recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
En química o **pirano** é un composto heterocíclico formado por cinco átomos de carbono e un átomo de osíxeno, que presenta dous dobres enlaces. A súa fórmula molecular é C5H6O. Existen dous tipos de isómeros do pirano, os cales difiren na localización dos dobres enlaces. No 2*H*-pirano, o carbono saturado está na posición 2, entanto que no 4*H*-pirano dito carbono se atopa na posición 4 .

Aínda que os piranos non teñen moita importancia en química, unha variedade dos seus derivados son importantes biomoléculas, como algúns flavonoides. Algúns colorantes sintéticos e medicamentos son derivados do pirano. O 4*H*-pirano facilmente orixina o dihidropirano e o ión pirilio, que se hidroliza doadamente en medio acuoso.

O 4H-pirano é un aceite incoloro cun punto de ebulición de 80 °C, soluble en etanol, benceno e éter dietílico, que no aire se volve castaño rapidamente. A súa síntese baséase no glutaraldehido .

O termo pirano é tamén a miúdo aplicado ao anel saturado tetrahidropirano. Neste contexto os monosacáridos que conteñen un anel hexagonal de estrutura similar ao pirano pero sen dobres enlaces son coñecidos como aneis piranosos ou piranosas. De todos modos, os azucres piranosas non se sintetizan a partir do pirano; simplemente teñen unha estrutura do anel similar.

Notas
-----

1. ↑  Engels, B.; Schoneboom, J. C.; Munster, A. F.; Groetsch, S.; Christl, M. *J. Am. Chem. Soc.* **2002**, *124*, 287-297. DOI: 10.1021/ja011227c
2. ↑  Römpp CD 2006, Georg Thieme Verlag 2006.
3. ↑  Siegfried Hauptmann: *Organische Chemie*, 2. Auflage, VEB Deutscher Verlag für Grundstoffindustrie, Leipzig, 1985, S. 638−641, ISBN 3-342-00280-8

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Furano
* Piranosa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217356
* BRE: 3140356
* EBID: ID
* JSTOR: pyrans
* MAG: 2777505907

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 289-66-7
* ChEBI: 35592
* ChemSpider: 161812
* DTXSID: DTXSID80893659
* PubChem: 186148

 |
Proba de piragüismo
Rapaces practicando o piragüismo
O **piragüismo** é un deporte acuático que se practica sobre unha embarcación lixeira, normalmente de madeira, fibra de vidro ou plástico (normalmente Polietileno PE), e propulsada por unha a catro persoas (pero non tres) mediante unha pa ou remo. As principais embarcacións utilizadas son o kayak propulsado por pa de 2 follas e a canoa propulsada por unha pa dunha folla.

Existen diferentes modalidades de piragüismo, dependendo do número de persoas que monten sobre a embarcación ou da superficie acuática sobre a que se desenvolva (mar, río, lago ou pista artificial). Segundo o número de persoas falamos de kayak (k1, k2 e k4) ou de canoa (c1, c2 e c4). As modalidades de piragüismo de augas tranquilas e de augas bravas son as que actualmente se manteñen como deporte olímpico. Tamén hai kayak polo que é igual ao wáter-polo pero en kayaks.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *piragüismo*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q213934
* BNCF: 623
* BNF: 11945754r
* GEA: 10234
* GND: 4029532-1
* NKC: ph182951
* PSH: 9984

 |
Vídeo no Museo de Xeoloxía Precámbrica de Rusia
O **precámbrico** é o nome que se dá ao conxunto dos eóns anteriores ao Fanerozoico: o Proterozoico, o Arcaico e o Hadeico. A pesar de ser un termo obsoleto [], aínda consta no Cuadro Estratigráfico Internacional da Comisión Internacional sobre Estratigrafía da Unión Internacional de Ciencias Xeolóxicas. Recibiu tamén os nomes de **Azoico** ("sen vida") e **Criptozoico** ("vida oculta"), actualmente en desuso.a

O Precámbrico comprende desde a creación da Terra, hai case 4.500 millóns de anos, ata o xurdimento dunha larga cantidade de fósiles, que marca o comezo do período Cámbrico da era Paleozoica do eón Fanerozoico, hai case 540 millóns de anos.

Sábese pouco dos eóns precambrianos, a pesar de corresponderen a *sete oitavos* da vida da Terra, xa que as modificacións a que a tona terrestre foi submetida posteriormente dificultan a interpretación dos seus vestixios. A maioría dos coñecementos actuais débese a descubrimentos efectuadas nas últimas catro ou cinco décadas. Foi no Precámbrico cando aconteceron algúns dos eventos máis importantes da historia da Terra:

* o inicio do movemento das placas tectónicas;
* o inicio da vida na Terra;
* a aparición das primeiras células eucarióticas;
* a formación da atmosfera;
* a aparición dos primeiros animais e vexetais.

| **Precámbrico** |   |
| --- | --- |
| Hadeico | Arcaico | Proterozoico | Fanerozoico |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xeoloxía
* Paleontoloxía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103910
* BNCF: 31159
* BNF: 11944292p
* BRE: 1963549
* EBID: ID
* GEC: 0020688
* GND: 4046985-2
* LCCN: sh2002004620
* MAG: 173776410
* NDL: 00570680
* PSH: 4611

 |
Parella de luvas, 1603-1625 V&A Museum no.1506&A-1882
Unha **luva** é unha peza de vestiario para cubrir a man. Polo xeral, as luvas cobren cada dedo por sepado. Hai dous tipos peculiares de luva:

* a **manopla**, que só ten cobertura independente para o dedo polgar.
* a **mitena**, luva sen dedos ou cortada a medio dedo.

Os materiais de confección varían segundo a función e poden incluír algodón, la, pel ou látex, entre outros.

Etimoloxía
----------

O substantivo *luva* deriva do termo da lingua gótica *lofa* que significaba 'palma da man'.

Historia
--------

As referencies escritas das luvas datan da Grecia antiga, onde eran vestidas para protexer as mans na navegación e na guerra. Igualmente, os pobos xermánicos aparecen retratados con luvas para protexerse do frío.

