recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
A Casa Serra, sede da Deputación de Barcelona.
A **Deputación de Barcelona** (en catalán: *Diputació de Barcelona*) é unha institución pública de Cataluña que presta servizos directos aos cidadáns e presta apoio técnico, económico e tecnolóxico aos concellos dos 311 municipios da provincia de Barcelona. Ademais, coordina algúns servizos municipais e organiza servizos de carácter supramunicipal. Ten a súa sede central na cidade de Barcelona.

O ámbito territorial da Deputación de Barcelona alcanza o 24 % do total da superficie de Cataluña, prestando servizo a preto do 75 % do total da poboación catalá.

Historia
--------

A Deputación de Barcelona foi creada en 1836, como consecuencia da organización de España en provincias. Naquela época exerceu competencias en materia de obras públicas, educación, beneficencia, así como funcións intermedias entre os municipios e a administración do estado.

Desde a recuperación da democracia en España, foron presidentes da Deputación Josep Tarradellas, Francesc Martí i Jusmet, Antoni Dalmau, Manuel Royes, José Montilla, Celestino Corbacho Chaves, Antonio Fogué Moya e Salvador Esteve i Figueras.

De acordo coa disposición transitoria primeira da Lei de vigairías de Cataluña, tras as eleccións municipais do 22 de maio de 2011, a Deputación será substituída polo Consello de Veguería de Barcelona, con todo debido á recente sentenza do Tribunal Constitucional, fai unha reinterpretación pola cal esta medida non levará a cabo.

Sedes
-----

A sede central da Deputación de Barcelona sitúase en Can Serra, edificio modernista de Josep Puig i Cadafalch sito na Rambla de Catalunya, 126, en confluencia coa Avinguda Diagonal, en Barcelona. En 1987, tras a restauración da democracia, a deputación trasladouse desde o Palau de la Generalitat a este edificio, previa remodelación do arquitecto Federico Correa.

Máis aló de Can Serra, as instalacións da Deputación de Barcelona repártense noutros edificios da cidade de Barcelona, entre eles a Escola Industrial, o recinto da Casa de Maternidade e o recinto Mundet.

Presidentes
-----------

Os presidentes despois da guerra civil española foron:

* Antonio María Simarro Puig (1939-1943)
* Luis Argemí Martí (1943-1946)
* Antonio María Llopis Galofré (1946-1949)
* Joaquín Buxó Dulce d'Abaigar, marquès de Castellflorite (1949-1967)
* José María de Muller d'Abadal (1967-1973)
* Juan Antonio Samaranch Torelló (1973-1977)
* Josep Tarradellas Joan (1977-1980)
* Francesc Martí Jusmet (1980-1982)
* Antoni Dalmau Ribalta (1982-1987)
* Manel Royes Vila (1987-2003)
* José Montilla Aguilera (2003-2004)
* Celestino Corbacho Chaves (2004-2008)
* Antoni Fogué Moya (2008-2011)
* Salvador Esteve Figueras (2011-2015)
* Mercè Conesa Pagès (2015-)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1607008
* WorldCat
* VIAF: 169286428
* BAV: ADV10217553
* BIBSYS: 99003291
* BNE: XX4575104
* CANTIC: a10229425
* CiNii: DA0779341X
* Dialnet: 965454
* EUFP: 964398445
* GND: 7631272-0
* Google Maps: 4822805975195298180
* GRID: grid.466653.4
* ISNI: 0000 0001 2206 4978
* LCCN: n2004111073
* SUDOC: 026406292

 |
1.Fío (condutor) 2.Arco eléctrico (erosión por descarga eléctrica) 3.Potencial eléctrico 4.Peza traballada.
A **electroerosión** é un proceso de fabricación tamén coñecido como **mecanizado por descarga eléctrica** ou ***EDM*** (polo seu nome en inglés, electrical discharge machining).

O proceso de electroerosión consiste na xeración dun arco eléctrico entre unha peza e un eléctrodo nun medio dieléctrico para arrincar partículas da peza até conseguir reproducir nela as formas do eléctrodo. Ambos, peza e eléctrodo, deben ser condutores, para que poida estabelecerse o arco eléctrico que provoque o arranque de material.

Basicamente ten dúas variantes:

* O proceso que utiliza o eléctrodo de forma, coñecido como *ram EDM*, onde o termo *ram* quere dicir en inglés «ariete» e é ilustrativo do «choque» do eléctrodo contra a peza ou viceversa (peza contra o eléctrodo).
* A que utiliza o eléctrodo de fío metálico ou arame fino, WEDM (onde as siglas describen en inglés *wire electrical discharge machining*)

O proceso de erosión térmica no cal se extrae metal mediante unha serie de descargas eléctricas recorrentes entre unha ferramenta de corte que actúa como eléctrodo e unha peza condutora, en presenza dun fluído dieléctrico. Esta descarga prodúcese nun oco ("gap") de voltaxe entre o eléctrodo e a peza. A calor da descarga vaporiza partículas diminutas do material da peza e do eléctrodo, que seguidamente se eliminan do oco polo dieléctrico que flúe continuamente. A expansión do mecanizado por electroerosión nos últimos 45 anos deu orixe ós tres tipos principais que se enumeran a continuación, aínda que os máis utilizados son os dous primeiros.

* Electroerosión por penetración
* Electroerosión por fío
* Electroerosión por perforación (ou rectificado por electroerosión)

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Jameson, E. C. (2001). *Electrical Discharge Machining*. SME. ISBN 978-0-87263-521-0. Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2011. Consultado o 15 de outubro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q577484
* EBID: ID
* GEC: 0100637
* MAG: 140075996
* NDL: 00563321
* PSH: 10765

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras indias. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **emblema da India** representa a figura do León de Sarnath, preto de Benarés, en Uttar Pradesh. O capitel dos leóns foi erixido no século III a. C. polo emperador Ashoka para sinalar o lugar onde Buda predicou por primeira vez. O emblema nacional é símbolo da vocación da India contemporánea de compromiso coa paz mundial e a boa vontade.

