recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Morotai** é unha illa que se atopa no grupo das illas Molucas, que son parte de Indonesia, unha das illas máis ao norte que forman o país asiático.

Xeografía
---------

Morotai está situado a poucos quilómetros ao nordeste de Halmahera (separada polo Estreito de Morotai). Ten unha superficie de 1.800 km² e unha costa de 223,7 km. Na súa maioría montañoso, o seu punto máis alto alcanza 1.250 metros. Gran parte da illa está cuberto por selvas. A illa ten uns 40.000 habitantes.

Historia
--------

Durante os séculos XV e XVI a illa estaba baixo a esfera de influencia musulmá do poderoso Sultanato de Ternate, base dunha gran rexión que incluía as illas costeiras ao sur de Morotai. Na metade do século XVI, converteuse no centro da misión dos Xesuítas portugueses instalados na rexión, que durante máis dun século cusou conflitos entre o Goberno do Sultanato e a poboación cristianizada da illa, e algúns veronse obrigados a marchar de Morotai a outras illas dentro da influencia do sultanato, nos que podían ser mellor controlados relixiosamente.

Durante a maior parte da Guerra do Pacífico na segunda guerra mundial, Morotai foi unha base aérea xaponesa. En setembro de 1944 foi tomada polos Estados Unidos e usada como trampolín para a invasión de Filipinas a principios de 1945 e do leste de Borneo a metade dese ano. Tamén sería a base desde a cal partiu a invasión de Indonesia (entón Xava) en outubro de 1945, operación que terminou cancelada coa rendición do Xapón en agosto do mesmo ano.

Economía
--------

A illa é moi boscosa e produce madeira e resina.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19146
* EBID: ID
* GeoNames: 1634987
* OSM: 7175324

 |
O **parque natural de Peñalara** sitúase na comunidade de Madrid, no termo municipal de Rascafría.

Trátase dun parque natural de alta montaña, localizado na Serra de Guadarrama. A alta concentración de picos xustifican tal denominación, así, temos o Peñalara (2428 metros), *Dos Hermanas* (2085 metros) e *Claveles* (2390 metros). O relevo é de orixe terciaria, formado hai máis de 300 millóns de anos. A acción dos xeos e a erosión do vento e ríos conformaron e perfilaron a paisaxe actual. Salientar tamén a presenza de lagos de orixe glaciar.

A vexetación é rica e variada. Por debaixo dos 1600 metros dominan os freixos, acivros e piñeiros. Por enriba deste nivel os xenebreiros e piñeiros albar van deixando paso ás típicas praderías alpinas.

A zona é frecuentada por practicantes de deportes de montaña, tales coma o esquí, o esquí de fondo e o alpinismo. Presenza de dúas estacións de esquí: a de Valcotos e a de Valdesquí.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Guía turística del canal de Isabel II. La Sierra del Agua. El Pais/Aguilar, 2005 *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q623044
* WorldCat
* VIAF: 234377440
* GND: 7667766-7
* LCCN: sh00004720

 |
**Quinto Marcio Trémulo** (en latín, ***Quintus Marcius Tremulus***) foi un maxistrado romano de orixe plebea. Formaba parte da rama plebea da gens Marcia.

Traxectoria
-----------

Foi dúas veces cónsul co patricio Publio Cornelio Arvina. A primeira no 306 a.C. e a segunda no 288 a.C. No primeiro período dirixiu a guerra contra os hérnicos e os anagnios ós que venceu con facilidade, e logo acudiu en apoio do seu colega fronte os samnitas. Estes, ao velo chegar, atacárono de súpeto para evitar que se unise a Arvina, pero este soubo chegar a tempo no seu apoio e os dous xenerais romanos lograron unha gran vitoria. Arvina quedou vixiando o Samno e Trémulo volveu a Roma, onde celebrou o seu triunfo sobre os hérnicos, e se lle ergueu unha estatua no foro, fronte ao templo de Cástor.

No 288 a. C. Trémulo foi elixido cónsul por segunda vez, unha vez máis con Publio Cornelio Arvina como colega. Descoñecen os feitos do seu mandato porque deste período non se conserva datos da obra de Tito Livio, a principal fonte da historia romana primitiva. Porén, é probable que durante este ano houbese moito malestar popular, xa que, no ano seguinte, se produciu un conflito cos plebeos.

É posible que fose o pai de Quinto Marcio Filipo.

Notas
-----

1. ↑  Tito Livio, *Ab Urbe condita*, Libro IX, 43
2. ↑  Broughton 1951, p.165
3. ↑  Smith 1867, p. 1172
4. ↑  Broughton 1951, p.185

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Broughton, T. Robert S. (1951). *The Magistrates of the Roman Republic. Volume I, 509 B.C. - 100 B.C.* Nº XV (en inglés). Nova York: The American Philological Association.
* Smith, William, ed. (1867). *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology* (en inglés). Boston: Little, Brown & Comp.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Apio Claudio Ceco eLucio Volumnio Flama** |  
Cónsul da República Romanaxunto con Publio Cornelio Arvina**306 a. C.** | Sucesor:**Lucio Postumio Megelo eTiberio Minucio Augurino** |
| Predecesor:**Marco Valerio Máximo Corvino e Quinto Cedicio Noctua** |  
Cónsul da República Romanaxunto con Publio Cornelio Arvina**288 a. C.** | Sucesor:**Marco Claudio Marcelo e Caio Naucio Rútilo** |
| Valls del Comapedrosa |
| --- |
| Refuxio de Comapedrosa |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 2003 |
| **Superficie:** | 1.542 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** |  Andorra |
| **Provincias:** |  La Massana |
|
| **Concellos:** |  |
| **Ríos:** | Pollós |
| **Picos** | Coma Pedrosa (2.942 metros) |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** | +376 647 021 |
|

O **Parque Natural dos Valls del Comapedrosa** atópase ó noroeste do principado de Andorra.

Descrición do parque
--------------------

Trátase dun parque de alta montaña, cun importante valor paisaxístico polas súas lagoas, saltos de auga e mananciais. Existen importantes poboacións alpinas de fungos e liques. Entre a fauna salientar a presenza da aguia albela ou da marmota. Actualmente é un importante punto de atracción turística polas súas actividades ó aire libre coma a escalada ou o sendeirismo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web do parque natural *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20547599
* WDPA: 555625666

 |
**Morné Steyn**, nado en Cidade do Cabo o 1 de xullo de 1984, é un xogador surafricano de rugby. Xoga na posición de *apertura* nos Bulls do torneo Super Rugby, nos Blue Bulls da Currie Cup e na Selección de rugby de Suráfrica.

