**Francisco Martínez Roca**, chamado **Paco Roca**, nado en 1969 en Valencia, é un historietista español adscrito ao movemento da novela gráfica, que produce para o mercado global. Ademais de crear cómics, Paco Roca dedícase á ilustración publicitaria.

Traxectoria
-----------

### Infancia e mocidade

Paco Roca naceu nunha familia de clase media, o seu pai era electricista. De pequeno leu Astérix, Blueberry, Mortadelo e Filemón e Tintín, sinala que lle ensinou "a amar a aventura e o cómic".

Cos anos, descubriría tamén a Richard Corben, Carlos Giménez ou Frank Miller, estudou Artes e Oficios na escola de Valencia e comezou a traballar en publicidade.

### Inicios profesionais (1994-2006)

Os seus inicios como historietista foron en 1994 en "Kiss Comix", onde xa traballaba o seu amigo Rafa Fonteriz. Nesta revista debuxou historietas eróticas, que era o que se lle pedía, con personaxes infantís como Peter Pan ou Aladino de protagonistas. Catro anos máis tarde comezou a publicar para "El Víbora": Xunto ao guionista Juan Miguel Aguilera, con quen traballara en "Kiss Comix", crearon *Road Cartoons*, un experimento que mesturaba debuxo e 3D. En 2000 publicaron xuntos *GOG*, cómic-book inspirado nos mundos virtuais de *Road Cartoons.* Neles a xente vive os seus soños, aínda que non sexan reais.

Con *El juego lúgubre* (La Cúpula, 2001) busca o paralelismo entre Drácula e Dalí: Dous seres que viven illados (un en Transilvania e outro en Cadaqués) e teñen atemorizados os seus veciños porque están por encima da moral. O álbum foi editado en Francia, Italia e Holanda. En 2003 publicou en Francia a primeira entrega da súa serie *Las aventuras de Alexandre Icaro*, co título de *Hijos de la Alhambra*, sobre un misterio en torno ao palacio mouro que fascinou a moitos viaxeiros. Con *El faro* (2004), seguiría traballando para o mercado francés.

Ao mesmo tempo, empezou a participar nun faladoiro de radio xunto aos deseñadores gráficos MacDiego e Modesto Granados, e o xornalista e escritor Ramón Pombal. A *Tertulia* *Friki* pasou por diferentes emisoras valencianas e acabou emitíndose os venres ás 13 horas no programa *Abierto a mediodía* de Gestiona Radio Valencia (107.5 FM).

### Madurez e recoñecemento (2007-presente)

Paco Roca asinando exemplares dunha das súas obras na Coruña
En marzo de 2007, a editorial francesa Delcourt lanzou a súa novela gráfica *Rides*, a cal foi considerada como un dos 20 mellores cómics editados anualmente no país galo. En novembro, esta reflexión sobre a vellez fora editada en español por Astiberri Edicións co título de *Arrugas*, recibindo en 2008 senllos recoñecementos no Salón do Cómic de Barcelona (Premio ao Mellor Guión e Premio á Mellor Obra de Autor Español); outro do festival de Lucca; e dous premios Dolmen, ademais do Premio Nacional do Cómic. Como consecuencia de todo iso, superou as 20.000 copias vendidas un ano despois do seu lanzamento.

Mentres se xestaba unha adaptación fílmica da exitosa *Arrugas*, Roca publicou dúas novelas gráficas máis: A fantástica *Las calles de arena* e, con Miguel Gallardo, *Emotional World Tour*, onde contan xuntos anécdotas relacionadas coa promoción das súas obras.

En 2010 iniciou a tira dominical *Memorias de un home en pijama* para o diario "Las Provincias". Tamén abordou a vida nos campos de refuxiados españois en Francia tras a Guerra Civil en *El ángel de la retirada,* co guionista francés Serguei Dounovetz, e a dos autores da escola Bruguera *El invierno del dibujante*, realizada xa directamente para a editorial española Astiberri e coa que de novo gañou os premios a Mellor Guión e Mellor Obra de Autor Español no Salón do Cómic de Barcelona 2011.

En 2012 o Museo valenciano da ilustración e a modernidade (MuVIM) acolleu unha exposición retrospectiva dedicada á súa obra. Durante o verán de 2013 publica *Diario estival de un home en pijama* en *El País Semanal*, diario co que levaba colaborando esporadicamente desde 2009.

