**Jesús Franco Manera**, nado en Madrid o 12 de maio de 1930 e finado en Málaga o 2 de abril de 2013, foi un director de cine, actor, guionista, compositor, produtor e montador de cine.

É coñecido fundamentalmente polo seu labor como director. Rodou unhas 200 películas e declarou que morrería "coa cámara ó lombo". Traballou en multitude de países, como Francia, Alemaña, Suíza, Portugal, Italia, Estados Unidos...

Traxectoria
-----------

Interesado pola música desde pequeno, ingresou, trala guerra civil española, no conservatorio de Madrid, onde estudou piano. Licenciouse en dereito, matriculándose despois no "Instituto de Investigaciones y Experiencias Cinematográficas" (IIEC), onde permaneceu dous anos, mentres escribía libros baixo o pseudónimo de **David Khunne**. Tamén compaxinou os seus traballos como director e actor de teatro durante esta época.

Viaxou a París, onde estudou técnicas de dirección, e adoitaba pasar o tempo vendo películas na filmoteca da universidade. Ó seu regreso a España empezou a súa carreira como compositor e como axudante de dirección, traballando con directores como Juan Antonio Bardem, León Klimovsky, Luis Saslavsky, Julio Bracho, Fernando Soler ou Joaquín Luis Romero Marchent. Tamén traballou en Ágata Films S.A. como escritor e representante. Tío de Javier Marías, colaboraron xuntos na súa xuventude.

Os seus primeiros traballos como director deron como froito películas culturais, normalmente documentais de curta duración sobre diversos temas da esplendorosa España do pasado.

Pronto aplicou a súa experiencia e os seus coñecementos, e así realizou a súa primeira longametraxe: *Tenemos 18 años* (1959), pero non foi ata 1962, coa famosa *Gritos en la noche*, cando conseguiu un certo éxito. Outras películas da época son *La muerte silba un blues* (1962), *La mano de un hombre muerto* (1962) ou *Rififí en la ciudad* (1963).

Aclamado polos fans do xénero de terror, que empezou a cultivar con bastante frecuencia, converteuse axiña nun inimigo da ditadura. Porén, as boas críticas recibidas polos seus traballos naquela época, materializáronse en axuda económica para poder continuar co labor. Exiliouse e continuou traballando no estranxeiro.

Non lle faltaron produtores fóra de España, e non só para as súas incursións no xénero de terror, xa que tamén tocou todo tipo de xéneros: comedia, drama, musical e mesmo o porno. En 1965 traballou como director da segunda unidade para Orson Welles en *Campanadas a medianoche*, co que repetiría nos proxectos inacabados *La isla del tesoro* e *Don Quijote*. Pero foi en 1967 cando gañou o clamor do público a nivel internacional, coa súa película *Necronomicon*, que foi presentada no festival de Berlín.

Porén, as súas películas non sempre eran ben acollidas pola crítica ou o público. De feito, boa parte de crítica e público empezou a rexeitar e desprezar as súas *aloucadas* ideas. Así, centrouse en realizar películas de baixo presuposto e cunha velocidade asombrosa, chegando a lanzar seis, sete ou incluso máis títulos ó ano, traballando con moitas produtoras en numerosos países, e incluso chegando a crear a súa propia (Manacoa Films). Este feito levouno a estrear moitos dos seus títulos baixo pseudónimos, "por recomendación das produtoras, para non saturar o mercado cinematográfico", segundo explicou. En realidade a razón fundamental do uso de pseudónimos era a busca dunha mellor venda da película, con nomes que soasen ben no mercado internacional e que soasen novidosos. Así, asinou algúns dos seus traballos como David Khunne, John O'Hara, Clifford Brown ou Pablo Villa.

Debido á su enorme capacidade de produción, tamén aproveitaba moitas veces o elenco dunha rodaxe para embarcarse nun novo proxecto, utilizando o mesmo material e os cartos sobrantes do proxecto anterior, o que explica por que a maioría dos seus filmes son de baixo presuposto. Chegou mesmo a aproveitar as mesmas escenas para diferentes películas.

