recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
MIP sendo integrada con Chandrayaan 1.
**Moon Impact Probe** ou **MIP** foi unha subsonda que viaxou ata a Lúa acaroada á sonda india Chandrayaan 1.

Características
---------------

A misión de MIP foi estudar a Lúa durante o seu descenso destructivo cara a superfie lunar. MIP viaxou acaroada ao orbitador lunar Chandrayaan 1 e foi liberada o 14 de novembro de 2008 ás 14:36 UT. Tras acender o seu motor de propelente sólido iniciou un descenso cara a Lúa que finalizaría co seu impacto ás 15:01 preto do cráter Shackleton, próximo ao polo sur. Durante o descenso recolleu datos cos seus instrumentos:

* Un altímetro radar funcionando a unha frecuencia de 4,3 GHz.
* Unha cámara de vídeo para rexistrar o descenso.
* Un espectrómetro de masas para estudar a atmosfera lunar.

Notas
-----

1. 1 2  Mark Wade (2020). "MIP" (en inglés). Consultado o 20 de setembro de 2020.
2. 1 2  Gunter Dirk Krebs (2020). Gunter's Space Page, ed. "Chandrayaan 1 / MIP" (en inglés). Consultado o 20 de setembro de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Moon Impact Probe*** |

### Outros artigos

* Chandrayaan 1
O **pop psicodélico** (ou **acid pop**) é música pop que contén características musicais asociadas á música psicodélica. Desenvolvido de mediados a finais da década de 1960, entre eses elementos atópanse características psicodélicas como guitarras con *fuzz*, manipulación de cintas, gravación cara a atrás, sitares, e harmonías como as dos Beach Boys, unidos a cancións melódicas con estruturas axustadas. TO estilo durou ata principios dos anos 70, e tivo varios rexurdimentos en décadas posteriores protagonizados por artistas de neopsicodelia.

Características
---------------

Segundo AllMusic, o pop psicodélico non era demasiado "freaky", pero tampouco era moi "bubblegum". Apropiouse dos efectos asociados á propia música psicodélica aplicando as súas innovacións a cancións pop concisas. A música limitábase ocasionalmente ao estudo, pero existían excepcións máis orgánicas cuxa psicodelia era brillante e melódica. AllMusic engade: "O que é [estrano] é que algún pop psicodélico é máis interesante que a psicodelia media, xa que tiña mesturas estrañas, e ás veces incómodas, de psicodelia e convencións pop – o álbum de 1969 de Neon Philharmonic *The Moth Confesses* é un excelente exemplo diso".

Notas
-----

1. ↑  "The Beach Boys' 'Pet Sounds' and 50 Years of Acid-Pop Copycats". *The Kind*. 2016-11-09. Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2016. Consultado o 2023-10-02.
2. 1 2 3 4 5 6 7  "Psychedelic Pop Music Genre Overview". *AllMusic* (en inglés). Consultado o 2023-10-02.
3. ↑  "Neo-Psychedelia Music Genre Overview". *AllMusic* (en inglés). Consultado o 2023-10-02.
O **English Electric Lightning** (posteriormente BAC Lightning) foi un avión caza británico supersónico da guerra fría, lembrado principalmente pola súa velocidade alta e o seu aspecto metálico. O Lightning entrou en servizo na *Royal Air Force* e a Real Forza Aérea Saudita. O avión utilizouse en exhibicións de voo, superou varias marcas mundiais de velocidade e foi o primeiro avión supercruceiro. En xullo de 2006, o F-35 Joint Strike Fighter foi renomeado como "Lightning II" para distinguirse do English Electric Lightning e o P-38 Lightning.

O primeiro de dous prototipos P-1A con motores Sapphire voou o 4 de agosto do ano 1954, e o moi mellorado P-1B, despois chamado Lightning, o 4 de abril do 1957 e converteuse no primeiro avión británico que excedía Mach 2. Na 
práctica, dez escuadróns baseados en Gran Bretaña recibiron este interceptador todotempo armado con mísiles, veloz e equipado con radar, que supuxo unha mellora respecto dos subsónicos Hunter e Javelin que substituíu. Dúas unidades foron despregadas na RAF Germany, unha en Chipre e unha en Singapur. A meirande parte da frota de Lightning converteuse ó Phantom a mediados dos anos 70, pero a Ala de Binbrook (Escuadróns 5 e 11) aguantou ata o 1987 e 1988, no que realizou a transformación ó Tornado F.Mk 3.

Especificacións
---------------

* **Tipo**: caza interceptador monopraza English Electric Lightning F.Mk 2A.
* **Construtor**: English Electric
* **Ano**: 1954
* **Principal usuario**: Royal Air Force, Kuwait e Arabia Saudita.
* **Envergadura**: 10,61 m.
* **Lonxitude**: 16,84 m.
* **Altura**: 5,97 m.
* **Área alar**: 41,4 m².
* **Peso baleiro**: 12.719 Kg.
* **Peso cargado**: 18.915 Kg.
* **Planta motriz**: 2 Rolls-Royce Avon 301.
* **Armamento**: 2 canóns Aden de 30 mm sobre a proa e 2 máis abaixo dela, e 2 AAM Firestreak baixo a fuselaxe.
* **Velocidade máxima**: Mach 2,27
* **Alcance operacional**: 373 millas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q19381
* EBID: ID
* GND: 1028018584
* LCCN: sh85010759

 |
As **provincias de Etiopía** foron a subdivisión territorial que estivo vixente en dito país africano entre 1942 e 1995. Durante este período, o país estaba dividido en 14 provincias, as cales se subdividían en Distritos ou *awrajas*. Este sistema foi substituído en 1995, logo da aprobación dunha nova constitución, por un sistema de rexións etnicamente diferenciado, denominado *kililoch*, máis dúas cidades con status especial. Eritrea foi unha provincia de Etiopía até a súa independencia en 1993.

