recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*Petasites hybridus* (L.)  
G.Gaertn. B.Mey. & Scherb. (1801) = Tussilago hybrida L.
O **basónimo** é un termo usado na nomenclatura biolóxica e que consiste no nome científico baixo o cal foi orixinalmente nomeado ou catalogado un taxon.

Para evitar ambigüidades ou dúbidas respecto dun nome científico, unha proposta de reclasificación debe mencionar sempre o basónimo, aínda que o nome taxonomicamente válido ou aceptado hoxe en día sexa distinto.

Por exemplo, en 1758 Linneo describiu a *Staphylinus politus*. Actualmente ese taxon coñécese como *Philonthus politus*. Neste sentido, a forma correcta de citar o nome sería:

* *Philonthus politus* (L. 1758) → Nome válido
* *Staphylinus politus* L. 1758 → Basónimo (nome orixinal)

Outro exemplo da botánica represéntao *Picea abies* (L.) H.Karst. baseado en *Pinus abies* L.

Un exemplo máis: unha parte mínima das especies do xénero *Carthamus* L. 1753 (*Asteraceae*) foi reclasificada en 1990, por Ginés López González no xénero *Phonus* Hill, 1762, con *Carthamus arborescens* L. 1753 como **basónimo**, pasando a denominarse *Phonus arborescens* (L.) G. López (con L. entre paréntesis - (L.) - para denotar que a descrición orixinal a fixo Linneo baixo outro taxon xenérico, neste caso *Carthamus*, seguido de G. López quen é o autor que cambioou a especie *arborescens* do xénero *Carthamus* ao xénero *Phonus*).

Notas
-----

1. ↑  "Acerca de la clasficación natural del género *Carthamus* L.s.l". *Anales Jard. Bot. Madrid* **47** (1): 11-34.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Sinonimia (bioloxía)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q810198
* MAG: 2778891631

 |
A **Corexía** (*choregia*), na antiga Atenas, era unha forma de liturxia, isto é, de servizo público, na que os cidadáns adiñeirados tiñan que facerse cargo dos custos que carrexaba a contratación de coros para os certames líricos ou dramáticos que se celebraban con motivo das Panateneas, Tarxelias, Dionisias e Leneas; de aí o seu nome, *choregoí*. Os custos eran moi considerábeis. No -405, co empobrecemento de Atenas por mor da Guerra do Peloponeso, dous coregos tiveron que asumir os custos da produción das Grandes Dionisias. Os coregos elixían os membros dos seus coros, pagábanlles o vestiario, os ensaios e o local para ensaiar. O premio para o corego que resultaba vencedor nun certame de ditirambos consistía nun trípode que a continuación dedicaba a un deus; en Atenas a rúa dos trípodes (*hoi tripodes*) tomou o seu nome das múltiples ofrendas deste tipo había nela.

Corego
------

O *corego* (grego, *χορηγός*, *khorêgós*) é, na Grecia antiga, un cidadán (ou un meteco) encargado de organizar ás súas expensas un coro e os figurantes para unha representación teatral.

Entre os coregos famosos, pódese citar a Pericles, cuns vinte anos, para *Os persas* de Esquilo en -472, e Temístocles para *As fenicias* de Frínico en -476 (obra cuxo texto se perdeu).

A corexía era un cargo financeiro moi oneroso. Trátase na orixe de sustentar a 12 coreutas, despois 15 para a traxedia, 12 para o drama satírico e 24 para a comedia. O corego tiña igualmente ao seu cargo os vestidos e as máscaras, os decorados e os figurantes (gardas, servidores, nenos e outros personaxes mudos). Os actores, os músicos e os autores, eran remunerados polo Estado. En caso de vitoria, o corego debía ofrecer un gran banquete. Platón, n'*O banquete*, describe así o dado para a vitoria do poeta Agatón.

Xa que logo, non parece que a *antidosis* (procedemento para designar a outro cidadán estimado máis rico), exista neste caso. Ser corego era en efecto un gran honor, e é probábel que algúns fosen voluntarios. O corego cuxo poeta triunfara era coroado no teatro, co mesmo título que o autor, e o seu nome figuraba na lista de vencedores.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Teatro da Grecia antiga.
* Liturxia grega antiga.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1076399
* Treccani: coregia

 |
*Para a comuna francesa, véxase Coren.*

**Coren** (Cooperativa Orensana) é o grupo empresarial baseado en cooperativas avícolas e gandeiras máis importante de Galicia, con presenza en todos os continentes.

Historia
--------

A compañía ten os seus antecedentes a partir de 1959, cando nomean a Eulogio Gómez Franqueira xerente da Unión Territorial de Cooperativas del Campo. Franqueira comezou entón un proxecto de saneamento da empresa, mercando os produtos en orixe co fin de obter mellores prezos. En 1962 UTECO constitúe a Cooperativa Provincial Ganadera, que lle mercaba a unha empresa norteamericana os polos e os compostos para alimentalos. UTECO comezou a construír a fábrica para a creación de compostos baixo a licenza desta empresa, e en 1965 nace unha cooperativa dedicada exclusivamente a elaboración de compostos para a cría dos animais.

En 1966 a xa denominada Cooperativa Orensana (COREN) pon en funcionamento o matadoiro avícola e a primeira planta de incubación de Galicia, ao tempo que se preparaban para entrar no mercado do vacún. En 1968 as empresas de Coren crean a súa propia rede comercial, e en 1970 constrúese a central leiteira e a clasificadora de ovos no parque empresarial de San Cibrao das Viñas. En 1975 inaugura a primeira planta en Alcobendas (Madrid), e constrúese a segunda fábrica de compostos alimenticios.

Xa en 1987, co ingreso de España na Unión Europea, Coren asumiu para un período de catro anos a representación ante a comunidade de todos os produtores españois de polos e ovos.

En 1990 Coren chega a Portugal por medio de Lourinho Conservas de Carne Ltda. En 1995 Coren chega a Arxentina, e en 1998 acada Romanía.

No ano 2000 Coren inaugura unha planta de pensos en Lugo, e unha planta de procesado de pavos en Santa Cruz de Arrabaldo.

No 2008 recibe o recoñecemento como Xuíz Honorario do Couto Mixto.

