recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Coordenadas: 42°32′14″N 6°22′17″O﻿ / ﻿42.53722, -6.37139
**Matavenero** é unha localidade do concello español de Torre del Bierzo, na comarca do Bierzo (León, Castela e León). Segundo o padrón municipal (INE 2012) conta con 84 habitantes (46 homes e 38 mulleres), o que supón unha diminución en 3 habitantes en relación ao ano anterior.

Localización
------------

Pódese acceder desde a antiga estrada N-VI (A Coruña-Madrid), desviándose cara a vila de San Andrés de las Puentes e de aí a San Facundo. Tras esta vila acábase a estrada e comeza un camiño de montaña non apto para automóbiles. Tamén se pode acceder desde a estrada Astorga-Ponferrada (Camiño de Santiago) nun desvío a través de pista forestal, preto de Foncebadón ou unha vez pasado Molinaseca tomando a estrada de Onamio e continuando cara a Paradasolana e continuando por pista forestal.

Historia
--------

No século XIX pertenceu ao desaparecido concello de *Alvares de la Ribera* (hoxe localidade chamada Albares de la Ribera). Quedou deshabitado a finais dos anos 1960, até que en 1989 varias persoas de distintas nacionalidades establecéronse nesta localidade e na próxima de Poibueno, intentando crear o que chamaron aldea ecolóxica ou *ecoaldea*, organizándose en Xunta Veciñal.

Tras solucionar problemas básicos como a auga potable (subministrada por regos de montaña) e a subministración enerxética (principalmente a través de placas solares), a poboación creceu, creándose unha serie de negocios artesanais e agrícolas (comerciando nas feiras e mercados das vilas e cidades próximas, principalmente Ponferrada e Astorga), á vez que conta con panadería, tenda e un pequeno restaurante.

Desde a súa recuperación como vila habitada, naceron máis de 30 nenos, polo que ao sumarse os residentes en Matavenero, fíxose necesaria a creación dunha escola, á que chaman "*escola libre*".

A circulación de vehículos de motor está prohibida na localidade e conta con zona de acampada libre, para visitantes.

Notas
-----

1. ↑  INE - Población del Padrón Continuo por Unidad Poblacional
2. ↑  Red Ibérica de Ecoaldeas

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* matavenero.org *(en castelán)*
Coordenadas: 51°3′48″N 1°18′29″O﻿ / ﻿51.06333, -1.30806

**Winchester** é unha cidade e capital do condado de Hampshire, Inglaterra. A cidade atópase no corazón da cidade de Winchester, un distrito do goberno local e está situada no extremo occidental do parque nacional de South Downs, ó longo do curso do río Itchen. Atópase a 98 quilómetros ó suroeste de Londres e 21.9 km de Southampton, a súa cidade máis achegada. Segundo o censo de 2011, Winchester tiña unha poboación de 45 184. O distrito da cidade de Winchester inclúe as vilas de Alresford e Bishop's Waltham, cunha poboación total de 116 800.

Winchester desenvolveuse a partir da vila romana de Venta Belgarum, que á súa vez era un oppidum da Idade de Ferro. O principal atractivo de Winchester é a súa catedral, unha das meirandes catedrais de Europa, que salienta por ter a nave máis longa e a maior lonxitude total de tódalas catedrais góticas de Europa. A cidade alberga a Universidade de Winchester e o Winchester College, a escola pública máis antiga do Reino Unido que aínda emprega os seus edificios orixinais.

Notas
-----

1. ↑  *Landranger 185: Winchester & Basingstoke*. Ordnance Survey. 2005. ISBN 978-0-319-22884-5.
2. ↑  "2011 Census: KS101EW Usual resident population, local authorities in England and Wales". National Statistics. Consultado o 5 de xaneiro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Winchester Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q172157
* WorldCat
* VIAF: 138386954
* BRE: 4217014
* EBID: ID
* GEC: 0072267
* GeoNames: 2633858
* GND: 4066250-0
* LCCN: n80004080
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 028725212
* WOEID: 40611

 |
O **Parque nacional Enrique Olaya Herrera** atópase situado nos cerros Orientais de Bogotá, no nordeste da localidade de Santa Fe. Atópase na Carreira Sétima no costado meridional da Universidade Javeriana e da facultade de Enxeñaría da Universidade Distrital Francisco José de Caldas. Foi declarado Monumento Nacional de Colombia polo decreto 1756 do 26 de setembro de 1996.

Historia
--------

Detalle da alameda.
Foi o terceiro parque construído na cidade, logo do parque do Centenario (1883) e o parque da Independencia (1910). A súa construción puxo produciu unha serie de circunstancias que xeraron tensión na cidade dos anos trinta: a decisión do estado de incidir de maneira directa na planeación urbana por medio de grandes obras como parques e avenidas; a aspiración dos poboadores pobres dos cerros orientais de ser recoñecidos como propietarios lexítimos dos seus predios ou de ser acollidos en novas barriadas modernas; o interese dos grandes propietarios de predios e das empresas construtoras de impedir que calquera iniciativa pública puidese afectar futuros desenvolvementos inmobiliarios de alto custo nesta parte da cidade. Finalmente o estado coa construción do parque puido auspiciar un novo modelo de desenvolvemento urbano cara ao oeste e noroeste da cidade; as barriadas pobres foron contidas, arrasadas ou desprazadas cara ao sur da cidade; os grandes propietarios recibiron gañancias importantes polos seus predios, mentres as empresas construtoras puideron desenvolver unha serie de barrios de alto custo para unhas burguesías medianas e pequenas en ascenso. A inauguración do parque realizouse o 6 de agosto de 1934. O presidente Enrique Olaya Herrera asistiu á súa inauguración e foi un dos seus promotores máis importantes, de alí que o seu nome completo inclúa a mención do presidente. A súa herdanza e tradición é moi rica e forma parte hoxe da imaxe da cidade. Pódese considerar hoxe en día o parque máis tradicional de Bogotá.

O parque tivo no sector leste da carreira quinta un parque de atraccións mecánicas e un pequeno zoolóxico, os cales estiveron en servizo durante as décadas de 1960 e 1970, mais posteriormente o distrito optou por trasladalos.

En 1995 emprendeuse unha restauración do parque. Nela recuperáronse os monumentos, fontes e canchas deportivas e instaláronse dous relevos de Colombia. En 2000 recuperouse a alameda sobre a Carreira Sétima e inaugurouse o monumento de Enrique Grau neste mesmo sector.

