recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Crecemento do número de transistores para procesadores Intel (puntos) e Lei de Moore (Liña de enriba=18 meses, liña de embaixo=24 meses)
A **Lei de Moore** di que aproximadamente cada 18 meses o número de transistores dunha computadora se duplica. Trátase dunha lei empírica, formulada por Gordon E. Moore o 19 de abril de 1965, a lei vense cumprindo ata os nosos días.

Gordon E. Moore fundou tempo despois Intel xunto con Robert Noyce.

Análise para memorias (reparos)
-------------------------------

(Indicadas por Gordon Bell na súa presentación de «Computing laws»)
Segundo a lei de Moore:

* 1980 : 64 K bits
* 1983 : 256 K bits
* 1985 : 1 Megabit
* 1987 : 4 Megabits
* 1990 : 16 Megabits
* 1993 : 64 Megabits
* 1996 : 256 Megabits
* 1999 : 1 Xigabit

... 

* 2005 : 2 Xigabits

Outras aplicacións
------------------

O éxito da lei de Moore fixo que o seu nome se xeneralizase para outras aproximacións exponencias relacionadas coa informática, como o prezo, ou mesmo, xa nos anos dez do dous mil, o consumo enerxético dos sitemas de intelixencia artificial.

Notas
-----

1. ↑  Naughton, John (2019-11-16). "Can the planet really afford the exorbitant power demands of machine learning? John Naughton". *The Guardian* (en inglés). ISSN 0261-3077. Consultado o 2019-11-20.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre informática é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q178655
* EBID: ID
* GND: 7595667-6
* MAG: 206891323

 |
**Guillermo Quintana Pardo**, nado cara a 1883 e finado na Coruña o 25 de setembro de 1969, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Julián Quintana Cuesta, capitán de Infantaría de Mariña, e Encarnación Pardo Filgueira. Estudou na Academia de Infantaría. Estivo destinado nas Canarias e en Lugo. Comandante de Infantaría retirado, na República foi profesor de Matemáticas no colexio da Fundación Fernando Blanco de Cee. Foi nomeado concelleiro de Cee polo gobernador civil en novembro de 1934 na corporación presidida por Argimiro Guillén Cereijo.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado polo gobernador civil delegado civil de Cee. Combatiu na guerra. Ascendido a coronel, foi destinado ao Rexemento Mixto de Infantaría de Máquinas de Acompañamento 88 en Ourense e foi gobernador militar da praza e provincia de Ourense en decembro de 1940. Ascendido a xeneral de brigada, foi nomeado xefe da 52 División de Infantaría de Montaña en 1946. Finou na Coruña o 25 de setembro de 1969 con 86 anos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan Bugeiro Pérez** |  **Alcalde de Cee** 1936 -1937 | Sucesor:**Manuel Nemiña Canosa** |

Recoñecementos
--------------

Cruz de San Hermenegildo en 1931.

Vida persoal
------------

Casou en Ferrol con Enriqueta Lacaci García en 1913, e foi pai de María Victoria, Guillermo, María Reyes, Enriqueta e Luis Antonio Quintana Lacaci.

Notas
-----

1. ↑  Vicente Mejuto Leis: la vuelta de un represaliado a casa
2. ↑  *El Ideal Gallego*, 21-11-1934, p. 4.
3. ↑  *BOP A Coruña*, 14-8-1936, p. 2.
4. ↑  *La Región*, 17-12-1940, p. 1.
5. ↑  *La Noche*, 12-3-1946, p. 1.
6. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 26-9-1969, p. 4.
7. ↑  *La Región*, 4-5-1913, p. 3.
A **grosularia** ou **grosularita** é un mineral do grupo dos silicatos, subgrupo nesosilicatos e dentro destes é un granate pola típica forma isométrica dos seus cristais, con 12 ou 24 caras trapezoidais. É un silicato de calcio e aluminio, de cor normalmente esbrancuxada ou alaranxada.

O nome deriva do latín *grossularia*, que significa grosella, chamada así pola redondez dos seus cristais que ademais se presentan en grupo similares a acios destes froitos.

Sinónimos pouco usados deste mineral son *colofonita*, *ernita*, *olyntholita*, *tellemarkita*, *viluita* e *wilouita*.

Ambiente de formación
---------------------

Normalmente fórmase a partir de rochas calcarias, ou sedimentarias silíceas, sometidas a metamorfismo de contacto pola proximidade dunha cámara magmática. Tamén se pode formar por metamorfismo rexional.

Algúns minerais asociados son mica, clorita, diópsido, calcita e serpentinita.

A variedade hesonita (de cor verde) atópase tamén entre as rochas metasomáticas enriquecidas en calcio.

Localización, extracción e usos
-------------------------------

Atopáronse importantes depósitos deste granate en Asbestos (Canadá), México, Kenya, Italia e Sri Lanka.

A variedade sosolita procede de Morelos e Chihuahua (México) e a variedade hesonita de Tanzania e Kenya.

É un mineral que se comercializa como xema, tallando os cristais puros e de bela cor. Son xemas de grandes cualidades a pesar de ser pouco coñecidas no mercado. Os mellores exemplares son moi codiciados por coleccionistas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Grosularia*** |

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Datos sobre localización *(en inglés)*
* Sitio web con datos do granate grosularia *(en inglés)*
* Galería de minerales *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q220373
* BRE: 1932024
* EBID: ID
* MAG: 2776008383
* Mindat: 1755

 |
A **euxenita** ou **euxenita-(Y)** —o seu correcto nome mineralóxico— é a forma mineral dun óxido múltiple de fórmula química **(Y,Ca,Ce,U,Th)(Nb,Ta,Ti)2O6**. O seu nome provén do grego εὔξενος ("hospitalario"), en alusión ao gran número de elementos raros que contén.

Propiedades
-----------

De cor variable, que vai da negro á verde oliva, a euxenita é un mineral de brillo graxo ou aceitoso que cristaliza no sistema ortorrómbico. Ten dureza 6,5 na escala de Mohs, comparable á da pirita.

Na súa composición son elementos esenciais, ademais do osíxeno, o itrio e o niobio; o contido deste último é do 33,16 %. A euxenita tamén inclúe elementos como calcio, tántalo, cerio e titanio, sendo a súa fórmula empírica Y0.7Ca0.2Ce0.12(Ta0.2)2(Nb0.7)2(Ti0.1)O6. En menor medida pode conter uranio e torio, sendo un mineral altamente radioactivo.