Notas
-----

1. ↑  "Cifras". Arquivado dende o orixinal o 06 de maio de 2015. Consultado o 09 de maio de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Coren
Vista aérea
A **illa Cuttyhunk** é unha illa dos Estados Unidos. Está situada no arquipélago das illas Elizabeth, no condado de Dukes, no Estado de Massachusetts, na parte leste do país, a 600 km ao nordeste da capital, Washington, DC. Abarca 2.0 quilómetros cadrados. As súas coordenadas son 41.41677°N 70.93559°O 

O punto máis alto da illa é 41 metros sobre o nivel do r. Mide e 1.7 km de norte a sur e 2.2 km de leste a oeste.

O clima é continental. A temperatura media é 10 °C. O mes máis caloroso é agosto, con 20 °C de media, e febreiro o máis frío, con -4 °C. A precipitación media é de 1,475 milímetros ao ano. O mes máis chuvioso é decembro, con 203 mm de chuvia, e o máis chuvioso setembro, con 74 milímetros.

Foi descuberta para os ingleses por Bartholomew Gosnold; daquela Cuttyhunk e outras illas das Elizabeth e as Martha's Vineyard recibían nomes indíxenas .

Notas
-----

1. ↑  "Rainfall". *NEO; NASA.gov*.
2. ↑  "Bartholomew Gosnold and Native Americans". *npg.si.edu* (en inglés). Consultado o 2022-02-03.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cuttyhunk Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Martha's Vineyard
* Boston
* Massachussets
* Estados Unidos
* Bartholomew Gosnold
* Gosnold, Massachusetts
* Pobos indíxenas de América

### Ligazóns externas

* Cuttyhunk Island, MA (páxina oficial)

1. ↑  [Cuttyhunk Island] sa [Geonames.org (cc-by)]; post updated 2006-01-15; database download sa 2017-02-28
2. ↑  "Cuttyhunk". *NASA.gov*. Arquivado dende o orixinal o 06 de agosto de 2013. Consultado o 03 de febreiro de 2022.
3. ↑  "DatasetId". *NASA.gov*. Arquivado dende o orixinal o 10 de xuño de 2021. Consultado o 03 de febreiro de 2022.
**António Óscar de Fragoso Carmona**, nado en Lisboa o 24 de novembro de 1869 e finado na mesma cidade o 18 de abril de 1951, foi un político e militar português, décimo primeiro Presidente da República Portuguesa (primeiro do Estado Novo).

Traxectoria
-----------

Era fillo e neto de militares. Estudou no Colexio Militar de Lisboa entre 1882 e 1888 e na Escola do Exército entre 1889 e 1892, saíndo como oficial de Cabalería. Era republicano e masón.

O 15 de outubro de 1910 foi nomeado membro da Comisión de Reestruturación do Exército polo goberno revolucionario republicano. Foi instrutor da Escola Central de Oficiais (1913-1914), director da Escola Práctica de Cabalería de Torres Novas (1918-1922) e Comandante da IVª División situada en Évora (1922-1925). Foi ministro de Guerra entre o 15 de novembro e o 18 de decembro de 1923, no goberno de Ginestal Machado.

Tralo golpe militar do 28 de maio de 1926, o 3 de xuño foi nomeado ministro de Asuntos Exteriores. O 9 de xullo, trala caída do xeneral Gomes da Costa, foi nomeado ministro de guerra. O 26 de novembro de 1926 foi nomeado por decreto Presidente da República. Aínda no marco da ditadura militar, deu inicio ao período da Ditadura Nacional, sendo elixido de novo en 1928. Trala aprobación da Constitución de 1933, foi reelixido en 1935, 1942 e 1949.

Se ben acadara o posto de xeneral do exército en 1922, en 1947 concedéuselle o título honorífico de mariscal.

Galería de imaxes
-----------------

* Presidente Óscar Carmona, selo de 1$00 de 1945Presidente Óscar Carmona, selo de 1$00 de 1945
* I Centenario do nacemento do mariscal Carmona, 1869/1969, moeda de 50$00I Centenario do nacemento do mariscal Carmona, 1869/1969, moeda de 50$00

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***António Óscar de Fragoso Carmona*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q314022
* WorldCat
* VIAF: 47672199
* BMT: 193580
* BNF: 160310376
* BRE: 2047945
* Dodis: P2860
* EBID: ID
* FAST: 422503
* GEC: 0015178
* GND: 123557003
* ISNI: 0000 0000 6682 5786
* LCCN: no98106646
* Munzinger: 00000000956
* NNDB: 000111383
* NTA: 254836879
* PTBNP: 33192
* SNAC: w6pc6g9x
* SUDOC: 167288946
* WikiTree: Fragoso\_Carmona-1

 |
En medicina, o **coma** (do grego *κῶμα* ou *κωμα*, que significa soño profundo) é un estado severo de perda de conciencia, que pode resultar dunha gran variedade de condicións incluíndo as intoxicacións (drogas, alcol ou tóxicos), anomalías metabólicas (hipoglicemia, hiperglucemias, cetose), enfermidades do sistema nervioso central, ictus, traumatismo cranio-encefálico, convulsións e hipoxia. As causas metabólicas son as máis frecuentes.

O coma é xa que logo unha síndrome. Na Clasificación internacional de trastornos da saúde (CIE-10) asígnaselle a letra "R" (síntomas e diagnósticos). O coma é unha expresión dun forte trastorno das funcións cerebrais e xa que logo con perigo de morte. O desenvolvemento (prognóstico) do paciente en coma é dependente das enfermidades subxacentes e da asistencia médica.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q159557
* BNCF: 7166
* BNF: 119440924
* BRE: 2621577
* EBID: ID
* GEC: 0092055
* GND: 4122101-1
* JSTOR: comas
* LCCN: sh85028781

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 16940
* HPO: HP:0001259
* ICD-9: 780.01
* ICD-10: R40.2
* MeSH: D003128
* MeSH: C10.597.606.358.800.200
* NCIt: C34497
* Patientplus: coma
* UMLS: C0009421

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Antonio Taboada.

**Antonio Taboada Nieto**, nado en Pontevedra en 1869 e finado na mesma cidade o 22 de marzo de 1943, foi un músico galego.

Traxectoria
-----------

Quedou cego moi novo. Estudou piano, frauta, harmonía e composición. Dirixiu grupos orquestrais de música clásica e foi mestre de capela. Colaborou co doutor Mascaró creando un sistema mixto de escritura para cegos e videntes. Como compositor é autor da zarzuela *Los hijos de Minerva* e outras obras en diversos xéneros musicais.

Recoñecementos
--------------

A Deputación de Pontevedra creou en 1943 o premio Antonio Taboada Nieto para ampliación de estudos de piano.

