recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Gumersindo Delgado Gallego**, nado en Bande e finado en Ourense o 20 de outubro de 1941, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Cando se produciu o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 traballaba nas obras do ferrocarril en Requeixo de Seabra (Zamora). Pasou a Braganza, onde foi detido polas autoridades portuguesas e trasladado a Lisboa. De alí embarcouse a Tarragona no vapor Nyassa con outros refuxiados. Marchou a Barcelona, onde traballou de peón até que foi ocupada polo exército franquista. Foi pasaportado a Porto Quintela onde traballou de peón. Participou no asalto ao comercio de Porto Quintela. Detido, foi xulgado en consello de guerra en Ourense por rebelión militar o 7 de abril de 1941 e condenado a pena de morte. Foi fusilado no Campo de Aragón o 20 de outubro de 1941.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alonso Santos, Román (2016). *Saltando a raia. Guerrilla republicana no suroeste ourensán (1939-1943)*. Ponteareas: Novas do Eixo Atlántico. pp. 58–59,. ISBN 978-84-608-9994-5.
**Gumersindo Gastiasoro Ruíz de Azúa**, nado en Áraba o 13 de xaneiro de 1878, foi un mestre e político vasco.

Traxectoria
-----------

Foi mestre en Coucieiro (Paderne de Allariz), Río Barba, e dende os anos trinta en Darbo. Membro da Asociación de Trabajadores de la Enseñanza da UGT. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Xulgado en consello de guerra en Pontevedra por rebelión militar o 12 de maio de 1937 con José Gallego Nogueira, Agustín Sanjuán Sansinenea, José Mejuto Bernárdez, José Meis Martínez, Germán Chapela Leiro e Ángel Martínez Fandiño, foi condenado a cadea perpetua. Posteriormente a pena foi conmutada a 4 anos. En decembro de 1939 abríronlle expediente por responsabilidades políticas. Foi separado do servizo e baixa na escala en maio de 1940.

Notas
-----

1. ↑  Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933
2. ↑  *El Correo de Galicia*, 20-5/1907, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 1-12-1939, p. 5.
4. ↑  *El Noticiero Gallego*, 11-5-1940, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Castroviejo, Iago; Nores Soliño, Antonio (2005). *Historia de Cangas, 1900-1936. Unha ribeira de pescadores*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 84-96403-74-2.

### Ligazóns externas

* 

* Gumersindo Gastiasoro na páxina web *Nomes e Voces*.
**Gumersindo Rico González**, nado en Luarca o 23 de agosto de 1891 e finado na mesma vila o 21 de setembro de 1957, foi un avogado, empresario e político asturiano.

Traxectoria
-----------

Fillo do rexistrador da propiedade Gil Rico Suárez-Coronas. Estudou na Facultade de Química na Universidade Central, e en 1911, logo de instalarse en Madrid, ingresou na Facultade de Dereito, onde se doutorou. Foi presidente das Juventudes Reformistas do partido de Melquíades Álvarez. En 1922 converteuse en director xerente da delegación comercial da International Western Electric Company (IWEC), empresa do sector telefónico, e en 1923 foi director da Sociedad Teléfonos Bell. En 1924, foi un dos artífice xunto con Sosthenes Behn, presidente da ITT, da fundación da Compañía Telefónica, da que foi secretario xeral do Consello de Administración. 

Foi elixido deputado pola provincia de Lugo nas eleccións a Cortes de 1933 como republicano independente. Nas eleccións de febreiro de 1936 volveu presentarse como independente integrado na candidatura de dereitas, pero non resultou elixido. Renunciou ao cargo de secretario xeral do Consello de administración da Telefónica en agosto de 1936, ao ser intervida a compañía. Exiliouse e despois da Guerra civil intentou infrutuosamente reingresar na Compañía Telefónica.

Vida persoal
------------

Casou en 1911 con Josefa Rodríguez Villar e foi pai do diplomático Gumersindo Rico Rodríguez-Villar.

Notas
-----

1. ↑  "RICO GONZÁLEZ, Gumersindo". *forohistorico.coit.es* (en castelán). 2021. Consultado o 2 de xaneiro de 2022.
2. ↑  Méndez, Eloy (12 de febreiro de 20212). "Fallece el luarqués Gumersindo Rico, ex embajador en Argel y La Habana". *lne.es* (en castelán). Consultado o 2 de xaneiro de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* La Compañía Telefónica Nacional de España en la Dictadura de Primo de Rivera de Antonio Pérez Yuste.
* Ficha do Congreso dos Deputados
* Villa Tarsilia - Luarca (Valdés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11924992
* DBE: gumersindo-rico-gonzalez
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 95330

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Fragas.

**Santa Mariña de Fragas** é unha parroquia que se localiza no sur do concello de Campo Lameiro. Segundo o padrón municipal de 2013 tiña 605 habitantes (299 mulleres e 306 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 658 habitantes.

Patrimonio
----------

A igrexa parroquial de Santa Mariña de Fragas conserva a fachada románica (do século XII), estando completamente reformado o resto do templo. Sobre a porta existe un sinxelo tímpano no que se representa a un bispo bendicindo ós fieis, acompañado dunha figura cunha cruz e outra cos evanxeos.

No territorio desta parroquia atópase un dos numerosos complexos de petróglifos que existen en Campo Lameiro. Denomínase a Pedra da Boullosa e posúe abondosas insculturas de animais (entre os que destaca unha serpe de case 5 metros de lonxitude), círculos e cazoletas. Tamén pode verse unha figura humana cun pau na man dereita.

