A **Fundaçom Artábria** é unha entidade cultural que procura o recoñecemento do galego (entendido como o portugués de Galiza) dentro da unidade lingüística galego-portuguesa. O seu ámbito de actuación é Ferrolterra e ten a súa sede social na cidade de Ferrol.

É unha asociación sen fin de lucro, declarada de interese galego e clasificada como de interese cultural pola Xunta de Galicia en 1998, ano da súa creación.[] Financiada polas cotas dos socios, desenvolve todo o tipo de actividades socio-culturais: concertos, edición de libros, bandas deseñadas e outros materiais en galego, organización de cursos de lingua e doutras disciplinas, festivais, conferencias, excursións, campañas reivindicativas en torno á defensa do galego etc.

Historia
--------

Artábria foi inicialmente unha asociación dedicada á defensa do galego e da súa identidade como portugués. Creada en 1992 no concello de Narón, o seu ámbito estendeuse logo aos concellos veciños de Ferrol e Fene, con persoas asociadas procedentes dos mesmos. Nesa etapa inicial, a *Associaçom Reintegracionista Artábria* organizou cursos de lingua en Narón e Ferrol, en ocasións colaborando con institucións municipais ou co movemento asociativo da comarca.

Actividades
-----------

Imaxe dunha actividade da Fundaçom Artábria.
### Publicacións

En 1992, colabora na edición da *História da Língua em Banda Desenhada*, en colaboración con outros colectivos locais reintegracionistas que nese ano existían en Santiago de Compostela (Assembleia Reintegracionista de Bonaval), Vigo (Associaçom Cultural V Irmandade), Ordes (Associaçom Reintegracionista de Ordes), O Salnés (Clube Reintegracionista do Salnês), A Estrada (Sociedade Cultural Marcial Valadares) e Ourense (Grupo Reintegracionista Meendinho). Este último era o principal impulsor da iniciativa editorial, xunto ao *Colectivo Pestinho-Frente Comixário* (tamén de Ourense). A edición de 3.000 exemplares ficou esgotada en pouco tempo[].

Alén da xa referida colaboración na *História da Língua em Banda Desenhada*, a Fundaçom Artábria publicou, na etapa anterior á súa transformación en asociación, en 1995, un novo volume en formato de cómic: a *História da Galiza em Banda Desenhada*, con introdución de Elvira Souto, guión de Maurício Castro e Gonçalo Grandal, debuxos de Leandro Lamas e asesoramento histórico do arqueólogo municipal de Narón André Pena Graña. Foron editados 4.000 exemplares, contando coa colaboración doutras entidades culturais e reintegracionistas, como o Grupo Reintegracionista Meendinho, a Assembleia Reintegracionista de Bonaval, A Gente da Barreira (Ourense), Asociación Cultural Auriense (Ourense), Frente Comixário, Sociedade Cultural e Desportiva do Condado (Salvaterra de Miño), Associaçom Galega da Língua, Associaçom Cultural Vª Irmandade, Renovação (colectivo galego de emigrantes en Madrid), Associaçom Cultural Aloia (colectivo galego de emigrantes en Cataluña) e Associaçom Civil de Amigos do Idioma Galego (colectivo galego de emigrantes na Arxentina).

Xa en 1998, coincidindo coa troco de denominación a Fundaçom e a apertura dun local en Ferrol, a Artábria edita o *Manual de Iniciaçom à Língua Galega*, da autoría de Maurício Castro, presidente da entidade nese momento. No ano seguinte, en 1999, a Fundaçom Artábria publicou o poemario *Gong*, primeira obra publicada do escritor Carlos Quiroga. *O Saltom Astronauta* foi un conto infantil editado en formato electrónico. A autoría dos textos é de P. Pablo Patinho con debuxos de Leandro Lamas.

Outras obras publicadas nestes anos foran *Introduçom à Lingüística com Corpora*, unha coedición coa editora Laiovento, a partir da tese de doutoramento de J. H. Peres Rodrigues; e *Conhecermos Carvalho Calero*, caderno divulgativo sobre a vida e a obra do intelectual galego

### Festival da Terra e da Língua

Cada verán dende 2000, organiza o chamado *Festival da Terra e da Língua*, evento popular que transcorre no lugar do Muíño de Pedroso (Narón), e que cada ano é dedicado a unha temática social ou cultural concreta. Concertos, debates, xogos infantís e populares, teatro e outras actividades lúdicas dan contido ao Festival da Terra e da Língua, que acostuma a ser organizado no mes de xuño ou no de xullo. A edición de 2007 foi a sétima edición, dedicada á recuperación da memoria histórica da ditadura franquista e da represión sofrida polos defensores da cultura e a lingua de Galiza naqueles anos.

En 2006 e 2007, os actos ligados ao Festival ampliáronse coa organización dun concurso musical dirixido aos grupos que cantan en galego, e que incluíu a edición de maquetas e a organización dun concerto coas bandas finalistas.

Notas
-----

1. ↑  *História da Galiza em banda desenhada*. Terra de Trasancos: Associaçom Artábria. 1995. p. 3.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Blog da Fundaçom Artábria