Vida persoal
------------

Casou con Francisca Tabanera Alén, finada en 1937, e foi pai de Antonio, Jesús (militar), Prudencio (comercial e membro da Asambreia de Mocedades Nacionalistas), Isidro (militar) e Francisca Taboada Tabanera (n. 1914).

Notas
-----

1. ↑  "Pontevedra y Vigo". *El Ideal Gallego*. 24 de marzo de 1943. p. 5.
2. ↑  "Pontevedra". *El Correo Gallego*. 9 de abril de 1943. p. 3.
3. ↑  "Cabodano". *El Diario de Pontevedra*. 23 de novembro de 1938. p. 2.
4. ↑  Álvarez Castro, X. (10 de xaneiro de 2014). "A morte do home que tocaba o bombardino". *Pontevedra nos anos do medo*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info
Imaxe microscópica do citoesqueleto de queratina dunha célula HUVEC.
As **células HUVEC** (do inglés *human umbilical vein endothelial cells* ou células endoteliais de vea umbilical humana) son células derivadas do endotelio de veas do cordón umbilical humano. Son utilizadas como sistema modelo para o estudo da función e patoloxía de células endoteliais (por exemplo, a anxioxénese). A conveniencia do seu uso débese ao seu baixo custo e as técnicas simples que se poden aplicar para illalas do cordón umbilical, o cal normalmente é cortado despois do parto. As HUVECs foron illadas e cultivadas in vitro por primeira vez na década de 1970 por Jaffe e outros. É doado facer que as células HUVEC proliferen en instalacións de laboratorio. Igual que as células endoteliais de arteria umbilical humana mostran un fenotipo pavimentoso cando cobren o interior das paredes dos vasos sanguíneos.

Notas
-----

1. ↑  Park HJ, Zhang Y, Georgescu SP, Johnson KL, Kong D, Galper JB (2006). "Human umbilical vein endothelial cells and human dermal microvascular endothelial cells offer new insights into the relationship between lipid metabolism and angiogenesis". *Stem Cell Rev* **2** (2): 93–102. PMID 17237547. doi:10.1007/s12015-006-0015-x.
2. ↑  Jiménez, N. Krouwer, V. & Post, J. A new, rapid and reproducible method to obtain high quality endothelium in vitro. Cytotechnology 65, 1-14 (2012).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Liña celular

### Ligazóns externas

* Human umbilical vein endothelial cells *Medical Subject Headings* (MeSH) na Biblioteca Nacional de Medicina dos EUA.
* Understanding the Vasculature with the Help of HUVECs
* Primary Umbilical Vein Endothelial Cells (Normal, Human) en ATCC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5939177
* MAG: 2777834122

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D061307

 |
**Antonio Roura Lenguas**, nado na Coruña o 11 de xuño de 1937 e finado na mesma cidade o 20 de xuño de 2016, foi un sacerdote católico latino galego.

Traxectoria
-----------

Estudou na Grande Obra de Atocha, onde coñeceu a Baltasar Pardal Vidal. Entrou no seminario de Santiago de Compostela en 1957, e foi ordenado sacerdote o 4 de agosto de 1963 polo bispo auxiliar Miguel Novoa Fuente na igrexa de San Martiño Pinario. En 1966 doutorouse en Socioloxía relixiosa en Roma pola Pontificia Universidade de San Tomé de Aquino, e á súa volta á Coruña foi nomeado coadxutor da parroquia de San Xurxo. Durante a década de 1970 participou no Concilio Pastoral de Galicia.

O 23 de xaneiro de 1975 foi nomeado párroco; como párroco de San Xurxo, levou a cabo diversas restauracións no templo, no que desenvolveu unha ampla labor de formación relixiosa entre os seus fregueses. Tamén participou na fundación da Confraría da Paixón do Señor e de Nosa Señora do Maior Dor. Foi tamén durante un tempo administrador das parroquias de Coirós e Orro. Entre 1996 e 2010 foi arcipreste de Faro.

Foi membro da Sociedade Sacerdotal da Santa Cruz, vinculada ao Opus Dei.

O seu funeral foi presidido polo bispo auxiliar Jesús Fernández.

Notas
-----

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Sánchez Lado, Víctor Manuel (21 de xuño de 2016). "Antonio Roura Lenguas, párroco en A Coruña". *Pastoral Santiago (Arquidiocese de Santiago de Compostela)*. Arquivado dende o orixinal o 24/10/2020. Consultado o 2/11/2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  García, Nicolás (21 de xuño de 2016). "El sacerdote que se gastó y desgastó por la Iglesia". *La Voz de Galicia*. Consultado o 2/111/2018.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Sacerdotes fallecidos" (PDF). *Boletín Oficial del Arzobispado de Santiago* (3.720): 45. xuño de 2016.
4. ↑  Outras fontes din que foi ordenado polo cardeal Fernando Quiroga Palacios; porén, o Boletín oficial do Arcebispado cita ao bispo auxiliar.
| *Cuarto óso metacarpiano* |
| --- |
|  |
| Cuarto metacarpiano |
|  |
| Os cinco metacarpianos numerados |
|
| Latín | *ossa metacarpalia IV* |
|
| Gray's | *pág.228* |
|
|
|
|
|
|
|
|

O **cuarto óso metacarpiano** é un dos cinco ósos do metacarpo, máis pequeno e curto co terceiro. A base é reducida e ten forma de cadrado. Na parte superior da base existen dúas superficies articulares para o carpo. Na zona medial hai unha superficie grande, para artellarse co óso ganchudo e na zona lateral hai unha pequena que se artella co óso grande.

Na parte medial ou cubital hai unha superficie para a articulación co quinto óso metacarpiano e na parte lateral ou radial hai outra para o terceiro óso metacarpiano.

Na parte inferior artéllase coa falanxe proximal do dedo anular.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en inglés)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0003648

 |
O **cuádratlon** é un deporte composto por catro especialidades, fundamentalmente natación, piragüismo, ciclismo e carreira a pé, distribuídas nesta orde e con desenvolvemento ininterrompido dunha a outra.

O cuádratlon non é deporte olímpico. En Galiza, a federación que se ocupa do cuádratlon é a de tríatlon e péntatlon moderno.