Galería de imaxes
-----------------

* Fachada da igrexa.Fachada da igrexa.
* Tímpano da portada.Tímpano da portada.
* Detalle dos capiteis.Detalle dos capiteis.
* Imaxe de Santa Mariña na porta lateral da igrexa.Imaxe de Santa Mariña na porta lateral da igrexa.
* Pedra da Boullosa.Pedra da Boullosa.
* Pedra de San Francisco.Pedra de San Francisco.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Fragas

| Lugares da parroquia das Fragas no concello de Campo Lameiro |  |
| --- | --- |
|  Cerdeiras |  Fontenla |  Gargallóns | A Laxe |  Mullerboa | Reboredo |  Redonde |

### Parroquias de Campo Lameiro

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Campo Lameiro |  |
| --- | --- |
| O Campo (San Miguel) | O Couso (San Cristovo) | Fragas (Santa Mariña) | Moimenta (Santa María) | Montes (San Isidro) | Morillas (Santiago) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Campo Lameiro

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12951671
* código INE: 36007030000

 |
As coordenadas comóbeis, comórbidas ou propias separan a expansión exactamente proporcional nun universo friedmanniano en coordenadas espaciais comórbidas ou comóbeis do factor de escala *a (t)*. Este exemplo é para o modelo Λ CDM.
Na cosmoloxía estándar, a medida que o espazo se expande, a distancia é unha cantidade dinámica que cambia co paso do tempo. Existen varias formas diferentes de definir as distancias en cosmoloxía, utilizando varias medidas de distancia cosmolóxica, sendo as máis comúns a distancia **comórbida** ou **comóbel** e **a distancia propia**, que están intimamente relacionadas, sendo a máis utilizada a distancia comóbel. 

A métrica só define a distancia entre os puntos próximos. Para definir arbitrariamente a distancia entre puntos distantes, tes que especificar dous parámetros: os puntos e unha curva específica que os conecta. A distancia entre os puntos pódese atopar pola lonxitude desta curva de conexión. A distancia en movemento define esta curva de conexión como unha curva de tempo cosmolóxico constante. Operativamente, as distancias en movemento non poden ser medidas directamente por un simple observador coas limitacións da Terra. Para determinar a distancia a obxectos distantes, os astrónomos adoitan medir a luminosidade estándar da vela ou o factor de desprazamento ao vermello *z* de galaxias distantes e despois converten estas medidas en base nalgún modelo de espazo-tempo particular, como o Modelo Lambda-CDM.

Notas
-----

1. ↑  T. M. Davis, C. H. Lineweaver (2004). "Expanding Confusion: Common Misconceptions of Cosmological Horizons and the Superluminal Expansion of the Universe" **21** (1): 97–109. Bibcode:2004PASA...21...97D. arXiv:astro-ph/0310808v2. doi:10.1071/AS03040.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2092045
* MAG: 23926439

 |
**Gabriel Portal Antón**, nado en Ferrol o 23 de xuño de 1933 e finado en Madrid o 17 de abril de 2019, foi un militar galego, almirante da Armada Española.

Traxectoria
-----------

Era fillo de Ceferino Portal Villaamil, comandante de submarino morto en Maó durante os primeiros días da Guerra Civil española. Comezou a estudar no colexio Tirso de Molina, pero logo da morte do pai trasladouse a vivir a Maó cun tío seu, onde proseguiu os estudos de escola. Tras o colexio decidiuse a estudar para a Mariña, primeiro en Madrid e entre 1953 e 1958 en Marín, onde se titulou como alférez de navío. Despois de facer a viaxe de instrución no *Juan Sebastián Elcano* recibiu o seu primeiro destino en Ferrol, no *Canarias*.

Despois de estar destinado durante dous anos na fragata *Legazpi*, trasladouse a Vigo para estudar enxeñería de telecomunicacións. Despois de licenciarse regresou a Ferrol, onde estivo na fragata *Vulcano* e posteriormente, xa como capitán, no dragaminas *Miño*. En 1968 trasladouse a Chicago para ampliar a súa información en enxeñería, e á súa volta en 1968 incorporouse como profesor na Escola de Transmisións e Electrónica da Armada, en Vigo, onde estivo ata 1972.

Nese ano trasladouse a Madrid para facer o curso de estado maior, e logo de dous anos de destino en Ferrol regresou a Madrid para ocuparse da xefatura da estación de comunicacións de Santorcaz, onde permaneceu entre 1976 e 1979. Nese ano destínano como mando á corveta *Princesa*, con base no porto de Cádiz. Posteriormente regresou a Madrid, neste caso para traballar no Ministerio de Defensa e marchou de novo a Ferrol para facerse cargo do destrutor *Blas de Lezo*. De novo en Madrid ocupouse da xefatura de comunicacións e posteriormente marchou a Rhode Island para ampliar os seus estudos en comunicacións no Estado Maior dos Estados Unidos. Entre xullo de 1987 e novembro de 1988 fíxose cargo do mando do buque escola *Juan Sebastián Elcano*.

En 1989 foi nomeado xefe de gabinete do Estado Maior da Armada e ascendeu a contralmirante. O seguinte paso, logo de mandar unha misión española na OTAN, foi o seu ascenso a vicealmirante en loxística, e posteriormente comandante xeneral nas Canarias e logo en Ferrol, co cargo de xefe da Zona Marítima do Cantábrico, onde pasou a almirante e logo á reserva.

Vida civil
----------

Foi promotor da Fundación Philippe Cousteau Unión de los Océanos e da Fundación Gabriel Portal Antón, que se ocupa de paliar situacións de drogadición.

Vida persoal
------------

Casou e tivo un fillo.

Notas
-----

1. ↑  Fallece en Madrid el almirante ferrolano Gabriel Portal Antón
2. ↑  Los sumergibles B-1 y B-2 Arquivado 20 de novembro de 2010 en Wayback Machine. *Vida marítima, 9/11/2010*
3. 1 2  Los recuerdos de un viejo marino. Con el almirante Gabriel Portal Antón Arquivado 01 de febreiro de 2009 en Wayback Machine. *El Correo Gallego*, 24/8/2008

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Fundación Philippe Cousteau.
**Franz Stock**, nado o 21 de setembro de 1904 en Neheim-Hüsten, Renania do Norte-Westfalia e finado o 24 de febreiro de 1948 en París, foi un sacerdote católico coñecido por auxiliar aos prisioneiros franceses na represión nazi en París.

Traxectoria
-----------

Nado nunha familia obreira, realizou estudos filosóficos e teolóxicos en Paderborn. En 1926 participa no Congreso democrático internacional pola Paz, nun contexto de belicismo e ascenso de réximes autoritarios. En 1932 foi ordenado sacerdote.

En 1934 é nomeado reitor da misión católica alemá en París, pero co estoupido da segunda guerra mundial debe retornar a Alemaña.

