**Málaga** é unha cidade de España, capital da provincia de Málaga, en Andalucía. Está situada no extremo oeste do mar Mediterráneo e no sur da península Ibérica, a pouco máis de 100 km ao leste do estreito de Xibraltar.

Localización e características
------------------------------

Cos seus 560.631 habitantes en 2006, a cidade de Málaga é a sexta en poboación de toda España. A súa área metropolitana ten 1.099.004 hab. sendo a quinta máis populosa do estado. Demograficamente é a zona urbana máis densamente poboada (ademais de ser a capital) do conxunto de localidades que se localizan ao longo de 180 km da costa mediterránea, coñecidos como a Costa do Sol. Málaga é candidata a «Cidade Europea da Cultura» para o ano 2016.

A cidade de Málaga encóntrase rodeada de sistemas montañosos (Montes de Málaga). Dous ríos, o Guadalmedina e o Guadalhorce, pasan pola urbe, desembocando no Mediterráneo.

Historia
--------

A cidade foi fundada por fenicios, procedentes de Tiro, co nome de **Malaka**, entre os séculos VIII e VI a.C. O nome parece que significou "porto de refuxio", segundo Nieto Ballester.

Cerca de seis séculos despois, os romanos ocuparon a cidade, xunto co resto de Hispania. 

No século VIII, sería ocupada polos musulmáns, que converteron a cidade nun importante centro comercial. Málaga pertenceu primeiro ao Califato de Córdoba. Mais logo da caída da dinastía Omeia (Umayyad), foi capital do seu propio reino, entre 1026 e 1238, ata que pasou a depender do reino de Granada. Durante o período islámico, foi denominada **Mālaqah** (en árabe **مالقة**). 

Málaga pasou a dominio cristián en 1487, durante a guerra contra Granada emprendida polos Reis Católicos.

Durante a sublevación militar contra a IIª República, Málaga foi ocupada por tropas italianas e, logo, sufriría unha forte represión. O boom turístico dos anos 1960, axudou ao impulso económico da cidade e as áreas próximas da Costa do Sol.

Economía
--------

Cidade comercial, ten ademais no turismo unha das súas principais fontes de ingresos, fomentado polo importante aeroporto, ademais da crecente importancia do turismo de buques de cruceiro. O porto de Málaga está nun proceso de gran transformación para se converter en porto base de cruceiros, así como nun importante nodo de tráfico de contedores.

Tamén hai que destacar o pulo da cidade en industrias de novas tecnoloxías, localizadas principalmente no Parque Tecnolóxico de Andalucía, así como no sector da construción. A cidade é sede da Asociación Internacional de Parques Tecnolóxicos IASP, do proxecto Málaga Valley e27 e da principal entidade bancaria de Andalucía, a Caixa de Aforros Unicaja; así como das empresas malagueñas de moda infantil *Mayoral* e *Charanga*, da construtora Sando, do líder europeo en placas solares Isofotón ou a fabricante de teléfonos móbeis Vitelcom e outras multinacionais como Fujitsu España, Epcos (Siemens) ou as cervexas San Miguel.

Turismo e sitios de interese
----------------------------

Tras o devir histórico de varias civilizacións, a cidade conta co Teatro Romano, construído no século I d.C. Así como o castelo de Gibralfaro de base fenicia, construído polo rei Yusuf I na época árabe, e a Alcazaba, belo palacio-fortaleza, da mesma época.

Logo da conquista cristiá da cidade, edificouse a Catedral de Málaga ou Catedral da Encarnación, que ten como característica máis coñecida a de estar inacabada. A falla dunha das súas torres fai que os malacitanos a alcuñen, cariñosamente, como "La Manquita".

Do século XIX é o monumento a José María Torrijos, liberal español, que foi executado na cidade xunto a seus compañeiros, descansando os seus restos so o grande obelisco, erguido, na súa honra, na céntrica Praza da Mercé.

