recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Garigliano** é un pequeno río do centro de Italia, que desemboca no Mar Tirreno a uns 70 km ao noroeste de Nápoles, logo de fluír por 38 km. As súas beiras ten sido escenario de varias importantes batallas.

Percorrido
----------

O Garigliano está formado pola confluencia dos ríos *Gari* e *Liri*. Na maior parte do seu curso serve de límite administrativo entre as rexións do Lacio e a Campania. Desemboca no golfo de Gaeta, sito sobre o Mar Tirreno.

O sistema Garigliano-Liri acada 158 km de lonxitude.

Historia
--------

O río ten sido escenario de numerosas batallas ao longo dos séculos, como por exemplo a da vitoria de Guido de Spoleto sobre sarracenos en 885.

Durante moito tempo constituíu a fronteira meridional dos Estados Pontificios, e foi coñecido co nome de *río Verde*.

En decembro de 1503, o cabaleiro Bayard, *sen medo e sen chata*, xunto con Pierre Terrail de Bayard cubriu a retirada dun exército francés fronte a un grupo de tropas do rei de España, impedíndolles pasar a ponte do Garigliano. Máis tarde foi relevado por outros compañeiros. Á fin os franceses foron derrotados polas tropas hispanas.

En 1860 as tropas do rei de Nápoles, foron derrotadas nas súas beiras polos voluntarios garibaldinos.

Durante a segunda guerra mundial, o Garigliano serviu de apoio á liña Gustav, un sistema defensivo alemán, qui foi escenario da batalla de Monte Cassino en 1944.

Explotación
-----------

Actualmente as súas augas son empregadas para regadíos e para usos industriais. Houbo sobre as marxes unha central termonuclear, preto da cidade de Sessa Aurunca, construída en 1964, que foi desactivada no ano 1982.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q287568
* WorldCat
* VIAF: 239174384
* GEC: 0029194
* GeoNames: 3176300
* GND: 4365709-6
* LCCN: sh97005024
* NKC: ge679005

 |
Coordenadas: 5°41′32″N 76°39′29″O﻿ / ﻿5.69222, -76.65806

**Quibdó** é un municipio colombiano, capital do departamento do Chocó e unha das poboacións máis importantes na Rexión do Pacífico Colombiano.

A cidade atópase nunha das rexións máis biodiversas de Colombia, preto de grandes reservas ecolóxicas como o parque nacional natural emberá. Tamén é unha das rexións con maior número de reservas indíxenas.

Quibdó atópase sobre a marxe dereita do río Atrato, un dos principais afluentes do país e unha das zonas con máis alta pluviosidade do mundo. Atópase a unha altitude de 43 m s. n. m. e ten unha temperatura cuxo media é de 28 °C. Dista de Bogotá 718 km.

A cidade de Quibdó constitúe o único centro departamental localizado entre a cordilleira e o litoral. Polas súas características, é o punto medio de enlace natural que existe entre os dous litorais colombianos, a través dos ríos Atrato e San Juan.

As relacións de centralidade converxen sobre a zona do istmo San Pablo, especificamente entre Quibdó e Istmina, e explícanse polas relacións de comunicación fluvial que existe entre os dous grandes ríos: Atrato e San Juan.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Quibdó Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de Chocó |
| --- |
| 
* Acandí
* Alto Baudó
* Bagadó
* Bahía Solano
* Bajo Baudó
* Bojayá
* Cértegui
* Condoto
* El Atrato
* El Cantón de San Pablo
* El Carmen de Atrato
* El Carmen del Darién
* Istmina
* Juradó
* Litoral del San Juan
* Lloró
* Medio Atrato
* Medio Baudó
* Medio San Juan
* Nóvita
* Nuquí
* Quibdó
* Río Iró
* Río Quito
* Riosucio
* San José del Palmar
* Sipí
* Tadó
* Unguía
* Unión Panamericana

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q816420
* WorldCat
* VIAF: 154813623
* EBID: ID
* GeoNames: 3671117
* GND: 16076838-X
* LCCN: n83226322
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1343138
* TGN: 1023951
* WOEID: 368554

 |
* *Este artigo trata sobre un método de axustizamento, para o apeiro agrícola véxase **forcada**.*

Forcas e vítimas
**Forca** é a denominación que se dá a un conxunto de tres paus ou vigas, dous fincados na terra e un terceiro enriba destes trabando ambos os dous, no que se daba morte, por medio do aforcamento, é dicir, colgados polo colo, aos condenados a tal pena, e en ocasións aos axustizados pola turbamulta sen seren nin tan sequera condenados[].

Por extensión, denomínase tamén forca ao método de execución, homicidio ou suicidio consistente en pendurar unha persoa tras arrodearlle o colo cun lazo. Tamén se denomina forca ao pau que atravesado con outro servía para suxeitar polo colo o condenado e pasealo, para escarmento, polas rúas.

Panfleto de autor anónimo (1641) — "*A vergoñenta fin de John Atherton*"
O aforcamento ou morte por forca foi un método empregado durante séculos como forma de aplicación da pena capital. Actualmente ten status de legalidade en dous dos estados de Estados Unidos aínda que hai anos que non se aplica. Tamén é legal en Irán, Malaisia, Singapur, a India, o Xapón ou Iraq.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Amnistía Internacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q243778
* GND: 4155833-9
* MAG: 2778590498
* NKC: ph1078598

 |
Coordenadas: 11°32′39″N 72°54′25″O﻿ / ﻿11.54417, -72.90694

**Riohacha** (en wayuunaiki: Süchiimma; que se traduce como a "Terra do Río") é un concello colombiano, capital do departamento de La Guajira. Atópase na costa do mar Caribe, no delta do río Ranchería. É o segundo concello con maior extensión territorial no seu departamento e constitúe unha vasta engrenaxe de entidades públicas, bancos e entidades financeiras, sede da Diocese de Riohacha; institucións culturais, educativas, escenarios deportivos e o seu sector comercial. Conta cunha poboación estimada de 277 913 (2017) habitantes distribuída en 15 correxementos, 8 resgardos indíxenas e a súa cabeceira municipal que se ensancha afastándose da costa.

