recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Jesús Cano Pérez** é un biólogo español especializado en xenética.

Traxectoria
-----------

### Formación

Licenciouse en Ciencias Biolóxicas pola Universidade de Granada en 1977 e doutorouse pola Universidade de Málaga en 1981.

A súa formación docente e científica comezou nos seus anos de doutoramento co aprendizaxe de técnicas de obtención e cuantificación de ADN celular no Centro de Bioloxía Molecular Severo Ochoa de Madrid e no Instituto de Biología Celular do CSIC. Colaborou activamente con equipos científicos e docentes doutras Universidades nacionais e estranxeiras.

### Actividade profesional

Desde 1977 foi investigador e docente na Universidade de Málaga e, desde 1984, é Profesor titular de Xenética desta Universidade.

Da súa actividade investigadora obtivéronse resultados publicados en revistas da especialidade, dirixiu teses de Licenciatura e Doutoramento e presntou relatorios en varios Congresos nacionais e internacionais. Realizou labores de supervisión e asesoramento no Ministerio de Medio Ambiente de España como membro asesor do Comité Científico de Parques Nacionais, durante os anos 2001-2004.

Abreviatura
-----------

A abreviatura **Cano** emprégase para recoñecer a Jesús Cano Pérez como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Jesús Cano Pérez UDM. Departamento de Biología Celular, Genética y Fisiología.
| Illas Austrais |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bandeira das illas Austrais |  |
| Bandeira | Escudo |

 |
| Localización |
| Localización das illas Austrais Localización das illas Austrais ou Tubai |
| Datos |
| Capital | Tubuai |
| País | Francia |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | 6.310 hab. |
| Superficie | 148 km² |
| Densidade | 43hab/km² |
| Coordenadas | 23°0′S 150°0′O﻿ / ﻿-23.000, -150.000 |
| Maior Altura |  |

As **illas Austrais** (en francés **îles Austrais**, en tahitiano **Tuha´a Pae**) é o arquipélago máis meridional da Polinesia francesa, ao sur das illas da Sociedade. Tamén se denominan como **illas Tubuai** a partir do nome da illa máis grande. O nome de Austrais provén da súa situación ao sur de Tahití, a carón do trópico de Capricornio.

Coa excepción dos illotes María, todas as illas son de orixe volcánica, aliñadas sobre un eixo de noroeste a sueste, prolongación das illas Cook meridionais. O arquipélago consta de cinco illas habitadas máis dous grupos de illotes deshabitados nos seus extremos. Xeoloxicamente, a antigüidade das illas vai de noroeste ao sueste. As cinco illas habitadas forman cinco comunas.

De noroeste a sueste, as illas son as seguintes: 

* Illotes María (ou *illotes Hull*): é un atol deshabitado.
* Rimatara: é a máis pequena das illas habitadas do arquipélago, e unha das últimas illas habitadas descubertas polos europeos na Polinesia.
* Rurutu: historicamente tamén chamada *Oheteroa* e *Hitiroa*.
* Tubuai: é a illa máis poboada e o centro administrativo e económico do arquipélago.
* Raivavae: tambiém chamada *Vavitu*.
* Rapa Iti: «a pequena Rapa», para distinguila de Rapa Nui, «a gran Rapa», nome da illa de Pascua.
* Marotiri (ou *illotes de Bass*): están deshabitados.

Debido á situación xeográfica, o clima é máis fresco que o habitual na Polinesia. A poboación total é de 6.386 habitantes (censo de 2002).

As illas Austrais fóronse incorporando nos Establecementos Franceses de Oceanía entre 1880 e 1889, como reacción ao protectorado británico das veciñas illas Cook. Hoxe en día forman un distrito administrativo da Polinesia francesa.

Mapa das Illas AustraisMapa das Illas Austrais

Referencias
-----------

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial
* Páxina oficial, municipios con mapas
* Copia arquivada en Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q930426
* WorldCat
* VIAF: 1292154260595524480001
* EBID: ID
* GEC: 0067828
* GeoNames: 4033250
* LCCN: n88155907
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1363095
* SUDOC: 02784336X

 |
**Wenceslao Calvo Garra**, nado en Lalín o 13 de xullo de 1921 e finado en Ulm o 25 de maio de 2003, foi un médico galego.

Traxectoria
-----------

Foi fillo do valenciano Alfonso Calvo Peñarrocha, que viñera a Lalín a traballar no servizo postal, e de María Garra Goyanes. A súa vez ela era filla do farmacéutico compostelán Wenceslao Garra Somoza e de Laura Goyanes Diéguez, filla do médico Gumersindo Goyanes. Foi bautizado cos nomes de Wenceslao Alfonso Luis.

Fixo a educación primaria coa súa parente Concepción Fernández Goyanes. Logo dunha breve estancia en Vilalba a familia mudouse a Requena, onde estudou bacharelato e coñeceu a que sería a súa muller, Raquel García de Leonardo, coa que casou en 1947. Co estoupido da guerra civil española regresa coa súa nai e a súa irmá a Lalín, e remata o bacharelato en Santiago de Compostela. Nesa época construíu unha pequena radio xunto ao seu amigo José Aller, sobriño de Ramón María Aller Ulloa.

Estudou medicina na Universidade de Valencia, onde traballou como profesor ao cargo das prácticas de anatomía patolóxica, departamento dirixido por Juan José Barcia Goyanes. Foi investigador no Instituto Ramón y Cajal, e cunha bolsa do Consello Superior de Investigacións Científicas continuou os seus estudos na cidade de Lisboa. Máis tarde repetiu experiencia cunha bolsa de estudos da Fundación Rockefeller para o Instituto Neurolóxico de Montreal.