En 2013 deseñou a falla que Fede Ferrer realizou para a comisión General Barroso-Litógrafo Pascual e Abad. A finais de ano viu publicaba a súa novela gráfica *Los surcos del azar*, baseada na historia Da Nove, a división do Exército da Francia Libre formada por españois durante a segunda guerra mundial.

En 2015 Astiberri publicou *La casa*, elixido Mellor Cómic Nacional de 2015, premio outorgado polas librarías especializadas integradas en Zona Cómic-CEGAL.

Estilo
------

Paco Roca manifestou que o seu obxectivo é chegar

> 
> 
> ao público en xeral, a xente que non acostuma traer cómics. Esa é a xente que teño na cabeza á hora de escoller o tema e darlle forma á historia. O meu xeito de narrar é moi sinxelo, o mesmo que a concepción da páxina, moi clásica.
> 
> 

Para iso, Paco Roca adoita inspirarse nas noticias que chaman a súa atención. É tamén un autor comprometido social e politicamente, que na presentación de *Los surcos del azar* (2013), obra centrada nos exiliados españois que loitaron na segunda guerra mundial, non dubidaba en afirmar:

> 
> 
> Hai que seguir loitanto e lembrando por nós, por nós e polas xeracións que veñan despois. Loitar polas liberdades é tan necesario coma respirar
> 
> 

Coa cor, tenta potenciar as sensacións de cada escena.

Obra
----

Historietística

| Anos | Título | Guionista | Tipo | Publicación |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1994 | *Aladino* | Paco Roca | Historia curta | Kiss Comix nº 33 |
| 1995 | *Blanca Navidad* | Paco Roca | Historia curta | Kiss Comix nº 39 |
| 1995 | *Peter Pan* | Paco Roca | Historia curta | Kiss Comix nº 51 |
| 1998 | *Road cartoons* | Juan Miguel Aguilera | Historia curta | El Víbora nº 221 a 226 |
| 1999 | *El Señor Osiris* | Paco Roca | Historia curta | Ganadería Trashumante nº 3 |
| 2000 | *GOG* | Juan Miguel Aguilera | Comic book 48 pxs b/n | Fuera de Serie (Ediciones La Cúpula) |
| 2001 | *El juego lúgubre (historieta)* | Paco Roca | Comic-book 64 pxs b/n | Brut (La Cúpula) |
| 2002 | *Para un puto vicio que tengo...* | Paco Roca | Historia curta | El Víbora, Especial Vicio |
| 2003 | *Les voyages d'Alexandre Icare: Les fils de l'Alhambra* | Paco Roca | Álbum de historietas | SAF |
| 2004 | *El faro* | Paco Roca | Álbum | Astiberri |
| 2005 | *Nuestros muertos* | Paco Roca | Historia curta | Tos (revista) |
| 2005-2007 | *Como cagallón por acequia* | Paco Roca | Historia curta | Humo (revista) |
| 2007 | *Arrugas (historieta) (Rides)* | Paco Roca | Novela gráfica | Delcourt |
| 2009 | *Las calles de arena (Les rues de sable)* | Paco Roca | Novela gráfica | Delcourt |
| 05/2009 | *Emotional World Tour* | Paco Roca/Miguel Gallardo (historietista) | Novela gráfica | Astiberri |
| 11/2009 | *El hombre montaña* | Paco Roca | Historieta curta |  |
| 06/2010 | *L'Ange de la retirada* | Serguei Dounovetz | Novela gráfica | 6 Pieds Sour Terre |
| 10/2010 | *Made in Japan: The True Story of Spanish Design* | Paco Roca | Historieta curta |  |
| 12/2010 | *El invierno del dibujante* | Paco Roca | Novela gráfica | Astiberri |
| 2011 | *Memorias de un hombre en pijama* | Paco Roca | Tira de prensa | Astiberri |
| 2012 | *Crónica de una crisis anunciada* | Paco Roca | Historieta curta | *El País Semanal* |
| 2013 | *De Valencia a Cádiz (1808-1814)* | Rafael Marín (historietista) | Novela gráfica | Generalitat Valenciana |
| 11/2013 | *Los surcos del azar* | Paco Roca | Novela gráfica | Astiberri |
| 2014 | *Andanzas de un hombre en pijama* | Paco Roca | Tiras de prensa | Astiberi |
| 2015 | *La casa* | Paco Roca | Novela gráfica | Astiberri |
| 2017 | *La Encrucijada* | Paco Roca/Jose María Casañ | Novela gráfica | Astiberri |
| 2018 | *El tesoro del Cisne Negro* | Paco Roca/Guillermo Corral | Novela gráfica | Astiberri |
| 2018 | *Confesiones de un hombre en pijama* | Paco Roca | Tiras de prensa | Astiberi |
|

