recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bernardino Fernánde de Velasco** (1783 - 1851), Duque de Frías e Conde de Peñaranda. Político, militar e diplomático español.

Ingresa no exército con 13 anos, e chega ao rango de tenente cando conta con 19. Destinado en Portugal co exército francés, desertou para unirse á resistencia española durante a Guerra da Independencia Española. Co regreso de Fernando VII, e xa co grao de coronel, recomendoulle que xurara a Constitución de 1812 e que non fixera caso dos absolutistas.

Non será até 1820 cando regrese á vida política coa chegada do Trienio liberal como embaixador en Londres. Logo exíliase a Montpellier até que coa morte do rei consegue acceder as Cortes durante dous anos (1834 - 1836). Francisco Martínez de la Rosa envíao a París para conseguir a axuda dos franceses na Primeira Guerra Carlista.

No ano 1838 é nomeado senador pola Provincia de León. O 6 de setembro, foi nomeado Presidente do Consello de Ministros. Os seus intentos de reconciliación, obrigárono a dimitir o 8 de novembro. En 1845 regresa como senador vitalicio. E en 1847 ingresa na Real Academia Española.

| Reinado de Isabel II de España |
| --- |
| *Segue a:* Narciso Heredia Begines de los Ríos | **Bernardino Fernández de Velasco**(1838-1838) | *Precede a:* Evaristo Pérez de Castro Colomera |
| Presidente do Goberno de España |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q822892
* WorldCat
* VIAF: 43888680
* Auñamendi: 65314
* BAV: ADV10187272
* BNA: 000048591
* BNE: XX1274867
* DBE: bernardino-fernandez-de-velasco-pacheco-benavides
* FAST: 368030
* GEC: 0026567
* ISNI: 0000 0000 4112 3972
* LCCN: no96003506
* OL: OL5819045A
* Treccani: bernardino-fernandez-de-velasco
* Senadores de España (1834-1923): 1065

 |
**Cynan Garwyn** foi un rei de Powys de finais do século VI ou principios do VII. Pouco máis se sabe del, e nada con certeza.

Traxectoria
-----------

O seu nome aparece en poemas e manuscritos escritos douscentos anos despois da súa morte.

Crese que era o fillo máis vello de Brochwel Ysgithrog e pai de Selyf Sarffgadau, ou Selyf ap Cynan, que morreu na batalla de Chester (sobre 613 ou 615). Sen dúbida reinou entre os dous. Tamén esta escrito que morreu nesa batalla xunto co seu fillo, pero non hai proba ningunha diso, e se cadra estas historias naceron máis do desexo por glorificar unha liñaxe e por construír unha lenda que por transmitir a verdade.

Segundo algúns documentos teríase casado con Gwenwynwyn, unha princesa do *Vello Norte* (*Yr Hen Ogledd*).

Daquela non existía aínda Mercia, nin o Dique de Offa, e Powys estendíase ata o medio da illa, ata o territorio que viría a ser as marcas galesas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Ifor Williams (ed.), *Canu Taliesin* (Caerdydd, 1960). Tud. xvii-xxiii.
* Kari Maund (2000) *The Welsh Kings: The Medieval Rulers of Wales* (Tempus)
* John Edward Lloyd (1911) *A history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest* (Longmans, Green & Co.)

### Outros artigos

* Cynan e Konan.
* Taliesin.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2575137
* EBID: ID
* ODNB: 51393
* PASE: 13631
* WikiTree: Ap\_Brochwel-11

 |
Diagrama esquemático do primate LGN.**As células parvocelulares**, tamén chamadas **células P**, son neuronas situadas dentro das capas parvocelulares do núcleo xeniculado lateral (LGN) do tálamo. "*Parvus*" significa "pequeno" en latín (da mesma raíz que parvo) e o nome "parvocelular" refírese ao pequeno tamaño da célula en comparación coas células magnocelulares, máis grandes.

Función
-------

As neuronas parvocelulares do sistema visual reciben a súa entrada de células ananas, un tipo de célula ganglionar da retina, cuxos axóns están saíndo do tracto óptico. Estas sinapses ocorren nunha das catro capas parvocelulares dorsais do núcleo xeniculado lateral. A información de cada ollo mantense separada neste punto e continúa segregada ata que se procesa no córtex visual. A información visual codificada eléctricamente sae das células parvocelulares a través de células de retransmisión nas radiacións ópticas, viaxando até a capa de cortiza visual primaria 4C-β. As neuronas parvocelulares son sensibles á cor, e son máis capaces de discriminar detalles finos que as súas contrapartes magnocelulares. As células parvocelulares teñen maior resolución espacial, pero menor resolución temporal, que as células magnocelulares.

Notas
-----

1. ↑  Xu, Xiangmin; Ichida, Jennifer M.; Allison, John D.; Boyd, Jamie D.; Bonds, A. B.; Casagrande, Vivien A. (2001-02). "A comparison of koniocellular, magnocellular and parvocellular receptive field properties in the lateral geniculate nucleus of the owl monkey ( Aotus trivirgatus )". *The Journal of Physiology* (en inglés) **531** (1): 203–218. ISSN 0022-3751. PMC 2278453. PMID 11179404. doi:10.1111/j.1469-7793.2001.0203j.x.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Célula parvocelular*** |

* Célula koniocelular
* Célula magnocelular
* Tálamo
* Lista de tipos de células humanas derivadas das capas xerminais

### Ligazóns externas

* Busca NIF - Célula Parvocelular*(en inglés)* a través do Neuroscience Information Framework
**Columbia Pictures Industries, Inc.** (máis coñecido como **Columbia Pictures** e tamén como **Columbia**) é un estudio de cine, produtora e distribuidora estadounidense. É membro da Sony Pictures Motion Picture Group, unha división da filial de Sony Entertainment, subsidiaria da xaponesa Sony. O estudio foi fundado en 1918 cando Cohn-Brandt-Cohn Film Sales dos irmáns Jack e Harry Cohn, e Joe Brandt, estreou o seu primeiro filme en agosto de 1922. Adoptou o nome Columbia Pictures en 1924, e fíxose pública dous anos máis tarde. Na década de 1930, as estrelas de contrato importante de Columbia eran Jean Arthur e Cary Grant. Na década de 1940, Rita Hayworth converteuse na primeira estrela e impulsado as súas fortunas a finais da década de 1950. Rosalind Russell, Glenn Ford, e William Holden tamén se converteron en estrelas importantes no estudio.

