***Pano. O derradeiro caso de Poirot*** (orixinalmente ***Curtain: Poirot's Last Case***) é unha obra de ficción detectivesca da escritora británica Agatha Christie, publicada por primeira vez no Reino Unido polo Collins Crime Club en setembro de 1975  e nos Estados Unidos por Dodd, Mead and Company máis tarde no mesmo ano, vendéndose por 7,95 $. En galego publicouno por primeira vez Editorial Galaxia en 2003.

A novela conta con Hércules Poirot e Arthur Hastings na súa última aparicións nas obras de Christie. É unha novela de casa rural, con todos os personaxes e o asasinato ambientados na casa. Non só a novela devolve os personaxes ao seu primeiro escenario, "O misterioso caso de Styles", senón que reúne a Poirot e Hastings, que apareceran xuntos por última vez en "Dumb Witness" en 1937. O detective de ficción morre ao final. Foi  adaptada para televisión no 2013.

É a última novela publicada por Christie antes da súa morte. *Sleeping Murder*, publicada a título póstumo, é a súa novela final.

Trama
-----

Nin a policía nin as familias das vítimas sospeitan de que existe un asasino en serie na participación en cinco asasinatos. En todos os casos, houbo un claro sospeitoso. Catro destes sospeitosos morreron desde entón (un deles aforcado); no caso de Freda Clay, que lle deu á tía unha sobredose de morfina, había poucas probas para procesalo. Poirot chama ao recentemente viúvo Hastings para que se una a el na resolución deste caso. Só Poirot ve o patrón de participación. Poirot usa unha cadeira de rodas debido á artrite e é axudado polo seu novo valet Curtiss, non revelará o nome da persoa sospeitosa, usando "X" no seu lugar. X está entre os invitados de  Styles Court. A antiga casa é agora un hotel de hóspedes baixo a dirección dos novos propietarios, o coronel e a señora Luttrell. Os hóspedes coñécense, esta reunión iníciase cando Sir William Boyd-Carrington invita os Franklins a acompañalo para unhas vacacións de verán. Os cinco asasinatos anteriores tiveron lugar na zona, entre persoas coñecidas por este grupo.

Elizabeth Cole dille a Hastings que é unha irmá de Margaret Litchfield, quen confesou o asasinato do seu pai nun dos cinco casos. Margaret morreu no Hospital psiquiátrico de Broadmoor e Elizabeth está estigmatizada polo trauma. Nos seguintes días prodúcense tres incidentes, que mostran a pegada de X. En primeiro lugar, Hastings e outros escoitan unha discusión entre os Luttrells. Pouco despois, Luttrell fere á súa muller cun rifle de caza, dicindo que a confundiu cun coello. A señora Luttrell recupérase e o incidente ten un bo efecto no seu matrimonio. A continuación, a Hastings preocúpalle que a súa filla Judith pase tempo co maior Allerton, un home casado. Mentres Hastings e Elizabeth están fóra avistando de aves, Stephen Norton ve algo a través dos seus binoculares que o molesta. Hastings asume que ten que ver con Allerton. Cando os seus intentos de persuadir a Judith para que renuncie a Allerton só os distancian, o pai preocupado planea o asasinato de Allerton. Queda durmido mentres agarda envelenar a Allerton, aliviado de non facelo cando esperta ao día seguinte. Por último, Barbara Franklin, muller do xefe de Judith, o doutor Franklin, morre á noite seguinte. Envelenada con sulfato de fisostigmina, un extracto da faba de Calabar que o investiga o seu marido. O testemuño de Poirot na investigación de que a señora Franklin estaba alterada e que a viu saír do laboratorio do doutor Franklin cunha pequena botella, convence ao xurado para que decida un veredicto de suicidio.

Norton aínda está preocupado polo que viu días antes cando saía con Hastings e Cole. Hastings aconsella a Norton que confíe en Poirot. Reúnense na habitación de Poirot. Esa noite, Hastings é espertado por un ruído e ve a Norton entrar no seu cuarto. Á mañá seguinte, Norton é atopado morto no seu cuarto pechado cun burato de bala no centro da testa, a chave no peto da bata e unha pistola preto.

