recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Manuel Díaz Rozas**, nado na Coruña en 1894 e finado na mesma cidade o 2 de marzo de 1984, foi un mestre e pedagogo galego.

Traxectoria
-----------

O SEG en 1936: Xesús Carro, Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Luís Iglesias Iglesias, Sebastián González García-Paz, Felipe Cordero Carrete, Salustiano Portela Pazos, Paulino Pedret, Jaime Vidal Rey, Antón Iglesias Vilarelle, Manuel Díaz Rozas, Alfonso Vázquez Martínez, Xosé Filgueira Valverde, Xulio Francisco Ogando, Ramón Sobrino Buhigas, Anxelo Ramos Colemán, Isidro Parga Pondal, Florentino López Cuevillas e Xoán López Durá
Logo de realizar estudos normalistas na Coruña continuounos na Escuela Superior de Magisterio de Madrid. En 1920 foi profesor na Escola Normal de Zamora ao ano seguinte inspector-xefe de educación primaria na provincia da Coruña. Gozou dunha estancia de estudos pedagóxicos no Instituto Rousseau de Xenebra en 1920 e ao ano seguinte visitou de varios países europeos para coñecer as súas realidades escolares. Durante a ditadura de Primo de Rivera foi apartado do cargo e enviado a Huelva polas súas ideas republicanas. En 1930 volveu facer unha nova viaxe por varios países.

Durante a Segunda República regresou á Coruña. Foi membro da Agrupación al Servicio de la República e despois relacionouse coa ORGA e cos galeguistas. Foi promotor da Asociación de Vanguardia Pedagógica e do seu *Boletín de Vanguardia Pedagógica* e tamén do intento de crear en Galicia unha Sociedad Paidológica Gallega en 1932. Neste ano, na Asemblea Estatutaria Galega, defendeu a necesidade de realizar un tratamento político autonómico do ensino. Tamén foi un dos promotores das Misións Pedagóxicas (1933) na Coruña e Pontevedra. En 1934 pasou a dirixir a sección de Pedagoxía do Seminario de Estudos Galegos, ao amparo da cal funcionou un laboratorio de psicotecnia e se realizaron conferencias pedagóxicas en 1935 en Pontevedra (Díaz Rozas defendeu a necesidade da galeguización lingüística escolar e da práctica dunha escola activa no contexto dunha renovada escola rural).

Co inicio da Guerra Civil foi sancionado co trasladado a Ávila, sen poder exercer cargos directivos dentro da inspección. Despois foi afastado definitivamente da inspección e ata os anos cincuenta non puido reincorporarse á súa función.

Rúa Manuel Díaz na Coruña.
Casado coa tamén inspectora Cristina Pol, reuniron unha importante biblioteca psicopedagóxica que se recuperou e incorporou ao Seminario de Estudos Galegos e ao Instituto Galego de Información.

Obras
-----

* *Datos biográficos de Don Leopoldo Pedreira Taibo*, 1915 (en colaboración con Federico García).

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 3-3-1984, p. 50.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Manuel Díaz Rozas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Diccionario Bio-bibliográfico de Escritores*

### Ligazóns externas

* Costa Rico, Antón. "Manuel Díaz Rozas". *Álbum da JAE* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392709
* BNE: XX5325730

 |
O **akha** é unha lingua sino-tibetana que se fala en Myanmar, China, Laos, Tailandia e Vietnam.  

ISO/DIS 639-3: ahk

Distribución xeográfica
-----------------------

A orixe dos akha está no sur de Nanchao, en Yunnan e nas zonas limítrofes de Myanmar, Laos, e Vietnam, teñen unha orixe común cos Hani, dos que se arredaron hai 800 anos, aínda que na República Popular da China as autoridades inclúen aos akha dentro da nacionalidade hani e a denominación de aini. Os akha habitan en Xixuangbanna, na Prefectura Autónoma Dai, xusto ao norte de Laos e ao noroeste da fronteira de Myanmar, na prefectura de Puer, ao suroeste da cidade de Kunming e na prefectura autónoma de Lahu-Wa, preto da fronteira nordeste con Myanmar.   

En Myanmar fálase no leste do estado de Kengtung Shan, aínda que as guerras dos últimos corenta anos obrigaron ao desprazamento de moitos akha fóra dos seus territorios tradicionais, concentrándoos preto das cidades de Kengtung e Ho Ki Lek. En Laos fálase en Luang Namtha e Phongsaly. A Tailandia chegaron a fins do século XIX e comezos do XX ás provincias de Chiang Rai e Chiang Mai, entón case deshabitadas, actualmente distribúense en 278 aldeas, a desforestación e a pobreza obrigou a emigran a miles de akha ás cidades. En Vietnam a maioría habitan na fronteira con Laos, nas montañas que cruza o Río Negro

Falantes
--------

450.000 falantes:

* Myanmar 200.000 (1991)
* República Popular da China 130.000 (1990)
* Laos 58.000 (1995)
* Tailandia 60.000 (1998)
* Vietnam 1261 (censo oficial) (1995) (quizais máis de 3.000)

Dialectos
---------

* Ako
* Asong
* Jeu G’oe’

Usos sociais
------------

Entre os akha a recitación oral ten unha grande importancia, segundo a tradición oral posuíron unha tradición escrita, pero a perderon e a través da recitación, feita nun akha arcaico, conservaron os antigos textos.
Actualmente en Tailandia a Akha Heritage Foundation (AHK) realizou unha escrita, realizada pola lingüista sueca, Inga-Lill Hansson, baseada na empregada polo Hani, que emprega o alfabeto latino coa pretensión de que sexa empregada en todo o dominio lingüístico, é un alfabeto con copyright con prohibición expresa para ser empregado polas igrexas cristiáns. A AHK publica material didáctico e organiza clases non oficiais nas aldeas akhi para esparexer a escrita akha e mantén a denominada Universidade Tribal en Maesai. Os misioneiros baptistas de Myanmar desenvolveron arredor de 1960 un alfabeto latino propio no que se traduciu o Novo Testamento en 1968 e o Antigo Testamento en 2001, en Tailandia misioneiros católicos desenvolveron unha escrita baseada no tai por volta de 1960, pero ten escaso uso. Na China os akhan empregan a escrita hani. En Tailandia a radio pública transmite hora e media ao día en akha. Na China hai tamén emisións regurales na lingua. A literatura moderna en Akha é escasa, entre os escritores destaca o tailandés Aqbawr Lawgaw Mangqpo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* O akha no Ethnologue
* The Akha Heritage Foundation\*Arquivado 07 de outubro de 2000 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q56643
* Ethnologue: ahk
* Glottolog: akha1245
* WALS: akh

 |
**Mareas en Común** foi un proceso de confluencia política entre candidaturas locais de toda Galicia nacidas antes das eleccións municipais do 2015.

