recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Unha femia de lavanco (*Anas platyrhynchos*) coa súa camada de patiños. *Anas* é o xénero tipo da familia dos anátidos.
En bioloxía, especialmente en zooloxía, chámase **xénero tipo** ao xénero que se usa para definir un grupo taxonómico de maior rango, como unha familia ou unha orde.

A partir deste xénero defínese a especie tipo e faise a descrición e caracterización do grupo.

Nomenclatura zoolóxica
----------------------

Segundo o Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, *International Code of Zoological Nomenclature* (ICZN), «o tipo que leva o nome dun taxon nominal do grupo familiar é un xénero chamado "xénero tipo"». O nome do grupo familiar está baseado no do xénero tipo.

Calquera nome do grupo familiar debe ter un xénero tipo (e calquera nome do grupo xénero debe ter unha especie tipo, pero calquera nome de grupo de especies pode, pero non necesariamente, ter un ou varios espécimes tipo). O xénero tipo para un nome de grupo familiar é tamén o xénero á cuxa raíz se engade o sufixo latino *-idae* (para as familias).

Exemplo: o nome da familia dos Anatidae ten como xénero tipo o xénero *Anas* Linnaeus, 1758.

Nomenclatura botánica
---------------------

Na nomenclatura botánica, a frase "xénero tipo" úsase, non oficialmente, como un termo de conveniencia. No Código Internacional de Nomenclatura para algas, fungos e plantas, *International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants* (ICN) esta frase non ten status. O Código usa espécimes de tipo para rangos de até a familia, e os tipos son opcionais para rangos máis altos. O Código non se refire ao xénero que contén ese tipo como "xénero tipo".

Para as familias, o sufixo latino empregado para engadir á raíz do nome do xénero tipo é *-aceae* (-áceas).

Exemplo: o nome da familia das Rosaceae ten como xénero tipo o xénero *Rosa* Linnaeus 1753.
Exemplo: ***Poa*** é o xénero tipo da familia das Poaceae e da orde das Poales. É un xeito de dicir que os nomes Poaceae e Poales están baseados no nome xenérico *Poa*.

Notas
-----

1. ↑  ICZN Code Art. 63. "Name-bearing types."
2. ↑  McNeill, J.; Barrie, F. R.; Buck, W. R.; Demoulin, V.; Greuter, W.; Hawksworth, D. L.; Herendeen, P. S.; Knapp, S.; Marhold, K.; Prado, J.; Prud'homme Van Reine, W. F.; Smith, G. F.; Wiersema, J. H.; Turland, N. J. (2012). *International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (Melbourne Code) adopted by the Eighteenth International Botanical Congress Melbourne, Australia, July 2011*. Regnum Vegetabile 154. A.R.G. Gantner Verlag KG. ISBN 978-3-87429-425-6. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 31 de marzo de 2020.
3. ↑  **-aceas**, en Font Quer, P. (1993): *Diccionario de botanica. Tomo I*. Barcelona: Editorial Labor, S. A. ISBN 84-3350-076-7.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Especie tipo
* Taxonomía (bioloxía)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q842832
* MAG: 115944299

 |
Coordenadas: 42°37′05″N 7°30′59″O﻿ / ﻿42.618055555556, -7.5163888888889

Escudos do I Morgado da Casa Grande de Lamela
A **Casa Grande de Lamela** ou Lemavia  é unha Casa Señorial situada no lugar de Lamela, na parroquia de Martín, no concello de Bóveda, arciprestado de Santalla de Rei, na antiga rexión da Somoza Maior de Lemos, a uns 12 km ó norte de Monforte de Lemos.

Historia
--------

Foi mandada construír por Pedro Núñez de Prado en 1450, terceiro fillo home do Señor de Albires, cando se mudou ás súas posesións no Antigo Reino de Galicia durante as Guerras Irmandiñas. Amparada polo Conde de Lemos, familia coa que emparentou, a Casa adquiriu o cualificativo de *Grande* en torno a 1580, cando Domingo López de Prado Regulfe fundou o Vínculo Regular e de Sangue. Un segundo Vínculo Regular e de Sangue fundado por Don Domingo II López de Prado Lamela, IV Morgado, o 2 de xaneiro de 1700 consolidou o prestixio da Casa, que para entón controlaba numerosas Capelanías e Beneficios Curatos.

O 20 de abril de 1809, Manuel Joseph Martín López de Prado Rodríguez-Varela liderou o alzamento contra o Sexto Exército Francés e o seu caudillo, o Mariscal Michel Ney. Os guerrilleiros galegos foron masacrados. Estímase que uns 1.500 civís foron exterminados na represión posterior, mais grazas a esta acción os franceses tiveron que renunciar á reconquista de Vigo. Manuel foi executado, perdendo a Casa Grande o seu VIII Morgado.

É o lugar patrucial máis antergo da liñaxe *López de Prado*, tronco entre outras da familia do Brigadier de Cabalería e Cabaleiro da Real Orde de Carlos III, Andrés López de Prado Sagastizábal.

Propiedades
-----------

Amasou unha considerable superficie de terras, chegando a ser a maior propiedade en coto redondo do concello de Bóveda: 60 hectáreas para o coto de Lamela e 24 para o de Marzán.

As súas terras están regadas polo río Cabe, afluente do Sil, que nace no veciño concello do Incio. Abundan os bosques de carballos (*Quercus robur, Quercus pyrenaica*) e castiñeiros (*Castanea sativa*), con exemplares de até 500 anos de idade.

A pesar das Leis Desvinculadora de 1820, os bens da Casa permanecen indivisos na actualidade.

Descrición
----------

Trátase dunha grande casa señorial típica da alta fidalguía galega, acondicionada para a residencia de varias ducias de familiares. Ten unha fachada realizada en cantería de pedra, grandes fiestras e balconada, numerosos cuartos abertos a un patio central interior, solaina e un grande xardín. Conta tamén cunha capela pegada, cabaleirizas, hórreo, adega e pombal nas proximidades. O escudo de armas, de grandes dimensións, foi trasladado ó Museo de Lugo.

Peculiaridades
--------------

Destaca a súa enorme biblioteca e arquivo, resultado de case seis séculos de continua habitación.

