**Marcus Antonius Gordianus**, fillo de Antonia Gordiana, filla de Gordiano I e irmá de Gordiano II, naceu no 225, e foi nomeado emperador polos pretorianos á idade de 13 anos.

O seu reinado
-------------

Coa morte de Maximino Tracio a mans das súas tropas, despois da morte de Gordiano I e Gordiano II, os senadores Pupieno e Balbino quedaron nomeados como co-emperadores, pero non eran aceptados polo pobo de Roma, e despois de só noventa días, e logo de que lles impuxeran o nomeamento de Gordiano III como césar, foron asasinados polos pretorianos, que nomearon a Gordiano III como emperador, en parte debido ás presións do pobo romano que aínda conservaba a lembranza das virtudes do seu avó e tío.

Gordiano III no anverso dunha moeda da súa época (antoniniano)
A elección dun rexente era moi importante para o inicio do seu reinado, e esa elección recaeu en Aquila Timesiteo, que fora gobernador do imperio en diversas provincias, onde deu proba do seu carácter íntegro e notábel capacidade. A súa entrada no pazo deu coma primeira medida o afastamento de tódolos eunucos que herdara do seu tío, moi propios das rexións orientais, pero nunca ben aceptados en Roma. Unha vez completada esta expulsión, Gordiano III tomou por esposa a filla do seu rexente, Sabinia Tranquilinia, e nomeou o seu sogro prefecto do pretorio.

Polo estudos das súas cartas, sábese que tentou favorecer a situación das clases humildes: unhas favorecen a emancipación dos escravos, noutras trata da condición das mulleres, ás que se refire coma compañeiras dos homes no divino e no humano. Vese a influencia dos cristiáns nestas cartas.

O emperador herdara conflitos contra os godos, sármatas e persas. Pouco se sabe das súas expedicións na zona do Danubio. As crónicas falan dunha vitoria do emperador na Tracia e unha derrota contra os alanos, pero o certo é que esas rexións quedaron ceibes dos bárbaros, aínda que se supón que foi máis polo ouro entregado que pola vía das armas.

Dun xeito moi distinto foron as cousas no Oriente. A morte do rei dos persas Ardeschir no ano 240 deixou o trono en mans do seu fillo Sapor, quen comenza o seu reinado invandindo Mesopotamia e Siria, cando xa caeran no seu poder Nisibe e Carré. Siria tomouna sen oposición pero en Mesopotamia sufriu unha gan derrota, que o obrigou a devolver tódalas conquistas anteriores. A vitoria en Mesopotamia debeuse ao xenio de Timesiteo, conforme as cartas que foron dirixidas ao Senado, pero non puido gozar da vitoria xa que, non se sabe se por causas naturais ou inducidas, Timiseteo morreu pouco despois.

Gordiano III veuse na obriga de nomear un novo prefecto, e esta elección recaeu en Xulio Filipo, quen pouco despois comenza a manobrar para poñer o exército en contra do emperador, desviando provisións e facendo que o exército tentase nomear un novo sucesor. A esta manobra quixéronse opoñer os amigos de Gordiano, pero tanto el como os seus amigos foron asasinados en Zaita, sobre o río Éufrates. Filipo envioulle cartas ao Senado comunicándolles a morte do emperador e mais o seu nomeamento como emperador por parte do exército. O Senado acepta esta condición, aínda que en contra da opinión do novo emperador, divinízao e manda facer un gran mausoleo no seu nome, levantado por Filipo no mesmo lugar onde mandara asasinalo.

