Vitiza. Trixésimo cuarto rei dos visigodos en Hispania.
**Akhila II,** nado no 695 e finado no 716, foi un rei dos visigodos entre 710 e 713. Trala toma violenta do poder por parte de Rodrigo, produciuse a secesión da parte nororiental do reino, onde reinou Akhila II. Aínda que apenas existen testemuños da súa existencia, atopáronse moedas acuñadas no seu nome. Foi sucedido por Ardón.

As fontes
---------

A *Crónica mozárabe* do ano 754 ofrece pouca información sobre os acontecementos ocorridos inmediatamente despois do reinado de Vitiza. Indica que Rodrigo se apoderou do trono e que reinou durante un ano, así como que houbo unha guerra civil antes da invasión dos árabes e engade que foi traizoado por algunhas das súas tropas. Non obstante, non menciona a Akhila II, nin que os partidarios de Vitiza realizasen a traizón, nin que en ningún caso se enviase unha petición de axuda para destronar a Rodrigo.

A *Chronica regnum Visigothorum* rexistra os nomes dos reis visigodos e os anos dos seus reinados. Despois da entronización de Ervixio, os manuscritos difiren na continuación dos seguintes reis. A *Continuatio codicis C Parisini*, que aparece nun manuscrito do século XII, non menciona a Rodrigo e indica que Vitiza foi sucedido por Akhila e despois de tres anos, este, foi sucedido por Ardón. Mais a *Continuatio Legionensis*, que aparece nun manuscrito do século XI, afirma que Vitiza foi sucedido por Rodrigo, que reinou durante sete anos e seis meses. Non obstante, non se sabe cando se compilaron por primeira vez e, xa que asignan diferentes durante os reinados dos sucesores de Ervixio, é posible que houbese erros de transcrición. Así a todo, o que está implícito que Vitiza foi sucedido por dous reis que controlaban diferentes partes do reino. A partir da existencia de moedas cos nomes respectivos, Collins afirma que Rodrigo controlaría Toledo e maila Lusitania mentres que Akhila controlaría a Tarraconense e a Narbonense, sen que se saiba cal era a situación na Bética nin na Gallaecia.

Don Rodrigo, segundo algunhas fontes, o derradeiro rei do reino visigodo de Toledo. Segundo outras, un usurpador do trono.
Nin na Crónica mozárabe nin nas crónicas asturianas posteriores -a *Crónica Albeldense* e a *Crónica de Afonso III*- hai mención a Akhila II, nin nas crónicas árabes. Dáse a situación de que as crónicas escritas na área de influencia de Akhila II non coñeceron a existencia de Rodrigo até despois de mediados do século XIII, cando se traduciu a obra do bispo Rodrigo Ximénez de Rada. Porén, houbo un derivación metodolóxica errónea ao tentar axustar o nome de Akhila con calquera dos personaxes das Crónicas cuxo nome non se dá, como facelo fillo de Vitiza, cuxo nome non aparece nas crónicas asturianas e incluso acomodalo como fillo ou parente de Vitiza, que estaba asociado ao trono no nordeste da Península Ibérica. Non se coñecen as orixes familiares de Akhila II, polo que asignar a Akhila unha filiación vitizá é un erro consecuente a datos contraditorios e lendarios da historiografía hispanoárabe. As crónicas asturianas, dada a súa concepción de que Rodrigo fora o último rei visigodo e que o reino de Asturias foi identificado como o seu sucesor, eliminaron a Akhila, quen reinou dous anos máis, e engadiron eses anos ao reinado de Rodrigo, para que este reinase tres anos.

### Debate sobre a sucesión de Vitiza

Non hai constancia da súa morte nin das circunstancias da sucesión de Vitiza, aínda que se pode deducir que non foi pacífica. Segundo a *Chronica Regum Visigothorum*, o reinado de Vitiza rematou no 710, mentres que a Crónica mozárabe sitúao no 711. Xeralmente, hai dúas tedencia sobre o reinado de Vitiza: se se considera que era fillo da raíña Cixilo, o reinado remataría ao morrer e contaría cuns vinte e cinco anos, mais se se considera que Vitiza non era o fillo de Cixilo, senón dun matrimonio anterior de Éxica, entón tería unha idade relativamente avanzada no momento da súa morte.