Notas
-----

1. ↑  House of Lemavia:  Arquivado 09 de maio de 2012 en Wayback Machine.
2. ↑  Memorial de la Casa de Lemavia

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Memorial de la Casa Grande de Lemavia* (2010), Ed. Vínculo y Mayorazgo de Lemavia, Nova York. LCCN: 2010922830, ISBN 5-8000-4967858-2

### Outros artigos

* Pazos de Galicia.
* Fidalguía.
A **casa de Sela** é unha casa de indianos situada en Ribadeo, construída en 1869 e polo tanto, unha das máis antigas casa de indianos da vila.

Descrición
----------

É unha mansión con planta en U, duns 500 m². Conta cun extenso xardín interno con árbores xa vellas, minguado xa no século XXI pola construción na súa parte traseira dun extenso bloque de vivendas. Hai xa tempo a parte dianteira da mansión abranguía un xardín público, en transformación nestes momentos para facer nel un 'parque de Indianos'.

A mansión foi mandada construír por unha familia retornada de México, e na actualidade segue a ser casa familiar.

A súa construción bebe das construcións galegas da época, coa integración do granito entre outros elementos. Non obstante, hai documentos que indican unha certa réplica dunha casa en México. O seu xardín integra vexetación indíxena, palmera incluída. A galería leste é rechamante mesmo dende o exterior do cercado.

Notas
-----

1. ↑  Casa de Sela na páxina web colaborativa Patrimonio Galego.
2. ↑  "9.Casa de Sela e xardín de indianos". Consultado o 6/9/2017.
3. ↑  "Casas de Indianos en Ribadeo. III-Casa de Sela". Consultado o 6/9/2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Artigo sobre a casa
Atleta cunha perna ortopédica, motivo de excitación que dá lugar ao concepto de abasiofilia.
A **abasiofilia** é unha parafilia que consiste na excitación sexual con persoas discapacitadas ou con membros ortopédicos como extensións de pernas, ou cadeiras de rodas. O termo abasiofilia foi acuñado por John Money da Universidade Johns Hopkins nun diario sobre parafilias en 1990.

Aínda que se dá principalmente en homes, ten sido observado tamén en mulleres. Cando o obxecto é o propio individuo recibe o nome de autoabasiofilia. As interpretacións psicolóxicas da abasiofilia suxiren que para o home a extensión do corpo que supón a prótese da muller representa un pene cuxa presenza actúa sobre o complexo de castración do home.

Notas
-----

1. ↑  A Chronicle of Medical Mysteries, Curious Remedies, and Bizarre but True Healing Folklore ISBN 1583331603 *páx*. 132
2. ↑  Sexual Deviance: Theory, Assessment, and Treatment ISBN 1572302410 *páx*. 412
3. ↑  LAWS, R.; O'DONOHUE, W.T. (2008). *Sexual deviance: theory, assessment, and treatment* (en inglés). Guilford Press. ISBN 9781593856052.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Parafilia
* Sexualidade
**Amulio** foi o décimo quinto rei de Alba Longa fillo de Procas e irmán de Numitor. Antes de morrer fixo dúas partes da herdanza real: por un lado, os tesouros, por outro, o reino. Numitor elixiu este último. Amulio, valéndose das riquezas que lle corresponderon, puido destronar facilmente ao seu irmán e ocupar o seu lugar. Pese a todas as preocupacións tomadas, non puido impedir que a súa sobriña, Rea Silvia, dese a luz dous xemelgos, Rómulo e Remo, os cales remataron destronándoo e matándoo. Logo devolvéronlle o poder ao seu avó Numitor.

| **Rei de Alba Longa** |
| --- |
| *Segue a:* **Numitor** | **Amulio**(-) | *Precede a:* **Numitor** |
|  |

Notas
-----

1. ↑  Grimal (1981), p. 25

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grimal, Pierre (1981). *Diccionario de mitología griega y romana* (en castelán). Barcelona: Paidós. ISBN 978-84-7509-166-2.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q889656
* BRE: 1819177
* EBID: ID
* GEC: 0003696

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Ariamiro** (?-561) foi un rei suevo que ocupou o trono entre o 558-559 e o 561. Sucedeu ao rei Chariarico e durante o seu reinado celebrouse o primeiro concilio de Braga que reorganizou a Igrexa católica do reino tras a conversión dos suevos ao catolicismo, abandonando así o Arrianismo. Á súa morte sucedeulle Teodomiro.

Historia
--------

Miniatura medieval do primeiro concilio de Braga que mostra ao rei suevo Ariamiro (dereita) cos bispos Lucrecio, Andrés e Martín de Dumio. Século X *Codex Vigilanus*.
A conversión ao catolicismo dos reis suevos, que se produciu probablemente ao redor do ano 550 —durante o reinado de Teodomiro—, foi obra de Martín de Braga e supuxo o paso definitivo para a integración entre os suevos e a aristocracia galaicorromana, consolidando así plenamente a monarquía.

Baixo a supervisión de Martín, que xa ocupaba a sede metropolitana de Braga, foi transformada a organización eclesiástica tradicional herdada do baixo Imperio Romano coa división do reino en 13 dioceses —algunhas delas novas—, á súa vez agrupadas en dous grandes distritos ou «provincias eclesiásticas»: unha meridional, cuxa sede metropolitana sería Braga, e outra setentrional, con Lugo como nova sede metropolitana.

Na consecución dos obxectivos de Martín de Braga foi fundamental o primeiro concilio de Braga celebrado en maio do 561 baixo os auspicios do rei Ariamiro no que se trataron a cuestión priscilianista e os problemas internos da Igrexa. A este seguiríalle un segundo concilio, celebrado tamén en Braga durante o reinado do rei Miro (570-583), fillo de Teodomiro (561-570), no que se completou a creación da Igrexa «nacional» sueva.

Notas
-----

1. ↑  García Moreno 1982, p. 303-304.
2. ↑  García Moreno 1982, p. 305.
3. ↑  García Moreno 1982, pp. 304-305.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García Moreno, Luis A. (1982). "Las invasiones y la época visigoda. Reinos y condados cristianos". En Juan José Sayas; Luis A. García Moreno. *Romanismo y Germanismo. El despertar de los pueblos hispánicos (siglos IV-X). Vol. II de la Historia de España, dirigida por Manuel Tuñón de Lara*. Barcelona: Labor. ISBN 84-335-9422-2.

