**Carl Wilhelm Scheele**, nado en Stralsund o 9 de decembro de 1742 e finado en Köping o 21 de maio de 1786, foi un químico farmacéutico sueco.

Traxectoria
-----------

Scheele naceu en Stralsund, Pomerania (agora Alemaña, daquela entón unha provincia sueca). Foi o descubridor de moitas substancias químicas, xa que descubriu o osíxeno antes que Joseph Priestley.

Scheele traballou como farmacéutico en Estocolmo, de 1770 a 1775 en Uppsala, máis tarde en Köping, tamén en Suecia, onde adquiriu a farmacia (onde instalou o seu laboratorio) da entón viúva Sara Pohl, coa que casou no leito de morte. Os seus estudos levárono ao descubrimento do osíxeno e do nitróxeno, entre 1772 e 1773, cuxa obra publicou no seu libro *"Chemische Abhandlung von der Luft und dem Feuer"* ("Tratado de química sobre o aire e o lume") en 1777, perdendo parte da súa fama a favor de Joseph Priestley, quen de forma independente (pero máis tarde) descubriu o osíxeno en 1774.

O francés Antoine Lavoisier tamén reivindicou o descubrimento por si mesmo. Acuñou o termo osíxeno (literalmente "xerador de ácido") e Lavoisier identificouno como "Aire defloxísticado" de Priestley.

Scheele tamén descubriu outros elementos químicos, como o cloro (1774), o bario (1774), o manganeso (1774), o molibdeno (1778) e o volframio (1781), así como varios compostos químicos, incluíndo ácido nítrico, glicerol e cianuro de hidróxeno (tamén coñecido como ácido prúsico). Ademais, descubriu un proceso similar á pasteurización.

Como moitos químicos da súa época, Scheele traballaba a miúdo en condicións difíciles e perigosas, o que explica a súa morte prematura, que, curiosamente, se debeu á caída dun vaso que contiña unha solución de ácido cianhídrico (HCN), substancia que el mesmo descubriu e que aínda hoxe se usa para casos de pena de morte nos Estados Unidos. Outras fontes afirman que os síntomas que rodean a morte de Scheele suxiren unha intoxicación por mercurio.

### Feitos

A pesar da conciencia dos descubrimentos de Scheele para o desenvolvemento da química hoxe en día, moitos destes descubrimentos, naquel momento, non foron acreditados a el. Isto foi porque non publicou todo o que fixo nin publicou en revistas científicas que non eran moi coñecidas.

Floxista convencido (véxase teoría do floxisto), e influenciado pola alquimia, ao estudar o ácido clorhídrico, oxídao (termo inexistente na época) con dióxido de manganeso (realiza deste xeito, a primeira oxidación), obtendo o seu "Espírito de sal defloxísticado".

Hoxe o "Chlorine Gas" ou "Gas cloro" é o coñecido como o elemento químico cloro. Con el, Scheele descobreu e preparou, por primeira vez, hipocloritos (hipoclorito de sodio e hipoclorito de calcio), compoñentes das modernas "augas de lavandería" e "cloro de piscina".

Por estes descubrimentos, Scheele podería considerarse o verdadeiro descubridor do osíxeno e da oxidación, xa que o fixera experimentalmente antes (1771-1773) de Priestley e Lavoisier. Cando descubriu o cloro en 1774, non o recoñeceu como elemento. Só cría que era un composto que contiña un dos gases no aire.

Uns 30 anos despois, o inglés Humphry Davy entendeu que o gas era un elemento. Davy aínda nomearía o novo elemento despois da súa aparición (cloro significa "verde claro" en grego). Humphry Davy tamén superou a Scheele no descubrimento do bario. O sueco fixo o importante traballo experimental, distinguindo a barita. Uns 30 anos despois, Davy conseguiu de novo illar o bario de metal branco prateado, que chamou pola palabra grega *barys* (que significa pesado).

No descubrimento do molibdeno, Scheele obtivo unha substancia que estaba seguro de que era un elemento novo, que podía illar a alta temperatura. Non obstante, o sueco non posuía un forno e pasou esta substancia a un amigo, Peter Jacob Hjelm, a quen se lle atribuía o descubrimento do molibdeno .

Notas
-----

* P. Walden: *Carl Wilhelm Scheele (geb. 19. Dezember 1742, gest. 21 Mai 1786).* Die Chemie (Angewandte Chemie, neue Folge) 55(51/52), S. 379 – 380 (1942), ISSN 1521-3757
* *Carl Wilhelm Scheele* - Universidade de Greighton
* P. Strathern: *Mendeleyev's Dream: The Quest for the Elements*, p. 171

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Carl Wilhelm Scheele*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre química é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q70538
* WorldCat
* VIAF: 17319993
* BIBSYS: 90325278
* BLBNB: 000322937
* BNB: ID
* BNCHL: 000216372
* BNF: 12459873r
* BRE: 4693224
* CANTIC: a10154462
* CERL: cnp01344800
* CiNii: DA03184227
* DeutscheBio: 11860676X
* EBID: ID
* FAST: 105382
* GEC: 0061303
* GND: 11860676X
* Gutenberg: 31878
* ISNI: 0000 0001 2122 4458
* LCCN: n82225927
* NKC: nlk20000085457
* NLA: 35776611
* NNDB: 000095207
* NTA: 071188665
* OBP: ID
* OL: OL1640110A
* openMLOL: 114094
* PTBNP: 1756720
* SELIBR: 211053
* SNAC: w6s47k1g
* SUDOC: 058548149

 |