Ilustración

| Anos | Título | Escritor | Publicación |
| --- | --- | --- | --- |
| 2011 | *La metamorfosis* | Franz Kafka | Astiberri |

Notas
-----

1. ↑  Paco Roca non é o mesmo Francisco Martínez Roca que en 1965 fundou a editorial Edicións Martínez Roca.
2. 1 2  García (2010), p. 263.
3. ↑  (02/2009). *Entrevista a Paco Roca: Arquivado 01 de decembro de 2017 en Wayback Machine.*Rockdelux.
4. 1 2  Cerezo, Herme (21/01/08). *"El cómic es mi forma de narrar"*, Siglo XXI.
5. 1 2 3  O debuxante Paco Roca gaña o Premio Nacional de Cómic con 'Engurras', 20minutos, 18 de novembro de 2008.
6. ↑  González, Lucía (17/05/2009). *El mundo del cómic, entre bambalinas*, El Mundo.
7. ↑  Darias, Manuel] (16/11/2011). '*Memorias de un hombre en pijama', de Paco Roca*, Diario de Avisos, p. 56.
8. ↑  
Abella, Ana (19/09/2010). *Paco Roca recuerda en viñetas el exilio republicano en Francia Arquivado 30 de xuño de 2016 en Wayback Machine. El Periódico de Catalunya, p. 64.*
9. ↑  Graell, Vanessa (15/04/2011). *Y el Oscar del cómic va para...*, El Mundo.
10. ↑  (30/09/2012). *El MuVIM prorroga la exposición de Paco Roca hasta diciembre por el éxito de público*, "El Mundo".
11. ↑  *Abandonen el barco*, 28/07/2013.
12. ↑  El dibujante Paco Roca diseñará la falla de Fede Ferrer en General Barroso noticia en *Las Provincias* do 12 de maio de 2012
13. ↑  Crespo, Borja (01/2009). *Entrevista a Paco Roca: Recuerdos borrados Arquivado 01 de decembro de 2017 en Wayback Machine.*, "Guía del Cómic" (en castelán).
14. ↑  Jiménez, Jesús (03/12/2013). *Paco Roca: "Luchar por las libertades es tan necesario como respirar"*, "RTVE" (en castelán).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Paco Roca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* AZPITARTE, Koldo (2009). *Carreiros. Una retrospectiva da obra de Paco Roca*. Laukatu Edicións. ISBN 978-84-613-6384-1
* GARCÍA, Santiago (2010). *A novela gráfica*, Bilbao: Astiberri Ediciones.
* GARCÍA, Santiago (coord.). *Panorama. La novela gráfica española hoy*. Bilbao: Astiberri Ediciones. Depósito legal: BI-186-13 ISBN 978-84-15-68526-5.

### Ligazóns externas

* "Rugas", de Paco Roca
* Páxina oficial de Paco Roca
* Paco Roca en Guía del cómic Arquivado 01 de abril de 2009 en Wayback Machine. (inclúe bibliografía do autor)
* Ficha do autor en Tebeosfera, por Félix López
* Entrevista a Paco Roca en DComic
* Paco Roca no programa Tesis de Canal Sur

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2438463
* WorldCat
* VIAF: 64250590
* BIBSYS: 11033203
* BNE: XX1576824
* BNF: 14574657m
* BVMC: 70295
* GEC: 0514007
* GND: 1026905788
* IMDb: nm3393832
* ISNI: 0000000047234737
* LCCN: no2007104785
* NDL: 001283480
* NKC: jo2013776936
* NTA: 238642046
* PTBNP: 1531233
* SUDOC: 081253621
* TMDb: 1074854

 |