recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rodney Arnold Grant**, nado o 9 de marzo de 1959 na reserva india Omaha, Nebrasca, é un actor amerindio da tribo omaha que é coñecido polo seu papel de "Vento nos seus cabelos" (en lakota: *Pȟehíŋ Otȟáte*) no filme *Dances with Wolves* dirixido por Kevin Costner.

Traxectoria
-----------

Grant medrou no condado de Thurston (Nebrasca). Despois de que os seus pais biolóxicos o abandonasen, os seus avós criárono dende que tiña seis meses de idade até 1982. Tras un curto período de seis meses de servizo co U. S. Marines e seis anos como reserva, en 1988 comezou a súa carreira como actor. Dende entón, actuou en varios filmes e series de televisión.

En 1990, conseguiu o seu papel máis importante, "Vento nos seus cabelos" no filme *Dances with Wolves*. Durante a rodaxe Grant tiña bastantes dificultades na aprendizaxe da lingua lakota. Para evitar ser totalmente cortada do filme, ou para acabar como papel de meros figurantes, asumiu traballo a maiores co director de elenco do filme. Ademais de *Dances with Wolves*, tamén apareceu en filmes como *Ghosts of Mars*, *Wild Wild West*, *Xerónimo*, *White Wolves III: Cry of the White Wolf*, *Wagons East!*, *The Substitute*, *War Party* e *Powwow Highway*. Interpretou a "Chingachgook" na serie de televisión *Hawkeye* e tamén tivo outros papeis en *Due South*, *Two* e *Stargate SG-1* (episodio "Spirits"). Tamén intepretou a Cabalo Tolo no telefilme de 1991 *Son of the Morning Star*.

Grant é membro do pobo omaha de Nebrasca e participa na organización xuvenil Boys and Girls Clubs of America. Tivo cinco fillos, tres dun matrimonio anterior e dous doutra relación. Posteriormente trasladouse ó sur de California.

Filmografía
-----------

* 1988: *War Party*
* 1989: *Powwow Highway*
* 1990: *Dances with Wolves*
* 1991: *Son of the Morning Star*
* 1991: *The Doors*
* 1992: *Lakota Moon*
* 1993: *Xerónimo*
* 1994: *F.T.W.*
* 1994: *Wagons East*
* 1996: *The Substitute*
* 1997: *The Killing Grounds*
* 1997: *Stolen Women, Captured Hearts*
* 1998: *Cry of the White Wolf*
* 1998: *Stargate – Kommando SG-1*
* 1999: *Wild Wild West*
* 2001: *Ghosts of Mars*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1376880
* WorldCat
* VIAF: 22351978
* Allmovie: p28247
* AlloCiné: 13990
* BNE: XX5647370
* BNF: 14183006b
* FAST: 1554796
* Filmportal: ID
* GND: 129593524
* IMDb: nm0002110
* ISNI: 0000000079866632
* LCCN: no00021169
* NKC: xx0119656
* NTA: 383850649
* TMDb: 7853

 |
**Yosafat Kozarov** (en búlgaro: *Йосафат Козаров*), nado en 1852 en Plovdiv (Eyalet de Edirne, Imperio Otomán, hoxe Bulgaria) e finado o 3 de novembro de 1925 en Sofía (Reino de Bulgaria) foi un eclesiástico greco-católico búlgaro.

Traxectoria
-----------

Yosafat Kozarov naceu nunha familia de católicos de rito latino en Plovdiv, entón parte do eyalet de Edirne, baixo soberanía otomá en 1852. Comezou os seus estudos cos capuchinos en Plovdiv, e posteriormente ingresou no seminario de rito oriental dos asuncionistas, na cidade de Edirne. Logo de graduarse no seminario, fixo o seu novizado en París e en Osma, e posteriormente volveu a Edirne, onde foi ordenado sacerdote da Igrexa greco-católica. Comezou o seu ministerio en Edirne e Constantinopla, e posteriormente ensinou en varias escolas de Bulgaria, especialmente en Yambol. Por motivos familiares, e co permiso da Santa Sé, en 1900 deixou a vida monástica e pasou ao clero secular. En 1907 pasou a ser párroco en Pravdino.

Retirouse en 1919, mais á morte de Ivan Pishtiycki foi nomeado confesor na catedral de San Luís de Plovdiv. Logo da morte do arquimandrita Hristofor Kondov, o 11 de abril de 1924, foi nomeado pro-administrador dos greco-católicos búlgaros da vigairía apostólica de Tracia, e párroco da catedral da Dormición da Virxe de Sofía. Finou o 3 de novembro de 1925 en Sofía.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Еленков, Иван (2000). *Католическата църква от източен отряд в България: От времето на нейното учредяване с присъединението на част от българския народ към Рим през 1860 г. до средата на ХХ век*. Католическа апостолическа екзархия. pp. 232–233.
**Carlos Domínguez Cáceres**, nado o 11 de febreiro de 2001 en Vigo, é un futbolista galego que xoga como defensa central no Real Club Celta de Vigo da Primeira División de España de fútbol.

Traxectoria
-----------

Nado na cidade viguesa e formado nas categorías inferiores do Real Club Celta de Vigo, foi capitán do conxunto sub-19 celeste na División de Honra Xuvenil ata que na tempada 2020-21 é ascendido ao filial. Debutou co equipo B o 22 de novembro de 2020, cando entrou como substituto de Alberto Solís nun partido que gañou o conxunto galega fronte ao Zamora C.F. por 2 a 0.

Por mor de varias lesións no primeiro equipo, Carlos fora convocado por vez primeira co Celta o 9 de maio de 2021 para disputar un encontro de liga fronte ao Vilarreal C.F. onde sería titular e o equipo vigués gañaría por 2 a 4. O 11 de xaneiro de 2022 faise oficial a súa renovación o Celta ata 2026.

Clubs
-----

 *Actualizado no último partido disputado el 4 de xuño de 2023 .*

| Club | País | Ano | Partidos | Goles |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Celta de Vigo "B" | Galicia Galicia | 2020-act. | 50 | 1 |
| Celta de Vigo | Galicia Galicia | 2021-act. | 19 | 0 |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* RC Celta Fortuna

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106774599
* BDFutbol: 43007
* FootballDatabase: 438170
* Soccerway: 673562
* Transfermarkt: 636093

 |

### Ligazóns externas

* Carlos Domínguez en Soccerway.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106774599
* BDFutbol: 43007
* FootballDatabase: 438170
* Soccerway: 673562
* Transfermarkt: 636093

 |
**Miguel Nadal Furriel**, coñecido coma **Miki Nadal**, nado en Pedrola (Zaragoza) o 29 de setembro de 1967, é un actor e cómico español.

