Esquema dos vasos coronarios (vistos desde o ombreiro esquerdo): en primeiro plano a arteria coronaria esquerda, detrás dela (mostrada máis débil) a arteria coronaria dereita.
O termo **vaso coronario**, (do latín: *coronarius*, 'como unha coroa') describe un vaso sanguíneo que subministra sangue ao músculo cardíaco como arteria ou que o drena como unha vea. Todo o miocardio recibe sangue a través das arterias coronarias. As dúas arterias coronarias emerxen cada unha do inicio da aorta e inicialmente discorren en forma de anel na base do corazón. Case todas as veas coronarias flúen á aurícula dereita a través do seo coronario (*sinus coronarius*).

Arterias coronarias
-------------------

 **Representación gráfica do corazón humano que mostra a vista anterior ( ventral ).** **Amósanse:**  
  
- **Ventrículos e aurículas (brancas):** *ventrículo dereito* (RV), *aurícula dereita* (RA) e *ventrículo esquerdo* (LV).  

A aurícula esquerda está cuberta polo ventrículo esquerdo.- **Arterias** (vermello) e **veas** (letra azul) da circulación grande e pequena: *arco aórtico* da aorta (A), *tronco pulmonar* (TP) con *arteria pulmonar esquerda e dereita* (RPA e LPA) así como *vea cava* *superior* e *vea cava* *inferior* (VCS e VCI) e as *veas pulmonares esquerdas* (PV).  
As veas pulmonares dereitas están escurecidas polo ventrículo dereito.

- **Arterias coronarias** (laranxa): tronco principal da *arteria coronaria esquerda* (LCA) coas ramas principais *circunflexas* (RCX) e *rama interventricular anterior* (RIVA) e tronco principal da *arteria coronaria dereita* (RCA) coas ramas principais *interventricular posterior* (RIP) e *rama posterolateral* (RPL).\* **Neste debuxo, a orixe das arterias coronarias está debuxada incorrectamente na raíz das arterias pulmonares e non na área da raíz aórtica.**- Non se mostran as **veas coronarias**.
As **arterias coronarias** (*Arteriae coronariae*) xorden dunha indentación na aorta xusto por riba da válvula aórtica no plano valvular. Hai unha arteria coronaria esquerda ( *Arteria coronaria sinistra* ) e outra arteria coronaria dereita ( *Arteria coronaria dextra* ). Chámanse esquerda-dereita despois da metade do corazón que se subministra principalmente con sangue.

A arteria coronaria esquerda (LCA) adoita dividirse despois de aproximadamente 1 cm en dúas ramas principais: o *ramus circunflexo* (RCX; en latín *ramus* 'rama'), que está dobrado na base do corazón, e o *ramus interventricularis anterior* (RIVA, LAD polas siglas en inglés - *left anterior descending*). A sección ata esta bifurcación chámase tronco principal ( *Truncus communis*). Ás veces, o tronco principal tamén se divide en tres vasos, con outra rama principal coñecida como *ramus intermedius* (RIM) que atravesa a parede libre do ventrículo esquerdo até o vértice do corazón. A arteria coronaria esquerda normalmente irriga a parede anterior do corazón, a parede lateral, a parede lateral posterior e o tabique (parede entre as cámaras principais).

A arteria coronaria dereita (RCA) adoita ter unha rama principal, a *arteria interventricular posterior* (RIVP, PDA polas siglas en inglés: *posterior descendent artery*). A parede posterior e os nódulos sinusal e AV adoitan ser abastecidos pola arteria coronaria dereita, ao igual que o ventrículo dereito e a aurícula dereita e, nalgúns casos, tamén partes do ventrículo esquerdo.

Ambas arterias coronarias (*Arteriae coronariae*) tamén desprenden ramas máis pequenas no seu curso, que adoitan sufrir variacións segundo o tipo de abastecemento. As designacións anatómicas están listadas a continuación (denominacións clinicamente usadas e áreas de subministración entre corchetes):

Ramas do *ramus circunflexo* (RCX):

* *Ramus marginalis sinister* (rama marxinal M; parede lateral/parede lateral)
* *Ramus atrialis* (Rama auricular)
* *Rami posteriores ventriculi sinistri; Ramus posterolateralis sinister* (RPLS); parede posterolateral/parede lateral posterior)

Ramas do *Ramus interventricularis anterior* (RIVA, en inglés *left anterior descending* (LAD); parede anterior até o ápice do corazón):

* *Rami laterales* (ramas diagonais D; parede anterolateral/parede lateral frontal)
* *Rami interventriculares septales* (ramas septais; partes do tabique)

Ramas da *arteria coronaria dextra* ou *dereita* (RCA):

* *Ramus nodi sinuatrialis* (arteria sinoauricular)
* *Ramus coni arteriosi*
* *Ramus atrialis* (rama auricular)
* *Ramus marginalis dexter* (rama marxinal M)
* *Ramus nodi atrioventricularis* (arteria nodal AV)
* División (bifurcación) do RCA na zona do *crux cordis* en
	+ *Ramus* *interventricularis posterior* (RIVP, moitas veces anastomose coa RIVA) coas súas *rami interventriculares septales* (a miúdo forman colaterais ás ramas septais da RIVA)
	+ *Ramus posterolateralis dexter* (RPLD)

Tipos de subministración
------------------------

Se a arteria coronaria esquerda tamén irriga a parede posterior e os ganglios, fálase dun tipo de irrigación *esquerda*, se a parede anterior é (tamén) irrigada pola arteria coronaria *dereita* dun tipo de irrigación dereita; o caso normal chámase tipo *intermedio*.

