recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Santa María de Fonteo** é unha parroquia do concello de Baleira. Segundo o IGE en 2013 tiña 64 habitantes.

Xeografía
---------

Ten unha superficie de 4,22 km², e unha altitude media de 600 m. Limita ao norte coa Braña, ao sur con Librán, ao leste con Cubilledo e ao oeste con Montecubeiro (Castroverde). Os seus 64 habitantes están distribuídos en 4 núcleos e 4 lugares. As entidades de poboación son Castiñeiras (13), A Ferraría (15), Fonteo (32) e Río de Castro (4). Os lugares (que xeralmente forman parte dalgunhas das entidades) son O Barreiro, O Pibidal, Valdeirexe e A Veiguiña.

O seu nome deriva do nacemento do río Eo.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial de Santa María de Fonteo é de tipo rural e pequenas dimensións, con muros de cachotería e cantería de granito e lousa, e cuberta de lousa a dúas e catro augas. O presbiterio e a nave están comunicados por medio dun arco triunfal de medio punto. O frontis culmina cunha espadana dun só van. No interior consérvase un só retablo na capela maior, de estilo barroco popular.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Fonteo

| Lugares da parroquia de Fonteo no concello de Baleira (Lugo) |  |
| --- | --- |
| O Barreiro | Castiñeiras | A Ferraría | Fonteo | O Pibidal | Río de Castro | Valdeirexe | A Veiguiña |

Galería de imaxes
-----------------

* LetreiroLetreiro
* Área de recreo nacemento do río EoÁrea de recreo nacemento do río Eo
* Forno e centro de interpretaciónForno e centro de interpretación

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 6/2000, do 7 de xaneiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Lugo.

### Parroquias de Baleira

| Galicia | Provincia de Lugo | Parroquias de Baleira |  |
| --- | --- |
| A Braña (San Miguel) | Córneas (Santiago) | Cubilledo (Santiago) | A Degolada (San Lourenzo) | A Esperela (San Pedro) | A Fontaneira (Santiago) | Fonteo (Santa María) | A Lastra (San Xoán) | Librán (Santa Mariña) | Martín (Santiago) | Pousada (San Lourenzo) | Retizós (Santa María Madanela) |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Baleira

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20547362
* código INE: 27004070000

 |
Coordenadas: 42°52′54.52″N 08°32′40.03″O﻿ / ﻿42.8818111, -8.5444528

Casco de Leiro.
***Galicia no tempo*** foi unha exposición realizada en 1991 sobre a arte galega no Mosteiro de San Martiño Pinario. Organizada pola Xunta de Galicia en colaboración coa Generalitat de Cataluña cun orzamento de 600 millóns de pesetas, e con Xosé Manuel García Iglesias como comisario, presentaba arredor de 250 pezas de escultura e ourivaría de entre o século XVI e a idade moderna.

A exposición derivou tamén nunha serie de televisión dirixida e presentada por Eva Veiga e realizada por Carlos Oro, Ignacio F. Vigo  a primeira serie documental da CRTVG, e nun disco homónimo de música ambiental interpretado polo grupo Milladoiro.

Notas
-----

1. ↑  Hermida, Xosé. "Inaugurada la mayor exposición del arte gallego" *El País*, 25/1/1991 *(en castelán)*.
2. ↑  Datos da serie foi a Internet Movie Database.
3. ↑  Primeiros quince minutos visualizables na páxina web da CRTVG

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Gallaecia Petrea*
* *100 Galicia cen. Obxectos para contar unha cultura*
* *Galicia, un relato no mundo*
**Leonardo Rodríguez Díaz**, nado en Lleida en 1877 e finado na mesma cidade o 27 de setembro de 1922, foi un político catalán.

Traxectoria
-----------

Leonardo Rodríguez e Alfredo García Ramos en Chantada, 1920.
Avogado e economista. Militante do Partido Conservador, era un home de José Canalejas, que logo da súa morte se puxo baixo a protección de Augusto González Besada, foi deputado polo distrito de Lugo (1915-1916), e durante catro lexislaturas polo de Chantada (1916-1923). Chegou a identificarse co movemento das Irmandades da Fala. Nomeado director xeral de Comercio, Industria e Traballo, participou na primeira guerra mundial como cronista para *El Mundo*. Sucedeu a Baldomero Argente á fronte do Ministerio de Abastecementos entre febreiro e abril de 1919. Colaborou en diversos xornais, dirixiu o xornal *Fígaro*, fundou a *Revista Económica y Finaciera* e publicou *Entre campos de batalla. Tomo I. Al margen de la guerra. Crónicas retrospectivas* (1915).

Notas
-----

1. ↑  Vallejo Pousada, Rafael; Pro Ruiz, Juan e Pan-Montojo, Juan (2005). Deputación Provincial, ed. *Cobián, González Besada e Bugallal: Tres ministros galegos na crise da Restauración*. Pontevedra. p. 163. ISBN 84-8457-255-2.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Leonardo Rodríguez Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9021515
* DBE: leonardo-rodriguez-diaz
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 97770

 |
Mapa de Galilea.
**Galilea** (en hebreo, הגליל ha-Galil, "a provincia" ; en árabe, الجليل al-Jalil; en latín Galilaea, do grego antigo Γαλιλαία) é unha rexión do actual estado de Israel que conta cunha importante poboación árabe. Está situada entre o mar Mediterráneo polo oeste e o lago de Xenesaret (tamén chamado lago de Tiberíades ou mar de Galilea) e o río Xordán polo leste. Ten un relevo montañoso (teñen sona o Monte Tabor, Monte Merón) e un clima chuvioso, cunha pluviosidade ata 800 mm. e unha peculiar vexetación. Nazaret e Tiberíades son dúas cidades turísticas. A súa economía baséase na agricultura, a pesca e o turismo.

