**Ivar Ragnarsson**, tamén coñecido como **Ivar o Desosado** (en nórdico antigo *Ívarr inn Beinlausi*), nado o 787 e finado en 873? ou 878, era un caudillo escandinavo durante a Era viquinga con reputación de *berserker*. Ivar Ragnarsson era un dos fillos de Ragnar Lodbrok, quen xunto cos seus irmáns Björn e Ubbe dirixiron o Grande exército pagán.

Traxectoria
-----------

A fins do século IX dicíase que «o máis cruel deles (fillos de Ragnar) era Ingvar, fillo de Lodbrok, que en calquera lugar torturaba aos cristiáns até a morte», sendo caudillo dunha área que comprende partes da moderna Dinamarca e Suecia.

Grande exército pagán
---------------------

No outono de 865, xunto cos seus irmáns Bjorn e Ubbe, Ivar acaudillou o grande exército pagán na invasión de Inglaterra desde a costa de Anglia Oriental. O seu primeiro asentamento foi rápido e militarmente respondido polos anglos orientais. Ao ano seguinte, Ivar levou ao seu exército por terra cara ao norte e conquistou facilmente York (os daneses chamábana Jórvik), xa que os habitantes de Northumbria estaban naquel tempo inmersos nunha guerra civil.

Ivar e os seus daneses conseguiron manter baixo o seu poder York contra os vans intentos de liberar a cidade en 867.

A Ivar atribúeselle o asasinato do rei de Anglia Oriental, Eadmund Mártir, no ano 869. A primeira referencia da historia procede da paixón do rei Eadmund de mans de Abón de Fleury e a adaptación en inglés antigo de Aelfric de Eynsham. Polas citas, sabemos que o rei Eadmund se negou á vasalaxe baixo dominio pagán e foi executado de forma similar a San Sebastián. A fonte máis fiábel fala de que foi atado a unha árbore e os viquingos lle dispararon frechas até a morte. Outras fontes falan de que foi executado no altar dunha igrexa, posibelmente co ritual da aguia de sangue.

Nalgún momento de 869 Ivar comandou o grande exército pagán dos daneses en Inglaterra cos seus irmáns Halfdan e Ubbe. Parece que, mesmo, emigrou a Dublín (ou segundo outras fontes regresou de Irlanda tras gobernar un período de tempo).

*Uí Ímair*
----------

*Véxase tamén**:* Ivar de Dublín.A Ivar impútaselle a fundación da Casa de Ivar ou Uí Ímair, unha dinastía que desde mediados do século IX até o século X gobernou Northumbria desde a capital de York (Jórvik) e dominou a rexión do Mar de Irlanda desde o reino de Dublín.

Os seus presuntos descendentes, a Casa de Godred Crovan, gobernaron como reis de Mann e outros territorios viquingos das Illas do Norte desde o século XI até o XIII, aínda que actuaron como vasalos dos reis de Noruega a maior parte do tempo.

Morte
-----

Ivar desaparece de todos os rexistros históricos no ano 870. O seu último destino é incerto, aínda que se supón que Ivar é o mesmo Ímar, o primeiro rei da dinastía dos *Uí Ímair*, cuxa morte se cita nos *Anais de Ulster* en 873:

> 
> 
> Ímar, rei dos homes do norte e toda Irlanda e Bretaña, terminou a súa vida.
> 
> 

A morte de Ímar tamén se atopa nos *Anais fragmentarios de Irlanda* no ano 873:

> 
> 
> O rei de Lochlainn, Godofredo, morreu dunha horríbel enfermidade repentina. Así compraceu a Deus.
> 
> 

A identificación de Godofredo como rei de Lochlainn engadiuse por un copista no século XVII. No manuscrito orixinal do século XI simplemente cítase ao "*righ Lochlann*" (*rei de Lochlann*), que se pode referir máis concretamente a Ímar, cuxa morte non se menciona nos *anais fragmentados*. Sobre a morte do rei, citado expresamente como horríbel e repentina, non se menciona en ningunha outra fonte, sendo unha forma do nórdico antigo para definir unha enfermidade descoñecida que o prostrou incapacitado para o resto dos seus días; de todos os xeitos, as enfermidades *horríbeis e repentinas* eran a causa máis común de mortalidade no século IX.

