Na lírica, o **paralelismo** é unha figura estilística consistente en estruturar unha composición en varios conxuntos seguindo o mesmo esquema. Lógrase coa repetición de estruturas formais e/ou semánticas. É o esquema típico da cantiga peninsular. Baséase nunha máxima repetición cunha mínima información que se amplía e matiza coa variación.

Na *lírica galego-portuguesa* medieval o paralelismo desenvolvíase facendo que os versos da primeira *cobra* (aquilo que non é refrán dentro da estrofa) fosen semellantes ós da segunda cobra; e así sucesivamente, agrupando as estrofas de dúas en dúas.

Sistemas de repetición
----------------------

O principal é o refrán.

* Repetición literal ou verbal, repetición de palabras
* Repetición estrutural, repetición sintáctica e rítmica
* Repetición semántica, repetición de ideas ou conceptos.

Tipos de paralelismo
--------------------

Paralelismo imperfectoen cada par de estrofas, a segunda repete o contido da primeira con leves variacións, se ben estes pares non están relacionados entre si. O esquema seguido é *abR-a'b'R/cdR-c'd'R*.
Paralelismo perfectoen cada par de estrofas, a segunda repete o contido da primeira con leves variacións e, ademais, estes pares están encadeados normalmente polo procedemento do "leixaprén" (o segundo verso da primeira estrofa é o primeiro da terceira, o segundo da segunda é o primeiro da cuarta etc.). Só aparece en cantigas con estrutura de dístico. O esquema seguido é *abR-a'b'R/bcR-b'c'R/cdR-c'd'R...*

Sistemas de variacións
----------------------

Unida á repetición atópanse variacións que permiten a progresión do pensamento e evitan a monotonía externa que se puder derivar do paralelismo. Aparecen dentro do paralelismo literal e respostan a tres tipos básicos:

* Por sinonimia ou semi-sinonima (*dormir* / *folgar*, *ferir / tirar*)
* Por alteración sintáctica (*andar vi* / *vi andar*)
* Por equivalencia semántica, mediante a negación do concepto oposto (*leixa-las guarir* / *non as quer matar*)

O paralelismo pode ser por repetición ou por substitución

Exemplos de paralelismo por inversión e por substitución
--------------------------------------------------------

### Paralelismo por substitución

Nunha cantiga de amor (o normal é que se dea na cantiga de amigo)

***Em Lixboa, sobre lo** mar*
***barcas novas mandei** lavrar,*
*ai mia senhor querida.*
***Em Lixboa, sobre lo** ler*
***barcas novas mandei** fazer,*
*ai mia senhor querida.*
... (Joan Zorro)
### Paralelismo por inversión

***Mandad'ei comigo,***
*ca ven meu amigo;*
*e irei, madr', a Vigo*
***Comigu'ei mandado,***
*ca ven meu amado;*
*e irei, madr', a Vigo*
... (Martín Codax)
### Outros exemplos

* No poema de Rosalía de Castro coñecido como *Negra sombra* (incluído no poemario *Follas novas*):

* *...i eres a estrela que brila / i eres o vento que zoa.* (versos 7 e 8)
* *Si cantan, es ti que cantas; / si choran, es ti que choras;* (versos 9 e 10)

* En Otero Pedrayo (*Os señores da terra*). Construcións paralelísticas:

* *En Santos a trasfega e a cobranza das rendas do viño, acabazado ou non. No inverno a decota dos valentes carballos, a matanza dos porcos.* (páxina 82)
* *...criados e criadas, rapaces e rapazas [...] xente de axuda e de xornal* (páxina 82).

* No soneto, de Miro Villar, *Miro os meus dedos orfos*:

* *Miro os meus dedos* (verso 1) / *Miro nos meus dedos* (verso 5)
* *Todo agora é silencio* (versos 9 e 12)

* En "Inverno" (*Longa noite de pedra*, de Celso Emilio Ferreiro). Con inversión dos elementos

***Chove**, chove **na casa do probe***
e **no meu corazón** tamén **chove**

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Figura estilística

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1123776
* EBID: ID

 |