Cando Hastings lle di a Poirot que viu a Norton regresar á súa habitación a noite anterior, este di que son probas fráxiles, que non lle viu a cara: a bata, o pelo, a coxeira poden imitarse. Non obstante, non hai ningún home na casa que poida suplantar a Norton, que era baixo. Poirot morre dun ataque cardíaco ás poucas horas. Deixa tres pistas a Hastings: unha copia de *Otelo*, unha copia de *John Ferguson* (unha obra de teatro de 1915 de St. John Greer Ervine) e unha nota para falar co seu valet de toda a vida, Georges. Despois de que Poirot sexa enterrado en Styles, Hastings decátase de que Judith sempre estivo namorada do doutor Franklin. Ela casará con el e irase a investigar con el a África. Cando Hastings fala con Georges, decátase de que Poirot levaba unha perruca e que as razóns de Poirot para empregar a Curtiss eran vagas.

Catro meses despois da morte de Poirot, Hastings recibe un manuscrito no que Poirot explica todo. X era Norton, un home que perfeccionara a técnica da que Iago en *Otelo* (e un personaxe da obra de Ervine) é mestre: aplicar a presión psicolóxica necesaria para incitar a alguén a cometer un asasinato, sen que a súa vítima se dese conta do que está a suceder. Norton demostrara esta habilidade co coronel Luttrell, con Hastings e a señora Franklin. Poirot interviu metendo pastillas para durmir no chocolate quente de Hastings esa noite, para evitar unha desastrosa precipitada acción. Ironicamente, Hastings interviñera sen querer no plan da señora Franklin de envelenar ao seu marido, xirando unha mesa de libraría xiratoria mentres buscaba un libro para resolver unha pista de palabras cruzadas ("Otelo" de novo), trocando así as cuncas de café, polo que a señora Franklin envelenouse. Poirot non puido demostralo. Comprendeu que Norton, que fora deliberadamente vago sobre quen vira a través dos binoculares, deu a entender que vira a Franklin e Judith para implicalos no asasinato da señora Franklin, non nun suicidio involuntario como era. Isto explica o testemuño de Poirot na súa investigación para garantir que a policía detería a súa investigación.

Dado o seu débil corazón, Poirot concibe que debe acabar coa cadea de asasinatos matando a Norton. Poirot invita a Norton a tomar chocolate quente: na súa reunión, dille a Norton o que sospeita e o seu plan para executalo. Norton, arrogante e seguro de si mesmo, insiste en intercambiar copas: anticipando este movemento, Poirot drogara ambas as copas, sabendo que tiña unha maior tolerancia a unha dose que incapacitaría a Norton. Poirot traslada a Norton durmido de volta á súa habitación usando a cadeira de rodas: Poirot podía camiñar todo o tempo, unha razón pola que necesitaba un novo valet que non o sabía. Despois, tendo a mesma altura que Norton, disfrázase quitándose a perruca e o falso bigote e tinguindo o pelo, despois vestindo a bata de Norton e camiñando coxeando. Hastings establece que Norton estaba vivo despois de saír da habitación de Poirot, Poirot dispara a Norton, deixa a pistola sobre a mesa e pecha a habitación cunha chave duplicada. Poirot escribe entón a súa historia e deixa de tomar o seu medicamento de nitrito de amilo para o corazón. Non pode dicir que fose correcto cometer un asasinato, pero, en suma, estaba seguro de que impedira aínda máis asasinatos instigados por Norton. O seu último desexo para Hastings é típico de Poirot, de casamenteiro: suxire que Hastings debería cortexar a Elizabeth Cole.

Personaxes
----------

* Hércules Poirot, o detective belga, agora murcho pola idade, pero aínda pensando
* Capitán Arthur Hastings, amigo de Poirot, recentemente viúvo, pai de catro fillos adultos, incluída Judith
* Curtiss, o novo valet de Poirot
* O doutor John Franklin, un médico e químico investigador, de 35 anos, idealista e de forte carácter
* Barbara Franklin, a súa muller inválida, de 30 anos, unha muller ambiciosa
* Judith Hastings, axudante de laboratorio de Franklin e filla do capitán Hastings, con 21 anos, un ano fóra da universidade
* Enfermeira Craven, enfermeira de Barbara Franklin
* Sir William Boyd Carrington, ex gobernador dunha provincia da India, uns 15 anos máis vello que a señora Franklin, amiga da súa familia dende pequena, en Inglaterra para vivir como baronete na casa que herdou, unha vez que esta sexa remodelada
* O maior Allerton, afastado da súa esposa, un mullereiro de fala suave, duns corenta anos
* O coronel Toby Luttrell, dono de Styles Court, aproximadamente ten 50 anos
* Sra. Daisy Luttrell, a súa muller
* Elizabeth Cole, de 35 anos, unha das tres irmás sobreviventes coñecidas polo apelido Litchfield
* Stephen Norton, home de pelo gris de disposición tranquila, usa prismáticos para observar aves
* Georges, o valet de sempre de Poirot

