recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| El Fondo |
| --- |
| Imaxe do Parque Natural |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 1994 |
| **Superficie:** | 2.380 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Alacant |
|
| **Concellos:** | Elx, Crevillent |
| **Ríos:** | Vinalopó |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Centro de Información do parque, Finca El Rincón. Azarbe de Afuera s/n, 03158 San Felipe Neri. |
| **Teléfonos:** | 966 678 515 |
|

O **Parque Natural do Fondo** atópase na provincia de Alacant. Está composto por unha serie de encoros que gañaron grande importancia ecolóxica coa nidificación de aves en perigo de extinción ou raras, tales coma a cerceta ou a malvasía.

Flora
-----

A vexetación predominante está composta por carrizos (*Phragmites Australis*) e xunqueiras (*Juncus Acutus* e *Juncus Maritimus*).

Fauna
-----

Ademais das xa mencionadas cerceta e malvasía, existen outras especies coma o flamengo, a rapina das xunqueiras ou a garza denoiteira.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3825013
* WorldCat
* VIAF: 316733674
* CDDA: ES0000058
* Natura 2000: ES0000058
* WDPA: 195962

 |
Vista do lago Plešné.
O **Parque Nacional Šumava** (*Národní park Šumava* en checo), tamén coñecido simplemente como **NP Šumava**, é un dos catro parques nacionais da República Checa.

Fundado o 20 de marzo de 1991, é o parque máis grande do país con 6900 km² e localízase nas rexións de Plzeň e Bohemia Meridional. O parque tamén se atopa na lista da UNESCO de Reservas da biosfera e fai fronteira con Austria e Alemaña.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Parque Nacional Šumava*** |

* Páxina oficial do parque *(en checo)*

| * v
* c
* e
Parques Nacionais da República Checa |
| --- |
| Parques | České Švýcarsko •  Krkonoše •  Podyjí •  Šumava |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q864799
* WorldCat
* VIAF: 248286487
* CDDA: 344527
* GND: 4654486-0
* GRID: grid.448331.9
* NKC: ge128533
* OSM: 2029367
* SUDOC: 161808131
* WDPA: 344527

 |
| Cabo de Gata-Níjar |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque Natural |
|
| **Ano de constitución:** | 23 de decembro de 1987 |
| **Superficie:** | 49 512 Ha |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Almería |
|
| **Concellos:** | Almería, Carboneras, Níjar, Sorbas, Lucainena de las Torres |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** |  |
|

O **Parque Natural Marítimo-Terrestre do Cabo de Gata-Níjar** é un parque natural da provincia de Almería, declarado como tal no 1987. 

Foi o primeiro, con esta denominación, de ámbito marítimo-terrestre do Estado, e probablemente un dos últimos redutos de costa virxe do Mediterráneo. 

Nel habitan multitude de especies vexetais xerófitas endémicas e ata hai poucos anos foi santuario das últimas focas monxe de Europa.

A composición do terreo é fundamentalmente rochas sedimentarias, (gres etc.) de antigos fondos mariños, pero na zona tamén existen multitude de rochas volcánicas en moitas das súas manifestacións.

Na actualidade estase a desenvolver unha grande actividade turística aproveitando as paradisíacas praias que hai alí.

Por estas e outras características está declarado como Reserva da biosfera pola UNESCO.

Notas
-----

1. ↑  Máis información no Portal sobre o Parque Natural de Cabo de Gata

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cabo de Gata

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q548667
* WorldCat
* VIAF: 158569619
* BNF: 14533826t
* CDDA: ES0000046
* GEC: 0029384
* GeoNames: 7911182
* GND: 4657857-2
* LCCN: sh96007515
* Natura 2000: ES0000046
* SUDOC: 078053919
* WDPA: 196284

 |
| Moncayo |
| --- |
| O Moncayo |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 1978 |
| **Superficie:** | 11.141 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Zaragoza |
|
| **Concellos:** | Añón, Calcena, Litago, Lituénigo, Purujosa, San Martín de la Virgen del Moncayo, Talamantes, Tarazona e Trasmoz |
| **Ríos:** | Isuela, Queiles, Huecha |
| **Picos** | Moncayo (2315m), Lobera (2.226m),Morrón (1.731m), Peñas de Herrera(1.591m) |
|
| **Direccións de interese:** | Centro de visitantes en Agramonte |
| **Teléfonos:** | 976 19 21 25 |
|

Montaña considerada máxica polos celtas, romanos, árabes e cristiáns, O Moncayo ( do latín Mons Caunus polo aspecto do cumio cando está cuberto de neve), é un dos enclaves naturais máis importantes da comunidade de Aragón. Cunha altitude de 2.316 metros domina un extenso territorio e é a máxima elevación do sistema ibérico, separando as estepas do Val do Ebro e os páramos de Castela. A súa altitude e o brusco desnivel favorecen a aparición de diversos ecosistemas: dende restos de glaciares no cumio ata densos boscos de faias, carballos, bidueiros e Teixos ata praderías alpinas. Presenta dúas caras ben diferenciadas: a norte máis fría de húmida está cuberta por fragas atlánticas (grazas á influencia dos ventos do norte) e a sur de clara paisaxe mediterránea con abundancia de barrancos e de relevo agreste.

