**ORCID** (*Open Researcher Contributor Identification* (ORCID pronunciation - 2019-11-17 - Andy Mabbett.ogg pronuncia en inglés (axuda ·  info)), en galego "Identificador Aberto de Investigador e Colaborador") é un código alfanúmerico non propietario que identifica as autoras e autores do eido científico ou académico. Aborda os problemas asociados á localización da autoría nas publicacións científicas ou nas publicacións da área das Humanidades. Á hora de recuperar as contribucións dunha persoa nestes ámbitos hai moitas prácticas que dificultan este labor: o uso de nomes persoais que non son únicos; as diferentes prácticas culturais no que á orde dos nomes se refire; a inconsistencia entre o uso das abreviaturas de nomes e o emprego de distintos alfabetos. ORCID proporciona unha identidade persistente para as persoas, de xeito semellante en que o fan os DOIs (identificadores de obxectos dixitais). A organización que xestiona ORCID ofrece un rexistro aberto e independente que busca converterse no estándar *de facto* para a identificación das contribucións na investigación e nas publicacións científicas. O 16 de outubro de 2012, ORCID lanzou o seu servizo de rexistro e comezou a emitir identificadores de usuario e usuaria.

Desenvolvemento e lanzamento
----------------------------

ORCID organizouse nun principio como a *Open Researcher Contributor Identification Initiative* (en galego *Iniciativa Aberta de Identificación de Colaborador Investigador*). Naceu a finais do 2009, cun proxecto sen ánimo de lucro e impulsado por Thomson Reuters e Nature Publishing Group. ORCID usa GitHub como o seu repositorio para desenvolvemento de código e o seu primeiro prototipo estivo baseado no ResearcherID de Thomson Reuters. Os principios de ORCID establecen que os identificadores deben ser claros e persistentes e teñen que reflectir fielmente a atribución de autoría, ao tempo que lle permita ás persoas autoras crear e manter os seus perfís académicos e de investigación de forma libre e gratuíta (*ORCID principles*). En canto á atribución de autoría, trátase dun sistema híbrido, xa que non son só as persoas autoras quen poden confirmar unha autoría senón que tamén as institucións ás que están afiliados e incluso outras entidades da contorna social como Linkedln.

A diferenza dos DOIs, o seu control non recae nunha axencia. ORCID non está limitada a ningunha área xeográfica de coñecemento: é unha iniciativa independente, transparente e fundamentada no código aberto. Trátase dun sistema global e independente, no que participan moitos stakeholders con diferentes intereses, e que en ningún caso pode estar vinculados a unha editorial.

O rexistro lévao unha organización sen ánimo de lucro, ORCID, Inc. nacida en agosto de 2010 en Delaware, Estados Unidos de América, cun Consello de administración internacional. O seu director executivo, Laure Haak, foi nomeado en abril 2012. Desde 2016, o consello é presidido por Veronique Kiermer de PLOS (anteriormente presidira Ed Pentz de Crossref).

ORCID é de libre uso e permite total interoperabilidade con outros sistemas identificación. ORCID lanzou o seu servizo de rexistro e comezou a asignar identificadores o 16 de outubro de 2012. Formalmente, os identificadores de ORCID son especificados como URIs, por exemplo: o ORCID para John Wilbanks é https://orcid.org/0000-0002-4510-0385 (as dúas formas: https:// e http:// son aceptadas, pero https:// estableceuse como a canónica en novembro de 2017). Con todo, algunhas editoras utilizan a forma curta, e.g. "ORCID: 0000-0002-4510-0385" (como unha URN).

ORCID é un subgrupo do Identificador internacional estándar de nome (ISNI), baixo os auspicios da Organización Internacional para a Estandarización (como ISO 27729:2012) e as dúas organizacións cooperan. ISNI só identifica a autoría relativa a libros, programas televisivos, e diarios, ten reservado un bloque de identificador para uso de ORCID, que vai do 0000-0001-5000-0007 ao 0000-0003-5000-0001. É por tanto posíbel que unha persoa teña á vez, e de forma lexítima, un ISNI e un ORCID – ou o que é o mesmo, dous ISNIs.