Na Idade Media comezaron a asociarse coa elegancia e o luxo, xa que o portador podía levar teas caras e amosar pel sen marcas, a diferenza dos traballadores manuais de clase baixa. As mulleres incorporaron luvas máis afíns ós seus ornamentos cara ó século XIII, os deseños complicáronse, e tamén se engadiron fíos de materiais preciosos e xoias, especialmente a realeza.

A finais da Idade Moderna nacen as luvas de traballo, como os de xardinaría, que continuaron usándose en ámbitos profesionais e deportivos.

Notas
-----

1. ↑  "Luva". *Portal das Palabras*. Consultado o 10 de xaneiro do 2016.
2. ↑  The History of Herodotus by Herodotus, Volume VI, a classics.mit.edu
3. ↑  "Gloves." Encyclopædia Britannica Eleventh Edition

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Luvas de boxeo

### Bibliografía

* ROCAMORA, Manuel; TOMÀS, Pilar. *Museo de Indumentaria. Colección Rocamora*. Concello de Barcelona. Delegación de Servizos de Cultura. Museos de Arte, Barcelona, 1970, p. 221
* MARTÍN ROS, Rosa M. *Guantes episcopales* a: RODRÍGUEZ BERNIS, Sofía (ed.). *El Quijote en sus trajes*. Secretaría General Técnica, Subdirección General de Publicaciones, Información y Documentación, Madrid, 2005, p. 164

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q169031
* AAT: 300148821
* BNCF: 43957
* BNF: 119591428
* EBID: ID
* GEC: 0113145
* GND: 4159055-7
* JSTOR: mittens
* LCCN: sh85055348
* NDL: 00577165

 |
O ***Mar de Marín*** foi un barco arrastreiro galego que afundiu entre as Illas Cíes e Monteferro o 1 de abril de 2014.

O buque
-------

O *Mar de Marín* era un buque arrastreiro, propiedade da armadora Pesca Loira, e que tiña a súa base no Porto de Marín. Tiña 34 metros de eslora e 8 de manga, e desprazaba 185 toneladas. Fora construído en 1989 en Marín.

O accidente
-----------

Na noite do 31 de marzo ao 1 de abril, o buque deixou o porto de Marín, e dirixiuse ao porto de Vigo. Desde alí saíu en dirección oeste, cara á saída da ría de Vigo. Sobre as 2:45 horas desa noite do 1 de abril de 2014, cando se atopaba nas proximidades das illas Cíes, o Mar de Marín fixo unha viraxe a babor e bateu contra o buque mercante *Baltic Breeze*, con bandeira de Singapur. O cargueiro singapuriano, de case 30 000 toneladas e 164 metros de eslora, dirixíase a Vigo cargado de automóbiles, logo de deixar o porto alxeriano de Djen-Djen. Os barcos bateron na Canle Sur, entre as Cíes e Monteferro, ao suroeste da illa Boeiro, onde afundiu o Mar de Marín (a uns 57 m de profundidade).

No accidente faleceron tres mariñeiros, e dous quedaron desaparecidos. Ademais sobreviviron cinco mariñeiros.

Notas
-----

1. ↑  Ficha do Mar de Marín Arquivado 05 de abril de 2014 en Wayback Machine. en *Vessel Finder*.
2. ↑  Ficha do Mar de Marín Arquivado 07 de abril de 2014 en Wayback Machine. en *Maritime Connector*.
3. ↑  Reconstrución do accidente
4. ↑  Tres mariñeiros dun barco de Marín falecen e dous encóntranse desaparecidos tras chocar cun mercante nas Cíes, *Pontevedra Viva*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Naufraxios de pesqueiros galegos

### Ligazóns externas

* Fotografía do Mar de Marín antes do accidente.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25508501
* IMO: 8808721

 |
*Para describir os movementos das pezas de xadrez neste artigo usouse a notación alxébrica.*

**Mikhail Ivánovich Chigorin** (en ruso, **Михаи́л Ива́нович Чиго́рин**), nado o 12 de novembro de 1850 e finado o 25 de xaneiro de 1908, foi un xadrecista ruso. Entre 1883 e 1898 foi un dos cinco mellores xogadores do mundo. É considerado o fundador da escola rusa de xadrez.

Traxectoria
-----------

Naceu preto de San Petersburgo, onde se estableceu logo de terminar os seus estudos. Aprendeu a xogar ao xadrez aos 16 anos, pero non se sentiu atraído polo xogo ata logo de completar a súa educación e ocupar un posto no goberno. En 1873 apaixonouse polo xadrez, abandonou o seu traballo e converteuse nun xadrecista profesional.

O seu primeiro torneo internacional foi en Berlín en 1881, onde acabou terceiro. Finalizou segundo no torneo de Hastings de 1895, por diante do campión mundial Lasker e de Steinitz. Unicamente o gañador, Harry Nelson Pillsbury, superou a Chigorin. Ademais a Richard Teichmann (8 -3 =1) tíñalle a medida tomada, pero contra Lasker (1 -8 =4) e David Janowski cultivou parciais moi negativos (4 -17 =4). Na Habana (Cuba) disputou o Campionato do Mundo contra Wilhelm Steinitz en dúas ocasións, con resultados respectables: en 1889 perdeu 10,5-6,5 e en 1892 perdeu 12,5-10,5.

Era amante dos gambitos e gran coñecedor do gambito Evans. Chigorin deu nome a diferentes variantes de apertura. A máis importante foi a variante Chigorin da Apertura Ruy López: 1.e4 e5 2.Cf3 Cc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Cf6 5.O-O Be7 6.Te1 b5 7.Bb3 d6 8.c3 O-O 9.h3 Ca5). Tamén contribuíu ao Gambito de dama coa Defensa Chigorin (1.d4 d5 2.c4 Cc6).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Ligazóns externas

* Partidas de Chigorin muljadi.org
* 25 posicións críticas nas súas partidas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q298286
* WorldCat
* VIAF: 5724773
* BIBSYS: 90191325
* BNF: 14976128t
* BRE: 4686000
* DeutscheBio: 118666193
* FAST: 179964
* GND: 118666193
* ISNI: 0000 0000 7982 0917
* LCCN: n86009367
* NKC: mzk2010581149
* NTA: 075036444
* 365chess: Mikhail\_Chigorin
* ChessGames.com: 10016
* ChessTempo: 238246

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xadrez é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Exactitude é a proximidade dos resultados de medición ó valor real; precision, a repetibilidade, ou reproducibilidade da medición.
En enxeñería, ciencia, industria e estatística, exactitude e precisión non son equivalentes. Exactitude é capacidade para achegarse á magnitude real e precisión é a capacidade de realizar medidas similares.

