recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Manuel Pampín Prado**, nado en Melide cara a 1913, e finado na Coruña o 12 de xuño de 2008, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fundador de Falange Española de Melide en 1933. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi voluntario no exército sublevado. Ferido na batalla do Ebro, rematou a guerra como alférez. Retornado a Melide, foi xefe comarcal do Movimiento e foi nomeado alcalde en febreiro de 1941. Cesou como alcalde en abril de 1942. Foi nomeado inspector provincial sindical para as Hermandades de Labradores en novembro de 1941. Volveu ser alcalde de Melide en xullo de 1944, permanecendo no cargo ata xuño do ano seguinte.
Finou na Coruña o 12 de xuño de 2008.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jesús Fuciños Buján** |  **Alcalde de Melide** 1941 - 1942 | Sucesor:**Jesús Fuciños Buján** |
| Predecesor:**Jesús Fuciños Buján** |  **Alcalde de Melide** 1944 - 1945 | Sucesor:**Fernando Somoza Barbeito** |

Recoñecementos
--------------

Unha rúa de Melide leva o seu nome.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 13-6-2008, p. 66.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Fuciños Gómez, Xosé Domingos (1997). "Alcaldes titulares de Melide. Relación cronolóxica 1900-1995;". *Boletín do Centro de Estudios Melidenses-Museo da Terra de Melide.* (10): 32–33.
**Paspán** (***Muttley*** segundo o seu nome orixinal en inglés) é un personaxe de debuxos animados, un simpático can riseiro e cun ton rouco, da casa Hanna-Barbera (actual Cartoon Network Studios) creado por Iwao Takamoto e coa voz orixinal en inglés de Don Messick (quen tamén fixo a voz de Scooby-Doo).

En Galiza apareceu por vez primeira nos debuxos animados da Televisión española con dobraxe hispanoamericana, co nome de *Pulgoso* ou *Patán*. A Televisión de Galicia despois emitiu a popular serie de carreiras *Os tolos do volante* (serie de 1968 *Wacky Races*, en inglés), cando se lle deu o alcume galego de Paspán. Paspán na serie sempre acompaña ao vilán Dick Rañas (*Dick Dastardly*, na versión orixinal). Paspán e Dick foron creados inspirándose en personaxes do filme *A carreira do século* (*The Great Race*, en inglés) de Blake Edwards, de 1960 (os personaxes Professor Fate e Max Meen, en inglés).

Paspán é un can de palleiro cazador, non fala, e a súa característica principal é o seu riso asmático, un queixume rosmón en forma de murmurio contra as antipatías de Dick. A súa aparencia inicial n'*Os tolos do volante* era un colar vermello, que por veces era bufanda e nas aventuras na serie na que tamén é protagonista *Dastardly and Muttley in Their Flying Machines*, veste un chapeu e bufanda encarnados ao estilo dos aviadores que serviron na primeira Guerra Mundial.

Paspán ás veces é confundido con Mumbly (coñecido nas dobraxes hispanoamericanas coma *Rabugento* ou *Risitas*, un can que loita contra a delincuencia, que perseguía aos criminais utilizando os seus sentidos de can e que conduce un vello coche desaqueloutrado (posíbel referencia ao tenente Columbo). Mumbly tiña aparencia e riso idéntico a Paspán, mais a pelaxe era dunha cor cinsenta azulada que incluía ás orellas e levaba un chuvasqueiro de cor laranxa.

Paspán noutras linguas
----------------------

* Dinamarqués: *Møghund*
* Francés: *Diabolo* (Francia)
* Alemán: *Promenaden-Pluto*; tamén *Meutrich*
* Húngaro: *Mardel*
* Italiano: *Muttley* ou *Borbottone*
* Xaponés: *Kenken* (ケンケン)
* Noruegués: *Bumly* (Noruega)
* Polonés: *Balwan* ou *Muttley* (Polonia)
* Portugués: *Muttley* ou *Rabugento*
* Galego: *Paspán*
* Serbio: *Draguljce* ou *Dragoljupce* (Serbia)
* Español: *Patán*/*Pulgoso* (España, México)
* Turco: *Degerli* (Turquía)
* Sueco: *Gegga* (Suecia)

Notas
-----

1. ↑  Nome que lle deu a dobraxe ao galego na serie *Os tolos do volante* emitida pola TVG
2. 1 2  John V. Schmidt. "About Muttley". John V. Schmidt. Arquivado dende o orixinal o 13-08-2010. Consultado o 03-08-2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Os tolos do volante (*Wacky Races*)
Pas
Unha **pa** é unha ferramenta de man utilizada para escavar ou mover materiais con cohesión relativamente pequena. Consta basicamente dunha superficie plana cunha lixeira curvatura que serve para cavar na terra e transportar o material e dun mango de metal ou madeira co que se manexa. A parte lisa adoita ser metálica e o mango remata nunha asa que pode ser recta ou curva para poder exercer maior forza cunha das mans.
A pa foi empregada dende a máis remota antigüidade en labores agrícolas e de construción.
A súa evolución deu lugar ás máquinas escavadoras e cargadoras, moi importantes nas tarefas de movemento de terras para remodelación e acondicionamento de terreos, construción de infraestruturas urbanas, conformación de sotos, preparación de cimentacións de edificios etc.

Pa de xardinería
----------------

Pa de xardinería
As pas son utensilios básicos para realizar labores de xardinaría. Utilízanse para cavar a terra, preparala para plantar, arrancar raíces, escavar gabias e outros labores.

Pódense distinguir os seguintes tipos:

* *Pas de punta redonda*. Úsanse para cavar. A súa estrutura é redondeada rematando lixeiramente en punta o que fai máis doado fincalas na terra. O seu bordo superior é plano para poder exercer forza premendo co pé.
* *Pas de punta cadrada*. A súa maior superficie fainas convenientes para transportar materiais.
* *Pas de zapa*. Tamén ten a punta cadrada pero a súa superficie é máis estreita. Utilízase para quitar céspede ou facer bordos, entre outros labores de xardinaría.
* *Pa de transplantar*. Similar á anterior, caracterízase pola súa estrutura estreita e punta redondeada lixeiramente rematada en punta.

