Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Paraguai (homónimos).

**Paraguai** (en guaraní: *Paraguái*), oficialmente a **República de Paraguai** (en castelán: *República del Paraguay*; en guaraní: *Paraguái Tavakuairetã*) é un país do centro da América do Sur, limitado ó norte e oeste por Bolivia, ó norte e leste polo Brasil e ó sur e oeste pola Arxentina. A súa capital é a cidade de Asunción. Paraguai é un dos dous países da América do Sur que non posúe unha saída para o mar, sendo o outro Bolivia. Por mor da súa localización central en América do Sur, tamén é coñecido como o *Corazón de Suramérica*.

Historia
--------

Os primeiros colonos españois chegaron a Paraguai no comezo do século XVI. A cidade de Asunción, fundada o 15 de agosto de 1537, logo se tornou o centro dunha provincia nas colonias españolas na América do Sur.

O 15 de maio de 1811, Paraguai declarou a súa independencia. Cun rápido crecemento económico e militar nos anos que proseguiron á independencia, Paraguai tornouse un país auto-suficiente, e unha potencia rexional no continente.

A Guerra da Tripla Alianza, entre 1865 a 1870, composta pola Arxentina, o Brasil e o Uruguai, apoiados economicamente polo Reino Unido. Esta guerra foi motivada principalmente pola ambición paraguaia dunha saída para o mar, que no final acabou custando non soamente todo o crecemento entón alcanzado, senón tamén a morte de dous terzos da poboación do sexo masculino e perda de territorios, en gran parte, para a Arxentina. A economía paraguaia ficaría estancada os seguintes 50 anos.

Tropas bolivianas invadiron Paraguai en 1932, desencadeando a Guerra do Chaco, (1932-1935), e culminando con vitoria paraguaia e a anexión do Chaco ao país.

Desde 1989, cando o réxime militar de máis de 35 anos de Alfredo Stroessner rematou, Paraguai foi gobernado por presidentes electos democraticamente. Os maiores desafíos de Paraguai desde entón foron a crecente inestabilidade política e a corrupción en alza.

Política
--------

En 1992, foi publicada oficialmente unha nova constitución, en vigor ata hoxe, que substituíu a antiga constitución de 1967. De acordo coa actual constitución paraguaia, o sistema de goberno é a democracia representativa. O poder executivo é exercido polo Presidente e polo vice-presidente, que son escollidos polo pobo a través de voto directo, para un mandato de cinco anos consecutivos, sen dereito á reelección, isto é, o xefe de Estado e de goberno non debe ser electo dúas veces, e gobernan baixo asesoría do Consello de Ministros. O presidente participa da aprobación da lexislación e ordena a súa publicación, podendo negar leis orixinadas no lexislativo.

O poder lexislativo é bicameral, formado polas dúas casas do Congreso, ou sexa, pola Cámara dos Deputados, de 80 membros, e polo Senado, de 45 membros, escollidos en ambos os casos para un mandato de cinco anos, por voto popular. O voto é imposto por lei para todos os electores a partir dos 18 anos.

A Corte Suprema de Xustiza é a instancia máxima do poder xudiciario, composta de nove membros nomeados polo presidente, e ten o poder de declarar a inconstitucionalidade de leis.

O principais partidos políticos son o Colorado (Asociación Nacional Republicana), o Liberal Radical Auténtico e Encuentro Nacional. Paraguai está dividido en 18 departamentos incluíndose a capital, Asunción. Cada departamento ten como xefe de goberno un gobernador electo.

Subdivisións
------------

*Artigo principal**:* Subdivisións de Paraguai.
Paraguai está dividido en 17 departamentos. Cada departamento divídese en distritos. Os distritos subdivídense en partidos e os partidos en compañías. Asunción, a capital, forma un distrito federal.


Alto Paraguai
Boquerón
Presidente Hayes
Amambay
Concepción
San Pedro
Distrito Capital
Guairá
Caazapá
Alto  
Paraná 
Caaguazú
Canindeyú
Itapúa
Paraguarí
Misiones
Ñeembucú
Cordillera
Central

  

*Brasil*
*Bolivia*
*Arxentina*

Xeografía
---------

O río Paraguai parte en dous a Paraguai.
O río Paraguai divide Paraguai en dúas rexións: ao oeste a rexión Occidental ou Chaco e ao leste a rexión Oriental.

A **Rexión Oriental** abrangue o 39% do territorio total e posúe o 97,3% da poboación. Ten máis de 800 ríos e regatos e o 95% das súas terras son cultivables. Nesta rexión están as principais institucións da República e os patrimonios históricos e culturais máis importantes. Ten 14 Departamentos. Nesta rexión a temperatura media anual é de 24 °C. O punto máis alto é o cerro Tres Kandú con 842 m. Está moi afectada pola deforestación, xa que en 1945 o 55% da súa superficie encontrábase cuberta por bosques, e no 2004, só o 6% se atopaba cuberto por bosques.

A **Rexión Occidental ou Chaco** ten o 61% do territorio da República e posúe pouco máis do 2% da poboación total. O seu territorio está formado por un fondo mariño que emerxeu na era cuaternaria. Esta rexión posúe terras secas e arxilosas, poboada de extensas matogueiras e palmares, esteros, lagos e regatos. Ten tres Departamentos e a súa produción económica baséase nos cultivos e a gandería. A súa temperatura media anual é de 31 °C. O punto máis alto do Chaco é o Cerro León con 604 m. Segundo datos da SEAM, Secretaría do Medio Ambiente de Paraguai, o 65% desta rexión atópase cuberta por bosques.

