recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Paula Kasares Corrales**, nada en Pamplona, Navarra o 15 de abril de 1969, é unha filóloga navarra. Foi deputada no Parlamento de Navarra.

Traxectoria
-----------

Despois de estudar Filoloxía Vasca e Antropoloxía Social e Cultural, comezou a estudar Sociolingüística. Técnica de éuscaro de Baztan, é profesora asociada na Universidade Pública de Navarra. Nas eleccións de 2007 quedou décima na lista de Nafarroa Bai, como independente.

Foi a primeira directora do Observatorio dos Dereitos Lingüísticos de 2001 a 2003. É membro de Euskaltzaindia desde 2006.

En 2017, e en 2019, formou parte da comisión académica do congreso Ikergazte no ámbito das ciencias humanas e da arte.

En 2020, foi nomeada xunto con Paskual Rekalde por Euskaltzaindia como membro de pleno dereito.

En 2021 participou nos XXIII Encontros para a Normalización Lingüística organizados polo Consello da Cultura Galega sobre a transmisión interxeracional da lingua galega poñendo en cuestión o concepto de transmisión lingüística.

Notas
-----

1. ↑  "Euskararen normalizazioa, herritarren esku". *Argia* (en éuscaro). Consultado o 2021-10-29.
2. ↑  SL, TAI GABE DIGITALA (2020-06-26). "Paskual Rekalde eta Paula Kasares euskaltzain oso izateko aurkeztu ditu euskal akademiak". *naiz:* (en éuscaro). Consultado o 2021-10-29.
3. ↑  "XXIII ENCONTROS PARA A NORMALIZACIÓN LINGÜÍSTICA". *CONSELLO DA CULTURA GALEGA*. Consultado o 2021-10-29.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12265634
* WorldCat
* VIAF: 313289597
* BNE: XX1706650
* BNF: 17124072j
* CANTIC: a12115885
* ISNI: 0000 0004 4434 3283
* LCCN: nb2014028994
* SUDOC: 200813188

 |
Palacio Arcebispal de Praga, na Praza do Castelo.
O **Palacio Arcebispal de Praga** (en checo **Arcibiskupský palác v Praze**) é un edificio de fachada barroca concluída en 1765 polo arquitecto Jan Josef Wirch a instancias do arcebispo Antonín Přichovský, o edificio está situado na Praza do Castelo (*Hradčanské náměstí*) da capital checa.

O Palacio tivo varias fases construtivas. Nun primeiro momento foi unha casa da nobreza, residencia, por decisión do emperador Fernando I de Habsburgo, do arcebispo de Praga Antonín Brus de Mohelnice, quen a reformou en 1564 en estilo renacentista checo. En 1599 construíuse no seu interior unha capela decorada con frescos de Daniel Alexius de Květná.

No Barroco foi reformado substancialmente por Jan Baptista Mathey entre 1675 e 1679, quen engadiu varias esculturas barrocas no portal, debidas a Ignác Platzer o Vello. Ditas esculturas, non obstante, non se conservaron e no ano 1889 foron substituídas por outras de Tomáš Seidan.

Polo que respecta ao interior, salientan os salóns do piso nobre, situados no segundo andar, que acollen obras de gran valor, como por exemplo dous bustos góticos sobredourados de San Pedro e San Paulo que datan aproximadamente de 1413. Tamén son salientables catro lenzos de Petr Brandl dos Padres da Igrexa, ou os tapices con motivos de indianos realizados a mediados do século XVIII en talleres parisienses.

O arquivo do Palacio Arcebispal de Praga garda tamén un importante fondo de documentación histórica relativa á historia do arcebispado.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jan Royt, *Tesoros del pasado. Monumentos artísticos e históricos de Checoslovaquia*, Praga, Odeon, 1990. Edición en castelán de 1992 con tradución de José Oyarce e Mónica Villegas. ISBN 80-207-0358-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q543225
* WorldCat
* VIAF: 148228485
* Emporis: 1158819
* NKC: kn20031126013
* Structurae: 20033832

 |
**Paula Figueiroa Rego**, nada en Lisboa o 26 de xaneiro de 1935 e finada en Londres o 8 de xuño de 2022, foi unha pintora e ilustradora portuguesa.

Traxectoria
-----------

Paula Rego naceu en Lisboa no seo dunha familia enriquecida durante os anos do réxime de Salazar, o que quizais fose unha primeira influencia para os seus posteriores personaxes, sinistros e dominantes. Foi enviada estudar a St Julian's School, de Carcavelos, Portugal antes de ingresar no *Slade School of art* onde coñeceu o tamén artista Victor Willing, con quen contraeu matrimonio. Ambos dividiron o seu tempo entre Portugal e Inglaterra ata 1975, cando se trasladou definitivamente ás illas británicas. En 1988 Willing morreu logo de sufrir durante anos de esclerose múltiple. Sogra de Ron Mueck esta influíuno para pasar dos seus traballos en empresas de efectos especiais á arte dentro das galerías. En 1989 entrou na lista de candidatos ao premio Turner e en 2005 concedéuselle o grao de doutor honoris de letras pola Universidade de Oxford.

Obra
----

Os seus primeiros traballos datan das décadas de 1960 e 1970, neodadaista ou estilo informal. Mestura diferentes técnicas con pintura e collage, xoga con imaxes infantís, fetichistas e traumáticas. As cales serían fundamentais no seu estilo de madurez. Formou parte do London Group, con quen participou en exposicións colectivas xunto a artistas do talle de David Hockney e R. B. Kitaj. Rego desenvolveu un estilo máis ilustrativo e figurativo. Relacionada con Francis Bacon e Lucian Freud pero cunha forte influencia de Beatrix Potter e os seus libros de contos de fadas.

O seu traballo ofrece a miúdo unha cara sinistra, acentuando a dominación maliciosa e a subversión da orde natural. Ocúpase de realidades sociais polémicas, un exemplo sería Triptych (1998) sobre o tema do aborto, actualmente na colección Abbot Hall en Kendal. O estilo de Rego é comparado en ocasións coas ilustracións de historietas ou cómics. Como nas historietas, os animais represéntanse a miúdo en papeis e situacións humanas. Os seus últimos traballos mostran un estilo máis realista, pero en ocasións continúan as referencias animais, a serie *Dog Woman* de 1990 por exemplo, nunha serie de cadros ao pastel representa a mulleres con diferentes poses propias de cans (ladrando á lúa etc).

