSOE. Dende 1983 a 2002 foi tamén deputado da Deputación da Coruña.

Foi tamén presidente do Racing de Ferrol entre 1984 e 1993, sendo o segundo mandatario racinguista en número de anos á fronte do club tras Isidro Silveira Cameselle.

Deixou a alcaldía da Capela en 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Rodríguez Seco** |  **Alcalde da Capela** 1991 - 2011 | Sucesor:**Manuel Meizoso López** |

Vida persoal
------------

Casou e tivo unha filla. Enviuvou.

Notas
-----

1. ↑  "Fallece Ángel López Sueiro, exalcalde de A Capela y expresidente del Racing de Ferrol". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2021-10-20. Consultado o 2021-10-22.
2. ↑  Historia do Racing de Ferrrol en www.fdpracingferrol.galeon.com Arquivado 11 de xullo de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*.
3. ↑  Anxo López Sueiro ´Nos meus 20 anos de alcalde non tiven dous días seguidos de vacacións´

Véxase tamén
------------

### Outras páxinas

* Eleccións municipais na Capela
**Bernardo Mato Castro**, nado en Godoi (Vinseiro, A Estrada) o 3 de maio de 1887 e finado na mesma aldea o 4 de setembro de 1936, foi un mestre galego.

Traxectoria
-----------

Ingresou no Seminario pero non chegou a ordenarse sacerdote. Fixo maxisterio e marchou a Cuba. Na illa traballou de mestre e levador de libros do Centro Gallego de La Habana. Dirixiu o Instituto Cervantes e despois obtivo praza provisional en Pereira (A Somoza, Guilfrei) e finalmente a praza definitiva en Santa María de Teo en 1928. Foi presidente do Consello Local de Primera Enseñanza de Teo.

Utilizaba avanzados métodos pedagóxicos, creou escola nocturna para adultos, introduciu aparellos que facilitan o uso de materiais escolares como foi un sistema para subir e baixar os mapas, e implantou a aprendizaxe de oficios que deran independencia económica aos nenos ao mesmo tempo que adquirían coñecementos de lingua, literatura, historia etc. Colaborou con moitos periódicos da época.

No golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 os milicianos pasaron pola súa escola, o seu xefe baixou a saudar e falar con Bernardo. Subiron ao seu despacho e alí estiveron dúas horas conversando. Bernardo decidiu refuxiarse na casa dos seus pais en Godoi. Cando ía a través do río, cara Cora cunha barca, foi interceptado polos falanxistas. Golpeado até que quedou inconsciente, un acompañante levouno a unha casa onde foron atendidos e coidados durante uns días até que finalmente o levaron moribundo á casa dos seus pais. Atendido polo médico Manuel Carbón, nada puido facer. Co cranio fracturado, quedou en coma, e logo dun mes, finou o 4 de setembro de 1936 ás 11 da mañá.

Depurado, foi cesado oficialmente como mestre o 23 de abril de 1941.

En 2006 foi homenaxeado na escola de Teo onde dera clases (unitaria de Campos) e creara unha escola nocturna para adultos, propoñendo a aprendizaxe de oficios á par da formación cultural básica.

Querela arxentina contra os crimes do franquismo
------------------------------------------------

A súa familia sumouse á Querela arxentina contra os crimes do franquismo.

Vida persoal
------------

Casou con Avelina Sanmartín Fernández na Estrada o 10 de xaneiro de 1927 e tivo catro fillos: José Bernardo, David, Otilia e Petronila. É o avó de Charo Valcárcel Mato.

Notas
-----

1. ↑  Fernán Vello, Miguel Anxo (27 de maio de 2023). "O mestre Bernardo Mato". *El Progreso*.
2. ↑  "A 'querela arxentina' suma a adhesión de cinco familias". *Nós Diario*. Consultado o 2021-04-21.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paz Cabo, Miguel; Santidrián Arias, Víctor M. (2022). *Os cadernos escolares da II República. Elaborados polo mestre de Teo Bernardo Mato e realizados polo seu alumno Antonio Rial (1933-1936)*. Santiago de Compostela: Alvarellos.

### Ligazóns externas

* Bernardo Mato Castro. Mallar no ensino liberador

* Homenaxe ao mestre Bernardo Mato Castro na súa escola
* A historia de Bernardo Mato
* 

* Bernardo Mato Castro na páxina web *Nomes e Voces*.
**Augustine Bradshaw**, nado como **John Bradshaw**, preto de Worcester, Reino Unido, en 1575 e finado en 1618, foi un monxe beneditino inglés.

Traxectoria
-----------

Os seus pais eran católicos que rexeitaban converterse ao anglicanismo. Atendeu a Royal Grammar School Worcester (unha "escola libre", isto é, carente de afiliacións relixiosas). O xesuíta Edward Oldcorne mandouno a St. Omer e en 1596 proseguiría a súa educación no Colexio Inglés de Valladolid.

Despois dunha enfermidade, foi mandado en 1599 á Abadía de San Martiño Pinario, en Santiago de Compostela, onde adoptou o nome de Agustín de San Xohán. Retornou a Inglaterra como misioneiro en 1602, e chegaría a ser Vicario Xeral dos beneditinos ingleses en 1604. Hai noticias contemporáneas á súa vida segundo as cales viaxaba polo condado de Worcestershire baixo o pseudónimo de John White.

Entre os seus logros máis notábeis estiveron a fundación dun mosteiro en Douai e do Colexio de San Gregorio (chamado máis tarde Downside School) en Bath, no suroeste de Inglaterra. Está enterrado en Longueville, preto de Ruán.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da Downside School, sucesora do Colexio de San Gregorio, fundado por Augustine Bradshaw

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4821160
* ODNB: 29253

 |
**Bad Astronaut** é unha banda estadounidense de indie/rock alternativo fundada en Santa Barbara, California no ano 2000 por Joey Cape, vocalista de Lagwagon. En Bad Astronaut Joey Cape explora un estilo de rock alternativo con letras que adoitan a tratar profundos e intricados problemas persoais.

