|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
| Bandeira de Portugal despois da proclamación da República |

 |
| SerieHistoria de Portugal |
| Portugal na prehistoria |
| Portugal prerromano |
| Romanización: Lusitania e Gallaecia |
| Visigodos e Suevos |
| Dominio árabe e a *Reconquista* |
| Condado Portucalense |
| Independencia de Portugal |
| Dinastía de Borgoña |
| Crise de 1383-1385 |
| Dinastía de Avis |
| Descubrimentos e Expansión Portuguesa |
| Imperio portugués |
| Crise sucesoria de 1580 |
| Dinastía Filipina |
| Restauración da Independencia |
| Dinastía de Braganza |
| Terremoto de Lisboa de 1755 |
| Guerra Peninsular |
| Revolución Liberal (24/08/1820) |
| Vilafrancada e Abrilada |
| Guerras liberais |
| Convención de Évora-Monte |
| Revolución de Setembro,Revolta dos Marechais e Patulea |
| Rexeneración e Fontismo |
| O mapa cor-de-rosa e o ultimato británico |
| Revolución do 5 de outubro de 1910 e Proclamación da República |
| Goberno Provisorio |
| I República |
| Ditadura militar e o Estado Novo |
| Guerra de Ultramar |
| Revolución dos Caraveis |
| III República |
| Por tópico |
| Historia militar |
| Historia diplomática |
| Historia cultural |
| Categoría: Historia de Portugal |

A **Proclamación da I República Portuguesa** foi o resultado da Revolución do 5 de outubro de 1910 que nesa data pon fin á monarquía en Portugal.

Contexto
--------

O movemento revolucionario do 5 de outubro de 1910 deuse nunha secuencia natural de acción doutrinaria e política que, dende a creación do Partido Republicano, en 1876, viña sendo desenvolta. A propaganda republicana soubo sacar partido dalgúns feitos históricos de repercusión popular: as conmemoracións do centenario da morte de Camões, no ano 1890, e o Ultimato británico de 1890 foron aproveitados polos defensores das doutrinas republicanas que se identificaron cos sentimentos nacionais e aspiracións populares.

Elias Garcia, Manuel Arriaga, Magalhães Lima, así como o obreiro Agostinho da Silva, foron personaxes importantes das asembleas de propaganda republicana, en 1880.

O terceiro centenario da morte de Camões, foi conmemorado con actos significativos — como o cortexo cívico que percorreu as rúas de Lisboa, entre o grande entusiasmo popular e, tamén, o traslado dos restos mortais de Camões e Vasco da Gama para o Panteón Nacional. As luces e o aire de festa nacional que caracterizaran estas conmemoracións complementaron ese cadro de exaltación patriótica. A idea das conmemoracións camoneanas partira da *Sociedade de Geografia de Lisboa*, mais a execución correspondeu a unha comisión de representantes da *Prensa de Lisboa*, constituída polo Vizconde de Jorumenha, por Teófilo Braga, Ramalho Ortigão, Batalha Reis, Magalhães Lima e Pinheiro Chagas. O Partido Republicano, ó que pertencían as figuras máis representativas da Comisión Executiva das conmemoracións do tricentenario camoneano, gañou gran popularidade.

A revolta
---------

Durante o breve reinado de Manuel II de Portugal — que ascendeu ó trono despois do atentado a Carlos I de Portugal, no que finou tamén o seu fillo herdeiro Luís Filipe, Duque de Bragança —, o movemento republicano acentuouse, chegando mesmo a ridiculizar á monarquía. A 3 de outubro de 1910 estourou a revolta republicana que xa se adiviñaba no contexto da inestabilidade política. Aínda que moitos envoltos rexeitaron participar — chegando mesmo a parecer que a revolta fracasara — a vitoria debeuse tamén grazas á incapacidade de resposta do Goberno en reunir tropas que dominasen ós preto de douscentos revolucionarios que resistían armas en man. Coa adhesión dalgúns navíos de guerra, o Goberno rendeuse, os republicanos proclamaban a República, e Manuel II de Portugal exiliouse.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q638903
* EBID: ID
* LCCN: sh85105291

 |