**Litra** de prata emitida por Agatocles, tirano de Siracusa (317-289 a. de C.), coa cabeza de Atenea no anverso e un Pegaso no reverso.
A **litra** (do grego antigo: *λίτρα*) foi unha moeda da Antiga Grecia e, paralelamente, unha unidade de medida de masa para a prata e o ouro, que se utilizou nas colonias gregas e, fundamentalmente, en Sicilia.

Historia
--------

Inicialmente, o peso dunha litra equivalía á terceira parte da libra romana (arredor de 109,15 gramos). Do mesmo xeito que sucedía en Roma coa libra (como unidade de masa) e co ás (como unidade monetaria), a litra dividíase en 12 onzas ou *onkia* (*uncia*, no caso de Roma). As fraccións desta unidade eran: *hexas* (1/6 de litra ou dúas *onkia*), *tetras* (1/4 ou tres *onkia*), *trias* (1/3 ou catro *onkia*), *pentonkion* (cinco *onkia*) e *hemilitron* (1/2 litra ou seis *onkia*).

Media **litra** (*hemilitron*) de bronce cuñada ca. 420-407 a. de C. Anverso: cabeza de ninfa e seis puntos, que representan as seis onzas (*onkia*) do seu valor. Reverso: grilanda e seis puntos. Diámetro: 16 mm. Peso: 3,43 g.
A litra corría nas colonias sicilianas de Grecia con anterioridade á dominación romana, cun valor igual á quinta parte do dracma. Nos períodos arcaico e clásico, a litra cuñouse en prata cun peso de 0,85 gramos, parcticamente igual ao do óbolo, que tiña unha proporción de 1:6 co dracma.

Despois do dominio dos tiranos gregos da dinastía Dinoménida (485-465 a. de C) en Siracusa, a litra cuñouse en bronce cun peso de 16 g. Tratábase dunha emisión cun valor teórico moi elevado en relación ao seu peso, tendo en conta a relación naquela época entre o valor do bronce e o da prata. Posteriormente, Dionisio I (405-367 a. de C.), para sufragar os gastos militares, dobrou por decreto o valor das moedas circulantes naquel momento.

Durante o longo período de goberno de Dioniosio, emitiuse unha nova litra de bronce máis pequena, cun peso de só 8 gramos, que reproduce no anverso a cabeza de Atenea, á maneira da moeda de Corinto, e no reversoa imaxe do hipocampo. A esa mesma serie pertence un dracma de 40 gramos coa cabeza de Atenea e, na parte posterior, unha estrela rodeada de golfiños.

**Litra** romana cuñada ca. 230-226 a. de C. Anverso: cabeza de Marte. Reverso: Cabalo galopando; ROMA no exergo. Peso: 2,74 g.
Ao longo do século III a. de C. Roma emitiu litras e dobres litras de prata, así como hemilitras de bronce, dentro das series de emisións coñecidas como romano-campanienses, en civersas cidades do sur de Italia e de Sicilia, seguindo o estilo e o sistema metrolóxico grego.

No século III d. de C. o texto dos Evanxeos apócrifos coñecido como Feitos de Tomé, Xesús vende a Tomé a un comerciante xudeu "por tres litras de prata sen selar".

No mundo xudeu antigo, no Talmud fálase da litra como unha unidade de peso equivalente a 60 shekels (arredor de 354 gramos).

Notas
-----

1. ↑  "Litra". En *Forum Ancient Coins*.
2. ↑  Mateu y Llopis, F. (1946). "Litra".
3. ↑  Amandry, M. (2001). "Litra".
4. ↑  Melville Jones, J. R. (1986). "Litra".
5. ↑  Carradice, I.; Price, M. (1988). "Litra".
6. ↑  Stumpf, Gerd. "Litra". En *Brill's New Pauly.*
7. ↑  Alfaro Asins, C. et al. (2009). "Hexas", "tetras", "trias", "pentonkion", "hemilitra" e "onkia".
8. ↑  Smith, William. (1890). "Litra". Páxina 594.
9. ↑  Harl, Kenneth W. (1996). Páxina 62.
10. ↑  "Litra". En *Algunos tipos de monedas antiguas. www.tesorillo.com*
11. ↑  Descrición e fotografía de alta resolución. En *Coin archives*.
12. ↑  Alfaro Asins, C. et al. (2009). "Litra".
13. ↑  Melville Jones, J. R. (1990). "Litra".
14. ↑  "The Acts of Thomas". En M. R. James (ed:). *The Apocryphal New Testament*. Clarendon Press, 1924.
15. ↑  Ettinger, Yair. "'Torah Archaeology' Sheds Light on Ancient Talmudic Dispute". En *Haaretz*. 9 de setembro de 2011.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Litra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Moeda da Antiga Grecia

### Bibliografía

* Alfaro Asins, C. et al. *Diccionario de numismática. Ministerio de Cultura*. Madrid, 2009. ISBN 978-84-8181-405-7

* Amandry. *Dictionnaire de Numismatique*. Larousse. París. 2001. ISBN 978-2035050762

* Carradice, I.; Price, M. *Coinage in the Greek World*. Londres, 1988. ISBN 978-0900652820
* Harl, Kenneth W. *Roman Economy. 300 B.C. to A.D. 700*. Glossary. The Johns Hopkins University Press. Baltimore/Londres, 1996. ISBN 0-8018-5291-9
* Mateu y Llopis, F. *Glosario hispánico de Numismática*. Barcelona, 1946.
* Melville Jones, J. R. *A Dictionary of Ancient Greek Coins*. Londres, 1986. ISBN 978-0900652813
* Melville Jones, J. R. *A Dictionary of Ancient Roman Coins*. Londres, 1990. ISBN 978-1852640262
* Smith, William (ed.). *A Dictionary of Greek and Roman Antiquities*. Ed. John Murray. Londres, 1890.

### Ligazóns externas

* "Litra". Descricións e fotografías de litras en *CoinArchives*.
* "Litra". Descricións e fotografías de litras en *Coinage of the Roman Republic Online*.