### Outros artigos

* Lista dos reis suevos

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Carriarico** | **Rei dos Suevos**558/559 - 561 | Sucesor:**Teodomiro** |
**Marta Tejedor Munuera**, nada nas Palmas de Gran Canaria o 28 de decembro de 1968, é unha exfutbolista e adestradora de fútbol española. Entre 2007 e 2011 foi adestradora da selección feminina de fútbol de Chile. Tamén dirixiu a selección feminina de fútbol do Perú, e no presente forma parte da dirección do equipo de fútbol feminino español CD Tacón.

Traxectoria
-----------

Comezou a practicar o fútbol a temperá idade. Aos 17 anos realizou o seu último curso no Pomona High School en Denver, Estados Unidos, escola onde integrou a selección feminina de fútbol. Ó seu regreso a España estudou Educación Física na Universidade Politécnica de Madrid, ó mesmo tempo que realizou a preparación para ser adestradora, da que egresou en 2000 como a mellor da súa promoción.

Dirixiu o Club Atlético de Madrid Feminino nas tempadas 2002-2003 e 2003-2004. O 14 de xuño de 2007 foi presentada como adestradora da Selección feminina de fútbol de Chile polo presidente da Asociación Nacional de Fútbol Profesional Harold Mayne-Nicholls. Tralos Xogos Panamericanos de 2011, onde a selección foi eliminada na fase de grupos, Tejedor foi sacada do cargo pola ANFP.

Posteriormente, e na súa calidade de instrutora de fútbol feminino pola FIFA foi asesora en países como Guinea Ecuatorial, Rusia e Israel.

Notas
-----

1. ↑  Libero.pe (ed.). "Juegos Bolivarianos: Marta Tejedor, una seleccionadora de fútbol que dista mucho de ser ‘Mala Mala’". Arquivado dende o orixinal o 20 de novembro de 2013. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
2. ↑  ""Es un proyecto apasionante y por eso no dudé en aceptar la propuesta"". Arquivado dende o orixinal o 10 de xaneiro de 2019. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
3. ↑  "Española Marta Tejedor dirigirá selección femenina Sub'20 de Chile" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 06 de xaneiro de 2013. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
4. ↑  "ANFP despide a Marta Tejedor del seleccionado chileno femenino". Arquivado dende o orixinal o 20 de agosto de 2016. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.
5. ↑  "Española Marta Tejedor: "El fútbol femenino generó un cambio cultural en Chile"".

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5798547
* Soccerway: 214162

 |
**Ulysses Lee "Junior" Bridgeman**, nado o 17 de setembro de 1953 en East Chicago, Indiana, é un ex xogador de baloncesto estadounidense que xogou durante doce tempadas na NBA. Con 1,96 metros de altura, a súa posición era a de escolta ou aleiro.

Traxectoria deportiva
---------------------

### Universidade

Xogou durante 4 tempadas cos *Cardinals* da Universidade de Loiusville, cos que fixo 15,5 puntos e 7,5 rebotes por partido.

### Profesional

Foi elixido na oitava posición do Draft da NBA de 1975 por Los Angeles Lakers, mais foi inmediatamente traspasado a Milwaukee Bucks xunto a Brian Winters a cambio de Kareem Abdul-Jabbar, onde militou durante nove tempadas consecutivas, promediando dobres díxitos en oito das mesmas. A súa mellor tempada foi a 1979-80, cando fixo 17,6 puntos e 3,7 rebotes por partido. En 1984 fichou por Los Angeles Clippers, onde xogou durante dúas tempadas aínda a un bo nivel.

Retirouse no seu equipo de toda a vida, os Bucks, aos 34 anos. Nas súas doce tempadas como profesional tivo unha media de 13,6 puntos e 3,5 rebotes por partido. A súa camiseta co número 2 foi retirada por Milwaukee como homenaxe.

#### Equipos

* Milwaukee Bucks (1975-1984)
* Los Angeles Clippers (1984-1986)
* Milwaukee Bucks (1986-1987)

Notas
-----

1. ↑  Ficha de Junior Bridgeman

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil en nba.com/historical
* Estatísticas de Junior Bridgeman Arquivado 22 de setembro de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q924575
* Basketball-Reference: bridgju01
* NBA: 76252

 |
Un supermercado amosando o surtido de Snyder's pretzels, incluíndo (ollando de arriba para abaixo) Butter Snaps (un biscoito de manteiga de forma de pretzel rectangular), Pretzel Snaps, Rod pretzels, pretzel "Homestyle" (estilo caseiro), e Sticks de mel e trigo.**Snyder's of Hanover** é unha empresa de distribución de produtos de panadaría e de aperitivos localizada na cidade Hanover, Pensilvania, e especializada en facer pretzels.

Fundada por Harry V. Warehime no ano 1909, Snyder's of Hanover ten uns ingresos anuais duns 652 millóns de dólares americanos.

Os seus produtos son vendidos ao longo dos Estados Unidos de América, Canadá, nalgúns países de Europa, Asia e no Medio Oriente.

Synder's of Hanover ofrece ao consumidor 25 variedades dos tradicionais pretzels como por exemplo a variedade de pretzel sándwichs, os pretzels cubertos chocolate e os pretzels orgánicos e sen glute. Tamén ofrece ao consumidor patacas fritas e outras variedades de petiscos.

Fusión con Lance, Inc.
----------------------

O 22 de xullo do ano 2010, foi anunciado que Snyder's of Hanover se fusionaría coa empresa Lance Inc. para crear a cadea de comida de aperitivos máis grande de todos os Estados Unidos de América  A unión da empresa deu lugar ao cambio do nome da empresa, chamándose Snyder's-Lance.

Produtos
--------

*Snyder's Of Hanover* ofrece unha variedade considerable de pretzels e outros produtos aperitivos. A compañía afirma que tódalas receitas dos seus pretzels veñen da receita orixinal "Snyder's *Hanover Olde Tyme Pretzel"* .

Os produtos pretzel máis representativos inclúen a variedade minis, aos de pasta levedada, os pretzels premium, ás pezas de pretzel aromatizadas, aos cubertos de chocolate, e á variedade de pretzels orgánicos.

Snyder tamén ofrece a variedade EatSmart Naturals, que inclúe patacas fritas para os veganos, patacas fritas a base de soia, con cachos de queixo, patacas fritas en aceite de xirasol, patacas fritas de tortilla, como tamén salsas e "dips".

Eles tamén ofrecen manteiga de cacahuete e sándwichs de pretzel recheos de queixo cheddar.

Snyder do introduciu recentemente un pretzel sen gluten coa certificación americana GFCO.

