recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Moses***» (en galego, *Moisés*) é o único sinxelo do álbum *Live 2003*, primeiro álbum en directo editado pola banda inglesa de rock alternativo Coldplay. Interpretouse no Hordern Pavilion de Sidney o 21 e 22 de xullo de 2003.

A canción escribiuna a actriz Gwyneth Paltrow, dona do cantante Chris Martin. É unha canción romántica que fala de namorarse da muller máis fermosa do mundo e do impacto que provoca na vida dun mesmo. O título da canción utilizouno despois a parella para darlle nome ao seu segundo fillo, Moses Bruce Anthony Martin, nado en 2006.

Entrou na lista de cancións alternativas dos Estados Unidos chegando á posición 24.

Notas
-----

1. ↑  ComCast.net (ed.). "Song Inspirations > Coldplay, 'Moses'" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 02/11/2013. Consultado o 16/07/2014.
2. ↑  *Billboard* (ed.). "Artists > Coldplay > Chart History > Alternative Songs" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 11/06/2019. Consultado o 24/07/2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1964335
* MusicBrainz: ID

 |
**Marta Rouco Seoane**, nada en Goiriz (Vilalba) en 1983, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Ciencias Políticas e da Administración e máster en Administración Financieira e Tributaria pola Universidade de Santiago de Compostela. Traballou en sucursais bancarias e nunha mutua colaboradora da Seguridade Social. Foi nomeada xerente do Consorcio Provincial de Lugo para a prestación do servizo contra incendios e salvamento en xaneiro de 2018. Militante do PSdeG-PSOE, foi elixida secretaria de Seguridade e Emerxencias da executiva do partido en decembro de 2021.

Presentouse nas listas socialistas nas eleccións municipais de 2011 sen saír elixida, mais entrou na corporación vilalbesa nas de 2015, Nas eleccións municipais de 2023 foi a número tres da candidatura do PSdeG-PSOE de Vilalba e foi elixida concelleira. Cando en outubro do mesmo ano, a alcaldesa Elba Veleiro dimitiu, ela foi a escollida para que a sustituíse.

Notas
-----

1. 1 2  Arias, Cristina (14 de xaneiro de 2018). "La vilalbesa Marta Rouco asume la gerencia del consorcio de bomberos". *elprogreso.es* (en castelán). Consultado o 5 de outubro de 2023.
2. ↑  Redacción/Axencias, elprogreso.es (2021-12-08). "Formoso incluye a 13 lucenses en su equipo para comandar el socialismo gallego". *El Progreso de Lugo* (en castelán). Consultado o 2023-10-05.
3. 1 2  Palacios, Xosé María (2023-10-03). "Así es Marta Rouco, la nueva alcaldesa de Vilalba". *La Voz de Galicia* (en castelán). Consultado o 2023-10-05.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Vilalba

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Elba Veleiro** |  **Alcaldesa de Vilalba** 2023- | Sucesor:**No cargo** |
| Peto formigueiro |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Piciformes |
| Familia: | Picidae |
| Subfamilia: | Jynginae |
| Xénero: | *Jynx* |
| Especie: | ***J. torquilla*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Jynx torquilla'**(Linnaeus, 1758) |
| Distribución Jynx torquillaDistribución *Jynx torquilla*Distribución *Jynx torquilla* |

O **peto formigueiro** (***Jynx torquilla***) é unha ave de hábitos migratorios pertencente á familia dos pícidos, dentro da orde dos piciformes. Habita en bosques, selvas, parques e zonas con árbores illados en Europa, Asia e África.

Características
---------------

*Jynx torquilla*
Jynx torquilla
A súa lonxitude rolda os 16 cm e o seu aspecto externo e comportamento gardan maiores semellanzas cos paseriformes que con calquera peto. A coloración da súa plumaxe e moi mimética: parda cinsenta nas partes superiores e máis amarelenta con roscos pardos próximas nas partes inferiores. Presenta, á vez, uns riscos escuras nos ollos e barras da mesma coloración na súa cola. Esta plumaxe críptica xunto ao seu pequeno peteiro diferénzano notablemente doutras especies da orde. Con todo, as súas patas presentan dous dedos dirixidos cara adiante e dous restantes, cara atrás, característica propia dos paxaros carpinteiros. As plumas do píleo (a parte superior da cabeza) son eréctiles, e se sente ameazado, erízaas, torce o pescozo cara atrás e esténdeo logo axiña.

Hábitos
-------

Aliméntase no chan e rube polos troncos como os demais paxaros carpinteiros, comendo formigas e outros insectos. Aniña en cavidades das árbores e buratos da cachotería de edificios. Realiza unha única posta anual -ocasionalmente, dúas- constituída normalmente de entre 7 e 10 ovos, aínda que ás veces poden ser 5 ou 14. Os ovos son de cor branca. Ambos os dous proxenitores encárganse da incubación, a cal toma entre 12 e 14 días. Os pitos, nidícolas, son alimentados polos seus dous pais ata que abandonan o niño entre 19 e 21 días despois do seu nacemento. Esta especie reprodúcese en rexións tépedas de Europa e Asia, e migra cara a África tropical e Asia meridional para pasar o inverno.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25678
* BRE: 1909739
* EBID: ID
* GEC: 0169667
* GND: 4189620-8

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Jynx\_torquilla
* Avibase: B2E6AB9FC2608DFA
* BioLib: 8787
* BirdLife: 22680683
* Dyntaxa: 102119
* eBird: eurwry
* EOL: 16990620
* EUNIS: 1091
* FE: 97090
* FE-New: ID
* Fossilworks: 373318
* GBIF: 8012314
* iNaturalist: 18448
* IRMNG: 11118995
* ITIS: 178150
* IUCN: 22680683
* NBN: NHMSYS0000530418
* NCBI: 189526
* Soortenregister: 139831
* TAXREF: 3595
* Xeno-canto: Jynx-torquilla
* ZooBank: ID

 |
**Guido Fanconi**, nado o 1 de xaneiro de 1892 en Poschiavo e finado o 10 de outubro de 1979, foi un pediatra suízo considera como un dos fundadores da pediatría moderna.