Entre os seus actores máis destacados están Howard Vernon, Antonio Mayans, Christopher Lee, Klaus Kinski, Jean Servais, Santiago Segura, Fernando Fernán Gómez e Aldo Sambrell. Entre as súas musas ou actrices fetiche están Diana Lorys, Maria Rohm, Soledad Miranda ou Lina Romay. Esta última é a máis representativa e foi a súa derradeira compañeira sentimental.

Durante os anos 80 moitas das súas películas foron clasificadas como X polos comités de censura de diversos países. Estreáronse versións das súas películas cunha metraxe bastante recortada (ata 40 minutos), algo que el non comprendía. Respondeu con incursións no cine puramente porno, algo que moitos dos seus fans tampouco souberon comprender.

A principios dos 90 foi contactado pola Sociedade Estatal para a Exposición Universal de Sevilla de 1992 para recompilar o material e montar a película que se estrearía co título de *Don Quijote de Orson Welles*, unha película que o director americano rodara ó longo de décadas e deixara inacabada. Tras moito tempo de traballo e montaxe, estreou finalmente a película, aínda que non recibiu unha moi boa acollida pola crítica.

Tras anos nos que as películas de Franco só se podían ver ocasionalmente en España a través de ediciones en vídeo, en 1996 estrea no cine *Killer Barbys*, o que coincidiu cunha homenaxe en Nova York (onde recibiu un premio de mans de Roger Corman) e unha reivindicación xeral da súa obra.

Posteriormente a produción de Jess foi descendendo notablemente, aínda que seguiu rodando. Os seus máis recentes traballos foron como actor para películas dos seus colaboradores Pedro Temboury e José Roberto Vila. Tamén traballou como actor en moitas das súas películas e no clásico de Fernando Fernán Gómez *El extraño viaje* (1964), considerado un dos mellores filmes españois de tódolos tempos.

En 2006 apadriñou o colectivo español Digital 104, que como el, defende a produción en formato dixital fronte ó problemático celuloide. Foi tamén o gran protagonista do documental *The Life and Times of Jess Franco* (2006), de José Luis García Sánchez. En 2009 recibou o Goya de honra.

Pseudónimos
-----------

Joan Almirall, Rosa Maria Almirall, Rosa María Almirall, Clifford Brawn, Clifford Brown Jr. Clifford Brown, Juan G. Cabral, Betty Carter, Candy Coster, Terry De Corsia, Rick Deconinck, Raymond Dubois, Chuck Evans, Toni Falt, Dennis Farnon, Jess Franck, J. Franco, Jesse Franco, Jess Franco, Jesus Franco, Jesús Franco, A.M. Frank, Adolf M. Frank, Anton Martin Frank, Jeff Frank, Jess Frank, Wolfgang Frank, James Gardner, Manfred Gregor, Jack Griffin, Robert Griffin, Lennie Hayden, Frank Hollman, Frank Hollmann, Frarik Hollmann, B.F. Johnson, J.P. Johnson, James Lee Johnson, James P. Johnson, David J. Khune, David Khune, D. Khunne Jr. D. Khunne, David J. Khunne, David Khunne, David Kuhne, David Kunne, David Kühne, Lulu Laverne, Lulú Laverne, Franco Manera, J. Franck Manera, J. Frank Manera, Jesus Franco Manera, Jesús Manera, Jeff Manner, Roland Marceignac, A.L. Mariaux, A.L. Marioux, John O´Hara, Cole Polly, Preston Quaid, P. Querut, Dan L. Simon, Dan Simon, Jean-Jacques Tarbes, Dave Tough, Pablo Villa, Joan Vincent e Robert Zinnermann.

