Organización funcional do córtex cerebral humano

|  |  |
| --- | --- |
|  | Área motriz primaria |
|  | Área motriz suplementaria prefrontal |
|  | Área sensorial primaria |
|  | Área de asociación sensorial |
|  | Área auditiva primaria |
|  | Área visual primaria |

*AirTubes* de Doron Gazit. Boa parte do seu labor artístico pretende concienciar, nas súas palabras, contra o quentamento global
A **neuroestética** é un fenómeno relativamente recente, unha subdisciplina ou escola da estética empírica. Esta disciplina ten como obxectivo o estudo das percepcións estéticas, da arte e da música ou das experiencias estéticas, a través dun enfoque científico.

A neuroestética utiliza técnicas da neurociencia en particular para experimentar e explicar experiencias estéticas a nivel neurolóxico. Segundo Yannick Bressan: "Nun sentido científico, a neuroestética é unha rama da neurociencia cognitiva que estuda precisamente as vías neuropsicolóxicas da creación artística. Permite unha mellor comprensión das fontes da creación pero tamén da súa elaboración psíquica e da necesidade do compromiso do artista, a adhesión emerxente (PAEm) do espectador e o papel do artista antes, durante e despois do acto creativo".

Os pioneiros deste enfoque son Maurice Griveau, Semir Zeki, Vilayanur S. Ramachandran e Yannick Bressan. A neuroestética recibiu a súa definición formal en 2002 como o estudo científico das bases neuronais da contemplación e creación dunha obra de arte. A neuroestética utiliza a neurociencia para explicar e comprender as experiencias estéticas a nivel neurolóxico. É un tema que atrae enfoques multidisciplinares, incluíndo os de neurólogos, historiadores da arte, artistas e psicólogos.

Alt text Os investigadores están a vincular a neurociencia coas artes visuais. *Mona Lisa* de da Vinci
Obra cubista de Juan Gris

Historia
--------

A neuroestética é un campo da ciencia experimental que ten como obxectivo combinar a investigación psicolóxica coa estética investigando "a percepción, produción e resposta á arte, así como as interaccións con obxectos e escenas que evocan unha intensa sensación, moitas veces de pracer". O campo recentemente desenvolvido busca, entre outras cousas, atopar conexións neuronais de xuízo estético e creatividade. Arguméntase que a estética visual, é dicir, a capacidade de asignar diferentes graos de beleza a certas formas, cores ou movementos, é un trazo humano adquirido despois da diverxencia das liñaxes humanas.

Unha cuestión central para o campo é, por exemplo, se as preferencias artísticas ou estéticas están guiadas por un conxunto de leis ou principios universais. Ademais, búscase a razón evolutiva da formación e características destes principios. Crese que identificar os circuítos cerebrais implicados nos xuízos estéticos (por exemplo, mediante o uso de imaxes cerebrais) pode axudar a identificar a orixe destas respostas.

Enfoques do estudo
------------------

Aparello para imaxes por resonancia magnética
Os investigadores que se destacaron no campo combinan os principios de psicoloxía da percepción, a bioloxía evolutiva, déficits neurológicos e a anatomía funcional do cerebro co fin de abordar o significado evolutivo de beleza que pode ser a esencia da arte. Considérase que a neurociencia é un camiño moi prometedor para a procura da avaliación cuantificada da arte.

Co obxectivo de descubrir regras xerais sobre a estética, un enfoque é a observación de suxeitos ao ver a arte e a exploración da mecánica da visión. Proponse que as sensacións agradábeis se derivan da activación repetida das neuronas debido aos estímulos visuais primitivos tales como liñas horizontais e verticais. Ademais da xeración de teorías para explicar isto, existen as leis de Ramachandran, é importante utilizar a neurociencia para determinar e comprender os mecanismos neurológicos implicados.

