A **batalla de Almansa** foi un conflito bélico que tivo lugar en Almansa (provincia de Albacete) o 25 de abril de 1707, no marco da guerra de Sucesión española.

Nela enfrontáronse os partidarios do arquiduque Carlos, comandadas por Henri de Massue e o marqués das Minas, e os defensores da causa de Filipe de Anjou, que fora coroado como Filipe V, mandados polo duque de Berwick. A vitoria destes últimos, permitiu a rápida conquista do Reino de Valencia, Cataluña e Aragón, con moita resistencia austracista, aínda que os foros quedaron abolidos, como os de Aragón, tras a publicación dos Decretos de Nueva Planta.

A batalla
---------

Tras terse retirado as tropas austracistas a territorios da coroa de Aragón, as forzas aliadas decidiron plantar cara ás borbónicas na poboación de Almansa, cerca da fronteira do reino de Valencia.

A batalla iniciouse ás 15 00 do 25 de abril. Ambos exércitos despregáronse cara a cara ao largo de 6,5 km. Os aliados, partidarios do arquiduque Carlos, aliñaron 42 batallóns de infantaría, compostos cada un de 400 homes, e 60 escuadróns de cabalaría, de 100 xinetes cada un, mentres que os borbónicos dispuxeron 50 batallóns de infantaría e 81 escuadróns de cabalaría, formando ambos exércitos con dúas liñas de profundidade. Paradoxalmente, a única representación valenciana era o rexemento Valencia -logo rebautizado Xaén- de 300 homes ao mando do coronel Riera no bando borbónico.

A batalla deu comezo co fogo de artillaría. As tropas aliadas, cansas, en inferioridade numérica e mal dirixidas, romperon a formación entre o centro e o flanco debido ao empurre da cabalaría borbónica. A cabalaría francesa provocou a retirada das tropas aliadas no flanco esquerdo, mentres que as tropas da zona central acabaron rendéndose ás 17 00.

Consecuencias
-------------

A batalla de Almansa non foi decisiva para a guerra, pero abriu o camiño para a ocupación do reino de Valencia, aínda que non significou a rendición dos austracistas do reino. O exército borbónico tivo que ir conquistando as poboacións que se lle resistían, como antes o austracista se vira obrigado a facer coas fieis a Filipe V. Xàtiva foi a primeira cidade asediada. O 6 de xuño de 1707 rendíase a cidade, tras o cal, o día 19, a cidade foi incendiada por orde do rei Filipe V. Posteriormente mudóuselle o nome polo de San Filipe e precedeuse á súa repoboación con persoas fieis á causa borbónica (na actualidade consérvase un cadro de Filipe V no Museo Municipal de Xàtiva colgado boca abaixo desde 1940 en sinal de condena polo incendio da cidade). Máis tarde caeron, tamén con grande oposición, Alcoi, Dénia e Alacant.

Mais a ocupación do Reino de Valencia continuou a pesar da oposición austracista. O arquiduque chegou a liberar o líder austracista Joan Baptista Basset (que fora encarcerado polas súas políticas favorables ao campesiñado e opostas aos privilexios nobiliarios), a fin de organizar as poucas forzas fieis aos austriacistas, sen conseguir frear o avance borbónico. Tras a conquista do Reino de Valencia, tan só Cataluña e as Illas Baleares continuaron apoiando a causa austracista.

A día de hoxe na Comunidade Valenciana hai o dito: «*Quan el mal ve d'Almansa, a tots alcança*» (Cando o mal vén de Almansa, a todos alcanza), ou «*De ponent, ni vent ni gent*» (De poñente, nin vento nin xente), recordando esta derrota.

Existe un álbum do grupo valenciano Al Tall titulado *Quan el mal ve d'Almansa...*, gravado en 1979, que narra feitos significativos deste episodio da historia valenciana. No 2007, con motivo do 300 aniversario da batalla, realizáronse diversas actividades e manifestacións.

Notas
-----

1. 1 2 3  *Boletín de la Real Academia de la Historia*. Tomo CCIV. Número II. Año 2007.* Real Academia de la Historia, maio-agosto de 2007, Madrid, pp. 183-185.* 

> 
> 
> Calcúlase que os borbónicos contaban con cerca de vinte e cinco mil homes e os aliados cuns quince mil. *(pp. 183)*  
> O enfrontamento durou tres horas. A vitoria foi clara. O balance que Berwick fixo do sucedido no campo de batalla foi impresionante: "Foi unha vitoria completa; perdeu o inimigo cinco mil homes e fixemos cerca de dez mil prisioneiros. (...) En total perdemos dous mil homes. *(pp. 185)*
> 
>
2. 1 2  *La guerra de sucesión en Valencia (De bello rustico Valentino)*. José Manuel Miñana, Francisco Jorge Pérez Durá & José María Estellés i González, Real Instituto de Estudios Asturianos, 1985, pp. 183. 

> 
> 
> O total da tropas austracistas eran 22 000 infantes e case 6.000 xinetes. Berwick tras coñecer nese día o pensamento inimigo, ordenara reunir todas as tropas (...) entre as que había uns 23 000 infantes e uns 9.000 xinetes (...)
> 
>
3. 1 2  *La Guerra de Sucesión de España (1700-1714)*. Joaquim Albareda Salvadó. Editorial Critica, 2010, pp. 223. 

> 
> 
> A batalla de Almansa, librada o 25 de abril de 1707, foi un dos acontecementos bélicos máis decisivos da guerra, favorable aos borbónicos. (...) As baixas aliadas, entre mortos e prisioneiros, ascenderon a 7.000 homes, e as perdas materiais, de artillería e bagaxes, foron cuantiosas. En contraste, na fronte bórbonica contáronse 1.500 baixas.(31)  
> 31. J. L. Cervera Torrejón, *La Batalla de Almansa. 25 de abril de 1707*, Valencia, Corts Valencianes, 2000.
> 
>
4. ↑  *Resume da historia de España: con un breve compendio dialogado para los niños*. Esteban Paluzíe y Cantalozella, 1866, pp. 107. 

> 
> 
> O duque de Berwich co seu exército picaba a retagarda dos aliados, até que nas chairas de Almansa, o 25 de abril de 1707, deuse a batalla, para como resultado quedar en poder do exército de Filipe V 12 mil prisioneiros, 5 mil cadáveres no campo, cen bandeiras, a artillería e demais cacharros de guerra.
> 
>
5. ↑  El cuadro del monarca pende boca abajo en l’Almodí por decretar el asedio de la villa, noticia no diario *Las Provincias*.
6. ↑  "Álbum *Quan el mal ve d'Almansa* da páxina oficial do grupo Al Tall". Arquivado dende o orixinal o 04 de setembro de 2011. Consultado o 20 de setembro de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Batalla de Almansa*** |

* Artigos sobre a Batalla de Almansa *(en castelán)*.
* Sitio web dedicado á Batalla de Almansa *(en castelán)*.
* Relación da batallaArquivado 17 de outubro de 2019 en Wayback Machine. 1707. Fondo da Universidade de Sevilla.
* Historia de Almansa *(en castelán)*.
* Vista panorámica da II Recreación Histórica Internacional da Batalla de Almansa (2009).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q320394
* GEA: 689
* GEC: 0002769
* LCCN: sh2001005301

 |