Traxectoria
-----------

Coñecido polas súas grandes interpretacións en programas como El Informal en 1999, onde se deu a coñecer, empeza a estudar a carreira de Dereito, deixándoa a medias para cumprir o servizo militar en Ferrol e logo Madrid, onde quedou para ser actor. A súa primeira intervención en televisión foi no programa La sonrisa del pelícano presentado por Pepe Navarro no ano 1997. Actualmente traballa no programa Se lo que hicisteis... da Sexta con gran popularidade en todo o país.

En toda a súa carreira coma presentador, actor, cómico e monologuista traballou nos seguintes programas: "La sonrisa del pelícano", "El Informal", "Corriente Alterna", "El Show de Flo", "UHF", "Splunge", "Mis adorables vecinos", "El club de la comedia", "Zulú" Bingo, "Los Irrepetibles de Amstel", "Cafetería Manhattan", tivo un programa de concursos chamado "No sabe, no contesta" transmitido na Sexta e colabora no programa "Se lo que hicisteis...". Apareceu como convidado en series como "Casi Perfectos" xunto a Emilio Aragón e "7 vidas", xunto a Florentino Fernández.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3321329
* WorldCat
* VIAF: 127090321
* BNE: XX5230657
* IMDb: nm1301312
* ISNI: 0000000087573645
* LCCN: no2010127200
* TMDb: 1120585

 |
**Jan Paweł Lenga**, nado o 28 de marzo de 1950 en Horodok (RSS de Ucraína) é un relixioso mariano polaco-ucraíno, 1º bispo de Qarağandı dende 1991 até 2011.

Traxectoria
-----------

Naceu o 28 de marzo de 1950 en Horodek, fillo de Emil e Teofila, de apelido de solteira Kińczyk. Logo de que as autoridades lle negasen o ingreso no seminario de Riga, en 1975 entrou na Congregación dos Padres Marianos en segredo. Foi ordenado sacerdote o 28 de maio de 1980 por Vincentas Sladkevičius. Por mor da súa actividade pastoral, o KGB expulsouno a Taxiquistán en 1980 e posteriormente a Casaquistán en 1981.

O 13 de abril de 1991 foi nomeado administrador apostólico de Casaquistán e bispo titular de *Arba* polo papa Xoán Paulo II. Recibiu a consagración episcopal o 28 de maio do mesmo ano de mans do delegado apostólico Francesco Colasuanno, e tivo como co-consagrantes principais ao administrador apostólico da Rusia europea Tadeusz Kondrusiewicz e ao bispo de Kamyanets-Podilskyi Jan Olszanski.

Coa elevación da sé ao rango de diocese, Lenga foi nomeado bispo de Qarağandı. O 17 de maio de 2003 foi nomeado arcebispo a título persoal. Retirouse o 5 de febreiro de 2011.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Judycka, Agata; Judycki, Zbigniew (2000). *Polonia: słownik biograficzny* (en polaco). Wydawn. Nauk. PWN. p. 178. ISBN 9788301131869.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q941716
* WorldCat
* VIAF: 77145910179227022325
* Catholic-Hierarchy: lenga
* GND: 13755446X

 |
**Aleksandr** (en ruso: *Александр*), nado como **Avdei Diomidovich Kalinin** (en ruso: *Авдей Диомидович Калинин*), nado o 25 de novembro de 1957 en Volgogrado (RSFS de Rusia), é un bispo da Igrexa vello-ortodoxa rusa, dirixente da mesma dende o 9 de maio de 2000; o 3 de marzo de 2002 foi elevado ao rango patriarcal, co título de «patriarca de Moscova e de toda Rusia».

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Naceu nunha familia de vellos crentes, da que saíran varios xerarcas da Igrexa ortodoxa do vello rito rusa. En 1977 graduouse pola Escola Técnica Ferroviaria de Volgogrado, e entre 1977 e 1979 fixo o servizo militar. Traballou durante varios meses, e posteriormente entrou no seminario teolóxico de Moscova, graduándose en 1983. Continuou os seus estudos na Academia Teolóxica de Moscova, da que se graduou en 1986 cun traballo dedicado ao metropolita de Moscova Cibrán.

A partir do 1 de setembro de 1983 foi secretario persoal do arcebispo Gennadii Antonov. O 11 de xaneiro de 1987 foi tonsurado monxe, tomando o nome de Aleksandr. O 14 de xaneiro do mesmo ano foi ordenado diácono, e o 6 de decembro foi ordenado sacerdote. En outubro de 1988 foi impulsor da canonización dos mártires seguidores de Avvakum Petrov e doutros vellos crentes do século XVII pola Igrexa vello-ortodoxa rusa.

En 1990 foi nomeado reitor da Escola Telóxica Vello-Ortodoxa de Novozybkov. O 15 de abril de 1992 foi nomeado abade do mosteiro da Santa Trindade de Kamenka. O 21 de setembro do mesmo ano foi elevado o rango de arquimandrita.

### Episcopado

O 8 de febreiro de 1996 foi consagrado bispo titular de Briansk-Zlynkovskii polo arcebispo de Novozybkov Aristarkh Kalinin e polo bispo de Homieĺ Varnava Edigarev. En xuño do mesmo ano foi nomeado bispo auxiliar de Aristarkh Kalinin e transferido a Moscova, onde se converteu no xestor da eparquía. 

### Primado

Logo do pasamento de Aristarkh, o 7 de maio de 2000 foi elixido o seu sucesor, e entronizado o 9 de maio. En agosto do mesmo ano, tomou a decisión de trasladar a catedral dende Novozybkov a Moscova. En 2002 foi elevado ao rango patriarcal, co título de patriarca de Moscova e de toda Rusia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Святейший Древлеправославный Патриарх Московский и всея Руси АЛЕКСАНДР (Biografía oficial)". *Igrexa vello-ortodoxa rusa (ancient-orthodoxy.narod.ru)* (en ruso).
**José Viyuela Castillo**, nado en Logroño o 2 de xuño de 1963, máis coñecido como **Pepe Viyuela**, é un actor, pallaso, poeta e humorista rioxano licenciado en Filosofía.

Traxectoria
-----------

Amais de Filosofía, Viyuela estudou Arte dramática, iniciándose no mundo da interpretación con parodias con obxectos e sen palabras. A súa primeira aparición televisiva foi en *Un, dos, tres...responda otra vez* como humorista, coa súa famosa frase «*Pero, ¿esto qué es?*», e co seu número máis coñecido, no que se vía atrapado por unha cadeira pregable.