A fauna é variada: dende xabaril, corzos ou porco teixos, pasando polo voitre leonado, aguias reais, bufos e a charrela entre as aves. Os valores naturais deste contorno serviron para que se incluíra o Moncayo coma Sitio Natural de interese Nacional no 1927. Posteriormente reclasificouse coma Parque natural cunha superficie de 9.848 hectáreas englobando ó anterior Parque Natural da Devesa do Moncayo e unha serie de lugares de alto valor ecolóxico non incluídos anteriormente. Na zona destaca o Mosteiro cisterciense de Veruela.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Guía de los parques y reservas naturales de España. Francisco Santolalla. Editorial "March Editor". Ano 2004 *(en castelán)*

### Ligazóns externas

* 
* O Parque Natural do Moncayo na Web da Comunidade de Aragón *(en* *castelán)*
* O Parque Natural de Moncayo da Web da Deputación de Zaragoza *(en* *castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3331303
* WorldCat
* VIAF: 245427511
* BNE: XX459025
* GND: 4742035-2

 |
Un exemplo de catadióptrico laranxa
Dispositivo de propiedades catadióptricas utilizado nas estradas para marcar as estremas entre a vía e a beiravía. Trátase dun prisma cónico de base rectangular que presenta dúas placas catadióptrias nas súas superficies exteriores meirandes, de xeito que os usuarios dos automóbiles que van nos dous sentidos da vía ven reflectidas as súas luces. A luz visible dende o sentido máis achegado ó dispositivo adoita ser amarela ou laranxa, raramente verde e en moi contadas ocasións vermella, mentres que a oposta é normalmente branca.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Reflexión
* Óptica
* captafaros

Nota: En inglés existe certa polémica sobre se a denominación *Bott's dots* se refire ó mesmo concepto cá de *Cat's eyes* e por iso existen dous artigos na Wikipedia inglesa. Para unha información maior e máis actualizada cómpre consultalo alí. Non obstante, para manter a coherencia co resto dos artigos da Wikipedia galega, mantemos aquí só un interwiki referente ó segundo termo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2864
* EBID: ID

 |
| Serra de Hornachuelos |
| --- |
| Imaxe do Parque Natural |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 28 de xullo de 1989 |
| **Superficie:** | 60.032 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Córdoba |
|
| **Concellos:** | Almodovar del Río, Córdoba, Hornachuelos, Posadas, Villaviciosa de Córdoba |
| **Ríos:** | Guadalora |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Centro de Visitantes *Huerta del Rey*. Estrada de San Calixto km 1,5. Hornachuelos |
| **Teléfonos:** | 957 64 11 40 |
|

O **Parque Natural da Serra de Hornachuelos** atópase en Andalucía. Esténdese pola provincia de Córdoba.

Flora
-----

A formación forestal máis estendida é o bosque mediterráno. As especies máis habituais son a aciñeira, a sobreira ou o carballos ananos. Tamén están presentes a oliveira brava, a alfarrobeira, o lentisco, a uz moura e o cantroxo entre as especies arbustivas.

Fauna
-----

O mamífero máis estendido é o cervo. Namentres o lince ibérico é escaso e o corzo desapareceu nos anos 50 do século XX. Entre as aves salientar colonias importantes de voitre negro e cegoña negra

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web Oficial do parque *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1793773
* CDDA: 20943
* GND: 7677172-6
* WDPA: 20943

 |
| La Vall de Sorteny |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 15 de xuño de 1999 |
| **Superficie:** | 1.080 hectáreas |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** |  Andorra |
| **Provincias:** |  Parroquia de Ordino |
|
| **Concellos:** |  |
| **Ríos:** | Río de Sorteny |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Parc natural de la vall de Sorteny. Plaça Major Nº8. Casa Vella Comú d'Ordino |
| **Teléfonos:** | +376 878 173 |
|

O **Parque Natural La Vall de Sorteny** atópase no Principado de Andorra.

Descrición do parque
--------------------

Trátase dun parque de alta montaña. A pesar da súa pequena distribución o parque presenta valores moi senlleiros dende o punto de vista paisaxístico, medioambiental e científico. No parque existen máis de 700 especies de flores e plantas.Tamén existe unha gran riqueza faunística, representada por rebezos, corzos e xabarín.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web da parque natural *(en catalán)*
**Ollie Langridge**, nado o 3 de maio de 1964, é un activista en Nova Zelandia contra o cambio climático e a crise ambiental.

Langridge é un traballador autónomo que vive no suburbio de Wellington, en Thorndon. Ten seis fillos. 

Langridge di que non ten afiliación política nin vínculos cos grupos de defensa do cambio climático, ao describirse a si mesmo como "un home preocupado polo futuro que vai deixar para os seus fillos". Langridge dixo que "non abandonaría o Parlamento ata que o goberno declarase unha emerxencia polo cambio climático e que estaría fóra todo o día, todos os días ata que iso acontecese". Desde o 28 de xullo, Langridge estableceu un récord como a protesta fóra do parlamento máis longa da historia de Nova Zelandia.  A protesta de Langridge chamou a atención internacional. A activista sueca Greta Thunberg compartiu as súas actualizacións en liña e miles seguiron a súa folga nas redes sociais.

Cando comezou, Langridge case sempre estaba só. Dous meses despois (a finais de xullo), ás veces había 30 persoas que o apoiaban no xantar. Dixo que ata entón os parlamentarios verdes James Shaw, Chlöe Swarbrick e Gareth Hughes o visitaron para falar, así como a parlamentaria laborista Deborah Russell. "Pero aínda ninguén de National".

Despois de protestar fóra do Parlamento todos os días durante 100 días, Langridge reduciu a súa presenza a só os venres, dicindo que quería pasar máis tempo coa súa muller e os seus fillos.

Notas
-----

1. 1 2  Iles, Julie (18 de maio de 2019). "Parliament's lone protester will be on its lawn until a climate emergency is declared". *Stuff.co.nz*. Consultado o 23 de agosto de 2019.
2. ↑  "Father of five clocks up 74 days of climate change protest outside Parliament". *1 News*. 28 de xullo de 2019. Consultado o 24 de agosto de 2019.
3. ↑  "Inspired by IPBES Global Assessment, New Zealand man becomes longest running protestor outside New Zealand Parliament". *IPBES* (en inglés). Consultado o 2021-04-30.
4. 1 2  Amber-Leigh Woolf (23 de maio de 2019). "Climate vigil at parliament scaled back to Fridays after 100 days of no action". *Stuff.co.nz*. Consultado o 24 de agosto de 2019.
5. ↑  Gorman, Paul (23 de xullo de 2019). "Taking stock' before second attempt at declaring New Zealand-wide climate emergency". *Stuff.co.nz*. Consultado o 24 de agosto de 2019.
| Posets-Maladeta |
| --- |
| Val de Estós |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 1994 |
| **Superficie:** | 33.440,60 ha de Parque Natural e 5.290,20 ha de zona periférica de protección. |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Huesca |
|
| **Concellos:** | Benasque, Gistaín, Montanuy, Sahún, San Juan de Plan |
| **Ríos:** | Estós, Barrancs, Eriste, Esera, Literola, Salenques |
| **Picos** | Culfreda (3034m), Bachimala (3177m), Perdiguero (3221m), Posets (3369m), Maladeta (3308m), Aneto (3404m) ,Vallibierna (3062m) |
|
| **Direccións de interese:** | Oficina de Turismo en Benasque |
| **Teléfonos:** | 974 55 20 66 |
|

