recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Denis Zvizdić**, nado en Saraxevo o 9 de xuño de 1964, é un político, arquitecto e profesor bosníaco. Pertence ao Partido de Acción Democrática e foi Primeiro Ministro de Bosnia e Hercegovina dende 2015 a 2019.

Traxectoria
-----------

Nacido na cidade de Saraxevo no ano 1964 durante a época da República Federal Socialista de Iugoslavia. Procede dunha familia dedicada tamén á política, como o seu tío Avdo Campase, o seu primo Dubravko Campase e o seu outro primo Aljoša Čampara que actualmente Tenente de Alcalde de Saraxevo e Ministro do Interior do país. Cursou os seus estudos primarios e medios e seguidamente licenciouse en arquitectura pola Universidade de Saraxevo, na cal máis tarde se doutorou, e converteu en profesor. Durante eses anos Denis foi unha das primeiras persoas en ingresar no Partido de Acción Democrática, no cal continúa.

No ano 2003, ocupou o seu primeiro cargo político sendo elixido como Presidente do Cantón de Saraievo e máis tarde foi presidente da Asemblea do mesmo cantón. Posteriormente entre os anos 2010 e 2014 foi membro do Parlamento da Federación de Bosnia e Hercegovina.

Tras unha votación realizada o día 11 de febreiro de 2015 na Cámara de Representantes, foi elixido en sucesión de Vjekoslav Bevanda como novo Presidente do Consello de Ministros de Bosnia e Hercegovina (xefe de goberno), sendo investido polos membros da presidencia o 31 de marzo do mesmo ano.

Ao chegar ao cargo comprometeuse a mellorar a acción da Adhesión de Bosnia e Hercegovina á Unión Europea.

Notas
-----

1. ↑  "BiH elects Denis Zvizdic as new chairman for state-level gov't". Xinhua News Agency. 12 de febrero de 2015. Consultado o 8 de marzo de 2015.
2. ↑  "El Parlamento de Bosnia respalda al serbobosnio Zoran Tegeltija como primer ministro" (en castelán). 5 de decembro de 2019. Consultado o 7 de decembro de 2019.
3. 1 2 3  Elvira M. Jukic (19 de diciembre de 2014). "SDA Names Bosnia's New Prime Minister". Balkan Insight. Consultado o 8 de marzo de 2015.
4. 1 2  "BiH elects Denis Zvizdic as new chairman of BiH Council of Ministers". Bosnia Today. 11 de febrero de 2015. Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 8 de marzo de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Denis Zvizdić Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Bosnia e Hercegovina
* Historia de Bosnia e Hercegovina

### Ligazóns externas

* Denis Zvizdić no Twitter

| Presidente do Consello de Ministros de Bosnia e Hercegovina |
| --- |
| *Segue a:* Vjekoslav Bevanda | **Denis Zvizdić**(31 de marzo de 2015-5 de decembro de 2019) | *Precede a:* Zoran Tegeltija |
| Partido de Acción Democrática |
O uso común de **profesión** ten diferentes acepcións, entre elas: emprego, facultade ou oficio que cada un ten e exerce publicamente. As profesións son ocupacións que requiren dun coñecemento especializado, unha capacitación educativa de alto nivel, control sobre o contido do traballo, organización propia, autorregulación, altruísmo, espírito de servizo á comunidade e elevadas normas éticas.

Xeralmente acéptase que unha profesión é unha actividade especializada do traballo dentro da sociedade, e á persoa que a realiza denomínaselle: profesional. Refírese a miúdo especificamente a unha facultade, ou capacidade adquirida tras unha aprendizaxe que pode estar relacionado aos campos que requiren estudos de:

1. Formación profesional, onde se adquiren os coñecementos especializados respectivos para exercer unha ocupación ou oficio; ou a
2. Estudos universitarios, posgrao ou licenciatura, tales como a psicoloxía, dereito, medicina, instrumentación cirúrxica, enfermaría, arquitectura, contabilidade , enxeñaría, ou a militar.

Refírese, xeralmente, á natureza da ocupación, do emprego e á forma de exercelo que ten esa persoa. A profesión aborda o desempeño da práctica e a disciplina preocúpase do desenvolvemento do coñecemento enriquecendo a profesión desde a súa esencia, e profundando o sustento teórico da práctica.

Concepto de profesional
-----------------------

Un profesional é toda aquela persoa que pode brindar un servizo ou elaborar un ben, garantindo o resultado con calidade de excelencia. Pode ser unha persoa cun recoñecemento de grao universitario, técnico ou experto en certo tema, disciplina ou arte.
Con todo, unha persoa tamén pode ser considerada profesional polo feito de prover un servizo ou produto e exhibir un comportamento honesto, cualificado, responsable e capaz; características que se obteñen con constancia e talento na disciplina desempeñada.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Intrusismo profesional
* Organización Médica Colexial de España
* Unidade de Promoción e Desenvolvemento

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***profesión*** |

* Páxina web do Ministerio de Educación e Cultura de España adicada á Formación Profesional Arquivado 02 de maio de 2008 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* Profesións e carreira *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28640
* AAT: 300393201
* BNCF: 6187
* BNF: 13318415c
* EBID: ID
* GND: 4005857-8
* HDS: 013737
* LCCN: sh85107267
* NDL: 00570707
* NKC: ph115886

 |
**Gonçalo Coelho**, *floruit* 1501–04, foi un explorador e navegante portugués que pertencía a unha familia destacada do norte de Portugal. Comandou dúas expedicións (1501–02 e 1503–04) que exploraron gran parte da costa do Brasil.

Traxectoria
-----------

En 1501 Coelho foi enviado nunha expedición para continuar a exploración do Brasil despois da descuberta de Pedro Álvares Cabral. O 10 de maio, partiu de Lisboa como "Capitán Xeral" de tres carabelas. Entre a súa tripulación estaba un florentino residente en Sevilla, Amerigo Vespucci. O 17 de agosto a súa expedición tocou terra fronte á costa brasileira a uns 5° S. A frota continuou cara ao sur, chegando á baía de Guanabara (23° S) o día de Ano Novo de 1502, chamándoa "Río de Xaneiro". Navegaron dous graos máis ao sur (chegando a moderna Cananéia), antes de saír do Brasil o 13 de febreiro de 1502. Se hai que crer o relato de Amerigo Vespucci, a expedición alcanzou a latitude "elevación do Polo Sur 52° S", latitudes da Patagonia actual, chegando a mares e costas *inhóspitos*, antes de volver de volta, pero isto aínda é motivo de polémica. Só unha das tres carabelas volveu a Lisboa, chegando alí o 7 de setembro de 1502. O historiador brasileiro Varnhagen cría que en abril de 1502 a expedición puido descubrir a illa de Xeorxia do Sur, atopando probas diso nun reportaxe de Vespucci.