Como actor traballou con Julio Medem en *Tierra* (1995). Posteriormente interpretou a Filemón nas dúas películas baseadas en Mortadelo e Filemón: *La gran aventura de Mortadelo y Filemón* (Javier Fesser, 2003) e *Mortadelo y Filemón. Misión: Salvar la Tierra* (Miguel Bardem, 2008). En teatro participou no Festival de Teatro Clásico de Mérida, con *Androcles y el león* (1999), de George Bernard Shaw, *Rómulo el grande* (2005), de Friedrich Dürrenmatt e *Miles Gloriosus* (2008), de Plauto. En 2009 protagonizou, xunto a Teté Delgado, *El pisito*. En televisión participou na serie *Aída* no papel de Chema o tendeiro. Fixo papel de dobraxe ao castelán en *Open Season*.

En 2003 publicou a novela *Bestiario del circo*, con prólogo de Andrés Aberasturi. Gañou a segunda edición do Premio Internacional de Poesía Margarita Hierro co seu primeiro poemario, *Y amarte sin saber*. A obra consta de 51 poemas e está dedicada a Margarita Hierro e a Manolo Romero, cunha ilustración na portada de José Hierro. En 2008 publicou o seu segundo poemario, *Las letras de tu nombre*.

É vicepresidente da ONG Payasos Sin Fronteras e socio honorífico da ONG Amigos de la Tierra.

Filmografía
-----------

* *Tierra* (Julio Médem, 1996).
* *El milagro de P. Tinto* (Javier Fesser, 1998).
* *La gran aventura de Mortadelo y Filemón* (Javier Fesser, (2003).
* *Di que sí* (Juan Calvo, 2004).
* *Escuela de seducción* (Javier Balaguer, 2004).
* *Mortadelo y Filemón. Misión: Salvar la Tierra* (Miguel Bardem, 2008).

Televisión
----------

* "Hogar cutre hogar", sketches dentro do programa e sección *Pero ¿esto qué es?* (1991).
* *Un, dos, tres... responda otra vez* (1993-2004).
* *Manos a la obra* (1997).
* *Aída* (Telecinco, 2005-) como *Chema*.
* *En clave de Ja* (Televisión Canaria, 2010).
* *Museo Coconut* (Neox, 2010-) como o *Ministro de Agricutura y Pesca*.

Notas
-----

1. ↑  Entrevista a Pepe Viyuela
2. ↑  "Pepe Viyuela publica 'Las letras de tu nombre', su segundo poemario", artigo en www.larioja.com *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2888937
* WorldCat
* VIAF: 26453720
* Allmovie: p357659
* AlloCiné: 131119
* BNE: XX1155597
* BNF: 15026598n
* IMDb: nm0900402
* ISNI: 0000000059296011
* LCCN: n2004037851
* SUDOC: 177064269
* TMDb: 25220

 |
**Antonio Velázquez Bautista**, nado en Granada o 6 de decembro de 1981, é un actor español.

Biografía
---------

Nacido en Granada, aínda que se criou na vila de Pinos del Valle (El Pinar), pasando gran parte da súa infancia no casarío "Venta de la Cebada".

Realizou os seus estudos de EGB en devandito pobo e Bacharel entre o instituto Alonso Cano, situado en Dúrcal, e Ángel Ganivet, en Granada. Estaba empezando os seus estudos para o politécnico de Suboficiais cando no verán de 1998 Carlos Miranda escolleulle para encarnar a "Mozo primeiro" en Diálogo del amargo, onde se lle descobre como intérprete e, onde ademais, Carlos Miranda adopta a súa tutoría. Máis tarde, pasa a formar parte do Centro de Estudos Escénicos de Andalucía, dirixido por José Carlos Plaza. Estudou baixo a tutela de profesores como Fernando Sansegundo, Josefina Molina, Assumpta Serna, Alfonso Ungría, Francisco Ortuño, Marian Bryfdir (canto), Lidia García (voz), Denise Perdikidis (corpo). No ano 2000 estudou interpretación na escola La Barraca. No ano 2001 entra como aprendiz na Compagnia dei teatro Nuovo di Torino, na montaxe de "Le Follie di Mister Punch", cuxa dirección corría a cargo de Lindsay Kemp. Máis tarde, entre os anos 2002 e 2003, decide estudar na escola La Sala (Málaga); no 2004, comeza a estudar baixo a tutela de Javier Garcimartin o cal hoxe día continúa encargado do seu "coaching" en diferentes ámbitos interpretativos.

Resalta que o seu gran mestre foi e é Javier Garcimartin.

Televisión
----------

* *Buscando el norte* (2016) - Antena 3.
* *Los nuestros* (2015) - Telecinco.
* *Hermanos* - Telecinco.
* *Tierra de Lobos* (2010-2014) - como Aníbal, Telecinco.
* *Sin tetas no hay paraíso* (2009) - como Iván Sierra, Telecinco.
* *Paquirri* (2009)
* *¡A ver si llego!* (2009) - Telecinco.
* *Aída* (2008) - Telecinco.
* *Cuenta atrás* (2008) - Cuatro.
* *Chica busca chica* (2008)
* *SMS* (2006-2007) - La Sexta.
* *Matrimonio con hijos* (2006) - Cuatro.
* *Mesa para cinco* (2006)
* *Fuera de control* (2006) - TVE.
* *Arrayán* (2004,2006) - Canal Sur.
* *La historia del vidrio* (2001)

Filmografía
-----------

* *Reflejos* (2007)
* *El reencuentro* (2007)
* *Sueños* (2007)
* *Diálogo del amargo* (1999)

Teatro
------

* *Tristan und Isolde* (2007)
* *Dialogues des Carmelites* (2006)
* *Les Contes D`Hoffmann* (2006)
* *La Bohéme* (2006)
* *Don Giovanni* (2005)
* *Luisa Miller* (2005)
* *Don Carlo* (2005)
* *La mujer sin sombra* (2005)
* *L'Upupa* (2004)
* *La verbena de la paloma* (2004)
* *Juana de Arco en la hoguera* (2003)
* *Fidelio* (2002)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201769
* WorldCat
* VIAF: 126151216
* BNE: XX4988765
* IMDb: nm0892794
* ISNI: 0000000087032048
* LCCN: no2018104679
* TMDb: 1073185

 |
**Eduardo Aldán**, nado en Portugalete o 28 de xuño de 1973, é un humorista, actor e presentador de televisión, famoso pola súa participación coma guionista e monologuista no *Club de la Comedia*.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Belas Artes na rama Audiovisual, pertenceu durante a súa xuventude a un grupo de música e a un grupo de teatro na súa localidade natal. Posteriormente mudouse a Madrid, onde comezou a presentar o seu espectáculo de ilusionismo nos bares da cidade.