Outros usos
-----------

As pas de plástico forman parte dos xoguetes que utilizan os nenos na praia para manexar a area. Forman parte de kits que inclúen utensilios tales como un balde, un anciño ou uns moldes. Utilízanas para cavar e transportar a area, realizar regatos, construír castelos etc.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7220961
* AAT: 300024300
* GEC: 0128917
* GiantBomb: 3055-427
* JSTOR: shovels
* MAG: 2781458734

 |
**Pascuala García Martínez**, nada en Cañada de Biar (Alacant) o 16 de outubro de 1970, é unha científica española. Licenciouse en ciencias físicas en 1993 na Universidade de Valencia, doutorándose na mesma universidade en 1998. Desde 2017 é catedrática no departamento de Óptica da Universidade de Valencia

Traxectoria
-----------

O seu principal campo de investigación céntrase no estudo dos moduladores espaciais de luz, no caracterizado e aplicación dos cristais líquidos, o procesado óptico-dixital de imaxes, correlacións non lineais e procesado morfolóxico. Na actualidade o seu labor investigador realízaa na Universidade Miguel Hernández de Elxe co Grupo de Tecnoloxías Ópticas e Optoelectrónicas e á Universidade de Valencia co Grupo de Procesado Optoelectrónico de Imaxes. É coautora de máis de 60 artigos en revistas internacionais, de 6 capítulos de libro e dunhas 70 comunicacións a congresos internacionais e nacionais.

É membro sénior da SPIE (Sociedade Internacional para a óptica e a fotónica fundada nos Estados Unidos en 1955) desde 2010 e da OSA (The Optical Society) desde 2015. Tamén é membro doutras asociacións como: SEDOPTICA e EOS.

Compromiso social
-----------------

Destaca o seu labor pola igualdade de xénero na ciencia. Foi a coordinadora do nodo da Comunidade Valenciana de AMIT (Asociación de Mulleres Investigadoras e Tecnólogas) desde 2005 até 2007 e é a presidenta do grupo de "Mulleres en Física" da Real Sociedade Española de Física.

Foi membro da Comisión para a Elaboración do II Plan de Igualdade (2013-2017) da Universidade de Valencia, así como a scoordinadora da exposición *Investigadoras na Luz e nas Tecnoloxías da Luz* para conmemorar o Ano Internacional da Luz (2015).

Notas
-----

1. ↑  Tesis doctorales. TESEO." CORRELACIONES MORFOLOGICA I NO LINEALS OBTINGUDES PER METODES OPTICODIGITALS." Pascuala García Martínez.
2. ↑  Resolución de 2 de novembro de 2017, da Universitat de València, pola que se nomean Catedráticos de Universidade
3. ↑  Universitat de València. Departament d'Òptica. Docents i Investigadors del Departament d'Òptica.
4. ↑  Universitas. Universidad Miguel Hernández. Grupo de Tecnologías Ópticas y Optoelectrónicas.
5. ↑  ResearchGate. Pascuala García Martínez.
6. ↑  "Pascuala Garcia-Martinez". *spie.org*. Consultado o 2020-04-27.
7. ↑  "Women in Optics". *spie.org*. Consultado o 2020-04-27.
8. 1 2  Universitas. Universidad Miguel Hernández. Grupo de Tecnologías Ópticas y Optoelectrónicas.
9. ↑  Real Sociedad española de Física. GRUPO ESPECIALIZADO DE MUJERES EN FÍSICA (GEMF).
10. ↑  Exposición *Investigadoras en la Luz y en las Tecnologías de la Luz*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xénero (ciencias sociais)
* Perspectiva de xénero
* Teito de cristal
* Plataforma Europea de Mulleres Científicas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24074957
* Dialnet: 2149822
* ORCID: 0000-0002-8537-281X
* ResearchGate: Pascuala\_Garcia-Martinez
* ResearcherID: E-3603-2012
* Scholar: Lf\_AgNUAAAAJ
* Scopus: 7004325074

 |
Ruínas do templo de Mitra en Londres, 2004
Mosaico romano, atopado en Londres, Museo Británico
Fragmento da muralla romana de Londres, xunto á entrada da estación de metro de *Tower Hill*
**Londinium** (actual Londres) é o nome que os romanos aplicaron á aldea celta de Llyn Din, en Britania (actual Inglaterra).
O sitio era un lugar antigo das tribos aborixes celtas. Eles daban ao lugar o nome de Llyn Din (‘fortín do lago’). Aqueles celtas elixiran o lugar como sitio propicio para as súas actividades comerciais.

Cando os romanos chegaron á illa para conquistala fixeron grandes obras de enxeñería segundo era o seu costume para facilitar a marcha e para organizar o país ao seu modo. Unha destas obras foi a construción dunha ponte sobre o río Támese, nun lugar onde non afectasen as mareas, é dicir en Llyn Din. Os romanos latinizaron o nome do sitio como Londinium.

Londinium seguiu desenvolvéndose como cidade ata o ano 60, en que tivo lugar un enfrontamento entre o exército romano e as tribos sublevadas coa raíña Boadicea á fronte. Tras o triunfo dos romanos, a raíña e os seus seguidores desaloxaron a cidade á vez que lle prendían lume. A continuación, a raíña suicidouse envelenándose. As escavacións revelaron a evidencia de lume, descubríndose unha capa de cinza vermella. Tamén foi descuberto a localización militar. A cidade foi restaurada ao cabo dos 10 anos e estableceuse nela a sede do goberno imperial de Britania. Crese que por entón contaba cuns 15 000 
habitantes. O historiador romano Tácito (55-120) describiu a cidade encomiando a súa grandeza como centro comercial cun magnífico porto fluvial.

Cara ao ano 200 Londinium era xa unha das máis ricas e prósperas cidades do Imperio Romano. Nesa época estaba amurallada. As murallas romanas de Londinium rodeaban 153 hectáreas (como un círculo de 1400 m de diámetro). Consérvanse restos en Wall St. (a actual City), entre Wood St e Aldermanbury. As antigas portas de entrada á cidade conservaron o seu topónimo en sitios como Ludgate, Dourgate e Beluisgate.

Cando os saxóns invadiron Britania no século V houbo grandes loitas en todo o país. Londinium foi defendida e protexida máis que ningunha outra cidade pero a finais do século a cidade era xa unha ruína deshabitada. No século VII con todo parece que recuperara o seu esplendor -os saxóns nomeárona capital do seu novo reino- e é mencionada nalgúns documentos como unha próspera cidade saxoa de gran riqueza comercial.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ceca de Londinium

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q927198
* DARE: 1888
* Pleiades: 79574

 |
**Marcel Renault**, nado en París en 1872 e finado en Payré o 26 de maio de 1903, foi un industrial e piloto de carreiras francés, coherdeiro dun importante comecio téxtil e cofundador co seu irmán Fernand do imperio da industria automobilística Renault.