Antigas Provincias
------------------

Provincias de EtiopíaProvincias de Etiopía
Entre 1942 e 1995 as Provincias etíopes eran:

|  |  |
| --- | --- |
| * Arsi
* Bale
* Begemder
* Eritrea (até 1993)
* Gamu-Gofa
* Gojam
* Hararge
 | * Illubabor
* Haffa
* Shoá
* Sidamor
* Tigray
* Welega
* Wolo
 |

Con anterioridade á segunda guerra mundial, tamén houbo en Etiopía outras provincias, tales como:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Agame
* Agawmeder
* Amhara
* Dawaro
* Dembiya
* Fatagar
 | * Hadiya
* Ifat
* Lasta
* Menz
* Kuara
* Semien
 | * Tembien
* Tselemt
* Tsegede
* Wag
* Wegera
 |
Estatua comemorativa dunha familia de pioneiros alemáns do Volga en Victoria, Kansas, nos Estados Unidos de América.
Mapa da RSS Autónoma dos Alemáns do Volga entre 1924 e 1941.
Bandeiras da Arxentina, da Provincia de Buenos Aires e de Alemaña fronte á igrexa da colonia San José de Coronel Suárez ou *Colonia Dos*.
Os **alemáns do Volga** (en alemán *Wolgadeutsche* ou *Russlanddeutsche*, «alemáns de Rusia»; en ruso поволжские немцы, *povólzhskie nemtsy*) foron alemáns étnicos que vivían nas proximidades do río Volga na rexión europea meridional de Rusia, arredor de Saratov e cara ao sur. Preservaron a lingua e a cultura alemás, as súas tradicións e igrexas, todas cristiás: católicos, protestantes luteranos e menonitas. Numerosos alemáns do Volga emigraron aos Estados Unidos, Canadá, Brasil, Arxentina e outros países nos finais do século XIX e os principios do século XX. Sobre o fin do século XX, moitos dos que aínda quedaban nos territorios da Unión Soviética emigraron e asentáronse en Alemaña.

Historia
--------

Os *alemáns do Volga* sumáronse ao programa bolxevique no 18 de outubro de 1918 e xurdiu así unha comuna de traballadores que foi o inicio do territorio autónomo dos *Alemáns do Volga* que logo foi fundado o 19 de xullo de 1919.

En febreiro de 1924 fórmase a República Socialista Soviética Autónoma dos Alemáns do Volga (en alemán *Autonome Sozialistische Sowjet-Republik der Wolga-Deutschen*, ASSRWD; en ruso Автономная Советская Социалистическая Республика Немцев Поволжья). A capital foi Engels.

En setembro de 1941 a república foi disolta e os seus habitantes alemáns foron deportados e foron acusados de colaboración cos nazis. O seu territorio foi repartido entre as provincias (*óblasts*) de Saratov e Stalingrado (despois Volgogrado). Dos máis de 600 000 habitantes que tiña o territorio, uns 450 000 eran alemáns.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Alemáns do Volga*** |

### Bibliografía

* Felipe Fernández-Armesto (1996) *Los hijos de Zeus* Grijalbo Barcelona
* I.P Tsamerian (1961) *L'egalité des droits entre races et nationalités en URSS* UNESCO, París
* Vicent Partal (1991) *La revolta nacionalista a l'URSS* Tres i quatre, Valencia
* Vicent Partal (1988) *Els nacionalistes a l'URSS* El Llamp, Barcelona
* COURTOIS, Stephane; WERTH, Nicolas; PANNÉ, Jean Louis; PACZKOWSKI, Andrezj; BARTOSEK, Karel; MARGOLIN, Jean-Lo (1998) El libro negro del Comunismo Espasa-Planeta, Barcelona
* Ann Sheehy & Bohdan Nahaylo *The crimean tatars, volga germans and meshketians* a MINORITY RIGHTS GROUP, report n. 6, Londres 1982
* Charles Urjewicz *De l'URSS a la CEI* a Anuario CIDOB 1991. Barcelona

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q312574
* BNF: 119731725
* BRE: 3148209
* GND: 4066886-1

 |
**José Rodríguez Cadarso**, nado en Noia en 1893 finado en Cambados en maio de 1951, foi un farmacéutico e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Jesús María Rodríguez Vázquez e irmán de Alejandro Rodríguez Cadarso. Estudou Farmacia. Instalouse como farmacéutico en Cambados, onde foi tenente de alcalde durante a dictadura de Primo de Rivera, sendo alcalde Juan Salgado Pérez. Falanxista, foi alcalde de Cambados de 1940 a 1945. Durante esa etapa, xunto co seu irmán Jesús, informou, como autoridade local, das simpatías e militancia republicán de numerosos veciños, que foron procesados polo réxime franquista. Despois foi inspector farmacéutico municipal. Finou en Cambados a finais de maio de 1951.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Salvador Galarreta Alfaro** |  **Alcalde de Cambados** 1940 - 1945 | Sucesor:**Luís Fariña Couto** |

Vida persoal
------------

Casou con Eladia Cobas Lojo e foi pai de José Rodríguez-Cadarso Cobas.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 3-6-1951, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* La familia Rodríguez Cadarso
* Alcaldes de Cambados dende 1909 ata 2008
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Manuae.

| Manuae |
| --- |
|  |
| Vista aérea de Manuae |
| Datos |
| País | Illas Cook |
| Illa principal | Manuae |
| Linguas |  |
| Poboación (2009) | Deshabitado |
| Superficie | 6 km² |
| Superficie lagoa | 13 km² |
| Nº de illas | 2 |
| Coordenadas | 19°16′9″S 158°56′30″O﻿ / ﻿-19.26917, -158.94167 |
| Maior Altura | 5 m. |
| Localización |
| Localización do atol |
|

**Manuae** é un atol deshabitado do grupo meridional das Illas Cook. Atópase a 100 quilómetros ao sueste de Aitutaki. Componse de dous illotes, Manuae e Te Au O Tu cunha área total de 6 quilómetros cadrados. Están en lugares contrapostos nos bordos da lagoa interior, cuxa extensión é de 7 quilómetros de longo por 4 de ancho. A maior altitude é 5 metros sobre o nivel do mar. O atol de Manuae atópase sobre o pico dun volcán submarino que se eleva 4000 metros sobre a plataforma mariña. 

As Illas forman un parque mariño e é un importante punto de cría de aves mariñas e tartarugas. As augas ribeiregas son ricas en vida mariña e unha boa zona pesqueira. Diferentes axencias turísticas ofrecen visitas ás illas. 

James Cook foi o primeiro europeo en descubrir as illas en setembro de 1773. De feito, Maunae foi a primeira illa que se descubriu do arquipélago das Illas Cook. O primeiro nome que recibiron do seu descubridor foi Illa Sandwich, pero pronto se cambiou a illa Hervey. Nome que aos poucos pasou a usarse co xenitivo saxón (Hervey's). De feito, este nome foi usado para chamar ao grupo meridional das Illas Cook ata que os rusos volvérono a denominar co nome do seu descubridor. 

