recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Büyük Menderes**, en grego antigo Μαίανδρος *Máiandros*, en latín *Maeander*, *Maeandrus* ou *Maeandros*, é un río de Turquía con 548 km de longo e 23.900 km² de conca. O seu nome significa *Gran Meandro*, pois oponse ao *Küçük Menderes* ou *pequeno Meandro*, outro río turco, que se corresponde co antigo río Caistro.

Nace no altiplano de Anatolia, preto de Dinar (antiga Apamea). Recibe diversos afluentes como o Kufi Çayi, o Banaz Çayi e o Çuruk Su (antigo Licos, grego Λύκος *Lykos*). Pasa polas ruínas de Magnesia do Meandro e desemboca no mar Exeo a uns 10 km ao sur de Balat, a antiga Mileto (medieval *Palatia*). Os seus sedimentos fixeron avanzar a costa considerabelmente (uns cantos metros cada ano).

Colmatación da baía de Mileto polo río Meandro durante a Antigüidade

Historia
--------

O **Meandro** foi un importante río de Asia Menor que nacía na Frixia preto da antiga *Celaenae* (nun palacio dos reis persas) e desembocaba no mar Exeo en Caria. As fontes do Marsias estaban próximas e ámbolos dous nacían no monte *Aulocrene*. Os principais afluentes eran o *Orgias, Marsias, Cludros, Leteo* e *Gaeson*, ao norte, e o *Obrimas, Licos (*Lykos*), Harpasos* e outro *Marsyas* ao sur.

Mileto era un porto no -500 e no século seguinte xa era unha cidade interior. O emir de Mentese a principios do século XIV servíase de Balat para as súas expedicións, xa que se podía chegar ata alí en pequenas embarcacións a remontar o río, pero logo veu máis proveito no comercio e asinou un tratado con Venecia no 1355, que puido abrir un consulado en Balat; Esta localidade aínda tiña un comercio apreciábel no 1671/1672, cando a visitou Evliya Çelebi, pero a continua sedimentación no esteiro obrigou a abandonar o comercio e a localidade en beneficio de Esmirna. A primeira vía férrea de Turquía en 1857 ía de Esmirna a Aydin na ribeira do río Büyük Menderes. Hoxe, grazas a obras de irrigación no río e en afluentes como o Kemer Baraji e outros, é unha das zonas con maior densidade de poboación de Turquía.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211089
* WorldCat
* VIAF: 239514138
* BNF: 12194629t
* EBID: ID
* GEC: 0041894
* GeoNames: 320156
* GND: 4211257-6
* NKC: ge322222
* Pleiades: 599777

 |
Un pote de tres patas na lareira dunha cheminea.
Un pequeno pote decorativo de cor cinsenta, feito de ferro.
O **pote** é un recipiente de cociña tradicional que se usa para cocer alimentos durante períodos de tempo prolongados, xeralmente estufados ou guisos. Dá nome a pratos como o pote galego ou o pote asturiano.

Localización e uso
------------------

O uso habitual do pote é colocalo nunha fonte de calor procedente da cheminea ou nun lume aberto denominado *lareira* en galego e portugués. Adoitábase pendurar das llares (*gamayeres* en asturiano), aínda que tamén podía poñerse de pé sobre as súas tres patas metálicas. O pote, con ou sen tapadeira, adoitaba ser de ferro fundido, o que daba un sabor característico ao que nel se cociñase, como ocorre con outro recipiente similar, o caldeiro.

Historia
--------

Existen precedentes cerámicos do pote, as vasillas con aspecto de ola que, como aquel, álzanse sobre tres patas (trípode), para instalarse en equilibrio sobre ascuas ou brasas.

O uso de caldeiros de cobre e ferro foi substituído dende comezos do século XIX polos potes de ferro fundido, aínda que algúns xa se fabricaban en España a finais do século XVIII. A influencia de caldeiras e potes no quefacer culinario reflíctese nos diversos potaxes e guisos tradicionais.

Un primitivo pote de arxila da cultura argárica, achado en Cuevas del Almanzora (Almería).
Como prato popular destaca na gastronomía de Galiza (o 'pote' ou caldo galego) e na cociña asturiana (o pote asturiano), nun conxunto de pratos de orixe humilde, pero logo recuperados pola nova cociña tradicional.

Potes de cerámica
-----------------

En olaría, o pote é un vaso de barro de varios tamaños, primitivamente usado para beber ou almacenar aplicándoselle un precinto; tamén se designan así as vasillas con forma de testo usadas na xardinaría doméstica e industrial.

Notas
-----

1. ↑  *Diccionario de ideas afines*. Fernando Corripio. Editorial Herder, Barcelona, 1985; p. 706.
2. ↑  Miguel Ángel Almodóvar (2007), *«La cocina del Cid: historia de los yantares y banquetes de los caballeros medievales»*, Nowtilus, pp:179.
3. ↑  Caro Bellido, Antonio (2008). *Diccionario de términos cerámicos y de alfarería*. Cádiz: Agrija Ediciones. p. 197. ISBN 84-96191-07-9.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Caldeiro
Modelo tradicional de *säckpipa*, feito por Leif Eriksson.
Modelo moderno de *säckpipa*, feito por Alban Faust. Punteiros en A e G, tres bordóns e un fol.
**Säckpipa** é unha gaita típica de Suecia, practicamente extinta a mediados do século 20. A inicios de 1980, iniciouse un grande esforzo para a súa rehabilitación, chegando hoxe a unha versión de säckpipa baseada en exemplares atopados na rexión de Dalarna, onde o instrumento perdurou por máis tempo. A tradición musical da säckpipa é relativamente descoñecida á maior parte dos suecos. Pinturas sacras medievais atopadas en igrexas ao longo de Suecia indican que a gaita era alí un instrumento popular dende finais do século XIV, a pesar de que os intrumentos alí figurados non sexan necesariamente a säckpipa que agora coñecemos, cando non foron creacións imaxinativas dos artistas da época. Säckpipa quere dicir en sueco, literalmente, "gaita de saco", e pode ser usado por falantes para designar calquera modelo de gaita.

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1858128
* MusicBrainz: ID

 |
O **río Brahmaputra** (en sánscrito ब्रह्मपुत्र, "o fillo de Brahmā") é un dos ríos máis longos de Asia.

Nace no glaciar Kubigangri, cerca do monte Kailāsh, no Himalaia, e discorre en dirección leste por territorio chinés pola parte oeste do Tíbet, pasando cerca de Lhasa, coñecéndose como **Yarlung Tsangpo** en tibetano.