ORCID de María Martinón-Torres en Wikidata
ORCID e ISNI usan identificadores de 16-caracteres, utilizando os díxitos 0–9, separándoos con guións en grupos de catro. O derradeiro carácter,que pode ser tamén a letra "X" representando o valor "10" (por exemplo, o ORCID de María Martinón Torres é  e o de Stephen Hawking é ). Deste xeito é un díxito de control MOD 11-2 consonte ao estándar IEC/diso 7064:2003.

Existe unha conta de ORCID para unha persoa ficticia, Josiah Carberry, como , para ser usada en probas e como exemplo na documentación e material formativo.

Usos
----

A finalidade de ORCID é auxiliar "a transición de ciencia a e-Ciencia, na que as publicacións científicas poden ser tratadas a través da minería de datos para albiscar as ligazóns e as ideas escondidas no constante volume crecente da literatura científica". Outro uso suxerido é o de proporcionar a cada persoa investigadora "un currículum vitae dixital constantemente actualizado, dando unha imaxe das súas contribucións á ciencia que vai mais aló da simple lista de publicacións". A idea é que outras organizacións usen a base de datos en aberto de ORCID para construír os seus servizos propios.

Segundo indicou a revista Nature nun editorial, ORCID, ademais de etiquetar as contribucións que fai cada científico/a, "tamén podería serlle asignado a conxuntos de datos que as persoas axudaran a xerar ou ós comentarios nas entradas de blogs dos seus e as súas colegas, ós borradores de artigos inéditos, ás edicións de entradas de Wikipedia e moito mais".

En abril 2014 ORCID comunicou os seus plans de traballo co Consorcio de estándares avanzados en información de xestión investigadora para gravar e recoñecer contribucións nas revisións por pares.

Nunha carta aberta do 1 de xaneiro de 2016 oito editoras, incluídas a Royal Society, American Geophysical Union, Hindawi, the Institute of Electrical and Electronics Engineers, PLOS e Science comprometéronse a requirirlle un ORCID a todas as persoas que editen nas súas revistas.

Membros, patrocinadores e usuarios rexistrados
----------------------------------------------

En marzo de 2018 ORCID contaba con 851 organizacións participantes e arredor de catro millóns e medio de rexistros.

Entidades coñecidas polas súas bolsas como a Wellcome Trust (unha fundación benéfica) tamén comezaron a requirir o identificador ORCID ás persoas demandantes de financiamento.

### Postas en funcionamento a nivel nacional

En varios países, os consorcios, incluídas as axencias gobernamentais como socias, están buscando unha posta en marcha de ORCID a nivel nacional. Por exemplo, en Italia, setenta universidades e catro centros investigadores están colaborando baixo os auspicios da Conferencia de Reitores Universitarios italianos (CRUI) e a Axencia Nacional para a Avaliación dos Institutos Universitarios e Investigadores (ANVUR), nun proxecto aplicado por Cineca, que é unha asociación sen ánimo de lucro que representa as universidades, institucións investigadoras e o Ministerio de Educación. En Australia, o National Health and Medical Research Council (NHMRC) e o Australian Research Council (ARC) "animan a todo o persoal investigador que solicita financiamento a ter un identificador ORCID".

Integracións
------------

Alén de membros e patrocinadores, revistas, editores e outros servizos incluíron ORCID nos seus *workflows* ou nas súas bases de datos. Por exemplo: Journal of Neuroscience, Springer Publishing, a Hindawi Publishing Corporation, Europe PMC, o Japanese National Institute of Informatics's Researcher Name Resolver, Wikipedia e Wikidata.

Algúns dos servizos en liña crearon ferramentas para exportar ou importar datos a ORCID. Entre eles: Scopus, Figshare, ResearcherID, Researchfish, a British Library (no seu catálogo de teses EThOS), ProQuest (para o seu servizo ProQuest de presentacións e teses) e Loop de Frontiers.

En outubro de 2015, DataCite, Crossref e ORCID anunciaron que as súas organizacións actualizarían rexistros de ORCID, "cando se atopar un identificador ORCID identifier nun novo rexistro de DOI"

Outras ferramentas de terceiros permiten a migración de contido dende outros servizos a ORCID, como por exemplo Mendeley2ORCID, de Mendeley.