Instituída a mediados do século XVI, é considerada como unha das cidades fundadas por españois máis antiga de América. A súa historia demóstranos un pasado de "destrución e reconstrución": en 1596 foi destruída polo pirata inglés Francis Drake; a mediados do século XVII o mar arrasou gran parte da cidade; en 1820 as forzas patriotas, despois de librar a batalla naval da Lagoa Salá, queimaron a cidade para asegurarse que non fose reocupada por realistas. É por iso considerada *O Fénix do Caribe.* No pasado estivo habitada principalmente por indíxenas eneales, guanebucanes, wiwas e wayuus; estes dous últimos aínda viven no concello. Desde eses tempos era considerada un templo ou santuario de enterros preciosos e "pagamentos".

Notas
-----

1. ↑  "Riohacha es declarada distrito turístico y cultural". Archived from the original on 09 de xullo de 2015. Consultado o 14 de novembro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Riohacha Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 16 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de La Guajira |
| --- |
| 
* Albania
* Barrancas
* Dibulla
* Distracción
* El Molino
* Fonseca
* Hatonuevo
* La Jagua del Pilar
* Maicao
* Manaure
* Riohacha
* San Juan del Cesar
* Uribia
* Urumita
* Villanueva

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q826566
* WorldCat
* VIAF: 153648760
* EBID: ID
* GeoNames: 3670747
* GND: 4271695-0
* LCCN: n83226323
* OSM: 1314631
* SUDOC: 169086038

 |
**Blanca Álvarez González**, nada en Cartavio (Coaña) o 8 de setembro de 1957 e finada en Oviedo o 14 de febreiro de 2021, foi unha xornalista, escritora e poetisa española. Entre a súa obra hai poesía, novela e ensaio ademais de literatura infantil e xuvenil.

Traxectoria
-----------

Cursou estudos de Bacharelato no Instituto Padre Feijoo de Xixón e realizou varios cursos de Dereito e Filoloxía Románica na Universidade de Oviedo. 

Durante anos foi coñecida como poeta por gañar o "Premio Internacional de Poesía Cálamo". Posteriormente iniciou colaboracións xornalísticas que compaxina co seu labor literario. Tamén colaborou no diario As como cronista deportiva.

As súas primeiras publicacións ían dirixidas ao público adulto: *La agonía de los deseos*, *Las niñas no hacen ruido cuando mueren*, ou *Sarajevo-Berlín, billete de ida*, en 1999 publicou *El escritor asesino*. Primeiro publicou novelas, ensaios e reportaxes. Posteriormente empezou a escribir historias para o público infantil.

Con *Milú, un perro en desgracia*, entrou no *White Ravens 2001*. En 2002 con *Caracoles, pendientes y mariposas*, conseguiu o XIII Premio de Literatura Infantil Ala Delta.

Notas
-----

1. ↑  "Blanca Álvarez González". Consultado o 16 de xuño de 2016.  Colaboradora del diario *La Nueva España,*
2. ↑   Enciclopedia de Oviedo
3. ↑  "«Las editoriales solo quieren publicar novela romántica, machista y violenta»". Consultado o 16 de xuño de 2016.
4. ↑   Arquivado 27 de abril de 2019 en Wayback Machine. Blanca Álvarez González - por Editorial Planeta.
5. ↑  "Blanca Álvarez González". Consultado o 16 de xuño de 2016.
6. ↑   "La agonía de los deseos", ISBN 8479061499, Librería de la Universidad de Toronto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5729872
* WorldCat
* VIAF: 17550134
* BIBSYS: 11040321
* BiTraGa: 1271
* BNE: XX1111156
* BNF: 15634550d
* CANTIC: a10284072
* GND: 1019108258
* ISNI: 0000 0000 7971 2780
* LCCN: n98082138
* NKC: mzk2017953539
* NTA: 297568094
* PTBNP: 1466686
* SUDOC: 163982694

 |
**Organización Obreira** foi unha organización político sindical que xurdiu en abril de 1972 dunha escisión do PCE de Vigo, composto por obreiros novos militantes de Comisións Obreiras e das Xuventudes Comunistass, desconformes co *Pacto pola Liberdade* que fixera público o partido en 1972 e que chamaba á unidade de todos os demócratas, por riba da súa clase, para derrotar ao franquismo. O sindicato conseguiu un certo protagonismo nas mobilizacións obreiras que se realizaron en setembro de 1972 en Vigo, ao se enfrontar coa policía, mais a represión que seguiu descabezouno.

Organigrama
-----------

O seu voceiro foi *Organización Obreira* (1972-1974), tamén publicou un boletín dirixido aos mariñeiros, *O Noso Mañán*.

Dirixíao un Comité Executivo que compuñan dez persoas, Xosé Anxo García Méndez foi o seu secretario xeral, existían tres Comités de Zona na área de Vigo. O sindicato tiña arredor dun cento de militantes, a maioría de Vigo, pero houbo militantes en todas as cidades galegas.

Proceso de disolución
---------------------

OO viviu un conflito interno entre os partidarios de integrarse na Organización Marxista-Leninista de España (OM-LE) e aqueles que desexaban manter unha maior relación coa Unión do Povo Galego. Unha parte acabou integrándose no OM-LE, que foi a orixe do Partido Comunista Reconstituído e dos GRAPO, e outra parte marchou á UPG, aínda que tras a formación do PC-r unha parte ingresou nel. Organización Obreira disolveuse en xuño de 1974.
***Lola de Valencia*** (en francés: *Lola de Valence*) é unha pintura realizada polo pintor Édouard Manet en 1862. A tea representa unha bailarina vestida con roupas tradicionais españolas. A tea foi pintada na mesma época que o *Chanteur espagnol*. Estas dúas pinturas son características do período hispano do pintor, no tempo no que estivo fortemente inspirado nas pinturas de artistas españois como Diego Vélazquez.

*Lola de Valencia* ten a particularidade de ser a primeira obra de Manet en suscitares unha desaprobación debido ao seu erotismo suxerente, ao igual que obras como *Déjeuner sur l'herbe* e *Olympia*.

Baudelaire, entusiasmado pola pintura, escribiu:

Entre tantas belezas que poden verse por todas partes,  

Eu o entendo ben, amigos, desexo o equilibrio;  

Mais vemos brillar de Lola de Valencia  

O inesperado encanto dunha xoia de cor rosa e negro.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Lola de Valence : eau-forte et aquatinte, 1862 *(en francés)*
* Histoire de la littérature des XIXe et XXe siècles  une étude illustrée, voir en particulier le document 7 *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q44124
* Joconde: 000PE003898
* Orsay: 710

 |
Coordenadas: 5°01′50″N 74°53′04″O﻿ / ﻿5.0305555555556, -74.884444444444
**Armero** é o nome dunha antiga cidade de Colombia, sepultada debido á erupción do volcán Nevado del Ruiz, nos Andes, o 13 de novembro de 1985.