Significado literario e recepción
---------------------------------

Nun comentario titulado "O último traballo de Hércules", Matthew Coady en *The Guardian*, o 9 de outubro de 1975, escribiu que o libro era "unha curiosidade e un triunfo". Repetiu o conto do libro que se escribiu uns trinta anos antes e logo afirmou que, "a través del, Dama Agatha, cuxo traballo recente mostrou un declive, vese unha vez máis no cumio do seu enxeño". Coady chamou ao capitán Hastings o "máis denso dos doutores Watsons [pero] ... nunca a estupidez do fiel compañeiro-cronista foi explotada con tanta astucia como aquí". Coady resumiu os conceptos básicos absolutos da trama e as preguntas formuladas dentro dela e despois dixo: 

>  Ao proporcionar as respostas, o gran ilusionista da ficción criminal ofrece unha demostración modelo da manipulación do lector. A prosa de Christie aparentemente sen arte e simplista é minada con enganos. Dentro das vellas e absurdas convencións do misterio Country House, ela reelabora o truco da persoa menos probable cunha frescura que rivaliza coa orixinalidade que amosou hai case 50 anos en '[[[O asasinato de Roger Ackroyd]]*. Para o egoísta Poirot, heroe duns 40 libros ... é un final teatralmente abraiante. "Adeus, cher ami", dirixe a súa mensaxe final ao desgraciado Hastings. "Foron bos días". Para os adictos, en todas partes, estaban entre os mellores.* 
> 
> 

Dous meses despois, Coady nomeou a "Pano" como o seu "Libro do ano" nunha columna de eleccións da crítica. El dixo: "Ningunha historia de crimes de 1975 me deu un pracer máis puro. Como crítico, doulle a benvida, como recordatorio de que o enxeño aínda pode sorprender." 

Maurice Richardson en *The Observer* do 5 de outubro de 1975 resumiu: "Un dos seus traballos máis inventados, artificial como unha gaiola mecánica, pero un canto de cisne incontestable." 

Robert Barnard, en *Un talento para enganar*, escribe de xeito menos favorable: 

>  Escrito nos anos corenta, deseñado para a súa publicación despois da morte de Christie, pero de feito emitido xusto antes dela. Baseado nunha idea xogada en *Peril at End House* (capítulo 9): intelixente e interesante, pero que precisa unha maior sutileza no manexo que o estilo ou caracterización de Christie permitirá (os personaxes aquí están en en calquera caso bastante excepcionalmente pálido). De feito, para unha idea moi estimada e como unha saída para Poirot, isto é estrañamente superficial na execución.  
> 
>

Notas
-----

1. ↑   Peers, Chris; Spurrier, Ralph; Sturgeon, Jamie (Marzo de 1999). *Collins Crime Club - A checklist of First Editions* (Second ed.). Dragonby Press. p. 15.
2. ↑   Cooper, John; Pyke, BA (1994). Scholar Press, ed. *Detective Fiction - the collector's guide* (Second ed.). pp. 82, 87. ISBN 0-85967-991-8.
3. ↑   "An American Tribute to Agatha Christie: Twilight Years 1968-1976". maio 2007. Consultado o 7 marzo 2014.
4. ↑   *The Guardian*. 9 de outubro de 1975 (páx. 13).
5. ↑   *The Guardian*. 11 de decembro de 1975 (p. 14).
6. ↑  *The Observer* , 5 de outubro de 1975 (p. 23)
7. ↑   Barnard, Robert (1990). *A Talent to Deceive - a appreciation of Agatha Christie* (Revisado ed.). Fontana Books. p. 191. ISBN 0-00-637474-3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Curtain* at the official Agatha Christie website

| * v
* c
* e
Hércules Poirot de Agatha Christie |
| --- |
| Personaxes | 
* Hércules Poirot
* Arthur Hastings
* Inspector Japp
* Ariadne Oliver
* Lista de personaxes

