recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Polpa.
Remolacha azucreira de onde se obtén a polpa.
A **polpa de remolacha** é un subproduto da industria do azucre nas rexións de clima temperado. De feito, a principal fonte de azucre alimentario nestas rexións é a remolacha azucreira. Para a extracción do azucre, as raíces da remolacha son esmagadas e o zume doce así obtido recupérase por osmose. O residuo, rico en celulosa, recibe o nome de polpa de remolacha, utilizándose para a alimentación dos ruminantes (capaces, grazas ás bacterias do seu aparello dixestivo, de dixerir a celulosa).

Pode utilizarse como unha pasta rica en auga (con do 15 ao 20 % de materia seca), debendo ser, en xeral, ensilada, ou como polpa desecada envasada en "tortas" que logo poden incorporarse aos pensos compostos.

Aínda que a polpa de remolacha é unha excelente fonte de celulosa dixeríbel e de azucres solúbeis para os ruminantes, o seu uso como alimento fresco para as vacas leiteiras cuxo leite se destina a converterse en queixo, é, porén, delicado, debido á presenza frecuente de esporas das bacterias butíricas, que poden afectar ás calidades dos queixos.

Na ceba dos cordeiros, a substitución parcial dos cereais do penso por polpa de remolacha para a ceba intensiva pode ter, segundo recentes investigacións, un efecto favorábel sobre as condicións do rume, paliando os efectos negativos asociados ao elevado consumo de cereais (aparición de diferentes patoloxías dixestivas, en especial a acidose ruminal).

Notas
-----

1. ↑  Fundación FEDNA
2. ↑  Bodas, O.; López-Campos, A.B.; Rodríguez, F.J. Giráldez e S. López. *Instituto de Ganadería de Montaña (CSIC-ULE)*, Grulleros (León).

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* remolacha ou beterraba
* remolacha azucreira
* remolacha de horta
|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Fórmula 1*** |

**Carlo Franchi**, nado en Milán o 1 de xaneiro de 1938 e finado o 13 de xaneiro de 2021, foi un expiloto de carreiras italiano, máis coñecido co alcume deportivo de "**Gimax**". Nunca participou baixo o seu nome real, e tamén o seu fillo correu co nome de "Gimax".

Participou nun Gran Premio de Fórmula Un con Surtees, o Gran Premio de Italia de 1978, pero non conseguiu cualificar. Tamén participou nunha carreira de Fórmula Un fora do campionato.

Traxectoria
-----------

 Gimax no Gran Premio de Italia de 1978
"Gimax" foi un participante habitual na carreiras de deportivos italianas durante a década de 1970. e en 1978 tamén competiu no Campionato de Europa de Sportscar, unha serie creada para esa tempada para permitir que os prototipos do Grupo 6 continaran a competir en Europa no seu propio campionato trala cancelación do "World Sports Car Championship".

A serie foi dividida en dúas categorías, unha para os coches de 2 litros e outra para os coches de maior capacidade: "Gimax" gañou o campionato de pilotos de 2 litros nun Osella, mentres que o piloto Porsche Reinhold Joest gañou o Campionato de Pilotos para os coches de maior capacidade.

### Resultados completos na Fórmula Un

(Chave) As carreiras en letra **grosa** indican **pole position**; as carreiras en *cursiva* indican *volta rápida*.

| Ano | Equipo | Chasis | Motor | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | Pos. | Puntos |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1978 | Team Surtees | Surtees TS20 | Cosworth V8 | ARX | BRA | RSA | USW | MON | BEL | ESP | SWE | FRA | GBR | ALE | AUT | NED | ITANSC | USA | CAN | NC | 0 |

Notas
-----

1. ↑  Jenkins, Richard. "The World Championship drivers - Where are they now?". OldRacingCars.com. Consultado o 14 de xaneiro de 2021.
2. ↑  "Racing Sports Cars – Drivers – "Gimax" – All Results". www.racingsportscars.com. Arquivado dende o orixinal o 02 de abril de 2015. Consultado o 15 de novembro de 2013.
3. ↑  "European Sportscar Championship 1978 results". World Sports Racing Prototypes. Arquivado dende o orixinal o 16 de xaneiro de 2014. Consultado o 15 de novembro de 2013.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Gimax Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q867073
* DriverDB: carlo-franchi

 |
Coordenadas: 51°31′10″N 0°07′37″O﻿ / ﻿51.519444444444, -0.12694444444444

O **Museo Británico** (en inglés: *British Museum*) é un museo sobre a cultura e historia humana situado na cidade de Londres (Inglaterra). As súas coleccións, constituídas por máis de 13 millóns de obxectos, atópanse entre as maiores e máis detalladas do mundo, formadas por obxectos de tódolos continentes que ilustran e documentan a historia da cultura dende os seus comezos ata a actualidade.

O Museo Británico foi inaugurado en 1753. Nun primeiro momento, o museo estaba formado principalmente polas coleccións do físico e científico británico Sir Hans Sloane. O museo abriu por primeira vez ao público o 15 de xaneiro de 1759 na Casa Montagu (*Montagu House*), Bloomsbury, no mesmo lugar no que se atopa hoxe en día o museo. A expansión do museo ao longo do tempo deu lugar á creación de diferentes institucións relacionadas co Museo Británico como son o Museo Británico de Historia Natural (*British Museum of Natural History*) creado en South Kensington en 1887. Ata 1997, cando a actual edificio da Biblioteca Británica (*British Library*) abriu ao público, O Museo Británico era o único museo do mundo que posuía unha biblioteca e un museo nacional de antigüidades nun só edificio. Dende o 2001 o director do museo é Neil MacGregor.

Coma outros museos nacionais e galerías de arte do Reino Unido, a entrado do museo é de balde, aínda que hai que pagar por algunhas exposicións temporais.