Unha analoxía útil
------------------

Varias medidas son como frechas disparadas cara a un obxectivo. A exactitude describe a proximidade das frechas ao centro do obxectivo. As frechas que impactaron máis preto do centro considéranse máis exactas. Máis preto están as medidas a un valor aceptado, máis exacto é un sistema.

A precisión, neste exemplo, é o tamaño do grupo de frechas, máis próximas estean as frechas que impactaron entre si, máis preciso será o sistema. Hai que notar que o feito de que as frechas estean moi próximas entre si é independente a que estean preto do obxectivo.

Cuantificando exactitude e precisión
------------------------------------

Idealmente un instrumento é exacto e preciso con medidas todas próximas entre si e á vez, próximas ao valor desexado.

A exactitude e precisión do proceso de medida é establecido pola medida repetida dalgún estándar de unidade de referencia que sexa traceable.

A precisión é normalmente caracterizada en termos de desvío estándar das medidas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Trazabilidade
* Reproducibilidade
* Exactitude
* Precisión
* Erro sistemático
* Erro aleatorio
**Manuel Igrexas Rodríguez**, nado en Lalín o 21 de decembro de 1961, é un historiador e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Filosofía pola Universidade Literaria de Valencia, pasou polos institutos do Porriño, Bande, Chantada, Ponteceso, Muros, o Aller Ulloa de Lalín, O Carballiño, Silleda e finalmente o IES Laxeiro de Lalín no que se xubilou ao remate de 2021.

### Publicacións

Ten feito publicacións sobre a historia local en xornais e libros coma *Os emigrantes e a transformación social na comarca de Deza,* tamén en Nós Diario*.*

Participou con comunicacións nos Congresos: 

* O exilio galego. Santiago de Compostela, 2001.
* I Congreso da Memoria A represión franquista en Galicia. Narón, 2003.

É autor (con Mario Pereira) dunha edición crítica do libro de contos *O Naranxo* de Ramón de Valenzuela. Escribiu unha biografía do mestre Xesús Golmar (*Xesús Golmar*, Ed. Fervenza, 2005).

### Outras actividades

De esquerda a dereita: Anxo González Guerra, Vitoria Ogando, Chus Pato e Manuel Igrexas, a carón do monumento a Rosalía de Castro en Santiago de Compostela en 2018.
Pertenceu á directiva das Redes Escarlata. É socio fundador e vicepresidente da Asociación Cultural O Naranxo, así como membro da Comisión pola Memoria Histórica Siñor Afranio.

Encabezou a candidatura da Coordinadora Alternativa de Lalín nas eleccións municipais de 1987 e foi elixido concelleiro. Posteriormente integrouse no BNG. Pasou despois a militar na FPG e nas Eleccións ao Parlamento de Galicia 2005 foi candidato desta formación na cuarta posición pola provincia de Pontevedra.

No 2015 foi elixido terceiro candidato da Plataforma Aberta Cidadá de Lalín ás Eleccións municipais de 2015 en Galicia.

É editor habitual na Galipedia desde 2007.

Notas
-----

1. ↑  "manuel-igrexas-rodríguez - Nós Diario - Xornal de intereses galegos". *Nós Diario*. Arquivado dende o orixinal o 11/12/2021. Consultado o 1/1/2022.
2. ↑  González Alén, Daniel (2004). Seminario de Estudios de Deza, ed. *25 anos de corporacións democráticas no Concello de Lalín (1979-2004)*. Lalín. ISBN 84-609-3810-7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Historias de Deza*, blog de Manuel Igrexas
* Publicacións de Manuel Igrexas na Biblioteca da USC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392747
* WorldCat
* VIAF: 87365503
* BNE: XX1509583
* Dialnet: 1964898
* Scholar: ulcmOVkAAAAJ

 |
O **phishing** é unha técnica de captación ilícita de datos persoais (principalmente relacionados con claves para o acceso a servizos bancarios e financeiros) a través de correos electrónicos ou páxinas web que imitan/copian a imaxe ou aparencia dunha entidade bancaria/financeira (ou calquera outro tipo de empresa de recoñecido prestixio).

En termos máis coloquiais, podemos entender o phishing como "pesca de datos", ao asimilar a fonética da palabra *phishing* co xerundio *fishing*.

Procedemento
------------

A técnica do phishing utiliza o correo electrónico para poñerse en contacto cos usuarios, utilizando mensaxes que imitan, case á perfección, o formato, linguaxe e a imaxe das entidades bancarias/financeiras, e que sempre inclúen unha petición final en solicítaa aos usuarios a "confirmación" de determinados datos persoais alegando distintos motivos: problemas técnicos, cambio de política de seguridade, posible fraude etc...

Estas mensaxes de correo electrónico sempre inclúen enlaces que conducen *aparentemente* ás páxinas web oficiais das citadas entidades pero que, en realidade, remiten a "páxinas web trucadas" que imitan ou copian case á perfección a páxina web da entidade financeira, sendo a súa finalidade principal captar datos dos usuarios.

Dada a confianza que os usuarios teñen depositada nas entidades das que son clientes, e por descoñecemento ou simplemente ante a incerteza e temor creados, acceden a devanditas páxinas web trucadas, onde o defraudador ou delincuente informático, obtén os datos persoais ou claves de acceso persoais.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | O Galilibros ten un manual sobre:  ***Phishing*** |

### Ligazóns externas

* Que é o phishing? *(en inglés)*.
* Anti-phishing Working Group
* "¡Ojo al timo del Phishing!" *(en castelán)*.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q135005
* EBID: ID
* GND: 7515821-8
* JSTOR: phishing
* LCCN: sh2005003206
* MAG: 83860907

 |
O **Mikoyan-Gurevich MiG-21** (designación OTAN: **Fishbed**) é un avión de combate, tipo caza multipropósito supersónico, construído na Unión Soviética. Fixéronse 25 modificacións principais en serie e 30 experimentais. Producíronse máis de 11.000 aparatos na Union Soviética, Checoslovaquia, a India e a China, que foron exportados a 40 países. Isto convérteo no caza das segunda e terceira xeracións máis numeroso do mundo, e o avión militar máis estendido dende o final da segunda guerra mundial, coa excepción do transporte Lockheed C-130 Hercules. Ten 17 récords mundiais rexistrados pola FAI.