O catro leóns (unicamente son visibles tres no escudo) tamén son os símbolos do poder, a coraxe e a confianza. As figuras dos leóns están situadas sobre un ábaco de forma circular que está rodeado por catro pequenos animais que actúan como gardiáns do catro puntos cardinais: o león no norte, o elefante no leste, o cabalo no sur e o touro no oeste. O ábaco aparece colocado sobre un loto en plena floración, elemento alusivo á orixe da vida e a inspiración creativa.

A lema nacional सत्यमेव जयते "*Satyameva Jayate*" aparece inscrito na parte inferior do escudo, o cal, en escritura devanágari, significa "*só a verdade triunfa*". Na parte inferior tamén aparece o Ashoka Chakra, a roda de vinte a catro radios, que figura no centro da bandeira.

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |
**Edmundo Lorenzo Santiago**, nado en Ferrol o 23 de agosto de 1893 e finado en Guadalaxara (México) o 22 de febreiro de 1973, foi un político socialista galego.

Traxectoria
-----------

Traballou no estaleiro ferrolán, e con dezaoito anos entrou en *El Correo Gallego* e a imprenta Moliné onde aprendeu o oficio de tipógrafo. Ingresou na Agrupación Socialista de Ferrol en 1909 e dirixiu *El Obrero*. Foi elixido concelleiro de Ferrol polo PSOE nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931 e deputado pola provincia da Coruña nas eleccións a Cortes Constituíntes de 1931 e nas eleccións xerais de 1936. Cando estalou o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 instalouse en Barcelona onde colaborou con Pedro Longueira Patiño na fundación de *El Socialista Gallego*, órgano da Agrupación Socialista de Refugiados Gallegos. Foi conselleiro do Ministerio de Industria e Comercio na Sociedad Española de Construcción Naval e na Eléctrica Madrileña e vocal do Tribunal de Responsabilidades Civiles. Ao rematar a Guerra Civil exiliouse en México, a onde chegou a bordo do Ipanema en xullo de 1939. En 1942 fundou con Marcial Fernández Vázquez a Agrupación Socialista Gallega. Na sesión das Cortes Republicanas no exilio celebradas en 1945 no Palacio Municipal da Praza do Zócalo en México rompeu a disciplina de voto para apoiar a constitución da Comisión de Estatutos (destinada a ditaminar o Estatuto de Autonomía de Galicia), declarándose galego antes que número dun partido. Foi expulsado do PSOE en 1946. Integrouse no Consello de Galiza. No XXXVII Congreso Federal do PSOE foi readmitido na disciplina do partido con todos os efectos xunto con 36 militantes máis, encabezados por Juan Negrín.

Notas
-----

1. ↑  Paz-Andrade, Valentín (2012). "XXVI". *Castelao na luz e na sombra*. Galaxia. ISBN 9788498654349.
2. ↑  El compañero Negrín: os militantes readmitidos foron Juan Negrín López, Julio Álvarez del Vayo, Ramón Lamoneda Fernández, Ramón González Peña, Jerónimo Bujeda, Juan Simeón Vidarte, Julia Álvarez Resano, Matilde de la Torre, Edmundo Lorenzo, Antonio Pasagali, Ángel Galarza, Vicente Ruiz Sarmiento, Mariano Moreno Mateo, Miguel Amilibia, Nicolás Jiménez Molina, Veneranda García Manzano, Adrián García, Leandro Pizarro, José Rodríguez Vega, Antonio Huerta, Gabriel Morón, Vidal Rebora, Suárez Guillen, Carlos Abad, José Moreno Remacha, César Rodríguez González, Amaro del Rosal, Modesto Moyro, Juan Bautista Alvarado, Saturnino Gimeno, Matilde Cantos, Max Aub, Juan Pablo García, Jesús Ibáñez, Jesús Vallina y Felipe García.
3. ↑  "Negrín y 35 viejos militantes socialistas", por Ángel Viñas, *El País*, 8 de xullo de 2008.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Edmundo Lorenzo Santiago Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Biografía en Galicia Ártabra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q532208
* DSBE: 11943\_lorenzo-santiago-edmundo
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 64100

 |
Coordenadas: 27°44′30″N 15°35′07″O﻿ / ﻿27.74167, -15.58528

Dunas de Maspalomas
As **Dunas de Maspalomas** son un espazo natural situado no municipio de San Bartolomé de Tirajana, ao sur da illa de Gran Canaria. Ten a consideración de reserva natural especial.

Trátase dun conxunto de dunas con hábitat dunar halófilo característico do arquipélago canario, único na illa de Gran Canaria, xa que non existe outro sistema dunar das mesmas características na illa. A maior parte da flora e algunhas das especies orníticas que visitan as zonas húmidas (Oasis de Maspalomas) desta reserva, atópanse protexidas por leis tanto nacionais como rexionais. Ademais, abundan as especies de insectos sabulícolas, entre eles algúns endémicos, relacionadas coa fauna africana, que só se coñecen nesta contorna, o Lagarto Xigante de Gran Canaria (*Gallotia stehlini*) que pode ser divisado de maneira abundante na zona do palmeral próximo ao Oasis de Maspalomas e un gran número de aves.

A reserva posúe un clima con moi escasas precipitacións e temperaturas cálidas. A temperatura media anual é de 23,5 °C, 21 °C no inverno e 30 °C no verán de media. As noites son tépedas e cálidas. As precipitacións son moi escasas e a súa media anual é duns 80 mm aproximadamente.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dunas de Maspalomas***  |

* Información na web do Goberno de Canarias

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8770950
* WorldCat
* VIAF: 316430445
* GeoNames: 10298029

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Fila** é unha compañía italiana de roupa deportiva fundada en Biella (Piemonte, Italia) no 1911. Dende 2007, a sede está en Seúl e é unha filial de Fila Korea.

Historia
--------

Fila fundouse en Biella (Piamonte, Italia) da man de Giansevero Fila no 1911. Orixinalmente fabricaba roupa para os habitantes dos Alpes italianos e actualmente fabrica roupa deportiva masculina, feminina, para nenos e para atletas.

O produto estrela da compañía era orixinalmente roupa interior, antes de adicarse á roupa deportiva nos anos 1970, que comezou servindo de auspiciador para o tenista sueco Björn Borg.