Grazas a un traballo de neurofisioloxía obtivo o Premio Ramón y Cajal de Investigación Científica en 1950. No ano 1952 dirixiu a construción do palencefalógrafo, instrumento que permitía, mediante impulsos eléctricos, o estudo dos tumores cerebrais.

En 1965 trasládase á cidade alemá de Friburgo onde leva a cabo traballos sobre rexeneración da medula ósea destruída por radiacións nucleares. Posteriormente trasladase á Universidade de Ulm, onde consegue illar as células sanguíneo-formadoras as chamadas células tronco, células nai das células sanguíneas.

En Ulm estuda os efectos da radiación atómica do bombardeo atómico de Hiroshima e Nagasaki, e viaxou a Rusia para estudar os efectos da radiación tras o accidente de Chernóbil. Nesta liña investigadora estaba no camiño de conseguir a fabricación do sangue artificial para transfusións necesarias en caso de transplantes de órganos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Calvo Garra, Wenceslao". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* González Alén, D. (1991): *W. Calvo Garra. Vida de un científico*. Deputación de Pontevedra. Colección Hijos Ilustres de la Provincia de Pontevedra. ISBN 9788486845696

### Ligazóns externas

* Fillos ilustres de Lalín

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402494
* WorldCat
* VIAF: 13446564
* Dialnet: 5045865
* GND: 131608762
* ISNI: 0000000081999901
* LCCN: n79070767
* NTA: 101069464

 |
| Gardner Pinnacles |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Arquipélago de Hawai |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitadas |
| Superficie | 0,024 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 25°1′N 167°59′O﻿ / ﻿25.017, -167.983 |
| Maior Altura | 52 m |
|  |
| Localización |
|  |
|

Gardner Pinnacles
Os **Gardner Pinnacles** (en hawaiano **Pūhāhonu**) son dúas rocas das illas de Sotavento de Hawai. Están situadas a 174 km ao noroeste de French Frigate Shoals.

Constan de tres pináculos cónicos de orixe volcánico de 90, 100 e 170 metros de altitude. Dous deles están unidos á mesma roca separada 100 metros da outra. A superficie total é de 0,02 km². Están poboados por 12 especies de aves tropicais.

As rocas foron descubertas o 2 de xuño de 1820, polo capitán estadounidense Joseph Allen, do barco *Maro* de Nantucket, o primeiro baleeiro que chegara ao porto de Honolulú. Diferentes barcos describiron Gardner Pinnacles durante o século XIX cos nomes de *Man-of-War Rock* ou *Pollard Rock*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1494164
* WorldCat
* VIAF: 315529209
* GEC: 0516519
* GeoNames: 5855175
* LCCN: sh2003005645

 |
**Itajaí** é unha cidade do estado brasileiro de Santa Catarina, ao sur do país. Situado na costa setentrional deste estado, sobre a ribeira do río Itajaí-Açu, se onde lle vén o nome, limita cos concellos de Brusque, Camboriú, Gaspar, Balneário Camboriú e Navegantes.

A cidade de Itajaí.
Fundada por alemáns (15 de xuño de 1860) e colonizada por azorianos a finais do século XIX, Itajaí ten a súa economía artellada ao redor do porto, do comercio, principalmente derivados de combustíbeis, e da pesca. O seu gran desenvolvemento produciuse na segunda metade do século XX. A presenza dos alemáns aínda é moi importante.

A "Marejada", unha festa portuguesa do peixe, é a principal atracción turística do concello, que aproveita as tradicións procedentes dos Azores.

Xeografía
---------

Itajaí sitúase no Baixo Vale do Itajaí no litoral, e é bañada polas augas do Océano Atlántico, así como as do río Itajaí-Açu. A cidade é basicamente cha, practicamente toda ela ao nivel do mar. Gran parte da vexetación nativa xa foi extraída para actividades comerciais e para a expansión urbana. Así e todo, conserva un conxunto de fermosas praias, unha ampla área rural e interesantes paisaxes naturais.

O porto de Itajaí é o principal porto de Santa Catarina e o segundo maior do Brasil. A súa actividade económica céntrase fundamentalmente na exportación de madeira, cerámicas, máquinas, azucre e papel.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web do porto de Itajaí

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q842713
* WorldCat
* VIAF: 155365566
* EBID: ID
* GEC: 0451547
* GeoNames: 6323159
* LCCN: n82017227
* OSM: 296666

 |
**Eva Méndez Díaz**, coñecida como **Eva Méndez doRoxo**, nada en Barcelona en 1978, é unha escritora en linguas galega e catalá.

Traxectoria
-----------

É filla de emigrantes galegos de Navia de Suarna. É economista, pola Universidade de Barcelona, especializada en construción. Traballou nunha promotora en Barcelona.

É unha artista multidisciplinar, autodidacta e con formación específica en Enquadernació pola Escola Massana e tamén cursou estudos artísticos na Llotja. Amais formouse e colaborou con varios artistas en Cataluña e Galiza.

Formou parte da compañía teatral *Furafollas Agrupación Teatral*, que fai montaxes teatrais en galego e catalán dende 1994 por toda Cataluña.

Participou na Setmana de Poesía de Barcelona con dous espectáculos poéticos na Galería La Xina Art.

Actualmente reside na Galiza.

Obra
----

* Embernallúas (Editorial Urutau 2019)
* *As sete idades*. Incomunidade (Portugal, 2008)
* *Éroticas e Trazos de Muller* (libro de artista de gravados e poemas)
* 

### Obras colectivas

* *150 Cantares para Rosalía de Castro* (2015), libro electrónico.
* *Dez anos na Porta* (Porta Verde)
* *Munditações* (Incomunidade)
* *Manuel María. Libro Colectivo de Homenaxe* (Deputación de Lugo, 2017)
*

Notas
-----

1. ↑  Perfil da autora, na páxina do IV certame de poesía erótica Illas Sisargas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en *As escollas electivas*
* Entrevista coa autora no xornal dixital *Vieiros* o 10 de xaneiro de 2008.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Finisterre.