Dende setembro de 2021 até maio de 2022 o parque foi utilizado como campamento por parte da comunidade indíxena emberá tras o anuncio da finalización das axudas financeiras por parte do Distrito e o Goberno Nacional.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: São Vicente.

**Município da Estância Balneária de São Vicente**| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|

 |
| Estado | São Paulo |
| Superficie | 148,4 km² |
| PoboaciónDensidade | 329 370 (2006)2.219,1 hab./km² |
| Latitude | 23° 57' 35" S |
| Lonxitude | 46° 23' 15" W |
| Altitude | 5 m |
| Distancia de São Paulo | 73 km |
| Código postal (CEP) | 11300-000 |
| Administración local | *Prefeitura Municipal de São Vicente* - Rua José Bonifácio, 404 |
| Internet |  |
| Alcalde (*Prefeito*) | Kayo Amado |
| Mapa da cidade en São Paulo |
|  |

**São Vicente** é unha cidade litoránea do estado de São Paulo, sitúada a 73 km da súa capital e veciña da cidade portuaria de Santos. Foi a primeira cidade fundada polos portugueses no Brasil, o que foi feito por Martim Afonso de Souza en 22 de xaneiro de 1532. A primeira cámara municipal das Américas foi establecida na cidade en 22 de agosto daquel mesmo ano.

A cidade ocupa a porción oeste da Illa de San Vicente, a cal divide coa cidade de Santos. A súa principal actividade económica hoxe é o turismo en súas praias e nalgúns monumentos históricos. O comercio e os servizos da cidade son utilizados máis polos seus propios moradores ou por turistas. Únese coa cidade de Santos por varias rúas (Santos e Sao Vicente son, fisicamente, unha única aglomeración urbana), coa de São Paulo polas estradas Via Anchieta e Rodovia dos Imigrantes, e con outras cidades do litoral de São Paulo pola estrada SP-55 (Rodovia Padre Manoel da Nóbrega, e Rodovia Piaçagüera-Guarujá).

Fonte *Biquinha de Anchieta*, que existe dende 1553 e foi a primeira fonte pública de auga da cidade.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q272254
* WorldCat
* VIAF: 146600902
* BRE: 4799296
* EBID: ID
* GEC: 0060880
* GeoNames: 3448130
* GND: 7633175-1
* LCCN: n82055259
* MusicBrainz: ID
* OSM: 297995

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fenosa (homónimos).

O **condado de Fenosa** é un título nobiliario galego, creado en 1955 por Francisco Franco.

Historia
--------

En 1955 o xefe do estado español instaurou o título de conde de Fenosa para recompensar o empresario coruñés Pedro Barrié de la Maza. Este foi o seu primeiro titular.

Ao falecer este sen descendencia directa en 1971, o título pasou a súa muller, Carmela Arias Díaz de Rábago. Cando esta faleceu en 2009 o título quedou vacante temporalmente. Porén, a Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica solicitou a anulación do título por ser creado e concedido inicialmente durante o franquismo. En 2011 o sobriño da antiga condesa, Xosé María Arias herdou o título.

### Titulares

* 1955-1971. Pedro Barrié de la Maza.
* 1971-2009. Carmela Arias Díaz de Rábago.
* 2011-. Xosé María Arias Mosquera.

Notas
-----

1. ↑  El condado de Fenosa sigue vacante tres meses después de fallecer Carmela Arias Arquivado 04 de febreiro de 2010 en Wayback Machine. DAPENA, S. *Xornal*, 2/2/2010.
2. ↑  Orde JUS/1836/2011, de 15 de xuño, *BOE*, 2/7/2011.
Luís II de Hesse.
**Luís II de Hesse**, nado en Darmstadt o 26 de decembro de 1777 e finado na mesma cidade o 16 de xuño de 1848, foi un aristócrata centroeuropeo. Foi o gran duque de Hesse e do Rin de 1830 a 1848.

Era fillo do gran duque Luís I de Hesse e do Rin e da landgravine Luísa de Hesse-Darmstadt. Casou en Karlsruhe en 1804 coa princesa, sendo tamén súa curmá, Guillermina de Baden (1788-1836) filla de Carlos Luís, príncipe herdeiro de Baden e de Amalia de Hesse-Darmstadt.

Descendencia
------------

* Luís III de Hesse e do Rin (1806-1877).
* Carlos de Hesse(1809-1877), pai de Luís IV de Hesse e do Rin.
* Isabel de Hesse e do Rin (1821-1826).
* Alexandre de Hesse e do Rin (1823-1888), casado morganaticamente con Xulia de Hauke.
* María de Hesse e do Rin, casada co emperador Alexandre II de Rusia.

Segundo parece os catro últimos fillos foron enxendrados polo barón August von Senarclens de Grancy[], amante da gran duquesa. Así que, para evitar un escándalo en toda regra, Luís II de Hesse-Darmstadt se viu na obriga de recoñecer coma fillos de seu a Alexandre e máis a María; os outros dous nenos morreron antes disto.
La Massana
Lagoa en La Massana
**La Massana** é unha das sete parroquias que integran o territorio de Andorra. Atópase situada ao noroeste do país e cobre unha superficie de 65 km².

Características
---------------

A parroquia está formada por sete quarts ou entidades menores existentes nalgunhas parroquias: Pal, Arinsal, Erts, Sispony, Anyós, l'Aldosa e La Massana, que é a capital da parroquia. Ten tamén seis pequenos núcleos urbanos: o Pujol do Piu, Escàs, els Plans, o Mais de Ribafeta, Xixerella e o Pui.

Os ríos máis importantes da Massana son o Valira do Nord, o río de Pal e o río de Montaner. Os lagos (o de les Truites, els Forcats, Montmantell e o Negre), os bosques de piñeiros e abetos e os picos máis altos do país (o Comapedrosa -2.942 metros-, o Medecorba, o Racofred, o Pic do Plá de l'Estany e o Sanfonts) forman parte tamén da xeografía de espazos naturais desta parroquia.

A localidade de **La Massana**, conta con 3.000 habitantes e é a capital parroquial. Atópase situada a apenas cinco quilómetros de Andorra la Vella.

Aínda que case non conserva restos dun pasado dedicado en exclusividade á agricultura e a gandaría, aínda é posible atopar certa actividade gandeira e de cultivo da pataca e o tabaco. Na actualidade a actividade dos seus habitantes vira case exclusivamente en torno ao sector terciario (servizos), cunha gran variedade de establecementos hostaleiros, restaurantes, instalacións de lecer e deportivas.

