***Digenis Acritas*** (Διγενής Ακρίτας) é o poema épico máis importante da literatura bizantina. O seu argumento é a loita secular mantida ao longo do río Éufrates polos soldados de fronteira bizantinos (*akrítai*) contra os árabes), evocada nas lendarias xestas do protagonista Digenis.

Foi moi difundido, mesmo fóra do mundo grego, como mostran as súas pegadas na épica popular eslava e na tradición de contos árabo-persa.

Manuscritos
-----------

Esta extensa narrativa é de autor anónimo e chegounos en seis versións gregas (séculos XIV a XVII) e unha rusa. Parece unha reelaboración docta realizada na primeira metade do século X a partir dun material abondoso de cantos populares transmitidos oralmente en todo o mundo bizantino, cuxa referencia histórica orixaria se remonta a case tres séculos antes.

Os manuscritos máis antigos son o do Escorial (=E, 1867 liñas) e Grottaferrata (=G, 3749 liñas), que levan os nomes das bibliotecas que os gardan. A versión G parece moito máis elaborada que a E. Esta mostran escenas de batalla máis dramáticas e ten un estilo máis austeras. As descricións épicas dos cabaleiros montados e das batallas están maracadas polo ton dramático, o ritmo veloz e o detallismo visual vivo.

*Digenis Akritas* fornece descricións moi vivas da vida nas sociedades marciais das rexións de fronteira. O protagonista concentra as lendas que se acumularan arredor de moitos herois locis.

Argumento
---------

O contexto son os conflitos entre bizantinos e árabes que se estenderon desde o século VII até comezos do XI. Os *acritas* do Imperio Bizantino eran unha clase militar responsábel da salvagarda das rexións fronteirizas do territorio imperial dos inimigos externos e dos saqueadores que operaban nos límites do imperio. A obra consta de dúas partes. Na primeira, o "Lai do emir", que ten un carácter máis épico, un emir árabe invade a Capadocia e secuestra a filla do xeneral bizantino. O emir convértese ao cristianismo pola filla e aséntase na Romenia, xunto coa súa xente. Da súa unión nace Digenis.

A segunda parte está dedicada ao heroe e aos seus grandes feitos de valentía e forza. Como o seu pai, secuestra a filla doutro xeneral e casa con ela, mata un dragón, vence un grupo de bandidos e despois tamén vence os seus tres xefes en combate singular. Ninguén, nin sequera a asombrosamente a forte muller guerreira Maximu, con quen comete adulterio, pode igualárselle. Tendo vencidos a todos os seus inimigos, Digenis constrúe un palacio no Éufrates, lugar ao que se retira para vivir en paz.

*Digenis* continuou a ser lido durante séculos, como mostra o gran número de versións e a aparición do ciclo de cancións acríticas, algunhas das cales aínda existen. Existe unha lenda en Chipre segundo a cal pasou pola cordilleira de Pentadaktylos (Cinco Dedos) cando a illa estaba ocupada polos árabes para saltar até a Asia Menor, de onde lle ven o nome aos montes. Noutra tradición posterior, a Digenis só o vence a Morte personificada como Tanatos (quen xa loitara con Hércules).

Forma
-----

*Digenis Akritas* escribiuse en grego medieval demótico e está composto en verso branco de quince sílabas. O poema segue a tradición bizantina cun hemistiquio en cada verso. Segue unha cadencia no seu fluír, sen cacofonía e con escasas repeticións sonoras.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1129515
* WorldCat
* VIAF: 217502789
* BRE: 1955096
* EBID: ID
* GND: 4290966-1
* NKC: unn2012711175

 |