recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Alastair Ian Stewart**, nado en Greenock o 5 de setembro de 1945, é un cantautor e músico folk-rock escocés que se fixo famoso como parte do rexurdimento do folk británico nos anos 60 e 70. Stewart desenvolveu un estilo único combinando cancións folk-rock con contos delicadamente tecidos sobre personaxes e eventos da historia.

Traxectoria
-----------

Stewart é coñecido sobre todo polo seu éxito de 1976 "Year of the Cat", do álbum co mesmo nome que foi disco de platino. Aínda que *Year of the Cat* e o seu seguinte traballo, o tamén disco de platino *Time Passages* de 1978, foron os maiores éxitos comerciais de Stewart en todo o mundo, álbums anteriores como *Past, Present and Future* de 1973 son normalmente considerados mellores exemplos da súa marca de folk-rock histórico íntimo, un estilo ao que regresou en posteriores traballos.

Stewart é unha figura clave na música británica e aparece en todo o folclore musical da era revivalista. Tocou no primeiro festival de Glastonbury en 1970, coñeceu a Yoko Ono antes de que coñecese a John Lennon, e compartiu piso en Londres cun novo Paul Simon, que estaba colaborando con Bruce Woodley de The Seekers. Stewart foi o anfitrión do club folk Les Cousins de Londres nos anos 60.

Stewart publicou 16 álbums de estudio e tres álbums ao vivo dende o seu traballo de estrea, *Bed-Sitter Images*, en 1967, e continúa xirando por América do Norte e Europa. O seu lanzamento máis recente, *Uncorked*, publicouse a través do propio selo de Stewart, Wallaby Trails Recordings, en 2009.

Stewart traballou con Peter White, Alan Parsons, Jimmy Page, Richard Thompson, Rick Wakeman, Francis Monkman, Tori Amos, e Tim Renwick, e máis recentemente tocou con Dave Nachmanoff e co antigo guitarrista de Wings Laurence Juber.

Notas
-----

1. ↑  "Al Stewart". *VH1.com*. 2008-04-04. Arquivado dende o orixinal o 04 de abril de 2008. Consultado o 2022-11-19.
2. ↑  Brocken, Michael (2003). *The British folk revival, 1944-2002*. Aldershot, Hants, England: Ashgate. ISBN 978-0-7546-3282-5. OCLC 236346145.
3. ↑  Brown, Joe (2009-02-18). "Al Stewart: Heady concert to engage history in singer’s lyrics - Las Vegas Sun Newspaper". *lasvegassun.com* (en inglés). Consultado o 2022-11-19.
4. ↑  Burgess, Kaya. "Al Stewart, the return of the cat" (en inglés). ISSN 0140-0460. Consultado o 2022-11-19.
5. ↑  "Al Stewart With Dave Nachmanoff - Uncorked - Al Stewart Live with Dave Nachmanoff" (en castelán). Consultado o 2022-11-19.
**Alien Weaponry** é un grupo musical de thrash metal orixinario de Waipu, Nova Zelandia, formado no ano 2010 polos irmáns Henry e Lewis de Jong. 
A banda está formado por Lewis de Jong (guitarra e voz), Henry de Jong (batería) e Ethan Trembath (baixo).

Discografía
-----------

* *Tū* (2018)

Estilo musical e letras
-----------------------

O primeiro sinxelo de Alien Weaponry, "Urutaa", está cantada parcialmente en lingua maorí e orixinalmente tratábase dun choque de ideas e expectativas que conducían ó estrés e a infelicidade, que se comparaba cunha praga ou *urutaa*. A letra maorí refírese ós eventos ocorridos na Baía das Illas en 1800 e o que seguiu despois de que un reloxo de peto caese inadvertidamente no porto. O malentendido culminou no masacre de Boyd, uns eventos reais da historia colonial de Nova Zelandia. Segundo o grupo "este incidente é empregado na canción como unha metáfora dos malentendidos que seguen a plagarnos hoxe en día..."

O segundo sinxelo do grupo, "Raupatu" (estreado en febreiro de 2017) é sobre as confiscacións de terra do goberno de Nova Zelandia en 1800 e a inxusta lexislación de 1863 que permitiu que isto ocorrese. O seu terceiro sinxelo, "Rū Ana te Whenua", estreado o 1 de xullo de 2017, refírese á batalla en Pukehinahina/Gate Pa en 1864 onde o seu tatara tatara tatara avó, Te Ahoaho, perdeu a vida.

Notas
-----

1. ↑  Ashley Westerman (5 de decembro de 2017). "This New Zealand Band Is Trying To Save Maori Culture One Head Banger At A Time". *NPR*. Consultado o 6 de decembro de 2017.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q24914793
* AllMusic: mn0003727199
* Discogs: 6224616
* ISNI: 0000 0004 7036 0298
* MusicBrainz: ID
* VGMdb: 38393

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A **Asociación de Escritores Gallegos** foi unha asociación constituída en 1930 que representaba os escritores galegos, mais que apenas tivo actividade.

Historia e características
--------------------------

Construíse en Ourense o 10 de xullo de 1930 nunha reunión presidida por Álvaro das Casas na que se elixiu unha xunta directiva con Ramón Otero Pedrayo como presidente, Antón Villar Ponte vicepresidente primeiro, Castelao vicepresidente segundo, Antonio Noriega Varela vicepresidente terceiro, Álvaro das Casas secretario xeral, Cándido Fernández Mazas vicesecretario xeral, Vicente Martínez Risco tesoureiro, Roberto Blanco Torres contador, Jacinto Santiago bibliotecario e Valentín Paz Andrade, Rafael Dieste, Jesús Bal y Gay, Primitivo Rodríguez Sanjurjo, Florentino López Cuevillas e Felipe Fernández Armesto como vocais.

Notas
-----

1. ↑  *La Zarpa*, 10-7-1930, p. 1.
2. ↑  *Vida Gallega*, 30-7-1930, p. 45-46.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Capelán Rey, Antón (1994). *Contra a Casa da Troia*. Santiago de Compostela: Laiovento. pp. 237–239. ISBN 84-87847-46-3.

