**Jeanne Roques**, nada en París o 23 de febreiro de 1889 e finada na mesma cidade o 11 de decembro de 1957, foi unha actriz, directora e guionista francesa, coñecida profesionalmente como **Musidora**. Foi coñecida polas súas interpretacións no cinema mudo, e logrou a atención do público polos seus papeis nas series de filmes de Louis Feuillade *Les Vampires* como Irma Vep e *Judex* como Marie Verdier.

Traxectoria
-----------

### Primeiros anos

Musidora naceu en París, filla do compositor e teórico do socialismo Jacques Roques (1852-1931) e da pintora feminista Adèle Clémence Porchez (1855-1928). Comezou a súa carreira nas artes a unha idade temperá, escribindo a súa primeira novela aos quince anos e actuando sobre o escenario con persoas como Colette, unha das súas amigas de toda a vida. Durante os primeiros anos do cinema francés, Musidora iniciou unha colaboración profesional co exitoso director Louis Feuillade. Debutou no cine en *Les miseres de l'aiguille*, dirixida por Raphael Clamor, en xaneiro de 1914. O filme destaca os problemas das mulleres urbanas na clase obreira francesa e presenta unha nova representación da muller mesmo no movemento dos traballadores de principios do século XX en Francia.

Adoptou o pseudónimo de Musidora (en grego "agasallo das musas"), pola heroína da novela de Théophile Gautier *Fortunio*. Adoptando unha actitude de muller fatal, como tamén fixo nos Estados Unidos nesa época a actriz Theda Bara, Musidora pronto atopou un punto de apoio no medio nacente das imaxes en movemento. Cos seus ollos escuros moi alborotados, maquillaxe un tanto sinistra, pel pálida e armarios exóticos, Musidora converteuse axiña nunha presenza moi popular e recoñecible ao instante do cinema europeo.

### Estrelado

A partir de 1915, Musidora comezou a aparecer na serie de filmes de éxito *Les Vampires*, dirixida por Feuillade como Irma Vep (anagrama de *vampire*, "vampiro"), unha cantante de cabaret, con Édouard Mathé como o xornalista Philippe Guerande. Contrariamente ao título, *Les Vampires* non se refería realmente a vampiros, senón a unha sociedade secreta de bandas criminais inspirada nas fazañas da Bonnot Gang real. Vep, ademais de desempeñar un papel protagonista nos crimes dos vampiros, tamén pasaba por dous episodios baixo o control hipnótico de Moreno, un criminal rival que a convertía na súa amante e a inducía a asasinar o Grand Vampire.

A serie foi un éxito inmediato nos cines franceses e tivo en 10 entregas ata 1916. Despois desta serie, Musidora interpretou a aventureira Diana Monti (tamén coñecida como "Marie Verdier") en *Judex*, outra popular serie de Feuillade, filmada en 1916 aínda que a súa estrea se atrasou ata 1917. A pesar de que non pretendían ser vangardistas, *Les Vampires* e *Judex* foron eloxiados por Louis Aragon e Andre Breton na década de 1920 polos elementos de sorpresa, fantasía e ficción científica, xustaposicións inesperadas e *non sequiturs* visuais. Aragon et Breton escribiron en 1929 unha obra na dúa homenaxe, *le Trésor des Jésuites*, en que todas as personaxes teñen como nome un anagrama de Musidora (Mad Souri, Doramusi...).

Os cineastas Fritz Lang, Luis Buñuel, Georges Franju, Alain Resnais e Olivier Assayas citaron ambas as series como influentes nos seus desexos de converterse en directores.

### Outras actividades

Retrato de Musidora pintado por Julio Romero de Torres (1922)
Nun momento en que moitas mulleres da industria cinematográfica quedaban relegadas á interpretación, Musidora obtivo un certo éxito como produtora e directora. Converteuse en produtora e directora de cinema baixo a tutela do seu mentor, Louis Feuillade. Entre finais da década de 1910 e principios dos anos vinte, dirixiu dez filmes, todos perdidos agás dous: *Sol y sombra* (1922) e *La tierra de los toros* (1924), ambos filmados en España. En Italia, produciu e dirixiu *La Flamme Cachee*, baseado no traballo da súa amiga Colette. No mesmo ano, coescribiu (con Colette) e codirixiu (con Eugenio Perego) *La vagabonda*, baseado na novela homónima de Colette.

Tamén foi profesora de dicción no conservatorio de Reims, en 1938. Continuou a aparecer ata 1948, en obras das que foi autora (arredor de trinta entre 1916 e 1952). Tamén publicou dúas novelas, *Arabella et Arlequin* (1928) e *Paroxysmes* (1934), e numerosas cancións, así como un poemario, *Auréoles00 (1940). Segundo o seu biógrafo, Francis Lacassin, Musidora deixou moitas obras inéditas cando morreu.*

### Últimos anos

Tumba de Musidora no cemiterio de Bois-le-Roi
Despois de esvaecerse a súa carreira como actriz, centrouse en escribir e producir. O seu último filme foi unha homenaxe ao seu mentor Feuillade titulado *La Magique Image* en 1950, que dirixiu e protagonizou. A partir de 1944, ano do seu divorcio, traballou con Henri Langlois na Cinémathèque française; algúns asistentes déronse conta de que a muller maior do vestíbulo podería protagonizar o filme que estaban a ver.

Musidora morreu en París en 1957 e foi enterrada xunto os seus pais no cemiterio de Bois-le-Roi.

Vida persoal
------------

Musidora casou co doutor Clément Marot o 20 de abril de 1927. A unión durou quince anos e tiveron un fillo, Clément Marot Jr. (1928-2010). A parella divorciouse en 1944.