A compañía italiana que controlaba a empresa, Holding di Partecipazioni, vendeuna ao *hedge fund* estadounidense Cerberus Capital Management no 2003, despois de que a compañía se comprometese a unha campaña de patrocinio importante en atletismo, cando a situación financeira era difícil. Cerberus era propietaria de Fila a través do holding Sports Brands International, que era propietaria e operadora de tódolos negocios de Fila en todo o mundo, agás Fila Korea, que sempre foi unha compañía independente que operaba coa marca baixo licenza.

En xaneiro de 2007, a marca global de Fila foi adquirida por Fila Korea, filial que sempre foi independente, por 400 millóns de dólares, o que a fai a primeira compañía de deportes de Corea.

Fila comprou ao fabricante de equipamento de golf estadounidense Acushnet no 2011, incluíndo a marca Titleist.

Patrocinios
-----------

### Equipos actualmente[*cando?*] patrocinados

 Inglaterra

* Athletic Football Club Bournemouth []
* Morecambe Football Club []
* Oldham Athletic []
* Rochdal []

Tenis ATP / WTA
---------------

* Arxentina Diego Schwartzman
* Arxentina Guido Pella
* República Checa Karolína Plíšková
* Serbia Janko Tipsarević
* Australia Matthew Ebden
* Australia Alexander Babanine
* Estados Unidos Sam Querrey
* Australia Ashleigh Barty
* Italia Andreas Seppi
* Rusia Dmitry Tursunov
* Estados Unidos John Isner
* Estados Unidos Mackenzie McDonald
* Australia Carsten Ball
* Hungría Tímea Babos
* Romanía Iriana-Camelia Begu
* Croacia Marin Čilić

Notas
-----

1. ↑  "History". *fila.com* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 05-10-2017. Consultado o 20-6-2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Fila Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**David Fernández Calviño**, nado en Puga (Toén) en 1979, é un científico e político galego.

Traxectoria
-----------

Veciño de Puga, é Enxeñeiro Técnico Agrícola pola Universidade de Vigo e Enxeñeiro de Montes pola Universidade de Santiago de Compostela, doutorándose pola Universidade de Vigo e obtendo a cualificación de sobresaínte *Cum Laude*. Traballou como investigador e profesor na Universidade de Vigo, colaborando como investigador convidado no Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia en Compostela, no Instituto de Ciencias Agrarias do CSIC en Madrid e na Universidade de Lund (Suecia). Actualmente traballa na Universidade de Copenhaguen en Dinamarca.

Foi presidente da Comunidade de Montes A Fenteira, pertencente ós veciños da parroquia de Puga dende novembro de 2000 a xaneiro do 2013.

Foi membro das candidaturas do BNG no concello de Toén nos anos 2003, 2007 e 2011, sendo concelleiro en distintos períodos. Abandonou o BNG en febreiro de 2012 xunto con outros compañeiros. Foi militante de Anova - Irmandade Nacionalista dende a súa asemblea constituínte.

En 2012 foi candidato de Alternativa Galega de Esquerda ás eleccións ao Parlamento de Galicia pola provincia de Ourense e foi elixido deputado. En novembro de 2013 dimitiu por ir a traballar como investigador a Dinamarca. O seu escano foi ocupado por Carmen Iglesias Sueiro que foi suspendida de militancia de Esquerda Unida por non ceder a favor dun compañeiro de ANOVA.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Parlamento de Galicia arquivado dende o orixinal, 30 de xuño de 2013.
**Fikile Ntshangase**, finada o 22 de outubro de 2020, foi unha activista medioambiental de Suráfrica.

Ntshangase opúxose á ampliación dunha mina de carbón xestionada pola empresa Tendele Coal preto de Somkhele, na provincia de KwaZulu-Natal, preto da súa casa en Ophondweni. Foi membro destacado de Mfolozi Community Environmental Justice Organisation, MCEJO, a cal loitou contra a ampliación da mina preto da Reserva de Caza Hluhluwe-Imfolozi.

Algúns membros da comunidade, que tradicionalmente dependeran do pastoreo e a agricultura, estiveran facendo campaña para preservar a vida salvaxe da área, pero outros membros da comunidade necesitaban traballar na mina e apoiaron a ampliación, o que provocou un aumento das tensións. En abril, disparáronse 19 balas contra a casa doutro activista en contra da mina, Tholakele Mthethwa.

A xente que vive preto da mina foron obxecto de intimidación e ameazas de violencia nos meses anteriores ó asasinato de Ntshangase. Segundo os informes, as familias que rexeitaron ser trasladadas das súas terras ancestrais recibiron disparos. Ao redor das 6:30pm do 22 de outubro de 2020, segundo a policía local, catro homes entraron na casa de Ntshangase e matárona a tiros. Tiña 65 anos.

A súa morte foi parte dunha tendencia crecente de asasinatos de activistas medioambientais, xa que houbo un número récord de asasinatos ao redor do mundo en 2019, segundo un informe de Global Witness de xullo de 2020.

Notas
-----

1. 1 2 3  "South African environmental activist shot dead in her home" (en inglés). 2020-10-23. Consultado o 2021-03-08.
2. 1 2  "How we braved danger to honour Fikile Ntshangase". 7 Nov 2020. Consultado o 8 de marzo de 2021.
As **figuras de dicción** son, xunto coas figuras de pensamento e as figuras de significación, un dos tres grupos principais das figuras retóricas. As figuras de dicción atenden en especial a forma das palabras, as súas modificacións (figuras de metaplasmo), a súa repetición, a súa omisión e a súa colocación. As principais figuras de dicción son as seguintes: aférese, aliteración, anadiplose ou reduplicación, anáfora, anástrofe, antanaclase, apócope, asíndeto, calembur, catáfora, espanástrofe ou complexión, concatenación, correlación, derivación, diérese, elipse, epanalepse, epéntese, epífora, epínome, equívoco, figura etimolóxica, gradación, hipérbato, histeroloxía, isocolon, metátese, onomatopea, paragoxe, paronomasia, pleonasmo, políptoto, polisíndeto, prótese, quiasmo, silepse, sinalefa, síncope, sinérese, tmese, xeminacion, xogo de palabras e ceugma.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Figura estilística

| * v
* c
* e
Metaplasmos e figuras de dicción |
| --- |
| Aumento | Prótese - Epéntese - Anaptixe - Paragoxe |
| Acurtamento ou Elisión | Aférese - Síncope - Apócope |
| Transposición | Metátese |
| Amálgama | Contracción - Sinérese - Haploloxía - Sandhi - Sandhi tonal |

| * v
* c
* e
Figuras estilísticas ou retóricass |
| --- |
| figura de dicción  ·  figura retórica de pensamento  · figuras de significación ou tropos |
Órganos e ciclo de vida dun fento típico
En botánica reciben o nome de **esporocarpo** certos receptáculos globosos ou reniformes que presentan os fentos da orde das salviniais ou hidropteridais.

