***A dilixencia*** (en inglés: *Stagecoach*) é un filme estadounidense do xénero western de 1939, dirixido por John Ford e protagonizada por John Wayne no seu papel revelación. O guión, escrito por Dudley Nichols, é unha adaptación de "The Stage to Lordsburg", relato de 1937 de Ernest Haycox. O filme segue un grupo de descoñecidos nunha dilixencia a través do perigoso territorio apache. *A dilixencia* foi o primeiro dos moitos westerns que Ford rodou en Monument Valley, no suroeste estadounidense no límite entre Arizona e Utah.

O filme foi recoñecido como unha obra importante que transcende o xénero do western. O filósofo Robert B. Pippin observou que a colección de personaxes e a súa viaxe "son arquetipos máis que simplemente individuos" e que o filme é unha "representación mítica das aspiracións estadounidense cara a unha forma de igualdade politicamente sifnificativa". Con todo, *A dilixencia* tamén é controvertida, xa que, como en moitos westerns da época, a súa descrición dos Nativos Americanos como simples salvaxes foi criticada como proba clara de racismo.

Foi emitido na TVG o 20 de outubro de 2007.

Argumento
---------

Nun lugar de Arizona, a "liga polos bos costumes e a decencia" decide expulsar da localidade a Dallas, unha prostituta, e o doutor Josiah Boon, médico borrachón. Ambos son obrigados a subir á dilixencia que ía saír con destino a Lordsburg, Novo México. No vehículo únense Lucy Mallory, muller dun capitán de cabalaría embarazada e que quere reunirse co seu home; Ellsworth Gatewood, un banqueiro que supostamente ten que pechar un negocio (mais que en realidade se apropiou dos cartos do seu bando); Hatfield, antigo soldado confederado que se dedicaba a ser un xogador de vantaxe e pistoleiro, antigo amigo da familia Mallory e que decidiu pórse ao servizo da señora Mallory; e Samuel Peacock, un comerciante de alcohol, que non tarda en ter o doutor Boone como un dos seus mellores amigos.

Chegan dúas noticias antes de que o telégrafo fose cortado polos indios. Unha é que Gerónimo e os seus apaches chiricauas estaban na rexión. A segunda é que o pistoleiro recluso Ringo Kid escapara e había unha forte recompensa pola súa captura. Para lograla, o shériff da cidade, Curly Wilcox, sobe á dilixencia como vixilante, a pesar de que é amigo de Ringo e da súa familia dende cativo. Cando aparece Ringo Kid, ignorando que o shériff vai na dilixencia coa intención de capturalo, para o vehículo para dirixirse cara a Lordsburg, onde viven os irmáns Plummers, responsables da morte de seu pai e seu irmán. A presenza do alguacil fai que ringo se rinda e entregue as armas.

A viaxe continúa, a dilixencia sen escolta vai pasando de posta en posta, mentres a tensión entre as personaxes vai medrando. Nace o amor entre Dallas e Ringo, ignorante da condición desta e o doutor Boone, cada vez máis borracho, bebe as mostras do representante de bebidas alcohólicas.

Elenco
------

Bert Glennon (esquerda) e John Ford na rodaxe de *A dilixencia*
* Claire Trevor - Dallas
* John Wayne - Henry "Ringo Kid",
* Thomas Mitchell - Doc Boone
* Andy Devine - Buck
* John Carradine - Hatfield
* George Bancroft - Marshal Curly Wilcox
* Louise Platt - Lucy Mallory
* Donald Meek - Samuel Peacock
* Berton Churchill - Henry Gatewood
* Tim Holt - Lieutenant Blanchard

Recoñecemento
-------------

*A dilixencia* foi recoñecido como un dos filmes máis influentes da historia. Orson Welles afirmou que era un exemplo perfecto de cinema e indicou que o vira máis de corenta veces preparando a rodaxe de *Cidadán Kane*.

O filme gañou dous premios Oscar, ao mellor actor secundario (Thomas Mitchell) e á mellor banda sonora. Ademais tivo outras cinco candidaturas (filme, direcotr, dirección artística, fotografía e montaxe). Ademais, John Ford gañou o premio ao mellor director do New York Film Critics Circle Awards.

Forma parte do AFI's 10 Top 10 na categoría "Western". En 1995 o filme foi considerado "cultural, histórica e esteticamente significativo" pola Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos de América e seleccionado para a súa preservación no National Film Registry.

Notas
-----

1. ↑  "Stagecoach: Detail View". American Film Institute. Consultado o 9-2-2017.
2. 1 2  Matthew Bernstein, *Walter Wagner: Hollywood Independent*, Minnesota Press, 2000 p439
3. ↑  Pippins, Robert (2010). *Hollywood Westerns and American Myth*. New Haven, CT: Yale University Press. pp. 3, 5. ISBN 9780300172065.
4. ↑  Aleiss, Angela (2005). *Making the White Man's Indian: Native Americans and Hollywood Movies*. Westport, CT: Praeger. pp. 60. ISBN 9780275983963.
5. ↑  *La Voz de Galicia*, 20 de outubro de 2007. Páx. 62
6. ↑  Welles, Orson and Bogdanovich, Peter, *This is Orson Welles*, Da Capo Press, 1998, pp. 28-29. "After dinner every night for about a month, I'd run *Stagecoach*.... It was like going to school."
7. ↑  "The 12th Academy Awards (1940) Nominees and Winners" (en inglés). Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Arquivado dende o orixinal o 28 de xaneiro de 2017. Consultado o 23 de xaneiro de 2014.
8. ↑  Clooney, Nick (novembro de 2002). *The Movies That Changed Us: Reflections on the Screen*. Nova York: Atria Books. p. 2003. ISBN 0-7434-1043-2.
9. ↑  "AFI: 10 Top 10" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 08 de maio de 2017. Consultado o 2 de marzo de 2017.
10. ↑  "U.S. National Film Registry Titles". *U.S. National Film Registry* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 12 de outubro de 2007. Consultado o 18 de xuño de 2009.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***A dilixencia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Guión do filme *(en inglés)*.

* Portal:Cine
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q50714
* WorldCat
* VIAF: 300328600
* AFI: 4173
* Allmovie: v46399
* AlloCiné: 1834
* BNF: 164728731
* Box Office Mojo: stagecoach
* CineRessources: 32352
* EBID: ID
* FilmAffinity: 288500
* GND: 4532364-1
* IMDb: tt0031971
* LCCN: n84076309
* LUMIERE: 16234
* Metacritic: stagecoach
* OFDb: 5778
* OMDB: 995
* Rotten Tomatoes: 1019774-stagecoach
* SUDOC: 027663124
* Synchronkartei: 2691
* TMDb: 995
* TVcom: stagecoach-1939

 |