Récords
-------

Morné Steyn ten o récord de puntos anotados nun encontro no que un xogador anota tódolos puntos, con 31. Tamén ten o récord de puntos anotados nun encontro fronte á Selección de rugby de Nova Zelandia, con 31. Outro dos seus récords é o de maior cantidade de penaltis anotados nun encontro, con 8. Tamén ten o récord de puntos anotados nun encontro fronte á Selección de rugby de Australia; o de xogador que acada antes o 100, os 200, os 300, os 400 e os 500 puntos cos Springboks; maior cantidade de drops anotados nunha tempada do Super Rugby, con 11; maior cantidade de drops anotados nun encontro do Super Rugby, con 4; e maior cantidade de puntos anotados nunha tempada do Super Rugby, con 263.

Palmarés
--------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Equipos** | **Tempadas** | **Títulos** |
| Blue Bulls | 2003 - | 2 Currie Cup (2006, 2009) |
| Bulls | 2005 - | 3 Super Rugby (2007, 2009, 2010) |
| Springboks | 2009 - | 1 Tri Nations (2009) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Bulls
* Blue Bulls
* Springboks
* Copa do Mundo de Rugby 2011

### Ligazóns externas

* Perfil do xogador na web SA Rugby *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1390892
* EPCR: MS175664
* ItsRugby: 2510
* SCRUM: 98620

 |
***Puzzle*** é o segundo álbum de estudio da banda islandesa de post-rock Amiina, publicado o 27 de setembro de 2010 a través do selo Amínamúsík Ehf. Este disco ten referencias do EP do grupo *Re Minore*, ao ser os temas "Ásinn", "Púsl" e "Sicsak" versións reelaboradas dos temas "Ásinn", "Þristurinn" e "Tvisturinn" dese lanzamento. Ademais, o tema "Mambó" é unha versión reelaborada de "Ammælis", do sinxelo "Seoul".

Como parte do paquete de reserva do disco a banda publicou un vídeo do grupo tocando o tema "Glámur" do seu anterior álbum, *Kurr*, no Reykjavík Arts Festival de 2008. Este concerto foi a primeira actuación do cuarteto orixinal con Magnús Trygvason Eliassen e Kippi Kaninus (Guðmundur Vignir Karlsson), marcando o inicio da súa colaboración.

Editáronse dous sinxelos co álbum: "Over & Again" publicouse no mes de maio de 2010 en CD e incluía tamén unha remestura de "Hemipode", realizada por Kippi Kaninus (orixinalmente do EP *AnimaminA*), e "What are we waiting for?", editado no mes de setembro como sinxelo dixital cos temas "What are we waiting for?", "Blauwber" e "Nebula".

Listaxe de cancións
-------------------

| N.º | Título | Duración |
| --- | --- | --- |
| 1. | "Ásinn"   | 5:34 |
| 2. | "Over & Again"   | 3:39 |
| 3. | "What are we waiting for?"   | 5:28 |
| 4. | "Púsl"   | 6:14 |
| 5. | "In the Sun"   | 4:18 |
| 6. | "Mambó"   | 4:56 |
| 7. | "Sicsak"   | 6:55 |
| 8. | "Thoka"   | 3:57 |

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15299108
* AllMusic: mw0002089777
* Discogs: 326374
* MusicBrainz: ID

 |
| Redes |
| --- |
| Parque Natural de Redes |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 1996 |
| **Superficie:** | 37.803 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Asturias |
|
| **Concellos:** | Caso, Sobrescobio |
| **Ríos:** | Nalón |
| **Picos** | Picu Torres (2.104 metros) |
|
| **Direccións de interese:** | Centro de Visitantes Campo de Caso |
| **Teléfonos:** | 985 60 81 10 |
|

O **Parque Natural de Redes** atópase en Asturias na Comarca do Nalón.

Descrición do parque
--------------------

Este parque, contén unha das forestas de faias máis importantes da Cordilleira Cantábrica. A súa grande extensión e bo grao de conservación fan posible a presenza dunha gran mostra da fauna do bosque caducifolio. Foi declarada Reserva da Biosfera no 2001.

Flora e fauna
-------------

Ademais das faias, son destacábeis as fragas de carballos (*quercus petraea*), o freixo e o acivro (*Ilex aquifolium*). Entre os arbustos pódense nomear a arandeira (*vaccinium myrtillus*) ou a queiroa (*calluna vulgaris*).
O rebezo, o corzo, o lobo, o gato montés, a marta, o leirón rabudo, a lebre de piornal e a lebre europea son os mamíferos máis representativos e habituais. Presenza esporádica do oso pardo, namentres o cervo foi reintroducido hai décadas. Nas aves cómpre salientar a arcea, o peto mediano, peto negro, peto real e a aguia real.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista xeral do parque.Vista xeral do parque.
* Parque natural de Redes, ao fondo os Picos de Europa.Parque natural de Redes, ao fondo os Picos de Europa.
* Faial en Redes.Faial en Redes.
* Vexetación do parque.Vexetación do parque.
* Panorama.Panorama.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque Natural de Redes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Web Oficial do parque *(en* *castelán)*
* Web turística sobre o parque *(en* *castelán)*
* Vídeo *Asturias natural* sobre o parque *(en* *castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3384948
* WorldCat
* VIAF: 316733926
* CDDA: ES1200008
* Natura 2000: ES1200008
* OSM: 2640874
* WDPA: 349653

 |
O **punto tipográfico** é a unidade de medida utilizada en imprenta, a partir da cal se fabrica todo o material tipográfico. No sistema Didot equivale a uns 0,376 milímetros (exactamente 0,376065 mm á temperatura de 20 °C). Á medida de doce puntos denominasele cícero.

No sistema anglosaxón e en varios países hispanoamericanos que non adoptaron o sistema Didot o punto tipográfico baséase na pica (algo inferior ó cícero) e é a dudécima parte desta, equivalente a 0,3514729 mm.

