A **dihidroxiacetona fosfato** , tamén escrita **dihidroxiacetona-fosfato** (DHAP) é un composto de tres carbonos coa fórmula C3H7O6P implicado en varias reaccións metabólicas importantes da glicólise, gliconeoxénese ciclo de Calvin da fotosíntese e síntese de lípidos.

Glicólise e gliconeoxénese
--------------------------

A dihidroxiacetona fosfato é un dos produtos intermediarios da glicólise, xa que se orixina durante a rotura da molécula de frutosa 1,6-difosfato para dar unha molécula de gliceraldehido 3-fosfato e outra de dihidroxiacetona fosfato, reacción reversible catalizada polo encima frutosa-bisfosfato aldolase .

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |        |  |    +    |  |
| Frutosa 1,6-difosfato |   | Gliceraldehido 3-fosfato |   | Dihidroxiacetona fosfato |
| *Frutosa-bisfosfato aldolase* |

A dihidroxiacetona fosfato así formada isomerízase rapidamente a gliceraldehido 3-fosfato pola acción da triosa fosfato isomerase, nunha reacción reversible. Isto ten como resultado que se forman dúas moléculas de gliceraldehido 3-fosfato, que continúan as reaccións da ruta glicolítica .

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |        |  |
| Dihidroxiacetona fosfato |   | Gliceraldehido 3-fosfato |
| *Triosa fosfato isomerase* |

  

Na gliconeoxénese as dúas reaccións mencionadas da glicólise teñen lugar en sentido inverso, xa que son reversibles.

Ciclo de Calvin
---------------

A dihidroxiacetona fosfato intervén no ciclo de Calvin da fase escura da fotosíntese. Orixínase pola redución con gasto de NADPH do 1,3-difosfoglicerato, que forma gliceraldehido 3-fosfato. Parte das moléculas de gliceraldehido 3-fosfato isomerízanse a dihidroxiacetona fosfato, que continúa as reaccións do ciclo.

No ciclo de Calvin a dihidroxiacetona fosfato utilízase na síntese de sedoheptulosa 1,7-difosfato ao reaccionar coa eritrosa 4-fosfato, e na síntese de frutosa 1,6-difosfato ao reaccionar co gliceraldehido 3-fosfato. A sedoheptulosa 1,7-difosfato e a frutosa 1,6-difosfato utilizanse despois para rexenerar a ribulosa 1,5-difosfato, que é a molécula que inicia o ciclo de Calvin coa fixación do carbono .

Síntese de lípidos
------------------

A dihidroxiacetona fosfato formada na glicólise pode reducirse a L-glicerol 3-fosfato, que funciona como o glicerol activado que se utiliza para proporcionar o glicerol que forma parte de moitos lípidos durante a síntese dos mesmos.

O encima que actúa é a glicerol 3-fosfato deshidroxenase, que require NAD+/NADH como cofactor.

De modo inverso, a deshidroxenación do L-glicerol-3-fosfato, procedente do glicerol dos triglicéridos, pode orixinar dihidroxiacetona fosfato, que entra na glicólise.

O glicerol dos lípidos da dieta é unha importante fonte de para a síntese de lípidos.

O glicerol pode orixinar glicerol 3-fosfato con gasto de ATP nunha reacción catalizada pola gliceroquinase.

Lanzadeira do glicerol-fosfato
------------------------------

A dihidroxiacetona tamén intervén transformándose en glicerol fosfato na lanzadeira do glicerol-fosfato, que permite levar coencimas reducidos desde o citosol ao interior da mitocondria.

Notas
-----

1. ↑  ChemSpider Dihydroxyacetone phosphate
2. ↑  PubChem compund dihydroxyacetone-P
3. 1 2 3  A. Lehninger. Principios de Bioquímica. (1988). Omega. Páxinas 404-406, 665. ISBN 84-282-0738-0

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Dihidroxiacetona
* Lanzadeira do glicerol-fosfato

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q416915
* EBID: ID
* JSTOR: dihydroxyacetone-phosphate
* MAG: 2780866112

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 57-04-5
* ChEBI: 16108
* ChEMBL: CHEMBL1161998
* ChemSpider: 648
* DrugBank: 04326
* DTXSID: DTXSID6058768
* ECHA: 100.000.280
* HMDB: HMDB0001473
* KEGG: C00111
* KNApSAcK: C00007560
* MeSH: D004099
* PubChem: 668
* UNII: T7KF2T6W95

 |