| Lagosta*Palinurus elephas* |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Subfilo: | Crustacea |
| Clase: | Malacostraca |
| Orde: | Decapoda |
| Familia: | Palinuridae |
| Xénero: | ***Palinurus*** |
| Especie: | ***P. elephas*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Palinurus elephas***(Fabricius, 1787) |
| Sinonimia |
| *Palinurus vulgaris* Latreille, 1803 |

A **lagosta común** (*Palinurus elephas*, Fabricius 1787) é un crustáceo macruro (de abdome ben desenvolvido), un dos mariscos máis valorados, tanto en Galicia como no resto do Estado. Tamén se denomina **lagosta europea** ou **lagosta vermella**.

Descrición
----------

Debuxo do pintor xaponés Kuniyoshi Utagawa.
Corpo robusto, dividido entre cefalotórax (pereión) e abdome (pleón), ámbolos dous cubertos por un exoesqueleto de natureza calcárea (**casca**), de forma máis ou menos cilíndrica, dotado de numerosos saíntes de tamaños desiguais dispostos en liñas lonxitudinais (ós que lle debe o seu nome inglés: *Spiny lobster*). A casca está dividida por sucos lonxitudinais e transversais, aspecto característico da familia *Palinuridae*.

Os adultos son de cor castaña ou violácea. No abdome presenta manchas amarelas simétricas.

Na casca coexisten dous pigmentos, un azul escuro, dominante, soluble; e outro vermello, insoluble. A cor vermella viva coa que coñecemos a lagosta no prato, cociñada, aparece só trala cocción, por desaparición dos outros pigmentos da casca, solubles na auga.

O rostro está formado por un pequeno saínte con dúas espiñas laterais, diverxentes e prominentes (como cornos), sobre os ollos, pedunculados e globosos.

O primeiro par de antenas son pequenas (anténulas), curtas e bifurcadas ó final. O segundo par de antenas está moi desenvolvido, chegando a ser máis longas có corpo do animal, e consta dunha base ou pedúnculo curto e espiñoso e un látego formado por incontables artellos. As antenas teñen unha función esencialmente táctil.

Cola de lagosta cocida.Cola de lagosta cocida.
O abdome é grande e arqueado. De aí a súa vella clasificación como **macruro**, en contraposixión ós **braquiuros**, como a centola, de abdome pequeno e recollido baixo o cefalotórax.

Posúe seis segmentos (pleuras) móbiles. Cada segmento posúe un par de a modo de pequenas patas (pleópodos) que, nesta especie, non son útiles para a natación. A súa función é copuladora e ovíxena: as femias suxeitan a posta de ovos contra o abdome con estes pleópodos.

O último segmento abdominal está transformado nunha aleta caudal membranosa. Está constituída por unha placa central (**telson**, redondeado ou truncado) e catro uropodios.

Posúe cinco pares de patas locomotoras (pereiópodos), coma tódolos crustáceos decápodos, rematados nunha uña forte, excepto o primeiro par, máis curto e ancho e rematado nunha pequena pinza. Nas femias, o último par de patas tamén remata en pinza (carácter que serve para diferencia-los exemplares dun e doutro sexo). Ovos vermellos.

Mide entre 25 e 35 cm e pesa ó redor de 1 kg, aínda que pode chegar ós 50 cm e pesos de 4–7 kg. A madurez sexual alcánzase ós 4-5 anos, cuns 20 cm de lonxitude. No Mediterráneo son xa maduras ós 3 anos, cuns 10 cm.

As lagostas son **unisexuais** (cos sexos separados). O desenvolvemento é moi lento, chegando ós 15-20 anos. Como tódolos invertebrados dotados de exoesqueleto, muda e cambia de casca periodicamente. A lagosta presenta numerosas mudas anuais, que van a menos coa idade (10 veces no primeiro ano, 1-2 veces ó ano cando vellos).