Historia
--------

O rei asmoneo Alexandre Xaneo fíxose con ela no século I antes de Cristo. Dende antigo, foi considerada polas elites xudías de Xerusalén unha terra atrasada e afastada. Durante o período helenístico e romano creouse a cidade de Séforis como metrópole principal. Moitos movementos de liberación xudía tiñan nela o seu niño (caso de Xudas o Galileo). Moitos xudeus a abandonaron trala represión romana durante as guerras xudías. Bizancio potenciou a súa sona de Terra Santa. No ano 638 os árabes ocuparon a rexión. Os cruzados de Godofredo de Bouillon recuperárana para o cristianismo ata a vitoria de Saladino en Hattin. Non foi ata 1948 cando o novo estado de Israel se fixo coa zona.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Galilea Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Nazaret
* Mar de Galilea

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83241
* WorldCat
* VIAF: 172712077
* BLBNB: 000033737
* BNE: XX456910
* BRE: 2341464
* EBID: ID
* GEC: 0028766
* NKC: ge601703
* Orthodox Encyclopedia: 161531
* Pleiades: 678145
* SUDOC: 028881605
* Treccani: galilea

 |
O **funk** é un estilo musical afroamericano. Naceu nos 60 con intérpretes coma James Brown, Sly and the Family Stone e The Meters, e emerxeu coma xénero a finais desa década. O funk caracterízase por ter ritmos bailables moi sincopados que enfatizan o primeiro tempo de cada compás, liñas de baixo prominentes, unha guitarra rítmica moi distintiva cun son afiado, voces ó estilo da música soul, seccións de vento poderosas e orientadas ó ritmo, unha grande énfase na percusión, incluíndo adoito diversos tambores ademais da batería, e influencias africanas e do jazz. O funky é, xunto co rock e o hip hop unha das máis grandes influencias da música moderna.

O funk foi a principal influencia no desenvolvemento da música disco e, máis tarde, do hip hop.

Notas
-----

1. ↑  Anne Danielsen *Presence and Pleasure: The Funk Grooves of James Brown and Parliament*. Wesleyan University Press, 2006, páxina 3

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q164444
* BNCF: 39137
* BNE: XX536782
* BNF: 124751002
* EBID: ID
* GEC: 0272699
* GND: 4303520-6
* JSTOR: funk
* LCCN: sh95005189
* MAG: 147120446
* NKC: ph321774
* Treccani: funk

 |
*Para o bardo homónimo ver Llywelyn Fardd I.*
**Llywelyn Fardd II** (*fl*. sobre 1215-1280) foi un poeta galés que se relaciona cos reinos de Powys e Gwynedd. Os especialistas en literatura galesa chámano 'Llywelyn Fardd II' por ser o máis novo dos dous Beirdd y Tywysogion que portaron o nome de **Llywelyn Fardd** (Véxase tamén Llywelyn Fardd I).

Traxectoria
-----------

Hai incerteza sobre a autoría dalgúns dos poemas que se atribúen a 'Llywelyn Fardd' nos manuscritos, pero a diferenza entre as datas dos poemas amosa que hai catro poemas atribuíbeis case con certeza a Llywelyn Fardd II. O testemuño destes poemas suxiren para el un período de actividade entre o 1215 e o 1280. Non se coñece nada sobre el fóra do testemuño dos seus poemas. Algúns amosan unha forte relación co Powys meridional (Powys Wenwynwyn).

A súa obra
----------

Consérvanse os textos de catro poemas no Manuscrito Hendregadredd, e tamén aparece o texto dun dos poemas no Llyfr Coch Hergest.
Ademais de dous *awdlau* a deus, hai *awdlau* de loanza a Owain ap Gruffudd ap Gwenwynwyn de Powys Wenwynwyn e a Llywelyn Fawr, príncipe de Gwynedd. Os seus poemas a Llywelyn suxiren que estaba a buscar unha praza na súa corte como bardo, pero como non houbo máis poemas na súa honra non se sabe se tivo éxito na súa demanda ou se desistiu. No seu poema a Owain ap Gruffudd ap Gwenwynwyn parece que o bardo está a celebrar o feito de que o seu protector recibira a súa parte da herdanza tras a morte de seu pai, Gruffudd ap Gwenwynwyn, cando Powys Wenwynwyn se dividiu en pequenos señoríos.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Catherine McKenna (ed.), 'Gwaith Llywelyn Fardd II', en, *Gwaith Dafydd Benfras ac eraill o feirdd hanner cyntaf y drydedd ganrif ar ddeg* (Gwasg Prifysgol Cymru, Caerdydd, 1995). 'Cyfres Beirdd y Tywysogion'. *(en galés)*

| * v
* c
* e
Bardos dos Príncipes (1100 - 1290) |
| --- |
|  Bleddyn Fardd · Cynddelw Brydydd Mawr · Dafydd Benfras · Daniel ap Llosgwrn Mew · Einion ap Gwalchmai · Einion ap Gwgon · Einion ap Madog ap Rhahawd · Einion Wan · Elidir Sais · Goronwy Foel · Gruffudd ab yr Ynad Coch · Gruffudd ap Gwrgenau · Gwalchmai ap Meilyr · Gwernen ap Clyddno · Gwgon Brydydd · Gwilym Rhyfel · Gwynfardd Brycheiniog · Hywel ab Owain Gwynedd · Hywel Foel ap Griffri ap Pwyll Wyddel · Iorwerth Fychan · Llygad Gŵr · Llywarch ap Llywelyn · Llywarch Llaety · Llywarch y Nam · Llywelyn Fardd I · Llywelyn Fardd II · Madog ap Gwallter · Meilyr ap Gwalchmai · Meilyr Brydydd · Owain Cyfeiliog · Peryf ap Cedifor · Y Prydydd Bychan · Phylip Brydydd · Seisyll Bryffwrch
 | Y Ddraig Goch |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392029
* WorldCat
* VIAF: 71149196261174790687

 |
A **sección de atletismo do FC Barcelona** é a segunda sección deportiva máis antiga do club. Foi creada oficialmente en 1915, malia que no club xa existía a práctica deste deporte dende o ano 1900. Os atletas adestran na Ciutat Esportiva Joan Gamper e no Estadi Joan Serrahima. Non está considerada como unha sección profesional dentro do club, pero conta con atletas tan laureados como Ángel David Rodríguez, Jackson Quiñónez, Javier Bermejo, Manuel Olmedo, Jordi Sánchez, Sabina Asenjo ou Reyes Estévez.