Traxectoria
-----------

Fixo os seus estudos de educación secundaria en Zürich. En 1911 comezou a súa formación en medicina en Lausana e en 1920 entrou no Kinderspital (Hospital para nenos) da Universidade de Zúric, onde estivo traballando durante 45 anos, agás por un ano.
Fanconi recoñeceu a importancia da bioquímica na medicina clínica. En 1929 sucedeu a Emil Feer como profesor de pediatría e director do hospital. Baixo a súa dirección converteuse nun dos hospitais para nenos de máis renome do mundo.

Existen varias doenzas que levan o nome do doutor Fanconi. En 1927 relacionou a panmielopatía hereditaria cunha baixa estatura e a hiperpigmentación, máis coñecida como anemia de Fanconi. En 1934 os primeiros casos de fibrose quística no páncreas foron descritos nunha tese baixo a súa dirección.

En 1941 houbo unha gran epidemia de poliomielite en Suíza. Fanconi analizou a epidemioloxía e descubriu que o virus non se transmitía polos fluídos, como se cría anteriormente, senón que tiña relación coa vía gastrointestinal como febre tifoide. A súa comprensión da fisiopatoloxía levou a estebelecer relacións que culminaron na súa predición de que a síndrome de Down debíase a unha anormalidade dos cromosomas, vinte anos antes de que se descubrise a trisomía 21.

En 1945 fundou un xornal de pediatría chamado *Helvetica Paediatrica Acta*, que acadou sona internacional. En 1965 retirouse da dirección de pediatría, mais continuou exercendo até a súa morte.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Anemia de Fanconi
* Síndrome de Prader–Willi
* Síndrome de Fanconi

### Bibliografía

* Stephan Lobitz, Eunike Velleuer, *Essay: Guido Fanconi (1892–1979): a jack of all trades*. en Nat Rev Cancer. vol. 6, nº 11, novembro de 2006, pp. 893–8, PMID 17036037.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q123927
* WorldCat
* VIAF: 64801657
* BRE: 4705906
* CANTIC: a11645854
* DeutscheBio: 118686046
* Dodis: P12819
* FAST: 143465
* GND: 118686046
* HDS: 014352
* ISNI: 0000 0001 1659 9036
* LCCN: n85801332
* Leopoldina: 2694
* Munzinger: 00000007104
* NKC: xx0042983
* NTA: 071738916
* SUDOC: 079311288

 |
**Emilio Molina Carreño**, nado en Porcuna (Xaén) e finado en Madrid o 9 de xullo de 1953, foi un militar e político español.

Traxectoria
-----------

Comandante retirado do Exército pola Lei Azaña en 1931. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado civil e alcalde de Sada en agosto. Dimitiu a finais de outubro de 1936, sendo substituído por Toribio Pollán Nieto. En 1943 era xuíz militar en Lugo. Foi nomeado coronel do Rexemento de Cabalería Villaviciosa en 1948. Finou en Madrid o 9 de xullo de 1953.

Vida persoal
------------

Casou con Julia Vázquez Cagiao e foi pai de Emilio, Agustín e Antonio Molina Vázquez.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 18-8-1936. p. 7.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 31-10-1936. p. 2.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 3-11-1936. p. 7.
4. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 12-8-2001. p. 56.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Los coroneles del "Villaviciosa" (67) Emilio Molina Carreño

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Antonio Fernández Pita** |  **Alcalde de Sada** 1936 | Sucesor:**Toribio Pollán Nieto** |
**Galería de imaxes** do concello de Sober na provincia de Lugo.

Sober
-----

42°28′N 7°36′O﻿ / ﻿42.467, -7.600﻿ (Sober na provincia de Lugo)

* Casa do concello de SoberCasa do concello de Sober
* Mapa coa localizaciónMapa coa localización

Canón do Sil
------------

* Ribeira SacraRibeira Sacra
* Canón do SilCanón do Sil
* ViñedosViñedos
* Ermida sobre a Ribeira SacraErmida sobre a Ribeira Sacra

Parroquias
----------

### Anllo

42°26′28″N 7°37′19″O﻿ / ﻿42.4412, -7.6219﻿ (Anllo no concello de Sober)

* Ermida da Barca no lugar da Barca na parroquia de AnlloErmida da Barca no lugar da Barca na parroquia de Anllo

### Canaval

42°28′53″N 7°35′14″O﻿ / ﻿42.4813, -7.5871﻿ (Canaval no concello de Sober)

#### Igrexa de San Pedro de Canaval

* 
* 
* 

### Doade

42°24′56″N 7°28′52″O﻿ / ﻿42.41567, -7.48124﻿ (Doade no concello de Sober)

* 
* 
* Capela de santo MauroCapela de santo Mauro

### Rosende

42°27′34″N 7°37′01″O﻿ / ﻿42.45953, -7.61702﻿ (Rosende no concello de Sober)

*

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Galería de imaxes de Sober*** |

### Outros artigos

* Galería de imaxes de Galicia
* Galería de imaxes da comarca de Terra de Lemos
* Eleccións municipais en Sober
* Lugares de Sober
Pavimento no Mercado de Traxano en o*pus spicatum.*
O ***opus spicatum*** ou ***espiña de peixe*** é un tipo de construción utilizada nos tempos da Roma antiga e da Idade Media, aínda que en construcións rurais tamén se aplicou durante os séculos XVII e XVIII. Consta de ladrillos ou pedras talladas, colocadas cun patrón en forma de *espiña de peixe*.

Usos
----

O seu uso era xeralmente decorativo foi máis comunmente utilizado como pavimento, aínda que tamén se atopa como técnica de construción de muros ou paredes. A súa aplicación en planos horizontais, como pavimentos ou simplemente decorativo non presenta ningún problema, aínda que a aplicación en muros de carga, é un pouco débil, xa que nos ángulos oblicuos dos elementos tenden a abrirse horizontalmente baixo a comprensión.

A miúdo o termo utilízase como sinónimo de "*espiña de peixe"*, moi similar, coa diferenza de que as pedras en espiga están colocadas facendo zigzag, imbricadas unhas con outras, mentres que as de *espiña de peixe* fan capas horizontais e rectilíneas.