Hábitat
-------

É unha especie demersal, que vive nos fondos rochosos onde poida agocharse en covas e gretas, a profundidades de 20 a 70 metros, se ben no inverno desprázase a profundidades de 250 m ou máis.

Presente no atlántico oriental, desde a altura de Irlanda ou o sur de Noruega ata os Azores e Mauritania. Tamén é moi abundante no Mediterráneo.

A alimentación é omnívora, principalmente carnívora, a base de moluscos, outros crustáceos, equinodermos, algas etc.

Pesca
-----

En Galicia cada vez é máis escasa, pola sobrepesca á que é sometida. Boa parte da lagosta que se comercializa procede do Reino Unido.

Péscase con nasas especiais (**nasas lagosteiras**), pero ás veces vén enliada noutras artes de pesca.

O talle mínimo permitido para a lagosta capturada en augas galegas é de 25 cm.

A lagosta no mercado e na cociña
--------------------------------

Normalmente, comercialízase a partir de cetarias, nas que se estabula trala captura ata o momento da súa venda.

A presentación habitual é fresca, viva. Recoñécese sen dificultade: o abdome debe de estar curvado cara a dentro e, cando a collemos na man adoita batelo con forza. Ademais, mostra reaccións reflexas nos ollos, antenas e patas ó contacto.

Tamén pode atoparse conxelada, pero neste caso se trata de lagostas foráneas.

Existe no mercado un sucedáneo de forma e sabor semellante ás colas de lagosta, baixo o nome de **"colas de mar"**. Trátase dun preparado elaborado a base de **surimi** (músculo de peixe picado e texturizado).

Consómese cocida en salpicón ou con distintas salsas, e tamén á prancha.

Festa da lagosta
----------------

Celébrase na Guarda, o último domingo de xuño.

Sinonimia histórica
-------------------

* *Palinurus vulgaris* Latreille 1804
* *Palinurus quadricornis* Fabricius 1798
* *Astacus elephas* Fabricius 1787

Denominación noutras linguas
----------------------------

* castelán, asturiano: langosta
* vasco: Otarrain
* catalá: llagosta
* valenciano: llangosta
* francés: langouste, langouste rouge
* inglés: Spiny lobster, Common Spiny lobster
* portugués: lagosta
* italiano: aragosta
* alemán, danés: languste
* grego: astakos
* holandés: langoesten

Especies semellantes
--------------------

No comercio pódense atopa-las seguintes especies semellantes:

* **lagosta moura** ou mauritánica, tamén chamada lagosta rosada ou lagosta diamante, procedente das costas africanas (*Palinurus mauritanicus*), máis grande e ancha cá nosa.
* **lagosta verde** ou real, tamén chamada lagosta portuguesa (*Panulirus regius*), de menor tamaño cá nosa.

Non parece razoable confundi-la lagosta co **lumbrigante** (*Homarus gammarus*), pero ás veces podemos atopar textos que describen este último baixo a denominación de lagosta (ou **lagosta americana**).

A razón da confusión pode deberse a unha tradución pouco rigorosa do inglés americano, lingua na que o lumbrigante se denomina *lobster*, palabra que os dicionarios traducen directamente por *lagosta*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Lagosta*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Lagosta*** |

### Ligazóns externas

* Ficha en pescaderiascorunesas.es *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q8162866
* BNCF: 49239
* EBID: ID
* MAG: 2777221678

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Palinurus\_elephas
* BioLib: 32940
* DORIS: 1193
* Dyntaxa: 217824
* EOL: 1022068
* EUNIS: 17670
* Fossilworks: 94236
* GBIF: 2221606
* iNaturalist: 324536
* IRMNG: 10840203
* ITIS: 97657
* IUCN: 169975
* NBN: NBNSYS0000188515
* NCBI: 198232
* SeaLifeBase: 26132
* Soortenregister: 143865
* TAXREF: 18441
* uBio: 528888
* WoRMS: 107703

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C1219027
* UNII: YTQ2BZC79L

 |