Historia
--------

O MiG-21 é fillo da Guerra de Corea, onde os soviéticos viron a necesidade dun interceptador lixeiro monopraza de defensa de obxectivo con boa manobrabilidade supersónica, ademais de ser a continuación do subsónico MIG-15 e MIG-17. As versións de produción iniciais ('Fishbed-A' e 'Fishbed-B') foron producidas en cantidades limitadas, actuando só como cazas diúrnos de curto alcance cun armamento lixeiro, consistente en dous canóns NR-30 de 30 mm. A seguinte versión (MiG-21F 'Fishbed-C') levaba dous mísiles aire-aire K-13 (designación OTAN: AA-2 'Atoll') guiado por infravermellos, un turborreactor máis potente e mellor aviónica. Entrou en servizo en 1960. Nos primeiros anos 70 o MiG-21 foi practicamente redeseñado, reaparecendo como o MiG-21B ('Fishbed-L'), versión multipropósito para superioridade aérea e ataque terrestre. O 'Fishbed-N' presentou novas técnicas de construción, maior capacidade de combustible e aviónica modernizada. Fabricouse tamén unha versión bipraza de adestramento, o MiG-21U (designación OTAN: 'Mongol'). Houbo tamén numerosas versións experimentais, destacando o 'Fishbed-G', unha versión de engalaxe vertical.

En Vietnam, o MiG-21 foi un duro rival para os norteamericanos, debido á maior axilidade e velocidade respecto aos avións estadounidenses. Porén, a introdución de novas tácticas para os F-4 Phantom II posibilitou aos estadounidenses derrubar aos MiG-21 antes de que as súas armas tivesen alcance. Durante 1966 os norteamericanos acabaron con 23 MiG-21, perdendo só nove dos seus aparatos.

Especificacións (MiG-21MF 'Fishbed-J')
--------------------------------------

* **Tipo**: Caza monopraza.
* **Tripulación**: Un piloto.

* **Envergadura**: 7,15 m.
* **Lonxitude**: 15,76 m.
* **Altura**: 4,10 m.
* **Superficie alar**: 23,00 m2.
* **Peso baleiro**: 7.000 kg.
* **Peso cargado**: 10.400 kg.
* **Planta motriz**: 1 motor turborreactor Tumanskii R-25 con 7.507 kg de pulo.
* **Velocidade máxima**: 2.229 km/h.
* **Autonomía**: 1.160 km.
* **Teito de servizo**: 17.500 m.
* **Armamento**: 1 canón de dobre ánima GSh-23 de 23 mm baixo a fuselaxe e catro píos subalares con capacidade para 1.500 kg de pertreitos, incluíndo mísiles aire-aire, cohetes, bombas e depósitos de combustible.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q150609
* EBID: ID
* GND: 4521853-5
* LCCN: sh85048662
* NKC: ph117851

 |
Coordenadas: 19°55′22″S 43°56′43″O﻿ / ﻿-19.922725, -43.94514

Praça Raul Soares.
A **Praza Raul Soares** é unha das principais prazas de Belo Horizonte. Construída en estilo francés, está situada na confluencia de catro importantes avenidas: *Olegário Maciel*, *Augusto de Lima*, *Amazonas* e *Bias Fortes*. A praza recibe ese nome en homenaxe ao expresidente de Minas Xerais, Raul Soares de Moura.

Descrición
----------

Ao longo da historia da cidade, houbo unha gradual desvalorización do espazo urbano arredor da praza, especialmente en función da inseguridade e delincuencia nocturnas. Non obstante, en 2008, pasou por reformas de revitalización que foron aprobadas por medio do programa Orzamento Participativo do concello e chegaron a custar 2 millóns e 600 mil reais. Instaláronse novos bancos, sistema de iluminación nocturna, e reforma da fonte central, a que pasou a tocar música erudita en horarios determinados.

Foron revitalizados os canteiros e os paseos, instalar novos bancos, bebedoiros e fonte. O proxecto visou a dar máis seguridade e accesibilidade ao fluxo de peóns. Para iso, se fixeron intervencións paisaxísticas, na iluminación, nos paseos, ademais da descontaminación visual. Árbores comprometidas foron substituídas, postes de iluminación foron redimensionadas , postos e lixeiras, ademais de publicidades , foron retiradas e adaptadas de acordo co Código de Posturas. Os paseos recibiron calzado adecuado para fácil acceso, sobre todo de discapacitados físicos e visuais.

Notas
-----

1. ↑  Praça Raul Soares é reinaugurada depois de obra que durou dez meses
2. ↑  "VASCONCELOS, Vitor Vieira. A Praça Raul Soares. Agosto de 2008."

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Belo Horizonte

### Ligazóns externas

* Arquitectura de Belo Horizonte - ARQBH
Publicidade de Pony Express.
Pony Expresa Postmark, 1860, en dirección oeste
O **Pony Express** foi un servizo de correo que entregaba mensaxes, xornais, e correo. Foi fundado por William H. Russell, Alexander Majors e William B. Waddell, todos notables no negocio de transporte de mercadorías. Comezaba en St. Joseph (Missouri) e chegaba até Sacramento (California). Estivo operativo dende abril de 1860 até novembro de 1861. As mensaxes levábanse a cabalo ó longo de pradeiras, chairas, desertos e montañas. Reduciu o tempo que tardaba o correo en chegar dende o océano Atlántico ó océano Pacífico a dez días.

Ó viaxar por unha ruta lixeiramente máis curta e empeegar xinetes no canto de dilixencias, os fundadores do *Pony Express* agardaban lograr un servizo máis rápido e seguro e conseguir un contrato exclusivo co goberno.

