**Max Rudolf Frisch**, nado en Zürich o 15 de maio de 1911 e finado na mesma cidade o 4 de abril de 1991 foi un arquitecto e escritor suízo en lingua alemá dedicado especialmente ao teatro e á novela. Está considerado un dos máximos representantes da literatura en alemán posterior á segunda guerra mundial. Foi membro do Gruppe Olten.

A obra de Frisch presta especial atención aos asuntos relacionados con problemas humanos como a identidade, a individualidade, a responsabilidade e o compromiso político e moral. Para tratar eses temas, Frisch empregaba acotío a ironía. Os seus diarios *Tagebuch 1946- 1949* (1950) e *Tagebuch 1969- 1972* (1972) son obras de gran valor literario, xa que neles se recollen vivencias do autor e as súas opinións sobre acontecementos históricos. A súa figura serve de influencia para xeracións de escritores máis novos.

Traxectoria
-----------

Fillo de Karolina Bettina Wildermuth e do arquitecto Bruno Frisch, tiña un irmán chamado Franz e unha media irmá chamada Emma Elisabeth, filla dun matrimonio anterior do seu pai. Os Frisch era unha familia modesta e a súa situación financeira empeorou cando o seu pai perdeu o traballo durante a primeira guerra mundial.

Durante a súa etapa no instituto entre 1924 e 1930, Frisch creou o seu primeiro texto literario, que destruíu tras finalizalo. No Gymnasium coñeceu o pintor suízo Werner Coninx, fillo do dono dunha editorial, co que mantivo unha grande amizade. Aos dezanove anos comezou a estudar Xermanística en Zürich e na universidade fíxose amigo de varios profesores, ademais de manter contactos con varios medios de comunicación suízos. Iso fixo que en 1931 comezase a traballar para o xornal Neue Zürcher Zeitung (NZZ), un dos máis importantes do país. O ano seguinte ten que abandonar os estudos debido ao pasamento do seu pai e aos problemas económicos da súa familia. Por este motivo centrouse totalmente no seu traballo de xornalista co fin de ter un emprego fixo que lle permita manter a súa familia. Entre 1933 e 1936 traballou de reporteiro para NZZ en Europa Oriental e Oriente Medio.

En 1935 viaxou por vez primeira a Alemaña, manifestando a súa oposición ao nacionalsocialismo e ao antisemitismo que imperaba no país. O ano anterior publicara a súa primeira obra, *Jürg Reinhart. Eine sommerliche Schicksalsfahrt*.

Ao comezo da segunda guerra mundial prestou servizo como artilleiro na armada suíza. Entre 1936 e 1940 estudou enxeñería e arquitectura na Technische Hochschule de Zürich e, tras gañar o primeiro premio no concurso de arquitectura da cidade para a construción do edificio que cobre as piscinas hoxe chamadas Max Frisch Bad en 1942, abriu o seu propio estudo de arquitectura. Ese mesmo ano contraeu matrimonio con Gertrud Constanze von Meyenburg, coa que tivo dúas fillas, Ursula (1943) e Charlotte (1949), e un fillo, Hans Peter (1944). En 1947 mantén os primeiros contactos con Bertolt Brecht e Friedrich Dürrenmatt.

En 1951 pasou un ano nos Estados Unidos de América grazas a unha bolsa da Fundación Rockefeller. Tres anos máis tarde separouse da súa familia, pechou o seu despacho de arquitecto e comezou a traballar como escritor, publicando a súa primeira novela, *Stiller*. Esta novela combina elementos da novela policíaca con outros autobiográficos e ideas filosóficas e fixo que Frisch adquirise un gran recoñecemento como escritor. En 1955 marcha a Nova York, onde comeza a escribir a que foi a súa segunda novela, *Homo Faber*, publicada en 1957. O ano seguinte recibe o Premio Georg Büchner, un dos galardóns máis importantes da literatura alemá, e sepárase da súa dona para comezar unha relación coa escritora Ingeborg Bachmann.