Coelho partiu de novo de Lisboa o 10 de maio de 1503, esta vez cunha frota de seis veleiros. Vespucci acompañouno unha vez máis, agora como capitán dun dos barcos. Despois de parar nas illas de Cabo Verde, os barcos chegaron a "unha illa no medio do mar" (probablemente Fernando de Noronha), onde o buque insignia chocou contra un arrecife e naufragou o 10 de agosto. Todos os homes foron salvados, sendo cargados no barco de Vespucci. Logo navegaron para o Brasil, chegando alí en novembro nunha baía que chamaron "Todos os Santos" (hoxe baía de Todos os Santos). Despois de esperar aquí en balde ao resto da frota, navegaron cara ao sur cara a outra baía, onde permaneceron cinco meses, construíndo un forte e cargando leña. Deixaron 24 homes no forte para cargar máis leña, e navegaron cara a Lisboa, onde chegaron o 28 de xuño de 1504.

Véxase tamén
------------

* Gaspar de Lemos

Notas
-----

1. 1 2 3  Morison, Samuel (1974). *The European Discovery of America: The Southern Voyages, 1492–1616*. Oxford University Press.
2. ↑  O'Gorman, Edmundo (2018). "The Invention of America". *Indiana University Press*. Arquivado dende o orixinal o 2018.
3. ↑  Ivanov, L.; Ivanova, N. (2022). *The World of Antarctica*. ISBN 979-8-88676-403-1.
**Manuel Otero Martínez**, nado en Catasueiro (O Freixo de Sabardes, Outes) o 27 de abril de 1916 e finado en Normandía o 6 de xuño de 1944, foi un mariñeiro e soldado galego que participou no Desembarco de Normandía.

Traxectoria
-----------

De novo aprendeu o oficio de carpinteiro naval no taller de Ríos. Pouco antes do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, embarcou no vapor *Inocencio Figaredo*. O 16 de xullo de 1936, dous días antes do levantamento, Manuel Otero atopábase en Xixón e incorporouse ó bando republicano. Participou na batalla de Brunete, onde foi ferido de bala nun pulmón e nun brazo, acabando hospitalizado en Valencia durante 7 meses. Foi apresado polos franquistas e o 5 de abril de 1939, catro días despois de rematada a guerra civil, é tras ser liberado grazas á intercesión de amigos do bando nacional, regresou a Galicia. Probablemente ante o acoso das autoridades franquistas, o sinalamento dalgúns veciños e as duras condicións da posguerra, decidiu exiliarse nos Estados Unidos de América, abrindo un taller mecánico en Nova York.

En marzo de 1943 alistouse no exército dos Estados Unidos e foi enviado ao Reino Unido para unirse ao continxente que se preparaba para a invasión da Europa continental en Normandía. Manuel Otero forma parte da Compañía A do Primeiro Batallón, 16 Rexemento de Infantaría da famosa 1° División de Infantaría, coñecida como Big Red One. O 6 de xuño de 1944 participou no Desembarco de Normandía, nas primeiras vagas de ataque no fatídico sector Easy Red de Omaha Beach, e cruza a primeira liña de praia, avanzando entre os primeiros no interior, pero ós poucos metros activa unha mina e morre de forma instantánea. Os seus restos son enterrados no cemiterio de Saint Laurent, actual cemiterio americano de Colleville-sur-Mer. Recibe o Corazón Púrpura e en 1948, a petición da familia, trasladáronse os seus restos ó cemiterio parroquial do Freixo.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Osende Barallobre, Antonio (2016). *Manuel Otero Martínez: Un gallego en Omaha Beach*. Arenas. ISBN 978-84-95100-65-8.

### Ligazóns externas

* "Manuel Otero, o galego que morreu no desembarco de Normandía". *GCiencia*. 5 de xuño de 2019.
* "Normandía recuerda al único gallego muerto en el desembarco". *La Voz de Galicia*. 5 de xuño de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q65274787
* BNE: XX5641905

 |
**Manuel Villacampa del Castillo**, nado en Betanzos o 17 de febreiro de 1827 e finado en Melilla o 12 de febreiro de 1889, foi un militar galego, de ideoloxía progresista e republicana, que protagonizó un infrutuoso intento de sublevación contra a Restauración borbónica en 1886.

Traxectoria
-----------

Nacido en Galicia, a súa familia era orixinaria do Alto Aragón. Era fillo do tenente coronel de infantaría José Villacampa Periel e sobriño de Pedro Villacampa Periel, que levou o apelido Maza de Lizama (1776-1854), capitán xeneral do exército e destacado militar liberal, heroe da Guerra da Independencia. Logo da morte do seu pai en 1836, a súa nai, Rosa del Castillo, inscribiuno na escola militar.

Participou na revolución de 1868, na que tivo un papel destacado na cidade de Granada. Tamén participou na Segunda Guerra Carlista (1846-1849) e na Terceira Guerra Carlista (1872-1876). Durante a Primeira República Española foi nomeado xeneral (1873) e gobernador militar de Castelló de la Plana (1874). En 1877 foi destituído dos seus cargos e encarcerado no castelo de Bellver. Ao ser posto en liberdade, comezou a preparar a sublevación republicana do 19 de setembro de 1886 que organizaba como líder civil Manuel Ruiz Zorrilla. Foi detido, xulgado e condenado a morte. Conmutaronlle a pena pola de prisión perpetua en África, primeiro en Fernando Poo e dende 1887 en Melilla, onde foi coidado ata o momento da morte pola súa filla Emilia, que procuraba defendelo das humillacións que se lle impuñan.

Vida persoal
------------

Tivo dous irmáns, José e Federico. Casou con Matilde Morán.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Francisco Saro Gandarillas *Villacampa en Melilla*
* *Linajes de los Villacampa de Aragon*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1410559
* BNE: XX1528931
* DBE: manuel-villacampa-del-castillo
* GEC: 0071023

 |
**Jerry Michael Linenger**, nado en Eastpointe, Míchigan, o 16 de xaneiro de 1955, é un astronauta estadounidense que formou parte das misións STS-64, STS-84 e STS-81.