O caso normal (ao redor dos 80 % da poboación) representa o *tipo equilibrado* .

A *arteria* *coronaria sinistra* (arteria coronaria esquerda) proporciona:

* aurícula esquerda,
* os músculos do ventrículo esquerdo,
* a maior parte do tabique interventricular,
* unha porción da parede anterior do ventrículo dereito.

A arteria *coronaria dextra* (arteria coronaria dereita) prové:

* a aurícula dereita,
* os músculos do ventrículo dereito,
* parte posterior do tabique interventricular,
* nodo sinusal,
* o nodo AV,
* unha porción da parede posterior do ventrículo esquerdo.

Enfermidade cardíaca coronaria
------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

As arterias coronarias son arterias *terminais*, non hai circuítos de derivación que poidan asumir o abastecemento da mesma zona en caso de emerxencia. En caso de oclusión, a zona muscular que non está abastecida morre (infarto cardíaco infarto agudo de miocardio). Se as arterias coronarias están danadas, isto denomínase *enfermidade das arterias coronarias*. Un ataque cardíaco é un trastorno circulatorio persistente (isquemia) en partes do músculo cardíaco (miocardio), que é causado na maioría dos casos por coágulos de sangue nunha zona estreita dunha arteria coronaria. Fálase dunha alteración da constrición arteriosclerótica do vaso.

Veas coronarias
---------------

As grandes veas coronarias (*Venae cordis*) discorren paralelas ás arterias coronarias durante longas distancias e desembocan na aurícula dereita a través do *Sinus coronarius* transversal. As veas coronarias máis pequenas drenan directamente na aurícula dereita ou noutros espazos cardíacos, como o Vv. ventriculi dextri (ventrículo dereito) e o *Vv. cardiacae minimae* ou Veas tebesianas (interiores do corazón).

As grandes veas coronarias (*Venae cordis*) son:

* *Vena cordis magna*
* *Vena cordis mediana*
* *Vena cordis parva*

Notas
-----

1. ↑  "coronario, vaso; páxs. 178 e 814" (PDF). *edu.xunta.gal; DXPL; Dicionario galego de termos médicos*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de novembro de 2021. Consultado o 15 de xullo de 2022.
2. ↑  "seo, páx. 699" (PDF). *edu.xunta.gal; DXPL; Dicionario galego de termos médicos*. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 10 de novembro de 2021. Consultado o 15 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vasos coronarios Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Aterosclerose
* Dicionario galego de termos médicos

### Bibliografía

* Helmut Roskamm, F.-J. Neumann, u. a. (Ed. ): *enfermidades cardíacas.* *Fisiopatoloxía Diagnóstico Terapia.* 5. edición. Springer, Berlín a. a. 2004, ISBN 3-642-18649-1 ( índice dos 76 capítulos ).

### Ligazóns externas

* Detección, cuantificación e caracterización morfolóxica de lesións ateroscleróticas dos vasos coronarios (*en aléman*; consultado o 15 de febreiro de 2016)

| * v
* c
* e
Corazón e cardioloxía |
| --- |
| Capas | 
* endocardio
* miocardio (ou músculo cardíaco)
* epicardio
* pericardio

 |  |
| Cavidades principais | 
* aurícula cardíaca
	+ aurícula dereita
	+ aurícula esquerda
* ventrículo (cardíaco)
	+ ventrículo dereito
	+ ventrículo esquerdo

 |
| Válvulas cardíacas | 
* válvula mitral (ou bicúspide)
* válvula tricúspide (ou tricuspídea)
* válvula semilunar (ou aórtica)
* válvula sigmoide pulmonar (ou pulmonar)

 |
| Sistema de condución do corazón | 
* nó sinusal
* nó auriculoventricular
* fibra de Purkinje
* feixe de Bachmann
* feixe de His

 |
| Sistema circulatorio | 
* arteria aorta (ou aorta)
* arteria coronaria dereita
* arteria coronaria esquerda
* arteria pulmonar
* vea cava inferior
* vea cava superior
* vea porta
* vea pulmonar
* seo coronario

 |
| Ciclo cardíaco | 
* sístole auricular
* sístole ventricular
* diástole

 |
| Doenzas | 
* infarto agudo de miocardio
* insuficiencia cardíaca
* miocardiopatía
	+ miocardiopatía dilatada
	+ miocardiopatía hipertrófica
	+ miocardiopatía restritiva
* palpitación
* parada cardiorrespiratoria
* trastornos do ritmo cardíaco
	+ fibrilación auricular
* valvulopatía
	+ estenose aórtica
	+ estenose mitral
	+ insuficiencia mitral
* pericardite

 |
| Probas diagnósticas | 
* electrocardiograma
* ecocardiografía
* holter
* *Tilt Test*

 |
| Outros artigos | 
* apéndice atrial esquerdo
* forame oval
* gasto cardíaco
* tabique interventricular
* tendón de Todaro
* triángulo de Koch

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18361829
* BNCF: 37855
* BNF: 119647798
* EBID: ID
* GND: 4032503-9
* LCCN: sh85032864
* MAG: 2778742706
* NKC: ph127385

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 49893
* NCIt: C12843
* Uberon: 0001621

 |