É soluble en ácido fluorhídrico e ácido sulfúrico e disólvese facilmente en hidróxido potásico. Cando se quenta non funde, pero crepita e brilla.

Morfoloxía e formación
----------------------

A euxenita pode presentar morfoloxía granular ou masiva; neste último caso, os cristais, uniformemente indistinguibles, forman grandes masas.
Pode sufrir o proceso de metamictización, coa que se destruiría a estrutura cristalina como consecuencia do dano producido por radiación.
Atópase en pegmatitas graníticas e en areas negras detríticas.

Depósitos
---------

Os depósitos son escasos, localizándose o tipo nomenclatural en Jølster (Sogn og Fjordane, Noruega).
Neste mesmo país existen depósitos en Kragerø (Telemark), na illa de Hidra (Vest-Agder) e en Evje og Horness e Iveland (Aust-Agder). Fóra de Europa caben destacar os depósitos que hai en Madagascar —en Ankazobe (Atananarivo)— así como nos Estados Unidos —en Arizona, Colorado, Idaho e Wyoming—.

Outros óxidos
-------------

Outros óxidos importantes son a casiterita e a magnetita.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Euxenite-(Y) (Mindat.org)
* Euxenite-(Y) Mineral Data (Webmineral)

| * v
* c
* e
Minerais do Titanio |
| --- |
| Minerais Óxidos | 

|  |  |
| --- | --- |
| Simples | 
* Anatasa
* Brookita
* Rútilo

 |
| Mixtos | 
* Euxenita
* Ilmenita

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1146596
* EBID: ID
* GEC: 0107145
* MAG: 2780916463
* Mindat: 1425

 |

1. ↑  "euxenita". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.
2. ↑  "euxenita-(Y)". *TERGAL*. Arquivado dende o orixinal o 09/05/2018. Consultado o 09/05/2018.
Vista de Castellciutat dende L'Horta del Valira.
O Castelo de Ciutat, visto dende La Seu d'Urgell.
**Castellciutat** é unha entidade de poboación do concello de La Seu d'Urgell, na provincia de Lleida. É coñecido popularmente como *Ciutat* (cidade) malia a súa poboación, que era de 417 habitantes en 2016. A vila constituíu un concello independente ata 1975, cando foi anexionado ao de La Seu.

A localidade atópase ao oeste de La Seu d'Urgell, sobre un outeiro na marxe esquerda do río Valira, sobre o que se atopan os restos do antigo Castelo de Ciutat e tamén dunha cidadela. No centro da localidade destaca a igrexa parroquial de Sant Feliu.

Historia
--------

Segundo Plinio o Vello e Estrabón, a primitiva cidade romana *Orgellia*, ocupada anteriormente polo poboado prehistórico de *Arse-durgui*, atopábase no outeiro de Castellciutat, camiño obrigado de Julia Lybica (Llívia) a Ilerda (Lleida), e polo tanto de grande importancia estratéxica. A cidade romana foi a capital dos ceretáns ou, segundo Ptolomeo, dos ilerxetes.

Non hai documentación sobre a súa cristianización, atribuída a un discípulo de Santiago o Maior, nin da erección do bispado de Urgell. Parece ser que este foi creado entre 516, data do concilio de Tarragona, no que non consta ningún bispo de Urgell, e 521, cando xa aparece mencionado. O primeiro bispo, venerado despois como santo, foi Xusto, que asistiu aos concilios da España visigótica nos anos 527 e 546. Nesas datas xa aparece a característica esencial da cidade medieval e que dará nome á cidade: a sé episcopal (en catalán *seu*).

Pouco despois de ser liberada polos francos do dominio musulmán, a cidade de Urgell foi destruída polos sarracenos e entrou en crise pola represión do bispo Félix. Por eses dous motivos, a sé episcopal foi trasladada a unha nova localización. Do outeiro baixou ao val, onde naceu o *vicus Sedis Urgelli*, actual cidade de La Seu d'Urgell. Castellciutat, despois de ser reconstruída, converteuse nunha fortaleza, residencia dos condes de Urgell ata a conquista de Agramunt e Balaguer (1105).

Notas
-----

1. ↑  Instituto Nacional de Estadística. Nomenclátor: Poboación do Padrón Continuo por Unidade Poboacional
2. 1 2 3  Ajuntament de la Seu d'Urgell. Història
3. ↑  L'Enciclopèdia (ed.). "la Seu d'Urgell: Els orígens de la Seu d'Urgell". *GGCC*. Consultado o 17 de xuño de 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3315877
* GEC: 0016020
* GeoNames: 3125900
* WOEID: 756786

 |
O **escudo de armas do Reino Haxemita de Xordania** é tamén o brasón do monarca xordano e procede das armas da dinastía Haxemí.

Na parte superior figura unha coroa real cerrada de ouro que representa a monarquía, colocada sobre un manto de cor rubia e branca que representa o trono haxemita. A cor rubia do exterior simboliza o sacrificio e o branco do interior, a pureza.

Dentro do manto figuran dúas bandeiras da Revolta Árabe contra o poder otomán, na que se inspirou o deseño das bandeiras de Xordania e da que foi usada polo antigo Reino Haxemita de Irak. Diante das bandeiras está colocada unha aguia de cor negra cun peteiro rubio e ás estendidas que representa o poder e a coraxe. A aguia repousa sobre un orbe azul, símbolo da difusión do islam polo mundo.

Baixo as figuras da aguia e do orbe aparecen algunhas armas que simbolizan o desexo de procura do que é correcto para defendelo fronte ao que é erróneo ou inxusto. Entre estas armas destaca un escudo de ouro. Na parte inferior do escudo do país está situada a máxima condecoración do Reino, unida a dous ramallos, un de trigo e outro de palma.

Entre a condecoración e o escudo de ouro, engadiuse unha fita escrita en árabe coas palabras: "*Rei do Reino Haxemira de Xordania que agarda a axuda e éxito grazas a Deus, Abdullah ibn Al Hussein ibn Aoun*" (Abdullah II de Xordania) que substituíu, na versión actual do escudo, o nome do seu pai e antecesor.
***Nueva Era*** foi un semanario editado en Betanzos entre 1912 e 1913.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano de la opinión brigantina y defensor de los intereses comarcanos. Literatura, ciencias y amenidades*, apareceu o 4 de agosto de 1912. Periódico de carácter liberal que defendía a política do deputado Agustín García, dirixido por Juan Ponte Blanco. Entre os seus colaboradores figuraban Fabián Vidal, José Bartolomé Vidal, José M. Neira, Adolfo Sánchez Díaz e José Fontenla Vázquez. Tiña unha tirada de 400 exemplares, dos que 100 se distribuían no estranxeiro. Cesou a súa publicación en novembro de 1913. O 25 de novembro dese ano apareceu *Betanzos Liberal*.