Notas
-----

1. ↑  "National man for British Museum", *BBC News*, 29 de novembro de 2001 *(en inglés)*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Departamento de Moedas e Medallas do Museo Británico

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Museo *(en varias linguas)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6373
* WorldCat
* VIAF: 134857252
* AGORHA: 120667
* ARAE: british-museum-1753
* BAV: ADV10172047
* BIBSYS: 90929335
* BLBNB: 000486979
* BMT: 104636
* BNA: 000065933
* BNE: XX102968
* BNF: 11871460b
* BRE: 1884023
* CANTIC: a10885912
* CiNii: DA00592486
* Discogs: 1718080
* EBID: ID
* EGAXA: vtls001676277
* FAST: 536918
* GEC: 0012308
* GeoNames: 6697862
* GND: 38379-X
* GRID: grid.29109.33
* ICCU: CFIV001896
* IMDb: co0105278
* ISNI: 0000000123428817
* LAC: 0102F7543
* LCCN: n79107735
* MAG: 1295435021
* NDL: 00640103
* NKC: ko2002147948
* NLA: 35022119
* NLG: 55943
* OL: OL52264A
* OSM: 177044
* Orthodox Encyclopedia: 153451
* PTBNP: 6451
* SNAC: w60w2228
* Songkick: 1343131
* SUDOC: 026472309
* Tate: 3326
* TePapa: 10426
* TGN: 1100764
* Treccani: british-museum
* ULAN: 500125180

 |
**Amadeo López Bello**, nado en Carballeda de Avia o 13 de decembro de 1903 e finado en Ourille (Verea) o 29 de agosto de 1936, foi un mestre e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Amadeo López Vázquez e da mestra Amparo Bello Carballo. Mestre en Beiro (Carballeda de Avia). Participación en mitins no rural acompañando a Felisindo Álvarez Xesteira en diferentes intervencións en parroquias do Carballiño. Pertenceu a Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Orense e foi redactor de *Escuela de Trabajo*. Tamén colaborou na revista *Nós* onde publicou dúas lendas recollidas por el. En 1933 asistiu a un Congreso internacional contra a guerra e pola paz en Santander. Foi detido en Ourense con motivo da folga xeral revolucionaria de 1934 acusado de presidir un comité comunista.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi cesado e destituído como mestre a principios de agosto por ser un dos dirixentes da ATEO. Foi detido e paseado con Julio González Álvarez, Silvio Torres Díaz e Eloy Romero Luis en Poza das Ras, na parroquia de Ourille (Verea) o 29 de agosto de 1936.

A súa biografía serviu de inspiración para o personaxe "Pinguiña" do libro *A taberna do Galo* de Celso Emilio Ferreiro.

Notas
-----

1. ↑  *Primer escalafón de maestros de escuelas nacionales existentes en 31 de diciembre de 1933*. Madrid: Ministerio de Instrucción Pública y Bellas Artes. 1934. p. 54.
2. ↑  "Detención de un comité comunista" *ABC*, 24/10/1934.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 4-8-1936, p. 7.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Amadeo López Bello na páxina web *Nomes e Voces*.
* Amadeo, Eloy, Julio e Silvio (Poza das Ras, 29.08.1936)
* Amadeo López Bello e a revolución pedagóxica
Vista de Tarragona coa muralla á esquerda.
A **muralla de Tarragona** é unha estrutura militar de orixe romano que arrodea o casco antigo da cidade de Tarragona. Constitúe, xunto con outras localizacións, o conxunto arqueolóxico de Tarraco, que forma parte do Patrimonio da Humanidade dende o ano 2000, sendo o seu código de inscrición 875-001.

Historia e características
--------------------------

Paseo na parte superior das murallas
A muralla é a construción máis antiga da Tarraco romana. Nun primeiro momento tratábase dunha simple cerca de madeira que tiña coma misión protexer a gornición militar. Comezou a construírse no século III a.C. aínda que non existe consenso sobre se foi durante a segunda guerra púnica ou con posterioridade. Sufriu unha ampliación ao longo do século II a.C. posiblemente durante a formación da cidade romana de Tarraco. Desta época consérvanse tres torres orixinais:

* A Torre do Arquebisbe
* A Torre do Cabiscol
* A Torre de Minerva

Entre os anos 217 e 197 a.C. foi ampliada e fortalecida cun frontal de pedra de 6 metros de altura e 4,5 metros de grosor, reforzando con torres os puntos máis febles. Na segunda metade do século II a.C. a muralla medrou en altura e grosor e estendeuse ata abranguer toda a cidade. Na actualidade consérvanse 1300 metros da edificación orixinal en boas condicións.

Sufriu numerosas modificacións ao longo da historia, coma por exemplo a apertura do *Portal del Roser* na época medieval para proporcionar un novo aceso á cidade ou a súa rehabilitación como paseo arqueolóxico nos anos 30 do século XX. 
Dende finais do século XIX é de propiedade pública e no ano 2000 foi catalogada coma Patrimonio da Humanidade, sendo un dos símbolos máis característicos da cidade de Tarragona.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Muralla de Tarragona*** |

### Outros artigos

* Conxunto arqueolóxico de Tarraco
* Circo romano de Tarraco
* Anfiteatro de Tarraco
* Acueduto de les Ferreres
* Arco de Berà
* Torre dos Escipións
* Teatro romano de Tarraco
* Foro romano de Tarraco
* Cemiterio paleocristián de Tarragona
* Canteira romana de El Médol

### Ligazóns externas

* Páxina web do Concello de Tarragona
* Páxina do Museo de Historia de Tarragona Arquivado 08 de abril de 2018 en Wayback Machine.
* Ficha da muralla de Tarraco en *spanisharts* *(en* *castelán)* Arquivado 25 de setembro de 2009 en Wayback Machine.
* Tarragona - Información histórica e cultural de Tarraco, capital da Hispania Citerior na época de dominación romana
* Información Foro Romano de Tarragona en España é cultura, Ministerio de Cultura Arquivado 28 de decembro de 2016 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3121589
* WHC: 875-001

 |
O **Bugatti Type 53** foi un coche de carreiras de catro rodas motrices construído por Bugatti en 1932. O Tipo 53 foi un dos primeiros coches de carreiras que intentou correr con tración as catro rodas, aínda que o propio Ettore Bugatti deseñara vehículos multimotores con tración total ao comezo da súa carreira.

O Tipo 53 utilizaba o motor de 4972 cc do coche de estrada Type 50 instalado no chasis do Type 51 de carreiras. Concibíuse orixinalmente por Giulio Cappa, quen creou un coche de Gran Premio con tracción dianteira en 1926.[] Asociado de Cappa,[] Antonio Pichetto, encargouse do desenvolvemento do coche mentres traballaba en Bugatti, a partir de 1930. A potencia do motor era de aproximadamente 300 horsepower (220 kW). Como resultado da elaborada transmisión dianteira, o Tipo 53 utilizou o único sistema de suspensión dianteira independente xamais aprobado por Ettore Bugatti.

