recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A actriz Bette Davis sentía unha pública xenreira cara Joan Crawford e iso foi canalizado nunha película, *What Ever Happened to Baby Jane?*, onde actúan xuntas.
A **xenreira** é un sentimento polo cal se lle colle mala vontade ou mala disposición de ánimo a algo ou alguén. Pode ser moi variada, xa que se pode expresar a través dunha fonda antipatía cara cousas, persoas, fenómenos ou situacións.

As persoas tratan de evitar ou destruír aquilo ao que lle teñen este sentimento, e no caso de que llo teñan a outra persoa, pode ser reflectido mediante insultos ou agesións físicas. Tamén pode xerar sentimentos de destrución, destrución do equilibrio harmónico, e incluso pode chegar até a autodestrución. É considerado o oposto ao amor.

Algunhas explicacións desta sensación aparecen xa nas orixes da cultura grega, sobre o 2000 A.C.

Punto de vista filosófico
-------------------------

En relación coa filosofía, Empédocles foi un dos primeiros filósofos que fixo un estudo completo sobre a xenreira, a cal para el era unha forza cósmica oposta ao amor ou á amizade, e é a causa da súa separación. O amor e a xenreira exercen o seu predominio por ciclos: cando un domina, o outro retírase.

Segundo Aristóteles este sentimento é un desexo de aniquilación dun obxecto, que non pode ser curado polo tempo.

Diferentes puntos de vista
--------------------------

Para Charles Darwin, as raíces da xenreira estaban na vinganza e na defensa dos propios intereses. Segundo o psicólogo Erich Fromm, este sentimento xorde como resposta a unha ameaza.

O historiador Isaiah Berlin falaba da xenreira focalizándoa nun grupo; por exemplo a xenofobia, e debido a un sentimento de humillación que experimenta un grupo de xente causado por outro.

Tipos de xenreira
-----------------

* Irracional: coma o seu nome indica, este tipo é o que fai que as persoas non teñan a capacidade de pensar ou razoar, por iso se unha persoa sente xenreira irracional cara algo ou alguén, non pensará se é realmente o que está a notar.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Odio
* Discriminación
* Xenofobia
* Agresividade

| * v
* c
* e
Emocións |
| --- |
| Emocións | 
* Adoración
* Afectividade
* Aflición
* Amor
* Angustia
* Ansiedade
* Arrepentimento
* Atención
* Atracción
* Carisma
* Celos
* Compaixón
* Coraxe
* Culpabilidade
* Curiosidade
* Decepción
* Depresión
* Desexo
* Desprezo
* Dó
* Dor
* Diversión
* Empatía
* Entusiasmo
* Envexa
* Esperanza
* Euforia
* Excitación
* Éxtase
* Felicidade
* Frustración
* Histeria
* Hostilidade
* Humillación
* Inseguridade
* Interese
* Ira
* Irresponsabilidade
* Luxuria
* Medo
* Molestia
* Morriña
* Noxo
* Obsesión
* Odio
* Optimismo
* Paixón
* Pánico
* Pesimismo
* Piedade
* Pracer
* Preocupación
* Remordemento
* Rancor
* Resentimento
* Satisfacción
* Saudade
* Simpatía
* Soberbia
* Soidade
* Sorpresa
* Sufrimento
* Tristura
* Vergoña
* Vinganza
* Xenreira

 |  |
| Cosmovisións | 
* Compatibilismo
* Existencialismo
* Fatalismo
* Metafísica
* Nihilismo
* Optimismo
* Pesimismo
* Xustiza social
* Weltschmerz

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q581459
* GEC: 0079073
* GND: 4122052-3
* LCCN: sh96009014
* MAG: 2779658751

 |
**XAMPP** é un servidor independente de plataforma, software libre, que consiste principalmente na base de datos MySQL, o servidor Web Apache e máis os intérpretes para linguaxes de script: PHP e Perl.
O nome provén do acrónimo de **X** (para calquera dos diferentes sistemas operativos), **A**pache, **M**ySQL, **P**HP, **P**erl. A partir da versión 5.6.15, XAMPP trocou a base de datos MySQL por MariaDB, un fork de MySQL con licenza GPL.

O programa está liberado baixo a licenza GNU e actúa como un servidor Web libre, doado de usar e capaz de interpretar páxinas dinámicas. Actualmente XAMPP está dispoñible para Microsoft Windows, GNU/Linux, Solaris, e Mac OS X.

Características e requisitos
----------------------------

XAMPP so require descargar e executar un arquivo zip, tar, ou exe, cunhas pequenas configuracións nalgún dos seus compoñentes que o servidor Web necesitará. XAMPP actualízase regularmente para incorporar as últimas versións de Apache/MySQL/PHP e Perl. Tamén inclúe outros módulos como OpenSSL e phpMyAdmin. Para instalar XAMPP requírese unha pequena fracción do tempo necesario para descargar e configurar os programas por separado.

Aplicacións
-----------

Oficialmente, os deseñadores de XAMPP só pretendían o seu uso como unha ferramenta de desenvolvemento, para permitir aos deseñadores de sitios webs e programadores comprobar o seu traballo nos seus propios ordenadores sen ningún acceso a Internet. Na práctica, non obstante, XAMPP é utilizado actualmente para servidor de sitios Web e, con algunhas modificacións, é xeralmente o suficientemente seguro para iso. Co paquete inclúese unha ferramenta especial para protexer as partes máis importantes. É básico para un programador web.

Véxase tamén
------------

* MAMP.
* WAMP.
* LAMP.
* Apache.
* MySQL.
* PHP e Perl.

Ligazóns externas
-----------------

* Screencast instrucións sobre a pantalla en galego Arquivado 01 de maio de 2009 en Wayback Machine.
* Sitio oficial en portugués do Brasil Arquivado 30 de novembro de 2009 en Wayback Machine.
* Sitio oficial en español Arquivado 30 de novembro de 2009 en Wayback Machine.
* Artigo de IBM
* Entrevista con Kai Seidler-MySQL en inglés

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q324073
* Framalibre: xampp
* GND: 7519460-0

 |
***X-Men*** é un equipo de superheroes de banda deseñada de Marvel Comics creado polo escritor Stan Lee e o artista Jack Kirby.

