| Crácidos*Cracidae*Rango fósil: oligoceno-actualidade33,3 - 0 Ma  |
| --- |
| *Crax fasciolata, femia* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Subclase: | Neornithes |
| Infraclase: | Neognathae |
| Superorde: | Galloanserae |
| Orde: | Galliformes |
| Familia: | **Cracidae**Rafinesque, 1815 ouVigors, 1825, *sec. auct.* |

 |
| Subfamilias e Xéneros |
| *Véxase o texto* |

*Crax alberti*.
A dos **crácidos** (*Cracidae*) é unha familia de aves da orde dos galiformes.

Conta con 55 especies propias da América tropical e subtropical, reunidas en 11 xéneros integrados en 2 subfamilias. A súa área de distribución esténdese desde o sur de Texas (onde habita unha das especies), México, América Central e o norte de Suramérica; as illas de Trinidad e Tobago contan con cadansúa especie.  Moitas das especies desta familia encóntranse en perigo de extinción.​

Características
---------------

Son aves de pequeno a mediano tamaño e aparencia semellante á dos pavos; a súa lonxitude vai desde os 52 aos 96 cm, e o seu peso oscila entre os 0,47 e os 4,80 kg. A súa plumaxe é parda uniforme, verde escura, azul ou negra con manchas brancas, segundo as especies. Os machos son maiores que as femias e, en moitas especies, teñen cristas e, algunhas, *cascos*. As ás son romas, e a cola longa e ancha.

Bioloxía
--------

### Hábitat e distribución

Viven en selvas tropicais e subtropicais densas, bosques e matogueiras baixas nas beiras dos ríos. Distribúense polo sur de Norteamérica, América Central e o norte de Suramérica.

### Alimentación

A súa dieta comprende froitos, bagas e sementes, que ás veces complementan con insectos e outros animais pequenos.

### Reprodución

Constrúen niños xeralmente con ramiñas e vexetación en descomposición que situán en árbores, cerca do solo, ou no mesmo solo. As femias poñen de 2 a 3 ovos, ás veces 4, de cor branca ou crema e cun peso medio de 62 g; a incubación dura de 22 a 34 días, e é efectuada só pola femia.

Taxonomía
---------

Cabeza dun macho de *Crax globulosa.*
*Aburria aburri*.  
(Chamada "pava negra" en Suramérica).
### Descrición

A familia foi descrita en 1815 polo polímata, naturalista, meteorólogo e arqueólogo estadounidense de orixe franco-xermano-italiana Constantine Samuel Rafinesque, co nome de *Craxia* (que non é un nome correcto de familia), na páxina 69 da súa obra *Analyse de la nature: or, Tableau de l'univers et des corps organisés*. Talvez por iso algúns autores atribúenlle a descrición, en 1825 ao zoólogo irlandés Nicholas Aylward Vigors.

### Etimoloxía

O nome científico da familia, *Cracidae*, está formado pola unión dos elementos do latín científico *Crac-* e *-ǐdae*. O primeiro está tirado do xenitivo do nome do xénero tipo da familia, *Crax*, e o segundo é a desinencia coa que se forman os nomes das familias de animais. 

Para a etimoloxía do xénero, véxase *Crax*.

### Clasificación

A familia subdivídese en dúas subfamilias, que comprenden o seguintes xéneros:

**Familia crácidos (*Cracidae*)** Rafinesque, 1815

* Subfamilia cracinos (*Cracinae*) Vigors, 1825
	+ *Crax* Linnaeus, 1758
	+ *Mitu* Lesson, 1831
	+ *Nothocrax* Burmeister, 1856
	+ *Pauxi* Temminck, 1813
* Subfamilia penelopinos (*Penelopinae*) Huxley, 1868
	+ *Aburria* Reichenbach, 1853
	+ *Chamaepetes* Wagler, 1832
	+ *Oreophasis* G. R. Gray, 1844
	+ *Ortalis Merrem, 1786*
	+ *Penelope* Merrem, 1786
	+ *Penelopina* Reichenbach, 1861