Notas
-----

1. ↑  secdatabase.com (ed.). "Sony, Form 20-F, Filing Date Jun 28, 2011" (PDF). Consultado o 27 de marzo de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Columbia Pictures Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Yule, Andrew (1989). Delacorte Press, ed. *Fast Fade: David Puttnam, Columbia Pictures, and the Battle for Hollywood*. Nova York. ISBN 0-440-50177-6. OCLC 243349960.
* Dick, Bernard F. (1992). *Columbia Pictures: Portrait of a Studio*. The University Press of Kentucky. ISBN 0-8131-1769-0.
* Perry, Jeb H. (1991). *Screen Gems: A History of Columbia Pictures Television from Cohn to Coke, 1948-1983*. ISBN 0-8108-2487-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186941
* WorldCat
* VIAF: 159780097
* BMT: 105933
* GEC: 0281832
* GND: 276995-5
* IBDB: 20194
* IMDb: co0071509
* ISNI: 0000 0001 0659 9104
* LCCN: n81112558

 |
A gruta de Boboli.
**Bernardo Buontalenti**, nado en 1536 en Florencia e finado na mesma cidade o 6 de xuño de 1608, foi un dos máis grandes artistas da Toscana; foi á vez arquitecto, escultor e pintor. Aprendeu a pintar con Vasari, quen o marcaría.

Traxectoria
-----------

Buontalenti entrou ao servizo dos Médici cando novo e seguiría con eles o resto da súa vida. En 1562 viaxou a España. A súa primeira obra coñecida, en 1568, foi o Palazzo de Bianca Cappello en Florencia.

As súas obras máis importantes foran o proxecto para a nova cidade de Livorno, a decoración do Palacio Pitti en Florencia e a ornamentación dos Xardíns de Boboli, así como o Parco di Pratolino coa colosal escultura dos Apeninos. A súa habilidade como enxeñeiro móstrase nas obras do porto de Livorno, o Forte de Belvedere, as murallas de Pistoia, Grosseto, Prato, Portoferrato e Nápoles; tamén perfeccionou canóns e preparou un novo tipo de granada incendiaria.

Nos Uffizi de Florencia construíu unha nova ala, durante o inverno de 1585-86, onde preparou espléndidas festas. Deseñou ademais traxes para as extravagancias dos Médici. A pesar destes éxitos, a súa prodigalidade levou Buontalenti á ruína, sobrevivindo nos seus últimos anos mercé a unha pensión que lle doou o Grande Duque da Toscana.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q822980
* WorldCat
* VIAF: 87634879
* BNE: XX830907
* BNF: 11975123f
* Bridgeman: 567
* CERL: cnp01319731
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118668021
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 52956
* GEC: 0012833
* GND: 118668021
* ISNI: 0000 0000 8023 5571
* LCCN: n80040770
* NKC: js20051017077
* NTA: 070359385
* OL: OL295694A
* RKD: 14080
* SELIBR: 207277
* SNAC: w65t4c4h
* SUDOC: 027782964
* Treccani: bernardo-buontalenti
* ULAN: 500025452

 |
**San Columbán**, nado en Navan (Irlanda) en 543 e finado en Bobbio (Italia) o 23 de novembro de 615, foi un misioneiro irlandés destacado pola súa actividade misioneira e evanxelizadora durante a Alta Idade Media. Tamén é coñecido por fundar numerosos mosteiros en Europa, entre os que destacan os mosteiros de Luxeuil (Francia) e Bobbio (Italia), aproximadamente no ano 590.

Traxectoria
-----------

Foi fundador de mosteiros en Francia, Suíza e Italia, levando a cabo un intenso labor misioneiro no que el chamou por vez primeira «toda Europa» (*totius Europae*).

Difundiu entre os francos a regra monacal céltica, que enfatizaba a confesión privada e confidencial, seguida da penitencia privada para os arrepentidos dos seus pecados. Naquela época estes ritos eran públicos.

Residente nos reinos francos, tivo serias diferenzas coa Igrexa e nobreza francas, debendo abandonar o reino en 612. Trasladouse a Suíza e logo a Lombardía, onde morrería no mosteiro de Bobbio fundado por el.

O Vaticano aprobou oficialmente a San Columbano como o santo patrón dos motociclistas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Columbán de Luxeuil*** |

* Bieito XVI presenta a figura de san Columbano *(en castelán)*
* Misioneiros Columbanos *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q319653
* WorldCat
* VIAF: 61583084
* BIBSYS: 3076792
* BMT: 158286
* BNE: XX4616129
* BNF: 12143633s
* BRE: 2082440
* CANTIC: a10651524
* CERL: cnp00397004
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118638459
* EBID: ID
* FAST: 123144
* GEC: 0018889
* GND: 118638459
* HDS: 010215
* ISNI: 0000 0000 7976 3668
* LCCN: n83800471
* NKC: kup19980000016515
* NLA: 35784248
* NTA: 070409609
* ODNB: 6002
* OL: OL140902A
* openMLOL: 245837
* Orthodox Encyclopedia: 1841808
* SELIBR: 182862
* SNAC: w67673x2
* SUDOC: 029910919
* Treccani: santo-colombano

 |
**Aurelio Enríquez González**, nado en Vilanova de Valdeorras (O Barco de Valdeorras) o 18 de xullo de 1845 e finado en Baños de Montemayor (Cáceres) o 30 de xullo de 1910, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, recibindo o grao de Licenciado
en 1868. Obtivo o título de Doutor en 1869 en Madrid. Foi médico titular de Ponferrada en 1869, médico do ferrocarril do Noroeste e profesor do Instituto de Terapéutica operativa. Médico Director interino de Elorrio. Ingresou no Corpo de Médicos-Directores de Baños en 1874 e desempeñou a praza nos balnearios de Puente Viesgo (Cantabria), Betelu (Navarra), Archena (Murcia), Zestoa (Guipúscoa) e Baños de Montemayor (Cáceres). Foi membro fundador da Sociedad Española de Hidrología Médica da que foi presidente en 1897. Foi elixido deputado polo distrito de Valdeorras nas eleccións de agosto de 1872. Na Restauración, nas eleccións de 1886, foi elixido deputado polo distrito de Ponferrada e foi reelixido polo mesmo distrito nas eleccións de 1893. Nas eleccións de 1896 foi elixido senador pola provincia da Coruña. Nas eleccións de 1898 volveu ser elixido deputado polo distrito de Valdeorras, o mesmo que nas de 1901. En xuño de 1910 foi nomeado senador vitalicio. Finou en Baños de Montemayor onde era director do seu balneario.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Figuras destacadas
* Ficha no Congreso dos Deputados
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534983
* DBE: aurelio-victor-francisco-enriquez-gonzalez