O proceso iniciouse o 16 de xaneiro do 2016, na Estrada, onde se congregaron ata 38 candidaturas de diferentes denominacións e formatos (agrupacións de electores, partidos instrumentais, partidos locais) que se autoreferenciaban como espazos cidadáns abertos diferentes ás alternativas políticas clásicas ata o momento. Durante os meses de xaneiro a xuño do 2016 os encontros das "mareas" sucedéronse ao longo do país (Ourense, Lugo, Marín, Pobra do Caramiñal, Pontevedra, etc.) tentando artellar unha rede de movementos locais que facilitase o nacemento dun espazo común onde tivesen cabida tamén as organizacións políticas que apoiaban en moitos concellos estas candidaturas (Anova, Esquerda Unida e Podemos, principalmente). 

O 5 de xullo os alcaldes da Coruña (Xulio Ferreiro), Compostela (Martiño Noriega) e Ferrol (Jorge Suárez) lanzaban un manifesto chamando á confluencia das partes implicadas. Como resultado, o 30 de xullo, no auditorio Mar de Vigo celebrábase o primeiro plenario do que se daría en chamar En Marea, que se constituía desde ese momento como partido instrumental. 

Logo da ruptura de En Marea con Podemos e Esquerda Unida, Mareas en Común é unha marca que emprega a coalición En Común nas súas candidaturas. En Marea pretendeu impedir o emprego desa denominación alegando posible confusión, mais a Xunta Electoral denegou esa pretensión.

Notas
-----

1. ↑  Luaña, Susana (28-3-2019). "Podemos se aprovecha del sello Mareas en Común para sus listas en Galicia". *lavozdegalicia.es* (en castelán). Consultado o 20-4-2019.
2. ↑  Domínguez, Daniel (4-4-2019). "En Marea fracasa en su intento de impedir que En Común use "Mareas en Común" en su marca 28-A". *farodevigo.es* (en castelán). Consultado o 23-6-2019.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* En Marea
* Compostela Aberta
**Manuel Doval Lemat**, nado en Cambre o 1 de marzo de 1901 e finado no mesmo concello o 18 de abril de 1946, foi un xastre e político galego.

Traxectoria
-----------

Xastre. Foi nomeado axente executivo para a recadación de arbitrios municipais na ditadura de Primo de Rivera. Na República foi presidente da CEDA. Posteriormente fíxose falanxista, foi xefe local de FET y de las JONS en 1937 e xefe local do Movemento de Cambre ata a súa destitución polo Xefe provincial en outubro de 1944. Tamén foi xuíz de paz en Cambre. O 18 de abril de 1946 foi asasinado polo grupo guerrilleiro de Manuel Bello Parga, Francisco Rey Balbís e Marcelino Rodríguez Fernández, acusado de ser un dos paseadores.

Vida persoal
------------

Casou con Celia Pernas Ramos e foi pai de Manuel, Celia, José Luis, María del Carmen e Francisco Doval Pernas.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 2-10-1924, p. 4.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 21-10-1944, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Asesinato de Manuel Doval Lemat en Cambre (IV)
***Los Angeles Daily News***, tamén coñecido como ***Daily News of Los Angeles***, é o segundo xornal que máis circula nos Ánxeles, California. É o principal xornal de Los Angeles Newspaper Group, parte da empresa de Digital First Media, que ten a súa base de operacións en Colorado.

As oficinas de *Daily News* atópanse situadas en Woodland Hills, e a maioría dos seus lectores son do Val de San Fernando. Os seus artigos polo xeral tratan sobre os negocios do val, educación e crime. Polo xeral teñen unha visión dereitista e centralista, aínda que apoianron a Barack Obama para presidente.

A empresa xornalística Digital First Media tamén publican os seguintes diarios rexionais:

*Torrance Daily Breeze* cobre a rexión suroeste do Condado dos Ánxeles;
*Long Beach Press Telegram* cobre a rexión de Long Beach, Compton e Norwalk; 
*Whittier Daily News* cobre a área de Whittier; 
*San Gabriel Valley Tribune* cobre o Val de San Gabriel; 
*Pasadena Star-News* cobre a rexión de Pasadena e Arcadia; 
*Inland Valley Daily Bulletin* cobre o Val de Pomona e a área de Ontario; 
*San Bernardino Sun* cobre o Val de San Bernardino;
*Redlands Daily Facts* cobre a rexión de Redlands e Yucaipa;
*Press-Enterprise* cobre as rexións occidental e central do Condado de Riverside;
*Orange County Register* cobre o Condado de Orange.

Notas
-----

1. ↑  "Copia archivada". Arquivado dende o orixinal o 28 de xuño de 2011. Consultado o 06 de xullo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*
**María Paz Andrés Sáenz de Santa María**, nada en Oviedo o 29 de novembro de 1953, tamén coñecida como Paz Andrés, é unha xurista española, catedrática de Dereito Internacional Público e Relacións Internacionais, e antiga secretaria do Consello Social da Universidade de Oviedo, e dende comezos de 2017 é a Defensora Universitaria da Universidade de Oviedo.

Participou na codirección do Boletín de Información sobre Comunidades Europeas, editado polo Principado de Asturias e a Universidade de Oviedo, publicando diversos traballos sobre Dereito Internacional Público e Dereito Comunitario Europeo.

Traxectoria
-----------

En 1975, obtivo a licenciatura de Dereito con premio extraordinario na Universidade de Oviedo, desenvolvendo, a partir de 1976, tarefas docentes no departamento de Dereito Internacional Público e Relacións Internacionais.

En 1980, conseguiu o doutoramento con premio extraordinario, baixo a dirección de Julio González Campos. Oito anos despois, en 1988, converteríase en catedrática do departamento.

Entre 1985 e 1995, encargaríase da dirección do Centro de Documentación Europea da Universidade de Oviedo. En 1986 ocuparía o cargo de Secretaria Xeral da Universidade de Oviedo, función que desempeñou até 1988. Dende 1987 até 1989, sería membro da Xunta Directiva da Asociación Española de Profesores de Dereito Internacional e Relacións Internacionais.

