**John Ernst Steinbeck, Jr.**, nado en Salinas (California) o 27 de febreiro de 1902 e finado en Nova York o 20 de decembro de 1968, foi un dos escritores americanos de maior sona no século XX. Gañador do Premio Pulitzer en 1940 e obsequiado co Premio Nobel de Literatura en 1962, adquiriu popularidade como novelista con *De ratos e homes* (1937) e *The Grapes of Wrath* (1939), nas que examina as vidas da clase traballadora durante a Gran Depresión, e sobre todo pola súa novela *East of Eden* (1952), protagonizada por James Dean na versión cinematográfica de Elia Kazan.

Traxectoria
-----------

### A infancia e os estudos

John Steinbeck era fillo de John Ernst Steinbeck II, o tesoureiro do Condado de Monterey, e de Olive Hamilton Steinbeck, mestra de carácter firme. John tivo unha infancia tranquila coas súas dúas irmás máis vellas Esther (1892) e Elizabeth (1894) e coa máis nova, Mary (1905). Medrou desenvolvendo un forte vencello afectivo co ambiente do val de Salinas e da costa próxima do Pacífico onde a familia adoitaba pasar as fins de semana no verán.

Con 14 anos, cando era un rapaz tímido e esquivo, decidiu ser escritor, e pasou a adolescencia escribindo contos e poesías.

Interesado na bioloxía, en 1919 inicia os estudos universitarios na Universidade Stanford, frecuentando cursos de literatura inglesa e escritura creativa. Do 1919 ó 1925, ano no que abandonou definitivamente a universidade, Steinbeck interrompe os estudos para dedicarse a facer traballos ocasionais e temporais, entrando en contacto cun ambiente que influenciou notablemente as súas novelas. En 1925 trasládase a Nova York pero regresa a California ó ano seguinte.

### A mocidade e os prolegómenos literarios

En Nova York Steinbeck traballou durante un breve período como xornalista para o diario *New York American*. De volta a California traballou do 1926 ó 1928 como garda dunha residencia estival no lago Tahoe. Esta actividade deixáballe moito tempo libre e no verán de 1929 publica a súa primeira novela *Cup of Gold*. Foi a única novela histórica do autor, publicada apenas dous meses antes do "xoves negro" de Wall Street. Coma as dúas novelas seguintes, *The Pastures of Heaven* ("Os prados do ceo", 1932) e *To A God Unknown* ("A un deus descoñecido", 1933), non obtivo éxito de crítica nin de vendas.

O 14 de xaneiro de 1930 casa con Carol Henning, marxista coa que viviu de cerca a política dos grupos radicais e comunistas americanos, sen nunca chegar a afiliarse, como fai ela, ó Partido Comunista dos Estados Unidos. A parella trasládase a Pacific Grove onde sobreviven co sostén económico da familia de John.

Ese mesmo ano Steinbeck coñece o biólogo mariño e filósofo Edward F. Ricketts, cuxa amizade proporcionaralle un rico intercambio de ideas que influirán de maneira decisiva o seu pensamento.

### Os éxitos

O primeiro éxito chégalle en 1935 coa publicación de *Tortilla Flat*. No outono de 1936 ve publicada a novela *In Dubious Battle* ("En batalla dubidosa"). Con esta novela obtivo o encargo do *San Francisco News* de escribir unha serie de artigos (intitulados despois *The Harvest Gipsy*) sobre as condicións de vida dos inmigrantes chegados de Oklahoma a California.

En 1937, utilizando o material recollido para a redacción dos artigos, escribiu a novela *De ratos e homes* (título orixinal *Of Mice and Men*), que adaptou a escena para a obra de teatro homónima, representada en Nova York ese mesmo ano. En 1938, a partir dunha recolla de contos breves, compuxo a súa novela máis célebre, *The Grapes of Erath* ("As uvas da ira"). Non obstante, o éxito da novela viuse parcialmente velado polos ataques políticos violentos a causa das descricións dos conflitos entre os traballadores (asalariados temporais) e os propietarios das terras, da linguaxe vulgar empregada e da orientación ideolóxica, que é atilada de "excesivamente de esquerdas". En todo caso, a novela foi premiada no 1940 co Premio Pulitzer e no 1941 filmouse a película homónima. A pesar das simpatías pola esquerda, Steinbeck era un convencido defensor do New Deal de Franklin D. Roosevelt.