 |
Esquema xerárquico dos músculos.
A **contracción muscular** é o proceso fisiolóxico no que os músculos desenvolven tensión e se acurtan ou estiran (ou ben poden permanecer da mesma lonxitude) por razón dun previo estímulo de excitación. Estas contraccións producen a forza motora de case todos os animais superiores, por exemplo, para desprazar o contido da cavidade á que recobren (músculo liso) ou moven o organismo a través do medio ou para mover outros obxectos (músculo estriado).

As contraccións son controladas polo sistema nervioso central, o cerebro controla as contraccións voluntarias, mentres que a medula espiñal controla os reflexos involuntarios.

| * v
* c
* e
Sistema muscular |
| --- |
| Tópicos | Tecido muscular • Contracción muscular • Músculos do corpo humano |
| Tipos de músculos | Músculo cardíaco • Músculo esquelético • Músculo liso |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q127006
* BNF: 11962057j
* BRE: 2241021
* EBID: ID
* GND: 4170858-1
* JSTOR: muscle-contraction
* LCCN: sh85088677
* MAG: 2776050358

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009119
* MeSH: G11.427.494
* NCIt: C30085
* UMLS: C0026820

 |
**Columbia Records** é un selo discográfico estadounidense, pertencente a Sony Music Entertainment, e operado como parte do Columbia/Epic Label Group. Fundouse en 1888, evolucionando dunha empresa anterior, a American Graphophone Company (sucesora da Volta Graphophone Company). Columbia é a marca máis antiga de son pre-gravado, sendo a primeira compañía discográfica en producir discos pre-gravados en oposición aos cilindros. Columbia Records pasou a editar discos dunha serie de destacados vocalistas, instrumentistas e grupos. dende 1961 ata 1990, as súas gravacións editáronse fóra dos Estados Unidos e o Canadá polo selo CBS Records, antes adoptar o nome de Columbia na meirande parte do mundo.

Ata 1989, Columbia Records non tivo conexión con Columbia Pictures, que utilizou varios nomes para as discográficas da súa propiedade, como Colpix e posteriormente Arista. Columbia Pictures é agora un selo irmán de Columbia Records xa que ambos están conectados a través da Sony Corporation of America.

Selos afiliados
---------------

### American Recording Company (ARC)

En febreiro de 1979 Maurice White, membro fundador do grupo de R&B Earth, Wind and Fire, re-lanzou American Recording Company (ARC). Columbia Records encargouse da distribución dos artistas do selo, entre os que estaban o exitoso cantante de R&B e pop singer Deniece Williams, a banda de jazz-fusion Weather Report e o trío de R&B the Emotions. O último lanzamento da discográfica ocorreu en 1982.

### Columbia Label Group (UK)

En xaneiro do 2006 Sony BMG UK separou as súas principais operacións en dous selos distintos. RCA Label Group, dedicado principalmente ao pop e o R&B, e Columbia Label Group, dedicado a rock, dance e música alternativa.

### Aware Records

En 1997 Columbia afiliouse co selo Aware Records, que promocionaba a artistas sen discográfica previa, para distribuír a súa música. Grazas a esta unión Columbia fíxose con artistas que conseguirían un éxito notable. No ano 2002 Columbia aceptou manter esa relación con Aware.

### Columbia Nashville

No ano 2007 Columbia creou Columbia Nashville como parte de Sony Music Nashville. Isto deulle a a Columbia Nashville total autonomía e unha xestión por separado da Columbia Records.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183387
* BIBSYS: 8008515
* Discogs: 1866
* EBID: ID
* WorldCat
* LCCN: n92049888
* MusicBrainz: ID
* OBP: ID

 |
**William Mervin "Billy" Mills**, tamén coñecido polo seu nome nativo en lakota *Tamakoce Te'Hila*, nado na reserva india de Pine Ridge o 30 de xuño de 1938, é un atleta nativo americano da tribo síux dos Oglagla Lakota. É o segundo nativo americano (despois de Jim Thorpe) en conseguir unha medalla de ouro nuns Xogos Olímpicos.

Traxectoria
-----------

Orfo á idade de 12 anos, practicaba o boxeo e as carreiras. Finalmente abandonou o boxeo e adicouse a correr. Estudou na Universidade de Kansas e a continuación ingresou no corpo dos Marines dos Estados Unidos, onde obtivo a cualificación para participar nos Xogos Olímpicos de Toquio en 1964.

O favorito dos 10.000 m era o australiano Ron Clarke que posuía o récord mundial. A dúas voltas do remate da carreira, tres corredores ían en cabeza: o tunesino Mohammed Gammoudi, o favorito Ron Clarke e Billy Mills. A 300 metros da meta o tunesino colle algúns metros de distancia pero é inmediatamente alcanzado polos seus perseguidores. Neste momento, Billy Mills lanza un ataque e acada a vitoria, quedando segundo Mohammed Gammoudi e terceiro o etíope Mamo Wolde. Ron Clarke non puido soportar o ataque e non logrou ningunha medalla. Mills rebaixou en case 50 segundos a súa propia marca e estableceu un novo récord Olímpico (28:24.4).

