**Giovanni "Nanni" Moretti**, nado en Brunico o 19 de agosto de 1953, é un director de cine, produtor e actor italiano. A súa obra caracterízase por unha visión en clave irónica e sarcástica de lugares comúns e da problemática actual do mundo xuvenil, trala que se dexerga unha crítica máis substancial da sociedade italiana e dos seus costumes.

Traxectoria
-----------

Nado en Brunico, na provincia italiana de Bolzano, onde os seus pais estaban as vacacións. Pasa a súa infancia en Roma. Na adolescencia descobre as súas dúas grandes paixóns: o cine e mailo wáter-polo. En 1973 roda as súas dúas primeiras curtametraxes: *La sconfitta (A derrota)*, na que conta en clave de humor a crise dun ex-militante dos movementos do 68, e *Pâté de bourgeois* (xogo de palabras entre *paté de foie-gras* e *épater les bourgeois*).

Dirixe, e convertese tamén no intérprete dos papeis masculinos que escribe. Xa nestas primeiras curtas se advirte a súa mestura de reflexións íntimas con interrogacións políticas.

En 1974 dirixe a mediametraxe *Come parli frate?*, parodia de *I promessi sposi (Os noivos)* de Alessandro Manzoni, na que interpreta o personaxe de Don Rodrigo.

En 1976 fai *Io sono un autarchico (Son un autárquico)*, primeira longametraxe de Moretti, na que interpreta por vez primeira a personaxe de Michele Apicella (apelido da súa nai) que aparecerá noutras catro películas. En 1977 os irmáns Taviani ofrécenlle un papel na súa destacada *Padre padrone*. En 1978, dirixe *Ecce bombo* que conta a difícil relación dun estudante co seu contorno. Esta película foi a primeira que rodou con medios profesionais, conseguindo un inesperado éxito de público e económico, que fai á crítica reparar nel. Este filme foi presentado á sección oficial do festival de Cannes.

En 1981, a súa película *Sogni d'oro* obtén ex aequo o Gran Premio do Xurado (León de Prata) na Mostra de Venecia. En 1983, dirixe *Bianca*, onde interpreta a un profesor namorado de Laura Morante, unha das súas actrices fetiche. En 1986, atopámolo no papel de cura en *La messa è finita*, película coa que acadou o Gran Premio do Xurado (Oso de Prata) da Berlinale. En 1989 dirixe o filme *Palombella rossa* no que encarna a un militante comunista que padece amnesia.

Grazas á produtora Sacher Film que funda en 1986, produce as obras de novos cineastas coma Calopresti con *La seconda volta* e Luchetti con *Il portaborse*, películas nas que traballa como actor.

En 1994, obtén o Premio ao mellor director do Festival de Cannes pola súa película *Caro diario (Querido diario)*, película constituída por tres episodios de carácter autobiográfico, enfocados con estilo documental, nos que Moretti se interpreta a si mesmo.

A partir deste momento acentuase a implicación política de Moretti, coincidindo co paso do magnate Silvio Berlusconi á política. Coordina e produce *L'unico paese al mondo*, película en nove episodios (do que dirixe ademais o derradeiro) que presenta unha visión pesimista das eventuais consecuencias da vitoria da coalición de centro-dereita encabezada por Berlusconi.

En 1998, con *Aprile (Abril)*, fainos parte do seu xúbilo de ser pai así como da súa felicidade ante a vitoria electoral da coalición de centro-esquerda liderada por Romano Prodi.

No 2001 obtén a Palma de Ouro en Cannes por *La stanza del figlio (A habitación do fillo)*, película que narra as consecuencias sobre unha familia da perda accidental do seu fillo adolescente.

No 2002 convertese nun dos portavoces da posición crítica contra os políticos tanto de centro-dereita (no poder) como de centro-esquerda (na oposición) e será un dos promotores dos movementos de protesta coñecidos como girotondi.

No 2003 presenta a curta *Il grido d'angoscia dell'uccello predatore — Tagli d'aprile* (*O berro de angustia da ave depredadora — Recortes de abril*), realizado a partir de fragmentos de *Aprile*.