Traxectoria
-----------

Linenger graduouse en biociencias pola Academia Naval dos Estados Unidos en 1977 e ten un doutoramento en medicina pola Universidade do Estado de Wayne en 1981. É máster en xestión de sistemas pola Universidade do Sur de California en 1988 e en políticas de saúde pública pola Universidade de Carolina do Norte en 1989, así como doutor en epidemioloxía por esta última universidade nese mesmo ano.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en agosto de 1992, participando nas misións STS-64, STS-84 e STS-81 e pasando un total de 143,12 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2020). "Linenger, Jerry Michael" (en inglés). Consultado o 26 de agosto de 2020.
2. 1 2 3  NASA (ed.). "Jerry Linenger Biography" (en inglés). Consultado o 26 de agosto de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Jerry M. Linenger Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* STS-64
* STS-84
* STS-81

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1376469
* WorldCat
* VIAF: 6724895
* FAST: 432809
* GND: 124706185
* ISNI: 0000000109515105
* LCCN: n99032617
* NASA: linenger

 |
A **guerra anfibia** refírese á utilización de poder de fogo naval, loxística e estratexia, para proxectar unha forza militar nunha praia.

En tempos anteriores era o principal método de envío de tropas a un terreo descontinuo en poder do inimigo. Na era moderna a guerra anfibia persiste na forma de inserción de unidades comando por medio de minisumerxíbeis, botes patrulla e lanchas tipo Zodiac.

Na guerra moderna, unha chegada anfibia de tropas de infantaría a unha praia é a máis complicada de todas as manobras militares. A toma require un intricado nivel de coordinación de numerosos especialistas militares, incluíndo o fogo aéreo, naval, transporte, planeamento loxístico, equipo especializado, guerra en terra, tácticas, e un extensivo adestramento nos aspectos desta manobra por parte do persoal involucrado.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q348120
* EBID: ID
* JSTOR: amphibious-operations
* MAG: 2776395564
* NKC: ph369319

 |
**Lee Miller Emile Morin**, nado en Manchester, Nova Hampshire, o 9 de setembro de 1952, é un astronauta estadounidense que formou parte da misión STS-110.

Traxectoria
-----------

Morin graduouse en matemáticas e ciencias eléctricas pola Universidade de Nova Hampshire en 1974. É máster en bioquímica pola Universidade de Nova York en 1978 e ten un doutoramento en medicina, así como un grao en microbioloxía, pola Universidad de Nova York en 1981 e 1982 respectivamente. Tamén ten un máster en saúde pública pola Universidade de Alabama en Birmingham en 1998.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en abril de 1996, participando na misión STS-110 e pasando un total de 10,82 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2020). "Morin, Lee Miller Emile" (en inglés). Consultado o 22 de setembro de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lee Morin*** |

### Outros artigos

* STS-110

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45137
* NASA: morin

 |
**Rafael Serrano Valls**, nado en Dúrcal (provincia de Granada) o 15 de decembro de 1920 e finado en Cádiz o 9 de abril de 2018, foi un militar español.

Traxectoria
-----------

Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 alistouse con 15 anos nas Forzas Regulares Indíxenas de Tetuán, onde estaba destinado o seu pai Alberto Serrano Montaner. Foi alférez provisional de infantaría e seguiu a carreira militar. En 1941 ascendeu a tenente provisional pasando en comisión de servizo ás Forzas de Policía Armada e de Tráfico. En 1944 foi destinado ao Terzo "Gran Capitán" da Lexión en Melilla. Ao ano seguinte pasou á Garda Civil e foi destinado como xefe de liña a Ordes para ocuparse de liquidar a guerrilla antifranquista. Dirixiu en 1947 o operativo que acabou coa vida de Manuel Ponte no Fontao o 21 de abril de 1947. Pasou á comandancia da Garda civil de Ferrol e foi o responsable da eliminación de Francisco Martínez Leira en Ombre o 31 de decembro de 1954.

En xuño de 1966 foi nomeado xefe do 40 Terzo da Garda Civil da Coruña, e uns meses despois pasou ao 26 Terzo da Garda Civil de Cádiz, permanecendo ao mando da provincia até 1979. En 1979 foi promovido a xeneral de brigada e nomeado xefe da 5ª Zona da Garda Civil de Logroño. En 1981 foi nomeado xeneral xefe da 1ª Zona da Gardia Civil de Madrid, dirixiu as forzas da Garda Civil que rodearon o Congreso no golpe de estado do 23 de febreiro de 1981 e foi un dos asinantes do "Pacto do capó". En 1998 pasou ao retiro por idade.

Vida persoal
------------

Casou en Ordes con Blanca del Río Carballido en 1946, e foi pai de Rafael, Alberto, José María e Jaime Serrano del Río.

Notas
-----

1. ↑  Fallece el general Rafael Serrano Valls
2. ↑  Martínez, Lupe. "Francisco Martínez Leira, Pancho:A historia dunha fuxida sen retorno" (PDF). *Revista eumesa de estudios* (15): 7–17. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08 de xuño de 2013. Consultado o 06 de marzo de 2020.
3. ↑  *La Voz de Galicia*, 24-6-1966, p. 1, 4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fallece el general Rafael Serrano Valls
**Ramón Gil Sequeiros**, nado en Vigo o 16 de agosto de 1897 e finado na mesma cidade o 18 de xaneiro de 1965, foi un futbolista galego máis coñecido como **Moncho Gil**, que xogaba na demarcación de dianteiro. Foi medallista olímpico en 1920.

Traxectoria
-----------

Comezou a xogar no Real Vigo Sporting Club pero comezou a despuntar facendo o servizo militar, cando se organizou o primeiro campionato militar de fútbol de España. Para ese torneo o Rexemento de Infantaría Murcia destacado en Vigo fixo moi bo equipo ao contar con varios xogadores do Vigo Sporting Club e do Real Club Fortuna de Vigo. Tan ben o fixeron que chegaron á final, onde gañaron cun gran papel de Ramón, que marcou os dous goles da vitoria.