O noruegués Erlend Loe na súa obra "L" relata con humor unha expedición a Manuae en 1999.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1329453
* WorldCat
* VIAF: 239545823
* GeoNames: 4035660

 |
***Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón*** (en galego, ***Pepi, Luci, Bom e outras mozas do montón***) é a primeira longametraxe do cineasta español Pedro Almodóvar. Rodada en 16 milímetros, estréase no 1980 nos cines comerciais. Película cun argumentro fresco, corrosivo e feita cun gran sentido do humor e imaxinación, tendo en conta que está ambientada no Madrid da Movida. Entre o elenco deste filme destacan unha das grandes musas interpretativas do director manchego, Carmen Maura, coa que seguirá a colaborar nos seus vindeiros proxectos, e unha novísima Alaska (Olvido Gara), cantante aínda en activo actualmente e que contaba con tan só 15 anos no rodaxe da película.

Sinopse
-------

Tres mulleres moi distintas, Pepi, Luci e Bom, unha atolada rapaza, unha ama da casa e unha cantante punk, atópanse no Madrid dos anos oitenta cambiando dun xeito moi profundo as súas vidas.

Elenco de actores
-----------------

* Carmen Maura: Pepi
* Félix Rotaeta: polícia/irmán xemelgo
* Olvido Gara (Alaska): Bom
* Eva Siva (Ana Curra): Luci
* Concha Grégori: Charito, a veciña de Luci
* Kiti Manver: Rapaza modelo e cantante
* Cecilia Roth: Rapaza do anuncio de "Bragas Ponte"
* Julieta Serrano: Muller
* Cristina Sánchez Pascual: Muller barbuda
* Fabio de Miguel (Mc Namara): Roxy.
* Diego Álvarez: O fillo da muller
* Agustín Almodóvar: Chico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q53669
* Allmovie: v37689
* AlloCiné: 6103
* CineRessources: 43853
* FilmAffinity: 841136
* IMDb: tt0081323
* LUMIERE: 16986
* OFDb: 52087
* OMDB: 4499
* Rotten Tomatoes: pepi-luci-bom-y-otras-chicas-del-monton-pepi-luci-bom-and-other-girls-like-mom
* TMDb: 4499

 |
Víctor Freixanes, Camilo Nogueira, Ana Gandón e Fernando Martínez Randulfe en 2016.
**Ángel Fernando Martínez Randulfe**, nado en Ourense en 1934 e finado en Vigo o 12 de marzo de 2022, foi un avogado e político galego, que militou en Esquerda Galega.

Traxectoria
-----------

Aínda que naceu en Ourense e comezou a traballar no colexio Concepción Arenal desa cidade, propiedade do seu pai Ángel Martínez Doval, trasladouse a Vigo, onde desenvolveu a súa carreira profesional como avogado especializado en asuntos laborais, no despacho fundado con Elvira Landín. Vencellado inicialmente aos xesuítas, afiliouse a Esquerda Galega, encabezou a candidatura polo provincia de Ourense nas primeiras eleccións autonómicas, pero non conseguiu escano. Catro anos máis tarde si que o obtivo, ao figurar como número dous da candidatura do PSG-EG pola provincia de Pontevedra nos comicios de 1985.

Nos últimos anos foi presidente de Esculca, observatorio para a defensa dos dereitos e liberdades civís en Galicia. Finou en Vigo o 12 de marzo de 2022.

Vida persoal
------------

Estivo casado con Elvira Landín, coa que tivo dúas fillas, Amaya e Iria. É irmán de quen fora senador do PPdeG Manuel Martínez Randulfe e da embaixadora Teresa Martínez Randulfe, ademais de catro irmáns máis.

Foi o tío do escritor feminista Gorka Mola Landín

Notas
-----

1. ↑  "Morre o avogado laboralista Fernando Martínez Randulfe". *nosdiario.gal*. 13 de marzo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista a Fernando Martínez Randulfe[*Ligazón morta*] na web da Televisión de Galicia.
* Cartel electoral.
**José María Castro Madriz**, nado en San Xosé o 1 de setembro de 1818 e finado ibídem o 4 de abril de 1892, foi presidente de Costa Rica en dúas oportunidades (1847-1849 e 1866-1868). Liberal, era un profundo crente nas virtudes da ilustración e na liberdade de prensa.

Biografía
---------

Fillo de Ramón Castro Ramírez e Lorenza Madriz Cervantes, casou con Pacífica Fernández Oreamuno, filla do xefe de Estado Manuel Fernández Chacón e María Oreamuno Muñoz de la Trindad.

Fixo de bacharelato en Filosofía e doutorouse en Leis e en Filosofía na Universidade de León, Nicaragua.

Foi declarado Benemérito da Patria o 2 de outubro de 1847. Destacado membro da masonería e un dos primeiros masóns costarriqueños, iniciándose en Colombia en 1864 e participando en Costa Rica da primeira loxa masónica, a "Logia Caridad".

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q561579
* WorldCat
* VIAF: 316736479
* BNF: 120663348
* FAST: 152012
* LCCN: n85105510

 |
Epicóndilo medial dereito de cor vermella.
Epitróclea.
O **epicóndilo medial** ou **epitróclea** é unha formación ósea do úmero, situada na epífise distal ou inferior. Está situada por dentro da tróclea umeral. Apenas ten relevancia na articulación umerocubital, pero presta inserción ou paso para varias estruturas.

Ligamentos
----------

Insírese un ligamento do cóbado, o ligamento lateral interno do cóbado.

Músculos
--------

No epicóndilo medial insírense cranialmente os seguintes músculos:

* Músculo pronador redondo
* Músculo palmar longo
* Músculo palmar curto
* Músculo cubital anterior
* Músculo flexor común superficial dos dedos da man
* Músculo flexor común fondo dos dedos da man

Nervios
-------

Por detrás da epitróclea pasa o nervio cubital.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Gray. Anatomy of the human body* *(en castelán)*. Edición de 1918 de dominio público.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q792532
* MAG: 2781128908

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 23441
* TA: A02.4.04.027
* Uberon: 0006806
* UMLS: C0223690

 |
**Mario Rodríguez González**, nado en Esgos en 1959, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Fillo de Amelia González e José Manuel Rodríguez, propietarios dun coñecido restaurante local, sobriño de Manuel Ángel Rodríguez, político local que foi alcalde de Esgos moitos anos, e irmán de Miguel Ángel Rodríguez González, tamén alcalde de Esgos, Mario Rodríguez estudou Maxisterio e diplomouse. 