Historia
--------

Apareceu pola primeira vez en *The X-Men* nº 1 en setembro de 1963 que comezou a publicarse bimensualmente, no número 14 adquiriu carácter mensual, nesta primeira etapa non tivo tanto éxito como outros equipos de superheroes como *Os Vingadores* ou *Os 4 Fantásticos* e a revista deixou de publicarse en 1970 no número 66 polas súas baixas vendas, volveu nove meses despois como bimensual pero con historias vellas. En maio de 1975 Marvel revitalizou o equipo con novos personaxes a cargo do escritor Len Wein e o artista Dave Cockrum no especial *Giant Size X-Men* e en agosto *The X-Men* comezou a publicar historias novas a cargo de Chris Claremont formando equipo a partir de 1977 con John Byrne, a publicación pasou a mensual en 1978, e nos anos oitenta a serie converteuse nunha das máis populares de banda deseñada sobre todo a raíz da publicación de *The Dark Phoenix Saga*, e a revista apareceu quincenalmente por breves períodos de tempo e deu lugar a novas series de cómics como New Mutants, X-Factor, Excalibur, Wolverine, X-Force, Generation X ou X-Men:Legacy.

Sinopse
-------

Nun clima de aumento do sentimento contrario ós mutantes, o profesor Xavier, un telépata paralítico, crea na súa mansión de Westchester un santuario para aprenderlles ós mutantes novos a usar os seus poderes en beneficio da humanidade e probar que os mutantes poden ser heroes. Xavier recruta a Ciclope, o Home de Xeo, Angel, Besta e Jean Grey denominándoos "X-Men" por posúír X-tra poder por estar en posesión do *Xen-X* resultado dunha mutación do ADN, un xene que os humanos normais non teñen pero que lle dá ós mutantes as súas habilidades. A estes cinco X-Men iniciais cos anos uníronse moitos outros, como Tormenta ou Lobeto entre os máis coñecidos.

Xa desde os primeiros números apareceu o arquinimigo dos X-Men, Magneto e a súa Brotherhood of Mutants.

De X-Men relizáronse series de televisión: *A patrulla X*, *X-Men Evolution* e *Wolverine and the X-Men*, filmes: *X-Men*, *X2*, *X-Men: The Last Stand* e *X-Men Origins: Wolverine*, *X-Men: First Class* e videoxogos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128452
* WorldCat
* VIAF: 3888155286673987180004
* EBID: ID
* FAST: 1181809
* GiantBomb: 3015-9279
* GND: 1180537556
* LCCN: sh94009403
* TESF: x-men
* Treccani: x-men

 |
Abdullahi Yusuf Ahmed.
**Abdullahi Yusuf Ahmed** (**Cabdulaahi Yuusuf Axmed** en somalí), nado o 15 de decembro de 1934 en Wardheer, Etiopía, foi o presidente provisorio de Somalia dende o 14 de outubro de 2004, elixido polo Parlamento transitorio nunha sesión celebrada en Nairobi.

Nado en Gaalkacyo, rexión de Mudug, participou, en 1978, nunha tentativa de golpe de estado contra Siad Barre. Co fracaso do movemento, fuxiu para Kenya. Despois tornouse presidente do estado do Puntland.

En 2004 derrotou en eleccións líderes importantes do país, como Cabdiqaasim Salaad Xasan (tamén coñecido como Abdiqasim Salad Hassan). O seu goberno, apoiado por forzas da Etiopía, derrotou forzas islámicas comandadas por Hassan Dahir Aweys e entraron en Mogadiscio en 2006.

| Presidentes de Somalia |
| --- |
| *Segue a:* Cabdiqaasim Salaad Xasan | **Abdullahi Yusuf Ahmed**(2004-actualidade) | *Precede a:* - |
| *Dowladda federaalka kumeelgaarka* - DFK |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q215585
* EBID: ID
* GEC: 0517164
* Munzinger: 00000025290

 |
*Para outros homónimos véxase Transbordador espacial*.
Un transbordador na cidade de Hong Kong.
Un **transbordador** é un tipo de buque que enlaza dous puntos levando pasaxeiros, mercadorías e, ás veces, vehículos dun lado a outro dun río, un canal, un esteiro etc. en horarios programados.

Os transbordadores forman parte do transporte público nalgunhas cidades situadas na costa, con baías, grandes lagos ou ríos, permitindo o tránsito directo entre dous puntos a un custo moito menor que a construción de pontes e túneles.

Notas
-----

1. ↑  **transbordador** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. 3ª acep. no dicionario da RAG.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Transbordador*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25653
* AAT: 300178870
* BNCF: 18084
* BNF: 11978911c
* BRE: 2321728
* EBID: ID
* GEC: 0080071
* GND: 4127897-5
* HDS: 007957
* JSTOR: ferries
* KulturNav: ID
* LCCN: sh85047856
* NDL: 00563125
* NKC: ph929103

 |
**Abdón Rodríguez Santos**, nado en Ourense o 16 de xullo de 1885, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

*Paisajes mentales*, 1928.
Cursou a carreira eclesiástica que máis tarde abandonou. Marchou a Cuba e dedicouse ao comercio, a ensinanza e o xornalismo. Foi membro da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, da que foi vicesecretario en 1911. Amigo e íntimo colaborador de Roberto Blanco Torres, viaxou con el a Marrocos en 1929. Colaborou en *Labor Gallega* e nas revistas editadas na Habana *Galicia*, *Suevia*, *Galicia Gráfica*, *La Patria Gallega*, *La Alborada*, *La Tierra Gallega*, *Eco de Galicia*, *Alma Gallega* e *Heraldo de Galicia*. A principios dos anos trinta instalouse en Madrid. Militou no Partido Republicano Federal. No franquismo traballou como inspector de seguros de La Mutua Franco Española, e colaborou en *El Progreso*. 

Era irmán de Luís Rodríguez Santos.

Obra
----

* *Amor y Feminismo - Conferencia*, 1916.
* *Paisajes mentales*, 2 tomos, 1928 e 1932.
* *El hombre de la calle*, 1934.

Vida persoal
------------

Casou na Habana con Marina López Rosabal o 9 de febreiro de 1910, coa que tivo tres fillos: Abdón, Raquel e Luis Manuel Rodríguez López. Marina faleceu en Madrid o 6 de setembro de 1979.

