**Amedeo Maiuri**, nado en Veroli, provincia de Frosinone, o 7 de xaneiro de 1886 e finado en Nápoles o 7 de abril de 1963, foi un arqueólogo e numismático italiano, director do Museo Arqueolóxico de Nápoles e primeiro presidente do Instituto Italiano de Numismática.

Foi o primeiro en realizar escavacións científicas sistemáticas, análises e publicacións en Pompeia e noutros sitios arqueolóxicos en torno ao Vesubio.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos e formación

Amedeo Maiuri naceu en 1886 en Veroli —naquel momento parte da provincia de Roma, mais que posteriormente pasou á de Frosinone—, fillo de Elvira Parsi e de Giuseppe Maiuri, que exercía como fiscal nesa cidade. Iniciou o seu ensino secundario no colexio escolapio Conti-Gentili, de Alatri, e logo formouse durante un breve período de xeito autodidacta na cidade de orixe do seu pai, Ceprano. Finalmente superou un exame para acudir á escola secundaria Visconti, en Roma, onde concluíu o ensino secundario.

A continuación inscribiuse na Facultade de Letras da Universidade *La Sapienza*, onde realizou os seus estudos universitarios, que culminaron cunha tese sobre literatura bizantina acerca do poeta Teodoro Prodromo. Alí tivo profesores como Nicola Porta e Federico Halbherr, quen lle aconsellou participar nun concurso para acadar un posto na Escola Arqueolóxica de Roma, na que foi alumno entre 1910 e 1911.

### Carreira profesional

Logo trasladouse a Nápoles para ocupar un posto como inspector do Museo Arqueolóxico Nacional de Nápoles. No período abranguido entre 1913 e 1924 estivo en Grecia a cargo duna misión arqueolóxica no Exeo, e asumiu os papeis de director do Museo Arqueolóxico de Rodas e de superintendente de escavacións no Dodecaneso. Durante eses anos escavou sinaladamente en Kálimnos, e tamén en Halicarnaso.

En 1924 regresou a Italia, ao ser nomeado superintendente de Antigüidades de Nápoles e do sur de Italia, así como director do Museo Arqueolóxico de Nápoles.

Durante a segunda guerra mundial fixo todo o posible para salvar as coleccións dos bombardeos aliados, e tratou de salvagardar as escavacións de Pompeia das actividades militares, aínda que non logrou evitar que os bombardeos aliados de Nápoles causasen graves danos. Malia a súa vinculación co réxime fascista por mor da súa condición de alto funcionario, de membro da *Regia Accademia d'Italia* e de colaborador na organización da *Mostra Augustea della Romanità* de 1937, Maiuri non se viu afectado polas purgas que tiveron lugar na posguerra; de feito o Goberno de Pietro Badoglio mantívoo no seu cargo como director do museo, que continuou exercendo ata os 75 anos.

No ámbito académico, partir de 1936 ocupou a cátedra de Antigüidades de Pompeia e Herculano na Universidade de Nápoles Federico II, e de 1951 a 1956 tamén a de Historia Roma na Universidade Suor Orsola Benincasa de Nápoles.

Entre outras academias e entidades asociativas italianas, Maiuri foi membro correspondente da *Accademia dei Lincei* desde 1928 e membro nacional a partir de 1936. Tamén foi membro da Academia Real de Letras e Belas Artes de Nápoles, da Pontificia Academia Romana de Arqueoloxía, da Unión Académica e do Instituto de Estudos Romanos, e entre 1936 e 1939 foi o primeiro presidente do Instituto Italiano de Numismática. No estranxeiro, en 1942 ingresou como membro correspondente na Academia Prusiana de Ciencias, e tamén foi elixido membro da Academia Real de Ciencias, Letras e Belas Artes de Bélxica, o 4 de decembro de 1961.

En 1951 concedéuselle o premio literario Valdagno, na súa primeira edición. Entre outras honras, Maiuri foi nomeado comendador da Coroa de Italia e cabaleiro da Orde dos Santos Mauricio e Lázaro (1925).

Amedeo Maiuri finou en Nápoles o 7 de abril de 1963. En 1965, un grupo de arqueólogos italianos publicaron un libro homenaxe na honra de Amedeo Maiuri, titulado *Gli archeologi italiani in onore di Amedeo Maiuri*.

Escavacións
-----------

Entrada á cova da Sibila de Cumas, redescuberta por Maiuri en 1932.
Á volta da súa década pasada en Grecia entre 1913 e 1924, o foco principal das investigacións de Maiuri foron os Campos Flégreos —a 9 km ao noroeste de Nápoles—, Pompeia e Herculano, e Capri.

Nos Campos Flégreos, cómpre salientar as escavacións de Maiuri en Cumas, onde baixo a acrópole identificou a cova da Sibila de Cumas (1932), inicio da escavación sistemática da vasta zona que posteriormente constituíu o Centro Arqueolóxico de Baia. Novamente en Baia, é relevante o inicio en 1959 das exploracións submarinas dos edificios mergullados polo bradisismo xa na antigüidade, así como as escavacións en Liternum para intentar achar a residencia e a tumba de Escipión o Africano.

Maiuri realizou tamén escavacións en Herculano a partir de 1927, abandonando, como en Pompeia, o método de túneles do século XVIII: a partir da investigación comezou a xurdir toda a cidade, e os resultados publicáronse en 1958.