Notas
-----

1. ↑  "Snyder's web FAQ.". Arquivado dende o orixinal o 21 de setembro de 2010. Consultado o 29 de marzo de 2015.
2. ↑  "Snyder's product list.". Arquivado dende o orixinal o 03 de xullo de 2011. Consultado o 29 de marzo de 2015.
3. ↑  Sentementes, Gus (22 de xullo de 2010). "Snyder's of Hanover to merge with N. Carolina snack maker Lance". *The Baltimore Sun*. Consultado o 22 de xullo de 2010. [*Ligazón morta*]
**Valentín Fernández González**, coñecido como **Víctor**, nado en Lugo en 1912 e finado en Filgueira de Barranca (Oza-Cesuras) o 28 de febreiro de 1951, foi un militar e político galego.

Traxectoria
-----------

Albanel en Lugo. Militante comunista dende 1936. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi comandante da Brigada 100 da 11ª división e formou parte do batallón de Milicias Populares Galegas durante a guerra civil. Coa derrota da República foi internado no campo de refuxiados francés de Barcarès. Despois marchou á Unión Soviética e traballou como obreiro cualificado en Mitichi, Kokand, e torneiro na fábrica Krasni Proletari de Moscova. Foi voluntario no Exército Vermello durante a segunda guerra mundial. Volveu a Galicia en 1949 enviado polo PCE e formou parte do Comité Rexional dirixido por José Sevil como responsable do traballo no Exército e na Mariña. Morreu nun enfrontamento coa Garda Civil en Filgueira de Barranca o 28 de febreiro de 1951 xunto con Manuel Paradela Barros; Valentín Fernández levaba documentación falsa a no me de **José García Castelo**.

Vida persoal
------------

Casou coa asturiana Josefina Álvarez Suárez.

Notas
-----

1. ↑  Santidrián Arias, Víctor Manuel (2003). *Historia do PCE en Galicia (1920-1968)*. Sada: Do Castro. pp. 303–317. ISBN 978-84-8485-079-3.
2. ↑  Martínez, Lupe (2023). *Guerrilleir@s antifranquistas da provincia da Coruña*. Vigo: Galaxia. p. 315. ISBN 978-84-1176-172-7.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Núñez Seixas, Xosé M. (2001). "Itinerarios exiliados: Sobre a especificidade do exilio galego de 1936". *Actas do Congreso Internacional "O exilio galego"* (PDF). Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega. pp. 17–69.
* Encinas Moral, Ángel Luis (2008). *Fuentes históricas para el estudio de la emigración española a la U.R.S.S (1936-2007)* (PDF). Madrid: Exterior XXI. p. 292.

### Ligazóns externas

* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego
**Francisco Paz Fornos**, coñecido como **Paco**, nado en Laraxe (Cabanas) cara a 1916, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Francisco Paz e Manuela Fornos. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 sufriu expediente de responsabilidades políticas en 1943. Reclamado polo xuíz militar de Santiago de Compostela en novembro de 1948 procesado na causa 546/48 xunto con José María Castelo Mosquera, Manuel Ramiro Souto e Emilio Pérez Vilariño. Volveu ser reclamado polo xuíz militar da Coruña en xullo de 1949 encartado na causa 201/49 xunto con Francisco Martínez Leira.; e polo de Ferrol en setembro de 1949 encartado na causa 190/49 por atraco a man armada en Monfero o 31 de maio dese ano xunto con Adolfo Allegue Allegue e Francisco Martínez Leira.

Notas
-----

1. ↑  *BOE*, 22-2-1943, p. 703.
2. ↑  *La Noche*, 17-11-1948, p. 3.
3. ↑  *Faro de Vigo*, 19-11-1948, p. 4.
4. ↑  *La Voz de Galicia*, 16-11-1949, p. 2.
5. ↑  *BOE*, 2-9-1949, p. 1863.
En bioquímica e xenética molecular, un **sitio AP** (**sitio apurínico/apirimidínico**), tamén chamado **sitio abásico**, é un lugar do ADN (ou tamén do ARN pero moito menos probablemente) que non ten nin unha base purínica nin pirimidínica (falta unha base), xa sexa por causas espontáneas ou debido a danos no ADN. Estimouse que en condicións fisiolóxicas poden xerarse uns 10.000 sitios apurínicos e 500 apirimidínicos diaraimente nunha célula.

Os sitios AP poden formarse por despurinación espontánea, pero tamén ocorren como intermediarios da reparación por escisión de bases. Neste proceso, a ADN glicosilase recoñece unha base danada e corta o enlace N-glicosídico para liberar a base, deixando un sitio AP. Existe unha variedade de glicosilases que recoñece diferentes tipos de danos, incluíndo bases oxidadas ou metiladas, ou o uracilo no ARN. O sitio AP pode despois ser cortado por unha endonuclease AP, deixando extremos 3' hidroxilo e 5' desoxirribosafosfato (ver estrutura do ADN). De modo alternativo, glicosilase-liases funcionais poden cortar o sitio AP, deixando un 5' fosfato adxacente a un 3' aldehido α,β-insaturado. Ambos os mecanismos forman unha rotura de febra simple, que é despois reparada por reparación por escisión de bases de parche curto ou de parche longo.

Se se deixan sen reparar, os sitios AP poden orixinar mutacións durante a replicación semiconservativa. Poden causar que quede estancada a forcada de replicación e son sorteados por medio de síntese translesión. En *E. coli*, insírese preferentemene a adenina desde os sitios AP, o que se coñece como "regra da A". A situación é máis complexa nos eucariotas superiores, con diferentes nucleótidos que se utilizan preferentemente dependendo do organismo e as condicións experimentais.

Notas
-----

1. ↑  Tropp, Burton (2012). *Molecular Biology*. Sudbury, MA: Jones & Bartlett Learning. p. 455. ISBN 978-1-4496-0091-4.
2. 1 2  Abasic sites in DNA: repair and biological consequences in Saccharomyces cerevisiae. DNA Repair (Amst). 2004 Jan 5;3(1):1-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q176783
* MAG: 150777479

 |
Maria Pastori, nada en Milán, 10 marzo 1895 e finada na mesma cidade o 17 de abril 1975, era unha matematica e fisica italiana.

Traxectoria
-----------

Maria Pastori foi autora de numerosas publicacións sobre mecánica racional e física matemática, en especial decálculo tensorial, xeometría diferencial, mecánica de corpos deformables continuos e teoría da propagación de ondas. Outros traballos concernían ao electromagnetismo e á teoría da gravitación no marco da teoría da relatividade. 

