recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Automated Fibre Placement** (*Deposición automática de fibra*, en galego) é un proceso de fabricación con materiais compostos usado en diferentes ámbitos da enxeñaría.

Denominación
------------

O Automated Fibre Placement (usualmente abreviado como "AFP") refírese tanto ao proceso de fabricación como á máquina laminadora (robot comercial máis cabezal). Tamén pódese atopar coa denominación de *Automatic Fibre Placement* ou *Advanced Fibre Placement*. En tódalas denominacións adóitase mencionar tamén trocando *fibre* por *fiber* (na súa máis usual ortografía norteamericana).

Historia
--------

O AFP é unha evolución do Automated Tape Laying, ATL, unha máquina desenvolvida nos anos 60 que permitiu automatizar o laminado de pezas con prepregs, que ata entón eran manuais. Os enxeñeiros pronto se decataron que o ATL funcionaba ben en superficies sinxelas (planas ou de baixa curvatura), mais atopa problemas en superficies complexas (chafráns ou superficies de alta curvatura). Para arranxar estes problemas, engadíronse máis grados de liberdade á máquina e estreitouse o ancho das cintas empregadas, dando lugar a unha máquina de diferentes prestacións á que se chamou Automated Fibre Placement, AFP.

Proceso de fabricación
----------------------

Para laminar a peza requirida, o prepreg deposítase sobre o molde coa axuda dun rodete de compactación, que aplica unha forza sempre normal á superficie laminada. Tras depositarse varias capas de material sobre o molde, a peza debe ser introducida nun autoclave, o cal, aplicando alta presión e temperatura, axuda a curar a resina do prepreg. Finalmente, o molde retírase e a peza fica rematada.

Características
---------------

Para evitar o torcemento das distintas cintas depositadas, cada unha delas diríxese a través dunhas guías ata uns 30 milímetros antes do contacto co rodete, e aplícaselles, ademais, unha tensión (forza na dirección das cintas que tende a estiralas). Ademais, para incrementa-la adherencia do prepreg, o proceso lévase a cabo con aplicación de calor.

Notas
-----

1. ↑  AFP/ATL Glossary of Terms Arquivado 27 de abril de 2015 en Wayback Machine. (en *inglés*)

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Material Composto
* Preimpregnado
* Automated Tape Laying

### Bibliografía

* The engineering aspects of automated prepreg layup: History, present and future. Lukaszewicz, Ward e Potter.

### Ligazóns externas

* Información sobre a máquina de AFP da empresa Coriolis Composites

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4826453
* MAG: 2779071632

 |
**Antonio Domínguez Olano**, coñecido como **Antonio D. Olano** ou **Antonio de Olano**, nado en Vilalba o 25 de maio de 1938 e finado en Madrid o 29 de decembro de 2012, foi un xornalista e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Traballou en periódicos como *La Noche*, *El Correo Gallego*, *El Alcázar*, *Pueblo*, *Sábado Gráfico*, *ABC*, *Gaceta Ilustrada* ou *La Codorniz*. Foi correspondente de guerra en varios países, e colaborou na Cadena SER.

Prestoulle servizos ao PCE, como a entrevista que mantivo con Xosé Castro Veiga en 1953 enviado por Santiago Carrillo para pedirlle que depuxese as armas, e ao réxime franquista, sobre todo a Manuel Fraga, do que foi colaborador e amigo. Traballou en África e en Cuba, onde acompañou a Fidel Castro desde Sierra Maestra á Habana.

Como autor teatral en lingua castelá estreou 30 obras, destacando *Locos por la democracia*, *Madrid. Pecado moral*, *Las divinas* ou *Cara al sol con la chaqueta nueva*. Publicou as novelas *Los hombres se visten de plata* e *La España del buitre*. Xunto ao seu amigo Borobó escribiu a versión teatral d'A Bela Otero. Con Juan Pardo fixo comedias musicais, e colaborou no disco *Galicia miña nai dos dous mares* con poemas de Ramón Cabanillas, Curros Enríquez, Rosalía de Castro e el mesmo. Tamén foi guionista de cine e radio, poeta e biógrafo e amigo de Pablo Picasso e Salvador Dalí. Foi comentarista taurino e cronista de Madrid.

Obras
-----

### Ensaio

* *Guía secreta de Madrid*.

* *Pecar en Madrid*.
* *Locos por la democracia*.
* *Yo soy el Pera*.
* *Dalí, Secreto*.

### Novela

* *Los hombres se visten de plata*.
* *La España del buitre*.
* *Carta abierta a un muchacho "diferente"*.
* *El Niño que bombardeó París* (Actas. 2012. ISBN 978-84-9739-118-4).
* *Yiyo, Adiós, príncipe, adiós*.

### Teatro

* *Locos por la democracia*.
* *Madrid. Pecado moral*.
* *Las divinas*.
* *Cara al sol con la chaqueta nueva*.

Recoñecementos
--------------

* Foi galardoado co premio Antonio Machado de contos por *Trenes*.
* Foille concedida a Medalla de Bronce de Galicia en 1998.

Notas
-----

1. ↑  "Fallece el periodista Antonio Domínguez Olano". *El Mundo* (en castelán). 29 de decembro de 2012.
2. ↑  Eiré, Afonso (2015). *O Piloto. O último guerrilleiro*. A Coruña: Hércules. pp. 67–68. ISBN 978-84-94386-82-4.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en www.galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2110743
* WorldCat
* VIAF: 60251789
* BNE: XX1721046
* BVMC: 46048
* FAST: 53629
* GND: 132765209
* ISNI: 0000 0000 8386 9422
* LCCN: n80046575
* NKC: pna20211114411
* SUDOC: 13196173X

 |
**Arturo Rivas Castro**, nado en Sabucedo (A Estrada) o 17 de maio de 1898 e finado en Xixón o 25 de abril de 1974, foi un sacerdote, físico e químico galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de José Rivas, mestre en Sabucedo. Estudou no Seminario de Carrión de los Condes e filosofía en Oña (1920-1923). Foi profesor de química no Colexio da Compañía de Xesús de Valladolid. Trasladouse a Santander e estudou Teoloxía na Universidade Pontificia de Comillas, onde se ordenou sacerdote en 1928. Marchou a Múnic (1931-1936) co profesor Günter Scheibe, onde descubriu un método de análise espectral cuantitativo. Logo marchou a Roma. Regresou a España onde foi profesor de ciencias en Valladolid, Vigo, Santander e Xixón. En 1971 tivo que deixar as clases por unha grave doenza.

