A **caixa TATA** (tamén chamada ***TATA box*** ou **caixa de Goldberg-Hogness**) é unha secuencia de ADN (elemento regulador en cis) que se encontra na rexión promotora dos xenes de eucariotas e arqueas. Aproximadamente o 24% dos xenes humanos conteñen unha caixa TATA na parte central (*core*) do seu promotor.

A caixa TATA considérase que é a secuencia promotora central, e constitúe o sitio de unión do factor de transcrición xeral ou de histonas (a unión do factor de transcrición bloquea a unión alí dunha histona e viceversa) e está implicado nos procesos de transcrición da ARN polimerase.

Funcionamento
-------------

A caixa TATA ten unha secuencia de ADN central, que é 5'-TATAAA-3' ou unha variante, que xeralmente vai seguida por tres ou máis bases de adenina. Xeralmente está localizada 25 pares de bases en dirección *corrente arriba* do sitio de inicio da transcrición. A secuencia crese que variou pouco no decurso da evolución, e posiblemente se orixinou nun primitivo organismo eucariótico.

Á caixa TATA únese normalmente a proteína de unión á TATA (TBP, *TATA binding protein*) durante o proceso da transcrición, o cal fai que o ADN se desenrole, e dobre uns 80°. A secuencia rica en AT facilita un desenrolamento doado (debido á menor forza das interaccións entre as bases A e T en comparación coas G e C). A TBP é unha proteína pouco usual porque se une ao suco menor do ADN e faino por medio dunha folla β.

A caixa TATA atópase xeralmente no sitio onde se une a ARN polimerase II. Primeiro, únese o factor de transcrición TFIID á caixa TATA, o que vai seguido da unión de TFIIA á parte situada *augas arriba* de TFIID. O TFIIB pode despois unirse á parte situada *augas abaixo* de TFIID. A polimerase pode despois recoñecer este complexo multiproteico e unirse a el, xunto con outros varios factores de transcrición como TFIIF, TFIIE e TFIIH. Entón, a transcrición pode comezar, e a polimerase móvese ao longo da febra de ADN, deixando a TFIID e TFIIA, que permanecen unidos á caixa TATA. Estes poden despois facilitar a unión de máis moléculas de ARN polimerase II.

Este conxunto formado pola ARN polimerase II e varios factores de transcrición coñécese como complexo transcricional basal (BTC). Neste estado, o complexo só pode producir un nivel baixo de transcrición. Para que se incrementen os niveis de transcrición, o BTC debe ser estimulado por outros factores, como por exemplo rexións do ADN adicionais estimulantes como a caixa CAAT.

En realidade, a maioría dos xenes carecen de caixa TATA e utilizan no seu lugar un elemento iniciador ou un núcleo promotor augas abaixo (DCE , *downstream core promoter*). Non obstante, a TBP sempre está implicada e é forzada a unirse ao ADN mesmo sen que haxa especificidade de secuencia. Un estudo de todo o xenoma estableceu que a fracción de promotores humanos dependentes da TATA era de ~10%. Un estudo anterior de ~1.000 xenes atopou que o 32% dos promotores tiñan caixa TATA.

Notas
-----

1. ↑  Lifton RP, Goldberg ML, Karp RW, Hogness DS (1978). "The organization of the histone genes in Drosophila melanogaster: functional and evolutionary implications". *Cold Spring Harb Symp Quant Biol* **42**: 1047–1051. PMID 98262.
2. ↑  Smale, ST; Kadonaga, JT (2003). "The RNA polymerase II core promoter." (PDF). *Annual review of biochemistry* **72**: 449–79. PMID 12651739. doi:10.1146/annurev.biochem.72.121801.161520. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 31 de outubro de 2006. Consultado o 29 de decembro de 2013.
3. ↑  Yang, C; Bolotin, E; Jiang, T; Sladek, FM; Martinez, E (2007). "Prevalence of the initiator over the TATA box in human and yeast genes and identification of DNA motifs enriched in human TATA-less core promoters.". *Gene* **389** (1): 52–65. PMC 1955227. PMID 17123746. doi:10.1016/j.gene.2006.09.029.
4. 1 2  Carninci P, Sandelin A, Lenhard B; et al. (2006). "Genome-wide analysis of mammalian promoter architecture and evolution". *Nat. Genet.* **38** (6): 626–35. PMID 16645617. doi:10.1038/ng1789.
5. ↑  Suzuki Y, Tsunoda T, Sese J; et al. (2001). "Identification and characterization of the potential promoter regions of 1031 kinds of human genes". *Genome Res.* **11** (5): 677–84. PMC 311086. PMID 11337467. doi:10.1101/gr.164001.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Caixa de Pribnow
* Elemento iniciador
* Caixa CCAAT
* Caixa GC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1413955
* JSTOR: tata-box
* MAG: 65888428

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D016385

 |