Rego tamén pintou un retrato de Germaine Greer, que se conserva na galería nacional do retrato en Londres, así como o retrato oficial do presidente portugués de Jorge Sampaio.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q235318
* WorldCat
* VIAF: 85382368
* BIBSYS: 90967639
* BLBNB: 000330507
* BNE: XX1084668
* BNF: 123190699
* CiNii: DA05790159
* Discogs: 2868288
* Europeana: ID
* FAST: 303290
* GND: 119242354
* ICCU: LO1V167381
* ISNI: 0000 0000 7823 1336
* LCCN: n92045837
* NDL: 00473623
* NKC: xx0012829
* NLA: 35758826
* NPG: mp08183
* NTA: 093747314
* OL: OL546557A
* openMLOL: 327957
* PTBNP: 68136
* RKD: 66004
* SELIBR: 238307
* SNAC: w6d884qd
* SUDOC: 032094140
* Tate: 1823
* ULAN: 500110093

 |
Peter Molyneux na universidade de Southampton.
**Peter Molyneux** OBE, nado en Guildford (Surrey) o 5 de maio de 1959, é un deseñador e programador de videoxogos inglés, responsable dos coñecidos "xogos de simulación de deus" como Dungeon Keeper, Populous e Black & White, entre outros. Tamén é o responsable de xogos de estratexia "de negocios" como Theme Park, Theme Hospital, The Movies e xogos de rol como Fable.

En agosto de 1997 Peter deixou a compañía Bullfrog, para establecer un novo equipo de desenvolvemento, Lionhead Studios. Molyneux foi introducido no Vestíbulo da Fama en 2004 e foi feito oficial da coroa británica o 31 de decembro de 2004.

Recentemente recibiu a orde de Cabaleiro das Artes e as Letras, outorgado polo goberno francés. Desta maneira converteuse no cuarto membro da industria dos videoxogos en recibir este galardón, tras Shigeru Miyamoto, Frédérick Raynal e Michel Ancel.

Actualmente é responsable dun proxecto para Xbox 360, Milo un novo concepto de personaxe cunha intelixencia artificial nunca antes vista e un aproveitamento ao máximo deste novo sistema coñecido como Project Natal.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q164565
* WorldCat
* VIAF: 22345112
* BNF: 140534535
* IMDb: nm0597319
* ISNI: 0000 0000 0303 504X
* LCCN: nb2009000926
* MobyGames: 1274
* MusicBrainz: ID
* NKC: js20060728033
* TESF: molyneux\_peter
* TMDb: 1165401
* VGMdb: 626

 |
**Rede Tupi de Televisão** (tamén coñecida como **Rede Tupi**) foi unha cadea de televisión brasileira que funcionou entre 1950 e 1980, fundada pelo xornalista Assis Chateubriand en 18 de setembro de 1950.

Historia
--------

### Inauguración

O 18 de setembro de 1950, con equipos traídos do porto de Santos, inaugurouse exactamente ás 22:00 horas, a PRF-3, que pronto gañaría o nome de TV Tupi-Difusora. Contou coa participación dun cantante mexicano, Frei José Mojica, que cantou "O Hino da TV", composto polo poeta Guilherme de Almeida, no que tamén contou coa actriz Lolita Rodrigues, especialmente para a ocasión, un ballet de Lia Marques e unha declamación da poeta Rosalina Coelho, nomeada madriña de "moderno equipamento "formaron parte do espectáculo. A actriz Yara Lins foi especialmente convidada a dicir o prefixo da emisora (PRF-3) e o dunha serie de emisoras de radio que retransmiten o evento en cadea.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3075408
* IMDb: co0065854

 |
**Radio Juventud**, co indicativo EFJ 8, foi unha emisora de Ribadavia fundada en 1949 e que se integrou na Cadena Azul de Radiodifusión.

Historia
--------

A emisora foi a primeira estación escola de Frente de Juventudes en Galicia, unha iniciativa mediante a que se pretendía a formar a profesionais no eido da radiodifusión. A radio emitía en onda curta e gañou sona na década de 1950. A maior parte da programación era musical aínda que tamén había espazos formativos sobre temas agrarios ou do bacharelato e de entretemento (radionovelas). Durante a década de 1960, Radio Juventud pechou por interferencias no sinal da televisión.

Radio Juventud tiña os seus estudios no Pazo de Baamonde e tivo como directores a José María Casas Rosendo e a José Antonio Hermida Alonso, e entre os seus locutores destacou José Luis García Casasnovas.

Notas
-----

1. ↑  Lira Pousa, Lolín (2019-05-17). "Radio Juventud de Ribadavia". *La Región* (en castelán). Consultado o 2023-04-15.
2. ↑  "Historia en 4 tiempos: Radio Juventud de Ribadavia (Crónica de 1963)". *La Región* (en castelán). 2013-09-15. Consultado o 2023-04-15.
3. ↑  Blanco Campaña, Xosé Luis (1999). *Historia da radio en Galicia*. Edicións Lea. p. 216. ISBN 84-89947-73-2.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cadena Azul de Radiodifusión
Peter Doig
**Peter Doig**, nado en Edimburgo o 17 de abril de 1959, é un pintor escocés.

Traxectoria
-----------

En 1962 foi vivir coa súa familia a Trindade e Tobago, e en 1966 foi ao Canadá. Regresou ao Reino Unido en 1979, indo estudar en Wimbledon School of Art, en St Martin's School of Art e, máis tarde, na Chelsea School of Art, onde recibiu un MA. En 2002 volveu a Trindade, onde abriu un estudo cerca de Porto España, e pasou a ser profesor na Academia de Belas Artes de Düsseldorf (Alemaña).

A súa obra consiste, moitas veces, en paisaxes, ás veces reminiscentes da súa infancia e xuventude pasada no Canadá e inspiradas por fotografías, aínda que sen ser no estilo foto-realista. A súa pintura revela influencias de pintores impresionistas, postimpresionistas e expresionistas, como Caspar David Friedrich, Claude Monet e Edvard Munch.

O traballo de Doig captura momentos de tranquilidade, que contrastan cos elementos oníricos. O pintor emprega combinacións de cores e presenta escenas de ángulos inesperados, contribuíndo a dar á súa obra unha sensación de realismo máxico. As súas pinturas representan, moitas veces, lagos con canoas, cabanas perdidas nos bosques e esquiadores en escenarios montañosos.

Doig está representado nalgúns dos principais museos do mundo.