Historia
--------

A erupción volcánica provocou unha avalancha de lava e rochas con ata 104 metros de espesor. Como consecuencia da avalancha faleceron unhas 23.000 persoas, a maior parte da poboación de Armero. Entre elas estaba Omayra Sánchez, unha nena de trece anos que faleceu diante das cámaras de televisión nunha agonía que durou unhas sesenta horas. Só os habitantes que marcharan do concello de véspera salvaron a vida.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Informacións sobre a erupción de Armero

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de Tolima |
| --- |
| 
* Alpujarra
* Alvarado
* Ambalema
* Anzoategui
* Armero
* Ataco
* Cajamarca
* Carmen de Apicalá
* Casabianca
* Chaparral
* Coello
* Coyaima
* Cunday
* Dolores
* El Espinal
* Falan
* Flandes
* Fresno
* Guamo
* Herveo
* Honda
* Ibagué
* Icononzo
* Lérida
* Líbano
* Mariquita
* Melgar
* Murillo
* Natagaima
* Ortega
* Palocabildo
* Piedras
* Planadas
* Prado
* Purificacion
* Rioblanco
* Roncesvalles
* Rovira
* Saldaña
* San Antonio
* San Luis
* Santa Isabel
* Suarez
* Valle de San Juan
* Venadillo
* Villahermosa
* Villarrica

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q584880
* GEC: 0447984
* GeoNames: 3689552
* OSM: 1342109
* WOEID: 368179

 |
Coordenadas: 16°42′S 16°03′L﻿ / ﻿-16.700, -16.050

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cunene.
*Non confundir coa rexión de Kunene, de Namibia*.
Situación da provincia de Cunene en Angola.
**Cunene** é unha das 18 provincias en que se divide administrativamente Angola, localizada na rexión sur do país.

A súa capital é a cidade de Ondijiva, no municipio de Cuanhama.

Xeografía
---------

Limita ao leste coa provincia de Namibe, ao norte coa provincia de Huíla, ao oeste coa provincia de Cuando Cubango e ao sur con Namibia, a través do río Cunene, que marca a fronteira entre ambos os países.

A provincia comprende os municipios de Cahama, Cuanhama, Curoca, Cuvelai, Namacunde e Ombadja.

É nesta provincia na que o río Cunene toma o seu nome.

Segundo as proxeccións de poboación de 2018, elaboradas polo Instituto Nacional de Estatística de Angola, ten unha poboación de 1 121 748 habitantes, e unha superficie de 78 342 km².

A provincia de Cunene é a que ten menos homes para cada grupo de cen mulleres.

Ten un clima tropical seco. Os seus principais cultivos son o millo, a iuca e as hortalizas.

Tamén se explotan o ferro e o cobre.

### Poboación dos municipios

Poboación estimada en xullo de 2018.

* Cahama, 79 379 hab.
* Cuanhama, 424 306 hab.
* Curoca, 46 556 hab.
* Cuvelai, 65 026 hab.
* Namacunde, 160 992 hab.
* Ombadja, 345 490 hab.

Notas
-----

1. ↑  Schmitt, Aurelio (3 de febreiro de 2018): "Municípios de Angola: Censo 2014 e Estimativa de 2018". *Revista Conexão Emancipacionista*.
2. ↑  "Provincia de Cunene" (en portugués). Ministério da Administração do Território. Arquivado dende o orixinal o 05 de decembro de 2013. Consultado o 9 de agosto de 2019.
3. ↑  Dados Preliminares do Censo 2014 Arquivado 11 de outubro de 2016 en Wayback Machine. *(en portugués)*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Elisete Marques da Silva (2003): *Impactos da ocupação colonial nas sociedades rurais do Sul de Angola*. Lisboa: Centro de Estudos Africanos/ISCTE - Instituto Universitário de Lisboa.

### Ligazóns externas

* Dados Preliminares do Censo 2014 Arquivado 11 de outubro de 2016 en Wayback Machine. *(en portugués)*.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q216987
* WorldCat
* VIAF: 153734017
* BNE: XX458224
* FAST: 1253934
* GEC: 0021059
* GeoNames: 3349096
* GND: 4824656-6
* LCCN: n90611875
* SUDOC: 083785930
* TGN: 1000836

 |
A **batalla de Anceo** foi un enfrontamento no ano 825 entre as forzas cristiás do rei Afonso II fronte as tropas musulmás dirixidas por Abderramán II. O suceso tivo lugar na beira do río Oitavén, antigamente denominado *Anceo, Arceo* ou *Arceu*, pertencente hoxe ao concello de Ponte Caldelas.

A batalla
---------

A batalla forma parte dunha serie de batallas (batalla de Pedrafita e batalla de Naharon) relacionadas coa razzia enviada por Abderramán II a Galicia comandada por Al-Abdas e Malik al Qaisí co obxectivo de frear o avance cara ao sur de Afonso II. Esta terceira ofensiva, lanzada por Abderramán II tivo expedicións nos anos 823, 825 e 826.

Os invasores, xa en retirada, agocháronse na serra do Suído. Pola noite, os cristiáns comezaron unha serie de ataques de desgaste, enviaron bois cos cornos en chamas para sementar o pánico e a fatiga no campamento de Malik. Ao amencer as tropas cristiás atacaron destruíndo toda defensa musulmá, moi poucos lograron escapar.

Consecuencias
-------------

A pesar de que Afonso II consegueu a vitoria nas batallas, Abderramán II tamén conseguiu o seu obxectivo mantendo a Afonso II no norte. Despois desta batalla os musulmáns non volveron atacar ata pasados máis de trece anos.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Alfonso II el Casto y la tumba del Apóstol. Años oscuros en Caldas de Reis". *pontevedraviva.com*. Consultado o 2023.
2. ↑  "Ibn Hayyàn, Crónica de los emires Alhakam I y Abdarrahmàn II entre los años 796 y 847". *al-qantara.revistas.csic.es*. Consultado o 2023.
O **Adestrador do Ano de World Rugby** é un premio anual concedido por World Rugby ó adestrador de rugby que ten a mellor actuación internacional coa súa selección ese ano. O premio foi creado en 2001 e está considerado o maior recoñecemento individual que pode recibir un adestrador de rugby en activo. Graham Henry acadou este recoñecemento en cinco ocasións, Steve Hansen en catro ocasións e Jake White en dúas ocasións.

