recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Zona de sombra sísmica (do USGS)
Unha **zona de sombra sísmica** é unha área da superficie da Terra na cal os sismógrafos non poden detectar un terremoto por medio das ondas sísmicas que atravesan o interior da Terra. Cando se produce un terremtoo, as ondas sísmicas irradian de forma esférica desde o seu foco. As ondas sísmicas primarias (P) orixinadas polo terremoto son refractadas fortemente polo núcleo externo fundido da Terra, o que fai que non se detecten entre os 104° e 140° (aproximadamente entre os 11 570 e os 15 570 km) medidos desde o epicentro do terremoto. Aínda que as ondas P sofren unha forte caída da súa velocidade e refracción, poden propagarse dentro do núcleo externo. Ao contrario, as ondas sísmicas secundarias (S) non poden pasar a través do núcleo externo líquido da Terra e non se detectan a máis de 104° (aproximadamente aos 11 570 km) desde o epicentro.

A razón deste comportamento é que as ondas P e S están gobernadas polas diferentes propiedades do meterial polo que se propagan e por distintas relacións matemáticas. As tres propiedades que inflúen son: incompresibilidade (k), densidade (p) e rixidez ({\displaystyle u}). A velocidade das ondas P é igual a {\displaystyle {\sqrt {(k+{\tfrac {4}{3}}u)/p}}}, mentres que a das S é igual a {\displaystyle {\sqrt {(u/p)}}}, polo que a velocidade das ondas S depende totalmente da rixidez do material que atravesa. Os líquidos teñen rixidez cero, o que fai que a velocidade das ondas S sexa cero e, por tanto, non se poidan propagar. Porén, as ondas P só dependen parcialmente da rixidez e manteñen algo de velocidade (aínda que se reduce moito) cando atravesan líquidos. As análises sismolóxicas dos rexistros de diversos terremotos e das súas zonas de sombra levaron ao xeólogo Richard Oldham a deducir en 1906 a natureza líquida do núcleo externo terrestre.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Onda sísmica
* Descontinuidade sísmica

Notas
-----

1. ↑  "Planet Interiors".
2. ↑  "Earthquake Glossary - shadow zone". USGS. Consultado o May 8, 2011.
3. ↑  "PX266 Geophysics - Extra Material - Seismic shadow zones". University of Warwick. Consultado o May 8, 2011. [*Ligazón morta*]
4. ↑   Armstrong, D.; Mugglestone, F.; Richards, R.; Stratton, F. (2008). "OCR AS and A2 Geology". Pearson Education: 14.
5. ↑  Bragg, William (1936). "Tribute to Deceased Fellows of the Royal Society". *Science* (American Association for the Advancement of Science) **84** (2190): 539–46. Bibcode:1936Sci....84..539B. ISSN 0036-8075. PMID 17834950. doi:10.1126/science.84.2190.539.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1053146
* EBID: ID
* MAG: 149443956

 |
**Édouard Louis Trouessart**, nado o 25 de agosto de 1842 en Angers e finado o 30 de xuño de 1927 en París, foi un zoólogo francés.

Traxectoria
-----------

Fillo dun profesor de física da Universidade de Poitiers, Trouessart foi educado en Angers e Poitiers antes de entrar na escola de Medicina militar de Estrasburgo. A causa de graves problemas de saúde, tivo que abandonar os estudos.

En 1864 pasou a ser profesor de física na Universidade de Poitiers, e desde entón consagrouse ao estudo da Historia natural. Regresou aos estudos de medicina e obtivo o seu doutoramento en 1870. Serviu no exército francés durante a guerra franco-prusiana.

Despois de servir no hospital de Villevêque, dirixiu entre 1882 e 1884 o museo de Angers e ensinou historia natural no liceo da cidade. En 1885 instalouse en París, onde frecuentou a compañía de Alphonse Milne-Edwards (1835-1900), a quen axudou como voluntario.

A morte de Émile Oustalet (1844-1905) permitiulle obter a cátedra de Zooloxía (mamíferos e aves), posto que conservou até 1926.

Dedicouse principalmente ao estudo dos mamíferos e dos ácaros, ademais das aves. Entre as súas obras cómpre destacar *Catalogus mammalium tam viventium quam fossilium* (1899) e *Faune des Mammifères d'Europe* (1910). En 1901 accedeu á presidencia da Sociedade Zoolóxica de Francia.

Algunhas publicacións
---------------------

1886 - *Les microbes, les ferments et les moisissures. Avec 107 figures dans le texte*.  

1893 - *Au bord de la mer: géologie, faune et flore des côtes de France de Dunkerque à Biarritz*.  

1899 - *Catalogus mammalium tam quam viventium fossilium*.  

1910 - *Faune des Mammifères d’Europe*.  

1922 - *La distribution géographique des animaux*.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Trouessart** emprégase para indicar a Édouard Louis Trouessart como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q274367
* WorldCat
* VIAF: 89447095
* BAV: ADV11200250
* BNE: XX1665712
* BNF: 124272850
* CiNii: DA13889546
* GND: 117636959
* ICCU: NAPV053738
* ISNI: 0000 0001 1030 8226
* LCCN: no98082892
* Léonore: [LH//2634/11 11]
* NDL: 00769269
* NLG: 248126
* NTA: 069301212
* OL: OL5768897A
* Persée: 721844
* PTBNP: 774070
* SNAC: w62r55dc
* SUDOC: 033403929
* UNZ: TrouessartEdouardLouis

 |
**José Veloso Quintas**, nado en Ourense en decembro de 1947, é un músico e cantante galego, máis coñecido co pseudónimo de **Xosé Quintas Canella**.

Traxectoria
-----------

En 1966 comezou a preparar os seus temas con axuda e harmonización do seu amigo Eloy Vázquez, actuando xuntos por aquel entón en diversos locais e emisoras da Coruña. Ampliaron as súas actuacións percorrendo toda Galicia e con posterioridade incorporouse ao grupo Ánxel Barbadillo, seguindo as súas actuacións durante doce anos polo territorio galego, na TVG, no programa *Xente* de TVE, e como invitados a un festival rexional en Barcelona. Así mesmo, e ante máis de cinco mil persoas, participaron no primeiro festival folk galego que se celebrou no pavillón polideportivo de Santiago de Compostela. O macrofestival gravouse en vídeo e foi enviado a varios centros galegos de fóra do país.

