Micrografía na que se mostra a lipofuscina, de cor castaño/amarelo, nunha biopsia de fígado con GGH; tinguidura de hematoxilina-eosina.
A **lipofuscina** é o nome que reciben certos gránulos celulares dun pigmento de cor amarela-castaña finamente granular, que están compostos de residuos principalmente de contido lipídico resultantes da dixestión lisosómica. Considérase que é un dos pigmentos que se orixinan coa idade, que se encontra no fígado, riles, músculo cardíaco, retina, glándulas adrenais, neuronas, e células ganglionares. Coa idade orixina manchas na pel chamadas lentigo solar ou senil Acumúlase arredor do núcleo das células, e é un tipo de lipocromo. Presenta fluorescencia en bandas próximas aos 400 nm.

Formación e reciclaxe
---------------------

A lipofuscina considérase que é principalmente o produto da oxidación/polimerización de ácidos graxos insaturados e proteínas, e pode ser sintomática de danos na membrana, ou danos nas mitocondrias ou nos lisosomas. Ademais do seu grande contido lipídico, a lipofuscina contén tamén azucres, e metais, como aluminio, ferro, cobre cinc e mercurio.

A acumulación de materiais de tipo lipofuscina pode ser o resultado dun desequilibrio entre os seus mecanismos de formación e eliminación: Esta acumulación poode ser inducida en ratas administrando un inhibidor da protease, como a leupeptina; despois dun período de tres meses, os niveis de materiais similares á lipofuscina volven ao normal, o que indica que actuou un mecanismo de eliminación significativo. Porén, este resultado é controvertido, xa que é cuestionable que o material inducido pola leupeptina sexa verdadeira lipofuscina. Hai probas de que a "verdadeira lipofuscina" non é degradable *in vitro*; e non está claro se estes resultados se producen tamén *in vivo* en longos períodos de tempo.

Relación con doenzas
--------------------

Micrografía de músculo cardíaco con pigmento lipofuscínico, con tinguidura de hematoxilina-eosina.
Aínda que a lipofuscina se acumula de forma natural coa idade, pode interferir co proceso autofáxico, e favorecer a acumulación de compoñentes celulares degradados, sensibilizar aos lisosomas e células á oxidación, e interferir coa actividade fagocítica das células do epitelio pigmentado da retina, polo que pode influír en diversas doenzas.

A acumulación de lipofuscina é un importante factor de risco implicado na dexeneración macular da retina, e na enfermidade de Stargardt, unha forma xuvenil herdada de dexeneración macular.

A acumulación anormal de lipofuscina está asociada cun grupo de doenzas neurodexenerativas chamadas lipofuscinoses, por exemplo, a lipofuscinose ceroide neuronal, tamén chamada enfermidade de Batten entre outros nomes.

A acumulación patolóxica de lipofuscina está implicada na enfermidade de Alzheimer, enfermidade de Parkinson, esclerose lateral amiotrófica, certas enfermidades lisosómicas, acromegalia, atrofia por denervación, miopatía lipidica, enfermidade pulmonar obstrutiva crónica, e miopatía centronuclear. A acumulación de lipofuscina no colon é a causa da condición chamada melanose do colon.

Posibles terapias
-----------------

A restrición de calorías, a vitamina E, e o incremento do glutatión parecen reducir ou deter a produción de lipofuscina.

A droga nootrópica piracetam reduce significativamente a acumulación de lipofuscina no tecido cerebral das ratas.

Outros posibles tratamentos:

* Centrofenoxina
* Acetil-L-carnitina
* Ginkgo biloba
* DMAE

A dexeneración macular húmida pode ser tratada usando fototermólise selectiva, na cal un pulso láser non enfocado quenta predominantemente e elimina as células ricas en pigmento (é dicir, en lipofuscina), deixando intactas as células sas, que se multiplican e enchen os ocos. A técnica tamén se usa no tratamento da pel para eliminar tatuaxes, lentigo solar (manchas na pel), e en xeral para facer que a pel pareza máis nova. Esta capacidade de actuar selectivamente contra a lipofuscina abriu novas oportunidades de investigación no eido da medicina antienvellecemento.

Recentemente descubriuse un novo fármaco que pode eliminar a lipofuscina nas células epiteliais pigmentadas da retina. Isto é unha nova terapia que se pode aplicar para o tratamento da dexeneración macular relacionada coa idade seca e a enfermidade de Stargardt, para as cales actualmente non hai tratamento específico. O fármaco ten a designación de medicamento orfo para o tratamento da enfermidade de Stargardt na Axencia Europea de Medicinas.

Outros usos
-----------

A cuantificación da lipofuscina utilízase para a determinación da idade en varios crustáceos como os lumbrigantes e as lagostas. Nestes animais, carentes de otólitos, non se pode determinar a idade do mesmo modo que o utilizado cos peixes óseos, nos cales o animal incrementa o número de capas nos seus otolitos, que se poden contar. Varios estudos indican que a cantidade de lipofuscina dos pedúnculos oculares destes crustáceos pode servir para coñecer a súa idade. Este método aínda non foi aplicado amplamente nas pesquerías principalmente debido a diferenzas nas curvas de acumulación de lipofuscina entre os animais salvaxes e os de acuario.

