*Este artigo trata sobre a planta do xénero **Cistanche**, para a planta do xénero **Silybum**, véxase artigo **Cardo de Santa María**.*


| Cardo leiteiro |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Superreino: | Eukaryota |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Filo: | Estreptophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Lamiales |
| Familia: | Orobanchaceae |
| Xénero: | *Cistanche*L. (1753), Desf. (1798), Cout. (1913), Fern.Casas, (1973) |
| Especie: | ***C. phelypaea*** |

 |
| Nome trinomial |
| *Cistanche phelypaea* (L.) Cout. subsp. *lutea* |
| Sinonimia |
| * *Lathraea phelypaea* L. 1753
* *Orobanche tinctoria* Forssk. 1775
* *Phelypaea lutea* Desf. 1798
* *Orobanche compacta* Viv. 1824
* *Cistanche brunneri* Webb 1849
 |

*Cistanche phelypaea*, especie que, en Galicia, só se atopa no Complexo Umia-O Grove
O **coutiño** ou **cardo leiteiro** (***Cistanche phelypaea* subsp. *lutea***) é unha planta parasita, desprovista de clorofila, da familia das Orobancáceas, que medra en terreos areosos e salinos, como as beiras das marismas. Cómpre ter en conta que tamén recibe o nome vulgar de cardo leiteiro o cardo de Santa María.

O nome xenérico procede do grego *kisthós*, pola relación co xénero *Cistus* que, na súa acción parasita, afoga; e o específico *phelypaea* en honor do científico francés Louis Phélypeaux (1643-1727).

A planta está presente nas Canarias e no sueste da Península Ibérica (Albacete, Alacant, Almería, Granada, Xaén e Murcia), así como no norte de África ata Exipto e Arabia Saudita. Na costa atlántica é común ata a altura de Lisboa, onde desaparace para reaparecer en Galicia, onde só está presente no enseada Umia-O Grove, límite norte da distribución da especie.

Descrición
----------

O talo é robusto e carnoso, máis groso na base, cunha altura de ata 40 cm, erecto e non ramificado, dunha cor desde o gris ata o amarelo pálido ou sucio. As follas son tamén carnosas e glabras , de forma oval-lanceolada, de cor gris ou amarelada, a modo de escamas envolvendo o talo.

Florece entre febreiro e maio. As flores agrúpanse en inflorescencias apertadas, cilíndricas, zigomorfas  A corola é de forma acampanada e tubular formada por 5 pétalos soldados, case iguais, de cor amarela e ás veces cos bordos violáceos. O froito é en cápsula ovoide, dehiscente e con dúas valvas; produce un alto número de sementes de forma case esféricas.

Hábitat
-------

Como se trata dunha planta sen clorofila só pode medrar como parasita de plantas leñosas quenopodiáceas , mediante unha adaptación das súas raíces en *haustorios*  que penetran nas raíces do hospedador, do que absorben os nutrientes.

Aproveitamento
--------------

Aínda que en Galicia non se lle dá uso ningún, en África cómense os talos tenros a modo de espárragos. Da base do talo, subterránea, obtense unha fariña comestible tralo seu desecamento. Esta mesma parte da planta úsase tamén como afrodisíaca. Atribúenselle propiedades antidiarreicas e diuréticas.

Notas
-----

1. ↑  Nomes vulgares galegos en E. Losada, J. Castro e E. Niño, (1992): *Nomenclatura vernácula da flora vascular galega*, Xunta de Galicia
2. ↑  Denomínanse *glabras* as estruturas dos organismos que no presentan pelos, tricomas ou formacións similares na súa superficie externa.
3. ↑  Estruturas vexetais, en especial das flores, que mostran simetría bilateral, pero no polisimetría. É o caso das flores dalgunhas fabáceas ou das orquídeas.
4. ↑  Subfamilia das amarantáceas, plantas herbáceas (salvo algúns arbustos e trepadoras) frecuentes nas zonas costeras e marismas pola súa adaptación a ambientes salinos.
5. ↑  Termo que designa o extremo das hifas dun fungo ou das raíces modificadas de plantas parasitas, como a *Cuscuta* ou o *Orobanche*. Estas formacións penetran nas raíces do hospedador pero permanecen fóra das membranas celulares.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Cistanche phelypaea lutea*** |

* *Cistanche phelypaea* subsp. *lutea* *(en castelán)*
* Índice das *Orobanchaceae* *(en inglés)*
* Fotografías
* Taxonomía[*Ligazón morta*]

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 119571
* EUNIS: 2718
* GBIF: 3730602
* iNaturalist: 865846
* NCBI: 223083
* Tela Botanica: 17890

 |