O **Parque natural de Posets-Maladeta** atópase na comunidade de Aragón. Concretamente nas comarcas de Ribagorza e Sobrarbe, na parte máis oriental do Pireneo Aragonés. Trátase dun parque natural de alta montaña, e como tal máis da metade dos seus picos superan os 3000 metros. Nomear especialmente o Aneto, o segundo pico máis alto da Península Ibérica por detrás do Mulhacén, e os dous picos que dan nome ó parque: o Maladeta con 3.308 metros e o Posets con 3.375.

Salientar a presenza de glaciares, formadores e modificadores da paisaxe montañesa; estando moitos deles protexidos pola figura legal de Monumento natural. Moitos destes glaciares están ocupados por *ibones* ou lagos de orixe glaciar que poden estar conxelados ata seis meses ó ano. Os máis coñecidos son o de: Sein, Millares, Barbarisa, Ballibierna o Batisielles. Porén o glaciar do sistema Aneto-Maladeta con 100 ha é o máis extenso, non só do Parque senón de todos os Pireneos.

A riqueza botánica e ampla, dende árbores de alta montaña coma os abetos e piñeiros negros, ata as flores alpinas de gran beleza coma a azucena pirenaica, a azucena silvestre ou o dente de can (*Erythronium dens-canis*).

Ademais de Parque natural a zona foi declarada coma ZEPA por contar con especies tan importantes coma o Quebraosos,a aguia real, o voitre leonado, a pita do monte, a *Lagopus muta*, o gabeador vermello ou o moucho de Tengmalm.

Entre os mamíferos cóntanse a lontra , o rebezo, o corzo e o cervo.

Ligazóns
--------

* 
* O Parque na Web da Comunidade Autónoma de Aragón *(en* *castelán)*
* O Parque na web turística da comarca de Ribagorza *(en* *castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3112046
* WorldCat
* VIAF: 305146478
* BNE: XX5617109
* CDDA: ES0000149
* GEA: 10368
* GND: 1038402654
* LCCN: sh2008005880
* Natura 2000: ES0000149
* WDPA: 196377

 |
**Participación Democrática Directa** (**PDDdG**) foi unha formación política instrumental creada en Galicia en marzo de 2015 para concorrer aos comicios municipais de 2015.

Historia
--------

O partido foi rexistrado polo actor Miguel Pernas en marzo de 2015. Baixo o seu nome presentáronse distintas coalicións e formacións veciñais, das catro provincias galegas, se ben a súa concentración maior achábanse na comarca do Salnés. As candidaturas estaban encabezadas por persoas vinculadas a Cerna, principalmente. 

Aínda que a denominación exacta da candidatura variaba de concello a concello, a formación política instrumental permitía que os seus votos fosen contabilizados para a designación de deputados provinciais, ao igual que o que promovían Anova e Esquerda Unida coa plataforma SON. Formaron parte, como socios minoritarios, dos gobernos de Cambados (encabezado polo PSdeG), Fene (encabezado polo BNG) e Ribadumia (encabezado por unha formación independente). No caso de Fene o alcalde expulsounos do goberno en agosto de 2016, polo cal apoiaron unha moción de censura do PPdeG en abril de 2018, ante o cal foron expulsados os concelleiros da formación.

Ante a constitución de En Marea a finais de 2015 Cerna apoiou o proxecto xunto coas candidaturas municipais, pasando a formar parte a gran maioría delas da nova formación política. Trala ruptura de En Marea en xaneiro de 2019 a meirande parte destas candidaturas seguiron formando parte dela, dado que Cerna se había disolto na formación política en 2018. Desta forma, nas municipais de 2019 moitas destas candidaturas concorreron baixo o paraugas de En Marea, baixo a marca de Mareas Locais, ou no caso da metade sur de Lugo con Interior Galego Vivo, o cal se constituiría como partido en maio de 2022.

Candidaturas e resultados
-------------------------

| Candidatura | Votos |  % | Concelleiros | Concello |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **Somos Cabanas** | 151 | 7,69% | 1 / 11 | Cabanas |
| **Somos Cambados** | 1162 | 14,3% | 2 / 17 | Cambados |
| **Por Chantada** | 546 | 10,31% | 1 / 13 | Chantada |
| **Somos Fene** | 874 | 12,87% | 2 / 17 | Fene |
| **C@urel Vivo** | 121 | 13,08% | 1 / 9 | Folgoso do Courel |
| **Somos Maioría** | 74 | 1,55% | 0 / 13 | Pontedeume |
| **Somos Ribadumia** | 338 | 10,97% | 1 / 13 | Ribadumia |
| **Somos Sanxenxo** | 351 | 3,89% | 0 / 17 | Sanxenxo |
| **Agroma Sober** | 292 | 16,82% | 2 / 11 | Sober |
| **Somos Maioría** | 1499 | 8,25% | 1 / 21 | Vilagarcía de Arousa |
| **Vilalba Aberta** | 646 | 7,58% | 1 / 17 | Vilalba |
| **Xinzo Adiante** | 1081 | 18,6% | 3 / 17 | Xinzo de Limia |
A **partición** dunha base de datos consiste na división dunha base de datos ou dos seus elementos en partes loxicamente independentes co obxectivo de facilitar o seu mantemento, optimizar o rendemento ou incrementar a dispoñibilidade.

Nos Sistemas Xestores de Bases de Datos Distribuídos emprégase habitualmente a partición de bases de datos. Cada base de datos divídese en varios segmentos lóxicos, e cada un deles localízase nun nodo do sistema, de xeito que os usuarios de cada nodo poden levar a cabo transaccións locais no seu nodo (incrementando o rendemento, a dispoñibilidade e a seguridade), e transaccións remotas no resto dos nodos.