### A guerra e a posguerra

En 1940 realizou un documental sobre as condicións de vida nas áreas rurais de México, *The Forgotten Village* ("A aldea esquecida") e tomou parte nunha expedición mariña organizada por Ricketts no Golfo de California. Ó ano seguinte publicaron os dous xuntos *The Sea of Cortez* ("O mar de Cortés"). En 1941 separouse da súa muller e trasladouse a Nova York coa cantante Gwyndolyn Conger, con quen casa en 1943 tras obter o divorcio de Carol Henning.

Pasa parte da segunda guerra mundial en Europa e en África como correspondente de guerra para o
*New York Herald Tribune*. Escribe un diario de guerra baixo o título de *Once there was a War* narrando de maneira extensa as vidas dos soldados no seu día a día, sen deterse nin facer fincapé nos episodios de heroísmo senón máis ben no intento de sobrevivir ó perigo da guerra. A crónica foi publicada en 1958.

En 1944 a familia múdase a Monterey, onde nace o seu primeiro fillo, Thom, e en 1946 o segundo, John IV.

John Steinbeck nunha medalla da serie *American Arts*.
En 1947, por encargo do *New York Herald Tribune* fai unha viaxe á Unión Soviética en compañía do fotógrafo Robert Capa. Ó ano seguinte, no que morre o seu amigo Ricketts, publica o diario de viaxe, *A Russian Journal* ("Un diario ruso"). Divórciase de Gwyndolyn Conger e en 1950 casa con Elaine Anderson Scott, que será a súa esposa ata a súa morte.

### Derradeiros anos

Rematada a guerra e nos anos seguintes Steinbeck repetirá os éxitos do período anterior. As súas novelas *Cannery Row* e *Sweet Thursday* ("Tenro xoves") foron axuizadas negativamente por algúns críticos que vían nelas unha replica de *Tortilla Flat*.

Despois duns anos de viaxes por Europa e África, en 1952 publicará a novela que o consagrará definitivamente, *East of Eden* ("Ó leste do Edén"). Dese mesmo ano é o guión de *Viva Zapata!*, filme dirixido por Elia Kazan con Marlon Brando no papel protagonista. Kazan sería tamén o realizador de *East of Eden* en 1955.

A partir de 1955 Steinbeck vive coa muller en Long Island. En 1960 fai unha viaxe a través dos Estados Unidos co seu can Charley que acabará dando como resultado en 1962 os *Travels With Charley in Search of America* ("Viaxes con Charley na procura de América"). Ese mesmo ano foille concedido o Premio Nobel de Literatura.

Trala súa morte en decembro de 1968, as súas cinzas foron sepultadas no cemiterio Garden of Memories de Salinas.

Obra
----

Xornalista e cronista de guerra durante a segunda guerra mundial, é autor dunha extensa obra literaria que abrangue dende á novela longa á novela curta, e dende o relato breve ó documental e a adaptación cinematográfica. O estilo de Steinbeck é principalmente naturalista e dotado dunha gran viveza. Ademais do interese persoal por California e as clases traballadoras, a súa produción literaria reflicte un amplo abano de temas que van dende a bioloxía mariña á filosofía, dende o jazz á política, dende os mitos á historia.

Revelador do espírito da súa obra é o símbolo identificativo de que se servía, o "Pigasus" (de "pig", 'porco, cocho' en inglés e Pegasus 'Pegaso, o cabalo alado da mitoloxía grega'), un porco voador, «pegado á terra pero aspirando a voar».

Da súa obra só se traduciron para o galego dúas novelas: *A perla* en 1990 por Benigno Fernández Salgado e *De ratos e homes* por Álvaro de Prado en 1997. Ambas foron publicadas pola editorial Galaxia. A lista completa das súas obras inclúe estes títulos:

