| Pemento(xénero *Capsicum*) |
| --- |
| Variedades de pementos |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Asteridae |
| Orde: | Solanales |
| Familia: | Solanaceae |
| Subfamilia: | Solanoideae |
| Tribo: | Capsiceae |
| Xénero: | ***Capsicum***L. *Sp. Pl.*, vol. 1, p. 188, 1753  |

 |

*Para o condimento véxase pemento (condimento)*
*Para a especie máis común de pemento, véxase o artigo **Capsicum annuum**.*
O **pemento** (Gl-pemento.ogg pronunciación (axuda ·  info)) inclúe unha gran variedade de plantas diferentes baixo a mesma denominación. Algunhas variedades son picantes e utilízanse como especia. O xénero ***Capsicum*** comprende varias especies de plantas, emparentadas co tomate, propias de América Central e América do Sur; os seus froitos —chamados **chile**, **morrón** ou **pemento**— consómense en diferentes preparacións e tamén se empregan na medicina.

Características
---------------

As especies de *Capsicum* son case sen excepción plurianuais. A planta, de talo leñoso, forma normalmente un arbusto de até 150 centímetros de altura; algunhas variedades atinxen tamaños superiores. As flores son brancas ou verdosas na maioría das variedades, salvo no *C. pubescens*, que ten unha cor violácea.

O froito —tecnicamente unha baga— varía en coloración e tamaño de acordo á variedade; pode ser cúbico, cónico ou esférico. De interior oco, está dividido en dous ou catro costelas verticais interiores que portan as sementes, de cor amarela pálida —salvo no *C. pubescens*, que as presenta negras—. Porén, a maior cantidade de sementes sitúase na parte superior, xunto ao talo. A carnosidade do pemento tamén varía segundo a especie.

Cando o froito madura as súas cores abranguen, segundo a especie, desde o branco e o amarelo até o morado intenso, pasando polo laranxa, o vermello brillante e o lavanda; a cor verde é sinal de non maduración, aínda que moitas especies consómense tamén dese xeito.

Os *pementos* poden ser doces (verdes ou encarnados) ou tamén picantes (como *pementos de Padrón*, *pementos do Piquillo*, *pementos morróns*). As variedades que non son hortalizas ou teñen outra presentación máis elaborada cambian completamente de nome (como o chile (chamado en castelán tamén de *guindilla*), o pemento (condimento))

Variedades
----------

O xénero inclúe unha gran variedade de plantas, e os nomes comúns son frecuentemente ambiguos.

### Pementos galegos

Pementos de Padrón
En Galiza pódese falar de cinco variedades de pementos "autóctonos", ou máis ben, naturalizados, algúns Indicación Xeográfica Protexida ou Denominación de orixe protexida:

* **Pemento morrón de Vilanova**.
* **Pemento tipo Padrón**: Estes poden ser de Herbón, de Padrón ou do Salnés.
* **Pemento tipo Arnoia**: Poden ser da zona de Arnoia, de Ribadavia ou de Carballo.
* **Pemento tipo Ourense**: Poden pertencer ao Rosal ou a Ourense.
* **Pemento tipo O Couto**: Cultivados na comarca de Ferrolterra.
* **Pemento de Oímbra**

Tamén se cultivan outros dous tipos (mais en menor medida): o pemento verde de carne -tipo lamuio ou tamén tipo California- e o de pel fina -chamado doce italiano-.

### Pementos de América

chiles
En América consómense e distínguense varias especies. Xunto coas variedades suaves de *C. annuum*, consómense tamén outras picantes (como o chile serrano, empregado seco, enteiro ou molido; o xalapeño, consumido en conserva; o chile pasilla e o serrano, de cor escura e sabor doce e intenso, empregados como base para o mole mexicano; ou o "chiltepin" ou "piquín", *Capsicum annuum* var. *glabriusculum*, un chile pequeno e intensísimo); outras catro especies (*C. baccatum*, *C. chinense*, *C. frutescens* —"tabasco"— e *C. pubescens* —"rocoto—) domesticáronse e prodúcense con frecuencia.