A partición da base de datos pode levarse a cabo segmentando a base de datos en pequenas bases de datos separadas (cada unha delas coas súas propias táboas, índices e rexistro de transaccións) ou segmentando unicamente determinados obxectos de bases de datos (táboas).

A partición pode ser de dous tipos: horizontal ou vertical.

**Partición horizontal** consiste en distribuír as diferentes filas en diferentes táboas. Por exemplo, unha táboa de clientes con códigos postais podería partirse en dúas táboas: ClientesEste (que contería os clientes con códigos postais menores que 50000) e ClientesOeste (que contería os clientes con códigos postais maiores ou iguais a 50000). A táboa inicial con todos os clientes podería recrearse creando unha vista que amose a unión de ambas as táboas.

**Partición vertical** consiste en distribuír as diferentes columnas en diferentes táboas. Todas as táboas creadas compartirán polo menos unha columna común (a chave primaria da táboa principal), e a táboa inicial podería recrearse facendo un JOIN de todas as táboas.
| Parque Natural da Serra de Collserola |
| --- |
|  |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 2010 |
| **Superficie:** | 8.259 ha |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Barcelona |
|
| **Concellos:** | Barcelona, Cerdanyola del Vallès, Esplugues de Llobregat, Molins de Rei, Montcada i Reixac, El Papiol, Sant Cugat del Vallès, Sant Feliu de Llobregat e Sant Just Desvern |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** |  |
| **Teléfonos:** |  |
|

O **Parque Natural da Serra de Collserola** é un parque natural de 8.259 hectáreas situado na serra de Collserola, na provincia de Barcelona. Ten protección oficial dende 1953 e foi declarado parque natural en 2010 pola Generalitat de Cataluña.

O parque está repartido en nove concellos (Barcelona, Cerdanyola del Vallès, Esplugues de Llobregat, Molins de Rei, Montcada i Reixac, El Papiol, Sant Cugat del Vallès, Sant Feliu de Llobregat e Sant Just Desvern) e está xestionado polo Consorcio do Parque de Collserola que inclúe a Deputación de Barcelona e os concellos da Área metropolitana de Barcelona.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial do parque *(en* *catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11697959
* WorldCat
* VIAF: 139018676
* CDDA: 555546000
* GEC: 0517327
* OSM: 2065063
* WDPA: 555546000

 |
**Nós - Candidatura Galega** foi unha coalición electoral creada para presentarse ás eleccións xerais de 2015 en España e que se presentou nas catro provincias galegas. A formación principal da coalición era o Bloque Nacionalista Galego e acompañárono o Partido Galeguista, Coalición Galega, o Partido Comunista do Pobo Galego e a Fronte Obreira Galega. Tamén recibiu o apoio do alcalde de Lalín, de Compromiso por Galicia, Rafael Cuíña.

Os catro cabezas de lista ao Congreso dos Deputados pertencían ao Bloque Nacionalista Galego: Carlos Callón pola Coruña, Carme Adán por Pontevedra, Olalla Rodil por Lugo e Noa Presas por Ourense.

Os malos resultados acadados, ao non obter ningún deputado e perder un bo número de votos en favor da coalición EnMarea, motivaron a decisión do líder do BNG, Xavier Vence, de non anovar como voceiro nacional na XV Asemblea Nacional que se celebrou en 2016.

Notas
-----

1. ↑  "Faro de Vigo: Rafael Cuiña, de Compromiso por Galicia, muestra en Vigo su apoyo al proyecto de NÓS"
Un home lhotshampa cunha tarxeta de identidade de cidadanía butanesa.
O **pasaporte de Bután** é un documento que autoriza e facilita as viaxes e outras actividades en Bután ou por parte de cidadáns butaneses. O Ministerio de Asuntos Exteriores de Bután expide pasaportes de viaxe ao estranxeiro aos cidadáns de Bután para viaxes internacionais. É válido para todos os países a non ser que se indique o contrario.

Linguas
-------

O pasaporte contén texto en inglés e dzongkha (escrita tibetana).

Notas
-----

1. ↑  "Council of the European Union - PRADO - BTN-AO-01001". *www.consilium.europa.eu*. Consultado o 6 de agosto de 2019.
2. ↑  James Minahan (1 de decembro de 2009). *The complete guide to national symbols and emblems*. Greenwood Press. ISBN 978-0-313-34498-5.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Bután*** |

### Outros artigos

* Relacións internacionais de Bután

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Ministerio de Auntos Exteriores de Bután
A **Orquestra Sinfónica do Estado de Mérida** (OSEM) é unha orquestra filharmónica orixinal da cidade de Mérida do estado de Mérida, en Venezuela. É unha organización sen ánimo de lucro fundada en 1991 polo pianista e educador venezolano José Antonio Abreu.

Historia e características
--------------------------

A orquestra creouse o 21 de xuño de 1991, como resultado do proceso natural de evolución e desenvolvemento da Orquestra Nacional da Xuventude do estado Mérida, fundada en 1978 como parte da expansión da Orquestra Xuvenil de Venezuela, sistema liderado polo mestre José Antonio Abreu.

O seu co-fundador e primeiro director artístico foi Amílcar Rivas. Entre 1994 e 1997, o seu director musical foi Sergio Bernal que ampliou o repertorio da orquestra con música sinfónica europea e latinoamericana. Entre 1998 e 2001, a OSEM foi liderada por Felipe Izcaray que comezou programas educativos entre a comunidade e que se converteron en parte fundamental das actividades da orquestra. César Iván Lara converteuse no director musical dende xaneiro de 2004.

Na tempada de 2006, a orquestra participou en moitos eventos oficiais do goberno do estado de Mérida, Universidade dos Andes, da FESNOJIV, e en diferentes municipios, ofrecendo 39 concertos sinfónicos e 108 concertos de cámara e educartivos en 21 municipios do estado de Mérida. En 1999, a OSEM foi nomeada *Patrimonio Cultural do Estado Mérida*.