Afiliaouse ao PP dende 1977[]. Foi candidato a concelleiro de Esgos polo PPdeG nas eleccións municipais de 2003, saíu elixido e ocupou o posto de tenente de alcalde entre 1999 e 2003. Foi xerente na Mancomunidade da Ribeira Sacra.

Nas eleccións municipais de 2011 encabezou a candidatura do PPdeG á alcaldía de Esgos e foi elixido alcalde con maioría absoluta obtendo todos os concelleiros (9-0). Renovou o cargo, sempre con maioría absoluta nas eleccións de 2015 (8-1) e nas eleccións de 2019 (8-1).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Manuel Blanco Pérez** |  **Alcalde de Esgos** 2011 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Huete, Cristina (2012-07-22). "La maraña dinástica del baltarismo". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2022-01-06.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Esgos

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
**Daniela Ospina Ramírez**, nada en Itagüí o 22 de setembro de 1992, é unha modelo e empresaria colombiana, antiga xogadora de voleibol.

Traxectoria
-----------

Daniela naceu no seo dunha familia afeccionada ao deporte, seu irmán máis novo é David Ospina, porteiro do Napoli e da selección colombiana de fútbol. Afeccionada ao voleibol o seu primeiro equipo foi o Itagüí Voleibol Club e posteriormente xogou no Sabaneta Voleibol Club, o Club Leca de Portugal e o seu último equipo foi o Voley Playa Madrid que deixou en 2017. Formou parte das seleccións de voleibol de Antioquia e de Colombia.

No ano 2016 debutou como modelo facendo en campañas para a marca de roupa deportiva BrandFit Colombia e tamén como imaxe principal da marca de vaqueiros de Colombia, Joy Staz Jeans e da empresa de maquillaxe Nácar Make-Up, xunto coa presentadora de Caracol TV, Vanessa Peláez.

Participou na versión colombiana de *Bailando con las Estrelas* que emitiu RCN Televisión en 2016, e permaneceu no concurso durante un mes ata que a eliminaron. En 2016 graduouse en administración de empresas na Institución Universitaria Politécnico Grancolombiano.

En 2017 quitou a súa propia liña de roupa deportiva co nome de *Danfive* e que a partir de 2018 conta con tendas físicas. Dende 2019 colabora co programa de radio El VBar da emisora colombiana Caracol 

Entre 2010 e 2017 estivo casada co xogador do Everton FC e da selección colombiana, James Rodríguez e tras o seu divorcio foi vivir a Medellín coa súa filla e en 2019 aveciñouse en Miami.

Notas
-----

1. ↑  "La colombiana Daniela Ospina triunfa con el VP Madrid". Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2016. Consultado o 9 de marzo de 2016.
2. ↑  ""Me ayudó a ser independiente, luchadora y muy competitiva": Daniela Ospina extraña el vóleibol". *Noticias Caracol*. 22 de outubro de 2019. Arquivado dende o orixinal o 17 de febreiro de 2021. Consultado o 27 de setembro de 2020.
3. ↑  "La marca Danfive de Daniela Ospina proyecta la apertura dos locales más durante 2019". *La República*. 19 de febreiro de 2018.
4. ↑  "David Ospina reveló cómo James Rodríguez conquistó y se casó con su hermana". *La República*. 7 de novembro de 2016. Arquivado dende o orixinal o 24 de decembro de 2017. Consultado o 27 de setembro de 2020.
**Manuel Ángel Rodríguez Fernández**, nado en Esgos o 1 de maio de 1937, é un político galego de centrodereita xa retirado que foi alcalde de Esgos.

Traxectoria
-----------

Presentouse ás primeiras eleccións da democracia encabezando a lista da UCD e obtivo un resultado superior ao 80% dos votos, cunha maioría absoluta. Repetiu a maioría absoluta de maneira sistemática nas seguintes convocatorias, con resultados superiores ao 80% e maiorías esmagadoras, pero encabezando distintas candidaturas. En 1983 fíxoo co Partido Galeguista-Coalición Galega, en 1987 con AP, en 1991 con Centristas de Galicia (só o 78%) dos votos, e en 1995 e 1999 co PPdeG (nesta última convocatoria, só o 73% dos votos).

En 1987 renunciou á alcaldía (pero mantivo a acta de concelleiro), e foi substituído polo sobriño Miguel Ángel Rodríguez González. Ao cabo de dous anos, en 1989, volveu á alcaldía.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Esgos** 1979 - 1987 | Sucesor:**Miguel Ángel Rodríguez González** |
| Predecesor:**Miguel Ángel Rodríguez González** |  **Alcalde de Esgos** 1989 - 2003 | Sucesor:**Manuel Blanco Pérez** |

Vida persoal
------------

O sobriño, Mario Rodríguez, foi tamén despois alcalde de Esgos.

Notas
-----

1. ↑  Huete, Cristina (2012-07-22). "La maraña dinástica del baltarismo". *El País* (en castelán). ISSN 1134-6582. Consultado o 2022-01-06.
**Jose Manuel Domínguez Canosa**, nado en Corcubión o 21 de setembro de 1942, é un exfutbolista, adestrador, profesor e xornalista deportivo galego.

Traxectoria
-----------

Comezou a súa andaina futbolística nos clubs de fútbol Unión Deportiva Corcubión e Unión Club Cee, xogando como dianteiro, e no Bergantiños Fútbol Club e na Selección de fútbol de Galicia na categoría Xuvenil, aquí xogando de interior. Aos 17 anos fichou polo Club Deportivo Lugo, naquela época na segunda división. Tralo seu paso polo Club Deportivo Lemos regresou ao Club Deportivo Lugo. Na tempada 1963-1964 fichou polo Club de Fútbol Calvo Sotelo de As Pontes de García Rodríguez, cando este club ascendeu á terceira división. Tras varios anos no Club de Fútbol Calvo Sotelo, no 1969/1970 pasa a ser adestrador do equipo, compatibilizando este cargo coas funcións de xogador até a tempada 1971/1972.
  

  

Domínguez 1969, carné da Real Federación Española de Fútbol
  

O 1 de outubro de 1969 obtén o título de Adestrador Rexional da Real Federación Española de Fútbol. 

A partir desta data cambia a súa traxectoria deportiva e pasa a exercer de adestrador, comezando na tempada 1973/74 no Racing Club Vilalbés. 

Domínguez Canosa na súa etapa de adestrador no Racing Club Vilalbés.
  

