Borralla a medrar nunha folla (imaxe ampliada).Detalle de folla afectada por oídio.
**Oídio**, é o nome dun fungo do filo dos ascomicetos, do que existen varias especies que poden ser parasitos da vide e outras plantas, sobre as que provocan unha enfermidade que as cobre dunha camada pulverulenta e cinsenta abrancazada de micelio en forma de estrela principalmente na parte axial. Os talos tamén poden verse afectados. Nun ataque forte as follas tórnanse amarelas e despois muchan.

Características
---------------

Trátase dun fungo parasito que fica na membrana pluricelular na monofotosíntese dos organelos das células mortas dunha planta como o é a desinfección dos dióxidos de carbono na familia das erisifáceas (Erysiphales), que ataca as partes aéreas das plantas. O oídio máis coñecido é o da videira, provocado pola especie *Uncinula necator*, que en Galiza é coñecido vulgarmente cos nomes de **cinza** ou **borralla** da vide. 
O fungo maniféstase inicialmente en plantas illadas pudendo cubrir posteriormente todo o cultivo.
As follas baixas son as máis afectadas, pero o oído pode aparecer en calquera parte aérea da planta. A medida que a infección progresa as manchas vanse facendo máis grandes e mestas a medida que se van formando máis espora asexuais.
O oídio desenvólvese ben en ambientes con altos niveis de humidade e temperaturas moderadas como é o caso de Galiza. Nun marco agrícola, o patóxeno pode controlarse empregando medios químicos, mellora/resistencia xenética, e labores culturais. Cómpre sempre ter en conta o oído, xa que o rendemento da colleita pode verse diminuído por este fungo.

Comparación do oídio (dereita) e do mildio (esquerda) nunha folla de vide.
Cinza a medrar nunha folla (imaxe moi ampliada).

Reprodución
-----------

O oídio reprodúcese tanto por vía sexual coma asexual. A reprodución sexual é por vía casmoteca (formalmente cleistoteca), un tipo de ascocarpo. Dentro de cada ascocarpo existen varios ascos. Co tempo, as ascosporas maduran e son ceibadas para iniciar novas infeccións. As condicións necesarias para a maduración de esporas difiren entre as especies.

O oídio nas diferentes plantas
------------------------------

### Oídio do trigo

*Blumeria graminis f. sp. tritici*, é o fungo que causa o oídio no trigo. O oídio no trigo é relativamente doado de diagnosticar por mor das características manchas abrancazadas e fariñentas que causa o micelio. Estas manchas poden aparecer na epiderme superior ou inferior das follas. A medida que a infección progresa collen unha cor parda clara. *Blumeria graminis f. sp. tritici* é un parasito que só medra en tecido vivo. Aparece en todas as rexións onde se produce trigo, pero especialmente na costa leste dos Estados Unidos así coma toda a faixa atlántica.

### Oídio da vide

Cinza da videira nos bagos
*Erysiphe necator* (ou *Uncinula necator*) causa a borralla, cinza ou oídio da viña, moi común en Galiza.. Pode ocasionar danos atacando todos os órganos verdes da videira. Nas follas nos seus estadios iniciais pode semellarse á infección do mildio, porén as manchas que aparecen acostuman ser sempre máis miúdas e nunca amosan a típica peluxe abrancazada no envés, pola contra si se poden ollar manchiñas pardas.

### Oídio das cebolas

O fungo que causa o oídio na cebola é a *Leveillula taurica* (tamén coñecido polo nome do seu anamorfo, *Oidiopsis taurica*). Tamén infecta a alcachofa.

### Oídio en maceiras e pereiras

*Podosphaera leucotricha* é un fungo que causa o oídio en maceiras e pereiras.

### Oídio en cabazas e melóns (cucurbitáceas)

Oídio en cucurbitáceas
*Podosphaera fusca* é o fungo que causa o oídio en curcurbitáceas: cogombros, cabazas (incluíndo os calacús), buchas ou cabaza esponxa, melóns e sandías.