### Obra

* *Cup of Gold: A Life of Sir Henry Morgan, Buccaneer, With Occasional Reference to History* (1929)
* *The Pastures of Heaven* (1932)
* *The Red Pony* (1933)
* *To a God Unknown* (1933)
* *Tortilla Flat* (1935)
* *In Dubious Battle* (1936). O título é unha referencia ó *Paraíso Perdido* de John Milton.
* *The Harvest Gypsies: On the Road to the Grapes of Wrath* (1936). Artigos xornalísticos.
* *De ratos e homes* (*Of Mice and Men*, 1937). O título refírese ó poema "To a Mouse" de Robert Burns.
* *The Long Valley* (1938)
* *The Chrysanthemums* (1938)
* *The Grapes of Wrath* (1939).
* *Forgotten Village* (1941)
* *Sea of Cortez: A Leisurely Journal of Travel and Research* (1941). Con Edward F. Ricketts.
* *The Moon Is Down* (1942). O título é reminiscente do "Macbeth" de William Shakespeare.
* *Bombs Away: The Story of a Bomber Team* (1942)
* *Cannery Row* (1945)
* *A perla* (*The Pearl*, 1947).
* *The Wayward Bus* (1947)
* *A Russian Journal* (1948). Con Robert Capa como fotógrafo.
* *Burning Bright: A Play in Story Form* (1950)
* *Log from the Sea of Cortez* (1951)
* *East of Eden* (1952). O título fai referencia á Biblia, en concreto a Xénese, 4:16.
* *Sweet Thursday* (1954)
* *The Short Reign of Pippin IV* (1957)
* *Once There Was A War* (1958)
* *The Winter of Our Discontent* (1961). O título fai referencia á obra de teatro de William Shakespeare "Ricardo III".
* *Travels With Charley: In Search of America* (1962). Un traballo semidocumental dunha viaxe en coche polos Estados Unidos co seu can Charley.
* *America and Americans* (1966)
* *Journal of a Novel: The East of Eden Letters* (1969)
* *Viva Zapata! the Original Screenplay* (1975)
* *The Acts of King Arthur and His Noble Knights* (1976)
* *Working Days: The Journals of the Grapes of Wrath 1938-1941* (1989)

### Guións propios e filmes sobre a súa obra

Unha boa parte das súas novelas, entre elas *Cannery Row* (1945) e *A Perla* (1947), foron levadas ó cine. O propio Steinbeck acadou certo éxito en Hollywood como escritor de cine, conseguindo unha candidatura como mellor guionista por *Lifeboat* de Alfred Hitchcock *en 1945.*

* 1939 – *Of Mice and Men* – dirixido por Lewis Milestone, con Burgess Meredith, Lon Chaney, Jr. e Betty Field nos papeis protagonistas.
* 1940 – *As uvas da ira* – dirixido por John Ford, e protagonizado por Henry Fonda, Jane Darwell e John Carradine
* 1941 – *The Forgotten Village* – dirixido por Herbert Kline, narrado por Burgess Meredith
* 1942 – *Tortilla Flat* – dirixido por Victor Fleming, protagonizado por Spencer Tracy, Hedy Lamarr e John Garfield
* 1943 – *The Moon is Down* – dirixido por Irving Pichel, con Lee J. Cobb e Sir Cedric Hardwicke
* 1944 – *Lifeboat* – dirixido por Alfred Hitchcock, con Tallulah Bankhead, Hume Cronyn e John Hodiak
* 1944 – *A Medal for Benny* – dirixido por Irving Pichel, featuring Dorothy Lamour e Arturo de Cordova
* 1947 – *La Perla* (*The Pearl*, México) – dirixido por Emilio Fernández, e protagonizado por Pedro Armendáriz e María Elena Marqués
* 1949 – *The Red Pony* – dirixido por Lewis Milestone, con Myrna Loy, Robert Mitchum e Louis Calhern
* 1952 – *Viva Zapata!* – dirixido por Elia Kazan, con Marlon Brando, Anthony Quinn e Jean Peters
* 1955 – *East of Eden* – de Elia Kazan, con James Dean, Julie Harris, Jo Van Fleet, e Raymond Massey nos papeis principais.
* 1956 – *The Wayward Bus* – dirixido por Victor Vicas, con Rick Jason, Jayne Mansfield e Joan Collins
* 1961 – *Flight* – con Efrain Ramírez e Arnelia Cortez
* 1962 – *Ikimize bir dünya* (*Of Mice and Men*, Turquía)
* 1972 – *Topoli* (*Of Mice and Men*, Irán)
* 1982 – *Cannery Row* – dirixido por David S. Ward, e protagonizado por Nick Nolte e Debra Winger

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Steinbeck, John". *Diciopedia do século 21* **3**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1968. ISBN 978-84-8288-942-9.
* "Steinbeck, John Ernest". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Fernández del Riego, Francisco (1974). *Letras do noso tempo*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 978-84-7154-219-9.