Distancias
----------

| Nome | Natación | Piragüismo | Ciclismo | Carreira a pé | Comentarios |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Esprín | 750 m | 4 km | 20 km | 5 km | É a única válida para cadetes, xuvenís e sub23 |
| Media distancia | 1.5 km | 8 km | 40 km | 10 km | Só é válida para iúniores, séniores e veteranos |
| Longa distancia | 5 km | 20 | 100 km | 21.1 km | Só é válida para iúniores, séniores e veteranos |
|

Todas as distancias son iguais para homes e para mulleres. Os organizadores poden rebaixar ata un 10% os percorridos en función das características dos circuítos ou climatolóxicas.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Federación Mundial de Cuádratlon (WQF)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1479040
* NKC: ph569181

 |
*Edipo e Antígona* de Antoni Brodowski, 1828.
**Antígona**, na mitoloxía grega, era filla de Edipo e Iocasta (modelo do amor filial), e irmá de Ismene, Eteocles e Polinices.

Acompañou o seu pai Edipo, rei de Tebas, no seu desterro e, tras a súa morte, regresou á cidade. Enterrou o cadáver do seu irmán, Polinices, a pesar da prohibición do tirano Creonte. Como castigo foi condenada a ser enterrada viva.

O mito foi levado a escena por Sófocles na traxedia *Antígona*, estreada no 442 a. C.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q131351
* WorldCat
* VIAF: 54939226
* BMT: 132593
* BRE: 696233
* CANTIC: a19467448
* CERL: cnp00542519
* FAST: 810528
* GEC: 0004325
* GND: 118503340
* LCCN: no2014084634
* NKC: jo2016908822
* SUDOC: 027591689

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre mitoloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Roberto Bermúdez de Castro Muñoz**, coñecido como **"Chuny"**, nado na Coruña o 1 de marzo de 1970, é un regatista galego.

Gañou a Volvo Ocean Race 2014–15, como temoneiro e *trimer* do iate *Azzam*, do equipo emiratí Abu Dhabi Ocean Racing Team, patrocinado por Ian Walker, converténdose no segundo regatista español en gañar a volta ao mundo por equipos en 40 anos de historia, despois de Joan Vila, que o fixera na 2001-02 a bordo do *Illbruck*. Competiu nos Xogos Olímpicos de 2004 en Atenas, obtendo un décimo posto na clase Star.

Traxectoria
-----------

Chuny comezou a vela na clase Optimist cos seus catro irmáns e con seu pai, que era mariño mercante, no Real Club Náutico da Coruña. Pronto destacou e pasou a navegar en Laser, 470 e Snipe, clase na que acadou o seu primeiro éxito proclamándose campión de España e gañando o Trofeo Su Majestad el Rey en 1991. Foi entón cando recibiu a chamada de Javier de la Gándara para incorporarse á *tripulación do Galicia 93 Pescanova* e participar na Whitbread Round the World Race 1993-94. Estaba estudando Enxeñería Industrial, pero incorporouse en canto rematou os exames.

### Voltas ao mundo

Ademais da súa primeira participación co *Galicia 93 Pescanova* na edición 1993-94, participou noutras seis edicións, o que o converte, con sete, no español con maior número de edicións disputadas:

* 1993-94, no *Galicia 93 Pescanova*.
* 2001-02, no *Assa Abloy*.
* 2005-06, no *Brasil 1*.
* 2008-09, no *Team Delta Lloyd*.
* 2011-12, no *CAMPER co Emirates Team New Zealand*.
* 2014-15, no *Abu Dhabi Ocean Racing Team*.
* 2017-18, no *Team VESTAS 11th HOUR RACING*

### Copa América

Foi membro do equipo *Copa América '95 Desafío Español* na Copa América de 1995 e do *Spanish Challenge* na Copa América de 2000.

### Xogos Olímpicos

Competiu co equipo español nos Xogos Olímpicos de Atenas de 2004 na clase Star con Pablo Arrarte, clasificándose no décimo lugar.

Notas
-----

1. ↑  "Chuny, segundo rey español de los océanos" (en castelán). 28 de xuño de 2015. Consultado o 10 de novembro de 2021.
2. ↑  "Chuny, el mejor de todos" (en castelán). 5 de xuño de 2009. Consultado o 10 de novembro de 2021.
3. ↑  Margalef, Josep (6 de novembro de 2014). "'Chuny' Bermúdez: una de las claves del triunfo del 'Azzam'". *As* (en castelán). Consultado o 10 de novembro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha de Chuny no sitio web da Volvo Ocean Race 2014-15 *(en castelán)*.
* Datos do regatista no sitio web do Comité Olímpico Internacional *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20644701
* Sports Reference: chuny-bermudez-1

 |
| *Conopodium*  |
| --- |
| *Conopodium majus* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Apiales |
| Familia: | Apiaceae |
| Subfamilia: | Apioideae |
| Tribo: | Scandiceae |
| Subtribo: | Scandicinae |
| Xénero: | '**Conopodium'**W.D.J.Koch |

 |
| especies |
| ver texto. |

***Conopodium*** é un xénero de plantas herbáceas pertencente á familia das apiáceas. Comprende 57 especies descritas e destas, só 8 aceptadas.

Descrición
----------

Son herbas perennes, cun tubérculo subterráneo esférico ou irregular. Talos flexuosos na parte inferior. Follas 2-3 pinnatisectas. Umbelas de primeira orde con 0 (-2) brácteas; as de segunda orde con 0-10 bracteolas. Dentes do cáliz ausentes ou diminutos. Pétalos brancos. Froitos oblongo-ovoideos, glabros, pardos. Estilopodio cónico ou cónico-aplanado, estreitándose gradualmente cara ao estilo.

Taxonomía
---------

O xénero foi descrito por Wilhelm Daniel Joseph Koch e publicado en *Nova Acta Physico-medica Academiae Caesareae Leopoldino-Carolinae Naturae Curiosorum Exhibentia Ephemerides sive Observationes Historias et Experimenta* 2: 118. 1824. A especie tipo é: *Conopodium denudatum* W.D.J. Koch.

Especies
--------

A continuación amósase unha listaxe das especies do xénero *Conopodium* aceptadas até setembro de 2012, ordenadas alfabeticamente. Para cada unha indícase o nome binomial seguido do autor, abreviado segundo as convencións e usos.

* *Conopodium arvense* (Coss.) Calest.
* *Conopodium bunioides* (Boiss.) Calest.
* *Conopodium glaberrimum* (Desf.) Engstrand.
* *Conopodium majus* (Gouan) Loret
* *Conopodium marianum* Lange
* *Conopodium pyrenaeum* (Loisel.) Miégev.
* *Conopodium subcarneum* (Boiss. & Reut.) Boiss.
* *Conopodium thalictrifolium* (Boiss.) Calest.