Filmografía
-----------

* *El árbol de España* (1957)
* *Tenemos 18 años* (1959)
* *Las playas vacías* (1959)
* *Oro español* (1959)
* *Labios rojos* (1960)
* *Estampas guipuzcoanas número 2: Pío Baroja* (1960)
* *El destierro del Cid* (1960)
* *La reina del Tabarín* (1960)
* *Vampiresas 1930* (1962)
* *La mano de un hombre muerto* (1962)
* *Gritos en la noche* (1962)
* *Rififí en la ciudad* (1963)
* *El llanero* (1963)
* *El secreto del Dr. Orloff* (1963)
* *La muerte silba un blues* (1964)
* *Residencia para espías* (1966)
* *Cartas boca arriba* (1966)
* *Miss Muerte* (1966)
* *Lucky el intrépido* (*Jaque al rey Midas)* (1966)
* *Necronomicon - Geträume Sünden* (1968)
* *Fu-Manchú y el beso de la muerte* (1969)
* *La ciudad sin nombres* (1969)
* *99 mujeres* (1969)
* *El caso de las dos bellezas* (1969)
* *Justine: El Marqués de Sade* (1969)
* *O castelo de Fu-Manchú* (1969)
* *Bésame monstruo* (1969)
* *Paroxismus* (1969)
* *Sex Charade* (1970)
* *Juliette* (1970)
* *Eugénie* (1970)
* *Les cauchemars naissent la nuit* (1970)
* *El juez sangriento* (*El proceso de las brujas*) (1970)
* *El conde Drácula* (1970)
* *La isla de la muerte* (1970)
* *El diablo que vino de Akasawa* (1971)
* *Las vampiras* (*El signo del vampiro*) (*Vampyros Lesbos*) (1971)
* *Vuelo al infierno* (1971)
* *Sie tötete in Ekstase* (1971)
* *Un silencio de tumba* (1972)
* *La hija de Drácula* (1972)
* *La maldición de Frankenstein* (*Les expériences érotiques de Frankenstein*) (1972)
* *Les ebranlées* (1972)
* *Los demonios* (1972)
* *Jungfrauen-Report* (1972)
* *Robinson und seine wilden Sklavinnen* (1972)
* *El muerto hace las maletas* (1972)
* *Drácula contra Frankenstein* (1972)
* *La venganza del Doctor Mabuse* (1972)
* *Los amantes de la isla del diablo* (1972)
* *El ataque de las vampiras* (1973)
* *Tendre et perverse Emanuelle* (1973)
* *Relax Baby* (1973)
* *Los ojos siniestros del Doctor Orloff* (1973)
* *El misterio del castillo rojo* (1973)
* *Maciste contre la reine des Amazones* (1973)
* *Les gloutonnes* (1973)
* *Les avaleuses* (1973)
* *Al otro lado del espejo* (1973)
* *Diario íntimo de una ninfómana* (1973)
* *Los sueños eróticos de Christina* (1973)
* *Vals para un asesino* (1974)
* *La comtesse perverse* (1974)
* *Plaisir à trois* (1974)
* *Un capitán de quince años* (1974)
* *Célestine, bonne à tout faire* (1974)
* *Les possédées du diable* (1974)
* *Shining Sex* (1975)
* *La marca del Zorro* (1975)
* *Justine* (1975)
* *Frauengefängnis* (1975)
* *Downtown - Die nackten Puppen der Unterwelt* (1975)
* *Des diamants pour l'enfer* (1975)
* *Le jouisseur (1975)*
* *Les nuits brûlantes de Linda* (1975)
* *Les chatouilleuses* (1975)
* *Weiße Haut und schwarze Schenkel* (1976)
* *Une cage dorée* (1976)
* *Aberraciones sexuales de una rubia caliente* (1976)
* *Die sklavinnen* (1976)
* *Die Marquise von Sade* (1976)
* *Midnight Party* (1976)
* *Les emmerdeuses* (1976)
* *Mädchen im Nachtverkehr* (1976)
* *Jack the Ripper* (1976)
* *La noche de los asesinos* (1976)
* *Frauen ohne Unschuld* (1977)
* *Frauen für Zellenblock 9* (1977)
* *Greta - Haus ohne Männer* (1977)
* *Cartas de amor a una monja portuguesa* (1977)
* *Das frauenhaus* (1977)
* *Mujeres en el campo de concentración del amor* (1977)
* *Las diosas del porno* (1977)
* *Elles font tout* (1978)
* *Convoi de filles* (1978)
* *Cocktail spécial* (1978)
* *El sádico de Notre-Dame* (1979)
* *Je brûle de partout* (1979)
* *Sinfonía erótica* (1979)
* *Ópalo de fuego: Mercaderes del sexo* (1980)
* *Eugenie (Historia de una perversión)* (1980)
* *El caníbal* (1980)
* *Sexo caníbal* (1980)
* *El sexo esta loco* (1981)
* *L'abîme des morts vivants* (1981)
* *Colegialas violadas* (1981)
* *Sadomania - Hölle der Lust* (1981)
* *Las chicas de Copacabana* (1981)
* *Aberraciones sexuales de una mujer casada* (1981)
* *La isla de las virgenes* (1981)
* *Orgía de ninfómanas* (Linda) (1981)
* *La chica de las bragas transparentes* (1981)
* *El hundimiento de la casa Usher* (1982)
* *Las orgías inconfesables de Enmanuelle* (1982)
* *Revenge in the House of Usher* (1982)
* *Los Blues de la calle Pop (Aventuras de Felipe Malboro, volumen 8)* (1982)
* *Gemidos de placer* (1982)
* *El hotel de los ligues* (1983)
* *La Tumba de los muertos vivientes* (1983)
* *Botas negras, látigo de cuero* (1983)
* *La noche de los sexos abiertos* (1983)
* *Macumba sexual* (1983)
* *La casa de las mujeres perdidas* (1983)
* *Sangre en mis zapatos* (1983)
* *Lilian, la virgen pervertida* (1983)
* *Una rajita para dos* (1984)
* *Historia sexual de O* (1984)
* *Mil sexos tiene la noche* (1984)
* *Bahía Blanca* (1984)
* *Un pito para tres* (1985)
* *La mansión de los muertos vivientes* (1985)
* *El chupete de Lulú* (1985)
* *El mirón y la exibicionista* (1985)
* *El ojete de Lulú* (1986)
* *Sida, la Peste del Siglo XX* (1986)
* *Para las nenas, leche calentita* (1986)
* *La chica de los labios rojos* (1986)
* *Bragueta historia* (1986)
* *Orgasmo perverso* (*Furia en el trópico*) (1986)
* *El mirón y la exhibicionista* (1986)
* *Entre pitos anda el juego* (1986)
* *Sola ante el terror* (1986)
* *Las chuponas* (1986)
* *El lago de las vírgenes* (1987)
* *Las chicas del tanga* (1987)
* *Falo Crest* (1987)
* *Phollastia* (1987)
* *Faceless* (1988)
* *La Bahía esmeralda* (1989)
* *Una canción por Berlín* (1989)
* *El abuelo, la condesa y Escarlata la traviesa* (1992)
* *Ciudad Baja (Downtown Heat)* (1992)
* *Don Quijote de Orson Welles* (1992)
* *Killer Barbys* (1996)
* *Carne Fresca* (1997)
* *Vampire Blues* (1998)
* *Dr. Wong’s Virtual Hell* (1999)
* *Vampire Blues* (1999)
* *Broken Dolls* (1999)
* *Red Silk* (1999)
* *Killer Barbys contra Drácula* (2003)
* *Snakewoman* (2005)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jesús Franco, *Memorias del tío Jess*, Aguilar, Madrid 2004. ISBN 84-03-09500-7