A banda editou o seu álbum de estrea, *Acrophobe*, in 2001, seguido por *Houston: We Have a Drinking Problem* en 2002, ámbolos dous a través do selo Honest Don's Records. O grupo publicou o seu terceiro e derradeiro álbum, *Twelve Small Steps, One Giant Disappointment*, on 14 de novembro de 2006 a través de Fat Wreck Chords. Tras o seu lanzamento Joey Cape anunciou a través do Myspace da banda que "sen Derrick no hai Bad Astronaut" (o batería Derrick Plourde suicidárase en marzo de 2005), decidindo que ese sería o último álbum da banda. Joey Cape expresou o seu desexo de editar un álbum de caras b nalgún momento no futuro.

Bad Astronaut reformouse para tocar os seus primeiros concertos en xuño de 2010. A banda realizou catro actuacións no sur de California con Mike Hale de In the Red e Joey Cape actuando como abreconcertos. En decembro de 2016 Fat Wreck Chords anunciou o falecemento do batería Erik Herzog.

Discografía
-----------

### Álbums

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Acrophobe* | 2001 | Honest Don's Records |
| *Houston: We Have a Drinking Problem* | 2002 | Honest Don's Records |
| *Twelve Small Steps, One Giant Disappointment* | 2006 | Fat Wreck Chords |

Notas
-----

1. ↑  "Bad Astronaut Press Information". *Fat Wreck Chords* (en inglés). Consultado o 2019-12-30.
2. ↑  "Fat Wreck Chords". *www.facebook.com*. Consultado o 2019-12-30.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da banda

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q798626
* WorldCat
* VIAF: 123496585
* AllMusic: mn0000062650
* Discogs: 397961
* ISNI: 0000 0000 8548 4833
* LCCN: no2003019462
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 124847

 |
**Augusto Loredo Martínez**, nado en Vigo cara a 1876 e finado na mesma cidade o 16 de abril de 1932, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

A finais de 1894 fíxose cargo da dirección de *La República* con Avelino Rodríguez Elías. En 1895 emigrou a Paraguai, onde se dedicou aos negocios. Retornou a Vigo en 1924. Militante do PSOE. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 foi elixido concelleiro. Foi primeiro tenente alcalde e alcalde accidental. Foi deputado provincial e vicepresidente da Deputación de Pontevedra. Finou en Vigo o 16 de abril de 1932.

Vida persoal
------------

Casou con Emma Arias Nievas, que finou en 1926, e foi pai de Elisa Loredo Arias.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 25-9-1924, p. 5.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-4-1932, p. 11.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-3-1928, p. 6.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *La dinámica sociopolítica en Vigo durante la Segunda República Arquivado 24 de febreiro de 2014 en Wayback Machine.*, tese de doutoramento presentada por Manuel Fernández González na USC, 2005.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q111328443
* DSBE: 11912\_loredo-augusto

 |
Estrutura da toxina botulínica
O **bótox** (*Botox* ®) é un fármaco cunha estrutura de toxina botulínica tipo A.

Historia
--------

Algúns investigadores observaron nas súas investigacións nos anos 1950 que ao lle inxectar aos músculos cantidades moi pequenas da toxina botulínica tipo A diminuía a actividade muscular por bloqueo da acetilcolina na función neuromuscular, obtendo un músculo non dado a se contraer durante un período de catro a seis meses.

Alan Scott, oftalmólogo de San Francisco, empregou por primeira vez doses da toxina, para tratar estrabismo, mais precisou un socio para acadar a aprobación regulatoria do seu descubrimento como droga. *Allergan Inc.*, unha pequena compañía farmacéutica que traballaba nas terapias dos ollos e produtos para lentes de contacto, mercou os dereitos da droga no 1988 e recibiu a aprobación da FDA no 1989. Allergan renomeou a droga como Bótox.

Tratamentos
-----------

Ademais do seu emprego cosmético, Bótox serve nos tratamentos das:

* migrañas.
* distonía cervical (desorde neuromuscular na cabeza e no pescozo).
* blefaroespasmo (contracción involuntaria do músculo ocular).
* hiperhidrose severa da axila (suoración extrema).

Outros empregos da toxina botulímica tipo A, non aprobada pola FDA, inclúe:

* Incontinencia urinaria.
* Fisura anal.
* Desordes espásticos asociados con lesións ou enfermidades do sistema nervioso central incluíndo trauma, esclerose múltiple, dano cerebral.
* Distonía focal nos papos, cara, mandíbula, cordas vocais.
* Dor temporomandibular.

En abril de 2002 obtivo a aprobación oficial no Estados Unidos para ser aplicado con fins estéticos. As vendas subiron de xeito exponencial.

Ten unha duración temporal: o efecto mantense de 3 a 6 meses. Despois cómpre unha renovación da dose. Posúe, amais, algúns efectos secundarios como reaccións alérxicas, rixidez da face, náuseas.