 O coche de Marcel Renault durante a carreira automobilística París-Madrid en 1903.

Biografía
---------

### Infancia

Naceu nunha familia da burguesía parisiense. O seu pai, Alfred Renault construíra unha sólida fortuna no comercio de teas e de botóns e súa nai Louise era filla de comerciantes ben establecidos.

O seu irmán Louis Renault era un xenio da mecánica, un dos pioneiros do automóbil, deseñou un no obradoiro familiar de Boulogne-Billancourt.

### Fundación de Renault Frères

En 1899, Fernand e Marcel, ó tempo que xestionan a industria téxtil herdada de seu pai "Renault Fils, tissus en gros" fundan a sociedade Renault Frères no número 10 da Avenida du Cours en Boulogne-Billancourt achegando Marcel a metade dun capital de 60.000 francos ouro e Fernand a outra metade. Contaban cun cadro de persoal de 60 empregados para construír o vehículo concibido por Louis Renault. Marcel encárgase da administración e Fernand da comercialización, mentres Louis conságrase completamente á concepción e construción dos vehículos. No remate do primeiro ano a empresa producira e vendera 76 vehículos.

### Carreiras automobilísticas

En agosto 1899 xunto co seu irmán Louis Renault participou na carreira París-Trouville, conseguindo a primeira vitoria dunha longa serie de carreiras de localidade a localidade da época. Na súa categoría os Renault non tiveronn rival, gañando a París-Ostende, París-Rambouillet e Tolosa-París. Estes éxitos na competición déronlle a celebridade e fixeron aumentar as vendas dos seus vehículos. Participou tamén con Louis na París-Tolosa-París de 1.448 km dentro dos Xogos Olímpicos de 1900. Renault dominou a categoría dos vehículos. En 1902 gañou a París-Vienne.

### Desaparición

Co seu mecánico Vauthier participou en 1903 na primeira e única edición da París-Madrid, mais sufriu un accidente o 24 de maio en Couhé-Vérac, morrendo 48 horas despois en Payré.

Galería de imaxes
-----------------

* Les trois frères Renault : Marcel, Louis e Fernand.Les trois frères Renault : Marcel, Louis e Fernand.
* L'usine Renault Frères a comezos do século XXL'usine Renault Frères a comezos do século XX
* Publicité automobiles Renault Frères.Publicité automobiles Renault Frères.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Marcel Renault Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q505344
* WorldCat
* VIAF: 419155226738584490003
* BNF: 17795424h
* ISNI: 0000 0004 7472 7560
* WikiTree: Renault-155

 |
**Lollapalooza** é un festival musical estadounidense que se celebra anualmente e amosa recoñecidas bandas de heavy metal, rock alternativo, hip hop e punk rock, ademais de espectáculos de danza, comedia e talleres. Tamén proporciona unha plataforma para organizacións políticas e sen ánimo de lucro.

Historia e características
--------------------------

Polos escenarios de Lollapalooza pasaron unha ampla variedade de grupos e o festival axudou a popularizar a artistas ou bandas alternativas como Red Hot Chili Peppers, Pearl Jam, Primus, The Killers, Rage Against the Machine, Arcade Fire, Nine Inch Nails, Jane's Addiction, Soundgarden, Siouxsie & the Banshees, The Smashing Pumpkins, Muse, Alice in Chains, Tool, Hole, 30 Seconds to Mars, The Strokes, Lady Gaga e Green Day.

Concibido e creado en 1991 polo vocalista de Jane's Addiction Perry Farrell como unha xira de despedida da súa banda, Lollapalooza celebrouse anualmente ata 1997, e recuperouse no ano 2003. Dende a súa creación ata 1997, e na súa edición do 2003 o festival xirou por Norteamérica. No ano 2004 os seus organizadores decidiron aumentar as datas a dous días por cidade, pero as baixas vendas de entradas fixeron que esa edición fose cancelada. No 2005, Farrell e a William Morris Agency asociada coa compañía de Austin, Texas Capital Sports Entertainment (agora C3 Presents), reestructuraron Lollapalooza ao seu actual formato, un festival de fin de semana en Grant Park, Chicago, Illinois. No 2010 anunciaron que Lollapalooza estrearíase no estranxeiro, facéndose tamén en Santiago de Chile os días 2 e 3 de abril do 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q889643
* WorldCat
* VIAF: 774150869792422190005
* Discogs: 363900
* EBID: ID
* FAST: 1408498
* LCCN: n95062284
* MusicBrainz: ID

 |
A **literatura copta** é unha das literaturas cristiás de Oriente, escrita en copto, lingua que é a fase máis recente do antigo exipcio.

Características
---------------

A literatura copta desenvolveuse a partir do século II coa expansión do cristianismo nun Exipto cuxa cultura tradicional estaba a esmorecer. Ten trazos comúns, polo tanto, coas literaturas siríaca, etíope, armenia e xeorxiana, xa que todas naceron pola necesidade de traducir tanto a Biblia como a liturxia cristiá, que daquela só eran accesíbeis en grego.

O desenvolvemento desta literatura influíu de xeito decisivo na separación da igrexa exipcia (monofisita) da de Bizancio (ortodoxa), contribuíndo á reacción nacionalista-relixiosa ao dominio político, relixioso e lingüístico do Imperio Romano de Oriente. Nas súas orixes atópanse versións de obras cristiás gregas e, en efecto, moitas destas se coñecen hoxe grazas exclusivamente ás súas traducións ao copto. A literatura copta coñécese aínda mal, debido á pillaxe sufrida polos mosteiros e bibliotecas, e á gran cantidade de material aínda inédito. O que resta son fundamentalmente textos cristiáns, aínda que fican bastantes gnósticos e maniqueos.

O primeiro traballo acometido foi a tradución da Biblia, da que non se conservan versións completas, senón só reconstrucións dalgúns libros e un Novo Testamento. A literatura copta propiamente comeza cos "apócrifos", numerosas adaptacións libres do grego ou textos orixinais, escritos en ton lúdico e esaxerado. A maioría son relatos dos Feitos dos Apóstolos ou Evanxeos novos, cheos de milagres e acontecementos prodixiosos. Hai tamén unha *Apocalipse* imaxinativa (non se pretendía transmitir un dogma exacto), que abunda nas atrocidades infernais e nas delicias paradisíacas. Redactáronse moitas vidas de santos e "apotegmas", episodios moralizantes breves que ilustran unha máxima producida por un santo. Estes textos apócrifos resultan estereotipados e inxenuos.