Etimoloxía
----------

O termo está formado pola unión dos elementos *esporo*- e -*carpo*, ambos tirados do grego antigo. O primeiro deriva de σπόρος *sopóros*, "semente", e o segundo de καρπός *karpós*, "froito". O termo fai alusión a un "froito esporóforo" (que procede dunha espora, non seminífero, é dicir, non dunha semente).

Estrutura
---------

O esporocarpo está constituído por unha cuberta que, nuns casos, representa un lóbulo foliar transformado e, noutros, é homóloga a un indusio dentro da cal contén un ou varios soros. Nas marsileáceas, que presentan esporocarpos do primeiro tipo, cada un destes contén dous ou máis soros e macro e microsporanxios; está divididoen compartimentos e sustentado por un pedículo máis ou menoss longo que xorde da base dunha folla (fronde). Nas salviniáceas o esporocarpo non encerra máis que un soro, e este componse só de macro e micosporanxios; neste caso, como é natural, é unilocular. Os escporocarpos ábrense ao maduraren.

Notas
-----

1. 1 2 3  Font Quer 1993, p. 416.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botánica*. Barcelona: Editorial Labor. ISBN 84-335-0078-3.

### Outros artigos

* Esporocarpo
O **Ducado de Verona** foi un dos ducados instituídos polos longobardos en Italia. Verona estivo entre as primeiras cidades en caer, no outono do 568, baixo o dominio dos longobardos guiados por Alboíno, que fixo dela o seu cuartel xeral. Preto de Verona Alboíno morreu, no 572, pola conxura urdida pola muller Rosmunda. A constitución do ducado xorde, con toda probabilidade, nestes mesmos anos, quizais xa a finais do 568.

Historia
--------

Xa sede do palacio real de Teodorico o Grande e cruzamento de camiños das comunicacións entre a *Langobardia Maior* e o ducado de Baviera, Verona estivo entre as principais cidades do reino longobardo. No 589 a rexión foi convulsionada por unha catastrófica inundación, tanto que Paulo Diácono fala dun "diluvio cal se cre que xa non tivera lugar desde os tempos de Noé". A enchente destruíron terreos agrícolas e vilas e destruíron estradas e camiños, mentres o 17 de outubro o río Adige rebordou e mergullou a cidade, derrubándose en parte os muros. Só se salvou, segundo o que refire o papa Gregorio I e o mesmo Paulo Diácono, a basílica de San Zeno, onde a auga non daría entrado malia ter acadado a altura das fiestras superiores. Dous meses máis tarde, a cidade foi novamente devastada por un incendio.

No 590 Verona acolleu a decisiva voda entre o rei Autario e a princesa bávara Teodelinda, pero xusto despois o territorio do ducado ficou devastado por unha incursión de guerreiros francos enviados polo seu rei Khildeberto II. O sucesor de Autario, Axilulfo, debeu desde os primeiros anos do seu reinado afrontar a rebelión de diversos duques. Entre estes, destacou o de Verona, Zangrulfo, que morreu a mans do rei ao redor do 594. Poucos meses despois, ao redor de 595, o ducado foi novamente convulsionado por unha calamidade natural: unha violenta epidemia.

Paulo Diácono recorda como o seu contemporáneo o duque Xiselberto (ou Xiselperto), profanou a tumba de Alboíno - oculta por unha rampla de escaleiras contigua ao palacio real - e a despoxou da espada e do enxoval funerario do grande rei. O historiador estigmatízao, afirmando que "por isto, coa vaidade dos ignorantes", se gloriaba de ter visto a Alboíno". Dos tempos de Liutprando (712-744) recorda en cambio ao profeta Teudelapio, orixinario do condado do ducado e capaz de prever o futuro.

Notas
-----

1. ↑  *Historia Langobardorum* III, 23.
2. ↑  *Historia Langobardorum* II, 28.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Storia dei Longobardi*, Lorenzo Valla/Mondadori, Milán 1992).
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Turín, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854

### Outros artigos

* Verona.
* Ducados longobardos.
* Longobardos.
* Véneto.

| * v
* c
* e
Ducados do Reino longobardo |
| --- |
| Langobardia Maior | 
Ducado de Friúl • 
Ducado de Ceneda • 
Ducado de Treviso • 
Ducado de Vicenza • 
Ducado de Verona • 
Ducado de Trento • 
Ducado de Parma • 
Ducado de Piacenza • 
Ducado de Reggio • 
Ducado de Brescia • 
Ducado de Bérgamo • 
Ducado de San Giulio • 
Ducado de Turín • 
Ducado de Asti • 
Ducado de Pavía • 
Ducado de Tuscia
 |
| Langobardia Minor | 
Ducado de Spoleto • 
Ducado de Benevento
 |
*Embiotoca lateralis*
*togaster aggregata*
Os **embiotócidos** (Embiotocidae) son unha familia de peixes mariños e de auga doce incluída na orde Perciformes.

Morfoloxía
----------

Alcanzan tamaños máximos de 45 cm (*Rhacochilus toxotes*). Posúen unha aleta dorsal con 6-11 radios espiñosos (*Hysterocarpus traski* ten 15-19 e 9-28 radios brandos; na aleta anal, 3 espiñas e 15-35 radios brandos. A aleta caudal é aforquitada. Na liña lateral hai de 35 a 75 escamas.

Hábitat e bioloxía
------------------

A maior parte das especies viven en cursos de auga doce de América, mentres que algunhas se distribúen polo norte do océano Pacífico norte.

Son vivíparos: o macho usa a parte anterior da aleta anal para introducir o seu seme na femia, e os embrións desenvólvense dentro desta. Desta característica deriva o seu nome, do grego *embios*, persistente, e *tokos, -ou*, nacemento.

