**Gioconda Belli**, nada en Managua o 9 de decembro de 1948 é unha poeta, novelista e activista nicaraguana. A súa obra literaria caracterízase polo seu compromiso político e por rescatar e profundar no universo feminino, reivindicando o papel das mulleres na sociedade e na construción da cultura. En 1972, co seu primeiro libro *Sobre la grama*, revoluciona a poesía centroamericana ao abordar sen andrómenas o corpo e a sexualidade feminina. O seu activismo levoulle a militar na Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN), e a ocupar durante un tempo ( de 1979 a 1994) cargos de responsabilidade toda vez que os sandinistas derrocaron a Somoza.

Traxectoria
-----------

O seu pai, Humberto Belli, era empresario, e a súa nai, Gloria Pereira, foi fundadora do Teatro Experimental de Managua. Belli cursou a súa primaria no Colegio de la Asunción en Managua e a secundaria no Real Colegio de Santa Isabel en Madrid, España, en 1965. Tras obter un diploma en Publicidade e Xornalismo en Filadelfia, Estados Unidos, regresou a Managua.

Casou en 1967. A súa primeira filla, Maryam, naceu en 1969 e a segunda, Melissa, en 1973. Dun seu segundo matrimonio naceu Camilo en 1978. Casou por terceira vez en 1987, de cuxa unión nace Adriana en 1993. En 2008 alternaba o seu tempo entre os Estados Unidos e Nicaragua.

Durante a ditadura somocista, Gioconda Belli é perseguida. Exíliase en México e Costa Rica, ata que, co triunfo da Revolución Sandinista en 1979, volve a Nicaragua, onde desempeña diversos cargos no novo goberno ata a súa renuncia en 1994.

Compromiso político
-------------------

Opúxose á ditadura do xeneral Anastasio Somoza Debayle. Desde 1970, ano en que comezou a escribir os seus poemas, pasou a integrar as filas da Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN) nese momento unha organización clandestina e perseguida cuxo obxecto era o derrocamento do réxime somocista.

Foi correo clandestino, transportou armas, viaxou por Europa e América Latina obtendo recursos e divulgando a loita sandinista. Chegou a ser membro da Comisión Político-Diplomática do FSLN.

Traxectoria literaria
---------------------

A súa traxectoria literaria está atravesada pola dualidade entre a nación e o xénero sobre a que Belli se autorrepresenta na súa obra autobiografica *El país bajo mi piel*. *Memorias de amor e guerraː* 

> 
> 
> "Dúas cousas que eu non decidín decidiron a miña vida: o país onde nacín e o sexo co que viñen ao mundo. Quizais porque a miña nai sentiu a urxencia de nacer cando estaba no estadio Somoza de Managua vendo un partido de béisbol, a calor das multitudes foi o meu destino. Quizais se debeu a iso o meu medo á soidade, o meu amor polos homes, o meu desexo de trascender limitacións biolóxicas ou domésticas e de ocupar tanto espazo como eles no mundo.
> Gioconda Belli (traducido do orixinal)
> 

### Etapa 1970 - 1979

Os seus poemas apareceron por primeira vez no semanario cultural *La Prensa Literaria* do diario *La Prensa* do seu país. A súa poesía, considerada revolucionaria na súa maneira de abordar o corpo e a sensualidade feminina, causou gran balbordo. O seu libro *Sobre la grama* valeulle, en 1972, o premio de poesía máis prestixioso do país neses anos, o Mariano Fiallos Gil da Universidade Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAN). En 1978, xunto a Claribel Alegría, obtivo o prestixioso Premio Casa de las Américas no xénero poesía polo seu libro *Linea de fuego*, obra que escribiu mentres se atopaba vivindo no exilio en México por mor do seu activismo revolucionario e que reflicte o seu sentir sobre a situación política de Nicaragua. Nesa ocasión é convidada, tamén, a participar como xurado, motivo polo cal viaxa a Cuba para ser lectora dos libros nomeados xunto a Jullo Cortázar.

### Etapa 1980 - 1990

Despois do triunfo da Revolución Nicaraguana o 19 de xullo de 1979 ocupou varios cargos dentro do goberno sandinista. En 1984 foi representante sandinista ante o Consello Nacional de Partidos Políticos e voceiro do FSLN na campaña electoral dese ano. Belli deixou todo cargo oficial en 1986 para dedicarse a escribir a súa primeira novela. Foi directiva da Unión de Escritores e foi unha das fundadoras do suplemento literario *Ventana* do diario Barricada.

Entre 1982 e 1987, publicou tres libros de poesía: *Truenos y Arco Iris; Amor Insurrecto* e *De la costilla de Eva*. Estes libros ou seleccións dos mesmos publicáronse en México, España, Alemaña, Bélxica, Inglaterra, Italia e Estados Unidos de América.

En 1987 publicou *El taller de las mariposas*, un conto para nenos e nenas que se editou tamén nos idiomas alemán, holandés e italiano. Con esta obra obtivo o Premio Luchs (Loita) do Semanario alemán Die Zeit en 1992.