O Tipo 53 era notoriamente difícil de pilotar. No debut do Tipo 53 no Gran Premio de Mónaco de 1932, Albert Divo, coñecido polo seu tamaño e forza, foi elixido para pilotar o coche, pero deuse por vencido durante os adestramentos despois de esgotarse. En xuño. 1932, Jean Bugatti lanzou un Type 53 na Shelsley Walsh Speed Hill Climb. A dura dirección atribuíuse a non ter xunta homocinética para os semieixes dianteiros e semieixes de lonxitude desigual sen características de torsión coincidentes.Non obstante, as probas modernas demostraron que o coche é bastante manexable á velocidade .[]

René Dreyfus gañou a subida de La Turbie de 1934 cunha velocidade media récord de 100 km/h nun Tipo 53. Robert Benoist despois gañou a subida de montaña Chateau-Thierry de 1935 nun Tipo 53, despois de que o tipo fora retirado. Construíronse dous ou tres .

Notas
-----

Referencias

1. 1 2 3 4 5 6  Lamm, John (August 1984). Dinkel, John, ed. "Salon: 1932 Bugatti Type 53". *Road & Track* (Newport Beach, CA USA) **35** (12): 88–93. ISSN 0035-7189.
2. ↑

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bugatti Type 53 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* bugatti

### Ligazóns externas
O **Bugatti Type 56** é un coche eléctrico deseñado por Ettore Bugatti en 1931.

Historia
--------

Ettore Bugatti, fundador da marca de automóbiles do mesmo nome, a principios dos anos 30 comprou un enorme edificio en Molsheim e inmediatamente sentiu a necesidade de construír un pequeno vehículo que lle permitira moverse rapidamente pola súa propiedade. Así, en 1931, naceu o Tipo 56, un pequeno runabout eléctrico impulsado por un pequeno motor eléctrico de 28 amperios, montado directamente no chasis e que desenvolveu menos de 1 HP de potencia, o que permitiu ao coche alcanzar unha velocidade máxima de 28  km/h. O motor transmitía o movemento ao eixo traseiro, onde había freos de tambor, a enerxía en cambio almacenábase en seis acumuladores de 6 voltios, situado debaixo do asento, que tras ser recargado durante un par de horas garantía unha autonomía duns 40 minutos. Un Bugatti completamente diferente dos grandes coches nobres e de alto rendemento da marca, aínda que en realidade o estilo xeral do coche, que parecía a todos os efectos un dos primeiros coches de finais do século XIX, estaba lonxe dos canons automobilísticos da época. Non obstante, hai que ter en conta que o Tipo 56 só foi deseñado como o coche persoal de Ettore Bugatti, polo que non estaba destinado á produción en masa. Porén algunhas persoas, obviamente adiñeiradas e importantes, visitando a súa propiedade, fascinadas por este pequeno vehículo eléctrico, encargaron algúns exemplares, entre estes estaba o Rei de Bélxica  Leopoldo III, quen encargou unha copia para a súa esposa. Así foi que producíronse outros exemplares ata 1936. Segundo algunhas fontes, o número total de exemplares é de 6, segundo outras, construíronse 10. O exemplar orixinal de Ettore Bugatti gárdase no museo Cité de l'automobile, mentres que só 3 dos outros exemplares chegaron ata nós.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "Tipo 56: Bugatti's Personal Electric" (en inglés). 2018 - 06-21.  Parámetro descoñecido `|site=` ignorado (Axuda)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bugatti Type 56 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Bugatti

### Ligazóns externas
O **Bugatti Type 68** é un pequeno coche que foi producido entre 1942 e 1945 polo fabricante francés Bugatti.

Perfil
------

O Tipo 68 foi o único coche de Bugatti deseñado e construído durante a segunda guerra mundial. Foi o primeiro e único microcoche da marca Bugatti. Nun chasis de dimensións reducidas, de feito, o Tipo 68 montaba unha pequena xoia da enxeñería, consistente nun motor de 4 cilindros de só 318 cm³ sobrealimentado por un sobrealimentador. A distribución confiouse a dous árbores de levas en cabeza con 4 válvulas por cilindro. En resumo, este motor só tiña o desprazamento dun coche urbano, mentres que o resto era nese momento (pero en moitos aspectos aínda hoxe) a prerrogativa dos coches dunha clase moi superior. As dimensións, en cambio, eran propias dun coche de clase media da época, cos seus 3,82 metros de lonxitude. A carrozaría, bastante snob, era a dun pequeno convertible, aínda que máis tarde Ettore Bugatti faría bosquexos dun Tipo 68 con carrozaría inspirada na do Tipo 57 Atlántico.
Logo, en 1945, creouse un motor diferente de 370 cm³, aínda sobrealimentado por un compresor volumétrico, pero con dúas válvulas por cilindro, outra pequena obra mestra mecánica.
Un terceiro motor, asinado 68/C, foi aínda máis revolucionario: catro cilindros montados sobre dous veo de manivelas paralelos en cuxos extremos estaban estriados os dous impulsores do compresor de lóbulos, unha cabeza xiratoria cun único orificio de admisión e un orificio de escape, ambos sen válvulas e unha única buxía. O cabezal rotativo xeraba a sucesión de fases de admisión, compresión, encendido/explosión e escape, o sobrealimentador tiña catro veces o volume da cilindrada do motor. sobre este esquema en 1946 Roland Bugatti rexistrou a patente N° 632723, aínda existe un prototipo de motor tipo 68/E que se diferenza do 68/C por ter un sistema de refrixeración por líquido en lugar de refrixeración por aire.
Unha mágoa, polo tanto, que o Type 68 quedara na fase de prototipo, xa que tería moito que ensinar como un potencial coche pequeno.

