O **ducado de Parma** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. Son escasas as informacións sobre as súas vicisitudes internas, e é incerta a data de institución do ducado; é posíbel que proveña tanto das fases da primeira penetración longobarda da área, nos anos setenta/oitenta do século VI, como á época da conquista definitiva da cidade por parte dos longobardos, dirixida polo rei Axilulfo no 593.

Historia
--------

Coa conquista longobarda, a Regio VIII Aemilia instituída polos romanos atopouse dividida en dúas: por unha parte Piacenza, Parma, Reggio Emilia e Módena (todos ducados longobardos), e pola outra, de Rávena a Boloña, cidades bizantinas (esta última perdérona no 728 xunto con Imola).

En Parma, a finais do século VI, residía unha filla do rei Axilulfo, esposa do nobre local Gudescalco (se cadra xa duque). no 590 unha incursión bizantina, forte con novos exércitos inviados polo Imperio e guiada polo patricio Galicino, volveu poñer as cidades de Módena e Mantua so o control do Exarcado de Italia, obtendo contemporaneamente a submisión dos duques de Parma, Reggio e Piacenza. A esta época se remonta unha tentativa de defección contra o Imperio bizantino dos duques de Parma, Piacenza e Reggio, que pasaron ao servizo do exarca Romano a cambio dunha recompensa.

Probabelmente no 599 os longobardos deron reconquistado Parma pero no 601 outra incursión bizantina guiada por Galicino dá capturado a princesa e Gudescalco, que foron conducidos como prisioneiros a Rávena. No 603, Axilulfo deu pasado ao contraataque e reconquistou definitivamente Parma, a onde a filla puido retornar para morrer, pouco despois, de parto. A partir desta data non se transmitiron testemuños seguros sobre a supervivencia da institución ducal en Parma, e algúns historiadores teñen a hipótese de que a cidade xa non volveu a ter duques senón que foi gobernada por un gastaldo nomeado polo rei, ou sexa, un simple administrador, volvéndose dependente territorialmente do rei; porén, a falta doutras confirmacións, por moito que sexa plausíbel, non deixa de ser unha conxectura.

No 773 Carlomagno, rei dos francos, ocupou Parma, descendendo cara Roma. A cidade convértese nun condado carolinxio. Coa derrota dos longobardos a mans dos francos, os ducados longobardos foron substituídos por condados francos, sobre os cales exerceron o poder primeiro os condes e despois, entre os séculos IX e X, os bispos; de feito concedéuselles inmunidade e privilexios aos bispos de Parma, Piacenza e Reggio.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Marzio Dall'Acqua; Marzio Lucchesi, *Parma città d'oro*, pp. 35-41.
2. ↑  Claudio Azzara, *Parma nell'Emilia longobarda*, p. 2.
3. ↑  Paulo Diácono, *Historia Langobardorum*, IV, 20.
4. ↑  Paulo Diácono, IV, 28.
5. ↑  Azzara, cit. p. 7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*historia dos longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 1992), IV, 20-28.
* Affò, Ireneo (1792-1795). *Storia della città di Parma* (en italiano). Parma: Carmignani.
* Azzara, Claudio. "'Parma nell'Emilia longobarda*"* (PDF). *Reti Medievali Rivista, V - 2004/1 (gennaio-giugno)|17-07-2008*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 03-05-2005. Consultado o 31 de xullo de 2013.
* Bernini, Ferdinando (1954). *Storia di Parma*. Parma: Battei.
* {{cita libro|apelidos=Dall'Acqua|nome=Marzio|título=Parma città d'oro|ano=1979|editorial=Albertelli|localización=Parma|coautores=Marzio Lucchesi|}
* Jarnut, Jörg (2002). *Storia dei longobardi*. Turín: Einaudi. ISBN 8846440854.

Outros artigos
--------------

* ducados longobardos.
* Emilia-Romaña.
* longobardos.
* Parma.

| * v
* c
* e
Ducados do Reino longobardo |
| --- |
| Langobardia Maior | 
Ducado de Friúl • 
Ducado de Ceneda • 
Ducado de Treviso • 
Ducado de Vicenza • 
Ducado de Verona • 
Ducado de Trento • 
Ducado de Parma • 
Ducado de Piacenza • 
Ducado de Reggio • 
Ducado de Brescia • 
Ducado de Bérgamo • 
Ducado de San Giulio • 
Ducado de Turín • 
Ducado de Asti • 
Ducado de Pavía • 
Ducado de Tuscia
 |
| Langobardia Minor | 
Ducado de Spoleto • 
Ducado de Benevento
 |