*Non confundir con haltera aparello ximnástico.*

Halterios dunha típula (díptero).
Halterios dun estrepsíptero.
Os **halterios**, tamén chamados **balancíns**, son pequenas estruturas en forma de maza, que son modificacións dun dos dous pares de ás nalgúns dos insectos alados.

Nos diferentes grupos
---------------------

A maioría dos insectos alados teñen dous pares de ás (aínda que algúns, como os coleópteros só utilicen para o voo as ás do segundo par, primeiro está endurecido e funciona como coiraza cando o insecto está pousado (os élitros).

Na orde dos dípteros (moscas e mosquitos) ás ás posteriores modificáronse en halterios.

Mentres que nos da orde dos estrepsípteros, pequenos insectos parasitos de abellas, avespas e cascudas son as ás anteriores as que se transformaron en halterios.

Función
-------

Estas estruturas axítanse rapidamente durante o voo. Conteñen os chamados órganos cordotonais, sinxelos órganos posicionais que funcionan como xiroscopios, informando ao insecto sobre a rotación do corpo durante o voo e a súa posición espacial.

Etimoloxía
----------

A palabra halterio provén do grego antigo ἁλτῆρες *altḗres*, un derivado do veebo ἅλλομαι *hállomai*, 'saltar', 'lanzarse'. (Cf. ἅλμα *hálma*, 'saltando').

Estes ἁλτῆρες ou halteras eran un tipo de pesos duplos utilizados na Antiga Grecia, nos deportes, eran utilizados no levantamento de pesas (desta mesma orixe deriva o termo deportivo haltera, usado na halterofilia), e tamén como pesos na versión antiga do salto de lonxitude, que probabelmente consistía nun conxunto de tres saltos.

No salto, as halteras levábaas o atleta en ambas as mans para poder saltar a unha distancia maior. Talvez as deixaban caer tras o primeiro ou o segundo salto. Segundo evidencias arqueológxicas, o atleta balancearía os pesos cara a atrás e logo o botaba cara a adiante xusto antes do salto e faríaas pivotar cara a atrás xusto antes de liberalas e chegar ao chan. Desta manobra de *balanceamento* probabelmente deriven os sinónimos vulgares do galego e castelán *balancín*, do portugués *balancim*, e do catalán *balancí*, para *halterio*, *haltere* e *halteri*, respectivamente. No italiano só se usa o termo *bilanciere*.

Notas
-----

1. 1 2  **halterio** *s m. ENTOM* Par de apéndices, capitados e móbiles, que substitúen o segundo par de ás nos dípteros. OBS: Tamén se denominan *balancín*. No *Dicionario de galego*. Ir Indo Edicións, Vigo, 2004, ISNB 84-7680-504-7.
2. ↑  ἁλτῆρες
3. ↑  ἅλλομαι
4. ↑  ἅλμα
5. ↑  Gardiner, Norman (2002). "Athletics in the Ancient World". *Dover* (en inglés). Consultado o 20 de marzo de 2017.
6. ↑  Pearl, Bill (2005). "Getting Stronger: Weight Training for Sports" (en inglés). Shelter. Consultado o 20 de marzo de 2017.
7. ↑  Miller, Stephen G. (2006). "Ancient Greek Athletics" (en inglés). Yale University Press. Consultado o 20 de marzo de 2017.
8. ↑  **balancín**, 10ª acep. no DRAE.
9. ↑  Klowden, M. J. (2007): *Physiological systems in insects*. Elsevier/Academic Press. pp. 497-499.
10. ↑  **balancí**, 4ª ecep. No *Diccionari da la llengua catalana*. Barcelona / Palma de Mallorca / València: Institut d'estudis catalans, 1995, ISBN 84-2973-981-5.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Yarger, AM; Fox, JL. "Dipteran Halteres: Perspectives on Function and Integration for a Unique Sensory Organ". *Integr Comp Biol* **56**: 865–876. PMID 27413092. doi:10.1093/icb/icw086.
* Pringle, J. W. S. (1948). "The Gyroscopic Mechanism of the Halteres of Diptera". *Phil. Trans. R. Soc. B.* **233** (602): 347–384. doi:10.1098/rstb.1948.0007.
* Fraenkel, G.; Pringle, J. W. S. (1938). "Biological sciences: halteres of flies as gyroscopic organs of equilibrium". *Nature* **141**: 919–920. doi:10.1038/141919a0.
* Dickinson, M. H. (1999). "Haltere–mediated equilibrium reflexes of the fruit fly, Drosophila melanogaster". *Phil. Trans. R. Soc. B.* **354** (1385): 903–916. PMC 1692594. PMID 10382224. doi:10.1098/rstb.1999.0442.
* Frye, M. A. (2009). "Neurobiology: fly gyro-vision". *Curr. biol.* **19** (24): 1119–1121. PMID 20064422. doi:10.1016/j.cub.2009.11.009.
* Frye, M (2015). "Elementary motion detectors". *Curr. biol.* **25** (6): 215–217. PMID 25784034. doi:10.1016/j.cub.2015.01.013.
* Graham, T. K.; Krapp, H. G. (2007). "Sensory Systems and Flight Stability: What do Insects Measure and Why?.". *Adv. Insect Physiol* **34**: 231–316. doi:10.1016/S0065-2806(07)34005-8.

Outros atrigos
--------------

* Haltera

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1335456
* EBID: ID
* MAG: 2780900035

 |