A orquestra comezou os actos de celebración do seu vixésimo aniversario o 15 de xaneiro de 2011, día no que realizaron un concerto da Sinfonía No. 2 "Pequena Rusia" de Tchaikovski co gallo do Festival de Música de Mérida.

Notas
-----

1. ↑  "OSEM, Mérida Venezuela.". Arquivado dende o orixinal o 25 de setembro de 2011. Consultado o 11 de maio de 2011.
2. ↑  *El Nacional* (13 de xaneiro de 2011). "Festival de Música de Mérida celebra su segunda edición" Arquivado 28 de setembro de 2011 en Wayback Machine. *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Orquestra Sinfónica do Estado de Mérida *(en castelán)*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Parroquia.
Igrexa da parroquia de San Vicente de Noal, Porto do Son.
A **parroquia** —do latín eclesiástico *parochĭa*, e este do grego antigo παροικία *paroikía*, 'habitar cerca'— é unha división territorial das igrexas cristiás.

En particular, a parroquia encóntrase nas Igrexas Católica, Ortodoxa, Anglicana (Igrexa de Inglaterra), de Escocia, de Suecia, Metodista Unida e Presbiterianas.

O termo parroquia tamén designa á igrexa parroquial e ás comunidade de fieis.

Parroquias na Igrexa Católica
-----------------------------

Na Igrexa Católica a parroquia é a comunidade de fieis católicos, pertencente a unha Igrexa particular (xeralmente a unha diocese) que está baixo a dirección espiritual dun sacerdote, que se designa como párroco (na linguaxe popular, *cura*, *abade*, *padre*).

En xeral as parroquias defínense por un territorio. É dicir, pertencen á parroquia todos os fieis que habiten dentro dos límites territoriais da parroquia.

Tamén é posíbel establecer parroquias persoais en función do rito, lingua ou nacionalidade dos fieis dun territorio "ou mesmo por outra determinada razón". Así, o canon 813 permite a erección dunha parroquia para estudantes universitarios e algunhas diocese erixiron parroquias para persoas xordas.

O canon 374 establece que as parroquias próximas poden agruparse entre si, para formaren os arciprestados.

Notas
-----

1. ↑  Reyes Vizcaíno, Pedro María 
*Naturaleza de la parroquia en el derecho canónico*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Codex Iuris Canonici* (Código de Dereito Canónico) *(en varias linguas)*

### Outros artigos

* Arciprestado
* Arciprestados de Galicia
* Parochiale suevorum
* Parroquia eclesiástica galega
* Parroquias de Galicia

| * v
* c
* e
Divisións territoriais católicas |
| --- |
| 
* Advocación
* Parroquia (en Galicia)
* Santoral

 |
| 
* Arcebispado ou arquidiocese
* Arciprestado (en Galicia)
* Bispado ou diocese
* Prelatura
* Provincia eclesiástica
* Vigairía ou vicariato

 |
**Partes por millón**  (ppm) é unha unidade de medida coa que se avalía a concentración. Refírese á cantidade de unidades da substancia (axente, medicamento etc) que hai por cada millón de unidades do conxunto do que forma parte. Por exemplo, nun millón de grans de arroz, se se pintase un de negro, este gran representaría unha (1) parte por millón. Abréviase como "ppm".

Características
---------------

É un concepto análogo á da porcentaxe, só que neste caso non é partes por cen senón por millón. De feito, poderíase tomar a seguiente equivalencia:

**10 000 ppm = 1 %**
É dicir, que 10 000 ppm equivalen ao un por cento (unha parte por cada cen). Do anterior pódese deducir que esta unidade se usa de maneira análoga á porcentaxe, pero para concentracións ou valores moito menores. Por exemplo, cando se fala de concentracións de contaminantes en auga ou en aire, ou en solucións con moi baixas concentracións ou cantidades de partículas de po nun ambiente, entre outros.

Un exemplo podería ser as medicións de concentración dun contaminante no aire do ambiente cuxo valor máximo permisíbel sexa 10 000 ppm. Tratar de escribir iso en porcentaxe sería pouco práctico, pois sería moito menor a 1 % (0,01 %).

Un concepto análogo utilízase para "partes por billón".

Uso
---

O uso de ppm como unidade axiliza a comunicación, pero pode ter unha connotación ambigua fóra do marco de referencia, ó poder usarse para diferentes tios de partes (g en g, cm3 en cm3, moles en moles, ou mesmo mesturados, como mg/L, asumindo a densidade unidade no S.I.).

Algúns casos
* Análise química da auga: as ppm refírense a mg de analito por litro de auga; mg·L−1. Por exemplo: *Cloruros = 20 ppm* equivale a *20 mg·L—1 como Cl—*, que quere dicir *vinte miligramos de ión cloruro por litro de auga*.

* Contaminantes do aire: ppm refírese a partes de vapor ou gas (en volume) por cada millón de partes de aire contaminado; cm³·m−3. Ou, de xeito equivalente, polas leis dos gases, número de moles por cada millón de moles. Outra forma de expresalo é en mg·m−3, do que xorde un factor de conversión que depende das propiedades físicas de cada contaminante. Por exemplo, para o benceno o factor de conversión é 1 ppm = 3,19 mg/m³.
* Análise, en minerais, de cantidades minúsculas doutras substancias presentes; ppm refírese a g de analito por tonelada de mineral; g·Ton−1 ou mg·kg−1
* Estatística: ppm significa un caso cada un millón de casos da poboación en estudo.
* Tolerancia: ppm significa unha incerteza dun millonésimo da medición.

Ao igual que cando se usan porcentaxes, pode ser necesario aclarar se son partes en volume, en masa ou peso, se se refiren a base seca etc.

Notas
-----

1. ↑  US Department of Commerce, NOAA. "ESRL Global Monitoring Division - Global Greenhouse Gas Reference Network". *www.esrl.noaa.gov* (en inglés). Consultado o 2019-08-26.
2. ↑  www.cdc.gov
3. ↑  NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards, Benzene
***Pan con xamón*** (en inglés: ***Ham on Rye***) é unha novela de Charles Bukowski, publicada en 1982. Escrita en primeira persoa, describe con certa carga autobiográfica a infancia e mocidade do alter ego de Bukowski, Henry Chinaski, na prosa honesta e sincera que caracteriza ao autor. Está ambientada nos Ánxeles durante a época da Gran Depresión.