### Outros artigos

* Asociación de Escritores de Galicia
Coordenadas: 42°29′02″N 8°53′27″O﻿ / ﻿42.483777777778, -8.8909722222222

O **acuario do Grove** é un dos dous acuarios galegos e un dos sete parques zoolóxicos de Galicia. Está situado no concello pontevedrés do Grove. Foi construído en 1997 en Punta Moreiras, na península do Grove. En 2011 foi obxecto dunha reinauguración tras anos pechado. Contén diversos expositores entre os que se atopan 22 tanques que albergan diferentes especies de auga doce e salgada, como os tiburóns, así como un tanque de londras. Tamén conta cunha sección de aves, o *Aviarium*.

Cada ano é visitado por máis de 100.000 persoas.

Notas
-----

1. ↑  "O Acuario do Grove reinaugurase o día 21 en Punta Moreiras". *Faro de Vigo*. Consultado o 29 de xullo de 2022.
2. ↑  "O Acuario do Grove, unha ventá aberta ao ecosistema mariño das costas galegas". *El Español*. Consultado o 29 de xullo de 2022.
3. ↑  "O Acuario do Grove.". *Galiciainfo.es*. Consultado o 29 de xullo de 2022.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Aquarium Finisterrae
* Zoolóxicos e acuarios de Galicia

### Ligazóns externas

* Acuario do Grove Páxina oficial.
A **Asociación Uruguaia de Fútbol** (**AUF**) (en castelán: *Asociación Uruguaya de Fútbol*) é o corpo gobernante do fútbol do Uruguai. Foi fundada o 30 de marzo de 1900, é un membro fundador da Conmebol, e está a cargo da organización da selección nacional e dos campionatos oficiais de fútbol (Campionato Uruguaio de Fútbol).

En 1916 a AUF, en conxunto coas asociacións de fútbol da Arxentina, Brasil e Chile, fundaron a Conmebol e sete anos máis tarde, afiliouse á FIFA. No ano 1923, producíronse algunhas disidencias dentro da mesma organización, e o grupo disidente decidiu fundar unha nova federación do fútbol, a *Federación Uruguaia de Fútbol* (FUF). Esta situación estendeuse até 1925, cando se produciron graves confusións pola existencia das dúas federacións, polo que tivo que intervir o goberno uruguaio para impor a disolución da FUF.

Torneos organizados
-------------------

A AUF organiza os torneos nacionais de fútbol, ao redor das dúas divisións profesionais do campionato (*Primera División* e *Segunda División*), así como tamén coa *Segunda División Amateur* ou *Terceira División* (o mundo dos afeccionados), onde participan os equipos da zona metropolitana de Montevideo. Para os clubs afeccionados do resto do país existe a Organización do Fútbol do Interior, federación afiliada á AUF, pero de forma autónoma.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Selección de fútbol do Uruguai
* Copa Mundial de Fútbol de 1930

### Ligazóns externas

* Asociación Uruguaia de Fútbol
* Confederación Suramericana de Fútbol

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q722749
* WorldCat
* VIAF: 165152743
* GND: 1029592942
* LCCN: n2010203742

 |
**Alla Shulimovna Kushnir** (hebreo: *אלה שולימובנה קושניר*; *ruso:* Алла Шулимовна Кушнир), nada en Moscova o 11 de agosto de 1941 e finada en Tel Aviv o 2 de agosto de 2013, foi unha xadrecista israelí. Emigrou da URSS a Israel en 1974. A FIDE outorgoulle os títulos de Mestra Internacional Feminina en 1962 e Gran Mestra Feminina en 1976. En 2017 foi incluída no Salón Mundial da Fama do Xadrez.

Traxectoria
-----------

Kushnir foi tres veces seguidas campioa do Mundial Feminino de Xadrez. Perdeu a loita polo título ante Nona Gaprindashvili:

* +3 –7 =3 en Riga 1965
* +2 –6 =5 en Tbilisi–Moscova 1969
* +4 –5 =7 en Riga 1972

No Torneo de Candidatos de 1964 en Sukhumi empatou nos tres primeiros postos con Milunka Lazarević e Tatiana Zatulovskaia. Gañou en Beberjik en 1967, así como o Torneo de Candidatos dese ano en Subotica, e foi subcampioa en Belgrado en 1968. Empatou con Nikolau polo 1º e o 2º posto en Sinaia en 1969, e con Vobralova polo 2º e o 3º posto en Wijk aan Zee en 1971. Volveu gañar en Belgrado e en Moscova en 1971 e en Vrnjačka Banja en 1973, ficou en 3º lugar en Voronezh en 1973 (detrás de Zatulovskaia e Saunina), e gañou o Interzonal de 1976 en Roosendaal xunto con Akhmilovskaia.

Kushnir gañou tres veces as Olimpíadas de Xadrez Feminino. En Lublin 1969 e en Skopje 1972 fíxoo como membro do equipo soviético, e en ambas ocasións obtivo os mellores resultados da 2ª rolda. En Haifa 1976 gañou como xogadora do equipo israelí, co mellor resultado da 1ª rolda.

Finou en 2013 en Tel Aviv, nove días antes de facer os 72 anos.

Notas
-----

1. ↑  "Kushnir, Alla FIDE Chess Profile". *FIDE* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 6 de setembro de 2012. Consultado o 6 de xaneiro de 2023.
2. ↑  "Alla Kushnir". *World Chess Hall of Fame* (en inglés). Consultado o 6 de xaneiro de 2023.
3. ↑  "4th Women's Chess Olympiad: Lublin 1969". *OlimpBase* (en inglés). Consultado o 8 de xaneiro de 2023.
4. ↑  "5th Women's Chess Olympiad: Skopje 1972". *OlimpBase* (en inglés). Consultado o 8 de xaneiro de 2023.
5. ↑  "7th Women's Chess Olympiad: Haifa 1976". *OlimpBase* (en inglés). Consultado o 8 de xaneiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* Alla Kushnir en ChessGames.com
* Xudeus en Sports bio
* Obituario (WhyChess.com), con fotografía especial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q269098
* WorldCat
* VIAF: 64040319
* BNF: 12129779d
* BRE: 5201672
* GND: 116262874X
* ISNI: 0000 0000 5472 0821
* LCCN: nr88006500
* NTA: 165674873
* SUDOC: 029738245
* 365chess: Alla\_Kushnir
* ChessGames.com: 25406
* ChessTempo: 113522
* FIDE: 2800152

 |
**Alfonso Ramón González Gallego**, nado en Rianxo o 27 de setembro de 1973, é un exfutbolista e político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Estudou maxisterio na Universidade de Vigo. Dende 2002 é director comercial da Autoridade Portuaria de Vilagarcía de Arousa. Foi presidente da Cruz Vermella no Salnés (2011-2018). Militante do Partido Popular de Galicia, foi presidente dos populares de Vilagarcía de Arousa entre 2017 e 2020 e encabezou a lista do seu partido nas eleccións municipais de 2019 en Vilagarcía de Arousa mais a súa lista logrou 5 concelleiros fronte a 7 que tiña na anterior corporación. En xaneiro de 2020 anunciou que deixaba a política.