***Finisterre*** foi un periódico editado en Buenos Aires entre 1927 e 1929.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Publicación mensual. Órgano de la Sociedad Finisterre en América*, apareceu o en 1927. Empezou saíndo cada mes e despois bimestralmente. Estaba dirixida por Joaquín de Haz Ugarte e nas súas páxinas aparecían artigos sobre a comarca de Fisterra, acontecementos históricos e as actividades que levaba a cabo a asociación homónima. Incluíu numerosos poemas e estaba ilustrada con fotografías da zona fisterrá, institucionais e de sociedade. Entre os seus colaboradores figuraron Ramón Suárez Picallo, Feliciano de Haz Ugarte, Julio Conde Rivas, Ramón Ballón, Benigno Oliveira, Josefina Graíños e Felipe Fernández Armesto.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Peña Saavedra, Vicente (dir.) (1998). *Repertorio da prensa galega da emigración*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. p. 142. ISBN 84-87172-30-X.

### Ligazóns externas

* Ficha na Hemeroteca da Real Academia Galega
| Lisianski |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Vista aérea de Lisianski |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Arquipélago de Hawai |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitada |
| Superficie | 1´56 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 26°2′N 174°0′O﻿ / ﻿26.033, -174.000 |
| Maior Altura | 12 m. |
|  |
| Localización |
| Localización de Lisianski |
|

A illa **Lisianski** (en hawaiano **Papa'poho**) é unha das illas de Sotavento de Hawai. Está situada a 220 km ao oeste de Laysan.

Lisianski é unha illa baixa de orixe volcánica moi erosionada. A superficie total é de 1´56 km², pero unidos á illa están os baixos Neva, que abranguen unha área duns 979 km².

A illa leva o nome de Urey Fedorovich Lisiansky, comandante ruso do *Neva*, que participaba na expedición de Adam Krusenstern, a primeira expedición rusa que deu a volta ao mundo. Lisiansky separouse da expedición e encalló en 1805 nesta illa. Logo dalgunhas variacións na transcrición do nome ruso, fixouse oficialmente como *Lisianski Island*.

Do mesmo xeito que Laysan, a illa Lisianski foi cedida polo reino de Hawai para a explotación do guano e cazáronse moitas aves para comerciar coas plumas. En 1909, o presidente Theodore Roosevelt, incluír na reserva natural para a protección de aves.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q661708
* WorldCat
* VIAF: 315131778
* GEC: 0516531
* GeoNames: 5851445
* GNIS: 365037
* LCCN: sh91004305

 |
| Apolima |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital | Apolima-Uta |
| País | Samoa |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2001) | 88 hab. |
| Superficie | 1 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 13°49′26″S 172°09′04″O﻿ / ﻿-13.82389, -172.15111 |
| Maior Altura | 165 m. |
|  |
| Localización |
|  |
|

A **illa Apolima** é a máis pequena das catro illas habitadas de Samoa. Posúe menos dun quilómetro cadrado de superficie. Está situado no estreito de Apolima entre Upolu e Savai'i e está a 2.4 quilómetros ó noroeste de Upolu e da minúscula illa de Nuulopa. É parte do distrito de Aiga-i-le-Tai, como as outras illas no estreito de Apolima. A illa é de orixe volcánico, cun cráter extinto que alcanza unha altura de 165 metros. A poboación é 88 persoas (censo de 2001), todos no establecemento de Apolima-Uta, a única aldea, que está situada no extremo norte. A 400 metros ao norte hai unha pequena illa despoboada e sen nome de 1400 metros cadrados de superficie.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q618891
* WorldCat
* VIAF: 241850118
* GEC: 0516286
* GeoNames: 4035411
* GND: 4433269-5

 |
| Illas Manua |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| A illa Ofu vista desde Olosega. |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (2000) | 1.378 hab. |
| Superficie | 59 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 14°12′31″S 169°33′10″O﻿ / ﻿-14.20861, -169.55278 |
| Maior Altura |  |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

As **illas Manua** (en samoano: *Manuʻa tele*) é un arquipélago de tres illas: Ta'u , Ofu e Olosega. Forman un dos tres distritos da Samoa Americana, situadas a 110 km ao leste de Tutuila.

Xeografía
---------

As tres illas son de orixe volcánica. Ta'u é a illa máis grande con 44,3 km². As illas Ofu (7,2 km²) e Olosega (5,1 km²) están unidas por un arrecife de coral pouco profundo e, desde 1970, por unha ponte. A poñente de Ofu atópase o illote Nu'utele. A poboación total no censo do 2000 era de 1.378 habitantes coa seguinte distribución por illas: 873 en Ta'u, 289 a Ofu e 216 a Olosega.

A capital tradicional é a vila de Taʻū. A metade da illa Ta'u forma parte do Parque Nacional de Samoa-americana. A terra é de propiedade comunal das familias de Manu'a e por lei non se poden vender. As terras do parque nacional que están alugadas ao servizo de Parques Nacionais dos Estados Unidos.

Historia
--------

As illas Manu'a foron descubertas, o 14 de xuño de 1721, polo neerlandés Jacob Roggeveen que chamounas *illas Bouman*.

Segundo as tradicións orais, a orixe da cultura samoana e das xenealoxías da Polinesia oriental atópase en Manu'a. O xefe tradicional das illas chamábase Tui Manu'a. O último foi Tui Manu'a Elisala, que morreu o 2 de xullo de 1909. O 14 de xullo de 1904 asinou o acta de cesión das illas Manu'a aos Estados Unidos, como consecuencia do tratado de Berlín de 1899 onde Alemaña e os Estados Unidos repartíronse as illas Samoa.