A cidade de Vigo ós seus atletas.
Segundo os datos da Real Federación Española de Fútbol, o vínculo de Ramón Gil co fútbol en activo seguiu ata 1927, chegando a militar no Celta de Vigo catro tempadas dende a súa fundación en 1923. Foi internacional coa Selección de fútbol de Galicia e varias ocasións, entre elas o primeiro encontro do combinado galego, disputado o 19 de novembro de 1922 ante a Selección de Castela.

Tamén disputou coa Selección de fútbol de España os Xogos Olímpicos de 1920 realizados en Antuerpen (Bélxica), onde o combinado español obtivo a medalla de prata, disputou dous encontros, ante Holanda e Italia. El e Luis Otero Sánchez son os primeiros galegos en ser medallistas olímpicos.

Vida persoal
------------

De familia con posibles, era fillo de Ramón Gil Vidal, cónsul de Haití e comerciante eminente da cidade de Vigo. Casou en 1923 con Aurora Curbera.

Notas
-----

1. ↑  "Vigo rende homenaxe aos seus olímpicos e paralímpicos cun monumento". *VigoÉ*. 13/10/2016.
2. ↑  "Moncho Gil, futbolista vigués olímpico en Amberes en 1920". *La Voz de Galicia* (en castelán). 14 de abril de 2007. Arquivado dende o orixinal o 11 de xuño de 2015.

| * v
* c
* e
**Selección galega** - **Galicia–Centro (1922)** |
| --- |
| *Cuartos de final do Campionato Interrexional 1922/23* |
| 
* Isidro
* Otero
* Pasarín
* Queralt
* Balbino
* Hermida
* Moncho Gil
* Ramón González
* Chiarroni
* Polo
* Pinilla

Seleccionadores: Manuel de Castro e Pepe Bar
 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1811892
* BDFutbol: 3002
* EUfootballInfo: 6803
* FootballDatabase: 37306
* Sports Reference: moncho-gil-1
* Transfermarkt: 329426
* Worldfootball: moncho-gil

 |
Xogo de gobias para tallar.
Goiva con cabeza semicircular
Gobia con lámina en formato V.
Unha **gobia**, **goiba**, **govia** ou **gubia**  é unha serie de instrumentos de corte utilizados para esculpir ou tallar madeira.

Etimoloxía
----------

Do latín tardío *gubĭa* , este do latín *gubiam* *,* un posíbel préstamo de céltico *\*gulbi*  (bico de ave), tamén é a posíbel orixe de varios topónimos e hidrónimos de Asturias  ou Galiza, aínda que tamén se apuntan outras orixes (unha acepción do termo é *leito do río* ) ou mesmo Cataluña e Italia.

### Outros termos

En galego e portugués existe o verbo *gobiar/ goivar*, que significa traballar con goiva ou gobia, ou tamén *contraer gobia* (Curvatura convexa esaxerada das costas, tamén chepa, nesta acepión talvez derivado do latín *gibba* ou *gubbus* , "convexidade, corcova").

En portugués ás veces é usado o termo govia para dar nome a un tipo de arado, con forma similar á ferramenta de gravado ou carpintaría.

Tipos
-----

Coa folla curta, é semellante ao cicel, pero a menor escala. As gobias poden ter diferentes formas, cunha folla recta, semiredonda, cun corte no lado convexo, redondeada en forma de "U" ou en forma de "V".

Tipos de goivas con distintas formas e anchuras
Cabezas metálicas de goivas

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario de dicionarios". *sli.uvigo.es*. Consultado o 2022-02-07.
2. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-02-07.
3. ↑  "gobia". *DIGALEGO*. Consultado o 2022-02-07.
4. ↑  "Os rubios galegos".
5. ↑  "GUBIA". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2022-02-07.
6. ↑  "Toponimia asturiana - El porqué de los nombres de nuestros pueblos". *mas.lne.es*. Consultado o 2022-02-07.
7. ↑  "Gobia".
8. ↑  "Significado de goiva no Dicionário Estraviz". *www.estraviz.org*. Consultado o 2022-02-07.
9. ↑  "38. De Gobiam.". *behaim.brunoberti.it*. Arquivado dende o orixinal o 07 de febreiro de 2022. Consultado o 2022-02-07.
10. ↑  "gobiar". *DIGALEGO* (en castelán). Consultado o 2022-02-07.
11. ↑  "GIBA". *Etimologías de Chile - Diccionario que explica el origen de las palabras* (en castelán). Consultado o 2022-02-07.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Goiva*** |

* Cicel
* Gravado
* Xilografía
* Carpintería
* Buril
O **Panzer III** foi un carro de combate medio desenvolvido nos anos 30 pola Alemaña Nazi e usado extensamente durante a segunda guerra mundial. A designación oficial era Panzerkampfwagen III Sd Kfz. 141 (abreviado como PzKpfw III). Deseñouse coa intención de que combatese contra outros vehículos blindados e serviu ao lado do carro de apoio á infantaría Panzer IV. Porén, cando os alemáns enfrontáronse ao formidable T-34, precisáronse canóns anticarros máis potentes. Como o Panzer IV tiña un anel da torreta maior, o rol foi revertido. O Panzer IV montou o longo canón de 75 mm KwK 40 e participou en batallas contra outros carros. O Panzer III volveuse obsoleto no seu rol e para case todos os seus propósitos foi substituído polo Panzer IV. Dende 1942, a derradeira versión do Panzer III montou o canón de 75 mm KwK 37 L/24, máis axeitado para o apoio á infantaría. A súa fabricación rematou en 1943 tras construírse 5.774 exemplares. Porén, o chasis do carro de combate proporcionou cascos para o Sturmgeschütz III ata o final da guerra.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q151475
* BNF: 18127353z
* EBID: ID
* LCCN: sh88004847
* NKC: ph604919

 |
Igrexa matriz de Adrano
**Adrano** (en siciliano: *Adranu*) é unha comuna da provincia de Catania, Sicilia, Italia. Ata 1929 chamada **Aderno**. Situada na aba do Etna, nas beiras do río Simeto a 584 metros sobre o nivel do mar. 34 290 habitantes.

Historia
--------

As abas do Etna estiveron habitadas dende o neolítico inferior, contra o século X a.C. comezan a se establecer colonias sículas, que comezan a decaer no século V a.c. a chegada dos gregos data do 400 a.C. cando Dionisio I de Siracusa, funda unha cidade preto do templo dedicado ao deus grego do lume, Hadrano para reforzar a hexemonía de Siracusa na zona. No 344 a. C. ten lugar a batalla de Adranon entre os Timoleonte de Corinto e Iceta de Leontinoi. A cidade foi sometida ao dominio romano no 263 a.C..  

