| Maracuxá |
| --- |
| Variedade púrpura madura de Australia e corte transversal |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| (sen clasif.) | Anxiospermas |
| (sen clasif.): | Eudicots |
| (sen clasif.): | Rosids |
| Orde: | Malpighiales |
| Familia: | Passifloraceae |
| Xénero: | '**Passiflora'** |
| Especie: | ''***P. edulis''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Passiflora edulis'**Sims, 1818 |

O **maracuxá** (do tupí *mara kuya*, "froito que se serve" ou "alimento na 'cuia' (cabaza que serve de cunca") é o froito e a planta coñecida cientificamente coma ***Passiflora edulis*** da familia Passifloraceae.
Ás veces denomínase maracuxá a todas as pasifloras en xeral.

Esta planta rubideira tamén é coñecida como **maracuxaceiro**[] (do portugués *maracujazeiro*). O froito tamén se coñece coma **froita da paixón**.

É espontáneo nas zonas tropicais e subtropicais das Américas.

É cultivada tamén como planta ornamental pola súa flor (tal como as outras especies do mesmo xénero). Ademais a *Passiflora edulis* é cultivada con fins comerciais, debido ao froito, no Caribe, no sur da Florida e no Brasil, que é o maior produtor - e tamén consumidor - mundial de maracuxá. O maracuxá de uso comercial é redondo ou ovoide, amarelo ou púrpura escuro cando está maduro, e ten unha gran cantidade de sementes no seu interior.

O froito utilízase especialmente para producir zumes ou polpa de maracuxá, ás veces mesturada con zumes doutros froitos, como a laranxa. Crese que o froito posúe proriedades calmantes.

Á súa flor chámanlle 'flor da paixón' por mor da semellanza das súas formas botánicas cos signos da paixón de Xesús Cristo: coroa de espiños, cinco chagas e mesmo os tres cravos cos que foi crucificado.

A flor do maracuxá é polinizada principalmente por abesouros.

Etimoloxía
----------

O nome maracuxá —introducido ao galego e ás demais linguas europeas a través do portugués— (*maracujá*) é unha corrupción do guaraní *mburucuyá*; etimoloxicamente *mberu kuja*, "viveiro de moscas", pola dozura do néctar que resulta atractivo para a desova dos insectos ou máis ben porque o contido dos seus froitos lembra un grupo de moscas.

Descrición
----------

O maracuxá é unha planta rubideira que pode acadar os 9 metros de lonxitude en condicións climáticas favorábeis, aínda que o seu período de vida non supera polo xeral a década. O talo é rexo e lígneo; presenta follas alternas de gran tamaño, perennes, lisas e de cor verde escura. Unha mesma planta pode presentar follas non lobuladas cando comeza a se desenvolver, e despois follas trilobuladas, polo fenómeno de heterofilia foliar. As raíces, como é habitual nas gateadoras, son superficiais.

A flor preséntase individualmente; pode acadar os cinco centímetros de diámetro nas variedades bravas, e até o dobre nas seleccionadas polo seu valor ornamental. Adoita ser abrancazada, con pigmentacións rosáceas ou avermelladas, en *P. edulis*; noutras especies semellantes presentan cores que van dende o encarnado intenso até o azul pálido.

Flor e follas do maracuxá.
Foron os colonizadores españois os que a denominaron o *froito da paixón*; a súa estrutura pentarradial recibiu unha interpretación teolóxica, cos cinco pétalos e cinco sépalos simbolizando os dez apóstolos (doce, menos Xudas Iscariote e Pedro), mentres que os cinco estames representarían os cinco estigmas. Finalmente, os tres pistilos corresponderían aos cravos da cruz.

A froita do maracuxá é unha baga oval ou arredondada, de entre 4 e 10 cm de diámetro, carnosa e zumarenta, recuberta dunha pela grosa, cerosa, delicada e incomestíbel. A polpa contén numerosas sementes miúdas. A cor presenta grandes diferenzas entre variedades; a máis frecuente nos países de orixe é amarela, obtida da variedade *P. edulis* f. *flavicarpa* porén, polo seu superior atractivo visual, adoita exportarse aos mercados europeos e de América do Norte o froito de *P. edulis* f. *edulis*, de cor vermella, laranxa intenso ou púrpura. Esta variedade é coñecida coma *gulupa* en Colombia.

Valor nutritivo
---------------

O froito é fonte de vitaminas A, C e do complexo B. Alén diso, presenta boa cantidade de sales minerais (ferro, sodio, calcio e fósforo)

Coidados
--------

As doenzas e as pragas que atacan a planta do maracuxá provocan prexuízos económicos importantes e provocan un maior uso de agroquicos, alén de seren a principal ameaza á expansión e á produtividade do cultivo de maracuxá acedo e maracuxá doce. Nalgunhas rexións do Brasil, doenzas como a bacteriose, murcha de fusarium (*Fusarium oxysporum f. sp. passiflorae*), virose do endurecemento do froito (Passion fruit Woodiness Virus – PWV ou Cowpea aphid-borne mosaic virus - CABMV) e a antracnose (*Colletotrichum gloeosporioides*) foron importantes limitadores da produción. Estas doenzas vense favorecidas por condicións edafoclimáticas favorábeis.

Notas
-----

1. 1 2  VV. AA. (2012): Dicionario de alimentación e restauración, pax. 153. Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega. ISBN 978-84-453-5056-0
2. ↑  Xanthomonas axonopodis pv. passiflorae
3. ↑  FORMAÇÃO DE MUDAS DE MARACUJAZEIRO POR ENXERTIA EM ESPÉCIES SILVESTRES E EM HÍBRIDOS INTER E INTRAESPECÍFICOS ("en portugués")

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Maracuxá Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Lista de froitas
* Pasiflora (xénero)
* Pasiflora azul

### Ligazóns externas

* Páxina da Embrapa Mandioca e Fruticultura Tropical
* 3=Passiflora *sp*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156790
* EBID: ID
* GEC: 0272698
* GND: 4300549-4
* Theatricalia: 638

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 114633
* APNI: 58885
* Dyntaxa: 222602
* Ecocrop: 1633
* EOL: 584518
* EPPO: PAQED
* FloraBase: 18493
* FNA: 200014476
* FoC: 200014476
* GBIF: 2874190
* iNaturalist: 51446
* IPNI: 321964-2
* IRMNG: 10193969
* ISC: 38799
* ITIS: 22223
* NCBI: 78168
* PlantList: kew-2559735
* POWO: ID
* TAXREF: 445877
* Tela Botanica: 82616
* Tropicos: 24200158
* PLANTS: PAED
* VicFlora: ID

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0553350
* UNII: 99B54VQS6L

 |