Por vontade de Tui Manu'a Elisala, o título non se cedeu ao seu sucesor. Tecnicamente, o título e as posesións do Tui Manu'a hoxe seguen baixo custodia do clan Anoalo, pero non existe un titular.

A influencia cultural foránea é menos acusada nas illas Manu'a que na máis grande e poboada Tutuila. Consérvase a lingua samoana nunha forma máis arcaica. En 1925 foi o lugar onde a antropóloga Margaret Mead fixo o seu controvertido traballo de campo sobre a adolescencia.

Notas
-----

* Datos da oficina do censo dos EUA *(en inglés)*
* Mapa das illas Manu'a

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17562867
* WorldCat
* VIAF: 239644121
* EBID: ID
* GEC: 0516260
* GND: 4572868-9

 |
***Sonata Gallega*** foi unha revista editada en Pontevedra entre 1944 e 1949.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Publicación Céltiga* e *Revista de Galicia. Exponente literario y artístico de la región*, apareceu en 1944. Estaba dirixida por Ramón Peña, que era o seu propietario. Emilio Álvarez Negreira foi o seu redactor. Entre os seus colaboradores figuraron Celso Emilio Ferreiro e Xosé María Díaz Castro no apartado de creación literaria, e José Bellver na fotografía. Nun primeiro momento tivo unha periodicidade de catro números ao ano, coincidindo coas catro estacións, pero a partir do número 9 de 1946, saíu de xeito irregular. Incluíu composicións literarias, fotografías e ilustracións, ademais de gravados, linóleos e debuxos, artigos de temática galega e local, homenaxes e retratos biográficos, e críticas literarias e recensións. Cesou a súa publicación co número 12 en 1949. Reapareceu en 1952 nun suplemento especial dedicado ás festas de Guadalupe de Rianxo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Ficha na Hemeroteca da Deputación de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20550055
* Galiciana: 579263

 |
Illas Russell
As **Illas Russell** son dúas pequenas illas (Pavuvu e Mbanika), así como varios illotes, de orixe volcánica, na Provincia central das Illas Salomón. Atópanse aproximadamente a 48 km. ao noroeste de Guadalcanal. As illas están parcialmente cubertas de plantacións de coco, e teñen unha fábrica de aceite de copra en Yandina. Yandina tamén conta con servizos básicos, como unha tenda, oficina de correos, e o aeroporto. O pobo Lavukal vive nestas illas. A súa lingua é o Lavukaleve. Tamén hai un asentamento de polinesios, reasentados en Tikopia, que viven en Nukufero no lado oeste da illa máis grande, Pavuvu. En Yandina, xente de todas partes das Illas Salomón chegaron a traballar na plantación. Ademais da súa lingua materna, falan Pijin das Illas Salomó, a Lingua franca das Illas Salomón.

En 1943, como parte das operacións militares durante a segunda guerra mundial, as illas foron ocupadas polas tropas estadounidenses. Aínda existen restos da presenza dos Estados Unidos, tales como lousas de formigón e grandes cubertos metálicos.

A comisaría de policía de Yandina foi o escenario dunha manifestación das tensións étnicas recentes, onde un grupo de homes asaltaron o arsenal e roubaron algunhas armas e municións. O grupo involucrado era coñecido como o Exército Revolucionario de Guadalcanal, e máis tarde como o Movemento pola Liberdade Isatabu.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illas Russell Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

### Ligazóns externas

* Yandina Resort
* Solomon Is Broadcasting stories
* Violence and the Guadalcanal Uprising in Solomon Islands - a militants view
* RAMSI
* Solomon Star story Arquivado 18 de xullo de 2005 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1147699
* WorldCat
* VIAF: 244267783
* GEC: 0513840
* GeoNames: 2103791
* GND: 4393945-4

 |
***La Unidad Democrática*** foi un semanario que se publicou en Pontevedra en 1893.

Historia e características
--------------------------

Publicado co lema *La libertad es una ficción fuera de la autonomía del individuo. El verdadero régimen democrático exige que los ciudadanos tomen parte directa en la formación de las leyes. Moralizar el Estado es ajustar sus poderes a las necesidades del pueblo. Antes de abolir la monarquía se debe pactar la constitución de la democracia española*, apareceu o 6 de maio de 1893. Creouse para combater a unión pactada en Madrid en xaneiro de 1893 entre as faccións do Partido Republicano de Nicolás Salmerón, Pi i Margall e Ruiz Zorrilla sen a conformidade de moitos correlixionarios. Constaba dunha soa folla. Estaba dirixido por Severino Pérez Vázquez. Publicáronse 12 números, cesando a súa edición en xullo dese ano, cando rematou a unión.

Notas
-----

1. ↑  Noticia en *El Regional*, 1-8-1893, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* López Otero, José (1899). Imp. de Rogelio Quintáns, ed. *El periodismo en Pontevedra*. Pontevedra. pp. 86–87. Consultado o 31 de decembro de 2013.
O **pharming** é unha variante do phishing consistente na redirección da páxina web solicitada polo usuario a outra predeterminada polo atacante co obxectivo de facerlle crer que se atopa na orixinal e actúe dentro dela con total normalidade. É dicir, cando se visita unha páxina web co navegador web, este diríxese a unha páxina falsa.

Adoita empregarse para redirixir a vítima a un enderezo falso, na que introducirá os seus datos, que pasarán a estar en poder dos atacantes. Estes datos poden ser os contrasinais dunha conta bancaria ou dunha conta de correo etc. Estas redireccións pódense efectuar por varios métodos (alterando o ficheiro hosts, modificando as táboas do servidor DNS, cambiando o DNS asignado etc.)