### Estilo

O seu estilo musical diferenciouse claramente do de Voces Ceibes, xa que se decantaba polas cantigas medievais e galaico-portuguesas, en gran parte pola especialización de Eloy (zanfona, rabel, cítola, laúde, guitarra, contrabaixo, guitarra acústica e percusión) en instrumentos medievais, así como Ánxel Barbadillo (laúde e guitarra). Posteriormente incorporouse de forma eventual ao grupo Ánxel Salgado (guitarra).

No ano 1978 Xosé, Eloy e Ánxel gravaron en Madrid o disco titulado *Porque no mundo mengou a verdade* coa participación de Bernardo Martínez López nas frautas máis Enrique Fenández Ferreira no cello e percusión. O disco, con deseño de Bernardo e Enrique, inclúe doce pezas co estilo das cantigas medievais e galaico-portuguesas, con temas como "A miña amiga", "Sedíame eu na ermida de San Simón" ou "Ai frores do verde pino".

Discografía
-----------

* *Porque no mundo mengou a verdade* (1978)

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 4 de marzo de 1975.
Vista do Val do Silencio.
O **val do Silencio** é un val situado aos pés do pico Aquiana, nos montes Aquilanos, na bisbarra do Bierzo (León, Castela e León, España).

Situación
---------

Situado ao sueste da bisbarra do Bierzo, forma parte da conca do río Oza, coñecida como Val do Oza ou, popularmente, como Valdueza, a través dun dos seus afluentes, un regueiro que o percorre. Encóntrase na cara norte dos montes Aquilanos, aos pés dos seus máis altos picos. En fronte a el encóntrase a aldea de Peñalba de Santiago, coa súa igrexa, xoia da arquitectura mozárabe (BIC en 1931).

Xeoloxía
--------

O terreo é silúrico na súa maior parte e a composición das rochas calcario-marmóreas.

Descrición e historia
---------------------

Entrada á Cova de San Xenadio.
É frecuente confundir e estender a denominación de Val do Silencio a todo o Val do Oza e, mesmo, ao conxunto de vales que forman as proximidades de Santiago de Peñalba, incluíndo ao contiguo, polo oriente, Val de Frigueira, os regueiros que os percorren carecen de nome aínda que, como no caso do Val do Silencio, algúns autores estendesen o nome do Val de Frigueira ao regueiro.[]

Forma parte da coñecida como Tebaida berciana.

No século X San Xenadio fundou un oratorio dedicado a Santo Tomé do que a día de hoxe non queda resto ningún (hai constancia de que no século XVII existían restos). En principio, neste lugar e non en Santiago de Peñalba, onde se encontraba un mosteiro fundado ao redor de 910-916 por San Xenadio, é onde o seu discípulo, San Fortís, pensaba construír a igrexa mozárabe pero rematou construíndose na súa situación actual polo abade Salomón, probablemente debido á morte de San Fortís en 930, e descansando os restos de San Xenadio no seu interior, aos seus pés.

Nunha parede da montaña, situada á entrada do val, no seu lado oeste, encóntranse varias covas naturais. Unha delas é a coñecida como Cova de San Xenadio na que o santo pasaba longas tempadas meditando. Pode visitarse seguindo un camiño que sae dende Santiago de Peñalba cara ao sur.

Lendas
------

Dise que o nome do val provén da seguinte lenda:[]

> 
> 
> Certo día San Xenadio estaba a meditar na súa cova, pero o murmurio do río non lle permitía concentrase, así que, golpeando co seu caxato, dixo: "cala" e o río deixou de facer ruído. Desta lenda existen varias versións.
> 
> 

Os paisanos e moitos visitantes acostumaban a depositar saquiños cheos de terra, sacada da súa tumba e despois dábanllo a persoas afectadas de enfermidades da pel para que o levasen colgando ao colo, pois pensaban que actuaba de remedio contra tales enfermidades. É probable que a terra sacada fose renovada coa proveniente dunha estanza anexa e máis profunda da cova.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Val do Silencio*** |
O **World Register of Marine Species** (**WoRMS**, en galego **Rexistro Mundial de Especies Mariñas**) é unha base de datos que inclúe unha exhaustiva lista de nomes de organismos mariños. O contido do rexistro é editado e mantido por científicos especialistas en cada grupo de organismos. Estes taxonomistas controlan a calidade da información, que é reunida desde varias bases de datos rexionais ou específicas por taxon. WoRMS mostra os nomes válidos de tódolos organismos mariños coñecidos, pero tamén contén información sobre sinónimos e nomes incorrectos.

WoRMS foi fundada en 2008, recibindo fondos principalmente da Unión Europea. Manter ao día a base de datos é unha tarefa inxente, non só pola cantidade de información, senón porque constantemente novas especies son descubertas e descritas. Para o ano 2010 esperábase ter a base de datos completamente actualizada.

En novembro do 2011, WoRMS tiña 212.633 especies mariñas válidas, das cales 191.155 estaban revisadas. O seu obxectivo é conseguir os datos das 240.000 especies mariñas estimadas no mundo.

Notas
-----

1. ↑  "Towards a World Register of Marine Species". World Register of Marine Species.  *(en inglés)*
2. ↑  Catherine Brahic (25-06-2008). "How many species live in the sea?". New Scientist.  *(en inglés)*
3. ↑  World Register of Marine Species (ed.). "WoRMS - World Register of Marine Species". Consultado o 20-11-2011.  *(en inglés)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina principal de WoRMS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q604063
* BARTOC: 720
* MAG: 78358027

 |
**Ángel Juan Antonio González López**, máis coñecido como **Ánxel Johán** ou **Ánxel Xohán**, nado en Lugo o 28 de outubro de 1901 e finado en Madrid o 5 de marzo de 1965, foi un escritor e pintor galego.

Traxectoria
-----------

*O paxaro na boca*, de Luz Pozo, Colección Xistral, ao coidado de Ángel Johán, 1952.
Estudou bacharelato na súa cidade natal, ingresou no corpo de Telégrafos en 1918 e en 1932 foi destinado ás Canarias. Colaborou nas publicacións *Ronsel* e *Yunque*. Militante de Izquierda Republicana foi detido ao comezo da guerra civil española por cursar un telegrama informando da saída de Francisco Franco cara a Marrocos. Permaneceu no cárcere ata 1942, eses anos pásaos escribindo e traducindo a William Shakespeare. En 1948 volveu a Lugo, traballou nunha empresa da construción e máis tarde como profesor de debuxo do Círculo das Artes. Colaborou nos xornais *La Noche*, *El Progreso* e *El Pueblo Gallego*.