En 1988 Belli publicou a súa primeira novela *La mujer habitada*, que foi moi aclamada pola crítica e alcanzou en Europa e América Latina grandes tiraxes e numerosas edicións. En Alemaña –onde a tiraxe chegou a un millón de exemplares e levou a  máis de vinte edicións- a novela obtivo o Premio dos bibliotecarios, editores e libreiros de Alemaña á Novela Política do Ano (1989). Ese ano a autora recibiu tamén o Premio Anna Seghers. Desde a súa publicación a novela foi traducida a once idiomas e tivo grande éxito editorial en España e Italia. Nos Estados Unidos, Warner Books publicouna baixo o nome *The Inhabited Woman.*

### Etapa 1990 en adiante

Gioconda Belli xunto ao escritor chileno Ramón Díaz Eterovic, en 1989.
Gioconda Belli, Feira do libro de Leipzig 2016
En 1990 publicou a súa segunda novela, *Sofía de los presagios*; en 1996, *Waslala*, ámbalas dúas traducidas a varios idiomas. En xaneiro de 2001 apareceu, en Plaza Janés, o seu libro *El país bajo mi piel*, un testemuño dos seus anos no sandinismo que foi publicado, simultaneamente, en alemán, holandés e italiano. Publicouse nos Estados Unidos no outono do 2002 baixo o selo editorial Knopf e en Inglaterra, pola Editorial Bloomsbury de Londres. Hai unha edición en inglés de 2002 titulada *The country under my skin: A Memory of Love and War*.

A súa novela *El pergamino de la seducción* mereceu en 2005 o Premio Pluma de Plata na Feira do Libro de Bilbao.

En 2006 co seu poemario *Fuego soy apartado y espada puesta lejos* gañou o Premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla na súa XXVIII edición.

A cantante catalá Carme Canela gravou un disco con algúns dos seus poemas de madurez en clave de jazz que se editou na primavera de 2008 baixo o título Carme Canela canta Gioconda Belli. Sencillos Deseos

En febreiro do 2008 publicou a súa novela *El infinito en la palma de la mano*, que foi merecedora do Premio Biblioteca Breve de Novela 2008 da editorial española Seix Barral e o Premio Sor Juana Inés da Cruz da Feira Internacional do Libro de Guadalaxara, México.

*El país de las mujeres* (2010) fala dun país gobernado por mulleres. O libro foi titulado orixinalmente co nome de *Crónicas de la Izquierda Erótica*, baseado no Partido da Esquerda Erótica que, na novela, é o que fundan un grupo de mulleres na ficticia Faguas e co que chegan ao poder. O nome Partido da Izquierda Erótica utilizouno en Nicaragua nos anos 80 un grupo de mulleres entre as que estaba Belli. Chamábano o PÉ e foi bautizado así usando o termo acuñado no poemario da poeta guatemalteca Ana María Rodas: *Poemas de la Izquierda*, razón pola que tivo que cambiar o nome.

A súa novela *El intenso calor de la luna*, foi lanzada en agosto en Latinoamérica, e en setembro do 2014 en España.

Obras publicadas
----------------

* *Sobre la grama* (1972) - Poesía
* *Línea de fuego* (1978) - Poesía
* *Truenos y arco iris* (1982) - Poesía
* *Amor insurrecto* (1984) - Poesía (Antología)
* *De la costilla de Eva* (1986) - Poesía
* *La mujer habitada* (1988) - Novela
* *Poesía reunida* (1989) - Poesía
* *Sofía de los presagios* (1990) - Novela
* *El ojo de la mujer* (1991) - Poesía (Antología)
* *Sortilegio contra el frío* (1992)
* *El taller de las mariposas* (1994) - Cuento infantil
* *Waslala* (1996) - Novela
* *Apogeo* (1997) - Poesía
* *El país bajo mi piel, memorias de amor y de guerra* (2001) - Autobiografía
* *El pergamino de la seducción* (2005) - Novela
* *Fuego soy apartado y espada puesta lejos* (2006) - Poesía
* *El infinito en la palma de la mano* (2008) - Novela
* *El país de las mujeres* (2010) - Novela
* *En la avanzada juventud* (2013) - Poesía
* *El intenso calor de la luna* (2014) - Novela