Notas
-----

1. ↑  *Galicia*, 11-7-1911, p. 7.
2. ↑  *El Liberal*, 31-8-1930, p. 6.
3. ↑  *La Región*, 29-7-1941, p. 2.
4. ↑  *Galicia*, 12-2-1910, p. 6.
5. ↑  Necrolóxica en *ABC*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Carballo Calero, Ricardo (1975) [1963]. *Historia da literatura galega contemporánea*. Galaxia. p. 575. ISBN 84-7154-227-7.
* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **III**. Bibliófilos Gallegos. p. 231.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12382335
* BNE: XX1269323
* Galiciana: 259127

 |
***Zeitgeist*** é un termo filosófico que se refire aos caracteres distintivos das persoas que se estenden nunha ou máis xeracións posteriores e cuxa visión global, a pesar das diferenzas de idade e a contorna socio-económico, prevalece para ese particular período da progresión socio-cultural.

Etimoloxía
----------

 **Zeitgeist** é orixinalmente unha expresión do idioma alemán que significa "o espírito (Geist) do tempo (Zeit)". Refírese ao *clima* intelectual e cultural dunha era. A pronuncia da palabra en alemán é [ˈt͡sa͡ɪ̯tˌg̊a͡ɪ̯st] (AFI).

Características
---------------

*Zeitgeist* é a experiencia dun clima cultural dominante que define, particularmente no pensamento hegeliano, unha era na progresión dialéctica dunha persoa ou o mundo enteiro. A contribución principal de Hegel á formulación do concepto de *Volksgeist* ("espírito do pobo") é a atribución dun carácter histórico ao concepto. O espírito dunha nación é unha das manifestacións de Espírito Mundial (Weltgeist). Ese espírito está esencialmente vivo e activo ao longo da historia da humanidade. Agora, o espírito de nación é unha etapa intermedia na historia mundial, coñecida como a historia mundial do espírito. O Espírito Mundial dá o impulso á realización do espírito histórico de varias nacións (Volksgeister). O espírito de nacións individuais son as articulacións (Gliederungen) dunha organización e a súa realización. O espírito de nacións individuais representa un segmento do Espírito Mundial do que emerxe un espírito universal ilimitado.

O concepto de *Zeitgeist* é máis coñecido en relación coa filosofía da historia de Hegel. En 1769 Herder escribiu unha crítica da obra Genius Seculi escrito polo filólogo Christian Adolph Klotz e introduciu ao alemán a palabra *Zeitgeist* como unha tradución de *genius seculi* (en latín: genius - "espírito gardián" e saeculi - "do século"). Os románticos alemáns, habitualmente tentados a reducir o pasado á súa esencia, trataron o *Zeitgeist* como un carácter histórico no seu propio dereito, en lugar de usalo como un instrumento soamente conceptual.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211679
* AAT: 300055804
* EBID: ID
* GND: 4067477-0
* MAG: 190136086

 |
**Xoán Manuel Ramos Rodríguez**, nado en San Cosme de Antes (Mazaricos) o 13 de decembro de 1958, é un político galego do BNG.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Mestría Industrial na rama de electrónica, cursou Enxeñaría de Telecomunicacións. Empregado de Telefónica e membro de Grille Sociedade Cooperativa Galega, da cal foi presidente. Nas eleccións municipais de 1991 encabezou a candidatura do BNG en Mazaricos e foi elixido alcalde, pese a lograr tan só un concelleiro, ó recibilo apoio do PPdeG e PSdeG para desbancar ó ata entón alcalde Manuel Maneiro Grille, que encabezaba a Converxencia Nacionalista Galega, pasando a conformar un goberno de coalición con populares e socialistas. En xaneiro de 1992 foi presentada unha moción de censura encabezada por un edil popular que contaba co apoio de 4 edís da CNG e outro edil do PPdeG, porén o outro edil popular retirou o apoio ó considerarse enganado, o cal fixo fracasar a moción, polo que puido seguir gobernando cos 2 edís socialistas e 2 do PPdeG que rexeitaran a moción. 

Nas municipais de 1995 volveu encabezala candidatura do BNG e logrou un notable avance ó pasar de 1 a 5 concelleiros, sendo a segunda forza máis votada, pero perdeu a alcaldía en favor do PPdeG que logrou a maioría absoluta. Volveu a encabezala candidatura nacionalista en 1999 e 2003, pero non conseguiu recuperala alcaldía e perdeu forza en favor do PSdeG e o PPdeG, o cal mantivo a alcaldía, se ben continuou sendo a segunda forza política do concello. Nas municipais de 2007 foi o número 2 da candidatura nacionalista, encabezada por Juan José Blanco Riveiro, que logrou melloralos resultados aínda que os populares mantiveron o goberno. En xaneiro de 2008 renunciou como concelleiro, pasando a centrarse na súa actividade privada na cooperativa de Grille. Dita cooperativa está integrada en Feiraco, pola cal chegou a competir pola súa presidencia. En 2012 pasou a formar parte de Compromiso por Galicia, sendo elixido en xaneiro de 2013 responsable local en Mazaricos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Maneiro Grille** |  **Alcalde de Mazaricos** 1991 - 1995 | Sucesor:**José Manuel Santos Maneiro** |

Notas
-----

1. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia*, Barbanza, 27-3-2003, p.10.
2. ↑  Entrevista en *La Voz de Galicia*, Barbanza, 27-3-2003, p.10.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, Barbanza, 14-6-1991, p.38.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 19-1-1992, p.22.
5. ↑  *La Voz de Galicia*, 25-1-1992, p.1.
6. ↑  Moción de censura fallida en el Concello de Mazaricos
7. ↑  El ex alcalde mazaricano Xoán Manuel Ramos deja la política
8. ↑  "Feiraco: ¿Campo o política?". *www.elcorreogallego.es* (en castelán). Consultado o 2023-05-03.
9. ↑  Compromiso por Galicia escolleu aos seus responsables locais en Muros-Noia

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Mazaricos
**Xeróglifo** ou **xeroglífico** é cada un dos sinais da escrita de antigas civilizacións, tales como os exipcios, os hititas e os maias. Tamén se aplica a calquera escrita de difícil interpretación ou enigmática.

O termo deriva de dúas palabras gregas: *hierós* "sagrado", e *glyphós* "escrita".