Máis tarde Mills estableceu os récords estadounidenses para os 10.000 m, nas 3 millas e en 1965 bateu o récord do mundo nas 6 millas.
A vida de Billy Mills foi levada ao cine en 1984 no filme *Running Brave*, protagonizado por Robby Benson. Actualmente, Mills é o voceiro da asociación 'Running Strong' pola Xuventude India Americana que traballa en proxectos a prol dos indios americanos, en especial da xuventude.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Galería da Fama dos Deportes dos EUA - Billy Mills
* Asociación 'Running Strong' pola Xuventude India Americana Arquivado 02 de setembro de 2008 en Wayback Machine.

| * v
* c
* e
**Campións olímpicos de 10 000 metros** |
| --- |
|  | 1906: Henry Hawtrey (5 millas) • 1908: Emil Voigt (5 millas) • 1912: Hannes Kolehmainen • 1920: Paavo Nurmi • 1924: Ville Ritola • 1928: Paavo Nurmi • 1932: Janusz Kusociński • 1936: Ilmari Salminen • 1948: Emil Zátopek • 1952: Emil Zatopek • 1956: Vladimir Kuts • 1960: Pyotr Bolotnikov • 1964: Billy Mills • 1968: Naftali Temu • 1972: Lasse Virén • 1976: Lasse Virén • 1980: Miruts Yifter • 1984: Alberto Cova • 1988: Brahim Boutayeb • 1992: Khalid Skah • 1996: Haile Gebrselassie • 2000: Haile Gebrselassie • 2004: Kenenisa Bekele • 2008: Kenenisa Bekele • 2012: Mo Farah. |  |

* Portal:Pobos indíxenas de América
* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q436062
* WorldCat
* VIAF: 25494000
* EBID: ID
* FAST: 326948
* GND: 1073190501
* ISNI: 0000 0001 0960 6015
* LCCN: n93080668
* Munzinger: 01000001070
* NDL: 00759104
* PTBNP: 1015907
* AllAthletics: 293517
* IAAF: 14355770
* Sports Reference: billy-mills-1

 |
**César Ríos Rodríguez**, **Puritano**, nado en Hevia (Siero) o 6 de setembro de 1915 e finado en París o 9 de outubro de 1997, foi un mineiro e guerrilleiro antifranquista.

Traxectoria
-----------

  

Traballou como mineiro no pozo de Pumarabule e foi membro do Sindicato de Obreros Mineros de Asturias (SOMA-UGT). Con 16 anos era un dos dirixentes das Juventudes Socialistas. Participou na revolución de Asturias de 1934 e foi detido. Saíu en liberdade a finais de 1935. Logo triunfo da Fronte Popular en febreiro de 1936 foi vicepresidente do Comité comarcal das JS de Siero. Na guerra civil foi tenente do Batallón 227 de Asturias e profesor da Escola de Suboficiais de Noreña. Ao caer Asturias en outubro de 1937 fuxiu ao monte co seu irmán Arcadio. O seu pai estivo preso e ao ser posto en liberdade marchou a Francia, onde foi detido e internado nun campo de concentración alemán, onde faleceu; os seus irmáns Manuel e Silvino foron fusilados en Asturias.

Participou no intento de fuga desde a praia de El Puntal (Asturias) en xaneiro de 1939, abortado pola Garda Civil. En maio de 1940 formou parte da expedición de dezaseis compañeiros que partiron de Asturias con dirección a Portugal, que logo de enfrontarse coa policía portuguesa tiveron que repregarse a Galicia. En abril de 1942 participou no congreso de Ferradillo que deu lugar á constitución da Federación de Guerrillas de León-Galicia; formou parte do Estado Maior e mandou a I Agrupación Guerrilleira até 1946. Colaborou en *El Guerrillero* co pseudónimo **Sembrador**. En outubro de 1948 embarcou con 29 guerrilleiros socialistas (entre eles a súa compañeira Antonia Rodríguez López) no porto de Luanco no barco fretado por Indalecio Prieto desde Saint Jean de Luz. En Francia residiu en Narbona e Bedarieux (Herault) onde traballou como mineiro. En 1951 trasladouse a París, incorporouse ás Seccións da UGT e PSOE e traballou como axudante sanitario nunha clínica. Coa fin da ditadura franquista visitou España e en 1985 participou na gravación dun programa da serie *Vivir cada día* de Televisión Española titulado "Tres octubres", onde relatou a súa experiencia guerrilleira.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Redondo Abal, Francisco Xavier (2006). *Botarse ao monte. Censo de guerrilleiros antifranquistas na Galiza (1939-1965)*. Sada: Do Castro. pp. 1116–117. ISBN 84-8485-231-8.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra Arquivado 18 de setembro de 2021 en Wayback Machine. *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q28355734
* DSBE: 7700\_rios-rodriguez-cesar

 |
O **contrabaixo** é un instrumento musical de corda fretada que pertence á familia do violín, sendo o instrumento máis grande e co rexistro máis grave de entre todos os desta familia. Conta con catro cordas que, ao contrario do que ocorre con tódolos demais instrumentos da familia, afínase por cuartas ascendentes e non por quintas ascendentes, sendo a afinación das mesmas de grave a agudo Mi, La, Re e Sol, aínda que tamén existen contrabaixos de cinco cordas nos que se engade unha corda máis grave que a cuarta afinada en Do ou Si. Xeralmente emprégase un arco para fregar as cordas e facelas vibrar, o que produce o son, se ben tamén se poden puntear as cordas cos dedos (pizzicato).

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q80019
* AAT: 300042216
* BNCF: 1681
* BNE: XX536873
* BNF: 119600781
* BRE: 2093348
* EBID: ID
* GEC: 0093445
* GND: 4032300-6
* JSTOR: double-basses
* LCCN: sh85039150
* MAG: 115426127
* MIMO: 3111
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00659674
* NKC: ph303212

 |
**César López Otero**, nado en Acevedo (San Xurxo de Piquín, Ribeira de Piquín; por entón pertencente ao concello de Meira), en 1903 e finado en Meira o 12 de setembro de 1939, foi un avogado, sindicalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Homenaxe a Otero Pedrayo polo seu ingreso na RAG en 1929. De pé: César Otero, José Berguer, Pardo, Liste Mourenza, Abelaira, Salvador Mosteiro, Manuel Cabanillas, Calviño Domínguez e A. Villar Ponte. Sentados: Laureano Alonso, Eladio Rodríguez, Otero Pedrayo, Risco, Ángel del Castillo e Rafael González Villar.
Dende 1923 presidiu a Federación Provincial Agraria (FPA) e a Confederación Rexional de Agricultores Gallegos (CRAG). Integrouse na ORGA en 1930 e despois no Partido Republicano Gallego. En 1930 participou no Pacto de Lestrobe. Foi gobernado civil da Coruña do 12 de xuño de 1931 ata a súa dimisión o 8 de xullo de 1932. Logo foi dirixente de Izquierda Republicana. Xunto co seu irmán Avelino López Otero foi o promotor da constitución do concello de Ribeira de Piquín, constituído o 5 de marzo de 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 1 de outubro de 1937, o día 15 foi conducido ao Hospital, e morreu uns meses despois de saír da cadea.