Gañadores
---------

Graham Henry.
Steve Hansen.

| Edición |  | Gañador |
| --- | --- | --- |
| 2023 |  | Inglaterra **Andy Farrell** |
| 2022 |  |   **Wayne Smith** |
| 2021 |  | Inglaterra **Simon Middleton** |
| 2020 |  | *Non houbo* |
| 2019 |  |  **Rassie Erasmus** |
| 2018 |  |   **Joe Schmidt** |
| 2017 |  | Australia **Eddie Jones** |
| 2016 |  |   **Steve Hansen** |
| 2015 |  | Australia **Michael Cheika** |
| 2014 |  |   **Steve Hansen** |
| 2013 |  |   **Steve Hansen** |
| 2012 |  |   **Steve Hansen** |
| 2011 |  |   **Graham Henry** |
| 2010 |  |   **Graham Henry** |
| 2009 |  |  **Declan Kidney** |
| 2008 |  |   **Graham Henry** |
| 2007 |  |  **Jake White** |
| 2006 |  |   **Graham Henry** |
| 2005 |  |   **Graham Henry** |
| 2004 |  |  **Jake White** |
| 2003 |  | Inglaterra **Clive Woodward** |
| 2002 |  | Francia **Bernard Laporte** |
| 2001 |  | Australia **Rod Macqueen** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Xogador do Ano de World Rugby

### Ligazóns externas

* Premios de World Rugby *(en inglés)*
**Ramon Casanellas Lluch**, nado en Barcelona en 1897 e finado no Bruc, Anoia, en 1933, foi un político e sindicalista catalán.

Traxectoria
-----------

Afiliado desde moi novo á Confederación Nacional do Traballo, tivo un papel moi activo nas folgas revolucionarias do 1918, polas que tivo que exiliarse para evitar represalias do Estado. Máis tarde volveu a Barcelona no 1919. Xunto con Pedro Mateu e Luis Nicolau participou no atentado contra o Presidente do Goberno Eduardo Dato e Iradier o 8 de marzo do 1921, disparándolle máis de 20 tiros desde unha motocicleta con sidecar, causándolle a morte. O atentado foi preparado coma resposta do sindicalismo barcelonés á dura represión e terrorismo branco, coñecidos como pistoleirismo, exercidos polo gobernador civil de Barcelona Martínez Anido e a patronal catalá, contra o movemento obreiro.

Aínda que os seus compañeiros foron detidos, el conseguiu fuxir e refuxiarse na URSS, desde onde escribiu unha carta exculpatoria dos seus compañeiros. Ficando na URSS, foi recrutado coma axente bolxevique e mandado a América latina para axudar na organización de movementos comunistas.

No 1931 volveu a España para reorganizar o Partido Comunista de Cataluña e máis o Partido Comunista de España, prohibido naquel intre, polo que o dirixiu desde o estranxeiro, a pesar de que fora expulsado e despois readmitido.

O 28 de xuño do 1931 foi presentado coma cabeza da candidatura do Partido Comunista de Cataluña por Barcelona, colleitando un pobre resultado. No 1932 volveu a España para participar no congreso do PCE en Sevilla, co gallo do cal se rexistraron fortes presións para que non fose obrigado a cumprir a condena imposta polo asasinato de Dato. Estas presións lograron o seu froito e Casanellas puido pasearse ceibe pola cidade.

### Pasamento

Morreu en 1933 nun accidente de moto, cando se dirixía a Madrid na compaña de Francisco Barrio para asistir a unha reunión do partido. Existiron sospeitas de que o accidente fora un atentado, e Manuel Trueba Miramontes acusou directamente á dirección do Partido de facelo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ramon Casanellas *(en catalán)*
* Sueños libertarios *(en castelán)*
* Dictionaire International des Militants Anarchistes: Ramón Casanellas Lluch *(en francés)*

Fontes
------

* Autores varios. *Història de la cultura catalana.*. Edic. 62, 1997
* Manuel Moreno *Historia del Partit Comunista de Catalunya, 1932-1936*


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393328
* WorldCat
* VIAF: 304434401
* DBE: ramon-casanellas-lluch
* GEC: 0015591

 |
**Javier Ortiz**, nado en Donostia o 24 de xaneiro de 1948 e finado en Aigües (Alacant) o 28 de abril de 2009, foi un xornalista vasco.

Traxectoria
-----------

Neto dun emigrante ourensán, estudou nos xesuítas en Donostia. Comezou a súa actividade xornalística aos dezaoito anos, en publicacións clandestinas na ditadura franquista, polo que foi arrestado en varias ocasións. Militante do Partido Comunista, estivo exiliado en Bordeos e en París durante varios anos, ao tempo que comezaban as súas diverxencias coa organización comunista, por exemplo, cando o partido non se manifestou contra as execucións de Salvador Puig Antich e Heinz Chez. Regresou a España á morte de Francisco Franco, formou parte da Platajunta e fundou *Saida*, revista de liña republicana que foi varias veces secuestrada, así como os seus membros arrestados.

En 1985 comezou a traballar como redactor xefe da revista *Mar*, do Instituto Social da Mariña.

Pedro J. Ramírez ofreceulle colaborar na fundación do xornal *El Mundo*. Nel foi redactor-xefe, fundou a redacción da edición do País Vasco e foi subdirector e xefe de Opinión na edición central. En 2000 deixou os seus cargos directivos e a partir de entón colaborou de forma externa con dúas columnas semanais. Posteriormente compaxinou o seu labor como comentarista en Radio Euskadi e ETB coa dirección de Foca, colección de ensaios políticos da editorial Akal. En setembro de 2007 incorporouse como columnista no diario *Público*.

Obra
----

* *Matrimonio, maldito matrimonio* (Ediciones B, 1991).
* *Jamaica o muerte* (Akal, 1994).
* *El felipismo, de la A a la Z* (Espasa, 1996).
* *Diario de un resentido social* (Talasa, 2001).
* *Ibarretxe* (La Esfera de los Libros, 2002).
* *Repensar la Prensa* (Editorial Debate, 2002, en colaboración con Enrique Gil Calvo e Manuel Revuelta).
* *Miradas sobre Euskadi* (Alga, 2004, en colaboración con outros nove ensaístas).
* *Xabier Arzalluz. Así fue* (Foca, 2005).