No 950 os árabes dominan a cidade durante a que se converte nunha poderosa cidade comercial, no 1075 os normandos fanse co control da cidade.  

Dende o século XIV pertence a Matteo Sclafani e despois á familia Moncada ata a abolición dos dereitos feudais.
En 1693 a cidade sofre un gran terromoto que mata a moitos dos seus habitantes. Durante a segunda guerra mundial a cidade foi bombardeada polos aliados.

Arquitectura
------------

**Il Castello**, castelo normando fundado por Roxerio I  

**Chiesa Madre**, de feitura normanda, cruz latina e tres naves construída entre o XVI e o XX.  

**Mosteiro de Santa Lucía**, fundado en 1596, hoxe escola pública  

**Igrexa de Santa Lucía** reconstruída en 1775  


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adrano*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q366574
* WorldCat
* VIAF: 156041338
* EBID: ID
* GEC: 0000795
* GeoNames: 6537804
* GND: 4212124-3
* MusicBrainz: ID
* OSM: 39338

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Anselmo López.

**Anselmo López García**, nado na Habana o 19 de maio de 1896 e finado en Ourense en 1983, foi un militar e avogado galego.

Traxectoria
-----------

Capitán de Infantaría destinado ao Batallón de Cazadores de Montaña de Ourense. Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela licenciándose en 1931. Significado republicano, coa proclamación da República en Ourense foi levantado nos ombros e aplaudido. Retirado coa lei Azaña, foi xuíz municipal de Ourense no primeiro bienio. Foi candidato polo Partido Republicano Radical Socialista da candidatura Republicano-Radical-Socialista-Nacionalista nas eleccións a Cortes constituíntes de 1931, pero non foi elixido. Foi vogal da directiva do PRRS de Ourense en decembro de 1931, e despois presidente da agrupación local; integrouse en Izquierda Republicana. Formou parte de sociedades recreativas e culturais como a Deportiva Fluvial.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 trasladouse a Tui o 25 de agosto aconsellado polo gobernador civil Manuel Quiroga Macía, porque "estaba ameazado de ser agredido na rúa". Actuou como defensor en varias causas incoadas aos defensores de Tui, chegando a manifestar a súa protesta diante dun Tribunal por atoparse con sentenzas xa ditadas previamente que facían inútil o seu labor como defensor. Despois pasou a residir en Vigo. A principios de novembro foi trasladado a Asturias por orde do responsable da VIII División onde permaneceu tres meses desmpeñando varias comisións. Procesado no sumario 598/36, foi xulgado en consello de guerra presidido por Ambrosio Feijoo Pardiñas no que actuou como fiscal Joaquín Otero Goyanes o 23 de marzo de 1937, con Marcial García Barros, Marcelino Otaduy Vázquez, Manuel Suárez Castro, Eduardo París Villar, Antonio Taboada Nóvoa e Higinio López Barrio. Foi condenado a cadea perpetua. Foi dado de baixa no exército en setembro de 1937. Cumpriu condena no Castelo de San Filipe de Ferrol. Abríronlle expediente de incautación de bens en maio de 1938. No franquismo exerceu como avogado en Ourense.

Vida persoal
------------

Casou en Miño con María Joaquina Morais García, filla de Ricardo Morais Arines, en 1923, e foi pai de Anselmo, Ricardo, José Javier, Antonio José Joaquín, María del Carmen e Concepción López Morais.

Notas
-----

1. ↑  *El Ideal Gallego*, 21-2-1931, p. 5.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-4-1931, p. 8.
3. ↑  *La Zarpa*, 24-6-1931, p. 1.
4. ↑  *Vida Gallega*, 30-12-1931, p. 51.
5. ↑  *La Región*, 24-3-1937, p. 3.
6. ↑  *BOE*, 6-9-1937, p. 3221.
7. ↑  *La Región*, 27-9-1923, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Prada Rodríguez, Julio (2004). *Ourense, 1936-1939. Alzamento, guerra e represión*. Sada: Do Castro. p. 87. ISBN 978-84-8485-157-8.

### Ligazóns externas

* Anselmo López García na páxina web *Nomes e Voces*.

* Expediente de responsabilidades políticas de Marcial García Barros, Anselmo López García, Marcelino Otaduy Vázquez, Eduardo París Villar, Higinio López Barrio; Antonio Taboada Nóvoa e Manuel Suárez Castro.
**María Cruz Mato Iglesias**, nada en Silleda en 1934, é unha científica galega especialista en botánica. Vencellada ao CSIC desde 1965, foi directora do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia (IIAG) e delegada institucional do CSIC en Galicia.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Farmacia na Universidade de Santiago de Compostela en 1957 con premio extraordinario de licenciatura. Doutorouse en 1964 coa tese *Estudio de la vegetación del partido judicial de Caldas de Reyes*. Posteriormente, completou a súa formación nas Facultades de Ciencias das Universidades de Lausanne e de Montpellier.

Foi profesora de Botánica da Universidad de Santiago de Compostela, e dende 1965 desenvolveu a súa carreira científica no IIAG do que foi directora (1984-1992). Foi a primeira e única muller delegada institucional do Consello Superior de Investigacións Científicas en Galicia (1992-2002).

Ten unha ampla obra publicada no campo da botánica e da bioquímica vexetal.