Despois dun percorrido de 2.896 km desauga no golfo de Bengala, en Bangladesh, formando parte do delta do Ganxes, o maior delta do mundo.

Na zona central de Bangladesh divídese en dous brazos, dos que o principal é o río *Jamuna*, nome co que é coñecido nesa rexión, e o outro, de menor caudal, o río Shitalakshya.

O seu percorrido pola zona tropical fai do seu val un dos máis ricos en diversidade biolóxica do mundo. As súas principais inundacións permiten a fertilización do solo, aínda que son devastadoras.

Na súa parte máis baixa, o río considérase sagrado para os hindús, e se utiliza para o transporte de produtos agrícolas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***India*** |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q45403
* WorldCat
* VIAF: 246543842
* BRE: 4324445
* EBID: ID
* GEC: 0012006
* GND: 4089904-4
* NKC: ge192260
* Pleiades: 59953
* Treccani: brahmaputra

 |
Portada do *Vocabulário da Língua Portuguesa*, Coímbra, 1966.
**Francisco da Luz Rebelo Gonçalves**, nado en Santarém o 15 de novembro de 1907 e finado o 23 de abril de 1982, foi un profesor universitario portugués e investigador nos dominios da filoloxía e lexicografía da lingua portuguesa.

Traxectoria
-----------

Licenciado e doutor en Filoloxía Clásica, Rebelo Gonçalves foi profesor de Filoloxía Portuguesa e Filoloxía Clásica (Lingua e Literaturas Grega e Latina) da Universidade de São Paulo entre 1935 e 1938 integrando o grupo de profesores estranxeiros que foran convidados para traballar nela trala súa fundación.

Durante a súa estancia no Brasil integrou o grupo fundador da Casa de Portugal de São Paulo, da que foi o seu primeiro presidente.

En Portugal ensinou na Facultade de Letras da Universidade de Coímbra e na Facultade de Letras da Universidade de Lisboa.

Na Conferencia Ortográfica Luso-Brasileira, que deu orixe ao Acordo Ortográfico da Lingua Portuguesa de 1945, foi o relator por parte da delegación portuguesa.

Obras
-----

A Fundación Calouste Gulbenkian editou a súa *Obra Completa*, en 3 volumes. Esta edición non incluíu dúas das súas obras de referencia:

* *Tratado de Ortografia Portuguesa*. Coímbra, Tipografia Atlântida, 1947.
* *Vocabulário da Língua Portuguesa*. Coímbra, Coimbra Editora, 1966.

Notas
-----

1. ↑  Lisboa, Fundação Calouste Gulbenkian, 1995. ISBN 972-31-0833-X, 972-31-0663-9, 972-31-0953-0.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Martins, J. Cândido Martins. António Soares Amora e os Estudos de Literatura Portuguesa no Brasil
* Peterlini, A. A. Língua e Literatura Latina
* Casa de Portugal de São Paulo
* Catálogo da Biblioteca Nacional de Portugal

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10357911
* WorldCat
* VIAF: 68198467
* GND: 1053302517
* ISNI: 0000 0000 8257 5262
* LCCN: n96074309
* NTA: 068519206
* OL: OL345745A
* PTBNP: 37471
* SUDOC: 125903162

 |
Coordenadas: 56°40′47″N 23°36′46″L﻿ / ﻿56.67972, -23.61278

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Bērze (homónimos).
O río Bērze preto de Annenieki
Encoro de Annenieki
O **Bērze** é un río de Letonia.

Discorre durante 107 km antes de desembocar no río Svēte.

Os seus principais afluentes son o Bikstupe, o Sesava, o Ālav, o Līčupe e o Gardene. 

As principais localidades ao longo do curso deste río son Zebrene, Biksti, Kaķenieki, Annenieki, Dobele, Bērze e Līvbērze.

Características
---------------

De réxime nival e pluvial, a súa lonxitude é de 107 km, e a súa conca abrangue 903,9 km2.

O Bērze é considerado o segundo río máis rápido do país despois do Ogro.

O río ten un lago artificial no territorio de Annenieki, no municipio de Dobele, que se estende por 27,4 ha cunha profundidade media de 2 m e unha máxima de 5,9 m.

A presa foi creada no século XIX, e foi dotada dunha turbina en 1952, o que permitiu transformar o muíño dunha antiga leira nunha pequena central hidroeléctrica que funcionou até 1970. Posta de novo en servizo en 2002, a súa potencia é de 300 kW.

No encoro viven varias especies de peixes: *Esox lucius*, *Perca fluviatilis*, *Rutilus rutilus*, *Abramis brama*, *Sander lucioperca*, *Tinca tinca*, *Cyprinus carpio*, *Lota lota*, *Carassius carassius*, *Scardinius erythrophthalmus* e *Leuciscus leuciscus*.

Notas
-----

1. ↑  "Bērze". *upes.lv*. Consultado o 10 de febreiro 2022.
2. 1 2  "Latvijas straujākās un lēnākās lielās upes". *neogeo.lv*. 2014. Consultado o 10 de febreiro de 2022.
3. 1 2  "Annenieku ūdenskrātuve". *ezeri.lv*. Consultado o 10 de febreiro 2022.
4. ↑  "Mazās Hidroenerģētikas Asociācija". *mhea.lv*. Arquivado dende o orixinal o 28 de agosto de 2016. Consultado o 10 de febreiro de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2930203
* GeoNames: 461039

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Río Branco.
Coordenadas: 1°06′14″N 60°54′32″O﻿ / ﻿1.10389, -60.90889

O río Branco en Boa Vista
Mapa o norte do Brasil, onde se pode ver a localización de río Branco
O **río Branco** é un río amazónico brasileiro, o principal afluente pola marxe setentrional do río Negro, que discorre integramente polo estado de Roraima.

Ten unha lonxitude de 560 km, aínda que, cunha das súas fontes, o río Uraricoera, alcanza os 1 430 km.

Notas
-----

1. ↑  R. Ziesler e G. D. Ardizzone (1979): *Las aguas continentales de América Latina*. Roma: FAO. ISBN 92-5000-780-9.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Branco, Roraima*** |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1165761
* BRE: 3510914
* EBID: ID
* GeoNames: 3664885

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Búbal.

O **río Búbal** ou **Buble** é un curso fluvial galego que transcorre polos concellos ourensáns de Cualedro, Monterrei e Verín. É afluente do río Támega.

Étimo
-----

O nome do río ten relación co do pobo prerromano dos bibalos, que habitaba na comarca, segundo consta no Padrón dos pobos da ponte de Chaves.