Tras a ocupación alemá de Francia volve a París. Preocupado pola represión nazi, comeza a visitar as prisións de Fresnes, La Santé e Cherche Midi. Recibe a encomenda de atender aos condenados a morte polo que é dos poucos non integrados no aparello militar ou nazi que se move con certa liberdade polas prisións onde se ateigaban os represaliados pola ocupación. Comeza así un labor clandestino de asistencia aos prisioneiros e de posta en contacto coas súas familias e amigos arriscando a súa propia vida; filtra información, mesmo memorizando as mensaxes, que impiden novas represións e evita máis detencións e torturas. Prepara os testemuños nos xuízos que conseguen atenuar as penas.

Cando as forzas estadounidenses liberan París en 1944, é detido no hospital de la Pieté e fano prisioneiro de guerra. Deste xeito, comeza un labor de atención aos prisioneiros alemáns. Chega a organizar un seminario no campo de prisioneiros preto de Orleáns.

En 1947 é nomeado doutor honoris causa pola Universidade de Friburgo.

Na celebración do cincuenta aniversario da súa morte participaron o Presidente do Senado francés René Morony e o chanceler da República Federal Alemá Helmut Kohl.

Está en marcha o proceso de beatificación.[]

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q76181
* WorldCat
* VIAF: 2529075
* BNF: 122560604
* DeutscheBio: 11861830X
* FAST: 326406
* GND: 11861830X
* ISNI: 0000 0000 6134 4043
* LCCN: n93076817
* NTA: 091081513
* OL: OL5142924A
* SUDOC: 031323332

 |
Exemplo de mostras de dúas poboacións coa mesma media mais con diferente dispersión. A poboación azul está moito máis dispersa que a vermella.
En estatística, a **dispersión** é unha medida do estreita ou expandida que está unha distribución. Exemplos comúns de medidas de dispersión estatística son a varianza, a desviación típica e o percorrido intercuartílico.

A dispersión contrasta coa tendencia central, e en conxunto son as propiedades máis usadas das distribucións.

Medidas
-------

Unha medida de dispersión é un número real non negativo que é cero se todos os datos son iguais e increméntase segundo os datos se fan máis diversos.

A maioría das medidas de dispersión teñen as mesmas unidades que as cantidades medidas.Exemplos destas medidas son:

* Desviación típica
* Percorrido intercuartílico
* Rango
* Diferenza absoluta das medias ou diferenza absoluta de Gini
* Desviación absoluta mediana
* Desviación media ou desviación absoluta media (DM)
* Correlación da distancia

Con frecuencia son empregadas (xunto con factores de escala) como estimadores de parámetros de escala. As medidas robustas da escala son aquelas que non se ven afectadas por un número pequeno de datos extremos, como o percorrido intercuartílico e a desviación absoluta mediana.

Todas as medidas anteriores teñen a propiedade de seren invariantes na localización e lineares en escala. Isto significa que se unha variable aleatoria X ten unha dispersión de {\displaystyle S\_{X}}, entón unha transformación linear {\displaystyle Y=aX+b} para números reais a e b ten dispersión {\displaystyle S\_{Y}=|a|S\_{X}} , onde {\displaystyle |a|} é o valor absoluto de a.

Outras medidas de dipersión son adimensionais, é dicir, carecen de unidades. Estas inclúen:

* Coeficiente de variación
* Coeficiente cuartílico de dispersión
* Diferenza relativa das media, equivalente ao duplo do coeficiente de Gini
* Entropía

Outras medidas de dispersión son:

* Varianza: cadrado da desviación típica, non é linear en escala
* Razón varianza-media: Empregada principalmente na conta de datos

Algunhas medidas de dispersión teñen propósitos especializados, como a varianza de Allan e a varianza de Hadamard.

Notas
-----

1. ↑  NIST/SEMATECH e-Handbook of Statistical Methods. "1.3.6.4. Location and Scale Parameters". *www.itl.nist.gov*. U.S. Department of Commerce.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dispersión***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q845777
* BNCF: 19174
* JSTOR: statistical-dispersion
* MAG: 86036101

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* NCIt: C53321
* UMLS: CL448771

 |
**Freimut Börngen**, nado o 17 de outubro de 1930, e finado o 19 de xuño de 2021, foi un astrónomo alemán.

Traxectoria
-----------

Börngen estudou as galaxias cun telescopio Schmidt do Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg, Turinxia, Alemaña. Retirouse en 1995, aínda que continúa o seu traballo de astrónomo como afeccionado.

Froito do seu traballo descubriu un gran número de asteroides (519 ata xullo de 2006). A procura dos asteroides realizouna fóra do seu tempo de traballo, xa que na antiga República Democrática de Alemaña (RDA) non se consideraba un asunto de prestixio suficiente. Durante o tempo en que existiu o estado da RDA, os nomes que deu aos asteroides foron neutros, como lugares de Turinxia, pero tras a reunificación de Alemaña empregou outros referidos a feitos históricos ou relixiosos.

Froito do seu traballo, a Unión Astronómica Internacional puxo o seu nome a un asteroide: (3859) Börngen, descuberto por Edward Bowell. En 2006 foi homenaxeado no seu país ao outorgárselle a *Bundesverdienstkreuz am Bande* (Cruz ao Mérito) polo Presidente alemán Horst Köhler.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q60764
* WorldCat
* VIAF: 57111307
* GND: 1079361944
* Scopus: 16512261700

 |
**Guntamundo**: moeda de 50 nummi de prata, cuñada en Cartago.
**Guntamundo** (sobre 450-496), rei de vándalos e alanos (484-496), foi o terceiro soberano do reino norteafricano dos vándalos. Era fillo de Xento, o cuarto e máis novo dos fillos de Xenserico e, como home de máis idade da casa real e, de acordo coas leis promulgadas polo seu avó, accedeu ao trono á morte do seu tío Hunerico.

Guntamundo beneficiouse durante todo o seu reinado do feito de os seus máis poderosos rivais (visigodos, ostrogodos e o Imperio Bizantino), estaren enleados en guerras que lles impediron actuar contra un reino vándalo que declinara grandemente tras o seu apoxeo na época de Xenserico. Tivo que facer fronte, en cambio, ás incursións bérberes, que incrementaron cada vez máis a presión sobre o seu reino.