Filmografía
-----------

Musidora como Irma Vep en *Les Vampires* (1915)
* *Les misères de l'aiguille* (1914)
* *Severo Torelli* (1914)
* *The Vampires* (1915)
* *Judex* (1916)
* *The Jackals* (1917)
* *The Vagabond* (1918)
* *Mademoiselle Chiffon* (1919)
* *Pour don Carlos* (1920) escrito, codirixido e protagonizado por Musidora.
* *Vincenta* (1920) escrito, dirixido e protagonizado por Musidora.
* *Sol y sombra* (1922) coescrito, codirixido e protagonizado por Musidora.
* *Le berceau de dieu* (1926)

Notas
-----

1. ↑  Acte de naissance n° 490 (vue 23/31) avec mentions marginales du mariage, du divorce et du décès. Archives en ligne de la Ville de Paris, état-civil du 5e arrondissement, registre des naissances de 1889.
2. ↑  Notice Roques (Jacques). *Dictionnaire national des contemporains*, 1906, tome 5, p. 224.
3. ↑  Le théâtre. Coulisses. *Paris-Midi*, 9 de marzo de 1931, p. 5, dispoñible en *Gallica*.
4. ↑  La presse potinière. Le monde. Nécrologie.  *La Presse*, 5 de xaneiro de 1929, p. 2.
5. ↑  MUNDIM, Luiz Felipe C. (xullo-decembro de 2019). "The miseries of the needle of the cooperative Cinéma du Peuple: a feminist movie in the early cinema". *academia.edu*.
6. ↑  *Encyclopedia Britannica*
7. 1 2 3 4  D'Hugues, páx. 106
8. ↑  Vincendeau, Ginette (2000). *Stars and Stardom in French Cinema*. Londres: Bloomsbury Publishing. p. 25. ISBN 1441130268.
9. ↑  Télérama Musidora bien plus qu'une vamp, Anne Dessuant 18/11/2013 (Consultado o 19/11/2014)
10. ↑  Le cinéma des surréalistes, L'AGE D'HOMME, 2004
11. ↑  landrucimetieres.fr

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Musidora Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Les amis de Musidora (decembro de 2016). *De Jeanne Roques à Musidora* **1**. Bois-le-Roi: Éditions Les Amis de Musidora. ISBN 978-2-9559-6560-3.
* Les amis de Musidora (xullo de 2018). *Musidora, Colette, Feuillade, le cinéma et la Grande Guerre* **2**. Bois-le-Roi: Éditions Les Amis de Musidora. ISBN 978-2-9559-6561-0.
* Les amis de Musidora (marzo de 2019). *Musidora, pionnière et reine du cinéma (1916-1926), Colette, Pierre Benoît, Jaime de Lasuen, Antonio Canero, Pour Don Carlos, Sol y Sombra, La Tierra de los toros* **3**. Bois-le-Roi: Éditions Les Amis de Musidora. ISBN 978-2-9559-6562-7.
* Vicki, Callahan (2001). "Screening Musidora. Inscribing Indeterminacy in Film History". *Camera Obscura* (en inglés) (Duke University Press) **16** (3): 58–81. doi:10.1215/02705346-16-3\_48-59.
* Vicki, Callahan (2005). *Zones Of Anxiety. Movement, Musidora, And The Crime Serials Of Louis Feuillade*. Contemporary Approaches to Film and Television Series (en inglés). Détroit (Michigan): Wayne State University Press. pp. XI–190. ISBN 978-0-81432-855-2.
* Cazals, Patrick (1978). *Musidora, la dixième muse*. Paris: Henri Veyrier. p. 231. ISBN 2-85199-185-X.
* Annette, Förster (2017). *Women in the Silent Cinema. Histories of Fame and Fate*. Framing Film (en inglés). Amsterdam: Amsterdam University Press. p. 572. ISBN 978-9-0896-4719-1.
* Giraudet, Françoise (2012). *Musidora. Un certain regard*. Rennes: Françoise Giraudet. p. 129. ISBN 978-2-9535156-3-3.
* d'Hugues, Philippe; Marmin, Michel; Mitry, Jean; Richard, Jacques (1986). *Le Cinéma français - le muet*. Éditions Atlas. p. 175. ISBN 2-7312-0462-1.
* Francis Lacassin, *Musidora*, Anthologie du cinéma, supplément à *L'Avant-Scène du Cinéma* n° 108, novembro de 1970
* de la Mare, Fontaine; Chocron, Daniel (2019). *Moi Musidora, reine du cinéma*. París: La Lucarne des écrivains. p. 253. ISBN 978-2-37673-023-1.
* Tierchant, Hélène (2014). *Musidora, la première vamp*. Les influentes. París: Éditions Télémaque. p. 253. ISBN 978-2-7533-0187-0.

### Ligazóns externas

* Musidora Arquivado 03 de agosto de 2019 en Wayback Machine. at the Women Film Pioneers Project
* Spirited Women in History en Wayback Machine (archived 30 de agosto de 2005)
* Article on *Les Vampires* series

* Portal:Francia
* Portal:Cine
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q453602
* WorldCat
* VIAF: 59087037
* Allmovie: p198561
* AlloCiné: 4129
* BIBSYS: 8031634
* BNF: 119172845
* EBID: ID
* FAST: 207639
* GND: 114588279
* ICCU: TO0V405133
* IMDb: nm0615736
* ISNI: 0000000083858432
* LCCN: n87130542
* NKC: mub20241213421
* NTA: 071361235
* SNAC: w6ph5xmb
* SUDOC: 027043274
* TMDb: 102846
* WikiTree: Roques-4

 |