Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Douglas.

**Douglas** (en manx: *Doolish*) é a capital e meirande cidade da Illa de Man, cunha poboación de 28.939 persoas (2011). Está localizada na desembocadura do río Douglas, nunha baía de 3 km. O río Douglas forma parte do peirao da cidade e do principal porto comercial.

Douglas era un pequeno asentamento ata o seu rápido crecemento como resultado da conexión co porto inglés de Liverpool no século XVIII. Ademais, o crecemento da poboación viuse favorecido pola industrialización do lugar no século seguinte. Como consecuencia disto, o goberno da illa, o Tynwald, foi trasladado en 1869 a Douglas dende Castletown. Os Tribunais Superiores tamén están na capital.

Douglas é o núcleo principal das actividades da illa, sendo a base para as empresas, finanzas, servizos legais, a pesca, o transporte e o entretemento. O TT Illa de Man de motociclismo comeza e remata en Douglas.

Historia
--------

### Historia temperá

A falta de datos arqueolóxicos, as orixes da cidade poden revelarse mediante a análise do patrón das rúas orixinais e o patrón da trama. O descubrimento dunha arma bronce no centro de Douglas, e o gran tesouro viquingo de Ballaquayle nos arredores, ambos na década de 1890, deixan entrever a importancia inicial do sitio agora ocupado por Douglas. Os investigadores coinciden en que o nome da cidade deriva do celta temperá "Duboglassio" que significa "río negro". A Douglas faise referencia dúas veces na *Chronicle of the Kings of Man and the Isles* (Crónica dos reis de Man e das illas): primeiro en 1192, cando os monxes da  Abadía de Santa María en Rushen foron trasladados alí por unha estadía de catro anos, de novo en 1313, cando o rei de Escocia Robert the Bruce pasou a noite no "mosteiro de Duglas" no seu camiño para apoderarse do castelo de Rushen. Estas poden ser referencias ao sitio do Nunnery posterior, un pouco augas arriba do porto.

A primeira documentación detallada amosa que en 1511 só había trece fogares residentes no asentamento agrupado ao norte do porto, a maior parte das propiedades alí estaban clasificadas como "cámaras" (estruturas desocupadas, sen calefacción, unicelulares) polas que pagaban alugueres os non residentes, incluídos clérigos, funcionarios e propietarios de terras doutras partes da illa. Isto suxire que o núcleo da cidade se orixinou como un porto non urbano. As actuais especulacións vinculan os edificios das tendas coa pesca de arenque no mar de Irlanda e co comercio de importación e exportación.

### Crecemento e desenvolvemento

En 1681, Thomas Denton describiu a Douglas como "o lugar con máis recursos" da Illa de Man, e en 1705 xorde unha imaxe clara da cidade primitiva, con indicios de que as súas funcións residenciais, de mercado e de defensa militar estaban crecendo en importancia. ao lado da instalación portuaria. A cidade prosperará nos próximos 60 anos, construíronse impoñentes casas de comerciantes, grandes almacéns, peiraos e un peirao para acoller o florecente comercio de contrabando: un dos estímulos para a expansión da cidade.. Tamén medraron outras formas de comercio e despois da lei Revestment Act 1765, Douglas comezou a obter os beneficios do comercio transatlántico debido en parte á cooperación a nivel local con Liverpool. Os comerciantes lexítimos que se destacaron durante o período incluíron aos Murreys, os Moores e os Bacons. A prosperidade posterior da cidade viuse facilitada polo baixo custo de vida, e un estatuto xurídico favorable. O crecemento e desenvolvemento inicial da cidade debeu moito ao seu porto natural (agora o porto interior), xa que se expandiu e mellorou enormemente. Durante o século XVIII, a poboación da cidade pasou de aproximadamente 800 habitantes en 1710 a case 2.500 en 1784.

Ao longo do século XIX, a demografía da cidade seguiu as mesmas tendencias que o Reino Unido, debido á Revolución Industrial. O número de visitantes de vacacións creceu a comezos do século XIX, e a partir de 1870, a cidade transformouse nun centro turístico líder. Pero as condicións cada vez máis insalubres e as vivendas de mala calidade, volven a reflectir unha tendencia vista en todo o Reino Unido. A rede de sumidoiros aberta, as augas residuais (vertedoiros domésticos) e o cheiro do porto en marea baixa contribuíron á inmundicia da cidade. As lámpadas de petróleo e gas apareceron por primeira vez a finais dos anos 1820 e 1830, o primeiro hospital que se incorporou ao Dispensario construíuse en 1850, e en 1832 construíuse a pintoresca Torrre do Refuxio na baía de Douglas para ofrecer refuxio e provisión para os mariñeiros que esperan rescate. Douglas na primeira metade do século XIX sufría a miúdo a indixencia da súa poboación e moitas epidemias, en particular o cólera.

O ascenso de Douglas como fortaleza social e económica recoñeceuse en 1869, cando se converteu na sede do parlamento da illa, Tynwald, e polo tanto na capital, un honor que anteriormente tivo  Castletown , unha cidade máis pequena no sur da illa. O panorama político de Douglas tamén cambiou significativamente no século XIX, a pesar do conservadorismo dalgúns cidadáns, en 1844, por exemplo, nunha reunión pública, rexeitouse a idea dun concello a favor de manter o sistema de altos alguacís da cidade. Cando se aprobou a Lei Town Bill Act no Tynwald en 1852, a xente de Douglas rexeitou a idea. Non obstante, unha Lei aprobada máis tarde esa década, que non incluía cláusulas de renuncia, aceptousee, e en 1860, Douglas elixiu o seu primeiro consello municipal, que estaba predominantemente composto por xente de clase media. Os comisionarios da cidade podían resolver os problemas da cidade cunha maior eficiencia e en 1869 o problema das augas residuais resolvérase en gran medida.