Xeróglifos exipcios
-------------------

*Artigo principal**:* Xeróglifo exipcio.
Unicamente os sacerdotes, membros da realeza, altos cargos e escribas coñecían a arte de ler e escribir eses sinais "sagrados". A escrita xeroglífica constitúe probablemente o máis antigo sistema organizado de escrita no mundo, e era utilizada principalmente para inscricións formais nas paredes de templos e túmulos. Co tempo evolucionou a formas máis simplificadas, como o hierático, unha variante máis cursiva que se podía pintar en papiros ou placas de barro, e aínda máis tarde, coa influencia grega crecente no Oriente Próximo, a escrita evolucionou para o demótico, fase en que os xeróglifos iniciais ficaron bastante estilizados, mesmo incluíndo algúns sinais gregos na escrita.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xeróglifo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193762
* BRE: 2000831
* EBID: ID
* GND: 4159836-2
* LCCN: sh85139106
* MAG: 2779121361
* NKC: ph120695

 |
**Abel Ares Pérez**, nado en Toural dos Vaos o 29 de marzo de 1909 e finado na mesma vila o 12 de setembro de 1998, foi un guerrilleiro antifranquista berciano.

Traxectoria
-----------

  

Militante socialista, participou na folga xeral revolucionaria de 1934 e pasou un tempo na cadea. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na defensa de Fabeiro e combateu co exército republicano na fronte de Asturias, chegando ao grao de tenente. Tras a caída de Asturias volveu ao seu lugar natal, pasou varios meses agochado nun burato nos arredores de Toural dos Vaos, e posteriormente organizou unha partida guerrilleira que actuou no Bierzo occidental. En 1942 foi un dos dirixentes guerrilleiros que constituíron a Federación de Guerrillas de León-Galicia, Abel permaneceu como axudante de César Ríos quen estaba ao mando da I Agrupación. En decembro de 1948 decidiu marchar a Francia ao considerar que non había opción para o triunfo dos guerrilleiros. En Francia traballou como albanel e en 1992 volveu ao Bierzo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Heine, Hartmut (1982). *A guerrilla antifranquista en Galicia*. Vigo: Xerais. ISBN 84-7507-011-6.
* Máiz, Bernardo (1988): *Galicia na II República e baixo o franquismo*. Ed. Xerais.
* Macías, Santiago (2005): *El monte o la muerte*. Temas de Hoy.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra *(en francés)*
**XCP**, ou na súa identificación en inglés **Universal Measurement and Calibration Protocol** é unha interface de lectura e escritura nos accesos dunha ECU, enfocado á recollida de medidas de calibración de sensores ou outros instrumentos que precisen ser calibrados. O x en XCP referencia á gran variedade de protocolos de calibración sobre os que pode traballar (CAN, CAN FD, Ethernet, Flexray...). O acceso a parámetros e variábeis de medida faise baixo un principio de táboa de direccións. As propiedades dos valores e a súa dirección de memoria veñen descritas nun ficheiro de formato A2L. O A2L contén toda a información requirida para habilitar o acceso a esa dirección de memoria e interpretar a información recollida. XCP está deseñado como unha solución *master-slave*. Un controlador contén un *driver* de protocolo que responde a peticións de acceso por parte do *master*. 

O método funciona de xeito universal, aínda que é principalmente empregado para calibrar sensores dun vehículo, non está limitado a sistemas embebidos ou ECUs. XCP pode empregarse para adquirir medidas de axuste de parámetros de calquera aplicación de software, incluso dunha simulación de PC.

Vantaxes
--------

* Protocolo estandarizado pola asociación internacional ASAM.
* Optimizado para un uso mínimo de recursos (rutinas, cargas do bus)
* Medidas sincronizadas cos eventos que recollen. Engádense marcas temporais durante a recollida de datos.
* Comunicacións de Plug-and-play entre o máster e o escravo ordeando as funcións dispoñíbeis no lado do escravo.
* XCP é capaz de pontear (Bypassing).
* XCP mide o espertar do equipo electrónico, no acendido.
* Como un protocolo de dúas capas, XCP separa protocolo e transporte e usa unha relación dun só master e múltiples escravos, master/multi-slave.

Notas
-----

1. ↑  XCP*(en inglés)*
A **xantomatose cerebrotendinosa** (*CTX*, do inglés, *Cerebroteninous xanthomatosis*), tamén denominada **colesterose cerebral** ou **déficit de esterol 27-hidroxilase**, é unha doenza neurolóxica hereditaria agrupada dentro do grupo das leucodistrofias. Constitúe unha forma xenética e herdada de xantomatose.. É unha doenza rara, estimándose a súa prevalenza en 1 de cada 50.000 persoas.
A xantomatose cerebrotendinosa pode ter varias formas de se iniciar. Se se inicia na infancia, adoita comezar con diarreas e colestase. Isto débese a que a CTX impide a correcta síntese de ácidos biliares sintetizados na vesícula biliar, e necesarios para unha correcta dixestión e absorción dos nutrientes. Na adolescencia é típico o debut con cataratas ou xantomas tendinosos (sobre todo no tendón de Aquiles), mentres que na idade adulta adoitan aparecer xantomas noutras partes do corpo, sobre todo no cerebro. Os xantomas cerebrais causan un dano neurolóxico grave. Case 3 de cada 4 pacientes teñen as cataratas coma primeiro síntoma.

Causas
------

A xantomatose cerebrotendinosa está causasa por un defecto xenético que impide que se sinteticen correctamente os ácidos biliares. A mutación prodúcese no xene CYP27A1 localizado no cromosoma 2. Este xene codifica o enzima esterol 27-hidroxilase, enzima necesaria para oxidar a cadea de esterol na formación dos ácidos biliares. Esta desorde remata co depósito de colesterol en zonas do corpo coma os tendóns, o sistema nervioso ou a pel, entre outras zonas.
A CTX é unha doenza autosómica recesiva, isto é, cómpre que ámbolos dous pais lle transmitan o xene defectuoso á descendencia para que se manifeste a doenza nos fillos. Así, de portar os dous pais o xene mutado, un 25% da descendencia remataría padecendo a CTX. Os individuos non afectos pero que teñen o xene mutado nun dos dous cromosomas son portadores do xene.