Notas
-----

1. ↑  *Gaceta de Galicia*, 7-8-1912, p. 2.
2. ↑  *Gaceta de Galicia*, 26-11-1913, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. p. 471. ISBN 84-7492-489-8.

### Ligazóns externas

* Hemeroteca virtual de Betanzos Arquivado 26 de maio de 2012 en Wayback Machine.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: La Defensa.

***La Defensa*** foi un periódico editado en Betanzos entre 1906 e 1910.

Historia e características
--------------------------

Subtitulado *Órgano de las Asociaciones de Agricultores*, apareceu o 5 de agosto de 1906. Fundado por Víctor Naveira Pato, dirixiuno Wenceslao Fernández Flórez ata xuño de 1907, e despois Antonio Carballo Tenorio. Entre os seus colaboradores estaban Ángel del Castillo, Benito Calderón, Xosé Fontenla Leal, Rof Codina, Manuel Vázquez Seijas, Pablo Pérez Costanti e Manuel Murguía. Era un semanario católico e tradicionalista que apoiou o agrarismo de Solidaridad Gallega e contou cos recursos económicos da familia Naveira. Incluíu artigos de carácter político, críticas ao xornal opositor *La Aspiración*, información sobre agricultura e gandería, e diversos folletíns como o *Refraneiro agrícola-metereolóxico*, de Salvador Golpe, e *La arquitectura cristiana en Galicia*, de Angel del Castillo. Tamén inseriu como folletín o *Catecismo da doutrina labrega*, de Marcos da Portela. Cesou a súa edición en 1910.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Defensa, La". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la Prensa Gallega 1800-1986*. Sada: Do Castro. p. 602. ISBN 84-7492-489-8.
* Torres Regueiro, Xesús (1984). "A prensa betanceira (II): de "El Pueblo" a "La Defensa", 1900-1910" (PDF). *Anuario Brigantino* **7**: 63–78. Consultado o 19 de agosto de 2012.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1997). *Diccionario da literatura galega. Publicacións Periódicas* **II**. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-8288-137-X.

### Ligazóns externas

* La Defensa na Hemeroteca Virtual de Betanzos Arquivado 26 de maio de 2012 en Wayback Machine.
Coordenadas: 39°03′10″N 28°00′36″O﻿ / ﻿39.0529, -28.0101

Vista desde o satélite
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Graciosa.
A **Illa Graciosa** (en portugués, *Ilha Graciosa*), tamén coñecida como a *Illa Branca*, pertence ao Grupo Central do arquipélago dos Azores, Portugal. Ten unha área de 60,84 km² e unha poboación de 4 400 habitantes. Mide 10 km de longo e 7 km de largo.

Historia e características
--------------------------

Descoñécese a data do seu primeiro avistamento mais, como as veciñas illas do Grupo Central do arquipélago dos Azores, a Graciosa foi explotada por navegantes portugueses durante o primeiro cuarto do século XV. A data de 2 de maio de 1450, aceptada tradicionalmente como a do seu descubrimento, carece de soporte documental. É correcto que, no inicio da década de 1440, por orde do entón donatário das illas, o Infante D. Henrique, deixárase gando vacún e porcino na illa, creando condicións para un futuro poboamento.

Descoñécese aínda quen foron os seus primeiros poboadores, aínda que se admita que, ao redor de 1450, que os primeiros colonos foron probabelmente escravos, pero non existen rexistros. O primeiro grupo de colonos de que hai noticia, enviados oficialmente, liderouno Vasco Gil Sodré, un "home bo" natural de Montemor-o-Velho, que chegou á illa acompañado pola súa familia e criados a mediados da década de 1450 desde Terceira. Estabelecéronse no Carapacho, a zona onde probablemente chegaron a terra, unha zona de costa baixa e abrigada no extremo suroeste da illa, á vista da costa da illa de São Jorge.

Dada a baixo fertilidade dos solos na zona e a súa vulnerabilidade en relación ao mar, os poboadores internáronse cara ao interior, en busca de solos máis férteis e planos. En poucos anos o principal núcleo de poboación estabeleceuse na costa norte da illa, aproveitando as facilidades de desembarque que ofrecían as calas da Barra e de Santa Cruz, e a facilidade con que era posible escavar pozos de auga potable naquel litoral. Este foi o embrión da actual vila de Santa Cruz da Graciosa.

A illa é de orixe volcánico, cun relevo moi acentuado na parte meridional onde se sitúa o pico da Caldeira (402 m). Na costa, accidentada, ábrense dúas baías onde se sitúa o porto de Vila dá Praia e Santa Cruz da Graciosa (con 4780 habitantes segundo o censo de 2001).

Véxase tamén
------------

* Illas Azores

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina oficial do Municipio de Santa Cruz da Graciosa
* Diário da Graciosa
* Desenvolver a Graciosa
* Informação turística sobre a Graciosa
* Notícias da Graciosa
* A Graciosa no *Azorestourism*
* Jornal Diário Insular, 22 de setembro de 2007.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Graciosa Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Portugal*** |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q592315
* WorldCat
* VIAF: 316430019
* BNF: 11973685w
* EBID: ID
* GeoNames: 3373008
* GND: 4229694-8
* OSM: 4822053
* VOGRIPA: 2375

 |
A **uraninita** é un mineral radioactivo do grupo IV (óxidos) segundo a clasificación de Strunz, rico en uranio, sendo a principal mena deste elemento. A súa composición química é maiormente dióxido de uranio (UO2). mais tamén contén trióxido de uranio (UO3), óxido de chumbo, torio, e terras raras.

O mineral coñécese desde o século XV nas minas de prata nas montañas Erzgebirge, Alemaña. Non obstante, o depósito tipo é o de Jáchymov, na República Checa, que foi descrito por F.E.Brückmann en 1727.

A pechblenda é unha variedade masiva e probablemente impura de uraninita.
M.Klaproth descubriu o elemento uranio en 1789 a partir da pechblenda encontrada no depósito de Johanngeorgenstadt, Alemaña.

