Cabo de Sant Antoni visto dende a praia de Les Arenetes, Xàbia.
Casa típica da Marina en Teulada.
Castelo de Dénia.
Muíños do Cabo de Sant Antoni.
Coques de mullador, tortas típicas da Marina.
A **Marina Alta** (en galego *Mariña Alta*) é unha comarca central e costeira da Comunidade Valenciana con capital en Dénia. Limita ao norte coa Safor, ao norte e ao leste co mar Mediterráneo, ao sur coa Marina Baixa e ao oeste co Comtat.

Xeografía
---------

A Marina Alta é unha comarca costeira, a situada máis ao norte da provincia de Alacant. Ten unha orografía bastante complexa, xa que a sucan numerosas montañas, vales e unha costa moi accidentada. Son numerosos os cantís, calas e cabos que se atopan nestas terras. A costa desta comarca ten algúns dos accidentes máis emblemáticos valencianos, como son o cabo de Sant Antoni (Montgó), cabo de Martí e Cabo da Nau (os tres forman a peculiar "punta"). Así como o coñecido Penedo de Ifach, na localidade de Calp.

Hai importantes formacións montañosas, como a Serra de Bernia ou o Montgó. Tamén cabe destacar a importancia da marjal de Pego-Oliva, marismas interiores. Na comarca destacan algúns cursos de auga como os ríos Bullent, Racons, Girona e Gorgos.

Economía e Actividade
---------------------

A **Mariña Alta** foi durante a gran parte da súa historia, unha comarca dedicada principalmente ás actividades agrícolas no interior, e ás relacionadas coa pesca nos municipios costeiros. Tras o "boom" turístico dos anos 60, a gran beleza desta comarca propiciou un cambio no sector económico, dedicado desde entón ao sector terciario.

A zona sofre agora as repercusións do turismo residencial, sobre todo pola afluencia de numerosos residentes provenientes de países do centro e norte de Europa.

Demografía
----------

Os concellos que forman parte desta comarca son:


| Municipio | Poboación | Extensión | Densidade |
| --- | --- | --- | --- |
| Alcalalí | 1.395 | 14,4 | 96,87 |
| L'Atzúvia | 668 | 14,7 | 45,44 |
| Beniarbeig | 1.729 | 7,4 | 233,64 |
| Benidoleig | 1.139 | 7,48 | 152,27 |
| Benigembla | 570 | 18,5 | 30,81 |
| Benimeli | 429 | 3,5 | 122,57 |
| Benissa | 12.690 | 69,7 | 182,06 |
| Calp | 27.768 | 23,5 | 1.181,61 |
| Castell de Castells | 517 | 45,9 | 11,26 |
| Dénia | 42.704 | 66,2 | 645,07 |
| Gata de Gorgos | 5.969 | 20,3 | 294,03 |
| Llíber | 1.001 | 21,9 | 45,70 |
| Murla | 574 | 5,8 | 98,96 |
| Ondara | 6.217 | 10,4 | 597,78 |
| Orba | 2.503 | 17,3 | 144,68 |
| Parcent | 1.061 | 11,8 | 89,91 |
| Pedreguer | 7.097 | 29,6 | 239,76 |
| Pego | 10.878 | 52,9 | 205,63 |
| El Poble Nou de Benitatxell | 4.773 | 12,7 | 375,82 |
| Els Poblets | 3.078 | 3,6 | 855,00 |
| El Ràfol d'Almúnia | 635 | 4,9 | 129,59 |
| Sagra | 457 | 5,6 | 81,60 |
| Sanet i els Negrals | 727 | 3,9 | 186,41 |
| Senija | 658 | 4,8 | 137,08 |
| Teulada | 13.281 | 32,24 | 411,94 |
| Tormos | 339 | 5,4 | 62,77 |
| La Vall d'Alcalà | 191 | 22,9 | 8,34 |
| Vall d'Ebo | 297 | 32,4 | 9,16 |
| Vall de Gallinera | 672 | 53,6 | 12,53 |
| La Vall de Laguar | 937 | 23,1 | 40,56 |
| El Verger | 4.688 | 8,2 | 571,70 |
| Xaló | 3.002 | 34,6 | 86,76 |
| Xàbia | 29.923 | 68,6 | 436,19 |
| Totais: | 188.567 | 759,30 | 248,34 |