Notas
-----

1. 1 2  Marco 2007.
2. 1 2 3  "Delegados Institucionales - csic.es". *www.delegacion.galicia.csic.es*. Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2021. Consultado o 2021-01-09.
3. 1 2  Cadaval Torres, María Isabel. "Mulleres científicas". *www.galiciahoxe.com*. Arquivado dende o orixinal o 11 de xaneiro de 2021. Consultado o 2021-01-09.
4. ↑  Brasa Arias, Beatriz (2012-02-02). *La Facultad de Farmacia de Santiago de Compostela (1900-1971)*. ISBN 978-84-9887-826-4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Mato Iglesias, María Cruz". *Dicionario biográfico de Galicia* **2**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 296.
* Marco, Aurora (2007). *Dicionario de Mulleres Galegas*. Edicións A Nosa Terra. p. 269-270. ISBN 978-84-8341-146-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q104761797
* Dialnet: 889515

 |
**Alfonso Díaz Trigo**, nado en Buenos Aires en 1912 e finado na mesma cidade en 1968, foi un médico, xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Reunión dos participantes do 1º Congreso da Emigración Galega. Sentados de esquerda a dereita: Alberto Vilanova, Xerardo Álvarez Gallego, Vicente Gómez Paratcha, Alfonso Díaz Trigo, Xavier Bóveda, Rafael Dieste e Laxeiro. De pé: Francisco Comesaña Rendo, Ramón de Valenzuela, Lois Tobío Fernández, Eduardo Blanco Amor, Xosé Velo, Roxelio Rodríguez de Bretaña, Luís Seoane, Marcial Fernández Vázquez, Xosé Núñez Búa, Emilio González López, María del Carmen Soler, Mariví Villaverde e Antonio Baltar. Buenos Aires. 1956.
Nado na Arxentina, os seus pais procedían de Lugo. A familia retornou a Galicia cando Alfonso era neno. Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, Universidade de Valladolid (onde foi presidente da Tuna Escolar Vallisoletana), para finalmente licenciarse na Universidade de Madrid en 1933, onde foi membro da directiva da FUE. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exercía en Madrid e abrazou a causa republicana. Ao rematar a guerra tivo que fuxir á Arxentina. Convalidou o seu título de médico na Universidade Nacional del Litoral en 1939. Desempeñou a cátedra de Historia da Medicina na Facultade de Ciencias Médicas da Universidade de Buenos Aires (1960-1962). Militou na Agrupación de Intelectuais Demócratas, na Asociación Gallega de Universitarios, Escritores y Artistas (AGUEA) e na Comisión de Cultura do Consello de Galiza. Fundou e dirixiu o periódico *Lugo: Órgano oficial del Centro Lucense de Buenos Aires* (1948), e colaborou en *O Irmandiño* de Montevideo. En 1968 publicou *Medicina precolombina*.

Notas
-----

1. ↑  *El Cantábrico*, 11-12-1930, p. 2.
2. ↑  GUERRA, F. *La medicina en el exilio*, p. 772.
3. ↑  *La Libertad*, 2-11-1933, p. 9.
4. ↑  *A Nosa Terra*, 12-1948, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Díaz-R. Labajo, M.ª Aránzazu (2016). *El exilio científico republicano en Argentina*. Universidad de Salamanca. pp. 88, 238. ISBN 978-84-9012-604-2.
* Simón Lorda, David (2010). "Os nomes do exilio (médico, republicano, galego)" (PDF). *Cadernos de Atención Primaria* **17**: 264–270. Consultado o 12 de marzo de 2018.
**Manuel Caamaño Eiras**, nado en Padrón cara a 1904, foi un chofer e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Jaime Caamaño Comparada e irmán de Daniel Caamaño Eiras. Chofer de Padrón. Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi inculpado en Santiago de Compostela por agresión á forza armada pero posto en liberdade por falta de probas. Foi multado en Santiago de Compostela en xuño de 1937 por deixar un camión abandonado. En novembro de 1938 incitou aos soldados do rexemento de Infantaría Zamora de Pontevedra que viaxaban en tren a sublevarse e non obedecer as ordes dos superiores. Detido, foi xulgado o 27 de xuño de 1939 e condenado a dous anos de prisión por un delito de sedición. Preso na Prisión de Pontevedra, saíu en liberdade provisional en abril de 1940. En febreiro de 1940 foille imposta a sanción de dez anos de inhabilitación absoluta e outros dez de desterro a máis de 200 quilómetros de Padrón.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 16-6-1937, p. 8.
2. ↑  *BOE*, 10-4-1940, p. 2440 .
3. ↑  *El Ideal Gallego*, 29-2-1940, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Álvarez Castro, Xosé (2022). *Os anos do silencio. Represión e resistencia na provincia de Pontevedra (1936-1951)*. Vigo: Xerais. pp. 424–425. ISBN 978-84-1110-033-5.
A zona do Big Bend de Florida en azul e a rexión do Big Bend en vermello.
**Big Bend** é unha división rexional informal do Estado de Florida, nos Estados Unidos, de tipoloxía vernácula, sen límites oficiais rexistrados. Xeralmente inclúe os condados de Florida Panhandle ao leste do río Apalachiloca. A **Costa do Big Bend** é a costa pantanosa e sen barreira de illas que se estende ao longo da costa floridana do golfo de México desde o río Ocklockonee ao Caio Anclote.

As ONG que se autodefinen como establecidas no Big Bend a miúdo inclúen os condados de Franklin, Gadsden, Jefferson, Leon, Liberty, Madison, Taylor e Wakulla dentro das súas áreas de traballo. A principal cidade da rexión é Tallahassee.

A Costa do Big Bend é a costa pantanosa que se estende sobre uns 350 quilómetros desde a desembocadura do río Ocklockonee ao redor da Baía de Apalache e descende a costa oeste da península de Florida ata o Caio Anclote. Este tramo de costa inclúe as costas dos condados de Wakulla, Jefferson, Taylor, Dixie, Levy, Citrus, Hernando e Pasco. A Costa do Big Bend é unha rexión cárstica mergullada, cuberta dunha marisma salina. Inclúe mananciais de auga fresca, arrecifes de ostras e o delta do Río Suwannee. Hai illas de barreira ao oeste do río Oklockonee e ao sur comezando co Caio Anclote, aínda que non hai illas de barreira entre os devanditos puntos. A Costa do Big Bend contén pouco ou nada de area ou barro. A topografía cárstica produciu unha superficie irregular, frecuentemente exposta e cun substrato rochoso. Debido á anchura da plataforma continental adxacente (máis de 150 quilómetros), o baixo gradiente de inclinación da costa (1:5000) e ao feito de ficar ao abrigo dos ventos predominantes das tormentas, a Costa do Big Bend está xeralmente pouco exposta á enerxía das ondas. A costa sofre, iso si, o efecto das mareas de tempestades.