Descoñécese o nome da maior parte dos escritores coptos. Os de maior relevancia foron Pancomio (292-346), fundador dos mosteiros do Alto Exipto, e Scenutes (-451 aprox.).

Consérvanse fragmentos de dous textos novelescos laicos: unha historia de Alexandre Magno e outra da conquista de Exipto por Cambises, o derradeiro testemuño das pegadas do Exipto faraónico.

Unha característica da literatura copta son os tratados populares, presentes en todo tipo de textos, grazas aos que se coñecen obras do gnosticismo (*Manuscritos de Nag Hammadi*) e do maniqueísmo (homilías, *Kephaliaia*, os *Salmos de Tomé* etc.).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3398227
* BNCF: 212
* EBID: ID
* GEC: 0093924
* LCCN: sh85032421

 |
A **literatura do Uruguai** ten certo selo especial, con influencia europeísta nos seus inicios, foi tomando co tempo unha identidade propia. A poesía nace con Bartolomeu Hidalgo, iniciador da corrente gauchesca e autor dos famosos *cielitos*. Os románticos áchanse representados na obra de Adolfo Berro e Juan Zorrilla de San Martín.

En 1900 Julio Herrera y Reissig foi o precursor da poesía modernista hispanoamericana. Destácanse nesta época as poetas Juana de Ibarbourou e Delmira Agustini. Entre os líricos destacan Emilio Frugoni e Emilio Oribe. En canto á prosa, cabe destacar a Horacio Quiroga. Entre os valores con produción actual, sobresaen Juan Carlos Onetti, Carlos Martínez Moreno, Eduardo Galeano, Mario Benedetti e Jorge Majfud. No teatro destacan Florencio Sánchez e Jacobo Langsner.

Principais escritores
---------------------

* Eduardo Acevedo Díaz
* Francisco Acuña de Figueroa
* Delmira Agustini
* Enrique Amorim
* Mario Benedetti
* Adolfo Berro
* Adolfo Castells
* Antonio F. Díaz
* Francisco Espínola
* Benjamín Fernández
* Alfredo Mario Ferreiro
* Eduardo Galeano
* Amir Hamed
* Felisberto Hernández
* Ernesto Herrera
* Julio Herrera y Reissig
* Juana de Ibarbourou
* Mario Levrero
* Circe Maia
* Jorge Majfud
* Tomás de Mattos
* Raúl Montero Bustamante
* Ariel Muñiz
* Juan Carlos Onetti
* Emilio Oribe
* Juan Parra del Riego
* Cristina Peri Rossi
* Carmen Posadas
* Horacio Quiroga
* José Enrique Rodó
* Mauricio Rosencof
* Florencio Sánchez
* Armonía Somers
* Juan Zorrilla de San Martín
* Idea Vilariño

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Literatura do Uruguai***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24449
* GEC: 0149538
* MAG: 2777058724

 |
O London Eye.Ao atardecer.**O London Eye** (*ollo de Londres*), tamén coñecido como *Millennium Wheel* (*nora do milenio*), rematado en 1999 e aberto ao público en marzo do ano 2000, foi a maior nora-miradoiro do mundo ata a apertura da Estrela de Nanchang en maio de 2006, e a posterior Singapore Flyer no 2008. O London Eye alcanza os 135 metros de altura sobre o extremo occidental dos *Jubilee Gardens*, no *South Park do Támese* entre as pontes de Westminster e Hungerford. A nora está ó lado de *County Hall* e fronte ás oficinas do Ministerio de Defensa.

Historia
--------

Deseñado polos arquitectos David Marks, Julia Barfield, Malcolm Cook, Mark Sparrowhawk, Steven Chilton e Nic Bailey, a nora conta con 32 cápsulas para pasaxeiros seladas e climatizadas suxeitas a súa circunferencia externa. Xira a 0,26 m/s (uns 0,9 km/h), polo que cada volta completa supón uns 30 minutos. A nora non adoita deterse para que os pasaxeiros suban: a velocidade de xiro é o suficientemente baixa como para que estes poidan subir e baixar facilmente das cápsulas a nivel do chan. Porén, detense para permitir que pasaxeiros discapacitados ou anciáns teñan tempo de subir e baixar con seguridade.
A roda de London Eye está suxeita por radios e aseméllase a unha enorme roda de bicicleta, como foi representada nun cartel publicitario dunha carreira ciclista benéfica.
Foi construída en seccións que flotaban sobre barcazas no Támese e ensambláronse tumbadas sobre pontóns. Cando a roda foi completada levantouse coa axuda de grúas a unha velocidade de 2 graos por hora ata acadar os 65º. Estivo nesta posición durante unha semana mentres que os enxeñeiros preparaban a segunda fase de izado. O peso total é de 1700 toneladas.

Foi inaugurada polo primeiro ministro británico Tony Blair o 31 de decembro de 1999, aínda que non se abriu ao público ata o mes de marzo do ano seguinte, debido a problemas técnicos. Desde a súa apertura, o London Eye, xestionado por *The Tussauds Group* co patrocinio de British Airways, actualmente é un importante punto de referencia e atracción turística londiniense.

Desde o 1 de xaneiro de 2005 o London Eye é o punto central das celebracións do Aninovo de Londres, cun espectáculo de fogos artificiais de 10 minutos. 
No 2006 Tussauds é propietaria do 100% do London Eye, mantendo British Airways o patrocinio da atracción. Tussauds, British Airways e a familia Marks Barfield (os principais arquitectos) xa foran propietarios dun terzo cada un.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***London Eye*** |

* Sitio Oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q160659
* WorldCat
* VIAF: 241883445
* CTBUH: 16576
* EBID: ID
* GeoNames: 6545168
* GND: 4742054-6
* MusicBrainz: ID
* Structurae: 20002407

 |
Distribución dos sistemas de televisión
**PAL** (**Phase Alternate Line**), é un sistema de transmisión de sinais analóxicas de televisión en cor.