Celebra a súa Festa do Roser o segundo domingo do mes de xullo e a súa Festa Maior o 15 de agosto.

| * v
* c
* e
Parroquias de Andorra |
| --- |
| 
* Andorra la Vella
* Canillo
* Encamp
* Escaldes-Engordany
* La Massana
* Ordino
* Sant Julià de Lòria

 | Bandeira de Andorra |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24276
* WorldCat
* VIAF: 129165792
* BNE: XX461118
* FAST: 1336492
* GeoNames: 3040131
* GND: 4355224-9
* LCCN: n95055095
* OSM: 2804757
* TGN: 7018203
* WOEID: 472580

 |
A aldea e o castelo
**Csesznek** (alemán: Zeßnegg, croata: Česneg e eslovaco: Česnek) é unha aldea no condado de Veszprém, Hungría. Famoso polo seu castelo medieval.

O castelo medieval de Csesznek foi construído preto de 1263 polo barón Jakab Cseszneky que era o portaespadas do rei Béla IV. El e os seus descendentes chamaron por do castelo: Cseszneky. Entre 1326 e 1392 era un castelo real cando o rei Sexismundo ofreceuno para a familia de Garai en cambio polo Banato de Macsó. En 1482 a liña masculina dos Garai extinguiuse e o rei Matías Corvino doou o castelo á familia Szapolyai. En 1527 o barón Bálint Török ocupouno. Durante o décimo sexto século as familias Csábi, Szelestey e Wathay estaban na posesión de Csesznek. En 1561 Lőrinc Wathay repeleu con éxito o sitio dos turcos. Con todo, en 1594 o castelo foi ocupado polas tropas turcas, pero xa en 1598 os húngaros recobrárono. En 1635 Dániel Esterházy comprou o castelo e a aldea e a partir dese momento Csesznek foi propiedade da familia Esterházy ata 1945.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web sobre a aldea e o castelo
* Csesznek at Irány Magyarország!
* Imaxes desde o ar
* Imaxes do castelo
* Csesznek - Páxina de ligazóns
* 3D Imaxes do castelo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152389
* WorldCat
* VIAF: 241108222
* GeoNames: 3054147
* GND: 7734097-8
* NKC: ge760491
* WOEID: 804918

 |
Coordenadas: 49°50′31″N 18°17′30″L﻿ / ﻿49.84194, -18.29167

**Ostrava** é unha cidade do nordeste da República Checa, capital da rexión de Moravia-Silesia (Moravskoslezský kraj). En 2010 tiña 313.286 habitantes, uns 13.000 menos ca no 1994.

Características
---------------

Sitúase preto da unión dos ríos Oder e Ostravice. Foi fundada a finais do século XIII polo bispo de Olomouc para defender a zona do ataque dos invasores procedentes do norte.

Está localizada na conca carbonífera de Ostrava-Karviná, e na actualidade é un importante punto do transporte de mercancías e o principal centro metalúrxico do país. Ten establecementos adicados á transformación do ferro e o aceiro e á manufactura de aliaxes de aluminio. Ten centrais eléctricas e talleres para a reparación de locomotoras, alén de factorías de produtos químicos, medicinas, gases sintéticos, plásticos, derivados do petróleo, materiais de construción, roupa, cerámica, mobles e produtos alimenticios. É a sede da escola estatal de minas e metalurxia, fundada en 1716.

Foi candidata a ser Capital Europea da Cultura no 2015, porén a finalmente elixida foi Plzeň.

Notas
-----

1. ↑  "Datos de poboación do 7 de maio de 2010". Arquivado dende o orixinal o 22 de maio de 2011. Consultado o 18 de maio de 2010.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ostrava Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8385
* WorldCat
* VIAF: 132493236
* BNF: 12105493r
* BRE: 2682100
* EBID: ID
* GEC: 0047926
* GeoNames: 3068799
* GND: 4044095-3
* LEI: 31570010000000025994
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge128537
* OSM: 437354

 |
Coordenadas: 48°46′45″N 18°35′00″L﻿ / ﻿48.77917, -18.58333

**Bojnice** (en húngaro *Bajmóc*, en alemán *Weinitz*) é unha vila histórica sita no centro de Eslovaquia ao norte do río Nitra, preto de Prievidza. No ano 2013 tiña unha poboación de 4.921 habitantes. Bojnice é unha vila principalmente coñecida polas súas atraccións turísticas. Posúe o parque zoolóxico máis antigo do país e tamén un dos spa máis antigos de Eslovaquia. A vila está situada baixo o Castelo de Bojnice, que foi construído con rochas de travertino no século XII.

Xeografía
---------

Bojnice linda ao norte co val do río Nitra, baixo os Montes Strážov. Sitúase a 4 km da cidade de Prievidza, coa que comparte o sistema de transporte público. Outras cidades próximas son Žilina (a 60 km ao norte) e Trenčín (a 65 km ao oeste).

Demografía
----------

Segundo o censo de 2001, a vila tiña 5.006 habitantes, dos que o 97,06% eran eslovacos, o 0,68% checos e o 0,24% alemáns. O 74,55% eran católicos, o 19% non tiña afiliación relixiosa e o 2% luteranos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bojnice Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial de Bojnice*(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q788753
* WorldCat
* VIAF: 154967643
* GeoNames: 3061015
* GND: 4328562-4
* LCCN: n2002124574
* NKC: ge212776
* OSM: 2187799

 |
Condesa Sancha Muñiz no sepulcro da Catedral de León.
O **Libro dos testamentos dos reis de León** ou **Libro das Estampas** é un códice cartulario ou tombo de finais do século XII da catedral de León. Recibe o seu nome porque contén retratos dos reis e a condesa que contribuíron coas súas doazóns á construción da catedral en León.

Os sete reis que aparecen retratados son: Ordoño II, Ordoño III, Ramiro III, Vermudo II, Afonso V, Fernando I e Afonso VI, ademais do retrato do asasinato da condesa Sancha Muñiz a mans do seu sobriño. Estas magníficas representacións de estilo románico cumpriron unha función de autenticación dos diferentes reis.