Do seguinte rei, Rodrigo, a Crónica mozárabe parece indicar que se apoderou do trono dun xeito violento co apoio dunha parte significativa da aristocracia que conformaba a elite secular e eclesiástica do reino que, daquela, interviña na elección do rei. Segundo esta hipótese, Vitiza foi derrocado e moi probablemente asasinado pois se morrese por causas naturais e Rodrigo tivese sido elixido, non se tería producido ningunha situación de conflito. Outra hipótese suxire que tamén puido suceder que Vitiza morrese por causas naturais e que Rodrigo se levantase para evitar que os familiares de Vitiza nomeasen para o trono a un dos seus membros.

Igualmente, tense apuntado que puido haber un interregno de varias semanas ou meses no que puido haber unha guerra civil entre Rodrigo e outros aspirantes ao trono. Este golpe de estado non produciu un consenso entre a aristocracia, e a chegada de Rodrigo ao trono houbo provocar conflitos internos que se produciron no momento en que os musulmáns comezaran a atacar poboacións do sur da Península Ibérica. A elite nobre estaría dividida e, como sucedeu coa sucesión de Chindasvinto no 653 e Recesvinto no 672, houbo unha rebelión rexional de territorios que non recoñecían a autoridade de Rodrigo, polo que é posible que este tivese que facer fronte á división do reino polos apoios a Akhila II no nordeste, que é de onde proceden as moedas cuñadas en nome de Akhila II, en concreto da Narbonense e da Taraconense (nas cecas de Narbona, Lleida, Xirona, Tarragona e Zaragoza) sen que se produza unha superposición xeográfica coas moedas cuñadas a nome de Rodrigo.

Reinado
-------

Cando morre Vitiza no 710, unha parte da nobreza xunto coa súa viúva, promoven para o trono a Akhila, que era parente ou quizais fillo de Vitiza, mentres outra facción apoia ao conde da Bética, Rodrigo. Tran enfrontarse, Rodrigo venceu e Akhila II centrouse en controla a Septimania, dende Zaragoza até Nimes, onde cuñou moeda. 

Dende aquela, os partidarios do bando vitizán e máis os apoios de Akhila entran en contacto co prefecto bizantino de Ceuta, o Conde Julián, e con Tariq ibn Ziyad, o gobernador musulmán de Tánxer.

### Invasión musulmá

Tralos primeiros tanteos, prodúcese o desembarco musulmán que levou á desfeita do exército visigodo do rei Rodrigo e á desaparición ou morte do propio monarca na batalla de Guadalete. Aínda que inicialmente este desastre fora provocado polos rivais de Rodrigo, que o traizoaron para que fose eliminado ou moi debilitado e así poder tomar o poder, e non entregar o reino aos invasores; en ningún momento houbo unha aproximación a Akhila II para deter os avances dos conquistadores musulmáns.

A seguir, os musulmáns emprenderon a conquista do reino visigodo respectando Tariq, inicialmente, o tratado. Así, ocupa rapidamente as terras dos partidarios de Rodrigo e evitando os dominios de Akhila e dos partidarios de Vitiza. Porén, cando chega a península, o superior de Tariq, Musa ibn Nusayr, as circunstancias cambian e non respecta os acordos anteriores polo que se producen enfrontamentos. Daquela, case toda Hispania, agás a Gallaecia, Asturias, o norte cantábrico e o val do Ebro, pasaron a poder musulmán en apenas dous anos, trala morte de rodrigo. No 713, os árabes e mailos seus aliados bérberes principiaron a conquista do val do Ebro, tomando Zaragoza. Estes feitos, coinciden con final do reinado dos tres anos de Akhila e poden explica-la súa morte en batalla contra os invasores. Por outra banda, tamén hai quen opina que aceptou a dominación musulmá a cambio de mante-las súas terras e posesións.

Despois da súa morte, Ardón foi elixido rei e só reinou na Narbonensis ao norte dos Pireneos e, probablemente, morreu na invasión musulmá da zona no 721.