Ambientación
------------

Coma as súas obras previas, *Ham on Rye* está ambientada nos Ánxeles, onde o autor creceu. Bukowski mantén as descricións realistas da súa cidade, facendo fincapé na xente que conforma Os Ánxeles máis que na cidade en si. Este tipo de descrición non venera ou idealiza a cidade, en contraste con outras obras coñecidas como "Novelas dos Ánxeles". As escenas fóra dos Ánxeles mostran a Chinaski coma un intruso, coma ao comezo da novela, cando vai coa súa familia a unha plantación de laranxeiros.

Protagonista e personaxes
-------------------------

Coma en novelas autobiográficas anteriores, céntrase na vida de Henry Chinaski durante a infancia e a adolescencia. Bukowski mostra o seu carácter de anti heroe misántropo, similar ao de obras coma *Servizo de Correos* ou *Hollywood*. Chinaski, que crece nun barrio pobre dos Ánxeles durante a Gran Depresión, aparece como un perdedor sarcástico. Isto débese en boa parte ás habituais malleiras do seu pai, en moitas ocasións sen motivo. Convértese nun marxinado por parte dos rapaces da escola pola súa nula habilidade para os deportes, e despois polo seu terríbel acne.

Chinaski foi comparado co monstro de *Frankenstein ou o moderno Prometeo* e co personaxe de Franz Kafka Gregor Samsa pola marxinación que lle produce a súa "monstruosa" aparencia. Adoita responder con violencia nos enfrontamentos con quen o marxinan e mostra unha imaxe de "tipo duro".

Ao igual que Henry Chinaski, os demais personaxes están ambientados conforme os modelos de familiares e amizades do propio autor..

Título
------

O título, *Ham on Rye*, significa literalmente "xamón sobre centeo", en referencia a dous alimentos que combinan ben. Segundo certos autores, pode ser unha referencia ao libro de J. D. Salinger *O vixía no centeo* (1951).

A versión galega foi traducida por Eva Almazán e publicada por Factoría K en 2009. Amais, foi traducida, entre outros, ao italiano (*Panino al prosciutto*), ao castelán (*La senda del perdedor*), ao checo (*Šunkový nářez*) e ao sueco (*Min oskuld och Pearl Harbor*).

Notas
-----

1. ↑  Fontana, Ernest: "Bukowski's *Ham on Rye* and the Los Angeles Novel". *The Review of Contemporary Fiction*,1985. 5 (3):4-8 *(en inglés)*
2. ↑  Fontana, Ernest: "Bukowski's *Ham on Rye* and the Los Angeles Novel". *The Review of Contemporary Fiction*, 1985. 5 (3): 5 *(en inglés)*.
3. ↑  Fontana, Ernest: "Bukowski's *Ham on Rye* and the Los Angeles Novel". *The Review of Contemporary Fiction*, 1985. 5 (3): 6 *(en inglés)*.
4. ↑  No limiar de *Women*, a cargo de Niall Griffiths. Virgin Books. UK.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2294314
* BiTraGa: 4040
* ISBN: 978-0-87685-558-4
* LibraryThing: 5795
* OCLC: 8553358
* OL: OL3489904M

 |
Nos Andes centrais, o **período arcaico andino** é a segunda etapa do Precerámico Andino que comprende dende a domesticación de plantas e animais coa aparición dos primeiros horticultores seminómades até a aparición da cerámica.

Na periodización de Luis Guillermo Lumbreras corresponde á segunda etapa do desenvolvemento histórico das civilizacións andinas. Ó rematar o período de transhumancia, aparecen nos Andes centrais os primeiros horticultores seminómades (sen coñecemento da cerámica); posteriormente o home andino foise facendo sedentario. Os habitantes dos vales costeños e serranos adoptaron a agricultura en forma incipiente, os habitantes das estepas altoandinas domesticaron os camélidos; entre tanto, os costeños adoptaron a vida mixta de pescadores marisqueadores e agricultores.

A vida fíxose máis estable, apareceron as primeiras aldeas nas chairas ou nos vales, preto dos campos de cultivo ou nas praias ricas en mariscos, as estruturas máis antigas son as chozas de material vexetal e posteriormente construcións de pedra e barro; da mesma maneira apareceron os primeiros tecidos rudimentarios.
Concerto de Cicatriz no gaztetxe de Hondarribia.
O ***Rock radical vasco*** (en éuscaro: *Euskal Rock Erradikala*) foi un movemento musical xurdido no País Vasco e Navarra a mediados da década de 1980 e que remataría a comezos da seguinte década. Musicalmente era unha denominación heteroxénea que englobaba a grupos de diferentes estilos musicais como o punk, o rock urbano, o heavy metal, o ska ou o reggae; pero principalmente a aqueles cunha especial influencia dos primeiros grupos de punk (Sex Pistols, Ramones, The Clash, etc.).

A etiqueta de *Rock Radical Vasco* (RRV) xorde en 1983 da mano de José Mari Blasco (ex representante de La Polla Records) e Marino Goñi (fundador das compañías discográficas Soñua e Oihuka), e foi acuñada tras un festival contra a adhesión de España á OTAN. Algúns grupos rexeitaron esta designción por considerala comercial e outros por reivindicarse como apátridas.

Os grupos do RRV estaban amparados por pequenas discográficas locais e, aínda que adoitaban ter o seu propio circuíto de concertos no seu ámbito de orixe, tamén realizaron concertos fóra e a súa música puido escoitarse en toda a xeografía do estado. As formas de difusión non eran as clásicas e déronse a coñecer a través da cultura alternativa (*gaztetxes*, radios libres, fanzines, etc.), así como nalgunhas das páxinas da sección cultural do diario *Egin*.