As ilustracións, asía todo, son anacrónicas. O traxe representado é típico do século XII, non de principios do X. Do mesmo xeito, os selos colgantes non se fixeron habituais en Iberia ata o século XII. Cada rei é representado coroado e sentado nun trono, levando un cetro. Os pergamiños que posúen os doadores levan os seus nomes e unha confirmación da súa doazón. Por exemplo:

> *Ego Ordonius minor rex confirmo*
> 
> 
> 
>   
> 
> 
> 
> Eu, Ordoño, o novo, confirmo
> 
>

Galería de imaxes
-----------------

* Ordoño IIOrdoño II
* Ordoño IIIOrdoño III
* Ramiro IIIRamiro III
* Vermudo IIVermudo II

* Alfonso VAlfonso V
* Fernando IFernando I
* Alfonso VIAlfonso VI
* SanchaSancha

Notas
-----

1. ↑  Torres Sevilla Quiñones de León, Margarita; Galván Freile, Fernando (1995). *La condesa Doña Sancha, una nueva aproximación a su figura*. Boletín de la Sociedad Española de Estudios Medievales. ISSN 1131-8155.
2. ↑  Fernández Alonso, Agapito (1981). *El libro de las estampas*. Editorial Nebrija. ISBN 9788439100201.
3. ↑  Herrero de la Fuente, Marta (2011). *Cartularios leoneses, del becerro gótico de Sahagún al tumbo Legionense y al Libro de las Estampas*. ISBN 978-84-92944-00-2.
4. ↑  Gómez Bravo, Ana Mª (2013). *Textual Agency: Writing Culture and Social Networks in Fifteenth-Century Spain*. University of Toronto Press. ISBN 978-1-4426-6751-8.
5. ↑  McCluskey, Raymond (1992). *Malleable accounts: views of the past in twelfth-century Iberia*. Hambledon Press. ISBN 9781852850661.
*Véxase tamén**:* Larache, Santa Cristina de Cobres, Vilaboa.

**Larache** (en bérber: **Lleɛrayec**, en árabe: العرايش) é unha cidade portuaria localizada no noroeste de Marrocos. É capital da provincia homónima. Situada na rexión Tánxer-Tetuán, dista uns 85 quilómetros de Tánxer e 105 de Tetuán. Atópase situada no litoral atlántico, na marxe esquerda do estuario do río Lucus.

Ten unha poboación de 125 008 habitantes. Nas súas inmediacións (na beira esquerda do estuario do Lucus) atópanse as ruínas de Lixus, un asentamento fenicio e posteriormente cartaxinés que se converteu máis tarde en colonia romana e parte da provincia romana de Mauritania Tinxitana.

Clima
-----

Larache ten un clima mediterráneo con abundantes choivas. Os veráns son moderadamente cálidos e soleados, e os invernos húmidos e fríos. A cidade ten de media entre 700 e 800 milímetros de choiva ao ano. En canto ás temperaturas, entre 6 °C e 10 °C no inverno, e entre 27 °C e 35 °C no verán.

Notas
-----

1. ↑  "Citypopulation.de" (en *(en inglés)*.). Consultado o 26 de setembro de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Larache Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fereres de Moryussef, Sara: *Larache, crónica nostálgica.* AIV, Caracas: AIV, 1996.
* López Enamorado, María Dolores. Larache a través de los textos: Un viaje por la literatura y la historia. Sevilla: Junta de Andalucía-Consejería de Obras Públicas y Transportes, 2004. ISBN 84-8095-372-1.

### Outros artigos

* Provincia de Larache
* Asedio de Larache
* Río Lucus

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q606775
* WorldCat
* VIAF: 157283173
* BNE: XX455809
* EBID: ID
* GEC: 0036575
* GeoNames: 2543549
* GND: 4320200-7
* ISNI: 0000 0004 6037 3423
* LCCN: n98014756

 |
Unha vista da cidade.
**Shibam** (en árabe شبام) é unha pequena cidade do Iemen, situada na Gobernación de Hadramaut e poboada por uns 7.000 habitantes. Existen datos da súa existencia dende o século II a. e. c. Foi en numerosas ocasións a capital do reino de Hadramaut. 

Inscribiuse no Patrimonio da Humanidade da Unesco no ano 1982.

A cidade viuse afectada polas inundacións que arrasaron Iemen en 2008. Malas xestións no seu manexo, ameazas naturais e o conflito armado acontecido durante o ano 2015, fixeron que o comité do Patrimonio da Humanidade da Unesco inscribise ao sitio na lista de Patrimonio da Humanidade en perigo en xullo do ano 2015.

Arquitectura
------------

A súa arquitectura con edificios de varios andares, feitos de adobe e separados por un labirinto de canellas estreitas, válelle o sobrenome de *Manhattan do deserto* ou "a máis antiga cidade de rañaceos do mundo". O método de construción dos edificios en terra crúa é ancestral, sendo os máis antigos que se conservan do século XVI.

A cidade é o exemplo máis antigo de planificación urbana baseada nos principios da construción vertical, un plano ben definido. Os edificios máis altos acadan os 16 andares e unha altura de até 40 metros, sendo o minarete, con 50 metros, o edificio máis alto da cidade. Para protexer as edificacións das inclemencias, as fachadas son recubertas cun baño espeso que hai que renovar regularmente.

Na cultura popular
------------------

Foi en Shibam onde o director italiano Pier Paolo Pasolini rodou a película *As mil e unha noites* estreada en 1974 en Francia.

Notas
-----

1. ↑  Ciudad vieja amurallada de Shibam. *Viajealpatrimonio.com*.
2. ↑  "Old Walled City of Shibam - UNESCO World Heritage Centre".
3. ↑  "OCPM / Organización de las Ciudades del Patrimonio Mundial".
4. ↑  "Medios locales elevan a 46 el número de fallecidos por las inundaciones en el país. Europapress.es".
5. ↑  "Noticias de Prensa Latina - Inicio". [*Ligazón morta*]
6. ↑  "Yemen’s Old City of Sana’a and Old Walled City of Shibam added to List of World Heritage in Danger". *Unesco.org*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Shibam*** |

### Ligazóns externas

* Ficha de Shibam na UNESCO (en inglés e en francés).

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192518
* WorldCat
* VIAF: 154868327
* FAST: 1238841
* GEC: 0516491
* GeoNames: 70676
* LCCN: n87898044
* WHC: 192

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Sergio Iglesias.

**Sergio Iglesias Pazos**, nado en Vila de Cruces en 1930 e finado en Chapa (Silleda) o 16 de maio de 1990, foi un político galego, alcalde de Vila de Cruces.