O vínculo entre áreas específicas do cerebro e a actividade artística é de grande importancia para o campo da neuroestética. Isto pódese aplicar tanto á capacidade de crear como de interpretar arte. Un enfoque común para descubrir mecanismos neuronais é a través do estudo de individuos, concretamente de artistas, con trastornos neuronais como a síndrome savant ou algún tipo de lesión traumática. A análise da arte creada por estes pacientes proporciona información valiosa ás áreas do cerebro encargadas de captar a esencia da arte.

O goce estético dos individuos pode ser investigado mediante experimentos de imaxe cerebral. Cando os suxeitos ven confrontados con imaxes dun nivel particular da estética, as áreas específicas do cerebro que se activan poden ser identificadas. Arguméntase que o sentido da beleza e o xuízo estético presupón un cambio na activación do sistema de recompensa do cerebro.

Un aspecto crucial da investigación é se o xuízo estético se pode considerar como un proceso de abaixo a arriba impulsado por neuronas primitivas ou como un proceso de arriba a abaixo cunha cognición de alto nivel. Hai que definir conceptos filosóficos abstractos de nivel superior e a relación neuronal. Suxírese que a experiencia estética é unha función da interacción entre a construción de imaxes orientada á atención de arriba abaixo e de abaixo cara a arriba. Noutras palabras, as persoas sen adestramento aplican automaticamente o hábito de identificar obras de arte a través da visualización, utilizando un control de arriba abaixo para reducir este hábito pode ter que implicar unha percepción estética. Isto suxire que os artistas mostran diferentes niveis de excitación que os non artistas.

Exploráronse recentemente respostas estéticas a diferentes tipos de técnicas de arte. O cubismo é das máis radicais formas occidentais de arte, coa finalidade proposta de obrigar ao espectador a descubrir elementos menos inestables do obxecto a representar. Elimina interferencias tales como a iluminación e o ángulo de perspectiva para capturar obxectos tal como son. Isto pode ser comparado a como o cerebro mantén a identidade dun obxecto a pesar das condicións variables.A arte moderna, de representación, e impresionista tamén se estudou co propósito de expor os sistemas de procesamiento visual. Con todo, ven involucrados os xuízos estéticos.

Teorías pioneiras
-----------------

Semir Zeki en 2016
### Leis de Semir Zeki sobre o cerebro visual

Semir Zeki é profesor de Neuroestéticas no University College de Londres. El ve a visión da arte como un exemplo da variabilidade do cerebro.Por tanto un enfoque neurolóxico á fonte desta variabilidade pode explicar experiencias subxectivas particulares, así como os rangos de capacidades para crear e experimentar a arte. Zeki teoriza que os artistas inconscientemente usan técnicas para crear arte visual para estudar o cerebro. Zeki suxire que:

> 
> 
> "... O artista é, en algún sentido, un neurocientífico que explora o potencial e capacidades do cerebro, aínda que con diferentes ferramentas. Como estas creacións poden suscitar experiencias estéticas? Só pode ser plenamente comprendido en termos neuronais. Tal comprensión está agora ao noso alcance."
> 
> 

*Natureza-morta con melón*, de Monet
*Xanelas*, obra do pintor cubista R. Delaunay
El propón dúas leis supremas do cerebro visual:

#### Constancia

A pesar dos cambios que se producen no tratamento dos estímulos visuais (distancia, ángulo de visión, iluminación etc.), o cerebro ten a capacidade única de reter o coñecemento sobre as propiedades constantes e esenciais dun obxecto e refugar propiedades dinámicas irrelevantes. Isto non se aplica só á capacidade de ver sempre un plátano como a cor amarela, senón tamén o recoñecemento de caras en ángulos variábeis.

Comparativamente, unha obra de arte capta a esencia dun obxecto. A creación de arte en si mesmo pode ser modelado fóra desta función neuronal primitiva. O proceso da pintura, por exemplo. Zeki tamén tratou de representar o ideal platónico e o concepto hegeliano a través do estado: as formas non teñen unha existencia sen cerebro e a capacidade de memoria almacenada, en referencia a como os artistas como Monet poderían pintar sen saber cales son os obxectos co fin de capturar a súa verdadeira forma.