Elabórase a partir da toxina do botulismo, mais en pequenas proporcións. A fórmula para a súa elaboración é hoxe un segredo. Isto deixou manter o monopolio no desenvolvemento deste fármaco.
**Augusto Diéguez Yañez**, coñecido como **Rubio de Villanuiz**, nado en Vilanuíde (Quiroga) o 20 de agosto de 1920 e finado na Rúa o 27 de agosto de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado por auxilio á rebelión, foi condenado a 6 anos de prisión. Foi membro do grupo de Mario Rodríguez Losada "Pinche" e despois do grupo de Silverio Yebra Granja "Atravesado" da Segunda Agrupación Guerrilleira de León-Galicia formada en setembro de 1947 e dirixida polo PCE. Na primavera de 1949 estivo no Bierzo con Silverio Yebra, Pedro Juan Méndez "Jalisco", Silvestre García López "Chimeneas", Roberto López Rodríguez "Virnes", Manuel Zapico Terente "Asturiano", Francisco Martínez López "Quico" e Odilo Fernández Rodríguez "Blas". En xullo de 1950 foi reclamado polo xuíz militar de Lugo xunto con Xosé Castro Veiga, Roberto López Rodríguez e Fermín Gómez Segura encartados na causa 144/50. Segundo a información proporcionada por un enlace detido pola policía, foi asasinado en Fontei (A Rúa) o 27 de agosto de 1951 xunto con Silvestre García López "Chimeneas".

Notas
-----

1. ↑  *BOP Lugo*, 8-7-1950, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 55. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* 

* Augusto Diéguez Yáñez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Los de la sierra*(en francés)*
O **bórax** (do persa *bürah*) é un mineral da clase dos boratos cuxa fórmula química é **Na2B4O7·10H2O** e que é soluble facilmente na auga.

Aspecto
-------

Preséntase en cristais xeralmente brancos e opacos de crecemento desordenado.

Lugares onde se atopa
---------------------

O bórax atópase en lagos de borato, especialmente en climas secos. Orixínase de forma natural nos depósitos de evaporita producidos pola evaporación dos lagos de borato. Os depósitos máis importantes atópanse cerca de Boron (California) e noutros lugares do suroeste americano, nas lagoas salinas de Bolivia e no deserto de Atacama (Chile). O bórax pode sintetizarse a partir doutros compostos do boro.

Pode aparecer asociado á halita e á sodalita.

Usos do bórax
-------------

O bórax emprégase en deterxentes, suavizantes, xabóns, desinfectantes e pesticidas. Utilízase na fabricación de esmaltes, cristal, cerámica, pinturas, soldaduras e preservantes de madeiras.

É frecuente o seu uso para a adulteración da heroína.

Propiedades
-----------

É un mineral perigoso pois pode producir irritacións na pel e nos ollos ó contacto con estes. A inxesta de grandes dosis pode ser mortal.

### Propiedades físicas

Disólvese con facilidade na auga.

### Propiedades químicas

O boráx ten a capacidade de poder actuar, ben coma un ácido o ben coma unha base, dependendo no medio no que se encontre o que lle permite regular o pH das disolucións e dos produtos químicos.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *bórax*.
2. ↑  "bórax". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5319
* AAT: 300011077
* BNCF: 31250
* BNF: 135085222
* BRE: 2251257
* EBID: ID
* FAST: 836582
* GEC: 0154264
* GND: 4463401-8
* LCCN: sh85015806
* MAG: 2777264276
* NDL: 00563508

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: S01AX07
* ChEMBL: CHEMBL1076681
* ChemSpider: 8395345
* E: E285
* NIOSH: 0057
* PubChem: 10219853
* UNII: 8191EN8ZMD

 |
A **arquieparquía de Pittsburg** (coñecida en inglés como *Byzantine Catholic Archeparchy of Pittsburgh*; en latín: *Archieparchia Pittsburgensis Ritus Byzantini*) é unha arquieparquía da Igrexa Católica Rutena nos Estados Unidos, parte da metrópole católica bizantina de Pittsburgh, con xurisdición sobre a parte occidental de Pensilvania, o leste de Ohio, e os estados de Luisiana, Oklahoma, Texas e Virxinia Occidental. Ten a súa sé en Pittsburgh, Pensilvania, e é distinta da diocese latina de Pittsburgh.

O seu arcebispo actual é William C. Skurla.

Historia
--------

O exarcado apostólico dos Estados Unidos para os fieis de rito oriental foi erixido o 8 de maio de 1924.

O 6 de xullo de 1963, coa bula *Cum homines* do papa Paulo VI o exarcado apostólico cedeu parte do seu territorio para a erección da eparquía de Passaic, e ao mesmo tempo foi elevado a eparquía, co nome de eparquía de Pittsburgh.

O 21 de febreiro de 1969 coa bula *Quandoquidem Christus* do mesmo Paulo VI volveu a ceder parte do seu territorio, para a creación da nova eparquía de Parma, e foi elevada a arquieparquía metropolitana, tomando o nome de **arquieparquía de Munhall**.

O 11 de marzo de 1977 tomou o nome actual.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial

| * v
* c
* e
Circunscricións da Igrexa Católica Rutena |
| --- |
| Arquieparquías Metropolitanas: | Pittsburg |
| Eparquías(por provincia eclesiástica): | **Pittsburgh:** Parma · Passaic · Phoenix**(Inmediatamente suxeitas á Santa Sé):** Mukacheve |
| Exarcados apostólicos: | República Checa |
| **Antigas circunscricións** |
| Administración apostólica de Targul-Siret |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1366055
* Catholic-Hierarchy: piru

 |
Estruturas que superan en moito a vida dun ser humano permanecen intactas en Karnak 3400 anos despois da súa construción.
A **arquitectura relixiosa** ocúpase do deseño e construción de lugares de culto sagrados ou de espazos de oración, como igrexas, mesquitas, stupas, sinagogas e templos. Moitas culturas teñen dedicado recursos considerables para a súa arquitectura relixiosa, e os seus lugares de culto e espazos sagrados están entre os edificios máis impresionantes e duradeiros que a humanidade creou. Por esta razón, a disciplina occidental de *Historia da Arquitectura* mantense en boa medida da historia da arquitectura relixiosa desde os tempos máis remotos ata, polo menos, o período barroco. A xeometría sagrada, a iconografía e o uso de sofisticadas semióticas tales como sinais, símbolos e motivos relixiosos son endémicos na arquitectura relixiosa.