Todos os minerais de uranitita conteñen pequenas cantidades de radio como produto da desintegración radioactiva do uranio; de feito, Marie Curie descubriu o radio e o polonio a partir de pechblenda de Jáchymov, da República Checa (daquela Joachimsthal, do Imperio Austrohúngaro). Tamén posúen pequenas cantidades de isótopos de chumbo (206Pb e 207Pb), produtos da desintegración da serie radioactiva dos isótopos 238U e 235U, respectivamente. Do mesmo xeito, a uraninita contén pequenas cantidades de helio como resultado da desintegración alfa; de feito, o helio foi atopado por primeira vez na Terra na uraninita, tras terse descuberto espectroscopicamente no Sol. O tecnecio, elemento extremadamente raro, pode acharse tamén en proporcións ínfimas (uns 0,2 ng/kg) como resultado da fisión espontánea do 235U.

Depósitos
---------

No Gran Lago do Oso, nos Territorios do Noroeste, Canadá, hai unha importante mina de pechblenda, onde se encontra en grandes cantidades asociada con prata, e algunhas das menas máis puras en uranio atópanse no Lago Athabasca, ao norte de Saskatchewan. Hai uraninita en Australia, Alemaña, Inglaterra, Suráfrica e Estados Unidos.

O mineral de uranio procésase xeralmente na mesma zona na que se extrae, pulverizándose nunha torta amarela (óxido de uranio), que é un paso intermedio no procesado do uranio.

Outros óxidos
-------------

A casiterita, o rútilo e a magnetita son outros minerais óxidos importantes.

Notas
-----

1. ↑  Ministerio de Educación e Ciencia; Minerais - Uraninita Arquivado 07 de xaneiro de 2014 en Wayback Machine. *(en castelán)*
2. ↑  Mindat.org - Uraninita *(en inglés)*
3. ↑  
Veselovsky, F. Ondrus, P. Gabsová, A. Hlousek, J. Vlasimsky, P. Chernyshew, I.V. (2003). *Who was who in Jáchymov mineralogy II*. *Journal of the Czech Geological Society* **48** (3-4 ed.). pp. 93–205.
4. ↑  Mindat.org - Pechblenda *(en inglés)*
5. ↑  Schüttmann, W. (1998). *Das Erzgebirge und sein Uran*. *RADIZ-Information* **16**. pp. 13–34.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de minerais

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q206467
* BRE: 4700763
* EBID: ID
* GEC: 0130344
* MAG: 82844589
* Mindat: 46762

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 1317-99-3
* DTXSID: DTXSID60157185

 |
***Casa dos Espellos: Revista poliédrica da cultura galega*** é unha revista de investigación editada pola Asociación de Amigos do Parque do Pasatempo. Trátase dunha publicación de temática histórica e artística, centrada no estudo de Galicia con especial referencia ao seu pasado indiano e emigrante. Aborda do mesmo xeito o estudo do pasado histórico da vila de Betanzos.

Historia e características
--------------------------

Casa dos Espellos é unha revista en código aberto, dispoñible para a súa consulta en liña e cuxo primeiro número saíu á luz en marzo do 2018. Dende o primeiro número presentáronse diferentes liñas de investigación novas no que respecta ao pasado das obras dos Irmáns García Naveira, á influencia do Val d´Osne no deseño das pezas do Parque do Pasatempo e ao coñecemento de fontes fotográficas, bibliográficas e arquivísticas sobre este asunto.

A revista, en activo ata o ano 2021, estivo dirixida por Ángel Arcay Barral e Daniel Lucas Teijeiro Mosquera, dous dos investigadores betanceiros máis ligados ao estudo do xardín histórico do Parque do Pasatempo, declarado Ben de Interese Cultural no ano 2020. Entre os autores, destacan numerosos novos investigadores ligados á historia local betanceira, funcionando a publicación como unha porta de entrada de recén graduados ao mundo da investigación.

Xunto aos traballos, a revista destaca pola colaboración de numerosos ilustradores que se encargan de decorar cada un dos artigos, sendo os ilustradores José Souto, Mar Vieites, Diana Sobrado e Yosune Duo os encargados do deseño das catro portadas publicadas.

Entre os proxectos saídos desta revista, destaca a Biblioteca Dixital do Parque do Pasatempo.

Notas
-----

1. ↑  Pérez, Antares (2019-06-29). "O Pasatempo que intentó salvar Isaac". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). Consultado o 2022-10-29.
2. ↑  Primeiro número da revista.
3. ↑  "Presentación de la revista de investigación «Casa dos Espellos» en Betanzos". *La Voz de Galicia* (en castelán). 2018-04-27. Consultado o 2022-10-29.
4. ↑  "Biblioteca Dixital do Parque do Pasatempo". *Biblioteca Dixital do Parque do Pasatempo* (en castelán). Consultado o 2022-10-29.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Casa dos Espellos*. Asociación de Amigos do Parque do Pasatempo. 2018.  Consultado o 29/3/2018.

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial
* Páxina da revista en Dialnet

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q51133700
* Dialnet: 26157
* ISSN: 2603-9583

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos khmer. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

A **guerra camboxano-vietnamita** (en khmer: សង្គ្រាមកម្ពុជា-វៀតណាម; *Sângkréam Kâmpŭchéa-Viĕtnam*; en vietnamita: *Chiến dịch Phản công Biên giới Tây-Nam*), coñecida en Vietnam como **contraofensiva na fronteira suroeste** (en vietnamita: *Chiến dịch Phản công Biên giới Tây-Nam*), e polos nacionalistas camboxanos como **invasión vietnamita de Camboxa** (en khmer: ការឈ្លានពានរបស់វៀតណាមមកកម្ពុជា, *Karchhléanpéan rôbâs Viĕtnam môk Kâmpŭchéa*), foi un conflito armado entre a Kampuchea Democrática, controlada polos Khmer vermellos de Pol Pot, e a República Socialista de Vietnam. A guerra comezou con ataques repetidos do Exército de Liberación de Kampuchea na fronteira suroeste de Vietnam, particularmente no masacre de Ba Chúc que resultou na morte de máis de 3.000 civís vietnamitas. O 23 de decembro de 1978, 10 das 19 divisións militares dos Khmer vermellos abriron fogo ao longo da fronteira suroeste compartida con Vietnam co obxectivo de invadir as provincias vietnamitas de Đồng Tháp, An Giang e Kiên Giang. O 25 de decembro de 1978, Vietnam lanzou unha invasión a grande escala de Kampuchea, e posteriormente ocupou o país e eliminou o derrocou ao Partido Comunista de Kampuchea do poder.

