A famosa *Sheela na gig* de Kilpeck, Inglaterra.
***Sheela na Gigs*** (ou ***Sheela-na-Gigs*** ) son esculturas figurativas de mulleres espidas que mostran unha vulva esaxerada. Atópanse principalmente en igrexas, castelos e outros edificios, especialmente nas illas Británicas, ás veces con figuras masculinas. Irlanda ten o maior número de tallas de *Sheela na Gigs* coñecidas: en "*The Sheela-na-Gigs of Ireland and Britain: The Divine Hag of the Christian Celts – An Illustrated Guide"*, Jack Roberts e Joanne McMahon citan 101 exemplos en Irlanda en comparación con 45 na Gran Bretaña.

Dise que estas esculturas protexen da morte e do mal.  Outras figuras grotescas como as gárgolas son frecuentes nas igrexas de toda Europa, e adoita dicirse que a súa presenza afasta aos malos espíritos (véxase *maxia* e *efecto apotropaico*). Son habituais en portas e xanelas, para protexer estas aberturas. 

A tese da investigadora galega Milagros Torrado Cespón identifica a ***Sheela-na-Gig***, Santa Bríxida e a Virxe María como iconas femininas transformadas do paganismo á iconografía cristianizada en Inglaterra e nas illas Británicas en xeral. A figura grotesca situada nas entradas de edificios, simboliza a fertilidade, opondo-se ao "mal de ollo". Santa Bríxida, unha deusa celta da fertilidade, foi cristianizada e a súa festividade coincide agora coa da Candeloria cristiá. A Virxe María, aínda que estritamente cristiá, ocupa un lugar similar ao das deidades femininas pagás nos rituais e invocacións. Así, estas tres figuras exemplifican o sincretismo e evolución das crenzas relixiosas nas Illas Británicas.

Etimoloxía
----------

 *Sheela na Gig* nunha muralla de Fethard, condado de Tipperary, Irlanda.
A etimoloxía de "Sheela-na-Gig" é disputada e complexa: o nome aparece en diversas formas e con diversas interpretacións; o termo é de orixe irlandesa, pero o seu significado exacto segue a ser motivo de debate.

A palabra ***Sheela*** é unha forma anglicizada do nome irlandés Síle (Icía). ***Na*** é a forma en gaélico irlandés das contracións "da" (de+a) ou "na" (en+a). ***Gig*** pode provir do irlandés *gíog*, aludindo ás partes íntimas femininas. Outros propoñen que pode referirse á xiga, sendo unha forma corrompida de *gigue*, un termo francés antigo que significa "instrumento musical", en referencia ás supostas funcións apotropaicas destas figuras. Segundo esa interpretación, significaría "Icía na xiga".

Orixe
-----

Existe polémica sobre a orixe destas figuras. Unha opinión, mantida por Anthony Weir e James Jerman, é que *as Sheelas* medievais foron talladas por primeira vez en Francia e na Península Ibérica no século XI, e que o motivo chegou máis tarde a Gran Bretaña e Irlanda no século XII. O traballo de Weir e Jerman foi unha continuación da investigación iniciada por Jørgen Andersen, quen escribiu *The witch on the wall* (1977), o primeiro libro serio sobre as *Sheela na Gigs*. Eamonn Kelly, conservador de antigüidades irlandesas no Museo Nacional de Irlanda en Dublín, fala no seu libro *Sheela-na-gigs: origins and functions* da distribución das *Sheela* en Irlanda para apoiar a teoría de Weir e Jerman: case todas as *Sheela* conservadas *in situ* están nas rexións conquistadas polos anglo-normandos (século XII), mentres que nas zonas que quedaron como "irlandesas nativas" só aparecen algunhas. Weir e Jerman tamén argumentan en *Images of Lust* que a súa localización nas igrexas e a súa fealdade segundo *os estándares* medievais suxiren que foron usadas para representar a luxuria feminina como horríbel e pecaminosamente corrupta.

Outra teoría, exposta por Jack Roberts e Joanne McMahon, é que as esculturas son restos dun culto á fertilidade precristiá ou á Deusa Nai. Roberts e McMahon sinalan o que afirman que son diferenzas nos materiais e estilos dalgúns *Sheela* con respecto ás estruturas circundantes, e que algúns parecen rotados, para apoiar a idea de que foron incorporados de estruturas anteriores aos edificios cristiáns primitivos. Existen diferenzas entre as típicas figuras exhibicionistas "continentais" e *as Sheela* irlandesas, entre elas a escaseza de figuras masculinas en Irlanda e Gran Bretaña, máis frecuentes no continente, onde tamén aparecen posturas máis "contorsionistas".