Carreira futbolística
---------------------

Comezou a xogar en 1990 no Arosa Sociedad Cultural da 3ª división e na tempada 1993/94 subiu co seu equipo á 2ª B para volver á tempada seguinte á terceira. En 1996 pasou ao Club Juventud Cambados tamén na 3ª división e na tempada 1999/2000 integrou o Céltiga Fútbol Club.

Notas
-----

1. ↑  "Alfonso". *BDFutbol*.
2. ↑  "Feijóo desvela que Alfonso Gallego será candidato a la Alcaldía en 2019". *Diario de Arousa*. 11 de novembro de 2017.
3. ↑  García, Dani (30 de xaneiro de 2020). "Alfonso Gallego dimite como líder do PP vilagarcián por razóns ‘persoais e profesionais’". *Canal Rías Baixas*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en BDFutbol *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105229416
* BDFutbol: 102783

 |
***Aladdin Sane*** é o sexto álbum de estudio do músico inglés David Bowie, publicado o 13 de xullo de 1973.

Historia e características
--------------------------

Foi gravado durante o seu tour de Ziggy Stardust nos Estados Unidos de América. Está concibido como unha continuación ao seu anterior álbum, *The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars*.

O nome do álbum é un calembur entre *Aladdin Sane* ("Aladino cordo") e *A Lad Insane* ("Un tipo demente"). Esta era unha referencia ao seu irmán Terry, que fora diagnosticado de esquizofrenia.

O álbum foi descrito polo propio Bowie simplemente como "Ziggy vai a América". Varias das cancións están baseadas en observacións que fixo Bowie durante a súa viaxe polos Estados Unidos como parte do tour.

A portada do disco, unha imaxe de Bowie cun raio atravesándolle o rostro, está considerada como unha das máis icónicas do artista e unha das máis influentes na cultura popular.

Temas
-----

Cara 1

1. "Whatch That Man"
2. "Aladdin Sane"
3. "Drive-In Saturday"
4. "Panic in Detroit"
5. "Cracked Actor"

Cara 2

1. "Time"
2. "The Prettiest Star"
3. "Let's Spend the Night Together"
4. "The Jean Genie"
5. "Lady Grinning Soul"
**Al Sears**, nado en Macomb (Illinois) o 22 de febreiro de 1910 e finado en Nova York o 23 de marzo de 1990, foi un saxofonista e compositor de jazz.

Traxectoria
-----------

Debutou en 1927, entrando moi pronto a traballar na big band de Chick Webb (1928-1930). A comezos dos anos 1930, dirixiu diversos pequenos combos, aínda que abandonou a música durante un tempo. Xa na década de 1940, volverá á escena, con Andy Kirk e Lionel Hampton, así como á fronte dunha banda que incluía a Lester Young. En 1944 entra na orquestra de Duke Ellington, substituíndo a Ben Webster, permanecendo con el até 1949, cando realiza varias gravacións canda Johnny Hodges. Xa nos anos 1950, tocará en bandas de rhythm and blues e dirixirá unha empresa de edicións musicais, xunto a Budd Johnson.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Right Now Right Now*, vídeo da Big Al Sears Band *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q195171
* WorldCat
* VIAF: 51880055
* AllMusic: mn0000611743
* BNE: XX1507280
* BNF: 139428688
* Discogs: 309989
* Europeana: ID
* GND: 134518411
* ISNI: 0000 0001 0792 2444
* LCCN: no93022660
* MusicBrainz: ID
* NKC: ola2002158287
* SNAC: w6tj0358
* SUDOC: 085648027

 |
**Ana Ledo Fernández** é unha política galega, concelleira e exalcaldesa de Boimorto.

Traxectoria
-----------

Aínda que independente, figurou como número 2 na candidatura do PSdeG-PSOE por Boimorto nas Municipais de 2011. Nos comicios o PSdeG acabou empatado a concelleiros co PP, pero grazas ao apoio do BNG na investiura José Ignacio Portos foi designado alcalde.

En 2014 o alcalde Portos presentou a súa dimisión por motivos de saúde, e Ana Ledo foi elixida a nova alcaldesa de Boimorto, a primeira muller en dirixir o concello. Nas eleccións de 2015 presentouse de novo, como independente, encabezando a candidatura do PSdeG. Todos os integrantes da candidatura figuraban como independentes.

Tras as eleccións, PSdeG-PSOE e BNG acordaron elixir alcalde ao candidato do BNG Xosé Luís Rivas Cruz no lugar de Ana Ledo, a pesar de que o PSdeG-PSOE tiña catro concelleiros e o BNG con dous.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Ignacio Portos** |  **Alcaldesa de Boimorto** 2014 - 2015 | Sucesor:**Xosé Luís Rivas Cruz** |

Notas
-----

1. ↑  O nacionalista Xosé Luis Rivas Cruz será o alcalde de Boimorto *La Voz de Galicia*, 13/06/2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Boimorto
**Ana Luna Alonso**, nada en Lugo, é unha profesora do departamento de tradución e lingüística da Facultade de Filoloxía e Tradución da Universidade de Vigo.

Traxectoria
-----------

Licenciouse en Filoloxía Románica e doutorouse en filoloxía francesa pola Universidade de Santiago de Compostela. É investigadora titular do grupo BiTraGa (A Biblioteca da Tradución Galega) e participa en diferentes proxectos como XESCOM e CULTURFIL da USC, EACT da UAB ou CRET da UB.

Entre as súas actividades sobre a tradución inclúe estudos socioculturais sobre as linguas minorizadas, a historia da tradución e das persoas que traducen, o estudo dos fluxos de tradución e as políticas de tradución editorial.