Palmarés
--------

### Sección masculina

As principais competicións de atletismo a nivel de clubs que disputa o FC Barcelona son a Liga de Clubs e a Copa do Rei. A Liga de Clubs ten unha División de Honra formada por 16 equipos, entre os cales está o FC Barcelona. Dispútanse ó longo dunha cifra variable de fins de semana, nos que cada equipo acada unha serie determinada de puntos dependendo dos resultados obtidos nas distintas probas. É unha competición a ceo aberto. Por contra, a Copa do Rei é unha competición dun só fin de semana que se disputa en pista cuberta.

* **Liga de Clubs de atletismo (15)**:

1958, 1963, 1964, 1965, 1970, 1973, 1974, 1975, 1978, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986
* **Copa do Rei de atletismo (12)**:

1982, 1983, 1984, 1985, 1986, 1991, 1992, 2005, 2007, 2008, 2010, 2011
Tamén existen competicións a nivel rexional, como son os Campionatos de Catalunya, tanto a ceo aberto como en pista cuberta, nas que o club ten acadado 17 e 12 títulos respectivamente.

Os atletas tamén compiten cada ano no Campionato de España de Atletismo, pero de xeito individual, e malia que visten as cores do club, non existe ningún tipo de clasificación por equipos.

### Sección feminina

A sección feminina disputa tamén a Liga de Clubs e a Copa da Raíña, pero sen acadar ningún campionato.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Atletas do FC Barcelona Arquivado 05 de outubro de 2013 en Wayback Machine. *(en catalán)*

| * v
* c
* e
Fútbol Club Barcelona |
| --- |
| **Instalacións actuais:** | **Camp Nou - Mini Estadi - Palau Blaugrana - Palau de Gel - Ciutat Esportiva Joan Gamper - La Masia - FCBotiga**. |
| **Instalacións desaparecidas:** | Camp de Les Corts - Camp del Carrer Indústria. |
| **Seccións actuais:** | 

|  |  |
| --- | --- |
| Masculinas | Profesionais: **Fútbol - Baloncesto - Balonmán - Fútbol sala - Hóckey a patíns.** Non profesionais: Rugby - Atletismo - Hóckey sobre xeo - Hóckey sobre herba - Patinaxe - Voleibol - Fútbol praia - Baloncesto en cadeira de rodas. |
| Femininas | Fútbol - Baloncesto - Atletismo - Patinaxe - Voleibol - Hóckey sobre herba. |

 |
| **Seccións desaparecidas:** | 

|  |  |
| --- | --- |
| Masculinas | Béisbol - Tenis - Natación - Iudo - Patinaxe sobre rodas - Loita greco-romana - Ximnasia - Fútbol americano. |
| Femininas | - |

 |
| **Torneos:** | **Trofeo Joan Gamper**. |
| **Outros:** | **Barça TV**. |
Coordenadas: 41°24′51.11″N 2°6′20.77″L﻿ / ﻿41.4141972, -2.1057694

Funicular de Vallvidrera.
O **funicular de Vallvidrera** é un funicular de Barcelona que une a parte alta do barrio de Sarrià con Vallvidrera. A estación inferior está conectada coa liña do Vallès dos Ferrocarrils de la Generalitat (parada Peu del Funicular).

Foi inaugurado en 1906 para comunicar a liña Sarrià-Barcelona coa vila de Vallvidrera, cando aínda eran núcleos diferenciados. En 1979 pasou a formar parte de FGC, que é o explotador actual. En 1998 foi remodelado.

Características
---------------

* Lonxitude da liña: 736
* Altitude Vallvidrera-Inferior: 196 m
* Altitude Vallvidrera-Superior: 359 m
* Desnivel: 158 m
* Pendente máxima: 28,9 %
* Vehículos: 2
* Capacidade dos vehículos: 50 persoas
* Capacidade de transporte (nun só sentido): 2000 persoas/h
* Velocidade: 5,0 m/s (ou 18 km/h
* Diámetro do cable: 30 mm
* Largo de vía: 1000 mm

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Barcelona*** |

### Ligazóns externas

* O Funicular no sitio web de FGC *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Funicular de Vallvidrera*** |
O **M16** é o fusil de asalto estándar do exército dos Estados Unidos, usado por primeira vez na Guerra de Vietnam en substitución do M14. O M16 foi rexeitado inicialmente por estar construído en gran parte de plástico e aluminio.[]

Historia
--------

O fusil M16 é unha versión militarizada do fusil AR-15, deseñado por Eugene Stoner. Ao principio atopou varios obstáculos polo Estado Maior da Axencia de Proxectos de Investigación Avanzados de Defensa, ou DARPA, que prefería un rifle de tamaño maior. Foi a primeira arma construída con materiais compostos, especialmente aceiro, aluminio e plástico. Pasaron dous anos ata que o modelo AR-15 obtivo o apoio dentro das Forzas Armadas nunha demostración, trala que o xeneral Curtis LeMay ordenou a compra 8500 AR-15 para defender as bases aéreas do Comando Aéreo Estratéxico, aínda que o secretario de Defensa Robert McNamara cancelou posteriormente esta orde. Isto non impediu que unidades de operacións especiais e asesores dos Estados Unidos no Vietnam obtiveran rifles AR-15s.[]

Fusil M16.
Os primeiros modelos só tiñan cargadores de 20 cartuchos, unha desvantaxe en comparación co AK-47 soviético e os rifles chineses, ademais de presentar problemas de funcionamento ao mollarse.[]

No inicio da Guerra do Vietnam obtivo unha mala reputación, xa que o Exército estadounidense non distribuíu entre os soldados o equipo de limpeza das armas a instancias do fabricante, o que provocou avarías frecuentes nestes rifles.[]

Países e conflitos onde foi usado
---------------------------------

O M16, ademais de ser utilizado polas Forzas Armadas dos Estados Unidos e Vietnam do Sur contra o Exército de Vietnam do Norte e os guerrilleiros marxistas do Vietcong durante a Guerra do Vietnam (1954-1975), foi usado en Nicaragua pola Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN), durante a insurrección de 1978 e 1979 contra a ditadura de Anastasio Somoza Debayle e a Garda Nacional nese país, aínda que a guerrilla tamén usou o rifle belga FN FAL e o israelí IMI Galil. No Salvador foi empregado polas Forzas Armadas do Salvador (FAES) entre 1980 e 1992, contra a guerrilla Frente Farabundo Martí de Liberación Nacional (FMLN), durante a Guerra Civil.[]