Os seus inicios na televisión tiveron lugar no Disney Channel onde estivo presentando un espazo de maxia durante dous anos. De aí pasou a traballar en Globomedia como guionista do *Club de la comedia* e formou parte do equipo de reporteiros do programa *Fugitivos*. Posteriormente retornou ao *Club de la comedia* para escribir e interpretar os seus propios monólogos, constituíndo así a súa *Triloxía Infantil*: *Las Chucherías*, *Con qué nos engañan de pequeños* e *Diversiones infantiles*, que ampliou con outros dous monólogos *Los cumpleaños infantiles* e *La Primera Comunión*. Colaborou asemade coma guionista na obra *5hombres.com*.

En 2002 pasou a ser un dos presentadores do programa *Desesperado Club Social* e ao remate do mesmo fundou a súa propia produtora *Aldan Company*, dirixindo diversos espectáculos entre os que destaca *Operación Terapia*. En 2004 participou no espazo *Un, dos, tres*  e a finais dese mesmo ano interveu na serie de televisión *Obsesión*. En 2005 converteuse nun dos tres presentadores de *Caiga Quien Caiga* no regreso do programa a Telecinco xunto con Manel Fuentes e Arturo Valls, aínda que só permaneceu durante a primeira temporada. Por esta época presentou tamén os espazos *Sálvese quien pueda* e *Lingo*.

En 2008 copresentou a primeira edición de *Tienes talento* con Nuria Roca. Actualmente representa a obra *Espinete no existe* no Pequeno Teatro da Gran Vía de Madrid.

Notas
-----

1. 1 2 3  Ficha na IMDb.
2. ↑  "Los humoristas". Arquivado dende o orixinal o 25 de maio de 2009. Consultado o 20 de maio de 2009.
3. ↑  "Biografía na web 5hombrse.com". Arquivado dende o orixinal o 10 de setembro de 2009. Consultado o 20 de maio de 2009.
4. ↑  ¿Qué presentador de Desesperado Club Social te gustaba más?
5. ↑  Eduardo Aldán presentará 'Peta-Zetas' en Antena 3
6. ↑  "Entrevista a Eduardo Aldán". Arquivado dende o orixinal o 13 de maio de 2009. Consultado o 13 de maio de 2009.
7. ↑  "'Lingo' regresa a la programación de Canal 6". Arquivado dende o orixinal o 29 de outubro de 2013. Consultado o 29 de outubro de 2013.
8. ↑  "Eduardo Aldán se refugia en Cuatro tras ser rechazado a última hora para el late night ochentero de Antena 3". Arquivado dende o orixinal o 05 de xuño de 2009. Consultado o 20 de maio de 2009.
9. ↑  ESPINETE NO EXISTE, de Eduardo Aldán en el Teatro Infanta Isabel

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q948972
* WorldCat
* VIAF: 311429175
* BNE: XX5410376
* CANTIC: a11927616
* IMDb: nm1426471
* ISNI: 0000000132222386
* TMDb: 1571777

 |
**Richard James Umbers**, nado o 17 de marzo de 1971 en Otahuhu (Nova Zelandia), é un eclesiástico católico latino, dende 2016 bispo auxiliar de Sidney.

Traxectoria
-----------

Naceu o 17 de marzo de 1971 en Otahuhu, un suburbio de Auckland, en Nova Zelandia. Logo de rematar os estudos de secundaria en Auckland, trasladouse a Sidney, onde se graduou en Económicas pola Universidade de Sidney en 1993. Posteriormente, en 1995 completou un mestrado en Xestión empresarial na Universidade de Waikato, en Nova Zelandia. Entre 1996 e 1999 realizou estudos eclesiásticos no Colexio Romano da Santa Cruz e na Pontificia Universidade da Santa Cruz, en Roma, e finalmente doutorouse en Filosofía pola Universidade de Navarra en 2002 coa tese *"Virtue Epistemology in Linda Zagzebski"*. O 1 de setembro de 2002 foi ordenado sacerdote da prelatura do Opus Dei no santuario de Torreciudad. Á súa volta a Australia, foi capelán no Redfield College de Dural até 2012 e no Kenvale College de Randwick até 2006, e tamén foi profesor de Ética e Filosofía na Universidade de Notre Dame Australia até 2013.

O 24 de xuño de 2016 foi nomeado bispo auxiliar de Sidney e bispo titular de *Thala* polo papa Francisco, ao mesmo tempo que o tamén auxiliar Anthony Randazzo. Recibiu a consagración episcopal o 24 de agosto seguinte, de mans do arcebispo de Sidney Anthony Colin Joseph Fisher, e tivo como co-consagrantes ao arcebispo de Brisbane Mark Benedict Coleridge e ao bispo de Macau Stephen Lee Bun Sang.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Trèmols, Fina (24 de xuño de 2016). "El papa Francisco nombra a Mons. Richard James Umbers obispo auxiliar de Sydney". *unav.edu (Universidade de Navarra)* (en castelán). Consultado o 15/05/2023.
2. ↑  "Two new bishops ordained for the Archdiocese of Sydney". *The Record (therecord.com.au* (en inglés). 31 de agosto de 2016. Consultado o 15/05/2023. The Most Reverend Anthony Fisher OP, Archbishop of Sydney, was the Principal consecrator and celebrant. The Most Reverend Mark Coleridge, Archbishop of Brisbane, and the Most Reverend Stephen Lee Bun-sang, Bishop of Macau, were the principal co-consecrators.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24758785
* Catholic-Hierarchy: umbers

 |
**Tyler Lee Hoechlin**, nado en Corona (California) o 11 de setembro de 1987, é un actor estadounidense que conseguiu o papel protagonista xunto con Tom Hanks no filme *Road to Perdition* (2002) como Michael Sullivan Jr. Na televisión é recoñecido polo seu papel como Martin Brewer en *7th Heaven*.

Traxectoria
-----------

Hoechlin é fillo de Lori e Don Hoechlin. Comezou a actuar con nove anos de idade. A súa actuación en *Road to Perdition* levouno a conseguir o papel de Martin Brewer na exitosa serie *7th Heaven* no 2003

Hoechlin foi nomeado para un premio como nova estrela masculina no ano 2004. No 2008 interpretou a Nick no filme *Solstice*. Tamén será o protagonista da serie da MTV *Teen Wolf* e actuou nun episodio de *Castle* na súa segunda tempada.
Recentemente protagonizou xunto a Owen Wilson e Christina Applegate o filme *Carta branca* (2011))

Hoechlin é, asemade, xogador de béisbol. Comezou a xogar con sete anos de idade e anteriormente estivo no cadro de *Arizona State University* e o *Battle Creek Bombarderos* da *Liga Northwoods*. No 2008 xogou dentro do cadro do *UC Irvine Anteaters*.