Algúns datos de ORCID tamén poden ser recuperados como XML/de RDF, RDF Turtle, XML ou JSON.

Notas
-----

1. 1 2 3  "Credit where credit is due". *Nature* (en inglés) **462** (7275): 825–825. 2009-12. ISSN 0028-0836. doi:10.1038/462825a.
2. ↑  "ORCID website" (en inglés). Consultado o 18 de xullo de 2018.
3. ↑  Butler, Declan (30 de maio de 2012). "Scientists: your number is up: ORCID scheme will give researchers unique identifiers to improve tracking of publications". *Nature* (en inglés) **485** (7400): 564. doi:10.1038/485564a.
4. ↑  "Ten things you need to know about ORCID right now". *ImpactStory*. 10 abril 2014. Consultado o 16 marzo 2018.
5. ↑  Meadows, Alice (1 de novembro de 2016). "Your Lifelong Digital Name". *ChemViews magazine*. doi:10.1002/chemv.201500088.
6. ↑  "ORCID auto-update - Crossref". *www.crossref.org* (en inglés). Consultado o 18 de xullo de 2018.
7. ↑  "ORCID Launches Registry". *orcid.org*. Arquivado dende o orixinal o 14 de marzo de 2013. Consultado o 16 marzo 2018.
8. ↑  "ORCID vs ISNI; ORCID lanceert vandaag hun Author Register - Artikel - SURFspace". Consultado o 16 marzo 2018.
9. ↑  "Register for an ORCID iD". Consultado o 18 marzo 2018.
10. ↑  "Welcome to the Open Researcher Contributor Identification Initiative (or ORCID) group on Nature Network". Arquivado dende o orixinal o 21 de setembro de 2013. Consultado o 16 marzo 2018.
11. ↑  García-Gómez, Consol (marzo-abril 2012). "Orcid: un sistema global para la identificación de investigadores" (PDF). *El profesional de la información* **21** (2): 211. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2018. Consultado o 17 de marzo de 2018.
12. ↑  "ORCID en GitHub". *Github* (en inglés). Consultado o 18 de xullo de 2018.
13. 1 2  García-Gómez, C. (2012) p. 212
14. 1 2  García-Gómez, C. (2012) p. 211
15. ↑  "Certificate of Incorporation of ORCID Inc." (PDF). *orcid.org*. Estado de Delaware. 5 agosto 2010. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 17 de marzo de 2015. Consultado o 16 marzo 2018.
16. ↑  Butler, Declan (30 maio 2012). "Scientists: your number is up". *Nature*. Consultado o 16 marzo 2018.
17. ↑  "ORCID team" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 07 de novembro de 2017. Consultado o 16 marzo 2018.
18. ↑  "Trademark and iD Display Guidelines" (en inglés). ORCID. Consultado o 16 marzo 2018.
19. ↑  "Structure of the ORCID Identifier". ORCID. Arquivado dende o orixinal o 22 de xaneiro de 2018. Consultado o 16 marzo 2018.
20. ↑  Meadows, Alice (15 novembro 2017). "Announcing API 2.1 - ORCID iDs are now HTTPS!" (en inglés). ORCID. Consultado o 16 marzo 2018.
21. ↑  "Template ORCID". *Wikipedia* (en inglés). Consultado o 16 marzo 2018.
22. ↑  "ISO 27729". Consultado o 16 marzo 2018.
23. ↑  "ISNI and ORCID". ISNI. Arquivado dende o orixinal o 04 de marzo de 2013. Consultado o 16 marzo 2018.
24. ↑  "Structure of the ORCID Identifier". ORCID. Arquivado dende o orixinal o 22 de xaneiro de 2018. Consultado o 16 marzo 2018.
25. ↑  "ISNI 0000000031979523". ISNI. Arquivado dende o orixinal o 01 de novembro de 2014. Consultado o 16 marzo 2018.
26. ↑  "ORCID 0000-0001-5882-6823". ORCID. Consultado o 16 marzo 2018.
27. ↑  "María Martinón Torres". Consultado o 16 marzo 2018.
28. ↑  ORCID. "Stephen Hawking (0000-0002-9079-593X) - ORCID | Connecting Research and Researchers". *orcid.org* (en inglés). Consultado o 2017-10-23.