En 1982, Israel empregou este rifle contra o Líbano e a Organización para a Liberación de Palestina (OLP) na Guerra do Líbano de 1982. Na Guerra do Golfo de 1991 foi usado polas forzas da coalición multinacional para liberar Kuwait. O cascos azuis das Nacións Unidas usárono na Operación *Restore Hope* en Somalia no ano 1993. Estados Unidos utilizouno contra os talibáns en Afganistán en 2001 e de novo contra Iraq en operacións nese país en 2003. Israel usou este rifle en xullo e agosto de 2006 durante a Guerra do Líbano de 2006 contra a organización Hezbola.[]

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fusil M16 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170318
* BNF: 11961989d
* EBID: ID
* LCCN: sh87006374
* NKC: ph744397

 |
*Fundulus lineolatus*
Os **Fundúlidos** (Fundulidae, Jordan e Gilbert 1882) son unha familia de peixes teleósteos, incluída na orde dos Ciprinodontiformes (ciprinodontiformes). Inclúe especies de augas doces, augas salobres e zonas costeiras marítimas, distribuídas desde o sueste do Canadá ata México e Cuba.

Características
---------------

A maior parte das especies son pequenas, non superando os 10 cm de lonxitude, coa excepción de *Fundulus grandissimus* e *F. catenatus*, que poden alcanzar os 20 cm. Cabeza esmagada e boca terminal, protráctil. Aletas dorsal e anal case opostas.

Caracterízanse polo óso maxilar, que é trenzado en vez de recto.

Son ovíparos.

Clasificación
-------------

Divídense en 4 xéneros e 48 especies:

* Xénero *Adinia*
* Xénero *Fundulus*
* Xénero *Leptolucania*
* Xénero *Lucania*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Fundúlidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Fundúlidos*** |

### Ligazóns externas

* Taxonomía FishBase *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131812
* MAG: 2780486987

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cyprinodontiformes
* Dyntaxa: 6011643
* EOL: 5520
* FE: 12050
* FE-New: ID
* Fossilworks: 266189
* GBIF: 3695
* iNaturalist: 58647
* IRMNG: 105371
* ITIS: 553174
* NCBI: 28756
* uBio: 113894
* WoRMS: 154194

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D023781
* MeSH: B01.050.150.900.493.850.280.214

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fusión.
Diagrama que mostra a nomenclatura dos cambios de estado de acordo coa entalpía.
A **fusión**, ou **derretemento**, é un proceso físico que consiste no cambio de estado dunha substancia de sólido a líquido. 

Isto ocorre cando aumenta a enerxía interna dos sólidos, tipicamente pola aplicación de calor ou presión, o que fai aumentar a temperatura da substancia ao punto de fusión. 

No punto de fusión, a orde de ións ou moléculas nos sólidos pasan a un estado menos ordenado, e o sólido convértese nun líquido.

As substancias en estado fundido xeralmente reducen a súa viscosidade co aumento da temperatura. Unha excepción a este principio é o xofre, cuxos aumentos de viscosidade son debidos á polimerización, diminuíndo a temperaturas máis altas no seu estado fundido.

Algúns compostos orgánicos funden a través de mesofases, estados de orde parcial entre sólido e líquido.

Notas
-----

1. ↑  fusión, 1ª acep. no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  derretemento no *Dicionario da RAG*.
3. ↑  C. Michael Hogan (2011): "Sulfure", Encyclopedia of Earth, eds. A.Jorgensen and C. J. Cleveland. Washington DC: National Council for Science and the environment.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cambio de estado

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre física é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q106080
* AAT: 300053891
* BNCF: 7085
* BNF: 124049179
* EBID: ID
* JSTOR: thawing
* LCCN: sh85052594
* PSH: 3235

 |
| Fungo das febras |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| División: | Basidiomycota |
| Clase: | Agaricomycetes |
| Subclase: | Homobasidiomycetidae |
| Orde: | Agaricales |
| Familia: | Agaricaceae |
| Xénero: | *Agaricus* |
| Especie: | ***A. silvaticus*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Agaricus silvaticus'**Schaeff. 1774 |

*Agaricus silvaticus*
***Agaricus silvaticus*** é unha especie de fungo comestible, basidiomiceto da familia Agaricaceae, chamado **fungo das febras**.

Características
---------------

A forma do chapeu (píleo (micoloxía)) é acampanado de novo e convexo de maduro, A superficie é seca, escamosa e a súa cor é marrón clara, de carne branca, mide até 10 centímetros de diámetro. O talo é de cor branca.

Comestibilidade
---------------

É comestible e o seu sabor é suave, a carne é branca e cando se corta toma tons rubios. Atópanse en grupos en montes de coníferas a primeiros de verán.

Galería
-------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* E. Garnweidner. Mushrooms and Toadstools of Britain and Europe. Collins. 1994.

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fungo das febras*** |

* *Agaricus silvaticus (en inglés)*
**Lido Pimienta**, nada en Barranquilla en 1986 é unha cantante e compositora colombiana canadense. Acadou recoñecemento tralo seu álbum de 2016 *La Papessa*, co cal gañou o Premio Polaris no ano 2017. A súa música mestura unha gran variedade de elementos, incluíndo estilos musicais indíxenas e afrocolombianos, xunto con *synthpop* e música electrónica.

Traxectoria
-----------

Originaria de Barranquilla, Colombia, Lido trasladouse ao Canadá, mudándose a London, Ontario antes de trasladarse definitivamente a Toronto, onde vive no presente. O seu pai faleceu cando ela tiña só seis anos.

### Carreira

Pimienta lanzou o seu primeiro álbum, *Color*, en 2010. O disco foi producido por Michael Ramey, o daquela esposo de Pimienta e foi publicado pola discográfica estadounidense KUDETA. Trala separación da parella, Pimienta cursou estudos en crítica de arte, ademais de prepararse en produción musical antes de lanzar o seu segundo álbum, *La Papessa* en 2016. Ese mesmo ano colaborou co dúo de música electrónica A Tribe Called Red en varias cancións do álbum *We Are the Halluci Nation*.

