| Pica alpina*Anthus spinoletta* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Passeriformes |
| Familia: | Motacillidae |
| Xénero: | *Anthus* |
| Especie: | ***A. spinoletta*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Anthus spinoletta***(Linnaeus, 1758) |
| Área de distribución de Anthus spinoletta
     Área de cría      Residente      Zona de migración      Área de invernadaÁrea de distribución de ***Anthus spinoletta***
     Área de cría      Residente      Zona de migración      Área de invernadaÁrea de distribución de ***Anthus spinoletta***
     Área de cría      Residente      Zona de migración      Área de invernada |
| Subespecies |
| *Véxase o texto* |
| Sinonimia |
| *Véxase o texto* |

A **pica alpina**, *Anthus spinoletta*, é unha especie de ave paseriforme da familia dos motacílidos pertencente ao xénero *Anthus*.

É un paxaro pequeno, de entre 15,5 e 17 cm de lonxitude, que cría nas montañas da rexión Holártica, aínda que con distribución descontinua, no sur de Europa e das zonas temperadas do sur de Asia até a China. En Galicia é escasa e só pode verse en zonas de montaña lindantes con Asturias e Castela.

Taxonomía
---------

### Descrición

A especie foi descrita en 1758 na páxina 166 do volume 1º do seu *Systema Naturae* baixo o nome de *Alauda spinoletta*.

### Sinónimos

Ademais de polo nome actualmente válido, a especie coñeceuse tamén polos sinónimos:

* *Alauda spec* Linnaeus, 1758
* *Alauda spinoletta* Linnaeus, 1758 (protónimo)
* *Anthus spinoletta petrosus* (Montagu, 1798)

### Subespecies

Recoñécense as subespecies seguintes:

* *Anthus spinoletta blakistoni* Swinhoe, 1863
* *Anthus spinoletta coutellii* Audouin, 1826
* *Anthus spinoletta spinoletta* (Linnaeus, 1758)

Características
---------------

*Anthus spinoletta* entre a vexetación
*Anthus spinoletta spinoletta*
Ovo
É un paxaro de corpo robusto de plumaxe pouco rechamante, predominantemente de cor parda escura polas partes superiores e co raiado na rexión ventral, típico das picas, falta ou é difuso, axeitada para confundirse co chan. A plumaxe invernal parécese á de *Anthus petrosus* (e incluso nas patas, xeralmente escuras) pero é algo máis pálida e máis parda polas partes superiores (non, gris olivácea) e a cor das inferiores é branca, con listas máis marcadas. A "cella" e as bandas alares son xeralmante máis pálidas. As plumaa rectrices externas son brancas.

Fóra da época reprodutora resulta difícil de diferenciar da pica costeira (*Anthus petrosus*), en especial da subespecie *Anthus petrosus littoralis*. Nesa época o peito e o ventre teñen listas gris acastañadas e a parte superior ten manchas escuras sobre fondo gris amarronado. A permanencia da "cella" e dun anel branco nas pálpebras, permiten a identificación.[]

As plumas exteriores da cola, que son brancas coma a neve, permiten identificala cando voa. Tamén o comportamento cando voa é distintivo: a **pica alpina** cando é molestada voa rapidamente cara a arriba até moita altura e non se volve pousar até que voa unha boa distancia. O *Anthus petrosus* voa menos, preto do chan e pousa enseguida. Ademais, no inverno, esta última especie prefire vivir na beira do mar, mentres que a **pica alpina** prefire as augas doces.[]

Hábitat e bioloxía
------------------

*Anthus spinoletta spinoletta*
A especie cría en pasteiros alpinos e prados altos de montaña con praderíaas curtas e rochas, arbustos ou árbores espallados, xeralmente con algunhas zonas húmidas, moitas veces en ladeiras de montañas e tamén en zonas pedregosas con silveiras no lado leste das serras. No inverno atópase en zonas costeiras salgadas, lagoas, marismas, bordos herbosos de lagos e ríos, granxas, arrozais e outros cultivos de rega. En Europa, a posta de ovos ocorre desde finais de abril até principios de xullo. O niño é unha cunca feita de talos e follas de herba con algo de musgo incorporado e forrado de material máis fino e algúns pelos. Sitúase no chan no costado dunha marxe ou oco, xeralmente ben disimulado pola vexetación ou ás veces ao final dun túnel. Normalmente póñense de catro a seis ovos. Aliméntase principalmente de invertebrados, pero tamén toman algo de materia vexetal. A especie é principalmente un migrante de curta distancia ou altitudinal, con migracións regulares desde as altas montañas até as terras baixas no outono.