Aínda que, como os seus predecesores, profesaba a fe ariana, cesou na persecución aos católicos, cousa que axudou a estabilizar a economía do reino que, baixo o reinado de Hunerico, chegara ao bordo do colapso.

Morto en 496 no transcurso dunha cacería de cervos, sucedeuno o seu irmán Trasamundo, quen resultou moito menos eficaz na súa tarefa como gobernante.

| Reino dos vándalos |
| --- |
| *Segue a:* Hunerico | **Guntamundo**(484-496) | *Precede a:* Trasamundo |
|  |

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Guntamundo Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q312604
* WorldCat
* VIAF: 3151594429705352206
* BMT: 109051
* BNF: 17169003r
* EBID: ID
* Treccani: guntamundo-re-dei-vandali
* WikiTree: Of\_the\_Hasdingi\_Vandals-3

 |
**Francisco Javier Lema Fuentes, *Chisco***, nado en Corcubión en 1964, é un político e veterinario galego.

Traxectoria
-----------

Veterinario de profesión e funcionario. Nas eleccións municipais de 2003 encabezou a candidatura da AVIC (Agrupación Veciñal Independente de Corcubión) á alcaldía de Corcubión, que foi a candidatura máis votada, e foi elixido alcalde grazas a un pacto co PSdeG-PSOE. Nas municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG e foi a candidatura máis votada, porén non mantivo a alcaldía, dado a que o BNG se uniu co PPdeG. O 16 de abril de 2008 foi elixido alcalde como candidato da lista máis votada logo da renuncia de Rafael Mouzo e da ruptura do pacto de goberno entre BNG e PPdeG. Nas municipais de 2011 volveu encabezou a candidatura do PSdeG e foi reelixido alcalde. Non se presentou á reelección en 2015 e foi subsituído polo tamén socialista Manuel Ínsua Ínsua.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Rafael Mouzo** |  **Alcalde de Corcubión** 2003 - 2007 | Sucesor:**Rafael Mouzo** |
| Predecesor:**Rafael Mouzo** |  **Alcalde de Corcubión** 2008 - 2015 | Sucesor:**Manuel Ínsua Ínsua** |

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Corcubión
**Enrique Jaso Paz**, nado en Laguardia en 1879 e finado en Tui o 27 de agosto de 1936, foi un agrarista e político galego.

Traxectoria
-----------

Retrato de familia dos Jaso: Enrique Jaso Paz (sentado no chan); Josefa Martínez San Juan (sentada na cadeira); a filla máis vella, Evangelina Jaso González, con cabeleira; o rapaz, Enrique Jaso González (ambos os dous son o froito do primeiro matrimonio do pai); outra nena máis nova, Josefita (no chan, acariñando ao can); e Loliña, no colo da nai.
Nado na Rioxa arabesa nunha familia de ascendencia viguesa. Chegou a Tui cara 1902 para traballar como oficial da secretaría do Concello. De ideoloxía socialista, foi secretario da Federación Obrera de Tui nos anos dez e presidente da Federación Agraria de Tui e director de *Vida Agraria*. Foi detido en novembro de 1922 pola folga de abastecementos convocada pola organización agraria pontevedresa. Coa ditadura de Primo de Rivera foi nomeado concelleiro en xaneiro de 1924, pero abandonou a corporación en abril, para encabezar a oposición dun sector do agrarismo. Creou en 1926 o Centro Republicano de Tui, e na II República foi un dos fundadores da agrupación de Izquierda Republicana da localidade. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido, xulgado por traizón e condenado a pena de morte. Foi executado en Tui, na explanada do Instituto de Segundo Ensino o 27 de agosto de 1936. Os seus fillos Enrique e Evangelina Jaso González tamén foron executados.

Notas
-----

1. ↑  Marga do Val: Fulgor e morte de Evangelina Jaso

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Alonso Fernández, Bieito (1996). "Enrique Jaso, lembranza dun líder agrario". *Os Mártires do 36* (A Nosa Terra): 19–22.

### Outros artigos

* Evangelina Jaso González (filla)
* Enrique Jaso González (fillo)

### Ligazóns externas

* Ficha en Nomes e Voces
A **festa da empanada da Bandeira** é unha festa gastronómica celebrada a terceira fin de semana de agosto desde 1974 na carballeira da Pomba, na vila da Bandeira (Silleda). Está declarada Festa de interese turístico de Galicia desde o ano 1999.

Características
---------------

Celébrase un concurso con dúas categorías: para particulares e para restaurantes. Un experto xurado proba todas elas para elixir as mellores, valorando non só o sabor senón tamén a presentación. Despois, as empanadas gañadoras póxanse publicamente entre o público asistente á cita gastronómica, chegando a pagarse por unha empanada 2400 €, récord igualado no ano 2022.

Xunto co concurso, a festa da empanada conta cun pregón e unha comida e cea popular amenizadas con charangas, grupos tradicionais e orquestras. Ademais das empanadas e outros manxares, son moi significativos os festivais da empanada: o Esmorga Folk (terceiro venres de agosto) e o Festival Bandeirock (terceiro xoves de agosto).

Notas
-----

1. ↑  "A empanada da Bandeira". *Bandeira*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

| Festas gastronómicas do concello de Silleda |  |
| --- | --- |
| Festa da carne ao caldeiro de Piñeiro | Festa da castaña de Breixa | Festa do chourizo ao viño de Ponte | Festa da empanada da Bandeira | Festa da paella de Cortegada | Festa da rosquilla de Abades | Festa do lacón de Silleda | Romaría da tortilla de Laro |
**Enrique González Luaces**, nado en Vilalba o 21 de agosto de 1885 e finado en León o 30 de novembro de 1953, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Medicina na Universidade de Santiago de Compostela, obtendo a licenciatura en 1908 e o doutoramento en 1913. Exerceu de médico titular de asistencia pública na localidade leonesa de Pajares de los Oteros, onde coñeceu a Consuelo Fernández Llamazales-Santos, propietaria de viñedos, coa que casou tempo despois.

