**María Carrillo Moreno**, nada en Toledo o 13 de outubro de 1919 e finada en Madrid o 31 de xullo de 2009, foi unha actriz española.

Traxectoria
-----------

Mary Carrillo e a súa filla máis vella, Alicia, en 1943.
Considerada unha das grandes actrices da escena española do século XX, debutou en 1936 na compañía de Hortensia Gelabert, coa obra *El juramento de la primorosa* e posteriormente traballou na de Pepita Díaz e Manuel Collado (con quen interpretou *Nuestra Natacha*). Ao inicio da guerra civil marchou a México e estreou *Prohibido suicidarse en primavera* coa Compañía Díaz-Collado. Alí casou, con apenas dezasete anos, co actor Diego Hurtado Álvarez no Teatro Nacional de La Habana apadriñada por Alejandro Casona.

De regreso a España, retomou a súa carreira teatral e realizou o filme *Marianela* (1940), de Benito Perojo, inspirado na novela homónima de Benito Pérez Galdós. Tras rodar outras tres longametraxes, apartouse da gran pantalla ata 1958.

No teatro, incorporouse primeiro á compañía de María Bassó e Nicolás Navarro e nos primeiros anos cincuenta entrou na Compañía Lope de Vega, dirixida por José Tamayo, onde interpretou algunhas das obras máis importantes do teatro español do Século de Ouro e outros títulos do teatro universal. Con *La vida es sueño*, viaxou a París e participou no I Festival de Teatro das Nacións (1954) e conseguiu o premio á mellor interpretación. Ese mesmo ano propuxo a Tamayo un texto que localizara Diego Hurtado, *La Alondra*, de Jean Anouilh. Tamén interpretó *La florista de la reina*, *La santa hermandad* e *La santa virreina*. Finalmente, en 1948 formou a súa propia compañía. Foi a actriz fetiche do director José Tamayo e do autor Antonio Gala. A súa calidade sobre o escenario demostrouna o feito de que Edward Albee, autor de *Who's Afraid of Virginia Woolf?*, cando a viu actuar en España xunto a Enrique Diosdado e dirixida por José Osuna quedou tan admirado que tratou de convencer a Metro de que a contratase para o filme, no papel que finalmente obtivo Elizabeth Taylor.

En 1958 volveu ao cinema con *El pisito*, de Marco Ferreri. Nos anos seguintes sucedéronse unha serie de títulos notables, en que despregou a súa capacidade artística especialmente en rexistros dramáticos (*El crimen de Cuenca*, *La colmena*, *Los santos inocentes*), mais tamén en comedias (*Entre tinieblas*).

En 1982 triunfou con *La enemiga*, de Dario Niccodemi. Aos 81 anos escribiu as súas memorias (*Sobre la vida y el escenario*). Recibiu o Premio Nacional de Teatro en dúas ocasións (1949 e 1961), dúas medallas do Círculo de Escritores Cinematógraficos (mellor actriz por *El pisito* en 1959 e mellor actriz secundaria por *La colmena* en 1982), o premio Ondas en 1969 como mellor actriz de televisión, o premio Goya á mellor actriz secundaria en 1995 por *Más allá del jardín* e o premio dea Unión de Actores en 1995 pola súa traxectoria profesional.

A súa última aparición sobre o escenario foi unha representación de *Hora de visita*, de José Luis Alonso de Santos. Retirada do teatro desde 1995, faleceu o 31 de xullo de 2009. Nos últimos anos da súa vida padeceu a enfermidade de Alzheimer.

Vida persoal
------------

Mary Carrillo tivo catro fillas con Diego Hurtado, entre elas as actrices e humoristas Paloma, Teresa e Fernanda Hurtado, coñecidas artisticamente como as Irmás Hurtado. A máis vella das súas fillas, Alicia, non se dedicou ao medio artístico e traballou na sección de mantemento de avións da compañía Spantax.

Filmografía
-----------

* *Marianela* (1940), de Benito Perojo.
* *El pisito* (1959), de Marco Ferreri.
* *Nueve cartas a Berta* (1966), de Basilio Martín Patino.
* *Los chicos del Preu* (1967), de Pedro Lazaga.
* *Las secretarias* (1968), de Pedro Lazaga.
* *El Love Feroz o Cuando los hijos juegan al amor* (1973), de José Luis García Sánchez.
* *Hasta que el matrimonio nos separe* (1976), de Pedro Lazaga.
* *Rocky Carambola* (1979), de Javier Aguirre.
* *La Sabina* (1979), de José Luis Borau.
* *El crimen de Cuenca* (1980), de Pilar Miró.
* *Gary Cooper, que estás en los cielos* (1980), de Pilar Miró.
* *La colmena* (1982), de Mario Camus.
* *Entre tinieblas* (1983), de Pedro Almodóvar.
* *Akelarre* (1984), de Pedro Olea.
* *Los santos inocentes* (1984), de Mario Camus.
* *El niño de la luna* (1989), de Agustí Villaronga
* *Más allá del jardín* (1996), de Pedro Olea.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Pérez, Nerea (31 de xullo de 2009). "Mary Carrillo, la más completa señora del teatro" (en castelán). El País. Consultado o 31 de xullo de 2009.
2. ↑  Madrid Diario
3. ↑  "Fallece Mary Carrillo, una de las grandes actrices del siglo XX" (en castelán). Europa Sur. 1 de agosto de 2009. Consultado o 4 de agosto de 2009.
4. ↑  "Premios del CEC a la producción española de 1959". *CEC*. Arquivado dende o orixinal o 12 de febreiro de 2018. Consultado o 8 de xaneiro de 2016.
5. ↑  "Premios del CEC a la producción española de 1982". *CEC*. Arquivado dende o orixinal o 30 de xaneiro de 2012. Consultado o 15 de febreiro de 2019.

* Portal:Cine
* Portal:España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2300189
* WorldCat
* VIAF: 13229594
* AlloCiné: 8045
* BIBSYS: 1630366669901
* BNE: XX1167862
* BNF: 177154585
* BVMC: 37027
* DBE: maria-carrillo-moreno
* FAST: 462621
* GND: 123941156
* IMDb: nm0140518
* ISNI: 0000000114380938
* LCCN: no2001036073
* NKC: pna20201086194
* SUDOC: 176710728
* Synchronkartei: 163914
* TMDb: 54136

 |