### Oídio nas lilas

*Microsphaera syringae* é o fungo que causa o oídio nas lilas (*Syringa vulgaris*).

### Oídio en amorodeiras

*Podosphaera aphanis* é o fungo que causa o oído nas amorodeiras e outras rosáceas coma *Geum rivale*.

### Oídio nas follas das árbores

O oídio do carballo é causado polo fungo *Microsphaera alphitoides* ou *Erysiphe alphitoides*; é unha infección común nos carballos galegos. 
*Sawadaea tulasnei* é un fungo que causa o oído nas follas doutras especies de árbores coma o no pradairo real (*Acer platanoides*) en América do Norte, ou no pradairo xaponés (*Acer palmatum*) na Europa atlántica.<ref>Sawadaea tulasnei (Fuckel) Homma 1937 en *Encyclopedia of Life</*ref>

Notas
-----

1. ↑  Nome vulgar. Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *oídio*.
2. ↑  Marcial Valladares Núñez (1884): *Diccionario gallego-castellano*, Santiago, Imp. Seminario Conciliar
3. 1 2  Stromburg. (2010). Wheat Powdery mildew. Retrieved from  Arquivado 07 de maio de 2012 en Wayback Machine..
4. ↑  Darriet P, Pons M, Henry R; et al. (2002). "Impact odorants contributing to the fungus type aroma from grape berries contaminated by powdery mildew (*Uncinula necator*); incidence of enzymatic activities of the yeast *Saccharomyces cerevisiae*". *J. Agric. Food Chem.* **50** (11): 3277–82. PMID 12009998. doi:10.1021/jf011527d.
5. ↑  "Problem: Powdery Mildew of Lilac (Microsphaera syringae)". 28 de xaneiro de 2008. Arquivado dende o orixinal o 19 de xullo de 2011. Consultado o 30 de abril de 2013.
6. ↑  Newcombe, G.; Nischwitz, C. (2003). "First Report of Powdery Mildew (Sawadaea bicornis) on Norway Maple (Acer platanoides) in North America". *Plant disease: an international journal of applied plant pathology* (en English). ISSN 0191-2917. Arquivado dende o orixinal o 18 de xuño de 2019. Consultado o 18 de xuño de 2019.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Oídio*** |

### Outros artigos

* Oídio do carballo
* Mildio
* Podosphaera pannosa
* Erysiphales
* Oidium

### Ligazóns externas

* Sobre *Erysiphe necator* *(en inglés)*
* Oídio e coidado do céspede *(en inglés)*
* SAFECROP – 5º Workshop Internacional sobre o oídio e o mildio na viticultura *(en inglés)*
* Tratamentos contra o oídio *(en inglés)*
* Keepers Nursery - Oídio en pereiras e maceiras *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Micoloxía |
| --- |
| Terminoloxía | cogomelo, fungo; micorriza; anel, asco, basidio,  cortina, esporóforo, esporocarpo, espora, estipe, gleba, hifa, himenio, lamela, lévedo, micelio, mofo, píleo, veo, veo universal, volva |
| Especies | *Agaricales* (*Agaricus*: bóla de neve, champiñón común, fungo dos lameiros), *Amanita* (amanita branca, amanita dos Césares, cacaforra da morte, cacaforra dourada, francesiña, rebentabois), *Boletus*, cantarela, carallán, cerrote, cogomelo dos lamigueiros, cornizó, feixó do demo, fungato, matacandil, mildio, netorra, níscaro, oídio, pé azul, peido de lobo, pleuroto, ratiño, tortullo, trufa |
| Taxonomía e recursos | Index Fungorum, ascomicetos, basidiomicetos, Intoxicación por cogomelos velenosos, Fungos de Galicia, Os cogomelos na cultura popular galega |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6045958
* BNCF: 34775
* EBID: ID
* GND: 4169276-7
* LCCN: sh85085111

 |