**Nemesio Montiel Fernández**, nado en Laguna del Pájaro, Zulia, Venezuela o 25 de novembro de 1943 e finado en Maracaibo o 26 de abril de 2021, tamén coñecido polo seu nome en lingua wayuu **Nemesio Montiel Ja'yaliyuu**, foi un docente, sociólogo, escritor, activista polos dereitos indíxenas, político e antropólogo venezolano de orixe wayuu.

Traxectoria
-----------

Montiel naceu en Laguna del Pájaro (Alitasía), estado Zulia, dentro do clan Ja'yaliyuu e descendente do líder indíxena Torito Fernández. Obtivo o grao de Antropoloxía Social e Aplicada e Indixenismo na Universidade Central de Venezuela en 1972, presentando como traballo de grao "La Guajira: Perspectivas Antropológicas, según un Guajiro", coa que obtivo a cualificación *summa cum laude*, converténdose así no primeiro antropólogo venezolano de orixe indíxena.

### Activismo

Montiel chegou a ser coñecido polas súas achegas e loita polos dereitos dos pobos indíxenas, exercendo como Secretario Xeral do Consello Nacional de Comunidades Indíxenas e representante do Comité de Defensa do Guajiro en 1969, Coordinador Xeral da Confederación de Indíxenas de Venezuela, Caracas entre 1973 e 1975, así como guionista de varios espazos radiais e de televisión nos que se abordaba a situación do indíxena en Venezuela e presidente do Observatorio Wayuu Colombo Venezolano.

### Docencia e cultura

Nemesio Montiel dedicou grande parte da súa carreira profesional ao eido académico, ditando clases de pregrao e posgrao na Universidade do Zulia e na Universidade de Oriente, así como a coordinar as actividades culturais da Universidade do Zulia, da cal foi o seu Director de Cultura entre 2001 e 2008 e asesor indíxena do Vicerreitorado Académico da mesma entre 2008 e 2011.

### Carreira política

Montiel foi elixido deputado ao Congreso da República de Venezuela polo estado Zulia entre os anos 1989 e 1993, así como Secretario de Cultura do Estado Zulia entre os anos 1990 e 1994, salientando a súa xestión pola creación da Escola de Música Wayuu e que se decretase o wayuu como segundo idioma oficial do estado.

Montiel faleceu o 26 de abril de 2021 por mor de complicacións relacionadas coa COVID-19, na cidade de Maracaibo, Venezuela.

Publicacións
------------

### Ensaios e traballos académicos

* *Nociones históricas de los guajiros*. Escola de Traballo Social de Universidade do Zulia, 1976.
* *Recopilación de Documentos sobre Indigenismo en América*. Facultade de Dereito da Universidade do Zulia, 1976.
* *La Guajira: historia, costumbres, tradiciones, ciencias y situación actual*. Escola de Traballo Social de Universidade do Zulia, 1976.
* *Apuntes Históricos sobre Sinamaica [Suchukua Karrouya]*. INCE, 1978.
* *Los Guajiros: Rasgos Históricos y Resistencia Etnica*. Ministerio de Información e Turismo de Venezuela, 1980.
* *Testimonios sobre la Lucha y la Reafirmación Etnica*. Vicerreitorado Administrativo da Universidade do Zulia, 1988. ISBN 978-9802321308
* *Movimiento Indígena en Venezuela*. Secretaría de Cultura da Gobernación do Estado Zulia, 1993. ISBN 980-295-063-7
* *Los wayuu, resistencia étnica, derechos específicos e interculturalidad*. Editorial Ediluz, 2005.
* *Los A'laülaa y compadres wayúu*. Editorial de Universidade do Zulia, 2006.
* *La nueva relación de los pueblos indígenas con el Estado venezolano*. Universidade do Rosario, 2010.

### Novelas

* *E'irrukuirra (Linajes)*. Editorial Ediluz, 2001.

Notas
-----

1. ↑  Falleció el antropólogo wayuú Nemesio Montiel Fernández Arquivado 27 de abril de 2021 en Wayback Machine.. Diario del Norte
2. 1 2  El profesor Nemesio Montiel falleció por complicaciones del Covid-19. El Universal
3. 1 2 3 4  El Zulia pierde a su palabrero mayor: fallece Nemesio Montiel Fernández. Sultana del Lago Editores.
4. ↑  Falleció el antropólogo zuliano Nemesio Montiel Fernández por covid-19. Tal Cual