Francisco Fernández del Riego incluíuno na súa *Escolma da Poesía Galega* en 1955. Creou con Manuel María a Colección Xistral. Atento nos seus últimos anos ás inquedanzas dos pintores novos, incorporouse ao grupo A Gadaña na exposición que estes vangardistas realizaron en Lugo. Morreu de cancro de lingua en 1965.

Na súa etapa canaria de posguerra escribiu poesía e publicou algúns cadernos: *Alba esencial* (1944), *Redondel sin salida* (1944), *Muerte siempre* (1945), *La agonía junta* (1946). En 1991 publicouse postumamente *Sonetos de vida e morte*, onde se recolle a súa produción poética en galego.

Notas
-----

1. ↑  *GEG*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Ánxel Xohán". *Gran Enciclopedia Galega Silverio Cañada* (DVD). El Progreso. 2005. ISBN 84-87804-88-8.
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. *Diccionario de escritores en lingua galega* (2ª ed.). Do Castro. p. 193. ISBN 84-7492-465-0.
* Méndez Ferrín, Xosé Luis (1984). *De Pondal a Novoneyra*. Edicións Xerais de Galicia. pp. 57–58. ISBN 84-7507-139-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9098310
* WorldCat
* VIAF: 38028675
* BNE: XX866205
* FAST: 1530227
* GND: 130534226
* ISNI: 0000 0000 5948 7854
* LCCN: n96105057
* OL: OL642082A
* SUDOC: 095302638

 |
O **Val do Nilo** é o fértil val do río Nilo, río do cal depende Exipto. É un val que como media só ten 19 quilómetros de ancho dende Asuán até O Cairo, esténdese cara ao norte como unha delgada cinta verde sobre o árido deserto africano. No pasado, as inundacións anuais do Nilo depositaban unha lama enriquecedora do terreo que fixo de Exipto unha nación exportadora de alimentos e un lugar de refuxio en tempos de fame. (Xénese 12:10.) As canas de papiro das súas ribeiras foron a base para o papel máis primitivo.

O ancho delta, onde as augas do Nilo ábrense como un abano antes de fluír ao azul Mediterráneo, recibe o nome de Baixo Exipto. Parece que aquí estaba -a terra de Gosén-, que foi habitada polos israelitas durante a súa longa estancia en Exipto. (Xénese 47:27.)

A construción da grande presa de Asuán nos anos sesenta produciu *un cambio fundamental no medio ambiente do val do Nilo* segundo o New York Times. O nivel das augas subterráneas debaixo dos monumentos subiu; o aire é máis húmido debido a que as canles de rega nunca se baleiran; os sales do chan penetran a través das antigas fachadas, despegándoas da roca de abaixo; as augas residuais tinguen o chan.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Yoshito Usui** (臼井儀人, *Usui Yoshito*?), nado en Shizuoka o 21 de abril de 1958 e finado o 11 de setembro de 2009, foi un debuxante de manga xaponés, coñecido fundamentalmente por crear o manga e anime *Shin Chan*.

Traxectoria
-----------

En 1977 graduouse na Escola Saitama. Simultaneamente comezou a traballar nun supermercado durante o día e asistía ás clases da escola de deseño pola noite. No 1979 entrou a traballar nunha empresa de publicidade e no 1985 iniciou a súa incursión máis profunda no mundo da banda deseñada ó gañar o premio "New-Comer" da revista *Manga Action*. Comezou o seu primeiro cómic de series *Stories of Darakuya Store*, no 1990 continuou cos cómics *Office Lady Gumi* e, en setembro dese mesmo ano, con *Crayon Shin Chan*.

*Shin Chan* converteuse nunha serie animada para televisión en 1992, estreada na canle Asahi. A primeira película de cine estreouse un ano máis tarde e a partir desa data cada ano realízase unha nova. En decembro de 2002 recibiu o gran premio de animación The Media Arts Festival de Toquio.

O 11 de setembro de 2009 desaparece logo de ter ido a facer sendeirismo nunha zona montañosa na prefectura de Nagano. O 19 de setembro de 2009 atópase un cadáver, que se atribúe ó do debuxante; xa que se atopou o corpo coas mesmas roupas que levaba o 11 de setembro e na mesma zona na que dixo que ía facer sendeirismo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q360638
* WorldCat
* VIAF: 47020101
* ANN: 15617
* BNE: XX952683
* BNF: 14642537s
* CANTIC: a11426524
* Europeana: ID
* GEC: 0516737
* GND: 123983355
* IMDb: nm1270457
* ISNI: 0000 0000 7140 9509
* LCCN: no2005045149
* MyAnimeList: 3293
* NDL: 00323057
* SUDOC: 143305123
* TMDb: 572015
* WikiTree: 臼井-9

 |
**María Ángeles Marra Domínguez**, nada en Vigo o 31 de xaneiro de 1966, é unha economista e política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Economía pola Universidade de Santiago de Compostela, é profesora titular da facultade de Económicas da Universidade de Vigo. Foi membro do consello de administración de Caixanova en 2008.

Nas eleccións xerais de 2011 encabezou a candidatura do PSdeG ao Senado e resultou elixida pola provincia de Pontevedra.

En 2015 foi nomeada concelleira da area de transportes e proxectos estatais europeos do concello de Vigo.

Nas Eleccións Xerais de abril de 2019 en España foi candidata na lista do PSdeG-PSOE ao Congreso pola Provincia de Pontevedra, resultando escollida deputada.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición
* Lista de senadores galegos desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha na páxina web do Congreso dos DeputadosArquivado 11 de novembro de 2019 en Wayback Machine.
**Ángela Santamarina Alduncín**, nada en Tandil (Provincia de Buenos Aires, Arxentina) en xaneiro de 1863 e finada en Ourense o 5 de xullo de 1956, foi unha nobre e filántropa galega.

Traxectoria
-----------

Era filla do ourensán Ramón Santamarina Valcárcel e de María Ángela de Alduncín Gaspuy. A súa nai morreu cando ela tiña tres anos, e ela e os seus irmáns quedaron ao cargo da súa tía Dolores Santamarina. Esta estivera casada con Rafael Vidal, e fora nai de Alejandro Vidal Santamarina. Logo de quedar viúva casou con Antonio Varela Bahamonde. Os irmáns de Ángela Santamarina decidiron regresar a Arxentina, pero ela quedou a vivir en Ourense e adoptou o apelido do marido da súa tía, polo que foi coñecida tamén como Angelita Varela.

