**Dorothy Parker**, de solteira **Rothschild**, nada en Long Branch (Nova Jersey) o 22 de agosto de 1893 e finada en Nova York o 7 de xuño de 1967, foi unha contista, dramaturga, crítica teatral, humorista, guionista e poeta estadounidense. Moi coñecida polo seu cáustico enxeño, o seu sarcasmo e a súa afiada pluma á hora de captar o lado escuro da vida urbana no século XX.

Traxectoria
-----------

### Mocidade

Tamén coñecida como *Dot* ou *Dottie*, o seu nome real era Dorothy Rothschild, filla de Jacob Henry e Eliza Annie Rothschild (de solteira Marston). A casualidade quixo que nacese nun día en que a familia gozaba das súas vacacións en Nova Jersey, pero ela considerábase puramente neoiorquina. A súa nai finou no West End en xullo de 1898, cando Parker estaba a piques de cumprir cinco anos.

O seu pai volveu casar en 1900 con Eleanor Frances Lewis (1851–1903). Parker odiaba o seu pai, a que acusaba de abuso físico e desprezaba a esposa deste, á que non chamaba "nai", "madrasta" ou "Eleanor", senón que se refería a ela como "a ama de casa" ("the housekeeper"). Creceu no Upper West Side, asistindo ao *Blessed Sacrament Convent School*, a pesar de que o seu pai era xudeu e o seu madrasta protestante. A súa educación formal terminou cando cumpriu trece anos.

En 1913 xa perdera toda a súa familia e a partir de entón tivo que gañar a vida tocando o piano nunha escola de baile, entre outros traballos. Logrou vender un poema á revista *Vanity Fair* en 1914. Un ano máis tarde foi contratada como axudante editorial pola revista *Vogue*.

Casou co corretor de bolsa de Wall Street Edwin Pond Parker II, mais separáronse ao comezo da primeira guerra mundial. Ela continuou a traballar para ambas as revistas; a escritora gardaba sentimentos ambiguos respecto da súa condición de xudía e adoitaba facer bromas asegurando que casou foi só para cambiar de apelido.

### A mesa redonda do Algonquin

Parker con parte do cadroa maior da Mesa redonda do Algonquin e outros máis: Art Samuels (editor de *Harper's*, e brevemente, do *The New Yorker*), Charles MacArthur, Harpo Marx e Alexander Woollcott.
Dende 1919 foi a principal animadora do faladoiro de escritores, críticos, dramaturgos, actores e xornalistas coñecida como mesa redonda do Algonquin (1919-1929), chamada xocosamente "círculo vicioso do Algonquin" porque se realizaba no Hotel Algonquin, un club consagrado a acuñar maldades, chistes e epigramas cáusticos sobre estreas e temas de actualidade durante as súas comidas e partidas de póker.

Foron membros fixos do faladoiro do Algonquin, á parte de Dorothy Parker, o columnista Franklin Pierce Adams, o humorista e actor Robert Benchley, probablemente o mellor amigo de Parker; o columnista deportivo Heywood Broun, o dramaturgo Marc Connelly, a feminista Ruth Ale, o dramaturgo e director George S. Kaufman, o produtor de Broadway Brock Pemberton, o editor do *The New Yorker* Harold Ross, o escritor e dramaturgo Robert E. Sherwood, o publicista John Peter Toohey e o crítico e xornalista Alexander Woollcott. Outros membros movíanse máis libremente e participaban dun modo máis eventual: as actrices Tallulah Bankhead, Blyth Daly, Eva Le Gallienne, Margalo Gillmore, Estelle Winwood e Peggy Wood, os dramaturgos Noël Coward, Edna Ferber, Donald Ogden Stewart e Beatrice Kaufman; as escritoras Jane de Grant, Margaret Leech e Alice Duer Miller; a ilustradora de revistas Neysa McMein, os humoristas Harpo Marx e Frank Sullivan e o compositor Deems Taylor.

Nese ano de 1919, comezou a despuntar a súa carreira mediante a crítica teatral elaborada para *Vanity Fair*. Porén, a súa extrema acidez supúxolle ser despedida en 1920 e empezou a traballar como escritora independente. Unha vez separada do seu marido, tivo diversos romances con outros homes. Ao fundarse a revista *The New Yorker*, en 1925, formou parte do persoal fixo. Nesa época escribía poesía humorística, aínda que posteriormente refugou esa faceta.