O *Pony Express* demostrou que podía facerse un sistema unificado transcontinental e funcionar duranto todo o ano, algo que antes se vía imposible. Dende que foi substituído polo telégrafo e a primeira vía férrea transcontinental, o *Pony Express* pasou a formar parte da épica do Vello Oeste.

Notas
-----

1. ↑  Bradley 1913, p. 21.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pony Express***  |

### Bibliografía

* Bradley, Glenn Danford (1913). *The story of the Pony Express*. A. C. McClurg & Co. Consultado o 15 de xuño de 2014.

### Ligazóns externas

* Historia polo miúdo do Pony Express Arquivado 05 de abril de 2010 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* St. Joseph Museum Inc. Historia do Pony *(en inglés)*
* Estación Hollenberg do Pony Express *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q859130
* EBID: ID
* GND: 4456071-0
* LCCN: sh85104826

 |
**Manuel Ínsua Sánchez**, nado na Coruña o 23 de abril de 1890[] e finado na mesma cidade o 11 de outubro de 1966, foi un político e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Profesor mercantil e funcionario de carreira. Secretario da Juventud Republicana da Coruña en 1910 e membro da Irmandade da Fala da Coruña. Foi elixido concelleiro pola ORGA nas eleccións do 12 de abril de 1931. Foi nomeado gobernador civil de Pontevedra o 31 de outubro de 1931 permanecendo no cargo ata o 22 de maio de 1932. O 15 de xullo de 1932 foi elixido presidente da Deputación da Coruña permanecendo no cargo ata o 9 de febreiro de 1934. Foi destituído como concelleiro en outubro de 1934, ao ter lugar unha alternancia no poder no goberno do concello, 
sendo relevada a ORGA polo Partido Republicano Radical Socialista. 
Afiliouse a Izquierda Republicana e foi candidato a compromisario para a elección do presidente da República en abril de 1936.
Fundador de Ínsua y Vizoso, empresa de subministracións para a construción. Tralo golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, unha vez instaurada a ditadura, abandonou toda actividade política, dedicándose exclusivamente á súa actividade empresarial.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alfredo Somoza** |  **Presidente da Deputación da Coruña** 1932 - 1934 | Sucesor:**Victoriano Fabeiro García** |

Vida persoal
------------

Casou con Enriqueta López Freire en 1915.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-10-1966, p. 4.
2. ↑  *El Noroeste*, 12-12-1910, p. 1.
3. ↑  *El Noroeste*, 13-1-1915, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grandío Seoane, Emilio. USC, ed. "Os anos das xestoras. A Deputación da Coruña nos anos da II República (1931-1936)". *SEMATA* **15**: 462–463. Consultado o 21 de xaneiro de 2013.
* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7): 48. Consultado o 20 de xaneiro de 2013.

### Ligazóns externas

* ""La Diputación tuvo 5 presidentes durante la segunda República". *La Voz de Galicia* (en castelán). 17 de novembro de 2002. Arquivado dende o orixinal o 01 de xullo de 2013. Consultado o 20 de xaneiro de 2013. .
Chuvia sobre árbores
En meteoroloxía, a **precipitación** é calquera forma de auga que cae do ceo. Isto inclúe chuvia, neve, sarabia, néboa e orballo.

Chuvia
A precipitación é unha parte importante do ciclo da auga e é responsable por depositar auga fresca no planeta. A precipitación é xerada polas nubes, cando alcanzan un punto de saturación; neste punto as gotas de auga crecente (ou anacos de xeo) fórmanse, e caen á Terra por gravidade. É posible inseminar nubes para inducir a precipitación orballando un po fino ou un químico apropiado (coma o nitrato de prata) dentro da nube, xerando as gotas de auga e incrementando a probabilidade de precipitación.

A chuvia ten papel importante no ciclo hidrolóxico. A cantidade de chuvias é medida usando un instrumento chamado pluviómetro, de funcionamento simple: un tubo de colecta da chuvia, cunha escala graduada (xeralmente de 0,25 mm en 0,25 mm) capaz de indicar a cantidade de chuvias no lugar.

Podemos distinguir tres grandes tipos de chuvias:

* **Chuvia frontal**

É causada polo encontro dunha masa fría con outra quente (e húmida), típicas das latitudes medias, como as de inverno no Brasil Meridional. As chuvias frontais ocorren cando a masa fría se encontra con outra masa quente e húmida.

* **Chuvia de convección**

É provocada pola intensa evaporación e o consecuente arrefriamento pola ascensión do ar húmido - fenómeno que ocorre nas zonas ecuatoriais e no verán do Centro-Sur Brasileiro. Estas chuvias tamén son coñecidas popularmente como \*aguaceiros ou toró.[]

* **Chuvia oroxénica ou de relevo**

Ocorre cando os ventos húmidos se elevan e se arrefrían polo encontro dunha barreira montañosa, como é normal nas \*encostas voltadas para o mar. Son comúns nos litorais, paranaense e catarinense.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Precipitación*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25257
* AAT: 300055373
* BNCF: 7027
* BNF: 119329860
* EBID: ID
* GEC: 0203099
* GND: 4132260-5
* JSTOR: precipitation
* LCCN: sh85106217
* MAG: 107054158

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Manuel Álvarez Vicente**, nado na Guarda o 24 de agosto de 1857 e finado na mesma vila o 2 de marzo de 1936, foi un xornalista, escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou a Porto Rico con catorce anos, onde completou a súa formación. Retornou a Galicia con vinte e nove anos, cunha boa posición económica e realizou importantes investimentos. Escribiu obras de teatro (*¡Mientras haya flores!*, *La tertulia de Rolán*, *Siempre huérfana*), colaborou en *La Integridad*, *El Pueblo*, *Vida Gallega*, *Heraldo Guardés* e *Nuevo Heraldo*. Foi alcalde da Guarda na ditadura de Primo de Rivera, membro da Asemblea Nacional Consultiva como representante dos concellos da provincia de Pontevedra e volveu ser alcalde na Segunda República, dimitindo en decembro de 1932. Foi socio fundador e presidente do Recreo Artístico Guardés e promotor da Sociedade Pro-Monte de Santa Tecla.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Otero Lomba** |  **Alcalde da Guarda** 1924 - 1929 | Sucesor:**Manuel Lomba Peña** |
| Predecesor:**Manuel Lomba Peña** |  **Alcalde da Guarda** 1931 - 1932 | Sucesor:**Agustín González Sobrino** |

Obras
-----

Manuel Álvarez Vicente, 1909.
* *O Tecla*.
* *Publicaciones del escritor y poeta Manuel Álvarez Vicente*, 2002.

