**Pablo Morillo**, **conde de Cartaxena de Indias** e **marqués de la Puerta**, nado en Fuentesecas (provincia de Zamora) o 5 de maio de 1775 e finado en Barèges (Occitania) o 27 de xullo de 1837, foi un destacado militar español, que loitou na guerra da Independencia española (1808-1814) e, posteriormente, en Latinoamérica, defendendo o dominio colonial español.

Traxectoria
-----------

En 1787 ingresou no corpo de Infantaría de Mariña, actuando, aínda ben novo, en Tolón, Francia, e na Batalla de Trafalgar (1805), sendo ascendido a sarxento. No inicio da guerra da Independencia, Morillo estaría presente na batalla de Bailén, valéndolle a súa actuación o ascenso a capitán. Foi logo enviado a Galicia, pola Xunta Suprema Central.

### En Galicia

*Véxase tamén**:* Reconquista de Vigo e Batalla de Ponte Sampaio.
Medalla conmemorativa do centenario da batalla de Ponte Sampaio na que aparece gravado o retrato de Morillo.
Morillo, como militar, actúa nas comarcas miñotas da actual provincia de Pontevedra, onde se incorpora as guerrillas alí combatentes, con mandos como Cachamuíña, chegando a obter o grao de coronel. Participa logo no cerco de Vigo, cidade que é reconquistada o 28 de marzo de 1809. Despois acode ao cerco de Tui, e máis tarde ao de Santiago de Compostela, que se toma en maio dese mesmo ano. Apenas dous meses logo Morillo dirixe a vitoria de Ponte Sampaio, do 7 ao 8 de xuño de 1809, na que cae derrotado o xeneral Ney.

Coas tropas napoleónicas xa en franca retirada de Galicia, Morillo sae para Castela. En 1813 participa na batalla de Vitoria.

### En América

Volto a España Fernando VII, Morillo, xa xeneral, é destinado a Hispanoamérica en 1814. O seu comportamento alí é cualificado de duro e brutal. Morillo toma Cartaxena de Indias e Santa Fe, obtendo vitorias sobre Simón Bolívar e Nariño, sendo quen de recuperar o dominio español sobre o antigo vicerreinado de Nova Granada. Porén foi derrotado por Bolívar en Boyacá. Ante o cariz adverso que tomaban os acontecementos, Morillo recibe instrucións desde España para que entre en negociacións cos insurrectos. As conversas rematan co Armisticio de Trujillo (1820). Nese mesmo ano regresa a España, onde o rei Fernando VII, o recompensará outorgándolle os títulos de conde de Cartaxena de Indias e marqués de la Puerta.

### Últimos anos

O pronunciamento de Rafael del Riego, que instaura o liberalismo (Trienio liberal), parece decantar a Morillo do lado liberal, mais a entrada do duque de Angulema e os "Cen mil fillos de San Luís" mostra un Morillo colaborador cos absolutistas, perseguindo os liberais: vitorias de Compostela e Ponte Sampaio, toma da Coruña e Vigo. Porén ao retomar Fernando VII o poder absoluto, Morillo termina por exiliarse en Francia. En 1832, con todo, Morillo é nomeado capitán xeneral de Galicia, posto desde o cal emprenderá a represión contra o carlismo. Así e todo en 1836, pasa de novo a Francia, por motivos de saúde.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pablo Morillo*** |

### Bibliografía

* Baso Andreu, Antonio. "Semblanzas de don Pablo Morillo en la poesía gallega" (PDF). *Pontenova. Revista de novos investigadores* (en castelán) (Deputación de Pontevedra) (8): 159–169. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 23 de maio de 2012. Consultado o 20 de maio de 2012.
* González López, E. (1980). "Conquista de Vigo por las milicias paramilitares gallegas: El ascenso de Pablo Morillo a Coronel". *Historia de Galicia*. Biblioteca Gallega (Serie Nova) (en castelán). *La Voz de Galicia*. p. 564. ISBN 84-85287-22-3.
* Mercado, Jorge (2015). *Campaña de Invasión del Teniente General don Pablo Morillo 1815-1816: El régimen del terror*. Ediciones LAVP.
* Prado González, Manuel-Gonzalo (2003). "La Reconquista de Vigo y Pablo Morillo: el héroe que no fue" (PDF). *Nalgures* (en castelán) (ACEHG) **IX**: 233–280.
* Rodríguez Villa, Antonio (1908). *Pablo Morillo, Conde de Cartaxena* pp 456–481. Boletín de la Real Academia de la Historia.
* Santiago y Gadea, Augusto C. de (1911). *El general Don Pablo Morillo: apuntes históricos acerca de sus hechos militares*. Madrid: Imp. de los Sucesores de Hernando.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1364163
* WorldCat
* VIAF: 10190472
* ARAE: morillo-y-morillo-pablo-1775-1837
* Auñamendi: 81987
* BNE: XX1519106
* BNF: 121998465
* CERL: cnp01275952
* DBE: pablo-morillo-y-morillo
* EBID: ID
* FAST: 208858
* GEC: 0044443
* GND: 14270945X
* ISNI: 0000000107113102
* LCCN: nr87000181
* PARES: 47659
* SNAC: w62j73xz
* SUDOC: 204476690
* Senadores de España (1834-1923): 592

 |