Premios e recoñecementos
------------------------

* *Sobre la Grama* - Premio Mariano Fiallos Gil de Poesía de la Universidad Nacional Autónoma de Nicaragua, 1972
* *Línea de Fuego* - Premio Casa de las Américas de poesía, 1978
* *La Mujer Habitada* - Premio Novela Política do ano dos libreiros, bibliotecas e editores de Alemaña (Fundación Friedrich Ebert), 1989
* *La Mujer Habitada* - Premio Anna Seghers, 1989
* *El Taller de las Mariposas* - conto infantil que foi Premio Luchs (Loita) do Semanario Die Zeit, 1992
* *Mi íntima multitud* - Premio de Poesía Generación del 27, 2002
* *El País bajo mi piel* - Finalista Los Angeles Times Book Prize, 2003
* *El pergamino de la seducción* - Premio Pluma de Plata, 2005 (Feria del Libro de Bilbao)
* *Fuego soy apartado y espada puesta lejos* - Premio Internacional de Poesía Ciudad de Melilla, XXVIII Edición 2006
* *El infinito en la palma de la mano* - Premio Biblioteca Breve de Novela, 2008
* *El infinito en la palma de la mano* - Premio Sor Juana Inés de la Cruz, 2008 (Feira Internacional do libro de Guadalaxara)
* *El País de las Mujeres* - Premio Hispanoamericano de Novela La Otra Orilla, VI Edición 2010
* Medalla de recoñecemento do Teatro Nacional Rubén Darío por 25 anos de labor cultural.
* Membro da Academia Nicaragüense de la Lengua.
* Membro de PEN Club Internacional.
* Cabaleiro da Orde das Artes e as Letras que otorga o Ministerio de Cultura de Francia (2013)
* Premio ó Mérito Literario Internacional Andrés Sabella (2014)
* Premio de belas artes de Francia (2014)

Notas
-----

1. ↑  "Belli lleva la utopía feminista a su nueva novela - periodismohumano". *periodismohumano.com* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 17 de decembro de 2016. Consultado o 26 marzo 2018.
2. ↑  "Libertad de expresión: entrevista a Gioconda Belli" (en castelán). 20 xullo 2015. Archived from the original on 17 de xaneiro de 2017. Consultado o 26 marzo 2018.
3. ↑  Rubin, Don; Solorzano, Carlos (eds.). *World Encyclopedia of Contemporary Theatre: The Americas* (en inglés). Routledge. ISBN 9781136359286.
4. ↑  "Revelaciones de la escritora Gioconda Belli en el Autor y su obra". *Festival de poesía de Nicaragua* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 25 de marzo de 2018. Consultado o 27 marzo 2018.
5. ↑  Toledo, Manuel (15 febreiro de 2008). "Gioconda Belli: un poema inédito". *BBC mundo.com* (en castelán). Archived from the original on 26 de marzo de 2018. Consultado o 26 marzo 2018.
6. ↑  "Revelaciones de la escritora Gioconda Belli". Arquivado dende o orixinal o 25 de marzo de 2018. Consultado o 25 de marzo de 2018.
7. ↑  "El pergamino de la seducción: Reina en cautiverio, ¿loca o apasionada?". Arquivado dende o orixinal o 20 de febreiro de 2014.
8. ↑  "Gioconda Belli gana el Premio Ciudad de Melilla". *El nuevo diario*. 21 outubro 2006. Arquivado dende o orixinal o 27 de marzo de 2018. Consultado o 26 marzo 2018.
9. ↑  "Gioconda Belli gana el Premio Hispanoamericano de Novela La otra orilla". *la estafeta del viento* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 25 de marzo de 2018. Consultado o 26 marzo 2018.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Poesía de Gioconda Belli
* Pastoriza Iyodo, Benito. "Gioconda Belli: Tres aproximaciones al trabajo de una voz que se desnuda – Entrevista". *Literal* (en castelán). Consultado o 27 marzo 2018.
* Yálani Zamora, A. "Mi poesía es muy vivencial, es un registro de vida. Entrevista a Gioconda Belli.". *MarcaAcme.com* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2007. Consultado o 27 marzo 2018.
* Cedeño Meza, Blanca E. "Biografía de Gioconda Belli.". *Revista Exo* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 20 de xaneiro de 2008. Consultado o 26 marzo 2018.
* Textos de Gioconda Belli.
* Tébar, Eduardo (17 de maio de 2009). "La crisis nos obliga a pensar adónde vamos (Entrevista)". *La opinión de Granada*. Arquivado dende o orixinal o 04 de xaneiro de 2016. Consultado o 25 de marzo de 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q290491
* WorldCat
* VIAF: 112838535
* BIBSYS: 90190567
* BNA: 000024034
* BNCHL: 000102649
* BNE: XX866757
* BNF: 12151907s
* CANTIC: a10789789
* CiNii: DA06958081
* DeutscheBio: 119139529
* Discogs: 4056856
* EGAXA: vtls002451211
* Europeana: ID
* FAST: 38742
* FemBio: 2590
* GND: 119139529
* ICCU: LO1V022278
* ISNI: 0000000120968762
* LCCN: n79074709
* LibraryThing: belligioconda
* MusicBrainz: ID
* Munzinger: 00000023683
* NKC: jo2005273777
* NLA: 57110560
* NLG: 64128
* NNDB: 000116219
* NTA: 074243160
* OL: OL52977A
* openMLOL: 357646
* SELIBR: 239620
* SUDOC: 030016134

 |