Notas
-----

1. ↑  *La Nueva España*, 26-4-1974, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabada Castro, Manuel (2011). "Arturo Rivas Castro (1898-1974), un sobranceiro físico e químico de Sabucedo (A Estrada)" (PDF). *A Estrada: Miscelánea histórica e cultural* (14): 7–20. Consultado o 30 de agosto de 2012.

### Ligazóns externas

* "Arturo Rivas Castro". *Álbum da Ciencia* do Consello da Cultura Galega.
**Baliceaux** é unha das illas Granadinas que se atopan entre as illas caribeñas de San Vicente e Granada. Politicamente, é parte da nación de San Vicente e as Granadinas.

Historia
--------

Descuberta polos navegantes españois durante o século XV, esta illa de 1´35 km² gozou dunha longa e interesante historia. Durante as guerras cos Caribe 1769 - 1795, Gun Hill, a case 126 metros sobre o nivel do mar é o punto máis alto da illa, serviu como posto de observación para os soldados entre 1772-1797. A illa foi o lugar onde o exército Inglés desterrou preto de 5000 indios caribes trala derrota do xefe Caribe Joseph Chatoyer na década de 1790. A metade deles morreron neste campo de concentración. Os outros foron deportados á illa de Roatán, Honduras. Os seus descendentes viven hoxe en día como o pobo garífuna en Honduras, Belize, Guatemala, Nicaragua e nos EUA Como un sinal de respecto, Baliceaux é visitado anualmente polos caribes e os funcionarios do Goberno para recordar eses feitos.

No ano 2016, a illa é privada e atópase á venda por 30 millóns de dólares americanos. Aínda que coa forte oposición dos descendentes dos alí falecidos que o consideran unha profanación.

Xeografía
---------

O terreo é ondulado, coa súa contorna paradisíaco de praias brancas, outeiros, prados, vales, outeiros, cantils, bosques e carreiros que serpentean ao longo do terreo exuberante da illa. Protexida por arrecifes e bordeada por augas cristalinas e praias de area branca en po, a illa préstase perfectamente para o mergullo, natación e vela. Máis actividades de tempo libre inclúen pesca e senderismo.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Baliceaux*** |

### Outros artigos

* San Vicente e as Granadinas

### Ligazóns externas

* Datos xeográficos de Baliceaux
* Foto de Baliceaux
* Información de Bacileux

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q804963
* GeoNames: 3577963
* TGN: 1006396

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Andatuz** é o nome da mascota oficial de Guadalinex, unha distribución Linux promovida pola Xunta de Andalucía e baseada en Ubuntu. Baseándose na mascota oficial de Linux Tux, José Gil deseñou un pingüín con aspecto máis xuvenil. Símbolo para un proxecto xove e innovador que inicialmente se creou para os centros educativos. Ademais da mascota oficial, cada ano Guadalinex lanza unha enquisa para elixir o animal que representará á nova versión. Esta enquisa vén realizándose dende a versión V3. Tan só en dúas ocasións, o animal que representaba á nova versión estivo baseado na mascota oficial.

Notas
-----

1. ↑  "Andatuz en la Guadapedia". Arquivado dende o orixinal o 19 de decembro de 2013. Consultado o 19 de decembro de 2013.
2. ↑  "Elegido el animal-mascota que representará la nueva versión". Arquivado dende o orixinal o 03 de febreiro de 2012. Consultado o 19 de decembro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Mascota para editar Descarga unha versión en formato editable SVG.
Baleeiro do século XIX.
Baleeiro moderno.
Un **baleeiro** é un tipo de barco utilizado para caza (ou pesca) de baleas. O termo designa tamén o cazador ou pescador de baleas.

Porén, a persoa encargada de manexar o arpón, é dicir, de arpoar  á balea (ou outro gran cetáceo) chámase *arpoador*.

Evolución
---------

Antigamente os baleeiros dispoñían dun ou varios *botes baleeiros*, que largaban para aproximárense tanto como podían á balea ou ao cachalote e nos que embarcaban, canda os mariñeiros que vogaban e o patrón, o arpoador, que lanzaba o arpón, unido a un groso cabo, para tratar de cravalo no animal; despois, volvían ao baleeiro, e os mariñeiros turraban do cabo (ou dos cabos) para achegar o cetáceo ao costado do barco principal.

Os baleeiros modernos, na súa maioría, están equipados para a captura (utilizando arpóns que disparan mediante canóns) e con instalacións para o tratamento da carne e da graxa (aceite de balea) do animal, é dicir, que son buques factoría.

A principal característica dos baleeiros modernos é a de ter a popa rebaixada e a proa elevada, onde está situado o canón que lanza o arpón.

Na literatura
-------------

Na novela *Moby Dick* de Herman Melville, o narrador embarca no *Pequod*, baleeiro do século XIX.

Notas
-----

1. 1 2  *baleeiro* Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
2. ↑  **arpoar** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
3. ↑  **arpoador** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
4. ↑  Dominique Le Brun (2013): *Baleiniers. Témoignages 1820–1880*. Éditions Omnibus. ISBN 978-2-258-09869-5. Resumo

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Baleeiro*** |

### Bibliografía

* Budker, Paul (1957): *Baleines et baleiniers*. París: Horizons de France.

### Outros artigos

* Balea
* Cetáceos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q973740
* AAT: 300232758
* BNCF: 40358
* BNF: 11940778j
* EBID: ID
* GND: 4639587-8
* JSTOR: whaling-ships
* KulturNav: ID
* LCCN: sh85146360

 |
A **andalucita** é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Al2SiO5** e que presenta moi variada coloración.

Aspecto
-------

De moi variada coloración, rara vez aparece na súa forma cristalina aínda que pode aparecer, de cando en vez, en forma de prismas de catro caras.

Lugares onde se atopa
---------------------

A andalucita é un mineral que crece en zonas de forte presión e temperatura. Faino en rochas de tipo metamórfico como os xistos. Os minerais cianita e silimanita, polimorfos da andalucita, fórmanse baixo unhas condicións de presión e temperatura diferentes. Polo tanto, e difícil que os poidamos atopar xuntos nunha mesma rocha. É por iso polo que os tres minerais son unha ferramenta valiosa para identificar as condicións de presión e temperatura da rocha nai nas que se atopan.

Atópanse exemplares de andalucita en xisto en Lariño (A Coruña) e tamén en Boal, Asturias.

Usos da andalucita
------------------

A andalucita é empregada para a fabricación de refractarios, materiais coa capacidade de soportar altas temperaturas.

Outros silicatos
----------------

O cuarzo, a olivina, o feldespato e a mica son outros silicatos importantes.

Notas
-----

1. ↑  "andalucita". *TERGAL*. Consultado o 01/07/2022.
2. ↑  Manuel Gutiérrez Claverol e Carlos Luque Cabal *Recursos del subsuelo de Asturias*. Servicio de Publicaciones Universidad de Oviedo, 1994, páxina 269

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q192637
* BRE: 1822094
* EBID: ID
* GEC: 0136204
* GND: 4142387-2
* JSTOR: andalusite
* MAG: 2777545297
* Mindat: 217

 |
Auga potable
Denomínase **auga potable** á auga que pode ser consumida por persoas e animais sen risco de contraeren enfermidades. O termo aplícase á auga que foi tratada para o seu consumo humano segundo unhas normas de calidade promulgadas polas autoridades locais e internacionais.

España
------

En España, a normativa que regula as características e controis da auga potable e da súa subministración é o Real decreto 140/2003, que estabelece valores máximos e mínimos para o contido en minerais, diferentes ións como cloruros, nitratos, nitritos, amonio, calcio, magnesio, fosfato, arsénico etc. ademais dos límites máximos dos xermes patóxenos. O pH da auga potable debe de estar entre 6,5 e 8,5. Os controis sobre a auga potable adoitan ser máis severos cós controis aplicados sobre as augas minerais embotelladas.

Notas
-----

1. ↑  Esta norma traslada ó dereito español a Directiva Europea 98/83/CE, de 3 de novembro de 1998.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Real decreto 140/2003, de 7 de febreiro, polo que se estabelecen os criterios sanitarios da calidade da auga de consumo humano (BOE nº 45, de 21.02.2003)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7892
* AAT: 300011778
* BNCF: 29181
* BNF: 11934160k
* GEC: 0156703
* GND: 4060916-9
* JSTOR: water-consumption
* LCCN: sh85039599
* NDL: 00564151
* NKC: ph115729
* PSH: 12079

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D060766
* MeSH: D01.045.250.875.300

 |
O estuario do río Texo, visto desde Lisboa.
**Auga salobre** é aquela que ten máis sales disolvidos que a auga doce e menos que a auga do mar.

Características
---------------

Tecnicamente, considérase auga salobre a que ten unha concentración de sal entre 0,5 e 30 g por litro. A auga salobre é típica dos estuarios e resulta da mestura da auga do río correspondente coa auga do mar. Pode resultar da mestura da auga do mar coa auga doce, como nos estuarios, ou pode encontrarse en acuíferos. Certas actividades humanas poden producir auga salobre, como nos encoros. Tamén se encontra auga salobre de orixe fósil en certos acuíferos asociados a rochas salinas.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Auga doce
* Auga do mar
* Salinidade

### Ligazóns externas

* Peixes de auga salobre en Guía de Peces *(en castelán)*

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105533
* BNCF: 19708
* BNF: 11967914z
* FAST: 837482
* GEC: 0156739
* GND: 4146436-9
* JSTOR: brackish-water
* LCCN: sh85016274
* MAG: 118178180

 |
**Arturo Taracido Veira**, nado na Coruña en 1887 e finado na mesma cidade o 18 de maio de 1982, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Escola de Profesorado Mercantil, da que despois foi profesor auxiliar. Dedicouse ao comercio, foi xerente da compañía Laboratorios Orzán. Colaborou en *A Nosa Terra* cuns artigos en galego baixo o título "Cartas a meu afillado" e outras colaboracións de temas de actualidade. Amigo de Santiago Casares Quiroga, asistiu ao Pacto de Lestrobe. Foi concelleiro e primeiro tenente de alcalde da Coruña ao comezo do réxime republicano. Deputado provincial, foi vicepresidente da Deputación da Coruña. Tamén foi directivo e presidente do Casino Republicano e presidente da Asociación Regional de Padres de Familia para la defensa del Laicismo en la Enseñanza. Integrouse en 1934 en Izquierda Republicana.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi denunciado e detido. Pasou a guerra encarcerado. Despois foi condenado a doce anos polo Tribunal de Represión da Masonería e o Comunismo, así como a inhabilitación absoluta perpetua para calquera cargo público. O Tribunal de Responsabilidades Políticas abriulle expediente, satisfeito o cargo económico, foi pechado en decembro de 1940 coa sanción de tres anos e un día de inhabilitación especial para o desempeño de cargos públicos de mando, confianza e directivos. A finais de 1941 ingresou na prisión madrileña de Conde Peñalver, pasando alí dous anos e tres meses. O consello de ministros conmutoulle a pena pola de seis anos e un día de confinamento. Estivo en Fuerteventura e despois en León e Lugo, finalizando a súa condena en outubro de 1946. Protexeu, dentro das súas limitacións, a varios republicanos, entre eles a Esther, a filla de Casares Quiroga, que estivo retida 19 anos na Coruña. Finou na Coruña o 18 de maio de 1982.

Vida persoal
------------

Casado con Matilde Fraga Ferreiro, a súa filla Aurora Taracido Fraga casou con Gonzalo Adrio Barreiro.

Notas
-----

1. ↑  *BOE*, 21-4-1941, p. 1555.
2. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 19-5-1982, p. 38.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Arturo Taracido Veira : A dignidade en Memoria do cárcere A Coruña
* "Vítima da intolerancia", artigo en *La Voz de Galicia*, 7 de novembro de 2005.
* Cartas a mis nietos: el culto a la violencia Arquivado 10 de setembro de 2014 en Wayback Machine. de Arturo Taracido
Rembrandt, A Virxe e o Neno cun gato, 1654. A parte superior é a augaforte orixinal de cobre, a parte inferior amosa un exemplo da impresión obtida (simétricas respecto ó eixo vertical)
A **Augaforte** é un proceso de impresión no que un ácido forte penetra nas partes desprotexidas dunha lámina de metal coa intención de realizar un gravado na propia lámina (ese é o proceso orixinal; actualmente pódense empregar outros produtos químicos e láminas doutros materiais). Xunto co gravado é unha das técnicas máis empregadas nas antigas obras de impresión, e aínda hoxe é amplamente usada.

### O método

A lámina de metal (normalmente de cobre, zinc ou aceiro) é cuberta cunha capa de graxa ou verniz resistente ó ácido. Despois escárvase a capa con axuda dunha agulla  ou dun buril  para debuxar as liñas que se quere que aparezan na obra final (e que se corresponden coas zonas do metal que quedan ó descuberto). Unha vez feito o debuxo, a lámina introdúcese nun baño de ácido ou aplícaselle ácido por riba. O ácido ataca as partes descubertas da lámina de metal debuxando así toda unha serie de liñas. A capa sobrante de graxa ou verniz retírase. Posteriormente aplícaselle tinta á lámina e límpase a superficie de xeito que só quede tinta nas liñas debuxadas polo ácido.

A lámina introdúcese nunha prensa de impresión de alta presión xunto cunha lámina de papel (previamente humedecida para amolecela). O papel absorbe a tinta da lámina conseguindo así un debuxo do gravado do ácido. O proceso pode repetirse máis veces, cada lámina pode dar lugar a centos de impresións sen sufrir un desgaste considerable.

A augaforte foi combinada normalmente con outras técnicas de impresión coma poden ser o gravado (no caso de Rembrandt) e a augatinta (no caso de Goya).

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 06 de setembro de 2015. Consultado o 25 de agosto de 2009.
2. ↑  "Abraham Bosse". *expositions.bnf.fr*. Consultado o 2019-02-01.
3. ↑  "Abraham Bosse". *expositions.bnf.fr*. Consultado o 2019-02-01.
4. ↑  "Abraham Bosse". *expositions.bnf.fr*. Consultado o 2019-02-01.
5. ↑  "Abraham Bosse". *expositions.bnf.fr*. Consultado o 2019-02-01.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186986
* AAT: 300053241
* BNCF: 25618
* BNF: 11935463p
* BRE: 2699698
* EBID: ID
* GEC: 0076005
* GND: 4048166-9
* JSTOR: etching
* LCCN: sh85045046
* MAG: 42217366
* PSH: 11789

 |
A **Axencia Mundial Antidopaxe** (AMA, e WADA nas súas siglas inglesas) é unha organización non gobernamental independente que financia, educa e sensibiliza na loita contra a dopaxe. Foi creada o 10 de novembro de 1999 en Lausana (Suíza) como consecuencia dunha iniciativa colectiva liderada polo Comité Olímpico Internacional. A súa sede actual áchase en Montreal (Canadá). O actual presidente é Richard W. Pound (Canadá), que ostenta o cargo dende 1999.

Historia
--------

Como consecuencia do caso Festina, o primeiro grande escándalo que sacudía o mundo do ciclismo coa revelación dunha dopaxe a grande escala, o Comité Olímpico Internacional decidiu convocar unha xuntanza de todos os estamentos deportivo para pórlle fin ao mal da dopaxe. Esta conferencia internacional desenvolveuse en Lausana entre o 2 e o 4 de febreiro de 1999 e tivo como consecuencia escrita a *Declaración de Lausana sobre a dopaxe no deporte*. Esta declaración tivo efecto con carácter inmediato e deu lugar á creación dunha axencia internacional contra a dopaxe que debía estar operativa para os Xogos Olímpicos de Sydney 2000.

En 2001, a AMA decidiu mudar as súas oficinas principais a Montreal, que foron inauguradas en 2002.

Obxectivos e accións
--------------------

O obxectivo inicial que se marcou a AMA durante o seu primeiro ano de funcionamento foi o de lanzar un programa de controis non sistemáticos fóra da competición e antes dos Xogos Olímpicos de Sydney, así como de organizar un grupo de expertos independentes que estarían encargados de emitir un informe sobre as actividades de control antidopaxe durante os xogos australianos. En moitos casos, os controis realizados fóra de competición eran os primeiros que se realizaban con esas características nos deportes específicos.

O seguinte obxectivo, xa pasados os Xogos, foi o de harmonizar as regras antidopaxe que existían, con moi diversa fondura e carácter, nas distintas federacións deportivas internacionais e nos distintos comités olímpicos nacionais. Como fin deste proceso de consolidación, convocou a AMA a segunda conferencia mundial sobre a dopaxe no deporte, que se celebrou en Copenhague en marzo de 2003. Este conclave xuntou máis de 1200 participantes, dos que 80 representaban a gobernos. Ao remate da conferencia, os seus integrantes aprobaron por unanimidade o Código Mundial Antidopaxe. Este Código foi adoptado polo COI en 2003, para o que houbo de emendar a Carta Olímpica.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q749394
* WorldCat
* VIAF: 155736686
* BNF: 167102150
* BRE: 3889219
* EBID: ID
* GRID: grid.453109.a
* ISNI: 0000 0004 0368 2318
* LCCN: no2005018581
* MAG: 2799692708
* NKC: mzk2005304535
* SUDOC: 176192050

 |
**Clemente Fernández Lorenzo**, coñecido como **Vidal**, nado en Corzos (A Veiga) en 1901 e finado no mesmo concello o 26 de novembro de 1936, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Tiberio Fernández Vidal. Estudou no Seminario de Astorga, onde fixo amizade con Alfonso Ortega Prada. Foi nomeado secretario do concello de Vilariño de Conso na ditadura de Primo de Rivera e durante a República foi secretario do concello de Monterrei. Secretario do comité de Izquierda Republicana da Veiga, co triunfo da Fronte Popular foi nomeado delegado gobernativo para proceder á destitución da corporación dereitista. Foi concelleiro da Veiga dende o 3 de marzo.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi presidente do Comité Revolucionario de Defensa da República que se fixo cargo do goberno o 21 de xullo. Logo fuxiu ao monte. Foi capturado pola Garda Civil o 24 de novembro nos montes de Seoane con Manuel González Yebra, Amable Vidal Enríquez e Fortunato Vega Rodríguez, que foron abatidos alí mesmo. El foi trasladado aos Lameiros, a uns 200 metros da Veiga, onde foi asasinado polas costas polos gardas dous días despois.

Vida persoal
------------

É irmán de Rafael e Tiberio Fernández Lorenzo.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 11-12-1925, p. 3.
2. ↑  *La Región*. 22-4-1933, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Clemente Fernández Lorenzo na páxina web *Nomes e Voces*.
* Alberguería
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Atás.

**Santa María de Atás** é unha parroquia do concello de Cualedro, na comarca de Verín. Segundo o IGE en 2011 tiña 146 habitantes (78 homes e 68 mulleres).

Historia
--------

Durante a Idade Media, Atás estivo baixo a xurisdición de Celanova. Consérvase a casa reitoral, que foi en tempos un cenobio dependente da casa matriz. Os beneditinos (ou bieitos, como son coñecidos na zona) contribuíron ó avance económico e tecnolóxico do traballo do campo, establecendo métodos de explotación cun gran grao de colectivización e construíndo infraestruturas de regadío, como o chamado "caño de Chamusiños", que aínda se pode atopar malia que estea en moi mal estado.

Galería de imaxes
-----------------

* Vista da igrexa de Atás.Vista da igrexa de Atás.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Atás

| Lugares da parroquia de Atás no concello de Cualedro (Ourense) |  |
| --- | --- |
| Atás | As Corvaceiras | As Estibadas |

### Parroquias de Cualedro

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Cualedro |  |
| --- | --- |
| Atás (Santa María) | Baldriz (San Bartolomeu) | Carzoá (San Roque) | Cualedro (Santa María) | Lucenza (Santa María) | Montes (Santa Baia) | Rebordondo (San Martiño) | San Millao (Santa María) | Vilela (Santiago) | A Xironda (San Salvador) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Cualedro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383920
* código INE: 32028010000

 |
**Attilio Bignasca**, nado en Lugano o 1 de novembro de 1943 e finado na mesma cidade o 29 de marzo de 2020, foi un empresario e político suízo, un dos dirixentes da Liga dos Tesineses.

Traxectoria
-----------

Irmán do tamén político e empresario Giuliano,canda el dirixiu unha empresa de construción, a A+G Bignasca e en 1991 entrou no partido que fundara seu irmán, a Liga dos Tesineses. No ano 1991 entrou por vez primeira no Gran Consello do Tesino e en 1993 no consello municipal de Agno.

Entre2003 e 2009 foi deputado no ;Consello Nacional. No ano 2012 estableceuse en Lugano presentándose como candidato nas municipais, resultando elixido concelleiro

Notas
-----

1. ↑  Perfil de Attilio Bignasca Arquivado 24 de setembro de 2015 en Wayback Machine. na Asemblea Federal de Suíza
2. ↑  "Anche Attilio Bignasca in lista". Arquivado dende o orixinal o 27 de xaneiro de 2013. Consultado o 09 de setembro de 2015.
3. ↑  Attilio Bignasca scende in campo per il Consiglio comunale
4. ↑  Elezioni Comunali 2013

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q758134
* WikiTree: Bignasca-1

 |
Tradución francesa do Avesta por Ignacio Pietraszewski. Berlín, 1858.
O **Avesta** é a colección de libros sagrados da relixión de Zoroastro. Os libros escribíronse en avesta, os máis antigos, e palevi, os máis recentes. Os libros elaboráronse en diferentes épocas, os máis antigos, os Gâthâs, compúxoos o propio Zoroastro, e durante séculos transmitíronse por tradición oral. Non se conservan todos os libros, segundo a tradición porque Alexandre Magno mandou queimalos. A fixación máis antiga conservada por escrito dos textos data de 1278.

Grupos de libros
----------------

* Yasna, contén as normas para a liturxia, en especial instrucións para os sacrificios e uns himnos denominados Gâthâs en honra do deus supremo, Ahura Mazda.
* Vispered, textos serodios con instrucións para os fieis e oracións.
* Vendidad, relatos da creación, da vida despois da morte .
* Yasth: Himnos e oracións dirixidos aos anxos e divindades menores.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Organización Avesta. Tradución de textos do avesta en inglés e transliteración dos textos en avéstico.
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83426
* BRE: 1798439
* EBID: ID
* GEC: 0073237
* JSTOR: avesta
* Orthodox Encyclopedia: 62732

 |
Coordenadas: 35°28′12″N 138°37′11″L﻿ / ﻿35.47000, -138.61972

Lago Sai e o bosque Aokigahara á esquerda.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Aokigahara*** (青木ヶ原?), coñecido como **Mar de árbores** (樹海, *Jukai*?) ou **Bosque dos suicidios** é un bosque de 35 km2 que se atopa no noroeste da base do Monte Fuji entre a prefectura de Yamanashi e Shizuoka, no Xapón. O bosque ten unha asociación histórica cos demos da mitoloxía xaponesa, habendo poemas de 1000 anos sinalando que o bosque está maldito. O turismo foi limitado só a zonas vixiadas, e aínda que non está prohibido penetrar no bosque, colócanse numerosos sinais de advertencia en varias linguas para axudar ás persoas que pensan en suicidarse, a buscar axuda de familiares antes de facelo.

Galería
-------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  Basement Cheetoh Eater, ed. (15 de novembro de 2011). "Aokigahara: Japan’s Very Own Mirkwood Forest" (en inglés). Aintitbalenwes. Consultado o 8 de outubro de 2012.
2. ↑  Brennan, Lyle (9 de abril de 2012). ""The suicide forest of Japan: Mount Fuji beauty spot where up to 100 bodies are found every year"" (en inglés). Reino Unido: Dailymail.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aokigahara***  |

### Outros artigos

* Suicidio no Xapón
* Haraquiri

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q615767
* WorldCat
* VIAF: 257341146
* GeoNames: 10799589
* NDL: 01019986

 |
A **hipoxifilia** ou **asfixiofilia** é unha parafilia que consiste na excitación sexual a través da privación do ar á parella ou a un mesmo. Isto pódese facer mediante a obstrución das vías respiratorias con obxectos cubrindo a cabeza con elementos plásticos ou de látex ou recorrendo á semiestrangulación. Cando o practica unha persoa soa, denomínase *autoasfixia erótica*.

Trátase dunha práctica sexual moi perigosa. Estímase que entre 500 e 1.000 persoas morren cada ano nos Estados Unidos por autoasfixia erótica. A meirande parte dos casos (96%) corresponden a homes. A morte pode acaecer dende a adolescencia ata os 70 anos, sendo máis frecuente arredor dos 20 anos. Unha complicación non mortal da asfixiofilia é a lesión cerebral por anoxia.

Notas
-----

1. ↑  URRA PORTILLO, J. (1997). *Violencia, memoria amarga*. *Siglo XXI de España Editores*. ISBN 84-323-0952-4. *(en castelán)*
2. ↑  SPITZER, R.L. (2003). *DSM-IV-TR libro de casos: compañero del DSM-IV-TR : manual diagnóstico y estadístico de los transtornos mentales, texto revisado*. *Elsevier España*. ISBN 84-458-1223-8. *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Parafilia
* Sexualidade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q603780
* LCCN: sh85010060

 |
Unha **apanaxe** (do francés *apanage*) era unha concesión feudal subtraída do dominio real e que un rei (ou, máis amplamente, un señor feudal) daba aos seus fillos ou a outros familiares, como irmáns, especialmente aos excluídos da sucesión ao trono.

Historia
--------

A apanaxe era unha práctica moi habitual en Francia e aseguraba así aos membros da dinastía reinante títulos e rendas derivadas dos territorios dados en apanaxe. Este sistema foi abolido durante a Revolución Francesa, e foi transitoriamente restablecido entre 1810 e 1832.

Etimoloxía
----------

O termo *apanaxe* deriva do latín medieval *apanagium*, formado da expresión *ad panem*, que significa "para dar pan" (*panis*).

Notas
-----

1. ↑  Henricus Aaron-Spittler (1773): *De successione in apanagium*. Tubinga. Ler en liña.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Feudalismo
* Dominio real francés
* Reino de Francia

### Ligazóns externas

* apanatge na *Gran enciclopèdia catalana* *(en catalán)*.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q617593
* GEC: 0079390
* GND: 4347864-5

 |
Edificio de entramado de madeira que mostra un **asentamento** considerable, pero tolerable.
O **asento** ou **asentamento** nunha estrutura refírese á distorsión ou disrupción de partes dun edificio debido a 

* compresión desigual dos seus fundamentos;
* encollemento, como o que se produce nos edificios con armazón de madeira cando a estrutura axusta o seu contido de humidade; ou
* cargas indebidas aplicadas ao edificio despois da súa construción inicial.

Non se debe confundir o asentamento coa subsidencia do afundimento que resulta da redución do nivel do terreo de carga sobre o que se asenta un edificio, por exemplo nas áreas de explotación mineira onde os pozos colapsan baixo terra.

Algúns asentamentos son bastante normais despois de rematar a construción, pero un asentamento diferencial ou desigual ou pode causar problemas significativos aos edificios. Os edificios tradicionais con estrutura de carballo verde están deseñados para asentar co tempo a medida que o carballo se estaciona e se deforma, utilizándose morteiro ou argamasa de cal en vez de cemento Portland polas súas propiedades elásticas, e a vidraza emprega frecuentemente luces de chumbo (pezas pequenas de vidro unidas por perfís de chumbo, unha técnica común na vidraza tradicional) que poden aceptar movementos máis facilmente que os vidros de maior tamaño.

Notas
-----

1. ↑  "asento / asentamento". *aplicacions.usc.es; bUSCatermos*. Consultado o 2023-07-09.
2. ↑  James Stevens Curl (2006-03-09). *A Dictionary of Architecture and Landscape Architecture (Oxford Paperback Reference)* (en inglés). Oxford University Press, EUA. ISBN 978-0-19-280630-7.

Véxase tamén
------------

* Consolidación do solo
* Solo
* Subsidencia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17131184
* GND: 4181092-2
* MAG: 132909242

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre arquitectura é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Bica mantecada.
A **bica** é un biscoito doce típico de elaboración artesanal de gran difusión en Galicia. É utilizada nos almorzos ou como acompañante á hora do café. Pola súa textura esponxosa é ideal acompañada de queixos gordos e de curta maduración (como pode ser o queixo de tetilla). Tamén é habitual tomalo acompañado con licor café .

A **bica** que se fai en Ourense, máis en concreto nos concellos de Avión e Beariz, así como en toda a zona do Ribeiro non é unha bica doce. Faise con fariña de millo e é parecida a unha empanada. Cócese debaixo dun testo cuberto de brasas e parece máis unha empanada ca un pan. Pódese encher coma as empanadas, aínda que non é normal facelo. Na provincia de Pontevedra, polo menos nos concellos de Arbo e Crecente, faise tamén este tipo de bica, aínda que pódese cocer encima dunha pedra da lareira ou da cociña de ferro. A cor da bica é amarela, e ten bastante codia, pois semella ser unha tortilla de patacas (redonda e esmagada). Sabe moi ben co caldo.

Festas
------

A festa da bica de Manzaneda celébrase o último domingo do mes de xullo no municipio da Pobra de Trives.


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre gastronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Bombardeo da *Aviazione Legionaria* sobre Barcelona en marzo de 1938
A ***Aviazione Legionaria*** foi un corpo expedicionario da Regia Aeronautica. Foi creada en 1936 e enviada para proporcionar apoio loxístico e táctico á forzas nacionais de Francisco Franco durante a Guerra Civil española, xunto coa súa equivalente alemá, a Lexión Cóndor, e as tropas de terra italianas do Corpo Truppe Volontarie. Serviron dende agosto de 1936 ata o fin do conflito en marzo de 1939. A súa principal base de operacións estaba na illa de Mallorca.

Avións
------

12 biplanos Fiat CR.32 chegaron a Melilla en barcos de transporte o 14 de agosto de 1936 (serían enviados 405 durante a guerra) e cara finais dese mes o escuadrón "Cucaracha" formouse en Cáceres con avións dese tipo. Os envíos iniciais foron seguidos por outros máis numerosos. En marzo de 1939 once unidades do novo caza monoplano Fiat G.50 foron enviadas e baseadas na base de Ascalona, aínda que nunca chegaron a combater.

Foron enviados 55 bombardeiros trimotores S.M.81 "Pipistrello", 99 trimotores Savoia-Marchetti SM.79 "Sparviero" e 16 Fiat BR.20 "Cicogna". As unidades formaron parte do 21 Stormo da Bombardamento Pesante e das 251 e 252 Squadriglia Pipistrelli delle Baleari. Os "Cicogne" serviron na 230 Squadriglia da bombardamento veloce no verán de 1937, antes de ser trasladados á 231 escuadrilla en 1938.

Foron enviados un total de 758 avións:

* Fiat CR.32: 377
* Fiat G.50: 12
* Fiat BR.20: 13
* Savoia-Marchetti SM.79: 100
* Savoia-Marchetti SM.81: 64
* Breda Ba.65: 12
* Varios tipos de hidroavións: uns 22 (9 CANT Z.501 foron enviados para axudar ás unidades navais en abril de 1937, xunto con 4 CANT Z.506 en xullo de 1938)
* Transportes militares de varios tipos: uns 53
* Transportes de tropas varios: uns 10
* Avións de adestramento e recoñecemento: 25 biplanos IMAM Ro.41, 36 IMAM Ro.37, 16 Caproni Ca.310, 10 Caproni A.P.1, 6 Breda Ba.28 e un feixe de Fiat C.R.20B

Círculo negro colocado nas ás dos avións
Os 276 destes avións superviventes ao final da guerra foron transferidos á nova Forza Aérea de Franco.

Marcas
------

Os símbolos de recoñecemento da unidade eran círculos situados nos lados das ás e na cola do temón. O símbolo das ás era completamente negro; posteriormente personalizado con símbolos brancos que ían dunha sinxela cruz ata deseños referidos a mandoa da *Lexión Cóndor* e da Aviación Nacional. O símbolo da cola era unha cruz negra sinxela nun campo branco, que lembraba ao distintivo de cola do posterior Exército do Aire español.
A **azurita** é un pigmento azul da pedra do mesmo nome .

Outros termos para o pigmento son *azur* (unha das variantes)*,* *azur alemán,* *azul* *de* *montaña*, *pedra de Armenia* ou *cinza* *azul*.

Características
---------------

 Azurita esmagada
O característico azul intenso da azurita atópase na maioría das pinturas dos séculos pasados. Reducidos a un po moi fino e mesturados con aglutinantes axeitados, os minerais azuríticos transformáronse en pigmentos pictóricos. Do mesmo xeito, obtivéronse pigmentos verdes a partir de malaquita, outra variedade do mesmo mineral, o carbonato de cobre.

Dependendo dos depósitos e das impurezas inherentes, e dos métodos de moenda, derivaron nunha ampla gama de azul a azul-verde.

Os aglutinantes tamén tiveron un papel polo que o po mesturado co aceite dá un azul lixeiramente verdoso, mesturado con xema de ovo (témpera), vólvese verde agrisado.

 Pintura de Hans Holbein co fondo pintado con azurita

Historia
--------

Moitos pigmentos pictóricos até o século XIX, vendidos baixo o termo *lapislázuli* ou *azul ultramar*, eran de feito só azurita, moito máis fácil de atopar e máis barata. O principal compoñente do lapislázuli é a lazurita, con L-, que comparte cor azul coa azurita (con outros matices de tonalidade), e seguramente etimoloxía, porén a súa composición química distinta. O lapislázuli era coñecido desde a antigüidade e importábase regularmente desde a Idade Media, principalmente desde o Afganistán; as análises químicas das pinturas medievais mostran que a azurita é unha das principais fontes de azul empregadas polos pintores medievais.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lazurita
* Pigmento
* Azure (cor)
* Lista de cores

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2875250
* AAT: 300013184

 |
Auga doce do Río Sar, ao paso por Santiago de Compostela.
A **auga doce** é auga que contén cantidades mínimas de sales disoltos, especialmente cloruro sódico. O ser humano, cun proceso, pódea purificar e bebela, o que se chama proceso de potabilización, e a auga obtida denomínase auga potábel.

A auga doce que todos os seres vivos precisan para medrar e desenvolverse representa só o 3 % da auga de todo o planeta Terra (isto é, 42 millóns de km³ dun total de 1.400 millóns de km³ de auga). Ademais encóntrase desigualmente distribuída, concentrándose máis do 90 % desta nos casquetes polares, glaciares e masas de xeo.

Aos seres vivos que habitan nas augas doces aplícaselles o adxectivo **dulciacuícola**.

Notas
-----

1. ↑  dulciacuícola no *Dicionario da RAG*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102192
* AAT: 300162526
* EBID: ID
* GEC: 0219842
* GND: 4058507-4
* JSTOR: fresh-water
* LCCN: sh85051939
* MAG: 2909695334

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005618
* MeSH: G16.500.275.280

 |
**B-Violet** foi un grupo de nu metal de Badalona, activo entre 1995 e 2004. Estaba formado por Sonia Isidro (voz), Blanca Cereceda (baixo), Vanessa Blanco (guitarra) e Merche Rosales (batería).

Traxectoria
-----------

O grupo formouse en 1995 e axiña comezaron a dar numerosos concertos, que tiveron boa acollida. En 1997 gañaron o primeiro premio do concurso Villa de Bilbao e foron seleccionadas no Alatraveu Frontera.

En 1998 a discográfica Liquid editou o seu primeiro disco, *Ultraviolet*, pero tras problemas coa distribución o disco foi adquirido por Zero Records. A partir dese momento aumentaron as súas actuacións, chegando a tocar en eventos como Festimad, Espárrago Rock, Doctor Music ou Cultura Quente.

No ano 2000 publicaron o seu segundo disco, *My reality?*, e despois da promoción decidiron baixar o ritmo de concertos para poder compaxinar as súas vidas persoais co grupo. A comezos de 2004 editaron o seu terceiro disco, *En este mundo*, no que pasaron de cantar en inglés a facelo en castelán.

A finais de 2004 anunciaron a súa separación. No 2008 reapareceron nas Festas de El Masnou, e tocaron temas novos. Con todo, non volveron ter actividade desde entón.

Discografía
-----------

* *Ultraviolet* (1998. Liquid / Zero Records)
* *My reality?* (2000. Zero Records)
* *En este mundo* (2004. Zero Records)

Notas
-----

1. ↑  "B-Violet, en IndyRock".
2. ↑  "B-Violet en Manerasdevivir.com".
3. ↑  "Noticias música indie - MondoSonoro". Arquivado dende o orixinal o 15 de novembro de 2017. Consultado o 15 de abril de 2018.
4. ↑  "Festa Major". Arquivado dende o orixinal o 15 de novembro de 2017. Consultado o 15 de abril de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q47496714
* Discogs: 960644
* MusicBrainz: ID

 |
Coordenadas: 46°35′00″N 0°20′00″L﻿ / ﻿46.5833, 0.3333

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


A **batalla de Vogladum** ou de **Vouillé** tivo lugar no ano 507 preto da antiga cidade gala de Vogladum, non lonxe de Poitiers, entre as tropas do rei franco Clodoveo I (ou Clovis I) e do visigodo Alarico II.

Historia
--------

Na primavera de 507, o exército franco cruzou o río Loira en dirección a Poitiers, so o comando de Clovis e do seu fillo máis vello Teodorico. O exército visigodo marcha para norte para lles cortar o camiño coa esperanza de que os ostrogodos os apoien: a batalla ten lugar na chaira de Vouillé, preto de Poitiers.

Ten inicio unha espantosa loita corpo a corpo, até que o rei visigodo Alarico II é morto por Clovis. Tal como na batalla de Tolbiac contra os Alamanos, a morte do rei dita a desbandada dos visigodos que acaban masacrados polos francos.

Esta vitoria abre a Clovis o camiño do sur: conquista Tolosa, antiga capital dos visigodos, Narbona, a Aquitania, a Gascuña, o Languedoc e o Lemosín.

Consecuencias
-------------

A derrota supuxo a fin do Reino visigodo de Tolosa e a súa expulsión case total da Galia, agás a Septimania ou Narbonense, e o repartimento do resto do territorio entre Clodoveo e os seus aliados burgundios.

Se non desapareceron os visigodos, foi polo apoio do ostrogodo Teodorico, o Grande, que quería salvar o resto das posesións visigodas en Hispania, o que se denominou como Reino visigodo de Toledo, para o seu neto, o fillo de Alarico II, chamado Amalarico.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mitre Fernández, Emilio; García Moreno, Luis A.; Ladero Quesada, Miguel Ángel; González Crespo, Esther; Sarasa Sánchez, Esteban; Beltrán Torreira, Federico (1994). *Manual de Historia Universal 3. La alta Edad Media* (en castelán). Madrid: Historia 16. ISBN 84-7679-273-5.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q851504
* EBID: ID
* LCCN: sh2012001609

 |


1. ↑  Mitre et alii (1984), p. 34
**Azzi** foi un país ao norte do Éufrates e ao sur do país de Hayasa (da rexión de Trebisonda).

Pouco despois de -1400 a xente do país de Azzi invadeu a Capadocia oriental e serían combatidos polo rei hitita Tudhaliyas III (-1400 - -1380).

En tempo do rei Mursilis II (-1347 - -1320) Azzi estaba gobernado por un rei chamado Anniya que, segundo se supón, creou unha confederación política dos pobos (prearmenios) da fronteira oriental dos hititas, formando un reino que ía do río Iris (Ysehil Irmak) ao lago Van e do mar Negro a Ishuwa, mencionado polos historiadores como Hayasa-Azzi.

Anniya foi derrotado polos hititas (ver Hayasa) e talvez converteuse en vasalo ou o país foi anexionado. Se ben unha parte dos seus dominios quedaron baixo control hitita, o país de Azzi debía de manter ou recuperar a independencia, porque un rei de Azzi aínda se resistía aos hititas durante o reinado de Tudhaliyas IV, case un século despois (sobre -1240 / -1230).

Despois as noticias sobre Azzi desaparecen.