Descrición
----------

Nace na serra do Larouco, dacabalo entre os concellos de Cualedro e Baltar, na provincia de Ourense, e o de Montalegre, en Portugal. Recolle as augas das chairas entre a Alta Limia e a fronteira con Portugal. O seu tramo final está declarado como parte da zona especial de conservación (ZEC) río Támega da Rede Natura 2000, xunto co tramo do Támega augas arriba da desembocadura.

Os seus principais afluentes son o río Pichos, no concello de Cualedro, que percorre as parroquias de Lucenza, A Xironda e San Millao, e o río Rubín, río Búbal no concello de Monterrei, que percorre as parroquias de Infesta, Albarellos e Vilaza.

Notas
-----

1. ↑  Consellaría de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio, Xunta de Galicia (eds.). "ZEC ES1130005 Río Támega". Consultado o 24/8/2019.
2. ↑  Axencia Ambiental Europea - Unión Europea (eds.). "ES1130005 Río Támega". Consultado o 24/8/2019.

  


---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ríos de Galicia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
O **río Boeza** é un río leonés, afluente do Sil pola súa marxe esquerda.

Descrición
----------

### Fontes

Nace preto do Pico de Rebezo, no concello de Murias de Paredes, no linde entre as comarcas do Bierzo e a Laciana.

### Percorrido

Ten un percorrido de 62 Km, con dirección inicial sueste e despois suroeste. Pasa pola localidade de Bembibre e conflúe co Sil en Ponferrada. A bacía do Boeza ocupa un total de 867 Km².

### Afluentes

Os seus tributarios principais son:

Pola beira esquerda:

* Río Tremor.
* Río Meruelo.

Pola beira dereita:

* Río Noceda.
* Río Losada.

### Réxime hídrico

O Boeza é un río de réxime pluvio-nival.

### Aproveitamento

O Boeza comparte co Sil o encoro de Bárcena, de produción hidroeléctrica e construído en 1960 cunha capacidade de 341 Hm³. O desvío das augas do Boeza para esa presa provoca problemas de esgotamento severo do seu leito nos meses estivais.

Notas
-----

1. ↑  www.embalses.net

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394875
* GeoNames: 3127902
* OSM: 1240441

 |
**Noel Scott Engel** (9 de xaneiro de 1943 - 22 de marzo de 2019), coñecido polo nome artístico de **Scott Walker**, foi un cantautor, compositor e produtor musical anglo-estadounidense que residía en Inglaterra. Walker foi coñecido pola súa emotiva voz barítona e o seu estilo pouco ortodoxo que o levou de ser unha sofisticada icona do pop adolescente nos anos 60 a un músico de vangarda no século XXI. O éxito de Walker produciuse principalmente no Reino Unido, onde os seus primeiros catro álbums en solitario chegaron ao *top 10*. Viviu nese país dende 1965 e converteuse en cidadán británico en 1970.

Saltando á fama a mediados dos 60 como líder do trío de pop The Walker Brothers, comezou unha carreira en solitario co álbum de 1967 *Scott*, avanzando cara a un estilo caza vez máis desafiante en álbums de baroque pop de finais dos 60 como *Scott 3* e *Scott 4* (ámbolos dous de 1969). Despois de que as vendas dos seus traballos en solitario comezasen a baixar, reuniuse con The Walker Brothers a mediados dos 70. Dende mediados dos 80 Walker reviviu a súa carreira en solitario movéndose cara a unha dirección cada vez máis vangardista; deste período da súa carreira *The Guardian* dixo "imaxina a Andy Williams reinventándose como Stockhausen". As gravacións dos 60 de Walker foron moi apreciadas pola escena musical underground británica dos 80.

Walker continuou gravando ata 2018. Foi descrito pola BBC tras a súa morte como "un das figuras máis enigmáticas e influíntes na historia do rock".

Notas
-----

1. ↑  "Scott Walker Dead at 76". *Pitchfork* (en inglés). 2019-03-25. Consultado o 2022-06-21.
2. 1 2  Harrison, Ian (2013). "Splendid Isolation". *Mojo*. ISSN 1351-0193.
3. 1 2 3  "Scott Walker: 'I was an intense young guy. I think I did temporarily go crazy'". *the Guardian* (en inglés). 2012-11-23. Consultado o 2022-06-21.
4. ↑  "Scott Walker - The Collection 1967-1970". *UNCUT* (en inglés). 2013-07-11. Consultado o 2022-06-21.
5. ↑  "Scott Walker: 'Til the Band Comes In". *Pitchfork* (en inglés). Consultado o 2022-06-22.
6. 1 2  "Top 100 Albums of the 1990s". *Pitchfork* (en inglés). Consultado o 2022-06-22.
7. ↑  "190778-counterbalance-scott-walkers-scott-4, PopMatters". *PopMatters* (en inglés). 2021-01-26. Consultado o 2022-06-22.
8. ↑  Shafer, Cody Ray. "Scott Walker and Sunn O))) Working On Album". *www.undertheradarmag.com* (en inglés). Consultado o 2022-06-22.
9. ↑  "Scott Walker, influential rock enigma, dies aged 76". *BBC News* (en inglés). 2019-03-25. Consultado o 2022-06-21.
O **río Camac** (ás veces chamado *Cammock*, ou, historicamente, *Cammoge* ou *Cammoke*, en irlandés *An Chamóg*) é un dos maiores ríos de Dublín, Irlanda, e un dos afluentes principais do Liffey.

O Camac nace no Monte Seskin, ao sueste de Saggart, ao suroeste da cidade de Dublín, canda moitos arroios, e unha desviación do século XVIII do río Brittas, afluente do río Liffey. Transcorre un val de montaña, o Slade of Saggart, ao suroeste de Tallaght e ao leste de Newcastle, logo pasa Saggart, polo Corkagh Park, e logo Clondalkin, onde é chamado en ocasións *Clondalkin River*. O Camac logo segue até Inchicore onde é canalizado polo Grand Canal antes da Golden Bridge, e Kilmainham, onde corre por detrás da Kilmainham Gaol, antes de penetrar no Liffey, a carón da Heuston Station, un pouco máis arriba da Sean Heuston Bridge. O río foi desviado por un túnel por debaixo da estación de tren cando foi construída en 1846.

O Camac recibe tributarios no Slade of Saggart, como son o Ferny Glinn e os Two Slades, e logo por Newcastle, e preto de Clondalkin (como son os arroios de Boherboy, Brownsbarn e Fettercairn, este último cerca do Corkagh Park). Os tributarios do curso baixo son o regato Robinhood (Coolfan River), o regato Gallblack (formado dos arroios Blackditch e Gallanstown), o regato Drimnagh Castle (ou Bluebell), e o regato Walkinstown.