*C. baccatum* produce sobre todo unha variedade longa, delgada e de cor amarelada, coñecida como "ají peruano" ou "ají amarelo"; *C. chinense*, que produce probabelmente os froitos máis picantes, dá entre outras a variedade habanero, cultivada en México e o Caribe como aderezo, o "aji chombo" do Panamá de aroma a froita; de *C. frutescens* coñécense numerosas variedades, entre elas o mexicano ají de Pobla; *C. pubescens* ten como cultivo máis coñecido o rocoto peruano, de aparencia similar a un pemento morrón pero de sabor moi picante e aromático.

Outras variedades
-----------------

As denominacións principais son:

1. Varias plantas da familia das Piperaceas, destacando o xénero pemento, que inclúe a pementa negra (*piper nigrum*), que está presente en case todas as cociñas do mundo. Diferentes preparacións da planta de pementa negra producen grans de pementa branca e verde. Tamén o xénero peperomia está incluído nesta familia por algúns autores.
2. Plantas do xénero capsicum da familia Solanaceae inclúen o *pemento* ou *morrón* e o chile. Estas plantas deron orixe á escala Scoville para medir o grao de picante dos pementos. Unha das especie máis coñecida é a *Capsicum annuum*.
3. A Pementa rosa tamén chamada *pementa peruana* ou *pemento do Caribe* é unha planta relacionada co castiñeiro, da especie Schinus mollea, da familia anacardiácea.
4. A especie Zanthoxyum piperitum é producida por unha planta pertencente á familia rutaceae

Listaxe de especies aceptadas
-----------------------------

* *Capsicum annuum* L.
* *Capsicum baccatum* L.
* *Capsicum buforum* Hunz.
* *Capsicum caballeroi* M.Nee
* *Capsicum campylopodium* Sendtn.
* *Capsicum cardenasii* Heiser & P.G.Sm.
* *Capsicum ceratocalyx* M.Nee
* *Capsicum chacoense* Hunz.
* *Capsicum chinense* Jacq.
* *Capsicum coccineum* (Rusby) Hunz.
* *Capsicum cornutum* (Hiern) Hunz.
* *Capsicum dimorphum* (Miers) Kuntze
* *Capsicum dusenii* Bitter
* *Capsicum eximium* Hunz.
* *Capsicum flexuosum* Sendtn.
* *Capsicum friburgense* Bianch. & Barboza
* *Capsicum galapagoensis* Hunz. (*galapagoense* *orth. var.*)
* *Capsicum geminifolium* (Dammer) Hunz.
* *Capsicum havanense* Kunth
* *Capsicum hookerianum* (Miers) Kuntze
* *Capsicum hunzikerianum* Barboza & Bianch.
* *Capsicum lanceolatum* (Greenm.) C.V.Morton & Standl.
* *Capsicum leptopodum* (Dunal) Kuntze
* *Capsicum lycianthoides* Bitter
* *Capsicum minutiflorum* (Rusby) Hunz.
* *Capsicum mirabile* Sendtn.
* *Capsicum mositicum* Toledo ex Handro
* *Capsicum parvifolium* Sendtn.
* *Capsicum pereirae* Barboza & Bianch.
* *Capsicum pubescens* Ruiz & Pav.
* *Capsicum ramosissimum* Witasek
* *Capsicum recurvatum* Witasek
* *Capsicum rhomboideum* (Dunal) Kuntze
* *Capsicum schottianum* Sendtn.
* *Capsicum scolnikianum* Hunz.
* *Capsicum sinense* Jacq.
* *Capsicum spina-alba* (Dunal) Kuntze
* *Capsicum stramoniifolium* (Kunth) Standl.
* *Capsicum tovarii* Eshbaugh, P.G.Sm. & Nickrent
* *Capsicum villosum* Sendtn.

Tamén están aceptados 3 táxones infraespecíficos:

* *Capsicum annuum* var. *glabriusculum* (Dunal) Heiser & Pickersgill
* *Capsicum baccatum* var. *pendulum* (Willd.) Eshbaugh
* *Capsicum baccatum* var. *praetermissum* (Heiser & P.G.Sm.) Hunz.

Cultivo
-------

Para o cultivo é necesaria unha temperatura ambiente media de 20 °C, sen demasiados cambios bruscos e cunha taxa de humidade non demasiado alta. Require gran cantidade de luz, sobre todo durante o primeiro período de crecemento despois da xermolación. O solo ideal son os que posúen boa drenaxe, con presenza de areas e materia orgánica. Todos estes requirimentos fan que sexan cultivados en invernadoiros, onde as condicións exteriores son máis controlábeis.