Galería
-------

* Roadster Roadster
* Vista frontal Vista frontal
* Vista lateral Vista lateral

Notas
-----

Referencias

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bugatti Type 68 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Bugatti

### Ligazóns externas

* "Da Histomobile, pagina dedicata alla Type 68".
* [ Páxina con datos técnicos do tipo 68 }}
* Páxina en inglés adicada ó Type 68 *(en inglés)*
Hemiciclo das Cortes de Castela e León
As **Cortes de Castela e León** (en castelán: *Cortes de Castilla y León*) son o órgano lexislativo da comunidade autónoma de Castela e León. Os seus membros chámanse *procuradores* e o seu cometido é o de representar aos cidadáns casteláns e leoneses. Son elixidos por sufraxio universal, libre, directo e segredo. A súa sede está situada na Praza das Cortes de Castela e León, 1, Valladolid.

Historia
--------

En 1983, coa aprobación do Estatuto de Autonomía de Castela e León, constitúense como órgano lexislativo, sendo elixido de xeito democrático. Inicialmente a sede era o castelo de Fuensaldaña.

Composición
-----------

O número de Procuradores electos para a X Lexislatura é de 81. A distribución é a seguinte:

|  |
| --- |
| **Eleccións 2019** |
| **Partido** | **Escanos** | **Dif.** |
| Partido Socialista Obrero Español (PSOE) | **35** | +10 |
| Partido Popular (PP) | **29** | -13 |
| Ciudadanos (C's) | **13** | +8 |
| Podemos | **2** | -8 |
| VOX | **1** | +1 |
| Unión del Pueblo Leonés (UPL) | **1** | = |
| Por Ávila (XAV) | **1** | +1 |

* **Por provincias:**
	+ Ávila: 7
	+ Burgos: 11
	+ León: 13
	+ Palencia: 7
	+ Salamanca: 10
	+ Segovia: 6
	+ Soria: 5
	+ Valladolid: 15
	+ Zamora: 7

Competencias
------------

Vista exterior das Cortes.
As Cortes son as encargadas de elixir o Presidente da Comunidade Autónoma de entre os seus membros. O Presidente exerce o poder executivo e nomea o Goberno da Xunta.

As atribucións das Cortes segundo o Estatuto de Autonomía son, entre outras:

* Exercer o poder lexislativo da Comunidade.
* O control do Goberno da Xunta e do seu Presidente.
* A aprobación dos Orzamentos.
* A elección do Presidente da Xunta.
* Designar aos Senadores que son elixidos de forma indirecta correspondentes á Comunidade.
* Impoñer e recadar tributos.

Sede
----

Sede inicial das Cortes.
Ata a VI lexislatura (2003-2007), tiveron a súa sede provisional no Castelo de Fuensaldaña, en Fuensaldaña, nas inmediacións de Valladolid. Co arranque da VII lexislatura entra en funcionamento a nova e definitiva sede das Cortes na cidade de Valladolid, obra do arquitecto granadino Ramón Fernández Alonso e executada polos arquitectos valisoletanos Leopoldo Cortejoso García e Juan Antonio Coronado Sierra e situada no complexo *Villa del Prado*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Cortes de Castela e León Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Estatuto de Autonomía de Castela e León
* Xunta de Castela e León

### Ligazóns externas

* Cortes de Castela e León Arquivado 12 de decembro de 1998 en Wayback Machine. *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3755695
* WorldCat
* VIAF: 140372266
* BNE: XX135059
* Dialnet: 2621080
* ISNI: 000000011957001X
* LCCN: n87867719

 |
***Full Metal Jacket*** é a penúltima película de Stanley Kubrick baseada na novela *The Short-Timers* de Gustav Hasford, contén a súa visión moi persoal do conflito de Vietnam. A película foi aclamada pola crítica e o público, a pesar da súa notable dose de violencia.

Sinopse
-------

A cinta está claramente dividida en dúas partes: a primeira no campo de adestramento dun pelotón do Corpo de Marines dos Estados Unidos que se preparan para a guerra; a segunda é xa propiamente o campo de batalla en Vietnam. No primeiro segmento de película, Kubrick céntrase en tres personaxes: o sarxento Hartman (interpretado, cunha extensa e ofensiva linguaxe, polo militar real R. Le Ermey) e os soldados Pyle (Vincent D'Onofrio) e Joker (Matthew Modine), o primeiro un cadete gordo e torpe. Na segunda parte, os soldados, feitos "máquinas para matar", atópanse xa na guerra, sendo Joker un correspondente de guerra.

Comentarios
-----------

Con referencias ás películas de John Wayne, á cultura pop norteamericana da década de 1960 e ata ó club de Mickey Mouse, Kubrick converteu *Full Metal Jacket* nunha película de culto. Estreada só uns meses logo da tamén épica de Vietnam, *Platoon* de Oliver Stone, a película céntrase máis nos personaxes e nas súas relacións. A cámara segue incesantemente o sarxento en toda a primeira metade da cinta, dando un toque de realismo á posta en escena. A cámara en man tamén segue os soldados na segunda parte, mentres se enfrontan a un desapiadado francotirador.

Orixe do título
---------------

O título orixinal *Full Metal Jacket* fai referencia ó tipo de munición habitual nas armas persoais de guerra, como rifles de asalto, pistolas, e metralladoras. É a típica bala redondeada usada en armas curtas, como 9 mm ou cal. 38; ou ben puntiaguda como o calibre 7.62×51mm OTAN, munición do M-14 e o M-16 usados polo Exército dos Estados Unidos en Vietnam, co que na sociedade dos Estados Unidos, tan habituada ó uso de armas e familiarizados con estas, o título é unha "chiscadela" que xa dá pistas do contido da película.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Recensión en FilmAffinity
* Recensión en IMDb, *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q243439
* WorldCat
* VIAF: 316753488
* AFI: 57623
* Allmovie: v18878
* AlloCiné: 2749
* Box Office Mojo: fullmetaljacket
* CineRessources: 33820
* EBID: ID
* FilmAffinity: 462892
* GND: 4403279-1
* IMDb: tt0093058
* LCCN: no98015489
* LUMIERE: 2580
* Metacritic: full-metal-jacket
* OFDb: 1036
* OMDB: 600
* Rotten Tomatoes: full\_metal\_jacket
* Synchronkartei: 1178
* TheNumbers: Full-Metal-Jacket
* TMDb: 600
* TVcom: full-metal-jacket
* TVGuide: 124019

 |
**Agustín Fernández González**, coñecido popularmente como **Tino Fernández** e nado en Pontevedra o 22 de abril de 1961, é un avogado e político galego do Partido dos Socialistas de Galicia.