O Camac discorre ao lado do Richmond Park, lar do St Patrick's Athletic e dálle nome ao campo 'Camac Terrace'.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Doyle, Joseph W. (2011). Rath Eanna Research, ed. *Ten Dozen Waters: The Rivers and Streams of County Dublin*. Dublín. pp. 1–30 + ii + map. ISBN 978-0-9566363-1-7.
* Sweeney, Clair L. (1991). Dublin Corporation, ed. *The Rivers of Dublin*. Dublín. pp. 1–115, inc. many maps. ISBN 0-9505301-4-X.

| * v
* c
* e
Ríos de Irlanda |
| --- |
| Lista de ríos de Irlanda |
| Vertente norte | *Bann* ·  *Bush* ·  *Foyle* ·  *Roe* |
| Vertente do Mar de Irlanda | Avoca ·  Boyne ·  Camac ·  *Castletown* · Dargle ·  Dodder ·  Fane ·  *Lagan* ·  Liffey ·  Naniken ·  *Newry* ·  Poddle ·  *Quoile* ·  Santry ·  Slaney ·  Tolka ·  Vartry |
| Vertente do Mar Céltico | Bandon ·  Blackwater ·  Lee ·  Mahon ·  As Tres Irmás (Barrow, Nore, Suir) |
| Vertente atlántica | Clare ·  Corrib ·  *Erne* ·  Eske ·  Feale ·  Ferta ·  Fergus ·  Moy ·  Robe ·  Shannon ·  Swilly |
| Principais afluentes do Shannon: Brosna ·  Deel ·  Inny ·  Maigue ·  SuckO nome do río en cursiva indica que este corre parcial ou totalmente por Irlanda do Norte |
O **río Castro**, tamén coñecido como río **Ventín**, **Dana**, dos **Frades** ou **rego de Laraxe**, é un rego localizado no concello de Cabanas (A Coruña), que no seu curso baixo serve de límite entre o devandito concello e o de Fene.

Percorrido
----------

Coa excepción do río Eume e o río Belelle, o río Castro constitúe o curso de auga máis extenso de Cabanas, así coma o único dos citados que transcorre integramente dentro do seu territorio. 

Posee dúas orixes, atopándose a primeira na parroquia do Salto e a segunda no lugar de Relousada, na parroquia de Laraxe, (ambas no municipio de Cabanas), conformando ambas un rego de pequeno tamaño pero de caudal abondo, ao recoller auga de mananciais e brañas dos cumios próximos.

Descende por unha pequena aba na parroquia de Laraxe, e atravesa a N-651, á altura da igrexa de San Mamede, na coñecida coma curva do Gaiteiro e bordea o cemiterio parroquial, para posteriormente formar un pequeno val con fértiles veigas sobre o que transcorre o viaduto da AP-9. Neste intre o río xa formou o seu curso medio, unha vez entrado na parroquia de Porto. O mencionado val e as veigas que rega o río dan nome aos lugares do Val e A Veiga, estando emplazado neste último lugar unha área recreativa e o campo de fútbol municipal.

No seu percorrido por esta parroquia, é aproveitado por varios muíños (entre os 34 que en total abastece), entre eles atópanse os do Batán, tralo cal o río recibe o nome de río do Ventín, atravesando un muíño homónimo. A continuación prosegue o seu percorrido ata chegar ao antigo muíño sucursal do Priorado de Porto (actualmente coñecido coma Muíño de Cabada), preto da igrexa de San Martiño de Porto​, onde segundo a tradición oral, recibe tamén o nome de río dos Frades. Continúa atravesando a ponte da estrada AC-122, e prosigue o seu percorrido bordeando a ladeira norte do castro das Modias (de onde se cre que procede o torque de San Martiño), que lle da outra das súas denominacións, para finalizar descendendo por un pequeno val ata desembocar nas augas da ría de Ares, na praia de Río Castro, onde daba servizo a un muíño de mareas coñecido como muíño de Maré​, actualmente en estado ruinoso, facendo de fronteira natural entre os termos municipais de Cabanas e Fene.

O río Castro bordeando a ladeira norte do castro das Modias, no lugar da Costa, en San Martiño de Porto, Cabanas.

Notas
-----

1. ↑  "No catastro aparecen recollidos os termos Dama e Río dos Frades". *Visor Siotuga (Xunta de Galicia) que permite acceso a toponimia do catastro*. Consultado o 13/02/2021.
2. ↑  "Rego de Laraxe, mapa". *Google Maps*. Consultado o 13/02/2021.
3. ↑  "Campo de Fútbol A Veiga en Cabanas". *www.paxinasgalegas.es* (en castelán). Consultado o 2021-02-13.
4. 1 2  Radio Fene (2 de novembro de 2020). "De ruta entre Cabanas e Fene". *radiofusion.eu*. Consultado o 13 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ríos de Galicia
* Castro das Modias
* Priorato de Porto
***Pet Sounds*** é o décimo primeiro álbum de estudio da banda estadounidense de surf rock The Beach Boys, publicado o 16 de maio de 1966 a través do selo Capitol Records. Dende entón foi recoñecido como un dos discos máis influentes na historia da música popular e un dos mellores álbums dos 60, incluíndo cancións como "Wouldn't It Be Nice" e "God Only Knows". *Pet Sounds* foi creado varios meses despois de que Brian Wilson deixase de xirar coa banda para centrarse na composición e na gravación. No disco Wilson tece elaboradas harmonías vocais, xunto con efectos de son e instruments pouco convencionais como timbres de bicicletas, órganos zunantes, clavicémbalos, frautas, electro-theremins, asubíos para cans, trens, instrumentos de corda hawaianos, latas de Coca-Cola e ladridos de cans, xunto cos máis normais teclados e guitarras.

Aínda que *Pet Sounds* ten sido acreditado como un dos álbums máis importantes de todos os tempos, tras a súa publicación inicial fracasou no intento de acadar o status de disco de ouro, chegando só ao número 10 da lista *Billboard 200*. Trátase dun disco que anunciaba o emerxente estilo do rock psicodélico, abogando e emulando unha dramática e revolucionaria instrumentación barroca. Fou elixído número 1 de varias listas de melores álbums de revistas musicais, como *New Musical Express*, *The Times* e *Mojo Magazine*. Foi colocado no número 2 da lista da *Rolling Stone* dos "500 mellores ábums de todos os tempos".