Casa natal de Picasso
A cidade é tamén coñecida por ser o lugar de nacemento do famoso pintor Pablo Ruiz Picasso, contando cun dos tres museos de maior importancia no mundo sobre o artista, así como a súa casa natal, sita tamén na Praza da Mercé, onde se conservan obxectos da infancia do artista máis célebre do século XX. O Museo Picasso de Málaga e mais o Centro de Arte Contemporáneo, CAC Málaga, reciben unha grande afluencia de visitantes. Esta oferta cultural levou a que Málaga optase por solicitar a candidatura de Capital Europea da Cultura para o ano 2016.

Ademais, os picos de afluencia turística prodúcense en Semana Santa e durante a Feira de Málaga, no mes de agosto, mes no que acrecentan a visitas dada a calidade das praias malagueñas.

Festas
------

A destacar:

* Semana Santa, con vistosas procesións. Está declarada de interese turístico internacional.
* Desde o segundo venres de agosto até o domingo da semana seguinte celebra a *Feira de Agosto*. Desde días previos ata o final da semana festiva, ten lugar tamén a Feira Taurina de Agosto de Málaga, con sede en La Malagueta, o seu coso taurino.

Clima
-----

Vista do porto e da cidade
O clima de Málaga é mediterráneo subtropical húmido. A temperatura media anual é de 18 °C, sendo a máxima media de 25.4 °C en agosto e a mínima media de 11.9 °C en xaneiro. A suavidade domina o clima invernal, sendo moi excepcionais as xeadas, mentres os veráns son calorosos, normalmente húmidos excepto cando sopra o *terral*, un vento seco do interior, que eleva as temperaturas. Nestas situacións Málaga ten superado os 44 °C (1978 e 1994).

A humidade media é de 66 %, con 43 días de chuvia anuais, concentrados nos meses máis fríos, de feito entre os meses de novembro e xaneiro cai o 50% da precipitación media anual, que é de 524 mm. A irregularidade das chuvias evidénciase en episodios torrenciais de grande virulencia, sendo o récord de Málaga os 313 mm rexistrados no observatorio do aeroporto o 27 de setembro de 1957, e a chea do 14 de novembro de 1989.
Anualmente hai 2.815 h de sol.

|  **Parámetros climáticos promedio no Observatorio do Aeroporto de Málaga** (1971-2000) |
| --- |
|  | xan | feb | mar | abr | mai | xun | xul | ago | set | out | nov | dec | *TOTAL* |
| Temp. máxima (°C) | 16,6 | 17,7 | 19,1 | 20,9 | 23,8 | 27,3 | 29,9 | 30,3 | 27,9 | 23,7 | 19,9 | 17,4 | *22,9* |
| Temp. mínima (°C) | 7,3 | 7,9 | 9,0 | 10,4 | 13,4 | 17,1 | 19,7 | 20,5 | 18,2 | 14,3 | 10,8 | 8,4 | *13,1* |
| Precipitacións (mm) | 81 | 55 | 49 | 41 | 25 | 12 | 2 | 6 | 16 | 56 | 95 | 88 | *524* |

Con todo os valores referidos ao aeroporto, sito a 10 km de distancia da cidade, son só indicativos, pois a propia Málaga ten un clima algo diferente.

Distritos
---------

A cidade de Málaga está organizada en once distritos.


| Nº | Distrito | Nº | Distrito | Mapa da cidade |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Centro | 7 | Carretera de Cádiz |  |
| 2 | Este | 8 | Churriana |
| 3 | Ciudad Jardín | 9 | Campanillas |
| 4 | Bailén-Miraflores | 10 | Puerto de la Torre |
| 5 | Palma-Palmilla | 11 | Teatinos-Universidad |
| 6 | Cruz de Humilladero |

Galería de Imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de Imaxes de Málaga.
* Estación de ferrocarril María ZambranoEstación de ferrocarril María Zambrano
* 
* 
* Praia de La MalaguetaPraia de La Malagueta

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Málaga*** |

### Outros artigos

* Sancha de Lara.

