recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Salón de pachinko.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Máquina de pachinko.
O **pachinko** (パチンコ?) é un sistema de xogo moi semellante ó dos pinballs. Estas máquinas combinan un sistema moderno de videoxogos co clásico pinball. Foi inventado na época na que o Xapón se atopaba sumido na segunda guerra mundial, na cidade de Nagoia. As máquinas de *pachinko* son típicas do Xapón, adoitan estar situadas nuns salóns de xogo chamados *pachinko-parlors* (パチンコ店), e son un sistema de xogo totalmente legal.

Modo de xogo
------------

O pachinko consiste en que o xogador debe mercar unha gran cantidade de bólas de aceiro e despois insertalas na máquina. No centro da máquina hai unha especie de regulador que, ó tirar as bólas, xira facendo que estas sexan lanzadas cara a abaixo, onde a maioría cae no fondo da máquina sen proporcionar premio, e moi poucas realmente caen nunhas portas pequenas que bonifican gañando máis bolas, sendo este último o obxectivo do xogo.

Notas
-----

1. ↑  "Okinawa".
2. ↑  "pachinkoplanet.com/". Arquivado dende o orixinal o 11 de agosto de 2020. Consultado o 08 de outubro de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pachinko Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* History of Pachinko Arquivado 13 de xaneiro de 2019 en Wayback Machine. *(en inglés)*
* Pachinko and Japanese Pop Culture Arquivado 08 de outubro de 2019 en Wayback Machine. *(en inglés)*

* Portal:Xapón

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q836661
* EBID: ID
* JSTOR: pachinko
* NDL: 00569073

 |
Aínda que as definicións desta rexión varían dunha fonte a outra, as marcadas en vermello adoitan ser consideradas parte do *Midwest*.
O **Medio Oeste** (inglés: *Midwest*) é unha rexión dos Estados Unidos

### Composición

Engloba os seguintes estados:

* Illinois
* Indiana
* Iowa
* Míchigan
* Minnesota
* Ohio
* Wisconsin

En ocasións tamén se inclúen os seguintes estados:

* Dacota do Norte
* Dacota do Sur
* Kansas
* Kentucky
* Missouri
* Nebraska
* Virxinia Occidental

O *United States Census Bureau* divide esta rexión en dous partes: os estados dos Grandes Lagos e os estados das Grandes Planicies.

Orixe do termo
--------------

O termo foi empregado durante máis de cen anos. En ocasións, a esta rexión denomínaselle tamén *Noroeste* (*Northwest*), *Vello Noroeste* (*Old Northwest*) ou *O Corazón de América* (*Heartland*). O termo aparece por vez primeira no século XIX como fusión de "Middle West". O territorio foi cedido polos ingleses (anteriormente fora francés e dos nativos americanos). O motivo polo que se denomina "Oeste" é porque naqueles anos o territorio estaba entre o que se consideraba *o Leste* e *o afastado Oeste*.

Véxase tamén
------------

* Estados Unidos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q186545
* EBID: ID
* LCCN: sh85085029
* MAG: 2909159443

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D015146

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Kōka-shi - 甲賀市**  
| 

|  |
| --- |
|  |
|  |
| Bandeira |

 |
| Mapa |
|  |
| Localización de Kōka na prefectura de Shiga. |
|  |
| Localización da prefectura de Shiga no Xapón. |
| Información |
| País |  Xapón |
| Illa | Honshu |
| Rexión | Rexión de Kinki |
| Prefectura | Prefectura de Shiga |
| Superficie | 481,69 km² |
| Poboación | 89.202 hab. (2019) |
| Densidade | 195 hab./km² |
| Alcalde | Hiroki Iwanaga |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Kōka** (甲賀市, こうかし, *Kōka-shi*) é un concello xaponés da prefectura de Shiga. Está situado ao sur da prefectura, ao leste da rexión de Kinki e no centro-oeste da illa de Honshu. A súa superficie é de 481,69 km², a poboación é de 89.202 habitantes (2019) e ten unha densidade de poboación de 195 hab./km².

O concello de Kōka limita cos concellos de Ōtsu, Rittō, Konan, Ryūō, Higashiōmi, Hino (que son da prefectura de Shiga); Komono, Yokkaichi, Suzuka, Kameyama, Iga (que son da prefectura de Mie); Minamiyamashiro, Wazuka e Ujitawara (que son da prefectura de Quioto).

Kōka ou máis común Kōga é moi coñecido como a terra dos ninjas e como a terra veciña de Iga no Xapón.

Historia
--------

A cidade de Kōka foi fundada pola fusión de 5 concellos de vilas do distrito de Kōka (Minakuchi, Kōnan, Kōka, Tsuchiyama e Shigaraki) o 1 de outubro de 2004.

Turismo e lugares de interese
-----------------------------

* Casa antiga dos ninjas de Kōka (甲賀流忍術屋敷, Casa antiga de Mochiduki Izumo-no-kami) - Única casa de ninjas conservada no Xapón.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de concellos do Xapón

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial da cidade de Kōka *(en xaponés)*.
* Casa antiga dos ninjas de Kōka *(en xaponés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q847584
* WorldCat
* VIAF: 256676828
* GeoNames: 1858984
* GeoNLP: 0WiKs9
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00992785
* OpenCorporates: 7000020252093

 |
**Nelson Guillermo Guaiquil Ruiz**, nado en Ancud, Chile o 13 de xaneiro de 2003, é un futbolista profesional chileno. Xoga de defensa e o seu equipo actual é Huachipato da Primeira División de Chile.

Traxectoria
-----------

### Comezos

Orixinario de Chiloé, especificamente de Ancud, formouse como futbolista en Huachipato, onde sería parte da pensión do club e tería destacadas actuacións nos inferiores do mesmo. O seu desenvolvemento formativo valeulle o posto de capitán da categoría Sub 20, a cal se coroou campioa do Campionato de Proxección do ano 2022, clasificando para a Copa Libertadores Sub 20 2023.