Publicacións
------------

É coeditora de monografías como:

* *Literaturas extranjeras y desarrollo cultural. Hacia un cambio de paradigma en la traducción literaria gallega*. (Peter Lang, 2015)
* *La traducción literaria: nuevas investigaciones* (Comares, 2016)

### Obra colectiva

* *Unha voz, moitas voces. Xela Arias tradutora* (2021). Vigo: Xerais. Con María Reimóndez e Alberto Álvarez Lugrís. ISBN 978-84-9121-990-3. 176 páxs.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q109331511
* WorldCat
* VIAF: 24050632
* BNE: XX1332570
* GND: 1057390003
* ISNI: 0000 0001 1932 8987
* LCCN: n2007050449

 |
Este ***Autorretrato*** (en alemán: *Selbstbildnis*) é o segundo dos tres autorretratos creados polo pintor alemán Albrecht Dürer. É un óleo sobre táboa, pintado en 1498. Mide 52 cm de alto e 41 cm de ancho, sendo así o máis pequeno dos seus autorretratos. Exhíbese no Museo do Prado de Madrid. No catro Dürer elévase a si mesmo á clase social que el cría merecía un artista da súa habelencia. Dürer represéntase nun interior baixo un arco, de medio corpo e xirado cara ó espectador. Pintado despois da súa primeira viaxe a Italia, a presenza de Dürer domina o espazo pictórico, dende o seu sombreiro, que case chega até a parte superior do lenzo, até o seu brazo colocado no bordo inferior, onde repousan os seus dedos vestidos en finas luvas.

Historia
--------

Albrecht Dürer, fillo dun ourive húngaro que se estabeleceu en Núremberg, é o máximo representante do Renacemento en Alemaña. Este *Autorretrato* pintouno en 1498, un ano trascendente para a súa carreira: é o mesmo ano no que publicou a súa famosa serie de gravados do *Apocalipse*, entallada en xilografía. Regresara da súa primeira viaxe a Italia, o cal se nota no estilo deste cuadro: obsérvase a influencia da escola veneciana e lombarda, en particular, de Giovanni Bellini.

En 1636, este cadro foi o agasallo do concello de Núremberg a Carlos I de Inglaterra, xunto cun retrato do pai do artista ós 70 anos de idade, que xeralmente se lle atribúe (National Gallery de Londres). Contra o 1648, o gravador Wenzel Hollar reproduciu o *Autorretrato* con augaforte; esta copia amosa a efixie en posición invertida.

Cando Carlos I foi xulgado e decapitado en 1649, os seus bens vendéronse en poxa e o autorretrato de Dürer foi adquirido (mediante intermediarios) por Filipe IV de España. Permaneceu na colección real española até a apertura do Museo do Prado.

Cultura popular
---------------

En 2012, a oficina de turismo de Nürnberg encargou un xoguete de Playmobil baseado na pintura para ser vendido como suvenir.

Notas
-----

1. ↑  Bailey, 60
2. ↑  Wieseman, Marjorie E. "'The Painter's Father', 1497". National Gallery, Londres, 30 de xuño de 2010. Consultado o 13 de agosto de 2011.
3. ↑  "Tourismus Nürnberg: PLAYMOBIL - Dürer as Ambassador for Nuremberg Arquivado 11 de decembro de 2016 en Wayback Machine.". Consultado o 17 de abril de 2016.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bailey, Martin. *Dürer*. Londres: Phidon Press, 1995. ISBN 0-7148-3334-7
* Brion, Marcel. *Dürer*. Londres: Thames and Hudson, 1960
* Sturge Moore, Thomas. *Albert Dürer*. Kessinger Publishing, 2004. ISBN 1-4191-0533-7
**A Autoridade** dende o punto de vista do Estado, pode ser considerado como a forza exercida por unha persoa lexitimada por unha institución, conforme a unhas funcións que lle son xeralmente recoñecidas.
Neste sentido cando unha persoa *ten autoridade* dedúcese que ten aptitude para mandar (ou impoñe-lo seu punto de vista ou se facer respectar). Así, cando o individuo *ten «a» autoridade* está *autorizado* a actuar, a exercer un determinado poder. Neste ámbito, a autoridade está ligada á potestade.

Fóra do ámbito institucional do Estado, a autoridade pode supor en ocasións algo distinto á posibilidade de exerce-la forza para impoñe-las cousas ou potestade. A autoridade tamén a ten quen, por mor da súa capacidade nun ámbito, polos seus coñecementos ou dignidade, pode exercer sobre outros unha influencia á hora de que tomen certas decisións. Neste sentido, moitos órganos consultivos teñen moita autoridade sobre a materia obxecto de consulta.

Etimoloxía
----------

A palabra autoridade vén do latín *auctoritas*. O profesor Michel Humbert, no seu libro « *Institucións políticas e sociais da antigüidade* » (Précis Dalloz) dá informacións referentes a esta última palabra.

Define a noción de autoridade nun sentido máis ben xurídico e social. É o seu carácter necesario, incluso indispensable á estrutura de toda a sociedade o que na fai lexítima para a maioría e que permite la opoñe a *erga omnes* -coa condición, claro está, que sexa xuridicamente regular-. Non debemos esquecer tampouco o que chamámo-la autoridade natural que pode desprender unha persoa (e aquí tamén o aspecto benéfico é subxacente).

A noción de autoridade foi tratada en filosofía e en socioloxía, en particular por Max Weber e Alexandre Kojeve.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174834
* BNCF: 13886
* BNE: XX4576318
* BNF: 119340651
* BRE: 1850372
* FAST: 821653
* GEC: 0221529
* GND: 4003990-0
* LCCN: sh85009789
* NDL: 00565509
* Orthodox Encyclopedia: 81016
* PSH: 9475

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras xeorxianas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Ana Matnadze** (en xeorxiano: ანა მათნაძე), nada en Telavi, Xeorxia o 20 de febreiro de 1983, é unha xogadora de xadrez xeorxiana que representa a España. Alcanzou a categoría de mestra internacional e Gran Mestra.

Traxectoria
-----------

A súa nai ensinoulle a xogar ós catro anos e empezou a viaxar ós seis; pouco despois xa tiña como adestradora á ex-campioa do mundo Nona Gaprindashvili, unha das grandes ídolos dos xeorxianos. Sufriu entón un adestramento intensivo de dez horas diarias. Xogou o Mundial sub 10 en Bratislava (Checoslovaquia) e gañouno. Seguiron outros éxitos: pentacampiona de Europa (dous sub 12, un sub 14, dous sub 16) e campioa do mundo sub 14. Xa na adolescencia empezou a desenvolver outra das súas paixóns, a aviación. Matnadze converteuse en Mestra Internacional Feminina (WIM) en 1999, en Gran Mestra Feminina (WGM) en 2002, e en Mestra Internacional (IM) en 2006. Empezou a frecuentar España e xogaba a liga Catalá os fins de semanas durante tres meses combinándoa con outros torneos ata que, en 2004, decidiu vivir en Barcelona. Licenciada en filoloxía xermánica en Tiblisi, domina a linguas castelá, xeorxiana, rusa, alemá, inglesa, portuguesa e catalá. Participou en numerosas sociedades e actividades benéficas e, fascinada polos vampiros, é a personaxe protagonista dun libro de Miguel Álvarez Morales, *AnnA La Vampiresa* (2012).