Notas
-----

1. ↑  Taxonomía
2. ↑  *Conopodium* en PlantList
3. ↑  *Conopodium* en Flora Vascular
4. ↑  "*Conopodium*". *Tropicos.org. Missouri Botanical Garden*. Consultado o 1 de outubro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Conopodium Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* APDB: 189651
* Dyntaxa: 1005609
* EOL: 5048302
* EPPO: 1CNQG
* GBIF: 6026723
* iNaturalist: 61433
* IPNI: 331512-2
* IRMNG: 1322566
* NBN: NHMSYS0000457463
* NCBI: 109112
* POWO: ID
* Soortenregister: 119681
* Tela Botanica: 86209
* Tropicos: 40013457
* VASCAN: 31892

 |
| Conoidasida |
| --- |
| Ooquistes de *Eimeria maxima* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Eukaryota |
| Reino: | Chromalveolata |
| Superfilo: | Alveolata |
| Filo: | Apicomplexa |
| Clase: | **Conoidasida** |

 |
| Subclases |
| * Coccidia
* Gregarinia
 |

**Conoidasida** é un grupo de protistas clasificados como unha clase do filo dos Apicomplexos. A clase foi definida en 1988 por Levine e contén dúas subclases: os coccidios e as gregarinas. Todos os membros desta clase teñen un orgánulo chamado conoide truncado, oco e completo. As gregarinas adoitan ser parasitas de invertebrados e con gamontes maduros extracelulares; os coccidios na súa maioría infectan a vertebrados e teñen gamontes intracelulares.

Características
---------------

A maioría das especies presentan un conoide, que forma un cono completo pero truncado. A outra clase de Apicomplexos, os Aconoidasida, teñen un conoide só durante o estadio de oocineto e carecen del no resto do seu ciclo vital, pero os Conoidasida téñeno xeralmente durante todo o seu ciclo vital.

No ciclo vital de todas as especies hai reprodución sexual e asexual. Normalmente, cada cigoto forma unha parede de ooquiste dentro da cal realiza a meiose. Despois disto, algunhas veces prodúcese mitose. Este proceso de esporogonia produce esporozoítos infecciosos vermiformes móbiles.

Tamén se producen múltiples divisións mitóticas (esquizogonia) durante a merogonia dos estadios nos que se alimenta (trofozoítos) e durante a gametogonia.

### Motilidade

Os microgametos dalgunhas especies son flaxelados. A locomoción que presentan outros gametos e outros estadios mótiles é por escorregamento ou flexión da célula. Algunhas especies posúen pseudópodos, pero utilízanos para a fagocitose soamente.

Notas
-----

1. ↑  Levine, N.D. (1988). *The protozoan phylum Apicomplexa*. The Protozoan Phylum Apicomplexa. CRC Press. ISBN 978-0-8493-4653-8.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* ITIS id=553100 *Conoidasida* data de acceso: 19 de outubro de 2013

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3178797
* MAG: 2776220640

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 4657
* GBIF: 242
* iNaturalist: 152056
* IRMNG: 1282
* ITIS: 553100
* NCBI: 1280412
* WoRMS: 394011

 |
O **Consejo de Aragón** foi o órgano de goberno no Aragón republicano tras a sublevación do exército contra da República do 18 de xullo de 1936.

Traxectoria
-----------

Ao quedar as capitais provincias baixo o control dos sublevados, Aragón quedou sen autoridades gobernamentais e a CNT formou nos concellos aragoneses colectividades libertarias baixo a cobertura da CNT, que celebrou en Bujaraloz unha asemblea para crear un órgano que coordinase a economía e o esforzo bélico, e ao que se lle deu o nome de Consejo de Aragón. Nun primeiro momento tivo a sede en Fraga, pero acabou movéndose a Caspe.

O Consejo de Aragón estaba presidido por Joaquín Ascaso e contaba coa oposición do PCE, dos partidos republicanos e da Generalitat de Cataluña e de parte da dirección central da CNT.  

En decembro de 1936 o goberno español recoñeceuno e nomeou o seu presidente Gobernador Xeral de Aragón, ao tempo que entraban representantes do PCE, Izquierda Republicana e UXT nel. Finalmente o 18 de agosto de 1937 o goberno republicano acabou disolvéndoo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2994258
* GEA: 13269
* GEC: 0019445

 |
**Annasoltan Seidovna Kekilova**, nada en Keshi (Achkhabad) en 1942 e finada o 19 de xuño de 1983, foi unha escritora soviética de Turkmenistán.

Traxectoria
-----------

Filla de Ogulsakhat Seidova. Publicou diversos libros e discos. Editou tres poemarios e publicou en publicacións da República Soviética de Turkmenistán e de Moscova. A súa poesía trata temas típicos da literatura da era soviética, como o Partido Comunista da Unión Soviética, o estado e a súa xente. Relacionouse cos escritores Aman e Shali Kekilov.

No inverno e na primavera de 1971 Kekilova escribiu ao 24º Congreso de Partido Comunista da Unión Soviética e ao Comité Central do partido denunciando condicións de abuso na República Soviética de Turkmenistán; a denuncia tiña 56 páxinas, e ía acompañada dun álbum ilustrado. Entre outras cousas, solicitaba maiores dereitos para as mulleres do seu país. O partido rexeitou tomar en consideración as súas solicitudes, ordenouse parar a publicación do seu último libro, e foi forzada a abandonar o seu traballo a pesar de ser o único sustento para a súa nai e o seu fillo. Foi a Moscova á procura de auxilio, pero non atopou asistencia. Solicitou asilo na embaixada británica, pero tampouco recibiu resposta. Frustrada, renunciou á súa cidadanía soviética e comezou a preparar o proceso para emigrar. Porén, o 26 de agosto de 1971 unha ambulancia recolleuna na súa casa e foi levada á forza a un hospital psiquiátrico. A súa nai solicitou que a liberasen, e pediu axuda á prensa occidental. Kekilova negouse a retractarse do seu escrito de denuncia, e morreu na clínica. Seguiu escribindo e pasándolle manuscritos á súa nai e irmá, quen os enviou a Moscova, se ben desapareceron polo camiño. Tempo despois boa parte da súa obra foi destruída nun indendio doméstico. Con todo, parte da obra que se conservou foi publicada en 2015, como parte dunha escolma de obra de autores e autoras de Turkmenistán.