Galería de imaxes
-----------------

* Claustro da catedral de San Vicente, a Roda de Isábena (Ribagorza)Claustro da catedral de San Vicente, a Roda de Isábena (Ribagorza)
* Muro na vila romana das Grotte dei Catullo  (Covas de Catulo), en Sirmione (Lombardía)Muro na vila romana das *Grotte dei Catullo* (Covas de Catulo), en Sirmione (Lombardía)
* Pavimento da Piazza do Campo, en SienaPavimento da Piazza do Campo, en Siena
* Pavimento de ladrillo do século I procedente da antiga Lucentum, cidade ibérico-romana (Museo Arqueolóxico de Alacant).Pavimento de ladrillo do século I procedente da antiga Lucentum, cidade ibérico-romana (Museo Arqueolóxico de Alacant).
* Aparello en espiña de peixeAparello en *espiña de peixe*

Notas
-----

1. ↑  Diccionari de Arte II, 2003, p. 132
2. ↑  Lajo 1990, p. 150
3. ↑  "Pavimento de opus spicatum". *um.es* (en castelán). Consultado o 6 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Opus spicatum Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* *Diccionario de Arte II*. Colección: Biblioteca de Consulta Larousse (en castelán). Barcelona: Spes Editorial SL (RBA). 2003. ISBN 84-8332-391-5.
* Fatás, G. y Borrás, G.M. (1993). *Diccionario de Términos de Arte* (en castelán). Madrid, Alianza Editorial. ISBN 84-7838-388-3.
* Lajo, Rosina (1990). *Léxico de arte* (en castelán). Madrid: Akal. ISBN 84-7600-493-1.

### Outros artigos

* Arquitectura da Antiga Roma
* *Opus (construción)*
* *Opus compositum*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2027789
* MAG: 2777085203

 |
**Manuel Hermida Losada**, máis coñecido como **Hermidita**, nado en Gondomar o 27 de novembro de 1924 e finado en Vigo o 17 de setembro de 2005, foi un futbolista galego das décadas de 1940 e 1950, que xogaba de dianteiro. O seu alcume naceu para distinguilo dos seus tíos e tamén xogadores do Celta, Pepe Hermida e Ángel Hermida.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar no Peñasco e no Berbés, onde adestrou ás ordes de Gustavo López Corona. Con 19 anos, debutou no Real Club Celta, onde xogou durante 12 anos, disputando un total de 189 partidos nos que marcou 113 goles, feito que o converte no máximo goleador do Celta en toda a súa historia. Anotou 107 goles na primeira división española, sendo un dos máximos goleadores históricos desta categoría. Amais, marcou tres goles en segunda división e outros tantos en partidos de Promoción.

En 1956 fichou polo Córdoba CF, onde xogou unha tempada.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Jugar en el Celta ha sido la ilusión más grande de mi vida", entrevista no *Faro de Vigo*. *(en castelán)*
* Ficha na web *Yo Jugué en el Celta* *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31878
* BDFutbol: 9938

 |
**Manuela León Guamán**, nada en Punín en 1844 e finada en Riobamba o 8 de xaneiro de 1872, foi unha muller libertaria inxídena ecuatoriana que participou como líder na sublevación do pobo indíxena. Foi proclamada no 2010 unha heroína pola Asemblea Nacional de Ecuador.

Traxectoria
-----------

Naceu na comunidade de San Francisco de Macshi, hoxe coñecida como Cachatón San Francisco (Hatun Kacha), filla de Hermenegildo León e de María Guamán, inscribiuse o seu nacemento en Punín, parroquia de Riobamba, en 1844.

No ano 1871, cando as accións dun grupo numeroso de indíxenas pretendía recuperar o que antes chamaban o Imperio Inca, Manuela León liderou as tropas indíxenas con Fernando Daquilema como rei proclamado.

Os ideais de Manuela León levárona a encabezar accións en defensa dos dereitos igualitarios para o seu pobo e deter o abuso e a opresión que proviña do goberno de Gabriel García Moreno e a enfrontarse cara a cara contra os comandantes do bando inimigo.

Foi fusilada polos seus actos o 8 de xaneiro de 1872. Cóntase que ao preguntar o pelotón de fusilamento se tiña algo que dicir, ela respondeu «Manapi», é dicir, «nada» na lingua kichwa.

Recoñecementos
--------------

* Unha rúa na cidade de Quito leva o seu nome.
* Foi proclamada heroína polo estado ecuatoriano, no ano 2010.
* En Guayaquil existe un centro educativo comunitario intercultural bilingüe fiscal que, na súa honra, leva o seu nome.

Notas
-----

1. ↑  "Manuela León, la rebelde - Historias de Riobamba" (web). *digvas.wordpress.com*. Riobamba, Ecuador. 10 de maio de 2010. Consultado o 5 de xaneiro de 2023.
2. ↑  "Manuela León, Dirigente Indígena De Ecuador". *www.purepecha.mx* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2021. Consultado o 9 de agosto de 2018.
3. ↑  Molina, Rubén. "FERNANDO DAQUILEMA Y MANUELA LEON HÉROES NACIONALES". *www.culturaenecuador.org* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 16 de febreiro de 2011. Consultado o 9 de agosto de 2018.
4. ↑  Galeano, Eduardo (2012). *Los hijos de los días*. Barcelona: Siglo XXI. p. 22. ISBN 978-84-323-1627-2.

* Portal:Muller
* Portal:Pobos indíxenas de América
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Riás.

**Riás** é un lugar da parroquia de Piñeiro, no concello pontevedrés de Tomiño, na comarca do Baixo Miño. Segundo o IGE, en 2022 tiña 51 habitantes (24 homes e 27 mulleres). É o lugar máis próximo á parroquia tudense de Pexegueiro.

Patrimonio
----------

Comparte con ese lugar un anaco de ribeira do río Furnia, río troiteiro que agora está ameazado pola instalación dunha estación depuradora de augas residuais. Neste río atópase unha ponte romana que comunica as parroquias de Piñeiro e Sobrada. A cada lado dela hai dous muíños, cunha repartición de uso en horas.