Notas
-----

1. ↑  "Biografía". Arquivado dende o orixinal o 11 de marzo de 2005. Consultado o 10 de xaneiro de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q482971
* 365chess: Ana\_Matnadze
* ChessGames.com: 51599
* ChessTempo: 132814
* FIDE: 13601377

 |
**Automóviles Fernández y Aymerich** (AFA) foi un fabricante español de automóbiles con sede en Barcelona de 1942 ata 1947.

Historia da compañía
--------------------

A compañía creouse en 1942 baixo a dirección de Juan Aymerich Casanovas e Luís Fernández Roca. Jaime Morera Carreró foi o deseñador. En 1944, a compañía presentou o único prototipo existente na *Exposición Automovilista de Villaverde*, organizada pola Dirección General de Transportes. En 1947 púxose fin á produción. 

O único modelo baseado no Nacional Rubí, un micro coche tamén fabricado por Aymerich, era un coche pequeno de dúas prazas convertible, con dúas portas con capota abatible. Un motor de catro cilindros, dianteiro de 527 cc, cunha potencia de 13 cv, e unha velocidade máxima de 85 km/h.

Produción
---------

O plan era unha produción anual de 100 coches. A produción real foi menor, unha ou dúas unidades. A morte de Juan Aymerich en 1946 e a falta de axudas oficiais propiciaron o abandono deste prometedor proxecto.

Pódese ver un exemplar no Museo da Ciencia e da Técnica de Cataluña (mNACTEC), en Terrasa (Barcelona).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Automóviles Fernández y Aymerich Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Harald Linz, Halwart Schrader: *Die Internationale Automobil-Enzyklopädie.* United Soft Media Verlag, München 2008, ISBN 978-3-8032-9876-8. *(en alemán)*
* George Nick Georgano (Chefredakteur): *The Beaulieu Encyclopedia of the Automobile.* Volume 1: *A–F.* Fitzroy Dearborn Publishers, Chicago 2001, ISBN 1-57958-293-1. *(en inglés)*

### Ligazóns externas

* Autopasion18.com (con fotos) *(en castelán)*
**Ana Monreal Vidal,** nada en Pamplona en 1984, é unha enxeñeira industrial e empresaria española. É cofundadora das empresas iAR, Smart Lean Solutions e Bambrai, así como a representante en España da empresa Sirea.

Traxectoria
-----------

Monreal estudou Enxeñería Industrial entre 2002 e 2007 na Universidade Pública de Navarra (UPNA). Realizou o seu traballo fin de grao *Estudo de viabilidade dunha unidade hidráulica de pila de combustible* durante unha estancia Erasmus en Braunchweig en Alemaña e obtivo a súa máxima nota. Ao finalizar o grao, Monreal especializouse en enerxías renovables cursando un máster na Universidade CEU San Pablo de Madrid. Entre 2008 e 2013 traballou como investigadora no Centro Nacional de Enerxías Renovables (CENER) dentro do Departamento de Enerxía Solar Térmica.

En xaneiro de 2014 creou a filial española da multinacional francesa Sirea, dedicada ao control e a automatización. Posteriormente, en marzo de 2014 e xunto con dous socios, Jon Navarlaz e Miguel Ángel Llorente, Monreal puxo en marcha outra empresa, iAR, pioneira no software de realidade aumentada industrial. Esta iniciativa resultou gañadora dun concurso da rede eléctrica francesa e doutro de Volkswagen e tamén resultou gañadora, en 2016, da décima edición do premio Emprendedor XXI. Mediante o software deseñado por iAR, é posible alertar de calquera avaría producida amosando o lugar exacto onde se produciu e mesmo proporciona instrucións de reparación ao técnico de mantemento, facilitando así tanto o seu traballo como reducindo en 60 o tempo destas operacións. Ademais, iAR asinou en 2019 un convenio co Centro Nacional de Seguridade e Tecnoloxía Alimentaria (CNTA) para aumentar a eficiencia operativa das empresas alimentarias.

Agradecementos
--------------

En 2019, Monreal recibiu o premio á Mellor Enxeñeira Industrial do Ano dentro dos Premios Nacionales de Ingeniería Industrial pola súa traxectoria profesional e empresarial.

Notas
-----

1. 1 2  "Ana Monreal y das-Nano reciben los Premios Nacionales de Ingeniería Industrial" (en castelán). 20 de septembro de 2019. Consultado o 11 de febreiro de 2020.
2. 1 2  "Mentoría STEM" (en castelán). Consultado o 11 de febreiro de 2020.
3. 1 2  Pamplona, Efe (17 de febreiro de 2019). "Ana Monreal (iAR): "Discriminar a la mujer es un desperdicio de talento bestial"" (en castelán). Consultado o 11 de febreiro de 2020.
4. ↑  Emprendedores, Por Redacción (7 de setembro de 2019). "Ana Monreal: emprendedora e ingeniera del año" (en castelán). Consultado o 11 de febreiro de 2020. [*Ligazón morta*]
5. ↑  Redacción/EFE (11 de setembro de 2017). "Los Premios EmprendedorXXI para las 'start-ups' innovadoras se abren a Portugal". *diariodenavarra.es* (en castelán). Consultado o 8 de decembro de 2021.
6. ↑  PAMPLONA, C. L. (14 de novembro de 2016). "Ana Monreal Vidal y la realidad aumentada" (en castelán). Consultado o 11 de febreiro de 2020.
7. ↑  "CNTA e iAR, por la digitalización alimentaria" (en castelán). 7 de novembro de 2019. Consultado o 11 de febreiro de 2020.
**Amortecedor de gas**. Os compoñentes son:  

A - barra,  

B - pistón con xunta de estanquidade,  

C - cilindro,  

D - deposito de aceite,  

E - pistón flotante,  

F - cámara de aire
Un **amortecedor** é un dispositivo que absorbe enerxía, utilizado normalmente para diminuír as oscilacións non desexadas dun movemento periódico ou para absorber enerxía de golpes ou impactos.