### Filoxenia

As relacións filoxenéticas entre os xéneros dos crácidos móstranse no seguinte cladograma, baseado en Hackett *et al.* (2008):



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Crácidos** | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Penelopinos** | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Chamaepetes* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Penelopina* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Aburria* |
|   |
|   | *Penelope* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |
| **Cracinos** | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ortalidininos | *Ortalis* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
| Oreofasininos | *Oreophasis* |
|   |
| Cracininos | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Nothocrax* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Pauxi* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Mitu* |
|   |
|   | *Crax* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Evolución
---------

Estudos do ADN mitocondrial e ADN nuclear dos crácidos indican que o grupo puido orixinarese a finais do Cretáceo. Porén, as liñaxes máis modernas, non pasaron por un proceso de especiación até o eoceno.

A diferenciación entre as especies dos xéneros *Crax*, *Nothocrax*, *Pauxi* e *Mitu*, e entre as dos xéneros *Aburria* e *Pipile*, foi causada, seguramente, polos cambios na paisaxe de Suramérica, principalmente debido á elevación da cordilleira dos Andes, o que determinou os cursos actuais dos ríos.

Notas
-----

1. ↑  Family Cracidae Vigors 1825 en Fossilworks.
2. 1 2  Pereira, S. L. & Baker, A. J. (2004): "Vicariant speciation of curassows (Aves, Cracidae): a hypothesis based on mitochondrial DNA phylogeny*.* The Auk ***121**: 682-694.*
3. 1 2  Pereira, S. L. *et al*. (2002): "Combined nuclear and mitochondrial DNA sequences resolve generic relationships within the Cracidae (Galliformes, Aves). *Systematic Biology* **51**: 946-958.
4. ↑  del Hoyo, Elliot & Sargatal 1994.
5. ↑  Brooks, Daniel M. *et al*. (2000): Curassows, guans and chachalacas: status survey and conservation action plan for Cracids 2000-2004 UICN.
6. 1 2 3 4  VV. AA. (1986): Natura. Enciclopedia de los animales. Volume IV Aves. Barcelona: Ediciones Orbis, S. A. ISBN 84-7634-433-5, p. 138.
7. ↑  Bock, Walter J. (1994): "History and Nomenclature of Avian Family-Group Names". *Bulletin of the American Museum of Natural History*. Number 222. New York: American Museum of Natural History. pp. 135-252.
8. ↑  Vigors, N. A. (1825): "Observations on the Natural Affinities that connect the Orders and Families of Birds". *Transactions of the Linnean Society of London* **14** (3): 395-451. Ler en liña.
9. ↑  Cracidae no ITIS.
10. ↑  *Cracinae* no ITIS.
11. ↑  *Penelopinae* no ITIS.
12. ↑  Hackett Shannon J. *et al.*(2008): "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History" *Science* **320**. Consultada o 27 de xaneiro de 2019.
13. ↑  Grau, E. T. *et al*. (2005): "A Wanjtal. Molecular phylogenetics and biogeography of Neotropical piping guans (Aves: Galliformes): *Pipile* Bonaparte, 1856 is synonym of *Aburria* Reichenbach, 1853". *Molecular Phylogenetics and Evolution* **35**: 637-645.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Crácidos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Crácidos*** |

### Bibliografía

* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (1994): "New World Vultures to Guineafowl". En *Handbook of the Birds of the World. 2*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-415-6.

### Outros artigos

* Aves
* Galiformes

### Ligazóns externas

* Chachalacas, Curassows, And Guans. Cracidae na EOL.
* *IOC* *World Bird List*. Verisión 9.1. *Cracidae*.
* Alan P. Peterson: *Cracidae*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q725342
* BRE: 2105955
* EBID: ID
* MAG: 2780396250

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 7600
* EPPO: 1CRAXF
* Fossilworks: 39331
* GBIF: 5237
* iNaturalist: 2043
* IRMNG: 104046
* ITIS: 175714
* NCBI: 8982

 |