recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Juan Luis Pía Martínez**, nado en Ferrol o 27 de setembro de 1928 e finado en Ortigueira o 24 de decembro de 1988, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Concelleiro de Ortigueira dende 1964, foi nomeado alcalde en xaneiro de 1976 e continuou como alcalde ata as primeiras eleccións democráticas. Ingresou en Alianza Popular en 1980. Foi deputado no Parlamento de Galicia (1981-1985), director xeral de Administración Local (1982-1983), conselleiro de Xustiza e Interior (1983), director xeral de Xustiza e Gobernación (1983-1986) e director xeral de Xustiza (1986).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José María Barro Soto** |  **Alcalde de Ortigueira** 1976 - 1979 | Sucesor:**José Antonio Franco Cerdeira** |
| Predecesor:**Xosé Luís Barreiro Rivas** |  **Conselleiro de Xustiza e Interior** 1983 - 1983 | Sucesor:**Juan Miguel Diz Guedes** |

Vida persoal
------------

Casou con Emilia Iglesias Otero.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 26-12-1988, p. 49.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 27-7-1976, p. 30
*Harmodio e Aristoxitón*, copia romana da estatua Ateniense de Critio e Nesiotes.
Aristoxitón (en grego antigo: Ἀριστογείτων / **Aristogeitôn**) e Harmodio (en grego antigo: Ἁρμόδιος / **Harmodios),** finados en -514, foron coñecidos como os Tiranicidas (***tiranicidio***, do grego τύραννος / *tyrannos*, "tirano" e o latín -cido "matar"), logo de asasinar a Hiparco de Atenas.

Aristoxitón era un ateniense de clase media. O seu mozo amante, Harmodio, pertencía a unha nobre familia de Atenas. Harmodio, ofendido por Hiparco, un dos Pisistrátidas, que impediu que a súa irmá formase parte das canéforas na procesión das Panateneas, decide acabar cos tiranos coa axuda de Aristoxitón. Non lles resulta difícil, dado o malestar do pobo provocado pola tiranía dos Pisistrátidas, contar con varios cómplices. A idea era a de aproveitar o desfile militar das Panateneas para asasinar a Hipias e Hiparco.

O día sinalado, Aristoxitón e Harmodio advertiron que un dos conxurados discutía no Cerámico con Hipias, que se achaba rodeado da súa garda persoal. Crendo que este os traizoara, deciden pospor o atentado e, no seu camiño de retirada, atópanse con Hiparco que ía sen escolta e apuñálano até darlle morte. Cando acudiu a escolta, Harmodio morreu tamén no mesmo lugar, mentres que Aristoxitón escapou nun primeiro momento pero foi apresado despois.

Harmodio e Aristoxitón son considerados como dous heroes e tratados como mártires da liberdade, tras o derrocamento de Hipias, a pesar de que o seu tiranicidio estivese provocado por razóns persoais. Dúas estatuas, esculpidas por Antenor, foron erixidas na súa honra na Ágora. Ambas foron destruídas por Xerxes tras o saqueo de Atenas en -480, e restauradas despois por Alexandre o Grande (ou segundo Pausanias, por Antíoco). Atribúeselles igualmente un lugar nas Illas dos Benaventurados, á beira de Aquiles.

Notas
-----

1. ↑  Tucídides VI,54.
2. ↑  Tucídides VI,56.
3. ↑  Tucídides VI,57.
4. ↑  Pausanias I,8,5.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Critio, escultor grego que xunto a Nesiotes volveu a esculpir o grupo dos *Tiranicidas* na Ágora de Atenas.
* Homosexualidade na Antiga Grecia.
* Canción de Harmodio e Aristoxitón.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19178
* WorldCat
* VIAF: 668159234786003372758
* EBID: ID
* MAG: 2779897807

 |
**Gustav Munch-Petersen**, nado en Copenhaguen o 18 de febreiro de 1912 e finado na Batalla do Ebro cando loitaba coas Brigadas Internacionais o 2 de abril de 1938, foi un escritor vangardista e pintor dinamarqués.

Traxectoria
-----------

Medrou no seo dunha familia acomodada. Foi fillo de Valfrid Palmgren, sueca de nacemento, profesora asociada de sueco na Universidade de Copenhaguen, e Jon Julius Munch-Petersen, profesor en investigación de Enxeñaría na Escola Politécnica, da capital dinamarquesa. Gustaf graduouse no instituto en 1930, iniciando despois varios cursos académicos, sen ningún que lograse captar o seu interese máis aló dun curto período. En troques, enfocouse na arte (apoiado economicamente polos pais), conseguindo debutar como escritor con *Det nøgne menneske* (O humano espido*), en 1932.*

Por outra banda, tamén logrou exhibir os seus cadros en diversas exposicións en 1932. En 1935 trasladouse á illa dinamarquesa de Bornholm, onde casou con Lise Hjort. En 1937 uniuse ás Brigadas Internacionais e pelexou na guerra civil española, onde, ao ano seguinte, morreu na Batalla do Ebro. Algúns lle acreditan o berro[]: «*¡No pasarán!*», da Resistencia antifascista. Munch-Petersen deixou á súa muller, un fillo e familia en Dinamarca.

O seu curmán, Arne Munch-Petersen, era un comunista que morreu nos anos 40 en Moscova, durante as purgas stalinistas.

Obra
----

* *det nøgne menneske* (poesía, 1932)
* *simon begynder* (novela, 1933)
* *det underste land* (poesía, 1933)
* *mod jerusalem* (poesía, 1934)
* *nitten digte* (poesía, 1937)
* *Udvalgte Digte* (publicación póstuma, 1938)
* *Udvalgte Digte* (antoloxía, 1946)
* *samlede skrifter* (escritos reunidos, 1959)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía de Gustaf Munch-Petersen *(en dinamarqués)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1364400
* WorldCat
* VIAF: 54241778
* BNF: 12444606n
* Discogs: 1015194
* Europeana: ID
* FAST: 113421
* GND: 12998549X
* ISNI: 0000 0001 2101 440X
* LCCN: n83073119
* NTA: 072971428
* OL: OL4447418A
* SELIBR: 228154
* SUDOC: 101297440
* WikiTree: Munch-Petersen-4

 |
**Gabriele Benni**, nado en Bologna en 1948, é un empresario, actor, animador de televisión e músico italiano.