Os amortecedores son un compoñente común da suspensión dos automóbiles e outros vehículos, para axudar a que as rodas se manteñan pegadas ao solo. Os elementos elásticos metálicos utilizados na suspensión teñen a tendencia de rebotar. Tense dado casos en pisos con fochancas, e debido a que os movementos de cada fochanca se sumaban, os coches chegaron a engalar. Para evitar este efecto, de que as rodas se separen do chan, os amortecedores frean as oscilacións seguintes ao movemento inicial da focha. Este efecto de rebote evítase tanto nas suspensións pneumáticas como coas hidroneumáticas.

Tipos de amortecedores
----------------------

* Amortecedor de gas
* Amortecedor hidráulico
* Amortecedor reolóxico

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Amortecedor Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Amortecedor con plataforma estable
* Resonancia

### Ligazóns externas

* Weforma - amortecedores industriais - regulable, auto-regulable, progresivo
* Amortecedores e suspensión PDF *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q211251
* BNCF: 67029
* EBID: ID
* GND: 4140206-6
* JSTOR: shock-absorbers
* LCCN: sh85121710
* MAG: 190743461
* NDL: 00564972
* NKC: ph902291

 |
Un **amperímetro** é un instrumento que serve para medir a intensidade de corrente que está circulando por un circuíto eléctrico. 

Os amperímetros, en esencia, están constituídos por un galvanómetro cunha escala graduada en amperios.

O instrumento descrito corresponde ao deseño orixinal, xa que na actualidade os amperímetros empregan un conversor analóxico/dixital para a medida da caída de tensión sobre un resistor polo que circula a corrente a medir. A lectura do conversor é lida por un microprocesador que realiza os cálculos para presentar nun display numérico o valor da corrente circulante.

Emprego
-------

Para efectuar a medida da intensidade da corrente circulante o amperímetro débese de colocar *en serie*, para que sexa atravesado por dita corrente. Isto lévanos a que o amperímetro debe posuír unha resistencia interna o máis pequena posible, a fin de que non produza unha caída de tensión apreciable. Para iso,no caso de instrumentos baseados nos efectos electromagnéticos da corrente eléctrica, estarán dotados de bobinas de fío groso e con poucas espiras.

Nalgúns casos, para permitir a medida de intensidades superiores ás que poderían soportar os debandados e órganos mecánicos do aparato sen destruirse, dótaselles dunha resistor de moi pequeno valor colocado *en paralelo* co debandado, de forma que só pase por este unha fracción da corrente principal. A este resistor adicional denomínaselle *shunt*. 
Para que un galvanómetro funcione como amperímetro hai que ter en conta que polo fino fío da bobina dun galvanómetro só pode circular unha intensidade de corrente pequena. Se hai que medir intensidades maiores, acoplaselle unha derivación de baixa resistencia, denominada shunt, aos terminais do medidor. A maior parte da corrente pasa pola resistencia da derivación, pero a pequena cantidade que flúe polo medidor segue sendo proporcional á intensidade total. Ao empregar esta proporcionalidade, o galvanómetro pódese empregar para medir intensidades de varios centos de amperios.

Un microamperímetro está calibrado en millonésimas de amperio e un miliamperímetro en milésimas de amperio.

Figura 1.- *Conexión dun amperímetro nun circuito*

Na Figura 1 pódese observar a conexión dun amperímetro **(A)** nun circuíto, polo que circula unha corrente de intensidade **(I)**.  

Así mesmo, amósase a conexión do resistor *shunt* (**RS**).

O valor de **RS** calcúlase en función do *poder multiplicador* (**n**) que queremos obter e da resistencia interna do amperímetro (**RA**) segundo a fórmula seguinte:

{\displaystyle R\_{S}={\frac {R\_{A}}{n-1}}}

Así se queremos que un amperímetro con resistencia interna de 5 ohmios, que, sen shunt, pode medir un máximo de 1 A poida medir ata 10 A, o shunt debe ter un *poder multiplicador* de 10, polo tanto **RS** deberá de ser:

{\displaystyle R\_{S}={\frac {5}{9}}=0.555\Omega }


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q166046
* AAT: 300196271
* BRE: 1818933
* EBID: ID
* JSTOR: ammeters
* MAG: 17477027
* PSH: 2322

 |
**Ana Maria Teles Carreira** é a embaixadora de Angola en Reino Unido. Ten unha licenciatura en Dereito, unha mestría en Estudos Diplomáticos da Academia Diplomática de Londres na Universidade de Westminster,e é diplomática de carreira no Servizo Exterior de Angola. Entre os cargos que ocupou no Ministerio de Relacións Exteriores atópanse o cargo de Directora de Asuntos Legais e Consulares e Directora para Asia e Oceanía. Traballou en Congo Brazzaville como conselleira e foi Embaixadora na India e Embaixadora non residente en Tailandia. Foi acreditada ante o Tribunal de St. James en novembro de 2005. Tamén é Embaixadora non residente en Irlanda.

Notas
-----

1. ↑  "Embassy of the Republic of Angola". Government of the United Kingdom. 2007. Arquivado dende o orixinal o 31 de decembro de 2007. Consultado o 2007-11-22.
2. ↑  "A Chatham House Africa Programme Conference" (PDF). Biography of Ana Maria Carreira. 2010. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 17 de xuño de 2011. Consultado o 2010-05-03.
3. ↑  "Trade Promotion Programme - Focus: Africa". Government of India, Ministry of Commerce and Industry, Department of Commerce. 2006. Arquivado dende o orixinal o 21 de novembro de 2007. Consultado o 2007-11-25.
**Ana María Ríos Bemposta**, nada en Arcade, Soutomaior, en 1979, é unha peiteadora que se fixo famosa logo de ser retida en Cancún (México) por presunto contrabando de armas.

A detención
-----------

Ana María Ríos foi detida na alfándega do aeroporto mexicano de Cancún o 9 de outubro de 2006, ao seu regreso da lúa de mel, que pasara naquela cidade co seu home, Marcos Dasilva Bouzón. Na súa bolsa de viaxe, a policía mexicana atopara balas de diversos calibres, dúas delas percutidas, e un detonador M1 que adoita usar o exército mexicano. Ana María Ríos defendeu en todo momento descoñecer quen colocou esa munición na súa equipaxe, e algunhas hipóteses sinalan a posibilidade de que fose un engado para realizar unha operación delitiva realmente seria na mesma alfándega.