Os edificios relixiosos, a miúdo evolucionaron ao longo de períodos de varios séculos e foron os máis grandes edificios do mundo, antes da existencia de rañaceos modernos. Mentres os distintos estilos usados ​​na arquitectura relixiosa ás veces reflectisen as tendencias doutras construcións, estes estilos tamén mantivéronse distintos da arquitectura contemporánea usada noutras estruturas. Coa ascensión das relixións monoteístas, os edificios relixiosos foron converténdose en maior medida en centros de oración e meditación.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arquitectura relixiosa***  |

### Outros artigos

* Baptisterio
* Catedral

### Bibliografía

* Jeanne Halgren Kilde, When Church became Theatre: The Transformation of Evangelical Church Architecture and Worship in Nineteenth-Century America. (Oxford University Press,2002).
* Michael E. DeSanctis, Building from Belief: Advance, Retreat, and Compromise in the Remaking of Catholic Church Architecture (Liturgical Press: 2002).
* Richard Kieckhefer, Theology in Stone: Church Architecture from Byzantium to Berkeley. (Oxford University Press, USA: 2004).
* Anne C. Loveland and Otis B. Wheeler, From Meetinghouse to Megachurch: A Material and Cultural History. (University of Missouri Press: 2003).
* Michael S. Rose, Ugly es Sense: Why They Changed Our Churches from Sacred Places to Meeting Spaces - and How We Can Change Them Back Again. (Sophia Institute Press: 2001).
* R. Kevin Seasoltz, A Sense Of The Sacred: Theological Foundations of Christian Architecture And Art (Continuum International Publishing Group: 2005)

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47848
* AAT: 300004575
* BNCF: 3043
* BNE: XX524417
* BVPB: 19813
* EBID: ID
* GND: 4178936-2
* LCCN: sh2004000703
* NDL: 00572405
* PARES: 103853

 |
***Atomic Betty*** é unha serie de televisión de debuxos animados francés producida por Atomic Cartoons, Breakthrough Films & Television e Tele Images Kids e emitida orixinalmente por M6 e Teletoon do Canadá dende o 6 de setembro de 2004. A protagonista da serie é Betty, unha nena de dez anos que por máis de lle gustar as típicas cousas dunha nena da súa idade tamén forma parte dunha organización que ten como misión salvar a galaxia axudada por un piloto alieníxena, Sparky, e o robot X-5. 

Empezou a emtir no Xabarín Club en 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en inglés)*
* Páxina de Atomic Cartoons

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q283384
* AlloCiné: 5836
* Epguides: AtomicBetty
* IMDb: tt0424603
* OFDb: 90487
* TMDb: 2030
* TVcom: atomic-betty

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre televisión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Atopia** (do grego, ἀτοπία - fóra de lugar, sen lugar, infrecuente, extraordinario), tamén coñecida coma **atopía** ou **síndrome atópica**, é o termo co que se define a predisposición a desenvolver certas alerxias mediadas por reaccións de hipersensibilidade. Malia existir un compoñente xenético ou hereditario, cómpre que se estableza previamente un contacto co axente alerxénico causante de dita hipersensibilidade.

O concepto de atopia foi descrito por vez primeira por Coca e Cooke en 1923 para describir unha tendencia familiar para producir anticorpos da classe IgE contra alérxenos ambientais, xeralmente proteínas. O termo atopia non é sinónimo de "alerxia", pois describe exclusivamente unha "predisposición". As doenzas atópicas máis representativas son a asma, a rinite alérxica (ou rino-conxuntivite), e a dermatite atópica.

Notas
-----

1. ↑  "Dorlands Medical Dictionary:atopy".
2. ↑  "Mosby's Medical Dictionary:atopy".
3. ↑  Coca, A. F. & Cooke, R. A. (1923). On the classification of the phenomenon of hypersensitivities. J Immunol 8(163-82).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Inmunoglobulina E
* Dermatite atópica
* Asma
* Rinite alérxica

### Ligazóns externas

* Case Studies in Environmental Medicine (CSEM): Environmental Triggers of Asthma – Agency for Toxic Substances and Disease Registry, Departamento de Saúde e Servizos Humanos dos Estados Unidos *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q757678
* EBID: ID
* MAG: 2777697326

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 34489
* NCIt: C41366
* OMIM: 147050
* UMLS: C0392707

 |
Insignia estatal.
A **bandeira de Queensland** é un dos símbolos oficiais do Estado de Queensland, unha subdivisión de Australia. A orixe da bandeira remóntase a 1870, con pequenas variacións. O emblema foi deseñado por William Hemmant, o Secretario Colonial e Tesoureiro de Queensland, o 29 de setembro de 1876.

O seu deseño consiste nun rectángulo cunha proporción de 1:2. A bandeira está baseada no Pavillón Británico Azul co símbolo do estado no campo azul. O emblema é un disco branco cunha Cruz de Malta, ou Cruz de San Xoán na cor azul celeste. No centro da cruz atópase unha coroa imperial británica.

Historia
--------

A bandeira do Estado foi creada en 1870, baseada no Pavillón Británico Azul, mais non tiña presente un emblema. No seu lugar había un perfil da Raíña Vitoria nun disco azul rodeado por un anel branco sobre o que estaba a verba "Queensland" escrita en ouro.

A seguinte alteración ocorreu en 1876, pois como había moitas reclamacións de que o reprodución da efixie da Raíña Vitoria era moi difícil, foi proposta unha substitución. Moitas reclamacións foron feitas por funcionarios do Estado, como o exemplo abaixo citado, misiva dos Arquivos do estado de Queensland.