Traxectoria
-----------

Benni iniciouse como empresario agrícola viaxando por varios países para establecer negocios, estabilizándose en Buenos Aires. Un produtor televisivo de Telefe, interesado nel pola súa linguaxe bocapodre, animouno a co-animar un programa, o que rexeitou por mor de compromisos anteriores.

Marchou a Chile animado por un amigo, e alí, canso do negocio agrícola, comezou a gravar episodios pilotos de televisión para envialos ao canal Red Televisión, sen acadar moito éxito. Porén, foi contratado por Gran Santiago Televisión (actual Más Canal 22) para levar adiante un programa en horario de madrugada, titulado *De noche con Benni*, xerando simpatía no público polo modo de falar mezclando o modismo chileno da lingua castelá con acento italiano.

Despois pasou a UCV TV, onde levou a cabo *El Show de Benni* os sábados na medianoite, onde Benni entrevistaba coa súa linguaxe propia a persoas descoñecidas. Polo estraño que resultaba o programa, converteuse axiña nun espazo de culto. Posteriormente fixo aparicións noutros programas, como *Vértigo* ou *CQC*, o que contribuíu á súa difusión.

A finais de 2006 gravou unha peza de reggaeton chamada "Enchufa", que se converteu na canción do verán en Chile, axudada pola súa difusión en sitios web como YouTube.

Posteriormente fíxose monologuista con "En la Lucha Total", contando as súas aventuras polo mundo e analizando a idiosincrasia chilena.

Participou no programa *Fiebre de Baile III*, de Chilevisión.

Teleseries
----------

* *Xfea2* (Mega, 2004) - Guissepe
* *El peor dia de mi vida* (UCTV. 2010)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.benni.cl *(en castelán)*
**Juan Luis Rodríguez-Vigil Rubio**, nado en Valdepeñas, Cidade Real o 15 de marzo de 1945, é un político socialista español. Foi presidente do Principado de Asturias entre 1991 e 1993.

Naceu en Valdepeñas, aínda que moi pronto se trasladou a vivir a L'Infiestu (Piloña), orixe da súa familia, onde permaneceu até os 13 anos, cando se foi para Oviedo. Alí estudou Dereito na Universidade de Oviedo, pertencendo á Frente de Liberación Popular. Pertence por oposición ao Corpo Superior de Administradores Civís do Estado. Traballou no Ministerio de Industria e no de Obras Publicas, en Madrid; pediu excedencia e exerceu de avogado laboralista para a UXT en Oviedo e, posteriormente, foi secretario xeral da dirección provincial de Sanidade.

En 1971 afiliouse ao PSOE, do que foi membro do Comité Federal desde 1976 a 1979. Pertenceu a varias comisións executivas rexionais, sendo até 1991 secretario executivo rexional. Entre 1982 e 1991 formou parte dos distintos gobernos autonómicos presididos por Rafael Fernández primeiro e Pedro de Silva despois, como Conselleiro de Sanidade e Servizos Sociais. Nas eleccións autonómicas de maio de 1991, encabezou a candidatura do PSOE á Xunta Xeral do Principado, sendo elixido deputado e investido Presidente. En 1993, viuse obrigado a dimitir tras o escándalo do petromocho, nun exercicio de coherencia política asumindo a súa responsabilidade no asunto.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Silvino Lantero Vallina** | **Conselleiro de Sanidade e Seguridade Social de Asturias**1982-1991 | Sucesor:**José García González** |
| Predecesor:**Pedro de Silva** | **Presidente do Principado de Asturias**1991-1993 | Sucesor:**Antonio Trevín** |

Notas
-----

1. ↑  Currículo do persoeiro en ccasturias.es *(en castelán)*.
Localización aproximada da pobo dos Grovios na provincia romana da Gallaecia.
Os **grovios** (en latín: *Grovii*) eran unha antiga tribo celta de Gallaecia, un pobo galaico bracarense.

Historia
--------

Ocupaban a zona do val e desembocadura do río Miño, illas Cíes, Baiona e a ría de Vigo, ata a serra da Groba, entre Galicia e Portugal, con capital nun principio en Abóbriga (castro de Santa Trega) e con posterioridade en Castellum Tyde, no Conventus Bracarensis, na Gallaecia, desde a Idade de Bronce.

Existen restos castrexos na cima do monte Aloia, A Guía (Randufe), Cabeza de Francos (Pazos de Reis) e en Tui. Tradicionalmente vense relacionando o seu nome co da vila do Grove, se ben isto está hoxe descartado.

As fontes antigas (Pomponio Mela, Plinio o Vello, Silio Itálico , Tolomeo,...), seguindo a tradición historiográfica de época romana, considéraos como de orixe troiana, con orixe en Diomedes, fillo de Tideo. Mela na súa obra *Coreografía* sitúaos nos terreos bañados polos ríos *Avo* (Avia), *Celadus, Nebis, Minius* e *Oblivio* (Limia), recibindo as augas do Laeros (o Lérez) e do Ulla no seu límite norte, ademais de citar a cidade de *Lambriaca*.

Un dos deuses coñecidos dos grovios era Turiaco, cuxo significado relaciónao con rei ou señor, en función da raíz "tor-" (relacionable cunha inscrición irlandesa que alude a "Tor í rí non tighearna").

Notas
-----

1. ↑  Definición de bibalo no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Alberro (1999), p. 65: "Grovii".
3. ↑  Lhuyd, Edward (1707). *Archaeologia Britannica* (en inglés) **1**. Oxford: Printed at the Theater for the Author.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alberro, Manuel (1999). "Los pueblos celtas del Noroeste de la Península Ibérica" (PDF). *Anuario brigantino* (Betanzos: Concello de Betanzos) (22): 49–70. ISSN 1130-7625.

### Outros artigos

* Lista de tribos celtas

### Ligazóns externas

* Mapa dos Pobos Pre-romanos de Iberia (século II) *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Pobos galaicos e ástures |
| --- |
| Galaicos bracarenses | Anfílocos · · Avobriguenses · Bibalos · Brácaros · Callaecos · Coelernos · Equaesos · Grovios · Helenos · Interamnicos · Leunos · Límicos · Luancos · Lubenos · Nebisocos · Narbasos · Nemetatos · Quarquernos · Seurbos · Tamaganos · Turodos |  |
| Galaicos lucenses | Albións · Arróns · Ártabros (Brigantinos · Lapatiancos) · Baeduos · Cibarcos · Cilenos · Caporos · Egobarros · Iadovos · Lemavos · Nerios · Poemanos · Praestamarcos · Seurros · Supertamarcos |
| Ástures | Amacos · Bedunienses · Brigaecinos · Guigurros · Lancienses · Lougueos · Lugones · Orniacos · Pésicos · Saelinos · Superatios · Tiburos · Zoelas |
| Outros | Oestrimnios · Saefes |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3327263
* Pleiades: 236477

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Gumersindo Rodríguez.