Traxectoria
-----------

Papeleta das Eleccións locais de 2019 en Pontevedra do PSdeG - PSOE.
Licenciouse en Dereito. Militante do PSdeG-PSOE dende 1990, presentándose ás primarias á alcaldía para as eleccións municipais de 1991, pero foi superado por Roberto Taboada Rivadulla. Foi secretario de organización da Unión General de Trabajadores de Pontevedra ata 1995 e concelleiro co PSdeG en Pontevedra entre 1995 e 1999 e desde 2011 de novo. Foi directivo da Sociedad Deportiva Teucro (2009-2011) e avogado da plataforma Salvemos Pontevedra fronte á fábrica de celulosa de Ence. Dende 2011 ata 2015 foi concelleiro de Educación e Deportes, dentro do pacto de goberno entre BNG e PSdeG na cidade de Pontevedra. En novembro de 2013 foi elixido secretatio xeral da agrupación socialista da cidade de Pontevedra, pasando a ocupar a secretaría de organización dende xaneiro de 2018 ata marzo de 2022 baixo o mandato de Maica Larriba. Foi candidato do PSdeG á alcaldía de Pontevedra nas eleccións municipais de 2015, mantendo 3 concelleiros e formando parte da oposición ao BNG, repetindo en 2019, cando logrou 4 concelleiros e pasou a gobernar en coalición cos nacionalistas, sendo primeiro tenente de alcalde e responsable das áreas de Educación, Deportes e Saúde. Concorreu ás primarias previstas en decembro de 2022 para elixir o candidato socialista á alcaldía de Pontevedra de 2023 fronte ao concelleiro Iván Puentes, porén, retirouse da contenda dous días antes da data das votacións, polo que Puentes foi proclamado candidato. Desta forma, confirmou que continuaría nos seus cargos no concello ata o remate do mandato.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Anabel Gulías** |  **1º Tenente de Alcalde de Pontevedra** 2019 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Notas
-----

1. ↑  Agustín Fernández, "un tipo normal e decente", anuncia su candidatura a las primarias del PSOE Pontevedra Viva, 5 de novembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Un hombre de partido
Coordenadas: 53°10′01″N 4°04′01″O﻿ / ﻿53.167, -4.067

Vista da canteira Penrhyn en Bethesda, Gales.
A **canteira Penrhyn** é unha canteira de lousa localizada preto de Bethesda, no norte de Gales.

Historia
--------

O barón Penrhyn cunha delegación dos canteiros de Penrhyn en 1897.
O depósito de auga no elevador da canteira de Penrhyn.
A finais do século XIX era a maior canteira de lousa do mundo, cun pozo principal de practicamente 1,6 km de longo e 370 m de profundidade, e uns 3000 canteiros. Dende entón, foi substituída en tamaño polas canteiras de lousa na China, España e os Estados Unidos. Penrhyn é aínda hoxe a canteira meirande de lousa de Gran Bretaña.

A canteira foi desenvolvida por primeira vez na década de 1770 por Richard Pennant, despois primeiro barón de Penrhyn, aínda que é probable que a extracción de lousa en pequena escala comezase moito antes. Gran parte destes primeiros traballos eran para uso doméstico. Os traballos a grande escala non se fixeron ata o crecemento de Pennant. A partir de entón, a lousa da canteira foi transportada cara ao porto Penrhyn dende a vía ferroviaria construída en 1798, unha das liñas ferroviarias máis antigas. No século XIX, a canteira Penrhyn, xunto coa canteira Dinorwic, dominou a industria da lousa galesa.

A canteira ten un lugar significativo na historia do movemento obrero británico como o lugar onde se efectuaron dúas prolongadas folgas de traballadores esixindo mellores salarios e mellores condicións de seguridade. A primeira folga durou once meses no ano 1896. A segunda, comezou o 22 de novembro de 1900 e durou tres anos. Coñecida como *O Gran Golpe de Penrhyn*, esta folga foi a disputa máis longa da historia industrial británica.

Dende 1964 ata 2007 foi propiedade e estivo dirixida por Alfred McAlpine PLC. No 2007, a canteira foi adquirida por Kevin Lagan, quen cambiou o seu nome a Welsh Slate Ltd. Kevin Lagan e o seu fillo Peter (MD de Lagan Building Solutions Ltd.) son agora os directores de Welsh Slate Ltd. que tamén abrangue a canteira Oakeley en Blaenau Ffestiniog, a canteira Cwt Y Bugail e a canteira Pen Yr Orsedd.

Notas
-----

1. ↑  "Museo Nacional de Lousa.". Arquivado dende o orixinal o 28 de setembro de 2013. Consultado o 30 de maio de 2014.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Canteira Penrhyn*** |

### Ligazóns externas

* Imaxes en Google da canteira Penrhyn
* Imaxes en Flickr da canteira Penrhyn
* Vídeos da cantera Penrhyn en Youtube

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1712484
* WorldCat
* VIAF: 315161881

 |
Os **narcóticos** ou **estupefacientes** son unhas drogas que, por definición, provocan sono ou estupor e, na maioría dos casos, inhiben a transmisión de sinais nerviosas asociadas á dor. O grupo dos narcóticos comprende gran variedade de drogas con efectos psicoactivos, aínda que terapeuticamente non se usan para promover cambios no humor, como os psicotrópicos, senón por outras propiedades farmacolóxicas: analxesia, anestesia, efectos antitusivos, antidiarreicos etc.

Emporiso, estas drogas son a miúdo desviadas do circuíto legal e empregadas como euforizantes. Algúns narcóticos son anestésicos como éter, cloroformo e ciclo-propano; pero na meirande parte son axentes da clase dos opioides. En xeral son substancias controladas, incluídas na *Convención única sobre estupefacientes*.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *narcótico*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *estupefaciente*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q940
* BNCF: 38655
* BRE: 2249290
* EBID: ID
* JSTOR: narcotics
* LCCN: sh85089815
* MAG: 2775849661
* NDL: 00567541
* PSH: 6309

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009294
* MeSH: D27.505.954.427.210.600

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
Composición con caracteres móbiles metálicos.
A **imprenta** é un conxunto de tecnoloxías que permiten reproducir textos escritos e ilustracións en grandes cantidades sobre soportes planos, xeralmente papel, permitindo a difusión a grande escala. Coa denominación de imprenta referímonos ás distintas técnicas para a produción de impresos, e que abranguen dende a composición dos textos, ata a encadernación, pasando pola propia impresión.