Os comisionarios tamén traballaron para alterar a anacrónica arquitectura de Douglas, construída durante a era da pesca e do comercio, xa non era accesible nin segura para os turistas. A proporción da poboación nativa total que vivía en Douglas tamén expandiuse, o 35% vivía alí en 1891. A época vitoriana e posterior modernización da cidade conseguíuse a costa do esquema orixinal de labirinto das rúas máis antigas. Estas elimináronse nos novos esquemas de rúas e os deslindes dos barrios baixos na década de 1870 a 1920. A infraestrutura da cidade modificouse radicalmente por comodidade dos turistas e en 1878 construíuse o Paseo Loch. En 1870, recibía 60.000 visitantes ao ano, en 1884, pasaron a 182.000. En 1887, 310.916 a visitaron durante o xubileu de ouro da raíña Vitoria.

### Enlaces marítimos

 Estación Slavamento de Douglas
Os primeiros servizos de transbordador organizados xurdiron entre Douglas e Whitehaven, establecidos por William Nicholson na década de 1750. As conexións eran irregulares e dependían moito das condicións meteorolóxicas. Os servizos de Steamer trouxeron unha mellora considerable, o primeiro enlace regular (en ruta entre Greenock e Liverpool) estivo dispoñible desde 1819. A formación do que se converteu na Compañía de Paquebotes de Vapor da Illa de Man en 1830 levou a mellorar moito os servizos e tamén puxo as bases para o crecemento tanto no tráfico de carga como turístico.

O Royal National Lifeboat Institution (RNLI) ten unha estación de salvamento en Douglas. A primeira estación de salvamento no porto creouse en 1802. En 1825 foi unha das primeiras estacións de barcos de salvamento dotada cun bote salvavidas construído a propósito, isto foi a petición de Sir William Hillary, o fundador da Institución. Non estivo operativo entre 1851 e 1868, e pechou en 1895. A estación actual, creada en 1874, opera o bote de salvamento Modelo:Lbc  *Sir William Hillary*. Hai tres monumentos a Sir William en Douglas: un na igrexa de San Jorge onde foi enterrado en 1847, un no paseo de Loch e outro no Cabo de Douglas, preto de onde en 1832 estableceu a Torre do Refuxio.

Galería de imaxes
-----------------

Vista da baía en Douglas co Castelo Mona no centro.
Panorama da baía de Douglas ollando cara ao mar.

Notas
-----

1. ↑  P.J. Davey & others, 1999 Bronze Age Metallurgy in the Isle of Man, p. 48, in P.J. Davey (Ed.) Recent Archaeological Research in the Isle of Man. BAR Brit. Ser. 278, Archaeopress
2. ↑  David M. Wilson, 2008, The Vikings in the Isle of Man, Aarhus U.P. p. 113
3. ↑  Broderick, G. 2006; A Dictionary of Manx PLace-names. English Place-name Soc. ISBN 0-904889-71-8, p. 103
4. ↑   Broderick, G. e Stowell, B. (Eds.), 1973; "Crónica de los reyes de Mann y las islas". Publicado en privado, Edimburgo. pp. 26 e 46
5. ↑  Theophilus Talbot, 1925, The Manorial Roll of the Isle of Man, p. 32
6. ↑  Crowe, N.G. (2001). *Survey of Douglas* **1**. p. xvi.
7. ↑  Gardiner, Mark & others; *Continental trade and non-urban ports in mid-Anglo-Saxon England : excavations at Sandtun, West Hythe, Kent*. Archaeological Journal, 158 (2001), 161-290. ISSN 0066-5983.
8. ↑  Crowe, N.G. (2001). *Survey of Douglas* **1**.
9. ↑  Moore, A.W. (1900). *History of the Isle of Man*. Londres: T. Fisher Unwin. p. 436. Arquivado dende o orixinal o 13 de setembro de 2013. Consultado o 7 de setembro de 2013.
10. 1 2 3 4 5 6  Gordon N. Kniveton; Robert E. Forster, B.A.; Robert Kelly; Stuart Slack; Frank Cowin F.R.I.C.S. (1996). *Douglas Centenary 1896-1996*. Manx Experience. ISBN 978-1873120217.
11. ↑  Clive Behagg (1991-10-03). "5: The Development of the Labour Party 1885–1902". *Labour and Reform: Working Class Movements, 1815-1914 (Access to History)*. Hodder & Stoughton. pp. 99–103. ISBN 0-340-52930-X.
12. ↑  "Tower of Refuge". IOM Guide. Consultado o 2008-10-04.
13. ↑  Osborne, B.G.F.2003, *Manx Postal History in the 17th & 18th Century* in IOM Postal History Soc. Bulletin No. 69
14. ↑  Quayle, D. 1971, *Isle of Man Steamer Services, 1819 - 1831*, JMM Vol. VII, No.87, p. 181-187.
15. ↑  Moore, A.W. 1904, *History of the IOM Steam Packet Co.*
16. ↑  "RNLI - Douglas Lifeboat Station". Arquivado dende o orixinal o 24 de decembro de 2015. Consultado o 30 de setembro de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Illa de Man*** |

### Ligazóns externas

* Concello de Douglasl
* Información xeral sobre Douglas
* Control de construción de distritos da Illa de Man
* Censo da Illa do 2006

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q18569
* WorldCat
* VIAF: 132547702
* EBID: ID
* FAST: 1221244
* GEC: 0022891
* GeoNames: 3042237
* GND: 4268534-5
* LCCN: n82105470
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1061138

 |