**Gumersindo Rodríguez Casales**, nado na Picoña (Salceda de Caselas) en abril de 1886 e finado en Tui o 21 de outubro de 1936, foi un chofer e político galego.

Traxectoria
-----------

Foi secretario da Federación Agraria de Ponteareas. Marchou a Buenos Aires en novembro de 1919. Cando retornou, mercou en 1925 unha camioneta para dedicarse ao transporte de mercancías e viaxeiros. Mercou unha nova camioneta con Serafín Fernández Vaqueiro en febreiro de 1930. Foi secretario da sociedade de agricultores e canteiros "Solidaridad" de San Xurxo de Salceda e militou na CNT. En xuño de 1934 foi elixido vice-secretario da agrupación de Izquierda Republicana de Salceda de Caselas. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido nos primeiros días de agosto con Venancio Pérez Lemos por unha patrulla de falanxistas e gardas cívicos de Salceda de Caselas. Xulgados por rebelión militar en consello de guerra celebrado en Vigo o 12 de outubro, foron condenados a pena de morte. Foron executados en Tui o 21 de outubro de 1936.

Notas
-----

1. ↑  Carta aberta a Gumersindo Rodríguez Casales, o meu bisavó
2. ↑  *El Tea*, 23-11-1919, p. 3.
3. ↑  *El Uma*, 4-6-1925, p. 4.
4. ↑  *El Tea*, 13-2-1930, p. 2.
5. ↑  *Tribuna*, 1-7-1934, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Rodríguez Gallardo, Ángel (2006). *O ruído da morte. A represión franquista en Ponteareas (1936-1939)*. Sada: Do Castro. p. 100. ISBN 84-8485-236-9.

### Outros artigos

* Vítimas da Guerra Civil en Galicia

### Ligazóns externas

* 

* Gumersindo Rodríguez Casales na páxina web *Nomes e Voces*.
O **Grupo Abrente**, denominado tamén **Xeración Abrente** ou **Grupo de Ribadavia**, fai referencia a un conxunto de dramaturgos que participaron ou que se deron a coñecer nas Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia, entre os anos 1973 e 1980.

Formacións do grupo
-------------------

A conformación do grupo varía segundo os estudosos.

### Segundo Riobó

Para Pedro Pablo Riobó,[] serían autores da Xeración Abrente: Xosé Agrelo Hermo, Xoán Babarro, Ramón Blanco Rey, Marica Campo, Xosé Manuel Carballo Ferreiro, Manuel Domínguez Quiroga, Anxo Eiriz Mouriz, Ana María Fernández Martínez, Maximino Fernández Queizán, Dores González Lorenzo, Xulio González Lorenzo, Manuel Guede, Manuel Lourenzo, Millán Picouto, Teodoro Piñeiro Alonso, Xosé Manuel Rabón Lamas, Ana Isabel Rodríguez Bernárdez, Euloxio R. Ruibal, Francisco Taxes, Pablo Vaamonde García, Camilo Valdeorras, Xosé Vázquez Pintor e Roberto Vidal Bolaño.

### Segundo Vieites

Pola súa parte, Manuel F. Vieites,[] estima que son autores destacados do Grupo de Ribadavia: Manuel Lourenzo, Euloxio R. Ruibal, Vidal Bolaño, Agrelo Hermo, Carballo Ferreiro, Vázquez Pintor, Teodoro Piñeiro e Millán Picouto. Camilo Valdeorras e Manuel Guede, xunto con autores como Constantino Rábade Castiñeira, Xosé Manuel Pazos Varela ou Alberto Avendaño, serán os escritores dramáticos que funcionen de ponte entre Abrente e as últimas promocións.

### Segundo Tato Fontaíña

Finalmente, na opinión de Laura Tato Fontaíña,[] non hai dúbida de que deben ser incluídos no grupo Abrente: Manuel Lourenzo, Euloxio R. Ruibal, Roberto Vidal Bolaño, Xosé Agrelo Hermo, Millán Picouto e Francisco Taxes. Fóra destes nomes, manifesta as súas dúbidas con respecto a que o número de dramaturgos pertencentes a este grupo puidese aumentar.

A pesar disto, non hai ningún autor que negue a importancia deste grupo de escritores dramáticos dentro da historia do Teatro Galego.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Mostras de Teatro Abrente de Ribadavia
* Nova Dramaturxia Galega
* Teatro independente en Galicia
**José Figueroa Alcorta**, nado en Córdoba o 20 de novembro de 1860 e finado en Buenos Aires o 27 de decembro de 1931, foi un avogado arxentino, que ocupou o cargo de presidente da Arxentina entre 1906 e 1910. Asumiu a presidencia da Arxentina en 1906 ante o falecemento de Manuel Quintana, de quen era vicepresidente.

Traxectoria
-----------

Tivo serios problemas para lograr apoio no Congreso, o que finalmente conseguiu en 1908. Buscou un achegamento cos radicais, indultando aos detidos pola tentativa de golpe de estado de 1905 e preparou o camiño para os cambios electorais de Roque Sáenz Pena. Os grupos anarquistas mostráronse activos en numerosos atentados, chegando a matar ao xefe de policía Ramón Falcón, asasinado por un anarquista en 1909 como vinganza pola criminal represión exercida pola policía durante as protestas do 1 de maio.

En relacións internacionais, merecen destacarse as tensións co Brasil.

Durante o seu mandato descóbrese petróleo en Comodoro Rivadavia, no sur arxentino, e se ditou a primeira lei de regulación da explotación. Correspondeulle presidir a celebración do primeiro centenario da Revolución de Maio.

Anos máis tarde, sendo ministro da Corte Suprema de Xustiza, foi o único xuíz que propuxo renunciar como resposta ao golpe de Estado de 1930.

| Presidente da Arxentina |
| --- |
| *Segue a:* Manuel Quintana | **José Figueroa Alcorta**(1906-1910) | *Precede a:* Roque Sáenz Peña |
| Partido Autonomista Nacional |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q442729
* WorldCat
* VIAF: 11199873
* Auñamendi: 64334
* BNA: 000027783
* BNF: 165302001
* EBID: ID
* FAST: 100704
* GND: 1057349283
* ISNI: 0000 0000 8197 2186
* LCCN: n82140983
* OL: OL5710823A

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sal.