Desenvolvemento
---------------

O sistema PAL desenvolveuno Walter Bruch de Telefunken en Alemaña a partir do sistema NTSC, mellorando a súa calidade e reducindo os erros de fase que provocaba cambios na tonalidade das cores. As primeiras transmisións comezaron en 1964 no Reino Unido e 1967 en Alemaña, a maioría dos países europeos adoptaron o sistema, así como boa parte dos africanos e asiáticos.

Descrición
----------

A base do PAL e do NTSC son semellantes, envíase o sinal de crominancia a unha frecuencia subportadora, 4.43361875 MHz, modulada en amplitude en cuadratura que se engade ao sinal de luminancia para formar un sinal vídeo composto de banda base. O seu nome "Phase Alternating Line" (liña de fase alternante) describe o xeito en que se transmite a información de crominancia do sinal de vídeo, inverténdose en fase en cada liña, corrixíndose automaticamente os erros de fase na transmisión do sinal ao se cancelaren entre si. As liñas onde a fase de cor está invertida en relación ao sistema NTSC denomínanse liñas PAL ou liñas, mentres as restantes denomínanse liñas NTSC. Os receptores PAL introducen unha liña de retardo no procesado do sinal de luminancia de aproximadamente 64µs que seirve para almacenar a información de crominancia de cada liña recibida. A media de crominancia dunha liña e a seguinte é o que se amosa na pantalla, ao comezo os dispositivos que tiñan a capacidade de producir ese retardo eran relativamente caros, polo que a maioría dos receptores incidían na impercepción do ollo humano para eliminar os erros de fase. Esta solución reduce a resolución vertical de cor en comparanza co sistema NTSC, pero como a retina humana é moito menos sensible á informaión da cor que á da luminancia ou brillo, este efecto non é moi visible.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105973
* GEC: 0048396
* MAG: 82907645
* PSH: 9804

 |
Estados soberanos e estados insulares con recoñecemento limitado (Australia é considerado un continente): os que teñen fronteiras terrestres sombreados de verde e os que non teñen sombreados de azul escuro.
Un **país insular** é un estado limitado totalmente a unha illa ou a un grupo de illas, e que non ten ningún territorio sobre o continente. No mundo existen corenta e oito países insulares, incluíndo os máis pequenos.

Características
---------------

Os países insulares poden ser clasificados en dous grupos. Un grupo comprende aqueles que son grandes, relativamente populosos, e polo xeral preto dun continente. Estes inclúen o Xapón, Sri Lanka, Filipinas, Cuba, o Reino Unido, Islandia e Madagascar. O membro máis grande deste grupo, e o país insular máis grande, é Indonesia. Estes países, tipicamente, comparten semellanzas culturais e políticas cos seus veciños continentais. O seu estado insular era unha vantaxe importante que os illou de invasións, e fíxoos importantes no comercio rexional debido á súa localización e ás capacidades marítimas da poboación. Australia forma parte desta categoría, con todo, varios estudos considérana como *sector continental* de Oceanía.

O outro grupo comprende países máis pequenos como Malta, Chipre, as Comores, Bahamas, Tonga e as Maldivas. Estes países tenden a ser moi diferentes dos países continentais. O seu pequeno tamaño, polo xeral, quere dicir que contan con pouca terra agrícola e escasos recursos naturais. Con todo, na actualidade, estes pequenos países insulares convertéronse en centros turísticos, facéndose en moitos o turismo, a industria dominante.

Algúns países insulares son centrados a unha ou dúas illas principais, como o Reino Unido. Outros espállanse ao longo de centos ou miles de pequenas illas, como Indonesia ou as Maldivas. Algúns países comparten as súas illas con outros países; estes inclúen a República de Irlanda, Haití e República Dominicana que comparten a illa de Santo Domingo ou A Española, e Papúa Nova Guinea.

Listaxe de países insulares
---------------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Antiga e Barbuda
* Australia Australia
* Bahamas
* Bahrain
* Barbados
* Brunei
* Cabo Verde Cabo Verde
* Chipre Chipre
* Comores Comores
* Cuba
* República Dominicana
* Dominica
* Filipinas
* Fidxi Fidxi
* Granada
* Haití
 | * Indonesia
* Irlanda Irlanda
* Islandia Islandia
* Kiribati
* Madagascar Madagascar
* Maldivas
* Malta Malta
* Illas Marshall Illas Marshall
* Mauricio Mauricio
* Estados Federados de Micronesia Micronesia
* Nauru Nauru
* Nova Caledonia Nova Caledonia
* Papúa Nova Guinea Papúa Nova Guinea
* Porto Rico
* Reino Unido Reino Unido
* Saint Kitts e Nevis
 | * Santa Lucía
* San Vicente e as Granadinas
* Illas Salomón Illas Salomón
* Samoa Samoa
* San Tomé e Principe San Tomé e Príncipe
* Seychelles Seychelles
* Singapur
* Sri Lanka
* Taiwán
* Timor Leste
* Tonga Tonga
* Trinidad e Tobago
* Tuvalu Tuvalu
* Vanuatu Vanuatu
* Xamaica Xamaica
* Xapón
 |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de illas por superficie
* Lista de países

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q112099
* AAT: 300387062
* GND: 4443990-8
* NKC: ge131501

 |
Vista exterior da estación de Toledo.
A **liña de alta velocidade La Sagra-Toledo** é unha liña de alta velocidade da rede de ferrocarril en España de 21 km de lonxitude que comeza na liña de alta velocidade Madrid-Sevilla na bifurcación de La Sagra e chega á cidade de Toledo.

Características
---------------

Os trens que actualmente percorren a liña utilizan os primeiros 54 km da liña de alta velocidade Madrid-Sevilla ata La Sagra e despois collen o ramal exclusivo de 21 km de lonxitude ata Toledo. A parte nova da liña foi deseñada para admitir velocidades máximas de 270 km/h, que é tamén a velocidade máxima admitida polo tronco común que comparte coa LAV Madrid-Sevilla/Málaga. Como todas as liñas de alta velocidade españolas ten un ancho de vía de 1435 mm e está electrificada a 25 kV de corrente alterna.

No seu traxecto atópase un viaduto de 1602 m de lonxitude que salva o río Texo e o arroio Valdecaba, que constitúe a obra máis destacada da liña.

Estacións
---------

A única estación do ramal é a estación de Toledo, de carácter terminal. A chegada dunha LAV a Toledo fixo evidente a necesidade de adaptar a estación ás novas necesidades. Todo iso fíxose rehabilitando o edificio histórico da estación de Toledo que foi proxectado polo arquitecto Narciso Clavería en estilo neomudéjar, e inaugurado en 1919.