Recoñecementos
--------------

En 1982 dedicóuselle unha rúa na Guarda.

Vida persoal
------------

Casou con María Sánchez Montalvo, que finou en 1921, e foi pai de Manuel María de Jesús, Luís, Benigno, Margarita, José Benito, Nemesio e Rafael Álvarez Sánchez.

Notas
-----

1. ↑  *Galicia. Diario de Vigo*, 31-1-1924, p. 2.
2. ↑  Ficha no Congreso dos Deputados
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-12-1932, p. 10.
4. ↑  *Vida Gallega*, 15-6-1921, p. 22
5. ↑  Manuel Álvarez Vicente

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Manuel Álvarez Vicente Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
* Presentación na Guarda do libro "O Tecla" de Manuel Álvarez Vicente

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25513009
* WorldCat
* VIAF: 306466960
* BNE: XX1521388
* PTBNP: 1512335
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 5610

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Exame.
Estudantes facendo un exame nunha aulaEstudantes facendo un exame na Universidade de Viena.
Un **exame** ou **proba de avaliación** é unha proba na que se mide o nivel de coñecementos, aptitudes, habilidades ou dunhas capacidades físicas. Úsase como ferramenta para determinar a idoneidade de alguén para a realización dunha actividade ou o aproveitamento duns estudos.

Pode ser realizado de forma oral, en papel, facendo uso dun ordenador (ou unha computadora), nunha contorna controlada (como en determinadas probas físicas) ou nunha contorna aberta (como nun exame de condución), nun período definido de tempo baixo supervisión. Pode compoñerse de varias preguntas, cuestións, exercicios ou tarefas a realizar que teñen asignados uns valores en puntos.

Os exames poden variar en estilo, rigor e requirimentos previos. Por exemplo, nunha proba de libro pechado o tomador da proba a miúdo debe usar a memoria para responder a temas específicos, e nunha proba de libro aberto o tomador da proba pode usar unha ou varias ferramentas complementarias, como un libro de referencia ou unha calculadora para responder.

Un exame pode ser realizado de maneira formal ou informal. Un exemplo de proba informal sería unha proba de lectura realizada por un pai a un neno. Un exemplo dunha proba formal sería un exame final administrado por un profesor nunha aula. As probas formais a miúdo resultan nunha cualificación nas probas. A cualificación da proba pode ser interpretada en relación a unha norma ou criterio. A norma pode ser estabelecida independentemente ou por análise estatística de varios individuos.

Un *exame rápido* (*quiz* en inglés) usualmente ten menos preguntas que un exame, ofrece preguntas de menor dificultade e pódese resolver en menos tempo. Pode dividirse en varias seccións, cada unha fai referencia a un tema ou ten unha forma diferente de preguntar sobre o mesmo tema.

Un *exame estandarizado* compara os resultados individuais cunha pauta. A pauta estabelécese independentemente ou por análise estatística dun gran número de individuos.

Tipos de exame
--------------

Existen tipos de exames:

* Exames de preguntas abertas
* Exames de preguntas pechadas
* Exames con opción a resposta múltiple
* Exames orais

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *exame*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *proba*.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Proba Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27318
* GND: 4130588-7
* JSTOR: educational-testing

 |
*San Bieito*, de Manuel de Prado Mariño, situado tras do altar da igrexa de San Bieito do Campo de Santiago de Compostela
**Manuel Francisco de Prado Mariño**, nado o 27 de setembro de 1772 na parroquia de Santa María a Real de Sar de Santiago de Compostela e finado o 19 de xaneiro de 1822 na mesma cidade, foi un escultor galego do neoclasicismo.

Foi o irmán máis novo do arquitecto Melchor de Prado y Mariño.

Traxectoria
-----------

Fillo de André de Prado e de Xosefa Mariño. Estivo casado con Manuela Monroy que lle daría á súa filla Ramona (tiveron outros que morreron cedo) e con Juana Rey coa que terá a Socorro (tamén terá outra filla que non sobrevirá).

Tanto seu pai como o seu avó materno, André Ignacio Mariño, foron artesáns de sona no ámbito comarcal. Manuel de Prado Mariño daría os seus primeiros pasos no obradoiro paterno. Formarase na escola de debuxo da Real Sociedade Económica de Amigos do País de Santiago onde recibirá clases, entre outros, de Miguel Ferro Caaveiro. Foi profesor na Academia de Belas Artes de San Fernando.

Obras
-----

Moi cedo esculpiu dúas obras de gran beleza: o San Bieito da igrexa de San Bieito do Campo, con claras influencias no seu tratamento e expresión de Xosé Ferreiro e a delicada figura da Concepción na igrexa de Santa María do Camiño da mesma cidade, de silueta praxiteliana e composición helicoidal. Na primeira igrexa salienta tamén un San Francisco de Asís subido a un retablo sobre unha nube e entre dous anxos.

De menor exquisitez son as estatuas e o paso procesional do Encontro para o venres santo. Encargáronselle na súa propia parroquia as esculturas e o monumento que concibe en orde dórica.

A súa realización máis espectacular é o conxunto constituído polos nove retablos que, en 1806, lle encarga a confraría das Benditas Ánimas do Purgatorio, cun importante programa iconógráfico ao redor do prendemento, paixón, morte e resurrección de Xesucristo. Obra en estuco que envolve o espazo interior da Capela de Ánimas e onde se trasluce unha forza expresiva que lembra ao barroco.