Filmografía
-----------

* *Family Tree* (1999)
* *Train Quest* (2001)
* *Road to perdition* (2002)
* *7th Heaven* (2003) televisión
* *Solstice* (2008)
* *Grizzly Rage* (2007)
* *Carta branca* (2011)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q432739
* WorldCat
* VIAF: 1641159474151827660427
* Allmovie: p323334
* AlloCiné: 119454
* BNF: 16538337k
* GND: 1156050073
* IMDb: nm0388382
* ISNI: 0000000083485824
* LCCN: no2003031253
* NNDB: 000111808
* Rotten Tomatoes: tyler\_hoechlin
* TMDb: 78198
* TVcom: tyler-hoechlin
* BaseballCube: 143860

 |
**Paul-Marie François Rousset**, nado o 27 de agosto de 1921 en Grièges (Francia) e finado o 9 de xaneiro de 2016 en Bourg-en-Bresse (Francia), foi un relixioso católico latino, primeiro bispo de Saint-Étienne entre 1971 e 1987.

Traxectoria
-----------

Naceu o 27 de agosto de 1921 en Grièges, un pequeno concello do departamento do Ain, na rexión histórica da Bresse. Educado nunha familia cristiá de oito irmáns, dende novo tivo desexos de ser sacerdote, e en 1932 entrou no seminario menor de Meximieux e posteriormente no seminario maior de Belley; atraído pola espiritualidade de Antoine Chevrier entrou no Instituto do Prado en Lión, cidade na que completou a súa formación teolóxica na Universidade Católica de Lión. Foi ordenado sacerdote o 23 de febreiro de 1945 en Bourg-en-Bresse polo bispo Amédée Maisonobe, e foi profesor no seminario menor e, dende 1958, vigairo xeral da diocese de Belley. Foi tamén a partir de 1954 esmoleiro da JAC.

O 24 de xaneiro de 1966 foi nomeado polo papa Paulo VI bispo auxiliar de Lión e bispo titular de *Utimma*, con residencia en Saint-Étienne. Recibiu a consagración episcopal en Ars o 6 de marzo do mesmo ano, de mans do bispo de Belley René-Fernand-Eugène Fourrey, e tivo co-consagrantes principais ao arcebispo coadxutor de Bordeos Marius-Félix-Antoine Maziers e ao bispo auxiliar de Lión Alfred-Jean-Félix Ancel.

O 23 de febreiro de 1971 foi nomeado por Paulo VI bispo da nova diocese de Saint-Étienne. Como bispo, foi quen elixiu como catedral a igrexa de San Carlos de Saint-Étienne. Renunciou por motivos de saúde o 28 de setembro de 1987 ao goberno da diocese.

Logo do final do seu pontificado, exerceu como simple párroco en diferentes localidades (Ferney-Voltaire, Saint-Jean-de-Gonville, Thoiry, Collonges...) até os 75 anos, cando se retirou á súa diocese natal. Finou o 9 de xaneiro de 2016 en Bourg-en-Bresse, onde vivira os últimos meses. Foi enterrado na catedral de San Carlos de Saint-Étienne.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Conferencia dos Bispos de Francia, ed. (11 de xaneiro de 2016). "Décès de Mgr Paul-Marie ROUSSET, évêque émérite de Saint-Étienne". *Église catholique en France* (en francés). Consultado o 16/03/2019.
2. 1 2 3 4  Jomand, Joseph. *La longue marche vers le diocèse de Saint-Étienne: 1856-1971* (en francés). FeniXX. p. 129. ISBN 9782402263863.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  "Adieu à Monseigneur Paul-Marie Rousset, évêque de Saint-Etienne". *Le Progrès* (en francés). 14 de xaneiro de 2016. Consultado o 20/08/2019.
4. ↑  Fédou, René; Hours, Henri (1983). *Le Diocèse de Lyon*. Editions Beauchesne. p. 303. ISBN 9782701010663.
5. ↑  Soleil, Christian (2017). *Saint-Etienne: retour a la beauté*. Editions Publibook. p. 39. ISBN 9782342156508.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1636982
* WorldCat
* VIAF: 4094160791863702860008
* Catholic-Hierarchy: roup
* SUDOC: 250491761

 |
**Juan Carlos Aduviri Lima**, nado en 1976 en El Alto (Bolivia), é un actor cinematográfico e mestre boliviano. Aduviri saltou á fama ó conseguir o papel principal en *También la lluvia*, filme de Icíar Bollaín rodado en Bolivia. Coa súa actuación acadou un nomeamento ó Premio Goya como mellor actor revelación polo seu papel no filme. Tamén apareceu no filme español *Oro* de 2017, ambientado na colonización das Américas.

Traxectoria
-----------

É o sexto de sete irmáns no seo dunha familia aimará, estudou secundaria na cidade de El Alto. Ademais, realizou estudos de cinematografía na Escola Municipal de Artes de El Alto, onde é mestre. Foi galardoado como mellor actor no Festival de Cine Les Arcs de Francia.

Notas
-----

1. ↑  Vaca, Meriy (14 de xaneiro de 2011). BBC, ed. "Un aymara brilla entre las estrellas del cine". Consultado o 3 de setembro de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na IMDb *(en inglés)*
* Ficha na IMDb *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3187594
* Allmovie: p671201
* AlloCiné: 422313
* IMDb: nm3670008
* TMDb: 1363201

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Fórmula 1*** |

**Ignazio Giunti**, nado en Roma o 30 de agosto de 1941 e finado en Buenos Aires o 10 de xaneiro de 1971, foi un piloto de automobilismo italiano, que competiu en coches deportivos e turismos a finais dos 60.

Traxectoria
-----------

En 1968 pilotou para Alfa Romeo, foi segundo na Targa Florio e cuarto co-pilotando nas 24 Horas de Le Mans con Nanni Galli. En 1970, Giunti asinou por Ferrari principalmente para o seu equipo deportivo, e gañou as [12 Horas de Sebring] e a Targa Florio, ademais de acadar outras boas posicións. O seu éxito deulle unha oportunidade na Fórmula 1 e terminou cuarto no seu debut en Bélxica en Spa. Correu tres veces máis ese ano.

Ferrari tamén estaba probando ao piloto suízo Clay Regazzoni, que superou a Giunti, aínda que o italiano asinou por Ferrari para 1971.