Notas
-----

1. ↑  "Big Bend Region". *Early Learning Coalition*. Florida, Estados Unidos. Arquivado dende o orixinal o 27-06-2011. Consultado o 17-6-2011.  *(en inglés)*.
2. ↑  "Paralegal Association of Florida, Big Bend Chapter" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 25-01-2009. Consultado o 13-12-2014. .
3. ↑  "Neighboring Counties" (en inglés). United Way of the Big Bend. Arquivado dende o orixinal o 16-11-2014. Consultado o 13-12-2014. .
4. ↑  Mattson, Robert A.; Frazer, Thomas K.; Hale, Jason; Blitch, Seth; Ajijevych, Lisa. United States Geological Survey, ed. "Florida Big Bend" (PDF) (en inglés). Consultado o 13-12-2014. .
5. ↑  USGS (ed.). "A Photo Gallery of Florida's Big Bend Tidal Wetlands". Estados Unidos de América. Arquivado dende o orixinal o 04 de febreiro de 2007. Consultado o 25 de decembro de 2015.  *(en inglés)*.
6. ↑  Confex, ed. (2004). "Status of Knowledge in Florida's Big Bend". *GSA*. Estados Unidos de América. Arquivado dende o orixinal o 26 de decembro de 2015. Consultado o 25 de decembro de 2015.  *(en inglés)*.
7. ↑  Randazzo, Anthony F.; Jones, Douglas S. eds. (1997). *The Geology of Florida* (en inglés). Gainesville, Florida: University Press of Florida. pp. 4 e 165–66. ISBN 0-8130-1496-4.
**Ramón Encinas Diéguez**, nado en Ourense o 4 de setembro de 1918 e finado en Pontevedra o 9 de agosto de 2014, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Sobriño do futbolista e adestrador Ramón Encinas Dios, estudou Dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 alistouse como voluntario e combateu no exército rebelde alcanzando o grao de capitán de Infantaría. Membro de Falange Española Tradicionalista y de las JONS, foi fiscal en Xinzo de Limia e Verín, vicepresidente da Deputación de Ourense, oficial maior do concello de Ourense, secretario do Ministerio da Vivenda, subxefe provincial do Movimiento, conselleiro nacional e procurador en Cortes por Ourense (1964-1971), gobernador civil de Huesca, Pontevedra (1964-1970) e Albacete, xefe da asesoría xurídica de Caixa Ourense e director xeral de Caixa Pontevedra.

Recoñecementos
--------------

* Gran Cruz da Orde do Mérito Civil en 1965.

Notas
-----

1. ↑  Despedida al exgobernador civil Ramón Encinas Diéguez
2. ↑  "Moncho Encinas, ha muerto". *El Pueblo Gallego* (en castelán). 22 de marzo de 1967. p. 16. Consultado o 14 de febreiro de 2022.
3. ↑  *La Noche*, 10-4-1965, p. 7.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-4-1965, p. 1.
5. ↑  *El Pueblo Gallego*, 24-1-1970, p. 1, 3.
6. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-5-1964, p. 15.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos Deputados Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine.
**Ricardo Macarrón Piudo**, nado en Vitoria, foi un arquitecto, militar e político español.

Traxectoria
-----------

Fillo de Urbano Macarrón. Estudou na Academia de Infantaría. Como primeiro tenente de Infantaría, ingresou na Garda civil en 1909. Desenvolveu en paralelo a súa carreira militar dentro da Garda civil coa de arquitecto. Como técnico do Ministerio da Gobernación estivo ligado á Dirección Xeral de Seguridade e á de Beneficencia Xeral. En 1936 era Tenente Coronel da Garda civil e xefe da Comandancia de Pontevedra. Foi nomeado delegado de orde público en Vigo polo gobernador Gonzalo Acosta Pan o 17 de xullo de 1936.

Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado delegado de Orde público de Pontevedra e gobernador civil en agosto. Cesou no cargo a finais de marzo de 1937 para ser destinado a Guipúscoa. Pasou á situación de dispoñíbel gobernativo en xuño. Foi dado de baixa por desafecto ao Movimiento Nacional en setembro de 1937. Despois pasou ao Servizo de Recuperación do Patrimonio Artístico Nacional.

As súas obras máis coñecidas como arquitecto son o Centro de Saúde Sandoval (1928) e o Colexio del Santo Ángel para orfos da Policía Nacional en Carabanchel (1928-1936).

Vida persoal
------------

Casou con Carolina Cenzano Godoy en 1910.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 5-8-1936, p. 7.
2. ↑  *Pensamiento Alavés*, 23-9-1937, p. 4.
3. ↑  *El Eco de Navarra*, 23-9-1910, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ricardo Macarrón Piudo.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Luis Álvarez.
**Luís Álvarez Rodríguez**, nado en Ourense o 29 de novembro de 1915, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Avogado e militar, durante os anos de posguerra foi asesor xurídico da xefatura provincial do Movemento e comandante de Infantaría.

Foi presidente da Cámara da Propiedade, da Deputación de Ourense (de febreiro de 1974 ata 1976), procurador en Cortes e presidente da Caixa de Aforros Provincial de Ourense entre o 2 de febreiro de 1974 e febreiro de 1976.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Eduardo Olano Gurriarán** |  **Presidente da Deputación de Ourense** 1974 - 1976 | Sucesor:**David Ferrer Garrido** |

Notas
-----

1. ↑  "Con Teresita en la Catedral". *La Región* (en castelán). 2008-09-12. Consultado o 2022-01-22.
2. ↑  *La Voz de Galicia*, 2-2-1974, p. 9.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Os Presidentes da Deputación

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533522
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 5470

 |
**José María Calveiro Couto**, nado en Dornelas (Silleda) en 1891, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Irmán de Adolfo Víctor Calveiro, viviu na súa xuventude en Madrid unha existencia bohemia, e naqueles anos fixo amizade con Emilio Carrere e colaborou con Baltasar Pagés na revista *España Nueva*. Emigrou a Cuba e residiu na Habana entre 1906 e 1932, exercendo diversos oficios como os de xastre e reloxeiro. Foi membro da Agrupación Artística Gallega. Colaborou en *Labor Gallega*, onde publicou algúns poemas, e tamén en *Alma Gallega*, *Heraldo de Galicia*, *Diario de la Marina* e *Eco de Galicia*. Foi correspondente do *Diario Español* na vila de Caimito (Cuba) e xefe de redaccción de *Juvencia*, así como director de *Atenea*. En 1925 publicou o poemario *Jardines de ensueño*. Foi un dos fundadores da Irmandade Nazonalista Galega da Habana.

En 1932 retornou á súa parroquia natal, Dornelas, aínda que en 1934 residía en Madrid, pero dende aquel ano non se volveu saber máis del.