Dende 1992 ocuparíase da coordinación da sección de Xurisprudencia de Dereito Internacional Público da Revista Española de Dereito Internacional (REDI). Entre 1994 e 2000, dirixiría o departamento de Dereito Público da Universidade de Oviedo, sendo nomeada secretaria do Consello Social de devandita institución en novembro de 1999, cargo que desempeñou até 2004, cando foi nomeada vicerreitora de Extensión Universitaria.

Candidata en dúas ocasións ó reitorado da Universidade de Oviedo (2008 e 2012), sendo derrotada en ambas as ocasións por Vicente Miguel Gotor Santamaría. É experta en dereito dos tratados, arranxo pacífico de controversias internacionais, mantemento da paz e a seguridade internacionais, sistema institucional e ordenamento xurídico da Unión Europea.

Dende o 28 de setembro de 2018, é conselleira do Consello de Goberno do Banco de España por nomeamento do Goberno de España.

Notas
-----

1. ↑  "Guía de expertos y expertas: Andrés Sáenz de Santamaría, Paz". Arquivado dende o orixinal o 12 de setembro de 2019. Consultado o 2 de mayo de 2012.
2. ↑  "BOE.es - Documento BOE-A-2018-13206". Consultado o 13 de xaneiro de 2019.
Nikola Tesla.
A **manipulación fotográfica** é a aplicación de técnicas de edición de imaxes a fotografías co obxectivo de crear unha ilusión ou truco (en contraste coa mellora ou sinxela corrección), a través de medios analóxicos ou dixitais. Os seus usos, o impacto cultural e os aspectos éticos fixérono un tema de interese máis alá de ser só un proceso técnico.

Exemplos
--------

### Nikola Tesla

Alegouse que a fotografía de Nikola Tesla que se mostra se obtivo cunha dobre exposición, non estando Tesla realmente presente no momento no que saltaron os arcos eléctricos.

### *The Kallikak Family*

*The Kallikak Family: A Study in the Heredity of Feeble-Mindedness* é un libro de 1912 escrito polo psicólogo e euxenista Henry H. Goddard.

O libro é un extenso estudo da herdanza da "debilidade mental". Goddard concluíu que unha gran variedade de trazos mentais eran hereditarios, e que a sociedade debía controlar a reprodución dos "débiles mentais". O paleontólogo Stephen Jay Gould denunciou que as fotografías do libro foran retocadas para facer que os "débiles mentais" parecesen máis sinistros.

* Imaxe aparecida en The Kallikak Family: A Study in the Heredity of Feeble-Mindedness, 1912.Imaxe aparecida en *The Kallikak Family: A Study in the Heredity of Feeble-Mindedness*, 1912.
* Mesma imaxe pero ampliada, as caras parecen estar retocadas.Mesma imaxe pero ampliada, as caras parecen estar retocadas.

### Foto de Lee Harvey Oswald

Lee Oswald en marzo de 1963.
Lee Harvey Oswald foi acusado do asasinato do presidente John F. Kennedy. Esta foto, para algúns investigadores, está trucada, engadíndolle a cabeza de Oswald ao resto da fotografía para involucralo neste asasinato.

Na fotografía, na que parece que Oswald suxeita nunha man o rifle Mannlicher-Carcano co que se afirma que se asasinou a Kennedy e na outra man xornais. A fotografía está tomada no xardín traseiro da casa de Oswald, polo que a serie fotográfica á que pertence a fotografía chámase tamén *Oswald backyard pictures*.

Na película de Oliver Stone, *JFK*, dramatízase o (hipotético) proceso de falsificación desta fotografía, con primeiros planos da suposta trucaxe e con Oswald exclamando que a foto está trucada ao ser interrogado tralo magnicidio.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Manipulación fotográfica Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Lorenza Cobián González**, nada en Bodes, Principado de Asturias, o 21 de maio de 1851 e finada en Madrid o 31 de xullo de 1906, foi unha modelo española da segunda metade do século XIX, pintada por artistas como Emilio Sala e José María Fenollera. Pasou á historia por ser amante de Benito Pérez Galdós entre 1879 e 1891, e máis en concreto por ser a nai da única filla recoñecida polo escritor canario, María Pérez-Galdós Cobián.

Traxectoria
-----------

Lorenza Cobián y González naceu o 21 de maio de 1851 en Bodes (Parres), Principado de Asturias, España. Os sucesivos biógrafos de Galdós calcularon que o escritor e a modelo puidéronse coñecer en Santander, cidade do norte de España na que a moza parraguesa pasaba longas tempadas cuns tíos. Todo parece indicar —e segundo testemuños do propio Galdós— que Lorenza era unha moza atractiva pero inculta, e que o escritor complementou os seus ardores máis ou menos amorosos co desexo de que a modelo e amante aprendese a ler e escribir. Quedou noticia de que pronto quedou embarazada, dando a luz un primeiro fillo que faleceu ó pouco de nacer.

Mediada a década de 1880, Lorenza trasladouse a Madrid, mais non queda claro se por problemas familiares ou por desexo de Galdós. Queda noticia tamén de que na Exposición Nacional de Pintura de 1884, e ó fío desa relación, Galdós saudou ós pintores Emilio Sala e José María Fenollera, para quen Lorenza pousara como modelo. Co tempo, Galdós púxolle casa a Lorenza en Madrid e tamén en Santander durante o verán.

En xullo de 1906, con 55 anos de idade, Lorenza, vítima dende había tempo de depresións e outros síntomas de inestabilidade mental, tentou suicidarse na estación de Príncipe Pío de Madrid. Segundo relata a páxina de sucesos do diario santanderino *El Cantábrico* do 26 de xullo de 1906, Lorenza Cobián foi detida por tentar guindarse sobre a vía ó paso do tren. Conseguiu suicidarse finalmente aforcándose no calabozo do Goberno Civil da capital de España. Pedro Ortiz-Armengol recolle como data da súa morte o día 31 de xullo.

Notas
-----

1. ↑  Parroquia de Santo Tomás de Collía no municipio de Parres
2. ↑  Manuel Herrera Hernández: "Amores, amoríos e rumores na vida de Galdós", estudo no Centro Virtual Cervantes. Consultado en decembro de 2014.
3. ↑  Calendario biográfico de Galdós. Ano 1906. Arquivado 09 de decembro de 2014 en Wayback Machine. Consultado en decembro de 2014.
**María Muñoz Portal**, coñecida como **María Muñoz de Quevedo**, nada na Coruña o 27 de setembro de 1896 e finada na Habana o 14 de decembro de 1947, foi unha directora de coro e pianista galego-cubana.