Así mesmo os clientes dispoñen entre outros servizos dun aparcadoiro ao aire libre, asfaltado e iluminado que se estende sobre unha superficie de 7.500 m cadrados e capacidade para 325 prazas.

Servizos
--------

Por esta liña circulan trens da serie 104, operando o servizo comercial Renfe Avant. Dende a apertura da nova LAV Madrid-Levante en decembro de 2010, introduciuse un servizo AVE realizando o percorrido Toledo-Madrid-Cuenca-Albacete, sendo operado por trens da nova Serie 112. Non obstante, o devandito servizo eliminouse en xullo de 2011, debido á escasa demanda que recibía.

Notas
-----

1. ↑  "Características da liña en *Ferropedia*". Arquivado dende o orixinal o 20 de xullo de 2011. Consultado o 25 de xullo de 2011.
2. 1 2  Detalles da liña en Web Site de *ADIF*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Información da liña na web de Adif Arquivado 13 de maio de 2015 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q932635
* OSM: 2535465

 |
**Luke Kibet**, nado o 12 de abril de 1983 probablemente na vila de Eldoret, é un atleta kenyano de gran fondo, especializado en maratón.

Traxectoria deportiva
---------------------

Se ben comezou no medio fondo con probas de 3.000 m valados, en 2003 comezou a disputar probas de gran distancia, como medios maratóns e en 2004 pasou ao maratón de 42 km, onde axiña acadou niveis internacionais. O seu primeiro maratón de alto nivel foi o de Taipei, en 2005.

En agosto de 2007 conseguiu a medalla de ouro nos mundiais de atletismo de Osaca, cun tempo de 2:15'59", aínda que a súa mellor marca persoal fíxoa en outubro de 2005 en Eindhoven con 2:08'52". No medio maratón a súa mellor marca é 1:00'43" realizada en setembro de 2006 en Rotterdam.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Jaouad Gharib** |  **Medalla de ouro Campión do mundo de atletismo maratón** 2007 en Osaca | Sucesor:**-** |

Vida persoal
------------

Medrou na vila de Eldoret. Na actualidade adestra nas instalacións de Moses Tanui en Kaptagat. É garda de prisións en Nairobi.[]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q375583
* IAAF: 194686
* OCID: luke-kibet

 |
**Luka Brajkovic** (en serbocroata: *Luka Brajković*), nado o 26 de xuño de 1999 en Feldkirch, Vorarlberg, é un xogador profesional de baloncesto austríaco. Cunha altura de 2,08 m xoga na posición de ala-pivote. Formado na Universidade Davidson, en 2022 foi seleccionado como mellor xogador da Conferencia Atlantic 10. Actualmente xoga para o Río Breogán da Liga ACB.

Traxectoria
-----------

Nado en Feldkirch, no estado austríaco de Vorarlberg, Brajkovic comezou a xogar ao baloncesto na súa cidade natal. En 2015, con 16 anos, asinou cos Dornbirn Lions da 2. Basketball-Bundesliga, a segunda categoría do baloncesto do seu país. Durante a temporada fixo unha media 14,4 puntos, 8,7 rebotes e 2,2 tapóns por xogo. Grazas ao seu rendemento, varias universidades estadounidenses amosaron interese polo novo xogador. No verán de 2017, Brajkovic visitou o Davidson College, mais decidiu continuar o seu desenvolvemento en Dornbirn. Brajkovic tamén considerou trasladarse a Alemaña ao finalizar a temporada, mais finalmente non ocorreu.

En marzo de 2018, comprometeuse a xogar ao baloncesto universitario para Davidson, aínda que tamén dispuña de ofertas de Stanford, Purdue e Penn State. Escolleu os Wildcats en parte porque o adestrador Bob McKillop viaxou a Austria dúas veces para recrutalo. No seu primeiro ano nos Estados Unidos, xogou 34 partidos co equipo, cunha media de 11,1 puntos e 6 rebotes por encontro. Na súa última temporada nos Estados Unidos, a 2021−22, Brajkovic fixo unha media de 14,4 puntos, 7,1 rebotes e 2,5 asistencias por encontro, cunha media de lanzamento de tres puntos do 41%. Grazas a isto foi nomeado mellor xogador da Conferencia Atlantic 10. 

### Clubs

Ao longo da súa carreira, Brajkovic ten xogado para os seguintes equipos profesionais:

* Austria Dornbirn Lions (2. BBL, 2015–2018)
* Galiza Río Breogán (ACB / Champions League, 2022−presente)

Notas
-----

1. 1 2  "Luka Brajkovic, Basketball Player". *Proballers* (en inglés).
2. ↑  "Der nächste Basketballer heißt Brajkovic". *derStandard* (en alemán).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en proballers.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45395038
* ACB: 30002006
* FIBA: 122598

 |
**María Luisa Pierres López**, nada en Pontevedra en 1976, é unha arquitecta e política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Filla de José Manuel Pierres Martínez. Bolseira da Fundación Caja de Arquitectos na modalidade de mellores expedientes académicos en Proxectos Arquitectónicos de toda España en 2001, o que lle permitiu traballar no estudio EMBT (Miralles Tagliabue) en Barcelona. Licenciada en Arquitectura pola Universidade da Coruña no 2005. Foi presidenta da Comisión de Cultura, tesoureira durante oito anos e actualmente secretaria da delegación en Pontevedra do Colexio de Arquitectos de Galicia. Fundou en 2013, xunto con África Rodriguez, un espazo de coworking na cidade de Pontevedra para fomentar o emprendemento entre autónomos e pequenas pymes,converténdose nun dos referentes galegos do mundo colaborativo. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 foi elixida deputada polo PSdeG-PSOE pola provincia de Pontevedra, cargo que compatibilizou coa súa actividade profesional como arquitecta.

Voceira da Executiva Nacional do PSdeG desde decembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento de Galicia
**Macguffin** é unha palabra inventada polo director de cine Alfred Hitchcock para referirse a unha cousa, persoa ou motivo que propicia o desenvolvemento dunha determinada historia, mais carente de importancia alén desta.