Tralo lanzamento de *La Papessa*, producido pola propia Lido Pimienta, gañou o premio de 50 mil dólares nos Premios Polaris 2017, un dos galardóns máis importantes na industria musical canadense. O xornal *The Globe and Mail* referiuse a Lido como "o futuro do rock and roll canadense" e nomeouna "a artista do ano".

Vida persoal
------------

Pimienta identifícase como *queer*. Ten ascendencia afrocolombiana e wayuu. É nai solteira.

Discografía
-----------

* *Color* (2010)
* *La Papessa* (2016)
* *Miss Colombia* (2020)

Notas
-----

1. ↑  "How Lido Pimienta found freedom in music". *Q*, 2 de febreiro de 2017.
2. 1 2  "Lido Pimienta Wins 2017 Polaris Music Prize", *Exclaim!*, 18 de setembro de 2017.
3. 1 2 3  "Meet Lido Pimienta, The Art Pop Warrior of the Latinx Underground". *The Fader*, 31 de outubro de 2016.
4. 1 2  "Lido Pimienta Takes Control". *Noisey*, 21 de marzo de 2014.
5. 1 2 3 4 5  "The Globe’s artist of the year: Lido Pimienta". Consultado o 12 de xaneiro de 2018.
6. ↑  "Lido Pimienta en su exploración de género, raza, maternidad e inmigración". Univisión, 5 de novembro de 2016.
7. 1 2  "Lido Pimienta is done with your ideas of "world music"" Arquivado 07 de maio de 2018 en Wayback Machine.. *Chart Attack*, 29 de xaneiro de 2017.
8. ↑  "Innovative DJ trio willing to stand up; A Tribe Called Red's new album described as a 'lightning rod'". *Montreal Gazette*, 15 de decembro de 2016.
9. ↑  "What It’s Like to be Queer and Latinx During Pride" Arquivado 22 de abril de 2021 en Wayback Machine.. *Torontoist*, 30 de xulo de 2016.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

* Portal:Colombia
* Portal:Canadá
* Portal:Diversidade sexual

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33026662
* WorldCat
* VIAF: 4211161514247370750001
* AllMusic: mn0002828531
* Discogs: 1589532
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 4396843

 |
*Para outros artigos con títulos relacionados, véxase a páxina de homónimos **Real Casa da Moeda***
A **Fábrica Nacional de Moneda y Timbre-Real Casa de la Moneda** é a ceca e a imprenta do selo en España. Naceu en 1893 pola fusión da Casa de la Moneda de Madrid e a Fábrica del Sello y Timbre.

En 1940 comezou a fabricar billetes de banco e en 1952 papel de seguridade. En 1964 deu comezo a fabricación dos DNI e os pasaportes. Tamén se encarga da fabricación de billetes da Lotería Nacional, a certificación electrónica e tarxetas intelixentes. Conta con fábricas en Madrid e Burgos.

Entre outras federacións e entidades internacionais, a FNMT forma parte da Federación Internacional da Medalla de Arte (FIDEM).

Notas
-----

1. ↑  "Museum members". *International Art Medal Federation*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q733486
* WorldCat
* VIAF: 152543833
* BNE: XX134930
* EUFP: 912199059
* ISNI: 0000 0001 2187 2682
* LCCN: n84227848
* NKC: ko2002152554
* OSM: 13971053
* PTBNP: 71046
* SUDOC: 031278604

 |
**Fábrica Hispano** (FH) foi un fabricante español de automóbiles con sede en Barcelona de 1956 ata 1960.

Historia da compañía
--------------------

A empresa Fábrica Hispano, localizada en Barcelona, empezou a partir dos restos da antiga Hispano-Suiza trala súa nacionalización e integración en ENASA. Comezou en 1956 coa produción de automóbiles. En 1960, a produción detívose logo duns 400 exemplares producidos.

Modelos
-------

Modelo F2 furgoneta.
Tan só produciron micro coches. Utilizaban motores monocilíndricos de 197 cm³ de desprazamento que daban unha potencia de 9 cv, de procedencia Hispano Villiers, nos modelos F2 e F4; ou motores Rovena de dous cilindros con 324 cm³ de cilindrada e un total de 15 cv que equipaban os modelos F5. Fabricouse en versión camioneta de dúas portas, catro prazas praia e furgoneta.

Notas
-----

1. ↑  "HISPANO SUIZA (1904 - 1946)" (en castelán). Consultado o 10 de xaneiro de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fábrica Hispano*** |

### Bibliografía

* Walter Zeichner: *Kleinwagen International*, Motorbuch-Verlag, Stuttgart 1999, ISBN 3-613-01959-0 *(en alemán)*
**Germán García Armesto**, nado Viana do Bolo, foi un farmacéutico e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Ricardo García Adánez, farmacéutico orixinario de Pobra de Seabra e de Antonina Armesto López, afincados en Viana. A súa infancia transcorreu entre Viana e Ourense, cidade onde fixo o bacharelato. Tras cursar os estudos de Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela, obtendo a licenciatura en 1902, instalouse como farmacéutico en Viana do Bolo. Foi deputado provincial por Viana do Bolo, e na ditadura de Primo de Rivera foi delegado rexio de Primiera Ensinanza. Foi colaborador de *El Pueblo Gallego*.