Métodos
-------

Cando se introduce un enderezo web (URL) na barra de enderezos dun navegador web, este procede en primeiro lugar ó envío dunha petición de resolución DNS, para obter o enderezo IP correspondente ao dominio introducido; é dicir, todas as páxinas web levan unha IP asociada ao seu nome para que sexa máis fácil de recordarse. Exemplo:

www.google.com --- 66.102.9.99
www.xunta.es --- 85.91.64.128
Dita consulta diríxese ó servidor DNS configurado no sistema quen, a súa vez, completa a consulta axudándose doutros servidores DNS en Internet. Unha vez que se obtén o enderezo IP vinculado ao dominio solicitado, esta é enviada de volta a quen a solicitou. Se o enderezo IP incluído na resposta final resulta ser falsa, a consecuencia inmediata consiste en que o navegador procede a iniciar comunicacións cun enderezo IP non esperado.

### Envelenamento da *caché* dinámica DNS

Os servidores DNS manteñen unha memoria *caché* onde almacenan algunhas das respostas enviadas a peticións de resolución de dominios recibidas, coa finalidade de mellorar o rendemento e o tempo de resposta. O envelenamento da *caché* DNS (*DNS cache poisoning*) consiste en enganar a un servidor ou conxunto de servidores DNS con respostas falsas, de maneira que certas entradas da *caché* DNS sexan sobrescritas con novos enderezos IP.

### Modificación de *caché* estática DNS

Os sistemas operativos actuais incorporan unha memoria *caché* estática de resolución DNS en forma de ficheiro `host` (En Windows este atópase en **%windir%\system32\drivers\etc** , onde **%windir%** é o directorio de instalación de Windows)). O ficheiro `host` permite construír unha lista de pares de resolución dominio-enderezo IP que prevalecen sobre as peticións DNS estándar. Polo tanto, cando o sistema necesita traducir un dominio no seu correspondente enderezo IP, primeiro consulta este ficheiro e, en caso de non atopar unha referencia ao dominio procurado, procede a realizar unha petición DNS estándar a través da rede.

Ferramentas Anti-Pharming
-------------------------

AntiPharming 1.30 FREE Edition - Creado por **NGSEC**. É unha ferramenta que bloquea calquera intento de modificación do ficheiro de host.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q513675
* MAG: 203990909

 |
**Thomas Jeier**, nado en Minden en 1947, é un escritor alemán de literatura xuvenil.

Traxectoria
-----------

Afeccionado a escribir desde moi novo e ao acabar os seus estudos comezou unha carreira como escritor por libre. Unha das súas primeiras obras sobre a febre do ouro en Alasca foi galardonada co premio Friedrich Gerstäcker. A maioría das súas novelas transcorren en Norteamérica e tratan sobre a vida dos indios, tamén publicou libros de viaxe en solitario ou co fotógrafo Christian Heeb. A partir de 2002 comezou a escribir novelas de aventuras para adultos co pseudónimo de **Christopher Ross**. Durante anos presentou na Bayerischen Rundfunk Country Club sobre a música country e escribiu varios libros sobre o country.

Entre a súa obra salienta *O apache branco* (*Der weisse Apache*, 1984) traducida ao galego en 1991.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106664
* WorldCat
* VIAF: 234719700
* BNF: 128216782
* FAST: 9277
* GND: 109012682
* ISNI: 0000000097447845
* LCCN: n50028051
* NKC: xx0023710
* NTA: 068691130
* SUDOC: 076460843

 |
Fernando o Católico xurando os Foros en Guernica, 1476. Cadro de Vázquez de Mendieta, "Besamanos", 1609
Os **Foros** eran o conxunto de leis particulares, propias dun lugar ou territorio, que incluían costumes, privilexios políticos, económicos e mesmo normas penais, refrendados, normalmente, polo monarca. Para o País Vasco non houbo un foro único, senón que eran propios de cada unha das tres provincias, á parte de foros singulares de tipo municipal. Navarra, monarquía independente ata 1512, tiña o seu propio ordenamento. Porén as semellanzas nas normas e as coincidencias no funcionamento permiten falarmos de **Foros xerais** ou **Foros vascos** para o territorio vasco e navarro.

Estes foros desenvolvéronse na Idade Media e durante o Antigo Réxime, e mantivéronse ata 1839, sendo orixe a partir desa data de fortes controversias, que conduciron ata enfrontamentos armados, especialmente as denominadas guerras carlistas.

Caracteres xerais
-----------------

Os aspectos máis comúns dos Foros xerais inclúen:

* Institucións de autogoberno: as *Xuntas Xerais* eran o organismo de goberno común para Áraba, Biscaia e Guipúscoa; as *Cortes* para Navarra. As atribucións de ambas eran moi amplas, comprendendo o ordenamento administrativo, político, lexislativo, xudicial, fiscal etc. A capacidade de aprobar as normas emanadas da Casa real recibía o nome de "pase foral" no País Vasco e "dereito de sobrecarta" en Navarra; o obxectivo xurídico era comprobar se aquelas normas se axustaban ao ordenamento foral.
* Foros de contido económico: basicamente reservaban un sistema impositivo propio dentro do territorio e unha rede propia de alfándegas que separaban comercialmente o País Vasco; a cambio entregaban unha "doazón real" á Facenda real.

A total autonomía económica permitía adoptar planos propios neste campo.

* Foros de contido social: quizais o máis sinalado fose a protección da *fidalguía universal*, carácter que nunha sociedade estamental permitía a participación nos asuntos públicos. Aínda que non fose tan universal como ás veces se di, pois só estaba estendida por completo ás provincias de Biscaia e Guipúscoa, a súa exhibición causaba estrañeza no resto da península. A pesar de que houbo un acaparamento do poder por nobres, eclesiásticos, e, mesmo señores medianos ("jauntxoak": señoriños), o certo era que a participación política era superior a do resto de España. Era ademais un factor que favorecía as actividades económicas, por canto era difícil sentir o estigma de exercer un traballo mecánico.