Notas
-----

1. ↑  Biografía de Peter Doig, Staatchi Gallery (Inglés)
2. ↑  Peter Doig en a Artcyclopedia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Selección de museos coa obra de Peter Doig *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1281272
* WorldCat
* VIAF: 84445208
* BIBSYS: 10004623
* BMT: 25417
* BNF: 13514022x
* DeutscheBio: 120063913
* Discogs: 2432235
* Europeana: ID
* FAST: 420102
* GND: 120063913
* ISNI: 0000 0001 2282 4711
* LAC: 1008D9345
* LCCN: nr98025389
* Munzinger: 00000025379
* NKC: jx20090218003
* NLA: 35763992
* NTA: 169875911
* Pinakothek: peter-doig
* RKD: 223289
* SNAC: w6s19rd6
* SUDOC: 074640860
* Tate: 2361
* Treccani: peter-doig
* ULAN: 500094247

 |
O **Pazo de Cela** é un pazo de estilo barroco do século XVII situado na parroquia de Cela, no concello coruñés de Cambre, moi achegado á cidade da Coruña. De propiedade privada, no século XXI abre ao público como espazo para a celebración de banquetes de casamento ou bautizos.

Descrición
----------

### Edificio

O estilo é predominantemente barroco, cunha planta rectangular e cuberta de tella plana, conta con planta terrea e dous andares. Os muros son de fábrica de cachotaría de granito e cantaría nas contornas dos vans do primeiro andar. Destaca unha escaleira cun patín monumental de perpiaños de granito. Salientan dous escudos a ambos os dous lados da porta principal.

### Xardinaxe

A quinta, de 6.000 m², áchase amurallada, e conta cun xardín de estilo afrancesado, entre outros elementos de xardín, cun encoro, unha pérgola, un quiosco e un pavillón acristalado onde se celebran os eventos.

En canto á vexetación, conta con sebes de buxos, e diversos exemplares de palmeiras, plátanos, fentos arbóreos, camelias e criptomerias.

Notas
-----

1. ↑  Turgalicia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arquivado 03 de outubro de 2015 en Wayback Machine.
*
**Namco** (株式会社ナムコ, *Kabushiki Kaisha Namuko*?) é unha empresa xaponesa desenvolvedora e distribuidora de software no campo dos videoxogos. Namco fusionouse no ano 2005 co fabricante de xoguetes Bandai, formando así Namco Bandai Holdings, Inc. unha das empresas de entretemento máis grandes do Xapón.

Historia
--------

Namco foi fundada en 1955 polo actual presidente, Masaya Nakamura, en Toquio, Xapón.

No ano 2004 a empresa gañou 1600 millóns de dólares. O negocio principal da empresa é o desenvolvemento e a distribución de máquinas recreativas, videoxogos para o fogar (videoconsolas), contidos para a televisión e servizos móbiles. Tamén traballa noutras liñas de negocio en todo o mundo. En 2005 fusionouse con Bandai, unha das maiores empresas de xoguetes do Xapón e tamén produtora de videoxogos, formando o holding Namco Bandai Holdings, para afrontar mellor as dificultades e custos, para programar para a nova xeración de consolas.

Software
--------

### Videoxogos destacados

Isto é unicamente unha pequena lista dos xogos máis famosos desenvolvidos por Namco ao longo da súa historia. Non intenta ser extensiva, senón sinalar xogos importantes na historia da empresa:

* Pac-Man (1980)
* Ms. Pac-Man
* Ace Combat
* Baten Kaitos
* Galaxian (1979)
* Galaga (1981)
* Dig Dug (1982)
* Xevious
* Macross
* Metrocross
* Penny Racers
* Ridge Racer (1993)
* Soul Calibur (1998)
* Klonoa (1997)
* Star Fox: Assault
* Tales of Phantasia
* Tales of Symphonia
* Dragon Ball (1984)
* Tekken (1994)
* Time Crisis
* Xenosaga
* Eternal Sonata
* Dead to Rights (2002)
* Splatterhouse
* Inversion (2012)
* The Idolmaster
* Super Smash Bros. (3DS/Wii U) (2014)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web de Namco Bandai

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q309996
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID
* MusicBrainz: ID
* OpenCorporates: 6010801015479

 |
Paraboloide hiperbólico
Un **paraboloide hiperbólico** é unha superficie reglada, alabeada, triaxial e de plano director.

* É reglada porque contén infinitas rectas;
* É alabeada porque non é desenvolvible nun plano;
* É triaxial porque ten tres directrices rectas;
* É de plano director porque unha das súas tres directrices é impropia (está no infinito).

O paraboloide hiperbólico tamén se denomina *cadeira de montar* debido á súa peculiar forma.

Formas de xeración
------------------

Existen dous xeitos de xerar un paraboloide hiperbólico:

A primeira é como superficie reglada, trasladando a xeratriz recta sobre as dúas directrices propias.

A segunda é trasladando unha parábola de xeito que o seu vértice percorra unha segunda parábola. As dúas parábolas están situadas en planos perpendiculares entre si e teñen a concavidade en sentidos opostos.

Cortes con planos
-----------------

Cortando un paraboloide hipérbólico por un plano vertical (paralelo ao plano OXZ ou ao OYZ) obtense unha parábola. Cortándoo por un plano horizontal (paralelo ao plano OXY) obtense unha hipérbole. Se este plano horizontal pasa xusto polo denominado *punto de cadeira*, entón obtéñense dúas rectas que se cortan no devandito punto.

Fórmula matemática
------------------

{\displaystyle \left({\frac {x}{a}}\right)^{2}-\left({\frac {y}{b}}\right)^{2}-z=0\,\!}

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q357268
* BNCF: 21118
* GEC: 0199025
* JSTOR: hyperbolic-paraboloids

 |
**Pedro Nolasco Gaite Sancho**, nado en Pontevedra o 16 de outubro de 1879 e finado en Poio o 12 de xaneiro de 1949, foi un relixioso e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo do catedrático e escritor Antonio Gaite Núñez e de Esperanza Sancho Méndez-Núñez. Estudou o bacharelato no instituto de Pontevedra e comezou os estudos de Dereito na Universidade de Santiago de Compostela, que abandonou para ingresar no convento de San Xoán de Poio o 26 de outubro de 1896.
Logo do noviciado e a primeira profesión, que recibiu no mosteiro da Magdalena de Sarria o 21 de decembro de 1897, cursou os estudos eclesiásticos en Poio.

Foi ordenado sacerdote a finais de 1902. Dentro da orde dos Mercedarios, foi nomeado secretario de provincia de 1906 a 1907, comendador do convento da Magdalena de Sarria entre 1907 e 1914, e despois encabezou o regreso da comunidade a Madrid en 1914. No verán de 1918 foi destinado a Ferrol xunto co padre Alberto Barros.
En 1918, coincidindo co sétimo centenario da fundación da orde, fundou en Ferrol a revista *La Merced*. Deu clase no colexio La Merced (actual colexio Tirso de Molina), onde tivo como alumno a Gonzalo Torrente Ballester. En 1920 foi designado para ler a oración fúnebre de Concepción Arenal.