#### Abstracción

Este proceso refírese á coordinación xerárquica onde unha representación xeral pode dividirse en moitos detalles, permitindo ao cerebro procesar de forma eficiente estímulos visuais. Pode que a capacidade de abstracción evolucionase como unha necesidade debido ás limitacións da memoria. En certo xeito, a arte exterioriza as funcións da abstracción no cerebro. A neurobioloxía cognitiva descoñece o proceso de abstracción. Non obstante, Zeki formula unha interesante cuestión de se hai unha diferenza significativa no patrón de actividade cerebral durante a visualización da arte abstracta xa que é oposto á figuración.

### Oito leis da experiencia artística de Ramachandran

Vilayanur S. Ramachandran en 2011
Vilayanur S. Ramachandran e o seu grupo de investigadores como William Hirstein, desenvolveron unha teoría. Estas "leis" combínanse para desenvolver conceptos subxacentes de experiencia artística humana. Aínda que non abranguen todo o que hai sen dúbida moitos outros principios da experiencia artística, os teóricos afirman que proporcionan un marco para a comprensión de aspectos das artes visuais, a estética e o deseño. Aínda que a proba destes principios pode proporcionar cuantitativamente evidencias futuras sobre áreas específicas do cerebro responsables dun tipo de atractivo estético, a teoría enfróntase a obxeccións filosóficas e históricas.

#### Principio de intensidade máxima

Este fenómeno psicolóxico é normalmente coñecido pola súa aplicación na aprendizaxe da discriminación animal. No efecto de intensidade máxima, os animais ás veces responden con maior forza a versións esaxeradas de estímulos de adestramento. Por exemplo, unha rata é capaz de discriminar un cadrado dun rectángulo ao ser recompensada por recoñecer o rectángulo. A rata responderá con máis frecuencia ao obxecto polo que está a ser recompensada até o punto de que unha rata responderá a un rectángulo que é máis longo e estreito con máis frecuencia que o orixinal do que se formou. Isto chámase estímulo supernormal. O feito de que a rata responda máis a un rectángulo "super" implica que está aprendendo unha regra.

Este efecto pódese aplicar ao recoñecemento de patróns humanos e da preferencia estética. Algúns artistas tentan capturar a esencia de algo co fin de evocar unha resposta emocional directa. Noutras palabras, tratan de facer un rectángulo 'super' para chegar ao espectador a ter unha resposta mellorada. Para capturar a esencia de algo, un artista amplifica as diferenzas dese obxecto, ou o que a fai única, para resaltar as características esenciais e reducir a información redundante. Este proceso imita o que as áreas visuais do cerebro evolucionaron para facer e con máis forza activa os mesmos mecanismos neuronais que se activan orixinalmente polo obxecto orixinal.

Algúns artistas fan fincapé en compoñentes creativos tales como o sombreado, o relevo e a iluminación nunha medida que non ocorrería nunha imaxe real. Estes artistas poden estar inconscientemente producindo unha maior actividade nas áreas específicas do cerebro dunha maneira que non é evidente para a mente consciente. Cabe sinalar aquí que unha parte importante da experiencia da arte non é reflexión por parte das audiencias conscientemente.

#### Illamento

O illamento dun só sinal visual axuda a que o organismo asigne atención á saída dun único módulo co que poderá gozar de maneira máis eficaz o cambio das dimensións representadas nese módulo. Noutras palabras, hai unha necesidade de illar as formas visuais antes de que este aspecto se amplifique. Esta é a razón pola que un debuxo de esquema ou esbozo é ás veces máis eficaz como arte que a fotografía. Por exemplo, un debuxante pode esaxerar certos trazos faciais que son únicos para o carácter e eliminar outras formas que comparte, tales como os tons de pel. Esta característica prevén que características únicas non desvirtúen a imaxe. Por esta razón, pódese predicir que un debuxo de esquema pode ser esteticamente máis agradábel que unha fotografía a cor. A fotografía, porén, tanto a cor coa en branco e negro, e tanto estática coma en movemento pode actuar tamén como arte seguindo o mesmo principio, illando outros sinais determinados.

