Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Océano.

Na antigüidade clásica, **Océano** (en grego antigo **Ώκεανός**, *Ōkeanós* ou **Ωγενος**, *Ōgenos*, literalmente 'océano'; en latín *Oceanus* ou *Ogenus*) referíase ao Océano mundial, que os gregos e romanos pensaban que era un enorme río que circundaba o mundo. Falando con propiedade, era a corrente de auga mariña do ecuador na que flotaba o ecúmene (**οἰκουμένη**, *ekuméne*).

Na mitoloxía
------------

Océano, á dereita, coa cola escamuda, na *Xigantomaquia* do Altar de Pérgamo.
Na mitoloxía grega este océano mundial era personificado como un Titán, fillo de Urano e Xea. Nos mosaicos helenísticos e romanos (por exemplo en *Océano e Tetis*, de Zeugma, século III) represéntase con frecuencia a este Titán co torso e os brazos dun home musculoso con barba longa e cornos (moitas veces con pinzas de cangrexo), e coa parte inferior do corpo dunha serpente (compárese con Tifón). En fragmentos dunha vasilla arcaica datada sobre 580 a.C. entre os deuses que acoden á voda de Peleo e a ninfa mariña (nereida) Tetis aparece un Océano con cola de peixe, levando un peixe nunha man e unha serpente na outra, dons de recompensa e profecía. Nos mosaicos romanos, como o de Bardo, pode aparecer levando un temón e cun barco no colo.

Algúns estudosos cren que orixinalmente Océano representaba a todos os corpos de auga salgada, incluíndo o mar Mediterráneo e o océano Atlántico, as dúas maiores masas acuáticas coñecidas polos antigos gregos. Porén, a medida que a xeografía se fixo máis precisa, Océano pasou a representar as augas máis descoñecidas e estrañas do Atlántico (tamén chamado "Mar Océano"), mentres un recentemente chegado dunha nova xeración, Poseidón, gobernaba o Mediterráneo.

A esposa de Océano era a súa irmá, a titánide Tetis, e da súa unión naceron as tres mil Oceánides (ou ninfas do mar) e todos os Oceánidas, os ríos do mundo, así como as fontes e os lagos. De Crono, da raza dos Titáns, naceron os doce olímpicos, e Hera menciona dúas veces na *Ilíada* a súa pretendida viaxe "aos confíns da fértil terra para ver a Océano, pai dos deuses, e á nai Tetis, os cales me recibiron de mans de Rea e me criaron e educaron no seu palacio".

Na maioría das versións da Titanomaquia ou guerra entre os Titáns e os Olímpicos, Océano, xunto con Prometeo e Temis non se uniu ao bando dos seus irmáns Titáns contra os Olímpicos, senón que se mantivo alleo ao conflito. Na maioría das versións deste mito, Océano tamén refusou unirse a Crono na rebelión deste contra o seu pai Urano. Na *Ilíada*, a rica iconografía do escudo de Aquiles que creara Hefesto quedaba pechada, como se cría que o estaba o propio mundo, por Océano:

> 
> 
> *Entón, correndo ao redor do bordo do escudo, tres veces,  
> debuxou toda a forza da corrente do Océano*.
> 
> 

Cando Odiseo e Néstor camiñaban xuntos pola "beira do estrondoso mar, dirixían moitos rogos ao deus que abraza a terra e a abanea" era a Océano, e non a Poseidón, a quen destinaban os seus pensamentos.

Invocado de pasada polos poetas e concibido como o pai dos ríos e regatos e, por tanto, proxenitor das deidades asociadas, Océano aparece unha soa vez nos mitos, como un representante do mundo arcaico que Heracles constantemente ameazaba e superaba. Heracles obrigou a Helios a que lle emprestara a súa copa dourada para cruzar a grande extensión do Océano na súa viaxe ás Hespérides. Cando Océano sacudiu a copa, Heracles ameazouno e tranquilizou as ondas..

### Consortes e descendencia

* Xea
	+ Creúsa
	+ Triptólemo (segundo Pseudo-Apolodoro)
* Teia, filla de Memnón
	+ Cercopes
* Tetis
	+ Oceánidas (deuses fluviais)
	+ Oceánides (ninfas mariñas)

Na cosmografía
--------------

Océano aparece tanto na cosmografía helénica como na mitoloxía. Os cartógrafos seguiron representando a corrente ecuatorial circundante de forma similar a como aparecera no escudo de Aquiles.

Aínda que Heródoto era escéptico sobre a existencia física de Océano, rexeitaba que o desxeo fora a causa do desbordamento anual do río Nilo. Segundo o seu tradutor e intérprete Livio Stecchini, Heródoto deixou sen resolver a cuestión dun Nilo ecuatorial, xa que descoñecía a xeografía da África subsahariana.

Apolonio de Rodas chámalle ao baixo Danubio o *Keras Okeanoio* ('Golfo' ou 'Corno de Océano’) na súas *Argonáuticas*.

Na *Ora maritima* de Avieno (século IV) aplícase *Accion* ('Océano') aos grandes lagos.

Tanto Homero  como Hesíodo  aluden ao *Okeanos Potamos*, o 'río océano'.

Deus Océano, mosaico atopado no xacemento de La Milla del Río (León), do século IV e exposto no Museo Arqueolóxico de León
Hecateo de Abdera escribe que o Océano dos hiperbóreos non é o ártico nin o occidental, senón o mar situado ao norte do antigo mundo grego, chamado "o máis admirábel de todos os mares" por Heródoto, o "inmenso mar" por Pomponio Mela  e por Dionisio Periegeta, e cuxo nome é *Mare majus* nos mapas medievais.