Os seguintes quince anos foron os máis produtivos; publicou sete volumes de contos e poesía que foron moi ben recibidos pola crítica, que destacou neles o seu forte contido autobiográfico. A parte máis importante da obra de Parker constitúena os seus contos. Aínda que a miúdo xocosos, eran sobrios e punzantes, e gardaban un fondo máis agridoce que cómico. As súas amizades atopaban neles fonte de gozo e de tristeza ao mesmo tempo.

O seu relato máis coñecido apareceu en *Bookman Magazine* baixo o título *Big Blonde* ("A gran loura"). Foi galardoado co prestixioso Premio O. Henry como o conto máis sobresaliente de 1929. Este relato, entre outras obras mestras do xénero, foi seleccionado por Augusto Monterroso para a súa célebre *Antología del cuento triste.* Ao mesmo tempo corría a súa vida sementada de decepcións; divorciouse en 1928 e iniciou, entre outras, unha relación sentimental co dramaturgo convertido en reporteiro Charles MacArthur; quedou embarazada mais perdeu o fillo e iso levouna a unha depresión que culminou co primeiro dos seus tres intentos de suicidio. En 1927 as execucións dos anarquistas Sacco e Vanzetti espertaron para sempre a súa vocación en favor dos dereitos civís.

Contraeu matrimonio co actor aspirante a guionista Alan Campbell en 1934. O matrimonio trasladouse a Hollywood onde Parker escribiron con Robert Carson o guión do filme de William A. Wellman *Naceu unha estrela* (1937), polo que foron candidatos ao Oscar.

### Actividade política

Durante a década de 1930, a autora, de tendencia esquerdista, desenvolveu unha intensa actividade política axudando a fundar a *Anti-Nazi League* ("Liga antinazi") en Hollywood. Foi investigada pola FBI como sospeitosa de pertencer ao Partido Comunista, polo que chegou a aparecer na Lista Negra de Hollywood e tivo problemas para traballar como guionista. Durante o período da guerra civil española foi unha moi activa defensora da causa republicana, participando en campañas de recadación de fondos para dita causa e mesmo realizando unha viaxe a España. Testemuña desa viaxe a España foi o conto "Soldiers of the Republic", ambientado nun café de Valencia, conto de carácter triste e melancólico publicado en *The New Yorker*. A perda da guerra por parte dos republicanos deixou un triste sinal nela, facendo aumentar o seu xa de por si desmesurado pesimismo vital.

O seu matrimonio con Campbell foi tempestuoso, con tensións aumentadas polo crecente alcoholismo de Parker e o romance de Campbell cunha muller casada durante a segunda guerra mundial. Divorciáronse en 1947, volveron casar en 1950, e separáronse en 1952 cando Parker volveu mudarse a Nova York. Entre 1957 e 1962, viviu no Volney Residential Hotel de Manhattan's Upper East Side e escribiu recesións de libros para *Esquire magazine*. A súa escritura volveuse errática debido ao abuso do alcohol. Volveu a Hollywood en 1961, reconciliouse con Campbell, e colaborou con el nun número de proxectos sen producir ata o pasamento de Campbell por mor dunha sobredose de drogas en 1963.

### Morte

Defendendo sempre os dereitos civís, morreu dun ataque cardíaco en 1967, aos 73 anos, en Nova York, nun cuarto de hotel co seu can e unha botella de alcol. A súa mellor amiga dende os anos 30, a dramaturga Lillian Hellman, moza de Dashiell Hammett, organizou o funeral. Legou todos os seus bens ao movemento de Martin Luther King, a NAACP (National Association for the Advancement of Colored People, "Asociación Nacional para o Desenvolvemento das Persoas de Raza Negra"). Foi incinerada e durante dezasete anos ninguén reclamou as súas cinzas, ata que a NAACP comprou para elas unha tumba en Baltimore; na lápida loce o epitafio, como ela desexara, de "Excuse My Dust" ("Perdoen polo po").