Concepto
--------

O propio Hitchcock explicábao valéndose da seguinte anécdota:

> 
> 
> *Dous viaxeiros coñécense nun tren da Inglaterra. Un dille ao outro: "Perdoe, señor, pero que é ese paquete de curioso aspecto que está enriba da súa cabeza?". "Ah, é un macguffin". "E para que serve iso?". "Serve para atrapar leóns nas montañas da Escocia". "Pero se non hai leóns nas montañas da Escocia". "Entón non hai macguffin"*
> 
> 

Hitchcock contou moitas veces esta historia para rirse dos críticos dos seus filmes que buscaban unha explicación racional a todo. O que interesa no cine é manipular o espectador, conducilo á súa maneira, sometelo ó ritmo impreso na historia. O que conta para Hitchcock é que o espectador sinta o medo, ao igual có heroe ou a heroína. O director fai todo o posíbel para que o proceso de identificación funcione eficazmente.

Así, en *Psycho*, a comezos do filme, o espectador recoñécese en Janet Leigh, e espera que non sexa castigada polo roubo que cometeu ou agardando que devolva os cartos. Cando é brutalmente acoitelada, o espectador é empurrado a identificarse con Anthony Perkins, sexa coa esperanza de que el vingará ese crime ou ben co devezo dun castigo ao autor, que non é outra persoa que a súa propia nai. Pero o espectador non rematou coas sorpresas, e esquece completamente o macguffin: a razón inicial que empurrou a Janet Leigh a rouba-lo diñeiro do seu xefe.

Tamén existen macguffins puramente ficticios, como por exempo en *Coa morte nos talóns*. Hitchcock di:

> 
> 
> *Nesta película reducín o macguffin ó mínimo: cando Cary Grant pregunta ó axente da CIA polo malvado James Mason "Qué fai ese home?". "Oh -responde o axente da CIA-, digamos que está na importación-exportación". "De qué?". "Hum... de segredos de estado". É todo o que cómpre dicir. Inútil que mostremos máis, sexa o que sexa. Pero toda a historia de espionaxe debe te-lo seu macguffin, sexa un microfilme ou un obxecto calquera agochado no tacón dun zapato*
> 
> 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q488733
* EBID: ID
* TESF: mcguffin

 |
Proba dun mísil Thor en 1959.
**PGM-17 Thor** ou **Thor** a secas, foi a denominación dun dos primeiros mísiles balísticos estadounidenses de medio alcance propulsado con propelente líquido. Foi desenvolvido entre 1956 e 1958 por Douglas para a USAF e orixinalmente tiña un alcance similiar ao mísil Redstone e con capacidade para levar unha oxiva nuclear a 2400 km de distancia. Entre 1958 e 1960 se despregaron 60 mísiles Thor en Reino Unido durante o proxecto Emily, pero en 1962 comezaron a retirarse como parte do acordo acadado entre os Estados Unidos e a Unión Soviética para poñer fin á crise dos mísiles de Cuba. Algúns máis continuaron despregados no atol Johnson no océano Pacífico ata a década de 1970. Os sobrantes usáronse para lanzamentos de proba de vehículos suborbitais.

O mísil Thor é a orixe de lanzadores espaciais Delta, que melloraron o deseño orixinal e evolucionárono nunha familia de foguetes con amplas capacidades que dura ata a actualidade.

Características
---------------

Algúns parámetros do mísil son:

* Carga útil: 1000 kg
* Peso cheo: 50.000 kg
* Pulo: 666,0 kN
* Diámetro: 2,44 m
* Lonxitude: 19,82 m
* Envergadura: 2,74 m
* Propelentes: osíxeno líquido e queroseno
* Alcance máximo: 2400 km
* CEP: 0,97 km

Notas
-----

* Wade, Mark (2017). "Thor" (en inglés). Consultado o 14 de febreiro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***PGM-17 Thor*** |

### Outros artigos

* Delta (foguete)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q766026
* LCCN: sh85134945

 |
**Luís López Alonso**, nado en Sarria o 23 de febreiro de 1977, é un farmacéutico, lingüista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Farmacia pola Universidade de Santiago de Compostela, graduado en Ciencias da Linguaxe e Estudos Literarios e mestrado en Lingüística Aplicada pola Universidade de Vigo. Após deixar de traballar como boticario, desde o ano 2022 é profesor e investigador en formación do departamento de Tradución e Lingüística Xeral da Universidade de Vigo e membro do grupo de investigación GRADES (Gramática, Discurso e Sociedade). O seu campo de investigación céntrase na sociolingüística crítica e na teoría literaria.

É membro fundador do grupo poético lucense das Lupercais. Colabora en *Revista dos tr3sreinos*, *O Pazo das Musas*, *Xistral* e *Grial* e intervencións e actividades poéticas como a residencia itinerante internacional Ámeto mítico da Fundación Uxío Novoneira ou a residencia internacional Rosalía en camiño da Fundación Rosalía de Castro.

Creou e guionizou as dúas tempadas da serie televisiva de animación *Cocorico*, baseada no libro infantil homónimo de Marisa Núñez e Helga Bansch.

Obras
-----

* *Presal*. Xerais e Universidade de Vigo, 2019.

* *Salífero*. Urutau, 2020.
* *Salífero opus #*.

Premios
-------

* Premio Minerva en 1995.

* Premio de poesía da Universidade de Vigo, 2019.

Notas
-----

1. ↑  Luís López Alonso: "A miña poesía busca achegarse o máximo ao mundo natural"

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Luís López Alonso Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Ficha en Editorial Urutau

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q97072427
* AELG: 585
* BNE: XX6302707

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Losada Espinosa.

**Luís Losada Espinosa**, nado en Moldes (Boborás) en 1928 e finado en Madrid o 23 de novembro de 1988, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Pazo de Moldes.
Neto de Miguel Losada Losada, sexto fillo de Antón Losada Diéguez (quinto da segunda muller, Mercedes Espinosa Cervela) e irmán máis novo de Xoaquín Losada Espinosa, licenciouse en dereito na Universidade de Santiago de Compostela e estudou na Escuela Oficial de Periodismo de Madrid. Traballou para *ABC* e *Blanco y Negro* ata 1966, cando reguesou a Galicia para dirixir o *Diario de Pontevedra*. En 1969 regresou a Madrid como redactor xefe de *Blanco y Negro*. En RTVE desempeñou o posto de director da segunda edición do telediario *24 Horas* e do programa semanal *Crónica de siete días*. En febreiro de 1985 foi nomeado director da Compañía de Radio e Televisión de Galicia.