Foi tamén editor e coautor de diversas obras, como "¡Palestina existe!" (Foca, 2002) e "Washington contra el mundo" (Foca, 2003).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog de Javier Ortiz

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2675838
* WorldCat
* VIAF: 100952427
* BNE: XX872081
* BNF: 14456113h
* GND: 138118760
* ISNI: 0000 0001 2145 5512
* LCCN: n95097354
* NTA: 250093871
* SUDOC: 073765600

 |
**Galeusca - Pobos de Europa** foi unha coalición electoral formada polo Bloque Nacionalista Galego (BNG), o Partido Nacionalista Vasco (PNV), Convergència i Unió (CiU), o Bloc Nacionalista Valenciá (BLOC) e o PSM-Entesa Nacionalista (PSM-EN), para presentarse ás eleccións europeas de 2004. O seu nome vén de mesturar os nomes dos 3 territorios de onde proceden os tres primeiros partidos (Galicia, Euskadi e Cataluña). Aínda que non formaba parte da coalición, o Partido Nacionalista Canario pediu o seu voto.

Formación
---------

A coalición ten as súas raíces na declaración de Barcelona asinada o 18 de xullo de 1998 entre o Partido Nacionalista Vasco, o Bloque Nacionalista Galego e Convergència i Unió, na que se trataba de recuperar o espírito dos antigos pactos de Galeuzca contra a que consideraban unha política antiautonomista do presidente do goberno español José María Aznar.

Os catro primeiros postos da lista foron ocupados por Ignasi Guardans ( Convergència Democràtica de Catalunya, por CiU), Josu Ortuondo Larrea (PNV), Camilo Nogueira (BNG) e Daniel Ortiz (Unión Democrática de Catalunya, por CiU).

A coalición obtivo un total de 798.816 votos (5,15%), sendo a terceira forza política e obtendo dous eurodeputados dos 54 en xogo. A coalición obtivo os seus mellores resultados nas Illas Baleares (9.394 votos, 3,6%), Cataluña (369.103 votos, 17,44%), País Valenciano (19.627 votos, 1,12%), Galicia (141.756 votos, 12,32%), Navarra (4,188 votos), 2,1%) e o País Vasco (249.143 votos, 35,28%, a lista máis votada), sen superar o 0,2% en ningunha outra comunidade autónoma. Nun principio, adxudicáronlle un terceiro eurodeputado (Camilo Nogueira). Porén, logo dun recurso do Partido Popular, a Xunta Electoral Central recoñeceu como válidos algúns votos que inicialmente non foron considerados, polo que, por unha marxe de 167 votos, concedeu o escano ao PP (o número 24). O Tribunal Constitucional confirmou a decisión da Xunta Electoral Central.

Os dous eurodeputados electos uníronse ao grupo da Alianza dos Liberais e Demócratas por Europa.

Resultados das eleccións europeas de 2004 en España
---------------------------------------------------
O **Abanqueiro Sociedade Deportiva** é un equipo galego de fútbol fundado en 1985 na parroquia de Abanqueiro (Boiro). Xoga como local no campo da Charca.

O equipo de afeccionados xoga na Terceira Autonómica de Galicia, e en total conta con catorce equipos e máis de 250 deportistas: un equipo de veteráns (1ª División), un equipo de Xuvenís (2ª Autonómica), un equipo de Cadetes (1ª Autonómica), dous equipos de Infantís (Liga Galega e 2ª Autonómica), tres equipos de Alevíns (1ª Autonómica), dous equipos de Benxamíns (1ª Autonómica) e tres equipos de Prebenxamíns (liga local de Boiro e liga de fútbol 8 da Delegación de Santiago de Compostela da Federación Galega de Fútbol).

Historia
--------

Debuta en partido oficial en setembro de 1985 na categoría de 2ª Autonómica. Ese ano disputa os seus partidos como local no campo de Valiño-Cabo de Cruz. O 19 de outubro de 1986 inaugurouse o campo de fútbol da Charca, onde xoga na actualmente. Nas seguintes temporadas foi progresando o club e uns anos despois creouse outro equipo na categoría xuvenil. Porén, en 1993 estivo a piques de desaparecer por mor da dimisión do presidente, encargándose algúns socios da xunta directiva.

Torneo Internacional F7
-----------------------

O equipo organiza un torneo das categorías benxamín e alevín, que conta coa participación das mellores escolas galegas de fútbol, como o Deportivo da Coruña ou o Celta de Vigo. O primeiro ano, en 2007, disputouse na Charca, e nas seguintes edicións nas instalacións municipais de Vista Alegre.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina Web Oficial
Coordenadas: 7°5′25″N 70°45′42″O﻿ / ﻿7.09028, -70.76167

**Arauca** é unha cidade e concello colombiano, capital do departamento de Arauca**.** Atópase sobre a marxe sur do río Arauca. Limita con Venezuela polo norte, coa cal está conectada mediante a Ponte Internacional José Antonio Páez e comunícase por vía terrestre cara ó centro de Colombia mediante a Ruta dos Libertadores, que une ás cidades de Caracas e Bogotá.

Historia
--------

Arauca antes de 1780 era un casarío indíxena arauaco (que se atopaba no actual Parque Caldas). O 4 de decembro de 1780 chega o Juan Isidro Daboín, da Compañía de Xesús, proveniente de Barinas (Venezuela). Para estas mesmas datas constrúese a primeira parroquia en proximidades á catedral actual, e dáselle á vila o nome de "Villa de Santa Bárbara de Arauca".

No 1816 a poboación de Arauca é escenario de paso e recrutamento das tropas lideradas por Simón Bolívar, constituíndose así por un lapso de catro meses como capital da República de Nova Granada. En 1899, as relacións colombo-venezolanas chegaron ó momento máis crítico, sendo Arauca tomada baixo control das tropas federais venezolanas co consentimento e a participación de membros liberais, quen participarían na Guerra dos Mil Días á beira do Xeneral Foción Soto e Rafael Uribe Uribe. No medio da consternación política e a hexemonía da elite conservadora, Antonio Laverde sublévase contra a autoridade conservadora boyacense, creando estrago á autoridade local e fomentando a secesión de Arauca con Boyacá; Laverde é militarmente derrotado e emigra a Venezuela. No ano 1911 é erixido correxemento por ordenanza departamental de Boyacá e por lei. Ese mesmo ano créase a Prefectura Apostólica, sendo o bispo francés Émile Larqueré o seu primeiro encargado.