Traxectoria
-----------

Con Federico García Lorca.
Casada con Antonio Quevedo en 1919 e tras viaxar a Cuba, radicáronse alí de por vida. Foi creadora do máis importante labor musical de docencia e de dirección coral realizada en Cuba na primeira metade do século XX. En 1923 fundou, co tamén músico español Pedro San Juán Nortes, a Escola Filharmónica Nacional, da que foi nomeada directora, e ademais impartía clases de piano e harmonía. En 1925 renunciou a este centro docente para fundar o seu propio conservatorio, ao que deu o nome de Bach. Os seus resultados chegan ata hoxe: un movemento nacional de coros, con moi recoñecidos méritos.

Notas
-----

1. ↑  Marco 2007.
2. ↑  "María Muñoz Portal" EcuRed *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***María Muñoz de Quevedo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas [Das orixes a 1975]*. Edicións A Nosa Terra. p. 293. ISBN 978-84-8341-146-9.
* Río Iglesias, Irene del (2016). *María Muñoz de Quevedo. A escola coral cubana*. Edicións Positivas. ISBN 978-84-942739-1-9.

### Ligazóns externas

* 

* "María Muñoz de Quevedo". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
* 

* "María Muñoz de Quevedo". *Álbum de Galicia* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q61060479
* DBE: maria-munoz-de-quevedo

 |
**Lorenzo Milá Mencos**, nado o 8 de outubro de 1960 en Barcelona, é un xornalista catalán.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias da Información pola Universidade de Barcelona en 1988. É irmán da coñecida periodista e presentadora Mercedes Milá e está casado coa tamén xornalista Sagrario Ruiz de Apodaca, con quen ten tres fillos.

### Actividade laboral

En 1983 comeza a súa traxectoria profesional no xornalismo deportivo, como redactor no diario Sport. En 1986 colabora en programas de TVE como *El tiempo es oro*, *Juego de niños* e *Plató vacío*.

En 1988 e 1989 vive en Londres traballando na canle de televisión ScreenSport (na actualidade Eurosport). Regresa a España, a TVE, onde desenvolve funcións de redactor no ámbito deportivo ata 1994. Durante eses catro anos traballa no centro territorial de Sant Cugat del Vallès e en 1993 presenta o programa de debate *Al Grano*.

En 1994 trasládase a Madrid para incorporarse ó acabado de nacer informativo nocturno de La 2, denominado La 2 noticias como redactor e presentador onde estaría ata setembro de 2003. Neste período o noticiario, coñecido por ser menos institucional que a maioría en España e cun estilo moi persoal, recibe numerosos premios. Substitúeo Fran Llorente, que era xa un rostro coñecida no espazo.

Desde setembro de 2003 ata setembro de 2004 incorpórase á delegación de TVE en Washington como correspondente adxunto para acompañar á súa muller, nomeada correspondente principal.

Regresa a España cando Carmen Caffarel, directora xeral de Televisión Española lle ofrece o posto de presentador do Telediario nocturno, esta vez na primeira canle de TVE. Ademais Fran Llorente, o que fora o seu compañeiro, convértese no director dos servizos informativos substituíndo a Alfredo Urdaci, con este telediario consegue ser o líder de audiencia superando mesmo ó informativo de Matías Prats e converténdoo no telediario máis visto da televisión

Premios e nomeamentos
---------------------

| Premio | Ano | Categoría | Programa | Resultado |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Antena de Ouro | 1997 | Televisión | La 2 noticias | **Gañador** |
| Premio ATV | 2005 | Comunicador de Programas Informativos | Telediario | Nomeado |
| Premio ATV | 2004 | Comunicador de Programas Informativos | Telediario | Nomeado |
| Premio ATV | 2002 | Comunicador de Programas Informativos | La 2 noticias | **Ganador** |
| TP de Ouro | 2006 | Mellor Presentador de Informativos | Telediario | Nomeado |
| TP de Ouro | 2005 | Mellor Presentador de Informativos | Telediario | Nomeado |
| TP de Ouro | 2004 | Mellor Presentador de Informativos | Telediario | Nomeado |
| TP de Ouro | 1997 | Mellor Presentador | La 2 noticias | Nomeado |
| TP de Ouro | 1996 | Mellor Presentador | La 2 noticias | Nomeado |
|

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web de Radiotelevisión Española, RTVE *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394747
* Dialnet: 2613724
* IMDb: nm1071386

 |
**Kevin Ayers**, nado en Henrey Bay o 16 de agosto de 1944 e finado o 18 de febreiro de 2013, foi un cantautor inglés activo no movemento musical psicodélico británico. Ayers foi un membro fundador da banda psicodélica Soft Machine a mediados dos 60, e estivo estreitamente asociado coa escena de Canterbury.

Gravou unha serie de álbums como artista en solitario e ao longo da súa carreira traballou con músicos como Brian Eno, Syd Barrett, Bridget St John, John Cale, Elton John, Robert Wyatt, Andy Summers, Mike Oldfield, Nico e Ollie Halsall, entre outros. Tras vivir varios anos en Deià, na illa de Mallorca, regresou ao Reino Unido a mediados dos 90 antes de mudarse ao sur de Francia. 

O seu derradeiro álbum, *The Unfairground*, lanzouse no ano 2007. O xornalista musical Nick Kent escribiu: "Kevin Ayers e Syd Barrett foron as dúas persoas máis importantes na música pop británica. Todo o que chegou despois saíu deles".

Notas
-----

1. ↑  DeRogatis, Jim (2003). *Turn on your mind : four decades of great psychedelic rock*. Milwaukee, WI: Hal Leonard. ISBN 0-634-05548-8. OCLC 52423927.
2. ↑  "Kevin Ayers - The Unfairground" (en castelán). Consultado o 2022-11-19.
3. ↑  "Kevin Ayers obituary". *the Guardian* (en inglés). 2013-02-20. Consultado o 2022-11-19.
**Lucasfilm** (nome completo en inglés: **Lucasfilm Limited** ou Lucasfilm Ltd.) é unha produtora de películas fundada por George Lucas en 1971, localizada no condado de Marin (California). É internacionalmente coñecida por producir sagas como *Star Wars* ou *Indiana Jones* entre outros proxectos recoñecidos.

A compañía é líder en desenvolver nova tecnoloxía en canto a efectos especiais, son e animación computarizada.