Historia
--------

Antigamente, cada fundidor daba unha medida distinta ós tipos que fabricaba. Foi o fundidor francés Pierre Simon Fournier o primeiro en unifica-las distintas medidas en 1742. Para o mesmo, escolleu o tipo máis pequeno, o nomparell, e dívidiuno en seis partes, ás que chamou *puntos*. Ó dobre do nomparell (12 puntos) denominouno *cícero*. O punto Fournier tiña 0,350 mm e a altura do tipo 22,050 mm.

En 1760, François Ambroise Didot, membro dunha célebre dinastía francesa de impresores, perfeccionou o sistema de medida. Non se baseou en ningún tipo existente, como fixera Fournier, senón no nonio, ou «pé do rei». O punto tipográfico de Didot equivale exactamente a dous puntos de nonio. Este sistema, chamado Didot, foi adoptado pola maior parte do mundo, salvo Inglaterra, Estados Unidos e algúns países hispanoamericanos, que empregan a pica (e o punto de pica) como unidade de medida.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156389
* HDS: 014228
* MAG: 191137301

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Orballo.
Imaxes do fenómeno.
O **punto de resío**, **punto de orballo** ou **punto de rosada** é a temperatura á que empeza a condensarse o vapor de auga contido no aire e auga, producindo resío, néboa ou, no caso de que a temperatura sexa o suficientemente baixa, xeada.

Para unha masa dada de aire, que contén unha cantidade dada de vapor de auga (humidade absoluta), dise que a humidade relativa é a proporción de vapor contida en relación á necesaria para chegar ao punto de saturación, expresada en porcentaxe. Cando o ar se satura (humidade relativa igual ao 100%) chégase ao punto de resío.

facendo un exemplo aplicativo: 

{\displaystyle Pr=\ {\sqrt[{8}]{\frac {H}{100}}}\cdot (110+T)\ -\ 110}
* **Pr** = Punto de resío.
* **T** = Temperatura en graos Celsius
* **H** = Humidade relativa.

A fórmula amplamente empregada é:

{\displaystyle Pr=\ {\sqrt[{8}]{\frac {H}{100}}}\cdot (112+0,9\cdot T)+(0,1\cdot T)-112}
* **Pr** = Punto de resío.
* **T** = Temperatura en graos Celsius
* **H** = Humidade relativa.

Esta última fórmula aínda que é amplamente usada non sempre xera o resultado correcto.

---

A temperatura do punto de resío depende da presión do gas, feito que non está considerado nas fórmulas anteriores.

---

Notas
-----

1. ↑  Cálculo da Temperatura de Punto de Resío a Diferentes Valores de Presión *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Definición do punto de resío. *(en castelán)*
* Cálculo online do punto de resío. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178828
* AAT: 300055367
* EBID: ID
* GEC: 0154061
* GND: 4191737-6
* JSTOR: dew-point
* LCCN: sh85037413
* MAG: 82210777
* PSH: 3249

 |
Principais lugares onde acontece este fenómeno
O **punto quente** (*hotspot* en inglés) en xeoloxía é un foco de actividade do manto terrestre, o cal produce grandes cantidades de magma, que se eleva ata que perfora a codia dando lugar a un volcán. Estas manifestacións de ascensión de magma están relacionadas coa presenza de plumas de ascensión de magma ou que se atopan baixo a codia.

Tectónica de placas
-------------------

Para a correcto entendemento do fenómeno xeolóxico punto quente é necesario saber que o manto terrestre está constituído por rochas en estado líquido que forman o magma. O magma, do cal se constitúe o manto terrestre, está en constante movemento debido aos diferenciais de temperatura, producindo así as correntes convectivas que son as causantes do movemento das placas que constitúen a codia terrestre. O movemento de placas fai que estas choquen entre elas:

* no caso dun choque dunha placa continental cunha oceánica, é a placa oceánica a que subxace á continental.
* no caso dun choque dunha placa oceánica con outra placa oceánica, é a placa máis densa a que subxace.
* no caso dun choque dunha placa continental con outra placa continental non se produce o subxacemento senón que se eleva. Un exemplo deste fenómeno é o Himalaia. Algunhas veces non é necesario que a ascensión de magma sexa en límites de placas senón que se pode producir en diversos lugares.

O fenómeno de punto quente
--------------------------

O fenómeno de punto quente adoita aparecer preto dos lugares de subxacemento de placa oceánica, pero existe a hipótese de que estes lugares nos cales se manifesta este fenómeno poderían ser lugares nos cales existían fisuras de antigas divisións entre placas ou o inicio de novos límites entre estas. Tamén se dan lugares baixo a codia continental que teñen relación con este fenómeno.

Este fenómeno xeolóxico mantense activo durante anos e está quedo mentres que a codia está en movemento e se desliza sobre o leste, así pois este movemento crea cadeas de volcáns dos que só está activo o que se encontra enriba do fenómeno, sobre a pluma de ascensión de magma.

Exemplos de puntos quentes
--------------------------

Exemplos clásicos deste fenómeno son as illas Hawai para sinalar os puntos quentes sobre a codia oceánica (esta teoría tamén se aplicou ás illas Canarias, pero aínda no está asegurada) e o punto quente que é o causante dos fenómenos que se producen no parque Yellowstone, ao que se asocian varios volcáns en liña en dirección leste, é un exemplo para este fenómeno na codia continental.

Fenómeno das illas Hawaii

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* 

### Outros artigos

* Volcán
* Tectónica de placas

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Punto quente*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105131
* EBID: ID
* GEC: 0154021
* MAG: 146481406

 |
O **Partido Agrario Republicano Autonomista** foi un pequeno partido liderado polo político galego Manuel Portela Valladares con especial implantación na provincia de Lugo que conseguiu un *escano* nas Cortes constituíntes de 1931 da República Española pola mesma provincia. Foi claramente herdeiro do agrarismo das dúas primeiras décadas do século XX de Galiza, posto que Portela Valladares xa tiña sido deputado polo distrito da Fonsagrada durante a Restauración en diferentes eleccións, combatendo ao caciquismo e defendendo os intereses agraristas, seguindo a liña de Solidaridad Gallega, do Directorio Antiforista de Teis, da Acción Gallega de Basilio Álvarez, da Liga Agrario-Redencionista e das Asembleas Agrarias.

Historia
--------

O partido tivo unha curta vida e non logrou agromar no resto do país coma herdeiro do agrarismo galego, deste xeito non puido facer fronte aos dous grandes partidos republicanos de Galiza: a ORGA ou PRG, de Casares Quiroga, e o PRR, de Lerroux, que dominaron a política galega entre 1931 e 1936 xunto co PG de Bóveda e Castelao.