A atención dos espectadores é dirixida cara a esta única área que permite que cada un se centre nesta fonte de información. As melloras introducidas polo artista observáronse máis coidadosamente como resultado da amplificación da activación e reforzo do sistema sistema límbico.

#### Agrupamento

Un exemplo de agrupamento perceptivo é a delimitación dunha figura no fondo. A estética pode rastrearse na necesidade evolutiva de que os organismos incentiven a descubrir obxectos, como depredadores, desde ambientes ruidosos. Por exemplo, cando se ven as manchas de tinta, os segmentos do sistema visual da escena vencen ou superan a camuflaxe e unen un subconxunto das manchas. Isto pódese lograr de forma máis efectiva se o sistema límbico se retroalimenta á primeira vista en todas as fases do procesamento visual que leva ao descubrimento do obxecto. A idea clave é que, debido aos recursos de atención limitados, a retroalimentación constante facilita a sistematización das características nas etapas anteriores e ao descubrimento dunha pista que produce activación límbica e isto leva a prestar atención a características importantes. Aínda que non é espontáneo, este reforzo é a fonte da agradable sensación. O descubrimento do obxecto é agradábele e, polo tanto, a revelación fai que o organismo se agarre á imaxe.

Isto permite a unión temporal, debe ser comunicado por un sinal ao sistema límbico para o reforzo que é unha fonte de experiencia estética.

#### Contraste

A lei do contraste implica eliminar información sobre como centrar a atención. As células da retina, o corpo lateral e a cortiza visual responden predominantemente ás cores superficiais claras e non homoxéneas. Os gradientes suaves son moito máis difíciles de detectar polo sistema visual en vez de divisións segmentadas de tons que resultan en bordos facilmente detectables. Os contrastes debido ao bordo poden ser fáciles de ollar. David H. Hubel e Torsten Wiesel demostraron previamente a importancia das diferentes respostas das neuronas visuais para a orientación e a presenza de bordos. Isto pode apoiar a importancia evolutiva xa que as rexións de contraste son ricas en información de reforzo que require atención. En contraste co principio de agrupación, as características contrastantes están moi próximas.

#### Percepción

O mecanismo garante que a loita está a reforzar para que o espectador segue buscando até o descubrimento. Desde un punto de vista de supervivencia, isto pode ser importante para a procura continua dos depredadores. Ramachandran suxire pola mesma razón que un modelo cuxas cadeiras e seos están a piques de ser revelados é máis provocativa que un que xa está completamente espido. Un significado que está implícito é máis atractivo que un que é explícito.

#### O punto de vista xenérico

O sistema visual busca interpretacións que se basean en máis dun punto de vista único. Por exemplo, nunha imaxe de paisaxe, interpretarase un obxecto en primeiro plano e ocultarase un obxecto no fondo, en lugar de asumir que a figura de fondo ten unha peza que falta.

En teoría, se un artista está a tratar de agradar á vista, debe evitar tales coincidencias. Con todo, en certas aplicacións, a violación deste principio poden tamén producir un efecto agradábel.

#### Metáforas visuais

Ramachandran define unha metáfora como un túnel mental entre dous conceptos que aparecen diferentes na superficie, pero comparten unha conexión máis profunda. Do mesmo xeito que os efectos da resolución de problemas de percepción, formando unha gratificante analoxía. O espectador pode destacar os aspectos cruciais que comparten dous obxectos. Aínda que non se sabe se a razón deste mecanismo é para unha comunicación efectiva ou puramente cognitiva, o descubrimento de similitudes entre eventos superficiais diferentes leva á activación do sistema límbico para crear un proceso de recompensa.