### Huachipato

As súas destacadas actuacións nas inferiores e na Copa Libertadores Sub 20, farían que fose considerado no primeiro equipo, onde como lateral dereito debía pelexar o posto con xogadores como Joaquín Gutierrez e o seu irmán Maximiliano Gutierrez, onde a pesar da difícil competencia, logrou debutar profesionalmente ante Teniente Merino en partido válido pola Copa Chile 2023.O 12 de agosto do mesmo ano, xogou o seu primeiro partido pola Primeira División, sendo titular na vitoria de Huachipato ante Unión Española.
**Luís Filipe I**, **Duque de Braganza**, bautizado co nome de **Luís Filipe Maria Carlos Amélio Fernando Victor Manuel António Lourenço Miguel Rafael Gabriel Gonzaga Xavier Francisco de Assis Bento de Saxonia-Coburgo-Gotha Bragança**, nado en Lisboa o 21 de marzo de 1887, foi fillo do rei Carlos I e da raíña Amelia de Orleáns.

Traxectoria
-----------

Exerceu notablemente a rexencia do país durante un breve e transcendental período de tempo en 1907, debido á viaxe do seu pai, en visita protocolar ao estranxeiro. Nese mesmo ano, e por primeira vez para un príncipe portugués desde Xoán VI, realizou unha viaxe oficial ás colonias, neste caso as africanas, visita que tivo un grande impacto no seu momento.

Luís Filipe, coñecedor das ameazas de morte ao seu pai, ía sempre armado cun revólver, para defenderse cando fose preciso, xurando sempre que o matarían a el antes que permitir que lle pasase nada ao seu pai.

Luís Filipe estaba co seu pai e o resto da familia real o 1 de febreiro de 1908, o día do rexicidio. Carlos I foi cribado no medio dunha multitude por fanáticos republicanos, pertencentes á organización terrorista Carbonaria, morrendo no acto, mentres que Luís foi ferido de gravidade e o seu irmán máis novo, Manuel, foi alcanzado nun brazo. Aínda que foi atendido polos doutores, Luís morreu vinte minutos máis tarde.

Ao non contemplarse na monarquía portuguesa a sucesión automática, Luís nunca foi rei, a pesar de sobrevivir ao seu pai. Tras as súas mortes, a coroa portuguesa foi herdada polo seu irmán Manuel II, que se converteu no último rei de Portugal, destronado pola revolución republicana dous anos despois, o 5 de outubro de 1910.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ducado de Braganza

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**María II de Portugal** |  **Príncipe da Beira**  | Sucesor:**Duarte Pio de Braganza** |
| Predecesor:**Carlos I de Portugal** |  **Duque de Braganza**  | Sucesor:**Miguel II de Braganza** |
| Predecesor:**Carlos I de Portugal** |  **Príncipe Real de Portugal**  | Sucesor:**D. Afonso, Duque do Porto** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q372740
* WorldCat
* VIAF: 45193150
* FAST: 418282
* GND: 122837479
* ISNI: 0000 0000 9179 5398
* LCCN: n98049271
* NPG: mp142929
* PTBNP: 916493

 |
**Atrani**  é unha localidade italiana de 965 habitantes localizada na provincia de Salerno.

Xeografía
---------

Caracterízase por unha estrutura particular na que a vila forma, perante a praia, un teatro natural. A estrada estatal que atravesa toda a Costa Amalfitana pasa en forma elevada entre a praia e a praza principal. Cos seus 0,20 km², Atrani é a vila máis pequena da Italia Meridional por extensión territorial, segundo a ISTAT, e a segunda de Italia. A vila máis pequena de toda Italia é Fiera di Primiero, cunha superficie de 0,15 km².

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Salerno

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q80591
* WorldCat
* VIAF: 243222094
* GeoNames: 6538803
* GND: 7566763-0
* OSM: 40656

 |
**Igarapé-Miri** é un concello do estado do Pará, no Brasil. É coñecido como a "Capital Mundial do Azaí", por ser o concello coa maior produción do mesmo no mundo. A súa poboación estimada no censo do Instituto Brasileiro de Geografía e Estatística de 2010 era de 58.023 habitantes. A cidade limita ao norte co concello de Abaetetuba, ao leste co concello de Moju, ao sur co de Mocajuba, e ao oeste co concello de Cametá.

Topónimo
--------

"Igarapé-Miri" é unha referencia ao río homónimo que baña á cidade. Traducido do tupi, "Igarapé-Miri" significa "pequeno camiño de canoas", a través da xuntanza dos termos *ygara* (canoa), *apé* (camiño) e *mirim* (pequeno).

Historia
--------

O orixe da cidade, no século XVIII, está asociada a unha fábrica de madeira de construción, a cal era comercializada en Belém. En 1758, foi creado o distrito de Santana do igarapé-Miri, que formaba parte do concello de Belém. En 1843, foi elevado á categoría de vila, separándose de Belém- En 1896, foi elevado á categoría de cidade, co nome de Igarapé-Miri..

Xeografía
---------

O clima do concello corresponde ao megatérmico, tipo Ame da clasificación de Köppen. O clima corresponde ao clima da Rexión Norte do Brasil: ecuatorial, quente e húmido.

Cultura
-------

* Festividade de Sant'Ana: Igarapé-Miri é coñecida pola tradicional *Festividade de Sant'Ana* (padrón da cidade), que tivo o inicio no ano 1714 e cuxas conmemoracións acontecen no período do 16 ao 26 de xullo.
* Festival do Camarão
* Festival do Açaí: É un evento turístico e cultural do concello que reúne millares de persoas, entre produtores e apreciadores - nativos e visitantes - do froito. Ocorre xeralmente no anexo do *Estádio Municipal* coñecido como *Centro Cultural*.

Notas
-----

1. ↑  NAVARRO, E. A. *Método moderno de tupi antigo: a língua do Brasil dos primeiros séculos*. 3ª ed. São Paulo. Global. 2005. 463 p.
2. ↑   Arquivado 14 de xullo de 2014 en Wayback Machine. *City Brazil* - Info de cidades.
3. ↑  Festival do Açaí

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Igarapé-Miri Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q651613
* GeoNames: 6319410
* OSM: 185630

 |
León I no anverso dunha moeda dun sólido.
**Caesar Flavius Valerius Leo Augustus ou León I do Imperio Bizantino** (401 - 474, reinado 457 - 474), tamén coñecido como León o Tracio, foi o último dunha serie de emperadores colocados no trono por Aspar, o alano que serviu como comandante en xefe do exército. A súa coroación como emperador o 7 de febreiro de 457, foi a primeira que involucrou ao Patriarca de Constantinopla. León I fixo unha alianza coa Garda Isauria e dese xeito puido eliminar a Aspar. O prezo da alianza foi o matrimonio da filla de León con Tarasicodissa, líder dos Isaurios que se converteu en emperador Zenón en 474.