Como adestrador do Club Deportivo As Pontes acadou o ascenso á segunda rexional na tempada 1974/75. Adestrou ao Racing Club Vilalbés novamente na tempada 1975/76, ao Viveiro Club de Fútbol na 1976/77 e ao Racing Club Vilalbés nas tempadas 1978/79 e 1979/1980. No 1980/1981 levou a batuta do Club Deportivo As Pontes.
  

  

A súa traxectoria profesional sempre estivo ligada ao mundo do deporte. Domínguez exerceu de profesor de Educación Física no Colexio Endesa de As Pontes de García Rodríguez e durante décadas foi xornalista deportivo para a Radio Televisión de Galicia e para os xornais *Marca*, *La Voz de Galicia* e *El Corrego Gallego*. Segue desenvolvendo esta actividade para diferentes xornais.

Vida persoal
------------

Está casado con María Luisa Vázquez Fuentes e é pai da bióloga Susana Domínguez Vázquez e da filóloga María José Domínguez Vázquez.[]

Fontes
------

Entrevista persoal realizada por Susana Domínguez Vázquez.
O **Corpo de Voluntarios Realistas** foi unha milicia que Fernando VII organizou por orde do 10 de xuño de 1823, tras a caída do goberno liberal en España. Tiña como obxectivo evitar o restablecemento do goberno constitucional e loitar contra os elementos liberais, estaba formado polos elementos máis intranxisentes do absolutismo. Dependían dos concellos e estaban baixo a autoridade do capitán xeneral, agás no País Vasco no que o control o exercían as deputacións forais. En 1826 estaba integrado por 200.000 voluntarios, pero só a metade chegou a estar uniformado e armado en 486 batallóns de infantaría, 20 compañías de artillaría, 52 escuadróns de cabalaría e algunhas compañías de zapadores. O corpo tiña un inspector xeral, José María Carvajal foi o primeiro. Disolveuse oficialmente en 1833 e unha parte dos que os integraban sumáronse ás forzas do infante Carlos durante a Primeira Guerra Carlista


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O río Zézere o seu paso por Constância 
O **Zézere** (en grafía portuguesa *Zêzere*) é un río portugués que nace na serra da Estrela, a cerca de 1900 m de altitude, xunto ao Cântaro Magro, onde define un val glaciar. Seguindo para suroeste, conflúe co río Texo ao oeste da localidade de Constância, despois dun curso de cerca de 242 quilómetros.

Características
---------------

O río Zézere é o segundo maior río exclusivamente portugués, tras o río Mondego. Os seus principais afluentes na marxe dereita son: o río Alge, o río Cabril, a ribeira de Unhais, o río Nabão, a ribera de Paul e a ribeira de Pêra. Na marxe esquerda recibe o ribeira de Bogas, a ribeira de Río Caria, a ribeira da Malhadancha, a ribeira da Isna, a ribeira de Meimoa, a ribeira da Sertã e a ribeira de Teixeira.

Da súa conca hidrográfica con 5043 km², 1056 km² pertencen ao río Nabão. Os grandes desnivéis, aliados ao volume de auga (por veces superior a 10.000 m³/s), representam unha notábel riqueza hidroeléctrica, aproveitada en três encoros: o de (Bouçã, o de Cabril e a presa de Castelo de Bode), que producen anualmente 700 millóns de kW/hora.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Zézere*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q15671
* GEC: 0073280
* GeoNames: 2261451
* OSM: 2579337

 |
Mapa coa cunca do Don
O **Don** (en ruso: Дон), é un importante río de Rusia, cun curso de 1.950 km, que desemboca no mar de Azov. O total da súa cunca abrangue unha área de 425.600 km².

### Percorrido

O Don nace no lago Iván (*Ivan Ozero*), non lonxe da cidade de Tula. Desde a súa fonte, primeiro flúe cara ó sueste até Voronezh, despois cara suroeste. A cidade máis importante que atravesa no seu curso é Rostov do Don. No seu extremo oriental, o Don pasa próximo do río Volga, o que foi aproveitado para unir ambas bacías fluviais a través do canal Volga-Don, unha importante vía de navegación na Rusia meridional, que atinxe uns 105 km. Desde Rostov parte tamén un canal que o comunica directamnete co mar Caspio. Desemboca finalmente no mar de Azov, na baía de Taganrog, e xusto xunto a pequena cidade de Azov.

### Afluentes

O máis importante dos afluentes é o Donets (1.053 km), pola beira dereita, que ten a maior parte do seu curso en Ucraína. Pola marxe esquerda destacan o río Medveditsa (745 km) e o Chopjor (1.010 km).

### Historia

O río era coñecido na Grecia antiga, denominandoo **Tanais**, sendo utilizado como ruta comercial esencial para penetrar nas chairas rusas. O curso do río foi considerado antigamente como o límite entre Europa e Asia.

O curso baixo do Don foi o escenario da Operación Urano, que durante a segunda guerra mundial marcou o comezo da contraofensiva soviética na batalla de Stalingrado.

### Étimo do nome

O nome do Don contén a mesma raíz indoeuropea, \**dhen -* "correr, fluír", que o Danubio (lémbrese que este en alemán é *Donau*), e tamén aparece na primeira parte dos nomes dos ríos Dnister ou Dniéper. Posibelmente o nome orixinal era o escita (iranio) *danu* "río", evolucionado en oseto a *don* "río".

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Don*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1229
* WorldCat
* VIAF: 147646365
* BRE: 1965442
* EBID: ID
* GEC: 0022742
* GeoNames: 565361
* GND: 4085458-9
* NKC: ge169903
* OSM: 416351

 |
Localización do Godavari
O **Godavari** é un dos principais ríos da India; o terceiro en importancia despois do Ganxes e o Indo, con 1.465 km de lonxitude desde as súas fontes até a desembocadura no océano Índico.

Percorrido
----------

O Godavari nace en Trimbakeshwar, nas proximidades das cidades de Nashik e Mumbai e moi preto da ex-colonia portuguesa de Damâo, no estado de Maharashtra, a tan só uns 80 km de distancia do Mar Arábigo, de xeito que semella partir a India de mar a mar. De primeiras corre atravesando o centro da India no estado de Andhra Pradesh. Cerca de Rajamandri, a 80 km de dsitancia da costa, o Godavari divídese en dous ramais, comezando a formar un inmenso delta, que acaba por render as súas augas no golfo de Bengala.