En 1920 trasladouse a Alemaña e Suíza cunha bolsa da JAE para ampliar estudos de uroloxía nas universidades de Múnic e Zúrich. Regresou a León en 1921 e foi nomeado secretario do Colexio de Médicos de León (30 de novembro de 1921), elaborando o seu primeiro Regulamento Interior. En 1931 ocupou a presidencia do Colexio de Médicos, co apoio de Enrique Salgado Benavides, sendo reelixido en varias ocasións.

Entre 1934 e 1936, cando a corporación municipal foi rexida por unha xestora nomeada polo goberno radical-cedista a raíz dos sucesos revolucionarios de outubro de 1934, foi nomeado alcalde de León. Debido ás persecucións que sufrían os médicos rurais acordou crear un Fondo de Axuda Mutua. Logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de 1936, foi substituído polo socialista Miguel Castaño.

Ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936), quedou ao mando da situación o xeneral Carlos Bosch Bosch, que logo de controlar a cidade, destituíu ao alcalde Miguel Castaño e propuxo a González Luaces como alcalde. Tomou posesión o 21 de xullo e permaneceu no cargo unhas semanas, pois o 22 de agosto foi designado vogal e presidente da Deputación, substituíndo a Joaquín López Robles.

Acusado de masón e pola súa relación coa institución educativa Sierra Pambley, tivo que abandonar a actividade política en 1938. Dedicouse a exercer a medicina, nas especialidades de uroloxía e radioloxía, e a atender os negocios familiares, os viñedos de Pajares de los Oteros. Polo seu prestixio como enólogo, obtivo a Medalla de Oro nunha exposición en Barcelona.

Morreu o 30 de novembro de 1953 dun infarto xogando unha partida de cartas.

Obras
-----

* Traduciu a obra *Die Seele Spaniens* (*A alma de España*) de Rudolf Lothar, editada en Léon en 1938.
* Os seus diarios consérvanse cos apuntamentos de medicina.

Notas
-----

1. ↑  "Subsecretaría.- Rehabilitando desde 1º del actual, por el tiempo y las cantidades para pensión, matrículas y viajes que se mencionan, las pensiones que se indican concedidas para realizar estudios en el extranjero." (PDF). *Gaceta de Madrid* (Madrid) (31): 349. 31 de xaneiro de 1920. Consultado o 12 de octubre de 2017.
2. ↑  Golpe de Estado en León: la Guardia Civil sale a la calle y los militares ocupan la ciudad - ileon.com

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Enrique González Luaces na web Galegos.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2879019
* WorldCat
* VIAF: 305146456
* BNE: XX1347735
* GND: 1038402034
* ISNI: 0000 0004 1818 5090

 |
**Enrique Marfany Oanes**, nado na Coruña o 26 de febreiro de 1943, é un político e funcionario da Xunta de Galicia.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Ciencias Económicas, é autor de diversos traballos e artigos xornalísticos, a maior parte referidos ó desenvolvemento rexional.

Traballou como economista na AISS, no Instituto para a Reforma das Estruturas Comerciais (IRESCO) e foi membro do Consello de Administración do Banco de Crédito Local.

En 1977 comezou no Partido Gallego Independiente (PGI), que logo se integraría en UCD. En 1982 foi elixido presidente da UCD en Galicia e membro do seu Consello Executivo Nacional. En 1979 foi elixido concelleiro na Coruña e presidente da deputación provincial (ocupando os dous cargos ata 1987) e, en 1986, senador pola provincia da Coruña ata o seu cesamento o 2 de setembro de 1989. No ano 1997 fundou Democracia Galega, formación política de ámbito galego e autonomista da que foi presidente ata a súa desaparición en 2002.

Notas
-----

1. ↑  Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Marfany Oanes, Enrique". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. p. 354. ISBN 84-8064-113-4.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de senadores galegos desde a Transición

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Fraga Solar** |  **Presidente da Deputación da Coruña** 1979 − 1987 | Sucesor:**Xosé Manuel Romay Beccaría** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12387854
* WorldCat
* VIAF: 3147905109479091497
* BNE: XX1534417

 |
A **esmeralda** (do grego *smaragdus* que significa pedra verde, en referencia á súa cor) é un mineral da clase dos silicatos cuxa fórmula química é **Be3Al2Si6O18** e que é unha variedade do berilo.

Aspecto
-------

A esmeralda preséntase en forma de cristais prismáticos hexagonais de cor verdosa. Esta cor é debida á inclusión na súa composición de partículas de óxido de cromo. Segundo a concentración de cromo que apareza na súa composición, e se aparecen ou non tamén inclusións de vanadio, a esmeralda presentará diferentes tonalidades de verde.

* Esmeraldas talladas

As esmeraldas talladas presentan un brillo moito máis intenso e unha maior transparencia.

Lugares onde se atopa
---------------------

A esmeralda é un mineral de orixe magmática que acostuma formarse a temperaturas duns 800 °C. Fai presenza en pegmatitas, en xistos micáceos e especialmente en filóns hidrotermais de calcio.

Atópanse esmeraldas de calidade en Colombia, onde a extracción deste mineral é un dos motores de importancia dentro da economía do país, no Brasil e en Zambia, onde as explotacións son moito máis modestas pero de onde se obteñen os exemplares máis valorados.

Usos da esmeralda
-----------------

A esmeralda é unha pedra preciosa moi apreciada polos coleccionistas e tamén no mundo da xoiería por ser o único mineral de cor verde que presenta un brillo vítreo intenso.

### A esmeralda sintética

A primeira esmeralda de laboratorio foi sintetizada por Jacques-Joseph Ebelmen no ano 1848 mesturando po de esmeralda con ácido bórico. O resultado do experimento foi unha placa cuns pequenos cristais hexagonais de esmeralda.

Moito se ten avanzado dende aquela época. Na actualidade conséguense recrear esmeraldas dunha excelente perfección. Estas esmeraldas son destinadas a satisfacer a demanda no mundo da xoiería e teñen, case sempre, un prezo máis baixo que as naturais.