Durante o reinado de León, os Balcáns foron arrasados unha e outra vez polos Ostrogodos e os Hunos. Con todo, foron incapaces de tomar Constantinopla grazas ás murallas que foran reconstruídas e reforzadas durante o reinado de Teodosio II.
O seu reinado foi tamén notábel pola súa influencia no Imperio Romano de Occidente, marcada pola súa designación de Antemio como emperador romano de occidente en 467. León intentou cimentar este logro político cunha expedición contra os vándalos en 468, a cal foi desastrosa debido á traizón e incompetencia do cuñado de León, Basilisco. Este desastre esgotou o imperio en homes e diñeiro.

Mentres que o imperio de León foi ben coñecido pola súa tecnoloxía militar, tamén conduciu a avances importantes noutros campos.

León morreu de disentería á idade de 73 o 18 de xaneiro de 474.

  


| Imperio Bizantino |
| --- |
| *Segue a:* Marciano (emperador) | **León I (emperador)**(457-474) | *Precede a:* León II (emperador) |
| dinastía de León |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q183776
* WorldCat
* VIAF: 289656465
* BNF: 169332442
* BRE: 2135140
* CERL: cnp00284977
* DeutscheBio: 102397112
* EBID: ID
* FAST: 1830516
* GEC: 0037688
* GND: 102397112
* ISNI: 0000 0003 9500 4452
* LCCN: nr97038821
* NTA: 331307669
* SUDOC: 150810288

 |
Os **Shatuo** eran unha tribo turca semi-nómade orixinaría da Asia interior, migrada a China durante a dinastía Tang do século VIII.

Tras o colapso dos Tang no 907 e presionados por conflictos co pobo uigur e co pobo tibetano desplazáronse á Chaira central onde comezaron cun lento proceso de sinización onde comezaron a influenciar de xeito notábel a política china de finais do século IX e máis o seguinte, ata fundar tres curtas dinastías : a dinastía Tang posterior, a dinastía Jin posterior e a dinastía Han posterior.

Historia
--------

A tribo Shatuo descendía principalmente da tribu turca occidental Chuyue , que a súa vez pertencía a a un grupo de catro tribus Chuy , coñecidas colectivamente como Yueban. O Estado de Yueban sobreviviu ata finais da década do 480 cando a súa independencia foi destruída polos Tiele. Despois da caída do Estado, a xente do Yueban formou catro tribos: Chuyue, Chumi, Chumuhun e Chuban. Estas tribus convertense en influencias do posterior Khaganato turco. Aínda existen modernas referencias literarias ao pobo shatuo, como os herdeiros de Yukuk-Shad, o príncipe do Khaganato turco, como na obra do escritor chino contemporáneo Zhang Ran.
Posibelmente os Shatuo fosen falantes das linguas oghuz.

Outras fontes afirman que o Shatuo se orixinou nos Tiele. O epitafio de Shatuo Li Keyong , un comisionado militar de finais da era Tang ( jiedushi ), afirma que o proxenitor do seu clan era "Yidu, señor do estado de Xueyantuo, un xeneral non ten igual" (益度、薛延陀國君、無敵將軍), Xueyantuo era unha tribu Tiele. 

Os membros da tribu Chuyue que permaneceron no Khaganato turco occidental , baixo o el liderado de Onoq, ocuparon o territorio ao este do lago Barkul e foron chamados, en chino, Shatuo (literalmente "pendente de area" ou "areas de grava", é dicir, deserto). Shatuoji é tamén o nome dun deserto ano norte de Xinjiang. 

Shatuo constaba de tres subtribus: Chuyue (處月), Suoge (娑葛), e Anqing (安慶), a última das cales era de orixe sogdiano. Os Shatuo participaron na represión de moitos levantamentos en nome da dinastía Tang, que outorgou aos seus líderes varios títulos e recompensas. Despois dunha derrota de Chuy por parte dos tibetanos no ano 808, a rama de Chuy Shatuo pediu protección a China trasladouse ao interior de China. Despois de axudar na represión do levantamento de Huang Chao en 875–883 e estabelecer tres de cinco dinastías de curta duración durante o período das Cinco Dinastías e os Dez Reinos (907-960), o seu número en China decae a entre 50 e 100 mil, gobernando unha población china derredor de 50 millóns de personas.

Notas
-----

1. ↑  "Constructing Identities of the Shatuo Turks: The Myth of Raising Horses and Sheep Soojung Han (Princeton University". 12 de outubro de 2019. Consultado o 30 de decembro de 2023.  Carácter salto de liña en `|título=` na posición 82 (Axuda)
2. ↑  Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland. China Branch (1897). *Journal of the China Branch of the Royal Asiatic Society for the year ... Volumes 30-31*. SHANGHAI: The Branch. p. 23. Consultado o 2011-06-28.
Sistema de cor CMYK
O **modelo de cor** **CMYK** é un modelo de cores subtractivo baseado no modelo de cor RYB, é utilizado na impresión. A abreviatura CMYK fai referencia ás catro placas de tinta utilizadas: ciano (*Cyan*), maxenta (*Magenta*), amarelo (*Yellow*) e clave (*Key*) ou negro.

O modelo CMYK funciona superpoñendo cores sobre un fondo máis claro, xeralmente branco. A tinta reduce a luz que de outro xeito se reflectiría, polo tanto, engadindo as tres cores obtemos a ausencia de luz, é dicir, o negro.

Nos modelos de cor aditiva, como o RGB, o negro obteríase coa ausencia de luz mentres que o branco é a combinación aditiva de todas as luces de cor primaria. No modelo **CMY**, é o contrario: o branco é a cor natural do fondo, e o negro o resultado da combinación completa de tintas coloreadas. Para aforrar custos de tinta e obter tons de negro máis intensos, as cores escuras prodúcense engadindo tinta negra xunto coas tintas ciano, maxenta e amarelo.

En impresión utilízase a técnica do medio ton para superpoñer tramas de puntos de cada cor primaria que permiten obter unha ampla gama de cores.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de cores
* RGB
* RYB
* Modelo de cor

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166432
* AAT: 300266237
* GEC: 0135944
* MAG: 2779424384

 |
**Elizabeth Rona**, nada en Budapest o 20 de marzo de 1890 e finada en Tennessee o 27 de julio de 1981, foi unha química nuclear húngara, coñecida polo seu traballo con isótopos radiactivos. Foi recoñecida internacionalmente como a principal experta en separación de isótopos e preparación de polonio tras desenvolver un método mellorado para preparar mostras de polonio.