Casou co fidalgo Isidoro Temes Sáenz, que finou en 1918. En 1920 o rei Afonso XIII rehabilitou o condado do Val de Ouselle, e a súa tía Dolores cedeullo a Ángela. En 1924 mercou o título de marquesa de Atalaya Bermeja.

O feito de que o seu pai a deixase nunha boa posición económica fixo que seguise facendo obras de caridade, ao igual ca a súa tía. Amais, adoitaba acoller na súa casa de Ourense visitantes ilustres. En 1925 foi nomeada presidenta de honra da Cruz Vermella Española, e condecorada coa Gran Cruz de Beneficencia. O seu confesor era o sacerdote Antonio Rey Soto, a quen axudou a reunir a súa biblioteca persoal, conservada no Convento de San Xoán de Poio.

Creou a fundación Santamarina-Temes, encargada da xestión do complexo do Santo Anxo, onde se conservan todas as súas propiedades, como pezas de cerámica de Sargadelos, obras pictóricas ou xoias.

Tamén foi unha das principais socias protectoras do Seminario de Estudos Galegos.

Notas
-----

1. ↑  "Dona Ángela Santamarina (Angelita Varela)". *Ourense no tempo*. 2011-01-07. Consultado o 2020-12-30.
2. ↑  Marco, Aurora. (2020). *Irmandiñas*. Santiago de Compostela, Galiza, U.E.: Edicións Laiovento. ISBN 978-84-8487-466-9. OCLC 1190653388.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Dona Ángela Santamarina (Angelita Varela), post de Rafael Salgado no blog *Ourense no tempo*, 1 de xullo de 2011.
* Mulleres no Seminario de Estudos Galegos no *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
| Afelénquidos*Aphelenchida* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Nematoda |
| Clase: | Secernentea |
| Orde: | **Aphelenchida**Siddiqi, 1980 |

 |
| Familias |
| *Vexase o texto* |

A dos **afelénquidos** (*Aphelenchida*) é unha orde moderadamente grande de nematodos da clase dos secernénteos.

Moitas das súas especies son parasitas de insectos, de plantas ou de fungos.

Son cosmopolitas.

Características
---------------

Os afelénquidos teñen un estilete para a alimentación e un bulbo mediano moi destacado no esófago. Algúns están asociados a insectos dos que poden seren ectoparasitos ou endoparasitos, ou simplemente usar o insecto como medio de transporte. Outros están asociados a órganos das plantas, como raíces, caulea, ou follas , dos que son parasitos que poden serrn patóxenos para a planta ou non. Aínda hai outros asociados con fungos, e algúns viven libremente. Pode haber unha considerable plasticidade dos hábitos de alimentación dentro das especies, que implica case calquera combinación das categorías enumeradas anteriormente. Ás veces, diferentes hábitos de alimentación implican fases morfoloxicamente distintas, pero poden implicar só diferenzas de comportamento e ás veces dependen só da dispoñibilidade inmediata de diferentes alimentos. Algúns dos seus ciclos de vida dependen do ciclo de vida dos seus hospedeiros. Os que se alimentan de fungos poden ter ciclos de vida de até 5 días.

Taxonomía
---------

A orde comprende as seguintes familias:

* Afelénquidos (*Aphelenchidae*)
* Afelencóididos (*Aphelenchoididae*)
* Mienquildos (*Myenchildae*)
* Parafelénquidos (*Paraphelenchidae*)

Notas
-----

1. ↑  Aphelenchida na ADW.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Afelénquidos*** |

### Outros artigos

* Nematodos
* Secernénteos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2858227
* MAG: 2779839131
* NKC: ph394390

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Aphelenchida
* Dyntaxa: 3000097
* EOL: 2798
* FE: 11700
* FE-New: ID
* GBIF: 443
* iNaturalist: 152907
* IRMNG: 12419
* ITIS: 63978
* NBN: NHMSYS0020959490
* Soortenregister: 135872
* WoRMS: 153178

 |
**José Manuel Domínguez**, máis coñecido como **Yosi**, nado en Ourense o 23 de xaneiro de 1948, é un músico galego, cantante e compositor do grupo de rock Los Suaves. Trátase dun dos compositores e vocalistas máis veteranos do panorama peninsular.

Traxectoria
-----------

Yosi cantando na praia de Riazor en 2011.
Nado en Ourense en 1948, é membro do grupo de rock Los Suaves, irmán do baixista da mesma banda, Charli Domínguez, e do primeiro batería, Javier Domínguez.

As súas composicións abarcan temas como o amor, a perda, o día a día, a morte, a noite, as mulleres... Co paso dos anos nótaselle unha evolución nos temas das súas cancións e na profundidade das súas letras, como amosa o disco *Si yo fuera Dios* ou *El jardín de las delicias*. Á parte de tódalas letras de Los Suaves, figura tamén como compositor da música de case tódalas cancións, se ben nos últimos discos a influencia dos guitarristas Alberto Cereijo ou Fernando Calvo é máis notable e faise presente en temas como "Noche" ou "Mi casa". Pese a todo, o citado álbum *El jardín de las delicias* está composto na súa totalidade por Yosi.

Yosi é un dos cantantes máis veteranos de España, con máis de 60 anos, aínda se mantén nos escenarios e en constante proceso de creación.

Discografía
-----------

### Con Los Suaves

*Vexa o artigo principal en: Discografía de Los Suaves*

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial de Los Suaves

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393103
* WorldCat
* VIAF: 86801699
* BNE: XX1112292
* Discogs: 3009170
* ISNI: 0000 0000 6095 9361
* MusicBrainz: ID

 |
Volcán Teneguía
O **volcán de Teneguía** foi a última erupción volcánica en España. Tivo lugar no volcán de Cumbre Vieja (que é o volcán propiamente dito), na illa da Palma, Canarias, en 2021.

O seu nome provén dun roque próximo moi famoso que contén petróglifos guanches. Antes de entrar en erupción xa se produciran numerosos terremotos cuxa intensidade ía en aumento, o que alertou os veciños de Fuencaliente de La Palma, de onde xurdiu o volcán. A erupción durou desde o 26 de outubro de 1971 até o 28 de novembro dese ano. Foi unha erupción relativamente curta, a máis curta das históricas das Canarias, sobre todo se se compara coa que durou 6 anos en Lanzarote no século XVIII.