Tamén a *crónica anglosaxoa* fai mención da súa morte ao redor do ano 878:

> 
> 
> E no inverno deste mesmo ano Ivar e Halfdan desembarcaron en Wessex, en Devonshire, con 23 barcos, e alí foi morto, e 840 homes do seu exército con el. Tamén se tomou a bandeira de guerra (*guðfani*), que eles chamaban "Corvo".
> *Crónica anglosaxoa*
>

Fontes escandinavas
-------------------

Segundo *Ragnars saga oðbrókar*, *Ivar o Desosado* era o fillo máis novo de Ragnar e Aslaug. Dise que era xusto, grande e forte, e un dos homes máis sabios que nunca antes existiron. Ívar era, sen dúbida, o asesor dos seus irmáns Björn, Ubbe, Sigurd e Halfdan.

A historia outórgalle o papel de vingador da morte do seu pai a mans de Ælla de Northumbria, lanzándoo a un pozo de serpes velenosas, pero aparentemente sen éxito ata que apareceu fronte a Ælla coa escusa de buscar unha reconciliación. Ivar só pediu a terra que puidese conseguir co arado dun boi e a cambio xurou non entrar en guerra co seu reino. Entón Ivar cortou o xugo en láminas tan finas que podía cubrir un espazo onde podería construír no seu interior unha enorme fortaleza (nalgunhas antigas sagas falan de York e outras máis recentes de Londres) que podería reclamar como propiedade.

Ivar era coñecido por ser o máis xeneroso dos homes. Atraeu a moitísimos guerreiros que mantivo ao seu lado cando o rei Ælla foi atacado polos viquingos dos seus irmáns por segunda vez e capturado. Os irmáns decidiron ceder a Ívar a custodia do rei e que decidise o seu xusto castigo. Ivar era devoto de Odín e suxeriu o sacrificio da aguia de sangue. De acordo coa crenza popular, significaba abrir as costas do rei, levantar as costelas desde a espiña dorsal e mostrar os seus pulmóns en forma de ás.

Na *saga de Ragnar Lodbrok*, existe unha precuela interesante á batalla de Hastings: dise que antes de que Ivar morrese en Inglaterra, ordenou que o seu corpo fose sepultado nun montículo na beira inglesa, de forma que mentres os seus ósos gardasen aquela costa, ningún inimigo podería invadir a illa con éxito. Esta profecía mantívose, segundo a saga, ata que Guillerme o Conquistador pisou terra inglesa, chegou ao montículo do enterro e, tras profanar a súa tumba e decatarse de que o corpo do viquingo estaba intacto, mandou levantar unha pira e queimar o cadáver. A partir de aí Guillerme lanzou as súas forzas desde o continente e conseguiu a vitoria.

O alcume
--------

### Desosado

Os historiadores non se poñen de acordo polo motivo do alcume *Desosado* (*inn Beinlausi*) nas sagas. Algúns suxiren que era un eufemismo pola súa impotencia ou unha metáfora da *serpe* (de feito tiña un irmán co alcume *Serpe no ollo*). Podía referirse a unha incríbel flexibilidade física; Ivar era un respectado guerreiro e posibelmente os seus dotes déronlle unha imaxe popular como "desosado". O poema *Háttalykill inn forni* descríbeo como *sen un só* óso.

Doutra banda, a palabra inglesa "bone" é cognado doutra xermánica, "bein", que significa *perna.* As fontes escandinavas describen a Ivar o Desosado como caudillo transportado nun escudo polos seus guerreiros. Uns especularon que era porque el non podía andar e quizais o seu epíteto simplemente significaba "cego" - quizais literalmente ou quizais simplemente porque era coxo. Con todo outras fontes a partir deste período da historia mencionan a caudillos levados sobre os escudos dos seus inimigos tras a vitoria, non precisamente debido a unha enfermidade.