A **halita** (tamén chamada **sal xema** ou **sal de rocha**) é un mineral da clase dos haluros cuxa fórmula química é **NaCl** (39,3% de sodio e 60,7% de cloro). É pois, un mineral composto na súa totalidade por cloruro de sodio.

Aspecto
-------

Na súa forma cristalina adopta a figura dun cubo. Tamén aparece formando masas e máis rara vez en forma de octaedros. A súa coloración varía segundo as impurezas que teña na súa composición.

Lugares onde se atopa
---------------------

A halita é un mineral moi abundante en terreos sedimentarios, pérmicos, triásicos e terciarios. Xace en capas, alternándose con xeso e as arxilas, impregnando margas (chamadas por isto salíferas). Encóntrase disolta en altas cantidades na auga do mar e nalgunhas lagoas chamadas salinas coma as de Torrevieja (Alacant) e San Carlos de la Rápita (Tarragona).

Usos da halita
--------------

A halita é utilizada na industria química como fonte de sodio e cloro e para fabricar sosa e ácido clorhídrico, na cociña como condimento e conservante de alimentos, na agricultura como fertilizante e no gando como alimento para animais.

Propiedades
-----------

É soluble en auga e de sabor salgado.

Outros haluros
--------------

Outros haluros a destacar son a fluorita e a silvina.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sal común
* Cloruro de sodio

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5314
* AAT: 300386504
* BNCF: 52480
* BRE: 2341550
* EBID: ID
* MAG: 2781113784
* Mindat: 1804
* NDL: 00562224
* NKC: ph189250
* PSH: 4721

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 14762-51-7
* ChEBI: 46715

 |

1. ↑  Definición de halita no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sal*. Ver Frases e expresións con sal.
**Guillermo Cedrón Gómez**, nado en Ferrol e finado na mesma cidade o 18 de agosto de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Home de negocios na Habana, onde foi fundador e primeiro secretario da asociación Ferrol y su Comarca en 1909 e da que foi presidente en 1911. Retornou a Galicia en 1917 establecéndose na Coruña. Foi viaxante de comercio e exerceu como mestre. Vinculado ás Irmandades da Fala, participou na I Asemblea Nacionalista. Militou no PCE e organizou e presidiu o raio comunista de Ferrol. Foi delegado na Federación comarcal da UGT de Ferrol. Conferenciante habitual no Ateneo Ferrolano. Foi candidato polo PCE nas eleccións de novembro de 1933. Coa folga xeral revolucionaria de 1934 foi detido o 10 de outubro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi inculpado nunha causa militar en Ferrol e posto a disposición gobernativa. Morreu en Ferrol a mans da "Fuerza Pública".

Obras
-----

* *El Comunismo y el proletariado español*, 1931.

Notas
-----

1. ↑  *El Correo Gallego*, 8-9-1909, p. 1.
2. ↑  *El Tea*, 6-5-1911, p. 3.
3. ↑  *El Ideal Gallego*, p. 3.
4. ↑  *El Correo Gallego*, 20-1-1932, p. 4.
5. ↑  *El Correo Gallego*, 11-10-1934, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santidrián Arias, Víctor Manuel (2003). *Historia do PCE en Galicia (1920-1968)*. Sada: Do Castro. p. 105. ISBN 978-84-8485-079-3.

### Ligazóns externas

* 

* Guillermo Cedrón na páxina web *Nomes e Voces*.
**José Fernández Formoso**, nado en Ortigueira cara a 1908 e finado en Chavín o 8 de febreiro de 1943, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Labrego aveciñado no Couce Mosquento (Devesos). Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu ao monte e uniuse ao Grupo Neira. O 8 de febreiro de 1943, cando participaba no asalto ao veciño de Rúa (Cervo) Manuel Otero Mon con outros tres guerrilleiros, foron denunciados á Garda Civil de Cervo por outro veciño. Perseguidos pola benemérita, refuxiáronse nunha casa de Castro en Chavín. Descubertos, iniciouse un tiroteo e José Fernández resultou morto. O resto dos compoñentes do grupo lograron fuxir. Na acción tamén morreu o garda civil Amando Díaz Montero.

Notas
-----

1. ↑  "La Guardia civil de Cervo mató a un atracador huído desde la iniciación del Movimiento", *El Progreso*, 11-2-1943, p. 2. Na información figura por erro que o nome do guerrilleiro morto era **Jesús Iglesias Escourido**.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Nuevo, Carlos (1977). "Antes e despois da guerra en Viveiro". *O 36 na Galiza*. Vigo: A Nosa Terra.

### Ligazóns externas

* 

* José Fernández Formoso na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
| Haloferax |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Archaea |
| Reino: | Euryarchaeota |
| Filo: | Euryarchaeota |
| Clase: | Halobacteria |
| Orde: | Halobacteriales |
| Familia: | Halobacteriaceae |
| Xénero: | *Haloferax* |

 |
| Nome binomial |
| '**Haloferax'**Torreblanca *et al.* 1986 |
| Especies |
| * *H. alexandrinus*
* *H. denitrificans*
* *H. elongans*
* *H. gibbonsii*
* *H. larsenii*
* *H. lucentense*
* *H. mediterranei*
* *H. mucosum*
* *H. prahovense*
* *H. sulfurifontis*
* *H. volcanii*
 |

***Haloferax*** é un xénero de arqueas do grupo das halobacterias (que a pesar do nome non son bacterias), que viven en ambientes moi salinos, como mares e lagos moi salgados. A especie tipo é *Haloferax volcanii*.

Características
---------------

As súas células son gramnegativas e teñen xeralmente forma de discos planos ou copas, pero son moi pleomórficas, ás veces alongadas.
Forman colonias de púrpuras a rosas mucoides. A cor débese á presenza de carotenoides e pode variar coa concentración de sal. Algunhas especies son móbiles. Algunhas cepas teñen vesículas de gas. Están adaptadas a altas concentracións salinas, crecen en medios con concentracións de 1,0-5,1 M NaCl (a maioría teñen un óptimo de 2,5 M NaCl), e as células lísanse en auga destilada. A maioría das especies son oxidase positivas e catalase positivas. Viven a temperaturas entre 20 e 55 °C e a pHs entre 5 e 9. Son quimioorganótrofas e utilizan a respiración aeróbica (algunhas teñen respiración anaeróbica con nitrato). A maioría reducen o nitrato a nitrito.