Traxectoria
-----------

Logo do falecemento do alcalde José Luis Castelo González foi proclamado alcalde de Vila de Cruces ao ser o único candidato en xaneiro de 1976. Nas primeiras eleccións democráticas presentouse encabezando a lista de UCD, obtendo trece escanos e a maioría absoluta. Nas eleccións de 1983 encabezou a candidatura de Coalición Independientes de Galicia (CIG) obtendo de novo a alcaldía por maioría absoluta. Nas municipais de 1987, nas que se presentou polo Alianza Popular, volveu revalidar a alcaldía por maioría absoluta. Finou en Chapa nun accidente o 16 de maio de 1990 con 60 anos. Tras o seu falecemento asumiu a alcaldía o seu compañeiro Jesús Otero Varela.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Luis Castelo González** |  **Alcalde de Vila de Cruces** 1976 - 1990 | Sucesor:**Jesús Otero Varela** |

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 17-5-1990, p. 28.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-1-1976, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vila de Cruces
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Abra.

Localización da provincia de **Abra** en Filipinas.
**Abra** é unha provincia de Filipinas na Rexión Administrativa de Cordillera, na illa de Luzón. A súa capital é Bangued.

Nos seus 3 975,6 km², viven 209 491 habitantes (censo de 2000), o que representa 53 h/km².

A provincia está dividida en 27 municipalidades e 303 *barangays* (aldeas).

Linguas
-------

Ilocano, itneg, kalinga e tagalo.

Relixión
--------

Os ilocanos son católicos, os itneg e os kalinga manteñen as súas relixións tradicionais.

Historia
--------

En 1599, os agostiños foron os primeiros occidentais en se estableceren no territorio.

Na Revolta de Silang 1762 - 1763, Abra xogou un importante papel como o último lugar de resistencia da heroína ilocana, Gabriela Silang, ata a súa captura polos españois.

En 1846 Abra separóuse da provincia de Ilocos Sur.

En 1905 Abra foi anexionada de novo á provincia de Ilocos Sur, pero en marzo de 1917 converteuse definitivamente nunha provincia independente.

Entre 1985 e 1987 Abra converteuse no acubillo da guerrilla dirixida polo sacerdote revolucionario Conrado Balueg.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13711
* WorldCat
* VIAF: 14144648154038616863
* GeoNames: 1732380
* OSM: 52299
* TGN: 1001057

 |
**Epoxi** ou **poliepóxido** é un polímero termoestable formado pola reacción producida entre unha resina epoxi base e un axente catalizador.

Química
-------

Estrutura dun prepolímero de resina epoxi sen modificar. *n* denota o número de subunidades polimerizas e que pode ir de 0 ata 25
Estrutura de TETA, un catalizador común. Os grupos amina (NH) reaccionan cos grupos NH da resina durante a polimeración.
Epoxi é un copolímero, está formado por cando menos dous grupos, a resina e o catalizador. A resina consiste en monómeros cun grupo epóxido en cada extremo. As resinas epoxi máis comúns son as producidas pola reacción entre epicloridrina e bisfenol A. O catalizador consiste en monómeros de poliamina, por exemplo trietilentetramina (TETA). Cando estes compostos se mesturan xuntos, os grupos de amina reaccionan cos grupos epóxidos formando unha unión covalente. Cada grupo NH pode reaccionar con cada grupo epóxido, así que o polímero resultante está fortemente entrelazado, e é rexo e duro.

Historia
--------

As primeiras resinas epoxi non comezaron a se sintetizar ata 1891  pero o seu uso comercial non empezou ata mediados da década de 1930 polo labor de Pierre Castan en Suíza e Greenlee nos Estados Unidos.

Notas
-----

1. ↑  "Epoxy Chemistry". Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2012. Consultado o 06 de maio de 2012.
2. ↑  "Epoxy Polymers". Arquivado dende o orixinal o 29 de abril de 2012. Consultado o 06 de maio de 2012.
3. ↑  "Underfill epoxy". Arquivado dende o orixinal o 2023-06-04. Consultado o 2023-05-25.
4. ↑  I. Hamerton *Recent Developments in Epoxy Resins*. Rapra, Shawbury (1996), p. 5
5. ↑  Fred Aftalion *A History of the International Chemical Industry*. Chemical Heritage Foundation, Filadelfia (2001), p. 228

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q143983
* AAT: 300014533
* BNCF: 24649
* EBID: ID
* GND: 4070891-3
* JSTOR: epoxy-resins
* LCCN: sh85044477
* MAG: 166595027
* NDL: 00562029
* NKC: ph451660
* PSH: 6080

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ChEBI: 30721
* MeSH: D004853
* UMLS: C0014631

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: José María Barreiro (homónimos).

**José María Barreiro**, nado en Forcarei en 1940, é un pintor galego recoñecido como un continuador da renovación do vangardismo histórico. A súa obra caracterízase pola súa paleta cromática de cores cálidas e a súa interpretación libre do expresionismo, con influencias matissianas.

Traxectoria
-----------

Dende nova idade mostrou unha inclinación cara á arte e a súa traxectoria artística esténdese por máis de seis décadas, tempo no que viaxou e traballou en lugares como Madrid, París, Buenos Aires, e varios sitios de Galiza, entre eles Santa María de Cela e Vigo. 

O traballo de Barreiro está influenciado pola gran tradición da pintura da École de Paris. As súas obras son coñecidas pola fusión de diacronía e sincronía, reflectindo as transformacións na súa arte ao longo do tempo.

Dende os anos setenta, o seu proxecto pictórico incorpora temas variados, desde recordos até representacións de músicos e a súa icona máis destacada, a xanela, que simboliza a conexión entre o interior e o exterior e serve como unha identidade poética nas súas composicións.

A súa amizade con figuras culturais galegas, como os pintores Laxeiro e Urbano Lugrís González e o poeta Carlos Oroza, tamén influíu na súa obra, como se evidencia nas colaboracións pictóricas e textos integrados nas súas exposicións.

#### Exposicións

Unha exposición da súa obra titulada "Barreiro. O silencio que chove luz na xanela" (un verso que lle adicou Urbano Lugrís) inaugurouse en decembro de 2023 no Museo Centro Gaiás, comisariada por Pilar Corredoira e Xosé Antón Castro. A mostra abrangue unha selección de pinturas e debuxos, esculturas e documentos que ilustran a súa vida e círculo de amizades, e inclúen parte da obra producida durante a pandemia de Covid-19.

