Peto con forma de caixa forte.
Peto tradicional con forma de porco, fabricado en cerámica.
Un **peto** é un recipiente destinado á acumulación e a almacenaxe de moedas, usado en especial polos nenos. Tradicionalmente fabrícanse petos con forma de porco, iñantes en barro sen esmaltar e logo en compostos cerámicos e outros materiais (como madeira, metal, plásticos etc).

Os petos utilizánse para estimular o aforro nos nenos: o diñeiro pódese introducir facilmente por unha rañura, pero hai algúns petos que se teñen que romper para sacalo. Tamén existen petos mecánicos nos que, poñendo a moeda nun punto determinado, se acciona un mecanismo (manual ou automaticamente) para «engulir» a moeda.

Orixes
------

### Gregos e romanos

En Occidente, o achado arqueolóxico máis antigo dun peto ou "caixa de diñeiro" data do século II a. e. c. na colonia grega de Priene (Xonia central, na actual Turquía) durante a escavación dun edificio residencial, e representa a forma dun templo grego en miniatura cunha fenda no frontón. Atopáronse diversos recipientes feitos de arxila cocida en escavacións das cidades romanas de Pompeia e Herculano e outras provincias do Imperio romano, sobre todo da época tardía, particularmente na Gran Bretaña romana e ao longo do Rin.

### Inglaterra

Na Inglaterra do século XV, para fabricar artigos e utensilios de cociña utilizábase un tipo de arxila, de cor case laranxa, que se coñecía como "pygg". Naquel tempo tamén se empezaron a usar potas e xerras para gardar (aforrar) moedas, polo que comezaron a chamarse "pygg jar". Máis tarde, no século XVIII déuselle a aquel recipiente o nome que chegou ata o presente: *piggy bank*. O nome evoca o xogo de palabras cos nomes en inglés da arxila e do porco ("pygg", arxila rosada, e *pig*, "porco") e os conceptos asociados á riqueza e a abundancia).

### Extremo Oriente

No extremo Oriente existen figuras cun simbolismo relacionado coa fortuna, como o Chan Chu (sapo ou ra do diñeiro) ou o gato da fortuna xaponés, o Maneki Neko, de cor amarela, asociado á economía de quen o posúe e modernamente convertido en peto. Outro obxecto similar é o xabaril indonesio («celengan» ou «celeng»), usado como símbolo nos bancos nacionais daquel país. Algúns estudos sitúan a orixe destes recipientes na época do emperador Wu (141 a. e. c. - 87 a. e. c.) da dinastía Han. Eran fabricados en cerámica, porcelana ou bambú para facilitar que unha vez cheos de moedas, puidesen abrirse/romperse para recuperar o diñeiro, por iso é polo que son poucos os exemplares conservados. Denominábanse, de forma xenérica, "pumān" (en chinés: 扑满; pinyin: mǎn pū) e o máis antigo é un exemplar de Ge Hong (葛洪, Gehong) da dinastía Jin (266-420).

* Petos a través do tempo
* «Celeng» de Iacarta (cara o século XV), illa de Xava.
* Peto alemán (1822).
* «Chan Chu» de bronce. Sapo ou ra touro con tres patas.
* O popular «Maneki Neko» (gato xaponés da fortuna).
* Peto alemán de xoguete (moderno).

Notas
-----

1. ↑   Na simboloxía do porco, *romper o peto* pode asociarse coa cerimonia de *matar o porco* que se foi engordando para, tras a matanza, ter comida para o inverno.
2. ↑   Dende a aparición e comercialización de petos fabricados en metal, plástico e outros materiais resistentes como a madeira, cun dispositivo, xeralmente na súa parte inferior, que permite abrilos sen rompelos, a cerimonia do baleirado perdeu dramatismo e contundencia.

1. ↑   Hurschmann, Rolf (Hamburgo): "Money boxes", Hubert Cancik e Helmuth Schneider (ed.): *New Pauly*, Brill, 2009.
2. ↑  Parody, A. (2014). Michael O'Mara Books, ed. *A Shite History of Nearly Everything*. ISBN 9781782432807.
3. ↑  O primeiro portal de petos (en inglés)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q221994
* AAT: 300220911
* BNCF: 67988
* GND: 4694919-7
* LCCN: sh96009377

 |