Interior da antiga Biblioteca de Alexandría.
A **Biblioteca de Alexandría**, localizada na cidade exipcia de Alexandría, foi no seu tempo a maior biblioteca do mundo. Fundada polos Tolomeos no século III a. n. e. chegou a ter unha colección (estimada) de 700.000 obras manuscritas.

Desde o século XIX procurouse comprender a organización e estrutura da biblioteca e debateuse abundantemente sobre o seu final. Apenas chegaron até a actualidade testemuños de como era, como se traballaba nela, cantos volumes gardaba e mesmo cal era a súa situación.

A historiografía dos séculos XX e XXI insiste en que se formou unha grande utopía retrospectiva en relación coa Biblioteca de Alexandría. Sábese con certeza que a Biblioteca existiu, mais moitas das informacións acerca dela son contraditorias, dubidosas ou mesmo falsas, realizadas baseándose en suposicións a partir de poucos datos e aproximados.

Unha nova biblioteca foi inaugurada no 2003 próxima ao sitio da antiga.

Historia
--------

Considerase que foi fundada no inicio do século III a.C. durante o reinado de Tolomeo II do Exipto, despois de que o seu pai construíse o *Templo das Musas* (Museum). Atribúese a Demetrio de Falero a súa organización inicial.

Estimase que a biblioteca almacenara máis de 400.000 rolos de papiro, podendo ter chegado ao millón. Foi destruída parcialmente varias veces, até que no 646 foi destruída nun incendio accidental (acreditouse durante toda a Idade Media que tal incendio fora causado polos árabes no tempo de Umar I). Así no -47, cando durante a guerra civil entre Xulio César e os seguidores de Cneo Pompeio Magno César foi asediado en Alexandría, un incendio que destruíu a frota exipcia estendeuse a algúns depósitos de libros e arderon uns 40.000. Máis tarde, segundo a lenda, a Biblioteca foi destruída noutras tres ocasións: no 272 por orde do emperador romano Aureliano; no 391, cando o emperador Teodosio I a derrubou xunto con outros edificios pagáns.

fotoFragmento da *Septuaginta*, traducida do hebreo ao grego koiné, entre o terceiro e o primeiro século a.C. en Alexandría.Cóntase que un dos incendios foi provocado por Xulio César, quen tras apartar do poder a Tolomeo XII, a favor da súa irmá Cleopatra, e temendo que algún dos titores deste puidese fuxir da cidade ordenou pór lume aos barcos ancorados no porto, resultando que o incendio pasou a terra e consumiu parte da biblioteca.

A institución da antiga biblioteca de Alexandría tiña como o principal obxectivo preservar e divulgar a cultura nacional. Contiña libros que foran levados de Atenas. Existían tamén matemáticos ligados á biblioteca, como por exemplo Euclides de Alexandría. Por outro lado tornouse nun grande centro de comercio e fabricación de papiros.

A lista dos grandes pensadores que pasaron pola biblioteca e o museo de Alexandría inclúe nomes de grandes xenios do pasado. Importantes obras sobre xeometría, trigonometría e astronomía, ben como sobre linguas, literatura e medicina, atribúenselle a eruditos de Alexandría. Segundo a tradición, foi alí onde 72 eruditos xudeus traduciron as Escrituras Hebraicas ao grego, producindo así a famosa Septuaginta.

### Os grandes nomes da Alexandría antiga

* **Euclides**: matemático, IV século a.C. O pai da xeometría e o pioneiro no estudo da óptica. A súa obra *Os Elementos* foi usada como padrón da xeometría até o século XIX.
* **Aristarco de Samos**: astrónomo, III a.C. O primeiro en presumir que os planetas xiran en torno do Sol. Usou a trigonometría na tentativa de calcular a distancia do Sol e da Lúa, e o tamaño deles.
* **Arquimedes**: matemático e inventor, terceiro século a.C. Realizou diversas descubertas e fixo os primeiros esforzos científicos para determinar o valor do pi (π).
* **Calímaco** (c. -305-c. -240): poeta e bibliotecario grego, compilou o primeiro catálogo da Biblioteca de Alexandría, un marco na historia do control bibliográfico, que posibilitou a creación da relación oficial (canon) da literatura grega clásica. O seu catálogo ocupaba 120 rolos de papiro.
* **Eratóstenes**: polímata (coñecedor de moitas ciencias) e un dos primeiros bibliotecarios de Alexandría, terceiro século a.C. Calculou a circunferencia da Terra con bastante aproximación.
* **Galeno**: médico, II d.C. Os seus 15 libros sobre a ciencia da medicina tornaranse fundamentais por máis de 12 séculos.
* **Herófilo**: médico, considerado o fundador do método científico, o primeiro en suxerir que a intelixencia e as emocións son algo propio do cerebro e non do corazón.
* **Hipatia**: astrónoma, matemática e filósofa, III d.C. Unha das maiores matemáticas, directora da Biblioteca de Alexandría; por ser pagá, foi asasinada, sufrindo linchamento.
* **Tolomeo**: astrónomo, II d.C. Os seus escritos xeográficos e astronómicos serán un modelo a seguir.