Obras
-----

* *Abolición de foros, censos y otras rentas de origen señorial*, 1934.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7). Consultado o 19 de agosto de 2013.

### Ligazóns externas

* Ficha en Nomes e Voces
* Ficha en Represión franquista en Lugo
* Retrato de César López Otero por Arturo Souto
**Assurnasirpal II** (-884--859) foi rei de Asiria.

Traxectoria
-----------

Fillo de Tukulti-Ninurta. Dobregou a Babilonia e someteu Mesopotamia e o actual Líbano e acosou Anatolia. Sufocou unha rebelión en Surn (Bit Halupe). Controla as rotas comerciais entre Mesopotamia e o Mediterráneo. Fundou unha nova capital en Kalaj (Nimrud). Foi temido pola súa crueldade extrema; o esfolamento, o empalamento e as execucións en masa son métodos de terror que someten a poboacións enteiras e disuaden da resistencia ou o levantamento. Os seus éxitos militares débense ao innovador emprego dun novo corpo de ataque: a cabalaría.

Ergueu un gran pazo con revestimento de alabastro e inscricións que relatan as súas fazañas.

Sucedeuno Salmanasar III.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193290
* WorldCat
* VIAF: 88746107
* BRE: 1843570
* CERL: cnp00578750
* DeutscheBio: 118650734
* EBID: ID
* FAST: 1805519
* GEC: 0005809
* GND: 118650734
* ISNI: 0000 0004 4888 4722
* LCCN: n81068934
* NKC: jo2011664966
* NTA: 072665319

 |
O Pico Comapedrosa desde Arinsal
O pico **Alt de Comapedrosa**, tradicionalmente **Coma Pedrosa**) é un monte dos Pireneos que con 2.946 metros s.n.m. constitúe a cima máis elevada do pequeno estado de Andorra.

Situación
---------

O Coma Pedrosa está situado no noroeste do principado de Andorra, na freguesía de La Massana, moi preto dos límites coas comarcas do Pallars Sobirà (Cataluña) e o País de Foix (Francia). A entidade de poboación máis próxima é Arinsal.

Ao pé das súas ladeiras atópanse varais lagoas e lagoíñas (*estanys* e *estanyols* en catalán), tales o estany Negre, o de Baiau (este xa no Pallars Sobirà, no concello de Alins).

Ascensións
----------

É un dos picos favoritos de escaladores. Aínda que a súa subida tecnicamente non presenta especiais dificultades, é, porén, fatigosa. Unha das vías máis utilizadas é saíndo desde Arinsal até o estany Negre.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q62467
* GEC: 0049695
* GeoNames: 3040959
* Peakbagger: 9815

 |
**César Rodríguez González**, nado na Coruña o 2 de febreiro de 1894 e finado en Cidade de México o 15 de agosto de 1962, foi un xornalista e político socialista e comunista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo da dirixente socialista e comunista Virginia González Polo. Militou nas Juventudes Socialistas de España, onde foi vocal do Comité Nacional entre 1915 e 1919, e vicesecretario en 1920. Tamén militou no PSOE, representando ao Grupo Socialista Español de Marsella (Francia) nos Congresos Extraordinarios do PSOE de 1919 e 1920 e á Federación de Grupos Socialistas españois en Francia no Congreso Extraordinario de 1921. Pertenceu á Comisión Executiva do PSOE entre 1920 e 1921. Traballou no periódico *España Nueva*.

Partidario da Terceira Internacional, participou na fundación do Partido Comunista Obrero Español en abril de 1921, representándoo no III Congreso da Internacional Comunista celebrado en Moscova en xuño de 1921. En 1922 participou na fundación do Partido Comunista de España, en cuxo II Congreso, celebrado o 8 de xullo de 1923, foi elixido como secretario xeral, sucedendo a Antonio García Quejido. En decembro dese ano ingresou na Prisión Celular de Madrid ata 1925, pola publicación dun artigo inxurioso para o Exército.

Logo da súa saída de prisión abandonou o PCE e retornou ao PSOE, figurando como redactor do periódico *El Socialista*.

Ingresou na masonaría en 1933. Foi redactor do diario *Informaciones* dende decembro de 1933, e en 1936 ingresou na Asociación de la Prensa de Madrid.

Durante a guerra civil española formou parte do Comité Directivo do Banco de Crédito Local de Valencia. Ao rematar a guerra exiliouse en México, arribando a Coatzacoalcos (Veracruz) no buque *Santo Domingo* o 26 de xullo de 1940. Alí traballou como xornalista, ademais de ser conselleiro na Financiera Industrial y Agrícola SA (FIASA). Morreu en Cidade de México en 1962.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Antonio García Quejido** | **Secretario Xeral do PCE**1923 - 1925 | Sucesor:**José Bullejos** |

Notas
-----

1. ↑  Ficha no Departamento de Migración de México

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5796392
* DSBE: 8186\_rodriguez-gonzalez-cesar

 |
Torres de control de tráfico aéreo no Aeroporto de Schiphol
O servizo de **control do tráfico aéreo**, tamén coñecido polas súas siglas en inglés **ATC** (*Air Traffic Control*) préstase polos países asinantes do tratado de Chicago que deron orixe á creación da OACI/ICAO nos termos especificados polas normas desta organización internacional.

O espazo aéreo divídese en rexións de información de voo, coñecidas como FIR (*Flight Information Region*) e cada país faise responsable do servizo nas comprendidas na súa 'área de responsabilidade'. En moitos casos esta área de responsabilidade excede as augas territoriais dun país a fin de que o espazo aéreo comprendido sobre as augas internacionais sexa provisto dun servizo de información. O espazo aéreo no que se presta o servizo de control aéreo chámase 'espazo aéreo controlado'. A Unidade encargada de dar servizo de control ao tráfico aéreo nestas áreas recibe o nome de *Centro de Control de Área*. Debido ao amplo espazo aéreo que manexan,están divididos en Sectores de Control, cada un responsable dunha parte do espazo total ao seu cargo. Cando un avión está a piques de saír dun sector é traspasado ao seguinte sector en forma sucesiva, ata a aterraxe no seu destino. Actualmente, a maior parte das rutas aéreas están cubertas por radares, o que permite facer un seguimento permanente aos voos.