Neste lugar tamén se sitúa un centro terapéutico de drogodependentes, denominado "Alborada". Hai un lavadoiro que agora non se utiliza. Ó carón atópase a *poza de Parada* que se usa para regar os campos lindeiros.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Piñeiro

| Lugares da parroquia de Piñeiro no concello de Tomiño (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| A Bouzada | 
O Bouzón | 
Riás | 
Tabordela |

### Parroquias de Tomiño

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Tomiño |  |
| --- | --- |
| Amorín (San Xoán) | Barrantes (San Vicente) | Currás (San Martiño) | Estás (Santiago) | Figueiró (San Martiño e San Campio) | Forcadela (San Pedro) | Goián (San Cristovo) | Piñeiro (San Salvador) | Pinzás (Santa María) | San Salvador de Tebra (San Salvador) | Santa María de Tebra (Santa María) | Sobrada (San Salvador) | Taborda (San Miguel) | Tomiño (Santa María) | Vilameán (San Bieito) |

Notas
-----

1. ↑  Nomenclátor de Galicia. Busca directa (ed.). "Lugares da parroquia de Piñeiro, Tomiño". Consultado o 18 de maio de 2023.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 26 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Tomiño
*Echeneis naucrates*
Os **Equeneidos** (Echeneidae) ou *rémoras* son unha familia de peixes mariños incluída na ordedos Perciformes. Están distribuídas por tódolos océanos do mundo.

As *rémoras* caracterízanse por se adheriren a outros peixes máis grandes, tartarugas, baleas etc. practicando un comensalismo típico. Algunhas especies presentan unha gran especificidade pola especie do hóspede ó que pegan.

Actúan como limpiadores dos seus anfitrións e aliméntanse dos restos de alimento que deixan estes.

Características
---------------

Teñen un corpo alargado, con escamas cicloides pequenas. A cabeza está esmagada e presenta na parte superior un disco elíptico, "disco de succión", dotado de entre 10 e 28 láminas ou cristas tranversais que lles permiten adherirse con forza á pel doutros animais maiores ó producir o baleiro. Probablemente esta formación evolucionou a partir dunha espiña da aleta dorsal. Boca terminal, algo súpera, coa mandíbula inferior proxectada cara a diante e adiantando claramente a superior. Carecen de vexiga natatoria.

Aletas dorsal e anal opostas, posteriores e con 18-40 radios brandos, sen espiñas. As pectorais e pelvianas insírense ó mesmo nivel. Caudal fendida.

Os talles máximos chegan a 1 m de lonxitude (*Echeines naucrates*). A especie máis pequena só mide 17 cm.

Clasificación
-------------

Dugong arrastrando unha rémora
Divídense en catro xéneros e oito especies:

* Xénero *Echeneis* (Linnaeus, 1758):
	+ *Echeneis naucrates* (Linnaeus, 1758)
	+ *Echeneis neucratoides* (Zuiew, 1786)
* Xénero *Phtheirichthys* (Gill, 1862):
	+ *Phtheirichthys lineatus* (Menzies, 1791)
* Xénero *Remora* (Gill, 1862):
	+ *Remora australis* (Bennett, 1840)
	+ *Remora brachyptera* (Lowe, 1839)
	+ *Remora osteochir* (Cuvier, 1829)
	+ *Remora remora* (Linnaeus, 1758)
* Xénero *Remorina* (Jordan e Evermann, 1896):
	+ *Remorina albescens* (Temminck e Schlegel, 1850)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Equeneidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Equeneidos*** |

* Taxonomía FishBase
* Taxonomía ITIS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q239771
* BRE: 3167108
* EBID: ID
* GEC: 0271872
* LCCN: sh85112794

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Echeneidae
* Dyntaxa: 2003988
* EOL: 5331
* Fossilworks: 266142
* GBIF: 8529
* iNaturalist: 48842
* IRMNG: 110254
* ITIS: 168567
* NBN: NBNSYS0100002909
* NCBI: 173245
* Plazi: ID
* uBio: 114100
* WoRMS: 125533

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1199765

 |
**KH-6** (*Keyhole-6*) ou **Lanyard**, parte do programa Corona, foi unha serie de satélites de recoñecemento operados pola CIA.

Historia
--------

Os KH-6 foron un intento temperán de obter grandes resolucións con satélites de recoñecemento. Das tres unidades lanzadas, todas en 1963 e mediante Thor SLV2A, só a última conseguiu devolver imaxes á Terra. A cámara dos KH-6, unha Samos E-5 de Kodak modificada, estaba programada para inclinarse cara diante e atrás e poder tomar imaxes estereoscópicas. Tiña unha resolución de 1,8 m e a película fotográfica da cámara era devolta a terra nunha cápsula de retorno. Os satélites non levaban paneis solares e alimentábanse con baterías durante os entre 8 e 12 días que duraba cada misión.

Historial de lanzamentos
------------------------

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| KH-6 1 | 18 de marzo de 1963 | Thor SLV2A | Fallo |
| KH-6 2 | 18 de maio de 1963 | Thor SLV2A | Éxito |
| KH-6 3 | 31 de xullo de 1963 | Thor SLV2A | Éxito |

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  Mark Wade (2020). "KH-6" (en inglés). Consultado o 8 de agosto de 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "KH-6 Lanyard" (en inglés). Consultado o 8 de agosto de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***KH-6 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* KH-1
* KH-2
* KH-3
* KH-4
* KH-5
* KH-7
* KH-8
* KH-9
* KH-10
* KH-11
* Thor SLV2A
* Agena B
* Agena D
**6PM** é un grupo musical galego formado en 2003 por Raul Mon e Iván Oubiña. O estilo que fan emprega unha base de música electrónica ao que se agregan diversos instrumentos do pop convencional, aproximándose ao que se deu en chamar, nalgúns medios, indietrónica. Dentro do grupo Raúl Mon é o encargado da voz, guitarra, teclados e instrumentos de vento e Iván Oubiña da voz, batería, programación e o baixo.

Traxectoria
-----------

Naceu ao coincideiren os seus membroos na cidade de Santiago de Compostela por motivos de estudos, e decidiron comezar a colaborar. 
Tras unha primeira maqueta dan luz ao seu segundo traballo *Travel Card*, que comezan a mover pola rede e en diversos concursos, cun éxito relativo e unhas moi boas críticas. Así, quedarán semifinalistas do Proyecto Demo 2006 (concurso organizado por Radio 3 e FIB Heineken), feito que os catapulta á popularidade e lévaos a gravar o seu primeiro longo duración *Far From Perfect*, editado comercialmente en CD a finais do ano 2006. O novo traballo inclúe boa parte dos temas do anterior. As boas críticas continúan, sinalándoos como un dos grupos revelación do panorama musical do Estado español. O disco é escollido como o mellor disco galego do ano 2007 polos lectores da revista *Sono-Tone*. O aumento da súa popularidade fai que comecen a ser chamados a diversos festivais como o Festival do Norte (2006), Artenativa ou Primavera Sound (2007).