Un segundo era a exención de servizo militar. Os continxentes cedidos ao exército real tiñan que ser aprobados polas Xuntas Xerais ou polas Cortes, segundo territorio; as Deputacións recrutaban forzas en caso necesario.

### O control real

O monarca velaba o cumprimento das súas normas a través dun corrixidor no País Vasco e do vicerrei en Navarra. O corrixidor presidía as Xuntas. Cada rei estaba obrigado a xurar os foros en Gernika, e á súa vez os deputados a xurarlle lealdade, bicándolle as mans.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q123550
* BRE: 4726733
* GEA: 5951

 |
Un bocadillo de salchicha con mostaza.
O **bocadillo de salchicha** (en inglés: *hot dog*, ‘can quente’) é un bocadillo quente feito cunha salchicha cociñada, que adoita servirse con mostaza ou ketchup. A salchicha adoita ser do tipo Frankfurt (*frankfurter*), ou vienesa (*wiener*) fervida, ou fritida; o pan é mol e con forma alongada.

O bocadillo de salchicha foi importado de Alemaña e popularizado nos Estados Unidos, onde se converteu nun alimento de venda na rúa para a clase traballadora. O *hot-dog* espallouse enormemente en todo o mundo dende os principios do século XX, chegando a ser un alimento que pode atoparse en calquera parte e moi ligado á cultura do béisbol norteamericano. A pesar de que está particularmente conectado coa cidade de Nova York, dende a súa chegada ao continente americano emerxeu como unha importante peza na cultura rexional de moitas outras partes como o é no estado de Sonora en México.

Notas
-----

1. ↑  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  David Hogan (1997). *Selling 'em by the Sack: White Castle and the Creation of American Food* (en inglés) (1ª ed.). NYU Press. ISBN 0814735665.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bocadillo de salchicha Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Choripán
* Bolo preñado
* Sándwich
* Salchicha

### Ligazóns externas

* Home page for a PBS documentary about hot dogs
* USDA Fact Sheet on hot dogs

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181055
* EBID: ID
* GiantBomb: 3055-203
* GND: 7703875-7
* JSTOR: hotdogs
* LCCN: sh85051576

 |
Esculturas de pedra de dragóns no palacio Kính Thiên, na cidadela de Hanoi, dinastía Lê.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos chineses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **dragón vietnamita** (en vietnamita: *rồng*, 龍) é unha criatura lendaria da mitoloxía de Vietnam. Segundo un antigo mito de creación, o pobo vietnamita descende dun dragón e unha fada.

Para o pobo vietnamita, o dragón trae a choiva, fundamental para a agricultura. Representa o emperador, a prosperidade e o poder da nación. Como o dragón chinés, o dragón vietnamita é o símbolo do yang, representando o universo, a vida, a existencia e o crecemento.

As referencias que se conservan do dragón vietnamita son raras hoxe, por mor dos cambios que comportaron a sinicización da dinastía Nguyễn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dragón vietnamita Modificar a ligazón no Wikidata*** |
Entrada ao Museo.
O **Museo Exipcio do Cairo**, actualmente nomeado tamén **Museo de Antigüidades do Cairo**, é un museo dotado duns vastos fondos arqueolóxicos exipcios de toda clase, que se atopa situado na capital d'O Cairo. Depende do Consello Supremo de Antigüidades, organismo gobernamental encargado do patrimonio histórico do país, que depende a súa vez do Ministerio de Cultura.

Aínda que os obxectos máis apreciados son os relacionados con Tutankhamon (especialmente a súa máscara de ouro), o museo posúe obxectos de todas as dinastías, da máis variada natureza, desde obxectos de uso diario ás momias de faraóns e altos personaxes. En total os obxectos expostos calcúlanse en 136.000 (outras fontes indican 120.000), outros varios centenares de miles están conservados en almacéns.

O museo foi creado en 1835, nun intento do goberno por coutar a exportación incontrolada de todo tipo de obxectos antigos. Abriu as portas en 1858 coas coleccións recollidas por Aguste Mariette, arqueólogo francés ao servizo de Isma'il Pasha. No 1880 o museo estaba sito no mesmo palacio de Isma'il Pasha en Giza. En 1900, o museo adquiriu a súa actual sede, un edificio de estilo neoclásico, construído para ese uso, na Praza Tahrir do centro d'O Cairo. O edificio foi deseñado polo arquitecto francés, Marcel Dourgnon e inaugurado en 1902.

A Sala das momias, que contén 27 momias reais de época antiga, foi pechada ao público en 1981, por orde do entón presidente exipcio, Anwar Sadat. Desde 1985 foi reaberta cunha selección de momias de reis e raíñas do Reino Novo, das que só é visíbel o rostro.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Museo Exipcio do Cairo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*.
* Museo Exipcio do Cairo (vídeo en Youtube).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201219
* WorldCat
* VIAF: 123996097
* BAV: ADV10110575
* BNE: XX106555
* BNF: 11877478v
* BRE: 1975902
* EBID: ID
* GEC: 0246190
* GeoNames: 7922588
* GND: 2019134-0
* Google Maps: 10320793566377101076
* GRID: grid.463317.4
* ISNI: 0000000121064802
* KulturNav: ID
* LCCN: n50059667
* MAG: 2799782315
* MusicBrainz: ID
* NKC: olak2005225640
* NLG: 262936
* SELIBR: 108260
* Structurae: 20044768
* SUDOC: 026547872
* ULAN: 500284802

 |
O **Navea** é un río ourensán, afluente do Bibei, pola súa esquerda, sendo este a súa vez tributario do río Sil. A súa lonxitude é de 41 km.