Nas rexións de información de voo atópanse as áreas terminais (*TMA*) dos aeroportos importantes e entre elas discorren as aerovías, corredores polos que circulan as aeronaves. Outros elementos son as áreas prohibidas, restrinxidas ou perigosas que son zonas onde o voo de aeronaves vese restrinxido en diferentes medidas e por causas diversas.

As normas que regulan a circulación aérea no espazo aéreo controlado recóllense no Regulamento de Circulación Aérea.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q221395
* EBID: ID
* JSTOR: air-traffic-control
* MAG: 166961238
* NDL: 00566366
* PSH: 1171

 |
A Columna de Nelson arredor de 1830.
A **Columna de Nelson**, **Colún Nelson** (en irlandés) ou **Nelson Pillar** (en inglés), coñecida frecuentemente en Dublín como **Nelson's Pillar** ou simplemente **The Pillar**, foi un piar coroado por unha estatua de Horatio Nelson que estaba situado no medio da actual O'Connell Street, en Dublín. O monumento foi erguido en 1808 e foi destruído por unha bomba en 1966. Crese que o atentado foi obra do Exército Republicano Irlandés (IRA), aínda que a policía non puido identificar a ningún dos responsables.

Descrición
----------

O monumento era unha columna dórica de 36,9 metros de alto e coroada por unha estatua de Horatio Nelson de catro metros de altura de pedra de Pórtland realizada polo escultor de Cork Thomas Kirk, dándolle unha altura total de 40,9 metros (10,7 metros menos que a Nelson's Collum de Londres). O diámetro da columna era de 4 metros no seu extremo inferior e de 3 na parte superior.

Tódalas partes visibles da columna eran de granito de Kilbride, Condado de Wicklow. O interior era de calcaria negra.

Notas
-----

1. ↑  Maurice Craig (1969), *Dublin 1660-1860*, Allen Figgis, Dublín
2. 1 2  Patrick Henchy (1949), *Nelson's Pillar*, Dublin Historical Record, Volume X, no. 2

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Horatio Nelson

### Ligazóns externas

* RTÉ - *Scannal - Nelson's Pillar: The Day They Blew It Up*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2350741
* LCCN: sh2014002166

 |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |

 |  |
|  |

 |
| Representación do centro d4-e4 branco. |

O **control do centro** é unha posición importante na estratexia do xadrez e nalgúns outros xogos.

Concepto e importancia
----------------------

Esta estratexia consiste en situar peóns ou outras pezas de forma que estas controlen directamente (co uso de peóns) ou á distancia (co uso de pezas) as catro celas centrais do taboleiro (**d4**, **e4**, **d5** e **e5**, en notación alxébrica).

Que unha peza estea colocada nunha cela central non significa necesariamente que controle o centro: por exemplo, un cabalo situado nunha das celas centrais non controla ningunha cela central, dado que só pode atacar as que se sitúan ao redor do centro. O control do centro é importante porque as batallas tácticas frecuentemente ocorren nas casas centrais, onde as pezas poden acceder a maioría das outras rexións do taboleiro eficientemente.

As aperturas e defensas xadrecísticas tentan controlar o centro ao mesmo tempo que procuran desenvolver as súas pezas. As aperturas e defensas hipermodernas procuran controlar o centro a distancia con bispos e cabalos, en canto que as aperturas e defensas ortodoxas procuran controlar o centro directamente co uso de peóns.

Referencias
-----------

* D’AGOSTINI, Orfeu. Xadrez Básico. São Paulo : Ediouro, 1954.
* FILGUTH, Rubens. Xadrez de A a Z: dicionário ilustrado. Porto Alegre : Artmed, 2005.

Véxase tamén
------------

* Escola hipermoderna de xadrez.
* Escola ortodoxa de xadrez.
O **Condado de Coímbra** (portugués: *Condado de Coimbra*) foi unha entidade política formada polas terras de Coímbra, Viseu, Lamego e Santa María da Feira, no Portugal actual. Xurdiu dentro do Reino de Galiza a raíz da reconquista da comarca, cando as terras foron cedidas a Hermenexildo Gotérrez, quen durante as catro décadas seguintes foi o gran responsable do re-asentamento da provincia despoboada. El e os seus sucesores inmediatos eran condes, e mantiveron Coímbra, pero non foron explicitamente condes de Coimbra, aínda que ás veces se refire a eles como tales retrospectivamente. O primeiro fidalgo que se chamaba expresamente conde de Coímbra foi Gonzalo Moniz, que probablemente era descendente da familia de Hermenexildo. Chegado a conde ao redor do 959, foi un dos nobres máis poderosos da zona occidental do reino ata que se rebelou contra o rei Vermudo II e probablemente foi asasinado durante o sometemento da rexión. O grao de afastamento dos seus sucesores do seu monarca pódese comprobar cando, tras a reconquista da comarca en 987 polos mouros de Almanzor, os fillos de Gonzalo uníronse a Almanzor no saqueo de Santiago de Compostela en 997.

A cidade de Coímbra foi afianzada definitivamente polos cristiáns en 1064, sendo tomada polas tropas do rei Fernando I, dirixidas polo mozárabe Sisnando Davídiz que entón sería nomeado o seu conde. Deixou de ser unha entidade política independente cando se incorporou ao territorio do Segundo Condado de Portugal no momento da restauración deste último en 1096 baixo Henrique de Borgoña e, posteriormente, formou parte do acabado de fundar Reino de Portugal baixo o fillo de Henrique, Afonso I.

Lista de condes
---------------

Vista da cidade de Coímbra, Portugal, feita por Frans Hogenberg ca. 1598.
### Xefes cristiáns de Coímbra

* Sizibuto de Coímbra (682 – 734)
* Ataulfo ​​​​de Coímbra
* Alarico de Coímbra (732 – 805)
* Teodosio de Coímbra (757 – 805)
* Teodorico de Coímbra

### Primeiros tenentes de Coímbra

* Hermenexildo Gotérrez (878 – 920); (Conquistador de Coimbra) *Dux Bellorum* de Coimbra.
* Arias Menendiz (920 – 924), fillo de Hermenexildo.
* Gutier Menendiz (924 – 934), fillo de Hermenexildo.
* Munio Gutiérrez (934 – 959), fillo de Gutier, xenro de Arias.