### Ligazóns externas

* Recursos críticos: John Steinbeck
* National Steinbeck Center en Salinas, California
* Páxina do Nobel Laureado
* Ficha do FBI de John Steinbeck

| * v
* c
* e
Laureados co Premio Nobel de Literatura |
| --- |
| 1901–1925 | 
* 1901: Prudhomme
* 02: Mommsen
* 03: Bjørnson
* 04: F. Mistral, Echegaray
* 05: Sienkiewicz
* 06: Carducci
* 07: Kipling
* 08: Eucken
* 09: Lagerlöf
* 1910: Heyse
* 11: Maeterlinck
* 12: Hauptmann
* 13: Tagore
* 15: Rolland
* 16: Heidenstam
* 17: Gjellerup, Pontoppidan
* 19: Spitteler
* 1920: Hamsun
* 21: France
* 22: Benavente
* 23: Yeats
* 24: Reymont
* 1925: Shaw

 |  |
| 1926–1950 | 
* 1926: Deledda
* 27: Bergson
* 28: Undset
* 29: Mann
* 1930: Lewis
* 31: Karlfeldt
* 32: Galsworthy
* 33: Bunin
* 34: Pirandello
* 36: O'Neill
* 37: Gard
* 38: Buck
* 1939: Sillanpää
* 1944: Jensen
* 45: G. Mistral
* 46: Hesse
* 47: Gide
* 48: Eliot
* 49: Faulkner
* 1950: Russell

 |
| 1951–1975 | 
* 1951: Lagerkvist
* 52: Mauriac
* 53: Churchill
* 54: Hemingway
* 55: Laxness
* 56: Jiménez
* 57: Camus
* 58: Pasternak
* 59: Quasimodo
* 1960: Perse
* 61: Andrić
* 62: Steinbeck
* 63: Seferis
* 64: Sartre
* 65: Sholokhov
* 66: Agnon, Sachs
* 67: Asturias
* 68: Kawabata
* 69: Beckett
* 1970: Solzhenitsin
* 71: Neruda
* 72: Böll
* 73: White
* 74: Johnson, Martinson
* 1975: Montale

 |
| 1976–2000 | 
* 1976: Bellow
* 77: Aleixandre
* 78: Singer
* 79: Elytis
* 1980: Miłosz
* 81: Canetti
* 82: García Márquez
* 83: Golding
* 84: Seifert
* 85: Simon
* 86: Soyinka
* 87: Brodsky
* 88: Mahfús
* 89: Cela
* 1990: Paz
* 91: Gordimer
* 92: Walcott
* 93: Morrison
* 94: Oe
* 95: Heaney
* 96: Szymborska
* 97: Fo
* 98: Saramago
* 99: Grass
* 2000: Gao

 |
| Dende 2001 | 
* 2001: Naipaul
* 02: Kertész
* 03: Coetzee
* 04: Jelinek
* 05: Pinter
* 06: Pamuk
* 07: Lessing
* 08: Le Clézio
* 09: Müller
* 10: Vargas Llosa
* 11: Tranströmer
* 12: Mo
* 13: Munro
* 14: Modiano
* 15: Alexievich
* 16: Dylan
* 17: Ishiguro
* 18: Tokarczuk
* 19: Handke
* 20: Glück
* 21: Gurnah
* 22: Ernaux

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q39212
* WorldCat
* VIAF: 96992551
* AllMusic: mn0001218239
* BAV: ADV10080931
* BIBSYS: 90081598
* BiTraGa: 907
* BLBNB: 000350429
* BNA: 000048632
* BNCHL: 000042435
* BNE: XX897321
* BNF: 119254833
* BRE: 4164927
* CANTIC: a10486148
* CiNii: DA00818556
* DeutscheBio: 118617338
* Discogs: 685166
* EBID: ID
* EGAXA: vtls001060169
* Europeana: ID
* FAST: 39570
* Filmportal: ID
* GEC: 0064103
* GND: 118617338
* IBDB: 6898
* ICCU: CFIV000628
* IMDb: nm0825705
* ISNI: 0000 0001 2144 5760
* LCCN: n79081460
* LibraryThing: steinbeckjohn
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000002466
* NDL: 00457568
* NKC: jn19990008205
* NLA: 35522183
* NLG: 67589
* NNDB: 000031753
* NTA: 068421648
* OL: OL25788A
* PTBNP: 282775
* RSL: 000017040
* SELIBR: 213897
* SNAC: w6js9rqn
* SUDOC: 02714805X
* Theatricalia: rpc
* TMDb: 2747
* Treccani: john-ernst-steinbeck
* TVcom: john-steinbeck-1
* ULAN: 500341772
* WikiTree: Steinbeck-7

 |