Este volcán foi o único que tivo vítimas mortais nas Canarias. Tratouse dun fotógrafo descoidado que se aproximou demasiado ao volcán, cuxos gases tóxicos aspirou e asfixiouse. O volcán produciu danos materiais aos cultivos de vide da zona e destruíu unha praia, aínda que logo se formou outra grazas ás súas coladas. Non lle afectou ás zonas poboadas e grazas á proximidade da costa, a lava vertida ao mar, solidificándose, fixo aumentar un pouco o tamaño da illa.

O volcán converteuse nun atractivo turístico, e numerosos voos chárter e frecuencias especiais foron programadas para cubrir a demanda de pasaxes dos turistas que querían ver o volcán. Tamén foi un foco importante de atención e estudo para os científicos da época.

O volcán forma parte do Monumento Natural dos Volcáns de Teneguía.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Volcán Teneguía Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Monumento Natural dos Volcáns de Teneguía.
* Parque natural de Cumbre Vieja.

### Ligazóns externas

* A Erupción do Teneguía. Diario dun volcán. Documental do NO-DO en Filmoteca Española (en *castelán*).
**Éforo de Cumas** (grego antigo Ἔφορος), nado en Cumas no -400 (outros din que no -380) e finado en -330, foi un historiador grego do século -IV.

Traxectoria
-----------

A información sobre a súa biografía é limitada. Foi o pai do historiador Demófilo, de quen seguiu os pasos como historiador, e segundo Plutarco, declinou a oferta de Alexandre Magno de acompañalo na súa campaña persa, como historiador oficial. Xunto co historiador Teopompo, foi discípulo de Isócrates.

Obras
-----

A súa principal obra é unha *Historia universal* en 29 libros, que foi editada polo seu fillo Demófilo, quen engadiu un tomo máis. Contén unha descrición das Guerras Sacras, con outras narracións do tempo dos Heráclidas, até a toma de Perinto por Filipo II de Macedonia, cubrindo un período de máis de setecentos anos. Segundo Polibio, Éforo foi o primeiro historiador, autor dunha historia universal. Para cada un dos 29 libros, Éforo escribiu un *prooimion* (prefacio). O traballo seguía unha temática, máis que unha estrita orde cronolóxica.

As súas fontes foron textos de Heródoto, Tucídides, Ctesias e Calístenes de Olinto. A súa actitude moralista e o racionalismo con que afronta os mitos, son dous constantes do seu estilo literario.

Diodoro Sículo foi o principal responsábel da preservación desta obra para a posteridade, ao copiar moitas dos seus partes, que constitúen a única narración continuada da historia de Grecia entre o -480 e o -340.

Notas
-----

1. ↑  Plutarco (mor. p. 1043d = T 6).
2. ↑  Diodoro Sículo *Biblioteca Histórica* xvi, 76
3. ↑  Polibio v, 33.2
4. ↑  Meister, *Die griechische Geschichtsschreibung* Kolhlhammer, 1990, p. 85.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q313791
* WorldCat
* VIAF: 288244994
* BIBSYS: 95001481
* BNF: 13484712t
* BRE: 4917922
* CERL: cnp00980026
* DeutscheBio: 118682180
* EBID: ID
* FAST: 70173
* GEC: 0023527
* GND: 118682180
* ICCU: CUBV066327
* ISNI: 0000 0004 4710 6689
* LCCN: n81033797
* NLG: 172068
* NTA: 069922853
* OL: OL5276570A
* SUDOC: 12972694X
* Treccani: eforo

 |
***Un paso adelante*** (UPA) foi unha serie española emitida por Antena 3 entre 2002 e 2005.

Argumento
---------

*Un paso adelante* narra a historia dun grupo de mozos que comezan os seus estudos na Escola de Artes Escénicas de Carmen Arranz. A partir de aí, as historias céntranse nas relacións entre eles e os seus estudos, sen esquecer as tramas persoais e profesionais protagonizadas polos seus profesores.

Actores
-------

A serie foi canteira de actores e artistas. Cabe salientar a enorme popularidade acadada por Mónica Cruz (Silvia Jáuregui), irmá da actriz Penélope Cruz, e Miguel Ángel Muñoz (Roberto Arenales), que ademais tiveron un romance na vida real e ocuparon páxinas nas revistas do corazón.

Pablo Puyol (Pedro Salvador) e Beatriz Luengo (Lola Fernández) conseguiron comezar as súas carreiras musicais en solitario despois de formar parte xunto a Múñoz do grupo UPA Dance, que acadou un enorme éxito. Silvia Marty (Ingrid Múñoz) completa o elenco de actores xuvenil principal.

En canto ós profesores estaban interpretados por Lola Herrera (Carmen Arranz), Natalia Millán (Adela Ramos), Jaime Blanch (Gaspar), Beatriz Rico (Diana de Miguel), Alfonso Lara (Juan), Víctor Mosqueira (Cristóbal), Toni Acosta (JJ), Marta Ribera (Eva Ruiz) , Juan Echanove (Mariano), Esther Arroyo (Irene Miró), Fanny Gautier (Alicia Jáuregui), Fabián Mazzei (Horacio), Rocío Calvo (Claudia) e Satur Barrio (Cristina). A maioría deles non estiveron durante toda a serie, senón que algúns deixárona e outros incorporáronse máis tarde.

Dafne Fernández (Marta), Pedro Peña (Antonio), Chiqui Fernández (Puri), Raúl Peña (Jero), Arantxa Valdivia (Luisa), Mario Martín (Román), Alfonso Bassave (Josè), William Miller (Nacho), Erika Sanz (Erika), Patricia Arizmendi (Sonia), Elisabeth Jordán (Tania), Edu del Prado (Cesar), Junior Míguez (Junior), Ricardo Amador (Rafa), Asier Etxeandia (Beni) ou Yotuel Romero (Pavel) son outros actores que pasaron pola serie.

Ademais, a serie recibiu cameos coma os de Víctor Manuel, Pepón Nieto, Almudena Cid, Pilar Bardem, Amparo Soler Leal, Jorge Sanz, Rafael Amargo, Carlos Larrañaga ou os actores galegos José Ángel Egido e Sonia Castelo entre outros.

Capítulos
---------

*Un paso adelante* consta dun total de 84 capítulos emitidos en 6 tempadas desde o 8 de xaneiro de 2002 ata o 24 de abril de 2005.