No 2006 volve á longametraxe rodando *Il caimano (O caimán)*, inspirado na figura de Silvio Berlusconi. O filme foi presentado en plena campaña electoral, días antes das eleccións que Berlusconi perdeu.

En febreiro de 2007 sepárase do socio Angelo Barbagallo con quen fundara a produtora Sacher Film.

Filmografía
-----------

### Director, actor e produtor

#### Curtametraxes

* *La sconfitta* (1973)
* *Pâté de bourgeois* (1973)
* *L'unico paese al mondo* (1994)
* *Il giorno della prima di Close-Up* (1996)
* *The Last Customer* (documental) (2002)
* *Il grido d'angoscia dell'uccello predatore – Ritagli d'Aprile* (2003)
* *Diario di uno spettatore* - Episodio de *Chacun son cinéma* (2007)

#### Mediametraxes

* *Come parli frate?* (1974)
* *La cosa* (1990)

#### Longametraxes

* *Io sono un autarchico* (1976)
* *Ecce Bombo* (1978)
* *Sogni d'oro* (1981)
* *Bianca* (1983)
* *La messa è finita* (1985)
* *Palombella rossa* (1989)
* *Caro diario* (1994)
* *Aprile* (1998)
* *O cuarto do fillo* (2001)
* *Il caimano* (2006)
* *Habemus Papam* (2011)
* *Mia madre* (2015)

### Actor e produtor

* *Domani accadrà*, dirixida por Daniele Luchetti (1988)
* *Il portaborse*, dirixida por Daniele Luchetti (1991)
* *La seconda volta*, dirixida por Mimmo Calopresti (1996)

### Actor

Ademais de nas películas dirixidas e producidas por el, Nanni Moretti interpretou papeis nos seguintes filmes:

* *Padre padrone*, dirixida por Paolo e Vittorio Taviani (1977)
* *Riso in bianco: Nanni Moretti atleta di se stesso* (1984)
* *Tre vite e una sola morte*, dirixida por Raúl Ruiz (1996)
* *Caos calmo*, dirixida por Antonello Grimaldi (2008)

### Produtor

Nanni Moretti tamén produciu:

* *Notte Italiana*, dirixida por Carlo Mazzacurati (1977)
* *Te lo leggo negli occhi*, dirixida por Valia Santella (2004)

Premios
-------

* 1981 : Gran premio do xurado (León de Prata) da Mostra de Venecia por *Sogni d'oro* (ex aequo)
* 1986 : Gran premio do xurado (Oso de Prata) da Berlinale por *La messa è finita*
* 1994 : Premio ao mellor director do Festival de Cannes por *Caro diario*
* 2001 : Palma de Ouro do Festival de Cannes por *La stanza del figlio*
* 2001 : Premio David di Donatello á mellor película por *La stanza del figlio*
* 2006 : Premio David di Donatello ao mellor director, produtor e mellor película por *Il caimano*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista con Nanni Moretti na que fai un percorrido polas súa filmografía *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25100
* WorldCat
* VIAF: 79169461
* Allmovie: p103468
* AlloCiné: 4569
* BIBSYS: 26907
* BNE: XX1167719
* BNF: 13941026w
* CineRessources: 5134
* DeutscheBio: 11938261X
* EBID: ID
* FAST: 234696
* Filmportal: ID
* GEC: 0261346
* GND: 11938261X
* ICCU: RAVV089139
* IMDb: nm0604335
* ISNI: 0000000121411405
* LCCN: n88056169
* Metacritic: nanni-moretti
* Munzinger: 00000018200
* NKC: xx0050881
* NLG: 73604
* NNDB: 000118095
* NTA: 139213554
* openMLOL: 302189
* Rotten Tomatoes: nanni\_moretti
* SNAC: w6q672pv
* SUDOC: 029147050
* TMDb: 69488
* Treccani: nanni-moretti
* ULAN: 500331930

 |