Notas
-----

1. 1 2  "Вспоминая Аннасолтан - Хроника Туркменистана". *hronikatm.com*. 19 de xuño de 2015. Consultado o 14 de novembro de 2017.
2. 1 2 3  S. P. De Boer; Evert J. Driessen; Hendrik L. Verhaar (26 de maio de 1982). *Biographical Dictionary of Dissidents in the Soviet Union: 1956 - 1975*. BRILL. pp. 236–. ISBN 90-247-2538-0.
3. 1 2 3 4  Theodore, Shabad (28 de setembro de 1971). "Dissident Poet in Turkmenia Is Reported Sent to Hospital". *The New York Times*. Consultado o 14 de novembro de 2017.
4. 1 2 3  ""He is weeping quietly in the desert…" The first collection of modern Turkmen literature released". *Fergananews.Com*. Arquivado dende o orixinal o 13 de novembro de 2017. Consultado o 14 de novembro de 2017.
5. ↑  "A new publishing project to be launched | Chronicles of Turkmenistan". *hronikatm.com*. Arquivado dende o orixinal o 15 de novembro de 2017. Consultado o 14 de novembro de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q21099364
* WorldCat
* VIAF: 78669287

 |
Paquete de pílulas anticonceptivas.

A **contracepción** ou **control da natalidade** é o uso dalgún tipo de **método anticonceptivo** coa finalidade de evitar a concepción. A palabra contracepción vén do latín *contra* (ídem) e *conceptio* ou *concipere* 'concibir', 'formación dun novo ser'. A Organización Mundial da Saúde define a contracepción como o uso de axentes, dispositivos, métodos ou procedementos para reducir a probabilidade de concepción ou para evitala. Os procedementos empregados deben ser temporais e reversibles, se non é de esterilización (castración, vasectomía e ligadura de trompas).

A contracepción é un tema controvertido politicamente e eticamente, en moitas culturas e relixións e, aínda que é moito menos controvertido que o aborto, hai grupos que se opoñen a el. A oposición non é heteroxénea: algúns son de oposición a calquera forma de contracepción agás a abstinencia, outros son a oposición a calquera forma de contracepción que eles consideran "non natural" e, finalmente, outros aceptan calquera forma de contracepción que impide a fecundación do óvulo, pero opóñense a calquera método que impida que un óvulo xa fecundado se adhira ó útero.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *contracepción*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q122224
* BNCF: 10880
* BRE: 2093500
* EBID: ID
* GEC: 0078899
* GND: 4070794-5
* JSTOR: contraception
* LCCN: sh85031589
* MAG: 2781400533
* NKC: ph118503
* PSH: 13022

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* eMedicine: 258507
* MeSH: D003267
* MeSH: E02.875.194
* UMLS: C0086286

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Anne Josephine Chloe Elder**, nada en Auckland o 4 de xaneiro de 1918 e finada en Melbourne o 23 de outubro de 1976, foi unha bailarina de ballet e poeta australiana.

Traxectoria
-----------

Inspirada por Anna Pavlova, comezou as clases de ballet con Laurel Martyn na década de 1930. Bailou co Ballet Russe de Monte Carlo de Wassily de Basil, a Australian Ballet Company, e a Borovansky Ballet Company, da que foi solista entre 1940 e 1944.

Elder estaba preocupada pola súa saúde, e orientou a súa carreira á pintura, a poesía, a xardinaría e a decoración doméstica. A mediados da década de 1960, animada por Bruce Dawe e Philip Martin, comezou a publicar poesía en publicacións periódicas, como *Australian*, *Meanjin*, *Quadrant*, *Overland* e *Southern Review*. En 1972 publicou o seu primeiro poemario, *For the Record*. O seu segundo poemario, *Crazy Woman*, foi publicado en 1976 de forma póstuma, e foi eloxiado nos premios do National Book Council de 1977.

Tras a morte de Anne Elder, o seu marido John Elder estableceu o premio Anne Elder Trust Fund para a poesía, presentado anualmente ao mellor primeiro poemario publicado en Australia. O premio foi administrado durante corenta anos pola rama do estado de Victoria da Fellowship of Australian Writers, e na actualidade é concedido por Australian Poetry.

En 1988 Monash University publicou Un volume conmemorativo da súa poesía, *Small Clay Birds*. En 2018 Julia Hamer publicou *The Heart's Ground*, unha biografía de Anne Elder que apareceu xunto cunha nova colección de poemas de Anne, *The Bright and the Cold*, compilada pola súa filla Catherine Elder. Os dous volumes foron publicados por Lauranton Books.

Obra
----

* *For the Record* (1972)
* *Crazy Woman* (1976)
* *Small Clay Birds* (1988)

Notas
-----

1. ↑  John McLaren. "Elder, Anne Josephine Chloe (1918–1976)". *Australian Dictionary of Biography* (en inglés). National Centre of Biography, Australian National University. Consultado o 4 de abril de 2012.
2. ↑  "Anne Elder". *Oxford Companion To Australian Literature* (en inglés).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* {{Hamer, J.}} (2018): *The Heart's Ground*. Lauranton Books.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4768307
* WorldCat
* VIAF: 91595709
* ISNI: 0000 0000 6709 6239
* LCCN: n77009003
* NLA: 35143073

 |
A **Contrarreforma**, tamén denominada **Reforma Católica**, é o nome dado ao movemento creado no seo da Igrexa Católica en resposta á Reforma Protestante iniciada con Lutero a partir de 1517. En 1543, a Igrexa Católica convocou o Concilio de Trento establecendo, entre outras medidas, a continuación do Tribunal do Santo Oficio (Inquisición), a creación do *Index Librorum Prohibitorum*, cunha relación de libros prohibidos pola igrexa, e o incentivo á catequese dos pobos do Novo Mundo, coa formación de novas ordes relixiosas dedicadas a esa empresa, incluíndo a Compañía de Xesús. Outras medidas incorporaron a reafirmación da autoridade papal, o mantemento do celibato, a creación do catecismo e seminarios e a supresión de abusos mediante indulxencias.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q128168
* AAT: 300022045
* BNCF: 30081
* BRE: 2093666
* EBID: ID
* GEC: 0019631
* GND: 4019710-4
* HDS: 017178
* JSTOR: catholic-reformation
* LCCN: sh85033436
* MAG: 2780868508
* NDL: 00562955
* Orthodox Encyclopedia: 2057152
* PSH: 7862
* Treccani: controriforma

 |
***Arise, O compatriots, Nigeria's call obey*** (en inglés *Erguédevos oh compatriotas, ao mandamento da chamada de Nixeria*) é o actual himno nacional de Nixeria, adoptado en 1978.