Permaneceu como comendador en Ferrol até 1924, se ben durante os veráns ía a Donostia para ser capelán da Familia Real. Nese ano regresou a Poio, onde foi nomeado mestre de coristas (formador de seminaristas maiores mercedarios) entre 1924 e 1927, e deputado ao capítulo xeral entre 1927 e 1930. O 24 de decembro de 1927 recibiu o título de predicador xeral, e foi definidor provincial de 1937 a 1942.

Obras
-----

* *Concepción Arenal. Oración fúnebre predicada en la iglesia de San Julián de Ferrol el 31 de enero de 1920* (Ferrol, 1920)
* *Novena en honor de la Virgen de la Barca, cuya milagrosa imagen se venera en su famoso santuario de Mugía* (Santiago de Compostela, 1926)
* *Novena a San José de la Montaña*
* *Meditaciones* (1945; tomo I; obra de piedade)

Notas
-----

1. 1 2  Couceiro Freijomil, A. (1952). "GAITE SANCHO, Pedro Nolasco". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 111-112.
2. ↑  Mora González, Enrique. "José Gaite Sancho". *Diccionario Biográfico Electrónico*. Real Academia de la Historia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55946577
* WorldCat
* VIAF: 172851702
* BNE: XX5104951
* DBE: jose-gaite-sancho
* FAST: 318312
* GND: 173767230
* ISNI: 0000 0001 2313 3701
* LCCN: n93022783
* OL: OL732942A
* SUDOC: 095760350

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Peter Giles.
**Peter Giles**, nado en Strichen, Aberdeenshire o 20 de outubro de 1860 e morto o 17 de setembro de 1935 en Cambridge, foi un distinguido filólogo e *Master* do Emmanuel College, Cambridge.

Traxectoria
-----------

Graduouse na Universidade de Aberdeen e acudiu á Universidade de Cambridge como alumno do Gonville and Caius College en 1882. Obtivo unha clasificación de *first class* nas dúas partes do *Classical Tripos* e de *second class* en historia.

Tras escoitar as clases de Karl Brugmann en Friburgo e Leipzig, Giles levou as ideas dos neogramáticos a Inglaterra na súa única publicación, *A Short Manual of Comparative Philology for Classical Students*, publicada en 1895 e posteriormente traducida ao alemán.

Giles sucedeu a John Peile como *Reader* en filoloxía comparada en Cambridge en 1891, cargo que detentou ata a súa morte.

Notas
-----

1. ↑  Giles, Peter in Venn, J. & J. A. Alumni Cantabrigienses, Cambridge University Press, 10 vols, 1922–1958.
2. ↑  archive.org

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Obituario en *Nature*, 25 de setembro de 1935
* Retrato de Peter Giles

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7174233
* WorldCat
* VIAF: 48835616
* BNB: ID
* FAST: 398706
* ISNI: 0000 0000 8227 7505
* LCCN: no97059454
* NPG: mp78018
* NTA: 068637551
* ODNB: 33402
* OL: OL716461A
* SNAC: w62d41qx
* SUDOC: 165051337

 |
**Pedro Muñoz Seca**, nado en El Puerto de Santa María (Provincia de Cádiz) o 20 de febreiro de 1879 e finado en Paracuellos de Jarama o 28 de novembro de 1936, foi un escritor e autor de teatro. Foi considerado por Sainz de Robles como o «fénix dos enxeños do século XX», e Valle-Inclán deixou escrita esta definición: «Quítenlle ao teatro de Muñoz Seca o humor; íspano de caricatura, arrebátenlle o seu enxeño satírico e facilidade para a parodia, e seguirán diante dun monumental autor de teatro». Morreu fusilado polo bando republicano nunha das matanzas de Paracuellos, catro meses despois do golpe de estado co que tivo lugar o comezo da guerra civil española.

Traxectoria
-----------

Estudou bacharelato no colexio xesuíta San Luis Gonzaga da súa vila natal, xunto a Juan Ramón Jiménez e Fernando Villalón. Estudou Filosofía e Letras na Universidade de Sevilla, licenciándose en 1901. Nesta cidade coñeceu o mundo do teatro. Alí estreou *Las Guerreras*, e en 1903 o sainete *El Maestro Canillas* en El Puerto de Santa María.

Marchou a Madrid en 1904, onde estreou a súa primeiras obra, *El Contrabando*, no teatro Lara, escrita en colaboración con Sebastián Alonso. En Madrid traballou de profesor de grego, latín e hebreo. En 1908 comezou a traballar no Ministerio de Fomento.

Casado en 1908 con Asunción Ariza Diez de Bulnes. É avó do escritor Alfonso Ussía.

Obra
----

Notas
-----

1. ↑  Garzón Garzón, Juan Ignacio (17 de agosto de 2008). "Anacleto vuelve a divorciarse en el puerto de Santa maría". *ABC*. Consultado o 18 de xaneiro de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pedro Muñoz Seca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* *La venganza de don Mendo*
* Matanzas de Paracuellos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3322907
* WorldCat
* VIAF: 24776670
* Auñamendi: 83135
* BNA: 000049949
* BNE: XX983355
* BNF: 13613914q
* BVMC: 10992
* CANTIC: a11403779
* DBE: pedro-munoz-seca
* Discogs: 6221641
* Europeana: ID
* FAST: 151579
* GEC: 0044869
* Gutenberg: 45091
* ICCU: MILV112356
* IMDb: nm0616346
* ISNI: 0000 0001 2095 7764
* LCCN: n85116629
* LibriVox: 14228
* MusicBrainz: ID
* NTA: 070716773
* OL: OL4910646A
* PTBNP: 100530
* SNAC: w6c83q2q
* SUDOC: 055843158
* TMDb: 932810

 |
**Pedro Otero Milleiro**, nado en Redondela en 1866 e finado na mesma vila o 5 de abril de 1941, foi un farmacéutico, xornalista e político galego

Traxectoria
-----------

Fillo de José Otero Martínez. Con 20 anos licenciouse en farmacia e ao ano seguinte foi elixido vocal do Liceo de Artesanos. Foi administrador de *El Eco de Redondela*. Foi Xuíz municipal interino en 1902 e 1911. Foi concelleiro (1915), alcalde de Redondela (1917) e deputado provincial. Foi elixido presidente da Unión Patriótica de Redondela en 1924.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Claudio Contreras Valiñas** |  **Alcalde de Redondela** 1917 | Sucesor:**Ricardo Contreras Valiñas** |

Vida persoal
------------

Casou con Lucila Sestelo González e foi pai de Ernestina e Pedro Otero Sestelo. Foi avó de Pedro Otero Rey.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Amoedo López, Gonzalo; Gil Moure, Roberto (2001). Concello, ed. *A prensa en Redondela. Aproximación histórica 1883-1933*. Redondela. p. 16. ISBN 84-8302-720-8.
A **notación *E*-*Z***, **configuración *E*–*Z*** ou **convención *E*–*Z*** é o método de nomenclatura preferido pola IUPAC para describir a estereoquímica absoluta dos dobres enlaces en química orgánica. É unha ampliación da notación de isómeros *cis*–*trans* (a cal só describe a *estereoquímica relativa*), que se pode usar para describir os dobres enlaces que teñen dous, tres ou catro substituíntes.