Notas
-----

1. ↑  "Akhila". *Diciopedia do século 21* **1**. Edicións do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 77.
2. ↑  Manzano Moreno (2006), p. 49.
3. ↑  Reilly (1993), p. 53.
4. 1 2  Manzano Moreno (2006), p. 44.
5. ↑  Sayas Abengochea & Abad Varela (2013), pp. 415-416.
6. ↑  Collins (2005), pp. 146-148.
7. ↑  Huete Fudio (1994), p. 11.
8. ↑  Sayas Abengochea & Abad Varela (2013), p. 416.
9. 1 2 3  Isla Frez (2010), p. 116.
10. 1 2  Collins (2005), p. 145.
11. 1 2  Hernández Juberías (1996), p. 168.
12. ↑  Collins (2005), p. 152.
13. ↑  García Moreno (1992), pp. 450-451.
14. ↑  Isla Frez (2010), p. 123.
15. ↑  García Moreno (1992), p. 445.
16. ↑  Barbero & Loring (2005), p. 368.
17. ↑  Orlandis (2003), p. 129.
18. 1 2  Collins (2005), p. 125.
19. ↑  Isla Frez (2010), p. 115.
20. ↑  Sayas Abengochea & Abad Varela (2013), p. 418.
21. ↑  Collins (2005), p. 147.
22. 1 2  Collins (2005), p. 153.
23. ↑  Sayas Abengochea & Abad Varela (2013), p. 417.
24. 1 2 3 4  MCA (1 de xuño de 2006). "Àkhila II". *enciclopedia.cat* (en catalán). Consultado o 12 de agosto de 2021.
25. ↑  Isla Frez (2010), p. 124.
26. ↑  Sayas Abengochea & Abad Varela (2013), pp. 418-419.
27. ↑  Collins (2005), pp. 148,154.
28. ↑  García Moreno (1992), p. 450.
29. ↑  Collins (2005), pp. 154-155.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Collins, Roger (2005). *La España visigoda: 474-711* (en castelán). Barcelona: Crítica. ISBN 9788484326366.
* Barbero, A.; Loring, I. (2005). "The Catholic Visigothic Kingdom". En Fouracre, Paul. *The New Cambridge Medieval History. Volume I (c. 500 - c. 700)* (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. pp. 346–370. ISBN 9780521853606.
* García Moreno, Luis A. (1992). "Los últimos tiempos del reino visigodo". *Boletín de la Real Academia de la Historia*. CLXXXIX: 450–451. ISSN 0034-0626.
* Hernandez Juberías, Julia (1996). *La península imaginaria: Mitos y leyendas sobre Al-Andalus* (en castelán). Madrid: CSIC-Dpto. de Publicaciones. ISBN 9788400076177.
* Huete Fudio, Mario (1994). "Fuentes menores para el estudio de la historiografía latina de la alta Edad Media hispánica". *Medievalismo* (en castelán) (Murcia) (4): 5–26. ISSN 1989-8312.
* Isla Frez, Amancio (2010). *Ejército, sociedad y política en la península Ibérica entre los siglos VII y XI* (en castelán). Madrid: CSIC-Dpto. de Publicaciones. ISBN 9788497815741.
* Manzano Moreno, Eduardo (2006). *Conquistadores, emires y califas: Los Omeyas y la formación de Al-Andalus* (en castelán). Barcelona: Editorial Critica. ISBN 9788484326748.
* Orlandis, José (2003). *Historia del reino visigodo español: los acontecimientos, las instituciones, la sociedad, los protagonistas* (en castelán). Madrid: Ediciones Rialp. ISBN 9788432134692.
* Reilly, Bernard F. (1993). *The Medieval Spains*. Colección: Cambridge Medieval TextBooks (en inglés). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521397414.
* Sayas Abengochea, Juan José; Abad Varela, Manuel (2013). *Historia Antigua de la Península Ibérica: Época Tardoimperial y Visigoda II* (en castelán). Madrid: Editorial UNED. ISBN 9788436265347.

### Outros artigos

* Lista dos reis visigodos

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Vitiza** |  **Rei dos visigodos** 710-713en disputa con Rodrigo até o 711 | Sucesor:**Ardón** |

| * v
* c
* e
Reis visigodos |
| --- |
| Migracións | 
* Atanarico
* Alarico I

 |
| Reino visigodo de Tolosa | 
* Ataúlfo
* Sixerico
* Valia
* Teodorico I
* Turismundo
* Teodorico II
* Eurico
* Alarico II

 |
| Reino visigodo de Toledo | 

|  |  |
| --- | --- |
| Reis arianos | 
* Xesaleico
* Amalarico
* Teudis
* Teudiselo
* Akhila I
* Atanaxildo
* Liuva I
* Leovixildo

 |
| Reis católicos | 
* Recaredo (No ano 587 abxurou do arianismo)
* Liuva II
* Viterico
* Gundemaro
* Sisebuto
* Recaredo II
* Suintila
* Sisenando
* Chintila
* Tulga
* Chindasvinto
* Recesvinto
* Vamba
* Ervixio
* Éxica
* Vitiza
* Rodrigo

 |

 |
| Fin do reino | 
* Akhila II
* Ardón

 |
| Usurpadores | 
* Iudila
* Paulo
* Suniefredo

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q393730
* DBE: agila-ii
* GEC: 0001457

 |