| Triquéquidos*Trichechidae*ManatísRango fósil: mioceno inferior – actualidade |
| --- |
| Manatí do Caribe (*Trichechus manatus*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Superclase: | Tetrapoda |
| Clase: | Mammalia |
| Infraclase: | Placentalia (= *Eutheria*) |
| Superorde: | Afrotheria |
| Orde: | Sirenia |
| Familia: | **Trichechidae**Gill, 1872 |
| Xénero: | ***Trichechus***Linnaeus, 1758 |

 |
| Especies |
| * *Trichechus inunguis*
* *Trichechus manatus*
* *Trichechus senegalensis*
 |

A dos **triquéquidos** (***Trichechidae***) é unha familia de mamíferos placentarios da orde dos sirenios coñecidos vulgarmente como **manatís**, e tamén como **vacas mariñas**, **peixes muller** e **sereas** (igual que a algúns pinnípedes, como focas e morsas), cos que gardan algunhas similitudes morfolóxicas, e cos que os mariñeiros antigos confudían).

Na actualidade só sobrevive un xénero desta familia, ***Trichechus***, con tres especies (ou catro, segundo algúns autores).

Son animais grandes e pesados, e de movementos lentos, apracíbeis, herbívoros, que viven en augas tropicais, e pasan a maior parte do seu tempo buscando e inxerindo as plantas ribeiregas e do leito mariño de augas pouco profundas, tanto salgadas, como salobres e doces , nas costas de América oriental e de África occidental, nos estuarios e nalgúns ríos tributarios destas augas.

Características
---------------

Manatís do Caribe nun acuario da Florida. Pódese observar ben a aleta caudar arredondadas destes animais.
Manatí alimentándose.
Manatí aleitando á súa cría.
Lámina de Johann Andreas Fleischmann (1811-1878) na que se representan as especies *Sirenia latirostris* ( hoxe *Trichechus manatus*) e *Sirenia fluviatilis* (hoxe *Trichechus manatus latirostris*).
Mapa de distribución das especies do xénero *Trichchus*:  
En verde, *T. manatus*.  
En vermello: *T. inunguis*.  
En laranxa: *T. senegalensis*.
Os manatís teñen un corpo macizo, pero fusiforme. A pel é grosa e coriácea. As extremidades anteriores teñen forma de aleta, e as posteriores desapareceron e, para axudar na natación, desenvolveron unha cola plana e horizontal, de contorno arredondado, o que os diferencia do dugongo, que ten a aleta caudal falciforme (en forma de fouciño).

O labio superior está fendido no medio e presenta un *bigote* de longas sedas.

Poden permanecer baixo a auga durante vinte minutos, pastando plantas acuáticas, antes de emerxer á superficie para respiraren.

Viven en augas pouco profundas, o que os defende dos depredadores (como os tiburóns) que non se aventuran nestas augas. O seu único perigo represéntao o home, que antigamente cazaban estes animais pola súa carne, e tamén para aproveitar a graxa e a pel. Hoxe en día tamén están ameazados pola contaminación} do seu hábitat e polas feridas inflixidas polas hélices dos barcos.

Xusto debaixo da pel os manatís, como topdos os sirenios (e os cetáceos e pinnípedes), teñen unha grosa capa subcutánea de tecido adiposo vascularizado que lles serve como illante. En efecto, a auga conduce a calor 25 veces mellor que o aire á mesma temperatura. e, sobre todo, ten unha capacidade calorífica moito máis alta, o que favorece o arrefriamento dos animais de sangue quente.

Taxonomía
---------

A familia foi descrita en 1872 polo ictiólogo e paleontólogo estadounidense Theodore Gill, en *Smithson. Misc. Coll*. **11** (1): 14.

En canto a o único xénero actual, a súa descrición débese ao naturalista sueco Carolus Linnaeus, en 1758, na 10ª edición do seu *Systema Naturae*.

### Etimoloxía

O nome da familia, *Trichechidae*, está formado, como é habitual, sobre a base do nome de xénero tipo, *Trichechus*, á que se lle engade a desinencia do larín científico *´-idae*, propia dos nomes das familias de animais.

O nome do xénero, *Trichechus*, é un composto formado polos elementos do latín científico *trich-*, tirado do grego antigo τριχός *trichós*, xenititivo de θρίξ *thríx*, "pelo", e *-echus*, derivado do verbo grego έχω *échō*, "ter", facendo referencia aos pelos (sedas) que estes animnais teñen no labio superior.

O nome vulgar *manatí*, é unha palabra de orixe taíno ou arauaco que significa "peito", en referencia ás mamas que teñen as femias destes animais a carón das axilas, e que pasou aos idiomas europeos a través de castelán.