O PARA mantivo unha postura claramente autonomista e a prol do Estatuto, coincidindo cos galeguistas e cos sectores máis comprometidos coa autonomía da ORGA. Tan foi este talante autonomista que Portela Valladares foi un dos propostos a presidir a Xunta trala aprobación do Estatuto por sectores do galeguismo, ao ser visto como un home conciliador. Contaban cunha arma importante grazas ao seu líder: o xornal *El Pueblo Gallego*, o maior xornal do país na época.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 26-5-1931, p. 9.
**Pagoa** é unha marca de cervexa elaborada por *Euskal Garagardoa* (en galego *Cervexa Vasca*) en Oiartzun, Guipúscoa (Euskadi).

Historia
--------

Euskal Garagardoa naceu en 1998 para ofrecer un produto que se caracterizara por estar feito integramente con ingredientes procedentes de distintos puntos de Euskadi e por ser elaborado de xeito natural, sen conservantes nin aditivos. A empresa tratou tamén de crear o concepto de microcervexarías e *brewpubs* doutros países de Europa e algunhas zonas dos Estados Unidos, creando cervexarías e pubs que producen e venden no mesmo local os seus produtos.

Tipos de cervexa
----------------

Existen tres tipos distintos de cervexa Pagoa:

* **Orhi:** É unha cervexa pilsen suave con corpo, cun pequeno toque debido á adición do lúpulo. Ten un aroma doce a lúpulo e fino malte. A súa gradación alcohólica é de 4,9 graos.
* **Gorri:** Esta cervexa é unha red ale cun tradicional sabor a lúpulo para compensar o carácter frutal do lévedo e o sabor a caramelo natural derivado dos maltes empregados. É unha cervexa suave e ten unha gradación alcohólica de 4,7 graos.
* **Zunbeltz:** É unha cervexa stout. Ten un carácter aromático, tostado, limpo e seco cun sabor agre-doce. A súa gradación alcohólica é de 4,3 graos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio oficial de Pagoa *(en éuscaro)* *(en castelán)* *(en inglés)*
Pai dando de beber ao seu fillo.
Un pai paseando o seu fillo.
**Pai** (do latín *pater, patris*) é, nun contexto biolóxico, aquel ser vivo de sexo masculino que ten descendencia directa. O termo recíproco é «fillo». No caso dos mamíferos como o ser humano, o pai concibe ao seu fillo tras a cópula coa futura nai, resultando na reprodución sexual.

Comunmente o pai cumpre un rol moi importante dentro do desenvolvemento dos nenos, o título de pai tamén pode ser dado a aquel home que cumpra este papel sen estar emparentado biolóxicamente co neno ou nena. Maiormente isto ocorre con homes que adoptaron nenos ou con homes casados con mulleres que previamente procrearan descendencia. O termo tamén se pode referir a unha persoa á cal identifícaselle co estereotipo de pai. A determinación dos lugares atribuídos á paternidade foron imposicións sociais e culturais que forón cambiando co tempo.

Anualmente celébrase o Día do Pai en moitas partes do mundo. Nos países católicos celébrase o 19 de marzo, festividade de San Xosé, pai putativo de Xesús de Nazaret. Noutros países celebrase o 19 de xuño.

Etimoloxía
----------

O termo hebreo *ʼav* e o grego *pa‧tḗr* úsanse con varios sentidos: como proxenitor, cabeza dunha casa ou familia ancestral, antepasado, orixinador dunha nación, fundador dunha clase ou profesión, protector, orixinador de algo e como expresión de respecto.

En organismos asexuados, pai tamén pode significar nai, no caso dos organismos unicelulares que se reproducen por división, o pai é unha célula que se divide para producir células «fillas».

«Papá», «papa», «papi», «papito», «pa»... son expresións típicamente familiares utilizadas para referirse a un pai. Coloquialmente tamén se usa en varios países a expresión «o meu vello» para referirse ao propio pai.[]

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *pai*.
2. ↑  historia del Día del Padre Arquivado 13 de abril de 2016 en Wayback Machine. *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pai Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Familia (socioloxía)
* Día do pai
* Nai

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7565
* AAT: 300025931
* BNCF: 51770
* BNE: XX528282
* BNF: 119767418
* EBID: ID
* GEC: 0199190
* GND: 4062386-5
* HDS: 016102
* JSTOR: fathers
* LCCN: sh85047451
* MAG: 2909084520
* NKC: ph123867

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005220
* MeSH: F01.829.263.500.320.100
* UMLS: C0015671

 |
Vitoria, Capital Verde Europea 2012
O **Premio Capital Verde Europea** (en inglés: *European Green Capital Award*) é un galardón instituído e xestionado pola Comisión Europea para recoñecer ás cidades que mellor se ocupan da protección e conservación do ambiente e da contorna vital dos seus habitantes. A cidade que cada ano ostenta a capitalidade exerce de modelo de actuación verde e comparte as súas prácticas con outras cidades.

O premio está aberto, ademais da os 27 países membros da Unión Europea, aos países candidatos oficiais (Turquía, Montenegro, Macedonia do Norte, Croacia e Islandia), así como aos países do Espazo Económico Europeo (Islandia, Noruega e Liechtenstein).

Cidades galardoadas
-------------------

* 2010:  Estocolmo
* 2011: Alemaña Hamburgo
* 2012: España Vitoria
* 2013: Francia Nantes
* 2014: Dinamarca Copenhague
* 2015: Inglaterra Bristol
* 2016: Eslovenia Liubliana
* 2017: Alemaña Essen
* 2018: Países Baixos Nijmegen
* 2019:  Oslo
* 2020: Portugal Lisboa
* 2021: Finlandia Lahti
* 2022: Francia Grenoble

Designacións
------------

### 2010 e 2011

35 cidades presentaron a súa solicitude para ser designadas Capital Verde Europea 2010 ou 2011. Estocolmo e Hamburgo resultaron elixidas respectivamente por un xurado específico en febreiro de 2009. As demais finalistas foron: Países Baixos Ámsterdan,  Bristol, Dinamarca Copenhaguen, Alemaña Friburgo, Alemaña Münster e  Oslo.