Giunti morreu durante a súa primeira participación en 1971 correndo nos 1000 km de Buenos Aires, cando o seu prototipo Ferrari 312PB bateu contra a parte traseira do Matra 660 de Jean-Pierre Beltoise, que estaba empuxando o coche ao longo da pista despois de que se esgotara o combustible. Morreu debido ao impacto e o posterior incendio.

### Resultados completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Equipo | Chasis | Motor | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | Pos. | Puntos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1970 | Scuderia Ferrari | Ferrari 312B | Ferrari 12 en liña | RSA | ESP | MON | BEL4 | NED | FRA14 | GBR | ALE | AUT7 | ITARet | CAN | USA | MEX | 17º | 3 |

Notas
-----

1. ↑  Os resultados de Formula One World Championship derivan de "The Official Formula 1 website". Consultado o 2007-06-23.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ignazio Giunti Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Steve Small. *The Guinness Complete Grand Prix Who's Who*. p. 160. ISBN 0851127029.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172027
* DriverDB: ignazio-giunti
* RacingReference: Ignazio\_Giunti

 |
**Carmen Sotelo Vázquez**, nada en Vilalba o 16 de setembro de 1969, é unha actriz galega.

Traxectoria
-----------

Iniciouse no teatro nos anos oitenta, co grupo de teatro Frayluc de Salamanca. En Galicia leva traballado desde 2002, tanto no teatro como no audiovisual. É diplomada en Arte Dramática polo Estudio de Teatro CasaHamlet. Realizou ademais diversos cursos relacionados coa interpretación en xeral e especificamente co audiovisual, en Galicia e tamén en Madrid. Pertence á Asociación de Escritores en Lingua Galega, á Asociación de Autoras y Autores de Teatro, á Academia Galega do Audiovisual, etc.

Ten colaborado con textos teatrais en diversas revistas.

Reside en Portugal dende 2020.

Obras
-----

### Series

* *As leis de Celavella*.
* *Pepe o Inglés*.
* *Miña sogra e máis eu.*

### Telefilmes

* *Máis ca irmáns*.

### Curtametraxes

* *Motion*.
* *Pitido final*.
* *Zeltia.*

### **Teatro**

* *Da outra banda da ponte.*

### Outros

* *Desde Galicia para el mundo (TVE).*

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12385396
* AELG: 290

 |



1. ↑  Biografía de Carmen
**Suppón I** (ou *Suppone*), finado o 5 de marzo de 824, foi un nobre franco que tiña terras no Regnum Italicum a principios do século IX.

Traxectoria
-----------

En 817, foi nomeado conde de Brescia, Parma, Piacenza, Módena e Bérgamo. Foi nomeado tamén *missus dominicus*, xunto co bispo de Brescia Rataldo, para Italia. En 818, foi instrumento eficaz para reprimir a rebelión de Bernardo contra o emperador, Lois o Piadoso. En 822, tras a abdicación e morte do duque Winixiso, Suppón foi nomeado duque de Spoleto polo agradecido emperador e cedeu Brescia ao seu fillo Mauringo. A morte de Suppón foi lembrada por Einhardo e Spoleto pasou a mans de Adelardo, que morreu aos cinco meses, deixándolle o ducado a Mauringo. 

Suppón probabelmente tiña unha esposa longobarda, pois o seu segundo fillo levaba o nome de Adelchis.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Wickham, Chris. *Early Medieval Italy: Central Power and Local Society 400-1000*. MacMillan Press: 1981.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1284108
* WikiTree: Spoleto-36

 |
| Illotes dos Apóstolos |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Francia |
| Localización | Océano Índico |
| Arquipélago | Crozet |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitados |
| Superficie | 2,011 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | Coordenadas: 45°58′00″S 50°27′00″L﻿ / ﻿-45.966666666667, 50.45 |
| Maior Altura | 289 m. Mont Pierre |
|  |
| Localización |
| Localización da illa |
|

Os **Illotes dos Apóstolos** (en francés: *Îlots des Apôtres*) son un conxunto de illotes incluídos no arquipélago das illas Crozet, que á súa vez forma parte dos Territorios Austrais Franceses. Son un total de 19 illotes.

Xeografía
---------

Os illotes forman parte do grupo occidental do arquipélago, situados a 10 quilómetros ao noroeste da Illa dos Porcos, a maior do conxunto. Hai unha illa principal, chamada a grande (*Grande Île*), así como unha secundaria ou pequena (*Petite Île*), ademais dun total de 17 elevancións rochosas sobre o nivel do mar, entre as que suman 2 quilómetros cadrados.

As illas son moi escarpadas. A *Illa Grande* ten unha altitude de 289 metros, mentres que a*Illa Pequena* chega aos 246 metros. Dous dos illotes rochosos alcanzan os 110 metros.

Actividade volcánica
--------------------

As illas se enclavan nunha falla, en dirección nordés-suroeste. Sobre a *Illa Grande* obsérvanse as brechas nos bloques e os restos das columnas de lava, probablemente basáltica. Estímase que a actividade volcánica tivo lugar fai entre 2´6 e 5´5 millóns de anos, no medio Plioceno.

Illas
-----

Illas e rocas do conxunto (19 en total), de norte a sur e segundo os seus nomes orixinais franceses:

| # | Illa ou Roca | Área(ha) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Rocher Nord | 6.0 |
| 2 | L’Enclume | 1.5 |
| 3 | Grande Île | 150.0 |
| 4 | Le Clown | 0.4 |
| 5 | La Sentinelle perdue | 0.2 |
| 6 | Les Jumeaux | 0.5 |
| 7 | Rocher Fendu | 3.0 |
| 8 | Petite Île | 30.0 |
| 9 | Les Sentinelles du Diable | 1.0 |
| 10 | La Grande Aiguille | 1.0 |
| 11 | La Petite Aiguille | 0.2 |
| 12 | Le Hangar | 1.5 |
| 13 | Le Donjon | 2.5 |
| 14 | (Roca sen nome) | < 0.1 |
| 15 | Rocher Sud | 1.5 |
| 16 | Le Torpilleur | 0.1 |
| 17 | Le Caillou | 0.4 |
| 18 | L'Obélisque | 0.3 |
| 19 | Rocher Percé) | 1.0 |
|  | **Illotes do Apóstolos** (*Îlots des Apôtres*) | 201.1 |

Historia
--------

Os *Illotes dos Apóstolos* son tristemente soados polo nafraugio do *Strathmore*, a noite do 2 de xullo de 1875, que efectuaba a súa viaxe inaugural entre Reino Unido e Nova Zelandia. Morreron 44 das 89 persoas que ían a bordo. As que sobreviviron tiveron que facer fronte a 205 días de privacións, fame, sede e ata promiscuidade. O 21 de xuño de 1876 os 38 sobreviventes foron rescatados polo navío *Young Phoenix*.