29. ↑  "Josiah Carberry". *Biography*. ORCID, Inc. Consultado o 22 de decembro de 2014. Josiah Carberry is a fictitious person.
30. ↑  "Metrics cannot replace peer review in the next REF" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 19 de xullo de 2018. Consultado o 16 marzo 2018.
31. ↑  "Latest news on the stm publishing industry from scope e knowledge center pvt ltd". 9 abril 2014. Arquivado dende o orixinal o 16 de abril de 2014. Consultado o 16 marzo 2018.
32. ↑  "Requiring ORCID in Publication Workflows: Open Letter". Consultado o 16 marzo 2018.
33. ↑  "Why Some Publishers are Requiring ORCID iDs for Authors: An Interview with Stuart Taylor, The Royal Society". *The Scholarly Kitchen*. 7 xaneiro 2016. Consultado o 16 marzo 2018.
34. ↑  "Estatísticas ORCID" (en inglés). ORCID, Inc. Consultado o 16 marzo 2018.
35. ↑  "Membros de ORCID" (en inglés). ORCID, Inc. Consultado o 16 marzo 2018.
36. ↑  O'Beirne, Richard. "OUP and ORCID". Oxford Journals. Arquivado dende o orixinal o 30 de marzo de 2014. Consultado o 15 de abril de 2014.
37. ↑  En 15 novembro de 2014, ORCID anunciou a inscrición número un millón. O 9 de febreiro de 2018, o número de contas rexistradas declarado por ORCID era de 4 423 280. As organizacións participantes inclúen moitas institucións de investigación, como Caltech e a Universidade de Cornell, e editoras como Elsevier, Springer, Wiley e Nature Publishing Group. Tamén están incluídas as empresas comerciais como Thomson Reuters, sociedades académicas e fundacións.
38. ↑  "The metric tide" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 21 de agosto de 2015. Consultado o 03 de marzo de 2018.
39. ↑  "Italy launches national ORCID implementation" (en inglés). Consultado o 30 abril 2018.
40. ↑  "NHMRC and ARC Statement on Open Researcher and Contributor ID (ORCID)" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 13 de marzo de 2018. Consultado o 30 abril 2018.
41. ↑  "ORCID Integrated with The Journal of Neuroscience" (en inglés). Consultado o 30 abril 2018.
42. ↑  "Sitio web de Hindawi" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 01 de novembro de 2014. Consultado o 30 abril 2018.
43. ↑  "Link articles to your ORCID". Consultado o 16 marzo 2018. F
44. ↑  "Categoria en wikipedia inglesa : artigos con identificadores ORCID".
45. ↑  "Páxinas en Wikidata que ligan coa propiedade P496". Consultado o 18 de xullo de 2018.
46. ↑  "Explaining the DataCite/ORCID Auto-update". *Explaining the DataCite/ORCID Auto-update*. Consultado o 2018-05-01.
47. ↑  "JSON" (en inglés). Consultado o 30 abril 2018.
48. ↑  "Proposal for the Improvement of the Semantics of ORCIDs". Consultado o 16 marzo 2018.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García-Gómez, Consol (marzo-abril 2012). "Orcid: un sistema global para la identificación de investigadores" (PDF). *El profesional de la información* **21** (2): 2010–2012. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 16 de maio de 2018. Consultado o 17 de marzo de 2018.

### Outros artigos

* Control de autoridades
* ISNI
* OpenID
* Virtual International Authority File

### Ligazóns externas

* "Sitio web de ORCID". Consultado o 18 marzo 2018.
* Universidade de Santiago de Compostela. Biblioteca (setembro 2017). "Guía para crear e completar un rexistro en ORCID". *Repositorio Minerva*. Consultado o 16 marzo 2018.
* Paper do 2010 Arquivado 29 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine. que fala da estrutura dos identificadores ORCID (actualizado 2012)