Típica distribución das townlands nunha parroquia civil irlandesa
Non é corrente que haxa indicadores nos límites das townlands, agás casos illados como neste caso
Unha ***townland***, en inglés, ou ***baile fearainn***, en irlandés, é unha división xeográfica territorial menor usada en Irlanda, é de orixe gaélica, anterior á invasión normanda e a maioría dos nomes veñen do irlandés. Así e todo hai algúns que proceden dos señoríos normandos ou son creacións posteriores do Ordnance Survey.

Antecedentes
------------

En Irlanda, unha *townland* é polo común a máis pequena división administrativa, non obstante hai uns poucos extensos *townlands* divididos aínda en *hundreds*. O concepto de *townlands* ten a súa orixe no sistema gaélico de división da terra, e existen evidencias deste sistema en rexistros eclesiásticos desde antes do século XII non foi ata principios do século XVII cando a administración inglesa comezou a cartografialo e definilo co propósito de fraccionar e confiscar a terra para investidores ou terratenentes ingleses.

### Etimoloxía e evolución

O termo inglés *townland* deriva do inglés antigo *tun*, que denota un recinto. O termo describe a unidade máis pequena de división territorial irlandesa, baseada en diversas clases de división terriotrial gaélica, moltas das cales teñen os seus propios nomes.

A forma irlandesa *baile*, adaptada ao inglés como "bally", é o elemento máis usado nos nomes das *townland* irlandesas, que na lingua actual denota vila ou asentamento urbano, aínda que o seu significado preciso na Irlanda antiga non está claro xa que as cidades non tiñan cabida na antiga organización social gaélica O termo irlandés moderno é *baile fearainn* (plural: *bailte fearainn*), e *fearainn* quere dicir "terra, territori, barri". Deriva da raíz protoindoeuropea \*wer-, relacionada coa palabra inglesa *ware*, un ben valioso.

Os normandos, malia non ter unha influencia importante nos nomes das *townlands*, adaptaron algúns para o seu propio uso, posiblemente pola semellanza entre o gaélico *baile* e o normando *bailey*, "asentamento".

En gran parte do Ulster, as *townlands* coñecíanse como "ballyboes" (irlandés: *baile bó*, "terra "da vaca), e representaba unha zona de valor económico pastoral. No condado de Cavan, unidades semellantes chamábanse "polls", e nos condados de Fermangh e Monaghan coñecíanse como "tates" ou "taths". Eses nomes parecen ser de orixe inglesa, pero naturalizados ben antes de 1600. Nos nomes das *townland* modernas, o prefixo *pol-* está amplamente estendido en todo o oeste de Iranda Mentres que as *townlands* modernas co prefixo *tat-* están só presentes na diocese de Clogher (que atangue os condados de Fermanagh, Monaghan, e a baronía de Clogher no condado de Tyrone.

No condado de Tyrone observábase a seguinte xerarquía de división da terra: "ballybetagh" (irlandés: *baile biataigh*), "ballyboe", "sessiagh" (irlandés: *séú cuid*, sexta parte dun cuarto) "gort" e "quarter" (irlandés: *ceathrú*). En Fermanagh era: "ballybetagh", "quarter" e "tate"..

No Ulster a *ballybetagh* era a unidade territorial controlada por un *sept*, tipicamente contiña arredor de 16 *townlands*. A fragmentación de *ballybetaghs* producía unidades constituídas por catro, oito ou doce *townlands*. Unha desas unidades fragmentadas, "quarter" (un cuarto do *ballybetagh*), era a denominación universal de terra recollida na enquisa de 1608 para o condado de Donegal. A principios do século XVII, un 20% da superficie total do oeste do Ulster quedaba baixo o control da igrexa. Estas terras "termon" consistían en *ballybetaghs* e *ballyboes*, pero dirixíanas *erenaghs* no lugar de *septs*.

Extensión
---------

A superficie media dunha *townland* é de 325 acres (132 ha), pero varían amplamente, así na enquisa de 1861, William Reeves constatou que a máis pequena era Old Church Yard, preto de Carrickmore, na parroquia de Termonmagurk, no condado de Tyrone con 0,625 acres (0,253 ha) e a máis grande con 7 012 acres (2 838 ha) era Sheskin, na parroquia de Kilcommon, no condado de Mayo.

O *ballyboe* (unha unidade de *townland unit* usada no Ulster) describíase en 1608 como sesenta acres de terra arable, pradarías e pastos; pero isto é equívoco, xa que o tamaño das *townlands* baixo o sistema gaélico variaba dependendo da súa calidade, situación e potencial económico. Este potencial económico flutuaba debido á extensión de terra requirida para pastar o gando e á terra precisa para sustentar varias familias. A meirande densidade de unidades *townlands* rexistradas no Ulster en 1609 corresponden ás áreas coas valoracións máis altas de terras en 1860.

Parece que moitas zonas ermas non se dividiron en *townlands* ata hai pouco. Esas áreas compartíanas os habitantes dunha parroquia ou baronía como pastos comúns de verán.

Estandarización
---------------

A longo do século XIX a sección irlandesa do Ordnance Survey realizou gran número de mapas co propósito de axudar á recadacción de impostos e taxas, documentando e estandarizando os límites de máis de 60 000 *townlands* en toda a illa de Irlanda. Este proceso con frecuencia incluía a división e unión dos *townlands* existentes, así como definir os límites das *townlands* en zonas de montaña ou turbeiras que ata o momento quedaran fóra do sistema de *townland*. No século XX seguíronse a realizar lixeiros axustes, así en 1901 había 60 462 *townlands* e en 1911 eran 60 679.