Seguindo as regras de prioridade de Cahn–Ingold–Prelog (regras CIP), a cada substituínte do dobre enlace asígnaselle unha prioridade, despois as posicións do substituínte de maior prioridade dos dous en cada carbono compáranse entre si. Se os dous grupos de maior prioridade están en lados opostos do dobre enlace (están en posición *trans* un con respecto ao outro), ao enlace asígnaselle a configuración *E* (da palabra *entgegen*, que en lingua alemá significa 'oposto', pronunciado [ɛntˈɡeːɡən]). Se os dous grupos de maior prioridade están no mesmo lado do dobre enlace (en psoición *cis* entre si), ao enlace asígnaselle a configuración *Z* (do alemán *zusammen*, que significa 'xuntos', pronunciado [tsuˈzamən]).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |       |  |
| (*E*)-But-2-eno |       | (*Z*)-But-2-eno |

As letras *E* e *Z* escríbense en letra cursiva, entre parénteses e separadas do resto do nome do composto cun guión. Sempre se escriben con letra maiúscula normal (non en minúscula nin en versaletas). 

Outro exemplo das regras CIP asigna unha prioridade máis alta ao bromo que ao cloro nas moléculas da figura, e unha maior prioridade ao cloro que ao hidróxeno, polo que se orixina a seguinte nomenclatura (posiblemente contraintuitiva porque no *Z* os dous cloros están en lados distintos):

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |       |  |
| (*E*)-1-Bromo-1,2-dicloroeteno |       | (*Z*)-1-Bromo-1,2-dicloroeteno |

Alitretinoína
Para moléculas orgánicas con múltiples enlaces dobres ás veces cómpre indicar a localización do alqueno para cada símbolo *E* ou *Z*. Por exemplo, o nome químico da alitretinoína é ácido (2*E*,4*E*,6*Z*,8*E*)-3,7-dimetil-9-(2,6,6-trimetil-1-ciclohexenil)nona-2,4,6,8-tetraenoico, indicando que os alquenos que empezan nas posicións 2, 4 e 8 son *E*, mentres que o que empeza na posición 6 é *Z*.

Notas
-----

1. ↑  Ana L. Teixeira, João P. Leal and Andre O. Falcão, Automated Identification and Classification of Stereochemistry: Chirality and Double Bond Stereoisomerism. Technical Report. LaSIGE, Department of Informatics, Faculty of Sciences, University of Lisbon, February 2013. (DOI: arXiv:1303.1724)
2. ↑  Panico R, Powell WH, Richer JC, eds. (1993). "Recomendación 7.1.2". *A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds*. IUPAC/Blackwell Science. ISBN 0-632-03488-2.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Isomería xeométrica
* Xeometría molecular

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1054288
* MAG: 173399092

 |
*Halosaur* spp
Os **Notacantiformes** (Notacanthiformes) son unha orde de peixes teleósteos, da superorde dos Elopomorfos (Elopomorpha), que comprende especies de peixes mariños con forma de anguía, chamados anguías espiñosas e halosaurios.

Características
---------------

Aletas pectorais en posición relativamente alta; aletas pélvicas en posición abdominal, con 7-11 radios, habitualmente conectadas por unha membrana. Aleta anal de base longa, unida ó que queda da caudal. Vexiga natatoria presente. Algunhas especies teñen fotóforos.

Clasificación
-------------

ITIS considérao como a suborde Notacanthoidei, da orde Albuliformes. Outros autores, como FishBase, baseándose na desaparición da aleta caudal, considérannos orde propia.

Divídese en dúas familias:

* Familia Halosauridae (halosaurios)
* Familia Notacanthidae (anguías espiñosas)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Notacantiformes*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Notacantiformes*** |

* Taxonomía Notacanthoidei (ITIS)
* Taxonomía FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q721247
* MAG: 2778842354

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Notacanthiformes
* EOL: 5414
* Fossilworks: 92057
* GBIF: 1307
* iNaturalist: 85534
* IRMNG: 10491
* ITIS: 161656
* NBN: NBNSYS0000184702
* NCBI: 143896
* Plazi: ID
* uBio: 113910
* WoRMS: 10294

 |
Coordenadas: 36°25′54″N 71°49′42″L﻿ / ﻿36.43167, -71.82833

| Monte Noshaq |
| --- |
|  |
| Elevación: | 7.492 metros |
| Latitude: | 36° 25′ 54″ N |
| Lonxitude: | 71° 41′ 42″ E |
| Localización: | Afganistán, Paquistán |
| Cordilleira: | Hindu Kush |
| Primeira acensión: | 1960: Toshiaki Sakai, Goro Iwatsuboa |
| Rota máis fácil: |  ? |
| O Noshaq localízase no nordeste de Afganistán |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras persas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **Noshaq** (tamén chamado **Nowshak** ou **Nōshākh**; urdú/persa/paxto: نوشاخ) é unha montaña que con 7.492 metros conforma a maior altura de Afganistán. O pico está xusta na fronteira entre ese país e Paquistán.

Situación
---------

O pico está situado na cadea mntañosa do Hindu Kush, do cal é a segunda montaña máis elevada a continuación do Tirich Mir (7.690 m). O Noshaq està situado na liña Durand que delimita a fronteira entre Afganistán e Paquistán. Sitúase ao nordeste do primeiro país e a noroeste do segundo.

Ascensións
----------

A primeira escalada da cima do Noshaq realizouse en 1960, empresa que foi levada a cabo por Toshiaki Sakai e máis Goro Iwatsuboa, membros dunha expedición xaponesa. Utilizaron unha ruta da ladeira suroeste.