Recentemente, Lucasfilm declarou as súas intención de abandonar a industria cinematográfica pura, para especializarse na produción de series televisivas.

No 2005, Lucasfilm e as súas división de mercadotecnia, online e licenzas trasladáronse ao Letterman Digital Arts Center, localizado en Presidio (San Francisco). Entre as súas subsidiarias máis importantes atópanse: Skywalker Sound, Industrial Light & Magic, Lucas Licensing, Lucas Arts, Lucasfilm Animation e Lucas Online.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q242446
* WorldCat
* VIAF: 306408238
* BMT: 169041
* BNF: 135713139
* Discogs: 267882
* EBID: ID
* IMDb: co0071326
* ISNI: 0000 0001 2307 5070
* LCCN: n81106615
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0086009
* SUDOC: 160746396

 |
**Maria Liberia-Peters**, nada o 20 de maio de 1941 en Willemstad, é unha expolítica antillana neerlandesa do Partido Popular Nacional. Foi primeira ministra das Antillas Neerlandesas entre os anos 1984 e 1986 e de 1988 a 1994.

Traxectoria
-----------

Maria Peters naceu na cidade de Willemstad, Curaçao (daquela Antillas Neerlandesas). Porén, a súa educación transcorreu nos Países Baixos, onde se graduou como mestra. Posteriormente casou con Niels Liberia, con quen adoptou dous fillos.

Liberia Peters acabou na política case de xeito accidental. Durante o tempo que estivo exercendo como mestra e se involucraba nos problemas da infancia, decatouse que a chave para acadar cambios substanciais era a política. Comezou a súa traxectoria política nos anos 70 creando asociacións de pais e formando parte do Partido Popular Nacional de Curaçao. En 1975 acadou un posto no consello da illa de Curaçao, onde traballou polos seguintes cinco anos. En 1982 foi nomeada parlamentaria das Antillas Neerlandesas e tamén Ministra de Asuntos Económicos. Despois dun goberno de coalición que fracasou en xuño de 1984, aceptou formar parte dunha nova coalición e foi elixida como Primeira Ministra, posto que ostentou entre 1984 e 1986 e logo entre 1988 e 1994. Intentou unha terceira vez en 1994, pero o seu partido perdeu as eleccións. Porén, ela permaneceu no parlamento.

Na actualidade forma parte do Consello de Mulleres Líderes Mundiais, unha rede internacional de mulleres presidentas e primeiras ministras actuais e pasadas, cuxa misión é mobilizar as líderes para levar a cabo accións de especial importancia para as mulleres e para o desenvolvemento igualitario.

Notas
-----

1. ↑  Maria Liberia-Peters (1941), Encycopedia.com
2. ↑  "De straat op: politieke pioniers". Consultado o 9 de marzo de 2020.
3. ↑  "Yandi Paula leidt kabinet Antillen". *De Volkskrant*. 27 de decembro de 1993. Consultado o 9 de marzo de 2020.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Liswood, Laura A. 2007. Women World Leaders. Washington, D.C.: The Council Press.
* Madden, Annette. 2001. In Her Footsteps: 101 Remarkable Black Women from the Queen of Sheba to Queen Latifah.
**Kerim Gurbannepesow**, nado en Gökdepe en 1929 e finado o 1 de setembro de 1988 en Achkhabad, foi un escritor turcomán.

Traxectoria
-----------

Quedou orfo de pai en 1942 e traballou no campo, como bibliotecario e serviu no exército. Comezou a escribir de novo, aparecendo os seus poemas en periódicos locais e a partir de 1940 no xornal satírico e xuvenil *Tokmak*. En 1951 publicou o seu primeiro libro, unha colección de poesías, ao que lle outros 20 libros do xénero lírico. Moitos dos seus poemas convertéronse en cancións populares en Turkmenistán. Tamén escribiu obras para nenos. Traduciu ao turcomán obras de Alexander Pushkin, N. A. Nekrasov, Gianni Rodari, Walt Whitman, Rabindranath Tagore, Nâzım Hikmet, Ali-Shir Nava'ii e varios outros autores. Foi deputado do Soviet Supremo da RSS de Turkmenistán.

Notas
-----

1. ↑  Toz, Hıfzı (2012). *Çağdaş Türkmen Edebiyatı Şâiri Kerim Gurbannepesov: Hayatı, Edebî Kişiliği ve Eserleri*. Pegem Akademi. ISBN 978-605-364-261-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4247871
* WorldCat
* VIAF: 75281189
* FAST: 162278
* ISNI: 0000 0000 2570 9316
* LCCN: n85086406
* NTA: 240751531

 |
**Lucas Demetrios Papadimos** (en grego Λουκάς Παπαδήμος, pronunciado /luˈkas papaˈðimos/), nado o 11 de outubro de 1947 en Atenas, é un político, físico e economista grego. En novembro de 2011 foi elixido por consenso dos partidos para o posto de primeiro ministro do seu país.

Traxectoria
-----------

Papadimos licenciouse en Física en 1970 no Instituto de Tecnoloxía de Massachusetts (MIT), onde posteriormente conseguiu un mestrado en enxeñaría eléctrica en 1972 e o doutoramento en economía en 1978. Posteriormente incoporouse como docente na Universidade de Columbia, ao tempo que traballaba como economista para a Reserva Federal de Boston. En 1985 regresa ao seu país natal e comeza a traballar en 1985 como director económico do Banco de Grecia. En 1993 convértese no vicegobernador e un ano despois, en 1994 no gobernador do banco estatal grego.

O seu labor como economista complementouno como catedrático da Universidade de Atenas. En 2002 deixa o seu posto como gobernador do banco central heleno e accede á vicepresidencia do Banco Central Europeo, onde permanece ata 2010. Tamén foi membro da Comisión Trilateral desde 1998.

