Coordenadas: 42°11′25″N 07°48′05″O﻿ / ﻿42.19028, -7.80139

| Área de Allariz |
| --- |
| Ponte de Vilanova en Allariz, no río Arnoia |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Reserva da biosfera |
|
| **Ano de constitución:** | 29 de xuño de 2005 |
| **Superficie:** | 21482 ha. |
| **Lexislación:** |  |
|
| Datos de interese |
| **País:** | Galicia Galicia |
| **Provincias:** | Provincia de Ourense |
|
| **Concellos:** | A Bola, Allariz, Rairiz de Veiga e Vilar de Santos |
| **Ríos:** | río Arnoia e río Limia |
| **Picos** |  |
|
| **Direccións de interese:** | Asociación para o Desenvolvemento do Medio Rural da Reserva da Biosfera Área de Allariz. rúa Portelo, 4, 2º andar. 32660 Allariz (Ourense). |
| **Teléfonos:** |  |
|

A **Área de Allariz** e unha reserva da biosfera declarada o 25 de xuño do ano 2005 e que abrangue os concellos de Allariz (bisbarra de Allariz-Maceda), A Bola (Terra de Celanova), Vilar de Santos e Rairiz de Veiga (A Limia), todos eles pertencentes na provincia de Ourense. A reserva ten unha superficie de 21.482 hectáreas e nela vive unha poboación de menos de 10.000 persoas.

Xeografía
---------

A reserva da biosfera está formada por unha ampla depresión morfotectónica semiendorreica de fondo plano, cunha altitude media de 600 m, por onde discorre o río Limia, e rodeada dun rebordo montañoso do que destaca na súa parte Norte o macizo granítico de Allariz, por onde discorre encaixado o río Arnoia. O rango altitudinal abranguido oscila entre os 425 e os 927 m. O sitio ten unha grande importancia bioxeográfica, pois é un territorio fronteirizo entre as dúas grandes rexións cronolóxicas que existen na Península Ibérica, como son o mundo Mediterráneo e o Eurosiberiano.

Demografía
----------

A poboación non chega aos 10.000 habitantes. Está altamente concienciada respecto a un modelo de desenvolvemento sostible impulsado dende hai máis de 15 anos na Reserva e que elevou substancialmente o seu nivel de vida, e supuxo un importante elemento de ordenación territorial dende hai tempo.

Flora e fauna
-------------

Ecoespazo do Rexo, Requeixo de Valverde, Allariz.
A riqueza e variedade de hábitats que se atopan no territorio permite a existencia dunha alta diversidade faunística, con especies vulnerables ou en perigo de extinción en Galicia.

Nesta zona predomina o bosque plano caducifolio de zonas mornas con mosaico de prados e canles de auga, e unha longa historia de presenza humana con transición cara a ecosistemas mediterráneos. Na Reserva existen paisaxes sobresaíntes, multitude de sitios arqueolóxicos romanos e prerromanos, con zonas de montañas de baixa altitude arborizadas e zonas húmidas (Lagoa de Antela) de grande importancia. Entre a fauna de vertebrados cabe destacar o lobo, a londra, poboacións de aves acuáticas de importancia e un alto índice de formas, sobre todo de anfibios, que constitúen endemismos ibéricos.

Zonificación
------------

A zonificación da reserva levouse a cabo a partir de dunha coidadosa análise que tivo en conta a investigación científica, a opinión da poboación, as cuestións socioeconómicas, a lexislación vixente, requirimentos do Programa o Home e a Biosfera e outra serie de cuestións pertinentes. Deste xeito establecéronse tres tipos de zonas: Núcleo, Tampón e de Transición.

### Núcleo

Constitúe o 0,7% da reserva, o que son unhas 149,2 has, compostas por aqueles lugares nos que é posible atopar ecosistemas naturais menos alterados e cun maior grao de conservación.

#### Allariz

* **O Briñal ou Escadas:** 13 Has dun tramo ben conservado da vexetación de ribeira do río Arnoia.
* **O Canelar:** 63 Has na confluencia dos regatos de Fontes e do Canelar.
* **O Foxo Vello:** Zona ás beiras dun regato, que ocupa 1 Ha.

#### Rairiz de Veiga

* **Veigas de Ponteliñares:** 51 Has. Reduto da paisaxe anterior ao desecamento da Lagoa de Antela.
* **A Carballa da Saínza**, cunha extensión de 1 Ha, acolle un exemplar de carballo con nome propio, "A carballa da Saínza" ou "da Rocha". Foi declarada monumento natural.
* **Castro de Castrelo, Rairiz de Veiga:** 8 Has. Área de interese patrimonial.
* **Castro de San Miguel**, de 3.5 Has. Área de especial interese patrimonial alén de ser un magnífico observatorio das Veigas de Ponteliñares.