Taxonomía
---------

Clasifícanse en 13 xéneros (WORMS):

* *Amphistichus*
* *Brachyistius* Gill, 1862
* *Cymatogaster* Gibbons, 1854
* *Ditrema*
* *Embiotoca* L. Agassiz, 1853
* *Hyperprosopon*
* *Hypsurus* Agassiz, 1861
* *Hysterocarpus*
* *Micrometrus*
* *Neoditrema*
* *Phanerodon* Girard, 1854
* *Rhacochilus*
* *Zalembius*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Embiotócidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Embiotócidos*** |

* Ficha en FishBase
* Ficha en World Register of Marine Species

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q851697
* EBID: ID
* MAG: 2776984007

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Embiotocidae
* EOL: 5327
* Fossilworks: 266158
* GBIF: 4269
* iNaturalist: 63687
* IRMNG: 115117
* ITIS: 169735
* NCBI: 50791
* uBio: 114106
* WoRMS: 151386

 |
Centro de Zagreb.
Unha das máis ricas repúblicas da antiga Iugoslavia, Croacia sufriu seriamente os efectos da guerra civil entre 1991 e 1995. A produción caeu e a economía perdeu as primeiras levas de investimentos que foron dirixidas aos países do Este Europeo logo da caída do Muro de Berlín. A renda per cápita croata no 2004 representaba tan só o 41,6% da renda media da UE (8.960€), as consecuencias desfavorables da guerra dos Balcáns e os reasentamentos étnicos da poboación frearon o desenvolvemento económico.

Entre o 2000 e o 2007 a economía tiven un continuo crecemento anual, entre o 4% e o 6%, sobre todo debido ao crecemento do turismo e da oferta de crédito directo ao consumo. A cidade de Dubrovnik volve estar nos principais destinos dos operadores de turismo internacionais. Entre o 2000 e o 2007, a inflación quedou baixa e a moeda, kuna, quedou estable.

Actualmente, é unha economía que se atopa moi preto do desenvolvemento segundo o Foro Económico Mundial. Xunto á da República de Eslovenia, eran e seguen sendo as nacións máis industrializadas e avanzadas da ex-Iugoslavia. Os principais socios comerciais de Croacia son Italia e Alemaña, cos cales realiza intercambios comerciais que suman máis dun 20% do seu PIB.

O país é hoxe un candidato oficial para acceder á Unión Europea, xunto coa República da Macedonia e Turquía. Os seus indicadores macroeeconómicos son mellores que países que xa accederan á UE en 2004. O acceso de Eslovenia á UE e a súa incorporación ó sistema monetario do Euro, son novas esperanzadoras para a segunda economía máis estable da ex-Iugoslavia. De tódolos xeitos, o comisario encargado da ampliación Olli Rehn, dixo que ningún novo país se incorporaría á Unión tras Romanía e Bulgaria ata o 2010. As maiores trabas son a política agraria e o libre movemento de persoas e capitais, consecuencias do pasado comunista croata.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  "*The World Factbook.*". Arquivado dende o orixinal o 15 de maio de 2020. Consultado o 15 de novembro de 2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
3. ↑  "Economía Croacia - Croacia información". Arquivado dende o orixinal o 21 de novembro de 2009. Consultado o 13 de marzo de 2010.
**Dinamita pa los pollos** foi un grupo musical español que naceu a mediados dos oitenta na vila biscaíña de Ortuella.

Formación
---------

O grupo formábano Roberto *Capitán mondo* Mata (ex Los *Jefes*), que era o guitarrista e o encargado da maioría das composicións, o cantante Javier Zaitegui –Javi 90– (tamén exmembro de Los Jefes e encargado de facer un fanzine por aquela época chamado *Nervous Breakdown*), Óscar *Wildcat* Calleja, co baixo, Miguel *Tejón* Labanda, á batería, e as *Bloody Marys* nos coros. As *Bloody Marys* eran as irmás Nela e Reyes Torío, e Ana Ayala que abandonou o grupo tras o primeiro disco.

Carreira
--------

En 1987, sacan o seu primeiro traballo *Bienvenidos al gallinero* en formato casete, no selo independente Discos Suicidas. Hoxe en día está totalmente descatalogado.

En 1988 aparece un mini álbum titulado *No molestes a Pa' cuando está trabajando*, coa compañía GASA, onde rescatan cinco cancións do *Bienvenidos al gallinero*, que son regrabadas e ademais engaden unha versión do coñecido tema The Loco-Motion. Con este disco van ser cada vez máis as persoas que se fixen neles. Neste traballo está o coñecido tema Bourbon.

Así, en 1989, aparece *Purita Dinamita*, producido por Paco Trinidad, un disco que será nunhas semanas disco de ouro, supondo o triunfo para o grupo biscaíño. Temas como Billy Joe, Toro mecánico ou Pandilleros arrasan nas radios converténdoos en clásicos da banda. Nestes primeiros anos o grupo estivo apoiado por Juanra Viles, batería de Duncan Dhu naqueles anos.

*Sin rodeos* será o título do seguinte álbum que aparece en 1990, un disco menos comercial, máis country rock que todos os anteriores, máis tranquilo e máis elaborado. Tamén foi producido por Paco Trinidad, aínda que non tivo tanto éxito como *Purita Dinamita.* Dous anos despois gravaron J*untos y revueltos*, producido por Colin Farley, pero o disco non tivo tanto éxito como os anteriores. Pouco despois o contrato coa compañía acabóuselles e non foron renovados. O grupo disolveuse pouco despois, cando apareceron certas diferenzas musicais.

Discografía
-----------

* *Bienveniidos al gallinero* (1987).
* *No molestes a Pa' cuando está trabajando* (1988).
* *Purita Dinamita* (1989).
* *Sin rodeos* (1990).
* *Juntos y revueltos* (1992).
* *Los mejores años de nuestras vidas* (recompilación, 1993).
* *Discografía básica* (recompilación de 3 CD's, 2002).