O 10 de novembro de 2011 foi elixido por consenso dos principais partidos para o posto de primeiro ministro do seu país, logo da dimisión de Georgios Papandreu, no contexto dunha severa crise económica e política. O goberno de Papadimos incluíu trece ministros do ata daquela gobernante PASOK, entre eles o ministro de Economía Evangelos Venizelos, dous ministros da conservadora Nova Democracia, entre eles Stavros Dimas na responsabilidade de ministro de Exteriores, e un da tamén conservadora e nacionalista LAOS, nunha carteira menor. O encargo do seu goberno é dirixir o país ata as eleccións lexislativas convocadas para febreiro de 2012.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Georgios Papandreu** | **Primeiro Ministro de Grecia**2011 - 2012
 | Sucesor:**Panagiotis Pikrammenos** |

Notas
-----

1. 1 2  Papademos, novo primeiro ministro de Grecia, en *El Progreso*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lucas Papadimos*** |

* Curriculum vitae no sitio web do BCE

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q164281
* WorldCat
* VIAF: 84507516
* BNF: 12278151b
* CANTIC: a11768927
* CiNii: DA05052996
* DeutscheBio: 132395371
* EBID: ID
* GEC: 0522309
* GND: 132395371
* ISNI: 0000 0000 7832 3054
* LCCN: nr91008937
* MGP: 240735
* Munzinger: 00000024098
* NKC: kv2006277168
* NTA: 082114927
* SNAC: w6pq4x2v
* SUDOC: 031597645
* WikiTree: Παπαδήμος-1

 |
**Maria Pilar Busquets i Medan**, nada en Les (Lleida) o 23 de marzo de 1937, é unha política aranesa que foi Síndica de Arán entre 1991 e 1993.

Traxectoria
-----------

Traballou no sector da hostalaría. Foi *Flor d'or* nos Jocs Florals da Escola deras Pirenèos de Gascunya e no concurso literario de poesía e prosa do Museo Etnolóxico do Val de Arán. Foi membro da Comisión Ofiicial para a Normalización lingüística do Aranés, membro fundadora da Asociación de veciños Es Tersús e responsable de cultura de 1977 a 1980, e presidenta da Asociación Pro Defensa de l'Eix Transpirinenc pel Pas Natural de la Vall d'Aran.

Despois da recuperación do Consello Xeral de Arán, a histórica institución de autogoberno do Val de Arán, coa aprobación da Lei 16/1990, de 13 de xuño, gañou as eleccións con Coalició Aranesa-Convergència i Unió (CA-CiU), integrada por Convergéncia Democratica Aranesa, á que pertence Pilar Busquets, e Unió Democràtica Aranesa. Despois destas primeiras eleccións, o 26 de maio de 1991, foi investida Síndica de Arán. Dous anos máis tarde a coalición rompeuse e a súa compañeira Amparo Serrano Iglesias, de UDA, presentou unha moción de censura que recibiu o apoio de Unitat d'Aran e Pilar Busquets perdeu o cargo.

Tamén foi deputada do Parlament de Catalunya por CiU nas eleccións de 1984 e 1988.

Véxase tamén
------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:***Non existía*** |  **Síndica de Arán** 1991-1993 | Sucesor:**Amparo Serrano Iglesias** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11935469
* Dialnet: 4377541
* GEC: 0517992

 |
*Descripcion económica del Reyno de Galicia*, en PDF.
**Lucas José de los Dolores Labrada Romero**, nado en Ferrol o 18 de outubro de 1762 e finado na Coruña en agosto de 1842, foi un ilustrado galego, autor dunha descrición económica de Galiza.

Traxectoria
-----------

En 1784 era empregado do Real Consulado da Coruña, obtendo en 1787 a praza de porteiro da mesma institución. En 1790 presenta un *Plan de gobierno de los porteros* e auxilia ao enxeñeiro de obras do Consulado. Despois ocupou durante catro anos a secretaría do organismo de xeito interino. Máis tarde intentou acceder, sen éxito, á cátedra de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela. En 1802 accedeu ao posto, xa fixo, de secretario do Real Consulado.

Nos anos da ocupación napoleónica aparece como un afrancesado, prestando servizos de intérprete do Estado maior francés. Porén, en 1820 figura na Xunta de Censura dos liberais coruñeses, e pasa a ser favorecido coa praza de secretario da nova Deputación Provincial de Ourense, posto que non mantivo trala reposición absolutista de 1823, aínda que puido retornar como secretario do Consulado herculino, institución á que aparece ligado ata a súa morte en agosto de 1842.

A súa obra máis importante foi a *Descripción económica del Reyno de Galicia*, publicada en Ferrol en 1804. Nesa obra, valéndose en ocasións de correspondentes, levanta acta do estado económico do reino a fins do século XVIII. O libro constitúe unha preciosa fonte historiográfica, utilizada constantemente. A Editorial Galaxia fixo unha reedición en 1971.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Artigo "LABRADA, José Lucas" da Gran Enciclopedia Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11689716
* WorldCat
* VIAF: 77804705
* BNE: XX1054789
* DBE: lucas-jose-de-los-dolores-labrada-romero
* Galiciana: 439586
* ISNI: 0000 0000 5927 4998
* LCCN: n86135324
* OL: OL564923A
* openMLOL: 146407
* SUDOC: 153331151

 |
**Manuel Molares Porto**, nado en Salvaterra de Miño en 1916 e finado o 1 de maio de 2018 en Pontedeume, foi un empresario galego.

Traxectoria
-----------

Fillo dun telegrafista, comezou a traballar na pousada da estación de tren de Salvaterra. Alí coñeceu un vendedor de biblias, que o iniciou no protestantismo, que sería a súa crenza todo o resto da vida. Os seus estudos fíxoos na escola de ferroviarios, e chegou a gardavías cando, aínda con 19 anos, o sorprendeu a Guerra Civil. Participou na contenda, e chegou a estar nun pelotón de fusilamento polas súas crenzas relixiosas.

Ao remate da Guerra, traballou na Renfe como xefe de estación en Pontedeume, pero foi expulsado da empresa acusado de facer proselitismo protestante. Abriu negocio pois como drogueiro e farmacéutico, e asociado a Zeltia, distribuíu un produto contra o escaravello da pataca que lle deu riqueza. Tamén na comarca do Eume abriu negocio como axente de viaxes, para xestionar pasaxes á emigración americana, e fíxose distribuidor de produtos tan diversos como o gas butano en Pontedeume, vendedor das cerámicas do Castro e de Sargadelos, grazas á súa amizade con Isaac Díaz Pardo, ou de venda e mantemento de electrodomésticos.

Foi nomeado xuíz de paz en Pontedeume, posición que mantivo varias décadas, e tamén colaborou como xornalista co *Faro de Vigo*.

Pegada cultural
---------------

A triloxía *Evanxélica memoria*, de Xavier Alcalá, centrada no funcionamento da comunidade protestante en Galicia, está inspirada na vida e na obra de Manuel Molares.