 A Moura de Pena Furada en Coirós, na comarca de Betanzos, é a figura deste tipo máis antiga de Europa.
### En Galiza

No ano 2011 atopouse en Coirós, na comarca de Betanzos, unha figura do século I co sexo desproporcionado, polo que posibelmente é a figura de *Sheela-na-gig* máis antiga de Europa.

Notas
-----

1. ↑  Roberts & McMahon (2001).
2. ↑  Andersen (1977).
3. ↑  Weir & Jerman (1986).
4. ↑  Torrado Cespón, Milagros. "Fascinology in the Society and Literature of the British Isles" (PDF). *minerva.USC; Universidade de Santiago de Compostela* (en inglés).
5. ↑  Andersen, Jørgen (1977). *The Witch on the Wall: Medieval Erotic Sculpture in the British Isles* (en inglés). Rosenkilde and Bagger. ISBN 978-87-423-0182-1.
6. ↑  Weir, James Jerman, Anthony (1993-05-05). *Images of Lust: Sexual Carvings on Medieval Churches*. London: Routledge. ISBN 978-0-203-71442-3. doi:10.4324/9780203714423/images-lust-anthony-weir-james-jerman.
7. ↑  Andersen, Jørgen (1977). *The Witch on the Wall: Medieval Erotic Sculpture in the British Isles* (en inglés). Rosenkilde and Bagger. ISBN 978-87-423-0182-1.
8. ↑  Weir, James Jerman, Anthony (1993-05-05). *Images of Lust: Sexual Carvings on Medieval Churches*. London: Routledge. ISBN 978-0-203-71442-3. doi:10.4324/9780203714423/images-lust-anthony-weir-james-jerman.
9. ↑   (2011-09-09). "Hallan en Coirós un relieve pagano que podría datar del siglo I". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-07-10.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sheela na Gig Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Reino Unido*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Celtas*** |

### Bibliografía

**Libros**:

* Andersen, J. (1977). *The witch on the wall: medieval erotic sculpture in the British Isles*. Copenhaga. ISBN 978-87-423-0182-1.
* Concannon, M. (2004). *The sacred whore: Sheela, goddess of the Celts*. Cork. ISBN 978-1-903464-52-6.
* Freitag, B. (2004). *Sheela-na-gigs: Unravelling an Enigma*. Londres. ISBN 978-0-415-34552-1.
* Kelly, E. P. (1996). *Sheela-na-gigs: origins and functions*. Dublín. ISBN 978-0-946172-51-1.
* O'Connor, J. (1991). *Sheela na gig*. Tipperary. ISBN 978-0-9518168-0-6.
* Roberts, J. McMahon, J. (2001). *The Sheela-na-Gigs of Ireland and Britain: The Divine Hag of the Christian Celts – An Illustrated Guide*. Cork. ISBN 978-1-85635-294-9.
* Ross, A. (1967). *Pagan Celtic Britain: studies in iconography and tradition*. Londres. OCLC 895156.
* Weir, A. Jerman, J. (1986). *Images of lust: sexual carvings on medieval churches*. Londres. ISBN 978-0-7134-7404-6.

**Artigos**:

* Murray, M. (1934). «Female Fertility Figures». Journal of the Royal Anthropological Institute. LXIV
* Oakley, T. Woodcock, A. (2006). «The Romanesque Corbel Table at St John's, Devizes and its Sheela na gig». The Wiltshire Archaeological and Natural History Magazine. 99

### Outros artigos

* Figuriñas de venus paleolíticas

### Ligazóns externas

* Sheela na Gigs no Reino Unido (unha guía das *Sheela na Gigs* do Reino Unido) *(en inglés)*
* Sheela na Gigs irlandesas (unha lista exhaustiva das ''Sheela na Gigs'' irlandesas) *(en inglés)*
* Beyond the Pale (por Anthony Weir: unha extensiva guía das tallas exhibicionistas masculinas e femieninas de Europa occidental) *(en inglés)* e *(en francés)*
* Hortusdeliciarum (guia das figuras exibicionistas en Francia) *(en francés)*
* Sheela na Gig de Coirós *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q509424
* EBID: ID

 |