O apoio a este punto de vista ponse de relevo polos síntomas de delirio de Capgras, onde as vítimas experimentan unha redución de recoñecemento facial debido ás deficiencias nas conexións do córtex temporal inferior coa amígdala, que é responsábel das emocións. O resultado é que unha persoa xa non experimenta ese sentimento difuso de calidez cando se lle presenta un rostro familiar. O "brillo" dunha persoa pérdese, posibelmente, debido á falta de activación límbica.

#### Simetría

Bioloxicamente é importante durante a detección dun depredador, a localización da presa e a elección dun compañeiro xa que todos tenden a mostrar simetría na natureza. É un complemento a outros principios relacionados co descubrimento de obxectos de información. Ademais, os biólogos evolutivos suxiren que a predisposición cara á simetría débese a que bioloxicamente, a asimetría está asociada a infección e enfermidades que pode levar a unha inadecuada selección de parellas. Non obstante, as desviacións da simetría na arte visual tamén se poden considerar estéticas.

Áreas do cerebro vinculadas co procesamiento visual da estética
---------------------------------------------------------------

A percepción estética depende principalmente do procesamento dos centros visuais do cerebro coma o córtex V1. Os sinais de V1 distribúense a diferentes áreas especializadas do cerebro. Non hai ningunha área onde estean conectados todos os circuítos visuais, o que reduce as posibilidades de determinar un único centro neuronal responsábel da estética, máis ben é máis probábel que o sexa unha rede neuronal e, polo tanto, o cerebro visual conste de varios sistemas paralelos de procesamento, cada un especializado nunha tarefa específica, como a cor ou o movemento. Xa se coñecen as especializacións funcionais do cerebro visual.

O fenómeno fisiolóxico pode explicar varios aspectos da valoración da arte. Pode que evolucionasen diferentes áreas extraestriadas da cortiza visual para extraer correlacións de características. O descubrimento e a vinculación de varios estímulos visuais facilítase e refórzase mediante conexións directas desde estas áreas a estruturas límbicas. Ademais, a arte pode resultar máis atractiva se produce actividade intensificada nunha única dimensión en vez de activación redundante de varios módulos, restrinxida pola asignación de recursos de atención. Na experimentación para determinar áreas específicas, moitos investigadores permiten ao espectador decidir o atractivo estético antes do uso de técnicas de imaxe para dar conta das distintas percepcións da beleza. Cando os individuos contemplan o atractivo estético, interveñen diferentes procesos neuronais que cando se ven pragmáticamente unha imaxe. Non obstante, os procesos de identificación de obxectos e xuízo estético están implicados simultaneamente na percepción global da estética.

Alt textLocalización do córtex orbitofrontal
### Córtex prefrontal

A cortiza ou córtex prefrontal xa era coñecida polo seu papel na percepción de obxectos de cor, na toma de decisións e na memoria. Estudos recentes tamén a relacionaron coa experiencia estética consciente, xa que se activa durante tarefas como determinar o atractivo dun estímulo visual. Isto pode deberse a que é necesario un xuízo. Nun estudo realizado por Zeki e Kawabata, descubriuse que o córtex orbitofrontal (OFC) participa no xuízo de se unha pintura é estética ou non. Hai un alto nivel de activación desta rexión cando unha persoa ve cadros que considera fermosos. Cando unha persoa ve un cadro que considera feo, non hai estruturas separadas que se activen. Polo tanto, proponse que os cambios na intensidade de activación na cortiza orbitofrontal se correlacionen coa determinación da beleza (activación maior) ou do feísmo (activación inferior). A evidencia actual que relaciona a OFC coa atribución de valores hedonistas a través de modalidades gustativas, olfactivas e visuais suxire que a OFC é un centro común para avaliar o valor dun estímulo. A percepción da estética destas áreas débese á activación do sistema de recompensas do cerebro cunha certa intensidade.