Notas
-----

1. 1 2  Gabriela Cañas, «El 'rock' es más duro en el Norte», *El País*, 1 de xuño de 1986.
2. ↑  F-M Hop: «Música vasca: un poco de historia», en el dosier sobre música vasca de *La Factoría del Ritmo*: marzo-xullo de 1996.
**Orbiting Vehicle 4** ou **OV4** foi unha serie de satélites de investigación da Forza Aérea dos Estados Unidos lanzados en 1966.

Características
---------------

Os satélites OV4 foron deseñados para probar a viabilidade do uso da capa F da ionosfera como guía de ondas para transmisións en HF e VHF entre satélites fora da liña de visión entre eles. Lanzáronse dous satélites OV4: o OV4 1R (receptor), de 136 kg de masa, e o OV4 1T (transmisor), con transmisores en 20 MHz, 34 MHz e 46 MHz. Outros dous satélites da mesma serie foron cancelados.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| OV4 1R | 3 de novembro de 1966 | Titan 3C | Éxito |
| OV4 1T | 3 de novembro de 1966 | Titan 3C | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2020). "OV4" (en inglés). Consultado o 27 de decembro de 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "OV4 1R, 1T, 2R, 2T" (en inglés). Consultado o 27 de decembro de 2020.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Titan 3C
* Orbiting Vehicle 1
* Orbiting Vehicle 2
* Orbiting Vehicle 3
* Orbiting Vehicle 5
Logo de Rockbox.
**Rockbox** é un firmware alternativo de código aberto para reprodutores dixitais de música tipo MP3. O cargador e o firmware permiten a estes reprodutores funcionar sen as restricións do fabricante en canto aos formatos que son capaces de reproducir, as ampliacións de software (plugins e xogos) que poden incorporar, entre outras vantaxes.

Rockbox atópase en desenvolvemento desde 2001 e vai incorporando novas posibilidades e correccións diariamente. É posible configurar un gran número de opcións para adaptarse a cada usuario en particular. Inclúe axustes para controlar a calidade de son como ecualizador paramétrico e transicións sen pausa. É posible cargar configuracións prefijadas rapidamente. Ata é posible deseñar a fiestra de reprodución ata o último detalle. Preséntase nunha ampla variedade de idiomas incluído o galego e grazas aos menús falados, permite o seu uso ás persoas con problemas de visión.

Soporte
-------

En moitos dos reprodutores soportados están dispoñibles os seguintes formatos para a reprodución: Ogg Vorbis, MP3, FLAC, Musepack, AAC, ALAC, AC3 e WavPack. O obxectivo non é saltar as restricións DRM de dereitos dixitais de formatos protexidos, xa que estes formatos non se poden reproducir. No caso do iPod para os usuarios de Linux e Windows úsase como unha unidade externa de disco USB, é fácil trasladar os arquivos de música sen a necesidade de programas propietarios como iTunes. O aparello reproducirá calquera arquivo soportado que se atope no disco duro (ou memoria flash) do reprodutor, sen importar a súa localización.

Reprodutores Soportados
-----------------------

Unha das peles para Rockbox.
Reprodutores soportados por Rockbox.

### Archos

* Archos Player/Studio
* Archos Recorder
* Archos FM Recorder
* Archos V2 Recorder
* Ondio FM
* Ondio SP

### iriver

* H100 series
* H300 series (H320/H340)
* H10 series (H10 5, 6, e 20GB)

### iAudio

* X5/L
* X5V
* M5

### Apple

* iPod 5G/5.5G (Vídeo)
* iPod 4G (Cor/Photo)
* iPod 4G (Escala de grises)
* iPod 3G
* iPod nano 1G
* iPod Mini 1G/2G

### Toshiba

* Gigabeat F series (F10/F11/F20/F21/F30/F31/F40/F41/F60)
* Gigabeat X series

### Sandisk

* Sansa e200 series
* Sansa c200 series

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* iPodLinux

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Rockbox
*Para outro dignificado véxase Incubación*
O **período de incubación** é o tempo comprendido entre a exposición dun individuo a un organismo, a unha substancia química ou a unha radiación patoxénico a a aparición dos primeiros signos e síntomas da enfermidade. Este período pode ser tan curto como algúns minutos, ou tan longo como trinta anos, como no caso da enfermidade de Creutzfeldt-Jakob.

Aínda que **latencia** ou **período de latencia** poden ser sinónimos, ás veces faise unha diferenza entre estes termos e o de **período de incubación** —o período entre o contaxio e o inicio clínico da enfermidade— e **período latente** —o tempo desde a infección até que se volve contaxiosa— o cal adoita ser máis curto.

Unha persoa pode ser portadora dunha enfermidade infecciosa, tales como as producidas por *Streptococcus* na gorxa, sen exhibir ningún síntoma. Dependendo da enfermidade, unha persoa pode ser ou non ser capaz de transmitir a doenza a outras durante o *período de incubación*.

Exemplos de períodos de incubación
----------------------------------

Os períodos de incubación varían moito e usualmente exprésanse en termos de rango. Cando é posíbel, é mellor expresar a media e o décimo e nonaxésimo percentil, aínda que esta información non está sempre dispoñíbel. Os valores mencionados están acomodados en orde ascendente por números de días, aínda que nalgúns casos a media debe inferirse.

Para moitas condicións, os períodos de incubación son máis longos nos adultos que nos nenos.

| Enfermidade | Período de incubación | Referencia |
| --- | --- | --- |
| Celulite causada por *Pasteurella multocida* | menos de 1 día |  |
| Cólera | 1-3 días |  |
| Gripe | 1-4 días |  |
| Escarlatina | 1-4 días |  |
| Arrefriado común | 2-5 días |  Arquivado 26 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
| Ébola | 2-21 días |  |
| Febre das Montañas Rochosas | 2-14 días |  Arquivado 26 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
| SRAS | até 10 días |  |
| Roséola | 5-15 días |  Arquivado 01 de maio de 2009 en Wayback Machine. |
| Poliomielite | 7-14 días |  |
| Tose ferina | 7-14 días |  |
| Xarampelo | 9-12 días | Arquivado 04 de decembro de 2010 en Wayback Machine. |
| Varíola | 7-17 días |  |
| Tétano xeneralizado | 7-21 días |  |
| Varicela | 14-16 días |  Arquivado 26 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
| Eritema infeccioso | 13-18 días |  Arquivado 26 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
| Parotidite | 14-18 días |  |
| Rubéola | 14-21 días |  Arquivado 26 de maio de 2011 en Wayback Machine. |
| Mononucleose infecciosa | 28-42 días |  Arquivado 09 de decembro de 2008 en Wayback Machine. |
| Kuru | media entre 10,3 e 13,2 anos |  |

Véxase tamén
------------

* Corentena

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193566
* BRE: 2012194
* MAG: 143701427

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D055256
* UMLS: C2350311

 |
O **Partido Comunista Español** foi un partido político español fundado o 15 de abril de 1920 polos integrantes da Federación de Xuventudes Socialistas.