A súa carreira comezou en colaboración con Gian Antonio Maggi e Umberto Cisotti. Tamén sentiuse vinculada á escola de Tullio Levi Civita, a quen expresou a súa solidariedade persoal durante o período de persecución antisemita nunha carta de setembro de 1939. 

A colaboración máis continua foi co seu compañeiro Bruno Finzi, a quen sucedeu na cátedra de mecánica racional da Universidade de Milán, co que publicou o famoso texto *Tensor Calculus and Applications* (Boloña, 1949), un dos primeiros e máis completos tratados italianos sobre o tema, nos que as aplicacións do cálculo tensorial á mecánica analítica, á teoría clásica de campos e á relatividade son orixinais e notables.

Notas
-----

1. 1 2   .  Falta o `|title=` (Axuda)
**Emilio Pérez Vilariño**, coñecido como **Emilio** ou **Claudio Feas**, nado en Santa María de Lurdes (Curtis) e finado en Fisteus o 5 de xaneiro de 1951, foi un guerrilleiro antifranquista galego.

Traxectoria
-----------

Militante da CNT, desertou do Rexemento de Cabalería da Coruña en 1941. Botouse ao monte en 1942 e integrouse no grupo de Benigno Andrade García. En maio de 1946 o grupo, composto por Benigno Andrade, Emilio Pérez, Francisco Cousillas Pombo, Manuel Pena Camino e Lisardo Freijo López, pertencía á IV Agrupación de Manuel Ponte Pedreira na zona central da provincia da Coruña. Foi acusado pola Garda civil de participar no ataque ao cuartel de Vimianzo en novembro de 1946 e de executar ao cura de Viós (Abegondo). O 21 de abril de 1947 durante un enfrontamento preto do Fontao onde foron mortos Manuel Ponte Pedreira, Manuel Díaz Pan e Manuel Rodríguez Suárez, Emilio logrou escapar, vestido como un labrego, con Juan Couto Sanjurjo. Despois de permanecer oculto uns meses en Ourense, converteuse en 1948 en adxunto de Francisco Rey Balbís, o novo comandante da IV Agrupación. Reclamado polo xuíz militar de Santiago de Compostela en novembro de 1948 xunto con José María Castelo Mosquera, Francisco Paz Fornos e Manuel Ramiro Souto. Cercado pola Garda civil, foi morto o 5 de xaneiro de 1951 en Fontá (Fisteus, Curtis).

Notas
-----

1. ↑  *Faro de Vigo*, 19-11-1948, p. 4.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martínez, Lupe (2007). *Coa man armada. "Ejercito Guerrillero de Galicia" -IV Agrupación- 1946 - 1948*. Vigo: A Nosa Terra. ISBN 978-84-8341-166-7.

### Ligazóns externas

* Ficha en Los de la sierra Arquivado 24 de marzo de 2017 en Wayback Machine.
Coordenadas: 33°13′51″S 54°22′56″O﻿ / ﻿-33.230833333333, -54.382222222222

Localización do departamento no Uruguai
**Treinta y Tres** é un departamento uruguaio. A súa capital é a cidade homónima. Localízase na zona oriental do territorio, limitando polo leste co Brasil, pola Laguna Merín, e cos departamentos de Cerro Largo polo norte, Durazno e Florida polo oeste e Lavalleja e Rocha polo sur.

Historia
--------

O departamento de Treinta y Tres foi constituído en 1853, con territorios pertencentes aos departamentos de Cerro Largo e Minas (actual Lavalleja). Bautizouse deste xeito en conmemoración aos Trinta e Tres Orientais, que a mando de Juan Antonio Lavalleja, loitaron pola independencia da antiga Provincia Oriental, xermolo do actual estado do Uruguai.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Departamento de Treinta y Tres Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16610
* GEC: 0067298
* GeoNames: 3439780
* MusicBrainz: ID
* OSM: 1640982
* TGN: 7002647

 |
**Christian Díaz Rodríguez**, nado o 23 de marzo de 1992 nas Palmas, Canarias, é un xogador profesional español de baloncesto. Actualmente xoga para o Covirán Granada da Liga LEB Ouro, no que xoga na posición de base cunha altura de 1,84 metros.

Traxectoria
-----------

Nado nas Palmas de Gran Canaria, Christian Díaz formouse na canteira do CB Gran Canaria, principal club de baloncesto da súa cidade natal. No equipo canario consegue chegar a debutar no filial de Liga EBA en 2010. Posteriormente, é ascendido ao UB La Palma, equipo vinculado ao Gran Canaria en LEB Ouro, onde permance durante dúas temporadas. No seu segundo ano consegue unhas medias de 7,1 puntos e 1,8 asistencias, contribuíndo a que o equipo xogase o playoff. Nas eliminatorias é capaz de aumentar a súa achega, conseguindo nos catro partidos que disputa 8,5 puntos e 4,3 asistencias de media. Con todo, na seguinte camapaña o equipo desaparece e Días regresa ao filial do Gran Canaria, esta vez en LEB Prata. Porén, o 5 de febreiro, antes de terminar a temporada, regresa á LEB Ouro da man do Planasa Navarra.

No conxunto pamplonica permanece unha tempada máis, facendo nesta segunda temporada 7,5 puntos, 2,6 asistencia e 2,3 rebotes por partido. Ao ano seguinte asina polo Club Ourense Baloncesto, onde consegue gañar as eliminatorias polo ascenso á Liga ACB. No equipo ourensán xoga unha media de aproximadamente 14 minutos por encontro con 4,2 puntos, 1,5 rebotes e 0,9 asistencias de media. Ao ano seguinte asina polo CB Peñas Huesca, para na temporada 2016−17 regresar ao Ourense, onde goza de moito máis protagonismo que na súa anterior etapa. De feito, a súa media de minutos por partido pasa a ser de 27, conseguindo 10,6 puntos, 4,3 asistencias e 2,7 rebotes por encontro. Tras finalizar a campaña, o Club Baloncesto Breogán anuncia a súa incorporación para a temporada 2017−18.