Historia
--------

Desde que a humanidade desenvolveu medios de comunicación (pinturas rupestres, escritura…) buscou darlle persistencia e difusión ás súas obras.

Desde os escribas exipcios, ata os monxes copistas medievais, que pasaban os seus días copiando a man obras (relixiosas na súa maioría), a humanidade buscou desde cedo automatizar os seus medios de copia.

### En Europa

Os primeiros pasos cara a reprodución en serie de escritos e imaxes danse coa madeira: é a xilografía. Tamén se emprega a pedra como soporte: é a litografía.

Pero preséntase un problema considerable: un só erro obriga a refacer todo o gravado.

Johannes Gensfleisch, máis coñecido polo nome de Gutenberg, ten cara ao 1440 a idea de utilizar un procedemento análogo: o uso de caracteres móbiles en chumbo. Atribúese a Gutenberg o nacemento da tipografía moderna, aínda que esta última xa existía en Corea. Segundo a época produciranse dous tipos de obras: os incunables, os primeiros exemplares producidos entre 1450 e 1500, e os libros modernos, producidos pola tipografía e o resto das técnicas máis modernas como a impresión offset ou o rotogravado.

A innovación de Gutenberg en Europa reduciu considerablemente o número de hora-home necesarias para a produción do libro, e polo tanto o custo, permitindo aumentar amplamente a difusión.

### En Galiza

A imprenta de Monterrei foi a primeira en imprimir no Reino de Galicia. O 3 de febreiro de 1494, a finais do século XV, remátase de imprimir o *Misal auriense* por Juan de Porras. Nesta impresión hai dous socios: Gonzalo Rodríguez de la Pasera e o xa mencionado Juan Porras. O bibliógrafo F.J. Norton opina que o verdadeiro impresor foi de la Pasera, xa que o papel do segundo foi máis o de editor.

Este misal está composto por 280 follas e está organizado da seguinte maneira:

1. Calendario (10 follas).
2. Dominicla (172 follas).
3. Ordinario da Misa (10 follas).
4. Santoral (40 follas).
5. Común dos Santos (20 follas).
6. Misas votivas (18 follas).

Outra imprenta foi a de Mondoñedo na que en 1550 se publicou *Descripcion del Reyno de Galizia y de las cosas notables del* redactado en castelán. O autor desta obra é Juan de Molina, Francisco de Molina, Luis de Molina, Bartolomé Francisco de Molina ou Bartolomé Sagrario de Molina, máis coñecido como Licenciado Molina.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q144334
* AAT: 300022763
* EBID: ID
* GEC: 0115759
* GND: 4523304-4
* JSTOR: printing-presses
* MAG: 2776506252

 |
**Nostr** é un protocolo de rede descentralizado para sistemas de redes sociais distribuídos. O nome é o acrónimo da expresión inglesa "Notes and Other Stuff Transmitted by Relays" (en galego: "Notas e outras cousas transmitidas por relés"). Foi deseñada co obxectivo de fuxir da censura.

A primeira implementación coñecida de Nostr data do 7 de novembro do 2020, e foi creada polo desenvolvedor coñecido como fiatjaf. Esta persoa é considerada como a creadora de Nostr.

Usuarios
--------

A data de abril do 2023, a audiencia principal de Nostr eran usuarios de Bitcoin. Jack Dorsey, o cofundador de Twitter, apoia publicamente a plataforma, e chegou a doar uns 250.000 dólares en bitcoin aos desenvolvedores do proxecto.

Notas
-----

1. ↑  "nostr-protocol/nostr". 2024-03-27. Consultado o 2024-03-28.
2. ↑  Castiglione, Chris. "How To Get Started With Nostr, Jack Dorsey’s Favorite Decentralized Social Network". *Forbes* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
3. ↑  "basic server relay code. · nostr-protocol/nostr@6158017". *GitHub* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
4. 1 2  "Here's why Bitcoiners are flocking to Nostr". *Fortune Crypto* (en inglés). Consultado o 2024-03-28.
O **Valdueza** é un pequeno río que flúe na comarca do Bierzo, na provincia de León. É un afluente do Sil pola súa beira esquerda.

Nome
----

O nome medieval do río era *Ozza*. As poboacións do seu curso medio, xa por embaixo do mosteiro de San Pedro de Montes, sito a 980 m de altura, formaban parte do primitivo couto do dito mosteiro, e o conxunto era denominado *Val*. Obviamente era o *Val de Ozza*, sintagma do que por evolución, con diptongación do -ó- de *Ozza*, se formou *Valdueza*, nome que fosilizado co paso do tempo, obrigou a que o río fose denominado o *río de Valdueza*, que é o nome actual do curso.

Percorrido
----------

O Valdueza nace nos montes Aquilianos, no sur do Bierzo, preto de *cova de san Xenadio*, nas proximidades de Peñalba de Santiago, no Val do Silencio, a uns 1.000 m de altitude.

Baixa encaixado nos seus primeiros quilómetros, até abrirse formando a Valdueza, onde se asenta San Esteban de Valdueza. Logo volta a encaixarse para baixar cara ao Bierzo Baixo, onde xa se move por terreo menos quebrado, uníndose co Sil á altura de Toral de Merayo.

A súa lonxitude é de apenas 20 km. Dado o seu curto percorrido e o encaixado do río, os afluentes son de escasa entidade.
**Gonzalo Gurriarán Gurriarán**, nado no Barco de Valdeorras o 25 de abril de 1904 e finado en Igualada o 16 de xuño de 1975, foi un médico galego pai do pactador.