Ao final do *Okeanos Potamos* estaba a illa sagrada de Alba (*Leuke*, *Pytho Nisi* ou Illa das Serpentes), consagrada ao pelasgo (e logo tamén grego) Apolo, que saúda ao Sol nacente do leste. Hecateo de Abdera alude á illa de Apolo desde a rexión dos hiperbóreos, no Océano. Foi en *Leuke*, nunha versión da súa lenda, onde o heroe Aquiles foi enterrado nun túmulo (até a actualidade, unha das desembocaduras do Danubio chámase *Quilia*).

Notas
-----

1. ↑  Perseus. Liddell, H. G. e Scott, R. (1940): *A Greek-English Lexicon*, voz Ὠκεανός
2. ↑  A **ecúmene** é o conxunto do mundo coñecido por unha cultura. Xeralmente distínguese como aquela porción da Terra permanentemente habitada, en contraposición ao *anecúmene* ou zonas inhabitadas ou temporalmente ocupadas. Durante o período helenístico, ecúmene facía referencia á parte da Terra que estaba habitada, xa fora por toda a humanidade ou só por un subconxunto desta. Con frecuencia referíase ás terras habitadas polos gregos, excluíndo aquelas que estaban ocupadas polos bárbaros. Na *koiné* do Imperio romano e no Novo Testamento, ecúmene significa literalmente 'mundo'; porén, polo xeral se entendía que facía referencia ao mundo romano. Os bizantinos utilizaban ecúmene para referirse ao Imperio bizantino (de aí, o *concilio ecuménico*). O concepto subxace no título de Patriarca ecuménico que se lle dá ao Patriarca de Constantinopla, así como ao proceso do ecumenismo.
3. ↑  Véxase Livio Stecchini, *Ancient Cosmology*, un ensaio que especula coa posibilidade de *Océano* como contrapartida ecuatorial ao *Nilo* (Internet Archive). *(en inglés)*
4. ↑  V.V. A.A. (2010): *Mitología clásica e iconografía cristiana*. Fund. R. Areces. ISBN 978-84-8004-942-9
5. ↑  Museo Británico 1971. 11-1.1.
6. ↑  O poeta clásico tardío Nono menciona ás *Limnai* ['lagos'], fillas líquidas de Océano. (*Dionisíacas* vi. 352.)
7. ↑  Homero, *Ilíada* xiv. 200 e 244.
8. ↑  A *Suda* identifica a Océano e Tetis como pais dos dous Cercopes, aos que tamén derrotou Heracles.
9. ↑  A viaxe de Heracles na copa solar polo Océano foi un dos temas predilectos dos pintores de cerámica ática
10. ↑  Apolonio de Rodas, *Argonáuticas* iv. 282.
11. ↑  Tolomeo, C. (1883):: *Cl. Ptolemaei Geographia. Graece et lat. edidit Car. Müllerus*. Paris: Fr. Didot, páx. 235.
12. ↑  Homero, *Odisea* xii. 1.
13. ↑  Hesíodo], *Teogonía* v. 242. 959.
14. ↑  Heródoto iv. 85.
15. ↑  Pomponio Mela i. 19.
16. ↑  Dionisio Periegeta, *Descrición da terra* v. 165.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Océano Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Mitoloxía grega
* Titáns
* Oceánidas
* Oceánides

### Ligazóns externas

* Oceanus *(en inglés)*
* Okeanos *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Mitoloxía e relixión gregas |
| --- |
| Relixións e cultos | 
* Misterios dionisíacos
* Discordianismo
* Misterios eleusinos
* Gaianismo
* Platonismo
* Neoplatonismo
* Orfismo
* Dodecateísmo

 |
| Grupos | 
* Amazonas
* Centauro
* Ctónico
* Ciclope
* Dragóns
* Erinias
* Xigantes
* Harpía
* Hecatonquiros
* Moiras
* Musas
* Ninfas
* Deidades primordiais
* Sátiros
* Deidades do mar
* Titáns
* Ventos

 |
| Deuses olímpicos | 
* Ares
* Afrodita
* Apolo
* Ártemis
* Atenea
* Deméter
* Hefesto
* Hera
* Hermes
* Hestia ou Dioniso
* Poseidón
* Zeus

 |
| Outras deidades maiores | 
* Asclepio
* Cronos
* Dioniso
* Eros
* Helios
* Eos
* Hércules
* Hades
* Hebe
* Hécate
* Pan
* Perséfone
* Selene
* Xea

 |
| Heroes | 
* Aquiles e a Guerra de Troia
* Belerofonte e a Quimera
* Edipo e Tebas
* Heracles e os doce traballos
* Perseo e Medusa
* Teseo e o Minotauro
* Triptólemo
* Ulises e a Odisea
* Xasón e os Argonautas

 |
| Ritos e prácticas | 
* Amfidromia
* Iatromantis
* Libación
* Pharmakos
* Ofrenda votiva
* Oración
* Sacrificio
* Templo

 |
| Lugares sagrados | 
* Delfos
* Delos
* Dodona
* Eleusis
* Monte Olimpo
* Olimpia

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q161419
* WorldCat
* VIAF: 32796924
* BRE: 2290492
* EBID: ID
* GND: 118993607
* LCCN: sh2002011029
* SUDOC: 240647858
* Theoi: TitanOkeanos

 |