Letra
-----

### Letra en inglés

Arise, O compatriots, Nigeria's call obey
To serve our fatherland
With love and strength and faith
The labour of our heroes past
Shall never be in vain
To serve with heart and might
One nation bound in freedom, peace and
unity.
Oh God of creation, direct our noble cause
Guide our leaders right
Help our youth the truth to know
In love and honesty to grow
And living just and true
Great lofty heights attain
To build a nation where peace and justice
shall reign
### Letra en galego

Erguédevos, oh compatriotas, e seguide a chamada de Nixeria
Para servir á nosa patria
Con amor e forza e fe
O traballo dos nosos heroes
Nunca serán en van
Se servimos co corazón, será
unha nación comprometida coa liberdade, a paz e
a unidade.
Oh Deus de creación, dirixe a nosa nobre causa
Guía de forma certeira aos nosos líderes
Axuda á nosa xuventude na verdade para saber
No amor e a honradez para crecer
E para vivir de forma xusta e sincera
Grandes e sublimes alturas consegue
Para construír unha nación onde a paz e a xustiza
reinarán
O movemento Punk, encadrado dentro da contracultura
Denomínase **contracultura** aos valores, tendencias e formas sociais que chocan cos estabelecidos dentro dunha sociedade.

Aínda que hai tendencias contraculturais en todas as sociedades, o termo contracultura úsase especialmente para referirse a un movemento organizado e visíbel cuxa acción afecta moitas persoas e persiste durante un período de tempo considerábel. Así pois, unha contracultura é a realización, máis ou menos plena, das aspiracións e soños dun grupo social marxinal. Podemos considerar exemplos como o romanticismo do século XIX, a bohemia que se inicia no século XIX e dura até hoxe, a Xeración Beat norteamericana dos anos cincuenta, os movementos contraculturais dos sesenta, o movemento punk de finais dos setenta, a Movida madrileña en España ou a Movida viguesa en Galiza.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q188976
* BNCF: 2619
* BNE: XX526616
* BNF: 11936859s
* BRE: 2093550
* EBID: ID
* FAST: 881315
* GEC: 0093496
* GND: 4130375-1
* JSTOR: countercultures
* LCCN: sh00002005
* MAG: 2781026342
* PSH: 9748

 |
Contrabandistas na costa inglesa.  
Cadro de Georges Morland, 1792.
O **contrabando** é a entrada, a saída e a venda clandestina de mercadorías prohibidas ou sometidas a dereitos nos que se defrauda ás autoridades locais.

Tamén se pode entender como a compra ou venda de mercandorías evadindo os aranceis.

O contrabando como conduta humana
---------------------------------

A conduta humana denominada contrabando inscríbese no marco do dereito penal económico. A economía das nacións necesita ter control sobre as súas importación e exportacións, por canto fai á vida dun país. Desta forma, considérase que comete contrabando aquel que exerce accións ou omisións, mediante unha conduta engañosa, co obxecto de lograr que determinada mercadoría eluda o control do servizo aduaneiro.

En Galicia
----------

En Galicia foi famoso o contrabando na *raia* con Portugal, destacando, na posguerra, o de café, cobre e mesmo bacallau; 
durante a segunda guerra mundial, o de wolfram e, en tempos máis modernos, o de gando vacún. Por outra parte, cabe destacar no último terzo do século XX, o de tabaco que, posteriormente, derivou ao narcotráfico.

O contrabando na actualidade
----------------------------

Edificio da alfándega na Raia entre Galicia e Portugal, que deixou de ter uso en 1992 ao adoptaren España e mais Portugal o Acordo de Schengen.
Na actualidade, a desaparición de moitos monopolios estatais e a apertura de fronteiras á práctica totalidade dos produtos e ao liberalizatse gran parte dos mercados reduciu a incidencia e relevancia desta figura xurídica en moitos países do mundo.

Porén, o contrabando aínda adoita darse en produtos regulados por monopolios estatais e máis concretamente naqueleos fortemente gravados fiscalmente, o que implica que haxa unha gran diferenza entre o prezo económico real e o prezo final de mercado do produto. Esta diferenza é a que orixina a marxe que converte en atractivo o delito. Os casos máis comúns son os hidrocarburos e o tabaco, así como o alcohol, aínda que este en menor medida.

Notas
-----

1. ↑  **contrabando** Arquivado 22 de xullo de 2013 en Wayback Machine. no dicionario da RAG.
2. ↑  El contrabando de tabaco como figura fiscal

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Contrabando*** |

### Outros artigos

* Mercado negro
* Tráfico de drogas
* Tráfico de influencias
* Tráfico de animais
* Tráfico de persoas
	+ Tráfico de mulleres
	+ Tráfico de nenos
	+ Tráfico negreiro
* Tráfico de armas
* Tráfico de órganos
* Tráfico de sangue

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184840
* BNCF: 35691
* BNE: XX524690
* BNF: 13318522x
* BRE: 2093336
* EBID: ID
* GEC: 0093450
* GND: 4179825-9
* HDS: 026198
* JSTOR: smuggling
* LCCN: sh85123713
* NKC: ph124004

 |
Coordenadas: 43°02′15.7″N 9°01′13.2″O﻿ / ﻿43.037694, -9.020333A **Arca do Rabós** é un monumento megalítico situado nas proximidades da aldea de Rabós da parroquia de Baíñas, no concello de Vimianzo. Forma parte do Parque Arqueolóxico do Megalitismo da Costa da Morte.

Descrición
----------

Desde o chan do Cabral a Rabós e Baíñas esténdese un extenso campo de mámoas coñecido como Necrópole do Rabós. Esta zona caracterízase por seren terreos con pequenas lombas topográficas e existencia de brañas. Unha típica paisaxe megalítica que deixa ao descuberto no Rabós parte dunha anta: a Arca.

Conserva parte da tampa da cámara poligonal, soportada por dous esteos inclinados cara ao interior. Consérvase tamén parte do corredor (tres chantas verticais) orientado cara ao leste nesta mámoa profundamente profanada.