A primeira ascensíón invernal foi realizada no 1973, por Tadeusz Piotrowski e Andrzej Zawada, membros dunha expedición polaca, e subiron pola cara norte. Fiu a primeira ascensión en inverno dunha cima de máis de 7.000 m.

Véxase tamén
------------

* Hindu Kush

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q271700
* GeoNames: 1131657
* Peakbagger: 10491
* TGN: 1105859

 |
Mapa que amosa a extensión do permafrost no mundo.
En xeoloxía, denomínase **permafrost** ou **permaxeo** á capa permanentemente conxelada nos niveis superficiais do chan das rexións moi frías ou periglaciais como é a tundra. Pode encontrarse en áreas circumpolares do Canadá, Alasca e norte de Europa entre outras, así como na zona de moi alta montaña.

A importancia do permafrost no secuestro de gases de efecto invernadoiro -como dióxido de carbono ou metano que se liberarían pola descomposición de plantas mortas- e a súa liberación polo aumento de temperaturas é considerado un problema climático.

Etimoloxía
----------

A etimoloxía de *permafrost* vén do inglés (perma- de *permanent* =permanente e *frost*= xeado), a palabra foi acuñada en 1943 por S. W. Muller.

Notas
-----

1. ↑  *Léxico panlatino do cambio climático* Realiter,
2. ↑  "Cartografiando el permafrost ártico". *www.esa.int* (en castelán). Consultado o 2020-03-04.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Permafrost***  |

### Ligazóns externas

* Vídeo coa evolución do premafrost en 2003-2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179918
* EBID: ID
* GND: 4129794-5
* JSTOR: permafrost
* LCCN: sh2005001377
* MAG: 15098985
* NDL: 00573185
* PSH: 4306

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D065946

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeoloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **pereion** é un tagma ou rexión do corpo dos crustáceos, que está formado polo conxunto de toracómeros (segmentos do tórax) libres, non fusionados coa cabeza.

Etimoloxía
----------

*Pereion* é un termo do latín científico tirado do grego antigo περαιων *pereiôn*, "que atravesa", derivado de περαιόω *pereióō* "atravesar", "facer pasar".

Estrutura
---------

Esquema do corpo dun malacostráceo con todos os segmentos torácicos libres, de modo que o tórax e o pereion son equivalentes.
Os metámeros ou segmentos que integran o pereion reciben o nome de pereionitos ou pereiómeros, e os seus apéndices denomínanse pereiópodos, isto é, "patas do pereion".

Os termos pereion e tórax son similares, pero poden non ser equivalentes en todos os casos porque os primeiros segmentos torácicos teñen tendencia a fusionarse coa cabeza, formando o cefalotórax; así, o termo pereion resérvase para o conxunto de segmentos libres.

Por exemplo, os malacostráceos teñen un tórax formado por 8 segmentos ou toracómeros, dos cales 0, 1, 2 ou 3 fusiónanse coa cabeza e os seus apéndices respectivos transfórmanse en maxilípedos (patas con funcións tróficas). Así, a pesar de que todos os malacostráceos teñen 8 segmentos torácicos, o seu pereion pode ter 8, 7, 6 ou 5 segmentos ou pereionitos.

Notas
-----

1. ↑  Brusca, R. C. & Brusca, G. J. (2005): *Invertebrados*, 2ª edición. McGraw-Hill-Interamericana, Madrid. ISBN 0-87893-097-3.
2. ↑  Crustacea Glossary Arquivado 14 de decembro de 2014 en Wayback Machine. Natural History Museum
of Los Angeles County. *(en inglés)*.
3. ↑  De *pereio-* e *-podo* do grego πούς, ποδός poús, podós "pé".
**Pere Bessó i González**, nado en Valencia en 1951, é un escritor valenciano e lingua catalá e castelá.

Traxectoria
-----------

Profesor de ensino secundario e concelleiro de Esquerra Unida del País Valenciano en Mislata, os seus primeiros poemarios foron en castelán: *Cenáculo de Sombras* (1975) e *Imágenes* (1976). A partir de 1978 só escribe en catalán, ata agora publicou 20 poemarios entre eles: *Herborlari de silencis* (1978), *Mediterrània* (1979), *L'Alter ego* (1980), *Una estança a Alessandria* (1983), *Prims hommenatges* (1984), *Les llimes de la vosgiana* (1987), *Pagaràs els ouls de cugul* (1988) e *La Terra promesa* (1988), *Narcís de la memòria* (2000), *El pou de la set que no assacia* (2005). Tamén dirixiu a revista literaria *Múrice*.

No ano 2000 obtivo o Premio Vicent Andrés Estellés de poesía.

Obras
-----

* *Herborlari de silencis* (1978)
* *Mediterrània* (1979)
* *L'Alter ego* (1980)
* *Una estança a Alessandria* (1983)
* *Prims homenatges* (1984)
* *Les llimes de la vosgiana* (1987)
* *Pagaràs els ous de cugul* (1988)
* *La Terra promesa* (1988)
* *Planetari* (1991)
* *Iteràncies, interferències i grafitis* (1997)
* *Narcís de la memòria* (2000)
* *El pou de la set que no assacia* (2005)
* *El Quadern de Malta* (2006)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Pere Bessó en *artepoetica.net* *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11940926
* WorldCat
* VIAF: 28651320
* BNE: XX1719987
* GND: 1047963760
* ISNI: 0000 0000 5942 4511
* LCCN: n88649922
* SUDOC: 111197007

 |
Peregrino facendo un alto no camiño para refrescarse
A Capela das Aparicións en Fátima.
Un **peregrino** é aquel que emprende unha peregrinación, é dicir, que se encamiña a facer unha visita a un lugar de significación, xa relixiosa ou histórica; decote estas camiñadas son longas.

Características
---------------

Algúns exemplos poden ser os católicos que visitan Fátima, ou os cristiáns ou xudeus que visitan Xerusalén, ou un musulmán que visita a Meca. Nos Estados Unidos o termo "peregrino" normalmente refírese aos novos asentamentos de europeos en Nova Inglaterra, quen celebraron o primeiro Día de Acción de Grazas cos americanos nativos no ano 1621.