Notas
-----

1. ↑  "Información general de Arauca" (en castelán). Alcaldía del municipio. Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2016. Consultado o 1 de maio de 2015.
2. ↑  "Arauca.Municipio de Arauca". *directorio Arauca* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 03 de novembro de 2018. Consultado o 3 de novembro de 2018.
3. ↑  "Resultados y proyecciones (2005-2020) del censo 2005". DANE. Consultado o 30 de xaneiro de 2016.
4. ↑  "Página oficial de la Alcaldía Municipal - Institucional - Pasado, presente y futuro (consultado el 17 de diciembre de 2017).". Arquivado dende o orixinal o 19 de novembro de 2017. Consultado o 26 de outubro de 2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Arauca, Arauca Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de Arauca |
| --- |
| 
* Arauca
* Arauquita
* Cravo Norte
* Fortul
* Puerto Rondón
* Saravena
* Tame

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q626543
* WorldCat
* VIAF: 139700542
* GEC: 0447929
* GeoNames: 3689720
* LCCN: n92099229
* OSM: 11312178
* SUDOC: 128019255

 |
***Unha historia que non vou contar*** é unha novela de Cid Cabido, publicada por Edicións Xerais en decembro de 2009.

Trama
-----

A obra está ambientada en Vigo entre decembro de 2005 e o verán de 2007, e está narrada en primeira persoa polo propio autor en forma de *non-fiction novel*. Fala da procura de información sobre a morte de Antonio Alfarem Baquet (heterónimo de Antonio Alfageme del Busto), empresario vigués asasinado en abril de 1974. Ao mesmo tempo, trata a súa relación con Tonche (amigo seu que lle deixa un apartamento), Paula (moza coa que ten unha relación durante ese tempo) e Rebeca (irmá de Paula).

Feitos reais
------------

Antonio Alfageme apareceu morto o 20 de abril de 1974 (5 días antes da revolución dos cravos) na súa oficina de Vigo. Na prensa local, *Faro de Vigo* e *El Pueblo Gallego*, dan información sesgada e dun modo moi prudencial, ao tratarse dunha persoa moi respectada na sociedade viguesa. Era presidente da patronal de conserveiras de Galicia e cónsul honorario de Chile, e fora presidente do Real Club Celta entre 1958 e 1959. Noutras publicacións, como o *ABC* do 23 de abril, tamén se falou do tema.

Notas
-----

1. ↑  Presidentes do Real Club Celta Arquivado 21 de novembro de 2011 en Wayback Machine. en www.celtavigo.net (consultado o 11 de febreiro de 2010)
2. ↑  "El presidente de la Unión de Fabricantes de Conservas de Galicia, asesinado en Vigo", artigo no *ABC* de Sevilla, 23 de abril de 1974 (consultado o 11 de febreiro de 2010)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do libro na páxina da editorial
O **Malmö Fotbollförening** é un equipo de fútbol sueco da cidade de Malmö. Foi fundado en 1910 e xoga na primeira categoría do país, a Allsvenskan.

O Malmö FF, xunto co IFK Göteborg e o AIK son normalmente considerados como os tres grandes clubs de fútbol suecos, sumando 42 títulos de campionato en total. O Mälmo FF gañou 15 títulos do campionato nacional, así como 14 títulos de copa. Ademais, é o único equipo sueco que xogou unha final na Liga de Campións.

Historia
--------

Equipo do Malmö 1943–44.
O club fundouse o 24 de febreiro de 1910. En 1931 debutou na máxima categoría da liga sueca, a Allsvenskan. Con todo, en 1933 foi degradado pola Asociación Sueca de Fútbol, cando o rival do Malmö FF, o IFK Malmö, denunciou ao club por pagar aos seus xogadores, práctica por entón prohibida ao tratarse dunha competición non profesional. En 1936 regresou á Allsvenskan.

En 1944 logrou os seus primeiros títulos, ao conquistar o dobrete, liga e copa. O club encadeou unha década de éxitos, na que gañou cinco ligas e cinco copas.

O seu maior éxito europeo chegou na tempada 1978/79, cando conseguiu alcanzar, sorpresivamente, a final da Copa de Europa, onde caeu derrotado ante o Nottingham Forest cun resultado de 0-1, coa metade do equipo titular lesionado, marcando con Trevor Francis. Na seguinte tempada disputou a Copa Intercontinental, debido á renuncia do club inglés como campión de Europa, ante o Club Olimpia de Paraguai, adxudicándose dito certame o conxunto suramericano.

En 1999, tras 63 tempadas consecutivas na Allsvenskan, o Malmö FF baixou a segunda de división, sendo este o primeiro descenso da súa historia por motivos deportivos. Un ano despois, o club conseguiu recuperar a categoría.

Tras quince anos sen títulos, en 2004 proclamouse novamente campión de Allsvenskan, a 18ª liga da súa historia.

Uniforme
--------

* **Uniforme titular**: Camiseta azul celeste, pantalón branco, medias brancas.
* **Uniforme alternativo**: Camiseta a raias branquivermellas, pantalón negro, medias negras.

Palmarés
--------

### Torneos nacionais

* **Allsvenskan (21)**: 1943-44, 1948-49, 1949-50, 1950-51, 1952-53, 1965, 1967, 1970, 1971, 1974, 1975, 1977, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 2004, 2010, 2014, 2016,2017, 2020)
* **Allsvenskan** (play-off) **(2)**: 1986, 1988
* **Copa de Suecia (14)**: 1944, 1946, 1947, 1951, 1953, 1967, 1972-73, 1973-74, 1974-75, 1977-78, 1979-80, 1983-84, 1985-86, 1988-89
* Subcampión da Allsvenskan (14): 1945-1946, 1947-48, 1951-52, 1955-56, 1956-57, 1964, 1968, 1969, 1976, 1978, 1980, 1983, 1996, 2002
* Subcampión da Copa de Suecia (3): 1945, 1970-71, 1995-96

### Torneos internacionais

* Subcampión da Liga de Campións da UEFA (1): 1978-79
* Subcampión da Copa Intercontinental (1): 1979

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial *(en sueco)*

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q204881
* WorldCat
* VIAF: 133105168
* EUFP: 945508762

 |
***Thanatos*** é un videoxogo de acción desenvolvido por Durell Software para Amstrad CPC, Commodore 64 e ZX Spectrum en 1986.