A nova biblioteca
-----------------

A actual biblioteca pretende ser un dos centros de coñecemento máis importantes do mundo. A estrutura, que ten o nome oficial de *Bibliotheca Alexandrina*, integra, alén da principal, catro bibliotecas especializadas, laboratorios, un planetario, un museo de ciencias, un de caligrafía e unha sala de congreso e de exposicións.

A Biblioteca Tahan Hussein está especializada en cegos, a dos Xoves é dedicada a persoas entre os 12 e os 18 anos, a dos rapaces é para quen teña entre seis e doce anos, e a multimedia está dotada con toda clase de material visual e sonoro. Hai tamén unha sala de microfilmes, unha de manuscritos e outra de libros pouco comúns.

Interior da nova biblioteca de Alexandría.Inicialmente, a idea era dotar a biblioteca de oito millóns de libros, mais como foi imposible conseguir esa cantidade ficou pola metade. Así, déuselle prioridade á creación dunha biblioteca cibernética. No total poden traballar na Biblioteca de Alexandría cerca de 3500 investigadores en 200 salas de estudo. A sala de lectura ten 20.000 m² e está iluminada de forma uniforme por luz solar directa.

O proxecto da biblioteca é da autoría dunha firma de arquitectos noruegueses, a Snohetta. A construción demorou sete anos, mais a idea naceu no 1974. Os principais financiadores da institución foron a UNESCO e o goberno exipcio, sendo o custo total da obra duns 200 millóns de euros.

| * v
* c
* e
Matemáticos da Grecia antiga |
| --- |
| Matemáticos | 
* Ameristos
* Anaxágoras
* Antemio
* Antípater
* Arquitas
* Aristeo de Crotona
* Aristarco
* **Apolonio**
* **Arquímedes**
* Ascletarión
* Ateneo
* Autólico
* Bión
* Boecio
* Boeto
* Brisón
* Calipo de Cízico
* Carpo
* Crisipo de Soli
* Cleómedes
* Conón
* Ctesibio
* Demócrito
* Dicearco
* Diocles
* **Diofanto**
* Dinostrato
* Dionisodoro
* Domnino
* Dositeo de Colonos
* Eratóstenes
* Esporo
* Eudemo
* **Euclides**
* **Eudoxo**
* Eutocio
* Filipo de Medma
* Filolao
* Filón
* **Herón**
* Hermótimo de Colofón
* Herón de Bizancio
* **Hiparco**
* Hipaso
* **Hipatia**
* Hipias de Elis
* Hipias (xeómetra)
* **Hipócrates**
* Hipsicles
* Isidoro de Mileto
* Leoncio Mecánico
* León
* Marino
* Menecmo
* **Menelao**
* Metón
* Metrodoro
* Nicón
* **Nicómaco**
* Nicomedes
* Nicoteles
* Oenopidas
* **Pappos**
* Perseo
* Polieno de Làmpsaco
* Porfirio
* Posidonio
* Proclo
* **Ptolemeo**
* **Pitágoras**
* Sereno
* Simplicio
* Sosíxenes
* **Tales**
* Teeteto
* Theano
* Teodoro
* Teodosio de Bitinia
* Teodosio de Trípoli
* Teón de Alexandría
* Teón de Esmirna
* Timáridas
* Ulpiano de Gaza
* **Xémino**
* Xenócrates
* Zenón de Elea
* Zenón de Sidón
* Zenodoro

 |
| Tratados | 
* *Almaxesto*
* Palimpsesto de Arquímedes
* *Arithmetica*
* *Cónicas* (Apolonio)
* *Elementos* (Euclides)
* *Sobre as medidas e as distancias* (Aristarco)
* *Sobre as medidas e as distancias* (Hiparco)
* *Sobre a esfera que se move* (Autólico)
* *O contador de area*

 |
| Problemas | 
* Problema de Apollonio
* Cuadratura do círculo
* Duplicación do cubo
* Trisección do ángulo

 |
| Centros | 
* Cirene
* Biblioteca de Alexandría
* Academia platónica

 |
| Influencias de... | 
* Matemática babilónica
* Matemática exipcia

 |
| Influencias a... | 
* Matemática india
* Matemáticas no islam medieval

 |
| Cronoloxía dos matemáticos da Grecia antiga |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q435
* WorldCat
* VIAF: 143229069
* BAV: ADV11972028
* BRE: 1810989
* CANTIC: a11243363
* EBID: ID
* GEC: 0278691
* GND: 4234192-9
* LCCN: n95095212
* SELIBR: 327124
* ULAN: 500356300

 |