Un ***fanzine*** é unha publicación afeccionada, xeralmente realizada de forma colectiva sobre un tema especializado, sen unha periodicidade estable e sen ánimo de lucro. Adoita ter como obxectivo dar a coñecer os seus autores e compartir os seus intereses, que poden abranguer temáticas moi variadas, xa sexan centradas nun só aspecto (música, banda deseñada...) ou cun carácter máis xeral.

O termo foi acuñado no ámbito anglófono durante a primeira metade do século XX e é un acrónimo do inglés *fanatic magazine* ("revista fanática").

Características
---------------

Estas publicacións adoitan ser gratuítas, renunciando todas as persoas involucradas na súa creación a percibiren algunha retribución económica. Adoitan ser distribuídas sen custo algún ou ben cargando os custos de envío ou unha cantidade nominal para cubrir custos. Tamén é habitual o intercambio deste tipo de material entre as comunidades de *fans*. Porén, algúns *fanzines* chegaron a profesionalizarse ata certo punto, sendo difícil saber se continúan a encaixar dentro da definición deste termo.

Polos seus contidos máis habituais e relacionados con este medio, así como pola súa linguaxe propia rompedora e experimental, os *fanzines* asócianse normalmente á "cultura xuvenil", se ben a amplitude conceptual destes fan que tamén haxa espazo neles para estudos máis "serios", ou mesmo de carácter erudito. Os *fanzines* tamén se acostuman relacionar polo seu carácter marcadamente *underground* cos movementos contraculturais dos anos 60 e 70 do século XX en diante (especialmente na Francia de 1968).

Os seus contidos abranguen as máis variadas temáticas. Entre elas pódense incluír a banda deseñada, música, ficción científica, política, poesía, colaxe, artes plásticas, feminismo, vexetarianismo, veganismo, cinema ou videoxogos.

Nos últimos anos, co desenvolvemento de novas tecnoloxías da comunicación apareceu unha variante do *fanzine*: o *webzine* (ou e-zine). Trátase dun *fanzine* non editado en papel, senón distribuído a través de Internet.

Fanzine galego
--------------

Considérase como primeiro fanzine galego a publicación *Xofre. Historieta galega*, autoeditado en 1979 por Miguelanxo Prado, Fran Jaraba e Xan López Domínguez, coincidindo co Día das Letras Galegas. Na publicación, ligada á banda deseñada e da que se tiraron 1500 exemplares con portada a dúas cores e tamaño A5, colaboraron Ricardo Lázaro e Suso de Toro (co pseudónimo de Alvarito).

De 1981 é *Xatrude*, editado pola Aula de cultura do Casino-Ateneo de Monforte de Lemos e dirixido por Antón Rodríguez López. Cara a 1980 apareceron *Kinkaya Fina* en Marín, da man de Miguel Villanueva Graña, *Rosalinda* en Santiago de Compostela, editada por Javier Valle-Inclán Alsina, *Castrellis* en Vigo, e *La Barandilla* na Coruña, coordinada por Mercedes Modroño e Herminio Otero, como órgano de expresión do grupo poético do mesmo nome.

Xa en 1982 apareceu en Ferrol *El patito feo*, editado por Eduardo Galán, Antonio Ánxel Cubero, Xan López Domínguez e Francisco Oti. Publicáronse seis números, e nel apareceu a primeira historieta pornográfica da banda deseñada galega, *In vita e in morte de madona Laura*, de Eduardo Galán. Tamén en 1982 apareceron *Lado Salvaje* na Coruña, *Valiumdiez* en Vigo e *Diplodocus* en Santiago de Compostela. En 1983 apareceu en Carballo *A Ameixa Cacofónica*, en Lugo *Atlántico Express*, e en 1984 *Tintiman* en Vigo e *La Naval* na Coruña.

Notas
-----

1. ↑  *Xofre. Historieta galega*, ficha en *Cultura Galega*.
2. ↑  Vilavedra, Dolores, ed. (2004). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **IV**. Vigo: Editorial Galaxia. p. 110. ISBN 84-8288-656-8.
3. ↑  Cal Martínez, R. (1987). *La prensa alternativa en la zona no urbana de Galicia (1975-1984)* (PDF). Universidad Complutense de Madrid.
4. ↑  González Fernández, B. (1993). "Poetas lucenses vivos do século XX". *Lvcensia* (7): 22.
5. ↑  "Miguel Villanueva presenta "La estructura atómica de la materia" en el Museo Manuel Torres". *Latamuda*. 2 de febreiro de 2017. Arquivado dende o orixinal o 21 de marzo de 2021. Consultado o 21 de marzo de 2021.
6. ↑  Íñiguez, M. (2008). *Enciclopedia histórica del anarquismo español*. Vitoria. ISBN 978-84-612-4219-1.
7. ↑  Galán Blanco, E. (1993). "A historieta". *Informe da Comunicación en Galicia* (PDF). Consello da Cultura Galega.
8. ↑  "Eduardo Galán Blanco". *Tebeosfera*.
9. ↑  Campos Calvo-Sotelo, J. (2008). *La música popular gallega en los años de la transición política (1975-1982): reificaciones expresivas del paradigma identitario* (PDF). Universidad Complutense de Madrid. p. 347. ISBN 978-84-692-2773-2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Mariño Fernández, Ramón (2023). *Fanzines en Galiza. Unha breve e intensa historia da autoedición galega*. Santiago de Compostela: Laiovento.
* Vilavedra, D. (coord.) (2004): *Diccionario da literatura galega IV. Termos e institucións literarias*. Vigo: Editoria Galaxia e Fundación Caixa Galicia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q181298
* AAT: 300252980
* BNCF: 67453
* BNE: XX541408
* FAST: 920932
* GEC: 0517657
* GND: 4475662-8
* TESF: fanzine

 |