### 2012 e 2013

Para a convocatoria de 2012 e 2013 presentáronse 17 cidades. No transcurso da conferencia de Capital Verde Europea en Estocolmo, o 21 de outubro de 2010, designouse a Vitoria e Nantes como Capital Verde Europea 2012 e 2013 respectivamente. As outras catro finalistas foron: España Barcelona,  Malmö, Alemaña Núremberg e Islandia Reiquiavik.

Notas
-----

1. ↑  "Vive vostede nunha "cidade verde"?". ec.europa.eu. 2008. Consultado o 24-10-2010.
2. ↑  "Stockholm - European Green Capital 2010". ec.europa.eu. Arquivado dende o orixinal o 28 de xaneiro de 2011. Consultado o 05 de xaneiro de 2012.
3. ↑  "Hamburg - European Green Capital 2011". ec.europa.eu. Arquivado dende o orixinal o 20 de marzo de 2011. Consultado o 05 de xaneiro de 2012.
4. ↑  "Vitoria-Gasteiz - European Green Capital 2012". ec.europa.eu. Arquivado dende o orixinal o 12 de marzo de 2011. Consultado o 05 de xaneiro de 2012.
5. ↑  "Nantes - European Green Capital 2013". ec.europa.eu. Arquivado dende o orixinal o 28 de xaneiro de 2011. Consultado o 05 de xaneiro de 2012.
6. ↑  "A CE elixe a Vitoria Capital Verde Europea para 2012". abc.es. 2010. Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2014. Consultado o 05 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Premio Capital Verde Europea, sitio oficial *(en castelán)*
* 

* Premio Capital Verde Europea en flickr
* 

* Canle de Premio Capital Verde Europea no YouTube
* Estocolmo 2010, sitio oficial *(en inglés)*
* Hamburgo 2011, sitio oficial *(en alemán)*
* Vitoria-Gasteiz 2012, sitio oficial *(en castelán)*
* Nantes 2013, sitio oficial *(en francés)*
**Olimpia Vázquez Gutiérrez**, nada en Ourense o 30 de xaneiro de 1893, foi unha mestra galega.

Traxectoria
-----------

Filla de xastres. Ingresou nos estudos aos quince anos no Colegio Modelo de Ángel Ferrín, fixo catro cursos combinando opción libre e oficial e a reválida de Maxisterio na Escola Normal de León en 1911. Obtivo o título de mestra superior na Escola Normal de Pontevedra en 1913. Aprobou as oposicións ao maxisterio en 1914. Foi mestra de Partovia e en 1915 mediante permuta trasladouse a Esgos. En 1934 trasladouse á Escola Concepción Arenal da Coruña por consorte. En 1940 foi sancionada coa suspensión de soldo por dez meses. Cando se reincorporou foi mestra de Pontedeume e en 1946 trasladouse a Cabovilaño (A Laracha).

Vida persoal
------------

Casou en Ourense co tamén mestre Vicente González Losada en 1925.

Notas
-----

1. ↑  Primer escalafón de maestras de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933
2. ↑  *La Correspondencia Gallega*, 9-10-1911, p. 2.
3. ↑  *El Correo de Galicia*, 2-10-1913, p. 1.
4. ↑  *El Magisterio Español*, 11-12-1915, p. 12.
5. ↑  *El Compostelano*, 8-6-1940, p. 2.
6. ↑  *Vida Gallega*, 30-5-1925, p. 37.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Historia das nosas mulleres ourensás
**Participación política** é a acción dos cidadáns destinada a influír no proceso político e no seu resultado.

Definición
----------

Segundo unha definición máis sofisticada, proposta por Eva Anduiza e Agustí Bosch sería

"calquera acción dos cidadáns dirixida a influír no proceso político e nos seus resultados. Estas accións poden orientarse á elección dos cargos públicos; á formulación, elaboración e aplicación de políticas públicas que estes levan a cabo; ou á acción doutros actores políticos relevantes. A participación política require por o tanto dun comportamento observable levado a cabo nun ámbito público ou colectivo por parte dun cidadán para poder ser considerada como tal".
Esta definición inclúe:

* accións dirixidas á composición de cargos representativos.
* accións dirixidas a influír nas actitudes dos políticos
* accións dirixidas a outros actores relevantes politicamente (empresas, ONG) - por exemplo, boicot a produtos)
* actos a favor ou en contra de medidas tomadas (manifestacións)
* Participación en asociacións de carácter político (partidos políticos, sindicatos)

A estes conceptos failles falla, por exemplo, a noción de participación mediante a deliberación e a formulación de estratexias participativas de administración do estado.

Tipos de participación política
-------------------------------

### Electoral - Non electoral

### Convencional - Non convencional

### Saída - Voz

Modos de participación política
-------------------------------

* Voto.
* Participación na campaña electoral.
* Participación en organizacións políticas.
* Contacto directo con políticos e medios de comunicación.
* Protesta política.

A este respecto, as Administracións públicas deberían verse obrigadas a poñer en marcha departamentos dedicados en exclusiva á atención de queixas, protestas e consultas da cidadanía.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Eva Anduiza, Agustí Bosch. Comportamento político e electoral. Ariel. Barcelona (2004)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1339847
* HDS: 017366
* JSTOR: voter-turnout

 |
**Olga Viza**, nada en Barcelona o 18 de agosto de 1958, é unha xornalista española.

Traxectoria
-----------

Debutou en Televisión Española en xaneiro de 1978, cando aínda non finalizara os seus estudos de xornalismo, concretamente no espazo *Polideportivo*. Nos seguintes anos, alternaría a información deportiva con incursións esporádicas noutros xéneros televisivos, coma o programa musical *Exterior día* (1981).

Desde o programa deportivo *Estadio 2*, durante a segunda metade dos anos oitenta e principios dos noventa, tivo ocasión de narrar os acontecementos deportivos máis importantes, desde o Mundial de Fútbol de España ata os Xogos Olímpicos de Barcelona. Todo isto compatibilizado coa información deportiva en *Telediario* entre 1987 e 1992.

En setembro deste último ano, fichou por Antena 3. Ata 2003 presentou os informativos de mediodía e de tarde (*Antena 3 Noticias*), ademais dun magazín de actualidade para Antena 3 Televisión Internacional. Nese ano foi despedida pola canle nun proceso de reestruturación de persoal.