Notas
-----

1. ↑  JJ Zarranz; Neuroloxía. Ed Esselvier, 4º edición. Capítulo 20: Doenzas desmielinizantes.
2. ↑  Antonio Federico, MD, Maria Teresa Dotti, MD, and Gian Nicola Gallus: *Cerebrotendinous Xanthomatosis*;GeneReviews; *Última revisión: 20 outubro 2011*
3. ↑  Orphanet: *Xantomatosis cerebrotendinosa*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Doenza desmielinizante
* Leucodistrofia

| * v
* c
* e
Leucodistrofias |
| --- |
| Lisosómicas | 
* Leucodistrofia metacromática
* Leucodistrofia de células globoides
	+ Doenza de Krabbe

 |  |
| Mitocondriais | 
* Doenza de Refsum
* Doenza de Canavan

 |
| Peroxisomais | 
* Adrenoleucodistrofia

 |
| Outras | 
* Doenza de Alexander
* Doenza de Pelizaeus-Merzbacher
* Xantomatose cerebrotendinosa
* Leucodistrofia ortocromática
* Leucoencefalopatía con desaparición da substancia branca
* Leucoencefalopatía con esferoides neuroaxonais

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2602467
* JSTOR: cerebrotendinous-xanthomatosis
* MAG: 2778601335

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 29239
* DOID: DOID:4810
* GARD: 5622
* ICD-9: 272.7
* ICD-10: E75.5
* KEGG: H00151
* MeSH: D019294
* MeSH: C16.320.565.398.925
* NCIt: C84628
* OMIM: 213700
* Orphanet: 909
* UMLS: C0238052

 |
Topografía de Zelandia. As liñas que se marcan ao norte, ao nordés e ao suroeste lonxe de Nova Zelandia non son consideradas parte do continente. Tampouco Australia, Fidxi nin Vanuatu.
O continente de **Zelandia**, tamén chamado **continente de Nova Zelandia**, é un continente case mergullado, que se afundiu despois de separarse de Australia hai 60-85 millóns de anos e da Antártida hai 130-185 millóns de anos. Acabouse de mergullar hai aproximadamente 23 millóns de anos e a maior parte está afundida (ao redor do 93 %) baixo o océano Pacífico.

Ten unha área de 4 900 000 km², é máis grande ca Groenlandia ou a India e máis da metade do tamaño de Australia. É excepcionalmente longo e estreito, desde Nova Caledonia ao norte até máis aló das illas subantárticas de Nova Zelandia polo sur. Nova Zelandia é o anaco máis grande do continente sobre o nivel do mar, seguido de Nova Caledonia.

Este descubrimento foi posible grazas á análise de miles de datos xuntados ao longo de décadas por diferentes expedicións científicas. Os investigadores tamén explicaron que Zelandia é un fragmento do supercontinente de Gondwana, que se separou hai máis de 100 millóns de anos.

O descubrimento de Zelandia ten importantes implicacións tanto para a xeoloxía como para a bioloxía mariña, xa que podería axudar a explicar como se formaron os continentes, e aclarar como se distribúen as diferentes especies animais e vexetais. A pesar de que Zelandia é o máis novo dos continentes, foi unha das últimas partes da Terra en ser descubertas e recoñecidas como tal.

Notas
-----

1. ↑  "Zelandia incluiría a Nueva Zelanda y Nueva Caledonia". 3 de marzo de 2017.
2. ↑  Keith Lewis; Scott D. Nodder; Lionel Carter (11 de xaneiro de 2007). "Zealandia: the New Zealand continent". *Te Ara Encyclopedia of New Zealand*. Consultado o 22 de febreiro de 2007.
3. ↑  "Searching for the lost continent of Zealandia". *The Dominion Post*. 29 de setembro de 2007. Consultado o 9 de outubro de 2007. We cannot categorically say that there has always been land here. The geological evidence at present is too weak, so we are logically forced to consider the possibility that the whole of Zealandia may have sunk.
4. ↑  Campbell, Hamish; Gerard Hutching (2007). *In Search of Ancient New Zealand*. North Shore, New Zealand: Penguin Books. pp. 166–167. ISBN 978-0-14-302088-2.
5. ↑  "Hallado Zelandia, un enorme continente sumergido en el Pacífico". *El País*.
6. 1 2  "El continente perdido que tardaron 375 años en encontrar". *BBC News Mundo* (en castelán). Consultado o 2023-02-21.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Zelandia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Continente
* Gondwana
* Oceanía
* Panxea
* Supercontinente
**WAV** (ou **WAVE**), apócope de *WAVEform audio file format*, é un formato de son dixital normalmente sen compresión de datos desenvolto e propiedade de Microsoft e de IBM que se utiliza para almacenar sons no PC, admite arquivos mono e estéreo a diversas resolucións e velocidades de mostraxe. A súa extensión é .wav.

É unha variante do formato RIFF (*Resource Interchange File Format*, formato de ficheiro para intercambio de recursos), método para almacenamento en "paquetes", e relativamente parecido ao IFF e ao formato AIFF usado por Macintosh. O formato toma en conta algunhas peculiaridades da CPU Intel, e é o formato principal usado por Windows.

A pesar de que o formato WAV é compatible con case calquera códec de son, emprégase principalmente co formato PCM (non comprimido) e, ao non ter perda de calidade, é adecuado para uso profesional. Para ter calidade CD de son necesítase que o son se grave a 44100 Hz e a 16 bits. Por cada minuto de gravación de son consómense uns 10 megabytes de espazo en disco. Unha das súas limitacións é que só se poden gravar arquivos de 4 xigabytes como máximo, o cal equivale aproximadamente a 6,6 horas en calidade de CD de son. É unha limitación propia do formato, independentemente do sistema operativo que se utilice, e débese a que na cabeceira do ficheiro se indica a lonxitude do mesmo cun número enteiro de 32 bits, o que limita o tamaño do ficheiro.

En Internet non é popular, fundamentalmente porque os arquivos sen compresión son moi grandes. Son máis frecuentes os formatos comprimidos con perda, como o MP3 ou o Ogg Vorbis. Como estes son máis pequenos, a transferencia a través de Internet é moito máis rápida. Ademais, existen códecs de compresión sen perda máis eficaces, como Apple Lossless ou FLAC.