 |
| Libros | 

|  |  |
| --- | --- |
| Novelas de  Agatha Christie | 
* *The Mysterious Affair at Styles* (1920)
* *The Murder on the Links* (1923)
* *O asasinato de Roger Ackroyd* (1926)
* *The Big Four* (1927)
* *The Mystery of the Blue Train* (1928)
* *Peril at End House* (1932)
* *Lord Edgware Dies* (1933)
* *Asasinato no Orient Express* (1934)
* *Three Act Tragedy* (1934)
* *Death in the Clouds* (1935)
* *The A.B.C. Murders* (1936)
* *Murder in Mesopotamia* (1936)
* *Cards on the Table* (1936)
* *Dumb Witness* (1937)
* *Death on the Nile* (1937)
* *Appointment with Death* (1938)
* *Hercule Poirot's Christmas* (1938)
* *Sad Cypress* (1940)
* *One, Two, Buckle My Shoe* (1940)
* *Evil Under the Sun* (1941)
* *Five Little Pigs* (1942)
* *The Hollow* (1946)
* *Taken at the Flood* (1948)
* *Mrs McGinty's Dead* (1952)
* *After the Funeral* (1953)
* *Hickory Dickory Dock* (1955)
* *Dead Man's Folly* (1956)
* *Cat Among the Pigeons* (1959)
* *The Clocks* (1963)
* *Third Girl* (1966)
* *Hallowe'en Party* (1969)
* *Elephants Can Remember* (1972)
* *Pano* (1975)

 |
| Relatos curtos collectionsde Christie | 
* *Poirot Investigates* (1924)
* *Murder in the Mews* (1937)
* *The Regatta Mystery* (1939)
* *The Labours of Hercules* (1947)
* *The Witness for the Prosecution and Other Stories* (1948)
* *Three Blind Mice and Other Stories* (1950)
* *The Under Dog and Other Stories* (1951)
* *The Adventure of the Christmas Pudding* (1960)
* *Double Sin and Other Stories* (1961)
* *Poirot's Early Cases* (1974)
* *Problem at Pollensa Bay and Other Stories* (1991)
* *The Harlequin Tea Set* (1997)
* *While the Light Lasts and Other Stories* (1997)

 |
| Novelas de  Sophie Hannah | 
* *The Monogram Murders* (2014)
* *Closed Casket* (2016)
* *The Mystery of Three Quarters* (2018)

 |

 |
| Adaptacións a filmes | 
* *Alibi* (1931)
* *Black Coffee* (1931)
* *Lord Edgware Dies* (1934)
* *The Alphabet Murders* (1965)
* *Asasinato no Orient Express* (1974)
* *Death on the Nile* (1978)
* *Evil Under the Sun* (1982)
* *Appointment with Death* (1988)
* *Asasinato no Orient Express* (2017)
* *Death on the Nile* (2022)

 |
| Obras de teatro | 
* *Alibi* (1928)
* *Black Coffee* (1930)
* *Peril at End House* (1932)
* *Wasp's Nest* (1937)
* *The Yellow Iris* (1937, radio)

 |
| Adapatacións á  televisión | 
* *Thirteen at Dinner* (1985)
* *Dead Man's Folly* (1986)
* *Murder in Three Acts* (1986)
* *Agatha Christie's Poirot* (1989–2013)
	+ episodes
* *Murder on the Orient Express* (2001)
* *Agatha Christie's Great Detectives Poirot and Marple* (2004–2005)
* *The ABC Murders* (2018)

 |
| Videoxogos | 
* *Agatha Christie: Murder on the Orient Express* (2006)
* *Agatha Christie: Death on the Nile* (2007)
* *Agatha Christie: Evil Under the Sun* (2007)
* *Agatha Christie: The ABC Murders* (2009)

 |
| Véxase tamén | 
* *Black Coffee*
* *Orient Express* (board game)
* Agatha Christie's fictional universe

 |
| 
* Categoría

 |

| * v
* c
* e
Agatha Christie |
| --- |
| 
* Bibliografía
* Universo
* Adaptacións

 |
| Personaxes | 
* Hércules Poirot
* Miss Marple
* Tommy e Tuppence
* Ariadne Oliver
* Arthur Hastings
* Superintendente Battle
* Inspector Xefe Japp
* Parker Pyne
* Mr. Harley Quin
* Lady Eileen "Bundle" Brent
* Sir Henry Clithering
* Raymond West