Notas
-----

1. ↑  "A Terrible Conflict – The Cambodian-Vietnamese War". *War History Online*. 4 de novembro de 2016. Arquivado dende o orixinal o 7 de outubro de 2022. Consultado o 12 de marzo de 2020.
2. ↑  en.qdnd.vn (ed.). "Part 3: Collapse of the genocidal regime - A joint victory of Vietnam and Cambodia". Consultado o 20 de setembro de 2023.
3. ↑  vufo.org.vn (ed.). "Cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc trên biên giới Tây Nam của nhân dân Việt Nam (từ ngày 30 -4 -1977 đến 7-1-1979)". Consultado o 20 de setembro de 2023.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Guerra camboxano-vietnamita Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Guerras da Indochina

### Bibliografía

* Albert Grandolini, Tom Cooper, & Troung (25 de xaneiro de 2004). "Cambodia, 1954–1999; Part 1". Air Combat Information Group (ACIG). Arquivado dende o orixinal o 17 de outubro de 2014. Consultado o 25 de agosto de 2010.
* Albert Grandolini, Tom Cooper, & Troung (25 de xaneiro de 2004). "Cambodia, 1954–1999; Part 2". Air Combat Information Group (ACIG). Arquivado dende o orixinal o 17 de marzo de 2013. Consultado o 25 de agosto de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q635533
* LCCN: sh85019096
* NKC: ph121402

 |
**Alfredo Laudelino García Rodríguez**, nado en Oblanca de Luna (Sena de Luna, na provincia de León) en 1953, é un político galego e leonés do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Mestre. Foi elixido concelleiro do PSdeG-PSOE no Barco de Valdeorras en 1987, sendo o responsable da área de Cultura. En abril de 1989 presentou a súa dimisión como edil.

Nas eleccións municipais de 1999 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía do Barco de Valdeorras e foi a forza máis votada con 6 concelleiros. Foi elixido alcalde co apoio dos concelleiros socialistas máis os 2 do BNG e o de Unidade Ourensá. Inicialmente gobernou en minoría co edil de Unidade Ourensá, ata que en xuño de 2000 tamén se sumaron ó goberno os edís do BNG e pasaron a gobernar en maioría. Nas municipais de 2003 sumou ás listas do PSdeG-PSOE ó edil de UO, Luís Arias, que xa fora membro socialista, e volveu ser elixido alcalde, nesta ocasión con 9 concelleiros e maioría absoluta. Nese mandato foi designado deputado provincial. Nas municipais de 2007 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta, nesta ocasión con 10 concelleiros. Nese mandato foi novamente designado deputado provincial, sendo ademais o portavoz do grupo do PSdeG-PSOE na Deputación.

Nas municipais de 2011 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta, logrando 9 concelleiros. Nese mandato foi elixido vicepresidente primeiro da Federación Galega de Municipios e Provincias (FEGAMP). Nas municipais de 2015 revalidou a alcaldía, de novo con maioría absoluta, alcanzando os 10 concelleiros. En novembro dese mesmo ano foi elixido presidente da FEGAMP. Nas municipais de 2019 revalidou novamente a alcaldía con maioría absoluta e 10 concelleiros. Concorreu ás primarias para Secretaria Xeral do PSdeG-PSOE na provincia de Ourense en xaneiro de 2022, mais foi derrotado polo ata entón Secretario Xeral Rafael Rodríguez Villarino. Nas municipais de 2023 revalidou de novo alcaldía con maioría absoluta, logrando 9 concelleiros.

Vida persoal
------------

É viúvo e ten dúas fillas.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Julio Gurriarán Canalejas** |  **Alcalde do Barco de Valdeorras** 1999 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |
| Predecesor:**Xosé Manuel Rey** |  **Presidente da Fegamp** 2015 - 2019 | Sucesor:**Alberto Varela Paz** |

Notas
-----

1. ↑  Listaxe de alcaldes de Ourense Arquivado 30 de setembro de 2010 en Wayback Machine..
2. ↑  Regidores en la provincia de Ourense Arquivado 18 de xaneiro de 2012 en Wayback Machine.. www.elcorreogallego.es, sen data. *(en castelán)*
3. ↑  Procesos electorales en Ourense Arquivado 22 de maio de 2009 en Wayback Machine.. www.ourensedixital.com, sen data. *(en castelán)*
4. ↑  O Barco sella un programa de gobierno para cerrar el mandato

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais no Barco de Valdeorras

### Ligazóns externas

* Entrevista en *La Voz de Galicia*
***La Revista Blanca*** foi unha publicación quincenal de socioloxía, ciencias e artes que publicaron en Madrid Joan Montseny (Federico Urales) e Teresa Mañé (Soledad Gustavo) de xullo de 1898 a 1905, e en Barcelona do 1 de xuño de 1923 ó 15 de agosto de 1936.

Traxectoria
-----------

Na primeira etapa, malia a significación anarquista dos seus fundadores, contou coa colaboración de gran número de intelectuais de ideoloxía diversa, como Leopoldo Alas *Clarín*, Miguel de Unamuno, Manuel Cossío, José Nakens, Fernando Giner de los Ríos, Jaume Brossa ou Pere Coromines. Escribiron tamén regularmente Anselmo Lorenzo, Ricardo Mella, Fernando Tarrida del Mármol, Leopoldo Bonafulla e Teresa Claramunt. Facilitaba a aproximación dos intelectuais ó anarquismo, pero pouco ó mundo obreiro.

Chegou a ter unha tiraxe de 8.000 exemplares, e este éxito permitiulle editar conxuntamente o *Suplemento de la Revista Blanca* de 1899 a 1902, posteriormente rebautizado *Tierra y Libertad*, cun carácter máis combativo e menos doutrinal, especialmente dedicado a campañas pola reorganización da Federación de Traballadores da Rexión Española (1900-1901), a revisión das actuacións xudiciais polos feitos de Xerez da Fronteira de 1892, ou da organización anarquista Mano Negra de 1882 e 1883. A revista desapareceu tras fortes críticas contra o seu protagonismo por parte de líderes importantes como Ricardo Mella, Josep Prat e Leopoldo Bonafulla.