Traxectoria

Entre 1914 e 1918, durante o seu estudo posdoutoral con George de Hevesy, desenvolveu a teoría de que a velocidade de difusión dependía da masa dos nucleidos. Como só se identificaron algúns elementos atómicos, a súa confirmación da existencia de "Uranio-Y" (agora coñecido como torio-231 ) foi unha importante contribución á química nuclear.  A Academia de Ciencias de Austria concedeulle o Premio Haitinger en 1933. 

En 1941, emigrou aos Estados Unidos e recibiu unha *bolsa Carnegie* para continuar a súa investigación e proporcionar información técnica sobre os seus métodos de extracción de polonio ao Proxecto Manhattan. Máis tarde na súa carreira, converteuse en profesora de química nuclear no Oak Ridge Institute for Nuclear Studies e, despois de 15 anos, trasladouse ao Instituto de Ciencias Mariñas da Universidade de Miami. Tanto en Oak Ridge como en Miami, continuou o seu traballo sobre a xeocronoloxía dos elementos do fondo do mar e a datación radiométrica. 

En 2015 foi incorporada póstumamente ao Salón da Fama das Mulleres de Tennessee .

Notas
-----

1. ↑  "Overlooked No More: Elizabeth Rona, Pioneering Scientist Amid Dangers of War". *The New York Times* (en inglés). 2019-08-28. ISSN 0362-4331. Consultado o 2021-11-29.
2. ↑  Knight, G. B.; Macklin, R. L. (1949-01-01). "Radiations of Uranium Y" **75** (1): 34–38. Bibcode:1949PhRv...75...34K. doi:10.1103/PhysRev.75.34.
3. ↑  "2015 Inductee: Elizabeth Rona And Lizzie Crozier French". Nashville, Tennessee: Women's Economic Council Foundation. 2015. Arquivado dende o orixinal o 2016-01-01. Consultado o 2016-01-03.
**Vivien Theodore Thomas**, nado en New Iberia o 29 de agosto de 1910 e finado o 26 de novembro de 1985, foi un asistente cirúrxico americano coñecido por desenvolver os procedementos para o tratamento da síndrome do bebé azul.

Traxectoria
-----------

Thomas era fillo dun carpinteiro que se fixera un nome na súa localidade natal e en Nashville, onde se mudara a familia en 1912 e conseguiría unha situación económica desafogada. Tras rematar o instituto comezou a preparar os estudos de medicina pero a perda dos seus aforros pola crise de 1929 impediulle seguir esta a súa vocación pero atopou traballo en xaneiro de 1930 no laboratorio de experimentación animal da Universidade Vanderbilt baixo a dirección de Alfred Blalock, realizando operacións con animais e converténdose no seu axudante.

Pasou con el en 1941 ao laboratorio da Universidade Johns Hopkins ao ser seleccionado como xefe de cirurxía desa universidade. Xunto con Blalock e a cardióloga pediátrica Helen Taussig formou un equipo que desenvolveu o procedemento para corrixir a síndrome do bebé azul, un defecto conxénito do corazón. A primeira operación realizouse o 29 de novembro de 1944, a unha nena de 14 anos e foi un éxito, os consellos feitos por Thomas tirados das máis de 300 operacións, con técnicas pioneiras e anovadoras, que realizara en cans foron decisivos no éxito da operación. Tamén adestrou cirurxiáns ben coñecidos mundialmente como Denton Cooley, mais por prexuízos raciais non se recoñeceu o seu traballo, e a técnica deuse a coñecer como shunt Blalock-Taussig.

Thomas continuou a traballar no laboratorio da universidade. En 1976 recibiu un doutoramento honorífico en dereito da Universidade Johns Hopkins, xa que por cuestións burocráticas non llo puideron dar en medicina, e foi recoñecido oficialmente como instrutor de cirurxía da facultade de medicina. A súa autobiografía *Partners of the heart: Vivien Thomas and his work with Alfred Blalock* publicouse poucos días despois do seu pasamento. No ano 2004 a canle HBO realizou o telefilme baseado na súa vida *Something the Lord Made*.

Notas
-----

1. ↑  "Medical Archives of The Johns Hopkins". Arquivado dende o orixinal o 13 de xullo de 2018. Consultado o 10 de marzo de 2012.
2. ↑  Damon M. Kennedy *In Search of Vivien Thomas* Tex Heart Inst J. 2005; 32(4): 477–478
3. ↑  Vivien Thomas, The Balmore Sun, 8 de febreiro de 2007
4. ↑  "The Vivien Thomas Fund". Arquivado dende o orixinal o 11 de febreiro de 2012. Consultado o 10 de marzo de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Like Something The Lord Made* Reportaxe de Katie McCabe en *The Washintongian*, agosto de 1989 *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q739020
* WorldCat
* VIAF: 13140922
* FAST: 152591
* GND: 12054024X
* ISNI: 0000 0000 3492 4720
* LCCN: n85020963
* NTA: 131679392
* SNAC: w6xh3k67
* WikiTree: Thomas-26344

 |
Praza Diogo de Vasconcelos
A **praza Diogo de Vasconcelos**, popularmente chamada de **Praza da Savassi** é un parcela da cidade de Belo Horizonte.

Localízase na confluencia entre as avenidas *Cristóbal Colón* e *Getúlio Vargas*. Conflúen alí tamén as rúas *Pernambuco* e *Antônio de Albuquerque*. O seu nome homenaxea o político e historiador Diogo de Vasconcelos, que se destacou como pioneiro na defensa do patrimonio histórico e artístico, mineiro e nacional, e é considerado o primeiro historiador de arte no Brasil.

A praza un importante punto de encontro dos belorizontinos , visto que se localiza no centro do barrio da Savassi, importante rexión comercial da cidade. A ampla gama de frequentadores inclúe desde familias, que van á tenda ou aos bares e restaurantes da zona, ata a mocidade bohemia que frecuenta os bares ou pasa as noites de fin de semana nos bancos da praza.