### Condes de Coímbra, primeira creación

* Gonzalo Moniz (959 – 981), probablemente fillo de Munio.
* Munio González (983 – 987), fillo de Gonzalo.

### Condes de Coímbra, segunda creación

* Sisnando Davídiz (1064/1075 – 1091)
* Martín Moniz (1091 – 1093), xenro de Sisnando.

Notas
-----

1. ↑  Rei, António (2014). "Os Condes de Coímbra no século VIII Ascendências e Descendências". *Armas e Troféus*. IX Série (Tomo XVI): 295–312.
2. ↑  Mattoso, José (1993). *História de Portugal*. Editorial Estampa. ISBN 972-33-0920-3.

Véxase Tamén
------------

* Condado.
* Condado portucalense.
Afonso III o Magno, a finais do século IX, decide protexer a cara oriental das súas posesións cunha liña defensiva de castelos ó longo dos vales do Ebro e o Pisuerga, territorio coñecido como **Bardulia**, con capital en Amaia. Estaba gobernado por condes tributarios de León, que repoboaron a rexión.

O conde Fernán González (923-970), logra certa autonomía de León e consegue que o título de conde sexa hereditario, establecendo certo concepto de dinastía. Coñecido como *Conde Lozano*, derrotou a Abderramán III xunto co rei Ramiro II en San Esteban de Gormaz.

Sucédenlle outros condes ata que García Sánchez, ó ir casar coa irmá do rei de León, é asasinado e o condado pasa ó rei de Navarra Sancho III, este o cede ó seu fillo Fernando I quen non só é o primeiro rei de Castela, senón que ó vencer en batalla ó rei leonés, Fernando pasa a gobernar os dous reinos e fúndase Castela e León.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Área Paterniani
* Reino de Castela
* Reino de León
* A Reconquista
* Historia de España

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1249230
* GEC: 0015935

 |
**Cynewulf**, finado en 786, foi rei de Wessex desde 757 até a súa morte.

Traxectoria
-----------

Cynewulf foi nomeado rei de Wessex despois de que o seu predecesor Sigeberht fora deposto. Puido chegar ao poder grazas á influencia de Aethelbald de Mercia. O rei de Mercia foi asasinado pouco despois e ese reino entrou nun curto período de guerra civil durante o cal Cynewulf aproveitou a situación e declarou a independencia de Wessex tomando as súas tropas a cidade de Berkshire. Vendo os seus avances tamén atacou Gales.

En 779, Cynewulf foi vencido polo rei Offa de Mercia na batalla de Bensington. Offa reconquistou a cidade de Berkshire, e tomou Londres. A pesar de todo, a relación entre ambos os reis foi boa, e mesmo Offa apoiou o nomeamento do seguinte rei de Wessex. En 786 Cynewulf foi asasinado.

O asasinato de Cynewulf parece suceder en Merton en Surrey, aínda que algúns historiadores o sitúan en Winchester.

| * v
* c
* e
Reis de Wessex |
| --- |
| século VI | 
* Cerdic
* Cynric
* Ceawlin
* Ceol
* Ceolwulf

 |
| século VII | 
* Cynegils
* Cwichelm
* Cenwalh
* Penda de Mercia
* Seaxburh
* *Cenfus*
* Æscwine
* Centwine
* Cædwalla
* Ine

 |
| século VIII | 
* Æthelheard
* Cuthred
* Sigeberht
* Cynewulf
* Beorhtric

 |
| século IX | 
* Ecgberht
* Æthelwulf
* Æthelbald
* Æthelberht
* Æthelred
* Aelfred
* Eadweard
* *Ælfweard*
* Aethelstan

 |
| Os individuos en cursiva se cadra non foron reis. |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q465515
* EBID: ID
* ODNB: 6990
* PASE: 5089

 |
*Para a célula do sangue con afinidade pola hematoxilina ver basófilo.*
Granulocito basófilo do sangue rodeado de eritrocitos eosinófilos con tinguidura HE.
Basófilo.
O termo **basófilo** aplícase en histoloxía a calquera célula ou compoñente celular que se tinga nas preparacións con colorantes básicos, como a hematoxilina. Estes compoñentes dise que teñen basofilia. Por exemplo, falamos de citoplasma basófilo, gránulo basófilo, célula basófila etc. Ás veces utilízase alternativamente o adxectivo **basofílico**. Os colorantes básicos teñen afinidade polas partes ácidas con cargas negativas da célula, como os fosfatos do esqueleto do ADN ou os ribosomas. A hematoxilina é un dos colorantes básicos máis usados, e tingue de azul as células que teñen afinidade por el. Normalmente utilízase en combinación coa eosina (que é ácido) na tinguidura de hematoxilina-eosina ou tinguidura HE.

A célula branca do sangue chamada granulocito basófilo ou, simplemente, basófilo, ten o seu núcleo e gránulos citoplasmáticos tinguidos dun ton púrpura escuro ou azulado coa tinguidura HE. Tamén existen unhas células denominadas basófilos na adenohipófise, pero non son glóbulos brancos sanguíneos.

Notas
-----

1. ↑  The Free disctionary Basophilic

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eosinófilo (tinguidura)
* Acidófilo (tinguidura)
* Basófilo, célula do sangue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q672718
* MAG: 19210678

 |
**Dave Foster** é un músico estadounidense coñecido por ser o terceiro batería da banda de grunge Nirvana. Foi despedido despois de realizar só un feixe de concertos co grupo, principalmente por non asistir regularmente aos ensaios. Foster vivía lonxe de Kurt Cobain e Krist Novoselic, e este feito segundo Cobain complicaba os ensaios.

Segundo escribiu Charles R. Cross na biografía de Cobain *Heavier Than Heaven*, o que finalmente cansou a Kurt foi o seu arresto por agredir ao fillo do alcalde de Cosmopolis, Washington, o que fixo que o metesen na cadea durante dúas semanas, lle quitasen o seu permiso de conducir e tivese que pagar milleiros de dólares en gastos médicos.