As variedades doces son principalmente obtidas nos invernadoiros.

Historia
--------

"Ajís" dispostos para a venda, en Francia.
Crese que o nome do pemento foille adxudicado por Cristovo Colón, quen o denominou así ao confundilo con *"pementa en vainas, ……moi forte, mais non co sabor de levante"*; pese a que botanicamente non ten nada en común con ela, que é o froito do *Piper nigrum*, o nome perdurou. A diferenza doutras plantas comestíbeis provenientes de América, que tardaron décadas en ser aceptadas polos europeos, coñeceu unha rápida difusión mundial tras a súa chegada a España en 1493. Unha vez aclimatado, acostumouse secalo, moelo e usalo para condimentar e dar cor a diferentes clases de pratos. Xa a mediados do século XVI cultivábanse plantas de "ají" en Italia, Alemaña e Inglaterra.

Durante os seguintes douscentos anos, revolucionaría a gastronomía dos pobos mediterráneos. O "ají" americano transformou a cociña da China, a India e Indonesia: tal foi a súa aclimatación que en moitos sitios de África e da India crese que o "ají" e o pemento son orixinarios desas rexións.

En México orixinouse a palabra "chile" —do náhuatl *chilli*. Pola súa parte, o termo ají, é unha palabra do dialecto taíno, que se falaba no Caribe

Gastronomía
-----------

O pemento ten un uso moi estendido como condimento. Os maias utilizábano na preparación do cacao quente. Actualmente, consómense frescos, fritos ou asados, en conservas e como pemento moído, triturando ou moendo os grans. É un ingrediente tradicional das comidas de México e o Perú.

É un ingrediente moi utilizado na gastronomía do Perú tanto polo seu sabor picante como para darlle cor aos pratos preparados. Existen diferentes cores e tamaños de "ají" neste país, desde o vermello nas súas diversas gamas de cores até o amarelo laranxa. Os graos de picante varían segundo as cores, tamaños, climas, alturas e zonas de produción.

O pemento achega ao organismo calcio, vitamina A e vitamina C.

Capsaicina
----------

O froito da maioría das especies de *capsicum* contén capsaicina, (8-metil-N-vanillil-6-nonenamida, C18H27NON3) e outros compostos similares, que estimulan os receptores de calor e dor da epiderme, provocando así unha irrigación sanguínea máis intensa. Produce unha forte sensación de ardentía na boca (e se non se dixire axeitadamente, no ano) aos consumidores pouco afeitos a consumilo. A maioría dos mamíferos encontran esta sensación desagradábel. Non obstante, non afecta aos paxaros, polo que se considera que a secreción desta substancia é unha medida de protección para evitar que sexa consumida por ningunha especie a excepción das aves, atraídas polas brillantes cores, que axudan a propagar as sementes.

A capsaicina é un axente antibiótico bastante efectivo; os alimentos preparados con pementa de Caiena consérvanse mellor, unha das razóns polas cales esta especia é popular en rexións tropicais. A cociña asiática, en especial a indonesia, a tailandesa e a hindú, adoptaron axiña a pementa de caiena tras a súa introdución polos europeos.

Galería de imaxes
-----------------

* Pementos de Padrón, pan e viño galegosPementos de Padrón, pan e viño galegos
* Pementos amarelosPementos amarelos

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Capsicum annuum* (especie de pemento máis cultivada)
* Pementa
* Pemento (condimento)
* Escala Scoville

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Capsicum*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201959
* EBID: ID
* GEC: 0130329
* GND: 4044557-4
* NKC: ph1112362

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 189098
* APNI: 108180
* Dyntaxa: 1005942
* EOL: 38876
* EPPO: 1CPSG
* FoC: 105577
* GBIF: 2932937
* iNaturalist: 48517
* IPNI: 38313-1
* IRMNG: 1282197
* ITIS: 30491
* NBN: NHMSYS0000456783
* NCBI: 4071
* POWO: ID
* Soortenregister: 121442
* Tela Botanica: 86083
* Tropicos: 40001029
* PLANTS: CAPSI

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002212
* MeSH: B01.650.940.800.575.912.250.908.500.145
* NCIt: C75665
* NDF-RT: N0000147279
* RxNorm: 319780
* UNII: 00UK7646FG

 |