Aínda que o seu nome oficial sexa Praza Diogo de Vasconcelos, ese nome non é moi difundido popularmente. O nome Praza da Savassi deriva da Panadería Savassi que tiña asento na esquina da Rúa Pernambuco coa Avenida Cristóbal Colón. O letreiro orixinal da panadería aínda podía ser visto no lugar, por tras da tarxeta da boutique Toulon, ata a instalación dunha lanchonete Arturo 's, cando foi borrada. Hoxe funciona no local unha tenda da Vivo. Desde 2006, o lugar, que antes abrigará maioritariamente boutiques, restaurantes e lanchonetes, foi invadida polas tendas de compañías de telefonía móbil. Os frequentadores do tradicional Café Tres Corazóns chegaron a protestar no lugar contra o seu peche en función da apertura dunha tenda da operadora Claro. Tras a protesta , o café foi reaberto nunha área menor, correspondente a unha pequena fracción da antiga instalación, con entrada só pola Rúa Antônio de Albuquerque.

Notas
-----

1. ↑  Verba para revitalização da Savassi cai de R$ 14 mi para R$ 10,4 mi, Estado de Minas
2. ↑  "Obras de revitalização na praça da Savassi começam nesta segunda-feira". *Rádio Itatiaia* (en portugués). 2016-05-18. Consultado o 2023-12-16.
3. ↑  Nova Praça da Savassi é inaugurada em Belo Horizonte, acessado em 12 de maio de 2012

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Praça Diogo de Vasconcelos Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Belo Horizonte
* Savassi

### Ligazóns externas

* Arquitectura de Belo Horizonte - ARQBH
**Robert L. Mills**, nado en Englewood (Estados Unidos de América) o 15 de abril de 1927 e finado en Charleston (EUA) o 27 de outubro de 1999, foi un físico, especializado na teoría cuántica de campos, teoría de aliaxes, e teoría de moitos corpos.

Traxectoria
-----------

Mills naceu en Englewood, Nova Jersey (EEUU), e graduouse na 'George School'. Despois estudou no Columbia College, entre 1944 e 1948, mentres estaba destinado nos gardacostas. Mills amosou a súa habilidade matemática gañando a Competición Matemática William Lowell Putnam en 1948, e rematando como primeiro da clase no correspondente 'Tripos' (nome que se lles da na institución a cada unha das liñas de estudos posibles). Fixo un máster na Universidade de Cambridge, e o doutorado en física con Norman Kroll, na Universidade de Columbia en 1955. Despois dun ano no Instituto de Estudos avanzados de Princeton, New Jersey, foi profesor de física na Universidade Estatal de Ohio dende 1956 ata o seu retiro en 1995.

Cando compartían unha oficina no Brookhaven National Laboratory, en 1954, Chen Ning Yang e Mills propuxeron unha ecuación tensorial (agora coñecida como campo Yang-Mills). Esta ecuación redúcese ás Ecuacións de Maxwell como un caso especial (ver teoría gauge:

{\displaystyle \partial \_{\mu }F^{\mu \nu }+2\epsilon (b\_{\mu }\times F^{\mu \nu })=J^{\nu }}.

Mills e Yang gañaron en 1980 o 'Rumford Premium Prize' da Academia Americana de Artes e Ciencias (AAAS) polo seu "desenvolvemento dunha teoría xeneralizada de campo gauge invariante" no 1954.

Notas
-----

1. ↑  Staff. *A COMMUNITY OF SCHOLARS: The Institute for Advanced Study Faculty and Members 1930-1980* Arquivado 24 de novembro de 2011 en Wayback Machine. p. 292. Institute for Advanced Study, 1980. Consultado o 22 de novembro de 2015. "Mills, Robert L. 55-56 M(NS), Theoretical Physics Born 1927 Englewood, NJ."
2. ↑  *The New York Times*. "Dr. Robert Mills, 72, Contributed to Study of Subatomic Particles" Arquivado 09 de marzo de 2014 en Wayback Machine. *South Florida Sun-Sentinel*, 31 de outubro de 1999. Consultado o 2 de novembro de 2012. "Dr. Mills, who lived in Columbus, was born on April 15, 1927, in Englewood, N.J."

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Samuel L. Marateck, "Remembering Robert Mills", *Physics Today*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q547394
* WorldCat
* VIAF: 45981126
* BIBSYS: 90834335
* DeutscheBio: 172276640
* EBID: ID
* GND: 172276640
* ISNI: 0000 0000 8451 3022
* LCCN: n93099977
* MGP: 228196
* MR: 259077
* NKC: jn19990005735
* NNDB: 000171242
* NTA: 14674117X
* SUDOC: 092200389
* zbMATH: mills.r-l

 |
Coordenadas: 54°5′N 21°23′L﻿ / ﻿54.083, -21.383

**Kętrzyn** (en polaco e oficinalmente, pronunciado /ˈkɛntʂɨn/; en alemán: *Rastenburg*; antigamente en polaco: *Rastembork*), é un municipio do noroeste de Polonia que en 2004 tiña unha poboación de 28.351 habitantes. Actualmente pertence ao voivodato de Varmia e Masuria, mais entre 1975 e 1998 foi parte do de Olsztyn. É a capital do condado de Kętrzyn, e recibiu o seu nome en 1950 do historiador Wojciech Kętrzyński.

Historia
--------

Os poboadores orixinais da rexión foron a tribo báltica dos aesti, mencionados polo historiador romano Tácito na súa obra *Xermania*. A vila, coñecida en alemán como *Rastenburg* e en polaco como *Rastembork*, foi establecida en 1329 no Estado da Orde Teutónica e lle foron recoñecidos os dereitos de vila en 1357.

En 1914, durante a primeira guerra mundial, foi escenario da batalla dos lagos de Masuria durante a campaña de Tannenberg. Durante a segunda guerra mundial foi o lugar onde Adolf Hitler tivo os seus cuarteis militares, chamados *Wolfsschanze*, e que estaban localizados nun bosque ao leste da poboación. En 1945 a zona foi devastada polos alemáns en retirada e polo avance dos soviéticos na campaña de Vistula-Oder. A vila foi ocupada polo Exército Vermello en 1945 preto do fin da guerra. Logo da guerra, pasou a pertencer a Polonia, como foi acordado na Conferencia de Potsdam. Os residentes alemáns que non foran evacuados foron expulsados e substituídos por polacos. A vila foi renomeada como *Rastembork* en 1945, e máis adiante, en 1950, cambiou novamente o seu nome polo actual, *Kętrzyn*.