Lingua
------

A lingua nativa e predominante na Marina Alta é o catalán, na súa forma dialectal do valenciano meridional. Algunhas marcas do valenciano alacantino preséntanse ocasionalmente, como a perda do "d" intervogálico e léxico coma "astò" (en troques de "açò", *esto*). Cara ao interior da comarca, as vilas de histórico repoboamento mallorquino conservan trazas deste dialecto ademais dun trazo específico: os "x" pasan a ser "tx" cando no resto do valenciano es pronúnciase "x", coma nas verbas "txitxanta" (seixanta, *sesenta*) o "aitxò" (això, *eso*). O salat (conxunto de verbas do catalán central caracterizadas polo uso do artigo, denominado *salat*, es (s'), sa (s'), es, ses, en lugar do (l'), la (l'), els, les) perdeuse case totalmente e consérvase só na veciña poboación de Tàrbena (Marina Baixa) e nalgúns topónimos locais, como a serra de Ses Cordelleres (Benigembla).

En Dénia e Xàbia dise "aquí" cando outras vilas prefiren o estándar valenciano "ací" (*aquí*). Por outra banda os "e" e "o" abertos abondan, até tal punto que o uso xeral é pechado: "Al Verger", "ham astat" (*hem estat*, estivemos), "aubert" (obert, *aberto*), "Undara". O catalán da Marina Alta tamén posúe un rico léxico propio, típico dunha comarca historicamente illada das cidades e cunha poboación estática: fesols de careta, cadufo, andragó, bollet, espencat, mullador, casup, riurau, naia, bancal, marge o giró. Algunhas palabras demostran a influencia da emigración histórica da colonia francesa de Alxeria: carrota, betrava, secatons, ferma, xicolate, retreta, valable o velloseta.

Ademais hai crecentes comunidades de castelán-parlantes, anglófonos, xermanófonos e francófonos grazas ao turismo residencial. En toda a comarca, o castelán é a lingua preferente para os europeos e magrebís chegados recentemente e en consecuencia, o índice de coñecemento do catalán decaeu nos últimos quince anos. Ademais, o coñecemento do castelán sufriu o mesmo efecto en menor grao grazas á creación de empresas, xornais, radios e clubs sociais adicados exclusivamente ás comunidades norteeuropeas.

Gastronomía
-----------

Algúns pratos típicos da gastronomía desta comarca son o mullador, o espencat, tortas doces e salgadas, sobrasada e longaínza do interior, os pasteis de améndoa ou de espinacas, os bolos de vento, el suquet de peixe, o bull (embutido) con cebola, as fabas axitadas, la picaeta (salmoeira, noces, altramuces e cacahuetes), a picada de allo e pirixel, pucheiro con albóndegas, arroz ao forno con xudías e pencas, arroz con costra, paella con gamba ou albóndega, pa amb tomàquet (pan con tomate), pementos recheos de arroz e magro. Bebidas típicas son o burret (coca-cola e licor-café), o viño de Xaló e mistela.

Lugares de interese
-------------------

* O castelo e vila vella de Dénia.
* Parque natural do Montgó: o Cabo de Sant Antoni, Torre de Gerro e os muíños de Xàbia.
* Parque natural da Marjal de Pego e Oliva.
* Penedo de Ifach en Calp.
* Vila vella de Xàbia: a igrexa, basílica-fortaleza e ermida de Loreto. Calas.
* Os Pòrxens de Pedreguer.
* Vila vella de Benissa: pazos, convento e igrexa.
* Vila vella de Teulada: pazos medievais e igrexa.
* Praza de touros, vila vella e igrexa do convento de Ondara.
* As Pozas de Xaló: a das Figueretes, o do Assegador e o da Basseta.

| * v
* c
* e
Comarcas da Comunidade Valenciana |
| --- |
| 
* Alacantí
* Alcoià
* Alcalatén
* Alt Maestrat
* Alto Mijares
* Alto Palancia
* Alt Vinalopó
* Baix Maestrat
* Baix Segura
* Baixo Vinalopó
* Camp de Morvedre
* Camp de Túria
* Canal de Navarrés
* Comtat
* La Costera
* Foia de Bunyol
* Horta Nord
* Horta Oest
* Horta Sud
* Marina Alta
* Marina Baixa
* Els Ports
* Plana Alta
* Plana Baixa
* Plana d'Utiel
* Rincón de Ademuz
* Ribera Alta
* Ribera Baixa
* La Safor
* Los Serranos
* Ciutat de València
* Vall d'Albaida
* Vall de Cofrents
* Vinalopó Mitjà

 | Bandeira da Comunidade Valenciana |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1425924
* GEC: 0040357
* OSM: 1692443

 |