### Sinónimos

Ademais de polo nome válido, que é o ue orixinariamente lle adxudicou Gill, o grupo coñeceuse tamén polos seguintes sinónimos:

* *Manatida* Haeckel, 1866
* *Manatidae* Gray, 1821
* *Manatina* Bonaparte, 1837
* *Manatoidea*Gill, 1872
* *Trichechoidea* Giebel, 1847
* *Trichecida* Haeckel, 1866

**Nota:** como pode verse, non todos os autores lle outorgaban ao grupo o rango de familia.

### Xéneros

**Familia *Trichechidae***

* *Anomotherium* †
* *Miosiren* †
* *Potamosiren* †
* *Ribodon* †
* *Trichechus*

### Especies actuais

Na actualidade só sobreviven tres especies, as tres do xénero *Trichechus*:

**Xénero *Trichechus*** Gill, 1872

* *Trichechus manatus* Linnaeus, 1758, o manatí do Caribe ou antillano.
* *Trichechus inunguis* Natterer, 1883 o manatí amazónico.
* *Trichechus senegalensis* Link, 1795, o manatí africano.

Hai unha posíbel cuarta especie que habitaría no río Aripuaná, un afluente do Amazonas, no Brasil, un manatí anano dunha lonxitude de aproximadamente 1,3 m, pero non foi definida de maneira válida e a opinión científica dominante é que estes animais non son máis que exemplares xuvenís do manatí amazónico.

Galería de retratos das tres especies
-------------------------------------

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Cría de manatí amazónico |
| Cría de manatí amazónico  |

|  |
| --- |
| Manatí do Caribe |
| Manatí do Caribe  |

|  |
| --- |
| Manatí africano |
| Manatí africano  |

 |

Notas
-----

1. ↑  **manatí** no dicionario da RAG.
2. ↑  Ríos Panisse, Mª C. (1983): *Nomenclatura de la flora y fauna marítimas de Galicia. II. Mamíferos, aves y algas*. Verba. Anexo nº 19. Santiago de Compostela. Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-7191-281-0, pp. 10-13.
3. ↑  Sara J. Iverson (2009): "Blubber", en W. F. Perrin, Bernd G. Würsig & J. G. M. Thewissen (eds.): *Encyclopedia of Marine Mammals*, 2nd ed. London: Academic Press. ISBN 978-0-12-373553-9.
4. 1 2 3  *Trichechidae* en D. Wilson & D, Reeder, eds. (2005): *MSW|Mammal species of the world: A taxonomic and geographic reference]]*, Vol. 2, Ed 3. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press. ISBN 978-0-8018-8221-0.
5. ↑  Cómpre recordar que, na formación de termos compostos no latín científico, se o primiero elemento é un substantivo, faise do xenitivo.
6. ↑  *trichecho*, en: Nicola Zingarelli *et al*. (1996): *Vocabolario della lingua italiana*. 12ª ed. Bologna: Zanichelli. ISBN 88-08-16610-4.
7. ↑  Linguas faladas polos indíxenas do Caribe.
8. ↑  *lamantino* no *Vocabolario* de Zingarelli.
9. ↑  Stern (25 de maio de 2005). "Biologe entdeckt Zwergseekuh". Consultado o 26 de xullo de 2009.
10. ↑  "Trials of a Primatologist". smithsonianmag.com. Arquivado dende o orixinal o 14 de outubro de 2009. Consultado o 15 de maio de 2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Manatí Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Berta, A.; J. Sumich & K. Kovacs (2005): *Marine Mammals: Evolutionary Biology*. Burlington, MA, USA: Academic Press.
* Feldhamer, G.; L. Drickamer, S. Vessey, J. Merritt & C. Krajewski (2007): *Mammalogy: Adaptation, Diversity, Ecology*. Baltimore, Maryland, USA: The Johns Hopkins University Press.
* Jefferson, T.; S. Leatherwood & M. Webber (1993): *Marine mammals of the World*. Roma: United Nations Environment Programme.
* Jefferson, T.; M. Webber & R. Pitman (2008): *Marine Mammals of the World: A Comprehensive Guide to their Identification*. Londres: Academic Press.
* Nowak, R. (2003): *Walker’s Marine Mammals of the World*. Baltimore, Maryland, USA: Johns Hopkins University Press.
* Reeves, R.; B. Stewart, P. Clapham & J. Powell (2002): *Sea Mammals of the World*. Londres: A & C Black.
* Reynolds, J. & D. Odell (1991): *Manatees and Dugongs*. Nova York, NY: Facts on File Inc.
* Ridgway, S. & R. Harrison (1985): *Handbook of Marine Mammals: Volume 3: The Sirenians and Baleen whales*. Londres: Academic Press.
* Self-Sullivan, C. (2006): "Evolution of the Sirenia".
* Vaughan, T.; J. Ryan & N. Czaplewski (2011): *Mammalogy*. Sudbury, MA. USA: Jones and Bartlett Publishers.

### Outros artigos

* Mamíferos
* Afroterios
* Sirenios

### Ligazóns externas

* *Trichechidae* na Animal Diversity Web. Con abundantísima información, imaxes e bibliografía *(en inglés)*
* *Trichechidae* na Encyclopedia of Life *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q42797
* AAT: 300310437
* EBID: ID
* JSTOR: manatees
* NDL: 00577393

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EPPO: 1TRKDG
* Fossilworks: 36903
* GBIF: 2435291
* iNaturalist: 46315
* ITIS: 180683
* NCBI: 9776
* Plazi: ID
* WoRMS: 159504
* ZooBank: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D020455
* UMLS: C0325148

 |