En 1960 fixou a súa residencia en Roma, onde viviu con Ingeborg ata 1965. *Andorra*, a súa sexta obra teatral, foi publicada en 1961. O tema principal deste drama é a presentación dunha sociedade pechada que pode chegar a transformar unha persoa, marxinándoa. É unha reflexión sobre o nacionalsocialismo. En 1962 comezou outra relación coa estudante de vinte e tres anos Marianne Oellers, coa que casou seis anos despois.

En 1972 instalouse novamente en Suíza e seguiu publicando novelas. En 1976 recibiu o Premio da Paz dos Libreiros Alemáns, concedido durante a Feira do libro de Frankfurt. En 1978 publicou o seu último drama, *Triptychon. Drei szenische Bilder* e o ano seguinte separouse de Oellers. A principios da década de 1980 recibiu un doutoramento honoris causa pola Universidade de Nova York. A última obra da súa produción foi *Blaubart*, novela publicada en 1984.

En marzo de 1989 diagnosticáronlle un cancro que acabou coa súa vida en 1991, aos 79 anos. O seu corpo foi incinerado e as súas cinzas foron esparexidas polos seus amigos durante unha festa na súa honra. Frisch deixou documentos e cartas nunha institución bancaria coa instrución de que non fosen abertas ata vinte anos despois da súa morte. A pesar de cumprirse, non se prevé a súa publicación.

Obra
----

### Novelas

* *Antwort aus der Stille* (1937)
* *Stiller* (1954)
* *Homo Faber* (1957)
* *Mein Name sei Gantenbein* (1964)
* *Dienstbüchlein* (1974)
* *Montauk* (1975)
* *Wilhelm Tell für die Schule* (1978)
* *Der Mensch erscheint im Holozän* (1979)
* *Blaubart* (1982)

### Diarios

* *Blätter aus dem Brotsack* (1939)
* *Tagebuch 1946-1949* (1950)
* *Tagebuch 1966-1971* (1972)

### Teatro

* *Nun singen sie wieder* (1945)
* *Santa Cruz* (1947)
* *Die Chinesische Mauer* (1947)
* *Als der Krieg zu Ende war* (1949)
* *Graf Öderland* (1951)
* *Biedermann und die Brandstifter* (1953)
* *Don Juan oder Die Liebe zur Geometrie* (1953)
* *Die Grosse Wut des Philipp Hotz* (1956)
* *Andorra* (1961)
* *Biografie* (1967)
* *Triptychon. Drei szenische Bilder* (1978)
* *Jonas und sein Veteran* (1989)

Notas
-----

1. ↑  Frisch, Max (1911-1991).(Narrative biography). (1998). En *Encyclopedia of World Biography*. Thomson Gale. 18 de abril de 2007
2. ↑  Acosta, Luis (1997). *La literatura alemana a través de sus textos*. Cátedra. pp. 1176–1177.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Max Frisch Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Fernández del Riego, Francisco (1974). *Letras do noso tempo*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 978-84-7154-219-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q115483
* WorldCat
* VIAF: 7390328
* Allmovie: p309622
* AlloCiné: 80128
* BIBSYS: 90067672
* BiTraGa: 1609
* BLBNB: 000210422
* BNA: 000034323
* BNB: ID
* BNE: XX884052
* BNF: 11903643h
* BRE: 4724302
* CANTIC: a1032625x
* CiNii: DA01966730
* DeutscheBio: 118536109
* Discogs: 761050
* Dodis: P181
* EBID: ID
* EGAXA: vtls000770770
* Europeana: ID
* FAST: 48441
* Filmportal: ID
* GEC: 0028318
* GND: 118536109
* HDS: 011804
* IBDB: 7653
* ICCU: CFIV036408
* IMDb: nm0295835
* ISNI: 0000 0001 2119 2206
* LCCN: n80002513
* LibraryThing: frischmax
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000002627
* NDL: 00466775
* NKC: jn19990002453
* NLA: 35105107
* NLG: 83183
* NNDB: 000115615
* NTA: 068622732
* OL: OL75391A
* PTBNP: 39988
* SELIBR: 137477
* SNAC: w6qr4xsx
* SUDOC: 026875659
* Theatricalia: 597
* TLS: Max\_Frisch
* TMDb: 64063
* Treccani: max-frisch
* ULAN: 500227829
* WikiTree: Frisch-432

 |