| Roseira brava |
| --- |
| Debuxo da roseira brava (*Rosa canina*) |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Subclase: | Rosidae |
| Superorde: | Rosanae |
| Orde: | Rosales |
| Familia: | RosaceaeAdans. 1763 |
| Subfamilia: | Rosoideae(Juss.)Arn. 1832 |
| Tribo: | RoseaeLam.&DC. 1806 |
| Subtribo: | RosinaeJ.Presl, 1846 |
| Xénero: | '**Rosa'**L. 1753. |
| Subxénero: | *Eurosa* |
| Sección: | Caninae DC. |
| Grupo específico: | Caninae |

 |
| Nome binomial |
| *Rosa canina*L. Sp.Pl.1:491. 1753 |
| Sub-táxones |
| (Véxase no texto)
Ref.:  |
| Sinonimia |
| Véxase |

A **roseira brava** ou **silva macho** (***Rosa canina***) é un arbusto espiñento, rubideiro e perenne da familia das rosáceas, nativo de Europa, o noroeste de África e Asia occidental. Tamén foi introducido en América do Norte e outras partes do mundo. Actualmente a súa distribución é bastante ampla. En Galicia é unha especie brava moi común en lugares frescos.

Etimoloxía
----------

O nome científico foille dado pola forma das espiñas, semellantes aos caninos dos cans. O froito, as bagas de roseira brava son tamén chamados *peros de can* pola mesma razón.
O nome galego claramente é porque non deixa de ser unha roseira silvestre. Tamén, como rosácea e coa semellanza coa silveira, leva o nome de silva.

Outros nomes dialectais en galego: *silva macha*, *silvo macho'*, *gabanceira*, *agavanzo*, *agabanza*, *agarbanza*, *silva madre*, *silvarda*, *silvardo*, *silvarro*.

Descrición
----------

Arbusto de até 2 m de altura, con talos pénsiles de cor verde, cubertos de espiñas miúdas, fortes e curvas. As follas compóñense de 5 a 7 folíolos dentados ovais.

As flores, solitarias ou agrupadas en corimbos, son de cor rosa pálido ou abrancanzadas, de 4 a 6 cm de diámetro, con cinco pétalos, e maduran nunha froita ovoide de cor rubia intensa cun tamaño entre 1,5 e 2 cm chamada **pero de can**. En realidade é un falso froito carnoso no que o receptáculo da flor ou tálamo ten forma cóncava (con forma de copa), está inchado e contén no seu interior numerosos aquenios, que serían os froitos verdadeiros. 
O froito salienta polo alto contido en vitamina C (malia conter tamén carotenoides e Vitamina P) e por ser usado para facer marmeladas, confeituras e infusións. 
A roseira brava florece de maio a xullo e produce froitos a finais do verán ou a comezos do outono.

Distribución
------------

É unha planta nativa de Europa, as Illas Canarias, Madeira, o noroeste de África (Alxeria, Marrocos e Tunisia), o oeste de Asia (Afganistán, Irán, Iraq, Líbano, Palestina, Siria, Armenia, Acerbaixán, Xeorxia, o sur de Rusia e Taxiquistán) e o subcontinente indio. Porén, áchase naturalizada practicamente en todo o mundo, incluíndo América, Australia (sobre todo en Tasmania) e Nova Zelandia.

Na península ibérica, agás na beiramar das Canarias e nalgunhas zonas puntuais da costa andaluza e murciana con clima tropical, atópase en calquera parte, desde o nivel do mar deica os 1.500 m de altitude. En Galicia é moi común en todo o territorio pola fertilidade do solo e a abundante precipitación.

Hábitat
-------

Considérase unha especie de clima atlántico e mediterráneo (zonas temperadas).

Non ten preferencia por solos específicos; incluso prefire zonas montañosas ou semi-montañosas, como o sotobosque arbustivo de especies caducifolias, mais tamén pode medrar noutros bosques, sebes, beiras dos camiños etc. e até en áreas costeiras, pois atura ben a salinidade. Agradece os solos con boa drenaxe e húmidos, algo fértiles e cun pH neutro (6,1-7,8).

As necesidades de auga fican arredor dos 675–900 mm ao ano. Pode soportar temperaturas moi baixas, até de -23 °C (zona de rusticidade: 7 a 10).

Etnoloxía
---------

A roseira brava empregouse en Galiza coma planta medicinal. Ademais adoitaba ser unha das herbas máxicas de San Xoán.