En Galiza, a palabra peregrino é ben coñecida, pois véñense facendo peregrinacións a Santiago de Compostela por parte dos católicos dende a Idade Media.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Peregrinación
* Peregrinación a Fátima, Portugal
* Peregrinación a Santiago de Compostela
* *The Pilgrim*
* *The Pilgrim's Progress*

### Ligazóns externas

* Peregrinos de Fátima – Páxina oficial *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q542704
* AAT: 300266259
* GND: 4138490-8
* JSTOR: pilgrims
* MAG: 2779385240
* NKC: ph206892

 |
Cruceiro dos Maios, detalle.
O **pecado orixinal**, na teoloxía cristiá, é unha falta que todos os nados teñen como consecuencia do pecado de Adán e Eva e da que deben ser limpados. Para os católicos, tradicionalmente, isto facía pensar que os nenos nados sen bautizar non podían ir ao Ceo e tiñan que ir no Limbo, pero o recente (2005) ditame da Comisión Teolóxica Internacional estabeleceu que o máis probable é que sexan salvados pola infinita misericordia de Deus.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xénese
* Inmaculada Concepción
* Bautismo

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre relixión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184186
* BNCF: 20296
* BRE: 2378067
* EBID: ID
* GEC: 0235328
* JSTOR: original-sin
* LCCN: sh85122774
* Orthodox Encyclopedia: 166457

 |
**Pedro Gómez Antón**, nado o 31 de xaneiro de 1933 en Ourense e finado o 23 de decembro de 2015 na mesma cidade, foi un crego, xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun bombeiro de Ourense, Gómez Antón estudou nos seminarios católicos de Ourense e en 1956 é ordenado sacerdote. Continuou estudando e licenciouse en Teoloxía en 1962 na Universidade Pontificia de Comillas e en Xornalismo en 1965 na Universidade Complutense de Madrid. A súa carreira como crego lévao primeiro á parroquia de Santa Eufemia, no centro de Ourense, e despois a Valongo, Santo André do Castro de Beiro (desde 1965) e As Lagoas (desde 1984 ata a súa xubilación en 2012).

En 1967 nomeárono director de Radio Popular en Ourense, aínda que ao longo da súa carreira radiofónica alternou entre as emisoras locais de COPE e Cadena SER, onde ocupou postos directivos e de redacción. Tamén foi un articulista constante ao longo de varias décadas no xornal *La Región*. Como docente, deu clase de Ética na escola universitaria de Enfermería de Ourense.

Como escritor dedicouse ao ensaio cunha vintena de obras de investigación histórica e cultural de ámbito local, en particular sobre a Xeración Nós e Basilio Álvarez.

Obra
----

* *A derradeira dimensión de Otero Pedrayo, 1980*
* *Apuntes menores de Risco,* 1983
* *El cardenal Quevedo en Tourém*, 1997
* *O microbus. Relatos dunha viaxe*, 1981
* *A relixiosidade popular galega: Risco/Cuevillas*, 1992.

Notas
-----

1. ↑  Dos hombres buenos y sacerdotes ejemplares, artigo de José Carlos Fernández Otero, en *La Región*, 25/12/2015.
2. ↑  «Soy más cura que periodista porque no tuve más remedio que elegir», *La Región*, 17/1/2009.
3. ↑  Fallece a los 82 años Pedro Gómez, párroco de As Lagoas, *La Región*, 24/12/2015

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q22122577
* WorldCat
* VIAF: 40723024
* BNE: XX1636494
* ISNI: 0000 0000 5943 3899
* LCCN: n82096932

 |
**Pierre David Oriola Garriga**, nado o 25 de setembro de 1992 en Tàrrega, é un xogador profesional de baloncesto español. Cunha estatura de 2,08 metros pode xogar nas posicións de ala-pivote e pivote. Actualmente xoga para o Bàsquet Girona da Liga ACB.

Traxectoria
-----------

O 26 de xullo de 2016, Oriola chegou a un acordo por dúas tempadas co Valencia Basket. Na súa única tempada en Valencia, conseguiu o seu primeiro título da Liga ACB.

O 14 de xullo de 2017, Oriola converteuse en novo xogador do FC Barcelona despois de que o equipo catalán pagase a súa cláusula de saída dun millón de euros. O 7 de xullo de 2020, anunciouse a renovación de Oriola co Barcelona ata 2024. Con todo, non finaliza o contrato co club barcelonés e o 15 de outubro de 2022 anúnciase a súa fichaxe polo Bàsquet Girona.

Notas
-----

1. ↑  El Valencia ficha a Pierre Oriola
2. ↑  Pierre Oriola, tercer refuerzo del Barça Lassa
3. ↑  Pierre Oriola, azulgrana hasta el 2024

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en ACB.com *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11699292
* ACB: 20202164
* FIBA: 85010

 |
**Perfecto Herbella Gómez**, nado en Reigada (Manzaneda) o 8 de xuño de 1896 e finado en Castro Caldelas o 3 de xaneiro de 1976, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o bacharelato no colexio dos Escolapios de Monforte de Lemos. Médico titular de Castro Caldelas, foi cabo do Somatén de Castro Caldelas en 1928. Importante líder do movemento agrarista na comarca, colaborou con Manuel Casado Nieto na empresa de editar os xornais *El Defensor de Caldelas* e *El Agro*. Militou en Izquierda Republicana. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, estivo preso na cadea do Mosteiro de Oseira e foi multado.O Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas abriulle un expediente en 1937 e foi depurado no Colexio de Médicos en 1940. Foi desterrado a Xunqueira de Ambía, Celanova e Manzaneda ata 1955. En 1954 foi vetado polo Gobernador Civil para formar parte da directiva do Colexio de Médicos. Finou en Castro Caldelas o 3 de xaneiro de 1976.

Vida persoal
------------

Foi pai de Luis Herbella.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de la Verdad*, 27-6-1912, p. 3.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 13-7-1927, p. 5.
3. ↑  *Boletín Oficial del Cuerpo de Somatenes Armados de la 8ª Región*, outubro 1928, p. 8.
4. ↑  El Agro (\"Periódico de izquierdas\", 1931, Castro Caldelas) y el Dr. Herbella

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Simón Lorda, David (2012). "Recuperando a Memoria (histórica) na sanidade galega (IV): GALENOS de GALICIA: Guerra Civil e represión polo franquismo" (PDF). *Cadernos de Atención Primaria* **18**: 357. Consultado o 10 de xuño de 2013.

### Ligazóns externas

* El Agro ("Periódico de izquierdas", 1931, Castro Caldelas) y el Dr. Herbella
* 

* Perfecto Herbella Gómez na páxina web *Nomes e Voces*.
Placa en homenaxe a Perfecto Pereiro Castro en Ponte, Silleda.
**Perfecto Pereiro Castro**, nado en Xonxil (Noceda, Lalín) o 5 de decembro de 1871 e finado na vila de Silleda o 6 de agosto de 1947, foi un empresario galego.