Dende o ano 2009, a súa biblioteca persoal está depositada en comodato na Biblioteca de Galicia.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica no *ABC* do 24/09/1988 *(en castelán)*.
2. ↑  Familia Losada (Boborás) en Xenealoxía.org

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Losada Espinosa, Luís e Beramendi, J.: p. 26 de "Cronoloxía de Antonio Losada", pp. 17–28 en Beramendi, J, ed. (1985). *Obra completa de Antón Losada Diéguez*. Xerais. ISBN 84-7507-181-3.

### Ligazóns externas

* Biblioteca de Luis Losada Espinosa

| * v
* c
* e
Árbore xenealóxica paterna |
| --- |
|  |

| * v
* c
* e
Árbore xenealóxica materna |
| --- |
|  |
Macedonia de verduras
A **macedonia** é un prato composto de froita, verdura ou legumes picados ou de pequeno tamaño. A macedonia de froitas é un tipo de ensalada de froitas que se serve fría e como sobremesa especialmente en Grecia, na Romanía, en España, en Francia, en Italia e na Arxentina. A macedonia de verduras é unha ensalada ou aperitivo composto por vexetais picados a cal, en Francia, adoita incluír feixóns. A macedonia de legumes é un prato quente que se serve con manteiga.

Etimoloxía
----------

A palabra *macedonia* popularizouse na metade do século XVIII para referirse á ensalada de froitas, talvez debido á diversa procedencia dos habitantes do Reino de Macedonia de Alexandre Magno. Tamén hai quen afirma que fai alusión á mestura étina da macedonia otomá do século XIX, porén, isto non é posible debido a que xa no 1740 existía esta palabra.

Notas
-----

1. ↑  "Make time for Macedonia" (28 de xaneiro de 2006) *The Times* Arquivado 17 de marzo de 2007 en Wayback Machine.
2. ↑  *Larousse Gastronomique*
3. ↑  Juan Antonio Cincunegui (24 de novembro de2002) "La palabra en el tiempo", *Nuevo Siglo*, Buenos Aires, Argentina
4. ↑  Auguste Scheler (1888) *Dictionnaire d'étymologie française d'après les résultats de la science moderne* p. 313
5. ↑  Dimitar Bechev, Historical Dictionary of North Macedonia, Historical Dictionaries of Europe, Edition 2, Rowman & Littlefield, 2019, ISBN 1538119625, Introduction, p. 1.
6. ↑  *Oxford English Dictionary*, 3rd edition, 2000, *s.v.*

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre gastronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**María Abel Diéguez**, nada o 24 de outubro de 1974 en Lugo, é unha atleta galega.

Traxectoria
-----------

Foi campioa de España promesa de 5 000 metros en 1996. Nese mesmo ano acadou a mellor marca de España sub-23 na distancia de 2 000 metros.

Participou nos Xogos Olímpicos de Sydney no 2000 na categoría de 10 000 metros; e nos de Atenas do 2004 en maratón.

Como corredora de cross foi campioa de España nos anos 2000 (Ourense) e 2003 (Ibiza), nesta especialidade xa participara no Campionato do Mundo na categoría júnior en Amorebieta (Biscaia) no 1993.

Tamén participou en catro Campionatos de España na distancia de 10 000 metros, onde quedou campioa en Salamanca no ano 1997, en 3º posto en Cáceres no ano 1999, e en Xixón no ano 2000, onde fixo a mellor marca da súa vida nesta distancia (32:02:2); no 2001 en Mataró quedou en 4ª posición. Tamén empezou a competir medio maratón e maratón.

No Maratón de Rotterdam 2001 acadou o 3º posto cunha marca de 2:69:46 h. En 2002 gañou o Maratón de Valencia (2:28:07) -a mellor marca nesa data dunha muller na carreira- e o de Frankfurt, neste último acadou a mellor marca da súa vida (2:26:58).

En canto a medio maratón, participou no Mundial de Palermo no 1999 e no de Bruxelas no ano 2002. Foi campioa no medio maratón en Arona, Tenerife, no 2001 (1:13:30); no de Azkoitia Azpeitia no 2005 quedou no 3º posto cun tempo de 1:16:50 h.

A nivel galego acadou catro títulos galegos en pista, dous de 3 000 metros (1994 e 1995, Vigo cuns tempos de 9.33.76 e 9.56.02 respectivamente) un de 1 500 metros (1996, Santiago de Compostela, cun tempo de 4.33.78) e outro de 5 000 (1997, Vigo, 16.38.67).

Despois dos xogos de Atenas comezóu con problemas estomacais que fixeron que deixara a súa carreira deportiva no ano 2008.

Notas
-----

1. ↑  Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Abel Diéguez, María". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. p. 10. ISBN 84-8064-113-4.
2. ↑  "María Abel". *sports-reference.com* (en inglés). 18 de abril de 2020. Archived from the original on 18 de abril de 2020. Consultado o 27 de decembro de 2020.
3. ↑  "Comité Olímpico Español". *www.coe.es*. Consultado o 2021-01-24. [*Ligazón morta*]
4. 1 2  "María Abel, la mejor española pese al muro". *Las Provincias* (en castelán). 2020-07-12. Consultado o 2021-01-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1556566
* EAA: ID
* IAAF: 115399
* OCID: maria-abel
* Sports Reference: maria-abel-1

 |
**Luís López Bueno**, nado en San Miguel de Castro, A Estrada, o 9 de novembro de 1993, é un político do PSdG-PSOE e porteiro de fútbol galego.

Traxectoria
-----------

Papeleta de Pontevedra para o Senado nas Eleccións xerais de 2023.
Estudou Dereito e Mestrado en administración de negocios na Universidade de Santiago de Compostela. Traballou nunha cooperativa galega do sector tecnolóxico e como tramitador procesual e administrativo. Xogou de porteiro, entre outros equipos, no Praiña Sportíng Club, na Sociedade Deportiva Bandeira e no Club Deportivo Lalín.

Secretario xeral das Xuventudes Socialistas da Estrada, encabezou a lista do seu partido nas Eleccións municipais de 2019 e nas Eleccións municipais de 2023. Nas Eleccións xerais de España de 2023 foi de número dous na lista socialista para o Senado por Pontevedra, tras Carmela Silva.

Notas
-----

1. ↑  Eleccións municipais na Estrada. Candidatos (2019) *Faro de Vigo*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Luís López Bueno Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Eleccións municipais na Estrada

### Ligazóns externas

* Agrupación Socialista da Estrada

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q120685205
* LinkedIn: luislópezbueno

 |