 |
| Localizacións | 
* St. Mary Mead

 |
| Novelas | 
* *The Mysterious Affair at Styles*
* *The Secret Adversary*
* *The Murder on the Links*
* *The Man in the Brown Suit*
* *The Secret of Chimneys*
* *O asasinato de Roger Ackroyd*
* *The Big Four*
* *The Mystery of the Blue Train*
* *The Seven Dials Mystery*
* *The Murder at the Vicarage*
* *The Sittaford Mystery*
* *Peril at End House*
* *Lord Edgware Dies*
* *Asasinato no Orient Express*
* *Why Didn't They Ask Evans?*
* *Three Act Tragedy*
* *Death in the Clouds*
* *The A.B.C. Murders*
* *Murder in Mesopotamia*
* *Cards on the Table*
* *Dumb Witness*
* *Death on the Nile*
* *Appointment with Death*
* *Hercule Poirot's Christmas*
* *Murder Is Easy*
* *Dez negriños*
* *Sad Cypress*
* *One, Two, Buckle My Shoe*
* *Evil Under the Sun*
* *N or M?*
* *The Body in the Library*
* *Five Little Pigs*
* *The Moving Finger*
* *Towards Zero*
* *Death Comes as the End*
* *Cianuro espumoso*
* *The Hollow (novela)*
* *Taken at the Flood*
* *Crooked House*
* *A Murder Is Announced*
* *They Came to Baghdad*
* *Mrs McGinty's Dead*
* *They Do It with Mirrors*
* *After the Funeral*
* *A Pocket Full of Rye*
* *Destination Unknown*
* *Hickory Dickory Dock*
* *Dead Man's Folly*
* *4.50 from Paddington*
* *Ordeal by Innocence*
* *Cat Among the Pigeons*
* *The Pale Horse*
* *The Mirror Crack'd from Side to Side*
* *The Clocks*
* *A Caribbean Mystery*
* *At Bertram's Hotel*
* *Third Girl*
* *Endless Night*
* *By the Pricking of My Thumbs*
* *Hallowe'en Party*
* *Passenger to Frankfurt*
* *Némesis*
* *Elephants Can Remember*
* *Postern of Fate*
* *Pano. O derradeiro caso de Poirot*
* *Sleeping Murder*

 |
| como Mary  Westmacott | 
* *Giant's Bread*
* *Unfinished Portrait*
* *Absent in the Spring*
* *The Rose and the Yew Tree*
* *A Daughter's a Daughter*
* *The Burden*

 |
| colección de  relatos curtos | 
* *Poirot Investigates*
* *Partners in Crime*
* *The Mysterious Mr Quin*
* *The Thirteen Problems*
* *The Hound of Death*
* *The Listerdale Mystery*
* *Parker Pyne Investigates*
* *Murder in the Mews*
* *The Regatta Mystery*
* *The Labours of Hercules*
* *The Witness for the Prosecution and Other Stories*
* *Three Blind Mice and Other Stories*
* *The Under Dog and Other Stories*
* *The Adventure of the Christmas Pudding*
* *Double Sin and Other Stories*
* *The Golden Ball and Other Stories*
* *Poirot's Early Cases*
* *Miss Marple's Final Cases and Two Other Stories*
* *Problem at Pollensa Bay and Other Stories*
* *The Harlequin Tea Set*
* *While the Light Lasts and Other Stories*

 |
| Obras de teatro | 
* *Black Coffee*
* *And Then There Were None*
* *Appointment with Death*
* *Murder on the Nile*
* *The Hollow*
* *A rateira*
* *Witness for the Prosecution*
* *Spider's Web*
* *Towards Zero*
* *Verdict*
* *The Unexpected Guest*
* *Go Back For Murder*
* *Fiddlers Three*
* *Akhnaton*
* *Chimneys*

 |
| Obras de teatro para  radio e televisión | 
* *Wasp's Nest*
* *The Yellow Iris*
* *Three Blind Mice*
* *Butter in a Lordly Dish*
* *Personal Call*

 |
| Outros libros | 
* *The Road of Dreams*
* *Come, Tell Me How You Live*
* *Star Over Bethlehem*
* *Poemas*
* *An Autobiography*

 |
| Representacións | 
* Agatha Christie Memorial
* *Agatha* (filme de 1979)
* *Agatha Christie: A Life in Pictures* (docudrama de 2004)
* *Agatha Christie e a verdade do crime* (filme de 2018)
* *Agatha and the Curse of Ishtar* (filme de 2018)
* *Agatha and the Midnight Murders* (filme de 2020)

 |
| Relacionados | 
* Archie Christie (primeiro esposo)
* Max Mallowan (segundo esposo)
* Ashfield, Torquay (fogar)
* Greenway Estate (fogar)
* Agatha Award
* Agatha Christie Award (Xapón)

 |
| 
* Categoría

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q731626
* BiTraGa: 1231
* MusicBrainz: ID
* OL: OL472897W

 |