Notas
-----

1. ↑  LPSN Haloferax Arquivado 21 de outubro de 2014 en Wayback Machine.
2. ↑  Oren, A.; Arahal, D. R.; Ventosa, A. (2009-03-01). "Emended descriptions of genera of the family Halobacteriaceae". *International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology* (en inglés) **59** (3): 637–642. ISSN 1466-5026. doi:10.1099/ijs.0.008904-0. Arquivado dende o orixinal o 15 de abril de 2019. Consultado o 07 de maio de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3126194
* MAG: 2776953635

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 97527
* GBIF: 1000195
* IRMNG: 1307680
* ITIS: 951505
* NCBI: 2251
* WoRMS: 559472

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D019621

 |
**Guillermo Lago Pérez**, nado na Gudiña o 26 de xullo de 1944 e finado en Verín o 21 de xaneiro de 2016, foi un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Nicho no cemiterio da Gudiña.
Profesionalmente foi funcionario da Xunta. Aínda que inicialmente fora afiliado á UCD e a Coalición Galega, forzas coas que foi concelleiro, nas eleccións municipais de 1987 encabezou a candidatura de Alianza Popular á alcaldía da Gudiña e foi elixido alcalde co apoio de Coalición Progresista Galega. Nas seguintes eleccións foi substituído por Néstor Ogando. En outubro de 1992 recuperou a alcaldía mediante unha moción de censura. Nas municipais de 1995 encabezou a candidatura do PPdeG e foi elixido alcalde con maioría absoluta. Continuou como alcalde nas sucesivas eleccións, sempre con maioría absoluta. Faleceu en xaneiro de 2016 por mor dun infarto.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jesús Barros** |  **Alcalde da Gudiña** 1987 - 1991 | Sucesor:**Néstor Ogando** |
| Predecesor:**Néstor Ogando** |  **Alcalde da Gudiña** 1992 - 2016 | Sucesor:**José María Lago Cabo** |

Notas
-----

1. ↑  O alcalde da Gudiña falece dun infarto nunha reunión no hospital de Verín, *La Voz de Galicia*, 21/01/2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Gudiña

### Ligazóns externas

* Entrevista en *Faro de Vigo*
**Guilermo Manuel Márquez Cruz**, nado en Almería en 1952, é un sociólogo e profesor español. Foi catedrático do Departamento de Ciencia Política e da Administración na Universidade de Santiago de Compostela

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias Políticas e Socioloxía (Sección Políticas) pola Universidade Complutense de Madrid en xullo de 1977 e doutor en Ciencias Políticas e Socioloxía pola mesma Universidade en 1990, foi profesor contratado no Seminario de Estudios Sociales de Almería entre os anos 1980-1985, profesor-titor no Centro Asociado de Almería da UNED entre os anos 1985-1991, e profesor na Universidade de Granada entre os cursos académicos 1985-1986 a 1990-1991.

Dende 1991 é profesor na Universidade de Santiago de Compostela, primeiro como profesor titular interino no Departamento de Socioloxía e Ciencia Política da Administración, a continuación profesor titular numerario ata o ano 2006, e logo catedrático adscrito ao Departamento de Ciencia Política e da Administración a partir de 2006.

Algunhas obras
--------------

* *Almería en la Transición. Elecciones y Sistema de Partidos (1976-1980)*. Almería, Gutemberg, 1981
* *Movilidad política y lealtad partidista en Andalucía (1973-1991)*. Madrid, Centro de Investigaciones Sociológicas, 1992
* *O Goberno local en España: procesos de transición e normalización política*. Santiago de Compostela, Xunta de Galicia: Escola Galega de Administración Pública, 1995
* *Política y Gobierno local. La formación de gobierno en las Entidades locales en España*. Madrid, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, 2007

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Autores galegos na BUSC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55999931
* WorldCat
* VIAF: 65361016
* BNE: XX1126558
* BNF: 161359621
* Dialnet: 117139
* ISNI: 0000 0000 8145 2359
* LCCN: n82136005
* ORCID: 0000-0001-7051-649X
* Persée: 66833
* SUDOC: 094122148

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Hackney.
Un cabalo Hackney nunha competición de tiro.
O **Hackney** é unha raza recoñecida de cabalo que foi desenvolvida en Gran Bretaña. En décadas recentes, a cría do Hackney foi conducida cara a producir cabalos que fosen ideais para o tiro de carruaxes. Son unha raza alta e elegante que é popular nos eventos de tiro. Os Hackneys posúen boa estamina, e son quen de trotar a alta velocidade en períodos estendidos de tempo.

Historia
--------

A raza foi desenvolvida no século XIV en Norfolk, cando o rei de Inglaterra requiriu cabalos elegantes pero poderosos e cun excelente trote para ser empregados con diferentes obxectivos na monta. Xa que os camiños e estradas eran moi rudimentarios nesa época, os Hackneys eran naquela época un cabalo de monta, sendo o xeito máis común de transporte. Porén, os cabalos trotadores eran máis convenientes como cabalos de guerra. Como resultado, en 1542 o rei Henrique VIII requiriu ós seus súbditos ricos que gardasen un número determinado de cabalos trotadores para o seu uso na cría.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hackney***  |

### Bibliografía

* *The Encyclopedia of Horses & Ponies*, by Tamsin Pickeral, Barnes & Noble Books, ISBN 0-7607-3457-7, p. 311.

### Outros artigos

* Cabalo albardeiro
* Lista de razas de cabalos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q635926
* EBID: ID

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O *hallux* (dedo gordo do pé) é o maior dedo á dereita nesta foto dun pé esquerdo
O ***hallux*** é o nome científico do primeiro *pododáctilo* (primeiro dedo) do pé do ser humano (que recibe o nome vulgar de "dedo gordo do pé").

En xeral, tamén se lle dá este nome ao primeiro dedo das patas traseiras dos vertebrados tetrápodes.

No ser humano
-------------

O *hallux* é o dedo correspondente ao dedo polgar, *pollex* ou pólice, nos membros superiores. Posúe, a diferenza dos outros dedos, dúas falanxes en lugar de tres. 

O ser humano es o único primate no que o *hallux* está aliñado en paralelo co resto dos dedos, sendo este un factor clave para a locomoción bípede. Por iso, non é estraño que as malformacioóns, infeccións e outras patoloxías deste dedo, como os *hallux valgus* (xoanetes), produzan un grande impacto para a calidade de vida do paciente e requiran de cirurxía correctora. 