No ano 2007 participan tamén no disco colectivo de homenaxe a Andrés do Barro *Manifesto Dobarrista*.

Discografía
-----------

* *Travel Card EP* - 2005
* *Far From Perfect* - 2006 (Junk Records)
* *Tape Worms EP* - 2009 (Silence Recordings)

Presenza en discos colectivos
-----------------------------

* *Manifesto Dobarrista* (A Regueifa Plataforma, Falcatruada, Lonxa cultural, 2007)

Notas
-----

1. 1 2  "El grupo 6PM presenta en La Iguana Club su disco «Far from perfect»". *La Voz de Galicia* (en castelán). 1 de marzo de 2007.
2. ↑  "Vieiros: Galiza Hoxe - TAB, The Homens e Fanny&Alexander, podio da música galega". *www.vieiros.com*. 15 de xaneiro de 2008. Consultado o 26 de maio de 2019.
3. ↑  "Varios artistas - Manifesto Dobarrista: Un tributo a Andrés do Barro (2 CDs, 2007)". *www.musicoscopio.com*. Consultado o 26 de maio de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial do grupo
* Entrevista na revista Sono-Tone[*Ligazón morta permanente*]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5652853
* AllMusic: mn0001598082
* Discogs: 1271664
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 164377

 |
| *Cephalanthera rubra* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| Subreino: | Tracheobionta |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Liliopsida |
| Subclase: | Liliidae |
| Orde: | Asparagales |
| Familia: | Orchidaceae |
| Subfamilia: | Epidendroideae |
| Tribo: | Neottieae |
| Subtribo: | Limodorinae |
| Xénero: | '**Cephalanthera'** |
| Especie: | ''***Cephalanthera rubra''*** |

 |

***Cephalanthera rubra*** é unha especie de orquídea terrestre pertencente á familia Orchidaceae. Distribúese por Eurasia. 

Ilustración.

Descrición
----------

É unha herba perenne, con rizoma subterráneo, cun só talo, que contén a inflorescencia en espiga con flores hermafroditas, de cor rosa ou violeta e que alcanza ao redor de 20-50 cm de altura. os seus talos son erectos, foliosos estriados e con pelos glandulares na parte superior, de 20-40 cm de altura. As súas follas inferiores son lanceoladas, as superiores son linear-lanceoladas, de 5-12 cm de lonxitude. As súas flores están dispostas en espigas laxas, con 6 pezas periánticas, de cor púrpura, con 3 pezas externas e outras tantas internas, similares e confluentes, aínda que a interna inferior (labelo) presenta entre 7 e 9 finas costelas amareladas; ovario situado en posición inferior con relación ao resto das pezas florais. O seu froito en cápsula que contén numerosísimas sementes. Florece na primavera e verán.

Distribución
------------

Atópase na maior parte de Europa, ao leste dos Urais e ao norte até os 60 graos. Con todo, é raro en Gran Bretaña, os Países Baixos e Francia occidental. Tamén aparece en Marrocos, Alxeria e Tunes e en varias partes do sur de Asia até o leste de Irán.

Taxonomía
---------

*Cephalanthera rubra* foi descrita por (Linné) Rich. e publicada en *Mémoires du Muséum d'Histoire Naturelle* 4: 60. 1818.

Etimoloxía

Ver: *Cephalanthera*

rubra: epíteto do latín *ruber* que significa "vermello".

Sinonimia

* *Serapias rubra* L. (1767) (Basionymum)
* *Epipactis purpurea* Crantz (1769)
* *Epipactis rubra* (L.) F.W. Schmidt (1795)
* *Cymbidium rubrum* (L.) Sw. (1799)
* *Helleborine rubra* (L.) Schrank (1814)
* *Cephalanthera comosa* Tineo (1844)
* *Dorycheile rubra* (L.) Fuss (1866)
* *Limodorum rubrum* (L.) Kuntze (1891)
* *Cephalanthera rubra* f. *alba* Raynaud (1985)
* *Cephalanthera rubra* f. *comosa* (Tineo) Robatsch (2000)

Notas
-----

1. ↑  Luceño Garcés, M. (1998). *Flores de Gredos*. Ávila:Caja de Ávila. ISBN 84-930203-0-3.
2. ↑  "*Cephalanthera rubra*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 14 de novembro de 2012.
3. ↑  "*Cephalanthera rubra* en". *World Checklist of Selected Plant Families*. Consultado o 14 de novembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Information about Red Helleborine from the Royal Botanic Garden, Kew
* Den virtuella floran - Distribution
Mostra de riolita.
Cráter Mono cun domo de riolita
A **riolita** é unha rocha ígnea extrusiva, volcánica félsica, de cor gris a avermellado cunha textura de grans finos ou ás veces tamén vidro e unha composición química moi parecida á do granito. A riolita considérase o equivalente volcánico do granito, que tamén se orixina dun magma similar pero a maior presión. É unha rocha rica en sílice (> 69% de SiO2). O conxunto de minerais que a compón adoita ser cuarzo, sanidina (feldespato K) e plaxioclasio (en proporción > 2:1); a biotita e a horneblenda (anfíbolo) son minerais accesorios comúns.

A súa textura máis típica é a textura afanítica da riolita fai que teña unha aparencia moi diferente do granito. A súa textura débese ao curto período que tivo para a cristalización, o que obstaculiza a formación de grandes fenocristais e favorece a formación de vidro. Os fenocristales que se poden encontrar nunha riolita son de cuarzo, feldespato potásico, oligoclasio (plaxioclasio), biotita, anfíbolo e piroxeno.

A riolita é un tipo de rocha bastante común, aínda que aparece en volumes moito menores que o basalto. As riolitas danse principalmente nos continentes e as súas marxes, pero tamén aparece noutras situacións tectónicas.