### Sinxelos

* *7 Noviasas Para 7 Hermanos* (1988).
* Bourbon (1988).
* *Chicken Ranch* (1988).
* *Purita Dinamita* (1989).
* Pandilleros (1989).
* Toro mecánico (1989).
* *La Sombra De Una Cruz* (1990).
* Billy Joe (1990).
* *Un Agujero En El Bolsillo* (1990).
* *Juana Calamidad* (1991).
* *Paseando Al Caimán* (1991).
* *Vino En La Jarra* (1992).
* *¿Dónde Están Mis Pantalones?* (1992).
* *Fantástico* (1992).
* *Los Mejores Años De Nuestras Vidas* (1993).

Ligazóns externas
-----------------

* Entrevista a Dinamita pa los Pollos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2895426
* Discogs: 1333670
* ISNI: 0000 0004 7117 3494
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 435170

 |
Espetada moura nas Festas de San Lourenzo, Valladolid.
A **espetada moura** (coñecida en español coma *pincho moruno* ou *pinchito* e internacionalmente coma *shish kebab*) é unha preparación orixinaria de Marrocos, elaborada con carne adubada, cravada nun espeto e cociñada nunha grella ou prancha. En España a carne pode ser de polo ou de porco adubado en pemento e allo, xeralmente picante segundo o tipo de pemento empregado no adubo. O simple termo **espetada** (en castelán: *brocheta*) refírese ao conxunto de anacos de alimentos cravados nun espeto e asados nunha prancha ou grella, neste caso poden ser peixes (peixe sapo...), mariscos (lagostinos...), carnes ou verduras.

A **espetada moura orixinal** elabórase con carne de año, vitela ou mesmo pito (nunca de porco), xeralmente condimentada cunha mestura de numerosas especias (Ras o hanut), que inclúen na súa composición básica:comiño, ourego, coandro, cúrcuma, carvea, pemento, noz moscada, caiena e canela, entre outras. Toda esta mestura de ingredientes é esmagada e engadida en distintas proporcións, dependendo do oficiante e o gusto do cliente.

Características
---------------

Estes petiscos mouros adoitan estar elaborados cun espeto de metal (neste caso adoita ter unha argola ao final) duns 20 a 25 cm de longo no cal se crava unha sucesión determinada de anacos de carne que se deben pór na grella, á prancha ou nun *anafe* (especie de fornelo de barro). Este produto é fácil de adquirir nos supermercados e carnizarías de España. Adoita venderse o conxunto completo (espeto e carne ensartada) ou só a carne adubada e en cachos.

O nome deste petisco procede da súa orixe na tradición culinaria andalusí e magrebí.

Notas
-----

1. 1 2  VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* La receta original (y secreta) de los pinchos morunos caseros *(en castelán)*
* El pincho moruno vasco *(en castelán)*
O arquipélago de Cabo Verde ten escasos recursos naturais, incluíndo auga, que é agravada polas prolongadas secas. A economía é baseada en servizos, co turismo, o transporte e os servizos públicos respondendo por 3/4 do produto interno bruto. Malia case 70% da poboación vivir na zona rural, a agricultura e a gandería son pouco desenvolvidas e teñen pequena participación no PIB. Preto de 82% dos alimentos teñen que ser importados. O potencial da pesca, principalmente lagosta e atún non é completamente explorado.

O país ten anualmente un gran déficit comercial, financiado pola axuda internacional e polos moitos emigrantes esparcidos polo mundo, que contribúen con remesas financeiras que complementan o PIB en máis do 20%. O turismo é outra fonte de receitas importante, contribuíndo con máis do 10% dos 820 millóns de Euros do PIB de Cabo Verde o ano de 2005.

A pesar da escaseza de recursos, unha eficiente xestión da economía produciu unha mellora das receitas do país. Reformas económicas continuadas estimularon o sector privado e atraído investimento estranxeiro para diversificar a economía. As perspectivas futuras dependen enormemente do mantemento dos fluxos de axuda, do estímulo ao turismo, ás remisións dos emigrantes e ao resultado dos programas de desenvolvemento do goberno. O país fíxose membro da Organización Mundial do Comercio en xullo de 2008.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6  *The World Factbook*. Consultado o 4 de abril de 2011
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
3. ↑  INE 2005
A **dinastía Grimaldi** é unha casa nobre orixinaria de Italia, foi fundada por Francisco Grimaldi, que tomou en 1099 o señorío de Mónaco xunto aos seus soldados vestidos de franciscanos. Naquel principado reinaron os seus sucesores até a actualidade, se exceptuamos varias descontinuidades. A última produciuse co matrimonio da princesa Carlota de Mónaco, nai de Rainiero III, con Pierre de Polignac. Os seus integrantes máis destacados na actualidade son:

* Alberte II, Príncipe Soberano de Mónaco, fillo e sucesor do príncipe Rainiero III e de Gracia Patricia de Mónaco
* Carolina de Mónaco, irmá máis vella de Alberto e Estefanía
* Estefanía de Mónaco, irmá de Alberto e Carolina
* Andrea Casiraghi, Carlota Casiraghi e Pierre Casiraghi, fillos de Carolina de Mónaco e de Stéfano Casiraghi

É obxecto de polémica a orixe de Alexandre Coste e de Xasmín Grace Rotolo, fillos ilexítimos de Alberte II de Mónaco con senllas amantes, recoñecidos recentemente. No caso de que Alberte de Mónaco morra sen descendencia lexítima, os fillos de Carolina de Mónaco pasarían a ocupar os primeiros postos da liña sucesoria.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q668182
* WorldCat
* VIAF: 316746262
* BRE: 1931027
* CERL: cnp00539515
* EBID: ID
* FAST: 219257
* GEC: 0031154
* GND: 118824554
* LCCN: sh86004549
* NKC: ola20181017520

 |
Mina de diamantes de Jwaneng, a máis grande do mundo.
Botswana é o terceiro produtor mundial de diamantes. O país ten unha economía de libre mercado. Entre 1987 e 1997 experimentou un crecemento medio do 7,3%, sendo unha das economías con máis alta taxa de crecemento do mundo. Entre 2006 e 2008 seu PIB creceu abaixo dos 5%, e o 2009 contraeuse fortemente, cunha caída da industria de case 30%. A través dunha disciplina fiscal e unha eficiente xestión, o país transformouse dun dos máis pobres do mundo nunha economía de renda mediana, cun PIB per cápita de U$ 14.100 o 2008. Dous importantes bancos de investimento clasificaron o país como un dos mellores en termos de risco de crédito en África.