Os dous fundadores volveron editar a revista en Barcelona en xuño de 1923, definindo un anarquismo puro e filosófico, crítico cara ao sindicalismo da CNT e, a partir de 1930, defendendo a FAI pero sen identificarse completamente. Entre os colaboradores máis regulares nesta segunda etapa figuraron Federica Montseny (filla dos editores), Max Nettlau (con recensións históricas na época da Primeira Internacional), Adrià del Valle, Charles Malato (desde París), Diego Abad de Santillán (desde Berlín), Jean Grabo, Rudolf Rocker, Sébastien Faure, Luigi Fabbri ou Camillo Berneri. Cara ao final da ditadura de Miguel Primo de Rivera incorporouse á redacción Germinal Esgleas, que se encargou sobre todo dos temas sindicais.

A partir de 1924, publicáronse suplementos críticos cos sindicalistas da CNT, nos que escribiron, ademais de Urales, Casimir Pla, Joan Gallego, Jaume Aragón, Joan Ferrer, Valentí Obach ou Felipe Alaiz. Este suplemento foi substituído en 1931 por *El Luchador*.

L*a Revista Blanca* deixou de publicarse en 1936, ó mes seguinte do estoupido da guerra civil.

Por outro lado, arredor da revista xordeu unha valiosa tarefa editorial, con coleccións literarias de grande éxito popular, como *La Novela Ideal* ou *La Novela Libre*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q612315
* WorldCat
* VIAF: 197707789
* BNF: 119376673
* GEC: 0055096
* OIDBNE: 0002860475
* SIDBNE: 2790330
* ISSN: 2171-312X
* OCLC: 733219629
* PARES: 39113
* SUDOC: 027305821

 |
**Ángel Botello Barros**, nado en Cangas o 20 de xuño de 1913 e finado en San Xoán de Porto Rico o 11 de novembro de 1986, foi un pintor galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Ángel Botello Suárez, un conserveiro andaluz instalado en Cangas, que en 1918 trasladou a súa industria a Vigo onde pasou a vivir a familia. O seu pai morreu ese ano pola gripe. A nai, Bonifacia Barros, filla de Serafín Barros, fíxose cargo da industria pero en 1926 a familia tivo que emigrar a Bordeos. Alí comezou en 1930 os estudos de pintura, modelaxe e debuxo na Escola de Belas Artes e participou nalgunhas exposicións colectivas. En 1935 ingresou na Real Academia de Bellas Artes de San Fernando grazas a unha bolsa de estudos concedida polo conde de Cartagena. Pasou breves períodos en Cangas e Vigo.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 a súa competencia como debuxante fixo que se integrase na Unidade de Cartografía do Exército da República, que dependía do xeneral Enrique Líster. Cando rematou a guerra exiliouse en Francia coa súa nai e dúas irmás, e en 1940 conseguiu chegar á República Dominicana. Pasou despois a Cuba, Haití e Estados Unidos ata a súa definitiva radicación en Porto Rico. En Haití viviu entre 1944 e 1953, alternando estancias ocasionais en Porto Rico como profesor de debuxo na escola de Edna Coll e Nova York. A súa vida alí resultou decisiva, pois coñeceu á súa muller Christiane Auguste, coa que casou en 1945. En 1953 marchou a San Xoán de Porto Rico, onde abriu unha galería no hotel Caribe Hilton. Nove anos despois abriu unha segunda galería na parte vella de San Juan. En Porto Rico coincidiu con Eugenio Fernández Granell e Francisco Vázquez Díaz, "Compostela". Afectado por un cancro de pulmón, no seu último ano de vida desenvolveu unha frenética actividade para deixarlle á súa familia o maior legado artístico.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Albert Robatto, Matilde (1995). *Ángel Botello en la historia del exilio gallego*. Sada: Do Castro. ISBN 84-7492-741-2.
* *Dicionario biográfico de Galicia* **1**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 128.
* Santos Castroviejo, Iago; Nores Soliño, Antonio (2005). A Nosa Terra, ed. *Historia de Cangas, 1900-1936. Unha ribeira de pescadores*. Vigo. p. 812. ISBN 84-96403-74-2.

### Ligazóns externas

* Biografía en Amigos do Arqueolóxico

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4095155
* WorldCat
* VIAF: 13972711
* BNE: XX1021399
* Bridgeman: 53459
* BVMC: 6409
* Europeana: ID
* FAST: 1860183
* GND: 174379730
* ISNI: 0000000067040286
* LCCN: n92113747
* OL: OL687955A
* RKD: 11224
* SNAC: w6vq5qsq
* ULAN: 500198378

 |
2,4,5-T.
O **ácido 2,4,5-triclorofenoxiacético** (2,4,5-T) era un herbicida foliar amplamente empregado ata finais dos anos setenta. Mentres que o 2,4,5-T, en si mesmo, é de toxicidade moderada o proceso de fabricación contamina este produto con cantidades traza de 2,3,7,8-tetraclorodibenco-p-dioxina (TCDD). A TCDD, dioxina, é extremadamente tóxica. Con control apropiado da temperatura durante a fabricación do 2,4,5-T, os niveis de TCDD poden baixarse a niveis de 0,005 ppm. 
Antes de que os riscos do TCDD fosen coñecidos as instalacións de produción carecían dos controis apropiados. Avaliacións posteriores das primeiras producións de 2,4,5-T atoparan ata 60 ppm de TCDD.

O 2,4,5-T foi retirado do seu uso nos Estados Unidos en 1983 época na que a preocupación pública polas dioxinas era alta.
Outros produtos químicos que potencialmente causaban contaminación por TCDD tamén foron retirados, pentaclorofenol incluído (un conservador da madeira) e PCBs (amplamente usados como estabilizadores dos aceites que refrixeran os transformadores eléctricos). Algúns opinan que retirar o 2,4,5-T non foi unha decisión acertada pois foi substituído en gran parte polo dicamba e o triclopir.

O 2,4,5-T era un dos compoñentes do axente laranxa. O axente laranxa era unha mestura de herbicidas usada polos militares dos EEUU na guerra de Vietnam, entre xaneiro de 1965 e abril de 1970, como defoliante para impedir que as tropas do Vietcong se ocultaran na espesura da selva e facer visibles as súas liñas de aprovisionamento. Era unha mestura de 2,4,5-T, 2,4-D e picloram. Debido á alta contaminación por dioxinas, TCDD, no compoñente 2,4,5-T (presente nos lotes desta substancia proporcionados por un dos seus fabricantes, debido ó proceso de produción que este fabricante empregaba), culpóuselle de serias enfermidades que apareceron en moitos soldados e na poboación local. O nome de axente laranxa provén da banda de cor laranxa usada polo exército nas barricas que contiñan o produto. Hai que indicar que había outras mesturas de auxinas sintéticas na guerra de Vietnam, en envases que foron coñecidos polas súas cores, tales como axente púrpura ou o axente rosa.