Del son tamén o Retablo do Bo Xesús da Catedral de Lugo, o retablo maior da igrexa de Santiago de Vilamarín, a Virxe do Rosario da igrexa parroquial de Santiago en Padrón e, probablemente, un San Mauro na devandita igrexa de San Bieito do Campo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535123
* DBE: manuel-prado-marino

 |
**Mary Ellen Weber**, nada en Cleveland, Ohio, o 24 de agosto de 1962, é unha astronauta estadounidense retirada que formou parte das misións STS-70 e STS-101.

Traxectoria
-----------

Weber graduouse en enxeñaría química pola Universidade Purdue en 1984 e ten un doutoramente en química física pola Universidade de California en Berkeley en 1988. Ten un máster en administración de empresas pola Universidade Metodista do Sur en 2002. Foi seleccionada como astronauta pola NASA en 1992, participando nas misións STS-70 e STS-101, pasando 18,77 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2022). "Weber, Mary Ellen" (en inglés). Consultado o 1 de abril de 2022.
2. 1 2  NASA, ed. (marzo de 2018). "MARY ELLEN WEBER, PH.D. NASA ASTRONAUT (FORMER)" (PDF) (en inglés). Consultado o 1 de abril de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mary Ellen Weber***  |

### Outros artigos

* STS-70
* STS-101

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q268912
* NASA: weber

 |
**Rainiero V**, finado en 1039, foi conde de Hainaut e Mons desde 1013 ata 1039. Era fillo de Rainiero IV de Mons, conde de Hainaut e Mons, e de Hedwiga de Francia.

Traxectoria
-----------

Casou ao redor de 1015 con Matilde de Verdún, filla de Herman, conde de Verdún e de Ename (ducado de Brabante). Tiveron a Herman (morto en 1051), conde de Mons e da parte sur do condado de Brabante, máis tarde (1048) marqués de Valenciennes.

Non tiña máis de quince anos á morte do seu pai e Godofredo I de Baixa Lorena, conde de Verdún e duque de Baixa Lorena, intentou retomar Hainaut, que fora propiedade de seu pai e que fora adquirido por Rainiero IV de Mons. Rainiero foi axudado polo seu tío Lamberto I de Lovaina. A guerra rematou coa batalla de Florennes (na que morreu Lamberto), pero o emperador Henrique II intentou reconciliar os rivais, e negociou o matrimonio de Rainiero IV cunha sobriña de Godofredo.

Marchou en 1018 en campaña con Godofredo contra Teodorico III de Holanda, conde de Holanda, pero a operación rematou nun desastre e Godofredo e Rainiero permaneceron durante algún tempo prisioneiros do conde de Holanda.

En 1024, seguiu ao duque Gotelón I de Lorena, irmán e sucesor de Godofredo, que se opuxo ao novo emperador, Conrado II, pero tivo que se someter.

A diferenza dos seus antepasados, mostrouse piadoso e converteuse no protector de abadías e igrexas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* L. Vanderkindere, *Dictionaire de Biographie de Belgique, Régnier V*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q930728
* WikiTree: Hainaut-59

 |
Placa na casa onde viviu, Monforte de Lemos.
**Manuel Hermida Balado**, nado en Ourense o 11 de xuño de 1899 e finado en Monforte de Lemos o 14 de setembro de 1988, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Manuel Hermida Vázquez. Criouse na vila de Monforte de Lemos, estudou no Colexio dos Escolapios. En 1917 iniciou as súas colaboracións xornalísticas escribindo crónicas para *La Voz de Madrid* e *La Voz de Galicia* dende Marrocos, onde cumpría o servizo militar. Ao seu regreso a Monforte de Lemos ocupou os cargos de redactor xefe do xornal *Alborada* e de director da revista *La Semana*; logo pasou á redacción de *El Pueblo Gallego*, e á de *La Región*, e en 1932 estableceuse en Madrid, onde foi representante da fábrica de perfumería Dana e redactor da revista *Galicia*. Residiu en Madrid ata a súa morte.

Como xornalista colaborou tamén noutros periódicos e revistas como *Blanco y Negro*, *ABC*, *El Español*, *La Estafeta Literaria*, *Vida Gallega*, *Fotos* etc. Foi o cronista oficial de Monforte de Lemos, o primeiro en exercer este cargo, e membro correspondente da Real Academia da Historia. Nos seus últimos anos colaborou en *Hispania Nostra* e *La Voz de Galicia*. Finou en Monforte de Lemos o 14 de setembro de 1988 aos 89 anos.

Obras
-----

* *Vida del VII conde de Lemos*, 1948.
* *La condesa de Lemos y la corte de Felipe III*, 1950.
* *Lemos: pequeña historia de un lugar con mucha historia*, 1969.
* *Monforte de Lemos*, 1987.

Recoñecementos
--------------

Unha rúa de Monforte de Lemos leva o seu nome.

Vida persoal
------------

Casou en Monforte de Lemos con Purificación de la Fuente López en outubro de 1933, e foi pai de María Elena Hermida de la Fuente.

Notas
-----

1. ↑  Troyano Viedma, José Manuel. "Cronistas oficiales de las comunidades autónomas de Cantabria, Cataluña, Extremadura y Galicia (España)". *Real Asociación Española de Cronistas Oficiales* (en castelán).
2. ↑  "Un cargo creado hace 57 años que hasta ahora sólo ha sido ocupado por tres personas". *La Voz de Galicia* (en castelán). 13 de setembro de 2006.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 15-9-1988, p. 56, 60.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 6-10-1933, p. 9.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**-** |  **Cronista de Monforte de Lemos** 1948 - 1988 | Sucesor:**José Luis Balado Pérez** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392745
* WorldCat
* VIAF: 87978774
* BNE: XX973515
* ISNI: 0000 0000 6034 1684
* NTA: 072570407
* SUDOC: 153253126

 |
**Maria Manuela Dias Ferreira Leite**, nada en Lisboa o 3 de decembro de 1940, é unha economista e política portuguesa.

Traxectoria
-----------

### Formación

Aínda que se criou en Costa da Caparica, estudou bacharelato en Lisboa, nos institutos Maria Amália Vaz de Carvalho e D. João de Castro. En 1963 licenciouse en Economía, polo *Instituto Superior de Ciências Económicas e Financeiras* da Universidade Técnica de Lisboa, onde conseguiu o premio á mellor alumna do curso e á mellor alumna das clases de Economía e de Política ultramarina. Ao rematar a carreira acada unha bolsa da Fundação Calouste Gulbenkian para estudar os aspectos económicos da educación. Posteriormente simultaneou os cargos na universidade cos postos políticos, e o último posto que tivo dentro da vida educativa foi o de catedrática convidada no Instituto Superior de Xestión da Universidade Lusófona de Humanidades e Tecnoloxías.