Traxectoria
-----------

Estudou Medicina en Salamanca e na Universidade Central de Madrid. Viviu na Residencia de Estudiantes mentres facía a carreira, o doutoramento e completaba o servizo militar, e alí coñeceu a Federico García Lorca e Juan Negrín, cos que estableceu unha amizade duradeira. Realizou varias estadías de investigación no estranxeiro, sobre todo en Estrasburgo, e defendeu a súa tese de doutoramento, titulada *Estudios experimentales sobre la obtención de la úlcera crónica gastroduodenal*. En 1932 a Academia Nacional de Medicina concédelle o premio bianual de investigación Rodríguez Abaytua, que tamén recibiu en 1934. En 1935 integrouse no equipo do doutor Negrín. En 1936 foi nomeado Xefe Provincial de Sanidade de Madrid.

A sublevación do 18 de xullo de 1936 sorprendeuno no Barco. Estivo agochado un tempo e despois serviu como médico na fronte de Madrid nas tropas de Franco. Ao rematar a guerra abríronlle un expediente de depuración, e non puido exercer a profesión na sanidade pública ata 1948, cando obtivo unha praza de médico en Sobradelo de Valdeorras. Despois abriu unha clínica cirúrxica no Barco.

En 1944 creou o Club Peña Trevinca - Montañeiros de Galicia, que servía tamén para protexer as súas visitas á montaña da constante vixilancia da Garda Civil e dos falanxistas. Impulsou a construción do refuxio de Fonte da Cova, dotou o local social do Barco dunha biblioteca con libros de montañismo, xeoloxía, flora, historia e xeografía de Galicia e promoveu actividades relacionadas coa reforestación da serra e a sensibilización sobre a masa arbórea en extinción. Dirixiu a primeira e única selección galega de esquí, que debutou na serra de Guadarrama.

Morreu en Igualada vítima dun accidente de tráfico durante unha viaxe en xuño de 1975.

Notas
-----

1. ↑  *La Voz de Galicia*, 12-6-1976, p. 17.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gurriarán Rodríguez, Ricardo (2007). *Gonzalo Gurriarán Gurriarán (1904-1975)*. Instituto de Estudios Valdeorreses.

### Ligazóns externas

* Fandiño Veiga, Xosé Ramón. "Gonzalo Gurriarán". *Álbum da JAE* do Consello da Cultura Galega.
Augaforte ilustrando a primeira praga (1775-1779)
**As dez pragas de Exipto** (מכות מצרים ou Makot Mitzrayim) tamén coñecidas coma "**As dez pragas**" ou "**As pragas bíblicas**" son unha serie de desgrazas coas que, segundo o Antigo Testamento e a Torá, Deus castigou ós exipcios para que o faraón deixara marchar ós hebreos de Exipto.

A narración aparece no segundo libro do Antigo Testamento e da Torá, o *Éxodo* (en hebreo, *Shemot*). Este libro narra como Moisés e Aarón advirten ó faraón que, se non libera ó seu pobo, Deus castigaríaos con dez grandes pragas que caerían sobre Exipto. De acordo co relato, só despois dos grandes sufrimentos, o faraón autorizounos a abandonar Exipto.

Clasificación das pragas
------------------------

Pódense dividir estas pragas segundo quen as padeceu:

### Pragas sufridas por israelitas e exipcios

* Aarón estende a súa man sobre as augas de Exipto e as ras cubriron a terra de Exipto.
* Aarón golpea co caxato a terra e todo o po do país convértese en piollos.

### Pragas sufridas exclusivamente polos exipcios

* Aarón golpea coa vara o río Nilo e converte a auga en sangue.
* Toda clase de insectos invade o país.
* Cae unha terrible peste sobre o gando dos exipcios.
* Aarón recolle cinza dun forno e Moisés espárcea cara ao ceo diante do faraón, causando úlceras ós exipcios.
* Cae do ceo unha gran treboada de sarabia e lume.
* As lagostas arrasan os cultivos dos exipcios.
* As tebras cobren o ceo de Exipto durante tres días.
* Morte dos primoxénitos de todos os exipcios e tamén dos do gando. Os hebreos identificáronse sacrificando un año dun ano de idade e marcando a porta das súas casas co seu sangue, para que a praga non os atacara pola noite.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q184569
* GEC: 0201624
* LCCN: sh85102599

 |
**Antonio Coladas Andia**, nado en 1873 e finado en Santalla (Vilameá, A Pontenova) o 3 de xaneiro de 1941, foi un comerciante e político galego.

Traxectoria
-----------

Comerciante en Santalla. Nas eleccións municipais do 12 de abril de 1936 foi elixido concelleiro de Vilameá e elixido alcalde. Logo do triunfo do Frente Popular nas eleccións de febreiro de 1936, foi destituído como alcalde e concelleiro. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi nomeado Delegado de Orde Pública de Vilaoudriz e Vilameá, tomando posesión como presidente da Comisión Xestora de Vilameá o 25 de xullo. Finou en Santalla o 3 de xaneiro de 1941 con 69 anos.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**?** |  **Alcalde de Vilameá** 1931 - 1936 | Sucesor:**Francisco García Muruais** |
| Predecesor:**Francisco García Muruais** |  **Alcalde de Vilameá** 1936 - ? | Sucesor:**?** |

Vida persoal
------------

Casou con Amalia Guzmán Soto e foi pai de José María, Jesús, Ramón, Escolástica, Luis, Sergio, Jaime , Víctor e Maruja Coladas Guzmán.

Notas
-----

1. ↑  *BOP Lugo*, 20-7-1936, p. 3.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 9-8-1936, p. 6.
3. ↑  *BOP Lugo*, 11-11-1936, p. 3.
4. ↑  *El Progreso*, 4-1-1941, p. 3.
A **manosidose** é unha doenza conxénita e hereditaria que se inclúe dentro das glucoproteinoses e as doenzas por depósito lisosomal. Hai dúas variedades, a alfa-manosidose e a beta-manosidose.

Alfa-manosidose
---------------

*Artigo principal**:* Alfa-manosidose.
Está orixinada pola deficiencia da enzima alfa-manosidasa, a cal é precisa para realizar a degradación de diferentes oligosacáridos e glucoproteínas. A doenza preséntase de dous xeitos, o tipo 1 que é máis severo e comeza antes do primeiro ano de idade, e o tipo 2 que é de curso máis benigno e de comezo máis serodio. O defecto xenético débese a unha mutación nun xene que se atopa no cromosoma 19 humano.