O órgano oficial do Partid*o* Comunista Español foi *El Comunista*, continuador do antigo diario *Renovación* (órgano oficial da Federación de Xuventudes Socialistas).

Historia
--------

Tras o Congreso Extraordinario do PSOE de 1919, polo cal aprazaron o ingreso do Partido no Komintern, a *Federación de Juventudes Socialistas* decidiu, no seu V Congreso, escindirse do PSOE para adherirse á Internacional Comunista e crear a súa sección española, transformando a Federación de Xuventudes Socialistas no novo Partido Comunista Español. Dada a mocidade dos seus promotores, foi coñecido polos seus primeiros detractores como o «partido dos cen nenos». Entre os fundadores da formación comunista destacaron Ramón Merino Gracia, como secretario xeral, Juan Andrade, que se fixo cargo da dirección do semanario *El Comunista,* Luis Portela e Eduardo Ugarte, algúns deles procedentes do Grupo de Estudantes Socialistas. Entre os adheridos figuraron o xinecólogo Ángel Sopeña e Ibáñez e Dolores Ibárruri (*Pasionaria*), que se uniu á escisión xunto coa Agrupación Socialista de Somorrostro (Biscaia).

Como partido adherido á Internacional Comunista, o Partido Comunista Español participou no II Congreso da organización mundial, onde obtivo un posto no Comité Executivo do Komintern. En marzo de 1921 celebrouse o I Congreso do Partido, que elixiu a un Comité Central formado, entre outros, por Merino Gracia, Vicente Arroyo ou Rafael Millá.

Tras a escisión do Partido Comunista Obreiro Español do PSOE en abril de 1921 e a súa adhesión á Terceira Internacional, os dous partidos comunistas (PCOE e Partido Comunista Español) iniciaron un proceso de integración a instancias da Internacional Comunista que culminou na chamada *Conferencia de Fusión* (7-14 de novembro de 1921) e na creación do Partido Comunista de España, como único referente da III Internacional en España.

Notas
-----

1. 1 2  Gallego (1977), p. 40
2. ↑  Del Rosal Díaz 2004, p. 76.
3. ↑  Gómez (2015)
4. ↑  Del Rosal Díaz 2004, p. 77-79.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Del Rosal Díaz, Amaro (2004). "Consideraciones y vivencias sobre la fundación del PCE y sus primeros años". *Contribución a la historia del PCE* (en castelán). Madrid: Fundación de Investigaciones Marxistas. ISBN 84-87098-43-6.
* Gallego, José Andrés (1977). *El socialismo y la dictadura (España, 1923-1930)*. Col. Historia política (en castelán). Madrid: Tebas. ISBN 84-7273-033-6.
* Gómez, María Teresa (2015). *El largo viaje: política y cultura en la evolución del Partido Comunista de España (1920-1939)* (ebook)`|format=` require `|url=` (Axuda) (en castelán). Madrid: Ediciones de la Torrre. ISBN 978-84-7960-760-9.

### Outros artigos

* Partido Comunista de España
O **Partido Comunista Surafricano** (SACP, en inglés: *South African Communist Party*) é un partido político de Suráfrica fundado en 1921 e que, xunto ó Congreso Nacional Africano (ANC) e a central sindical COSATU, forma a alianza política tripartita que goberna o país dende a caída do réxime do apartheid en 1994. O SACP nunca concorreu en solitario a ningunha das eleccións democráticas na historia de Suráfrica.

Historia
--------

O SACP ten as súas orixes en 1921 e foi creado por activistas traballadores brancos, sendo entón o primeiro partido de orientación marxista-leninista creado en África. Anteriormente, o Congreso Nacional Africano (ANC) fora fundado en 1912, mentres que a Internacional Comunista comezou a súa historia en 1919 ó ser convocada por Lenin. 

O ano seguinte da súa creación, en 1922, o CPSA tomou parte nunha folga contra os mandos e os traballadores de cor da minería que terminaría converténdose nunha rebelión armada. Rapidamente, tras o fracaso da revolta e baixo as instrucións da Internacional Comunista, a africanización e a entrada de activistas de cor tería lugar dende 1924 e xa en 1928 o 90% dos seus membros eran de cor. Novamente, tras o VI Congreso da Internacional Comunista, o CPSA sufriu na década de 1930 loitas internas que provocaron a expulsión de membros veteranos e a súa división.

Tralo final da segunda guerra mundial e no contexto da guerra fría, o CPSA sería ilegalizado en 1950, o que provocaría a súa refundación na clandestinidade coa denominación de SACP (*South African Communist Party*) en 1953 e a adopción dun novo programa en 1962.

Durante a segunda metade da década de 1960, centos de membros e destacados activistas comunistas surafricanos sufriron pena de cárcere por parte das autoridades do Goberno surafricano. En 1989, celebrouse o VII Congreso do SACP que adoptou, á sombra da perestroika, un novo programa. En 1990, o SACP foi legalizado e celebrou unha masiva concentración en Soweto. Cando se celebraron as primeiras eleccións democráticas en 1994, o SACP concorreu dentro das listas do Congreso Nacional Africano, co que mantivo a alianza até as eleccións de 2009, participando nos sucesivos gobernos desde entón.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q305317
* WorldCat
* VIAF: 149585257
* BNF: 11882910m
* EBID: ID
* ISNI: 0000 0001 0807 0538
* LCCN: n82016195
* NKC: ko20211123426
* SUDOC: 027745910

 |