Listaxe de cancións
-------------------

*Pet Sounds* foi reeditado varias veces dende a súa aparición en 1966, tanto en versións mono como estéreo. O primeiro lanzamento do álbum en CD foi en 1990, coa adición de tres novas cancións. No ano 2001, *Pet Sounds* foi reeditado con "Hang on to Your Ego" como cancións extra.

| Cara 1 |
| --- |
| N.º | Título | Voces principais | Duración |
| 1. | "Wouldn't It Be Nice" (B. Wilson/Asher/Love) | B. Wilson and Love | 2:25 |
| 2. | "You Still Believe in Me"   | B. Wilson | 2:31 |
| 3. | "That's Not Me"   | Love with B. Wilson | 2:28 |
| 4. | "Don't Talk (Put Your Head on My Shoulder)"   | B. Wilson | 2:53 |
| 5. | "I'm Waiting for the Day" (B. Wilson/Love) | B. Wilson | 3:05 |
| 6. | "Let's Go Away for Awhile" (B. Wilson) | instrumental | 2:18 |
| 7. | "Sloop John B" (arr. trad. B. Wilson/Jardine) | B. Wilson e Love | 2:58 |

| Cara 2 |
| --- |
| N.º | Título | Voces principais | Duración |
| 1. | "God Only Knows"   | C. Wilson | 2:51 |
| 2. | "I Know There's an Answer" (B. Wilson/Sachen/Love) | Love e Jardine con B. Wilson | 3:09 |
| 3. | "Here Today"   | Love | 2:54 |
| 4. | "I Just Wasn't Made for These Times"   | B. Wilson | 3:12 |
| 5. | "Pet Sounds" (B. Wilson) | instrumental | 2:22 |
| 6. | "Caroline, No"   | B. Wilson | 2:51 |

Notas
-----

1. ↑  Recensión do disco en Allmusic *(en* *inglés)*. Consultado o 1 de febreiro de 2014.
2. ↑  Tunbridge, Laura (2011). *The Song Cycle*. Cambridge University Press. p. 173. ISBN 0-521-72107-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q212863
* WorldCat
* VIAF: 186142929
* AllMusic: mw0000398074
* Discogs: 17217
* EBID: ID
* GND: 4838566-9
* LCCN: no2003099404
* MusicBrainz: ID
* SUDOC: 170546845

 |
**Rebeca Rods**, nada en Vigo, é unha cantante e compositora galega de Soul, Funk e sobre todo Gospel.

Traxectoria
-----------

Filla do tenor Manuel Sirera. Formouse no Conservatorio Superior de Música de Vigo. Con só un ano xa cantaba e aos oito empezou a súa carreira musical. En 2001 marchou estudar a Madrid facéndose Mestra de Música na Universidade Complutense. Continou a formación en canto coral e deu clases durante seis anos na Escuela Coral de Madrid. 
En 2009 creou o seu propio coro de Gospel: *Black Light Gospel Choir*. En 2011 publicou o seu primeiro disco *Black Light Gospel Choir* que se converteu en coro oficial de programas como *Factor X*, *La Voz* e *La Voz Kids*. En 2012 publicou *Gospel Revolution*. En 2015 *Live at Joy* gravado en directo na sala JOY Eslava e mesturado en Los Ángeles. En 2021 saíu *Gospel Symphony* no que fusionao góspel, rock e temas propios coa música sinfónica.Conta con colaboracións como Bazil Meade, director do London Gospel Choir, Markanthony Henry, director de The New York City Gospel, e a do actor e cantante Gerónimo Rauch. Pecha o disco cun tema propio, *Ensíname*, a súa primeira gravación en galego.

Rebeca Rods ten colaborado con Alejandro Sanz, Raphael, Laura Pausini, Patti Austin, Pastora Soler, Pitingo, El Barrio, Edurne, Soraya, Paulina Rubio, Carlos Baute, Chenoa, Coti, Marta Sánchez, Malú, Rosa López … Traballou como vocal coach en GOT Talent España, fixo dobraxes en Walt Disney/Pixar e gravou spts publicitarios e cabeceiras de radio e tv. Creou un proxecto de escola *Rebeca Rods - Escuela Coral* para aprender canto coral.

Estivo tres veces en Eurovisión, con D´Nash no 2007 en Helsinqui, con Pastora Soler en Bakú no 2012 e con Barei en Estocolmo no 2016.

Discografía
-----------

* 2011: *Black Light Gospel Choir*
* 2012: *Gospel Revolution*
* 2015: *Live at Joy*
* 2021: *Gospel Symphony*

Notas
-----

1. ↑  2ice. "Rebeca Rods". *SoulSpain.com - Soul Funk RnB Espana Spain* (en castelán). Consultado o 2022-02-02.
2. 1 2 3  "La viguesa que estuvo tres veces en Eurovisión". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2022-02-02. Consultado o 2022-02-02.
3. ↑  "Manuel Sirera, veintiocho años de zarzuela, ópera y canto". *www.elcorreogallego.es* (en castelán). Consultado o 2022-02-02.
4. 1 2 3  "Biografía actualizada de Rebeca Rods.". *Escuela Coral Rebeca Rods* (en castelán). Consultado o 2022-02-02.
5. ↑  Atlántico (2019-02-01). "El Gospel, con DNI vigués, dará el do de pecho con Rebeca Rods". *Atlántico* (en castelán). Consultado o 2022-02-02.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web de Rebeca Rods.
* Rebeca Rods en Facebook
* Rebeca Rods en Twitter
**Scratch Acid** foi unha banda estadounidense de noise rock procedente de Austin, Texas, e formada no ano 1982. Inicialmente estivo composto por Steve Anderson (voces), David Wm. Sims (guitarra), Brett Bradford (guitarra), David Yow (baixo) e Rey Washam (batería). Anderson foi expulsado da banda antes de que gravasen algún álbum, facendo que Yow pasase a encargarse das voces e Sims do baixo.

Os dous primeiros traballos de Scratch Acid foron editados polo selo independente de Texas Rabid Cat, o terceiro e derradeiro pola discográfica Touch and Go Records. Un recompilatorio postumo titulado *The Greatest Gift*, lanzouse pola Touch and Go Records en 1991.

O xornalista musical Will Lerner falou da banda como "a equivalente estadounidense de The Birthday Party". Despois de gañar reputación como unha tola e ruidosa banda de punk, Scratch Acid separouse en 1987. Segundo o libreto de *The Greatest Gift*, os membros da banda nunca recibiron compensación algunha por parte de Rabid Cat ou Fundamental Records (que distribuia os seus discos en Europa).