Tras un breve paso por Telecinco no programa semanal *No es lo mismo* (2004), recalou en La Sexta, que lle asignou a presentación do programa de entrevistas *Habitación 623* a principios de 2006.

Entre 2004 e 2006 presentou *El Tranvía*, magazín vespertino de RNE. Desde 2006 está á fronte de *Las Mañanas de Radio 1* de RNE.

Na súa carreira destaca a especialidade en deportes: seis Xogos Olímpicos, tres Mundiais, probas do Campionato Mundial de Motociclismo e do Campionato Mundial de Fórmula 1, e tamén torneos de ximnasia, tenis e golf.

Recoñecementos
--------------

Recibiu polo seu traballo en *Antena 3 Noticias* o Premio ATV 2002 á *Mellor Comunicadora de Programas Informativos*, ademais dun Ondas en 1995. Tamén estivo nomeada en 1993 e 1995 como *Mellor presentadora* ó TP de Ouro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista de Nacho Corredor a Olga Viza *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394985
* Dialnet: 4831700
* IMDb: nm0900403

 |
O **oligopsonio**, das palabras gregas *oligos* (pouco) e *psonio* (compra), é unha situación de fallo de mercado pouco frecuente que xorde onde non existen moitos consumidores senón un número pequeno, nos cales se deposita o control e o poder sobre os prezos e as cantidades dun produto no mercado. Polo tanto, os beneficios concentraríanse nos consumidores, pero non nos produtores, os cales ven empeorar a súa situación ao non recibir un prezo razoable polos produtos que elaboran.

Os exemplos de oligopsonios son máis frecuentes que os de monopsonio puro. Un exemplo poden ser os fabricantes de automóbiles nun país como Xapón. Para os fabricantes de asentos para automóbiles só existe un número reducido de compradores, que son as poucas empresas ensambladoras de automóbiles xaponesas, quen, polo tanto, poderán controlar as cantidades e prezos dos asentos para automóbiles, posto que son os únicos compradores no país dese produto.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Monopsonio
* Monopolio
* Monopolio puro
* Oligopolio
* Duopolio
* Competencia perfecta
* Competencia monopolística

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1643892
* GEC: 0127563
* JSTOR: oligopsony
* MAG: 2781314467

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Orbán.

**Santa María de Orbán** é unha parroquia do concello de Vilamarín, na comarca de Ourense, provincia de Ourense. No ano 2007 tiña 200 habitantes (96 homes e 104 mulleres), a mesma cantidade ca en 2006.

Patrimonio
----------

O **pazo de Orbán** presenta as armas dos Taboada. Gozou do privilexio de coto redondo con xurisdición civil e criminal e a cadea simbólica que denota o dereito de asilo. O pazo foi recuperado tras anos de acelerada degradación.

### Lendas

Conta a lenda que no lugar de Marcelle, desta parroquia de Orbán, vivían dúas mouras, fermosísimas e lixeiramente vestidas, que provocaban a luxuria dos paisanos. Dunha volta, un home mercou unha xugada de bois a un labrego na feira de Carballedo, pero pediulle que tivera man dela mentres arranxaba uns asuntos na feira. Ó rematar o día, volve o home, toma a xugada e acordan facer xuntos o camiño de volta. 

Ó chegar xunto ó castro do Piñeiro, o home dá co pé no chan e ábrese a terra. Entran os dous, coa xugada, e camiñan un treito, ata que lle di ó labrego que se agoche un momento. Entón achéganse as dúas mozas, armadas con cadanseu coitelo, e matan un dos bois. Pero unha das mozas di que *lle cheira a cristianillo vivo*, ó que o pai quita importancia asegurando que *é pan cocido*. Ó mencer, libera ó feirante sen facerlle ningún mal.

Noutra versión da lenda, o labrego é escondido nunha habitación con moito luxo, e cando a filla di que lle cheira a *cristianillo vivo*, o pai retruca que quen cheira é ela, por ter andado entre cristiáns.

Tamén se di que as dúas mozas estaban lavando un cesto no río e se achegaron dous mozos, atraídos pola súa beleza. Logo foron andando os catro, rindo e falando, ata que ó chegar ó castro, elas desapareceron sen saber como.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Orbán

| * v
* c
* e
Lugares da parroquia de Orbán no concello ourensán de Vilamarín |
| --- |
| Marcelle - Montós - A Outraldea - O Palacio - A Penela - O Pereiro - A Raña - Toldavia - Vilar - Xagrade |

### Parroquias de Vilamarín

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Vilamarín |  |
| --- | --- |
| Boimorto (Santa Baia) | León (Santa Baia) | Orbán (Santa María) | Reádegos (San Vicente) | O Río (San Salvador) | Sobreira (San Xoán) | Tamallancos (Santa María) | Vilamarín (Santiago) | Viña (San Román) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* VAQUEIRO, Vítor: *Mitoloxía de Galiza. Lendas, tradicións, maxias, santos e milagres*, Galaxia, Vigo 2011, 289-290.

### Outros artigos

* Lugares de Vilamarín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20544469
* código INE: 32087030000
* GeoNames: 3115011

 |
Coordenadas: 41°48′32″N 8°07′54″O﻿ / ﻿41.80888889, -8.13166667

Alfándega na Portela do Home.
Construción na Portela do Home co Escudo de España coa aguia de San Xoán.
**Portela do Home** (portugués: '**Portela do Homem'**) é un porto de montaña da serra do Xurés (en portugués *Serra do Gerês*) que forma parte da Raia, a estrema entre Galicia e Portugal.

Xeografía
---------

É o punto máis ao sur da xeografía de Galicia. Do lado portugués fica o concello de Terras de Bouro e do lado galego a parroquia de Río Caldo, do concello de Lobios. É tamén punto límite entre o Parque Natural de Baixa Limia - Serra do Xurés (Galiza) e do Parque Nacional de Peneda-Gerês (Portugal). Sitúase a 822 m de altitude, nunha foz ou ozca que descende para Galiza. Recibe o seu nome do río Home (*rio Homem* en portugués), que ten unha fervenza a 800 m da portela.

Historia
--------

Este paso era xa usado antigamente, e por aquí pasaba a vía romana Vía Nova do Itinerario de Antonino, que ligaba Bracara Augusta con Astorga, e da cal se conservan varios miliarios. Na actualidade comunícase con Lobios a través da estrada OU-312. Este paso de montaña foi atravesado en 1384 pola hoste invasora de Henrique de Trastámara, obrigada a retroceder acosada polos pastores e polos frades guerrilleiros comandados polo abade de Santa María do Bouro. O 6 de xuño de 1828 foi cruzada polas tropas liberais so o comando do futuro marqués de Sá da Bandeira após o fracaso da revolución liberal de 1828.

