Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Prusia (homónimos).


|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Prusia Oriental** (en alemán: *Ostpreußen* [ˈʔostʰˌpʰrɔɪ̯sn]; en lituano: *Rytų Prūsija* ou *Rytprūsiai*; en polaco: *Prusy Wschodnie*; en ruso: Восточная Пруссия, *Vastochnaya Prusia*) é unha rexión histórica situada na costa sudoriental do mar Báltico.

Historia
--------

Foi o primeiro territorio que levou o nome de Prusia, xa que antes da invasión alemán do século XII era a parte principal do país do pobo báltico dos prusianos. Tras seren en gran parte asimilados os antigos prusianos bálticos, o territorio foi moi xermanizado e transformouse no núcleo orixinal do célebre Estado militarista alemán chamado Reino de Prusia.

Colonizada por alemáns entre os séculos XI e XII, converteuse no centro do Estado da Orde Teutónica. A decadencia do poderío da Orde conduciu ao Tratado de Toruń de 1466, polo cal boa parte de Prusia pasaba ao dominio directo da Coroa polaca e o resto, que permanecía baixo o control da Orde, converteríase en vasalo do monarca polaco.

En 1525 o gran Mestre da Orde Teutónica, Alberte de Hohenzollern converteuse ao protestantismo, secularizou a Orde transformouse no primeiro Duque de Prusia, vasalo de Polonia.

Monumento ao Gran Mestre Albert, o primeiro Duque de Prusia, en Malbork, Polonia.
A súa liña extinguiuse en 1618, pasando a propiedade dos seus Estados aos seus primos os Hohenzollern de Brandeburgo, formando o que no século XVIII sería o reino de Prusia, desvinculado xa de calquera relación feudal con Polonia.

Desde 1824 e até 1871 formou unha única provincia (Provincia de Prusia) ao fusionarse coa Prusia Occidental.

Estivo baixo o control do Imperio alemán, a República de Weimar e a Alemaña nazi entre 1871 e 1945.

Durante a ofensiva de Prusia Oriental (xaneiro-abril de 1945) as tropas do Exército vermello ocuparon boa parte da rexión, mentres que os alemáns resistiron en Königsberg e outros puntos illados até a rendición incondicional de Alemaña en maio de 1945.

Tras a derrota alemá na segunda guerra mundial, o territorio foi dividido en tres partes. Unha delas foi incorporada a Rusia, constituíndo a óblast de Kaliningrado, outra ao voivodato de Varmia e Masuria polaco e, finalmente, a rexión do Territorio de Memmel foi para Lituania.

A capital da antiga Prusia Oriental, Königsberg, pasou en 1946 a chamarse Kaliningrado. Dous millóns e medio de alemáns foron expulsados do fogar dos seus antepasados.

Mapas históricos
----------------

* As tribos bálticas contra o ano 1200As tribos bálticas contra o ano 1200
* Grupos lingüísticos en 1880: rosa, alemán; verde, polaco e masurio; amarelo, lituanoGrupos lingüísticos en 1880: **rosa**, alemán; **verde**, polaco e masurio; **amarelo**, lituano
* Divisións adiministrativas da Prusia Oriental desde 1808 a 1905Divisións adiministrativas da Prusia Oriental desde 1808 a 1905
* Divisións adiministrativas da Prusia Oriental despois de 1905Divisións adiministrativas da Prusia Oriental despois de 1905

* Lingua materna (censo de 1910), e resultados do plebiscito de 1920Lingua materna (censo de 1910), e resultados do plebiscito de 1920
* A Prusia Oriental de 1923 e 1939A Prusia Oriental de 1923 e 1939
* Prusia Oriental en 1944Prusia Oriental en 1944
* Cambios territotiais en Alemaña entre 1919 e 1945Cambios territotiais en Alemaña entre 1919 e 1945

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |

### Bibliografía

* Koch, H. W. (1984): *A History of Prussia.* Londres: Longman. ISBN 0-582-48190-2.
* MacDonogh, Giles (1994): *Prussia*. Londres: Sinclair-Stevenson. ISBN 1-85619-267-9.
* Zayas, Alfred-Maurice de (1994): *A Terrible Revenge: The Ethnic Cleansing of the East European Germans, 1944-1950*. St. Martin's Press. ISBN 0-312-12159-8.

### Outros artigos

* Prusia
* Prusianos
* Escalvianos
* Ermeland
* Varmia
* Masuria
* Olsztyn (en alemán "*Allestein*")
* Territorio de Memel
* Óblast de Kaliningrado
* Corredor polaco
* Particións de Polonia
* Varmia e Masuria

### Ligazóns externas

* Provincia de Prusia Oriental *(en alemán)*
* A Rerra da Orde TeutónicaArquivado 06 de marzo de 2016 en Wayback Machine. *(en alemán)* e *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q103801
* WorldCat
* VIAF: 124921115
* BNF: 119521192
* BRE: 3170315
* EBID: ID
* GEC: 0052911
* GND: 4075754-7
* LCCN: n81126894
* NKC: ge130538
* NLA: 51890884

 |