Outros silicatos
----------------

O cuarzo, o feldespato e a mica son outros silicatos de importancia.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Berilo
* Augamariña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q43513
* AAT: 300011074
* BNE: XX4576909
* BNF: 12098795p
* BRE: 2003851
* EBID: ID
* FAST: 908467
* GEC: 0121770
* GND: 4272149-0
* JSTOR: emeralds
* LCCN: sh85042736
* MAG: 2777322498
* Mindat: 1375
* NDL: 00576325

 |
A **fluorita** ou **espatoflúor** é un mineral da clase dos haluros formado pola combinación do calcio e o flúor, de fórmula **CaF2** e que cristaliza no sistema cúbico.

Aspecto
-------

A fluorita é un mineral moi difundido na natureza. Aparece en estruturas de xeodas ou drusas ocupando as fisuras e cavidades. No seu estado puro é incolora e transparente, pero na maioría dos casos presenta diversas coloracións debidas a impurezas orgánicas ou minerais; as máis habituais van do lila ó violeta, pero a fluorita tamén pode ser azul, verde, rosa, alaranxada, amarela ou de tons menos definidos. Moitas variedades mostran tamén fluorescencia.

Adóitanse presentar con forma de cristais de hábito cúbico moi ben formados, na maioría dos casos maclados. As demais formas son raras pero poden obterse octaedros por medio da exfoliación. A fluorita aparece tamén de forma masiva, compacta e granular.

* Fluorita moradaFluorita morada
* Fluorita pardaFluorita parda
* Fluorita violetaFluorita violeta

Localizacións
-------------

Este mineral acostuma encontrarse en vetas puras ou asociado con minas de chumbo, prata ou cinc. É común en calcarias e en dolomitas e, nalgunhas ocasións, é un mineral accesorio en pegmatitas e noutras rochas ígneas.

A fluorita é típica de España, Rusia, Inglaterra, China, Estados Unidos, México, Namibia e Alemaña. España é un importante produtor de fluorita. Os principais xacementos encóntranse en Asturias e Cantabria.

Usos
----

Aínda que as variedades cristalinas son utilizadas para esculpir materiais ornamentais e a variedade clorofano utilízase como xema, o uso principal da fluorita foi sempre a produción do ácido fluorhídrico, material esencial na fabricación de fluoruro de aluminio para a industria do aluminio, e noutras moitas aplicacións da industria química. A fluorita é un fluxo común na fundición de aceiro e úsase en grandes cantidades na produción de esmalte e de vidro translúcido; os cristais perfectos utilízanse na fabricación de lentes apocromáticas.

Outros haluros
--------------

Outros haluros importantes son a halita, de interese culinario, e a silvina.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *fluorita*.
2. ↑  "fluorita". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.
3. ↑  "espatoflúor". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102151
* AAT: 300011095
* BRE: 4716208
* EBID: ID
* GEA: 5726
* JSTOR: fluorspar
* LCCN: sh85049445
* MAG: 2777081348
* Mindat: 1576
* NDL: 00563552
* NKC: ph335986
* PSH: 4715

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 14542-23-5
* ChEBI: 46713
* DTXSID: DTXSID20892424
* ECHA: 100.035.053

 |
**Freebase** foi unha base de coñecemento colaborativa composta por metadatos creados principalmente polos membros da súa comunidade. Tratábase dunha base de datos en liña recompilados dende diferentes fontes, incluíndo contribucións wiki individuais. O obxectivo de Freebase era crear un recurso global que permitise á xente e ás máquinas acceder á información dun xeito máis efectivo. Desenvolveuna a compañía de software estadounidense Metaweb e botou a funcionar en marzo de 2007. Porén, o 16 de xullo de 2010 foi adquirida por Google. O proxecto Knowledge Graph de Google comezou a funcionar en parte grazas a Freebase.

Os datos de Freebase estaban dispoñíbeis para uso comercial e non comercial baixo a licenza Creative Commons, abríndose tamén un API e un RDF para programadores.

O 16 de decembro de 2014, Knowledge Graph anunciou que pecharía Freebase nos vindeiros seis meses e que axudaría a trasladar os datos a Wikidata. Dende marzo de 2015, os datos de Freebase son só de lectura e non admiten a incorporación de nova información. O 16 de decembro de 2015, Google anunciou oficialmente que Knowledge Graph API substituiría a Freebase API e finalmente freebase.com desapareceu oficialmente o 2 de maio de 2016.

Notas
-----

1. ↑  Markoff, John. "Freebase&action=edit". *The New York Times*. Consultado o 15 de xaneiro de 2016.
2. ↑  Menzel, Jack. Blog oficial de Google, ed. "Deeper Understanding with Metaweb". Consultado o 15 de xaneiro de 2016.
3. ↑  Singhal, Amit. Blog oficial de Google, ed. "Introducing the Knowledge Graph: Things, Not Strings". Consultado o 15 de xaneiro de 2016.
4. ↑  Google Plus (ed.). "Freebase". Consultado o 15 de xaneiro de 2016.
5. ↑  "So long and thanks for all the data!". 2 de maio de 2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Freebase Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*
Un **fluído** é unha substancia ou medio continuo que se deforma continuamente no tempo ante a aplicación dunha solicitación ou esforzo cortante sen importar a magnitude desta. Tamén se pode definir un fluído como aquela substancia que, debido á súa pouca cohesión intermolecular, carece de forma propia e adoita a forma do recipiente que o contén.

Características
---------------

* Os fluídos son substancias capaces de fluír.
* A posición relativa das súas moléculas pode cambiar continuamente.
* Todos os fluídos son compresibles en certo grao.
* Teñen viscosidade

Clasificación
-------------

Os fluídos pódense clasificar de acordo a diferentes características que presentan en:

* Newtonianos
* Non newtonianos

Ou tamén en:

* Líquidos
* Gases

Movemento
---------

O movemento dos gases e os líquidos pode estudarse en forma aproximada mediante as ecuaciones da dinámica de fluídos baixo a hipótese do medio continuo. Con todo, para que dita hipótese sexa válida o percorrido libre medio das moléculas que constitúen os devanditos materiais debe ser moito menor que unha lonxitude característica do sistema físico no que se atopa o gas ou o líquido en cuestión. Deste xeito, as variables de estado do material, tales como a presión, a densidade e a velocidade poderán ser consideradas como funcións continuas do espazo e do tempo, conducindo naturalmente á descrición do material como un medio continuo.