### Percorrido político

No ámbito político, foi xefa de gabinete do ministro de Economía, Aníbal Cavaco Silva, entre 1980 e 1981), no goberno de Francisco Sá Carneiro. Volvería á primeira liña política dez anos máis tarde, en 1990, ao traballar como secretaria de estado de Orzamento, ás ordes de Miguel Beleza e tendo como primeiro ministro a Cavaco Silva. En 1991 deixa o posto logo das eleccións, ao ser elixida por primeira vez como deputada na Asemblea da República nas listas do Partido Social Demócrata na circunscrición de Lisboa. Durante o *XII Governo Constitucional*, tamén presidido por Cavaco Silva, foi nomeada secretaria de estado adxunta e de Orzamento, até 1993, e ministra de Educación, até a fin da lexislatura. Despois da paréntese dos gobernos do socialista António Guterres, en 2002 regresou como ministra de Estado e de Finanzas no goberno de José Manuel Durão Barroso, e converteuse na primeira muller en asumir ese cargo. Cando Durão deixou o seu cargo en 2004 e foi substituído polo tamén "social-demócrata" Pedro Santana Lopes, Ferreira Leite abandonou tamén o ministerio. Entre 2006 e 2008 foi membro do Consello de Estado portugués.

Ao asumir a presidencia da Comisión Política Nacional do PSD, en maio de 2008, converteuse na primeira muller en liderar un partido político en Portugal.

Ferreira e Leite e Galicia
--------------------------

En setembro de 2009, no debate televisado co primeiro ministro José Sócrates, arremeteu contra os "españois metidos na política portuguesa" e defendeu a paralización das obras das liñas de alta velocidade que unirían Portugal con Galicia e con Madrid.

Notas
-----

1. ↑  "Não gosto dos espanhóis metidos na política portuguesa" - Presidente do PSD sobre o TGV, RTP, 13.9.09 (consultado 17.9.09) "Copia arquivada". Archived from the original on 12 de setembro de 2019. Consultado o 28 de decembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Política de verdade, web electoral de Manuela Ferreira Leite en 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q444059
* WorldCat
* VIAF: 273671545
* BIBSYS: 90956813
* GND: 1096519682
* ISNI: 0000 0003 8406 3967
* LCCN: no2017093859
* Munzinger: 00000026762
* PTBNP: 34435
* SUDOC: 087470306

 |
O **Pontevedra Athletic Club** foi un equipo galego de fútbol fundado en novembro de 1918 na cidade de Pontevedra, coa fusión do **Pontevedra Sporting Club** e o **Club Deportivo Pontevedra**. Disputaría os seus encontros como local no Campo de Pasarón e vestía zamarra granate e pantalón branco.

Antecedentes
------------

O primeiro equipo da cidade de Pontevedra foi o **Pontevedra Sporting Club**, fundado no ano 1905, que xogaba no Campo da Xunqueira. Vestía camisa branca e pantalón negro e sobre todo disputaba encontros amigábeis contra equipos de Vigo (Fortuna de Vigo, Vigo FC, Exiles FC ou Español FC), Vilagarcía de Arousa, Marín ou inclusive Santiago de Compostela.

Polas súa filas pasaron xogadores coma o defensa Edmundo Nóvoa, que gañou a Copa do Rei de 1908 como reforzo do Real Madrid, ou Otero, o primeiro futbolista galego internacional nos Xogos Olímpicos de Antuerpen.

Nos primeiros anos da década de 1910 xorden gran número de clubs na cidade do Lérez, coma o Vitoria FC (1907), o Gimnasio FC (1909, dependente do Sociedade Liceo Gimnasio que organizaba a Copa de Pontevedra), o Lérez FC, o Artístico FC, o Quiroga FC, o Progreso FC, o Colón FC, o Deportivo FC ou o Atlántico.

En 1914 nace un equipo de entidade similar ao Sporting Club, o **Club Deportivo Pontevedra**, que xogaba en *Campolongo*, campo que chegou a compartir co propio Sporting Club. Neste equipo xogaba entre outro Luís Casas Pasarín, que sería un histórico xogador do Celta de Vigo e internacional coa Selección de fútbol de Galicia e de España

Á rivalidade entre o Sporting Club e o Club Deportivo hai que engadir outro creado pouco antes, o **Pontevedra Auténtico FC**, fundado o 4 de outubro de 1912.

Porén os dous club de maior importancia da cidade non tardaron en pensar na fusión, que se formalizou en novembro de 1918, dando lugar ao Pontevedra Athletic Club.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Historia do Pontevedra FC
*Galleria degli Uffizi* en Florencia, unha importante pinacoteca italiana.
Denomínase **pinacoteca** o museo que contén un acervo de pinturas. A orixe desta palabra, que significa «*sala que contén unha colección de cadros*», é a palabra latina "*pinacotheca*", derivada do grego antigo "*pinacothêkê*" : *pinax*+ *akos*, é dicir, *cadro* e *caixa* (*thêké*).

Características
---------------

As pinacotecas acostuman conter cadros de pintores nacionais e internacionais, mais xeralmente o acervo permantente está focado na arte nacional ou rexional. Decote é o lugar destinado a exposicións temporarias, e ás veces a obra de artistas de renome internacional.

Algunhas pinacotecas de renome son a *Gemäldegalerie* de Berlín, a Pinacoteca de París, a *Alte Pinakothek* e mais a *Neue Pinakothek* de Múnic, o Museo do Prado de Madrid, a Mauritshuis da Haia ou a Pinacoteca vaticana, un dos museos de arte pictórica da Igrexa Católica.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pinacoteca*** |

### Outros artigos

* Pinacoteca Francisco Fernández del Riego

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q740437
* AAT: 300312348
* EBID: ID
* GEC: 0131893
* GND: 4156468-6

 |