Música e coreografías
---------------------

Estando a trama centrada nunha escola de artes escénicas, a música e o baile estiveron sempre moi presentes na serie, aparecendo normalmente máis dunha coreografía en cada episodio.

Da serie xurdiu o grupo UPA Dande, formado por Pablo Puyol, Beatriz Luengo e Miguel Ángel Múñoz. Sacaron un disco e fixeron unha xira de éxito, pero decidiron separarse, xa que Luengo e Puyol querían lanzar as súas carreiras en solitario.

O grupo continuou con Múñoz, Elisabeth Jordán (Ex participante de Popstars) e Edu del Prado, que non puideron revalidar o éxito acadado pola formación anterior.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q602307
* AlloCiné: 256
* IMDb: tt0338639
* OFDb: 90563
* TMDb: 6798

 |
**Afan Ferddig** (que viviu probabelmente no século VII) foi un bardo galés. A palabra 'Berddig' significa "bardo pequeno" ou "*bromista*"; existe outra referencia a un bardo do século XI que se chamaba Berddig, bardo na corte de Gruffudd ap Llywelyn en Gwent..

Pouco se sabe del. Algúns autores cren que foi el o autor do poema 'Moliant Cadwallon'. Segundo unha das Tríades da Illa de Bretaña Afan tería cantado ao rei Cadwallon ap Cadfan de Gwynedd. Menciónase como un dos 'Tri bardd coch eu gwaywffyn Ynys Prydain':

Tri Gwaywrudd Beirdd Ynys Prydain:
Tristfardd bardd Urien,
A Dygynnelw bardd Owain ab Urien,
Ac Afan Ferddig bardd Cadwallon mab Cadfan.
Os Gogynfeirdd admirárono como un gran bardo, por exemplo Cynddelw Brydydd Mawr dicía que era habitual nel cantar ao xeito de Afan Ferddig:

Gnawd canaf i foliant fal Afan Ferddig.

Notas
-----

1. ↑  *Geiriadur Prifysgol Cymru* s.u. *berddig*.
2. ↑  Rachel Bromwich (ed.), *Trioedd Ynys Prydain* (Caerdydd, 1978).
3. ↑  Citado por Rachel Bromwich en *Trioedd Ynys Prydain* (Caerdydd, 1978). Ortografía modernizada.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Y Cynfeirdd.
* Canu'r bwlch.

| * v
* c
* e
Canu'r bwlch (ss. VII-XI) |
| --- |
| 
* Morfran
* Heugan
* Arofan
* Afan Ferddig
* Cynddylan ap Cyndrwyn
* Gildas ap Kaw
* Llywarch Hen

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10995139
* EBID: ID

 |
**José María Dorronsoro Ceberio**, tamén coñecido como **Unai Dorronsoro**, nado en Ataun, Guipúscoa en 1941, é un activista vasco. Fillo dunha familia vascófona, foi un seminarista ata 1965, comezou a militar en ETA e foi condenado a morte no Proceso de Burgos en 1970, acusado da morte de Melitón Manzanas en 1968. Máis tarde, foille conmutada a pena de prisión e cando chegou a amnistía xeral de 1977, foi expulsado por un tempo a Noruega. Cando volveu, foi un militante de Euskadiko Ezkerra, pero, a continuación, pasouse a Euskadiko Mugimendu Komunista (EMK). Despois traballou como traballador non cualificado nunha fábrica e renegou do seu pasado en ETA como Teo Uriarte, Mario Onaindia, Xabier Izko de la Iglesia e Xabier Larena.

Notas
-----

1. ↑  "La Voz de Galicia, 26-12-2000". Arquivado dende o orixinal o 26-09-2013. Consultado o 25-11-2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***País Vasco*** |

### Outros artigos

* Proceso de Burgos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16191170
* Auñamendi: 45348
* IMDb: nm0234099
* TMDb: 1420582

 |
**Aethelred II** foi rei de Northumbria nun período impreciso que podería ir desde 854 ao 862, cunha interrupción no ano 858. A primeira vez que chegou ao poder foi, en substitución do seu pai Eanred.

Traxectoria
-----------

Hai pouca información sobre o seu reinado. Parece que foi expulsado en favor de Raedwulf, cuxo reinado é confirmado polo moedas atopadas. Este, con todo, tivo un curto período de reinado, xa que morreu en batalla contra os viquingos e, a continuación, Aethelred recuperou o trono. Aethelred foi asasinado poucos anos máis tarde, pero non se coñecen os detalles deste feito.

A datación do seu reinado é moi problemática. Segundo a bibliografía antiga, foi destituído no ano 844 e asasinado en 849, pero recentes interpretación da cronoloxía dos reis northumbrianos do século IX, en base a probas numismáticas, poñen o inicio do seu reinado sobre o ano 854, a súa expulsión sobre o ano 858, e o seu asasinato sobre o 862.

As novas moedas (*styca*) que se cuñaron durante o reinado de seu pai, estaban feitas dunha aliaxe de baixo contido en prata e moito de cinc, e continuáronse facendo durante o seu reinado. Atopamos grandes cantidades delas, algunhas das cales levan o nome dun cuñador chamado Eardwulf, que en antigas obras de numismática foi confundido co avó deste rei, Eardwulf..

Æthelred II foi sucedido por Osberht.

Referencias
-----------

1. ↑  Rollason, Gore & Jensen 1998, p. 56.
2. ↑  Kirby 1992, p. 198.
3. ↑  Fulk 2015, p. 259.
4. ↑  Challis 1992, p. 15.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Higham, N.J. *The Kingdom of Northumbria AD 350-1100.* Stroud: Sutton, 1993. ISBN 0-86299-730-5
* Rollason, David (2004). "Eardwulf (fl. 796–c.830), king of Northumbria". *Oxford Dictionary of National Biography*. Oxford University Press. Consultado o 2007-10-03.
* Yorke, Barbara, *Kings and Kingdoms of early Anglo-Saxon England.* Londres: Seaby, 1990. ISBN 1-85264-027-8

| * v
* c
* e
Reis de Northumbria |
| --- |
| Reis de Deira e Bernicia604–642 | 
* Aethelfrith
* Eadwine
* Oswald

 |
| Reis de Northumbria642–867 | 
* Oswiu
* Ecgfrith
* Ealdfrith
* Eadwulf I
* Osred I
* Coenred
* Osric
* Ceolwulf
* Eadberht
* Oswulf
* Aethelwald Moll
* Ealhred
* Aethelred I
* Aelfwald I
* Osred II
* Osbald
* Eardwulf
* Aelfwald II
* Eanred
* Aethelred II
* Redwulf
* Osberht
* Aelle

 |
| Reis de *Jórvik*867–954 | 
* Ecgberht
* Ricsige
* Halfdan I
* Guthfrith I
* Siefredus
* Cnut
* Aethelwold
* Airdeconut
* Eowils
* Halfdan II
* Ingwaer
* Ragnall I
* Sitric I Caech
* Guthfrith II
* Olaf I Guthfrithson
* Sitric II
* Olaf II Cuaran
* Ragnall II Guthfrithson
* Eirík