Sinopse
-------

O dragón Thanatos esperta tras séculos durmido, quizais lembrando o seu pasado cando ós vinte anos un feitizo dun bruxo maligno fixo que pasara de príncipe a dragón. Para recuperar a súa forma pasada precisaba que unha rapaza loira recollera os elementos dun conxuro, os labregos da aldea da contorna do antigo castelo non queren colaborar e deciden enfrontarse ó dragón e este decide arrasar a aldea.

Acollida
--------

| Recepción |
| --- |
|  |

*Thanatos* foi aclamado pola crítica. A versión ZX Spectrum foi "Pick of the Week" de *Popular Computing Weekly'*, e recibiu o premio "CRASH Smash" da revista *Crash*, un premio "Megagame" de *Your Sinclair*, 4 de 5 estrelas de *Sinclair User*, e 8 de cada 10 de *Computer & Video Games*.

O tamaño do protagonista destacou nestas críticas, xa que o dragón ocupa un terzo da lonxitude da pantalla. Sobre a animación do dragón, Jim Douglas comentou que "os gráficos realmente cobran vida cando ves o dragón voando sobre a paisaxe. As ás baten con efectos de son soberbiamente convincentes, e o dragón tamén move a cabeza". *Crash* opinou "o movemento do dragón principal é moi suave e realista" e *C&VG* descubriron que Thanatos "é un personaxe grande e ben animado que realiza xiros e aterraxes ordenados baixo petición". Tamén se eloxiou o fondo de scrolling parallax, así como a atmosfera xeral e a satisfacción de controlar unha criatura tradicionalmente malvado. Houbo pequenas críticas; *Crash* considerou que *Thanatos* era "un pouco difícil" e *PCW* concluíu "Non estou 100% seguro de que te manteña enganchado durante semanas".

Notas
-----

1. ↑  "Thanatos Magazine Advertisement". *Crash* (Newsfield) (35): 142. decembro de 1986. ISSN 0954-8661.
2. 1 2 3 4  "Thanatos". *Crash* (Newsfield) (35): 152–153. decembro de 1986. ISSN 0954-8661.
3. 1 2  South, Phil (decembro de 1986). "Screen Shots: Thanatos". *Your Sinclair* (Sportscene Specialist Press) (13): 85. ISSN 0269-6983.
4. 1 2 3  Metcalfe, Tim (xaneiro de 1987). "C+VG Reviews: Thanatos". *Computer & Video Games* (63): 21. ISSN 0261-3697.
5. 1 2 3  Douglas, Jim (decembro de 1986). "Arcade Review: Thanatos". *Sinclair User* (EMAP Business & Computer Publications) (57). ISSN 0262-5458.
6. 1 2  Cook, John (outubro de 1986). "New Releases: Fantastic Adventure from Durell". *Popular Computing Weekly* (Sunshine Publications) **5** (43): 44–45. ISSN 0265-0509.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Thanatos en MobyGames *(en inglés)*
* Thanatos[*Ligazón morta*] en SpectrumComputing.co.uk *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6143886
* Gamebase64: 7866
* Gaming-History: 81506
* IGDB: thanatos
* Lemon 64: 2629
* MobyGames: thanatos
* Ready64: 3351
* World of Spectrum: 0005218

 |
**David Rodríguez Estévez**, nado en Manzaneda en 1978, é un músico e político galego de En Marea.

Traxectoria
-----------

Operario do servizo de prevención e extinción de incendios, empezou a militar en Galiza Nova aos 18 anos, ao mesmo tempo que entraba na banda Cuchufellos. Formou parte das lista do BNG en 2007 como número dous, e chegou á alcaldía en outubro de 2009 trala dimisión por enfermidade do anterior alcalde nacionalista, Xosé Antonio Núñez Domínguez, co apoio do PSdeG-PSOE. En 2011 encabezou a lista electoral do BNG e foi reelixido alcalde cun 45% dos votos e maioría absoluta.

Trala marcha de Encontro Irmandiño do BNG en febreiro de 2012, abandonou xunto con todo o seu grupo de goberno a fronte nacionalista, pasando a formar parte de Anova-Irmandade Nacionalista trala súa constitución como partido en xullo de 2012. Nas eleccións municipais do 2015 encabezou a candidatura de Anova e volveu obtela alcaldía cunha ampla maioría absoluta. Nas eleccións ao Parlamento de Galicia 2016 foi elixido deputado por En Marea, polo cal renunciou á alcaldía no mes de setembro. Mantívose como deputado ata as Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2020, tralas cales abandonou a primeira liña, tras haber apoiado ao líder de En Marea, Luís Villares, nos seus enfrontamentos contra o resto de partidos que levaron á ruptura da formación, sendo un dos deputados que acompañou a Villares no seu paso ao grupo mixto en xuño de 2019.

Notas
-----

1. ↑  El alcalde de Manzaneda y su gobierno abandonan el BNG, pero preservan la mayoría para seguir como independientes
2. ↑  David Rodríguez: "En vez de crear actividade agraria, as administracións poñen trabas" *(en castelán)*
3. ↑  O alcalde de Manzaneda terá que dimitir para ir nas listas de En Marea por Ourense

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Xosé Antonio Núñez Domínguez** |  **Alcalde de Manzaneda** 2009 – 2016 | Sucesor:**Félix Domínguez Cortiñas** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Manzaneda

### Ligazóns externas

* David Rodríguez, bombero, alcalde y guitarrista en *El País*.
* Ficha no Parlamento de Galicia Arquivado 25 de novembro de 2016 en Wayback Machine.
Fernando II e Afonso VIII de Galiza e León.
O **Tombo de Toxos Outos** é unha compilación realizada polos monxes do mosteiro de San Xusto de Toxos Outos no século XIII (a. 1289), cando Sancho Eanes era abade, relacionada coas súas posesións. Na actualidade a documentación do tombo atópase no Arquivo Histórico Nacional.

Contido
-------

As páxinas orixinais do tombo chegan ata o folio 192r, no revés do cal comeza unha escritura diferente. A escritura orixinal é de tipo carolinxio, mentres que a parte engadida está redactada en letra gótica cursiva pertencente á primeira metade do século XIV. Os folios orixinais salientan pola mestura dun romance (ou latino-romance) con formas latinas e viceversa: «*Jtem de quarta donega a quinta polos Berbegoes e XX dineiros de renda pro frater Dominico Caualeyro*». Os documentos, de ámbito eclesiástico, pódense dividir en dispositivos (instrumentos notariais) e non-dispositivos (novas ou minutas). No primeiro caso, un fedatario protocolariza e rexistro o documento, o cal adquire un valor legal e público, así como unha credibilidade social. En segundo lugar, a documentación non-dispositva carece de valor xurídico e diplomático xa que non hai un validador que lle confira autenticidade e efecto xurídico-administrativo ao feito que se dá conta. Este tombo foi salientado por moitos historiadores debido ás súas miniaturas.