> 
> 
> *The Treasury, Queensland, Brisbane, 15 March 1876*
> "Sir", referíndose á Circular despachada pola Secretaría de Estado para as Colonias, datada no pasado 23 agosto, sobre o tema dos emblemas distintivos propostos para as bandeiras de varias colonias, teño a honra de aconsellar a Súa Excelencia que a dificultade de reproducir sobre as bandeiras unha xusta representación da cabeza ou busto da Súa Maxestade tornouse moi grande, e o efecto, cando reproducida, moi insatisfactorio, que tornan necesario abandonar a idea de utilizar esta fórmula para o Emblema de Queensland, e pido, polo tanto, recomendar que o deseño acompañante, dentro dunha coroa de loureiro, sexa adoptado para as bandeiras da Colonia, en vez do anteriormente recomendado.
> 
> 
> Teño a honra de ser,
> "Sir",
> Seu máis obediente Servo, (asinado) N Hemmant
> 
> 
> Súa Excelencia
> 
> 
> WW Cairns, Esq, CMG Brisbane
> 
> 

A Cruz de Malta cunha Coroa Imperial no seu centro foron entón escollidas para substituír a efixie da Raíña.

A última alteración oficial ocorreu en 1901, coa morte da raíña Vitoria. A mudanza foi en relación á coroa sobre a Cruz; como Vitoria e Eduardo VII escolleron diferentes coroas, as coroas dos emblemas tamén tiveron que ser modificadas.

Simbolismo
----------

* O Pavillón Británico é usado na bandeira de varios países da Commonwealth, inclusive a da propia Bandeira de Australia, como símbolo dos lazos co Reino Unido;
* A Cruz de Malta é unha referencia a unha condecoración militar de valor.

Notas
-----

1. ↑  Queensland State Archives (1876) 'Flag, Badge, Arms and Seal of Queensland', SRS 1043-2-265-84

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q383109
* EBID: ID

 |
***Bacterium*** é o nome dun xénero histórico de bacterias, que actualmente xa non se considera válido. *Bacterium* foi un taxon descrito en 1828 por Christian Gottfried Ehrenberg. A especie tipo deste taxón era orixinalmente *Bacterium triloculare*, pero as mostras perdéronse, polo que foi cambiada por *Bacterium coli* (hoxe coñecida como *Escherichia coli*). En 1951 e definitivamente en 1954 o xénero *Bacterium* foi eliminado da taxonomía ao ser recoñecido como *nomen generum rejiciendum*, o que significa "nome de xénero rexeitado", o cal tamén se aplicou á familia *Bacteriaceae*.

Mentres estivo en vigor, o xénero incluía a bacilos que non forman esporas cuxa relación con outras especies era escura (era un "caixón de xastre da taxonomía"). Diferenciábase daquela do xénero *Bacillus*, constituído por bacilos formadores de esporas (*sensu* Cohn 1872).

O termo introducido por Ehrenberg, tomado do grego "βακτήριον" ("pequeno bastón"), acabou utilizándose dun modo máis amplo para denominar en xeral a todos os procariotas (despois separáronse as arqueas), e para denominar a un dos dominios de seres vivos, as Bacteria (bacterias).

Especies
--------

Neste antigo xénero *Bacterium* incluíronse moitas especies. Como o xénero foi abolido no proceso de formación do Código Bacteriolóxico non existe actualmente unha lista oficial das especies que inclúe. As que se indican nesta lista son as especies aceptadas como pertencentes ao xénero por Breed e Conn en 1935:

* *Bacterium radiobacter*, máis tarde chamada *Agrobacterium tumefaciens* e hoxe chamada *Rhizobium radiobacter*
* *Bacterium aerogenes*, despois coñecida como *Aerobacter aerogenes* e hoxe como *Enterobacter aerogenes*
* *Bacterium violaceum*, hoxe chamada *Chromobacterium violaceum*
* *Bacterium amylovorum*, actualmente denominada *Erwinia amylovora*
* *Bacterium zopfii*, hoxe *Kurthia zopfii*
* *Bacterium monocytogenes*, hoxe *Listeria monocytogenes*
* *Bacterium pneumoniae*, hoxe *Klebsiella pneumoniae*

Notas
-----

1. 1 2  Breed, R.; Conn, H. (1936). "The Status of the Generic Term Bacterium Ehrenberg 1828". Journal of bacteriology 31 (5): 517–518. PMC 543738. PMID 16559906. //www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC543738/.
2. ↑  International Bulletin of Bacteriological Nomenclature and Taxonomy. Volume 4, 15 de outubro, 1954 Nos. 3-4 pp. 141-158.
3. ↑  Bacteriological code Appendix 5 J.O. 4
4. ↑  COHN (F.): Untersuchungen über Bakterien. Beitrage zur Biologie der Pflanzen Heft 2, 1872, 1, 127-224.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bacteria
* Taxonomía bacteriana

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* AlgaeBase: 49345
* GBIF: 3237793
* iNaturalist: 570664
* IRMNG: 1268741
* MycoBank: 39029
* NCBI: 1869227
* WoRMS: 603875

 |
***Candid Camera*** foi un programa estadounidense de cámara oculta creado por Allen Funt, que tivo a súa orixe nun programa de radio ***Candid Microphone*** realizado polo propio Funt e que comezou a emitirse o 28 de xuño de 1947, pasando á televisión o 10 de agosto de 1948.

Desenvolvemento
---------------

A premisa do programa é amosar as respostas de xente corrente ou famosa a situacións infrecuentes creadas artificialmente que se gravan ás agachadas creándose situacións cómicas, o momento da revelación da broma sinálase cun retrouso: "Smile, you're on *Candid Camera*." (Sorría, está en "Candid Camera"). Ata 1992 presentouno e produciuno Funt, o seu fillo Peter Funt que desde 1987 presentara os especiais co seu pai foi o produtor desde aquela. O programa foi o precursor doutros moitos do mesmo formato *Punk'd*, *Girls Behaving Badly*, *Just For Laughs Gags*, *The Jamie Kennedy Experiment*, *Boiling Points*, *Trigger Happy TV* ou *Howie Do It*, e tamén está considerado o que podería ser o primeiro programa de telerealidade.