O dedo gordo tamén é un obxecto de atracción e prácticas sexuais para algúns individuos.

Nos animais
-----------

En anatomía comparada dos tetrápodes, *hallux* é o termo latino que designa ao dedo máis interno ou medial do pé. A identidade destes dedos e a súa diferenza cos dedos dos membros superiores puideron xurdir no curso da evolución simultaneamente coa aparición do quiridio nos vertebrados, probabelmente en primeiro lugar nos peixes ripidistios e rizodóntidos. 

En varios animais, como nos homínidos (gorilas, chimpancés e orangutáns) e en varios marsupiais (como o coala) teñen o *hallux* opoñíbel aos restantes dedos, como o dedo polgar humano, ou matapiollos.

Nas aves está oposto ao resto dos dedos do pé, para permitirlles suxeitárense firmemente ás pólas das árbores cando pousan nelas.

Notas
-----

1. ↑  *hallux* no *Diccionario galego de termos médicos*. Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia / Xunta de Galicia. Santiago de Compostela, 2002, ISBN 84-4333-371-2.
2. ↑  Kent, Michael (2003). *Diccionario Oxford de Medicina y Ciencias del Deporte*. Paidotribo. ISBN 8-4801-9716-1.
3. ↑  Clarke, John (1998). *Un diccionario de materia médica práctica*. Nueva Delhi: B. Jain Publishers. ISBN 978-8-1702-1812-8.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *xoanete*.
5. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *matapiollos*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hallux Modificar a ligazón no Wikidata*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q763775
* GEC: 0113468

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 25047
* MeSH: D006214
* NCIt: C52839
* TA: A01.1.00.058
* Uberon: 0003631
* UMLS: C0018534

 |
**Gustav Casmir**, nado en Berlín o 5 de novembro de 1874 e finado o 2 de outubro de 1910, foi un tirador de esgrima alemán, gañador de catro medallas nos Xogos Olímpicos de 1906.

Traxectoria
-----------

Era tío do tirador de esgrima e tamén medallista olímpico Erwin Casmir. Gustav participou, con 29 anos, nos Xogos Olímpicos de 1904 celebrados en St. Louis (Estados Unidos), onde conseguiu finalizar cuarto nas probas individuais de espada e florete. Nos Xogos Olímpicos de 1906 de Atenas (Grecia), e actualmente non recoñecidos como oficiais polo Comité Olímpico Internacional (COI), gañou a medalla de ouro nas probas de sabre or equipos e sabre (tres golpes individual), así como a medalla de prata nas probas de florete e sabre individual. Tamén parcipou na proba por equipos de espada, finalizando quinto.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Gustav Casmir

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q72005
* WorldCat
* VIAF: 2468167025441153390007
* GND: 1274469791
* Sports Reference: gustav-casmir-1

 |
As Illas Antípodas vistas desde o Norte A posición das Illas Antípodas con Nova Zelandia, e outras illas.
As **illas Antípodas** constitúen un arquipélago deshabitado situado a uns 650 quilómetros ao sueste de Illa Stewart, Nova Zelandia, a 49°41´ Sur, 178°48´ Este.

O grupo consiste nunha illa principal ao norte, illa de Bollons, de 60 quilómetros cadrados de área, e numerosos illotes pequenos e próximos. O punto máis alto é monte Galloway (402 m).

O seu nome foi herdado polo concepto do lugar oposto xeograficamente a outro, dado polos ingleses que as consideraron os antípodas da Gran Bretaña, aínda que en realidade sono do norte de Francia.

Historia
--------

É breve, apenas unhas anécdotas:

* O capitán Henry Waterhouse da mariña británica chegou a estas illas por primeira vez en 1800, a bordo do buque *HMS Reliance*.
* Intentouse establecer gañado nas illas, pero non foi posible, e abandonouse a idea.
* Cando a nave *Spirit of Dawn* encallou en 1893 na costa de Bollans, once sobreviventes mantivéronse durante case tres meses vivindo cunha dieta de aves crúas. Curiosamente, na outra punta da illa había un depósito náufrago ben provisto. Este depósito foi atopado e utilizado pola tripulación do *Presidente Félix Faure* que naufragou na baía en 1908.
* O último naufraxio nas Antípodas foi o do iate *Totorore*, coa perda de 2 vidas en 1999.
* En 1886 descubriuse un fragmento de cerámica antiga polinesia enterrado na illa principal, o que indica visitas anteriores. O fragmento, ao parecer un anaco de cunca, exponse no museo *Te Pápa Tongarewa* ("o noso lugar"), o museo nacional de Nova Zelandia en Wellington.

Flora e fauna
-------------

Bollans é unha illa rica sobre todo en numerosas especies de aves, algunhas endémicas como o albatros de Antípodas, o periquito de Antípodas, e algunhas galináceas. Tamén acolle cerca do 50% da poboación mundial de pingüíns de crista erecta. A flora das illas rexistrouse detalladamente, e inclúe algunhas especies de plantas coñecidas como megaherbs.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q503712
* WorldCat
* VIAF: 315527268
* BNF: 15168034h
* GeoNames: 2193911
* NKC: ge445887
* OSM: 9450536
* WHC: 877-003

 |
***Grundriß der vergleichenden Grammatik der indogermanischen Sprachen*** ("Compendio de gramática comparada das linguas indoeuropeas") é unha obra fundamental da lingüística histórica escrita por Karl Brugmann e Berthold Delbrück, publicada en dúas edicións entre 1886 e 1916. Brugmann elaborou a fonoloxía e morfoloxía, e Delbrück dedicouse á sintaxe.

A gramática do protoindoeuropeo reconstrúese a partir da das linguas fillas que se coñecían a finais do século XIX. A obra representa un gran paso nos estudos indoeuropeos, despois da *Gramática comparada*, de Franz Bopp de 1833 e o *Compendium* de August Schleicher de 1871. A reavaliación neogramática Brugmanniana do protoindoeuropeo resultou nunha obra que, en esencia, seguiu a ser válida ata o presente.

Primeira edición
----------------

* Brugmann
	+ vol. I: Fonoloxía (1886).
	+ vol. II: Nome (1888), Numerais e pronomes, Verbo (1892).
	+ Índices (1893).
* Delbrück
	+ vol. III: Sintaxe, parte I (1893).
	+ vol. IV: Sintaxe, parte II (1897).
	+ vol. V: Sintaxe, parte III (1900).

Os volumes da primeira edición traduciunos ao inglés J. Wright e W. H. D. Rouse inmediatamente tras a súa aparición.

