Coordenadas: 58°22′01″N 26°43′03″L﻿ / ﻿58.36694, -26.71750

**Tartu** é a segunda maior cidade de Estonia e capital do condado de Tartu. A cidade de Tartu ten unha poboación de 93.124 habitantes (2017) e unha superficie de 38,8 km². É a segunda cidade máis poboada do país, por detrás da capital Tallin, e a oitava máis poboada no conxunto dos países bálticos.

O desenvolvemento de Tartu estivo ligado á propia historia do sur de Estonia. A primeira mención data de 1030 e fai referencia a «Iúriev», unha fortaleza controlada pola Rus de Kíiv. Nas cruzadas bálticas de comezos do século XIII, dita fortaleza foi capturada polos Irmáns Livonios, renomeada «Dorpat» e convertida na capital do bispado de Dorpat (1224-1558). Posteriormente estivo baixo control da República das Dúas Nacións, o imperio sueco e o Imperio ruso, até que Estonia proclamou a súa independencia en 1919 e impuxo o topónimo actual.

Tartu considérase a capital cultural e intelectual do país, ó posuír a universidade máis antiga e prestixiosa do país, a Universidade de Tartu, fundada en 1632 por Gustavo II Adolfo de Suecia e principal academia do país. Desde a década de 1960 até a súa morte en 1993 foi catedrático desta universidade o semiólogo Iurii Lotman, cofundador da Escola Tartu-Moscova.
Durante o nacionalismo romántico, os intelectuais estonianos organizaron a primeira edición do Festival da Canción de Estonia —actualmente en Tallin— e a primeira representación teatral en lingua estoniana. Hoxe en día a cidade acolle o Ministerio de Educación e Investigación, a Corte Suprema, o Museo Nacional de Estonia e o observatorio de Tartu.

Outros nomes históricos da cidade inclúen o alemán *Dorpat* (do século XIII) e o ruso *Yuryev* (Юрьев, dende 1030) e *Derpt* (Дерпт).

Etimoloxía
----------

O topónimo estoniano «Tartu» é oficial desde 1918 e provén do nome que os primeiros nativos lle deron á fortificación sobre o coto do río Emajõgi: *Tarbata*, *Tharbata*, *Tharbete* e incluso *Darbete*. A súa orixe non está clara: varía entre unha referencia ao touro (en estoniano, *tarvas*) e outra ao deus mitolóxico Tharapita (en estoniano, *Taara*). O termo en latín é «Tarbatum».

Tamén ten outros nomes históricos noutras linguas. O máis estendido é o xermano «Dorpat», unha variante do latín actualmente en desuso pero que foi oficial desde 1224 até 1721. En tempos do Imperio ruso utilizouse o topónimo «Derpt» (Дерпт, 1721-1893) e «Iuriev» (Юрьев, 1893-1918), este último recoñecido na primeira mención escrita da vila.

Poboación
---------

Segundo o censo da *European Statistical Office* no ano 2005, a poboación de Tartu estaba composta por:

* estonianos 80,1 %;
* rusos 15,8 %;
* ucraínos 1,2 %;
* finlandeses 1,1 %;
* Outros 1,8 %.

Cidades irmás
-------------

* Bærum, Noruega
* Deventer, Países Baixos
* Ferrara, Italia
* Fredriksberg, Dinamarca
* Hafnarfjörður, Islandia
* Hämeenlinna, Finlandia
* Kaunas, Lituania
* Lüneburg, Alemaña
* Pskov, Rusia
* Riga, Letonia
* Salisbury, Estados Unidos
* Tampere, Finlandia
* Turku, Finlandia
* Uppsala, Suecia
* Veszprém, Hungría
* Zutphen, Países Baixos

Galería de imaxes
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Notas
-----

1. ↑  "Tartu – City of Good Thoughts – ECB". *Estonian Convention Bureau* (en inglés). Consultado o 4 de maio de 2017.
2. ↑  "Yaroslav the Wise". *Enciclopedia de Ucrania* (en inglés). Consultado o 25 de abril de 2017.
3. 1 2  "History of Tartu". *www.tartu.ee*. Consultado o 25 de abril de 2017.
4. ↑  "La ciudad de Tartu, en Estonia". *Deutsche Welle*. Consultado o 29 de abril de 2017.
5. ↑  "Tartu". *urbact.eu* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 25 de xuño de 2017. Consultado o 4 de maio de 2017.
6. ↑  Jardine, Bradley (14 de decembro de 2015). "An insider's cultural guide to Tartu: Estonia's intellectual heart". *The Guardian* (en inglés). ISSN 0261-3077. Consultado o 4 de maio de 2017.
7. ↑  "University of Tartu achieves new record in the world rankings". *Estonian World* (en inglés). 7 de setembro de 2016. Consultado o 30 de abril de 2017.
8. ↑  "Kohanimeraamat Tartu nimedest". *www.tartuekspress.ee* (en estoniano). 24 de novembro de 2016. Consultado o 4 de maio de 2017. [*Ligazón morta*]
9. ↑  "Vene kroonikate Jurjev oli tõenäoliselt siiski Tartu". *www.sirp.ee* (en estoniano). 12 de outubro de 2001. Consultado o 26 de xaneiro de 2013.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial de Tartu *(en estoniano)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13972
* WorldCat
* VIAF: 130651701
* BNE: XX458735
* BRE: 4183092
* EBID: ID
* GEC: 0067407
* GeoNames: 588335
* GND: 4012804-0
* LCCN: n79043884
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge134533
* OSM: 2153396
* SELIBR: 158837
* SUDOC: 027442438
* WOEID: 845805

 |