A riolita orixínase de magma que sae durante as erupcións volcánicas a temperaturas de 700-850 °C. O seu nome deriva da palabra grega *rhyax* , que significa ‘corrente’, e *lithos*, que significa ‘rocha’.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5  rhyolite, Encyclopedia Britannica Academic Edition. Revisado o 10 de outubro de 2011.
2. 1 2 3  Rhyolitt, Store norske leksikon. Revisado o 10 de outubro de 2011.
3. ↑  Tarbuck, E. J. & Lutgens, F. K. 2005. *Ciencias de la Tierra*, 8ª edición. Pearson Educación S. A. Madrid. ISBN 84-205-4400-0
4. 1 2  VHP Photo Glossary: Rhyolite, USGS. Última modificación: martes, 29 de decembro de 2009. Revisado o 10 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Riolita*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q190727
* AAT: 300011211
* EBID: ID
* GEC: 0139650
* JSTOR: rhyolite
* MAG: 25822816
* Mindat: 48451
* PSH: 4851

 |
**Mensa** é unha organización para persoas cun elevado cociente intelectual. O único requirimento de admisión é obter unha puntuación que estea no 2% superior (por riba do percentil 98) da poboación nun test de intelixencia. En concreto, este test debe ser un dos aprobados por Mensa para tal fin.
Mensa Internacional ten unhas 100 000 persoas asociadas. O nome procede de *mensa*, (mesa en latín), en lembranza da "mesa redonda" do Rei Artur, como símbolo de que é un club de socios iguais en dereitos e obrigas.

Introdución
-----------

Roland Berrill, un avogado australiano e Lancelot Ware, científico e xurista inglés, fundaron *Mensa* en Inglaterra en 1946. A súa idea era crear unha asociación de superdotados, cuxo único requisito de admisión fose o cociente intelectual. Os obxectivos orixinais, que seguen a ser os do momento actual, eran crear unha asociación allea a calquera tipo de diferenzas políticas, relixiosas, ideolóxicas ou nacionais. *Mensa* xunta todo tipo de persoas de calquera procedencia e formación co obxectivo de crear un ambiente socialmente enriquecedor. *Mensa* acepta como proba de ingreso un certificado expedido por un psicólogo debidamente autorizado para exercer a súa profesión e tamén administra tests de cociente intelectual.

Obxectivos de Mensa
-------------------

*Mensa* ten tres obxectivos declarados:

* Identificar e promover a intelixencia en beneficio da humanidade.
* Promover a investigación sobre a natureza, características e aplicacións da intelixencia.
* Crear un ambiente social que fomente a actividade intelectual dos seus socios.

Organización
------------

Mensa, formalmente, está conformado por *Mensas Nacionais* baixo do paraugas da organización *Mensa Internacional*.

Os socios que residen nun país onde hai unha *Mensa* constituída pertencen ó devandito grupo, mentres que en países con poucos socios, forman parte de *Mensa Internacional*. Os dous grupos principais son *American Mensa*, con 50.000 socios, e *British Mensa* (inclúe Reino Unido e Irlanda), cuns 25.000. *Mensa España* funciona dende 1984 e ten uns 1.350 socios. Existen grupos nacionais recoñecidos na Arxentina e Colombia.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mensa Internacional
* Mensa España
* Mensa Arxentina
* Xogos de enxeño do club Mensa
* IQ test

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184194
* WorldCat
* VIAF: 145435677
* BIBSYS: 90500131
* BNF: 130870060
* GND: 2177825-5
* ISNI: 0000 0001 0806 7507
* LCCN: n82044717
* NKC: kn20100319003
* NLA: 35282271

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Birollo (homónimos).

| Birollo |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

 |

Berberecho azul ou birollo.
O **birollo** ou **berberecho azul** (*Cerastoderma glaucum*, Bruguière 1789 ; antes *Cardium glaucum* e *Cerastoderma lamarcki*) é un molusco bivalvo da familia dos Cárdidos (Cardiidae), da orde Veneroida.

Morfoloxía
----------

É semellante ó berberecho común (*Cerastoderma edule*) e pode confundirse con el. Ten unha cuncha sólida, forte, equivalva e inequilateral. Presenta un perfil ovalado coa marxe anterior dereita inclinada cara atrás. Non supera os 6 cm de eixo maior.

Presenta 22-28 costelas radiais con pequenas espiñas seriadas; liñas de crecemento claramente visibles. Nas proximidades da marxe libre estas espiñas están reviradas cara a dentro. Na cara interior e ata preto do umbo, márcanse as canaladuras correspondentes ás costelas, especialmente na zona anterior e central mentres que desaparecen na posterior.

A cor é marrón clara amarelenta ou marrón escura. O periostraco é sucio. O interior é marrón clara aínda que tamén pode ser branca sucia ou ata azul morada.

Hábitat e bioloxía
------------------

É unha especie propia do Mar do Norte e do Mediterráneo. Vive na franxa intermareal, enterrado en fondos de area ou lama, soportando maiores descensos de salinidade que o berberecho común.

É unha especie comestible, pero non apreciada. Ten menos carne e de sabor algo lameiro.

Notas
-----

1. ↑  En ITIS mantense a atribución a Poiret, 1789.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Birollo*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Cerastoderma*** |

### Outros artigos

* Lista de bivalvos de Galicia

### Bibliografía

* Ramonell, Rosa: *Guía dos mariscos de Galicia*. Editorial Galaxia, Vigo 1985.

### Ligazóns externas

* en World Register of Marine Species
* Ficha en ITIS

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2550416
* MAG: 2776808004

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Cerastoderma\_glaucum
* Dyntaxa: 218259
* EUNIS: 58999
* Fossilworks: 116450
* GBIF: 2286585
* iNaturalist: 339365
* ITIS: 205619
* NBN: NHMSYS0021054708
* NCBI: 94722
* SeaLifeBase: 47088
* Soortenregister: 137275
* TAXREF: 64525
* WoRMS: 138999

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1043017

 |
**Olimpio** (morto en 652) foi un exarca de Rávena (649 – 652).

Antes do seu mandato como exarca, Olimpio foi un chambelán imperial en Constantinopla. En 649 o emperador bizantino Constante II ordenou a Olimpio que prendese ao Papa Martiño I baseándose en que a elección do Papa non fora sometida á aprobación do emperador. Constante estaba preocupado pola condena de Martiño á herexía monotelita; temía que rexurdise o conflito relixioso que asolara o imperio con anterioridade. Olimpio intentou gañarse o apoio dos cidadáns de Roma e o dos bispos; disque considerou ordenar o asasinato de Martiño. Ningunha das súas accións, con todo, tivo moito éxito.

