A **prisión de mulleres de Ventas** foi unha prisión de mulleres situada en Madrid, que estivo en funcionamento durante case tres décadas.

Historia
--------

Aurora Rodríguez Carballeira, fotografada dentro do cárcere de mulleres de Ventas, en setembro de 1933.
Ideada por Victoria Kent -primeira directora xeral de Prisións-, a primeira pedra colocouse o 24 de decembro de 1931 e inaugurouse en 1933, durante a Segunda República Española. O proxecto consistía en construír un modelo de prisión para mulleres, xa que antes as mulleres estaban ateigadas en almacéns de reclusos, que se chamaban "galeras de mulleres". Coa prisión de Ventas, Kent propúxose dignificar a condición da muller reclusa con vistas á súa reinserción.

Despois do estalido da guerra civil española, ante o aumento exponencial de detidos, a Dirección Xeral de Seguridade tivo que improvisar prisións provisionais para alixeirar a carga do principal cárcere de Madrid, a Prisión Modelo. En agosto de 1936, xa baleira de presos, a prisión de Ventas converteuse na prisión provisional masculina número 3, que acolleu a numerosos presos doutros centros. Os presos de Ventas foron trasladados á antiga "galera" da rúa Quiñones e ao convento dos capuchinos na praza do Conde de Toreno, para posteriormente seren enviados ao asilo de San Rafael e a varias prisións valencianas. Os reclusos só regresaron a Ventas co restablecemento da prisión de mulleres en agosto de 1937. Durante esta etapa, 187 homes presos foron "sacados" de Ventas polas milicias dos partidos da Fronte Popular e asasinados en Aravaca, Paracuellos e Torrejón de Ardoz, entre eles o intelectual Ramiro de Maeztu.

En 1939, e despois do remate da guerra, a ditadura franquista converteu a Ventas nun "almacén para internas" en condicións terribles, con máis de catro mil mulleres -moitas delas con nenos pequenos. Durante 1939 e 1940, oitenta mulleres foron "sacadas" de Ventas e do cárcere, tamén mulleres, na rúa Claudio Coello, para ser fusiladas nas paredes exteriores do próximo Cemiterio do Este ou Almudena.

Entre os internos máis coñecidos que estiveron no cárcere durante a inmediata posguerra estaban As Trece Rosas, na súa maioría mozas militantes da JSU, executadas en agosto de 1939, así como a líder comunista Matilde Landa Vaz. O cárcere permaneceu aberto ata 1969, cando foi demolido para construír unha urbanización residencial. O sitio antigo está actualmente ocupado por dita urbanización e por un parque de propiedade municipal. Os terreos da cadea estaban delimitados pola rúa Marqués de Mondéjar, onde se atopaba a porta principal, e pola rúa Nueva del Este, agora Rufino Blanco, no barrio de Fuente del Berro, no distrito de Salamanca. A demolición supuxo a destrución dun dos mellores exemplos de arquitectura racionalista en Madrid.

En 1967, a política republicana Mercedes Núñez Targa escribiu o libro *Cárcel de Ventas* no que contaba como era esa prisión baseándose na súa propia experiencia durante o tempo que estivo presa pola ditadura.

En 2017, a Concellería de Salamanca do Concello de Madrid promoveu a creación dun portal web que reúne diversa documentación sobre a historia do cárcere de Ventas, así como testemuños de antigos presos, como homenaxe a estas mulleres na súa resistencia contra a ditadura, como Ángeles García-Madrid, Manolita del Arco ou Trinidad Gallego.

Notas
-----

1. ↑  "El sumario por la muerte de Hildegart Rodríguez, ‘La virgen roja’, en 1933". *El País* (en castelán). 31 de xaneiro de 2020. .
2. 1 2  Ruiz 2014, p. 160.
3. ↑  Holgado, Fernando Hernández (1 de xaneiro de 2003). *Mujeres encarceladas: la prisión de Ventas, de la República al franquismo, 1931-1941* (en castelán). Marcial Pons Historia. ISBN 9788495379641. Consultado o 19 de novembro de 2016.
4. ↑  "Web Cárcel de Ventas". Arquivado dende o orixinal o 18 de maio de 2021. Consultado o 03 de outubro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hernández Holgado, Fernando (2013). *Mujeres encarceladas: la prisión de Ventas, de la República al franquismo, 1931-1941*. Madrid: Marcial Pons Historia.
* Ruiz, Julius (2014). *The 'Red Terror' and the Spanish Civil War*. Nueva York: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-05454-7.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8353098
* PARES: 155554

 |