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Balbino | **Gordiano III**(238-244) | *Precede a:* Filipo o Árabe |
| Anarquía militar |

| * v
* c
* e
Árbore familiar Nerva–Antonina |
| --- |
| 
* (1) = primeira esposa
* (2) = segunda esposa (non mostrada)
* (3) = terceira esposa
* O púrpura escuro indica Emperador da dinastía Nerva-Antonina; púrpura claro indica herdeiro imperial designado que nunca reinou
* liñas discontinuas indican adopción; liñas punteadas indican relacións amorosas/fóra do matrimonio
* Versaleta = deificado póstumamente (*Augusti, Augustae,* ou outros)

 |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Q. Marcio Barea Sorano |  | Q. Marcio Barea Sura |  | Antonia Furnila |  |  |  |  |  |  | M. Cocceio Nerva |  | Serxia Plautila |  |  |  |  |  |  |  |  |  | P. Elio Hadrián |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
| Tito(r. 79-81) |  | Marcia Furnila |  | Marcia |  | Traxano Pai |  |  |  | Nerva(r. 96–98) |  |  |  | Ulpia |  | Elio Hadrián Marulino |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Xulia Flavia |  | Marciana |  | C. Salonio Matidio |  | Traxano(r. 98–117) |  | Plotina |  | P. Acilio Atiano |  | P. Elio Afer |  | Paulina Maior |  |  |  |  | L. Xulio Urso Serviano |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Lucio Mindio(2) |  | Libón Rupilio Frugi(3) |  | Matidia |  | L. Vibio Sabino(1) |  |  |  |  | Antínoo |  | Hadrián (r. 117–138) |  |  |  |  |  |  | PaulinaMenor |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Matidia Minor |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Suetonio |  | Sabina |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | M.Annio Vero |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | C. Fuscus Salinator I |  | Xulia Serviana Paulina |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Rupilia Faustina |  |  |  |  |  |  |  |  | Boionia Procilla |  | Cn. Arrio Antonino |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  | L. Cesenio Paeto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | L. Ceionio Cómodo |  | Apia Severa |  | C. Fusco Salinator II |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Arria Antonia |  | Arria Fadila |  |  | T. Aurelio Fulvo |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | L. Cesenio Antonino |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | LucioCómodo |  | Fundania Plautia |  | Ignota Plautia |  | C. AvidioNigrino |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Antonino Pío(r. 138–161) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| M. Anio Vero |  | Domitia Lucilla |  |  |  | Fundania |  | M. Anio Libón |  | FAUSTINA |  |  |  |  |  |  |  |  | Lucio ElioCésar |  |  |  |  |  | Avidia Plautia |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Cornificia |  | MARCO AURELIO(r. 161–180) |  |  | FAUSTINA Menor |  | C. Avidio Casio |  |  | Aurelia Fadila |  | LUCIO VERO(r. 161–169)(1) |  |  | Ceionia Fabia |  | Plautio Quintilo |  | Q. Servilio Pudente |  | Ceionia Plautia |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Cornificia Menor |  | M. Petronio Sura |  | CÓMODO(r. 177–192) |  |  | Fadila |  |  | M. Anio Vero César |  | Ti. Claudio Pompeiano (2) |  | Lucila |  |  |  |  | M. Plautio Quintilo |  | Xunio Licinio Balbo |  | Servilia Ceionia |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | Petronio Antonino |  | L. Aurelio Agaclito(2) |  | Aurelia Sabina |  | L. Antistio Burro(1) |  | Plautio Quintilo |  | Plautia Servila |  |  | C. Furio Sabino Timesiteo |  | Antonia Gordiana |  | Xunio Licinio Balbo |  |  |  |
|  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Furia Sabina Tranquilina |  |  | GORDIANO III(r. 238-244) |  |  |  |  |  |
|  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1812
* WorldCat
* VIAF: 89202520
* BAV: ADV12609584
* BIBSYS: 1581514961092
* BMT: 91489
* BNF: 12348451q
* BRE: 2370236
* BVMC: 15463
* CERL: cnp01339207
* DBE: gordiano-iii
* DeutscheBio: 118540793
* EBID: ID
* FAST: 95507
* GEC: 0030547
* GND: 118540793
* ISNI: 0000000117739950
* LCCN: n82094433
* NKC: uk20181010268
* NTA: 071432035
* Orthodox Encyclopedia: 166199
* SUDOC: 15008658X
* Treccani: gordiano-iii
* ULAN: 500355714

 |