Persoas vencelladas a Kętrzyn
-----------------------------

* Karl Bogislaus Reichert
* Elisabet Boehm
* Arno Holz
* Wilhelm Wien
* Waldemar Grzimek
* Siegfried Tiefensee

Galería
-------

* Igrexa de San XurxoIgrexa de San Xurxo
* Monumento a Wojciech KętrzyńskiMonumento a Wojciech Kętrzyński
* Castelo de KętrzynCastelo de Kętrzyn
* Drei Thore des Tempels*Drei Thore des Tempels*

Cidades irmandadas
------------------

* Ucraína Volodymyr-Volynskyi, Ucraína
* Alemaña Wesel, Alemaña
* República Checa Zlaté Hory, Chequia
* Svetly, Rusia

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Kętrzyn*** |

### Ligazóns externas

* Provinz Ostpreußen *(en alemán)*
* Páxina do concello *(en polaco)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q319397
* WorldCat
* VIAF: 158342425
* GeoNames: 769274
* GND: 4048451-8
* LCCN: n85163622
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge653792

 |
***O gran caderno*** (título orixinal en francés ***Le Grand Cahier***) é unha novela de Agota Kristof publicada en 1986. Foi traducida ao galego por Marga Rodríguez Marcuño e publicada por Edicións Xerais en 2000 (volveuse publicar en 2022, cunha nova tradución de Moisés Barcia, no catálogo de Rinoceronte).

Trama
-----

Na Gran Vila a guerra está a facer estragos. Unha muller marcha ao campo cos seus dous fillos xemelgos para que queden na casa da Avoa. Esta recíbeos sen ganas, logo de que a filla non a visitase nin escribise durante anos. Con todo, aprenden a convivir os tres xuntos co frío, a fame e a crueldade cotiá nun país devastado.

Entre os tres traballan a terra e crían gando. A Avoa comercia na Pequena Vila, situada a uns quilómetros da aldea, cos produtos obtidos. Os nenos fanse amigos de Bico de Lebre, unha rapaza veciña maior ca eles. Un día, chega unha rapaza co seu avó, e este pídelle á Avoa que se faga cargo dela. A rapaza, adolescente, faise pasar por curmá dos rapaces.

Cando os ataques pola zona son máis duros, chega a nai dos rapaces cun novo bebé e pídelles que marchen con ela ao estranxeiro. Eles non queren, e tras discutiren, marcha nun jeep do exército cun oficial. Pero mentres escapan, un obús cae no xardín e mata a muller e o bebé. Os rapaces sotérranas no propio xardín. Cando chegan os soldados "Libertadores" violan as mulleres (entre elas Bico de Lebre, que acaba morta desangrada, e a súa avoa) e saquean os comercios.

O exército dos Libertadores impón a súa cultura e a súa política. Péchanse as fronteiras. O pai dos rapaces, xornalista, pídelles axuda para marchar ao estranxeiro. Eles levan adiante un plan ben coidado. O pai morre ao pisar unha mina, e un dos irmáns cruza a fronteira detrás del.

Narración
---------

O modo en que a autora escribiu a novela aparece reflectido na propia narración. O "caderno" é escrito polos rapaces, que se propoñen redactar coa maior obxectividade posible os seus descubrimentos, aprendizaxes e vivencias.

Edición galega
--------------

A tradución ao galego de Marga Rodríguez Marcuño foi publicada por Edicións Xerais en xuño de 2000 na colección As Literatas (dirixida por María Xosé Queizán) en formato de peto. Conta cun limiar da tradutora sobre a autora e maila súa obra.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na web de Rinoceronte Editora.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1171287
* WorldCat
* VIAF: 190782002
* BiTraGa: 841
* BNF: 155755509
* GND: 4380750-1
* SUDOC: 120692368

 |



1. ↑  Nesta edición, o título gráfase con maiúsculas iniciais, *O Gran Caderno*, e o nome e apelido da autora adopta senllos acento gráficos, Ágota Kristóf.
Entrada ao pazo de Rundale, sede dos duques soberanos de Curlandia.
**Curlandia** (en letón, *Kurzeme*; enruso, *Курземе*; en alemán, *Kurland*), rexión que constitúe na actualidade a maior parte do oeste de Letonia.

Situación xeográfica
--------------------

Situada no golfo de Riga, á beira do mar Báltico, ocupa 26.000 km² aproximadamente.

Poboación
---------

Poboada orixinariamente por curos (ou kurs) e livonios, na actualidade letóns e lituanos son os principais grupos de poboación. A súa capital histórica foi Mitau (a actual Jelgava).

Brasón de Curlandia.

Historia
--------

En 1048 os dinamarqueses erixiron na zona unha igrexa cristiá, e en 1158 asentáronse comerciantes xermanos. A principios do século XIII o territorio foi tomado por membros da orde militar e relixiosa dos Cabaleiros de Lituania (máis tarde os Cabaleiros da Orde Teutónica).

En 1234 fundouse un bispado que pronto foi incorporado a Lituania, o estado dos Cabaleiros Teutónicos. En 1561, cando a Reforma protestante houbo gando adeptos e tras a derrota dos Cabaleiros Teutónicos polas tropas do tsar Iván IV o Terrible de Rusia (un suceso que levou á disolución da orde), *Curlandia* converteuse nun ducado baixo control de Polonia.

Ducado de Curlandia, 1740.A rexión caeu baixo influencia rusa a principios do século XVIII cando Ana Ivanovna, tsarina de Rusia entre 1730 e 1740, casou co duque de Curlandia.

Máis tarde, en 1795, tras a terceira partición de Polonia, converteuse en provincia rusa. En 1919 pasou a formar parte do estado independente de Letonia, que entre 1940 e 1991 pertenceu á Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas (URSS).

Nova Curlandia
--------------

Curlandia foi o estado máis pequeno e afastado de América que mantivo posesións coloniais neste continente, principalmente na illa de Tobago, entre 1642 e 1689. A colonia, coñecida como **Nova Curlandia**, foi abandonada finalmente debido aos problemas vividos na Metrópole, polo que desde entón o seu dominio considerouse ligado ao da veciña illa de Trindade.

Véxase tamén
------------

* Orde Teutónica
* Letonia
* Estados Bálticos

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185072
* WorldCat
* VIAF: 148478493
* BNE: XX6117719
* EBID: ID
* GEC: 0021099
* GND: 4033801-0
* SUDOC: 027629392
* Treccani: curlandia

 |
**Xosé Cobas Gómez**, nado en Logrosa en 1953, é un ilustrador galego.

