As **glomerulonefrites**, tamén chamadas **nefropatías glomerulares** son un conxunto de doenzas inmunitarias que cursan con inflamación do glomérulo renal, unha estrutura do ril. Englóbanse dentro do grupo das glomerulopatías, isto é, das doenzas que afectan ao glomérulo, sen importar a súa etioloxía. Estas doenzas caracterízanse por perturbar a función de filtración de substancias de refugallo que ten o glomérulo renal, estrutura formada por capilares e arrodeada por unha cuberta denominada Cápsula de Bowman. Na fase inicial estas enfermidades só afectan ao glomérulo, mais a medida que avanza o proceso poden verse afectadas tamén outras estruturas que forman o nefrón do ril.

Denomínanse glomerulonefrites primarias a aquelas nas que o mecanismo inmunolóxico é intrínseco ao glomérulo renal, mentres que se se trata dun síntoma máis dentro dunha doenza sistémica, como por exemplo a diabetes, ou causadas por fármacos ou infeccións, falamos dunha glomerulonefrite secundaria. 
Denomínase glomerulonefrite *focal* cando a afectación prodúcese en menos de oito de cada dez glomérulos, e *difusa* cando afecta a máis de oito de cada dez.

Dentro do propio glomérulo, se afecta a toda a estrutura denomínase glomerulonefrite segmentaria, mentres que se afecta a todo o glomérulo falamos de glomerulonefrite global.

Clasificación
-------------

O glomérulo renal é a unidade do ril, composta por capilares sanguíneos, encargada de filtrar o sangue que e converter os produtos de refugallo en urina.
### Glomerulonefrites primarias

Ademais de clasificar as glomerulonefrites segundo sexan primarias ou secundarias, podemos clasificalas segundo o seu curso clínico, e segundo o seu mecanismo patoxénico.

Segundo a evolución, as glomerulonefrites poden ser:

* **Agudas**, cando o dano renal prodúcese en cuestión de horas ou días. Un exemplo deste grupo sería a glomerulonefrite postestreptocócica.
* **Subagudas**, cando o dano renal é producido en cuestións de semanas, pero sen chegar a ter un curso crónico.
* **Crónicas**, cando o dano renal permanece no tempo. Neste grupo fican a meirande parte das glomerulonefrites.

Segundo o seu mecanismo inmunopatoxénico, podemos falar de:

* **Glomerulonefrites sen depósitos inmunes**
	+ Glomerulonefrite de cambios mínimos
	+ Glomerulonefrite rapidamente progresiva tipo III
	+ Glomerulonefrite esclerosante segmentaria e focal
* **Glomerulonefrites con depósitos inmunes formados no propio glomérulo**
	+ Glomerulonefrite rapidamente progresiva tipo I
	+ Glomerulonefrite membranosa
* **Glomerulonefrites con depósitos de inmunocomplexos circulantes**
	+ Glomerulonefrite rapidamente progresiva tipo II
	+ Glomerulonefrite aguda postinfeccciosa
	+ Glomerulonefrite mesanxial IgA ou doenza de Berger

### Glomerulonefrites secundarias

Existen diversas doenzas e síndromes sistémicas que son quen de afectar ao glomérulo dando lugar a unha glomerulonefrite secundaria. As máis importantes son:

* Lupus eritematoso sistémico, que causa a nefropatía lúpica.
* Polianxite microscópica
* Granulomatose de Wegener
* Doenza de Churg-Strauss
* Doenza de Goodpasture
* Síndrome de Schönlein-Henoch
* Vasculite crioblobulinémica ou crioglobulinemia esencial mixta
* Panarterite nodosa
* Artrite reumatoide
* Síndrome de Sjögren
* Diabetes, que causa a nefropatía diabética.

Patoxenia
---------

Aínda que existen certos tipos de glomerulonefrites sen depósito de anticorpos no glomérulo, a meirande parte delas levan asociado un mecanismo inmunolóxico de patoxenia. 
Cando un estímulo antixénico é detectado polos anticorpos do noso organismo, prodúcese unha resposta inmunolóxica antíxeno-anticorpo que, de ser axeitada, elimina estes complexos mediante o sistema retículoendotelial. Mais cando este mecanismo é deficiente, prodúcese unha resposta inaxeitada e estes complexos formados por antíxeno-anticorpo son depositados no glomérulo do ril. O lugar onde estes complexos sexan depositados condicionará o tipo de glomerulonefrite.

Signos e síntomas
-----------------

A sintomatoloxía das glomerulonefrites pode varias bastante dependendo do tipo do que se trate. Ao estar afectada a barreira de permeabilidade que separa o sangue dos novelo glomerular, moitas das substancias que deberían permanecer no glomérulo, pérdense pola urina. Así, nas glomerulonefrites adoita existir unha perda urinaria de proteínas (proteinuria), de sangue (hematuria) e incluso de leucócitos (leucocituria). A cor da urina adoita conformar unha cor escura semellante á das bebidas de cola. A perda de proteínas pola urina pode ocasionar un déficit proteico en sangue (hipoproteinemia); sobre todo dunha proteína específica, a albumina (hipoalbuminemia). Esta situación clínica pode chegar a causar edemas en diferentes partes do corpo, incluso edema xeneralizado (anasarca). A presenza e a cantidade de proteinuria é un dos parámetros fundamentais que definirá a gravidade e o prognóstico da glomerulonefrite.
Outro signo que adoita darse nos doentes é a hipertensión arterial.