Foi un dos maiores impulsores do protestantismo en Galicia na segunda metade do século XX.[] Á súa amizade con Manuel Fraga atribúenlle algúns autores influencia na Lei de Liberdade Relixiosa do franquismo.

Vida persoal
------------

Estivo casado e tivo cinco fillos, que herdaron os seus negocios. Un dos seus fillos é o xornalista e opinador Manuel Molares do Val.

Notas
-----

1. 1 2 3  Alcalá, Xavier (3 de maio de 2018). "Adeus a un emprendedor exemplar". *La Voz de Galicia*.
2. ↑  "La ‘evanxélica memoria’ de Manuel Molares dice adiós con 101 años". *protestantedigital* (en inglés). Consultado o 2018-05-03.
3. ↑  Press, Europa (2010-03-16). "Xavier Alcalá cierra la historia "desconocida" de la represión sufrida por los evangélicos en España con 'Una falsa luz'". *europapress.es* (en castelán). Consultado o 2018-05-03.
En enxeñería software, a **Linguaxe de Modelaxe Unificada** (*Unified Modeling Language*, **UML**) é unha linguaxe de especificación e mais de modelaxe de obxectos; é un estándar aberto. Con todo, o uso de UML non se restrinxe a modelaxe de obxectos: pode usarse para a modelaxe de procesos de negocio (*business process*) e mais para a de organizacións e, incluso, para a de hardware.

UML é o froito da recompilación das mellores prácticas de enxeñería probadas na modelaxe de sistemas grandes e complexos, en particular ao nivel de arquitectura software.

UML úsase, xunto cun proceso asociado, para especificar, describir visualmente, construír e documentar os aparellos ou elementos (*artifacts*), en forma de orientación a obxectos, dun sistema ou dunha aplicación.

Historia
--------

UML é un estándar na industria, amplamente utilizado, creado baixo os auspicios da OMG, integrando os conceptos de Booch, OMT, OOSE e Class-Relation fundidos nunha única e común linguaxe de modelaxe, o que permite a modelaxe de sistemas distribuídos.

Características
---------------

Hai tres modelos prominentes no desenvolvemento dun sistema en UML:

* **Modelo funcional**: describe, en forma de casos de uso (*use cases*) as funcionalidades que debe realizar o sistema desde o punto de vista do usuario final.
* **Modelo de clases/obxectos** (modelo estático): describe as estruturas do sistema, en forma de diagramas de clases/obxectos, cos seus atributos e interrelacións.
* **Modelo dinámico**: describe a dinámica do sistema. Prové dos seguintes diagramas para este fin:
	+ **Diagramas de secuencia**: diagramas de interacción entre clases/obxectos nunha perspectiva temporal.
	+ **Diagramas de colaboración**: similar aos diagramas de secuencia, nunha perspectiva semitemporal.
	+ **Diagramas de estado**: describen a evolución de estados dun obxecto.
	+ **Diagramas de actividade**: describen a evolución de actividades dun obxecto.

UML é fundamental mais non é dabondo
------------------------------------

UML non define un método específico nin forza, polo tanto, a usar ningún método específico de modelaxe.

Un exemplo de método usado en conxunción con UML é o Rational Unified Process de IBM-Rational, e existen outros máis.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina UML da OMG.
* Titorial de UML *(en inglés)*.
* Referencias UML
* Artigode modelaxe de bases de dados en UML *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q169411
* BNF: 131836959
* FAST: 1160249
* GND: 4469781-8
* LCCN: sh97003561
* MAG: 145644426
* PSH: 13963

 |
**Més per Mallorca** (**Més**) é unha coalición política española de ámbito mallorquino xurdida en 2010 e integrada por Partit Socialista de Mallorca, Entesa per Mallorca, e Iniciativa Verds.

A coalición ten a súa orixe no verán de 2010, cando varios partidos membros anteriormente da coalición Bloc per Mallorca decidiron concorrer xuntos ás eleccións autonómicas de maio de 2011. Estes foron o PSM-Entesa Nacionalista, Iniciativa d'Esquerres (escisión de Esquerra Unida de les Illes Balears) e Els Verds de Mallorca; pouco despois, en novembro dese ano Iniciativa d'Esquerres e Els Verds de Mallorca fusiónanse creando Iniciativa Verds. A principio de 2011 tamén se incorpora á coalición Entesa per Mallorca, partido escindido do PSM-EN en 2006. O nome da coalición quedou definido como **PSM-Iniciativa Verds-Entesa**.

Nas eleccións autonómicas a coalición obtén 36.149 votos e 4 deputados no Parlamento das Illas Baleares, 4 conselleiros ao Consello de Mallorca e 3 concelleiros no Concello de Palma. No Parlamento Balear forma o *Grupo Parlamentario Més* xunto co deputado do Partit Socialista de Menorca-Entesa Nacionalista.

De face ás eleccións xerais de novembro de 2011 a coalición mantívose, coa incorporación de Equo; con todo non obtivo representación.

O 2 de febreiro de 2013 os militantes do tres partidos, reunidos en Palma de Mallorca, deciden dar un paso adiante na consolidación da coalición, aprobando de forma case unánime un "documento de Chamada" e adoptando o nome *Més per Mallorca.* Ese mesmo mes Entesa per Mallorca decidiu reintegrarse no PSM-Entesa.

De face ás eleccións ao Parlamento Europeo de 2014 a formación decidiu non presentarse e dar liberdade de voto aos seus militantes, recomendando con todo o voto para as candidaturas de Esquerra Republicana de Catalunya ou Primavera Europea (coalición de Compromís, Equo, Chunta Aragonesista e Coalición Caballas).

En maio de 2014 anunciouse a incorporación de Esquerra Republicana de Catalunya en Baleares á federación do PSM-Entesa, ingresando á vez en MÉS. Con todo en decembro dese mesmo ano ERC foi expulsada da coalición acusada de non acatar o sistema de primarias desta. Finalmente de face ás eleccións ao Parlamento das Illas Baleares de 2015 ERC non se integrou en MÉS. En devandita cita electoral MÉS obtivo un 17,15% dos votos en Mallorca (13,80% do total das illas Baleares) e 6 escanos. O seu proxecto irmán en Menorca, Més per Menorca obtivo así mesmo outros 3 escanos.

