Kosta Khetagurov na súa época de estudante (entre 1875 e 1880)
**Kosta Khetagurov** (en oseto Хетӕгкаты Леуаны фырт Къоста), nado o 15 de outubro de 1859 en Nar e finado 1 de abril de 1906 en Labæ, foi un pintor e poeta oseto, considerado o fundador da literatura oseta.

Traxectoria
-----------

Naceu nunha pequena aldea de montaña. Seu pai, Levan Khetagurov, estaba á cabeza da milicia oseta ao servizo do Imperio Ruso, e súa nai era filla dun portaestandarte do exército imperial. Orfo de nai cando tiña  dous anos, quedou ao coidado dun familiar do pai. Tras rematar a súa primeira educación na súa localidade natal, continuou a estudar en Vladikavkaz. En 1870 seu pai á cabeza dos habitantes de Nara transladouse á rexión de Kuba e alí fundou o asentamento de Labæ 

Entre 1871 e 1881 estudou en Stavropol e foi nesta época cando comezou a pintar. En 1881 entrou na Academia das Artes de San Petersburgo pero en 1883 por problemas económicos viuse obrigado a deixar os estudos e acabou volvendo a Osetia. A partir de 1888 comezou a publicar poemas na prensa en oseto e ruso. En 1891 por conflitos co gobernador de Terek a raíz do peche dunha escola feminina tivo que deixar Osetia, estableceuse en Labə e en 1893, o ano seguinte á morte de seu pai, marchou a Stravopol, editou o periódico *Severny Kavkaz*. Os anos entre 1893 e 1897 constitúen a época máis creativa do autor, publicando na prensa poesía rusa mentres continuaba a escribir poemas en oseto, malia non poder publicalos. En 1897 enfermou de tuberculose e o ano seguinte puido volver a Osetia, pero tivo que marchar por enfrontarse de novo co gobernador. En 1899 estableceuse en Khersón, no sur de Ucraína. En decembro de 1901 aveciñouse en Vladikavkaz, pintando e escribindo, pero enfermo de tuberculose os seus últimos anos fórono de dificultades económicas. En 1905 foi vivir á casa da súa irmá en Labæ, e alí morreu no ano seguinte.

### Actividade literaria

A súa principal máis recoñecida é a colleita poética en oseto *Iron fændyr* publicada en 1899, e que levou a que moitos dos seus poemas se converteran en auténticas cancións populares e que gran número de artistas realizasen as súas propias versións. Outra das súas grandes obras é o poema épico *Fátima* que conta a historia de amor imposible polo diferente status social entre un *abræg* (bandido) checheno e a oseta Fátima. De carácter etnográfico é *Osoba* que escribiu en ruso e que dá interesantes informacións da vida cotiá e do carácter dos osetos. As súas obras foron fundamentais para a literatura oseta e está considerado o poeta nacional e o fundador da lingua literaria oseta.

Pintura
-------

Khetagurov está considerado o primeiro pintor oseto.

* «O laído do anxo» (1888), Museo de Arte de Osetia do Norte «O laído do anxo» (1888), Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Nenos albaneis» (entre 1886 e 1890), Museo de Arte de Osetia do Norte «Nenos albaneis» (entre 1886 e 1890), Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Retrato de E. F. Krek-Noskova » (1890), Museo de Arte de Osetia do Norte «Retrato de E. F. Krek-Noskova » (1890), Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Porto de Zikara», Museo de Arte de Osetia do Norte «Porto de Zikara», Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Аutoretrato», Museo de Arte de Osetia do Norte«Аutoretrato», Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Carricova de Teberda», Museo de Arte de Osetia do Norte «Carricova de Teberda», Museo de Arte de Osetia do Norte
* «Fogar oseto», Museo de Arte de Osetia do Norte «Fogar oseto», Museo de Arte de Osetia do Norte

Notas
-----

1. ↑  Localidade de Karachay-Cherkessia que leva oficialmente o nome do propio escritor, Kosta Khetagurov, malia que o seu nome oseto siga a ser o de Labæ
2. ↑  Abaev, V.I. (1990). "Osetinskij narodnyj poet Kosta Ketagurov" in: Abaev, V.I. *Izbrannye trudy*, t. 1, Religija, folklor, literatura (otvetstvennyj redaktor i sostavitel’ V.M. Gusalov). Vladikavkaz: Ir. pp. 548
3. ↑  Rebecca Ruth (2016) *Writers and Rebels: The Literature of Insurgency in the Caucasus*. Yale University Press, p. 250
4. ↑  "Ossetic language" *Encyclopædia Britannica*
5. ↑  "Хетагуров" in Горкина А.П. (2006) *Литература и язык. Современная иллюстрированная энциклопедия*. Под редакцией проф.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q368956
* WorldCat
* VIAF: 18026492
* BNF: 111515395
* BRE: 4664705
* DeutscheBio: 119203073
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 60442
* GND: 119203073
* ISNI: 0000 0001 1438 9393
* LCCN: n80115867
* NKC: xx0013028
* OL: OL5174900A
* SUDOC: 115338241

 |