O historiador neozelandés Ian Church narrou a aventura en 1985, no seu libro *Survival on the Crozet Island*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q292731
* GeoNames: 936364

 |
**Silvio Piola**, nado o 29 de setembro de 1913 en Robbino, Provincia de Pavia, e finado o 3 de outubro de 1992 en Gattinara foi un futbolista italiano que xogaba na demarcación de dianteiro. É o máximo anotador da Serie A italiana e o terceiro máximo goleador da historia da Selección de fútbol de Italia, con esta selección foi campión do Mundial de Fútbol Francia 1938, anotando dous goles na final.

Por algún é considerado o inventor da chilena, xunto con Carlo Parola.[*Verificar credibilidade*]

Traxectoria
-----------

### Como xogador

Comezou xogando no Pro Vercelli, debutando co primeiro equipo o 16 de febreiro de 1930.

En 1934 foi traspasado ao SS Lazio, equipo no que militaría nove tempadas, anotando 143 goles e declarándose *Capocannoniere* (máximo goleador da Serie A) en dúas ocasións (1937 e 1943)

En 1944 fichou polo Torino FIAT, porén a competición foi interrompida pola segunda guerra mundial, o resto do ano xogaría no Novara Calcio pero en 1945 fichou polo Juventus FC. Militou no club turinés ata 1947 cando fichou polo Novara Calcio, onde se retirou despois de sete tempadas no club.

### Coa selección

Debutou coa Selección de fútbol de Italia no ano 1935 ante Austria, anotando tamén o seu primeiro tanto. Ao longo dos dezasete anos nos que foi convocado coa selección xogou un total de 34 encontros e anotou 30 goles, converténdose no terceiro máximo anotador do combinado.

Coa selección gañou o Mundial de Fútbol Francia 1938, anotando dous goles na final ante Hungría. Tamén gañou a Copa Internacional de Europa Central en 1935.

Finalmente o seu último encontro foi en 1952.

### Como adestrador

Comezou como adestrador pouco despois de colgar as botas, dirixindo á selección durante os anos 1953 e 1954, porén non chegaría a participar no Mundial de Fútbol Suíza 1954.

Despois dirixiría ao Cagliari Calcio en dúas etapas, 1955/56 e 1957.

Notas
-----

1. ↑  Artigo sobre o xogador e a chilena *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo biográfico *(en castelán)*
* Estatísticas no Mundial de Fútbol de 1938 Arquivado 01 de febreiro de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Selección de Italia - Campioa do Mundo de 1938 |
| --- |
| 
* PT Ceresoli
* PT Masetti
* PT Olivieri
* DF Foni
* DF Monzeglio
* DF Rava
* MC Andreolo
* MC Chizzo
* MC Donati
* MC Genta
* MC Locatelli
* MC Olmi
* MC Perazzolo
* MC Serantoni
* AT Bertoni
* AT Biavati
* AT Colaussi
* AT Ferrari
* AT Ferraris
* AT Meazza (c)
* AT Pasinati
* AT Piola
* Adestrador: Vittorio Pozzo

 | Italia |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q296276
* WorldCat
* VIAF: 18698521
* BRE: 4601501
* DBI: ID
* FAST: 204004
* GND: 132814544
* ISNI: 0000000078764247
* LCCN: n86041823
* Treccani: silvio-piola
* EUfootballInfo: 16695
* FIFA: 174862
* FootballDatabase: 38264
* L'Équipe: 14416
* NFT: 18866
* Transfermarkt: 177829
* Worldfootball: silvio-piola

 |
Representación do *tlahtoāni* Nezahualpitzintli de Texcoco (*Codex Ixtlilxochitl*, s. XVII).
***Tlatoani*** ou ***Tlahtoāni*** (náhuatl clásico: *tlahtoāni*; "gobernante, soberano"), plural ***tlahtohqueh***, é un título empregado historicamente polos soberanos dinásticos dos *āltepēmeh* ou cidades-estado náhuatl do val de México, nos tempos anteriores á conquista. O título de *huēyi tlahtoāni* ou "gran soberano" foi empregado polos señores da Tripla Alianza Azteca.

Cada *altepetl* tiña o seu propio *tlatoani*, que exercía a un tempo as funcións de gobernante, sumo sacerdote e xefe militar. O *tlatoani* tiña autoridade sobre a terra dos seus dominios, recadaba tributos, controlaba o mercado, xestionaba a actividade dos templos e resolvía disputas legais. Ao ser un título hereditario, adoitaban exercer o seu cargo de por vida. Porén, nalgúns *āltepēmeh* existía un consello de anciáns nobres que elixían ao *tlatoani* dunha lista de candidatos.

Etimoloxía
----------

O termo *tlahtoāni* é un nome derivado do verbo *tlahtoa*, que significa "falar"; xa que logo, *tlahtoāni* quere dicir "aquel que fala" ou "o que fala". Nas linguas europeas, tense traducido como "rei", "soberano" ou "gobernante". O seu plural é *tlahtohqueh*, e aparece como raíz en palabras como *tlahtohcāyōtl* (reino, territorio), *tlahtohcātlālli* (terreos reais) ou *tlahtohcācalli* (palacio real).

Outros títulos nobiliarios relacionados son *tlahtohcāpilli*, dado aos príncipes e nobres máis senlleiros, e *cihuātlahtoāni*, empregado para referirse a princesas ou consortes.

Notas
-----

1. ↑  A versión *tlatoani* é a máis común no uso actual, xa que aparece na meirande parte das fontes históricas en castelán e náhuatl do período colonial.
2. ↑  É común a ortografía tradicional *tlatoque*, que omite a transcrición do saltillo ou parada glotal, representada pola letra *h* na literatura académica.
3. ↑  Forma plural do termo *altepetl.*
4. ↑  "De TLAHTLI à TLAHTOCATILIZTLI - Dictionnaire de la langue nahuatl classique". *web.archive.org* (en francés). Archived from the original on 14-06-2007. Consultado o 28-03-2024.
5. ↑  "Pre-Columbian civilizations - Britannica". *www.britannica.com* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
6. ↑  Lockhart (2001): 238.
7. ↑  "tlatoani - Nahuatl Dictionary". *nahuatl.wired-humanities.org* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
8. ↑  "tlatocapilli - Nahuatl Dictionary". *nahuatl.wired-humanities.org* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
9. ↑  "cihuatlatoani - Nahuatl Dictionary". *nahuatl.wired-humanities.org* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lockhart, J. (2001). *Nahuatl as Written: Lessons in Older Written Nahuatl, with Copious Examples and Texts*. Stanford: Stanford University Press and UCLA Latin American Studies. ISBN 9780804744584

* Portal:Pobos indíxenas de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16104362
* EBID: ID

 |
**Nathan Lee Chasing His Horse**, nado o 28 de abril de 1976, é un actor da tribo síux dos lakota. É membro da Reserva India de Rosebud, fillo do Xefe Joseph Chasing Horse e de Winifred Chasing Horse.