#### Vilar de Santos

* **O Ruxidoiro:** 7.7 Has. Concentración de enterramentos prehistóricos e ecosistemas de bosque autóctono ben conservado constituídos por carballos centenarios.

### Tampón

A zona tampón constitúe o 4,9% (1.054,6 ha) do espazo, trátase dunha zona de amortecemento das posibles perturbacións que poidan provir daquelas zonas con maior actividade antropoxénica. Estas actividades deben estar cinguidas aos diferentes Plans Xerais de Ordenación dos concellos, nos cales se contemplan xa figuras de protección para estas zonas. Nas zonas tampón propostas estanse a levar a cabo actividades que contribúen a mellorar a conservación, dentro dun marco de aproveitamento sostible dos recursos. Un bo exemplo diso son as explotacións de gandaría autóctona en réxime extensivo que se están a implantar nalgunha destas zonas. A participación neste programa dos veciños de varias parroquias en concepto de propietarios de Montes Veciñais en Man Común faino posible. Este proxecto de recuperación de superficies agrarias e forestais en estado de abandono recibiu unha mención da ONU, e mereceu a inclusión no Catálogo de Boas Prácticas que auspician.

### Transición

A Zona de transición é a de maior extensión, con 20.278 ha, representando un 94,4% do total da Reserva. A case totalidade do territorio conta con Plans de Ordenación, salvo unha pequena parte que se corresponde co municipio de A Bola, territorio no que se está a traballar nun plan. Neste territorio, ao igual que nas zonas tampón, se están a aplicar criterios de desenvolvemento sostible de acordo coa Estratexia de Sevilla. Dos catro municipios que compoñen a Reserva, o de Allariz é o que está a experimentar un maior crecemento, debido á posta en marcha fai agora 15 anos dun proxecto de desenvolvemento a través dos recursos endóxenos, que fixo posible que, a diferenza do resto da provincia de Ourense, Allariz estea a gañar progresivamente poboación.

Notas
-----

1. Man and Biosphere, Biospheres Reserves - UNESCO (eds.). "Área de Allariz".
2. ↑  Man and Biosphere, Biospheres Reserves - UNESCO (eds.). "Área de Allariz".
3. ↑  Area de Allariz na consellería de medio ambiente Arquivado 21 de decembro de 2009 en Wayback Machine. Consultada o 06/02/10
4. ↑  Guía da reserva da biosfera Área de Allariz

Véxase tamén
------------

### Artigos relacionados

* Reserva da biosfera As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo

| * v
* c
* e
Espazos protexidos de Galicia |
| --- |
| Parque nacional: | Parque Nacional das Illas Atlánticas (Cíes, Ons, Sálvora e Cortegada) |
| Parque natural: | Monte Aloia (1978) - Complexo dunar de Corrubedo e lagoas de Carregal e Vixán (1992) - Baixa Limia - Serra do Xurés (1993) - Montes do Invernadeiro (1997) - Fragas do Eume (1997) - Serra da Enciña da Lastra (2002) |
| Monumento natural: | Costa de Dexo - Carballa da Rocha - Fraga de Catasós - Pena Corneira - Praia das Catedrais - Souto da Retorta - Souto de Rozavales - Pregamento xeolóxico de Campodola-Leixazós |
| Rede Natura 2000: | Zona especial de conservación (ZEC) (en Galicia) - Lugar de importancia comunitaria (LIC) (en Galicia) - Zona de especial protección para as aves (ZEPA) (en Galicia) |
| Zona húmida protexida: | Complexo intermareal Umia - O Grove, A Lanzada, punta Carreirón e lagoa Bodeira - Complexo das praias, lagoa e duna de Corrubedo - Lagoa e areal de Valdoviño - Ría de Ortigueira e Ladrido - Ría de Ribadeo |
| Reserva da biosfera: | Terras do Miño (2002) - Área de Allariz (2005) - Os Ancares lucenses e Montes de Navia, Cervantes e Becerreá (2006) - Río Eo, Ozcos e Terras de Burón (2007) - Reserva da biosfera transfronteiriza Gerês-Xurés (2009) - As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo (2013) - Ribeira Sacra, Serras do Oribio e Courel (2021) |
| Outros: | Lugar de interese xeolóxico - Paisaxe protexida - Convención de Ramsar - Convención OSPAR - Espazos naturais de interese local - Espazos privados de interese natural |