Ademais, o córtex dorsalateral prefrontal (PDC) actívase de forma selectiva soamente por estímulos considerados belos mentres que a actividade prefrontal no seu conxunto actívase durante o xuízo de ambos os estímulos agradábeis e desagradábeis. O córtex prefrontal pode activarse xeralmente para dirixir a atención dos mecanismos cognitivos e perceptivos cara á ensación estética en espectadores sen adestramento en artes visuais. Noutras palabras, relacionado directamente á persoa que ve a arte desde unha percepción estética debido ao control de arriba abaixo da súa cognición. A cortiza prefrontal lateral está ligada á secuencia autorreferencial de orde superior e á avaliación da información xerada internamente. O PFC lateral esquerdo, área de Brodmann 10, pode estar implicado no mantemento da atención sobre a execución de obxectivos xerados internamente asociados ao achegamento á arte desde unha orientación estética. Como se mencionou anteriormente, dirixir a atención cara á estética pode ter un significado evolutivo.

Alt text O córtex frontal é indicado pola cor laranxa; a localización da área de Brodmann 10 indícase mediante números.
### Áreas adicionais

As emocións xogan un papel importante no procesamento estético. Experimentos deseñados especificamente para obrigar os suxeitos a veren a obra de arte subxectivamente (investigando o seu atractivo estético) en lugar de simplemente cos sistemas visuais, revelaron unha maior activación nos circuítos emocionais do cerebro. Os resultados destes experimentos revelaron unha alta activación na ínsula bilateral que se pode atribuír á experiencia emocional da visualización da arte. Isto correlaciónase con outros papeis emocionais coñecidos da ínsula. Porén, descoñécese a correlación entre os distintos estados de activación da ínsula e as emocións positivas ou negativas neste contexto. A visión emocional da arte pode contrastarse coa percepción relacionada co recoñecemento de obxectos cando se ve pragmaticamente a arte. Revelouse que o xiro fusiforme dereito mostra activación con estímulos visuais como rostros e arte representativa. Isto ten importancia neste eido, porque como tamén especulaba Ramachandran, o recoñecemento de obxectos e a busca de significado poden provocar unha agradable resposta emocional. Tamén se demostrou que o córtex motor está implicado na percepción estética. Non obstante, mostrou tendencias opostas de activación da OFC. Pode ser un correlato común para a percepción de estímulos cargados emocionalmente a pesar dos seus papeis previamente coñecidos. Moitas outras áreas do cerebro demostraron estar lixeiramente activadas durante certos estudos como a córtex cingulada anterior, coñecida anteriormente pola súa implicación na sensación de namoramento, e a córtex parietal esquerda, cuxo propósito pode ser a atención espacial directa.

Diferentes estilos artísticos tamén se poden procesar de forma diferente polo cerebro. Nun estudo sobre abstracción e representación realista, os xiros occipitais bilaterais, surco cingular esquerdo, e o xiro fusiforme bilateral mostraron unha maior activación con maior preferencia cando se observa arte.Con todo, a activación das circunvolucións ou xiros occipitais bilaterais pode ser causada polos grandes requirimentos de procesamento colocados no sistema visual durante a visualización dun alto nivel de detalle na obra de arte como pinturas figurativas. Varias áreas do cerebro demostraron que responden sobre todo ás formas da arte representativa talvez debido á capacidade do cerebro para facer obxectos asociacións e outras funcións relacionadas coa atención e a memoria. Esta forma de estímulos conduce a aumento da activación no lóbulo frontal esquerdo e bilateralmente nos lóbulos parietal e funcións límbicas. Ademais, o lóbulo parietal superior esquerdo, a área 7 de Brodmann, demostrouse que desempeñan un papel na construción da imaxe activa durante o visualización da arte que contén especificamente formas indeterminadas, tales como pinturas de bordo suave. Estas funcións son consistentes coas responsabilidades previamente coñecidos do lóbulo parietal na cognición espacial e as imaxes visuais.