Tratamento
----------

O tratamento da glomerulonefrite depende en grande medida do mecanismo que a causa. 
Se se trata de gomerulonefrites secundarias a medicamentos, a primeira medida que hai que tomar é a retirada do fármaco. Se, por outra parte, trátase dunha manifestación doutra doenza sistémica, coma a artrite reumatoide, o lupus eritematoso sistémico ou a diabetes mellitus, o tratamento irá orientado á controlar a doenza subxacente.

Nas glomerulonefrites de tipo primario o tratamento varía tamén en función do mecanismo inmunolóxico. En liñas xerais, adóitanse tratar con fármacos supresores e inmunomoduladores, como son os corticoides e a ciclofosfamida. Tamén cómpre tratar os síntomas, e se existir hipertensión é necesario tratar con fármacos antihipertensivos, principalmente do grupo dos IECA ou dos ARAII.

Unha dieta baixa en sodio e o control da tensión arterial son medidas comúns no tratamento de todas as glomerulonefrites.

Finalmente, se a función renal está moi deteriorada e o tratamento farmacolóxico non consegue controlar a doenza, a diálise e o transplante renal constitúen o tratamento definitivo. Moitas das glomerulonefrites son quen de reaparecer unha vez curadas, incluso até en riles transplantados.

Notas
-----

1. ↑  *Harrison: Principios de Medicina Interna*, 18º Edición. DL Longo, AS Fauci, DL Kasper, SL Hauser, JL Jameson, E Braunwauld. Ed McGraw Hill, 2013.
2. ↑  *Farreras-Rozman: Medicina Interna*. 16º Edicion. C Rozman, F Cardellach, JM Ribera, A de la Sierra. Editorial Elsevier, 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ril
* Glomerulopatía
* Diálise

### Ligazóns externas

* Sociedade Española de Nefroloxía *(en castelán)*.

| * v
* c
* e
Sistema excretor ·  Patoloxía ·  Doenza urolóxica / Uropatía (N00–N39, 580–599) |
| --- |
| Abdominal | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nefropatía/(Nefrite+nefrose) | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Glomerulopatía/glomerulite/(glomerulonefrite+glomerulonefrose) | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Primariamentenefrótico | 

|  |  |
| --- | --- |
| Non proliferativa | Lesión mínima ·  Focal segmentaria ·  Membranosa |
| Proliferativa | Mesanxial proliferativa ·  Endocapilar proliferativa  ·  Membranoproliferativa/mesanxiocapilar  ·  Glomerulonefrite rapidamente progresiva |
| Segundo condición | Diabética ·  Amiloidose |

 |
| Primariamentenefrítica, RPG | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tipo I | Síndrome de Good-Pasture |
| Tipo II | Postestreptocócica ·  Lupus (Nefrite proliferativa difusa) ·  IgA/Doenza de Berger |
| Tipo III ou Pauciimmune | Granulomatose con polianxite (Síndrome de Wegener) ·  Polianxite microscópica · Síndrome de Churg-Strauss |

 |

 |
| Tubulopatías/tubulite | 

|  |  |
| --- | --- |
| Proximal | ATR (Acidose tubular renal proximal) ·  Síndrome de Fanconi |
| Sección ascendente da asa de Henle | Síndrome de Bartter |
| Túbulo contornado distal | Síndrome de Gitelman |
| Túbulo colector | Síndrome de Liddle ·  Acidose tubular renal (Acidose tubular renal proximal) ·  Diabetes insípida |
| Papila renal | Necrose papilar renal |
| Cálice maior/Pelvis renal | Hidronefrose ·  Pionefrose ·  Nefropatía por refluxo |
| Todo o tubo | Necrose tubular aguda |

 |
| Intersticio | Nefrite intersticial (Pielonefrite, Nefropatía endémica familiar do Danubio) |
| Todo | 

|  |  |
| --- | --- |
| Síndrome xerais | Insuficiencia renal (Aguda, Crónica) ·  Pericardite urémica ·  Uremia |
| Doenzas vasculares | Estenose da arteria renal ·  Isquemia renal ·  Nefropatía hipertensiva ·  Hipertensión renovascular ·  Necrose cortical renal |
| Other | Nefropatía por analxésicos ·  Osteodistrofia renal ·  Nefroptose ·  Síndrome de Abderhalden-Kaufmann-Lignac |

 |

 |
| Uréter | Ureterite ·  Ureterocele ·  Megauréter |

 |
| Pelvis | 

|  |  |
| --- | --- |
| Infección do tracto urinario | Cistite (Cistite intersticial, Úlcera de Hunner, Trigonite, Cistite hemorráxica) ·  Vexiga neuróxena ·  Dissinerxia do esfínter vesical ·  Fístula vesicointestinal ·  Refluxo vesicoureteral |
| Urethra | Uretrite (Uretrite non gonocócica) ·  Síndrome uretral ·  Estenose meatal ·  |

 |
| Todos | Uropatía obstrutiva ·  Infección do tracto urinario ·  Fibrose retroperitoneal ·  Urolitíase (Pedra vesical, Pedra renal, Cólico renal) ·  Malacoplaquia ·  Incontinencia urinario |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q605006
* BNCF: 43925
* BRE: 2364681
* EBID: ID
* GEC: 0112265
* GND: 4128949-3
* JSTOR: glomerulonephritis
* LCCN: sh85055317
* MAG: 2909284097
* NKC: ph134802

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 5245
* DOID: DOID:2921
* GARD: 6516
* HPO: HP:0000099
* ICD-9: 580
* MedlinePlus: 000484
* MeSH: D005921
* MeSH: C12.777.419.570.363
* NCIt: C26784
* Patientplus: Glomerulonephritis-(GN)
* UMLS: C0017658

 |