A minería de diamante axudou a expansión económica e actualmente representa máis de 1/3 do produto interno bruto, entre o 70 e o 80% das exportacións e preto de metade das rendas do goberno. A súa renda per cápita aumentou de 7.800 dólares en 1997 para case o dobro, 14 700 dólares o 2007.A grande dependencia do país dun único produto de luxo nas súas exportacións foi un factor crítico na forte retracción económica o 2009. Outros sectores de importancia son o turismo, os servizos financeiros e a gandería de subsistencia.

A pesar do desemprego ser, segundo datos oficiais, soamente o 7,5% da forza de traballo o 2007, estimativas non oficiais dan conta de case 40%. Os índices de infección polo VIH están entre os máis elevados do mundo, e ameazan as impresionantes ganancias económicas do país. Tamén se espera unha retracción da produción de diamantes nas próximas dúas décadas, o que pode significar unha forte redución do crecemento en longo prazo.

O seu maior socio comercial é Suráfrica.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7  "*The World Factbook.*". Arquivado dende o orixinal o 15 de outubro de 2015. Consultado o 10 de novembro de 2013.
2. ↑  CIA. "Real GDP (purchasing power parity)". *The World Factbook* (en inglés).
O **Embraer EMB 202 Ipanema** é un avión agrícola usado principalmente para a fumigación aérea. Está fabricado por Indústria Aeronáutica Neiva, unha subsidiaria de Embraer na cidade brasileira de Botucatu. A última versión deste modelo é o primeiro avión de á fixa propulsado por etanol, sendo máis económico que a versión de gasolina. O avión é amplamente empregado no Brasil, tendo unha cota de mercado dun 80%, e lévanse fabricadas ao redor de 1.300 unidades. Ademais dos avións, tamén se venden kits de conversión para os modelos propulsados por gasolina.

Desenvolvemento
---------------

Nos anos 60 o desenvolvemento dun avión agrícola brasileiro estivo motivado pola espansión do mercado de produtos agrícolas, especialmente da soia e da cana de azucre. Durante ese tempo, enxeñeiros do Instituto Tecnológico de Aeronáutica desenvolveron o avión na granxa Ipanema, situada en Sorocaba.

A primeira versión do avión, a EMB-200, realizou o seu primeiro voo en 1970 e foi certificada en decembro de 1971. O modelo estaba equipado cun motor de pistóns de 260 cabalos. Embraer iniciou a fabricación en serie en 1972, e en setembro de 1974 introducíuse o EMB-201, que incluía varias melloras como un motor de 300 cabalos, unha nova hélice, novas ás e maior capacidade.

En 1982 transferíuse a fabricación do Ipanema a Indústria Aeronáutica Neiva, recentemente adquirida por Embraer. En 1992 lanzouse un novo modelo, o EMB-202 ou Ipanemão. O novo avión tiña melloras na aerodinámica e un 40% máis de capacidade.

Nos anos seguintes Neiva fixo significativas melloras no avión. Engadíronselle winglets, un sistema de aire acondicionado na cabina, baixouse a posición das ás, disminuíuse a resistencia e reducíuse o peso do sistema de escape.

Dado que o etanol está dispoñible en grandes cantidades no Brasil, custando só un 25-30% do que custa a gasolina de aviación, moitos granxeiros brasileiros intentaron utilizar os motores dos Ipanemas con alcol, con distintos graos de éxito. O resultado disto foi o desenvolvemento dun Ipanema cun motor de alcol, que foi certificado polo Departamento de Ciência e Tecnologia Aeroespacial do país o 19 de outubro de 2004. O motor do Ipanema ten tamén un 20% menos de custos de operación e mantemento.

Notas
-----

1. ↑  embraer.com.br - Embraer entrega Ipanema 1.300 *(en* *portugués)*.
2. ↑  "EMB 200 Ipanema". *historicalcenter.embraer.com* (en inglés). Consultado o 2022-05-12.
3. ↑  Taylor 1971, p. 13
4. ↑  Taylor 1975, p. 16

| * v
* c
* e
Embraer |
| --- |
| Avións civís | 
* EMB 110 Bandeirante
* EMB 120 Brasilia
* EMB 121 Xingú
* CBA 123 Vector
* ERJ 145
* Embraer E-Jets

 |
| Executivos | 
* Lineage 1000
* Legacy 600
* Phenom 100
* Phenom 300

 |
| Avións militares | 
* EMB 312 Tucano
* EMB 314 Super Tucano
* AMX International AMX
* Embraer KC-390
* Embraer 145 AEW&C

 |
| Outros | 
* EMB 202 Ipanema

 |
O **Embraer C-390 Millennium** é un transporte militar bimotor de tamaño medio deseñado e fabricado pola compañía brasileira Embraer. Trátase do avión máis pesado construído polo fabricante ata a data.

Os traballos no proxecto comezaron a mediados da década de 2000, centrando os esforzos nun derivado conceptual do avión de pasaxeiros E190 cun tamaño semellante ao do Lockheed C-130 Hercules. A compañía estaba interesada en utilizar reactores puros, en lugar de motores turbohélice. A empresa recibiu apoio tanto do goberno do Brasil como da Forza Aérea Brasileira; en maio de 2008, o goberno investiu 800 millóns de reais no desenvolvemento do proxecto. O 14 de abril de 2009, Embraer recibiu un contrato de 1 500 millóns de dólares por dous prototipos. No Paris Air Show de 2011, Embraer annunciou plans para lanzar unha versión alongada do avión como cargueiro civil. Ao pouco tempo formáronse asociacións con outras empresas aeroespaciais para o programa, como ENAER, OGMA, e Boeing. Entre os principais subcontratistas na fabricación da aeronave están Aero Vodochody, BAE Systems, e Rockwell Collins.