Notas
-----

1. ↑  Manchas por la edad (lentigo senil o lentigo solar): definición. Onmeda.es
 Arquivado 01 de novembro de 2014 en Wayback Machine.
2. ↑  The free dictionary
3. ↑  Nature.com definition
4. 1 2  Terman A, Brunk U (2004). "Lipofuscin". *Int J Biochem Cell Biol* **36** (8): 1400–4. PMID 15147719. doi:10.1016/j.biocel.2003.08.009.
5. 1 2 3  Chris Gaugler, "Lipofuscin Arquivado 15 de xullo de 2007 en Wayback Machine.", *Stanislaus Journal of Biochemical Reviews* May 1997
6. ↑  ML Katz, LM Rice and CL Gao, "Reversible accumulation of lipofuscin-like inclusions in the retinal pigment epithelium", *Investigative Ophthalmology & Visual Science*, Vol **40**,(1999) pp.175-181.
7. ↑  Alexei Terman and Ulf T. Brunk, "Is Lipofuscin Eliminated from Cells?", *Investigative Ophthalmology and Visual Science*, (1999) vol. **40** pp.2463-2464.
8. ↑  Sallyanne Davies and Steven Ellis, "Lipofuscin Turnover", *Investigative Ophthalmology and Visual Science*. (1999)**40** pp.1887-1888
9. ↑  Terman, A, Brunk, UT (1998). "On the degradability and exocytosis of ceroid/lipofuscin in cultured rat cardiac myocytes". *Mech Ageing Dev* **100** (2): 145–156. PMID 9541135. doi:10.1016/S0047-6374(97)00129-2.
10. ↑  Terman, A, Brunk, UT (1998) "Ceroid/lipofuscin formation in cultured human fibroblasts: the role of oxidative stress and lysosomal proteolysis", *Mech Ageing Dev* **104**, pp.277-291, PMID 9818731
11. ↑  Elleder, M, Drahota, Z, Lisá V, Mares V, Mandys V, Müller J, Palmer DN.(1995) "Tissue culture loading test with storage granules from animal models of neuronal ceroid-lipofuscinosis (Batten disease): testing their lysosomal degradability by normal and Batten cells" *Am J Med Genet* **57**, pp.213-221, PMID 7668332
12. ↑  John Lacey, "Harvard Medical signs agreement with Merck to develop potential therapy for macular degeneration", 23-May-2006
13. ↑  Joakim Allaire, François Maltais, Pierre LeBlanc, Pierre-Michel Simard, François Whittom, Jean-François Doyon, Clermont Simard & Jean Jobin (2002). "Lipofuscin accumulation in the vastus lateralis muscle in patients with chronic obstructive pulmonary disease". *Muscle and Nerve* **25** (3): 383–389. doi:10.1002/mus.10039.
14. ↑  Paula-Barbosa, M. M.; Brandao, F.; Pinho, M. C.; Andrade, J. P.; Madeira, M. D.; Cadete-Leite, A. (1991-10). "The Effects of Piracetam on Lipofuscin of the Rat Cerebellar and Hippocampal Neurons after Long-Term Alcohol Treatment and Withdrawal: A Quantitative Study". *Alcoholism: Clinical and Experimental Research* (en inglés) **15** (5): 834–838. ISSN 0145-6008. doi:10.1111/j.1530-0277.1991.tb00610.x. (require subscrición (?)).
15. ↑  Roy D, Pathak DN, Singh R. "Effect of centrophenoxine on the antioxidative enzymes in various regions of the aging rat brain.", *Exp Gerontol.* 1983;18(3):185-97.
16. ↑  Amenta F, Ferrante F, *et al.*, "Reduced lipofuscin accumulation in senescent rat brain by long-term acetyl-L-carnitine treatment.", *Arch Gerontol Geriatr.* 1989 Sep-Oct;9(2):147-53.
17. ↑  Huang SZ, Luo YJ, Wang L, Cai KY. "Effect of ginkgo biloba extract on livers in aged rats. ", *World J Gastroenterol.* 2005 Jan 7;11(1):132-5.
18. ↑  R. Rox Anderson and John A. Parrish. Selective Photothermolysis: Precise Microsurgery by Selective Absorption of Pulsed Radiation. Science, New Series, Vol. 220, No. 4596 (Apr. 29, 1983), pp. 524-527.  Arquivado 23 de setembro de 2015 en Wayback Machine.
19. ↑  Lipofuscin can be removed from the retinal pigment epithelium of monkeys. Julien S, Schraermeyer U. Neurobiol Aging. 2012 Oct;33(10):2390-7. doi: 10.1016/j.neurobiolaging.2011.12.009. Epub 2012 Jan 12.
20. ↑  Ingebrigt Uglem, Mark Belchier & Terje Svåsand (2005). "Age determination of European lobsters (*Homarus gammarus* L.) by histological quantification of lipofuscin". *Journal of Crustacean Biology* **25** (1): 95–99. JSTOR 1549930. doi:10.1651/c-2448.
21. ↑  Kerry E. Maxwell, Thomas R. Matthews, Matt R. J. Sheehy, Rodney D. Bertelsen & Charles D. Derby (2007). "Neurolipofuscin is a measure of age in *Panulirus argus*, the Caribbean spiny lobster, in Florida". *The Biological Bulletin* **213** (1): 55–66. JSTOR 25066618. Arquivado dende o orixinal o 23 de setembro de 2015. Consultado o 01 de novembro de 2014.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Corpo residual
* Método para a lipofuscina

### Ligazóns externas

* Histology at neuro.wustl.edu
* BUHistology 20301loa
* Destroying Lipofuscin and Destroying Cancer, FightAging.org
* Unfocused Pulsed Lasers Selectively Destroy Lipofuscin, AcceleratingFuture.com

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q217740
* EBID: ID
* MAG: 186198217

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MedlinePlus: 002242
* MeSH: D008062
* MeSH: D10.460

 |