Beta-manosidose
---------------

*Artigo principal**:* Beta-manosidose.
Describiuse recentemente e os diagnósticos a nivel mundial son moi escasos. Está orixinada pola deficiencia da enzima beta-manosidase.

Notas
-----

1. ↑  "Orphanet: Alfa manosidosis.". Arquivado dende o orixinal o 06 de marzo de 2017. Consultado o 19 de abril de 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6750947
* MAG: 2776837302

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DOID: DOID:3414
* MeSH: D044904
* MeSH: C16.320.565.202.607
* NCIt: C61275
* UMLS: C1257960

 |
**Amalafrida** ou **Amalafreda**, foi filla do rei ostrogodo Teodomiro, e a súa esposa Erelieva. Amalafrida era irmá do rei Teodorico o Grande, e foi nai do tamén rei ostrogodo Teodato. Cara ao 500, para consolidar aínda máis a súa autoridade sobre os vándalos, Teodorico artellou unha alianza matrimonial con Trasamundo,rei dos vándalos, que se converteu no segundo marido de Amalafrida en Roma. Esta levou un gran dote mais tamén 1.000 guerreiros de elite góticos e outros 5.000 retenedores armados.

Denario de Trasamundo
Despois da morte do seu marido Trasamundo, o seu sucesor Hilderico deu ordes para o retorno de tódolos bispos católicos do exilio incluído Bonifacio, un defensor da ortodoxia, bispo da Igrexa africana. En resposta, Amalfrida encabezou un partido de revolta; chamou na súa axuda aos mouros e entrou en batalla en Capsa, a unhas trescentas millas ao sur da capital, á beira do deserto libio. En 523, os partidarios de Amalafrida foron derrotados e Hilderico a arrestou e encarcerou nun intento de zafarse da hexemonía goda e tamén matou os seus soldados góticos. Mentres viviu o seu irmán Teodorico, seguiu prisioneira, mais cando morreu ela tamén morreu no cárcere en data descoñecida. Aínda que Hilderico espallo a idea de que morrera por causas naturais semella ser unha mentira.

Amalafrida tivo dous fillos, dos que se descoñece con certeza quen foi o pai: Teodato, que chegou a ser rei dos ostrogodos, e Amalaberga, quen casou con Hermanfredo, rei dos turinxios.

Notas
-----

1. ↑  Heather (1996), p. 231.
2. 1 2  Hodgkin (1885), pp. 589-590.
3. ↑  Heather (1996), p. 248.
4. ↑  Hodgkin (1885), p. 590.
5. ↑  Ibo Alfaro (1871), p. 154.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Heather, Peter (1996). *The Goths* (en inglés). Oxford: Blackwell.
* Hodgkin, Thomas (1885). *Italy and Her Invaders: The Ostrogothic invasion, 476-535* (en inglés). Oxford: Clarendon Press.
* Ibo Alfaro, Manuel (1871). *Compendio de la historia universal y de la general de España* (en castelán). Madrid: Imprenta de la viuda e hijos de M. Álvarez.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q241526
* WorldCat
* VIAF: 90813045
* CERL: cnp01177655
* DeutscheBio: 138530025
* GND: 138530025
* WikiTree: Ostrogoths-42

 |
**Ramón Barreiro Vázquez**, nado en Castronuño (Valladolid) o 28 de agosto de 1906[] e finado en Madrid o 1 de maio de 1981, foi un fotógrafo, cineasta e escritor galego.

Traxectoria
-----------

Barreiro era fillo do fotógrafo estratense Ramón Barreiro Barcala, primeiro establecido en México e despois en Pontevedra. En 1925 comezou a colaborar co seu irmán Enrique coa rodaxe de filmes e coas súas investigacións co cinema en cor, como o documental *Pontevedra, cuna de Colón*, estreado no Teatro Principal de Pontevedra en 1927.

En 1932 montou con Enrique e o pintor Ramón Peña a produtora Folk, coa que rodaron noticieiros e filmes como *Por unha Galicia nova*, en apoio do estatuto de autonomía. As dificultades financeiras e as desavinzas co irmán levárono a trasladarse a Madrid en 1935 para dedicarse á publicidade. En 1936 foi contratado pola empresa CEA para realizar os documentais *Jerez*, *El monasterio de piedra* e *Velázquez*. Durante a guerra civil traballou para o bando republicano e realizou a curtametraxe *Madrid heroico* para o SUICEP (Sindicato Único de la Industria Cinematográfica y Espectáculos Públicos), dependente da CNT

Ao remate da guerra retornou a Pontevedra en abril de 1939, e lavou a súa reputación co libro *Metralla blanca del Madrid rojo* (1939). Iniciou unha carreira literaria, escribiu unha obra teatral para nenos e publicou o libro *Nosotros los hombres* (1943); tamén colaborou no diario *Informaciones*. Na década de 1940 dirixiu varias películas documentais como a serie *Retablo español*. En 1944 dirixiu a súa primeira longametraxe, *El sobrino de don Búfalo Bill*, primeiro dos seus filmes de humor e parodia.

Realizou programas en Televisión Española como *Club mediodía* e *Teleclub*, volvendo ao cinema esporadicamente, como ao traballar como coguionista do filme de León Klimovsky *Torrejón City* (1962).

Filmografía
-----------

* *El sobrino de don Búfalo Bill*, 1944.
* *El otro Fu-Man-Chú*, 1946.
* *El pirata Bocanegra*, 1946-49.
* *Póker de Ases*, 1947.

* *Pototo, Boliche y compañía*, 1948.

Obra literaria
--------------

* *Metralla blanca del Madrid rojo*, 1939.
* *Nosotros los hombres*, 1943.
* *El nuevo pecado de Adán y Eva*, 1965.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *ABC*, 5-5-1981, p. 108.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-4-1939, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Castro de Paz, José Luis; Fandiño, Xaime (2010). *Ramón Barreiro. Humor, parodia e modernidade*. A Coruña: CGAI.
* Cabo Villaverde, José Luis; et al. eds. (2001). *Diccionario do cine en Galicia (1896-2000)*. Xunta de Galicia. pp. 47–49. ISBN 84-453-3152-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2130452
* WorldCat
* VIAF: 107544147
* BNE: XX1199165
* IMDb: nm0056838
* ISNI: 0000000077471469
* SUDOC: 171816250
* TMDb: 1812032

 |