Vida persoal
------------

Casou en San Pedro de Nós con Mercedes Ávila Cuadra, sobriña da condesa de Bugallal, o 15 de abril de 1910. Mercedes finou en 1933.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 24-1-1928, p. 12.
2. ↑  *El Noroeste*, 20-4-1910, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-11-1933, p. 11.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Vázquez García, Rosa Mª Livia (2023). "Polos pelerinaxes da nosa historia: de Ourense a Palas de Rei, o boticario e alcalde de Palas Avelino García Armesto". *Cairón. Boletin do Instituto de Estudos Ulloáns* (6): 82–94.
**Germán M. Doval García**, nado en Carral o 27 de xuño de 1906 e finado no mesmo concello o 5 de decembro de 1962, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Remata Maxisterio na Escola Normal de Santiago de Compostela en 1927. Mestre substituto en Beba (Mazaricos) en 1927. Mestre do Canedo (en Ardemil, Ordes) dende 1933. Militante de Izquierda Republicana. Co triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi nomeado alcalde de Ordes. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi destituído polos golpistas o 14 de setembro de 1936. Fuxiu e permaneceu agochado até 1945. Xulgado en Compostela por rebelión militar foi condenado a cadea perpetua, e despois indultado. Foi nomeado mestre de Visantoña en marzo de 1962.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Antonio Concheiro Iglesias** |  **Alcalde de Ordes** 1936 | Sucesor:**Arturo Pérez Loureiro** |

Vida persoal
------------

Casou con Concepción Castelo Fuentes.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 41.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 6-12-1962, p. 4.
3. ↑  *El Eco de Santiago*, 14-12-1927, p. 1.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 20-11-1927, p. 13.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-3-1962, p. 14.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Germán Doval García na páxina web *Nomes e Voces*.
A **Lei de Zipf**, formulada na década de 1940 por George Kingsley Zipf, lingüista da Universidade Harvard, na súa obra *Human Behaviour and the Principle of Least-Effort* ("Comportamento Humano e o Principio do Menor Esforzo"), é unha lei empírica que rexe a dimensión, importancia ou frecuencia dos elementos dunha lista ordenada. Trátase dunha lei de potencias sobre a distribución de valores de acordo co número da orde nunha lista. Nunha lista, o membro n tería unha relación de valor con respecto ao primeiro membro da lista segundo 1/n. Por exemplo, nunha lingua a frecuencia coa que aparecen as diversas palabras segue unha distribución que se pode aproximar por:

{\displaystyle P\_{n}\sim 1/n^{a}}
onde *Pn* representa a frecuencia dunha palabra ordenada na enésima posición e o expoñente *a* é próximo á unidade. Isto significa que o segundo elemento se repetirá aproximadamente cunha frecuencia que é metade da do primeiro, e o terceiro elemento cunha frecuencia de 1/3 e así sucesivamente. Unha lei non empírica, pero máis precisa, derivada dos traballos de Claude Shannon, foi descuberta por Benoît Mandelbrot.

Os campos de aplicación da lei de Zipf son diversos, e son tamén varias as tendencias de pensamento que a teñen proposto como contrapartida á distribución gausiana no ámbito das ciencias sociais. Na realidade, nas ciencias sociais non se segue sempre unha distribución gaussiana, mais tampouco se segue sempre a lei de Zipf.

Xénese
------

Frecuencia das palabras en función da orde na versión orixinal de *Ulises* de James Joyce.
Zipf analizou a obra monumental de James Joyce, *Ulises*, e contou as palabras distintas, ordenándoas por frecuencia. Verificouse que:

* a palabra máis común aparecía 8.000 veces;
* a décima, 800 veces;
* a centésima, 80 veces;
* a milésima, 8 veces.

Notas
-----

1. ↑   (ed.). "lei de Zipf" (en portugués). Arquivado dende o orixinal o 03 de decembro de 2010. Consultado o 8 de xaneiro de 2010.
2. ↑  Laura Cerqueira, Armando Malheiro da Silva (2007). "Uma abordagem infométrica no âmbito da Ciência de Informação a propósito dos dez anos de edição das Páginas a&b" (PDF) (en portugués). Consultado o 8 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *La ley de Zipf* por Javier Sampedro, *El País*, 13 de decembro de 2009 *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q205472
* EBID: ID
* GEC: 0073345
* GND: 4190937-9
* MAG: 125932096

 |
Distribución por municipios das zonas vascófona, mixta e non vascófona.A **lei foral do éuscaro** (en euskara: *Euskararen Foru Legea*, en castelán: *Ley foral del vascuence*) de 1986 regula o status do éuscaro nas administracións públicas e no ensino na Comunidade Foral de Navarra. A Lei foi aprobada polo Parlamento navarro e promulgada o 15 de decembro de 1986, desenvolvendo o artigo 9 da Lei Orgánica de Reintegración e Amelloramento do Réxime Foral de Navarra:

> 
> 
> O éuscaro terá tamén carácter de lingua oficial nas zonas vascoparlantes de Navarra. Unha lei foral determinará devanditas zonas, regulará o uso oficial do éuscaro e, no marco da lexislación xeral do Estado, ordenará o ensino desta lingua.
> 
>

Zonificación lingüística
------------------------

A lei foral do éuscaro debuxou un panorama legal lingüístico de Navarra estruturado entre unha zona de predominio lingüístico euscarofalante (a *Zona vascófona ou euscalduna*) con dúas linguas cooficiais (éuscaro e castelán) e unhas zonas de predominio lingüístico castelanfalante (*Zona Mixta* e *Non Vascófona*) cun único idioma oficial (castelán), sendo que nunha destas dúas zonas castelanfalantes (*Zona mixta*) o éuscaro gozaría dun réxime especial que fomentara e promovera o seu uso.

### Zona vascófona ou euscalduna

Queda integrada polos municipios de: Abaurregaina, Abaurrepea, Altsasu, Anue, Araitz, Arakil, Arano, Arantza, Arbizu, Areso, Aria, Aribe, Arruazu, Auritz, Bakaiku, Basaburua, Baztan, Beintza-Labaien, Bera, Bertizarana, Betelu, Donamaria, Doneztebe, Elgorriaga, Eratsun, Ergoiena, Erroibar, Esteribar, Etxalar, Etxarri-Aranatz, Ezkurra, Garaioa, Garralda, Goizueta, Hiriberri, Igantzi, Imotz, Irañeta, Ituren, Iturmendi, Lakuntza, Lantz, Larraun, Leitza, Lesaka, Luzaide, Oitz, Olazti, Orbaizeta, Orbara, Roncesvales, Saldias, Sunbilla, Uharte-Arakil, Ultzama, Urdazubi, Urdiain, Urrotz, Ziordia, Zubieta e Zugarramurdi. Posteriormente engadiríanse dous máis, procedentes da segregación de municipios pertencentes a devandita zona: Lekunberri e Irurtzun.