Ó dividir a lonxitude do percorrido libre medio das moléculas pola lonxitude característica do sistema, obtense un número adimensional denominado número de Knudsen. Calculando o número de Knudsen é fácil saber cando pode describirse o comportamento de líquidos e gases mediante as ecuacións da dinámica dos fluídos. En efecto, se o número de Knudsen é menor á unidade, a hipótese do continuo poderá ser aplicada; se o número de Knudsen é semellante á unidade ou maior, deberá recorrerse ás ecuacións da mecánica estatística para describir o comportamento do sistema.

Cando o número de Knudsen é semellante ou maior á unidade, o percorrido libre medio das moléculas é do mesmo tamaño (aproximadamente) que o sistema físico que contén ó material. Nestas circunstancias, dada unha rexión do espazo do tamaño da lonxitude característica, só ocasionalmente pasará unha molécula por devandita rexión. É por iso que a rexión de números de Knudsen próximos ou maiores á unidade denomínase tamén rexión de gases rarificados.

| * v
* c
* e
Mecánica de medios continuos |
| --- |
| Leis básicas | 
* Conservación da masa
* Conservación da enerxía
* Ecuacións de Navier-Stokes

 |  |
| Mecánica de fluídos | 
* Fluído
* Tensión superficial
* Cantidade de movemento

 |
| Mecánica de sólidos deformábeis | 
* Elasticidade
* Plasticidade
* Lei de Hooke

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q102205
* BNCF: 20283
* BNF: 119773700
* EBID: ID
* GND: 4017690-3
* JSTOR: fluids
* LCCN: sh85049396
* NDL: 00569907
* PSH: 3054

 |
A **habilitación** é a máis alta cualificación académica ou administrativa que pode acadar unha persoa en moitos países para aspirar ao posto de profesor universitario. Obtida tras o doutoramento universitario, a habilitación require que o candidato realice unha segunda tese, revisada e defendida ante unha comisión académica nun proceso similar ao de doutoramento. Ás veces é necesaria unha publicación nun libro para que teña lugar a defensa. Aínda que na maioría dos países o doutoramento é suficiente para cualificar para un posto de profesorado nunha universidade, noutros países só a habilitación habilita o titular para supervisar os candidatos a doutoramento. Tal posición coñécese en Alemaña como *Privatdozent* (abreviado como *PD* ou *Priv.* *-Dúas.* ), despois do cal é posible ser admitido como profesor da facultade.

O sistema de habilitación, que data do século XVIII, existe en Francia (chamado *"Habilitation à direct des recherches"* desde 1984), Alemaña, Austria, Suíza, Bulgaria, España, Polonia, Portugal, República Checa, Eslovaquia, Hungría, Eslovenia, e os países da antiga Unión Soviética, como Armenia, Acerbaixán, Bielorrusia, Letonia, Lituania, Moldavia, Kirguizistán, Casaquistán, Rusia, Uzbekistán, Ucraína, etc. Un título similar coñecido como Livre-docência aínda existe nas universidades públicas do estado brasileiro de São Paulo, pero desapareceu noutros lugares do Brasil.

A palabra *habilitación* utilízase para describir a propia cualificación, o proceso de obtención da mesma ou, incorrectamente, a tese escrita como parte do proceso (que se denomina *Habilitationsschrift* en alemán). Unha habilitación exitosa require que o candidato (*Habilitand* en alemán) reciba oficialmente a *venia legendi*, unha expresión latina que significa "permiso para ler", ou o *ius docendi*, "dereito a ensinar".

Notas
-----

1. ↑  "DRAG; habilitación". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-05-05.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Proceso de cualificación na Universidade Técnica de Múnic (en inglés)
* Descrición do proceso de obtención do doutoramento e habilitación na Universidade Libre de Berlín
* Educación superior en Hungría na Enciclopedia Británica
* *Alemaña tenta romper o seu artigo Habilitation Habit* na revista científica da AAAS
* Entrevista a un profesor sueco sobre habilitación Arquivado 30 de maio de 2008 en Wayback Machine.
* Educación en Austria no Directorio Europeo de Educación

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q308678
* BNCF: 28440
* GND: 4158652-9

 |
**Gabriel Francisco Schürrer Peralta**, nado en Rafaela (Santa Fe) o 16 de agosto de 1971, é un exfutbolista e actual adestrador de fútbol arxentino. Xogaba de defensa e foi internacional coa selección arxentina. Actualmente adestra o Argentinos Juniors.

Traxectoria
-----------

É o maior de tres irmáns (Alejandro Schürrer e Soledad Schürrer). Comezou no equipo da súa cidade natal Atlético de Rafaela, pasando no ano 1990 ao Lanús co que debutou na Primeira División da Arxentina. No equipo "granate" permaneceu 6 tempadas xogando 193 partidos e marcando 22 goles.

En 1996 pasou a xogar na Primeira División de España, ao fichar polo Racing de Santander no que estivo 2 tempadas durante as que xogou 68 partidos de liga anotando 4 goles.

O seu bo facer lévalle o ano 1998 ao Deportivo da Coruña, no que tamén permaneceu 2 tempadas, xogando 47 partidos e marcando 3 goles. Na súa segunda tempada na Coruña o Deportivo logrou o campionato de liga.

En 2000 fichou pola U. D. Las Palmas tamén da Primeira División española, equipo co que xogou tamén dúas tempadas, cun total de 64 partidos e 4 goles.

O descenso do seu equipo levoulle ata Donostia no ano 2002, ao fichar pola Real Sociedad. Na súa primeira tempada na Real, xogou 23 partidos sen marcar tantos, logrando un meritorio subcampionato co equipo. Na súa segunda tempada xogou 33 partidos e anotou un gol en liga e 7 partidos e un gol na Liga de Campións.

Na Real Sociedad finalizou a súa primeira etapa en España, xa que en 2004 fichou polo Olympiacos FC grego co que tamén disputou a Liga de Campións (xogando 6 e anotando un gol). Na súa primeira tempada en Grecia logrou o "dobrete", e na segunda o título de liga.

En 2006 regresou ao fútbol español, fichando polo Málaga CF, recentemente descendido á Segunda División.