Segunda edición
---------------

Inmediatamente despois da súa publicación, Brugmann comezou a traballar nunha segunda edición amplamente revisada:

* vol. I: (1897).
* vol. II.1: (1906).
* vol. II.2: (1911).
* vol. II.3: (1916).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Acceso en liña a esta obra". Consultado o 12 de abril de 2011.
**Gunnar Mikael Höckert** (12 de febreiro de 1910; 11 de febreiro de 1940) foi un atleta finlandés, gañador dos 5.000 metros nos Xogos Olímpicos de Berlín.

A final dos 5.000 m nas Olimpíadas de Berlín comezou a un bo ritmo, marcado polo estadounidense Donald Lash, ata que tres finlandeses o alcanzaron despois de 2000 m. A carreira pronto virou nunha loita entre Höckert e o campión olímpico Lauri Lehtinen que ademais defendía o récord mundial. Na última volta Höckert adiantou a Lehtinen para facerse coa vitoria e acadar a mellor marca da tempada con 14:22.

Despois nese mesmo ano, o 16 de setembro en Estocolmo, Höckert acadou o récord mundial nos 3.000 m (8:14.8). Unha semana despois, na mesma pista, bateu un segundo récord mundial na proba das 2 millas (8:57.4). E outra semana despois disto, igualou o récord mundial en posesión de Jules Ladoumegue na proba dos 2.000 m (5:21.8) en Malmö, Suecia.

O resto da carreira deportiva de Höckert foi obstaculizada pola reuma, e nunca máis logrou achegarse ás marcas do ano 1936. En 1939 loitou na Guerra de Inverno como voluntario e así morreu no Istmo de Carelia xusto un día despois do seu trinta aniversario.

| * v
* c
* e
**Campións olímpicos de 5.000 metros.** |
| --- |
|  | 1912: Hannes Kolehmainen • 1920: Joseph Guillemot • 1924: Paavo Nurmi • 1928: Ville Ritola • 1932: Lauri Lehtinen • 1936: Gunnar Höckert • 1948: Gaston Reiff • 1952: Emil Zatopek • 1956: Vladimir Kuts • 1960: Murray Halberg • 1964: Robert Schul • 1968: Mohamed Gammoudi • 1972: Lasse Virén • 1976: Lasse Virén • 1980: Miruts Yifter • 1984: Said Aouita • 1988: John Ngugi • 1992: Dieter Baumann • 1996: Vénuste Niyongabo • 2000: Millon Wolde • 2004: Hicham El Guerrouj • 2008: Kenenisa Bekele • 2012: Mo Farah • 2016: Mo Farah |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q711754
* WorldCat
* VIAF: 2901163756430534480008
* GND: 1245658352
* IMDb: nm4953752
* OCID: gunnar-hockert
* Sports Reference: gunnar-hockert-1

 |
**Gusztáv Sebes**, nado o 21 de xuño de 1906 e finado o 30 de xaneiro de 1986, foi un xogador e adestrador de fútbol húngaro.

Traxectoria
-----------

Sebes foi un xogador de fútbol de certo éxito na liga húngara, tanto no Vasas SC como no MTK Budapest. No ano 1949 converteuse no adestrador do equipo nacional e formou un conxunto baseado nos equipos do exército, o Honvéd e o MTK. Esta selección sería coñecida mundialmente coma *O equipo de Ouro*. Tacticamente introduciu bastantes novidades, atrasando a un dos dianteiros, e converténdoo no que hoxe no fútbol se denomina mediapunta. Tamén aplicou un sistema no cal todo o equipo participaba tanto no ataque coma na defensa. El chamaba a este estilo "Fútbol Socialista", lóxico nunha persoa cunhas fortes convicións políticas. Vinte anos despois os holandeses empregaron unha forma de xogar moi semellante que deron en chamar *Fútbol Total*.

Entre os éxitos coa selección está a medalla de Ouro nos Xogos Olímpicos de 1952 e o subcampionato no Mundial de 1954

Morreu en 1986 ós 79 anos de idade.

Véxase tamén
------------

Ligazóns externas
-----------------

* Datos na páxina da FIFA *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q381770
* WorldCat
* VIAF: 3853868
* LCCN: n83173273
* Munzinger: 01000001831
* EUfootballInfo: 18879
* NFT: 63293
* Transfermarkt: 417251
* Worldfootball: gusztav-sebes

 |
| «Fly» |
| --- |
|  |
| single de Blind Guardian |
| do álbum *A Twist in the Myth* |
| Lanzamento | 24 de febreiro, 2006 |
| Formato | {{{formato}}} |
| Gravada | {{{gravación}}} |
| Xénero musical | Power metal |
| Lingua(s) | {{{lingua}}} |
| Duración | {{{duración}}} |
| Discográfica | Nuclear Blast |
| Produtor(es) | Charlie Bauerfeind |
| Escritor(es) | Hansi Kürsch |
| Miscelanea | {{{miscelanea}}} |

"**Fly**" é unha canción que dá nome a un sinxelo de Blind Guardian correspondente ó álbum *A Twist in the Myth* lanzado en febreiro de 2006. O segundo tema é unha versión acústica só dispoñible no sinxelo, e o terceiro é unha reedición do tema "In-A-Gadda-Da-Vida" de Iron Butterfly que tamén só está dispoñible no sinxelo.

O vocalista Hansi Kürsch ten dito que namentres que "Fly" é un título sorprendente para unha canción de Blind Guardian, encaixa moi ben coas letras. Tamén engade *Esta canción versa sobor das inspiracións, e como elas poden influenciar o teu arte, a túa vida e as vidas doutra xente. Eu mesmo fun inspirado pola película* Finding Neverland *cando facía os textos.*

Contido
-------

### Lista de cancións

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Twist in the Myth |
| **Nº** | **Título** | **Duración** |
| 01 | "Fly" | 5:45
  |
| 02 | "Skalts and Shadows" (versión acústica) | 3:15 |
| 03 | "In A Gadda Da Vida" | 3:37 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2252080
* MetroLyrics: ID
* MusicBrainz: ID

 |
Logo da compañía.
O **Grupo Farmacéutico Chiesi** é unha compañía farmacéutica multinacional con sede en Parma.