### Ligazóns externas

* Web Oficial do Concello de Málaga *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Capitais de provincias de España |
| --- |
| 
* A Coruña
* Albacete
* Alacant
* Almería
* As Palmas de Gran Canaria
* Ávila
* Badaxoz
* Barcelona
* Bilbao
* Burgos
* Cáceres
* Cádiz
* Castelló de la Plana
* Cidade Real
* Córdoba
* Cuenca
* Donostia
* Granada
* Guadalaxara
* Huelva
* Huesca
* Logroño
* León
* Lleida
* Lugo
* Madrid
* Málaga
* Murcia
* Ourense
* Oviedo
* Palencia
* Palma
* Pamplona
* Pontevedra
* Salamanca
* Santander
* Santa Cruz de Tenerife
* Segovia
* Sevilla
* Soria
* Tarragona
* Teruel
* Toledo
* Valencia
* Valladolid
* Vitoria
* Xaén
* Xirona
* Zamora
* Zaragoza

 |  |

| * v
* c
* e
Andalucía Andalucía  ·  Concellos da provincia de Málaga |
| --- |
| Alameda  ·  Alcaucín  ·  Alfarnate  ·  Alfarnatejo  ·  Algarrobo  ·  Algatocín  ·  Alhaurín de la Torre  ·  Alhaurín el Grande  ·  Almáchar  ·  Almargen  ·  Almogía  ·  Álora  ·  Alozaina  ·  Alpandeire  ·  Antequera  ·  Árchez  ·  Archidona  ·  Ardales  ·  Arenas  ·  Arriate  ·  Atajate  ·  Benadalid  ·  Benahavís  ·  Benalauría  ·  Benalmádena  ·  Benamargosa  ·  Benamocarra  ·  Benaoján  ·  Benarrabá  ·  Campillos  ·  Canillas de Aceituno  ·  Canillas de Albaida  ·  Cañete la Real  ·  Carratraca  ·  Cartajima  ·  Cártama  ·  Casabermeja  ·  Casarabonela  ·  Casares  ·  Coín  ·  Colmenar  ·  Comares  ·  Cómpeta  ·  Cortes de la Frontera  ·  Cuevas Bajas  ·  Cuevas de San Marcos  ·  Cuevas del Becerro  ·  Cútar  ·  El Borge  ·  El Burgo  ·  Estepona  ·  Faraján  ·  Frigiliana  ·  Fuengirola  ·  Fuente de Piedra  ·  Gaucín  ·  Genalguacil  ·  Guaro  ·  Humilladero  ·  Igualeja  ·  Istán  ·  Iznate  ·  Jimera de Líbar  ·  Jubrique  ·  Júzcar  ·  Macharaviaya  ·  Málaga  ·  Manilva  ·  Marbella  ·  Mijas  ·  Moclinejo  ·  Mollina  ·  Monda  ·  Montejaque  ·  Nerja  ·  Ojén  ·  Parauta  ·  Periana  ·  Pizarra  ·  Pujerra  ·  Rincón de la Victoria  ·  Riogordo  ·  Ronda  ·  Salares  ·  Sayalonga  ·  Sedella  ·  Sierra de Yeguas  ·  Teba  ·  Tolox  ·  Torremolinos  ·  Torrox  ·  Totalán  ·  Valle de Abdalajís  ·  Vélez-Málaga  ·  Villanueva de Algaidas  ·  Villanueva de la Concepción  ·  Villanueva de Tapia  ·  Villanueva del Rosario  ·  Villanueva del Trabuco  ·  Viñuela  ·  Yunquera |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8851
* WorldCat
* VIAF: 154760885
* BNE: XX451457
* BRE: 2168053
* código INE: 29067
* EBID: ID
* FAST: 1206680
* GEC: 0039383
* GeoNames: 6359472
* GND: 4100040-7
* LCCN: n79121682
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge134349
* OSM: 340746
* PARES: 82237
* Treccani: malaga
* WOEID: 766356

 |