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q272238
* BMT: 167108
* ODNB: 59599
* PASE: 33616

 |
Marcha contra a xenofobia en Xohanesburgo.
A **xenofobia** (do grego *xeno*, "estranxeiro", e *fobia*, "temor") é o rexeitamento ao estranxeiro, con manifestacións que van desde o rexeitamento máis ou menos manifesto, o desprezo e as ameazas, até as agresións e asasinatos.

Características
---------------

Unha das formas máis comúns de xenofobia é a que se exerce en función da raza, isto é, o racismo. A «Convención Internacional sobre a Eliminación de todas as Formas de Discriminación Racial» aprobada pola Asemblea Xeral das Nacións Unidas o 21 de decembro de 1965) define a discriminación racial ou xenofobia como:

> 
> 
> *Toda distinción, exclusión, restrición ou preferencia baseada en motivos de raza, cor, liñaxe ou orixe nacional ou étnica que teña por obxecto ou por resultado anular ou menoscabar o recoñecemento, goce ou exercicio, en condicións de igualdade, dos dereitos humanos e liberdades fundamentais nas esferas política, económica, social, cultural ou en calquera outra esfera da vida pública.*
> Artigo 1º de CERD
>

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Aporofobia
* Racismo

### Ligazóns externas

* Normativa sobre discriminación racial e xenofobia *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166005
* BNCF: 5712
* BNE: XX5363203
* BNF: 119338201
* BRE: 2639008
* GND: 4244141-9
* HDS: 016529
* JSTOR: xenophobia
* MAG: 2779692794
* Treccani: xenofobia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D065806

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: UA.
A liña gris indica a distancia terra-sol, que é a media, unha Unidade astronómica (UA)
A **unidade astronómica** (UA) é unha unidade de distancia aproximadamente igual á distancia media (xa que as órbitas son elípticas) entre a Terra e mailo Sol. É bastante utilizada en astronomía para expresar a órbita dos planetas e outros corpos celestes no ámbito da astronomía planetaria, e equivale aproximadamente a 149 597 870 700 metros.

Definición
----------

É o radio da órbita circular dun planeta de masa desprezable e libre de perturbacións cuxo movemento medio é de "K" radiáns por día á volta do Sol, onde "K" é a constante gravitacional de Gauss, coa unidade de tempo do día solar e a unidade de masa, a masa do Sol. Esa unidade está, entón, relacionada coas dimensións do sistema solar e co movemento da Terra.

En termos prácticos, a unidade astronómica pode ser definida como a distancia media entre a Terra e o Sol.

As súas relacións con outras unidades de distancia utilizadas na astronomía son:

* + 1 ano luz = 63 241,07710 UA.
	+ 1 parsec = 206 264,806248 UA.

Historia
--------

Foi no século II a. C. cando o astrónomo grego Hiparco tentou facer o primeiro cálculo coñecido da distancia entre a Terra e o Sol, aproveitando as eclipses totais da Lúa. O seu método, porén, era bastante impreciso e deu valores equivocados.

No inicio do século XVII, a determinación da distancia da Terra ao Sol era a máis importante da astronomía, e Edmund Halley propuxo un método baseado na paralaxe da observación de dous astrónomos situados distantes un do outro a observar o tránsito de Venus sobre o disco solar para avaliar mellor esta distancia. Non obstante, dada a infrecuencia do fenómeno, só en 1631 e 1639 ocorreu ese fenómeno e, entón, foi posible aplicar o método de Halley para calculala, dando un valor de preto de 150 millóns de quilómetros.

Actualmente, utilízanse modernos métodos de deflexión de ondas de radio para determinación máis precisa desta distancia (utilizase un radiotelescopio, p. ex. o de Arecibo para emitir unha onda de radio cara a estrela, neste caso o Sol, e calcúlase a distancia segundo o tempo de demora na recepción do sinal de rebote).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* UFRGS
* IAG/USP

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1811
* BRE: 1836101
* GND: 1077621957
* MAG: 129001420
* PSH: 542
* UAT: 95

 |
**Władysław Horodecki**, nome completo **Leszek Władysław Dezydery Horodecki** (ucraíno: *Лєшек Дезидерій Владислав Городецький*), nado en Sholudky, Podillia (Imperio Ruso) o 4 de xuño de 1863 e finado en Teherán, Irán o 3 de xaneiro de 1930, foi un arquitecto  polaco, máis coñecido polos seus edificios de estilo Art Nouveau en Kíiv e Imperio ruso, como a Casa con Quimeras, a Catedral Católica de San Nicolao en Kíiv e o Museo Nacional de Arte de Ucraína.

Traxectoria
-----------

Horodecki naceu no seo dunha familia nobre szlachta polaca da rexión de  Podillia (a actual Nemyrivskyi Raion, no Óblast de Vinnytsia en Ucraína). Graduouse na Academia Imperial de Artes de San Petersburgo en 1890, trasladándose despois a Kíiv onde viviu case trinta anos. En 1920 emigrou a Varsovia, trasladándose finalmente a Teherán, onde morreu en 1930.

Unha das rúas de Kíiv, deseñada por Horodecki, (entre a praza central de Kíiv chamada Maidan Nezalezhnosti e a Casa con quimeras) foi rebautizada na súa honra en 1996. Historicamente a rúa chamábase Mykolaivska e durante a era soviética coñecíase como rúa Karl Marx.

Galería de imaxes
-----------------

* A Catedral Católica de San Nicolao en Kíiv.A Catedral Católica de San Nicolao en Kíiv.
* O Museo Nacional de Arte de Ucraína.O Museo Nacional de Arte de Ucraína.
* Sinagoga Karaim Kenesa.Sinagoga Karaim Kenesa.
* Vista frontal da Casa con Quimeras.Vista frontal da Casa con Quimeras.