Historia
--------

Fundada en 1935, Chiesi centra as súas actividades no desenvolvemento de fármacos para o aparello respiratorio, cardiovascular, muscular, esquelético e para neonatoloxía. Ademais dos fármacos desenvolvidos nos propios laboratorios de Chiesi, tamén ten unha política de alianzas con moitas empresas farmacéuticas internacionais. A compañía conta con arredor de 3.500 empregados entre Italia e as súas sedes no resto do mundo. Ademais, conta con 550 patentes internacionais e emprega a aproximadamente 300 investigadores de centros de investigación en Parma, París e Rockville, Estados Unidos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do grupo internacionalArquivado 26 de febreiro de 2021 en Wayback Machine. *(en inglés)* *(en italiano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3674566
* GRID: grid.467287.8
* ISNI: 0000 0004 1761 6733
* MAG: 57341705

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre economía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Guterre Méndez,** (tamén **Guterre Mendes, Gutier Menendiz** ou **Gutier Menéndez**), nado en 865 e finado en 934, foi un importante conde galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Hermenexildo Guterrez e Hermesinda Gatoniz, e pai entre outros, de San Rosendo, tivo importantes posesións no reino de Galicia.

Era cuñado do rei de Galicia Ordoño II por terse casado este coa súa irmá a raíña Elvira Menéndez. Era tío do rei de Galicia Sancho Ordóñez e dos tamén reis Afonso IV e Ramiro II. Sancho Ordóñez casaría coa súa neta a raíña Goto, e Ramiro II coa súa sobriña a raíña Adosinda Guterrez. Exerceu importantes poderes por delegación de Ordoño II e recibiu, entre outras encomendas, a de refundar co abade Franquila o mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil.

Gutier Menendiz apoiou aos fillos de Ordoño II contra os descendentes de Froila conseguindo afastar a Afonso Froilaz e elevar a Sancho Ordóñez ao trono de Galicia mediante a coroación en Santiago de Compostela polo bispo Hermenexildo. Foi tamén un baluarte do Ramiro II o cal, ao pouco de ser coroado, reconfirma as doazóns a Gutier feitas por Afonso III o Magno e confirmadas polo rei de Galicia Sancho Ordóñez. Tratábase dos abundantes bens confiscados ao rebelde Vitiza.

Arredor do ano 890 casou cunha das máis importantes aristócratas galegas, Ilduara Eriz (Santa Aldara de Celanova). A unión de ambas as familias supuxo a creación dun dos maiores patrimonios territoriais do reino de Galicia altomedieval. Residiu sempre en terras galegas, ben no Condado Portucalense ben na Galicia nuclear onde son de destacar Portomarín e especialmente Vilanova dos Infantes onde situou a casa-residencia principal da súa familia.

Descendencia
------------

Froito desta unión naceron dúas fillas, Adosinda e Hermesinda, e tres fillos, Munio, Rosendo e Froila. De entre todos eles destacou Rosendo, bispo da igrexa de Dumio e posteriormente santo.

* Adosinda Guterrez.
* Hermesinda Guterrez.
* Rosendo Guterrez, bispo de Dume.
* Munio Guterrez.
* Froila Guterrez.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10293176
* DBE: gutierre-menendez

 |
***Laut Bercermin*** é un filme indonesio de 2011 dirixido por Kamila Andini e coproducido polo pai de Andini, Garin Nugroho, e a antiga Miss Indonesia Nadine Chandrawinata. Está protagonizado por Gita Novalista, Atiqah Hasiholan e Reza Rahadian, e conta a historia dunha moza bajaw chamada Pakis que perde ó seu pai no mar e emprega espellos para tentar atopalo. O filme ten múltiples interpretacións, como o dunha historia de maduración ou unha obra de contido ambientalista.

Filmado durante un período de dous meses e logo de case tres anos de investigación, *Laut Bercermin* foi parcialmente financiado pola póla indonesia do Fondo Mundial para a Natureza e polo goberno de Wakatobi. Trátase do primeiro filme en lingua bajaw. Malia ser un fracaso comercial no seu país de orixe, estreouse en varios festivais internacionais e gañou varios premios tanto dentro como fóra de Indonesia. A crítica deulle unha valoración positiva, salientando os visuais do filme.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *Laut Bercermin* na IMDb *(en inglés)*.
* Ficha en RottenTomatoes *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3988333
* AlloCiné: 197859
* IMDb: tt1934427
* LUMIERE: 254500
* OFDb: 215568
* Rotten Tomatoes: laut\_bercermin
* TMDb: 501724

 |
**Hipertimesia**, tamén chamada hipermnesia ou **síndrome hipermnésica**, é unha condición da memoria, consistente no aumento da función de evocación, sen que se observe unha hiperfunción en canto á capacidade de almacenamento. As persoas afectadas por esta síndrome posúen unha memoria autobiográfica superior, ou sexa que poden lembrar até o máis mínimo detalle.

Etimoloxía
----------

O termo "*hipertimesia* deriva do grego hiper = 'exceso' e "timesia" = *thymesis* (*θύμησις*) 'lembrar'. Como se describiu por primeira vez en 2006 nun artigo de Neurocase titulado "Un caso infrecuente do recordo autobiográfico", as dúas características definitorias de hipertimesia son:

1. A persoa emprega unha cantidade anormalmente grande de tempo en pensar sobre o seu pasado persoal.
2. A persoa ten unha extraordinaria capacidade para lembrar eventos específicos do pasado en xeral, e persoal.

Capacidades
-----------

Os individuos de hipertimesia poden lembrar os acontecementos que experimentaron persoalmente. A unha persoa hipertimésica pódeselle indicar unha data e esta describirá os feitos ocorridos ese día, mesmo o clima e ​​moitos detalles aparentemente triviais que a maioría da xente non sería quen de lembrar. Poden lembrar en que día da semana caeu cada data, pero non son necesariamente calculadoras de calendario como as persoas con autismo ou síndrome de savant; os seus recordos limítanse ós días nun calendario «mental persoal». A asociación mental prodúcese de maneira automática e de forma obsesiva. Por outra banda, a hipnose parece poder provocar nalgunhas persoas unha hipermnesia transitoria.

Notas
-----

1. ↑  Capponi M. Ricardo.
2. ↑  "Total Recall, Totally Overwhelming, Netcetera March 16, 2009". Arquivado dende o orixinal o 29 de xuño de 2017. Consultado o 27 de abril de 2017.
3. ↑  hiper, definición en el DRAE
4. ↑  Parker ES, Cahill L, McGaugh JL. "A case of unusual autobiographical remembering" (1). PMID 16517514. doi:10.1080/13554790500473680.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45320
* BNF: 169829841
* MAG: 2776917656

 |