**Zubiri** é unha localidade e concello do val e municipio de Esteríbar da Comunidade Foral de Navarra, España, dentro da comarca de Auñamendi e a Meiriñado de Sangüesa. A localidade atópase a 20 km de Pamplona e en 2013 tiña 439 habitantes É a capital administrativa do val, onde se sitúa o seu concello e ademais o centro industrial do mesmo. Na localidade atópase a planta de Magnesitas Navarras, S.A. (MAGNA), unha empresa de transformación de magnesita.

Topónimo
--------

O nome de Zubiri significa Pobo da Ponte ponte traducida do éuscaro (*Zubi*: ponte e *iri*: pobo).

Xeografía
---------

A localidade atópase en centro do val de Esteríbar baixo o monte Murelu (650 msnm.), a 526 msnm. de altitude, na beira dereita do río Arga e a 20 km da capital Navarra, Pamplona.

Demografía
----------

Evolución da poboación da a localidade nos últimos anos.

Evolución demográfica| 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2013 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 387 | 389 | 393 | 393 | 411 | 429 | 433 | 460 | 423 | 439 |

Historia
--------

Durante a Idade Media houbo na localidade un mosteiro beneditino, o cal dependeu de Leyre por unha doazón efectuada polo rei García o de Nájera en 1040.

Administración
--------------

A localidade está constituída como un concello pertencente ao municipio de Esteríbar. O concello está formado por unha xunta de catro vocais e un presidente do concello.

Na localidade tamén se atopa a sede do Concello do val de Esteríbar.

Camiño francés
--------------

O Camiño de Santiago seguindo a ruta do camiño francés pasa por Zubiri na súa segunda etapa partindo de Roncesvalles e é o punto de saída da terceira etapa.

O Camiño accede a Zubiri pola ponte medieval sobre o río Arga, *Ponte da rabia*, así chamado pola crenza de que se se obriga a un animal rabioso a dar unha volta completa ó redor do piar central, cura da enfermidade. Zubiri, en éuscaro, significa precisamente *pobo da ponte*.

Monumentos e lugares de interese
--------------------------------

Ponte da Rabia.
### Arquitectura civil

* **Ponte da Rabia**: Situado sobre o río Arga, é unha ponte lendaria de estilo románico do século XII. Segundo unha lenda que, ao pasar baixo os seus arcos, os animais afectados dunha enfermidade quedaban milagrosamente curados.
* **Fonte da auga de batueco:** Segundo unha lenda popular as súas augas teñen propiedades curativas.
* **Albergue de Peregrinos**

### Arquitectura Relixiosa

* **Igrexa de San Esteban Protomartir**: É un templo de nova construción, O edificio orixinal foi destruída durante as Guerras Carlistas.

Notas
-----

1. 1 2  Gobeerno de Navarra (ed.). "Datos de Zubiri". Consultado o 22 de octubre de 2009.
2. ↑  Concello de Esteríbar (ed.). "Pueblos del valle - Zubiri". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2015. Consultado o 22 de outubro de 2009.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Esteríbar
* Navarra
* Camiño francés

### Ligazóns externas

* Datos de Zubiri - Goberno de Navarra: Información e datos de entidades locales de Navarra.
* Datos de Zubiri - Federación Navarra de Municipios e *Concejos*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q227578
* WorldCat
* VIAF: 316431821

 |