Finalmente Olimpio decidiu cambiar os seus aliados e tomou partido polo Papa, proclamándose, á vez, emperador. Marchou contra Sicilia en 652, para combater os sarracenos ou ás forzas bizantinas que alí estaban. O seu exército foi esnaquizado por unha enfermidade descoñecida, que matou ao mesmo Olimpio ese mesmo ano.

| Exarcado de Rávena |
| --- |
| *Segue a:* Teodoro I | **Olimpio, Exarca**(649-652) | *Precede a:* Teodoro I |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q887349
* DBI: ID

 |
**Anco Marcio** (642-617 a.C.) foi un rei de Roma.

Tras a misteriosa morte de Tulio, os romanos elixiron a Anco Marcio, un personaxe pacífico e relixioso, para que os gobernase como novo rei. Era neto de Numa Pompilio e, como o seu avó, apenas estendeu os límites de Roma, loitando tan só en defensa dos territorios romanos cando foi preciso. Foi quen construíu a primeira prisión romana no outeiro do Capitolio.

Durante o seu reinado se fortificou o Ianículo, na ribeira occidental do río Tíber, para así fornecer maior protección á cidade por ese flanco, construíndose tamén a primeira ponte sobre o río. Outras das obras do rei foi a construción do porto romano de Ostia na costa do Tirreno, así como as primeiras factorías de salgado. O tamaño da cidade incrementouse grazas á diplomacia exercida por Anco, que permitiu a unión pacífica de varias aldeas menores en alianza con Roma. Grazas a este método, conseguiu o control dos latinos, realoxándoos no Aventino, e consolidando así a clase plebea de Roma.

Tras 25 anos de reinado morreu posiblemente de morte natural, coma o seu avó, sendo lembrado como un dos grandes pontífices de Roma. Foi o último dos reis latino-sabinos de Roma.

Véxase tamén
------------

* Monarquía romana

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206741
* WorldCat
* VIAF: 292585900
* BMT: 176798
* BRE: 1823899
* CERL: cnp00540161
* EBID: ID
* FAST: 1804562
* GEC: 0003787
* GND: 118847422
* ISNI: 0000 0000 6290 4153
* LCCN: no2005033894
* NTA: 270244514
* SUDOC: 070133042

 |
Placa en homenaxe a Esther Pita en Santa Cruz
**Esther Pita Pita**, nada en Santa Cruz (Oleiros) o 23 de maio de 1943 e finada ibídem o 24 de febreiro de 2019, foi unha política galega que chegou a ser alcaldesa de Oleiros durante dúas lexislaturas.

Traxectoria
-----------

De pai emigrado en Venezuela e nai titular dun estanco en Santa Cruz, estudou na Escola de Comercio da Coruña, e despois traballou na Telefónica.

Fundou con Ángel García Seoane a Alternativa dos Veciños de Oleiros en 1976 e con ela concorreu ás primeiras elecións municipais, e foi elixida concelleira xa de xeito ininterrompido. En 1985 a Alternativa dos Veciños chegou ao poder grazas a unha moción de censura, e Pita tivo desde aquela responsabilidades de goberno nas áreas de servizos sociais e de cultura. En xuño de 1996 García Seoane foi inhabilitado por seis anos e Pita pasou a ser alcaldesa. Ao remate da inhabilitación de Seoane, nas eleccións municipais de 2003, Pita deixou a alcaldía, que volveu a García Seoane, e abandonou a política.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ángel García Seoane** |  **Alcaldesa de Oleiros** 1996 - 2003 | Sucesor:**Ángel García Seoane** |

Honras
------

Ten unha praza dedicada en Santa Cruz.

Vida persoal
------------

Estivo casada e enviuvou.

Notas
-----

1. 1 2  "«A miña achega é mínima en relación coa xenerosidade dos veciños»". *La Voz de Galicia* (en castelán). 14/5/2017. Consultado o 25/2/2019.
2. ↑  "Fallece Esther Pita, ex alcaldesa de Oleiros". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). 24/2/2019.
Esquema dun turboventilador
O **turboventilador** ou **fanjet** é un tipo de motor de chorro de aire que é amplamente utilizado na propulsión de avións. A palabra "turboventilador" está composta por "turbina" e "fan": a primeira se refire a un motor de turbina de gas que consegue enerxía mecánica por combustión, e a segunda a un ventilador de fluxo guiado que usa a enerxía mecánica da turbina de gas para acelerar o aire cara a atrás. Así, mentres todo o aire tomado por un turborreactor pasa a través da turbina (a través da cámara de combustión), nun turboventilador parte dese aire supera a turbina. Un turboventilador polo tanto pode considerarse como un turborreactor que se utiliza para dirixir un ventilador de fluxo guiado, con ámbolos dous contribuíndo ao pulo. A relación da masa do fluxo de aire que supera o núcleo do motor en comparación co que pasa a través del é coñecida como relación de derivación. O motor produce pulo a través dunha combinación desas dúas partes traballando conxuntamente; os motores que usan máis pulo do reactor en relación co do ventilador son coñecidos como turboventilador de baixo índice de derivación, e no caso contrario, aqueles que teñen máis pulo do ventilador que do reactor son coñecidos como turboventiladors de alto índice de derivación. A meirande parte dos motores a reacción na aviación comercial hoxe en día son dun alto índice de derivación, e os motores dos avións militares máis modernos teñen un baixo índice de derivación. Os dispositivos de postcombustión non son usados en motores de alto índice de derivación pero si se usan nos de baixo índice ou nos turborreactores.

A meirande parte do fluxo de aire que pasa a través dun turboventilador de alto índice de derivación é un fluxo de derivación de baixa velocidade: incluso cando se combina coa velocidade moito máis alta da saída do motor, a velocidade media de escape é considerablemente menor que nun turburreactor puro. O ruído dun motor turborreeactor é principalmente ruído do aire a alta velocidade no escape do reactor, polo que os motores turboventilador son significativamente máis silenciosos que un reactor puro da mesma potencia xa que o ruído do reactor non é o predominante. Outras fontes de ruído son o ventilador, o compresor e a turbina.