### Clubs

* CB Gran Canaria (EBA, 2008–2010)
* UB La Palma (LEB, 2010–2012)
* CB Gran Canaria (LEB Prata, 2012–2013)
* Basket Navarra Club (LEB, 2013–2014)
* Club Ourense Baloncesto (LEB, 2014–2015)
* Peñas Huesca (LEB, 2015–2016)
* Club Ourense Baloncesto (LEB, 2016–2017)
* CB Breogán (LEB / ACB, 2017−20)
* Fundación CB Granada (LEB / ACB, 2020–presente)

Notas
-----

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en feb.es

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27916788
* ACB: 20208873

 |
Escudo do Ducado de Borgoña, utilizado por primeira vez baixo o mandato de Odón II de Borgoña
**Odón II de Borgoña**, nado en 1118 e finado en 1162, foi **duque de Borgoña** (**1143 - 1162**).

Traxectoria
-----------

Orixes familiares
-----------------

Naceu en 1118 como terceiro fillo, o primeiro varón, do duque Hugo II de Borgoña e da súa muller Matilde de Mayenne. Era neto por liña paterna do duque Odón I de Borgoña e Sibila de Borgoña, e por liña materna do Bosón I de Turena.

Ducado de Borgoña
-----------------

Antes de recibir o ducado do seu pai, Odón II viaxou a Portugal na loita cristiá contra os musulmáns .

Ao ascenso de Lois VII de Francia ao trono francés, Odón II negouse a renderlle homenaxe como fixeran os seus predecesores. O papa Hadrián IV, con todo, obrigouno a facelo baixo ameaza de excomuñón.

Matrimonio e descendentes
-------------------------

Casou en 1145 con **María de Blois**, filla do conde Teobaldo II de Champaña e de Matilde de Carintia. Desta unión naceron:

* A infanta Alicia de Borgoña (1146 - 1192), casada en 1164 con Arquimbaldo de Borbón.
* o infante **Hugo III de Borgoña** (1148 - 1192), **duque de Borgoña.**
* A princesa Matilde de Borgoña (? - 1202), casada con Roberto IV de Auvernia.

Odón II morreu o 27 de setembro de 1162 nunha peregrinación a Terra Santa para expiar os seus pecados, sendo enterrado en Citeaux.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Odón II de Borgoña Modificar a ligazón no Wikidata*** |
**Agitation Free** foi unha banda alemá de krautrock formada en 1967 e composta por Michael "Fame" Günther (baixo), Lutz "Lüül" Ulbrich (guitarra), Lutz Ludwig Kramer (guitarra) e Christopher Franke (batería). Inicialmente chamáronse Agitation, un nome que elixiron ao azar nun dicionario, e posteriormente cambiárono a Agitation Free como resultado dun cartel que viron antes dun concerto que realizaron a principios de 1970 onde poñía "Agitation Free" (significando o "free" que era un concerto de balde). Outra razón pola que a banda cambiou o nome foi que xa exitía outro grupo que se chamaba igual.

Despois de perder ao guitarrista Axel Genrich, que marchou para Guru Guru en 1970, e ao batería Christopher Franke , que fixo o mesmo con Tangerine Dream en 1971, a banda recrutou a Jörg "Joshi" Schwenke (guitarra), Burghard Rausch (batería) e Michael Hoenig (teclados). Con esta formación editaron o seu álbum de estrea, *Malesch*, en 1972 a través do selo Music Factory. O álbum inspirouse na súa propia xira a través de Exipto, Grecia e Chipre, patrocinada polo Goethe-Institut alemán. Posteriormente ese mesmo ano, actuaron nas olimpiadas de Múnic.

Un segundo álbum foi editado en 1973, pero a banda separouse un ano despois. Agitation Free reuniríase en 1998 e lanzou *River Of Return en 1999.*

Discografía
-----------

* *Malesch* - 1972
* *2nd* - 1973
* *Last* - 1976 (gravado ao vivo en 1974)
* *Fragments* - 1995 (gravado ao vivo en 1974)
* *At the Cliffs of River Rhine* - 1998 (gravado ao vivo en 1974)
* *The other sides of Agitation Free* - 1999 (gravado en 1974–75)
* *River of Return* - 1999

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q394142
* WorldCat
* VIAF: 142688795
* AllMusic: mn0000600485
* BNF: 178162790
* Discogs: 117565
* GND: 10323846-3
* ISNI: 0000 0000 9658 9905
* LCCN: n2017008859
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 375449

 |
O **Blackburn Botha** era un avión cuatrimotor británico de recoñecemento e torpedeiro. Foi fabricado por Blackburn Aircraft nas súas factorías en Brough e Dumbarton, sendo un competidor do Bristol Beaufort e entrando en servizo coa Royal Air Force en 1939. O deseño estaba falto de potencia e retirouse rapidamente das operacións.

Desenvolvemento e deseño
------------------------

En setembro de 1935 o Ministerio do Aire británico publicou a especificación M.15/35 para un avión de recoñecemento/torpedeiro de tres asentos bimotor. Aceptáronse dous envíos que cumprían os requisitos, o Blackburn Botha e o Type 152 (despois coñecido como Beaufort) de Bristol. Ámbolos dous estaban destinados a utilizar o motor Bristol Perseus de intended to use the 850 hp (634 kW) Bristol Perseus engine. O Ministerio do Aire revisou posteriormente a especificación á M.10/36, que requiría unha tripulación de catro. O incremento de peso significaba que os dous deseños precisaban máis potencia. O Taurus de 1 130 cabalos foi proporcionado ao Beaufort, pero o Botha recibiu só o Perseus X de 880 cabalos.

O Ministerio do Aire pediu 442 Bothas en 1936, ao mesmo tempo que realizu pedidos polo Beaufort. O primeiro voo tivo lugar o 28 de decembro de 1938. O avión fabricouse na factoría de Blackburn en Brough e nunha nova fábrica en Dumbarton, Escocia. En Brough construíronse 380 avións e en Dumbarton 200, facendo un total de 580.

Notas
-----

1. ↑  Jackson 1968, p. 421
2. ↑  Mason 1994, p. 320
3. ↑  Mondey 1994, p. 38
4. ↑  Jackson 1968, pp. 423-424, 429

Bibliografía
------------

* Jackson, A.J. (1968). *Blackburn Aircraft since 1909*. London: Putnam. ISBN 0-370-00053-6.
* Mason, Francis K. (1994). *The British Bomber since 1914*. London: Putnam. ISBN 0-85177-861-5.
* Mondey, David (1994). *The Hamlyn Concise Guide to British Aircraft of World War II*. London: Aerospace Publishing. ISBN 1-85152-668-4.
**Thymos Nikitas Caroutas McDiarmid**, coñecido como **Tim Caroutas**, nado en Illawarra, Nova Gales do Sur, Australia, o 2 de xaneiro de 2003, é un futbolista australiano que xoga como centrocampista no Fabril, da Segunda división RFEF.