Traxectoria
-----------

En 1915 fundou a Hidroeléctrica de Silleda. Anos máis tarde, construíu unha pequena central hidroeléctrica no río da Mera ao seu paso pola parroquia de Ponte (Silleda), que comezou a funcionar en 1920. Esta sería a primeira fábrica de luz do concello, que serviría para que a vila de Silleda e as parroquias que a rodeaban tivesen luz eléctrica. Na década de 1940 levantou unha nova central a carón do río Deza á altura da Ponte Taboada, na marxe esquerda do río, na parroquia de Prado (Lalín).

Grazas á electricidade producida polas centrais, Pereiro e a súa familia estiveron ao cargo de diversos negocios, como un serradoiro, un muíño eléctrico, un ultramarinos ou un café, que funcionou como sala de cine. Este, coñecido como o *Cine de Pereiro*, foi o primeiro establecemento destas características co que contou Silleda, que botou a andar arredor de 1934.

Trala súa morte en 1947, os seus fillos venderon as centrais hidroeléctricas a Cesáreo Sánchez Alonso, coñecido como Bastián e veciño da parroquia de Graba, que continuou co desenvolvemento eléctrico no concello de Silleda. O maior deles, Antonio, fora alcalde nos anos da II República Española.

Homenaxe
--------

No ano 2016, un dos seus netos, Perfecto Pereiro Lázara, publicou un libro dedicado a el baixo o título de *Pereiro de Silleda: Vida y obra de un empresario dezano (1871-1947)*.

Notas
-----

1. ↑  Cien años de luz en Silleda en Faro de Vigo (Consultado o 13/11/2015)
2. ↑  El primer cine de Silleda en Faro de Vigo (Consultado o 13/11/15)
3. ↑  Trasdeza recuerda el legado de su audaz emprendedor en Faro de Vigo (05/11/2016) (Consultado o 17/11/2016).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pereiro Lázara, Perfecto (2016). *Pereiro de Silleda: Vida y obra de un empresario dezano (1871-1947)*. Fervenza.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24013658
* WorldCat
* VIAF: 6746152637782120220008

 |
**Perfecto Porto Fraiz**, nado nos Muros (Parada, A Estrada) o 1 de setembro de 1887 e finado na Estrada o 1 de decembro de 1968, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Aprendeu o oficio de canteiro, que exerceu en varios concellos de Galicia. Tamén foi alumno da Escola de Artes e Oficios de Ferrol. En 1912 emigrou a Cuba e ingresou no Centro Galego da Habana onde continuou a súa formación artística. Foi membro da directiva da sociedade estudantil Concepción Arenal e da sociedade de instrución Hijos de Tabeirós. En 1921 regresa a Galicia. Participou na Irmandade da Fala da Estrada e en 1929 intégrase no Centro Republicano Estradense e ingresa na ORGA. Foi membro da primeira xestora republicana do concello da Estrada que presidiu Juan Manuel Rodríguez Seijo. En xaneiro de 1933 foi elixido vicepresidente do Comité da Estrada do Partido Republicano Gallego, aínda que en maio dese ano o Centro Republicano Estradense acordou ingresar en Acción Republicana, que presidiu Perfecto Porto. Despois foi presidente de Izquierda Republicana da Estrada. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incoáronlle expediente de responsabilidades políticas en 1941, sendo sancionado economicamente e inhabilitado para o desempeño de cargos públicos.

Vida persoal
------------

Casou con Dolores Matalobos Bergueiro e foi pai de José Porto Matalobos.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-12-1968, p. 12.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 15-3-1935, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfecto Porto Fraiz e a II República na Estrada (I)
* Perfecto Porto Fraiz e a II República na Estrada (II)
**Mario Armando Lavandeira Jr.** nado en Miami (Florida) o 23 de marzo de 1978, é un xornalista blogueiro estadounidense, especializado en novas rosas e ruxerruxes. O seu pseudónimo é **Perez Hilton**, imitando o nome da actriz Paris Hilton. É neto de galegos.

Traxectoria
-----------

Antes de comezar coa súa carreira de blogueiro, foi axudante de comunicación na GLAAD, unha asociación que loita contra a homofobia nos medios de comunicación e traballou e dirixiu diversas revistas gais. A finais de 2004 abre o seu primeiro blog, chamado *PageSixSixSix*, que se converte nunha referencia da prensa rosa na costa oeste estadounidense, e que en só seis meses recibe o cualificativo da *web máis odiada de Hollywood*. En 2006 pecha ese blog e abre *PerezHilton*, co título do seu pseudónimo, o blog co que se fixo mundialmente famoso. El mesmo sinala que tiña en xullo de 2007 case nove millóns de páxinas vistas nun só día. En setembro de 2007 iniciou a súa primeira experiencia televisiva como condutor da serie de seis episodios *O que larga Pérez* (*What Perez Sez*) na canle VH1.

A súa carreira profesional céntrase en ruxerruxes da vida persoal de actores e cantantes, o que lle provocou numerosas críticas. Ademais dos seus acertos, tamén ten cometido grandes erros, como cando o 17 de agosto de 2007 Lavandeira anunciou a morte de Fidel Castro. Tamén é coñecido pola súa posición anti-homofóbica, denunciando no seu blog comentarios ou actitudes en contra da homosexualidade, así como polo coming-out (desvelar publicamente a homosexualidade) de políticos que votaron contra leis que favorecían a gais e lesbianas, pero tamén de coñecidos cantantes, actores ou xornalistas.

O seu estilo é ácido e informal, e abonda en montaxes fotográficas.

Vida persoal
------------

Os seus pais son cubanos emigrados a Miami, pero de procedencia galega. Na actualidade vive nos Ánxeles.

Recoñécese amigo da actriz Paris Hilton.

Notas
-----

1. ↑  Navarro, Mireya (29 de xullo de 2007). "Love Him or (He Prefers) Hate Him". *The New York Times*. Consultado o 22 de decembro de 2015.
2. ↑  "Perez's Mad Hatter 34th Birthday Bash!". *PerezHilton.com*. 26 de marzo de 2012. Arquivado dende o orixinal o 13 de decembro de 2013. Consultado o 15 de decembro de 2013.
3. ↑
4. ↑
5. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O blog PerezHilton *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q318108
* WorldCat
* VIAF: 73332619
* Allmovie: p524546
* AlloCiné: 215850
* BNF: 16154103g
* Discogs: 1791435
* FAST: 1925947
* GND: 138080127
* IMDb: nm0491768
* ISNI: 0000 0001 1474 9619
* LCCN: n2008070826
* MusicBrainz: ID
* NNDB: 000125806
* TMDb: 78588

 |