Véxase tamén
------------

* 2,4-D

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209188
* EBID: ID
* MAG: 2778799284

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* CAS: 93-76-5
* ChEBI: 27903
* ChEMBL: CHEMBL194458
* ChemSpider: 1435
* DTXSID: DTXSID5021388
* ECHA: 100.002.068
* KEGG: C07100
* MeSH: D015085
* MeSH: D02.241.081.018.386.682.800
* NIOSH: 0583
* PubChem: 1480
* UMLS: C0000215
* UNII: 9Q963S4YMX

 |
Mapas para o PIB nominal e o PIB PPA totais de 2005, segundo datos do FMI.
Mapa mundial co estado de desenvolvemento nuclear representado por cores.
     O cinco países con armas nucleares do NPT (Tratado de non proliferación de armas nucleares)
     Outros países con armas nucleares
     Países sospeitosos de ter armas nucleares ou de estar en proceso de desenvolvelas
     Países que algunha vez tiveron armas nucleares ou programas de desenvolvemento de armas nucleares
     Outros países capaces de desenvolver armas nucleares nalgúns anos se así o deciden
Unha **potencia mundial** é un estado que ten a capacidade de influír ou proxectar poder a escala mundial. Dende o desenvolvemento das grandes civilizacións tomouse en consideración este termo. Na antigüidade pode considerarse a Roma, China, Antigo Exipto entre outros como grandes potencias; na era moderna foi España, pasou a Francia para pasar posteriormente a Inglaterra e Rusia como as grandes potencias. No século XX as grandes potencias foron os EUA, Rusia (e a URSS), o Xapón, Francia, a China, Alemaña e o Reino Unido.

En termos máis actuais, pode ser un estado cunha economía forte segundo o seu Produto Interno Bruto (PIB) tomando en conta o valor monetario total da produción corrente de bens e servizos dun país, cunha elevada poboación, e un poderoso exército, incluíndo forzas aéreas, marítimas e satélites.

Dende o punto de vista económico a primeira potencia mundial é Estados Unidos ao que seguen China, Xapón, Alemaña, India, Rusia, e Francia.

Militarmente falando a primeira potencia segue sendo Estados Unidos, á que lle segue China, Rusia, India, Reino Unido, Francia e Alemaña.

Se atendemos ao status de potencias nucleares a Rusia séguenlle por esta orde Estados Unidos, Francia, Reino Unido, Francia e Israel. Cabe mencionar que só Estados Unidos, Reino Unido, Francia, China e Rusia atópanse nas tres categorías.

Dende o punto de vista aereonaval, considéranse potencias con proxección aereonaval a considerar a Estados Unidos, Rusia (grazas á súa frota de submarinos nucleares), Reino Unido (que posúe tres portaavións), Francia (que posúe un portaavións nuclear), Xapón, España e Italia.

Algunhas listas mostran a bloques económicos como potencias mundiais como: A Unión Europea.

Notas
-----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 20 de xaneiro de 2010. Consultado o 04 de xaneiro de 2010.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Primeira potencia mundial
* Países por PIB (PPA) per cápita - PIB calculado a prezos de paridade de poder adquisitivo (PPA) por habitante
* Países por PIB (nominal) - PIB a prezos de mercado ou goberno
* Países por PIB (nominal) per cápita - PIB a prezos de mercado ou goberno por habitante

### Ligazóns externas

* A Unión Europea, potencia mundial
* China cuarta potencia mundial: 2005 Arquivado 24 de abril de 2009 en Wayback Machine.
* A Unión Europea, potencia mundial
* Xapón Potencia mundial
* India, potencia mundial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185145
* EBID: ID
* FAST: 947048
* GND: 4125218-4
* LCCN: sh85057001
* MAG: 2778676447
* NKC: ph127017

 |
A **atacamita** é un mineral do grupo dos haloxenuros. Quimicamente é un hidroxicloruro de cobre de cor verde moi característica. Ten un polimorfo na botallackita, mineral de igual fórmula química pero que cristaliza noutro sistema, no sistema monoclínico.

Atopouse por primeira vez no Deserto de Atacama, ao norte de Chile, motivo polo que D. de Gallizen lle puxo este nome en 1801.

Ambiente de formación
---------------------

A atacamita é un mineral raro, pois as condicións de formación son moi particulares, fórmase a partir doutros minerais de cobre primarios -sulfuros xeralmente- por oxidación da pátina superficial nun clima árido desértico.

Tamén se pode formar por sublimación nas exhalacións volcánicas.

Localización e extracción
-------------------------

Existen grandes cristais ben formados en Wallaroo (Australia). Na III Rexión de Atacama (Chile) adoita encontrarse en forma de grandes agregados, á parte de ser frecuente en moitas outras partes do mundo. En Italia áchase asociado ás lavas do Vesuvio.

Podería explotarse como mena de cobre, mais non existen depósitos suficientemente grandes como para ser rendíbel a súa explotación mineira.

Polo seu enorme poder absorbente, explotábase comercialmente no pasado como po para secar a tinta coa que se escribía a pluma, importándose dende Chile.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Atacamita*** |

* Lista de minerais

### Ligazóns externas

* Mineral galleries
* Mindat

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q409775
* MAG: 2776738034
* Mindat: 406

 |
A **Sociedade Galega de Xerontoloxía e Xeriatría** é unha entidade sen fin de lucro, constituída en 1988 como sociedade científica e profesional adicada á mellora da calidade de vida das persoas maiores, o fomento e difusión do coñecemento e a profesionalización xeriátrica. Aglutina en Galicia case 400 profesionais da xerontoloxía e a xeriatría, significados pola súa actividade a prol do avellentamento.

Historia
--------

A primeira xuntanza de constitución da Sociedade Galega de Xerontoloxía e Xeriatría celebrouse en Ourense en 1988, promovida e organizada polos doutores Luis Rodríguez Míguez e Fernando Jiménez Herrero, coa asistencia de Indalecio Vidal Iglesias, Manuel Vázquez Fernández (que foi logo o seu primeiro tesoureiro), Miguel Ángel Vázquez Vázquez (médico e director xerente da Residencia Asistida de Vigo), Javier Pérez Martín e Andrés Vázquez Piñeiro (médicos do departamento de xeriatría da Residencia Asistida de Vigo), entre outros.