Traxectoria
-----------

De ascendencia grega, naceu en Australia, onde comezou a xogar ao fútbol ata que aos 15 anos se trasladou a Cataluña, onde entrou na canteira do Cornellà. Pasou polo equipo cadete e o xuvenil, e o 16 de decembro de 2020, con 17 anos, debutou co primeiro equipo na Copa do Rei, nun partido ante o Marino.

En xullo de 2022 mudouse a Galicia, onde fichou polo Fabril, da Terceira División RFEF. Xusto despois da súa chegada incorporouse ao primeiro equipo do Deportivo da Coruña, adestrado por Borja Jiménez, para realizar a pretempada, e debutou con este nun partido amigable contra o Racing Vilalbés na Magdalena, converténdose no primeiro futbolista australiano e oceánico en vestir a camiseta do club nos seus 116 anos de historia. Marcou o seu primeiro gol co Deportivo no seguinte partido amigable, tamén na Magdalena, na goleada por 7-1 sobre a Ponferradina, equipo da Segunda División.

Palmarés
--------

Fabril
* **Terceira División RFEF (1):** 2022/23.

Notas
-----

1. 1 2  "El Fabril ficha a Tim Caroutas y libera a Runy, que se marcha al Villanovense". *La Opinión A Coruña* (en castelán). 25 de xullo de 2022. Consultado o 5 de agosto de 2022.
2. ↑  "17 de dec. de 2020" (en castelán). 17 de decembro de 2020. Consultado o 5 de agosto de 2022.
3. ↑  "O Dépor impón a súa lei na segunda metade do clásico do verán branquiazul". 30 de xullo de 2022. Consultado o 5 de agosto de 2022.
4. ↑  "O Dépor mostra unha gran cara ante a Ponferradina (7-1)". 3 de agosto de 2022. Consultado o 5 de agosto de 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q113451648
* BDFutbol: 28932
* Transfermarkt: 838473

 |
**Luís III de Provenza**, coñecido como *Luís de Calabria* ata a morte do seu pai, para diferencialo deste, tamén chamado *Luís de Anjou*, nado en 1403 e finado en Cosenza, Italia, en 1434, foi conde de Provenza, duque de Anjou e rei titular de Nápoles (1417 - 1434), e duque de Calabria (1426 - 1434).

Traxectoria
-----------

### Orixes familiares

Primeiro fillo de Luís II de Provenza e Iolanda de Aragón, herdou o condado de Provenza así como os dereitos sobre o reino de Nápoles á morte do seu pai.

Como neto de Xoán I de Aragón, foi pretendente á Coroa de Aragón á morte de Martiño o Humano. O seu partido formouse arredor da súa avoa Iolanda de Bar, viúva de Xoán I, e cando a súa candidatura non prosperou, pasou a apoiar a Fernado de Antequera. 

### Ascenso ao trono

O 4 de decembro de 1419 foi coroado rei de Nápoles polo papa Martíño V, coa oposición dos seus parentes Anjou-Durazzo.

As disputas entre as dúas ramas familiares sobre os dereitos dinásticos do Reino de Nápoles remóntanse á morte da raíña Xoana I de Nápoles sen descendencia directa. A adopción de Luís de Anjou por parte de Xoana I como herdeiro do trono de Provenza e Nápoles non satisfixo as aspiracións do seu curmán Carlos de Durazzo, o futuro Carlos III de Nápoles, e durante cincuenta anos houbo dúas liñas reais en Nápoles.

En alianza con Milán e Venecia, Luís III conseguiu a reconciliación con Xoana II de Nápoles e en 1423 nomeouno herdeiro directo. Pero este feito provocou unha nova disputa, xa que anteriormente (1421) a raíña Xoana adoptara a Afonso IV o Magnánimo como o seu sucesor. Esta disputa co Conde-Rei catalán trasladouse ata a veciña Provenza. 

### Nupcias

En 1432 casou con Margarida de Savoia, filla de Amadeu VIII de Savoia. Non houbo fillos deste matrimonio, xa que Luís III morreu o 12 de novembro de 1434 vítima da malaria. 
Sen descendencia, o seu irmán Renato de Anjou foi nomeado herdeiro.

Notas
-----

1. ↑  Christian Maurel, «Le sac de la ville en 1423 et sa renaissance» en *Marseille au Moyen Âge, entre Provence et Méditerranée. Les horizons d'une ville portuaire* (en francés). Désiris. 2009. ISBN 978-2-915418-35-4.
As divisións do Imperio carolinxio segundo o **Tratado de Verdún** (843). En laranxa a *Francia occidentalis*. Este mapa había sufrir importantes modificacións co Tratado de Meerssen (870).
**Francia occidental** ou, co nome latino, **Francia Occidentalis** era o territorio baixo controlo de Carlos II o Calvo (840 - 877) despois do Tratado de Verdun de 843, que dividiu o Imperio Carolinxio dos francos en Oriental, Occidental e Media. É o precursor da Francia moderna. Tamén foi coñecido como **o Reino franco occidental**. 

Dividíase en grandes feudos: Aquitania, Bretaña, Borgoña, Flandres, Gascuña, Gotia (Cataluña e Septimania), a Illa de Francia e o condado de Tolosa. Despois do 987, o reino comezou a chamarse Francia, debido a que a nova dinastía gobernante (a Capeto) era orixinalmente duques da Illa de Francia.

Notas
-----

1. ↑  *Struggle for Empire: Kingship and Conflict Under Louis the German, 817-876* (en inglés). Cornell University Press. 2006. ISBN 080143890X.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Francia occidentalis Modificar a ligazón no Wikidata*** |
O **río Te** ou **río da Torre** é o principal curso de auga que atravesa a parroquia de Taragoña. Non obstante, é un pequeno río galego da provincia da Coruña, que desauga no Atlántico, na ría de Arousa, ademais de ser o que segue en importancia ao río Ulla no concello de Rianxo.

* *Si o río de Te/ fora de coñá/ máis de catro mozos/ irían alá* .