Percorrido
----------

Val do río Navea desde As Taboazas (Chandrexa de Queixa).
O Navea nace nos Altos do Gancedo, a 1260 m de altura, na serra de San Mamede, no concello de Laza, formándose da unión de varios regos, coñecéndose no seu tramo inicial como río de Queixa. Ten numerosos regos como afluentes, que recollen augas principalmente da serra de Queixa, e dos que destacan o río Rabal pola esquerda e o río Grande pola dereita. Ao longo do seu curso, ademais do municipio de Laza, atravesa o de Chandrexa de Queixa, fai límite entre os concellos de San Xoán de Río e A Pobra de Trives, (unidos pola Ponte Navea de orixe romana) para entrar á fin neste último, uníndose ao Bibei pouco antes de que este renda as augas no Sil, preto do lugar da Ponte Nova. Como noutros ríos de montaña, o Navea vai encaixado practicamente en todo o seu percorrido, formando algunhas das gargantas máis afundidas do relevo galego, dada a dureza do material xeolóxico da bacía: micacitas, granito e granodioritas.

A cunca do Navea cobre unha área de 269 km².

Explotación
-----------

O Navea é unha das correntes fluviais máis explotadas para a produción de enerxía eléctrica, pois conta con 4 encoros: Chandrexa, Guístolas, San Cristovo e Pontenova.

Ecoloxismo
----------

A cunca do Navea forma parte da ZEC do Macizo Central ourensán.

Parte do seu percorrido final forma tamén a Paisaxe Protexida Val do Río Navea que os profundos vales montañosos e solos de lousas, xistos e cuarcitas, así como as ben conservadas fragas da zona comprendida entre a Pobra de Trives e San Xoán de Río.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Navea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9071964
* GeoNames: 3115569

 |
**Alexandre de Hesse-Darmstadt**, nado en Darmstadt o 15 de xullo de 1823 e finado na mesma cidade o 15 de decembro de 1888, foi un nobre alemán, terceiro dos catro fillos de Lois II de Hesse e do Rin, e de Guillermina de Baden.

Traxectoria
-----------

O príncipe Alexandre mantivo a tradición marcial da súa familia e serviu no Exército Ruso, onde foi un distinguido soldado cunha brillante carreira por diante. Mandaba un rexemento de lanceiros e foi premiado coa Cruz de San Xurxo. O feito de que súa irmá María fose a zarevna (princesa herdeira) de Rusia (esposa do futuro tsar Alexandre II de Rusia) non era unha desvantaxe para os seus propósitos.

Esta prometedora carreira foi destruída por un escándalo, pois Alexandre namorouse da condesa Xulia de Hauke, unha camareira de súa irmá María Alexandrovna. A condesa era unha orfa de orixe xermana-polaca, protexida do tsar, e filla do antigo ministro de guerra do tsar. Co tempo, o tsar Nicolao I considerou a Alexandre coma un posíbel marido para súa sobriña, mais informado do romance prohibiu a maridaxe; era inconcibíbel que unha persoa próxima á familia imperial casase cunha simple condesa. O Almanaque de Gotha, léxico e guía das clases tituladas europeas, era moi claro en asuntos de índole matrimonial.

Alexandre marchou a Inglaterra para cavilar no tocante ao seu futuro, pero acabou regresando a Rusia para fuxir xunta con Xulia até Breslau (hoxe Wroclaw, en Polonia), onde casaron en outubro de 1851.

Volveron a Hesse, onde o irmán máis vello do noivo, o Gran Duque Lois III de Hesse-Darmstadt estaba desgustado polo inferior status dinástico da muller de seu irmán. Nomeouse a Xulia condesa de Battenberg (nome dunha pequena cidade no norte de Hesse onde eles viviron apartados nun primeiro momento), pero os seus fillos ficaron definitivamente excluídos da liña de sucesión. Por fin a condesa foi elevada ao rango de princesa, e a parella puido así volver a Darmstadt.

Ao perderen as súas prerrogativas dinásticas, o príncipe Alexandre e a súa morganática esposa viviron unha vida tranquila. A súa familia vivía principalmente no castelo de Heiligenberg, xunta a Jugenheim, no sur de Hesse.

Descendencia
------------

Alexandre de Hesse e Xulia de Battenberg tiveron cinco fillos, que herdaron o título e o apelido de súa nai. Os fillos foron:

* María de Battenberg (1852 - 1923).
* Lois de Battenberg (1854 - 1921).
* Alexandre de Battenberg (1857 - 1893).
* Henrique de Battenberg (1858 - 1896).
* Francisco Xosé de Battenberg (1861 - 1924).

Malia todos os escándalos, a familia de Battenberg conseguiu ser aceptada pola nobreza europea. Entre os seus descendentes destacan:

* Luísa de Battenberg - Raíña de Suecia, consorte de Gustavo VI Adolfo.
* Filipe de Edimburgo, Duque de Edimburgo - Esposo de Isabel II do Reino Unido.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q316524
* WorldCat
* VIAF: 84632987
* BMT: 193481
* CERL: cnp00541442
* DeutscheBio: 117760951
* FAST: 1923369
* GND: 117760951
* ISNI: 0000000073292674
* LCCN: nb2006023279
* NKC: mzk2005295126
* NTA: 108213218
* OEBL: ID
* WikiTree: Hessen\_und\_bei\_Rhein-2

 |
***Corazón da escuridade*** ou ***O corazón do negror*** (en inglés: *Heart of Darkness*) é un libro de Joseph Conrad publicado orixinalmente por entregas en 1899, e en forma de libro en 1902. É unha viaxe cara a África, especialmente do río Congo.

