O **mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes** é un mosteiro cisterciense situado no concello de Sobrado, na comarca da Terra de Melide. Dende mediados do século XX está ocupado por monxes trapistas.

Historia
--------

Vista do mosteiro.
Posibelmente fundado no ano 951 nun primeiro momento (aparece citado en documentos de finais do século X co nome de "San Salvador"), A principios do século XII o mosteiro está abandonado.

Foi fundado de novo no ano 1142, cando San Bernaldo envía desde Claraval (Francia), de onde é abade, unha comunidade de monxes chamados por Fernando Pérez de Traba e a súa sobriña dona Urraca Vermúdez. O 14 de febreiro de 1142 comezou en Santa María de Sobrado a vida monástica cisterciense. Durante o resto do século XII e o século XIII o mosteiro desenvolveu unha grande actividade espiritual e económica. Desta fábrica consérvanse a capela funeraria da Magdalena, a sala capitular e algunhas partes soltas.

Coñeceu despois unha etapa de decadencia que se detén no ano 1498, ao incorporarse a Congregación de Castela. O mosteiro recuperou parte da súa grandeza; a maioría dos edificios conservados comezaron a construírse a partir desta nova época. A monumental igrexa foi rematada a finais do século XVII e consagrouse en 1708. No XVIII construíron o altar maior os escultores Xosé Gambino e Xosé Ferreiro.

Santa María de Sobrado sufriu unha nova etapa de decadencia que culminou o 21 de setembro de 1834, cando coa desamortización o mosteiro quedou suprimido por real orde. O mosteiro de Santa María de Sobrado, os seus edificios e posesións foron vendidos. Iniciouse unha deterioración progresiva dos edificios, que acabaron converténdose en ruínas. En xullo de 1836, no marco da primeira guerra carlista, o xeneral Miguel Gómez Damas puxo cerco a un grupo de militares que se refuxiaron no mosteiro. Logo de cinco días de sitio proseguiu o seu camiño cara a Santiago de Compostela pola proximidade das tropas de Baldomero Espartero..

No ano 1954, por encargo do cardeal Quiroga Palacios, arcebispo de Santiago, o mosteiro cisterciense de Viaceli, situado en Cóbreces (Cantabria) comezou a tarefa de reconstrución de Sobrado; e no mes de xullo de 1966 envía unha comunidade de monxes. Así, o 25 de xullo de 1966, comeza de novo a vida monástica no Mosteiro cos trapistas. En 2021, residían no mosteiro uns quince monxes. Entre o repertorio de produtos elaborados destaca o doce de leite.

Arquitectura
------------

Facendo arco de entrada ao recinto do mosteiro está a Casa das Audiencias, chamada así por ser o lugar onde o abade do mosteiro exercía a súa xurisdición sobre os seus súbditos. A igrexa monacal, acaroada ao edificio principal e con entrada perpendicular á do mosteiro, é de estilo cistercience e con fachada barroca.

O edificio principal distribúese en tres claustros:

* Claustro dos Peregrinos: o de entrada, onde se acollen as persoas en peregrinación.
* Claustro dos Medallóns: así chamado polos relevos colocados na parte superior. Neste momento acolle a hospedería.
* Claustro da Comunidade: o meirande de todos, reservado para a vida e actividade da comunidade de monxes.

Galería de imaxes
-----------------

*Artigo principal**:* Galería de imaxes do mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Claustro dos medallóns. |
| Claustro dos medallóns.  |

|  |
| --- |
| Claustro de entrada ou de peregrinos. |
| Claustro de entrada ou de peregrinos.  |

|  |
| --- |
| Detalle do Claustro dos medallóns |
| Detalle do Claustro dos medallóns  |

|  |
| --- |
| Detalle da fachada da igrexa. |
| Detalle da fachada da igrexa.  |

|  |
| --- |
| Interior da sala capitular. |
| Interior da sala capitular.  |

 |

Notas
-----

1. ↑  Escudero Manzano, Gonzalo J. (2021). "Los condes de Présaras y la fundación de San Salvador de Sobrado. El intento de una parentela magnaticia por recuperar su preeminencia en Gallecia". *Studia Historica. Historia Medieval* **39** (1): 197–213. ISSN 2445-3595. doi:10.14201/shhme2021391197213.
2. ↑  Pallares Méndez, Mª Carmen (1979). *El monasterio de Sobrado: un ejemplo de protagonismo monástico en la Galicia medieval*. Diputación Provincial de La Coruña.
3. ↑  "Documentación monástica medieval galega" (PDF). *Gallaeciae Monumenta Historica: Consello da Cultura Galega*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2016. Consultado o 21 de xuño do 2016.
4. ↑  "Donativo de dos esculturas procedentes del extinguido monasterio de Sobrado". *Boletín da Real Academia Galega* (141): 327–328. 1921. Arquivado dende o orixinal o 14 de febreiro de 2023. Consultado o 16 de maio de 2023.
5. ↑  Otero Pedrayo, R. (15 de xuño de 1927). "O século XIX. Unha vida". *Nós*. pp. 6–9.
6. ↑  "Historia". *www.monasteriodesobrado.org* (en castelán). Consultado o 2021-12-27.
7. ↑  "STATISTICA Monks - Moines - Monjes: 31-12-2021" (PDF). *ocso.org*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Camiño do Norte
* Mosteiros e conventos de Galicia

### Ligazóns externas

* Santa María de Sobrado dos Monxes en Turgalicia.
* Mosteiro de Santa María de Sobrado dos Monxes na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
* Páxina web do mosteiro de Sobrado dos Monxes.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q680292
* WorldCat
* VIAF: 156398838
* LCCN: nr99002675
* OSM: 1322704
* WHC: 669bis-016

 |