Notas
-----

1. ↑  Curriculum en | José María Barreiro
2. 1 2 3  "Barreiro. O silencio que chove luz na xanela" - Cidade da Cultura
3. ↑  Diario, Nós (2023-12-04). "Compostela acolle unha mostra antolóxica sobre o pintor Barreiro". *Nós Diario*. Consultado o 2023-12-12.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Barreiro
* Os renovadores
* Vangardas
**Ética feminista** é unha abordaxe ética que se basea na crenza de que, tradicionalmente, a teoría ética ten desvalorizado ou menosprezado a moral das mulleres e as súas experiencias e, polo tanto, escolle reinventar a ética a través dunha abordaxe e visión holística feminista.

Concepto
--------

As filósofas feministas critican a ética tradicional como preminentemente enfocada na perspectiva dos homes, con pouca consideración ó punto de vista das mulleres. Cuestións de coidado e moralidade na vida privada e familiar, as responsabilidades eran tradicionalmente consideradas como asuntos triviais. Xeralmente, as mulleres son retratadas como eticamente inmaturas e superficiais en comparanza cos homes. A ética tradicional premia trazos masculinos culturais como "a independencia, a autonomía, o intelecto, as ganas, a desconfianza, a xerarquía, a dominación, a cultura, a transcendencia, o produto, o ascetismo, a guerra e a morte", e dá menos peso a trazos culturalmente femininos como "interdependencia, comunidade, conexión, repartición, emoción, corpo, confianza, ausencia de xerarquía, a natureza, a imanencia, o proceso, a alegría, a paz e a vida." A ética tradicional é convencionalmente orientada ó "macho", e a razón moral é visualizada a través dun cadro de regras, dereitos, universalidades e imparcialidades. As abordaxes "femininas" para a razón moral enfatiza as relacións, responsabilidades, particularidades e parcialidades.

Ética do coidado
----------------

Carol Gilligan e Nel Noddings son expoñentes dunha ética do coidado feminista que critica a ética tradicional como deficiente na medida en que carece, despreza, banaliza ou ataca os valores e virtudes culturais das mulleres. No século XX, as éticas feministas desenvolveron unha variedade de enfoques feministas da ética centrados no coidado, en comparación cos enfoques da ética non feministas centrados no coidado, as feministas tenden a apreciar máis plenamente o impacto das cuestións de xénero. As éticas feministas centradas no coidado notan as tendencias das sociedades patriarcais a non apreciar o valor e os beneficios das formas de amar, pensar, traballar e escribir das mulleres e tenden a ver ás mulleres como subordinadas.

Notas
-----

1. ↑  Tong, R. and Williams N. Stanford Encyclopedia of Philosophy, Feminist Ethics, First published Tue May 12, 1998; substantive revision Mon May 4, 2009.
2. 1 2 3  Jaggar, "Feminist Ethics," 1992

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jaggar, A.M. (1994). Living with Contradictions: Controversies in Feminist Social Ethics, Boulder, CO: Westview Press.

* Portal:Feminismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10494601
* BNE: XX548471
* BNF: 13182038k
* EBID: ID
* FAST: 922765
* GND: 4727181-4
* JSTOR: feminist-ethics
* LCCN: sh92005802
* MAG: 2776740804
* NKC: ph138371
* SUDOC: 035328347

 |
Provincia de Bougainville
**Bougainville** é unha das subdivisións de Papúa Nova Guinea constituída como rexión autónoma desde o 15 de xuño do 2005, a diferenza do resto das subdivisións de Papúa Nova Guinea, que son provincias. Tamén se lle chama á rexión Salomóns do Norte, pois forma parte do arquipélago das Salomón, ademais de terse constituído xa en 1975 durante uns meses como República de Salomón do Norte.
Durante o dominio alemán referíronse como Illas Salomón do Norte.

A illa principal é a propia Bougainville, mais está acompañada da illa Buka como tamén doutras pequenas illas. A súa capital é Buka temporalmente, a esperas de que se volva para Arawa. A poboación da provincia era de 175.160 no censo de 2000.

Mapa das Salomón Setentrionais

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Referendo de independencia de Bougainville de 2019

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18826
* WorldCat
* VIAF: 137378002
* GEC: 0513701
* GeoNames: 2089470
* LCCN: n97066368
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge128804
* OSM: 3777380
* SUDOC: 027377237
* TGN: 1000817

 |
Francisco II de Francia
**Francisco II de Francia** (Fontainebleau, 19 de xaneiro, 1544 - Orleáns, 5 de decembro 1560), rei de Francia de 1559 a 1560)

Traxectoria
-----------

Era o fillo máis vello de Henrique II e de Catarina de Medici e neto xa que logo de Francisco I.

Comprometido desde os cinco anos a María Estuardo, raíña de Escocia, sobriña (por parte da súa nai) de Carlos I de Lorena, duque de Guisa, casou con ela en 1558 converténdose, por matrimonio, en rei de Escocia. Cando contaba 16 anos sucedeu ao seu pai, Henrique II, morto accidentalmente o 19 de xullo de 1559.

Tiña 16 anos e, polo tanto, era maior de idade e podía reinar. Pero a súa saúde, tanto física como psíquicamente era tan débil que foi manexado pola súa muller e os seus tíos os Guisa partidarios dunha política represiva contra os protestantes. Francisco deixou nas súas mans o goberno. Os dous irmáns máis vellos desta familia tiñan entón todo o poder: Francisco I de Lorena e de Guisa dirixe os exércitos e Carlos de Guisa, cardeal de Lorena, dispón das finanzas e dos asuntos da Igrexa.

O 21 de setembro de 1559, Francisco II é consagrado en Reims por Carlos de Guisa. Os príncipes Antón de Borbón, rei de Navarra e o seu irmán Luís I de Borbón, príncipe de Condé, están ansiosos por alcanzar un trono que eles consideran perténcelles por herdanza e que é ocupado por ambiciosos estranxeiros.

O reinado de Francisco II está inmerso nos disturbios relixiosos. Os católicos (á súa cabeza os Guisa), e os protestantes (dirixidos por Antón de Borbón, Luís de Condé e Gaspar de Coligny), reúnen os exércitos ante a posibilidade dunha guerra declarada. En marzo de 1560, os líderes protestantes dirixidos por La Renaudie organizan a Conxuración de Amboise, pensada para levar ao rei e subtraelo da influencia dos Guisa outorgando o poder a Luís de Condé. Pierre des Avenelles traizoounos e os principais xefes foron arrestados e executados (a excepción do príncipe de Condé).

