**Federico de Luna**, coñecido tamén como **Federico de Aragón**, **Federico de Sicilia** e **Fadrique de Aragón**, nado en Sicilia c. 1400 e finado en Urueña, Reino de Castela, o 29 de maio de 1438, foi duque de Arjona, IV conde de Luna, señor de Cuéllar (1430 – 1433) e de Segorbe.

Traxectoria
-----------

Federico era fillo ilexítimo do rei de Sicilia, Martiño o Mozo, e dunha das súas amantes, a nobre de Catania Tarsia Rizzari.

Martiño o Mozo (Martiño I de Sicilia) era o fillo primoxénito do rei de Aragón, de Valencia, de Mallorca, de Sardeña e de Córsega e conde de Barcelona e dos outros condados cataláns Martiño I de Aragón, coñecido tamén como **Martiño o Vello**, e da súa primeira esposa María de Luna, filla e herdeira do primeiro conde de Luna e señor de Segorbe, Lope de Luna, e de Brianda de Got (ou d'Agaout).

Ilexítimo polo seu nacemento, ao falecer en 1407 o fillo froito do matrimonio de Martiño o Mozo coa súa segunda esposa Branca I de Navarra, seu pai iniciou o proceso de lexitimación que o convertería no seu herdeiro, para o cal lle concedeu os títulos de conde de Luna e señor de Segorbe.

A morte por paludismo de Martíño o Mozo en 1409 interrompe o proceso de lexitimación que aínda non rematara. Pero estre proceso foi retomado entón polo seu avó, o rei Martiño I de Atagón (Martiño o Vello), que recorre a o antipapa Benedito XIII, Pedro Martínez de Luna (coñecido como ***o papa Luna***), parente da súa falecida esposa María de Luna (morrera en 1406), que fora elixido papa o 28 de setembro de 1394, para, co seu apoio, elaborar un plan que lexitimase a Federico para sucedelo como rei de Sicilia e soberano da Coroa de Aragón.

O papa rematou o documento de lexitimación o 1 de xuño de 1410 pero, a morte de Martiño I o día anterior fixo que o pontífice non se encontrara coa suficiente forza moral para proceder por si só á lexitimación.

Abriuse entón un período de dous anos, coñecido como o *interregno de Aragón*, no que o trono aragonés permaneceu vacante e o reino ao bordo da guerra civil, xa que xurdiron até sete pretendentes ao trono, entre eles o conde de Luna Ferderico.

*Véxase tamén**:* Compromiso de Caspe.
As Cortes de Cataluña, Valencia e Aragón decidiron solucionar a crise sucesoria do trono mediante unha arbitraxe para a cal cada unha delas nomeou a tres representantes que, no denominado Compromiso de Caspe, celebrado en 1412, decidiron que o soberano da Coroa de Aragón e o rei de Sicilia debería ser Fernando de Antequera, da casa de Trastámara.

Tras o Compromiso de Caspe, no que Federico non obtivo ningún voto, e ao ser aínda menor de idade, foi posto baixo a tutela de Ramón de Torrelles e Blanes. Federico reconñeceu a Fernando I como rei de Aragón e ao seu fillo Afonso como herdeiro, pero mantivo as súas pretensións ao trono siciliano enfrontándose á viúva do seu pai Branca I de Navarra.

Ao alcanzar a maioría de idade Federico participou, co título de almirante, na expedición que contra a illa de Xerba comandaba o infante Pedro, duque de Noto (fillo de Afonso V de Aragón) en 1425. Tamén acompaou o exército do rei Afonso o Magnánimo a Castela para liberar o irmán do rei, o infante Henrique, duque de Villena.

Federico casou con Violante Luísa de Mur, aínda que o matrimonio foi breve ao abandonar pronto á súa esposa. Reclamada a súa presenza na corte debido ás súas pretensións sobre o reino de Sicilia, lonxe de deixalas manobrou politicamente para obtelo, o que provocou o malestar do novo rei de Aragón Afonso V, que o declarou en rebeldía en 1430, e desposeeuno do ducado de Luna (título que foi abolido), e de todas as súas outras terras (incluído o señorío de Segorbe), obrigándoo a buscar refuxio no reino de Castela, cuxo rei, Xoán II, encontrábase daquela en guerra contra Aragón.

En 1434 foi feito prisioneiro e, acusado de participar nun intento de roubo a uns comerciantes xenoveses de Sevilla. Encarcerado en Urueña falecería catro anos máis tarde.

Notas
-----

1. ↑  Velasco Bayón (1996): *Historia de Cuéllar*. Segovia, pp. 121-123.
2. ↑  Álvarez Palenzuela, Vicente Ángel, coord. (2002): *Historia Universal de la Edad Media*. Barcelona: Ariel. ISBN 978-84-344-2644-3, páx. 715.].
3. ↑  Fadrique de Aragón "Fadrique de Aragón, conde de Luna y Ejérica, señor de Segorbe, \* 1400/3, + Ureña 1438, hijo nat. de Martín II, el Joven, rey de Sicilia (1392/1402-1409", en grandesp.org.uk
4. 1 2  Reis de Aragón *(en inglés)*.
5. ↑  *(en inglés)* Casa dr Barcelona - xenealoxía Arquivado 05 de outubro de 2018 en Wayback Machine. *(en inglés)*
6. ↑  Tarsia Rizzari en geni.com *(en castelán)*.
7. 1 2 3  Earenfight 2005.
8. ↑  Percivaldi, Elena (2014): *Il grande scisma (1378-1417). Gli antipapi. Storia e segreti.* Roma: Newton Compton. ISBN 978-88-5417-152-7.
9. ↑  Grierson, P.; Travaini, Lucia (1998).
10. ↑  Sáiz Serrano 2011.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Earenfight, Theresa (2005): *Queenship And Political Power In Medieval And Early Modern Spain*. Farnham, Surrey, Inglaterra: Ashgate Publishing. ISBN 0-7546-5074-X.
* Grierson, P.; Travaini, Lucia (1998): *Medieval European Coinage, vol. 14: Italy (3). South Italy, Sicily, Sardinia*. Cambridge University Press. ISBN 9780521582315
* Sáiz Serrano, Jorge (2011): *Caballeros del rey: Nobleza y guerra en el reinado de Alfonso el Magnánimo*. Valencia: Universitat de València. ISBN 84-3708-433-4.

### Outros artigos

* Martiño o Mozo
* Martiño o Vello
* María de Luna
* Compromiso de Caspe

### Ligazóns externas

* Frederic d’Aragó i de Sicília na *Gran enciclopèdia catalana* *(en catalán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q774816
* WorldCat
* VIAF: 316749790
* DBE: fadrique-de-aragon
* DBI: ID
* GEA: 13597
* GEC: 0220272

 |