Percorrido e afluentes
----------------------

Nace ao pé do monte Muralla, da parroquia de Araño e preto do seu linde co de Lousame, entre 400 e 500 m de altitude. Está alimentado pola súa dereita polo río Bexa, procedente dos altos de Campelo, e pola súa esquerda polo regato da Devesa. Recibe logo, pola dereita, auga dos regatos Muíño do Conde, Batán, Muíños e Floxo. Cruza a demarcación mucicipal rianxeira de noroeste a suroeste, bañando as parroquias de Asados, Araño, Rianxo e Taragoña. Durante un curto tramo fai de linde entre os municipios de Rianxo e Dodro, mais practicamente os seus 9 km de percorrido transcorren dentro do concello rianxeiro, onde desemboca no lugar do Pazo, freguesía de Rianxo, na beira dereita da ría de Arousa, formando alí un profundo pozo. Asemade, alí está localizado o castelo da Lúa. Nas preamares de mareas vivas é navegábel para pequenas embarcacións e botes, que poden ascender ata a Ponte de Te.

Galería de imaxes
-----------------

*Vexa o artigo principal en Galería de imaxes do río Te*
* Entre A Devesa e A Marquesa, parroquia de Asados, Rianxo.Entre A Devesa e A Marquesa, parroquia de Asados, Rianxo.
*

Notas
-----

1. ↑  Fermín Bouza-Brey: "Cantigas populares da Arousa", en *Arquivos do Seminario de Estudos Galegos* III, 1929, 153-204 [en facsímile II], 187.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ruta polo río Te do programa Apego Arquivado 18 de outubro de 2021 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9072159
* GeoNames: 3108262

 |
**La Higuera** é unha pequena localidade situada ao sur da provincia Vallegrande no departamento de Santa Cruz en Bolivia.

Toponimia
---------

La Higuera (a figueira) debe o seu nome á abundante existencia, en épocas pasadas, da árbore do mesmo nome, cuxo froito é o figo.

Xeografía
---------

Atópase nos Andes a unha altura de 2.160 metros.

Historia
--------

A localidade é coñecida por ser o lugar onde, o 9 de outubro de 1967, o sarxento do exército boliviano Mario Terán​​ executou na escola o Che Guevara,​ líder do Exército de Liberación Nacional de Bolivia (Guerrilla de Ñancahuazú), e ao seu compañeiro de armas Simeón *Willy* Cuba-Sanabria, despois da batalla da "quebrada" do Yuro, cando foi ferido e apresado, disolvéndose así o grupo tras dous anos de enfrontamento.

Na escola onde foi executado funciona na actualidade un museo na súa memoria. Por toda a vila hai inscricións, monumentos e homenaxes ao guerrilleiro arxentino-cubano.

O 9 de outubro de 2016 realizouse en La Higuera unha homenaxe ao Che na que participaron dous centos de persoas, entre elas o ministro de Cultura de Cuba, Abel Nieto.

Notas
-----

1. ↑  "Las nuevas revelaciones detrás de la muerte del Che Guevara" (en castelán). 24 de novembro de 2014. Consultado o 9 de outubro de 2020.
2. 1 2  "El "Che" Guevara homenajeado en La Higuera, donde fue ejecutado hace 49 años". *La Vanguardia* (en castelán). 9 de outubro de 2016. Consultado o 9 de outubro de 2020.
3. ↑  "Valle Grande y La Higuera" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 08 de xuño de 2017. Consultado o 9 de outubro de 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q257326
* GeoNames: 3912127

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **ramen** (ラーメン, *rāmen*?) é a versión xaponesa da sopa de fideos chinesa *la mian* (拉麵).

Basicamente son fideos fervidos en auga, servidos nun prato de sopa, para ser despois cubertos con algunha variedade de *Gu* (具). Moi distinto ao que se cre, era o prato orixinal chinés, *la mian*, que se parecía algo máis ao spaghetti e se servía só con mollo. O *ramen* integrouse con tal forza na gastronomía xaponesa que en Taiwán é considerado un produto netamente xaponés.

Acostúmase consumir en establecementos de comida rápida, en postos ambulantes ou na casa, sendo un dos alimentos máis baratos que se poden atopar.

Os ingredientes máis importantes do *ramen* son: *men* (麺) (fideo), sopa e *Gu* (具).

Fideo
-----

O fideo faise basicamente con fariña de trigo, auga, sal e *kansui*. O *kansui* é auga que contén altas concentracións de carbonato de potasio, carbonato de sodio e unha lixeira cantidade de ácido fosfórico. É o que lle dá ao *ramen* a súa característica cor amarela. Por veces utilizase ovo no canto de *kansui*.

Sopa
----

Aínda cando moitos consideran que o máis importante do *ramen* é o tipo de fideo, o modo máis doado de diferenciar as variantes é pola sopa na que a pasta se deposita. As máis características descríbense a continuación.

* *Shōyu* (醤油)　(lit: Salsa de soia): Considerado a máis xaponesa. Componse de pito, ao que se lle engade un par de culleradas de espesa salsa de soia no intre de servirse. Tradicionalmente engádeselle despois *rayu* (ラー油) (extracto de pemento vermello con óleo de sésamo) ao gosto.
* *Tonkotsu* (豚骨) (lit: ósos de porco): A sopa está principalmente baseada en porco, ten bastante corpo e contido graxo. O caldo xeralmente é de cor branco. Orixinario de norte Kyūshū.
* *Miso* (味噌): Creado en Sapporo en 1955. Prepárase xeralmente a base de pito, e mestúrase con algunha variedade de miso ao ser servida. En Kanto é común engadirlle unha cullerada de manteiga.
* *Shio* (塩) (lit: sal) : A máis simple de todas as variedades, e na que se sente a maior influencia chinesa. É moi popular en Hokkaido. A sopa é transparente e o seu sabor é máis directo.

Destas despréndese unha variedade maior, aínda que xeralmente a única diferenza é o que se utiliza como *Gu*.

Gu (具)
------

En realidade, case calquera cousa pode servir como complemento, e a maioría das veces déixase á discreción do cliente.

As opcións máis comúns son ovos fervidos, *menma* ou *shinachiku* (支那竹) (encurtido de tronco de bambú moi novo), *nori*, *wakame*, rebadas de porco rostrido *yakibuta*(焼豚) ou chaashuu (叉焼), *negi* (cebolín), *naruto* kamaboko e ultimamente *kimuchi* e verduras fervidas.

Notas
-----

1. 1 2  The Collins American English Dictionary (ed.). "Definition of "ramen"". Consultado o 26 de setembro de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q234646
* NDL: 00956998

 |