Tras uns poucos meses de reinado Francisco II faleceu o 5 de decembro de 1560 por mor dunha otite que lle produciu un abceso. A trepanación levouna a cabo Ambroise Parei. Ao morrer sen descendencia, o seu irmán, o duque Carlos de Orleáns, con dez anos, sucedeuno. María Estuardo volveu a Escocia.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Henrique II** | **Rei de Francia**1559–1560 | Sucesor:**Carlos IX** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132548
* WorldCat
* VIAF: 88890888
* BMT: 69807
* BNF: 12351125v
* CERL: cnp00546692
* DeutscheBio: 119077647
* EBID: ID
* FAST: 283788
* GEC: 0028007
* GND: 119077647
* ICCU: BVEV028622
* Isidore: francois\_ii\_roi\_de\_france\_auteur\_du\_texte
* ISNI: 0000 0001 2142 8987
* LCCN: n91031186
* NNDB: 000093570
* NPG: mp16735
* NTA: 256951675
* SELIBR: 207586
* SNAC: w6h13n8d
* SUDOC: 034531653
* TePapa: 68237
* WikiTree: Valois-Angouleme-1

 |
**St Andrews**, (en latín: *S. Andrea(s)*; en scots: *Saunt Aundraes*; en escocés: *Cill Rìmhinn*) situada na costa leste de Escocia, no condado de Fife, é unha das cidades máis antigas e historicamente importantes de Escocia, malia o seu reducido tamaño. Nela atópase a Catedral de St Andrews, no presente derruída (que no seu tempo foi a máis grande de Escocia), un castelo, igualmente derruído, e unha das universidades máis antigas e prestixiosas do Reino Unido. Ademais, St Andrews é considerado como "o berce do golf", xa que nela atópanse o Royal and Ancient Golf Club of St Andrews -o club de golf máis antigo do mundo- e o Old Course de St Andrews, tamén un dos campos máis antigos.

Historia
--------

Catedral de St Andrews.
Os primeiros asentamentos que se localizaron no actual St Andrews pertencen ós pictos, quen o denominaban *Kilrymont* ou *Muckross.* A lenda di que San Régulo trouxo até aquí as reliquias de Santo André, patrón de Escocia.

St Andrews recibiu o estatuto de "cidade real" (*royal burgh*) en 1124, e transformouse en arcebispado en 1466. A súa catedral comezou a construírse no século XII, pero non se concluíu até 1318, durante o reinado de Roberto I de Escocia. Naquel momento era o edificio máis grande de Escocia, e St Andrews, con máis de 14.000 habitantes no século XVI, unha das cidades costeiras máis importantes ó norte de Edimburgo.

Porén, durante a violenta Reforma relixiosa do século XVI, a catedral foi saqueada e quedou en ruínas, e a cidade perdeu gran parte do seu poder e influencia, quedando practicamente arruinada.

No presente, a cidade de St Andrews consta dun pequeno núcleo histórico, constituído principalmente por catro rúas (*South Street*, *Market Street*, *North Street* e *The Scores*), e unha ampla extensión de vivendas modernas destinadas principalmente ó persoal e os estudantes da Universidade de St Andrews, así como ós xogadores e afeccionados ó golf.

Notas
-----

1. ↑  "Scotslanguage.com - Names in Scots - Places in Scotland".
2. ↑  "Ainmean-Àite na h-Alba (AÀA) – Gaelic Place-names of Scotland". *www.gaelicplacenames.org*. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 04 de xuño de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***St Andrews Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Lamont-Brown, Raymond (2002). John Donald, ed. *Fife in History and Legend*. Edimburgo. ISBN 0-85976-567-9.
* Lamont-Brown, Raymond (2006). *St Andrews:city by the northern sea*. Edinburgh: Birlinn Publishing. ISBN 1-84158-450-9.
* Omand, Donald (2000). *The Fife Book*.
* Pride, Glen L. (1999). *The Kingdom of Fife* (2nd ed.). Edimburgo: Rutland Press. ISBN 1-873190-49-2.

### Outros artigos

* Sartego de St Andrews

### Ligazóns externas

* Páxina oficialArquivado 17 de xaneiro de 2012 en Wayback Machine. *(en inglés)*

* Portal:Escocia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q207736
* WorldCat
* VIAF: 146613604
* BRE: 3656234
* GEC: 0057827
* GeoNames: 2638864
* GND: 4118218-2
* LCCN: n83011470
* MusicBrainz: ID
* NKC: xx0037739

 |
**Paula Gallego Gómez**, nada en Ferrol o 5 de febreiro de 2004, é unha actriz e modelo galega. Interpretou a María Alcántara na serie *Cuéntame cómo pasó*, de Televisión Española.

Traxectoria
-----------

Dende moi curta idade realizou diversos cursos de interpretación. Foi modelo de fotografía e fixo os seus primeiros pasos no mundo da moda, realizando campañas de publicidade e pasarela.

Protagonizou varias curtametraxes entre elas *Último aliento* (Finalista no Festival de Cine de Cartaxena de 2013), *Paquete Express* ou *Secretos en el Cole*. Participou en varios videoclips para concursos de Disney, demostrando os seus dotes para o canto. No teatro participou en *Pulgarcita* o musical, que se estreou no 44° Festival Internacional de Teatro, Música e Danza de San Javier. Tamén é bailarina e patinadora sobre xeo.

Formou parte da nova familia Alcántara como María Alcántara, dentro da serie *Cuéntame cómo pasó* de Televisión Española.

Televisión
----------

* *Cuéntame cómo pasó* de La 1. (2014-presente)
* Campaña de educación vial con *Los Lunnis* para Clan.
* *Telepasión 2015* de La 1.
* *Cocina con clan*

Curtametraxes
-------------

* *Último Aliento*
* *Paquete Express*
* *Secretos en el cole*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Paula Gallego
* 

* Paula Gallego na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17563173
* WorldCat
* VIAF: 3031156012405849700004
* IMDb: nm6224152
* TMDb: 1561072

 |
Coordenadas: 42°40′27″N 8°21′08″O﻿ / ﻿42.674222222222, -8.3523611111111

A lagoa.
A **lagoa Sacra de Olives** é unha lagoa galega situada entre os concellos pontevedreses de Forcarei, A Estrada e Silleda. Atópase a 700 metros de altitude, conta con 1,3 hectáreas de superficie e ao seu arredor quedan vestixios da existencia dunha muralla, aínda que na actualidade estes restos atópanse moi deteriorados.