Nin Cobain nin Novoselic informaron a Foster directamente do seu despedimento. Segundo Cross, Foster decatouse de que estaba fóra da banda cando viu o anuncio dun concerto de Butthole Surfers con Nirvana como abreconcertos do que non o avisaran. Ironicamente, unha longa nota do seu despedimento apareceu publicada nalgún xornal de Seattle.

Despois de deixar Nirvana, Dave tocou coas bandas Suckerpunch, Psycho Samaritan e Helltrout. Tamén pode ser escoitado como batería convidado no álbum de Mico de Noche *Cherries*.

| * v
* c
* e
Nirvana |
| --- |
| 
* **Kurt Cobain**
* **Krist Novoselic**
* **Dave Grohl**

* Aaron Burckhard
* Dave Foster
* Chad Channing
* Dale Crover
* Dan Peters
* Jason Everman
* Pat Smear

 |
| Álbums de estudio | 
* *Bleach*
* *Nevermind*
* *In Utero*

 |
| Álbums en vivo | 
* *MTV Unplugged in New York*
* *From the Muddy Banks of the Wishkah*
* *Live at Reading*

 |
| EPs | 
* *Blew*
* *Hormoaning*

 |
| Videos | 
* *Live! Tonight! Sold Out!!*
* *MTV Unplugged in New York*
* *Live at Reading*
* *Live at the Paramount*

 |
| Recompilatorios | 
* *Incesticide*
* *Singles*
* *Nirvana*
* *With the Lights Out*
* *Sliver: The Best of the Box*
* *Icon*

 |
| *Box sets* | 
* *Singles*
* *With the Lights Out*
* *Nevermind: The Singles*

 |
| Sinxelos | 
* Love Buzz
* Sliver
* Molly's Lips
* Here She Comes Now
* Smells Like Teen Spirit
* Come as You Are
* Lithium
* In Bloom
* Puss/Oh, the Guilt
* Heart-Shaped Box
* All Apologies/Rape Me
* Pennyroyal Tea
* About a Girl
* The Man Who Sold the World
* Where Did You Sleep Last Night?
* Lake of Fire
* Aneurysm
* Drain You
* You Know You're Right

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2377204
* Discogs: 5525291
* Europeana: ID
* MusicBrainz: ID

 |
En xeografía, o **antípoda** ou os **antípodas** (do grego ἀντίποδες, plural de *antipous* (ἀντίπους), "cos pés en fronte (dos nosos)", *anti*- "oposto" e *pous* "pé") é o lugar da superficie terrestre diametralmente oposto a outro dado, é dicir, o lugar da superficie terrestre máis afastado.

Descrición matemática
---------------------

Se a forma da Terra se aproxima a unha esfera ou a un esferoide, o antípoda dun punto situado nas coordenadas xeográficas (latitude e lonxitude) (*θ*, *φ*) pode escribirse (*θ* ± 180 °, −*φ*), ou (−*θ*, *φ* ± 180 º).

A liña recta que une ambos os puntos atravesa o centro do planeta. O percorrido máis curto posible entre ambos, sobre a superficie, é duns 20 000 km.

Etimoloxía
----------

O vocábulo aparece en *Timeo*, de Platón, xa referido á superficie da Terra, para explicar a relatividade dos vocábulos "sobre" e "baixo". O termo foi tomado por Aristóteles (*De caelo* 308a.20), Estrabón, Plutarco e Dióxenes Laercio e foi adoptado en latín como *antipodes*.

Notas
-----

1. ↑  ἀντίποδες, Liddell and Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus
2. ↑  ἀντίπους Liddell and Scott, *A Greek-English Lexicon*, on Perseus

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Antípodas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Mapa interactivo que debuxa un túnel ao outro lado do mundo.
* Earth Sandwich Map, mapa dual para localizar os antípodas de calquera lugar da Terra.
* findLatitudeAndLongitude, ferramenta interactiva para amosar os antípodas.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q319909
* GEC: 0221036
* MAG: 142163382

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Antònia Abelló Filella**, nada en Reus, Tarragona en 1913 e finada en 1984, foi unha feminista catalá.

Traxectoria
-----------

Foi propagandista do *Grup Feminal de Foment*, grupo afiliado a Esquerra Republicana de Catalunya, no que ingresou no 1932. Colaborou na publicación republicana *Foment, La dona catalana i La Jornada*. Entrou a traballar como funcionaria da consellería de Traballo en 1936. Ó final da guerra civil española foi encarcerada até o ano 1941. Nos seus últimos anos dedicouse a escribir e unha parte da súa obra publicouse postumamente co nome *La Sala llarga i altres escrits,* con edición e prólogo de Carme Puyol. Morreu en Barcelona no 1984.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Antònia Abelló Filella en Memoria de Esquerra *(en catalán)*

* Portal:Cataluña
* Portal:Feminismo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8201988
* WorldCat
* VIAF: 303923464
* BNE: XX5310023
* CANTIC: a10954181
* ISNI: 0000 0004 0990 4882

 |
**Dauvit Broun**, nado en 1961, é un historiador e académico escocés. É profesor de historia de Escocia na Universidade de Glasgow. Unha especialista en Idade Media escocesa e estudos celtas, é un especialista en historia medieval antiga e escribiu numerosas obras sobre as listas de reis escoceses antigos, así como sobre alfabetización, cartas e identidade nacional escoesa, e sobre o texto coñecido como *de Situ Albanie*. É editor de *New Edinburgh History of Scotland* e de *The Scottish Historical Review*.

Honras
------

Dauvit foi elixido membro da Real Sociedade de Edimburgo en 2013. En xullo de 2017, Broun foi elixido membro da Academia Británica (FBA), a academia nacional do Reino Unido para as ciencias sociais e as humanidades.

Notas
-----

1. ↑  The Royal Society of Edinburgh (ed.). "Professor Dauvit Broun FRSE - The Royal Society of Edinburgh" (en inglés). Consultado o 1 de febreiro de 2018.
2. ↑  "Elections to the British Academy celebrate the diversity of UK research". *British Academy*. 2 de xullo de 2017. Consultado o 29 de xullo de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5228112
* WorldCat
* VIAF: 5098316
* BNF: 13562458k
* ISNI: 0000 0000 8084 6225
* LCCN: n98880451
* NTA: 169166031
* SUDOC: 052542319

 |