Reprodúcese entre abril e xuño, podendo facer unha ou dúas niñadas.[]

Poboación
---------

En Europa a poboación reprodutora estímase entre 1,62 e 3,16 millón parellas, o que equivale a 3,23-6,32 millóns de individuos maduros. A poboción europea é un 25 % do total global, polo que unha estimación moi preliminar do tamaño da poboación mundial é de 12,92 a 25,28 millóns de individuos maduros, aínda que é necesaria unha validación adicional desta estimación. Sospéitase que a poboación é estábel a falta de probas de calquera descenso ou ameaza substancial. Estímase que a poboación europea é estábel

Ameazas
-------

Nalgunhas zonas demostrouse que os animais de pastoreo teñen un impacto negativo significativo no éxito da nidificación desta especie. Tamén se pensa que está ameazada polo cambio climático. Ademais, tamén se demostrou que a expansión das pistas de esquí é prexudicial para esta especie.

Estado de conservación
----------------------

A Unión Internacional para a Conservación da Natureza e dos Recursos Naturais (UICN), tendo en conta que esta especie ten unha área de distribución extraordinariamente grande e, polo tanto, non se aproxima aos limiares de vulnerábel baixo o criterio do tamaño da área de distribución, combinado coa extensión/calidade do hábitat, que a tendencia de poboación parece ser estábel e, polo tanto, a especie non se aproxima aos limiares de vulnerábel baixo o criterio de tendencia de poboación. O tamaño da poboación é extremadamente grande e, polo tanto, non se aproxima aos limiares de vulnerabel segundo o criterio de tamaño da poboación, por todos estes motivos o status da especie é avaliado como *LC* (pouco preocupante).

En Galicia
----------

### Distribución

En Galicia habita nas montañas da metade oriental, cunha máis grande presenza nas da provincia de Ourense, habitualmente entre os 600 e os 1 600 m de altitude. A súa falta nas serras que dividen as provincias de Lugo, Coruña e Pontevedra, suponse que se debe a unha prospección incompleta.

### Status

É sedentaria, aínda que efectúa desprazamentos altitudinais. É pouco común, aínda que pode ser abundante en zonas axeitadas.

### Hábitat

Vive en rochedos entre matos de *Vaccinium*, *Erica* e *Genista*.

### Fenoloxía da migración

Aínda que varía segundo as condicións climáticas, a especie realiza movementos de aproximación aos cumios desde primeiros de abril, comezando o descenso a zonas máis cálidas a partir de primeiros de novembro.

### Reprodución

O período de aniñamemto vai desde finais de maio até finais de xullo.

### Ameazas

A principal é a alteración do seu hábitat polos continuos incendios forestais.

Galería
-------

* Anthus spinoletta spinoletta*Anthus spinoletta spinoletta*
* Anthus spinoletta blakistoni*Anthus spinoletta blakistoni*
* Marcas visíbeis na cabezaMarcas visíbeis na cabeza
* En hábitat típico de críaEn hábitat típico de cría

