|  |
| --- |
| Abecedario |
| Aa | Bb | Cc | Dd | Ee |
| Ff | Gg | Hh | Ii | Ll |
| Mm | Nn | Ññ | Oo | Pp |
| Qq | Rr | Ss | Tt | Uu |
| Vv | Xx | Zz |
|  **Non galego:** Çç - Jj - Kk - Ww - Yy  |

O **J** (**iota**) é unha letra, non propia do alfabeto galego moderno pero usada no galego medieval, e no galego moderno para préstamos léxicos doutras linguas.
No alfabeto fonético internacional, [**j**] representa o aproximante palatal.

Na maioría dos teclados alfanuméricos, as teclas j e f xeralmente aparecen cun pequeno relevo perceptible ao tacto, que permite aos usuarios a súa orientación táctil no teclado.

Curiosamente, o J é a única letra do alfabeto latino que non aparece na táboa periódica. En física designa o joule.

Historia
--------

En orixe no alfabeto latino era só unha letra maiúscula, o escolar humanista Pierre de la Ramée foi o primeiro en distinguir I e J. En latín a pronuncia do I e J era [i], [i:] ou [j], pero as linguas romances desenvolveron novos sons que foron representados como I e J.


| Xeroglífico  (Fonograma de i) | Escritura hierática  (Fonograma de i) | Proto-Semítico  Y | Fenicio  Y | Grego  iota | Etrusco  I | Latín  I | Latín  J | Latín moderno  Jj |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |

En portugués, o son utilizado para a letra J é o /ʒ/ (*jarro*, *janela*, *jota*), así como no francés e no romanés. En castelán o **J** pronuncia-se /x ~ h/ (como *ajo*, allo); este son desenvolveuse a partir do son /dʒ/. En todas as linguas xermánicas, exceptuando o inglés que utiliza /dʒ/ (*just*), o son utilizado para a letra J é o /j/ (como *ja* en alemán ou como no ditongo i no verbo abo**i**ar). Este feito tamén se verifica en albanés, e nas linguas urálicas e eslavas que utilizan o alfabeto latino, como por exemplo en húngaro, finés, estoniano, polaco e checo. Tamén o serbio, lingua eslava, adoptou o J no seu alfabeto cirílico, co mesmo propósito. Foi debido a este padrón lingüístico, que a letra minúscula /j/ foi adoptada pola Asociación Fonética Internacional, como representante deste son.

Na lingua italiana moderna, apenas palabras en latín ou palabras estranxeiras teñen a letra J. Até ao século XIX, o J era utilizado en vez do I en ditongos como substituto para o último *–ii* e en grupos vocais como en *Savoja*.

Lingüistas da Alemaña e da Europa Central tamén utilizaron o J nalgunhas transliteracións, de linguas eslavas que utilizan o alfabeto cirílico. En particular, o "Е" en ruso é ás veces transliterado para "je", o "Я" é transliterado para "ja" e o carácter "Ю" para "ju".

Representacións alternativas
----------------------------

En alfabeto fonético aeronáutico asígnaselle a palabra **Juliet**.
En código Morse é:  `·---` 

* Bandeiras de sinaisBandeiras de sinais
* Alfabeto semáforoAlfabeto semáforo
* BrailleBraille
* Alfabeto manualAlfabeto manual

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***J Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***j*** |

### Ligazóns externas

* Entradas da enciclopedia que comezan por J
* Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *j*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9773
* EBID: ID
* GEC: 0233567
* Treccani: j

 |