### Ligazóns externas

* Intervista di Paolo Spagnuolo aprile 2007
* Sergei (detembro de 2000). "Jesús Franco (entrevista)". *CineFantastico.com*. Arquivado dende o orixinal o 02 de xullo de 2012. Consultado o 27 de febreiro de 2008.  *(en castelán)*
* encuentro en El Mundo
* Jesús Franco en Internet Movie Database
* Colectivo Digital 104 apadrinado por Jesús Franco
* Avance del documental *Life and Times of Jess Franco* Arquivado 27 de setembro de 2007 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q353758
* WorldCat
* VIAF: 93151360
* Allmovie: p24719
* AllMusic: mn0001234300
* AlloCiné: 17513
* BNE: XX909091
* BNF: 16718786t
* CineRessources: 8477
* DBE: jesus-franco-manera
* DeutscheBio: 129220973
* Dialnet: 2628872
* Discogs: 266765
* EBID: ID
* FAST: 393731
* Filmportal: ID
* GEC: 0514012
* GND: 129220973
* ICCU: UBOV495046
* IMDb: nm0001238
* ISNI: 0000000079798721
* LCCN: no97038917
* MusicBrainz: ID
* NKC: pna2007418495
* NNDB: 000136023
* NTA: 217689094
* Rotten Tomatoes: jesus\_franco
* SNAC: w65801h8
* SUDOC: 080707475
* TMDb: 30956

 |