En 1989 celebrouse na illa da Toxa a primeira reunión científica e constituínte da primeira xunta directiva na súa primeira asemblea. Nunha xuntanza organizada polo doutor Tomás Ares Guimil, médico do Hotel Balneario da Toxa e da Residencia de Pensionistas de Vigo, constituíuse a primeira xunta directiva.

Dende 1989 a 1997 a SGXX foi presidida por Fernando Jiménez Herrero, médico xeriatra da Coruña, humanista e científico que foi despois secretario perpetua da Real Academia de Medicina e Cirurxía de Galicia. De 1997 a 2003 o presidente foi Fernando Veiga Fernández, médico xeriatra, xefe do Servizo de Xeriatría do Hospital Público de Lugo. Entre 2003 e 2009 foi presidida por Miguel Ángel Vázquez Vázquez, médico especialista en xeriatría, profesor da Universidade de Vigo e Director Xerente da Residencia Asistida de Vigo; de 2009 a 2012 presidiuna Andrés Vázquez Piñeiro, médico xerontólogo e director técnico do Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar e con ampla experiencia clínica en Centros de longa estadía. Entre 2012 e 2015 asumiu a presidencia o doutor Jose Carlos Millán Calenti, médico e catedrático de Escola Universitaria da Universidade da Coruña. Desde 2015 o presidente é de novo Miguel Ángel Vázquez Vázquez, co psicólogo e profesor da UVigo José María Faílde Garrido como secretario.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da Sociedade Galega de Xerontoloxía
***Yours Truly*** é o álbum de estrea da cantante e actriz estadounidense Ariana Grande, lanzado en 3 de setembro de 2013 a través da Republic Records. Inicialmente denominado *Daydreamin'*, o disco foi desenvolvido desde mediados de 2011, coa produción de Harmony Samuels, Babyface, entre outros. Foi influenciado por Whitney Houston, Amy Winehouse, Christina Aguilera e Mariah Carey, entre outros dos ídolos de Grande que describe a primeira metade do álbum como un "retroceso" para a música R&B dos anos 1990, e na segunda metade sendo "moi único e moi especial que teño a sorte de escrita" e que é totalmente orixinal.

No primeiro trimestre de 2013 a cantante lanzou o primeiro *sinxelo* do álbum "The Way", en colaboración con Mac Miller. A canción chegou á n. º 9 na *Billboard* Hot 100 e foi certificada con 3x platino pola Recording Industry Association of America (RIAA). En 22 de xullo do mesmo ano lanzouse o segundo *sinxelo* do álbum "Baby I", alcanzando o número 21 no *Billboard* Hot 100. O terceiro e último *sinxelo* "Right There" con Big Sean foi lanzado en 6 de agosto de 2013 e chegou ao 84 no *Billboard* Hot 100.

*Yours Truly* debut no número un do *Billboard* 200 vendendo 138.000 copias na súa primeira semana. Grande converteuse na primeira artista feminina en ter o seu álbum de estrea, na primeira posición desde "Animal" de Kesha en xaneiro de 2010, e da xeral feminina XV. Internacionalmente, alcanzou o top 10 en Australia, o Canadá, Dinamarca, Irlanda, o Xapón, os Países Baixos e o Reino Unido.

Notas
-----

1. ↑  ""Ariana Grande - *Yours Truly*"". Consultado o 15-12-2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q14448491
* WorldCat
* VIAF: 1157769971348661095
* AllMusic: mw0002565183
* Discogs: 593431
* Metacritic: ariana-grande
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Daubenton.

**Edme-Louis Daubenton**, nado o 12 de agosto de 1730 en Montbard, ducado de Borgoña, e finado o 12 de decembro de 1785 en Avon, vila do hoxe departamento de Seine-et-Marne (Francia), foi un entomólogo, ornitólogo e naturalista francés, primo de tamén naturalista Louis Jean Marie Daubenton.

Traxectoria
-----------

Georges-Louis Leclerc, conde de Buffon contratou a Edme-Louis Daubenton para supervisar as ilustracións en cor da súa monumental *Histoire Naturelle* (1749–1789). As láminas comezaron a aparecer en 1765 e finalmente contaba con 1 008 placas, todas gravadas por François-Nicolas Martinet (1731–1800), e todas pintadas a man. O editor parisiense Panckoucke publicou unha versión sen texto entre 1765 e 1783. Máis de 80 artistas participaron na realización das pinturas orixinais. Delas, 973 refírense a aves; outras ilustran especialmente bolboretas, pero tamén outros insectos, corais, etc. As ilustracións non tiveron moito éxito, pero permiten facer unha boa determinación das especies ilustradas, algunhas delas hoxe extintas.

Como Buffon non seguiu o sistema de nomenclatura biolóxica desenvolvido por Carl von Linné en 1783, Pieter Boddaert (1730–1796) publicou unha táboa da correspondencia dos nomes utilizados cos nomes binomiais linneanos.

Edme-Louis Daubenton faleceu en Avon, Seine-et-Marne, e está sepultado na igrexa de Saint-Pierre desa localidade.

Publicación
-----------

* Daubenton, Edme-Louis (1765–1783). *Planches enluminées d'histoire naturelle*. Volumes 1-10. Martinet, François-Nicolas (gravador). Paris. doi:10.5962/bhl.title.51460.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Benezit, E. (1999): *Dictionnaire Critique et Documentaire des Peintres, Sculpteurs, Dessinateurs et Graveurs de Tous les Temps et de Tous les Pays*. Nouvelle Edition. París: Gründ.
* Bureau, Louis (1907). "Sur un atlas des planches coloriées de l'ornithologie de Brisson attribué au peintre Martinet, provenant de la vente Alph. Milne-Edwards". *Ornis* (en French) **14** (Proceedings of the Fourth International Ornithological Congress, London, June 1905): 176–180.
* Cowan, C.F. (1968). "The Daubentons and Buffon's Birds". *Archives of Natural History* **5** (1): 37–40. doi:10.3366/jsbnh.1968.5.1.37.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2026119
* WorldCat
* VIAF: 49011313
* ISNI: 000000005426845X
* LCCN: no2007088184
* NTA: 353724416

 |