### Selección nacional

Schürrer foi internacional coa Selección de fútbol da Arxentina en 14 ocasións. Participou coa súa selección na Copa América 1995 dirixida por Daniel Passarella.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Estatísticas en futbolxxi.com *(en castelán)*
* Perfil do xogador en BDFutbol *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Deportivo da Coruña – Tempada 1999–00 |
| --- |
| *Campión de Liga* |
| 
* 1 Songo'o
* 2 Manuel Pablo
* 3 Romero
* 4 Naybet
* 5 Schürrer
* 6 Mauro Silva
* 7 Makaay
* 8 Djalminha
* 9 Pauleta
* 10 Fran
* 11 Turu Flores
* 12 Scaloni
* 13 Kouba
* 14 César
* 15 Iván Pérez
* 16 Conceição
* 17 Manel
* 18 Víctor
* 19 Ramis
* 20 Donato
* 21 Jaime
* 22 José Manuel
* 23 Bassir
* 24 Jokanović
* 25 Fernando
* 26 Dani Mallo
* – José Ramón
* – Hélder
* Adestrador: Irureta

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2535937
* BDFutbol: 920
* FootballDatabase: 1715
* NFT: 21388
* Soccerway: 249591
* Thefinalball: 1032
* Transfermarkt: 7466
* Worldfootball: gabriel-schuerrer

 |
Boxeo é un deporte de combate tradicional occidental.
Un **deporte de combate** é un deporte competitivo de contacto onde dous combatentes loitan o un contra o outro usando as certas regras de contacto, co obxectivo de simular partes do combate corpo a corpo verdadeiro. O boxeo, as artes marciais de competición, as artes marciais mixtas e a esgrima son os exemplos de deportes de combate.

As técnicas usadas poden ser clasificadas en tres dominios: mallar, apreixe, e uso de arma. Algunhas regras do partido especialízanse nunha área, mentres outros permiten a superposición.

Deporte de combate e arte marcial
---------------------------------

A noción de "deporte de combate" é diferente da de arte marcial, aínda que algunhas materias coinciden.

Con efecto, unha arte marcial é por definición unha "arte de guerra", unha materia onde todo é permitido. Por mor da peligrosidad potencial, o estudo da arte marcial é moito definido por regra xeral.

En contraste, un deporte de combate a miúdo posúe competicións (de oposición), as normas destinadas, en particular, a garantir a integridade física e un árbitro para facelas respectar. Por unha parte, deporte de combate afástase o combate real, pero por outra parte, permite se afrontar o un adversario que ten reaccións imprevisibles e permite a boa deportividade (partido limpo e o respecto).

Estas dúas puntos de vista son fundamentalmente diferentes, pero historicamente vinculados. Nos países asiáticos, a aprendizaxe de artes marciais efectuábase para enfrontar a un atacante. O corpo do individuo transformábase nunha verdadeira arma de guerra e serviu para opoñerse en caso de agresión de pobos invasores. Así, esta visión dunha materia marcial servía para defender a súa vida durante a época feudal.

Pero, o vimos na ficha "arte marcial", estas técnicas marciais transmitíronse no curso dos anos en todo o mundo, e foran adaptadas ás mentalidades das persoas que servían.

Lista de deportes de combate
----------------------------

### Deportes de combate olimpicos

* boxeo
* esgrima
* judo
* loita
* taekwondo

### Outros deportes de combate modernos

* arnis
* artes marciais mixtas (AMM)
* bando kick-boxing ou lethwei moderno, naban ou loita birmana moderna
* capoeira
* full-contact
* jiu-jitsu brasileiro
* kendo
* kick-boxing
* muay thai
* sambo
* sanda
* savate
* sumo

### Deportes de combate antigos

* boxeo antigo
* pankration

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7128792
* BNCF: 11462
* BNF: 11930995g
* GND: 4029448-1
* NDL: 001105251
* NKC: ph128346

 |
Ilustración que amosa un furto.
O crime do **furto** ou **ladroízo** consiste na apropiación ilexítima dunha cousa moble, allea totalmente ou en parte, realizada sen aplicar a forza, sen violencia ou intimidación nas persoas. O furto é considerada unha falta ou delito, dependendo do valor económico do furtado. A cantidade monetaria ou a mercadoría furtada determinará o grao de furto. As penas varían segundo os países e os estados.

Esta definición de furto está construída en oposición á de roubo e extorsión. O furto sempre require apropiación, sen o uso de violencia física contra as persoas, que son características do roubo, ou como intimidación para facer a entrega, por exemplo, unha característica da extorsión.

Coa execución do furto estase violando a posesión de cousas mobles, considerada como simple estado de feito, calquera que sexa a súa orixe, e represente ou non o dereito subxectivo sobre a cousa en si. Abonda que a apropiación sexa ilexítima. Calquera posesión actual, e non só a civilmente protexida, está protexida polo dereito penal.

É requisito do furto, así como doutros delitos contra o patrimonio, a existencia dunha intención especial do autor, o que tecnicamente se coñece como un elemento subxectivo do inxusto que é o ánimo de lucro, a intención de obter un enriquecemento coa apropiación. Deste xeito é posible diferenciar condutas totalmente legais (por exemplo, levar algo para examina-lo), das que son claramente ilícitas.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *furto*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *ladroízo*.
3. ↑  "Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal.". *Noticias jurídicas*. Consultado o 25 de outubro de 2014.
4. ↑  "Hurto: ¿Qué Constituye un Hurto?". Arquivado dende o orixinal o 17 de agosto de 2017. Consultado o 17 de agosto de 2017.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Allen, Michael. *Textbook on Criminal Law*. Oxford University Press, Oxford. (2005) ISBN 0-19-927918-7.
* Criminal Law Revision Committee. 8th Report. Theft and Related Offences. Cmnd. 2977
* Green, Stuart P. *Thirteen Ways to Steal a Bicycle: Theft Law in the Information Age*. Harvard University Press, Cambridge, MA (2012). ISBN 978-0674047310

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2727213
* AAT: 300055292
* BNCF: 18870
* BRE: 2105709
* EBID: ID
* GND: 4133306-8
* JSTOR: thieves
* NDL: 00570844
* NKC: ph121983
* PSH: 8980

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D013800
* UMLS: C0039751

 |