### Afluentes

Destacan, en orde desde a fonte á foz:

* Pola dereita: o Manjra ;
* Pola esquerda: Dudna, Pranahati, (denomínase así a unión dos ríos Painganga e Wainganga), Indravati e Sabari.

A súa conca cobre unha área de 313.000 km², estendéndose por oito estados indios.

### Réxime hídrico

O Godavari é un río de réxime pluvial, de modo que o seu leito está cheo de auga durante o monzón, entanto na estación seca pode levar moi pouca auga.

Localidades as beiras
---------------------

Destacan as seguintes cidades:
Trimbakeshwar, Nashik, Nanded no estado de Maharashtra,   

Bhadrachalam, Rajamandri, Kovvur en Andhra Pradesh.

Sacralidade
-----------

Como é o caso doutros ríos indios, as súas orelas son frecuentadas por peregrinos, pois o Godavari é un dos sete río sagrados da India.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Godavari*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q191314
* WorldCat
* VIAF: 243195749
* BRE: 2366066
* EBID: ID
* GeoNames: 1271115
* GND: 4654873-7
* NKC: ge944714
* OSM: 2826093

 |
**Douala** é a maior cidade do Camerún e capital da Rexión do Litoral e do departamento de Wouri. Cunha poboación de 2 768 400 habitantes (2014), cidade atópase no oeste do país, a beiras do golfo da Guinea, no océano Atlántico, xusto na desembocadura do río Wouri. A cidade esténdese a ambas as beiras do río, unidas pola ponte Bonaberi. Douala é unha das cidades máis importantes do país e a capital económica do Camerún. Tamén é un importante porto de entrada de mercadorías cara ó Chad e a República Centroafricana, os veciños do Camerún sen litoral.

A cidade conta con importantes infraestruturas como o Aeroporto Internacional de Douala. Ademais é o principal porto do país e é a terminal de dúas liñas de ferrocarril que se prolongan cara ó interior e enlazan con Yaoundé, Ngaoundéré, Kumba e Nkongsamba. Así pois, dende Douala realízanse a maioría das exportacións do país, como as de petróleo, café e cacao, ademais de producirse un importante comercio co veciño Chad. En Douala atópase o mercado Eko, o maior do país. As industrias máis importantes son as fábricas de produtos de aluminio, a elaboración de cervexa, refrescos, a industria téxtil e da madeira.

Historia
--------

Os portugueses foron os primeiros europeos en chegar á cidade, en 1472. En 1650 converteuse nun asentamento de emigrantes duala provenientes do interior, e durante o século XVIII foi un centro do comercio transatlántico de escravos. Tras pasar a mans alemás en 1884, a poboación recibiu o nome de *Kamarunstadt* (Cidade do Camerún en alemán) e converteuse na capital do Camerún alemán. En 1907 foi rebautizada como *Douala* e pasou a mans de Francia en 1919. Foi a capital do Camerún dende 1940 até 1946.

Notas
-----

1. ↑  "Cameroon: Regions, Major Cities & Towns - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information". *www.citypopulation.de*.
2. ↑  Britannica,
Douala, britannica.com, USA, consultado o 7 de xullo de 2019
3. ↑  Mark Dike DeLancey, Mark W. Delancey, Rebecca Neh Mbuh, *Historical Dictionary of the Republic of Cameroon*, Rowman & Littlefield, USA, 2019, p. 176

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Douala Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Brooke, James (1987). "Informal Capitalism Grows in Cameroon." *The New York Times*. 30 de novembro. *(en inglés)*
* Derrick, Jonathan (1977). "Review of Douala: ville et histoire by René Gouellain." *Africa: Journal of the International African Institute*. 47:4. *(en inglés)*
* Diwouta-Kotto, Danièle (2010). *Suites architecturales: Kinshasa, Douala, Dakar*. Épinal: Association VAA. *(en francés)*

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 26 de maio de 2022 en Wayback Machine. *(en francés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q132830
* WorldCat
* VIAF: 134807356
* BRE: 1969247
* EBID: ID
* GEC: 0022886
* GeoNames: 2232593
* GND: 4013157-9
* LCCN: n79091517
* MusicBrainz: ID
* NKC: ge631603
* SUDOC: 027550427

 |
O **Ubangi** (escrito tamén, á francesa, **Oubangui**) é un río de cerca de 1.1200 km de lonxitude. É o afluente principal pola marxe dereita do río Congo, na África Central.

Percorrido
----------

O Ubangi nace nas proximidades de Yakoma, nos confíns entre a República Democrática do Congo e a República Centroafricana. Xorde da unión dos ríos Mbomou e Uele. Nun principio corre cara oeste durante uns 370 km, para logo virar, nunha ampla curva, cara ao suroeste, atravesando de seguido a cidade de Bangui, capital da República Centroafricana.

Ao longo de máis de 100 km despois de Bangui, o río conforma a fronteira natural entre os dous estados, proseguindo logo o seu curso até a confluencia co río Congo, no que desauga a uns 90 km ao suroeste de Mandaka e a máis de 550 km de Bangui e a fronteira entre as dúas repúblicas do Congo.

A súa conca hidrográfica abrangue 772.800 km². Se se conta o curso do Ubangi co do Uele, o río alcanza unha lonxitude de 2.272 km. O caudal medio do Ubangi é duns 2.000 m³/s, pero con ocasión de grandes chuvias pode subir até os 15.000 m³/s.

### Afluentes

Entre os afluentes principais do Ubangi, desde a confluencia do Mbomou e o Uele á desembocadura temos:

* Pola beira dereita:
	+ Kotto, Uaka,Mpoko, Lobaye e Ibenga.
* Pola beira esquerda:
	+ Lua.

Os afluentes son máis numerosos pola dereita, xa que o Ubangi ten unha conca disimétrica, por mor da proximidade da bacía do Congo pola súa beira dereita, que capta as augas cara a el.

Navegabilidade
--------------

No seu treito centroafricano, o río, unha vez pasada a cidade de Bangui, tórnase navegábel, polo que constitúe unha das vías de comunicación máis importantes da rexión, sobre todo na época da estación chuviosa, cando moitas estradas e camiños se voltan impracticábeles.

Proxectos
---------

Na década do 1960, foi proposto un proxecto para transvasar auga desde o Ubangi para o lago Chad. As augas do río poderían así revitalizar o lago, posibilitando a pesca e a irrigación duns 10.000.000 de persoas centroafricanas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Ubangi*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q171649
* WorldCat
* VIAF: 315528324
* BRE: 4214223
* EBID: ID
* GeoNames: 2311042
* GND: 4061341-0
* OSM: 2246090

 |
O **Chari** (en árabe نهر شاري Bahr Xari, valendo *bahr* por "río") é un río da África Central, que verte as súas augas no lago Chad, despois de percorrer 1.200 km.