Forma parte da zona especial de conservación das Brañas de Xestoso.

Descrición
----------

En canto á vexetación, é unha zona extensa de monte baixo e prados húmidos con interesantes brañas. A fauna existente componse dunha variada representación de anfibios, réptiles e aves, ademais de mamíferos coma raposos e lobos.

Na comarca existen antigas lendas que fan relación ao nome da lagoa, que proviría dunha batalla na que houbo tantos mortos que os botaron á lagoa amurallándoa deseguido para que non fosen profanados, inda que a realidade pode ser ben máis prosaica e o nome provir do próximo santuario de Santa María de Meda de Olives.

Desde hai 20 anos, habitualmente a lagoa seca durante o verán, pero en tempos tiña auga durante todo o ano. []

Forma parte das Brañas de Xestoso, espazo protexido dentro da Rede Natura 2000.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes da Lagoa Sacra de Olives.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| A lagoa de Xestoso, nas Brañas de Xestoso. |
| A lagoa de Xestoso, nas Brañas de Xestoso.  |

|  |
| --- |
| Lagoa en decembro de 2009. |
| Lagoa en decembro de 2009.  |

|  |
| --- |
| Lagoa en Nadal de 2009. |
| Lagoa en Nadal de 2009.  |

|  |
| --- |
| Vista aérea da lagoa sen auga en 2014. |
| Vista aérea da lagoa sen auga en 2014.  |

 |

Notas
-----

1. 1 2  Lagoa Sacra de Olives
2. ↑  Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia. (eds.). "Brañas de Xestoso". Consultado o 27 de outubro de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lagoa Sacra de Olives Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Brañas de Xestoso
* Galería de imaxes de lagos e lagoas de Galicia

### Ligazóns externas

* Brañas de Xestoso en Turgalicia.
O **condado de Châteaudun** era unha xurisdición feudal de Francia centrada en Châteaudun (castelo de Dun) ao suroeste de París na actual rexión do Centro. O territorio foi chamado Dunois polo castelo de Dun.

Os primeiros señores ou vizcondes aparecen na época dos carolinxios; sobre o 840 Eudes II de Troyes (irmán do robertiano Roberto Porte-Carquoisque que foi conde de Troyes e morreu no 886) tiña moitas posesións no Dunois e o castelo de Dun (despois Châteaudun) e era denominado erroneamente conde de Châteaudun**.** Ao redor do 860 menciónase a un tal Rampo como señor do castelo. En 877 aparece un nobre chamado Lamberto como señor de Dunois. En 956 Teobaldo I, conde de Blois, chamado o Tramposo, probablemente un rorgónida, ocupou Chartres e Châteaudun, co apoio do rei Lotario I de Francia, que quería debilitar a Hugo Capeto, daquela duque de Francia. Teobaldo considerou o país de Dun como un condado e deixou vizcondes en Châteaudun baixo a súa autoridade. Xurdiu entón o vizcondado de Châteaudun como unha das xurisdicións señoriais do país (condado nominal) de Châteaudun ou Dunois, feudatarios dos condes de Blois. A xurisdición do condado era todo o país de Dunois, pero os bens condais no territorio eran reducidos e a maior parte do país estaba estaba enfeudada a varios señores, dos que os vizcondes foron os primeiros en rango.

Os condados de Blois, Chartres e Châteaudun pasaron á casa de Châtillon que os posuíu ata 1391 cando Guido de Châtillon lle vendeu a súa propiedade a Lois I de Orleáns. Na mesma época, o último vizconde tamén vendeu o dominio vizcondal a Lois I de Orleáns. Cos dominios adquiridos formouse o Condado de Dunois.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Settipani, Christian (2000). "Les vicomtes de Châteaudun et leurs alliés". En Settipani, Christian; Keats-Rohan, Katherine S.B. *Onomastique et Parenté dans l'Occident médiéval, Prosopographica et genealogica* (en francés). Oxford: Linacre College, Unit for Prosopographical Research. ISBN 1-900934-01-9.
A **anosognosia** (do grego : *a*, prefixo privativo + *nosos*, enfermidade + *gnose*, coñecemento: "descoñecemento da enfermidade") é a situación referida a pacientes que non teñen percepción dos seus déficits funcionais neurolóxicos.

Terminoloxía
------------

A **anosognosia** é, polo tanto, unha negación da propia patoloxía neurolóxica: o paciente non admite que algo lle está a ir mal, sendo a causa deste déficit un dano orgánico que realmente está a impedir dita percepción.

Cómpre, polo tanto, distinguir a anosognosia da **negación**, na que o paciente sabe realmente que algo lle está a pasar pero non está disposto a admitilo polas repercusións emocionais que iso implica.

Por outra banda, un caso particular tamén chamado de xeito xeral **anosognosia** é tamén a perda da capacidade para recoñecer ou darse conta dun defecto funcional dunha extremidade afecta de parálise, e garda relación con lesións do hemisferio non dominante e con hemiparesia.

A **anosognosia** foi descrita por primeira vez por Joseph Babinski, en 1914 (síndrome de Anton-Babinski) ao se referir á inconsciencia dunha hemiplexia.

Patoloxías nas que aparece
--------------------------

A **anosognosia** pode ocorrer en diferentes patoloxías neurolóxicas, dificultando en xeral o proceso de rehabilitación. Algunhas das patoloxías nas que aparece son:

* Enfermidade de Alzheimer e outros trastornos demenciais.
* Deterioracióndas funcións executivas por danos no lóbulo parietal.
* Accidentes cerebrovasculares (ACV)
* Algúns trastornos da memoria como a síndrome de Korsakoff.
* Cegueira cortical.
* Afasia de Wernicke.

Notas
-----

1. 1 2  Donoso, Archibaldo (2002-04). "Anosognosia en enfermedades cerebrales". *Revista chilena de neuro-psiquiatría* **40** (2): 69–78. ISSN 0717-9227. doi:10.4067/S0717-92272002000200008.
2. ↑  "anosognosia, páx. 39" (PDF). *edu.xunta.gal; DXPL; Dicionario galego de termos médicos*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de novembro de 2021. Consultado o 14 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

* Agnosia
* Trastorno de omisión
* Simultagnosia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q567869
* BRE: 695197
* MAG: 2781111876

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DOID: DOID:0060133

 |