Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cadea.
Composto orgánico (2-metil-4-etil-heptano) mostrando unha cadea principal de átomos de carbono, en vermello, con dúas pequenas ramificacións.
Unha **cadea carbonada** ou **cadea de átomos de carbono** é o esqueleto da práctica totalidade dos compostos orgánicos e está formada por un conxunto de varios átomos de carbono unidos entre si mediante enlaces covalentes carbono-carbono á que se lle unen outros átomos, fundamentalmente hidróxeno, pero tamén frecuentemente oxíxeno ou nitróxeno, orixinando variadas estruturas, o que dálugar a infinidade de compostos diferentes.

A facilidade do carbono para formar longas cadeas, case específica deste elemento, é a razón da existencia do elevadísimo número de compostos de carbono coñecidos, comparado cos compostos doutros átomos, e o que fai que a química orgánica se coñeza como a *química do carbono*, en contraposición á química inorgánica, a química dos demais elementos.

As cadeas carbonadas son bastante estábeis e non sofren variación na maioría das reaccións orgánicas.

Tipos de cadeas
---------------

As cadeas poden ser lineais ou cíclicas, e en ambos os casos poden existir ramificacións ou heteroátomos. A lonxitude das cadeas carbonadas é moi variábel, podendo conter desde só dous átomos de carbono até varios miles en compostos como, por exemplo, os polímeros.

| Cadea lineal
sen ramificacións | Cadea lineal
ramificada | Cadea cíclica | Dous ciclos condensados |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Eicosano, C20H42 | Isocetano, C16H34 ou 2,2,4,4,6,8,8-heptametilnonano | Cicloundecano, C11H22 | 1-metilnaftaleno, C11H10 |

Aínda que se chaman cadeas lineais, en realidade teñen forma de zig-zag, con ángulos próximos a 109º, debido á estrutura tetraédrica do átomo de carbono cando só posúe enlaces simples. Existe a posibilidade de rotación ou xiro sobre o eixe dos enlaces C-C, o que dá lugar á existencia de estados conformacionais diferentes, tamén chamados confórmeros.

A presenza de átomos de carbono con enlaces duplos fai que dito ángulo sexa próximo a 120º, con estrutura plana e impedindo o xiro ou rotación sobre o eixe C=C. É o caso dos alquenos ou dos ácidos graxos insaturados.

A presenza de átomos de carbono unidos con enlace triplo, C≡C, fai que o ángulo sexa próximo a 180º, con xeometría lineal e treitos rectos na molécula, como no caso dos alquinos.

| Só enlaces simples | Algún enlace duplo | Algún enlace triplo | Cadeas carbonadaslongas e complexas |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |
| Ángulos próximos a 109º 28' | Ángulo próximo a 120º | Ángulo próximo a 180º | Enrolamentos en formade hélice nunha moléculade proteína. |

Molécula de 18-bromo-12-butil-11-cloro-4,8-dietil-5-hidroxi-15-metoxitrico-6,13-dien-19-in-3,9-diona mostrando a cadea principal con 23 átomos de carbono.
No caso en que existan ramificacións, a cadena principal é a máis longa. En dita cadea principal deben estar os enlaces múltiples e a maioría dos grupos funcionais. O número de átomos de carbono da cadea principal utilízase para nomear ditos compostos segundo as regras da *Nomenclatura química de compostos orgánicos* da IUPAC.

Os átomos ou grupos de átomos unidos á cadea principal, distintos do hidróxeno, son os radicais ou grupos substituíntes (como o metilo, -CH3; etilo, -CH2-CH3...) e os grupos funcionais (como o gupo alcohol, -OH).

Isomería de cadea
-----------------

*Artigo principal**:* Isomería.
A existencia de dous ou máis compostos que teñen a mesma fórmula empírica pero diferente forma da cadea é un dos casos de isomería estrutural, chamada **isomería de cadea**. É o caso do *n*-butano (de cadea recta) e do isobutano ou metilpropano (de cadea ramificada), ambos os dous de fórmula C4H10.

**Comparación das moléculas estruturais do *n*-butano e o isobutano**

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Nome común | **butano normal*****n*-butano** | **isobutano*****i*-butano** |
| Nome IUPAC | **butano** | **2-metilpropano** |
| Diagramamolecular |  |  |
| Diagrama*esquelético* |  |  |

Notas
-----

1. ↑  Antonio Peña *et al.* (1988): "La cadenas de átomos de carbono" in *Bioquímica*. México: Editorial Limusa. ISBN 968-18-2660-4, p. 38.
2. ↑  Macy, Rudolph (1976): "Cadenas carbonadas" in *Química orgánica simplificada*. Barcelona: Editorial Reverté. ISBN 84-291-7331-5, p. 70.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Química do carbono. Conceptos. Cadeas carbonadas. *(en galego)* Consultada o 10/09/2012.