*El mundo al revés*: unha auca en castelán do século XIX. Aínda que as aucas son típicas de Cataluña, e en catalán, tamén se fixeron en castelán en imprentas de Barcelona e Madrid.
Unha ***auca*** é un xénero de historia en imaxes desenvolvido principalmente en Cataluña. O plural de *auca* en catalán é ***auques***.

Descrición
----------

A auca estivo presente noutras partes de España, aínda que era popular principalmente en Cataluña. Ten unha estrutura algo semellante á dos cómics, dos que é precursora, pero aìnda ten unha estrutura máis ríxida. A auca ten un número de imaxes que se poden dividir uniformemente por 4 (normalmente 48, o mesmo que as casiñas do xogo da auca, distinto do *xogo do ganso* ou *da oca* que adoita ter 63), todas as imaxes son do mesmo tamaño, caben todas nunha páxina e hai un pequeno fragmento de texto, chamado *rodolí* debaixo de cada imaxe, normalmente en lingua catalá e desde o século XIX tamén rimaba.

Historia
--------

A auca comezou como un xogo de cartas con cartos. As cartas posibelmente tamén se empregasen para adiviñar, a xulgar polas imaxes que apareceron inicialmente nelas - a Lúa, o Sol, estrelas e animais, entre eles un ganso, que deu nome ao xogo - ***auca*** significa "ganso" en dialectos noroccidentais do catalán (*oca* no catalán estándar moderno). A auca máis antiga que se conserva foi creada por Pere Abadal en 1670 en Moià. O xogo estivo prohibido ao longo dos séculos XVII e XVIII, o mesmo que o *xogo da auca*, e aos poucos converteuse nunha forma de arte na que todas as imaxes aparecían nunha mesma páxina e tiñan un tema unificador, inicialmente artes, manualidades, xogos infantís e animais.

No século XIX a auca alcanzou o seu pico artístico e converteuse nunha completa forma de arte e nicho editorial. Os temas das historias de auca foron máis variados e incluíron historia, biografía, historias morais tradicionais e fábulas. Foi entón cando o texto debaixo das imaxes tomou a forma de dúas liñas rimadas. Os artistas de auca máis importantes daquela foron os barceloneses Josep Piferrer e Ignasi Estivill e os valencianos Agustí Laborda e Ildefons Mompié .

A estrutura da auca tamén inspirou a obra de Santiago Rusiñol *L'auca del senyor Esteve* (*A auca do señor Esteve*), unha historia realista, moitas veces humorística, sobre unha familia orientada aos negocios que de súpeto ten que lidar coa orientación artística do mozo herdeiro.

A finais do século XIX o xénero da auca comezou a decaer. Moitas aucas novas simplemente repetían temas antigos. Nese momento, porén, as aucas foron levadas a Madrid, onde se coñeceron e acolleron ben. Produciuse unha serie de aucas castelás chamadas *Aleluya* con temas das festas católicas.

No século XX e mesmo no XXI a auca seguiu sendo un xeito de expresión catalán único. Aucas máis novas están sendo producidas regularmente por artistas cataláns, incorporando estilos artísticos máis novos, pero mantendo a forma establecida de 48 imaxes con dúas ou catro liñas de texto rimado.

Exemplos de aucas
-----------------

* A Auca do Sol e da Lúa, Pere Abadal, 1676*A Auca do Sol e da Lúa, Pere Abadal, 1676*
* A Auca de Montserrat, 1923 - Unha auca do século XX con rodolinas rimadas de dúas liñas .*A Auca de Montserrat*, 1923 - Unha auca do século XX con *rodolinas* rimadas de dúas liñas .

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *La Revue des revues, Números 5-7* (en francés). 1988.

### Outros artigos

* Tradicións de Cataluña
* Banda deseñada

### Ligazóns externas

* *auca* (en catalán). Consultado o 2008-10-16.
* rodolins.cat - un sitio web sobre aucas *(en catalán)*
* La paret de les auques - auques elaborados polo alumnado do colexio IES Pius Font i Quer. *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q758568
* GEC: 0081851

 |