Obras
-----

* *Jardines de ensueño*, 1925.

Notas
-----

1. ↑  *Heraldo de Galicia*, 23-5-1920, p. 4.
2. ↑  *Eco de Galicia*, 5-2-1922, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Domingo Cuadriello, Jorge (2002). *Los españoles en las letras cubanas durante el siglo XX. Diccionario Bio-Bibliográfico*. Sevilla: Renacimiento. p. 46. ISBN 84-8472-069-1. Consultado o 3 de xuñoo de 2020.

### Ligazóns externas

* Biografía en Cultura Gallega
**Josep Salvany i Lleopart** nado en Cervera en 1777-1778 e morto en Cochabamba o 21 de xullo de 1810, foi un médico militar catalán participante da Real Expedición Filantrópica da Vacina.

Biografía
---------

Expedición da vacina en América.
Dende moi novo interesouse pola cultura e as humanidades malia a súa feble saúde. Estudou gramática en Barcelona entre os anos 1784 a 1786, e entre 1786 a 1788, latín, retórica e poesía. Tamén estudou filosofía no Convento de San Agustín de Barcelona dende 1789 a 1791.

O 15 de outubro de 1791 fai o exame de latín, lóxica e física para ingresar no Real Colexio de Cirurxía de Barcelona. Alí está dende 1791 a 1796 obtendo boas notas, case todas máximas cualificacións. Foi axudante dos doutores Boven e Capdevilla, eminentes cirurxiáns a quen facía as substitucións nas clases.

Licenciado en cirurxía, ingresa no Exército. Serve no IV Batallón de Guardias Walonas (Valones) como cirurxián interino. Despois é cirurxián do III Batallón do Rexemento de Irlanda. Despois do V Batallón de Infantaría de Navarra. Tódolos postos militares tenos que deixar por problemas de saúde.

En 1799, solicita praza de cirurxián na Facultade de Barcelona. Non atenden as súas peticións, demasiado novo para ser profesor ou para deixar o exército. É proposto con 26 anos como segundo director da Real Expedición Filantrópica da Vacina. O proxecto considérase demasiado perigoso para estar en mans dunha soa persoa e o seu posto sería só por se lle acontecese algo ao director Francisco Xavier Balmis.

A expedición parte da Coruña 30 de novembro de 1803 chegando a Venezuela Balmis decide dividir en dúas a expedición deixando a Salvany ao cargo da expedición que levará a vacina da varíola polo continente cara Buenos Aires. Balmis volverá a Lisboa o 14 de agosto de 1806, despois de ter dado a volta ao mundo, e ao chegar a Madrid é recibido con honras e recoñecementos. Salvany continuará coa expedición recorrendo 18 mil quilómetros ata morrer ignorado en Cochabamba o 21 de xullo de 1810. Foi soterrado nunha foxa común, e descoñecéndose a súa localización.

Notas
-----

1. ↑  "Reivindicando a Salvany" (en castelán). Consultado o 2020-03-29.
2. ↑  "La Real Expedición Filantrópica de la Vacuna (1803-1806)". Arquivado dende o orixinal o 24 de febreiro de 2015. Consultado o 03 de xuño de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11928916
* WorldCat
* VIAF: 16647052
* BNE: XX1526022
* DBE: jose-salvany-lleopart
* FAST: 1633238
* ISNI: 0000000040166137
* LCCN: n2006005957

 |
**Hugh Falconer**, nado en Forres, Escocia, o 29 de febreiro de 1808 e finado en Londres, Inglaterra, o 31 de xaneiro de 1865, foi un xeólogo, botánico, paleontólogo e paleoantropólogo escocés. Foi o primeiro en suxerir a moderna teoría do equilibrio puntuado.

Traxectoria
-----------

Estudou a flora e fauna da India, Assam e Birmania, así como de moitas illas do Mediterráneo. Tamén investigou os fósiles da cordilleira Sivalik, entre a India e o Paquistán, onde realizou o que foi, probablemente, o primeiro achado dun fósil dun simio.

Falconer era nun principio un creacionista que negaba a teoría evolutiva. Porén, en 1859 Charles Darwin envioulle unha copia da súa obra A orixe das especies, cunha carta na que dicía: "Estou totalmente convencido de que, ano tras ano, volveraste menos firme na túa crenza na inmutabilidade das especies". En xuño de 1861, Falconer expresou o seu respecto polo biólogo nunha carta a Darwin por recibir o libro. A principios da década de 1860 volveu avaliar a súa visión do mundo e chegou a abrazar a evolución a partir dos seus estudos sobre o rexistro fósil.

En 1863, Falconer escribiu unha monografía sobre o elefante fósil americano das rexións que bordean o golfo de México. Un ano antes enviara en privado o seu traballo a Darwin, quen se amosou encantado de lela. Nel observou longos períodos de estase evolutiva en mamíferos fósiles con períodos curtos de rápido cambio evolutivo ao longo do tempo xeolóxico. Esta observación amosa unha gran previsión. Niles Eldredge e Stephen Jay Gould desenvolveron a mesma teoría básica un século despois, unha teoría coñecida como equilibrio puntuado. Segundo Gould, o traballo "anticipa unha inferencia primaria de equilibrio puntuado: que un patrón local de substitución brusca non significa transformación macromutacional in situ, senón unha orixe da especie posterior a partir dunha poboación ancestral que vive noutro lugar, seguida da migración cara ao lugar local".

Darwin incluíu unha mención a esta afirmación de Falconer nas edicións posteriores d'A orixe das especies. Lonxe de refutala, cualificouna como "consideración importante" .

Notas
-----

1. ↑  Darwin, Charles (1872 [2003]). *A orixe das especies*. Universidade de Santiago de Compostela. ISBN 84-9750-144-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q223013
* WorldCat
* VIAF: 56760550
* BMT: 123229
* BNF: 134798739
* Botanist: Falc.
* CERL: cnp01087327
* DeutscheBio: 117498246
* FAST: 103266
* GND: 117498246
* ISNI: 0000000121015664
* LCCN: n82164024
* NPG: mp87827
* NTA: 239651995
* ODNB: 9110
* OL: OL4853856A
* openMLOL: 141261
* SNAC: w66m3rhv
* SUDOC: 085883468
* TePapa: 57975
* WikiTree: Falconer-1839

 |