Descrición
----------

O Chari nace na República Centroafricana, cerca da localidade de Mbala, e logo de atravesar o Chad, con percorrido sinuoso, desemboca no lago Chad. O caudal que o Chari desauga representa o 90 % das contribucións hídricas do lago. Na última parte do seu curso, desde a cidade de Ndjamena, o Chari marca a fronteira entre o Chad e o Camerún. A súa conca cobre unha área de 548.747 km².

O Chari é a fonte dunha importante actividade pesqueira. O peixe máis abundante é a perca do Nilo.

### Afluentes

Os tributarios principais do Chari son:

* Pola marxe dereita:
	+ Bangoran.
	+ Bahr Aouk.
	+ Bahr Keita.
	+ Bahr Salamat.
* Pola beira esquerda:
	+ Gribingui.
	+ Bamingui.
	+ Ouham ou Bahr Sara.
	+ Logone.

### Brazos

No seu curso, o río crea varias correntes secundarias ou brazos, dos que cómpre destacar os seguintes:

* Bahr Erguig.
* Bahr Gatamaro.
* Bahr Ligna.
* Batha du Lairi.
* Bahr Biher.
* Serbeouel.
* Taf-Taf.
* Eredir.

### Localidades que atravesa

Ás beiras do Chari fican as seguintes localidades a destacar:

* Sarh.
* Guelendeng.
* Ndjamena.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Río Chari*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q135477
* WorldCat
* VIAF: 315133283
* BRE: 4690638
* EBID: ID
* GEC: 0017386
* GeoNames: 2233364

 |
A **Tordera** é un río de Cataluña, España, que desemboca no mar Mediterráneo logo de 55 km de percorrido.

Curso
-----

O Tordera nace na *Font Bona*, no *Coll de Sant Marçal*, no Parque Natural do Montseny. Logo de atravesar as comarcas do Vallès Oriental e La Selva, entra na do Maresme, para desembocar no mar Mediterráneo, formando o delta do Tordera, que ocupa unha área de 8 km², entre as localidades de Blanes e Malgrat de Mar.

### Conca

A conca do Tordera, cos seus afluentes, esténdese por unha superficie total de 894 km². As correntes subterráneas son bastante máis importantes que as superficiais (no verán non leva auga na parte baixa superficial), e dela extraen auga moitas poboacións próximas á súa beira.

### Afluentes

De curto percorrido, cómpre destacar de entre eles:

* Riera de Arbúcies
* Riera de Santa Coloma
* Riera do Pertegàs

### Réxime hidrográfico

Posúe un réxime torrencial, típico de países mediterráneos.

Historia
--------

Indubidabelmente o río era xa coñecido na época romana como o testemuñan algúns historiadores, tales Plinio o Vello, Estrabón e Claudio Tolomeo, aínda que o nome que lle apoñen non coincide; o máis coñecido puido ser o de río Tarno (*Flumen Tarnum*). Durante a época medieval se denomina *Tordaria* ou *Torderia*.

Espazos protexidos
------------------

Dentro da conca aparecen os seguintes espazos protexidos:

* Parque Natural do Montseny
* Parque Natural do Montnegre e o Corredor
* Zones PEIN en Tordera: Beira esquerda do río Tordera, La Júlia, lago de Can Torrent, lago de Cal Raba, a carballeira de Can Verdalet e os prados de En Gai.

Poboacións nas beiras
---------------------

* Montseny
* Sant Esteve de Palautordera
* Santa Maria de Palautordera
* Sant Celoni
* Viabrea
* Hostalric
* Tordera
* Malgrat de Mar
* Blanes

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q31456
* GEC: 0066475
* GeoNames: 3107954

 |
O val Yosemite (EE. UU.) pola mañá
A **mañá** é a primeira parte do día, que comeza co amencer e remata ás doce do mediodía. Séguelle ao orto e antecede ao mediodía.

As horas que transcorren entre as cero horas e o amencer coñécense como madrugada. Neste sentido, a mañá propiamente dita transcorre entre o amencer e o mediodía, onde o mediodía pode referirse tamén á hora na que o Sol está máis alto, chamado o meridiano do lugar, hora que adoita ser posterior ás doce horas do reloxo actual, namentras que son ás doce do reloxo de sol do lugar.

Véxase tamén
------------

* Tarde
* Noite
* Reloxo de sol

| * v
* c
* e
Partes do día |
| --- |
| Amencer en Taritari (Nueva Esparta, Venezuela). | 
* Madrugada
* Crepúsculo matutino
* Orto ou amencer
* Mañá
* Mediodía
* Tarde
* Ocaso ou solpor
* Crepúsculo vespertino
* Noite
* Medianoite

 | Solpor en Knysna (Western Cape, Suráfrica). |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7722
* AAT: 300343630
* GEC: 0122253
* GND: 4205096-0
* MAG: 19720800

 |
Coordenadas: 1°35′14″N 77°26′46″O﻿ / ﻿1.587231, -77.446132

O **Guáitara** ou **Carchi** (denominación en Ecuador), é un río suramericano pertencente á vertente do Pacífico. Ten unha lonxitude de 158 quilómetros de longo, e durante 45 km o seu percorrido sinala a fronteira entre Colombia e Ecuador, até a ponte internacional de Rumichaca. Dende ese punto, xa en chan colombiano, toma o nome de Guáitara.

No seu traxecto, ó socavar a montaña formou a ponte natural de Rumichaca que comunica a Ecuador e Colombia, formando dende este sitio un fondo canón que en territorio colombiano aloxa o santuario de Las Lajas, construído sobre o canón.

Na antigüidade coñecíase como río Pastarán; na conquista dos incas chamouse *Ancashmayu* (aínda que en debate co nome doutro río), e logo chamouse Guáitara, o seu nome actual en territorio colombiano.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Guáitara Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2336915
* GeoNames: 3681646
* OSM: 14895829

 |
O Emlembe localízase na fronteira, a noroeste de Piggs Peak
O monte **Emlembe** é unha montaña que con 1.862 metros constitúe a maior elevación de Eswatini.