### Uso actual

Un típico letreiro no condado de Tyrone indicando que esa parte da estrada pasa pola *townland* de Cavanreagh
As *Townlands* forman a base de unidades administrativas maiores, como as parroquias e as divisións electorais, en Irlanda, e dos *wards*, en Irlanda do Norte). Antes de 1972, as *townlands* incluíanse en todos os enderezos postais da illa pero en 1972 o Royal Mail decidiu que incluílas no enderezo era un elemento obsoleto, así en Irlanda do Norte, recoméndabase non incluílas e substituílas por números das casas, nomes de estradas e códigos postais. Como resposta xurdiu a, "Townlands Campaign" como protesta contra os cambios, e en pleno conflito de Irlanda do Norte, a campaña foi un raro exemplo de unidade entre católicos e protestantes, entre nacionalistas irlandeses e unionistas. e aínda que a medida acabou realizándose, agás no condado de Fermanagh, onde se mantivo a tradición de incluías. En 2001 a Asemblea de Irlanda do Norte aprobou unha moción pedíndolles aos departamentos gobernamentais a facer uso das *townland* en correspondencia e publicacións.

Na República de Irlanda, as *townlands* *continúan a se usar nos enderezos, aínda así en 2005 anunciouse a introdución dun sistema de códigos postais que se está a implantar en 2015  pero aínda as* townlands *son os enderezos predominantes nas zonas rurais.*

Sistemas semellantes
--------------------

### Inglaterra

Inglaterra tivo un sistema de división da terra de orixe premedieval pero que non chegou ao século XX. O sistema incluía: *vills*, *trefs*; *towns*; *townships*; *baileys*, *hundreds* e *shires*.

### Escocia

En Escocia, os límites das *townland* perdéronse durante as melloras agrícolas do século XIX. As *townlands* chamábanse tamén **fermlands**.

### Illa de Man

Existen similitudes entre a noción das *townlands* en Irlanda e a división tradición da illa de Man en **treens**, que se subdividen en *quarterlands*.

Notas
-----

1. ↑  Barry, Terry (2000). "Rural settlement in medieval Ireland". *A history of settlement in Ireland*. Routledge. p. 114.
2. 1 2  Colfer, Billy (2004). "Prehistoric and early Christian landscapes". *The Hook Peninsula*. Cork University Press. p. 29.
3. ↑  Graham, Brian (2003). "Ireland: Economy and Society". *A companion to Britain in the later Middle Ages*. Wiley-Blackwell. p. 149.
4. ↑  Clarke, Howard; Prunty, Jacinta; Hennessy, Mark (2004). *Surveying Ireland's Past*. Geography Publications. p. 113.
5. ↑  Connolly, S. J. *Oxford Companion to Irish History, page 577. Oxford University Press, 2002. ISBN 978-0-19-923483-7*
6. ↑  Maxwell, Ian, *How to trace your Irish ancestors*, páxina 16. howtobooks, 2009. ISBN 978-1-84528-375-9
7. 1 2  Fossa Historical Society. "Chapter 23 – Of Gneeves" (PDF). Consultado o 3 January 2012.
8. 1 2 3 4 5 6  Reid, Bryonie (2005). "Identity, locality and the townland in Northern Ireland". *Senses of Place: Senses of Time*. Ashgate Publishing. pp. 47–60.
9. ↑  Ballymun, A History: Volumes 1 & 2, c. 1600–1997 Arquivado 19 de outubro de 2013 en Wayback Machine. by Dr. Robert Somerville-Woodward, BRL 2002.
10. 1 2 3 4 5 6  Mac Mahon, Michael. "Townlands". *Old Territorial Divisions & Land Measures*. Clare County Library.
11. 1 2  Canavan, Tony; *Every Stoney Acre has a Name: a celebration of the townland in Ulster*. Federation for Ulster Local Studies, 1991. ISBN 0-9518279-0-1
12. 1 2 3 4 5  Robinson 2000, p.25
13. 1 2 3 4 5  Robinson 2000, pp. 13–14
14. ↑  Robinson, Philip (2000). The Plantation of Ulster. Ulster Historical Foundation. ISBN 978-1-903688-00-7, pax. 25
15. 1 2  Robinson 2000, pp.22-23
16. ↑  Adams, G. Brendan (1978). "Prolegomena to the study of Irish place-names". *Nomina* **2**: 49–50. ; cited in Dolan, Terence Patrick (2006). "townland". *A dictionary of Hiberno-English : the Irish use of English* (2nd ed.). Dublin: Gill & Macmillan.
17. ↑  Reeves 1861, p.476
18. ↑  Reeves 1861, pp.475–6
19. ↑  Evans, E Estyn (2000). "Bally and Booley". *Irish Folk Ways*. Courier Dover Publications. pp. 28–29.
20. ↑  "Digitization of Irish 1901 and 1911 census records". *Census of Ireland 1901/1911 and Census fragments and substitutes, 1821-51*. National Archives of Ireland. Consultado o 22 May 2014.
21. ↑  Eircode
22. ↑  Coakley, Frances (2000). "Treens and Quarterlands". *A Manx Notebook*. isle-of-man.com. Arquivado dende o orixinal o 26 de setembro de 2013. Consultado o 07 de abril de 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2151232
* JSTOR: townlands

 |