Notas
-----

1. ↑  Su Holmes e Deborah Jermyn *Understanding Reality Television*, p.33

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1087835
* EBID: ID
* IMDb: tt0040034
* LUMIERE: 98630
* TMDb: 5818

 |
**Arelis María Uriana Guariyú**, nada en Fonseca, La Guajira o 24 de febreiro de 1976, é unha política e lideresa indíxena do pobo wayuu do resgardo indíxena de Mayabangloma, en Colombia. É a primeira muller indíxena en aspirar á presidencia da república como precandidata da coalición coñecida como Pacto Histórico por Colombia en 2022, en representación do partido Movemento Alternativo Indíxena e Social (MAIS).

Traxectoria
-----------

Entre os anos 2007 a 2011 foi capacitadora da Escola de Formación Indíxena Nacional (EFIN) que forma parte da Organización Nacional Indíxena de Colombia ONIC.

Do ano 2014 ao 2016 foi conselleira na Organización Nacional Indíxena de Colombia. Máis tarde sería cofundadora da *Comisión Étnica para a Paz e a Defensa dos Dereitos Territoriais* no marco dos diálogos de paz do goberno de Juan Manuel Santos coa guerrilla das FARC.

De 2015 a 2020 foi coordinadora continental de ECMIA, Enlace Continental de Mulleres Indíxenas das Américas. Naquel tempo recibiu ameazas que foron rexeitadas pola comunidade internacional.

En 2018, Uriana foi candidata de MAIS pola circunscrición especial á Cámara de Representantes, en devandita ocasión obtivo 16.495 votos.

Notas
-----

1. ↑  Bolaño, Delia (17 de setembro de 2021). "Arelis María Uriana Guariyú, una mujer wayuú que construye el camino a la igualdad". *Diario del Norte*. Arquivado dende o orixinal o 18 de decembro de 2021. Consultado o 18 de decembro de 2021.
2. ↑  "Arelis Uriana Guariyú" (PDF). *ONIC*. setembro de 2017.
3. ↑  "Arelis Uriana se lanza de manera oficial a la precandidatura presidencial por el Pacto Histórico". *Cuarto de Hora*.
4. 1 2  "Arelis María Uriana Guariyu es la carta presidencial que el movimiento alternativo indígena y social MAIS le presenta a Colombia". *MAIS*. Arquivado dende o orixinal o 16 de marzo de 2022. Consultado o 10 de marzo de 2022.
5. ↑  "Arelis Uriana, precandidata a la presidencia". *Publimetro*. 8 de outubro 2021.
6. ↑  "Consejería de Mujer, Familia y Generación". *ONIC*.
7. ↑  "Pronunciamiento de mujeres indígenas latinoamericanas sobre amenazas a María Uriana Guariyú". *Articulación Feminista Marcosur*.

* Portal:Colombia
* Portal:Pobos indíxenas de América
**Bivaque** na neve en Benediktenwand, Alemaña.
Nómades preto de Namtso, no Tíbet.
Chámase **bivaque** á práctica de durmir nun ascenso, nun campamento provisional de tropas, excursionistas ou escaladores para pasaren a noite ao aire libre, xeralmente aproveitando un abrigo natural. Un erro de cálculo, unha tormenta, un accidente ou o pracer de durmir na ascensión poden levar a facer bivaque, pero calquera montañeiro ao emprender un ascenso debe estar preparado e equipado para durmir nun ascenso.

O saco e a colchoneta ou illante son as pezas fundamentais do equipo de bivaque. O saco de bivaque é un saco impermeable que pode usarse só ou sobre á bolsa de durmir, a súa función é impedir que o corpo se molle e illar o vento. A colchoneta ou illante é un ferro de goma utilizada para illar a humidade e o frío do chan.

Hai varias técnicas para facer vivac que varían dependendo do clima e a situación xeográfica, polo xeral hai unha gran cota de improvisación na construción dun campamento de urxencia con elementos da natureza, xa sexa cavando un pozo na neve, utilizando troncos, rochas ou calquera elemento dispoñible para facer a noite máis confortable. Xeralmente recoméndase ademais do saco e a esterilla levar roupa seca de recambio, lanterna e alimentos.

Hai pobos nómades que practican bivaques tradicionais, por exemplo entre o pobo tibetano. Os bivaques de hoxe adoitan incorporar elementos que aumentan a comodidade, como hamacasou tendas de campaña verticais (*portaledges*).

Termo
-----

A palabra **bivaque** en castelán ten outra variante en desuso ou rexeitada, ***vivaque***. Provén do francés e inglés *bivouac,* (coloquialmente *bivy*) á súa vez derivado dun termo en linguas xérmánicas, proveninte de *bi\*-watch* (garda próxima), que hoxe se mantén en holandés como *bijwatch* e en alemán como *beiwatch. Beiwatch* provén directamente do termo suízo alemán do século XVIII, porén hoxe en Suíza usan o termo *boofen.*

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-08-23.
2. ↑  "bUSCatermos; bivaque". *aplicacions.usc.es*. Consultado o 2022-08-23.
3. ↑  "bivouac - English-Spanish Dictionary - WordReference.com". *www.wordreference.com*. Consultado o 2022-08-23.
4. ↑  "VIVAQUE". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2022-08-23.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bivaque Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q879208
* GEC: 0084842

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Antonio Vázquez.
**Antonio Vázquez Trujillo**, nado en Santa Cruz de Tenerife o 30 de outubro de 1948, é un exfutbolista español máis coñecido como **Canario**, que xogaba nas demarcacións de defensa ou centrocampista defensivo.

