**Mundiya Kepanga** é un xefe papúa da etnia huli, da rexión de Tari, na provincia de Hela, en Papúa Nova Guinea.

Orixinario dunha comunidade tribal tradicional, Mundiya Kepanga ten unha visión única da sociedade occidental, adquirida tras as súas múltiples viaxes a través de Europa e Norte América.

Adoita dar conferencias para dar a coñecer a cultura do seu pobo, invitado por escolas, museos de historia natural, científicos e asembleas dedicados a persoas indíxenas. A través das súas conferencias, busca dar a coñecer a cultura do seu pobo.

Entre as accións que ten tomado para favorecer o diálogo entre culturas, agasallou cun conxunto completo dos traxes tribais da súa comunidade ao Museo de Historia Natural de Ruán (Francia). Así como poñendo en marcha proxectos adicados á conservación do planeta, é o iniciador de eco-programas de desenvolvemento como a creación dun albergue, un recurso esencial para a súa aldea.

Desde o 2000, varios libros e documentais reflicten a súa perspectiva do mundo occidental como *L’Exploration inversée*, producido por Bonne Pioche, e que foi emitido por Canal+ e National Geographic. Tamén é coautor de varios artigos científicos, incluíndo colaboracións con Yves Coppens e Jean Malaurie, nos que comparte a súa visión sobre a saúde, a natureza e o medio ambiente.

Convidado como xefe tradicional a varias reunións organizadas co gallo da Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático de 2015 tivo unha participación destacada na conferencia "Pobos indíxenas enfrontando o cambio climático", organizada no Museo do Home de París xunto a Nicolas Hulot, Gilles Boeuf e Raoni Metuktire.

Traxectoria
-----------

O nome completo de Mundiya é Ukuma Mundiya Kepanga. Naceu a mediados dos sesenta no corazón das terras altas de Papúa Nova Guinea, nunha cabana pequena construída especialmente para o seu nacemento en Anda Mini na rexión de Telabo. Pertence ao clan Telabo Angi Puria, parte da tribo Huli, cuxos membros viven principalmente na rexión de Tari no centro da provincia de Hela.

Leva unha vida sinxela e tradicional, vivindo do cultivo de patacas doces e a cría de porcos. Como todos os homes Huli, cando era un adolescente, deixou medrar o seu cabelo para facer un *manda*, unha perruca ritual usada no ritual. Desde entón, afeccionouse a facer e coleccionar adornos e plumas e uniuse ao grupo de danza tradicional da súa comunidade sing-Sing.

En setembro de 2001, Mundiya coñeceu ao fotógrafo francés e director de cine Marc Dozier, especializado en Papúa Nova Guinea e viaxou con el como o seu guía durante varias semanas. Este encontro está detalado nun artigo publicado na revista de viaxe francesa Grands Reportages.

En 2003, Mundiya e o seu curmán Polobi Palia deixaron o seu país por primeira vez, convidados por Marc Dozier para descubrir Francia. A viaxe tomou rapidamente unha dimensión inesperada, e o entusiasmo levantado pola súa presenza, xunto aos seus comentarios levaron á publicación dun libro, *Le long-long voyage*.

Entre finais de 2006 e principios de 2007, Mundiya e o seu curmán Polobi foron convidados por segunda vez a Francia, e esta viaxe foi inmortalizada nun documental titulado *The reversed exploration* (dirixido por Jean-Marie Barrère e Marc Dozier, e producido por Bonne Pioche). Os filme mostra a Mundiya e Polobi viaxando por Francia e facendo comentarios sobre o modo de vida francés, ao estilo das *Cartas persas* de Montesquieu. Emitido por primeira vez na canle de televisión francesa Canal+ o 8 de xaneiro de 2008, o filme foi relativamente exitoso e emitiuse máis tarde por outras numerosas canles de televisión francesas e internacionais como National Geographic.

Entre 2008 e 2015, Mundiya regresou a Europa varias veces e deu numerosas conferencias en Francia, Bélxica, Suíza, Luxemburgo e Estados Unidos. Con estas conferencias, fomenta unha nova perspectiva cara a todas as persoas do mundo, cun espírito de tolerancia e respecto.

En 2012, coa axuda do seu amigo francés Marc Dozier actuando como o seu tradutor, Mundiya publicou a súa autobiografía *Au pays des hommes blancs, les mémoires d'un Papou en Occident* (Niugini) proporcionando unha nova perspectiva sobre o mundo Occidental, co seu característico sentido do humor e sabedoría: «Son vostedes, os brancos, os que inventaron os libros ... Con todo, aínda que non podo ler nin escribir, aínda teño moito que dicir sobre a súa excéntrica tribo!"*»*.

En 2012, cando oíu que un cranio maori ía ser restituído ás comunidades indíxenas de Nova Zelandia por Sebastian Minchin, director do Museo de Historia Natural de Ruán, Mundiya Kepanga decidiu ofrecer un conxunto completo de adornos tradicionais Huli ao mesmo museo. Durante a cerimonia de entrega oficial o 20 de abril de 2012, declarou: "estou moi orgulloso de darvos os meus propios ornamentos. Sei que os coidaredes ben. Despois da miña morte, os vosos fillos e netos poderán admiralos e entender o que significaban para a miña tribo. Este agasallo é unha ponte entre os nosos dous mundos." Os ornamentos, chamados *Djeri* en huli, están actualmente no terceiro piso do Museo de Historia Natural de Ruán, na sección de Australasia.