Chasing His Horse actuou no papel de Sorrí Moito (en lingua lakota: Iȟá s’a) na película de Kevin Costner *Dances with Wolves*. Posteriormente actuou en tres filmes para televisión con Eric Schweig: *The Broken Chain*, *Into the West* e *Enterrádeme o corazón en Wounded Knee*.

Ademais da súa carreira no cine, Nathan Chasing His Horse é un recoñecido médico, que vive do xeito tradicional dos lakota.

Filmografía
-----------

* *Dances with Wolves* (1990; como Sorrí Moito)
* *The Broken Chain* (1993, TV; como Xove Joseph Brandt)
* *Dreamkeeper* (2003, TV; como Verdel)
* *Into the West* (2005, miniserie de TV; como Oso durmiñón)
* *Enterrádeme o corazón en Wounded Knee* (2007; como Touro)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Nathan Lee Chasing His Horse na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1848244
* IMDb: nm0496724
* TMDb: 7871

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Kada no Azumamaro** (xaponés: 荷田春満), nado o 3 de febreiro do 1669 e finado o 8 de agosto do 1736, foi un poeta e filólogo xaponés de comezos do período Edo. As súas ideas tiveron un gran impacto no xurdimento da escola de estudos nativistas coñecida como *kokugaku*.

Traxectoria
-----------

Azumamaro foi o segundo fillo de Hakura Nobuaki, cabeza de familia dun clan de sacerdotes xintoístas do templo de Inari, en Fushimi. Dende a súa mocidade, estudou a poesía tradicional xaponesa, en concreto o *waka*, así como o pensamento e as crenzas do *shintō*. Destacou tanto nos seus estudos que, no 1697, foi nomeado titor dun dos fillos do emperador Reigen. Posteriormente, estableceu unha academia no templo familiar para impartir as súas ideas.

No 1700, estableceuse na capital de Edo, onde ensinou a sacerdotes xintoístas as pregarias *norito* e outros elementos da liturxia, aínda que o seu currículum tamén incluía os textos clásicos, como o *Man'yōshū* ou o *Nihon shoki*. As súas investigacións estiveron influenciadas polo monxe budista Keichū, outro dos fundadores do *kokugaku*.

Azumamaro permaneceu en Edo até o 1713, cando regresou a Fushimi. Volveu á capital durante un breve período, mais logo retirouse de novo á vila natal para continuar cos seus estudos. Alí, recibiu con frecuencia consultas de membros do *bakufu* sobre temas relativos ás cerimonias da corte e as costumes. No 1736, suicidouse despois de sufrir unha longa enfermidade.

O intelectual Kamo no Mabuchi, tamén fillo dun clan de sacerdotes xintoístas, foi o seu discípulo.

Obra
----

Kada no Azumamaro desenvolveu unha distinción entre as tradicións nativas do Xapón e o confucianismo de orixe chinesa, a tradición prevalente da súa época. Así mesmo, tamén quixo separar a relixión xintoísta do budismo. En xeral, opúxose aos sistemas de pensamento foráneos.

Recepción
---------

Un século despois da súa morte, Hirata Atsutane describíuno como o primeiro "gran home" do *kokugaku*. Esta escola, fundada por Mabuchi, sentou as bases dun rexurdimento dos estudos da poesía e a cultura clásicas nipoas. Así mesmo, a súa crítica da ideoloxía confuciana tivo grande importancia na transformación do shogunato Tokugawa e a modernización do país durante a restauración Meiji.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Nosco, Peter (1990). *Remembering Paradise: Nativism and Nostalgia in Eighteenth-century Japan* (en inglés). Harvard Univ Asia Center. ISBN 978-0-674-76007-3.
2. ↑  Batten, Bruce Loyd (2003-01-01). *To the Ends of Japan: Premodern Frontiers, Boundaries, and Interactions* (en inglés). University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-2447-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1334955
* WorldCat
* VIAF: 50025404
* BNF: 124416345
* CERL: cnp01343362
* CiNii: DA04963750
* EBID: ID
* FAST: 129931
* GND: 118960989
* ISNI: 0000000080401074
* LCCN: n84068526
* NDL: 00311617
* NTA: 299002128
* OL: OL1215478A
* SUDOC: 149216033

 |
| Sistema educativo español |
| --- |
| **Réxime xeral** |
| * Educación infantil
* Educación primaria
* Educación secundaria
	+ Educación secundaria obrigatoria
	+ Bacharelato
	+ Formación profesional
* Ensino superior
	+ Grao
	+ Mestrado
	+ Doutoramento
 |
| **Réxime especial** |
| * Ensinanzas artísticas
* Ensino de idiomas
* Ensinanzas deportivas
 |

A **licenciatura** é unha carreira universitaria de longa duración (entre 4 e 6 anos), diferente á arquitectura e á enxeñería, na que xeralmente se imparten cursos máis especializados que nunha diplomatura. Outra diferenza salientable é que en xeral, as licenciaturas créanse en torno a unha área do saber (Química, Literatura, Dereito etc.), mentres que as diplomaturas e outras carreiras de menor duración adóitanse configurar atendendo ás necesidades dun oficio concreto (Óptica, Enxeñería Técnica, Enfermería). As licenciaturas impártense nas facultades.

Dependendo da universidade na que se curse, unha licenciatura pode conformar unha unidade académica independente, ou ser parte duns estudos segmentados nos que a Diplomatura é o primeiro ciclo e a Licenciatura é o segundo. Consecuentemente, ós estudos de máster e doutoramento coñéceselles coma estudos de terceiro ciclo. O conxunto de estudos de diplomaturas, licenciaturas e doutorados pertence á Educación Superior e son chamados Estudos Superiores.

No mundo anglosaxón as licenciaturas coñécense coma *Bachelor's Degree*, e normalmente distínguese entre letras e ciencias: **BA** ou *Bachelor of Arts* e **BS** o *Bachelor of Science*.

Licenciaturas
-------------

* Licenciatura de Física

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Proceso de Boloña
* Espazo Europeo de Educación Superior

### Ligazóns externas

* Licenciaturas en México

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q749020
* GEC: 0120162
* GND: 4345122-6

 |