Traxectoria
-----------

Debutou profesionalmente en Segunda División co Celta de Vigo, onde chegou en 1967 procedente do Club Deportivo Arenteiro do Carballiño. Ese ano o equipo chegaría ata as semifinais da Copa do Xeneralísimo, onde cae eliminado polo o Real Madrid.

O ano seguinte o equipo conseguiu o ascenso a Primeira División tras dez anos en Segunda. Nunca chegaría a ter moita continuidade no equipo primeiro a causa da súa xuventude, e despois a causa das lesións, polo que finalmente foi traspasado en 1974 ao Deportivo da Coruña, en Segunda División.

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1971-72 (debut na Copa da UEFA) |
| --- |
| Gost  ·  Pedrito  ·  Manolo  ·  Domínguez  ·  Hidalgo  ·  Juan  ·  Rivera  ·  Almagro  ·  Lezcano  ·  Rodilla  ·  Jiménez  ·  Rivas |
| Alarcia  ·  Castro  ·  Sanromán  ·  Navarro  ·  Canario  ·  Suco II  ·  Payno  ·  Fernández Amado  ·  Villar  ·  Dolfi  ·  Doblas  ·  Robles  ·  Yáñez |
| Adestrador: Juan Arza |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533824
* BDFutbol: 5772

 |
Un **anacoluto** é unha figura retórica de pensamento, un fenómeno da lingua no que unha expresión está morfolóxica ou sintacticamente mal construída pero é comprensible semanticamente. Un exemplo podería ser:

* *A comprensión da Idade Media en Europa esixe o coñecemento do latín, xa que era a lingua franca culta que abranguía a tódolos países*.

Aquí é agramatical omitir na segunda parte o elemento xustaposto á subordinada (que se supón que é *o coñecemento do latín*), debido a que non é correcto que *o coñecemento* fose *a lingua franca* (un coñecemento dunha lingua non é unha lingua, ou polo menos non é iso o que se pretende expresar a non ser que sexa metaforicamente). No entanto, o contexto e a lóxica da expresión obriga a pensar que o que era *a lingua franca* fose *o latín'*. Outro exemplo podería ser:

* *Os resultados e as conclusións tiradas do experimento son fiables*.

Neste caso, a lingua galega establece que o xénero non marcado do plural é o masculino, polo tanto cando se xuntan masculinos e femininos o adxectivo plural debe estar en masculino. A corrección política ou a influencia por analoxía semántica inducen a usar o feminino, que se entende que afecta ós dous elementos.
O anacoluto é unha estrutura permitida gramáticalmente pola lingua debido a que se parte do coñecemento enciclopédico e da actuación lingüística.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q484456
* BRE: 1819831
* GEC: 0078024
* MAG: 2776672455

 |
**Arn Magnusson** é un personaxe literario creado polo escritor sueco Jan Guillou. É o personaxe principal de tres novelas de ficción histórica.

* *Vägen till Jerusalem*, "O camiño a Xerusalén" (1998).
* *Tempelriddaren*, "O cabaleiro templario" (1999)
* *Riket vid vägens slut*, "O reino ó final do camiño" (2000)

Traxectoria
-----------

Naceu no ano 1150, na leira do seu pai, Magnus Folkesson, chamada Arnäs. Desde moi pequeno viviu no Convento de Varnhem, do cal saíu aos dezasete anos.

Tras moitas fazañas, como cortarlle a man en duelo a Emund Ulvbane no Concilio de todos os Godos de 1167, namorouse de Cecilia Algotsdotter, coa cal, tras ter relación carnal sen ter casado, foron castigados, el con media vida (20 anos) de servizo no exército de Deus, os Cabaleiros Templarios, en Terra Santa, e ela media vida no convento de Gudhem.

En Terra Santa, logo dun par de anos, Arn foi nomeado comendador da orde na cidade de Gaza, logo, ocupou durante uns anos o cargo de Mestre de Xerusalén e optou ao cargo de Gran Mestre da Orde do Temple na cidade de Xerusalén.

Volveu a casa tras resultar milagrosamente vivo da batalla dos Cornos de Hattin, e casou con Cecilia logo de sacala do convento. 
Un fillo nacera mentres os dous estaban cumprindo o seu castigo, Magnus Arnsson, quen logo tomou o nome de Magnus Maneskold, pai de Birger Jarl.

Recoñécese a Arn Magnusson como o pai da vitoria ante o rei Sverker Karlsson e o exército danés na batalla de Lena e na de Gestilren.

Arn Magnusson morreu no ano de 1210, tras ser Irmán Lego dos Monxes Cistercienses, Templario e Mariscal dos Reis de Suecia Knut Eriksson e do seu fillo, Erik Knutsson.

Traducións
----------

* Portugués (*A Caminho de Jerusalém] / O Caminho para Jerusalém*, *O Cavaleiro Templário*, *O Novo Reino*, *O Legado de Arn*)
* Danés (*Historien om Arn*: *Vejen til Jerusalem*, *Tempelridderen and Riget ved vejens ende*, *Arven efter Arn*)
* Inglés (*The Knight Templar (Crusades Trilogy)*: *The road to Jerusalem*, *The Knight Templar*, *The kingdom at the end of the road*, *The Heritage of Arn*)
* Noruegués (*Arn-trilogien: Veien til Jerusalem*, *Tempelridderen and Riket ved veiens ende*, *Arven etter Arn*)
* Español (*El camino a Jerusalén*, *El caballero templario*, *El reino al final del camino*)
* Xermano (*Die Götaland-Trilogie*: *Die Frauen von Götaland*, *Die Büßerin von Gudhem*, *Die Krone von Götaland*)
O **Antonov An-8** (nome asigando pola OTAN: "Camp") é un avión de dobre turbohélice e á alta de orixe soviética empregado para o transporte militar lixeiro.