Segundo o experto Ramón Boga Moscoso, a cámara tería sete esteos dos que só se conservan dous, tamén comenta que se poden conservar gravados no seu interior.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Megálito
* Dolmen
* Megálitos de Galicia

### Ligazóns externas

* 

* Arca do Rabós na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
O grupo **Atahíde** era un grupo de música tradicional galega que desenvolveu o seu traballo durante a segunda metade da década dos noventa do pasado século. Son orixinarios de Pontedeume.

Compoñentes
-----------

Tres dos seus membros viñan do grupo Iriadona, que había pouco tempo cesara as súas actividades. Eles son:

* **Xosé Dobarro**: Gaita, frauta traveseira.
* **Nando Vila**: Whistles, percusión.
* **Manu Moares**: Mandola.

Uníronselles:

* **Sabela García**: Violín, pandeireta.
* **Emilio Mesías**: Teclados, acordeón.
* **Ana Leira**: Voz, violonchelo, pandeireta (compoñente tamén de Faltriqueira).

Traballos
---------

En xaneiro de 1998 gravaron unha maqueta nos estudos de *Víctor Gacio* en Serantes, Ferrol, cun total de cinco cancións:

1. Danzares-muiñeira do Centolo (Emilio Mesías)
2. O xastre (tradicional)
3. Jota de Pontevedra (tradicional)
4. O xustillo (tradicional)
5. Agarimosilla (Antonio Leira)

En xullo dese mesmo ano, participan nun CD dobre chamado Musiceum onde participaron a práctica totalidade dos músicos eumeses do momento, e de tódolos estilos. As dúas cancións elixidas para este CD son *Jota de Pontevedra* e *O xustillo*.

A disolución do grupo coincide coa chegada do novo século.

Notas
-----

1. ↑  La Voz de Galicia, 5 de xullo de 1998
**Ataces**, ***Atax*** ou ***Adax*** (?-418) foi rei dos alanos occidentais en Hispania. Foi o sucesor de Respendial, quen dirixiu aos alanos, xunto cos vándalos e suevos, nunha invasión, empuxada polos hunos, do Imperio Romano de Occidente a partir do ano 406.

Traxectoria
-----------

No 409, os alanos asentáronse nas provincias de Lusitania e Cartaxinense: "*Alani Lusitaniam et Carthaginiensem provincias, et Wandali cognomine Silingi Baeticam sortiuntur"* (*"Aos alanos asignáronlles a Lusitania e as provincias cartaxinesas, e aos vándalos, co nome de Silingos, a Bética"*). Algúns dubidan se os alanos posuían toda ou só partes de Cartaxinense.

### Lenda de Coímbra

Escudo actual de Coímbra.
A principios do século V, Ataces despois de conquistar *Aeminium* e *Conímbriga*, decidiu fundar outro asentamento na marxe dereita do río Mondego en lugar de *Aeminium*. Cando Ataces dirixía a construción desta nova cidade que chamou *Colimbria* (actual Coímbra) en honra á antiga *Conímbriga*, o rei suevo ⁣Hermerico e o seu exército apareceron para tomar posesión da cidade. O combate entre as dúas faccións foi tan cruento que as augas do Mondego acabaron por tinguirse de vermello. Hermerico retirouse cara ao norte, pero Ataces foi perseguilo e o rei suevo viuse obrigado a pedir a paz. Para iso, ofreceulle ao vencedor a man da princesa Cindazunda, a súa filla. Como é habitual nestes casos, a lenda di que Cindazunda era extremadamente fermosa e que Ataces pronto se namorou dela. A parella real chegou de camiño a Coímbra acompañada do seu pai e axiña se realizaron os casamentos e a voda, con toda a magnificencia. Para conmemorar un acontecemento tan extraordinario, Ataces entregoulle á cidade de Coímbra o escudo, que aínda é o escudo da moderna Coímbra: a doncela coroada é Cindazunda, a copa representa o seu matrimonio con Ataces, o león é o selo de Ataces e o dragón ou serpe alada o selo de Hermerico.

### Morte

En 418 Ataces foi derrotado e morto na batalla contra o rei visigodo Walia, quen atacara as tribos invasoras en nome do emperador Honorio, en terras tartessas, probablemente preto de Xibraltar. Os alanos que quedaron en Hispania apelaron ao rei vándalo Gunderico para que aceptase a coroa alana. Máis tarde, os reis vándalos do norte de África proclamábanse "*rex Wandalorum et Alanorum"* ("*rei dos vándalos e dos alanos*").

Notas
-----

1. ↑  Hidacio, 68.
2. ↑  Bury 1923, p. 203
3. ↑  "Heráldica, Coimbra Cámara Municipal".
4. ↑  "Escudo de armas da Cidade de Coímbra". Arquivado dende o orixinal o 05 de outubro de 2022. Consultado o 05 de outubro de 2022.
5. ↑  "Lendas". *Castelos e Muralhas do Mondego*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bury, J. B. *History of the Later Roman Empire*. Macmillan & Co. Ltd. 1923.
* Hidacio. *Continuatio chronicorum Hieronymianorum*.
O **Conceju Nacionalegu Cántabru** (en galego: ***Concello Nacionalista Cántabro***) é un partido político de ideoloxía nacionalista e de esquerdas que xorde en Cantabria en 1995, como canalización de movementos con reivindicacións cantabristas que se desenvolveran en épocas anteriores.

Historia e características
--------------------------

Defínese como *unha organización de carácter socio-político nacionalista, que como tal busca a plena soberanía política do pobo co que se identifica, encamiñado sempre baixo os principios da esquerda*. Tamén afirma o seu carácter ecoloxista e reclama o *recoñecemento por parte das institucións dos gobernos español e cántabro da lingua cántabra e a toma de medidas que garanticen a súa protección, ensino e uso na vida cotiá do País*.

Desde o ano da súa fundación, presentouse a tódolos comicios celebrados, tanto locais e autonómicos como estatais e europeos. Nas eleccións autonómicas de 2003 obtivo 1670 votos, sen acadar representación parlamentaria; nas eleccións municipais do mesmo ano as súas diferentes candidaturas sumaron 1100. Nas eleccións europeas de 2004 integrouse na coalición "Europa dos Pobos" (EdP), que obtivo un eurodeputado.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Sitio web do Conceju Nacionaliegu Cántabru

| * v
* c
* e
Europa dos Pobos |
| --- |
| 
* Andecha Astur
* Conceju Nacionaliegu Cántabru
* Chunta Aragonesista
* Esquerra Republicana de Catalunya
* Eusko Alkartasuna
* Iniciativa Ciudadana
* Partido Socialista de Andalucía

 |