Véxase tamén
------------

### Outros arquivos

* FLAC, formato de son libre sen perda
* AAC
* AIFF
* MP3
* Ogg Vorbis
* RIFF

### Ligazóns externas

* Sumario do formato WAVE *(en inglés)*
* Multimedia Programming Interface and Data Specifications 1.0 - 1991 - IBM Corporation and Microsoft Corporation
* RFC 2361 - WAVE and AVI Codec Registries
* Waveform Audio File Format MIME Sub-type Registration - INTERNET-DRAFT

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217570
* AAT: 300312049
* BNF: 13621427d
* PRONOM: 6

 |
**Ínhigo Jesus Ansotegi Soares**, nado en Bilbao en 1982, é un político e empresario galego.

Traxectoria
-----------

### Formación

Fixo os seus estudos de secundaria no centro privado Manuel Peleteiro de Santiago de Compostela, e licenciouse en Ciencias Políticas e da Administración (2000-2005) pola Universidade de Santiago de Compostela. Dende o 2005 traballa no sector vitivinícola de Valdeorras.

### Política

Entrou en 1998 en Galiza Nova, marchando dous anos despois para participar na fundación de Nós-Unidade Popular, presentándose na candidatura de Nós-Unidade Popular ás eleccións europeas de 2003. No 2004, desvencellouse desta opción política, e ó ano seguinte reintegrouse a Galiza Nova, sendo o responsábel local de A Rúa, na comarca de Valdeorras.

En Galiza Nova participou en Esquerda Nacionalista-Mocidade, da que foi Responsábel Nacional de Formación. Posteriormente, estivo no proceso Espazo Aberto en Galiza Nova que deu lugar á Mocidade Socialista Galega, da que foi Responsábel de Organización desde a súa fundación ata 2010, ano no que a MSG se disolveu na Mocidade Nacionalista Galega (MNG). Participou na fundación da MNG, da que é Coordinador Territorial de Ourense e membro do seu Consello Nacional e Executiva.

Na Asemblea Nacional de Galiza Nova do 2009, a MSG presentouse na Plataforma *Entre tod@s, Galiza Nova*, da que foi o cabeza de lista, sendo escollido para integrarse na Dirección Nacional de Galiza Nova e na súa Comisión Permanente, ostentando a Responsabilidade Nacional de Asociacionismo ata o ano 2012, no que presenta a súa dimisión. No BNG, ata a renovación do Consello Comarcal do BNG de Valdeorras do ano 2009, foi o Responsábel Comarcal de Propaganda. Así mesmo, foi membro do Consello Político Nacional do Espazo Socialista Galego, da Xestora Nacional de Máis BNG e pertence ao Consello Político Nacional de Máis Galiza. Ten publicado diversos traballos e reflexións políticas: sobre o nacionalismo, a sociedade galega e a situación do BNG.

No ano 2012, tras a Asemblea de Amio abandona o BNG e comeza a participar na asemblea do Novo Proxecto Común de Valdeorras.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Sísifo e a informática*, artigo do autor.
* Galiza en 2010, reflexións do autor.
**Wattpad** é unha plataforma para lectores e escritores que pode ser empregada por medio dun sitio web, un ordenador ou dende unha aplicación para móbiles que se pode atopar en Play Store. Os usuarios desta plataforma poden ler e publicar artigos, relatos, poemas, contos, blogs, fanfictions (ou fanfics), historias de ciencia ficción, romance, suspense etc. xa sexa en liña ou a través da aplicación de Wattpad (para iOs e Android). O contido inclúe obras tanto de autores descoñecidos coma coñecidos. Os usuarios poden comentar e votar polas historias ou unirse a grupos asociados co sitio web. Ó redor do 50% da demanda desta rede social procede dos Estados Unidos de América, e en menor medida do Reino Unido, o Canadá, Colombia, Venezuela, a Arxentina, España, Australia, Chile, Ecuador, o Perú, México, a República Dominicana, Bolivia e o Uruguai.​

Notas
-----

1. ↑  "Wattpad - Where stories live". *www.wattpad.com*. Consultado o 25/1/2020.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Wattpad***  |
Xexuno, íleo e duodeno
O **íleo** é a terceira e última parte do intestino delgado, entre o xexuno e o colon. O intestino delgado é un tubo de paredes musculares, cuxa función é dixerir e absorber a maior parte dos alimentos. O alimento, mentres está a ser dixerido vai desprazándose a través do intestino delgado, por forza da acción da parede muscular. As vilosidades e microvilosidades intestinais aumentan a súa superficie de absorción.

Se dividísemos o intestino en 3 partes, un terzo correspondería ao xexuno e dous terzos ao íleo (cómpre ter en conta que o intestino delgado pode acadar os 9 m de longo). O íleo áchase tralo xexuno e fica separado do cego pola válvula ileocecal.

No íleo absórbese a vitamina B12 e sales biliares. O pH desta zona do intestino está, normalmente, entre 7 e 8 (neutro ou lixeiramente alcalino).

No feto, o íleo está ligado ao embigo a través do conduto vitelino. Aproximadamente no 3% dos seres humanos este conduto non se pecha nas primeiras sete semanas despois do nacemento, o que orixina unha patoloxía chamada divertículo de Meckel.

No seu treito final atopamos a maior cantidade de áreas de tecido linfoide, as placas de Peyer.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q233345
* EBID: ID
* JSTOR: ileum
* MAG: 2777226302

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 7208
* MeSH: D007082
* MeSH: A03.556.124.684.249
* NCIt: C12387
* TA: A05.6.04.001
* Uberon: 0002116
* UMLS: C0020885

 |
***We Care a Lot*** é o álbum de estrea da banda estadounidense de rock Faith No More, editado no ano 1985 a través do selo Mordam Records. na edición orixinal en vinilo a banda aparece acreditada como "Faith. No More" no libreto e no propio disco.

Produción
---------

A banda inicalmente comezou a gravación do álbum sen o apoio dun selo discográfico e, despois de xuntar cartos, gravou cinco cancións. Con elas conseguiron gañar a atención de Ruth Schwartz, que estaba creando o selo independente Mordam Records, fichando por el e rematando o álbum tras recibir financiamento. Foi o primeiro lanzamento oficial tanto do grupo como da discográfica.

O álbum gravouse nun curto período de tempo cun presuposto moi baixo. Nunha entrevista en 2015 o baixista Billy Gould dixo, "Probablemente hai cousas que poderíamos ter feito mellor, pero ao mesmo tempo penso que as interpretacións foron bastante boas. E iso tiña que ver con manternos concentrados e ter que traballar con esas restricións orzamentarias. Ensaiamos moitísimo antes de ir gravar, así que estabamos preparados".