Crítica
-------

Hai varias obxeccións aos intentos dos investigadores de explicar a experiencia estética mediante un conxunto de leis físicas neurolóxicas. Unha delas é que os experimentos realizados non poden explicar directamente estas teorías. Ademais, a experimentación actual equipara a resposta verbal dunha persoa a como se sente sobre a arte, o que a miúdo se filtra selectivamente. Ramachandran suxire o uso da resposta galvánica da pel para cuantificar os xuízos asociados á visualización da estética.

Orientacións futuras e campos relacionados
------------------------------------------

Desde 2005 a idea de combinar a ciencia do cerebro e as artes visuais converteuse nun campo de crecente interese internacional. No seu libro de 2008, *"Neuroarthistory: From Aristotle and Pliny to Baxandall and Zeki"* (Neuroarthistoria": de Aristóteles e Plinio a Baxandall e Zeki,) o profesor John Onians da Universidade de East Anglia considérase a vangarda no campo da investigación artística histórica. Moitos personaxes históricos foron precursores da *neuro-art-historia* (Karl Marx, por exemplo). Artistas contemporáneos como Mark Stephen Smith (William Campbell Gallery, Estados Unidos) e outros desenvolveron numerosos traballos sobre o mapeo da converxencia da neurociencia e da pintura. A obra de Smith explora analoxías visuais fundamentais entre a función neuronal e a expresión na arte abstracta. A última década viu un crecemento correspondente na estética da música estudada a partir de enfoques de neurociencia. A investigación adicional sobre trastornos psicolóxicos e condicións que afectan o procesamento visual, como a demencia, pode proporcionar información valiosa.

Notas
-----

1. ↑  Martin, Manuela M. (7 de agosto de 2015). "Crossing boundaries: toward a general model of neuroaesthetics".
2. ↑  Nalbantian, Suzanne (decembro de 2008). "Neuroaesthetics: neuroscientific theory and illustration from the arts" **33** (4): 357–368. doi:10.1179/174327908X392906.
3. ↑  Hubel, Margaret Livingstone. Foreword by David H. (2002). *Vision and art : the biology of seeing*. New York: Harry N. Abrams. ISBN 0-8109-0406-3.
4. ↑  Chatterjee, Anjan (1 de xaneiro de 2011). "Neuroaesthetics: a coming of age story" **23** (1): 53–62. ISSN 1530-8898. PMID 20175677. doi:10.1162/jocn.2010.21457.
5. 1 2 3  Cela-Conde, Camilo J et al. (2004). Activation of the Prefrontal Cortex in the Human Visual Aesthetic Perception. National Academy of Sciences, 101(16), 6321-6325
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Ramachandran, V.S.; Hirstein, William (1999). "The Science of Art: A Neurological Theory of Aesthetic Experience" (PDF) **6** (6-7): 15–51. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de marzo de 2012. Consultado o 12 de xuño de 2021.
7. ↑  Tyler, C. W. (30 de xullo de 1999). "NEUROSCIENCE:Enhanced: Is Art Lawful?" **285** (5428): 673–674. doi:10.1126/science.285.5428.673.
8. 1 2 3 4 5  Salah, A.A.A.; Salah, A.A. "Technoscience art: A bridge between neuroesthetics and art history?" (PDF) **12** (2): 147–158. doi:10.1037/1089-2680.12.2.147. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 29 de maio de 2015. Consultado o 12 de xuño de 2021.
9. 1 2 3  Cupchik, Gerald C. (2009). *Viewing artworks: Contributions of cognitive control and perceptual facilitation to aesthetic experience*. Brain and Cognition, 70(16), 84-91
10. 1 2  Lengger, Petra G. (2007). *Functional neuroanatomy of the perception of modern art: A DC-EEG study on the influence of stylistic information on aesthetic experience*. Brain Research, 1158, 93-102
11. ↑  Zeki, Semir. (1999). *Inner Vision: an exploration of art and the brain*. Oxford University Press
12. ↑  Zeki, Semir. (2001).
13. ↑  Zeki, Semir. (2008). *Splendours and Miseries of the Brain*, Wiley Blackwell
14. ↑  Zeki, Semir. "Statement on Neuroesthetics Arquivado 25 de abril de 2021 en Wayback Machine.." Neuroesthetics. Web. 24 Nov 2009.
15. 1 2 3  Zeki, Semir. (1998). *Art and the Brain*. Daedalus, 127(2), 71
16. ↑  David H. Hubel; Torsten N. Wiesel (2005). *Brain and visual perception: the story of a 25-year collaboration*. Oxford University Press US. p. 106. ISBN 978-0-19-517618-6.
17. 1 2  Kawabata, Hideaki and Semir Zeki. (2004) *Neural Correlates of Beauty*. Journal of Neurophysiology, 91 (1), 1699-1705
18. ↑  Kirk, Ulrich et al. (2008). Modulation of aesthetic value by semantic context: An fMRI study. NeuroImage, 44 (1), 1125-1132
19. ↑  Vartanian, O. V Goel. (2004). Neuroanatomical correlates of aesthetic preference for paintings. NeuroReport 15, 893-897
20. ↑  For a general critique, see Jonathan Gilmore, "Brain Trust," Artforum. Online at "Copia archivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 22 de xuño de 2010. Consultado o 28 de decembro de 2010.
21. ↑  Freeman, Anthony. (1999). *Signs of the Times: Cracking the code of art's allure*. The Unesco Courier.
22. ↑  Onians, John (2008). *Neuroarthistory. From Aristotle and Pliny to Baxandall and Zeki*. Yale University Press. ISBN 9780300126778.
23. ↑  "'Neuroarthistory' en Google Books".
24. ↑  Lavazza, Andrea(2009). Art as a metaphor of the mind. Phenom Cogn Sci, 8 159-182
25. ↑  Méndez, Mario F.(2006). Dementia as a window to the neurology of art. Medical Hypotheses, 63 1-7