Historia
--------

Ó final da segunda guerra mundial a URSS necesitaba un avión de transporte modeno máis efectivo que o Lisunov Li-2 e máis grande que o Il-12 en desenvolvemento. Despois de previr distintos proxectos Aeroflot e V-Vs acordaron un proxecto revolucionario na URSS, moi ambicioso para o cal Antonov foi designado na tarefa da súa construción.

O Antonov An-8 estivo en servizo militar ata os anos 70, moitos foron transferidos a Aeroflot para o seu uso en vós a África, particularmente a Liberia e Angola.

Operadores
----------

 Sri Lanka
* Sky Cabs

 Singapur
* Air Mark

 Unión Soviética
* Aeroflot
* Forza Aérea Soviética

Bandeira de Emiratos Árabes Unidos Emiratos Árabes Unidos
* Air Cess
* Santa Cruz Imperial

Notas
-----

1. ↑  Gordon, E. (2007). *Antonov An-12 : the Soviet Hercules*. Hinckley: Midland. ISBN 978-1-85780-255-9. OCLC 85898441.

Ligazóns externas
-----------------

* Imaxes do An-8 *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Avións de Antonov |
| --- |
| 
* A-40
* An-2
* An-3
* An-4
* An-6
* An-8
* An-10
* An-12
* An-14
* An-22
* An-24
* An-26
* An-28
* An-30
* An-32
* An-38
* An-70
* An-71
* An-72
* An-74
* An-88
* An-124
* An-140
* An-148
* An-174
* An-180
* An-204
* An-218
* An-225
* OKA-38
* SKV

 |  |
A **arquitectura software** dun programa informático ou sistema é a estrutura ou estruturas de tal sistema que abranguen os elementos software, as características externamente visibles deses elementos e mailas relacións entre eles.
A arquitectura software refírese ás decisións significativas sobre a organización dun sistema software, en canto a:

* a selección dos elementos estruturais (módulos) apropiados e das interfaces das que se compón tal sistema,
* a selección do seu comportamento de acordo co especificado nas colaboracións entre eses elementos,
* a composición de tales elementos estruturais e da distribución en subsistemas progresivamente máis grandes,
* e o estilo arquitectónico que dirixe tal organización.

A arquitectura software é a base da práctica da construción do software. Do mesmo xeito que un arquitecto de edificio fixa os principios e mailas metas dun proxecto de edificio, así tamén un arquitecto software precisa da arquitectura software como base para as especificacións reais do deseño do sistema, de acordo cos requisitos do cliente.

Un **arquitecto software** emprega o coñecemento extenso da teoría do software e da experiencia apropiada para conducir e manexar o deseño de alto nivel dun produto software. O arquitecto software desenvolve conceptos e plans en canto á modularidade do software, os métodos da interacción do módulo, o estilo do diálogo da interface utilizada, os métodos da interface cos sistemas externos, as características innovadoras do deseño e as operacións do obxecto do negocio, a lóxica e o fluxo de datos de alto nivel.

| * v
* c
* e
Desenvolvemento e enxeñaría de software |
| --- |
| Fases | 
* Requisitos
* Arquitectura
* Programación
* Probas
* Implantación
* Mantemento

 |
| Modelos | 
* Áxil
* Cleanroom
* Iterativo
* RAD
* RUP
* Espiral
* Fervenza

 |
| Disciplinas de apoio | 
* Xestión de configuración
* Documentación
* Calidade (SQA)
* Planificación de proxectos
* Xestión de proxectos

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q846636
* GND: 4121677-5
* MAG: 35869016

 |
*Batrachomoeus dubius*
Os **Batracóididos** (Batrachoididae) ou *peixes sapo* son unha familia de peixes teleósteos, a única familia da orde Batrachoidiformes. Son peixes mariños, moi comúns nos océanos Atlántico, Índico e Pacífico, pero tamén con raras especies de auga doce. Tanto o nome común como o científico aluden ó seu parecido con certos anfibios.

Características
---------------

Son de tamaño pequeno a mediano (cun máximo de 57 cm) e cunha forma característica: cabeza grande e corpo esmagado, moitas veces con barbas ou outros apéndices. Normalmente carecen de escamas, aínda que algúns presentan escamas de tipo cicloide. Os ollos sitúanse en posición máis dorsal que lateral; a boca, grande, está rodeada de premaxilar e maxilar.

Teñen dúas aletas dorsais con fortes espiñas, aletas pélvicas por diante das pectorais, tamén con algúns radios espiñosos. Posúen vexiga natatoria e unha ou máis liñas laterais na cabeza e no corpo.

Aliméntanse preferentemente de moluscos e crustáceos, que cazan ó axexo, pousados e camuflados no fondo; tamén de invertebrados e outros peixes. A cor do corpo, normalmente marrón con puntos ou manchas negras, permite mimetizarse co fondo, pero outras especies que viven en arrecifes de coral presentan cores chamativas.

Os exemplares da subfamilia *Porichthyinae* posúen fotóforos no lateral, que producen bioluminescencia.

Clasificación
-------------

*Opsanus tau*, da subfamilia Batrachoidinae
Divídense en 3 subfamilias e 20 xéneros:

* Subfamilia Batrachoidinae (os máis comúns e máis estendidos)
* Subfamilia Porichthyinae
* Subfamilia Thalassophryninae

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Batracóididos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Batracóididos*** |

* Taxonomía Batrachoidiformes (ITIS)
* Taxonomía Batrachoididae (ITIS)
* Taxonomía Batrachoidiformes (FishBase)
* Taxonomía Batrachoididae (FishBase)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q867549
* MAG: 2779924835

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Batrachoidiformes
* Dyntaxa: 2002007
* EOL: 8249
* Fossilworks: 83225
* GBIF: 7187
* iNaturalist: 51374
* IRMNG: 113822
* ITIS: 164412
* NCBI: 8065
* Plazi: ID
* uBio: 113883
* WoRMS: 125450

 |