Como punto fronteirizo entre España e Portugal, houbo unha alfándega aberta até adoptaren os dous estados en 1992 o Acordo de Schengen.

Notas
-----

1. ↑  "Fronteiras".
2. ↑  serra-do.-geres.com. "Caldas do Gerês". Arquivado dende o orixinal o 28-01-2012. Consultado o 17-12-2011.
OSO 5.
**Orbiting Solar Observatory** ou **OSO** foi unha serie de observatorios espaciais solares da NASA lanzados entre 1962 e 1969.

Características
---------------

Os satélites OSO eran observatorios espaciais adicados a estudar o Sol no rango do ultravioleta, os raios X e os raios gamma. Tamén estudou fontes galácticas nese rango de lonxitudes de onda.

Os satélites estaban deseñados cun sistema de dobre xiro que permitía apuntar algúns instrumentos con precisión ao Sol mentres que outros podían estudar outros obxectos. Os observatorios OSO descubrieron os Buratos coroais, fixeron as primeiras observacións orbitais da Gegenschein e estudaron por primeira vez desde órbita a coroa solar e os campos magnéticos solares e a súa relación coa actividade solar.

Construíronse oito satélites OSO, un dos cales (OSO B) foi destruído nunha explosión antes do lanzamento na que morreron varios técnicos. OSO C fallou en chegar a órbita debido a problemas no seu foguete lanzador, un Delta C.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| OSO 1 | 7 de marzo de 1962 | Delta | Éxito |
| OSO B | N/A | Delta C | Destruído antes do lanzamento. |
| OSO 2 | 3 de febreiro de 1965 | Delta C | Éxito |
| OSO C | 25 de agosto de 1965 | Delta C | Fallo |
| OSO 3 | 8 de marzo de 1967 | Delta C | Éxito |
| OSO 4 | 18 de outubro de 1967 | Delta C | Éxito |
| OSO 5 | 22 de xaneiro de 1969 | Delta C1 | Éxito |
| OSO 6 | 9 de agosto de 1969 | Delta N | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Mark Wade (2020). "OSO" (en inglés). Consultado o 13 de decembro de 2020.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "OSO 1, 2, C, 3, 4, 5, 6" (en inglés). Consultado o 13 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Delta C
* Delta C1
* Delta N

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q670044
* EBID: ID

 |
**Países constituíntes** ou **nacións constitutivas** é unha frase ás veces empregada, normalmente por institucións oficiais, en contextos nos cales un número de países compón unha grande entidade ou agrupación; así o OECD usou a frase en referencia á antiga Iugoslavia e as institucións europeas coma o Consello de Europa frecuentemente a empregan en referencia á Unión Europea. Non é terminoloxía técnica e non ten un sentido legal definido; 'constituínte' é simplemente un adxectivo, e a frase non ten un sentido claro fóra dun contexto da entidade ou agrupación de países en cuestión son constituíntes ou os seus compoñentes poden ser entendidos.

Reino Unido
-----------

Os países constituíntes do Reino Unido son:

* Inglaterra Inglaterra
* Irlanda do Norte
* Escocia Escocia
* Gales Gales

Países Baixos
-------------

Dende o 10 de outubro de 2010, os países constituíntes (*landen*) dos Países Baixos son:

* Países Baixos Países Baixos
* Aruba
* Curaçao
* Sint Maarten

O antigo país constituínte das Antillas Neerlandesas disolveuse en outubro de 2010. Isto causou a aparición de dous países constituíntes novos, Curaçao e San Martiño. As illas de Bonaire, Sint Eustatius e Saba uníronse ós Países Baixos.

Notas
-----

1. ↑  Ver exemplo aquí Arquivado 06 de febreiro de 2009 en Wayback Machine.
**Palafitas** en Castro, Chile, no arquipélago de Chiloé (Nova Galicia).
As **palafitas** son vivendas apoiadas en piares ou simples estacas, xeralmente construídas sobre corpos de augas tranquilas como lagos, lagoas, e como é o caso nalgunhas zonas de Chile á beira do mar.

A palabra deriva do italiano *palafitta*. No 2002 un importante descubrimento na desembocadura do río Sarno revelou que na zona portuaria de Pompeia había palafitas asentadas sobre un sistema de canles, que tamén suxeren unha certa similitude con Venecia.

Canle da lagoa de Antela, na actualidade á altura do concello de Sandiás
No caso galego os poboados lacustres máis coñecidos son os da lagoa de Antela que foron estudados polo investigador Conde-Valvís nos anos 50, pouco antes do desecamento da lagoa. Conde-Valvís fálanos dos achados de tres poboados palafíticos de 58, 56, e 36 habitacións respectivamente cada un, coñecidas popularmente como "cortellos", que nos demostran a gran concentración de habitantes nesta zona. Estes poboados estarían situados no espazo que abrangue dende Sandiás ata Cortegada (dous deles fronte a Zadagós e Cardeita).

Galería de imaxes
-----------------

* Palafitas en Cempa, nas Illas Lingga (Indonesia).Palafitas en Cempa, nas Illas Lingga (Indonesia).
* Unha palafita na Provincia Attapu, ao sur de Laos.Unha palafita na Provincia Attapu, ao sur de Laos.
* Palafitas en Puget Sound en Fragaria Washington, Estados Unidos de América.Palafitas en Puget Sound en Fragaria Washington, Estados Unidos de América.
* Unha palafita rural en Camboxa.Unha palafita rural en Camboxa.
* Palafitas bajau no mar das Filipinas.Palafitas bajau no mar das Filipinas.
* Unha palafita no sur de Tailandia.Unha palafita no sur de Tailandia.
* Unha casa africana reconstruída en Alemaña.Unha casa africana reconstruída en Alemaña.
* Unha ponte entre palafitas en Colombia na Ciénaga Grande de Santa Marta.Unha ponte entre palafitas en Colombia na *Ciénaga Grande de Santa Marta*.
* Palafitas tradicionais en Messolongi, oeste de Grecia.Palafitas tradicionais en Messolongi, oeste de Grecia.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *palafita*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33565
* AAT: 300005454
* BNCF: 29963
* BNF: 119474025
* BRE: 3539401
* GEC: 0128926
* GND: 4131129-2
* JSTOR: stilt-houses
* LCCN: sh85074002
* Treccani: palafitta

 |
Automóbil co logotipo da Ofis ar Brezhoneg.
**Ofis ar Brezhoneg** (*Oficina da lingua bretoa* en galego) é un organismo creado o 1 de maio de 1999 para substituír o *Servizo da Lingua Bretoa* que existía dentro do Instituto Cultural da Bretaña (*Skol uhel ar Vro*). Actualmente é unha institución pública coñecida como Ofis Publik ar Brezhoneg (*Oficina pública da lingua bretoa*).