### Zona mixta

Queda integrada polos municipios de: Abartzuza, Agoitz, Antsoain, Aranguren, Artzi, Atarrabia, Atetz, Barañain, Bidankoze, Bidaurreta, Burgi, Burlada, Deierri, Eguesibar, Erronkari, Espartza-Zaraitzu, Etxarri, Etxauri, Ezkabarte, Ezkaroze, Garde, Gares, Gesalatz, Goñi, Gorza, Isaba, Itza, Itzaltzu, Jaitz, Jaurrieta, Lezaun, Lintzoain, Lizarra, Odieta, Olaibar, Ollaran, Oltza, Orontze, Orotz-Betelu, Otsagabia, Pamplona, Sartze, Txulapain, Uharte, Urzainki, Uztarroze, Zabaltza, Ziritza e Zizur Zendea. Posteriormente engadiríanse catro máis, procedentes da segregación de municipios pertencentes a devandita zona: Berriobeiti, Berriozar, Orkoien e Zizur Nagusia. En 2010 engadíronse tamén os de Aranguren, Belaskoain e Galar.

### Zona non vascófona

Queda integrada polo resto de municipios de Navarra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Ley Foral del Vascuence 18/1986*, do 15 de decembro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q646798
* BOE: BOE-A-1987-1257

 |
Distribución dos municipios de predomino lingüístico oficial valenciano (verde escuro) e castelán (verde claro), segundo a Lei de uso e ensinanza do valenciano
A **Lei de uso e ensinanza do valenciano** (Lei 4/1983, de 23 de novembro, de uso e ensinanza do valenciano) é unha lei en vigor, publicada o 23 de novembro de 1983, promovida polo entón goberno socialista da Generalitat Valenciana, presidido por Joan Lerma, e aprobada polas Cortes, regulando os dereitos dos cidadáns a utilizar a valenciano e a obriga das institucións a facer que estes dereitos se cumpran.

Ao existir zonas consideradas como tradicionalmente de fala castelán, existen municipios e comarcas de predominio lingüístico oficial valenciano e municipios e comarcas de predominio lingüístico castelán. O *Título V* da lei inclúe unha lista dos municipios de cada predominio. O preámbulo da lei estabelece que para a confección da listaxe se utilizaron os mapas e relacións determinados polo Instituto de Filoloxía Valenciana da Universitat de València e da Universitat de Alacant, sen precisar as referencias de ditos traballos nin os criterios utilizados polas universidades.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Texto completo da Lei de uso e ensinanza do valenciano *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3066697
* BOE: BOE-A-1984-1851

 |
Esquema de funcionamento dun frasco de Dewar *(en portugués)*.
Un **frasco de Dewar** (tamén coñecido como **vaso de Dewar**, ou aínda **botella de Dewar**) é un obxecto deseñado para proporcionar un illamento térmico case perfecto. Por exemplo, cando enchido cun líquido quente ou frío, este bote non permitirá que o calor escape facilmente, e o líquido permanecerá quente ou frío respectivamente, por un longo tempo, moito máis que nun recipiente común. O frasco de Dewar foi nomeado en homenaxe ao seu inventor, o físico escocés James Dewar (1842-1923).

O frasco de Dewar xeralmente faise de vidro ou metal, e utiliza o principio de dobre capa, é dicir, sería igual a unha botella menor dentro doutra maior, e estas dúas seladas no mesmo gargalo. No espazo estreito entre elas existe algo próximo ao baleiro, xa que o aire é practicamente todo retirado, pois o baleiro impide a condución e a convección da calor.

A superficie interna do bote externo e a superficie exterior do bote interno teñen un revestimento reflexivo, xeralmente metálico ou similar, para impedir que a calor sexa transmitida a través de radiación. James Dewar usou orixinalmente a prata para esta finalidade. Isto torna-se eficaz xa que a pouca transferencia de calor se produce case enteiramente a través do gargalo e do fondo do bote, sendo este xeralmente revestido de cortiza, que é un material illante.

Nitróxeno evaporado dun bote Dewar.
Na teoría e idealmente falando, un frasco de Dewar podería manter un determinado líquido nunha temperatura calquera para sempre, sen que houbese cambios, pero na práctica isto non ocorre, pois dunha forma ou doutra ocorre algún troco de calor.

Un uso moito común dos frascos de Dewar nos laboratorios é o almacenamento do nitróxeno líquido, neste caso, o escape da calor no interior moi frío do bote é mínimo e resulta nunha ebulición lenta do nitróxeno líquido (unha válvula de escape de presión é fornecida para impedir que a presión destrúa o bote). O illamento excelente deses frascos fai que o nitróxeno dure moito tempo en temperaturas baixísimas, sen a necesidade de equipamento de refrixeración con custos elevados.

As botellas a baleiro, ou popularmente coñecidas como botellas térmicas, usadas para manter o café ou outras bebidas quentes ou frías, son baseadas xeralmente nos principios dos frascos de Dewar, pero como estes frascos de vidro son fráxiles e a súa fabricación require un custo un tanto canto elevado, existen outras versións baseadas en plásticos e metais illantes que son moi populares.

Son tamén coñecidos popularmente por **termos**.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Crioxenia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q912050
* GEC: 0022301
* MAG: 117154023

 |
**Juliano Roberto Antonello**, máis coñecido como **Juca**, nado en Passo Fundo o 19 de novembro de 1979, é un futbolista brasileiro. Xoga de mediocentro defensivo e o seu equipo actual é o Dubai CSC. Na súa estadía de dous anos no FK Partizan foi alcumado coma *O bombardeiro brasileiro do Partizán*.

Traxectoria
-----------

Juca comezou a súa carreira no Internacional de Porto Alegre en 1999, xogando como mediapunta. Sobrino do famoso exjugador e adestrador Paulo César Carpegiani, non tardou en destacar pola precisión e potencia dos seus lanzamentos de falta. Pronto atrasaría a súa posición, pasando a xogar como mediocampista defensivo.

