Coordenadas: 4°20′14″N 74°21′52″O﻿ / ﻿4.33722, -74.36444

**Fusagasugá** é un concello colombiano, capital da Provincia do Sumapaz, situado no departamento de Cundinamarca. É o terceiro concello máis poboado do departamento despois de Bogotá e Soacha e o cuadraxésimo quinto do país. É coñecida como a "Cidade Xardín de Colombia". Foi fundado o 5 de febreiro de 1592. Está situada a 59 quilómetros ó suroeste de Bogotá, nunha meseta delimitada polo río Cuja e o Chocho, o cerro de Fusacatán e o Quininí que conforman o val dos Sutagaos e a altiplanicie de Chinauta.

Historia
--------

### Época precolombiana

Estatua do cacique Fusagasugá, na entrada do concello.
Na época precolombiana, o territorio do actual concello de Fusagasugá estivo habitado polos indíxenas sutagaos, chamados tamén fusagasugaes, que pertencían á familia lingüística chibcha e habitaban sobre a fronteira dos territorios da Confederación muisca. Os sutagaos servían como vínculo comercial e político entre os muiscas e outros grupos indíxenas como os panches e os pijaos.

Entre 1470 e 1490, o Zipa de Bacatá, Saguamanchica, emprendeu unha campaña para a dominación do territorio controlado polos sutagaos, debido a que poderían crear fisuras da orde territorial estabelecida polos muiscas; esta campaña tivo como resultado a Batalla de Pasca, na que o territorio sutagao foi sometido polos muiscas e integrado ó Zipazgo.

Fusagasugá foi inicialmente un cruzamento de camiños que se converteu nun lugar de paso obrigado, debido a que o seu territorio forma un val que puña en contacto ó territorio muisca co territorio panche. Alí tivo asento un dos primeiros mercados das comunidades indíxenas que habitaron o centro do país, debido á confluencia de muiscas, panches e pijaos. A cultura dos sutagaos era unha amálgama doutras culturas indíxenas, debido a que se lles recoñeceron polos cronistas españois prácticas catalogadas na familia chibcha; porén, tamén son, ás veces, confundidos cos caribes. Seguramente, o situarse como un tipo de cuña no medio de tan variado panorama étnico ofreceulles características que dificilmente puideron ser homoxeneizadas.

As condicións en que se desenvolveron os sutagaos favoreceron que o seu principal sustento estivese no comercio, mentres que a agricultura se limitaba a un segundo plano. Por iso, como sinala Carl Langebaek, dende a zona de Fusagasugá abastecíase ós muiscas de ouro proveniente das terras dos panches e en troques estes últimos recibían sal e mantas. De igual maneira, sucedeu cos coiros obtidos, principalmente, polos pijaos e que terminaban, por redes comerciais, nos dominios de Bogotá e Tunja, onde as mans dos sutagaos, ó parecer, foron de crucial importancia durante o proceso de intercambio. No referente ós produtos extraídos na rexión, é preciso facer mención do mel, a coca e os coiros animais.

### Conquista e Colonia española

A chegada dos españois á rexión fíxose dentro dun proceso de poboamento iniciado dende Santa Marta por Pedro Fernández de Lugo. Dende Santa Marta partiu Gonzalo Jiménez de Quesada en 1537 coa misión de informar a Fernández de Lugo sobre terra firme, e logo de varios meses de penurias estabeleceuse no Altiplano Cundiboyacense. Meses despois chegaron Nicolás Federmann e Sebastián de Belalcázar, e o 27 de abril de 1539 fundouse definitivamente Santafé de Bogotá.

Notas
-----

1. ↑  "DANE:Proyecciones de Población departamentales y municipales por área 2005 - 2020". Departamento Administrativo Nacional de Estadística -DANE. Consultado o 24 de xuño de 2018.
2. ↑  Cámara de Comercio de Bogotá (16 de xuño de 2009). "Descripción de los municipios de Sumapaz". Arquivado dende o orixinal o 08 de decembro de 2015. Consultado o 15 de xuño de 2015.
3. ↑  "Investigación histórica y geográfica de la región del Sumapaz" (PDF). 2002. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 30 de maio de 2020. Consultado o 16 de xuño de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial Arquivado 18 de xuño de 2017 en Wayback Machine. *(en inglés)*

| * v
* c
* e
Concellos do Departamento de Cundinamarca |
| --- |
| 
* Agua de Dios
* Albán
* Anapoima
* Anolaima
* Apulo
* Arbeláez
* Beltrán
* Bituima
* Bogotá
* Bojacá
* Cabrera
* Cachipay
* Cajicá
* Caparrapí
* Cáqueza
* Carmen de Carupa
* Chaguaní
* Chía
* Chipaque
* Choachí
* Chocontá
* Cogua
* Cota
* Cucunubá
* El Colegio
* El Peñón
* El Rosal
* Facatativá
* Fómeque
* Fosca
* Funza
* Fusagasugá
* Fúquene
* Gachalá
* Gachancipá
* Gachetá
* Gama
* Girardot
* Granada
* Guachetá
* Guaduas
* Guasca
* Guataquí
* Guatavita
* Guayabal de Síquima
* Guayabetal
* Gutiérrez
* Jerusalén
* Junín
* La Calera
* La Mesa
* La Palma
* La Peña
* La Vega
* Lenguazaque
* Machetá
* Madrid
* Manta
* Medina
* Mosquera
* Nariño
* Nemocón
* Nilo
* Nimaima
* Nocaima
* Pacho
* Paime
* Pandi
* Paratebueno
* Pasca
* Puerto Salgar
* Pulí
* Quebradanegra
* Quetame
* Quipile
* Ricaurte
* San Antonio del Tequendama
* San Bernardo
* San Cayetano
* San Francisco de Sales
* San Juan de Rioseco
* Sasaima
* Sesquilé
* Sibaté
* Silvania
* Simijaca
* Soacha
* Sopó
* Subachoque
* Suesca
* Supatá
* Susa
* Sutatausa
* Tabio
* Tausa
* Tena
* Tenjo
* Tibacuy
* Tibirita
* Tocaima
* Tocancipá
* Topaipí
* Ubalá
* Ubaque
* Ubaté
* Une
* Útica
* Venecia
* Vergara
* Vianí
* Villagómez
* Villapinzón
* Villeta
* Viotá
* Yacopí
* Zipacón
* Zipaquirá

 |

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2077525
* WorldCat
* VIAF: 147800538
* GeoNames: 3682275
* LCCN: n84165500
* OSM: 1414846
* WOEID: 368207

 |