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Araguz, Antonio; Campos-Bo, José Javier; Fernández-Armayor, Victor; de Juan Ayala, Octavio (Eds.) (2010): *Neuroestética*. Madrid: Saned.*(en castelán)*
* Bressan Yannick, (2013), *Lle théâtral comme lieu d'expérience deas neurosciences cognitives*. *A la recherche du principe d'adhésion*, L'Harmattan (Eds.), written in French).
* Cappelletto, Chiara (2009): Neuroestetica: L'arte do cervell. Roma: Editori Laterza.*(en italiano)*
* Chatterjee, A. (2013). "The Aesthetic Brain: How We Evolved to Desire Beauty and Enjoy Art". Nova York: Oxford University Press.
* Elbs, Oliver (2005): Neuro-Esthetics: Mapological foundations and applications (Map 2003). Múnic: m-press. (The first dissertation on Neuroesthetics, written by an art historian).
* Huston, J. P.; Nadal, M.; Moura, F.; Agnati, L. F. & Cela-Conde, C. J. (Eds.) (2015). "Art, Aesthetics and the Brain". Oxford: Oxford University Press.
* Lauring, J. Ou. (Ed.) (2014). "An introduction to neuroaesthetics: The neuroscientific approach to aesthetic experience, artistic creativity, and arts appreciation". Copenhague: Museum Tusculanum Press.
* Skov, Martin & Vartanian, Oshin (Eds.) (2009): "Neuroaesthetics". Amitiville NY: Baywood.
* Zeki, Semir (2008): Splendors and Miseries of the Brain. Love, Creativity, and the Quest for Human Happiness. Oxford: Blackwell.

Revistas específicas
* Frontiers in Human Neuroscience: Research Topic Brain and Art
* Psychology of Aesthetics, Creativity and the Arts, 2013, Volume 7, Issue 1.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1195659
* MAG: 45457892

 |