| Argania spinosa |
| --- |
| Follaxe e froitos |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Ericales |
| Familia: | Sapotaceae |
| Xénero: | ***Argania***Roem. & Schult. |
| Especie: | ***A. spinosa*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Argania spinosa'**(L.) Skeels |

Fabricación de pasta de argán en Marrocos.
***Argania spinosa***, (sinónimo *A. sideroxylon* Roem. & Schult.), a **árbore do argán**, é unha especie de planta de flores pertencente á familia Sapotaceae, sendo endémica dos semidesertos calcarios do suroeste de Marrocos, e mais da provincia de Tindouf, no oeste de Alxeria. É a única especie do xénero *Argania*. Como oleaxinosa emprégase para tirar aceite das súas sementes.

Descrición
----------

Argán.
O argán medra até os 8-10 metros de altura e vive uns 150-200 anos. Medra na zona comprendida entre Tiznit e Esauira. É espiñento co toro rugoso. Ten follas miúdas de 2–4 cm de lonxitude. ovais co ápice arredondado. As flores son miúdas, con cinco pétalos amarelo-averdado; florea en abril. O froito é de 2–4 cm de lonxitude e 1.5–3 cm de largo, coa pela espesa e grosa que arrodea a casca amarga con doce recendo; esta arrodea os froitos que conteñen 2-3 sementes que son ricas en aceite. O froito tarda un ano en estar ben chegado até xuño-xullo do ano a seguir.

A superficie dos bosques de *Argania* diminuíu nun 50 % nos últimos 100 anos, por mor á súa utilización coma combustíbel, o pastoreo e mais o cultivo intensivo. A súa mellor protección para a súa conservación podería atoparse no recente desenvolvemento da produción de aceite de argán para a súa exportación coma un produto de alto valor comercial.

En 1998, a Unesco declarou Reserva da Biosfera Arganeraie de 2 568 780 hectáreas ao suroeste de Marrocos nas que medra o argán.
No corazón desta reserva atópase o Parque Nacional de Souss-Massa.

Usos
----

As xenas adoitan rubir polas árbores do argán.
*Argania spinosa*
Na zona do Souss, situada no suroeste de Marrocos, utilízase principalmente como alimento, a xeito de aceite, para esparexer no pan o preparar *tagine* (prato típico da cociña marroquí). Tamén é moi apreciado o seu uso cosmético, coma xabóns, cremas, locións, aceites, ... dadas as súas propiedades hidratantes, antiacneicas, para o tratamento da psoríase e bronceadoras, entre outras.

Nalgúns lugares de Marrocos, o argán toma o lugar da oliveira coma fonte de recursos, xa que se utiliza como forraxe, petróleo e madeira. É o combustíbel da sociedade bérber, especialmente preto de Essaouira. Cando escasea o alimento, as xenas ruben pola árbore para comer as súas follas .

Taxonomía
---------

*Argania spinosa* foi descrita por (Carl von Linné) Homer Collar Skeels e publicado en *U.S. Department of Agriculture Bureau of Plant Industry Bulletin 227: 28*, no ano 1911.

Sinonimia
* *Argania sideroxylon* Roem. & Schult.
* *Elaeodendron argan* Retz.
* *Sideroxylon argan* (Retz.) Baill.
* *Sideroxylon spinosum* L.
* *Tekelia spinosa* (L.) Scop.
* *Verlangia argan* (Retz.) Neck. ex Raf.

Notas
-----

1. ↑   Unesco. Reserva de la Biosfera *ARGANERAIE*. En inglés
2. ↑  *Argania spinosa* en Trópicos
3. ↑  *Argania spinosa* en PlantList

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Argania spinosa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Argania spinosa*** |

### Bibliografía

* O. M'Hirit, M. Bensyane, F.Benchekroun, S.M. El Yousfi, M. Bendaanoun (1998). *L'arganier: une espèce fruitière-forestière à usages multiples*. Pierre Mardaga. ISBN 2-87009-684-4.
* J.F. Morton & G.L. Voss (1987). "The argan tree (*Argania sideroxylon*, Sapotataceae), a desert source of edible oil". *Economic Botany* **41** (2): 221–233.
* Rachida Nouaim (2005). *L'arganier au Maroc: entre mythes et réalités. Une civilisation née d'un arbreune espèce fruitière-forestière à usages multiples*. Paris: L'Harmattan. ISBN 2-7475-8453-4.
* H.D.V. Prendergast & C.C. Walker (1992). "The argan: multipurpose tree of Morocco". *Kew Magazine* **9** (2): 76–85.
* Dr, Elaine M. Solowey (2006). *Supping at God's table*. Thistle Syndicate. pp. 75–76. ISBN 0-9785565-1-8.

### Outros artigos

* Aceite de argán

### Ligazóns externas

* "Argan Foundation". Arquivado dende o orixinal o 03 de xaneiro de 2006. Consultado o 17 de febreiro de 2013.
* "Berber Women cooperative produced Argan oil". Arquivado dende o orixinal o 18 de maio de 2013. Consultado o 17 de febreiro de 2013.
* "Detailed information about argan tree (English/German)".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q379746
* EBID: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 91779
* EOL: 1153383
* EPPO: ARJSI
* GBIF: 5333832
* iNaturalist: 338586
* IPNI: 785772-1
* IRMNG: 10695780
* NCBI: 85884
* PlantList: kew-14735
* Tela Botanica: 127019
* Tropicos: 28700869
* uBio: 5823520
* WCSPF: 14735

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: 83K6O4FR76

 |