Obras
-----

* *Enough Rope* (1926)
* *Sunset Gun* (1927)
* *Close Harmony* (1929) (teatro)
* *Laments for the Living* (1930)
* *Death and Taxes* (1931)
* *After Such Pleasures* (1933)
* *Collected Poems: Not So Deep As A Well* (1936)
* *Here Lies* (1939)
* *The Portable Dorothy Parker* (1944)
* *The Ladies of the Corridor* (1953) (teatro)
* *Constant Reader* (1970)
* *A Month of Saturdays* (1971)
* *Not Much Fun: The Lost Poems of Dorothy Parker* (1996)

Notas
-----

1. ↑  Meade, Marion (1987). *Dorothy Parker: What Fresh Hell Is This?*. Nova York: Penguin Books. p. 5. ISBN 0-14-011616-8.
2. ↑  Meade 6
3. ↑  Whitman, Alden (8 de xuño de 1967). "Dorothy Parker, 73, Literary Wit, Dies". *The New York Times*. Arquivado dende o orixinal o 20 de xaneiro de 2018. Consultado o 09 de outubro de 2018.
4. ↑  Meade 12
5. ↑  Meade 13
6. ↑  Herrmann, Dorothy (1982). *With Malice Toward All: The Quips, Lives and Loves of Some Celebrated 20th-Century American Wits*. Nova York: G. P. Putnam's Sons. p. 78. ISBN 0-399-12710-0.
7. ↑  Meade 14
8. ↑  Silverstein 13
9. ↑  Herrmann 78
10. ↑  Penzer, Otto (2007). *The Vicious Circle: Mystery and Crime Stories by Members of the Algonquin Round Table*. Nova York: Pegasus Books. p. 99. ISBN 978-1933648675.
11. ↑  Meade 238
12. ↑  Koch, Stephen, *Double Lives: Stalin, Willi Munzenberg and the Seduction of the Intellectuals*, Nova York: Enigma Books (2004), Revised Edition, ISBN 1-929631-20-0
13. ↑  Meade 285
14. ↑  Meade 327
15. ↑  Meade 329
16. ↑  Meade 339
17. ↑  Malanowski, James (July 17, 1959). "Dead & Famous; Where the Grim Reaper has Walked in New York". Spy. Consultado o 10 de abril de 2013.
18. ↑  Itzkovitz, Daniel (28 de maio de 1998). "Dorothy Rothschild Parker (1893–1967)". Jewish Virtual Library. Consultado o 25 de setembro de 2005.
19. ↑  Meade 392–3
20. ↑  El Cultural
21. ↑  Silverstein 59.
22. ↑  Meade 412.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dorothy Parker Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Randall Calhoun, *Dorothy Parker: A Bio-Bibliography*. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 1993. ISBN 0-313-26507-0
* Kevin C. Fitzpatrick, *A Journey into Dorothy Parker's New York*. Berkeley, California: Roaring Forties Press, 2005. ISBN 0-9766706-0-7
* John Keats, *You Might As Well Live: The Life and Times of Dorothy Parker*. Nova York: Simon & Schuster, 1970.
* Marion Meade, *Dorothy Parker: What Fresh Hell is This?*. Nova York: Villard, 1988.
* S. J. Perelman, "Dorothy Parker". In *The Last Laugh*. Nova York: Simon & Schuster, 1981.

### Ligazóns externas

* Capron, Marion (verán de 1956). "Dorothy Parker, The Art of Fiction No. 13". *The Paris Review*.
* Dorothy Parker Society
* Algonquin Round Table
* Minstrels Archive section on Parker's works
* Selected Poemas de Dorothy Parker
* Parker's resting place
* Emdashes coverage Arquivado 13 de abril de 2020 en Wayback Machine. of Dorothy Parker
* Dorothy Parker photo gallery; GettyImages

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q270707
* WorldCat
* VIAF: 7395211
* Allmovie: p105618
* BNE: XX1095660
* BNF: 14025341r
* DeutscheBio: 118789651
* Discogs: 582425
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 17102
* FemBio: 21492
* GND: 118789651
* Gutenberg: 5625
* IBDB: 5119
* IMDb: nm0662213
* ISNI: 0000 0001 2119 2601
* LCCN: n50050331
* LibriVox: 8152
* MusicBrainz: ID
* NDL: 01060855
* NKC: mzk2002162635
* NLG: 72788
* NNDB: 000045377
* NTA: 069422923
* OL: OL1910551A
* PTBNP: 76309
* SELIBR: 219875
* SNAC: w657194p
* SUDOC: 027058603
* Theatricalia: 5rt
* TMDb: 30520
* TVcom: dorothy-parker
* WikiTree: Rothschild-474

 |