Discografía
-----------

| Álbum | Ano | Selo | Observacións |
| --- | --- | --- | --- |
| *Scratch Acid* | 1984 | Rabid Cat | EP |
| *Just Keep Eating* | 1986 | Rabid Cat |  |
| *Berserker* | 1987 | Touch and Go Records | EP |
| *The Greatest Gift* | 1991 | Touch and Go Records | recompilatorio |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q951819
* WorldCat
* VIAF: 131507984
* AllMusic: mn0000307332
* Discogs: 219388
* ISNI: 0000 0000 9009 7096
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 138240

 |
**Chiu Wing Yin Rebecca,** nada en Hong Kong o 24 de novembro de 1978 e coñecida como **Rebecca Chiu**, é unha ex-xogadora profesional de squash de Hong Kong que chegou ao posto 13º da clasificación mundial en outubro de 2007.

Traxectoria
-----------

Chiu comezou a practicar squash con nove anos na escola primaria e logo entrou no Instituto de Deportes de Hong Kong e con doce anos entrou no equipo de Hong Kong. Graduouse no departamento de ciencias do deporte da Universidade Chinesa de Hong Kong no ano 2000. 

Logrou o seu primeiro campionato de Campionato de Hong Kong en 1995 e de 1997 a 2008 foi a campioa indiscutible, ao ser a primeira en todos os campionatos nacionais. Disputou cinco finais do Campionato de Asia de Squash entre os anos 2000 e 2010 todos fronte a Nicol David, sen lograr batela. Pola contra, formou parte dos equipos de Hong Kong que en 2000 e 2010 lograron o título do Campionato de Asia de Squash por equipos.

Foi medalla de prata nos Xogos Asiáticos de 1998 logo de perder contra Nicol David mais en 2002 logrou o desquite ao vencer á malaisiana para se facer coa medalla de ouro. En 2006 enfrontáronse de novo Nicol e Chiu na final dos Asiáticos e desta volta o ouro foi para Nicol e a prata para Chiu. Nos Asiáticos de 2010 Chiu participou no equipo de Hong Kong que logrou a prata na competición por equipos.

En decembro de 2009 dirixiu o equipo de Hong Kong nos Xogos de Asia Oriental que arrasou na competición de squash con sete medallas e a propia Chiu logrou tres medallas de prata e unha de ouro.

Logo de se retirar da competición profesional principiou unha carreira como adestradora, recibiu premios nacionais como adestradora do ano polo seu labor, e salientou o seu traballo co equipo feminino que logrou a medalla de ouro nos Xogos Asiáticos de 2019.

Notas
-----

1. ↑  "用汗水映照青春火花". *Alumni. Universidade Chinesa de Hong Kong*.
2. ↑  "Hong Kong Champions". *Hong Kong Squash*.
3. ↑  "趙詠賢轉型做兼職選手". *The Sun*. 24 de novembro de 2010.
4. ↑  "Rebecca Chiu was honoured "Coach of the Year Awards" at 2018 Jockey Club Hong Kong Coaching Awards". *Hong Kong Squash*. 24 de abril de 2019.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Encontro (parcial) entre Nicol e Chiu no Campionato de Asia de 2010
**Robert Shane Kimbrough**, nado en Killeen, Texas, o 4 de xuño de 1967, é un astronauta estadounidense retirado que formou parte das misións STS-126 e Soiuz MS-02, ademais de ser membro das expedicións 49 e 50 á Estación Espacial Internacional.

Traxectoria
-----------

Kimbrough graduouse en enxeñería aeroespacial pola Academia Militar de West Point en 1989. É máster en operacións de investigación polo Instituto Tecnolóxico de Georgia en 1998.

Foi seleccionado como astronauta pola NASA en maio de 2004, participando nas misións STS-126 e Soiuz MS-02 e sendo membro das expedicións 49 e 50 á Estación Espacial Internacional, pasando un total de 188,99 días no espazo.

Notas
-----

1. 1 2 3  Mark Wade (2020). "Kimbrough, Robert Shane" (en inglés). Consultado o 11 de agosto de 2020.
2. 1 2 3  NASA, ed. (8 de maio de 2019). "R. Shane Kimbrough (Col. U.S. Army, Ret.) NASA Astronaut" (en inglés). Consultado o 11 de agosto de 2020.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Robert Kimbrough*** |

### Outros artigos

* STS-126
* Soiuz MS-02
* Expedición 49
* Expedición 50
* Estación Espacial Internacional

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q520176
* NASA: kimbrough-rs

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Springfield.

**Springfield** ou abreviado, **SPF** é unha cadea de tendas de moda española pertencente ao grupo Cortefiel fundada en 1988. Hai 187 tendas actualmente en España, que contrastan coas 270 do seu principal rival, Zara pertencente ao grupo Inditex. A súa publicidade insiste en que a idea básica da cadea é lograr a mellor relación calidade-prezo sen deixar de lado o estilo e o deseño.

Traxectoria
-----------

Aínda que a orixe da cadea é España, hai 356 tendas repartidas en Portugal, Francia, Bélxica, Luxemburgo, Alemaña, Austria, Hungría e Polonia. Así mesmo, operan a través de franquías en países como Eslovenia, Ucraína, Rusia, Malta, México, Canadá, Chile, Serbia, Grecia, Xordania, Filipinas, Israel, Líbano, Singapur ou China.

A cadea ofrece desde hai algúns anos en España un cartón de fidelización que permite *acumular puntos* para obter descontos e certas supostas vantaxes.

A identidade visual corporativa da cadea está baseada en liñas simples e cores brillantes. Sen ir máis lonxe, o logotipo utilizado é o nome da cadea cunha tipografía simple de gran espazado. Nas tendas repítese o concepto, predominando as cores pastel e a madeira para o chan. En canto ao mobiliario dos locais, este adoita estar xeralmente cheo de cromados e cristais, copiando o estilo da gran maioría de tendas de roupa actuais.

### Roupa

Aínda que a cadea é principalmente de téxtil, en realidade as tendas inclúen numerosos artigos que non entran nesa categoría; é o caso do calzado ou os artigos de perfumería (colonias, desodorizantes etc). A roupa da cadea foi sempre para home ata 2006, cando decidiron aproveitar a cadea Sprinfield para competir coas tendas do seu competidor Inditex (Zara, Bershka e Stradivarius) no terreo da moda feminina. A este sector da cadea denominóuselle desde entón *Springfield Woman*, en español, *Springfield Mujer*. Pese ao entusiasmo inicial, a roupa masculina segue predominando nos escaparates de Springfield.