Traxectoria
-----------

Expuxo por vez primeira en 1977, na cidade da Coruña. A partir de 1980 compaxinou a pintura co deseño gráfico e maila ilustración, e dende 1988 centra a súa actividade de ilustrador na literatura infantil e xuvenil. Ten traballado canda autores de prestixio tal que os galegos Juan Farias, Xabier P. DoCampo ou Fina Casalderrey (todos tres contan co Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil que outorga o Estado español). Así mesmo, os seus traballos están espallados por diversas editoriais: Grupo Anaya, Galaxia, Edicións Xerais de Galicia, Edelvives etc.

Ten impulsado tamén a revista de banda deseñada *Golfiño*, canda o chairego Xabier P. DoCampo, e é un claro defensor e promotor da lingua galega, do cal da boa proba a súa pertenza á plataforma cívica *ProLingua*. Ilustra periodicamente dende 1981 para o xornal *La Voz de Galicia*.

Dende 1991 traballa como deseñador gráfico para a Deputación da Coruña.

Premios e distincións
---------------------

Foi galardoado co *premio Lecturas* ao ilustrador máis votado polos lectores das bibliotecas de Galicia entre toda a produción editorial do ano 2003. Posúe tamén o *premio FETEN* ao mellor libro de teatro xuvenil ilustrado en España (ano 2002) e o *premio Gourmand World Cookbook Awards* (2004) ao mellor libro do mundo de literatura gastronómica en castelán.

2022: Homenaxeado no Salón do Libro de Pontevedra.

Notas
-----

1. ↑  "Xosé Cobas". *filix.org*. Arquivado dende o orixinal o 02 de agosto de 2012.
2. ↑  "Xosé Cobas Gómez Galegos Gallegos". *galegos.galiciadigital.com*. Consultado o 2022-03-17.
3. ↑  Pontevedra, Diario de (2022-01-27). "O Salón do Libro homenaxeará a Marica Campos e a Xosé Cobas". *Diario de Pontevedra*. Consultado o 2022-03-17.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha. Arquivado dende o orixinal.Arquivado 05 de xaneiro de 2009 en Archive.is, Prazadasletras, 5 de xaneiro de 2009.
* Sitio web dedicado a Xosé Cobas
* Entrevista ao persoeiro.Arquivado 01 de outubro de 2018 en Wayback Machine. Kalandraka TV, 27 de setembro de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533196
* WorldCat
* VIAF: 63555443
* BNE: XX1148788
* GND: 1012834808
* ISNI: 0000 0001 2027 1834
* LCCN: no00064153
* NKC: pna2016912397
* PTBNP: 1260835
* SUDOC: 095240195

 |
As **células deciduais** son as células que forman parte da decidua do endometrio uterino, formada na fase secretora ou luteínica do ciclo menstrual e pouco antes e durante a implantación do embrión. Antes de que o ovocito fecundado chegue ao útero, a mucosa do corpo do útero sofre importantes cambios e transfórmase no que se chama a decidua. O grosor e vascularidade da mucosa aumentan moito; as súas glándulas alónganse e ábrense na súa superficie libre por orificios con forma de funil, mentres que as súas porcións máis profundas son tortuosas e dilatadas en espazos irregulares. O tecido interglandular aumenta en cantidade e está ateigado de células grandes redondas, ovais ou poligonais denominadas células deciduais. O seu agrandamento é debido á acumulación de glicóxeno e lípidos no citoplasma o que permite que estas células proporcionen unha rica fonte de nutrición para o desenvolvemento do embrión. As células deciduais pénsase que controlan a invasión do endometrio por células trofoblásticas.

Experimentalmente, as células estromáticas endometriais humanas poden ser decidualizadas en cultivo usando análogos do AMP cíclico (AMPc) e proxesterona. As células cambian a un fenotipo decidualizado e mostran regulación á alza de marcadores comúns da decidualización, como a prolactina e o IGFBP1.

Notas
-----

1. ↑  Kearns, M; Lala, PK (marzo de 1983). "Life history of decidual cells: a review". *American Journal of Reproductive Immunology* **3** (2): 78–82. PMID 6344664. doi:10.1111/j.1600-0897.1983.tb00219.x.
2. ↑  Li, H; Huang, Q; Liu, Y; Garmire, LX (decembro de 2020). "Single cell transcriptome research in human placenta.". *Reproduction* **160** (6): R155–R167. PMC 7707799. PMID 33112783. doi:10.1530/REP-20-0231.
3. ↑  Gellersen, Birgit; Brosens, Ivo; Brosens, Jan (2007-11-01). "Decidualization of the Human Endometrium: Mechanisms, Functions, and Clinical Perspectives". *Seminars in Reproductive Medicine* (en inglés) **25** (6): 445–453. ISSN 1526-8004. PMID 17960529. doi:10.1055/s-2007-991042.

*Este artigo incorpora texto en dominio público da páxina 59 da 20ª edición de "Gray's Anatomy" (1918).*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Imaxe de Histoloxía: 19905loa – Histology Learning System na Universidade de Boston - "Female Reproductive System: placenta, decidual cells"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5249153
* MAG: 2781107390

 |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**François Poullain de La Barre**, nado en París, xullo de 1647e finado en Xenebra, o 4 de maio de 1723, foi un escritor, sacerdote, precursor do feminismo, e filósofo cartesiano francés.

Lectura feminista da obra de Poullain de la Barre
-------------------------------------------------

Na Xenealoxía do feminismo que sitúa na Ilustración a origen teórico del Feminismo, se considera que a Primeira onda do feminismo comeza coa obra de Poullain de la Barre *De la igualdad de los dos sexos*. Nste libro a muller pasa a ser un suxeito epistemolóxico. Este filósofo é a senda perdida entre Descartes e Rousseau.

O seu discurso non é un *recordo de queixas*, nin é un discurso de excelencia. É un tipo de *reivindicación* que se dá desde o momento no que as ideas do Barroco e as da filosofía cartesiana fundaron un válido concepto de igualdade fronte ao Antigo Réxime e aos privilexios de sangue que, porén, excluían ás mulleres. Mentres non se predicou esta idea de igualdade para *os homes,* non se podía reivindicar para as mulleres.