Listaxe de cancións
-------------------

| N.º | Título | Letras | Música | Duración |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "We Care a Lot"   | Mosley, Bottum | Gould, Bottum | 4:08 |
| 2. | "The Jungle"   | Mosley | Bottum, Gould, Bordin | 3:10 |
| 3. | "Mark Bowen"   | Gould, Mosley | Gould, Bordin | 3:33 |
| 4. | "Jim"   | — | Martin | 1:16 |
| 5. | "Why Do You Bother"   | Gould | Gould, Bordin, Bottum | 5:39 |
| 6. | "Greed"   | Gould, Mosley | Gould, Mosley | 3:50 |
| 7. | "Pills for Breakfast"   | — | Bordin, Martin | 2:59 |
| 8. | "As the Worm Turns"   | Mosley | Bottum, Gould, Mosley | 3:11 |
| 9. | "Arabian Disco"   | Mosley | Gould | 3:16 |
| 10. | "New Beginnings"   | Mosley | Mosley | 3:46 |

Notas
-----

1. ↑  "FAITH NO MORE | June 1992 | Reflex". Consultado o 2020-08-26.
2. 1 2  "WE CARE A LOT | 30th Anniversary | Bill Gould Interview + EXCLUSIVE Album Reissue News". Consultado o 2020-08-26.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1509675
* AllMusic: mw0000098181
* Discogs: 17216
* MusicBrainz: ID

 |
| *Trachelospermum jasminoides* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Gentianales |
| Familia: | Apocynaceae |
| Subfamilia: | Apocynoideae |
| Tribo: | Apocyneae |
| Xénero: | *Trachelospermum* |

 |
| Nome binomial |
| *Trachelospermum jasminoides*(Lindl.) Lem. 1851 |

***Trachelospermum jasminoides*** é unha especie de planta da familia Apocynaceae, orixinaria do leste e sueste de Asia (o Xapón, Corea, Vietnam e sur da China).

Descrición
----------

É unha planta leñosa de follaxe persistente, que medra ata os dez metros de alto se se terma nunha estrutura, pérgola ou calquera outra superficie vertical, xa que en ausencia desta conforma unha mata densa case globosa.
Os seus talos delgados e fortes, poden alcanzar lonxitudes de ata 7m. Ten tolerancia a ambientes algo salinos.

As follas son sinxelas, opostas, ovais a lanceoladas, medindo entre 3 e 8 cm de longo e de 1,5 a 2,5 cm de ancho. Presentan unha cor verde escuro lustroso na cara e máis clara no envés.

As flores son brancas, cun diámetro de 1 a 2 cm, cunha corola en forma de tubo que se abre en 5 pétalos. Son moi perfumadas.

O froito é un folículo de 10 a 25 cm de longo, e de 3 a 10 mm de ancho que contén numerosas sementes.

Notas
-----

1. 1 2  Flora of China: *Trachelospermum jasminoides*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1207043
* MAG: 2776933983

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 75401
* EOL: 392745
* EPPO: TCHJA
* FoC: 200018484
* GBIF: 3169713
* iNaturalist: 169856
* IPNI: 82553-1
* IRMNG: 10214474
* ITIS: 505546
* NCBI: 69389
* PlantList: kew-207106
* POWO: ID
* TAXREF: 126932
* Tela Botanica: 5690
* Tropicos: 1803758
* PLANTS: TRJA
* WCSPF: 207106

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 0C335W50TH

 |
Vista aérea da cidade vella de Xerusalén.
Partitura de *Yerushalayim Shel Zahav* escrita por Naomi Shemer.
"**Xerusalén de Ouro**" (en hebreo: *ירושלים של זהב*, *Yerushalayim Shel Zahav*) é unha canción israelí escrita por Naomi Shemer. É tamén o himno nacional non oficial de Israel, moitas veces contrasta co secular Hatikva. A canción orixinal describía o desexo xudeu durante 2.000 anos de regresar a Xerusalén. Shemer engadiu un verso final trala Guerra dos Seis Días para celebrar a reunificación da cidade, cando Israel conquistou Xerusalén Leste despois de que esta parte da cidade estivera baixo control xordano durante 19 anos.

A canción traduciuse a outras linguas como inglés, castelán ou portugués. No ano 1967 foi escollida como ''Canción do Ano" en Israel e "Canción do Xubileu" durante os actos de celebración do 50 aniversario da independencia de Israel en 1998.  

Murallas da cidade vella de Xerusalén, durante o solpor.

Temática
--------

Moitas das estrofas refírense a poemas tradicionais xudeus, en particular aqueles que tratan sobre o exilio e o desexo de regresar a Xerusalén. Xerusalén de Ouro fai referencia a unha famosa lenda do Talmud sobre Rabbi Akiva.

Controversias
-------------

A canción aparece no filme estadounidense *A lista de Schindler*. Isto causou certa controversia en Israel, xa que a canción foi escrita en 1967 e considérase como o himno informal da vitoria israelí na Guerra dos Seis Días. Na versión israelí do filme a canción foi susbtituída por Halikha LeKesariya ("O camiño a Caesarea") de Hannah Szenes, un combatente da resistencia durante a segunda guerra mundial.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Notas
-----

1. ↑  "The Social Construction of "Jerusalem of Gold" as Israel's Unofficial National Anthem" (en inglés).
2. ↑  "Poesía medieval hebrea" (en inglés).
3. ↑  Bresheeth 1997, p. 205.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Pello Joxepe
* Xerusalén
* Hatikvah

### Ligazóns externas

* Yerushalayim Shel Zahav, interpretado por Ofra Haza. Youtube

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q634180
* WorldCat
* VIAF: 174776587
* GND: 1258810956
* LCCN: no00041102
* MusicBrainz: ID

 |
Un **xestor de comunidade** (en inglés *Community Manager*), é a persoa que se encarga de crear, de xestionar e de dinamizar unha comunidade virtual en Internet, independentemente da plataforma ou das ferramentas dixitais empregadas, co obxectivo de conseguir que as persoas usuarias participen e interactúen entre elas. Esta figura aparece, nun principio, para coordinar e administrar os foros de Internet mais a súa importancia vai aumentar ao apareceren as redes sociais como Facebook, Tuenti ou Twitter.