Notas
-----

1. ↑  Més per Mallorca da libertad de voto a sus afiliados para las Europeas, *Mallorca Diario*, 15 de marzo de 2014.
2. ↑  MÉS incorpora a ERC-Mallorca tras entrar en la Federación PSM-Entesa, *Europa Press*, 31 de mayo de 2015.
3. ↑  Més expulsa temporalmente a ERC al no acatar las primarias, *Diario de Mallorca*, 8 de diciembre de 2014.
4. ↑  ERC se borra de las autonómicas y busca otra marca, *El Mundo*, 29 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuel Mon.

**Manuel Mon Miranda**, nado en Lluanco (Gozón) cara a 1892 e finado en Ribadeo o 23 de xullo de 1936, foi un carabineiro e político galego.

Traxectoria
-----------

Carabineiro veciño de Burela. Destinado en Ribadeo, co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi sorprendido mentres estaba de garda na parte traseira do Concello de Ribadeo, na rúa Ibáñez. Foi asasinado o 23 de xullo de 1936. Os seus restos, xunto cos de Justo Fernández Suárez, foron exhumados pola Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH) da foxa común do cemiterio de Ribadeo en 2023.

Vida persoal
------------

Casou en Burela con Joaquina Expósito Baño e foi pai de José, Nicasio, Manuela e Antonio Mon Expósito.

Notas
-----

1. ↑  Cristina L. Felipe (1/6/23) "Memoria Histórica exhumará a dos asesinados en Ribadeo en julio del 36" *El Progreso* *(en castelán)*.
2. ↑  María José Mon: "É moi cruel que haxa corpos sen recuperar e xente que se opoña" *El Progreso*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Manuel Mon Miranda na páxina web *Nomes e Voces*.
* Ficha en Represión franquista en Lugo
Na mitoloxía grega, **Mérmero** (Μέρμερος) era un fillo de Xasón e Medea. Segundo a primeira tradición, Mérmero e o seu irmán foron mortos en Corinto pola súa propia nai, para castigar a Xasón pola súa infidelidade. A segunda tradición conta que el e o seu irmán, Feres, morreron apedreados polos corintios como represalia por ser os portadores dos agasallos envelenados que a súa nai enviara a Glauce, filla do rei Creonte, e que isto causou a morte de ambos.

Os deuses castigaron o crime matando nos seus berces a todos os nenos nados en Corinto, ata que, consultado o oráculo, respondeu que fixesen sacrificios en honra dos fillos de Medea, aos que ademais dedicaron unha estatua representando o Medo.

Finalmente, a última tradición di que Mérmero fora desterrado a Corcira polo asasinato de Pelias, e despois disto morreu acompañando ao seu pai nunha cazaría en Epiro, ao ser atacado por unha leoa.

Notas
-----

1. ↑  Feres: Φέρης.
2. 1 2  GRIMAL, Pierre (1979). *Diccionario de mitología griega y romana* (6ª ed.). Paidós. p. 353. ISBN 978-84-493-2211-2.
**Manuel Moreno Casado**, coñecido como **Pucherillo** e **Andaluz**, nado en Porcuna (Xaén) en 1913 e finado en Columbrianos (Ponferrada) o 5 de xuño de 1945, foi un guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

Zapateiro. Membro da UGT e afiliado á Juventud Socialista de Porcuna. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 incorporouse ás milicias, pasando posteriormente ao exército republicano, onde foi comisario político. Ao rematar a guerra estaba en Valencia e decidiu regresar a Porcuna. Foi detido, e xulgado en consello de guerra en Xaén o 8 de xuño de 1940 foi condenado a 30 anos de reclusión. Cumpriu a pena nas prisións de Xaén, Celanova  (do 4 de outubro de 1940 a maio de 1943) e no campo de concentración das minas de Casaio dende o 18 de maio de 1943. O 30 de xuño de 1944 fuxiu con Florentino Pérez, incorporándose á guerrilla que operaba na zona de León-Galicia. En novembro de 1944 incoáronlle expediente de responsabilidades políticas. Integrouse no grupo de Marcelino de la Parra. Morreu o 5 de xuño de 1945 xunto cos seus compañeiros Robustiano Arias Carujo e Miguel Cuellas Gómez e os enlaces Catalina Martínez Núñez e Pedro García Tirado, cando foron localizados pola Garda Civil en Columbrianos.

Notas
-----

1. ↑  *BOE*, 23-2-1945, p. 648.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 98. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Manuel Moreno Casado, guerrillero y próximo a exhumar
* 70 años del asalto a la casa de Columbrianos que fulminó a los guerrilleros ‘Artillero’, ‘Felipe’ y ‘Andaluz’ junto a sus enlaces
* Ficha en Los de la Sierra *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106628735
* DSBE: 21293\_moreno-casado-manuel

 |
*Ninfa con escorpión*, Louvre
**Lorenzo Bartolini**, nado en Prato en 1777 e finado en Florencia en 1850, foi un escultor italiano.

Traxectoria
-----------

De neno trasladouse a Florencia para traballar nun obradoiro para aprender a técnica de modelado en alabastro e máis tarde estableceuse pola súa conta en Volterra, en 1797 marchou a París para estudar pintura con Desmarets e escultura con Lemot, fixo amizade con Jean Augusts Dominique Ingres e cando en 1803 gañou o segundo premio da Academia, chamou a atención de Dominique Denon, o inspector xeral dos museos parisienses, o que posibilitou que conseguise encargos lucrativos, e mesmo chegou a obter o favor de Napoleón para o que executou un colosal busto, e quen o enviou a Carrara para fundar unha escola de escultura, logo da primeira caída de Napoleon en 1814 marchou a París e acompañouno a Elba, tras a batalla de Warteloo (1815) estableceuse como artista independente en Florencia.

Entre as súas obras, de factura académica, hai gran cantidade de bustos, os mellores son o grupo da *Caridade*, *Hércules e Lichas* e *Fe en Deus*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q693288
* WorldCat
* VIAF: 66738120
* AGORHA: 130369
* BAV: ADV10101549
* BMT: 192230
* BNB: ID
* BNF: 149678441
* Bridgeman: 19358
* CERL: cnp01387119
* DBI: ID
* DeutscheBio: 11882953X
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 37778
* GEC: 0008012
* GND: 11882953X
* ICCU: CFIV054931
* ISNI: 0000 0000 6630 178X
* LCCN: n79066690
* NPG: mp06654
* NTA: 073332232
* OL: OL7077355A
* openMLOL: 325229
* Pinakothek: lorenzo-bartolini
* PTBNP: 1709390
* RKD: 4781
* SNAC: w6pp0b76
* SUDOC: 135649161
* Treccani: lorenzo-bartolini
* ULAN: 500002243

 |