> 
> 
> aplica os criterios de racionalidade ás relacións entre os sexos e estende o bons sens cartesiano ás mulleres. Anticipándose ás ideas principais da Ilustración, critica especialmente o arraigamento dos prexuízos e propugna o acceso ao saber ás mulleres como remedio á desigualdade e como parte do camiño cara ao progreso e que responde os intereses da verdade.
> 
> 

Poullain viviu ao mesmo tempo e formouse nas mesmas correntes filosóficas que as que, fronte á hermenéutica feminista, aseguran que "as súas opinións sobre as mulleres estaban condicionadas pola súa situación no seu tempo, e era imposible que percibisen". Fan as cousas doutro xeito". Non obstante, François Poullain de la Barre tiña outra perspectiva:

> 
> 
> Para Poullain, pois, o feminismo -avant a lettre- era un verdadeiro test de filosofía, de honestidade epistemolóxica e de autoexixencia ética e cultural. (Celia Amorós)
> 
>

Notas
-----

1. ↑  León Hernández, Luz Stella. (2011). "Françoise Poullain de la Barre:Feminismo y modernidad" (PDF).
2. ↑  Pedreira, María Elena Beltrán; d'Angelo, Virginia Maquieira (2001). *Feminismos : debates teóricos contemporáneos*. Alianza Editorial. ISBN 978-84-206-8706-3.
3. ↑  Amorós, Celia. "El feminismo: senda no transitada de la Ilustración".
**Campos do Jordão**| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|

 |
| Estado | São Paulo |
| Superficie | 289,5 km² |
| Poboación | 47 903 *(Est. 2004)* |
| Altura média | 1628 m sobre o nivel do mar |
| Distancia da capital do estado | 167 km |
| Código postal (CEP): | 12460-000 |
| Localización: LatitudeLonxitude | *Serra da Mantiqueira*22º 41' 15" S45º 33' 45" O |
| Administración municipal: | Prefeitura Municipal de Campos do Jordão - Rua Marcos Antônio Cardoso, 240 - Morro do Elefante |
| Internet: | Prefeitura Municipal de Campos do Jordão. |
| Prefecto | João Paulo Ismael |
| Mapa en São Paulo |
|  |

**Campos do Jordão** é unha cidade turística con clima de montaña do estado de São Paulo. Fica a uns 165 km da capital, por dúas modernas estradas. No inverno é moi visitada polo seu clima, que lembra o de rexións da Suíza ou Austria (o frío pode chegar ata mesmo a -5 °C en noites moi frías). Os seus cafés, os hoteis de estilo alpino, e o seu Festival de Inverno de música erudita reciben, nesa época, milleiros de visitantes e tamén estudantes de música que buscan perfeccionárense estudando coas orquestras que se presentan no Festival.

Moitas persoas ricas teñen grandes mansións nos barrios densamente arborizados da cidade, que habitan na temporada de inverno. A clase media costuma transladarse por períodos máis curtos: fins de semana ou mesmo facendo unha visita dun día, apenas. Pola cantidade de visitantes pódese comparar o movemento na cidade no inverno coas cidades de praia durante os meses de verán.

Vista do centro de Campos do Jordão.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q851253
* WorldCat
* VIAF: 134889860
* GEC: 0448941
* GeoNames: 3467684
* GND: 4457908-1
* LCCN: n82077809
* MusicBrainz: ID
* OSM: 298038

 |
**Baldur Brönnimann,** nado en 1968 en Basilea é un director de orquestra suízo.

Traxectoria
-----------

Brönnimann estudou na Musik-Akademie der Stadt Basel, na súa cidade natal, e foi un compañeiro júnior de dirección no Royal Northern College of Music de Manchester. De 2008 a 2012, Brönniman foi o director musical da Orquestra Sinfónica Nacional de Colombia, e de 2011 a 2015, foi director artístico do BIT20 Ensemble de Noruega. Brönnimann foi director titular da Orquestra Sinfónica do Porto Casa da Música de 2015 a 2020. Brönnimann converteuse no primeiro director principal da Basel Sinfonietta en 2016 até a tempada 2022-2023. En setembro de 2022 dirixiu a Real Filharmonía de Galicia participando no proxecto Sensoxenoma 2022.

Brönnimann dirixiu a música de compositores contemporáneos como Harrison Birtwistle, Unsuk Chin, Thomas Adès, John Adams, Kaija Saariaho, Helmut Lachenmann e Magnus Lindberg. Brönnimann fixo o seu debut operístico coa English National Opera (ENO) en 2008 con *Lost Highway* de Olga Neuwirth. Volveu a ENO para as producións de *The Death of Klinghoffer* de John Adams (dirección de Tom Morris ) e a produción de La Fura dels Baus de *Le Grand Macabre* de Ligeti, obra que tamén dirixiu no Teatro Colón de Buenos Aires, Arxentina, e en Komische Oper Berlin no *revival* de Barrie Kosky en 2013.

Brönniman realizou varias gravacións comerciais, entre elas unha gravación de obras de Pascal Dusapin, coa Orquestra Sinfónica do Porto Casa da Música e o Remix Ensemble, e un disco de concertos de György Ligeti e o seu *Melodien*, co BIT20 Ensemble.

Notas
-----

1. ↑  "Das Selbstverwaltete Orchester solt sich einen Chefdirigenten" (en alemán).
2. ↑  "Medienmitteilung Basel-Sinfonietta; Titus Engel wird neuer Principal Conductor" (PDF). *baselsinfonietta.ch* (en alemán).
3. ↑  "Sensoxenoma-22". *USC.gal*.
4. ↑  "Entrevista con Baldur Brönnimann. La música contemporánea se ha hecho mucho más global" (en castelán).
5. ↑  "Ligeti-Le-grand-macabre-English-National-Opera-London-Coliseum-London" (en inglés).
6. ↑  "Ligeti: Cello Concerto, etc CD review – ravishing beauty with clarity and precision". *the Guardian* (en inglés). 2017-01-25. Consultado o 2022-09-30.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web oficial
* Intermusica agency page. Baldur Brönnimann
* Orquestra Sinfónica do Porto Casa da Música; páxina de Baldur Brönnimann Arquivado 30 de setembro de 2022 en Wayback Machine.
* Kammerphilharmonie; páxina de Baldur Brönnimann
* Entrevista por Paco Yáñez en el diario internacional Mundoclasico, parte I.
* Entrevista por Paco Yáñez en el diario internacional Mundoclasico, parte II.
* Entrevista por Paco Yáñez en el diario internacional Mundoclasico, parte III.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4850492
* Discogs: 2398331
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 4910843

 |