Durante os días seguintes creouse unha grande expectación na súa vila natal e no resto de Galiza, e convocouse o 15 de outubro de 2006 unha manifestación en Arcade que congregou a 2.500 persoas e á que asistiron diversos representantes políticos, en apoio de Ana María Ríos e solicitando a súa liberación. Logo de 12 días, o 21 de outubro, Ana María Ríos foi liberada provisionalmente polas autoridades mexicanas logo de pagar unha fianza de 1600 euros. En decembro, a xustiza mexicana declarouna definitivamente inocente.

A sona
------

Logo dunhas primeiras semanas tranquilas, con algunhas declaracións puntuais en medios de comunicación, Ana María Ríos fíxose definitivamente famosa en xaneiro de 2007, logo de aparecer espida na portada da revista española Interviú.

A editorial Biblos publicou un libro sobre ela, escrito pola xornalista María José Lorenzo, *Voda, cárcere e fama*, que foi rapidamente traducido ao español.

Notas
-----

1. ↑  Unas 2.500 personas piden la libertad de la joven gallega retenida en Cancún El País 15 de outubro de 2006
**Ana Carrasco**, nada en Cehegín o 10 de marzo de 1997, é unha piloto de motociclismo murciana. Compite no Campionato do Mundo de Supersport 300.

Traxectoria
-----------

No ano 2013 debutou na categoría de Moto3, no equipo Calvo Team, compartindo garaxe co que remataría por ser campión da categoría ese mesmo ano Maverick Viñales, e converteuse na muller mais nova en participar no Campionato do Mundo de Motociclismo. Ese mesmo ano converteuse na primeira muller da historia en acadar puntos na categoría de Moto3, e na primeira en acadalos no Mundial de Motociclismo dende 2001, grazas a unha 15ª praza na carreira disputada en Malaisia. Superouno cunha 8ª praza no peche da tempada en Valencia.

O 2014 aos mandos dunha Kalex KTM do equipo RW Racing GP non conseguiu repetir resultados acadando como mellor posición un 21º posto no Circuíto das Americas de Austin.

Sorte similar tivo no ano 2015 no que acadou a 18ª praza en dúas ocasións en Francia e en Australia pilotando unha KTM do equipo RBA Racing Team, ademais a metade de ano sufriu unha aparatosa caída na pista alemá de Sachsenring na que tamén se viu implicada a piloto María Herrera e na que se fracturou o úmero.

No 2016 Carrasco non atopou oco no mundial e optou por participar no CEV (Campionato de España de Velocidade) na categoría de Moto2.

Para o 2017 Carrasco asinou con ETG Racing para pilotar a súa Kawasaki Ninja 300 no Campionato do Mundo de Supersport 300 e na súa primeira carreira en Aragón fixo un 10º posto.

Estatísticas no Campionato do Mundo de Motociclismo
---------------------------------------------------

(Carreiras en **negra** indican pole position, Carreiras en *cursiva* indican volta rápida)

| Ano | Cat | Moto | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | Pos | Pts |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2013 | Moto3 | KTM | QAT20 | AME20 | SPARet | FRA19 | ITA26 | CAT22 | NED29 | GER24 | IND17 | CZE23 | GBR22 | RSM19 | ARA20 | MAL15 | AUS19 | JPN18 | VAL8 |  | 21º | 9 |
| 2014 | Moto3 | Kalex KTM | QAT24 | AME21 | ARG23 | SPA23 | FRA22 | ITA20 | CAT30 | NED24 | GER20 | IND26 | CZERet | GBR29 | RSM24 | ARA22 | JPN | AUS | MAL | VAL | NC | 0 |
| 2015 | Moto3 | KTM | QAT | AME22 | ARG26 | SPA27 | FRA18 | ITA25 | CAT23 | NED23 | GERRet | IND | CZE | GBRRet | RSM25 | ARA27 | JPN29 | AUS18 | MAL23 | VAL24 | NC | 0 |

Notas
-----

1. ↑  ABC. "Ana Carrasco y un punto histórico". *ABC.es* (en castelán). Consultado o 2017-04-24.
2. ↑  "Moto3 Sachsenring 2015. Caída de María Herrera y Ana Carrasco - Motorbike Magazine". *Motorbike Magazine* (en castelán). 2015-07-12. Consultado o 2017-04-24.
3. ↑  "Ana Carrasco se sube al FIM CEV de Moto2 con el team MR Griful". *Mundo Deportivo*. Consultado o 2017-04-24.
4. ↑  Martin, Jesus (2016-12-22). "Ana Carrasco disputará 2017 en el nuevo mundial de Supersport 300, junto a otros 34 pilotos" (en castelán). Consultado o 2017-04-24.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10854669
* Munzinger: 01000010391
* As: 29288
* MotoGP: Ana+Carrasco
* WorldSBK: Ana+Carrasco

 |
**Atlas** é unha axencia de información audiovisual pertencente ao Grupo Mediaset España Comunicación, constituída en 1998. Nos seus cinco primeiros anos converteuse na principal provedora de novas de televisión para os medios locais. Dende os seus inicios na sede de Telecinco, Atlas naceu coma unha axencia multimedia e multisoporte, cubrindo diariamente máis de 100 informacións. A axencia filial a Mediaset España Comunicación produce noticias nacionais, internacionais (con acordos con axencias estranxeiras coma Reuters), acontecementos, política, economía e deportes entre outros temas. As redaccións de Informativos Telecinco e Noticias Cuatro infórmanse diariamente a través dela.

Evolución
---------

Dende os seus principios a axencia producía a información para Informativos Telecinco, pero dende a chegada de Cuatro a Mediaset España Comunicación a axencia produce información diaria para ámbalas dúas redaccións. Paolo Vasile definiu este concepto coma "Unha cociña para dous restaurantes".

O 24 de xaneiro do 2012 despediuse a 14 traballadores da axencia debido á profunda crise do sector.