Notas
-----

1. ↑  howstuffworks.com (ed.). "How Gas Turbine Engines Work". Consultado o 26 de xaneiro de 2017.
2. ↑  NASA (ed.). "Turbofan engine". Arquivado dende o orixinal o 22 de outubro de 2019. Consultado o 26 de xaneiro de 2017.
3. ↑  Michael Hacker, David Burghardt, Linnea Fletcher, Anthony Gordon, William Peruzzi (2009). Cengage Learning, ed. *Engineering and Technology*. p. 319. ISBN 978-1-285-95643-5.
4. ↑  Bharat Verma (2013). Lancer Publishers, ed. *Indian Defence Review: Apr-Jun 2012*. p. 18. ISBN 978-81-7062-259-8.
5. ↑  Frank Northen Magill (1993). Salem Press, ed. *Magill's Survey of Science: Applied science series, Volume 3*. p. 1431. ISBN 9780893567088.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q654051
* EBID: ID
* GEC: 0148864
* JSTOR: turbofans
* MAG: 110050840

 |
O **Saab 210 *Lilldraken*** foi un banco de probas a escala reducida para o concepto de á dobre delta no desenvolvemento do caza Saab 35 Draken. Aínda que oficialmente nunca recibiu outro nome que non fose Draken por Saab, ao pouco tempo comezou a ser coñecido polo seu alcume no oficial *Lilldraken* (o pequeno dragón) despois do primeiro voo do prototipo do Saab 35. O seu voo de estrea foi o 21 de xaneiro de 1952.

Tras 887 voos e 286 horas acumuladas, o Saab 210 voou por derradeira vez o día 25 de outubro de 1956. No presente o único exemplar fabricado do *Lilldraken* atópase no Flygvapenmuseum, o museo da Forza Aérea de Suecia en Linköping.

Deseño e desenvolvemento
------------------------

Baixo a dirección do deseñador Erik Bratt, a principios dos 50 Saab estaba desenvolvendo unha configuración de á en delta dobre para a proposta dun caza supersónico. A configuración era novidosa e moi avnzada, polo que un pequeno avión de probas aerodinámicas, o Type 210, foi construído para investigar as súas características de voo a baixa velocidade.

### 210 ou 210A

A á en dobre delta sen cola estendíase case ata a parte dianteira do 210, coas tomas de aire integradas nas ás colocadas xusto detrás dun pequeno morro. O 210 tamén contaba cun dosel en forma de burbulla, unha deriva en frecha e un tren de aterraxe en triciclo semiretraíble. esas alturas o caza foi designado J 35 Draken e o pequeno avión de probas comezou a ser coñecido como "Lildraken". O avión estaba impulsado por un motor Armstrong Siddeley Adder.

O 210 realizou o seu voo de estrea o 21 de xaneiro de 1952 con Bengt Olow aos mandos. Posteriormente levou a cabo extensas probas de voo, antes de ser modificado para unha segunda fase.

### 210B

O 210 modificouse movéndose as entradas de aire cara a atrás e poñendose ao lado da cabina, co obxectivo de incrementar o campo de visión do piloto. Tamén se lle engadiu un paracídas de freado. Nesta forma foi designado 210B, e a configuración previa recibiu restrospectivamente a designación 210A.

Notas
-----

1. ↑  Dorr 1985, p. 23
2. 1 2 3  Forsgren 2010
3. ↑  "Saab 210". *digitaltmuseum.se* (en inglés). Consultado o 2022-05-07.
4. ↑  Cole, Lance. "Sason's Secret Fighter". *Aeroplane Monthly*. Agosto de 1998. p.16-18
5. ↑  "SAAB 35 Draken    Notis 2". *www.aef.se*. Consultado o 2022-05-07.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Dorr, Robert F (1985), *Modern Combat Aircraft 21 – Saab Viggen, Shepperton*, Surrey, ENG, UK: Ian Allan, ISBN 0-7110-1484-1.

* Forsgren, Jan (2010). "Database: Saab J 35 Draken". ''Aeroplane''. May 2010. p.64.
***A señora Dalloway*** (título orixinal en inglés: *Mrs Dalloway*) é a cuarta novela de Virginia Woolf, publicada o 14 de maio de 1925. Detalla un día na vida de Clarissa Dalloway, na Inglaterra posterior á primeira guerra mundial. A revista *Time* incluíu a novela na súa lista de 100 mellores novelas en lingua inglesa entre 1923 e 2005.

A novela segue a Clarissa Dalloway a través dun só día en Inglaterra despois da gran guerra nunha narrativa de estilo de fluxo de consciencia. Construída a través de dúas pequenas historias que Woolf escribira previamente («A señora Dalloway en Bond Street» e a súa inconclusa «O Primeiro Ministro») a historia da novela son os preparativos de Clarissa para unha festa que vai ofrecer esa noite. Usando a perspectiva interior da novela, Woolf móvese cara a atrás e adiante no tempo, e dentro e fóra da mente de varios personaxes para construír unha imaxe completa, non só da vida de Clarissa, senón da estrutura social de entreguerras. Debido a similitudes estruturais e estilísticas, comunmente crese que *A señora Dalloway* é unha resposta ó *Ulises* de James Joyce, un texto que é admirado como unha das grandes novelas do século XX, algo que Woolf anticipou, eloxiando a obra no seu ensaio "Modern Fiction". Porén, a Hogarth Press, administrada por ela e o seu esposo Leonard, non puido publicar o Ulises en Inglaterra debido, entre outras causas, ás restricións de uso de linguaxe obscena que rexían na Inglaterra da época. Fundamentalmente, *A señora Dalloway* explora en novos terreos e busca presentar un aspecto diferente da experiencia humana.

Foi traducida ó galego por Celia Recarey e foi publicada pola editorial Irmás Cartoné no ano 2018.

Notas
-----

1. 1 2  *A señora Dalloway*. Traducido por Celia Recarey (1ª ed.). Santiago de Compostela: Irmás Cartoné. 2018. ISBN 978-84-948421-2-2 – vía Biblioteca da Tradución Galega.
2. ↑  "The Complete List | TIME Magazine - ALL-TIME 100 Novels". Arquivado dende o orixinal o 19 de outubro de 2005. Consultado o 23 de abril de 2019.
3. ↑  Rainey, Lawrence S. Modernism: an anthology Wiley-Blackwell, 2005 en Google Books. Consultado o 4 de agosto de 2010
4. ↑  Irmás Cartoné (ed.). "A señora Dalloway, por Irmás Cartoné". Arquivado dende o orixinal o 19 de abril de 2019. Consultado o 11 de abril de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752584
* WorldCat
* VIAF: 174245841
* BNF: 119677628
* EBID: ID
* GND: 4316776-7
* LCCN: no98043473
* OCLC: 20932825
* OL: OL39349W

 |