Tras defender as cores do Criciúma e do Marília, en 2004 Juca fichou polo Fluminense, e ao ano seguinte polo Botafogo, club ao que volvería en 2006 tras un breve paso polo Guaraní, e no que se alzaría en 2007 coa Copa de Río.

En 2007 é transferido ao Partizán de Belgrado, onde incrementou o seu palmarés con senllos dobretes, vencendo a Superliga e a Copa nas dúas tempadas nas que militou no equipo balcánico. Nelas confirmou a potencia do seu disparo, anotando 10 goles e gañándose o alcume de "o bombardeiro brasileiro".

En maio de 2009 asinou por dúas tempadas polo Deportivo da Coruña, coa misión de cubrir a baixa do canadense Julián de Guzmán. Debutou na primeira división española de fútbol o 29 de agosto dese mesmo ano no estadio Santiago Bernabéu, fronte ao Real Madrid.

Palmarés
--------

### Campionatos nacionais

| Título | Club | Ano |
| --- | --- | --- |
|
| Liga Estatual de Rio Grande do Sul |  | 1997 |
| Taça Rio |  Botafogo | 2007 |
| Copa de Serbia |  FK Partizan | 2008 |
| Superliga de Serbia |  FK Partizan | 2008 |
| Copa de Serbia |  FK Partizan | 2009 |
| Superliga de Serbia |  FK Partizan | 2009 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com
* Datos do xogador en sambafoot.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2072759
* BDFutbol: 12464
* FootballDatabase: 41198
* Soccerway: 8946
* Transfermarkt: 51675

 |
**Germán Vargas Lleras**, nado en Bogotá o 19 de febreiro de 1962, é un político e avogado colombiano.

Traxectoria
-----------

Graduado da Universidade do Rosario. Foi Senador da República de Colombia, cargo que ocupou por elección popular dende 1994 até 2008, chegando a obter a votación máis alta do país nas eleccións lexislativas de 2006. Foi ademais presidente do Senado da República, xefe do Partido Cambio Radical, candidato á Presidencia da República en 2010, Ministro do Interior e de Xustiza e Ministro de Vivenda, Cidade e Territorio, cargo do cal se retirou o 22 de maio de 2013.

En xaneiro de 2014, o presidente Juan Manuel Santos escolleu a Vargas Lleras como o seu candidato vicepresidencial para as eleccións presidenciais de 2014, nas cales a súa fórmula resultou gañadora. Ocupou o cargo de Vicepresidente de Colombia dende o 7 de agosto do 2014 até o 21 de marzo de 2017, cando o Senado aceptou a súa renuncia. Vargas Lleras renunciou á Vicepresidencia para ser elixible ás Eleccións Presidenciais de 2018.

Notas
-----

1. ↑  uk.news (ed.). "Colombia's Santos names ex-police chief Naranjo as VP choice". Consultado o 19 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Germán Vargas Lleras Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8963948
* WorldCat
* VIAF: 210155362
* ISNI: 0000 0003 5870 293X
* LCCN: no2005046960
* SUDOC: 096328274

 |
**Locomoción** (*lit. "movemento de lugar"*) designa en xeral un medio de transporte de mercadorías ou persoas, e en particular aquel no que uns contedores (vagóns) dotados de rodas van circulando apoiados en raís): por iso o vagón que produce a enerxía que o move se chama locomotora.

A súa acepción xenérica asígnase a calquera sistema de transporte, sexa de tracción animal ou artificial, propia ou exóxena. Así, a locomoción humana pode ser a pé, a catro patas, a nado, choutando, á ra, do revés etc. A importancia do modo de locomoción na evolución humana é tal que existen teorías que o relacionan coa capacidade intelixente e cultural ou cos hábitos alimenticios dos prehomínidos, polo cal tería xurdido a bipedestración en épocas prehistóricas. Esta capacidade de bipedestración implicou tamén certas particularidades anatómicas e sociais: a disposición dos pés, das pernas, do cóccix, a forma da columna vertebral, as características migratorias ou a dieta do home poden ser diferentes do chimpancé ou dos pónxidos en boa medida debido á específica locomoción humana.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
A pira olímpica de Londres 2012, conformada por 204 «pétalos» —cuncas de cobre—, foi acesa por sete mozos atletas entre as 00:24 e as 00:38 BST do 28 de xullo de 2012.
A **lapa olímpica**, tamén chamada deflama olímpica ou chama olímpica (en inglés: *Olympic flame*; en francés: *Flamme olympique*) é un símbolo dos Xogos Olímpicos. Conmemora o roubo do lume dos deuses por parte de Prometeo e a súa posterior entrega á humanidade. As súas orixes remóntanse á antiga Grecia, onde se mantiña un lume a arder nas sedes de celebración dos Xogos Olímpicos. O lume foi reintroducido nos Xogos Olímpicos de Ámsterdam 1928 e desde entón foi parte fundamental dos Xogos Olímpicos Modernos.

A Carta Olímpica define a lapa olímpica como «a lapa que se acende en Olimpia baixo a autoridade do Comité Olímpico internacional (COI)», e o facho olímpico como «un facho portábel aprobado polo COI e destinado á combustión da lapa olímpica».

En Berlín 1936 introduciuse por primeira vez unha viaxe de remudas para levar a lapa desde Olimpia á sede dos Xogos. O percorrido do facho olímpico inicia nas ruínas do Templo de Hera, en Olimpia, onde a lapa é acesa cos raios do sol, e culmina co acendemento da pira olímpica durante a cerimonia de apertura na cidade sede. Ao contrario da lapa, o percorrido non ten un precedente antigo.

Acendemento da pira olímpica en Seúl 1988.

Notas
-----

1. ↑  "O home trás da increíbel pira de Londres 2012". BBC Mundo.
2. ↑  "Heatherwick Olympic cauldron lit by young hopefuls". BBC.
3. ↑  Museo Olímpico. "The Olympic Symbols" (pdf). Comité Olímpico Internacional.
4. ↑  (Comité Olímpico Internacional & 9 de setembro de 2013, p. 24)
5. ↑  "Nazi olympics, Berlin 1936: Inauguration of the olympic torch relay". United States Holocaust Memorial Museum.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Xogos Olímpicos*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q170320
* EBID: ID

 |