Taxonomía
---------

Flores de roseira brava.
Flor de silvo macho.
* Subespecies de *Rosa canina*
* *Rosa canina* **forma**:

*Rosa canina f. andegavensis* (Bastard) Rapin
*Rosa canina f. brachypoda* (Déségl. & Ripart) Vukic.
*Rosa canina f. calophylla* H.Christ ex J.B.Keller
*Rosa canina f. capitata*  Braeucker
*Rosa canina f. dumalis* (Bechst.) H.Christ
*Rosa canina f. euoxyphylla* Borbás
*Rosa canina f. firmula* Godet
*Rosa canina f. fissidens* Borbás
*Rosa canina f. glaberrima* H.Christ
*Rosa canina f. glaucescens* Lej.
*Rosa canina f. grandiflora* Braeucker
*Rosa canina f. hispidissima* H.Christ
*Rosa canina f. kirghisorum* Tkatsch.
*Rosa canina f. lasiostylis* Borbás
*Rosa canina f. laxiphylla* Borbás
*Rosa canina f. lentiscifolia* H.Christ
*Rosa canina f. lucorum* (Heinr.Braun) Vukic.
*Rosa canina f. mucronulata* (Déségl.) Heinr.Braun
*Rosa canina f. pulchella* Vuk.
*Rosa canina f. purpurea* Braeucker
*Rosa canina f. semibiserrata* Borbás
*Rosa canina f. sphaerophylla* Vuk.
*Rosa canina f. squarrosa* (A.Rau) Borbás
*Rosa canina f. suffulta* H.Christ
*Rosa canina f. syntrichostyla* (Ripart ex Déségl.) R.Keller
*Rosa canina nothosubsp. andegavensis* (Bastard) Nyman
*Rosa canina nothosubsp. corymbifera* (Borkh.) C.Vicioso
*Rosa canina nothosubsp. dumalis* (Bechst.) Nyman
*Rosa canina nothovar. concinnoides* (Wolley-Dod) P.V.Heath
*Rosa canina nothovar. permiscibilis* (Schmidely) P.V.Heath
*Rosa canina nothovar. rufescens* (Wolley-Dod) P.V.Heath
*Rosa canina nothovar. surreyana* (Wolley-Dod) P.V.Heath
*Rosa canina staxon andegavensis* (Bastard) Crép.
*Rosa canina staxon burboniana* Redouté & Thory
*Rosa canina staxon collina* (Jacq.) Fr.
*Rosa canina staxon collina* (Jacq.) J.Lloyd
*Rosa canina staxon cymosa* Wahlenb.
*Rosa canina staxon dumalis* Crép.
*Rosa canina staxon dumetorum* (Thuill.) Crép.
*Rosa canina staxon emarginata* hort. ex Andrews
*Rosa canina staxon fusiformis* Crép.
*Rosa canina staxon genuina* Crép.
*Rosa canina staxon glauciformis* Almq.
*Rosa canina staxon globularis* Crép.
*Rosa canina staxon oreogeton* Heinr.Braun & Halácsy
*Rosa canina staxon rubiginosa* Griess.
*Rosa canina staxon rubra* hort. ex Andrews
*Rosa canina staxon sarmentosa* Godet
*Rosa canina staxon semiduplex* hort. ex Andrews
*Rosa canina staxon separabilis* (Déségl.) Heinr.Braun
*Rosa canina staxon sepium* W.D.J.Koch
*Rosa canina staxon sphaerica* (Gren.) Crép.
*Rosa canina staxon subobtusa* J.B.Keller
*Rosa canina staxon urbica* (Léman) Crép.
*Rosa canina staxon variegata* hort. ex Andrews
*Rosa canina staxon villosula* (Gand.) J.B.Keller
*Rosa canina staxon virens* Wahlenb.

Notas
-----

1. ↑  "International Organization For Plant Information - Provisional GPC". Arquivado dende o orixinal o 06 de marzo de 2016. Consultado o 25 de setembro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Roseira brava*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Roseira brava*** |

### Outros artigos

* Rosa
* Roseira

### Ligazóns externas

* As roseiras en botanical-online.com *(en castelán)*
* O mundo das roseiras *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q146066
* LCCN: sh2018002974
* MAG: 2779692752

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 152799
* APNI: 76104
* BioLib: 39740
* Dyntaxa: 223104
* Ecocrop: 9312
* EOL: 234403
* EPPO: ROSCN
* EUNIS: 179295
* FloraBase: 16243
* FNA: 242417146
* GBIF: 3002461
* iNaturalist: 55884
* IPNI: 731955-1
* ITIS: 24819
* NBN: NHMSYS0000455486
* NCBI: 74635
* PalDat: Rosa\_canina
* Plantarium: 32186
* PlantList: rjp-39
* POWO: ID
* Soortenregister: 121254
* TAXREF: 118073
* Tela Botanica: 56619
* Tropicos: 27800145
* PLANTS: ROCA3
* VASCAN: 8890
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1030673
* UNII: P5R39F12N2

 |