Notas
-----

1. ↑  "Photoalbum". *Official web-portal* (en ucraíno). Autoridade Municipal de Kiev. Consultado o 14 de marzo de 2009. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ivanenko, Anna (2004). "Gorodetsky. Lord of Chimaeras" (en ruso) **1–2**. "МТ – Mir turizma" magazine. ISSN 1811-3583. Arquivado dende o orixinal o 06 de maio de 2007. Consultado o 17 de setembro de 2006.  Ensaio sobre o traballo de Horodecki

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1364361
* WorldCat
* VIAF: 35344545
* FAST: 458272
* GND: 122680561
* ISNI: 0000 0000 5538 0750
* LCCN: no2001006172
* NKC: jn20011211065

 |
**WeChat** ou **Wēixìn** (en lingua chinesa: 微信, literalmente *mensaxe de micro*) é un servizo de mensaxería de texto e mensaxes de voz chinés, creado por *Tencent Guangzhou Research* e o *Centro de Investigación e Proxectos* en outubro do 2010, e foi publicado por primeira vez en xaneiro do 2011. A aplicación está dispoñíbel en sistemas Android, BlackBerry OS, iOS, Nokia Asha e Windows Phone. Entre as linguas soportadas inclúe chinés simplificado, chinés tradicional, español, indonesio, malaio, xaponés, coreano, polaco, italiano, tailandés, vietnamita, hindi, ruso e inglés. WeChat é compatíbel con Wi-Fi, 2G, 3G e 4G.

As fotos poden ser tomadas e adornadas con filtros artísticos, e colócanse nun diario de fotos persoais para compartir con outros usuarios. Os datos do usuario están protexidos a través dunha copia de seguridade de contactos dende a nube. WeChat c

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
Muller adúltera, obra de Daniel Hopfer
Muller adúltera na Fachada das Praterías en Santiago de Compostela
**Adulterio** é ter relacións sexuais consentidas unha persoa casada fóra do matrimonio. Nalgúns países unha persoa solteira que mantén relacións sexuais cunha persoa casada tamén é considerada adúltera. Un matrimonio no que os cónxuxes consideran aceptable teren relacións sexuais fóra do matrimonio denomínase matrimonio aberto e non se consideran adúlteros aínda que nalgúns países si que o poidan ser legalmente.

Historicamente o adulterio estaba castigado severamente, incluída mesmo a pena de morte, tipicamente o apedramento. Na actualidade o adulterio é aínda ilegal nalgúns estados como en Corea do Sur e Taiwán e en boa parte dos países musulmáns.
En Galicia, como no resto de España, o adulterio estivo penalizado ata o 19 de febreiro de 1978. Segundo a lei 2/2006 de dereito civil de Galicia o adulterio é unha das causas polas que se pode desherdar sempre que fose reiterado ou grave.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234213
* AAT: 300386062
* BNCF: 14571
* BNF: 119780007
* EBID: ID
* GND: 4013632-2
* JSTOR: adultery
* LCCN: sh85001045
* MAG: 2778176567

 |
**Valerie L. Thomas**, nada o 8 de febreiro de 1943, é unha científica e inventora estadounidense. Inventou o Illusion Transmitter (transmisor de ilusión), polo que recibiu unha patente en 1980. Foi a responsable do desenvolvemento dos sistemas de procesamiento de imaxes de formatos de medios dixitais utilizados nos primeiros anos do programa Landsat.

Traxectoria
-----------

Valerie Thomas interesouse pola ciencia cando era nena, despois de observar o seu pai xogar coa televisión e ver as pezas mecánicas dentro da televisión. Á idade de oito anos, leu *The Boys First Book on Electronics*, que espertou o seu interese nunha carreira científica. O seu pai non a axudou cos proxectos do libro, a pesar do seu propio interese pola electrónica. Na escola para nenas á que asistiu, non se lle animou a seguir cursos de ciencias e matemáticas, aínda que logrou tomar un curso de física. Valerie non tivo moito apoio cando era nena. Aínda que os seus pais e a súa mestra da escola non loitaron polo seu dereito a estudar ciencias, tivo algúns mestres que loitaron por ela a unha idade temperá. Continuou asistindo á Universidade Estatal de Morgan, onde foi unha das dúas mulleres que se especializaron en física. Thomas destacouse nos seus cursos de matemáticas e ciencias na Universidade Estatal de Morgan e despois de graduarse cun título en física pasou a traballar para a NASA.

En 1976 asistiu a un seminario científico onde viu unha exhibición que demostraba unha ilusión. A exhibición utilizou espellos cóncavos para enganar o espectador facéndolle crer que unha lámpada estaba acendida mesmo despois de ser desenroscada do seu casco. Estaba tan sorprendida polo que viu neste seminario que quixo empezar a crear isto pola súa conta. Máis tarde comezou a experimentar con espellos planos e cóncavos. Os espellos planos terían un reflexo en certo obxecto que parecería estar detrás do vidro. O espello cóncavo tería un reflexo que en realidade estaría fronte ao vidro, producindo unha ilusión tridimensional.

Notas
-----

1. ↑  "US patent 973886" (en inglés). Consultado o 2020-12-19.
2. ↑  "A Face Behind Landsat Images: Meet Dr. Valerie L. Thomas" (en inglés). 2019-02-28. Arquivado dende o orixinal o 24 de abril de 2021. Consultado o 2020-12-19.
3. 1 2  "Valerie Thomas" (en inglés). 2020-03-06. Consultado o 2020-12-19.
4. ↑  "Valerie Thomas" (en inglés). Consultado o 2020-12-20.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Uve, Sandra (2018). *Supermujeres, superinventoras: Ideas brillantes que transformaron nuestra vida*. Madrid: Planeta S.A. ISBN 978-84-16890-97-2.
* Francesca Cavallo e Elena Favilli (2018). *Cuentos de buenas noches para niñas rebeldes 2*. Editorial: Destino Infantil y Juvenil ISBN: 978-840-81-8325-9

### Outros artigos

* Mulleres na NASA

### Ligazóns externas

* Valerie Thomas, la inventora que se convirtió en científica de la NASA contra todo pronóstico no blog Mujeres con Ciencia.

* Portal:Muller
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21469
* WorldCat
* VIAF: 14777361
* LCCN: n89661949

 |