No ámbito empresarial, o xestor de comunidade encárgase de xestionar as relacións dunha empresa coa súa clientela dentro do mundo dixital, grazas aos coñecementos das necesidades, das estratexias de organización e os intereses desta. Un xestor de comunidade ten de se perfilar como un estratego en comunicación en liña, con coñecementos de mercadotecnia, publicidade e relacións públicas con finalidade comercial.

O ou a xestora de comunidade ten de desenvolver unha estratexia capaz de construír relacións arredor dunha marca e manter interaccións persoais cos membros da marca que representa. A xestión do responsábel de comunidade céntrase en coñecer a necesidade das persoas usuarias e plasmala na comunidade. No caso de empresas, estas necesidades transmítense internamente para que o empresariado as valore e modifique en consecuencia no seu produto ou no seu servizo. O obxectivo final é conseguir que estas mudanzas incrementen a cohesión e a cantidade de persoas usuarias da rede así como a mellora da calidade do servizo.

O perfil dun ou dunha xestora de comunidade ten de contar con certas características para realizar o seu traballo. Son importantes capacidades sociais para fomentar a interacción entre os membros dunha comunidade e unha sólida experiencia tanto a nivel de usuario e como membro dun equipo web.

Notas
-----

1. ↑  Blanco Suárez, Zeltia; Veiga Mateos, Inés (2018). "Innovacións léxicas no campo das novas tecnoloxías e das redes sociais: alternativas para o galego". *Cadernos de Lingua* (36): 111–151. Arquivado dende o orixinal o 14/03/2018. Consultado o 13/03/2018.   
O propio artigo cita a Galipedia como fonte para **responsábel de comunidade**, pois así o reflectía en edicións anteriores ó 13 de marzo de 2018.
2. ↑  Cedillo, Franco (2010-03-07). "¿Qué es un Community Manager?". *Blog de Franco*. Consultado o 2019-02-27.
3. ↑  "¿Qué es un Community Manager?". *Maestros del Web* (en castelán). 2010-04-15. Consultado o 2019-02-27.
4. ↑  "El perfil del community manager" (en castelán). Consultado o 2019-02-27.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Manual de Instagram
* Que fai un Community Manager? *(en castelán)*
* Guía de Community Managers en Facebook *(en castelán)*
* Community Manager. En busca de un perfil *(en castelán)*
* 10 Tips For Aspiring Community Managers *(en inglés)*
Traballador romano vestido cunha túnica
Na Roma antiga, a **túnica** era unha peza de roupa propia dos dous sexos, que se levaba como roupa interior, axustada ao corpo.

A túnica cinxíase á cintura e chegaba á altura de media coxa. Os homes vestían unha camisa curta e ampla de la confeccionada con varias pezas cosidas e con mangas moi curtas. Era unha peza de uso común e a única limitación era que non se debía deixar ver asomar por baixo da toga.

A *túnica lacticlavia* usábana os patricios e os senadores e tiña unha franxa ancha de púrpura que descía desde o escote para baixo. Esta orla recibía o nome de *clavus*.

A *túnica angusticlavia*, empregada polo censo ecuestre (os cabaleiros), tiña o *clavus* máis estreito.

A *túnica palmata* levábana os xenerais triunfadores por baixo da *toga picta*, era de cor púrpura e ía adornada con palmas douradas.

A *túnica dalmática* era longa (descía por baixo dos xoellos) e tiña mangas amplas. Foi no principio sinal de luxo mais acabou substituíndo a *stola* e usábana no Baixo Imperio tanto os homes como as mulleres.

A *túnica paragauda* tiña mangas moi grandes.

A t*única manicata*, ou seja, con mangas longas, considerada efeminada e só se empregou no Baixo Imperio.

As mulleres usaban túnica dobre e a exterior cubríase cunha *stola*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201714
* AAT: 300209869
* EBID: ID
* GEC: 0148808
* GND: 4186437-2
* JSTOR: tunics

 |
**Aatos Juho Michel Erkko**, nado en Helsinqui o 16 de setembro de 1932 e finado na mesma cidade o 5 de maio de 2012, foi un xornalista e empresario do sector das comunicacións finlandés.

Traxectoria
-----------

Era neto do xornalista e político Eero Erkko, fundador do xornal *Helsingin Sanomat* (entón chamado *Päiväleht* e que se converteu no principal do país) e fillo do tamén político e xornalista Eljas Erkko. Aatos realizou estudos de posgrao na Universidade de Columbia, nos Estados Unidos e de volta en Finlandia traballou en Sanoma, a compañía editora do *Helsingin Sanomat*. Desde 1953 foi editor de *Viikkosanomat*, en 1961 pasou a exercer o mesmo posto no *Helsingin Sanomat* ata 1970. Foi tamén director executivo (1965-1976) e presidente (1976-2012) de Sanoma, e unha das personalidades máis influentes e ricas de Finlandia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q136918
* WorldCat
* VIAF: 5693148451583015970007
* GND: 1169169333
* IMDb: nm5054317
* ISNI: 0000 0004 8408 0326
* LCCN: n2017000938

 |
*Capsicum annuum* cultivar Ñora inmatura *in situ*.
Ñora submadura *in situ*.
Sementes soltas.
Pementos bólas/ñoras maduros.
Ñora secada.
A **ñora** é unha variedade cultivada de pemento (*Capsicum annuum*) tradicional do Levante español, de pequeno tamaño, forma arredondada e pel de cor encarnada, que se utiliza preferentemente desecado ao sol como condimento. Denomínase *bola* en Alacante e Murcia, onde se considera orixinaria. Ten un sabor doce e é moi utilizada na gastronomía do Levante español, especialmente na Rexión de Murcia, a Comunidade Valenciana (Alacante) e en Cataluña.

En Cataluña utilízase tamén en sofritos e arroces, pero sobre todo é o ingrediente principal e característico da salsa romesco, que adereza a típica ensalada *xató* e que combina tan ben con todo tipo de verduras, carnes e peixes que, xunto co allioli, nunca falta nas grelladas catalás. Tamén é o ingrediente característico da salsa de calçots que se prepara nas *calçotades*.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración* Arquivado 11 de abril de 2016 en Wayback Machine. Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega