Camiño valado con cordas e troncos.
Detalle dun cabo ou corda.
Cordel enrolado.
A **corda** é unha ferramenta empregada en certas actividades como a construción, navegación (denominándose **cabo**), exploración, deportes e comunicacións. Cando son grosas reciben tamén os nomes de **soga** e **maroma**. As cordas foron usadas desde a idade prehistórica. Grazas ao desenvolvemento da corda inventáronse gran cantidade de cabos (nós) con diversas utilidades. As poleas empregáronse desde hai moito tempo para redirixir a forza noutras direccións, e poden ser empregadas como unha vantaxe mecánica, permitindo que múltiples forzas se apliquen ao momento de apoio final da mesma. Os guindastres, os polispastos e os cabrestantes son máquinas deseñadas para ser accionadas por cordas e cables. 

Cando unha corda é longa e grosa e se utiliza para suxeitar a carga do carro ou dun remolque recibe o nome de **adival**, **cabestro**, **liame**, **luria**, **rello**, **sedeño**, **treixa** ou **trelo**. Se as cordas son delgadas reciben o nome de **cordel**, **baraza** (ou **barazo**) e **piola**, aínda cando adoitan ser máis grosas que un fío.

Aos extremos da corda denomínaselles **chicotes** mentres que á súa parte media **seo**.

As cordas poden facerse de distintos tipos de fibras téxtiles: naturais, artificiais, sintéticas ou combinacións entre eles. Entre as naturais están o cáñamo, esparto, algodón, xute, seda, la, e pelo. Entre as artificiais está o raión, que se emprega na elaboración de cordas decorativas. Entre as sintéticas atópanse o polipropileno, nailon, poliéster (por exemplo PET, vectran), o polietileno (como o spectra) e as fibras aramidas (por exemplo twaron, technora e o kevlar). Algunhas cordas elabóranse con mesturas para aumentar a resistencia. As cordas pódense elaborar tamén de fibras metálicas.

A corda tamén se usou en traballos de cantaría como elemento decorativo. Coñécese co nome de sogueado. É propio do estilo románico.

Historia
--------

Demostración pública sobre confección antiga de cabos.
O emprego das cordas para a caza, o pulo, o estirado, atado, a suspensión e ascensión a cimas de montañas data desde a época prehistórica e sempre foi esencial nas actividades humanas básicas, así como no progreso da humanidade. As primeiras cordas eran tan longas como poderían ser as fibras dunha planta, o seu intento de alargalas deu lugar ás primeiras cordas retortas. Os fragmentos case-fosilizadas do que probablemente é unha "corda enrolada de case 65 mm de diámetro" que foi atopada na cova de Lascaux, data de aproximadamente 17.000 a.C..

O Antigo Exipto foi probablemente a primeira civilización que desenvolveu unha ferramenta especial para facer cordas. Os exipcios fixeron cordas que datan do 4000 ao 3500 a. C. e elaborábanse principalmente de xuncos. Outras cordas elaboradas na antigüidade fixéronse doutras fibras como a palmeira real, liño, herbas, papiro, seda ou mesmo pelo animal. O emprego destas cordas empuxou por centos de traballadores doutras terras a ser escravizados polos exipcios co obxecto de mover grandes pedras e construír os seus monumentos. Comezando aproximadamente desde o 2800 a. C. as cordas fixéronse de fibras en China. A elaboración de cordas expandiuse por toda Asia, India e Europa durante case varios séculos. 

Leonardo da Vinci debuxou certos esbozos dun concepto para unha máquina que facía cordas, foi unha das súas moitas invencións que nunca chegou a construír.[] Con todo a súa construción non podía ser levada a cabo sen o desenvolvemento dunha tecnoloxía avanzada: En 1586, Domenico Fontana erixiu un obelisco de 327 toneladas na praza de San Pedro de Roma cunha forza concertada de 900 homes, 75 cabalos e unha cantidade inxente de cordas.[] Non foi até pasado o século XVIII cando diversos inventos fixeron posible a invención dunha máquina capaz de construír corda. Na década de 1950 as fibras sintéticas como o nailon fóronse popularizando, substituíndo en proporción considerable ás naturais.

Estilos de elaboración
----------------------

### Corda torta

Máquina para a elaboración de cordas tortas cun método que data do ano 1928.
A corda torta, ou tamén denominada impropiamente *corda enrolada*, é, desde o punto de vista histórico, a forma máis común de corda, polo menos na cultura de Occidente. A maioría das cordas tortas consisten en tres fibras que se enrolan para aumentar a fortaleza e resistencia da corda; existen versións con maior cantidade de fibras tortas.

### Corda trenzada

Vista ampliada dunha corda.
As cordas trenzadas son xeralmente de fibras sintéticas como o nailon, poliéster ou o polipropileno. Elíxese o nailon debido ás súas características de fortaleza e tenacidade, ademais de posuír unha boa resistencia ás inclemencias do tempo, así como á radiación ultravioleta. O poliéster é preto dun 90% máis forte en estiramento que en carga, é moito máis resistente á abrasión e posúe unha maior resistencia aos UV, sufrindo cambios pequenos en lonxitude cando se humedece. Por regra xeral prefírese o polipropileno por mor do seu baixo custo e baixa densidade (pode flotar na auga).

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *corda*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cabo*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *soga*.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *maroma*.
5. 1 2 3  "Historia de la cuerda". *Curiosfera*. Consultado o 5 de xullo de 2020 *(en castelán)*.
6. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *adival*.
7. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *cordel*.
8. ↑  "seo". *Dicionario galego da construción naval*. Consultado o 5 de xullo de 2020.
9. ↑  "Comisión de Normalización Linguística da Facultade de Xeografía e Historia (1996): Léxico de arqueoloxía (castelán-galego)". Consultado o 5 de xullo de 2020.
10. ↑  J.C. Turner and P. van de Griend (ed.), *The History and Science of Knots* (Singapore: World Scientific, 1996), 14.

Bibliografía
------------

* Lane, Frederic Chapin, 1932. *The Rope Factory and Hemp Trade of Venice in the Fifteenth and Sixteenth Centuries*, Journal of Economic and Business History, Vol. 4 Non. 4 Suppl. (agosto de 1932).
* Plymouth Cordage Company, 1931. The Story of Rope; The History and the Modern Development of Rope-Making, Plymouth Cordage Company, North Plymouth, Mass.
* Sanctuary, Anthony, 1996. Rope, Twine and Net Making, Shire Publications Ltd. Cromwell House, Princes Risborough, Buckinghamshire.
* Teeter, Emily, 1987. *Techniques and Terminology of Rope-Making in Ancient Egypt*, Journal of Egyptian Archaeology, Vol. 73 (1987).
* Tyson, William, non dáche. Rope, a History of the Hard Fibre Cordage Industry in the United Kingdom, Wheatland Journals, Ltd. Londres
* Smith, Bruce e Padgett, Allen, 1996. *On Rope. North American Vertical Rope Techniques*, National Speleological Society, Huntsville, Alabama.
* Gaitzsch, W. *Antike Korb- und Seilerwaren*, Schriften deas Limesmuseums Aalen Nr. 38, 1986
* Gubser, T. *Die bäuerliche Seilerei*, G. Krebs AG, Basel, 1965
* Militzer-Schwenger, L.: *Handwerkliche Seilherstellung*, Landschaftsverband Westfalen-Lippe, 1992
* Nilson, A. *Studier i svenskt repslageri*, Stockholm, 1961
* Pierer, H.A. *Universal-Lexikon*, Altenburg, 1845
* Schubert, Pit. *Sicherheit und Risiko in Fels und Eis*, Múnic, 1998
* Strunk, P.; Abels, J. *Dás große Abenteuer 2*.*Teil*, Verlag Karl Wenzel, Marburg, 1986
* Hearle, John W. S. & Ou'Hear & McKenna, N. H. A. *Handbook of Fibre Rope Technology*, CRC Press, 2004

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***cordas*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vexa a entrada do Galizionario acerca de  ***corda*** |

 

### Outros artigos

* Nó

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31029
* AAT: 300014248
* EBID: ID
* GEC: 0094020
* GND: 4054315-8
* JSTOR: ropes
* LCCN: sh85115383
* NDL: 00569688
* NKC: ph338543

 |