### Enfermidade xenética

Outra interpretación do seu alcume tamén citada en fontes escandinavas, descríbeno ou interprétase como vítima dunha forma de osteoxénese imperfecta, tamén coñecida como "ósos de cristal". En 1949, o danés Knud Seedorf escribiu:

> 
> 
> Sobre personaxes históricos que o autor coñece ou de quen ten unha vaga impresión que sufría de osteoxénese imperfecta, podemos nomear a Ivar Benløs, o fillo máis vello do lendario rei danés Ragnar Lodbrog. Coñécense citas que falan das súas pernas de cartilaxe (*falta de ósos*) que o incapacitaba para camiñar e debía ser transportado enriba dun escudo.
> 
> 

Hai casos menos extremos da enfermidade que non impiden ao individuo usar as súas pernas, normal noutras circunstancias, e puido ser o caso de Ivar o Desosado.

En 2003 Nabil Shaban, un avogado polos dereitos dos incapacitados, no documental *The Strangest Viking* ("o estraño viquingo") do programa da Canle 4 de TV *Secretos da Historia* (Secret History), explora a posibilidade de que Ivar o Desosado sufrise osteoxénese imperfecta, a mesma condición que el mesmo. Demostrou que a súa condición non era impedimento para que usase un arco e frechas e participar en batallas, como a sociedade viquinga tería esperado que fixese un caudillo. Pero é unha teoría moi improbábel, xa que a mesma sociedade practicaba o infanticidio en nenos con taras físicas, baseaba a súa educación desde a infancia na virilidade e a guerra nunhas rudas condicións do século IX, polo que fai máis plausíbel unha interpretación máis simple do alcume.

Notas
-----

1. ↑  Ivar Ragnarsson (revisado o 4 de maio de 2007)
2. ↑  Segundo a *crónica anglosaxoa* en 878 aínda estaba vivo cando el e os seus irmáns combateron nas preliminares da batalla de Cynwit.
3. ↑  *Ragnar Lodbrok* (Nordisk familjebok)
4. ↑  Escrito na *Gesta* dos francos. Adán de Bremen, *Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum* I xxxvii (§ 39), tr. Francis J. Tschan, *History of the Archbishops of Hamburg–Bremen*, New York, 1959.
5. ↑  Gallica, versión latina da *Gesta* en liña na biblioteca dixital da Biblioteca Nacional de Francia
6. 1 2 3  "The Vikings," Frank. R. Donovan, author; Sir Thomas D. Kendrick, consultant; Horizan Caravel Books, by the editors of Horizan Magazine, Fourth Edition, American Heritage Publishing Co.: New York, 1964, LCC# 64-17106, p. 44–45; 145, 148.
7. ↑  Abón de Fleury, *Passio Sancti Eadmundi Regis et Martyris*, ed. Michael Winterbottom, *Three Lives of English Saints*. Toronto Medieval Latin Texts. Toronto 1972. 65–87; Ælfric, *Life* of St Edmund, ed. and tr. W.W. Skeat, *Ælfric’s Lives of Saints*. 2 vols.: vol. 1. Oxford, 1881–1900. 314–34.
8. ↑  The Fragmentary Annals of Ireland (O'Donovan's edition)
9. ↑  "Fragmentary Annals of Ireland 409". CELT.
10. ↑  John O'Donovan, editou os *Anais fragmentados de Irlanda* en 1860 , entendeu a cita como referíndose a Ímar. No inicio dos mesmos anais, cita a Ímar e o seui irmán Amlaíb e mencínoaos como *na righ Lochlann*, ou "os reis de Lochlainn".
11. ↑  *The Vikings in Scotland and Ireland in the Ninth Century* §40
12. ↑  Vol. 82 No. 317 Pg.671-685 J.H. Barrett, What caused the Viking Age?

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Estandarte do corvo.
* Grande exército pagán.

### Ligazóns externas

* Ivar sen Ósos: un guerreiro viquingo que transformou en forza a súa debilidade.
* History files: In the Footsteps of Ivarr the Boneless.
* *The Tale of Ragnar's Sons*.
* Páxina de Nabil Shaban sobre Ivar o Desosado.
* Arquivo de discusión sobre Ívar o Desosado e a osteoxénese imperfecta.
* *A History of the Vikings* (Northvegr Foundation).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q350321
* EBID: ID
* ODNB: 49261
* PASE: 8714

 |