Situación
---------

O Emlembe está situado xusto na fronteira coa República Surafricana, no extremo noroeste do país, no distrito de Hhohho. Forma parte dos montes Ukhahlamba (o nome significa "a barreira"), unha cadea montañosa, de rochas graníticas, que se ergue no *Alto Veld*, a rexión máis montañosa do país, que corresponde aos contrafortes orientais dos Drakenberg, unha cordilleira que se estende desde a veciña Suráfrica. Desde esta zona, o relevo desenvólvese nunha serie de planaltos escalonados cada vez de menor altura cara ao leste.

A cidade máis próxima é Piggs Peak (no lado surafricano Barberton).

Contorno ambiental
------------------

A zona do macizo do Emlembe é boscosa, pois o clima da zona, e en xeral de todo o *Alto Veld* de Eswatini, é de tipo subtropical, recibindo precipitacións por riba dos 1.000 mm anuais.

Nome
----

O nome Emlembe en lingua local significa "lugar da araña".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1337951
* GeoNames: 935101
* Peakbagger: 11248

 |
Gravado en *Coruña Moderna*, 1905.
**Juan Fernández Latorre**, nado na Coruña o 8 de outubro de 1848 e finado en Madrid o 14 de marzo de 1912, foi un empresario e político galego, fundador do xornal *La Voz de Galicia*.

Traxectoria
-----------

Caricaturizado por Cilla (*Madrid Cómico*, 1887)
Ingresou no Exército, onde chegou a sarxento de artillaría e participou na rebelión do cuartel de San Gil, un golpe de Estado progresista que tivo lugar contra a raíña Isabel II en xuño de 1866 en Madrid. En 1869 redactou unha proclama, pola que foi condenado á morte, pena que lle foi conmutada pola de cadea perpetua. Fuxiu a Francia, de onde volveu a España con ocasión da amnistía de 1870.

Foi secretario do concello de Granollers e deputado a Cortes na Primeira República. Tralo golpe do xeneral Pavía, Latorre exiliouse de novo a Francia.

De volta a Galicia, a canda Antonio Prieto Puga e José Manuel Martínez Pérez fundou *La Voz de Galicia* en 1882. En 1885 disolveuse a sociedade fundacional e Latorre converteuse en propietario único do diario.

Nas eleccións lexislativas de 1891 obtivo acta de deputado republicano por Ortigueira, e en 1910 conseguiu escano pola Coruña. Ademais de deputado a Cortes, tamén foi subsecretario de Gobernación en 1905 e en 1910. En 1911 nomeárono gobernador civil de Madrid, cargo que desempeñou ata o día da súa morte en 1912.

Vida persoal
------------

Casou con Felisa Ozores de Prado, e foi pai de María Victoria Fernández-Latorre.

Recoñecementos
--------------

Rúa Fernández Latorre no Barqueiro.
Na cidade da Coruña está o CEIP Juan Fernández Latorre, e en 1906 púxoselle o seu nome a unha avenida. En 2004 bautizouse co seu nome a biblioteca municipal de Ortigueira, localidade onde unha das súas rúas preserva tamén a súa memoria.

Notas
-----

1. ↑  "Muerto ilustre: Fernández Latorre". *Gaceta de Galicia*. 16 de marzo de 1912.
2. ↑  "Falleció la hija del fundador de La Voz", artigo en *La Voz de Galicia*, 20 de decembro de 2000 *(en castelán)*.
3. ↑  García López, Alfonso. *Calles con historia* (en castelán). Espacio Cultura.
4. ↑  "Ortigueira dedica su nueva biblioteca municipal a Juan Fernández Latorre". *La Voz de Galicia* (en castelán). 14-1-2004. Arquivado dende o orixinal o 25-08-2016. Consultado o 9-8-2016.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Fernández Latorre Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Biblioteca Gallega

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394771
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 37950

 |
Pirámide social.
Un **movemento social** é a agrupación informal de individuos ou organizacións dedicadas a cuestións político-sociais que ten como finalidade o cambio social. Os movementos sociais como estruturas de cambio social teñen a súa orixe nas crises das organizacións de esquerda socialdemócrata e do socialismo real, principalmente partidos políticos e sindicatos. Xorden como modos de organización de colectivos, fundamentalmente marxinais, que loitan dentro dun campo político máis ou menos concreto. Algúns exemplos destes movementos son o movemento feminista, o movemento ecoloxista, o movemento obreiro, o movemento pacifista ou antimilitarista, ou, máis recente no seu nacemento, o movemento okupa e o movemento antiglobalización.

A maior parte dos autores coinciden en sinalar que o termo apareceu en Alemaña na década de 1970 coa formación dos grupos de acción cívica (*Bürgerinitiativen*). Os movementos sociais rara vez conflúen nun partido político; o seu labor baséase en premer ó poder político mediante reivindicacións concretas ou en crear alternativas. Estas alternativas ou reivindicacións convértense na súa principal identidade, sen ter que chegar a plasmar un ideario completo.

Son o equivalente a acción afirmativa ou grupo de presión. Teñen un carácter de permanencia no tempo e cun número de persoas representativo, con relación ós que sofren ou ignoran o problema. O seu recordo histórico é moi antigo, por exemplo, os Comuneiros de Castela. Son algunhas veces o nacemento dunha idea con líderes carismáticos memorables, e a súa xénese pode derivar cara a un movemento ou iniciar unha revolta ou, máis contundentemente, unha revolución, como a Revolución Mexicana, e así mesmo eventual plataforma para un partido cara ao poder, opción que parece un rodeo innecesario.

É unha forma instantánea e continuada de inserirse no ámbito político, con inicialmente pouco esforzo organizativo, sen pertencer a el, pero si con forza de cambio político, como a restauración da democracia perdida en réximes autoritarios. A súa análise inclúe o seu obxectivo e o tipo de clientela, sendo interesante o desenvolvemento do seu proceso organizativo. O impacto na sociedade é desde soamente presencial, como unha forza de choque perturbadora, ou ata mesmo resultar moi definitorio, como grupos fortes de interese e presión contra o poder instituído. Deben coidar o seu progreso organizativo para ser eficaces e continuar perseverando e merecerse a honra de coartífices de eventos democráticos nas institucións ou outros máis modestos, como a información dos cidadáns.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q49773
* AAT: 300247276
* BNCF: 7467
* BNE: XX527928
* BNF: 119477578
* EBID: ID
* FAST: 1122657
* GEC: 0251167
* GND: 4055707-8
* HDS: 043688
* JSTOR: social-movements
* LCCN: sh85123979
* MAG: 123108692
* NDL: 00571924
* NKC: ph116205
* PSH: 9701

 |