Notas
-----

1. 1 2  BirdLife International (2018): *Anthus spinoletta* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2021-3. Consultada o 9 de decembro de 2021.
2. ↑  Conde Teira, M. A. (1999): "Lista de nomes galegos para as aves ibéricas" *Chioglossa* **1**: 121-138.
3. 1 2 3 4  *Anthus spinoletta* (Linnaeus, 1758) no GBIF. Consultad o 9 de decembro de 2021.
4. 1 2  Svensson & Grant 2001, p. 246.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8  VV.AA. 1995, p. 483.
6. ↑  Bernis, F. (1971): *Aves migradoras ibéricas. Vol. II,*
Fascículos 7-8. Madrid: Sociedad Española de Ornitología.
7. ↑  Tyler 2016.
8. ↑  BirdLife International (2015): "European Red List of Birds". Office for Official Publications of the European Communities, Luxembourg.
9. ↑  Pavel, V. (2004): "The impact of grazing animals on nesting success of grassland passerines in farmland and natural habitats: a field experiment". *Folia Zoologica-Praha* **53** (2): 171-178.
10. ↑  Ebenhöh, H. (2003): "Zur Bestandsentwicklung von Berg-und Wiesenpieper (*Anthus spinoletta* und *A. pratensis*) am Feldberg im Schwarzwald". *Naturschutz südl. Oberrhein* **4** (2003).
11. ↑  Melendez, L. & Laiolo, P. (2014): "The role of climate in constraining the elevational range of the water pipit *Anthus spinoletta* in an alpine environment". *Ibis* **156** (2): 276-287.
12. ↑  Caprio, E. Chamberlain, D. & Rolando, A. (2014): "Skiing, birds and biodiversity in the Alps". *Proceedings of the BOU’s 2014 Annual Conference: Ecology and conservation of birds in upland and alpine habitats*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Pica alpina*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pica alpina*** |

### Bibliografía

* Cramp, Stanley, ed. (1988): "*Anthus spinoletta* Rock Pipit and Water Pipit". En: *Handbook of the birds of Europe, the Middle East and North Africa: the birds of the Western Palearctic. 5. Tyrant flycatchers to thrushes*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-1985-7508-5, pp. 393–413.
* Tyler, S. (2016): "Water Pipit (*Anthus spinoletta*)". En: Tyler, S. (2016): "Water Pipit (Anthus spinoletta)". En: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie & E. de Juana, eds. *Handbook of the Birds of the World Alive* Volume 9. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 978-84-8733-469-6.
* Penas Patiño, Xosé M. Carlos Pedreira López e Carlos Silvar (2004): *Guía das aves de Galicia*, 2ª edición. A Coruña: Baía Edicións. ISBN 84-9612-869-5.
* Peterson, Rogen; Mountfort, Guy e Hollom, P. A. D. (1987): *Guía de campo de las aves de España y de Europa*. 4ª edición. Barcelona: Omega S. A. ISBN 978-84-2820-812-3.
* Svensson, Lars e Grant, Peter J. (2001): *Guía de aves. La guía de campo de aves de España y Europa más completa*. Barcelona: Ediciones Omega, S. A. ISBN 84-2821-218-X.

* VV.AA. (1995): *Atlas de vertebrados de Galicia. Tomo II. Aves*. Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega / Sociedade Galega de Historia Natural. ISBN 84-8717-289-X, p. 483.

### Outros artigos

* Paseriformes
* Motacílidos
* *Anthus*

### Liagzóns extrnas

* Javier Blasco-Zumeta & Gerd-Michael Heinze: Ficha de Water Pipit (*Anthus spinoletta*) Arquivado 02 de decembro de 2014 en Wayback Machine.. En Ibercaja Aula en Red. 7 páx. Con numerosos datos e fotografías *(en inglés)*.
* Bisbita alpino. *Anthus spinoletta* (Linnaeus, 1758) en Xeno-Canto.
* Petinha-ribeirinha. *Anthus spinoletta* *(en portugués)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Anthus\_spinoletta
* Avibase: 0A3FA18502F4FC70
* BioLib: 8844
* BirdLife: 22718571
* Dyntaxa: 205759
* eBird: watpip1
* EOL: 45513743
* EPPO: ATHUSN
* FE: 97421
* FE-New: ID
* Fossilworks: 369291
* GBIF: 2490255
* GlobalSpecies: 832291
* iNaturalist: 13713
* IRMNG: 10188457
* ITIS: 178489
* IUCN: 22718571
* NBN: NHMSYS0000530161
* NCBI: 45802
* Soortenregister: 139602
* TAXREF: 3733
* Xeno-canto: Anthus-spinoletta

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C0326665

 |