Misión
------

Un dos seus principais obxectivos consistiu en estudar de xeito científico os datos sociolingüísticos da lingua bretoa. Polo tanto, xogou o papel de observatorio da lingua bretoa (*Arsellva an implijoù yezh*), publicou os datos lingüísticos e asesorou no tocante á sinalización bilingüe, os nomes de lugares e os microtopónimos do catastro, para que foran revisados. Por último, dentro das súas obrigas debía axudar a particulares, administracións e empresas que quixeran empregar o bretón. Segundo datos de 1999, entre o 1 de xullo e 15 de setembro dese ano, 42 administracións, asociacións e empresas acudiron a este organismo en busca de asesoramento.

Promoción da lingua
-------------------

Ten participado na promoción de cursos de bretón para adultos. Segundo as súas publicacións, no primeiro ano asistiron unhas 9.3000 persoas ós cursos, xa sexa por correspondencia, en pasantías ou en clases nocturnas. Un total de 6.700 continuaron os cursos, dos que 1.200 eran da Alta Bretaña (zona onde case non se fala bretón e a lingua propia e o galó). En toda a Bretaña, 165 organismos ofrecían clases nocturnas, ademais de 28 fóra da Bretaña, das que 15 se atopaban na rexión de París.

No 2003, a Ofis publicou un mapa de estradas da Bretaña en bretón no que se incluíu tamén o departamento do Loira Atlántico. Neste proxecto tamén colaborou o principal patrocinador da campaña, que foi Ya d'ar brezhoneg.

Financiamento
-------------

Ofis ar Brezhoneg ten sede na vila de Karaez-Plougêr e nun principio constituíuse como unha asociación independente, presidida por Lena Louarn e que contaba cun orzamento dun millón de euros que maioritariamente proviñan do Consello Rexional da Bretaña. Porén, no 2004 o goberno rexional anunciou a súa vontade de modificar os estatutos para converter a organización nunha institución pública de cooperación cultural. Finalmente, o 17 de setembro de 2010 pasou a ser pública e pasou a chamarse Ofis Publik ar Brezhoneg.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ofis Publik ar Brezhoneg

### Ligazóns externas

* Web oficial *(en bretón)* *(en francés)*
**Ofis Publik ar Brezhoneg** (*Oficina pública da lingua bretoa* en galego) é un organismo público de cooperación cultural pola lingua bretoa creado o 17 de setembro de 2010 a partir da Ofis ar Brezhoneg. O primeiro consello de administración tivo lugar o 15 de outubro de 2010 en Karaez-Plougêr, vila na que ten sede este organismo.

Misión
------

Ó igual que a súa predecesora Ofis ar Brezhoneg, este organismo ten como un dos seus principais obxectivos o estudo científico dos datos sociolingüísticos da lingua bretoa. Ademais, ten unha función de asesoramento na sinalización bilingüe e axuda a particulares, administracións e empresas que queiran empregar o bretón. Como parte do seu programa de promoción da lingua, tamén organiza cursos de bretón para adultos.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ofis ar Brezhoneg

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1401194
* WorldCat
* VIAF: 158550554
* ISNI: 0000 0001 1931 522X
* LCCN: no00065885

 |
En zooloxía denomínanse **palpos** a diferentes órganos sensoriais presentes en diversos grupos de invertebrados.

Artrópodos
----------

Os **palpos** son apéndices sensoriais dos artrópodos.

### Insectos

Nos insectos serven para examinar os alimentos. Están situados na armadura bucal, no lateral externo das maxilas (**palpos maxilares**) e no labio (**palpos labiais**).

### Quielicerados

Nos arácnidos existen uns apéndices análogos denominados pedipalpos, que son o segundo par de apéndices do prosoma (cefalotórax).

Nos picnogónidos denomínase **palpo sensitivo** a cada un dos membros do segundo par de apéndices destes animais, constituídos por até dez artellos, situados a continuación dos quelíceros (cando existen), na base da probóscide ou trompa, e que teñen función táctil.

Moluscos bivalvos
-----------------

No moluscos bivalvos chámase **palpo labial** a cada unha das dobras ou lóbulos móveis en forma de aba que flanquean internamente a boca dos protobranquios, e que realizan, grazas aos cilios da súa superfici, a selección das partículas alimenticias introducidas na cavidade paleal pola probócide.

Poliquetos
----------

Nos vermes anélidos poliquetos, os **palpos** son cada un dos dous apéndices laterais, curtos, grosos e de forma cónica, dirixidos cara a adiante, situados no prostomio, e que posúen numerosos órganos táctiles.

No caso particular da familia dos espiónidos, denomínanse palpos cada un dos dous longos apéndices musculosos derivados do prostomio, derivados do prostomio e dirixidos cara a adiante, que semellan tentáculos e cos que o verme captura as partículas alimenticias.

Notas
-----

1. ↑  **palpo maxilar** (Arthropoda:Insecta) en Garrido, Carlos (1997).
2. ↑  **palpo labial** (Arthropoda:Insecta) en Garrido, Carlos (1997).
3. ↑  **palpo (sensitivo)**, en Garrido, Carlos (1997).
4. ↑  **palpo labial** (Molluisca:Bivalvia) en Garrido, Carlos (1997).
5. 1 2  **palpo** (Annelida:Poltychaeta) en Garrido, Carlos (1997).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Garrido, Carlos (1997): *Dicionário terminológico quadrilíngue de zoologia dos invertebrados*. A Corunha: Associaçom Galega da Língua. ISBN 84-8730-512-1.

### Outros artigos

* Maxila
* Labio (artrópodos)
* Pedipalpo