O 3 de febreiro de 2015 o primeiro dos seus dous prototipos realizou o seu voo de estrea. O 4 de setembro de 2019 entregouse o primeiro avión de produción á Forza Aérea Brasileira. O 18 de novembro de 2019, durante o Dubai Airshow, Embraer anunciou o novo nome do aparelllo para o mercado global, C-390 Millennium. Embraer asegurou varios clientes de exportación para o C-390, como a Forza Aérea de Portugal, a Forza Aérea de Hungría, e a Real Forza Aérea dos Países Baixos. Cunha capacidade de carga de 26 toneladas, o avión pode configurarse para realizar distintos tipos de operacións convencionais como transporte de tropas, de carga ou VIP, ou outras máis especializadas como repostaxe aérea. Tamén pode levar dous vehículos blindados de transporte de persoal M113, un vehículo blindado Boxer, un helicóptero Sikorsky H-60, 74 padiolas con equipo de soporte vital, ata 80 soldados ou 66 paracaidista completamente equipados, e ata 19 toneladas de carga para ser lanzada.

Notas
-----

1. ↑  "Embraer KC-390 Achieves Initial Operational Capability". *embraer.com* (en inglés). Consultado o 2023-07-06.
2. ↑  "Inside Embraer's KC-390 Tanker/Transport". *web.archive.org*. 2012-10-08. Archived from the original on 08 de outubro de 2012. Consultado o 2023-07-06.
3. ↑  O'Connor, Kate (2019-09-05). "Embraer Delivers First KC-390". *AVweb* (en inglés). Consultado o 2023-07-06.
4. ↑  "Embraer divulga nome e designação de seu avião de transporte multimissão: C-390 Millennium". *embraer.com* (en inglés). Consultado o 2023-07-06.
5. ↑  "Boeing-Embraer joint venture: KC-390 becomes C-390 Millenium - AeroTime" (en inglés). 2020-11-27. Consultado o 2023-07-06.
Localización da illaLocalización da illa
**Día** (en grego **Δíα**) é unha illa situada a algúns quilómetos ao norte de Candia, a capital de Creta. A illa, actualmente está deshabitada, e é unha reserva de cabras salvaxes. Administrativamente, Día forma parte da comunidade de Elaia dentro da unidade municipal de Gouves, unidade rexional de Heraklion, no municipio de Elias.

Xeografía
---------

De forma vagamente cuadrangular, a illa ten unha lonxitude de 6 km e unha anchura de 4´5. Cunha superficie de 12 km², é a illa máis grande do litoral cretense.

O illote parécese a un lagarto xigante cando se ve desde a cidade de Heraklion. Tamén conta unha lenda que un lagarto xigante tratou de destruír a illa de Creta, pero Zeus converteuno en pedra cun raio, creando así a illa.

Historia
--------

Segundo a mitoloxía grega, Teseo faría escala alí logo de matar ao Minotauro. Alí abandonou a Ariadna antes de partir cara a Atenas.

A illa era coñecida anteriormente como **Standia**, por perda conxuntura na frase στήν Δία.

Foi o principal porto de Creta durante séculos.

Hai importantes vestixios da época minoica, o que podería facer pensar que Día era un centro importante.

Proteción Ambiental
-------------------

Día é parte da Rede Europea da Natureza (Rede Natura 2000) e é un coto de caza para investigación.

Porto antigo
------------

En 1976, Jacques Cousteau levou a cabo a exploración submarina ao redor de Día e atopou restos dun antigo porto nas augas entre Heraklion e Día.

Referencias
-----------

1. ↑  T.A.B. Spratt, *Travels and Researches in Crete*, **1**:35 (1865)
2. ↑  Δίκτυο Natura 2000 Protected areas
3. ↑  "The shipwreck of the French vessel "La Therese" (1669)". *Greekislands.com*. Arquivado dende o orixinal o 26 de marzo de 2012. Consultado o 25 de agosto de 2016. *(en inglés)*

Véxase tamén
------------

* Outras illas gregas

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Día, Grecia Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q868952
* GeoNames: 263159
* GND: 4748497-4
* OSM: 851117

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Francisco Blanco (homónimos).
**Francisco Blanco**, nado no Tameirón (A Gudiña) o 18 de setembro de 1570 e finado en Nagasaki o 5 de febreiro de 1597, foi un relixioso católico galego.

Traxectoria
-----------

Estudou no colexio dos xesuítas en Monterrei e máis tarde iniciou os estudos de Dereito na Universidade de Salamanca. Ingresou na orde franciscana en Villalpando, e estudou Filosofía no convento de Santo Antón de Salamanca. Doente, pasou un tempo no convento de San Francisco de Pontevedra e cara a 1592 marchou a Sevilla xunto con outros vinte e oito franciscanos galegos coa idea de embarcarse cara a América como misioneiro.

Foi ordenado sacerdote en México, e despois estivo en Manila (Filipinas). Finalmente, decidiu predicar o cristianismo no Xapón, país especialmente hostil cos misioneiros. Foi martirizado cruelmente naquel país: no monte Tetayama foi crucificado e atravesado de parte a parte por dúas lanzas. Con el foron executados dezaseis terciarios, seis franciscanos e dous xesuítas.

Veneración
----------

A Igrexa católica, concretamente o Papa Pío IX, canonizouno o 8 de xuño de 1862.

Na súa parroquia natal do Tameirón consérvase unha reliquia, un óso dun dedo maimiño. O seu cranio consérvase en Outarelo (O Barco de Valdeorras).

Galería de imaxes
-----------------

* Gravado do martirio dos 26 mártires do Xapón, s. XIX.Gravado do martirio dos 26 mártires do Xapón, s. XIX.
* Igrexa e museo dos 26 mártires de Nagasaki.Igrexa e museo dos 26 mártires de Nagasaki.
* Monumento ós 26 mártires de Nagasaki.Monumento ós 26 mártires de Nagasaki.
* San Francisco Blanco, na Catedral de Ourense.San Francisco Blanco, na Catedral de Ourense.

Notas
-----

1. ↑  Susana Prieto (6 de febreiro de 2011). "Devoción por San Francisco Blanco". *La Voz de Galicia*.
2. ↑  "Outarelo (O Barco) mantense fiel a San Francisco Blanco". *O Sil*. 2 de febreiro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Francisco Blanco Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, A. (1951). "BLANCO, Francisco". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **I**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 152.
* García Tato, I. (1999): *Vilanova, Outarelo y San Francisco Blanco. Monografía histórica de una parroquia gallega*. O Barco de Valdeorras. ISBN 84-930834-2-9

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9262258
* DBE: san-francisco-blanco

 |