Galería de imaxes
-----------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| Diego Xelmírez |
| Diego Xelmírez  |

|  |
| --- |
| Vermudo Pérez de Traba, a condesa Tareixa de Portugal e Urraca Henriques. |
| Vermudo Pérez de Traba, a condesa Tareixa de Portugal e Urraca Henriques.  |

|  |
| --- |
| Fernando II e Urraca de Portugal. |
| Fernando II e Urraca de Portugal.  |

|  |
| --- |
| Afonso VIII e Berengaria de Castela. |
| Afonso VIII e Berengaria de Castela.  |

|  |
| --- |
| Fernando III. |
| Fernando III.  |

|  |
| --- |
| Afonso IX e Violante de Aragón. |
| Afonso IX e Violante de Aragón.  |

 |

Notas
-----

1. ↑  Martínez Lema, Paulo (2011). "Estrategias de latinización de toponimia romance en un cartulario medieval gallego: el Tumbo de Toxos Outos". *Estudis romànics*. pp. 265–277. ISSN 0211-8572. Consultado o 20 de xuño do 2016.
2. ↑  "Documentación romance no Tombo de Toxos Outos: edición filolóxica e estudo toponímico" (PDF). *Instituto da Lingua Galega*. Consultado o 20 de xuño do 2016. [*Ligazón morta*]
3. ↑  Pérez Rodriguez, Francisco Javier (2004). "Os documentos do Tombo de Toxos Outos". Santiago de Compostela: Consello da Cultura. ISBN 84-95415-82-8. Consultado o 21 de xuño do 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tombo de Toxos Outos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* 100 Galicia cen. Obxectos para contar unha cultura
**José Bernabé Martínez**, nado en Murcia o 31 de maio de 1901, foi un mestre e político español.

Traxectoria
-----------

Mestre de Cervo dende 1934. Militante do PCE. Cando aconteceu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do comité de resistencia cedeirense, e ao poñerse enfermo o alcalde Manuel Fernández Freijeiro, tomou a dirección do concello, e co tenente alcalde José Vergara López proclamaron nun bando a declaración de Estado de Guerra. Posiblemente fuxiu por mar. Foi xulgado en Ferrol por rebelión, e declarado en rebeldía. Como consecuencia do expediente de depuración no maxisterio, foi separado do servizo e baixa na escala en 1940.

Notas
-----

1. ↑  *El Magisterio Español*, 21-10-1933, p. 9.
2. ↑  ¡Jamás volvais a Cedeira!
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 20-9-1936, p. 8.
4. ↑  *El Compostelano*, 9-7-1940, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* José Bernabé Martínez na páxina web *Nomes e Voces*.
* Nomes e voces teñen as vítimas da represión franquista en Cedeira
**Florentino Rodríguez Pico**, coñecido como **Maestro de Villarmeirín** ou **Florentino Pico**, nado en Muñas (Valdés) o 21 de xuño de 1914 e finado en Canedo (Arganza) o 18 de febreiro de 1941, foi un mestre e guerrilleiro antifranquista asturiano.

Traxectoria
-----------

Estudou Maxisterio na Escola Normal de Oviedo (1928-1932). Mestre en Villarmeirín (Ibias), estaba afiliado á Agrupación Socialista de Villarmeirín. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 formou parte do Comité de Guerra de Muñás. Foi capitán do exército leal no batallón Bárzana. Coa caída de Asturias en outubro de 1937 fuxiu ao monte permanecendo na zona de Oscos. En 1938 era membro do grupo de César Terrón Abad formado por antigos combatentes da fronte asturiana, na súa maioría cenetistas, como Eusebio García García, Ramiro Pérez Granja, José Vázquez Gómez e Antonio Vega Guerrero que actuaba ao norte de Ponferrada. Logo da morte de César Terrón o 21 de xullo de 1940, Florentino tomou o mando do grupo que pasou ao Bierzo. Morreu nun enfrontamento coa Garda Civil nun piñeiral de Canedo o 18 de febreiro de 1941 con outros cinco guerrilleiros: Dalmiro Lamas Cerezales, Gerardo Lamas Mauriz, Luis Martínez Rodríguez, Gerardo González Ochoa e Brindis Mauriz Rodríguez. No enfrontamento tamén resultou morto o garda civil Nicasio González Arias.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Piñeiro, Ramón (2015). *Luchadores del ocaso. Represión, guerrilla y violencia política en la asturias de posguerra (1937-1952)*. Oviedo: RKR Ediciones. pp. 34–36. ISBN 978-84-8367-493-2.
* Redondo Abal, Francisco Xabier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. p. 122. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra[*Ligazón morta*]*(en francés)*
* Florentino Rodríguez Pico no *Diccionario biográfico del socialismo español* da Fundación Pablo Iglesias *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q114708637
* DSBE: 22278\_rodriguez-pico-florentino

 |
**Niceto San José Aguilera**, nado en Soria en 1894 e finado en Oleiros o 24 de setembro de 1936, foi un fotógrafo e sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Fotógrafo ambulante na Coruña, onde vivía coa súa compañeira Teresa Novelle Rodríguez. Militante comunista e secretario do sindicato de vendedores ambulantes da UGT. Foi detido en abril de 1934 por repartimento de follas clandestinas comunistas. Volveu ser detido en xaneiro de 1936 con Tomás Baños Ordóñez, Luís Peña Pérez, Severino López López e José López Castiñeiras por resistencia e desacato aos axentes da autoridade trala suspensión dun mitin do PCE no que interveu Dolores Ibárruri. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido e paseado. O seu cadáver apareceu na praia de Bastiagueiro (Oleiros) o 24 de setembro de 1936.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 15-4-1934, p. 5.
2. ↑  Causa instruída contra Tomás Baños Ordóñez, Luis Peña Pérez, Severino López López, Niceto San José Aguilera e José López Castiñeiras por resistencia e desacato aos axentes da autoridade trala suspensión dun mitin do Partido Comunista no que intervira Dolores Ibarruri "Pasionaria".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Niceto San José na páxina web *Nomes e Voces*.