Ao longo dos anos, Maiuri foi dedicando a Pompeia unha actividade moi intensa e constante, encamiñada a explorar as súas fronteiras, a conectar as escavacións xa realizadas, a limpar a terra de recheo que se acumulara nos bordos, a restaurar estruturas, e a crear equipamentos como os xardíns ou o alumamento. Ao final do seu traballo, só quedou sen escavar un terzo da cidade.

Maiuri dirixiu tamén novas exploracións en Capri, lugar ao que lle tiña moito apego persoal, en particular a *Villa Jovis* e ao Palazzo a Mare, e en *Sessa Aurunca*, onde dirixiu as escavacións do teatro romano.

Publicacións
------------

Esta é unha escolma dos numerosos traballos monográficos publicados por Amedeo Maiuri ao longo da súa traxectoria:

* (1925). *Nuova silloge epigrafica di Rodi e Cos*. Le Monnier, Florencia.
* (1929). *Pompei*. Istituto geografico de Agostini, Novara.
* (1931). *Pompei, i nuovi scavi e la villa dei misteri*. Libreria dello stato, Roma.
* (1931). *Monumenti di scultura del Museo archeologico di Rodi*. Istituto geografico de Agostini, Rodi.
* (1932). *Ercolano*. Istituto Geografico de Agostini, Novara.
* (1937). *Breviario di Capri*. Rispoli, Nápoles.
* (1938). *Passeggiate campane. Sessanta tavole fuori testo*. U. Hoepli, Milán.
* (1945). *La cena di Trimalchione*. R. Pironti, Nápoles.
* (1947). *La casa di Loreio Tiburtino e la villa di Diomede in Pompei*. Libreria dello Stato, Roma.
* (1953). *Roman Painting*. Skira, Xenebra.
* (1955). *L'anfiteatro flavio puteolano*. Macchiaroli, Milán.
* (1955). *Studi e ricerche sull'anfiteatro flavio puteolano*. Macchiaroli, Nápoles.
* (1955). *Vecchie e nuove cronache dell'archeologia campana*. Nápoles.
* (1956). *Bibliografia di Amedeo Maiuri (1908-1955)*. L'arte tipografica, Nápoles.
* (1958). *I Campi Flegrei*. Istituto Poligráfico dello Stato, Roma.
* (1958). *Paintings from Pompeii, Herculaneum and Stabia in the Museo nazionale at Naples*. Aldo Martello, Milán.
* (1958). *Gli scavi di Ercolano. Storia delle scoperte e programma dei lavori*. Fondazione Pro Ercolano, Resina.
* (1958). *Ercolano. I nuovi scavi (1927-1958)*. Istituto Poligrafico dello Stato, Roma.
* (1961). *Pompei, Ercolano e Stabia: le città sepolte dal vesuvio*. Istituto Geografico de Agostini, Novara.
* (1963). *Pompeian wall pantings*. Hallwag, Berna.

Notas
-----

1. ↑  Maiuri, A. (1929). "Studi e ricerche sulle fortificazioni di Pompei". En *Monumenti Antichi* 33. Páxinas 113-290.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Guzzo, P. G. (2006).
3. 1 2 3 4  "Maiuri Amedeo". *Città di Frosinone (Comune.frosinone.it)*.
4. ↑  "Istituto Italiano di Numismatica". En *Anuario. Nº 49*. Unione Internazionale degli Istituti di Archeologia, Storia e Storia dell'Arte in Roma. Roma. 2007. Páxina 327.
5. ↑  "Amedeo Maiuri". *Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften (BBAW.de)*.
6. ↑  "Amedeo Maiuri". *Académie royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts de Belgique (Academieroyale.be)*.
7. ↑  Centro Studi Ciociaria (1965). *Gli archeologi italiani in onore di Amedeo Maiuri*. Di Mauro.
8. ↑  "Amedeo Maiuri (1886-1963)". *Naples. Life, Death & Miracles (Naplesldm.com)*.
9. ↑  "Liternum". *Parco Archeologico Campi (Pafleg.it)*.
10. ↑  "Roman Theater and Cryptoporticus of Sessa Aurunca". *Culturalheritageonline.com*
11. ↑  "Maiuri, Amedeo". *The University of Chicago Library Catalog (Catalog.lib.uchicago.edu)*.
12. ↑  Belli, C. (ed.) (1978).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Amedeo Maiuri Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Belli, C. (ed.) (1978). *Amedeo Maiuri. Mestiere D'Archeologo. Antologia di scritti*. Libri Scheiwiller.
* Guzzo, P. G. (2006). "Amedeo Maiuri". En *Dizionario biografico degli italiani*. Vol. 67. Istituto dell'Enciclopedia Italiana, Roma.

### Outros artigos

* Instituto Italiano de Numismática

* Portal:Historia
* Portal:Italia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q442340
* WorldCat
* VIAF: 73977684
* BIBSYS: 90101510
* BLBNB: 000287149
* BNE: XX1352699
* BNF: 127300217
* CANTIC: a10408848
* CiNii: DA04256163
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118781367
* EBID: ID
* FAST: 159011
* GND: 118781367
* ICCU: CFIV000597
* ISNI: 0000000121023664
* LCCN: n85175811
* NKC: mzk2015872855
* NLA: 35710605
* NLG: 66455
* NTA: 070719071
* OL: OL126552A
* Persée: 174805
* PTBNP: 371078
* SNAC: w6gq7nnf
* SUDOC: 031123112
* Treccani: amedeo-maiuri
* UNZ: MaiuriAmedeo

 |