Producións
----------

* Informativos Telecinco (dende 1999).
* A tu lado (2004 - 2007).
* TNT (2004-2007).
* Diario de... (dende 2006).
* Noticias Cuatro (dende 2011).
* Las mañanas de Cuatro (dende 2011).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.atlas-news.com páxina da axencia *(en castelán)*.
**Alberte III de Namur**, nado cara a 1027, finado no ano 1102, foi conde de Namur dende 1063 até a súa morte. Era fillo de Alberte II, conde de Namur, e de Rexelinda de Verdún (ou de Lotarinxia).

Biografía
---------

Entre o 1071 e 1072, Alberte III apoiou a Richilde do Henao, condesa de Flandres e do Henao, na súa pugna contra Roberto I de Flandres, pero esta foi derrotada e tivo que renunciar aos seus dereitos sobre Flandres. No 1076, apoiado por Matilde de Toscana, Alberte III reivindicou o ducado de Bouillón, ao que consideraba ter dereitos en razón da súa ascendencia materna, e combate a Godofredo de Bouillon para facer valer as súas pretensións. Durante unha batalla preto de Dalhem, o 20 de setembro de 1085, Alberte III matou o conde palatino Hermann II de Lotarinxia, o que lle fixo caer en desgraza ante o emperador xermánico. Finalmente, mediante a Tregua de Deus de 1086, o bispo de Liexa conseguiu que os contendentes alcanzasen a paz, en proveito dos intereses de Godofredo.

No 1099, o bispo Otberto de Liexa concedeulle o condado de Brunenferuz. Este aparece nun documento de 1101 asociado ao fillo de Alberte III, Godofredo.

Matrimonio e descendencia
-------------------------

Alberte III casou cara a 1065 con Ida de Saxonia (finada en 1102), viúva de Federico de Luxemburgo, duque da Baixa Lotarinxia. Ida parece ser filla de Bernardo II, duque de Saxonia. Tiveron cinco fillos:

* Godofredo I (n. 1068, m. 1139), conde de Namur.
* Henrique (n. 1070, m. 1138, conde da Roche.
* Federico (m. 1121), bispo de Liexa entre 1119 e 1121.
* Alberte (m. 1122), conde de Jaffa.
* Alix (n. 1068, m. a partir de 1124), casada en 1083 con Otón II, conde de Chiny.

Notas
-----

1. ↑  SAXONY DUKES |url=
2. ↑  Gislebertus (of Mons) 2005, p. 8.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Alberte III de Namur Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* The Boydell Press, ed. (2005). *Chronicle of Hainaut*.

Ligazóns externas
-----------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Alberte II** | **Conde de Namur**1063-1102 | Sucesor:**Godofredo I** |
**Rita Amparo López Jean**, nada en Vilaboa (Culleredo) o 30 de outubro de 1885 e finada en Montauban (Francia) o 12 de novembro de 1942, foi unha activista galeguista, presidenta da Agrupación Republicana Femenina da Coruña.

Traxectoria
-----------

Filla de Adela Jeán Toca e de Sabino María López, avogado e secretario do concello de Culleredo, criouse en Vilaboa, onde a súa nai era mestra. Anos máis tarde trasladouse coa nai, xa viúva, á Coruña. Nesta cidade matriculouse no Instituto Eusebio da Guarda da Coruña e posteriormente estudou Maxisterio. Ao mesmo tempo estudou canto e piano baixo a dirección de Xosé Baldomir e pintura con Máximo Ramos. Casada co coñecido político republicano César Alvajar, tivo un papel moi destacado na Agrupación Republicana Femenina entre 1933 e 1936, da que foi secretaria e presidenta. En 1935 ingresou no Partido Galeguista.

Tumba de Amparo López Jean no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.
Co triunfo da Fronte Popular trasladouse a Soria, onde o seu home fora nomeado Gobernador Civil. Durante a guerra civil o matrimonio viviu en Madrid, Valencia e Barcelona. En Barcelona foi nomeada Secretaria Xeral do Grupo Feminino Galeguista.

Rematada a guerra, exiliouse en Francia, na localidade de Vimoutiers, e tras a ocupación nazi viviu en Vichy e Montauban. Morreu en 1942. Os seus restos foron trasladados ao cemiterio de Santo Amaro no 2006.

Foi a nai de Amparo, Ana María, Javier e María Teresa Alvajar López.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pereira Martínez, Carlos (1998). "Mulleres e República. Aproximación ás asociacións de mulleres progresistas na Coruña republicana" (PDF). *Anuario Brigantino* (21): 255–290. Consultado o 26 de setembro de 2008.

### Ligazóns externas

* Rita Amparo López Jean. Agrupación Cultural Alexandre Bóveda. 20/08/2019
* "Mulleres de Culleredo: Amparo López Jean"
* Pereira Martínez, Carlos (2008). "Amparo López Jeán". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
**Axelmundo** (ou **Axilmundo**) foi o primeiro soberano histórico dos longobardos. Reinou entre finais do século IV e o inicio do V.

Traxectoria
-----------

Axelmundo é o primeiro rei histórico, despois dos míticos irmáns Ibor e Aio, transmitido pola tradición longobarda, transmitida na *Origo gentis Langobardorum*. Convértese en soberano a finais do século IV, cano o seu pobo se estableceu no Nórico (a actual Baixa Austria) tras unha migración plurisecular e reinou, sempre segundo o mito, trinta e tres anos.

Pertencente á liñaxe dos Gugingos, Axelmundo é considerado na tradición posterior como fillo do mítico Aio, personificando a continuidade do pobo e dos seus xefes. A súa subida ao trono significou o desenvolvemento dunha forte institución monárquica entre os longobardos, sen que esta anulase, porén, a autonomía dos varios duques.

Cóntase que Axelmundo guiara aos longobardos no seu encontro contra os hunos, chamados polas fontes longobardas *bulgari*; probabelmente saíu mal parado, xa que caeu na batalla e a súa filla foi convertida en escrava. O mito fai mención tamén dun encontro coas amazonas.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Paulo Diácono, *Historia Langobardorum* (*Historia dos Longobardos*, Lorenzo Valla/Mondadori, Moano 1992). I, 14.
* *Origo gentis Langobardorum*, ed. G. Waitz in *Monumenta Germaniae Historica* SS rer. Lang. § 2.
* Jörg Jarnut. *Storia dei Longobardi*. Torino, Einaudi, 2002. ISBN 8846440854
* Sergio Rovagnati, *I Longobardi* (Moano, Xenia 2003)

| Reino longobardo |
| --- |
| *Segue a:* | **Axelmundo**(finais século IV-principios século V) | *Precede a:* Lamissio |
|  |