En 2015, foi convidado a participar como líder tradicional en varias conferencias organizadas durante a Conferencia das Nacións Unidas sobre o Cambio Climático. Ao lado de Nicolas Hulot, Gilles Boeuf e Raoni Metuktire, participou na conferencia "Pobos indíxenas enfrontando o cambio climático", organizada no Museo do Home de París onde compartiu a súa visión sobre o cambio climático e o seu impacto na súa comunidade. Mundiya Kepanga tamén participou no Auditorio da UNESCO o 5 de decembro de 2015, na conferencia *Como aprender dos demais?* organizada pola Universidade de Terre. O acontecemento reuniu unhas cen personalidades francesas que incluíron a Jacques Attali, Isabelle Autissier, Jean-Louis Etienne, Nicolas Hulot, Corinne Lepage, Bertrand Piccard, Raoni Metuktire e Reza Deghati.

Ortografía
----------

Como o huli non ten forma escrita, o nome Mundiya pode ser soletreado en xeitos diferentes: Mudeya, Mundeya, Mundiya… O modo máis utilizado xeralmente é o que aparece no seu pasaporte, Mundiya Kepanga.

Filmografía
-----------

* *L’Exploration inversée*. Documental de 104 minutos dirixido por Jean-Marie Barrère e Marc Dozier e producido por Bonne Pioche.
* *Danse avec les Papous*. Documental de 52 minutos, dirixido por Jean-Marie Barrère e Marc Dozier.
* *Un Papou à Binche*. Curta de Marc Dozier.
* *Frères des arbres.* Documental dirixido por Jean-Marie Barrère e Marc Dozier e producido por Lato Sensu. (2007)

Notas
-----

1. ↑  Nouvel Observateur Artigo
2. ↑  Le Monde Artigo de diario
3. ↑  Nova York artigo de Noticia Diaria
4. ↑  Dauphiné Libéré Artigo de diario
5. ↑  "Rouen Natural History Museum’s website". Arquivado dende o orixinal o 08 de decembro de 2015. Consultado o 13 de marzo de 2019.
6. ↑  "Versalles sitio web Universitario". Arquivado dende o orixinal o 08 de decembro de 2015. Consultado o 13 de marzo de 2019.
7. ↑  "París Museo de Historia Natural ‘s o sitio web Indíxena2015". Arquivado dende o orixinal o 23 de agosto de 2017. Consultado o 13 de marzo de 2019.
8. ↑  "Official Rouen’s municipality agreement" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08 de decembro de 2015. Consultado o 13 de marzo de 2019.
9. ↑  "Artigo de Revista da camiñada sobre a pensión". Arquivado dende o orixinal o 15 de maio de 2018. Consultado o 13 de marzo de 2019.
10. ↑  "Bonne Pioche Production website". Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2014. Consultado o 13 de marzo de 2019.
11. 1 2  "Museo de Historia Natural de sitio web de París". Arquivado dende o orixinal o 03 de xullo de 2018. Consultado o 13 de marzo de 2019.
12. ↑  Marc Dozier sitio web
13. ↑  Grands Reportages Revista, N°240, xaneiro 2002
14. ↑  *Le Moito tempo-longo voyage*, Dakota editorial, 195 páxinas, 2007,
15. ↑  "Bonne Pioche Production web site". Arquivado dende o orixinal o 12 de decembro de 2014. Consultado o 13 de marzo de 2019.
16. ↑  *Au Pays des hommes blancs*, Niugini publishing, 188 pages, 2012, ISBN 978-2953887327.
17. ↑  "La cabeza de un guerrero maorí regresa a casa" (en castelán). 9 de maio de 2011. Consultado o 13 de marzo de 2019.
18. ↑  Université de la Terre Sitio web

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Contribution of indigenous peoples to the definition of health on the occasion of the COP 21*, co-autor con Philippe Charlier, Yves Coppens, Jean Malaurie, Brun, Hoang-Opermann, Hassin, e Hervé. París, 2015.
* *Autopsie de l'Arte premier*, prólogo do libro do paleontólogo Philippe Charlier, Rocher Publishing, París, 2012.
* *Le cabaret du bout du monde*, *le Lido chez les Papous*, Niugini publishing, 164 páxinas, 2013.
* *Au pays des Hommes blancs*, Niugini publishing,, 184 páxinas, 2012.
* *La tribu des Français vue par des Papous*, Dakota editorial, 288 páxinas, 2009.
* *L'Exploración inversée*, Grands Reportages, 14 páxinas, 2008.
* *Le long – long voyage*, Dakota editorial, 200 páxinas, 2006.
* *Dans la maison des hommes*, revista Grands Reportages, 14 páxinas, 2002.

### Ligazóns externas

* Sitio web de Marc Dozier.
* Entrevista a Marc Dozier, *Internaute*.
* Entrevista no sitio web de Marc Dozier.