Tribos ilirias nos séculos I-II d.C.
Os **ilirios** (grego antigo: Ἰλλυριοί , *Illyrioi* ; latín : *Illyrii* ) foron un grupo de persoas de linguas indoeuropeas que habitaban na antigüidade a península balcánica occidental. Constituían unha das tres principais poboacións paleobalcánicas, xunto cos tracios e os gregos.

O territorio que habitaban os ilirios pasou a ser coñecido como Iliria polos autores gregos e romanos posteriores, que identificaron un territorio que corresponde á maior parte de Albania, Montenegro, Kosovo, gran parte de Croacia e Bosnia e Hercegovina, o oeste e o centro de Serbia e algunhas partes de Eslovenia, entre o mar Adriático ao oeste, o río Drava ao norte, o río Morava ao leste e as montañas Ceraunias ao sur. O primeiro relato do pobo ilirio remóntase ao século VI a. C. nas obras do escritor grego Hecateo de Mileto.

O nome "ilirios", tal como o aplicaban os antigos gregos aos seus veciños do norte, puido referirse a un grupo amplo e mal definido de persoas. Suxeriuse que as tribos ilirias nunca se identificaron colectivamente como "ilirios", e que é improbable que utilizasen ningunha nomenclatura colectiva. "Ilirios" parece ser o nome dunha tribo específica dos ilirios que foron dos primeiros en atoparse cos antigos gregos durante a Idade de Bronce. Máis tarde, os gregos aplicaron este termo *ilirios*, *pars pro toto*, a todas as persoas con linguaxe e costumes similares.

Nos estudos arqueolóxicos, históricos e lingüísticos, a investigación sobre os ilirios, desde finais do século XIX ata o século XXI, pasou das teorías panilíricas, que identificaban como ilirios incluso grupos ao norte dos Balcáns a agrupacións máis ben definidas baseadas na onomástica iliria e antropoloxía material desde a década de 1960 a medida que se atoparon inscricións máis novas e se escavaron xacementos. Hai dúas principais áreas onomásticas ilirias: a meridional e a dálmata-panoniana, coa área de Dardania como rexión de superposición entre ambas. Unha terceira zona, ao norte delas, que na literatura antiga adoitaba identificarse como parte de Iliria, estivo máis relacionada coa lingua venética que coa iliria. O asentamento ilírico en Italia foi e aínda se atribuíu a algunhas tribos antigas que se pensa que emigraron ao longo das costas do Adriático ata a Península Itálica desde a "Iliria" xeográfica: os daunios, os peucetios e os mesapios (coñecidos colectivamente como iapigos).

O termo "ilirios" aparece por última vez no rexistro histórico no século VII, referíndose a unha guarnición bizantina que operaba na antiga provincia romana de Illyricum. O que pasou cos ilirios despois do asentamento dos eslavos na rexión é un asunto de debate entre os estudiosos, e inclúe a cuestión de se a lingua albanesa é un descendente dunha lingua iliria.

Notas
-----

1. ↑  Brancato, Rodolfo (2022). *Schemata: la città oltre la forma : per una nuova definizione dei paesaggi urbani e delle loro funzioni : urbanizzazione e società nel Mediterraneo pre-classico : età arcaica*. Edizioni Quasar. ISBN 9788854912755.
2. ↑  Roisman, Joseph; Worthington, Ian (2010). *A Companion to Ancient Macedonia*. John Wiley & Sons. ISBN 9781405179362.
3. ↑  Arthur Cook, Stanley (1924). "The Prehistory of Albania". *The Cambridge Ancient History*. Cambridge University Press. p. 187. ISBN 9780521224963.
4. ↑  Wilkes, J. J. (1992). *The Illyrians*. Blackwell. ISBN 06-3119-807-5.
5. ↑  Schaefer, Richard T. (2008). *Encyclopedia of Race, Ethnicity, and Society*. SAGE Publications. ISBN 978-1-4129-2694-2.