Economía
--------

*Artigo principal**:* Economía de Paraguai.

Demografía
----------

A maioría da poboación de Paraguai é de mestizos de colonizadores hispánicos con nativos. Hai poboación branca de orixe predominantemente española. Ata hoxe a maior parte da poboación fala o guaraní, ademais da lingua española.

### Principais cidades

* Asunción: 500 mil habitantes, máis de 1.5 millón na súa zona metropolitana
* Ciudad del Este: 240 mil habitantes
* San Lorenzo: 120 mil habitantes
* Encarnación: 85 mil habitantes
* Concepción: 75 mil habitantes

Cultura
-------

### Festivos

| Data | Nome en galego | Nome local (en español) | Observacións |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 de xaneiro | Ano Novo | Año Nuevo |  |
| 6 de xaneiro | Día dos Reis | Día de los Reyes |
| 3 de febreiro | Día do Patrono de Paraguai | Día del Patrono del Paraguay |  |
| 1 de marzo | Día dos Heroes | Día de los Héroes |  |
| (varía) | Xoves e Venres Santo | Jueves y Viernes Santo |  |
| 1 de maio | Día dos Traballadores | Día de los Trabajadores |  |
| 15 de maio | Día da Independencia | Día de la Independencia |  |
| 12 de xuño | Día da Paz no Chaco | Día de la Paz del Chaco |  |
| 14 de agosto | Día da bandeira | Día de la Bandera |  |
| 15 de agosto | Fundación de Asunción | Día de la Fundación de Asunción | Aniversario da capital nacional |
| 16 de agosto | Día dos Nenos | Día de los Niños | Os nenos fican na casa |
| 29 de setembro | Día da Batalla de Boquerón | Día de la Batalla de Boquerón |  |
| 8 de decembro | Día da Virxe de Caacupé | Día de la Virgen de Caacupé |  |
| 25 de decembro | Nadal | Navidad |  |

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *paraguaio*.
2. ↑  "En el corazón de Sudamérica". ABC. Consultado o 12 de decembro de 2015.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Paraguai*** |

### Ligazóns externas

* Secretaría Nacional de Turismo de Paraguai Arquivado 26 de abril de 2021 en Wayback Machine. *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Mercado Común do Cono Sur (Mercosur) |
| --- |
| **Membros**: Arxentina - Brasil - Paraguai - Uruguai - Venezuela |
| **Asociados**: Bolivia - Chile - Colombia - Ecuador - México - Perú |

| * v
* c
* e
Países e dependencias de América do Sur |
| --- |
| Estados soberanos | 

|  |  |
| --- | --- |
| Enteiros | 
* Arxentina
* Bolivia
* Brasil
* Chile
* Colombia
* Ecuador
* Güiana
* Paraguai
* Perú
* Suriname
* Uruguai
* Venezuela

 |
| En parte | 
* Francia
	+ Güiana Francesa

 |

 |  |
| Dependencias | 
* Illas Malvinas / Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur
	+ Reino Unido

 |

| * v
* c
* e
Países e dependencias de América |
| --- |
| Estados soberanos | 
* Antiga e Barbuda
* Arxentina
* Bahamas
* Barbados
* Belize
* Bolivia
* Brasil
* Canadá
* Chile
* Colombia
* Costa Rica
* Cuba
* Dominica
* Ecuador
* Estados Unidos
* Granada
* Guatemala
* Güiana
* Haití
* Honduras
* México
* Nicaragua
* O Salvador
* Panamá
* Paraguai
* Perú
* República Dominicana
* Saint Kitts e Nevis
* San Vicente e as Granadinas
* Santa Lucía
* Suriname
* Trinidad e Tobago
* Uruguai
* Venezuela
* Xamaica

 |
| Territorios dependentes | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dinamarca | 
* Groenlandia

 |
| Estados Unidos | 
* Illa de Navassa
* Illas Virxes Estadounidenses
* Porto Rico

 |
| Francia | 
* Guadalupe
* Güiana Francesa
* Illa Clipperton
* Martinica
* Saint-Barthélemy
* San Martiño
* Saint-Pierre-et-Miquelon

 |
| Países Baixos | 
* Antillas Neerlandesas
* Aruba
* Bonaire
* Curaçao
* Saba
* San Eustaquio
* Sint Maarten

 |
| Reino Unido | 
* Anguila
* Bermudas
* Illas Caimán
* Illas Malvinas
* Illas Virxes Británicas
* Montserrat
* Turks e Caicos
* Illas Xeorxia do Sur e Sandwich do Sur

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q733
* WorldCat
* VIAF: 191145542427296641204
* BNE: XX450644
* BNF: 11865260j
* BRE: 2706259
* EBID: ID
* FAST: 1205550
* GEC: 0048947
* GeoNames: 3437598
* GeoNLP: VXS1ys
* GND: 4044601-3
* HDS: 003397
* ICCU: UFIV111651
* ISNI: 0000000123088111
* LCCN: n79066597
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00569041
* NKC: ge130368
* OSM: 287077
* Orthodox Encyclopedia: 2578963
* SUDOC: 027356213
* TGN: 1000055
* Treccani: paraguay

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ISC: 108544

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D010239

 |