O público ao que está destinado o vestiario de Springfield é dun estilo urbano, cosmopolita, natural e desenfadado. O estilo da roupa e dos complementos suxiren unha vida igualmente activa e deportiva.

Fábricas
--------

A roupa de Springfield fabricase principalmente en países coma Bangladesh.​ As súas seccións de calzado e bolsos de pel fabrícase en Portugal.

Notas
-----

1. ↑  "¿Y tu ropa, está limpia?". *nonada* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 08 de marzo de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Moda

### Ligazóns externas

* Grupo Cortefiel *(en castelán)*.
**Reynaldo Benito Antonio Bignone Ramayón**, coñecido como **Reynaldo Bignone**, nado en Morón (provincia de Bos Aires) en 1928 e finado na capital federal o 7 de marzo de 2018, foi un militar que, co grao de xeneral, chegou a ser presidente ditatorial da Arxentina entre 1982 e 1983.

Traxectoria
-----------

Bignone foi nomeado líder do país despois de que o expresidente Leopoldo Galtieri deixou o poder tras a derrota da Arxentina ante o Reino Unido na Guerra das Malvinas. O seu goberno tivo curta duración: a derrota na guerra e o crecente descontentamento da poboación demostrado en manifestacións indicaban que o retorno á democracia era inevitábel. Non obstante, o xeneral Bignone tentou condicionar o retorno á democracia a un límite nas investigacións de violacións de dereitos humanos durante o réxime militar de 1976 a 1983 e a chamada "Guerra Sucia". Esta proposta foi rexeitada polos partidos políticos arxentinos, e a investigación e xuízo dos militares comezou no goberno de Raúl Alfonsín, xa en 1983.

En 1999, despois de reaberto o xuízo de casos de apropiación ilegal de fillos de prisioneiros políticos, Bignone foi novamente enviado a xuízo. En marzo de 2007 foi preso e posto baixo custodia nunha base militar fóra de Buenos Aires como parte da investigación sobre abusos contra os dereitos humanos.

| Presidente da Arxentina |
| --- |
| *Segue a:* Leopoldo Galtieri | **Reynaldo Bignone**(1982-1983) | *Precede a:* Raúl Alfonsín |
| sen partido (militar) |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q298430
* WorldCat
* VIAF: 63223459
* BNA: 000028247
* EBID: ID
* FAST: 327165
* GND: 115431474X
* ISNI: 0000 0000 3177 4210
* LCCN: n93081896
* Munzinger: 00000017067
* NTA: 140484701
* SUDOC: 177786507
* WikiTree: Bignone-1

 |
O **Rías Baixas Fútbol Sala** foi un equipo de fútbol sala da cidade de Pontevedra (Galiza). Foi un dos máis importantes clubs de fútbol sala de Galiza. Xogaba os seus encontros como local no Pavillón Municipal dos Deportes de Pontevedra.

Historia
--------

O club foi fundado en 1975. Xogou por primeira vez nunha categoría estatal na tempada 1990–91, cando debutou en Primeira Nacional B, categoría na que finalizou primeiro na tempada 1991-92, ascendendo á Primeira Nacional A. Na tempada 1992–93, o Rías Baixas conseguiu o ascenso á División de Prata logo de finalizar na primeira posición en Primeira Nacional A, ese mesmo ano conseguiu o seu primeiro título da Copa Xunta tras gañar aos seus veciños do Leis Pontevedra na final disputada en Cedeira. Como un dos equipos máis fortes da categoría, o Rías Baixas ascendeu á División de Honra tras dúas tempadas na segunda categoría tras proclamarse campión da División de Prata na tempada 1994-95. En 1996, conseguiu o seu derradeiro título, a súa segunda Copa Xunta, tras derrotar na final disputada na cidade da Coruña ao Parrulo de Ferrol. O Rías Baixas xogou na máxima categoría cinco tempadas consecutivas, conseguindo como mellor clasificación o oitavo posto que lle permitiu disputar os *playoffs* polo título, onde foron eliminados polo Playas de Castellón nos cuartos de final en dous partidos, ese mesmo ano o equipo pontevedrés conseguiu tamén a súa única clasificación para xogar a Copa de España, na que tamén caeu nos cuartos de final. Na tempada 1999–2000, co patrocinio de Fórum Filatélico, o club finalizou na 16ª posición con 6 vitorias 3 empates e 25 derrotas, polo que descendeu á División de Prata e renunciou á categoría para comezar unha nova etapa na Primeira Nacional A. Finalmente, o club desapareceu na tempada 2003-04 cando competía na Primeira Nacional B.

Palmarés
--------

* **Copa Xunta (2)**: 1993 e 1996
* **Primeira Nacional B (1)**: 1991-92
* **División de Prata (1)**: 1994-95

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de decembro de 2009. Consultado o 16 de outubro de 2011.
2. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 22 de decembro de 2009. Consultado o 16 de outubro de 2011.
3. ↑

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha do equipo en LNFS.es

| * v
* c
* e
Fútbol sala masculino en Galicia |
| --- |
| **Federación** | Federación Galega de Fútbol Sala |
| **Selección** | Selección de fútbol sala de Galicia |
| **Equipos** | 

|  |  |
| --- | --- |
| Primeira División | O Parrulo FS  ·  Burela FS |
| Segunda División | Noia FS  ·  Santiago FS |
| Segunda B (Grupo 1) | Cidade de Narón  ·  Leis Pontevedra FS  ·  O Esteo FS  ·  Pizarras Los Tres Cuñados FS  ·  Prone Lugo  ·  Sala Ourense FS  ·  Xove FS |

 |
| **Outras competicións** | Copa Xunta de Galicia de Fútbol Sala |
| **Pavillóns** | Pavillón Fontes do Sar (Santiago)  ·  Pavillón dos Deportes (Lugo) |
| **Páxina Web** |  |
*La Sardana*, de Josep Cañas, Montjuïc, Barcelona.
Sardanas nun concurso.
Sardana diante do Palacio da Generalitat.
A **sardana** é unha danza bailada en grupo e en círculo, coñecida por ser o xénero de danza nacional catalán.

Características
---------------

Os participantes cóllense das mans por parellas, entendendo como parella un home que colle coa man dereita a unha muller, que resulta por tanto nun patrón alterno de home-muller-home-muller. Polo que se refire á lonxitude dunha sardana, hai sardanas de 7 e de 10 "*tirades*", que teñen unhas estruturas definidas de pasos "curts" (curtos) e "llargs" (longos).