Sinopse
-------

A historia comeza nun barco onde traballa o protagonista e cóntalle aos seus compañeiros as súas aventuras nese río. Marlow, narrador da viaxe, é un mariñeiro inglés que decide pedirlle a súa tía que o axude para poder embarcar nun barco. A súa parente conséguelle o posto de capitán dun barco de vapor e a empresa que o contrata pídelle que vaia á procura doutro empregado dela, chamado Kurtz, quen se internou na selva e de quen xa non teñen noticias. Kurtz era o maior traficante de almafí da rexión.

Ao longo da súa viaxe, dáse conta de que os colonos non viven en condicións moi boas e a maioría deles non se asean como terían que facelo; vólvense como salvaxes nese aspecto. A única persoa que encontra o noso protagonista ben arranxado e limpo é un contable. Aos outros, é como se a selva se metese neles e non ó contrario. Tamén descobre o maltrato e as inxustizas que cometen os brancos cara aos indíxenas, considerados como seres inferiores ou caníbales.

Marlow, ao longo da viaxe, enfrontarase a ataques de indíxenas e á enfermidade.

Kurtz é o protagonista da historia de Marlow e no transcurso da viaxe aprende a coñecelo e a respectalo. Este personaxe aparece como idolatrado pólos indíxenas. Sábese que marchou a África porque quería gañar cartos rapidamente para poder casar cunha muller cuxa familia non o quería por non ter unha boa posición. Kurtz non é unha persoa que teña sempre un comportamento impecábel, ó contrario, incluso chega a maltratar ao seu axudante ruso pero noutros momentos considérano como un ser especial e algúns o tratan coma un Deus.

Cando Marlow por fin chega ata Kurtz, este está moi enfermo e pouco despois na viaxe de volta, morre, non sen darlle antes un feixe de papeis que Marlow repartirá entre un curmán de Kurtz, un periodista, e a muller que esperaba a Kurtz.

A viaxe de Marlow no corazón do continente africano amosa a realidade do colonialismo: unha realidade horrible e fría que pode conmover.

Traducións ao galego
--------------------

Hai dúas traducións ao galego, con dous títulos diferentes:

* *Corazón da escuridade*, traducido por Manuel Outeiriño e publicado por Positivas en 1997.
* *O corazón do negror*, traducido por Eva Almazán e publicado por Faktoría K en 2009.

Adaptacións a outros medios
---------------------------

* Francis Ford Coppola baseouse neste relato para súa película *Apocalypse Now*, ambientada na Guerra de Vietnam e que, pola súa vez, mantiña a estrutura deste relato.
* O cineasta venezolano Román Chalbaud dirixiu o filme *El corazón de las tinieblas* no ano 1990.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q129778
* WorldCat
* VIAF: 182831945
* BiTraGa: 849
* BNE: XX1933893
* BNF: 11936152f
* EBID: ID
* GND: 4132636-2
* Gutenberg: 526
* LCCN: n2007019323
* LibraryThing: 2575
* MusicBrainz: ID
* OL: OL16992717W
* SUDOC: 02728638X

 |
O **Teatro romano de Tarraco** é un edificio romano situado nos arredores do complexo do foro da colonia, na cidade de Tarraco, capital da provincia Hispania Citerior Tarraconensis, actual Tarragona (Cataluña, España). É unha das localizacións do lugar Patrimonio da Humanidade denominado «Conxunto arqueolóxico de Tarraco», en concreto o que leva como código de identificación **875-006**.

Historia
--------

O teatro foi construído en época de Augusto a finais do século I aC, como resultado da monumentalización do Foro da Colonia, e era un dos edificios máis emblemáticos de Tarraco.

O edificio utilizouse ata finais do século II, data na que se abandonou o seu uso. No século III, logo dun incendio no recinto, na zona monumental anexa ao teatro fixéronse novos edificios usando os materiais do teatro.

Características arquitectónicas e usos
--------------------------------------

O teatro atópase en condicións de abandono sen museización, pese a que foi declarado patrimonio da Humanidade. Recentemente habilitouse un miradoiro na rúa Sant Magí e estase traballando na rehabilitación do espazo do teatro así como das construcións do seu redor.
Para a súa construción aproveitouse a pendente natural do terreo, como no caso do Anfiteatro da mesma cidade, para recortar unha parte das bancadas. Para o resto utilizouse un sistema de criptopórticos anulares.

A *scaena* era o lugar destinado ás representacións teatrais, e compoñíase dunha plataforma elevada sobre un podio decorado con exedra. Na parte posterior da escena deseñouse unha praza con xardíns para o acceso dos espectadores ao Teatro, e no seu centro existía un gran estanque con estatuas sobre pedestais no seu interior.

O escenario (*proscaenium*) estaba pechado por unha fachada monumental decorada (*frons scaenae*).

Os espectadores distribuíanse nas bancadas por orde censatario e social.

Conservación e achados
----------------------

Actualmente, consérvanse unicamente as cinco primeiras filas das bancadas ao redor da *orchestra* e dúas das tres escaleiras radiais que articulaban a bancada. Tamén se conserva a base do *pulpitum* e da *scaenae frons*, podéndose ver aínda os ocos onde ían colocados os soportes do pano.

Nas distintas probas realizadas no teatro e a súa contorna acháronse importantes restos arqueolóxicos, como capiteis, frisos, columnas, esculturas etc.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà
* Muralla de Tarragona
* Torre dos Escipións
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas

* Páxina web do Concello de Tarragona
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona Arquivado 08 de abril de 2018 en Wayback Machine.
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación romana
* Información Foro Romano de Tarragona en España é cultura, Ministerio de Cultura Arquivado 28 de decembro de 2016 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3079841
* WHC: 875-006

 |