Unha variedade menos usual é a *sardana revessa*, unha sardana onde é moi difícil atopar a tiraxe (número de compases que ten a música) polo que un membro do grupo se encarga de calculalo a partir de distintos motivos musicais e as súas diferenzas. Parte do éxito da sardana como danza social radica no seu carácter de danza aberta que admite un número altamente variábel de parellas e que, polo menos a nivel público, non require especiais condicións físicas para a súa práctica, aínda que non é así cando se trata do "*Bàsic d'Honra*", a competición de sardanas nacional de Cataluña.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Sardana Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* La Principal de la Bisbal

### Ligazóns externas

* Federació Sardanista de Catalunya Arquivado 23 de xaneiro de 2007 en Wayback Machine. *(en catalán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1413570
* EBID: ID
* GEC: 0141205
* LCCN: sh85117520
* MAG: 116346337

 |
Portada do *The Gaelic Journal / Irisleabhar na Gaedhilge*, órgano voceiro do **Rexurdimento Gaélico**.
No que atinxe ao nacionalismo irlandés, hai un intento de desvincularse do Imperio Británico, a través dun **Renacemento** ou **Rexurdimento Gaélico**, en gaélico irlandés ***Athbheochan Ghaelach*** e en inglés ***Gaelic Revival***, termo non oficial e teórico. Segundo Voltaire Schilling,

"Hoxe ¾ do territorio da illa volveron ao control dos irlandeses libres que se dan présa en recuperar o tempo perdido. Moitos falan dun renacemento gaélico, coa recuperación do seu antigo patrimonio cultural arrasado pola opresión e a persecución. Como tantas outras minorías europeas esmagadas polas forzas dos imperios, buscan restablecer a integridade cultural do seu pasado, anunciando para o século que vén, para o século XXI, unha nova primavera dos pobos"-
O Renacemento Gaélico reavivou o interese e a afección pola cultura irlandesa e gaélica no último terzo do século XIX. Nese momento, na maior parte de Irlanda, o uso do irlandés, antigamente a lingua principal, reducíase totalmente como lingua doméstica, en favor do inglés.

Como revelan os traballos dos académicos John O'Donovan e Eugene O'Curry, a finais do século XIX, o interese polo gaélico era evidente, e a creación en 1853 da Asociación Ossian deulle un impulso. En 1876 creouse a Asociación para a Protección dos Irlandeses. En 1882 comezou a publicar o xornal irlandés *Irisleabhar na Gaedhilge / The Gaelic Journal.*

En canto aos xogos gaélicos, a Asociación Atlética Gaélica, fundada en 1884, fixo un traballo intenso. En 1893 Eoin MacNeill fundou a Conradh na Gaeilge (a Liga Gaélica), o seu primeiro presidente foi o lingüista Douglas Hyde. A Asociación da Liga Gaélica publicou o xornal irlandés An Claidheamh Solís.

Peadar Ua Laoghaire, Patrick Pearse e Pádraic Ó Conaire foron algúns dos escritores máis importantes deste rexurdimento irlandés.

Tamén colaboraron co movemento pancelta noutros países celtas.

Notas
-----

1. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 29 de abril de 2011. Consultado o 07 de marzo de 2023.
2. ↑  "About: Gaelic revival". *dbpedia.org*. Consultado o 2023-03-07.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Irlanda*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Celtas*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Rexurdimento gaélico*** |

### Outros artigos

* Rexurdimento
* Rexurdimento celta
* Rexurdimentos nacionais

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre historia é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4153218
* EBID: ID

 |
A ría ao seu paso por Punta Umbría poucos centos de metros antes da desembocadura.
A **Ría de Huelva** é un estuario que se atopa ao sur da provincia de Huelva, esténdese entre as localidades de Huelva, Punta Umbría e Palos de la Frontera, formado pola confluencia dos ríos Odiel e Tinto e recibindo as augas diariamente do océano Atlántico.

Ás súas beiras atópase a cidade de Huelva, o Mosteiro de La Rábida de Palos de la Frontera, Punta Umbría, o Porto de Huelva e o Polo Químico. Dentro do medio natural son importantes as pequenas illas de Enmedio, Saltés, do Burro, Bacuta, da Liebre (catalogadas pola Xunta de Andalucía como Reservas integrais) que conforman a Paraxe Natural de Marismas do Odiel e as distintas lagoas da zona. De importancia arqueolóxica foi o achado a principios dos anos 1920 nas súas augas do denominado "Depósito da Ría de Huelva" datado no 1.200 a.C. con diferentes obxectos datados na idade de bronce ou nos anos 1970 de figurillas representado ás divindades sirias Reshef e Anath.

Notas
-----

1. ↑  Xunta de Andalucía (1984). "Lei 12/1984, de 19 de outubro, de declaración das Marismas do Odiel como Paraxe Natural e da Illa de Enmedio e a Marisma do Burro como Reservas Integrais." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de abril de 2012. Consultado o 14 de agosto de 2008.
2. ↑  Arte e historia. "Depósito de la ría.". Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2010. Consultado o 14 de xaneiro de 2012.
A **Ría de Aldán** é unha enseada  galega que forma parte do conxunto das rías Baixas.

Contexto xeográfico
-------------------

Ten forma triangular. Sitúase no extremo da península do Morrazo, coa súa boca ao final da ría de Pontevedra. O río que desemboca ao comezo da enseada é o Orxas.

Poboacións
----------

Tres parroquias dan ás súas costas: O Hío e Aldán (pertencentes ao concello de Cangas), e Beluso (pertencente ao concello de Bueu). Posúe un porto pesqueiro, o de Aldán, e un deportivo, no Hío.

Praias
------

Posúe numerosas praias, varias con Bandeira Azul. Nas costas de Aldán atópanse as praias de San Cibrán, Areacova, Francón, Menduíña e Lagoelas. En Beluso atópanse Area de Bon, Lagos e Ancoradoura. No Hío destacan Vilariño, Castiñeiras e Areabrava. As praias que conseguiron en polo menos unha ocasión a denominación de bandeira azul son Menduíña, Areabrava e Vilariño.

Notas
-----

1. ↑  García-Gil, Soledad; Durán, Ruth; Vilas, Federico (2000-12-30). "Side scan sonar image and geologic interpretation of the Ría de Pontevedra seafloor (Galicia, NW Spain)". *Scientia Marina* (en inglés) **64** (4): 393–402. ISSN 1886-8134. doi:10.3989/scimar.2000.64n4393.
2. ↑  Durán et al. 2000 "Aplicación del Sonar de Barrido Lateral a la cartografía de fondos marinos. Ejemplo de la Ría de Pontevedra (Galicia, NO España)"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Ría de Aldán***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393942
* GeoNames: 3130539

 |