recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Heliporto en Tainaigawa Dam, no Xapón.
Un **heliporto** é un pequeno aeroporto soamente válido para helicópteros. Os heliportos poden ter unha ou máis plataformas de aterraxe (helisuperficies) e adoitan ter uns servizos máis limitados, tanto de combustible, iluminación ou hangares.

A diferenza dos aeroportos, os heliportos non necesitan grandes superficies porque os helicópteros poden engalar e aterrar verticalmente.

Os helicópteros atópanse, normalmente, en territorios de espazo reducido (como é o caso do heliporto de Ceuta), en hospitais, rañaceos e embarcacións.

Galería de imaxes
-----------------

* Heliporto privado en Alemaña.Heliporto privado en Alemaña.
* Helicóptero medicalizado no heliporto do Hospital de Sabadell.Helicóptero medicalizado no heliporto do Hospital de Sabadell.
* Heliporto dunha plataforma petrolífera.Heliporto dunha plataforma petrolífera.
* Helicóptero MH-60 Sea Hawk no USS Freedom.Helicóptero MH-60 Sea Hawk no USS Freedom.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Heliporto*** |

* Aeroporto
* Aeródromo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q502074
* AAT: 300000686
* BNCF: 23158
* BNF: 11978731f
* GEC: 0113686
* JSTOR: heliports
* LCCN: sh85060041

 |
|  |  |
| --- | --- |
| Aviso médicoAviso médico | **Advertencia: A Wikipedia non dá consellos médicos.***Se cre que pode requirir tratamento, por favor, consúltello ao médico.* |

O **impo**, **salouco**, **saluco** ou **sotelo** é a contracción espasmódica do diafragma que se repite varias veces por minuto. En humanos, a introdución repentina de aire nos pulmóns causa o peche da epiglote, creando o son "hip". En medicina, coñécese como **movemento diafragmático síncrono** ou **singultus**, do latín, *singult*, "o acto de atrapar a respiración de alguén ao saloucar". O impo é unha acción involuntaria, isto é, trátase dun acto reflexo.

Remedios
--------

Un ataque de impo, polo xeral, resólvese só sen precisar de ningunha intervención, aínda que existen moitos remedios caseiros que teñen como obxectivo acurtar a súa duración. Malia isto, ás veces necesítase tratamento médico en casos de impo crónico.

Casos curiosos
--------------

Un home norteamericano, chamado Charles Osborne, padeceu impo durante 68 anos, desde 1922 ata 1990, e entrou no *Libro Guinness dos Récords* como o home co ataque de impo máis longo.

En 2007, unha adolescente de Florida, Estados Unidos, impou unhas 50 veces nun minuto durante máis de cinco semanas. Despois de que o impo volvese, o seu neurólogo suxeriulle que podía ter a síndrome de Tourette, e que o seu impo podía ser un "tic" causado por esta síndrome.

Notas
-----

1. ↑  Hiccupsound.ogg Son do impo (axuda ·  info)
2. 1 2  Wilkes, Garry (2 August 2007). "Hiccups". *eMedicine*. Medscape. Consultado o 2009-04-22.
3. ↑  "Survivor of 68-Year Hiccup Spell Dies. *Omaha World - Herald, 05 maio 1991, Sunrise Edition: 2.B.*
4. ↑  "Florida girl hiccuping again after returning to school". msnbc.msn.com. 16 de marzo de 2007. Arquivado dende o orixinal o 18 de marzo de 2007. Consultado o 15 de xuño de 2009.
5. ↑  "Hiccup Girl: "I have Tourette's"". WTSP-TV, tampabays10.com. 10 de xaneiro de 2008.

* "Fish Out of Water", Neil Shubin, *Natural History*, número de febreiro de 2008, páxinas 26–31.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* BBC News: Por que impamos? *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q58952
* EBID: ID
* GEC: 0142825
* GND: 4325392-1
* JSTOR: hiccups
* LCCN: sh85060608
* Treccani: singhiozzo

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 5887
* eMedicine: 775746
* ICD-10: R06.6
* MedlinePlus: 003068
* MeSH: D006606
* MeSH: C23.888.821.578
* NCIt: C37966
* Patientplus: hiccups

 |
**José Guilherme Figueiredo Nobre de Gusmão**, nado en Lisboa o 20 de xullo de 1976, é un economista, activista e político portugués do Bloco de Esquerda (BE). Dende 2019 exerce de eurodeputado dentro do Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica (GUE/NGL).

Traxectoria
-----------

Nado o 20 de xullo de 1976 en Lisboa, licenciouse en Economía polo Instituto Superior de Economía e Xestión (ISEG). Activista en ATTAC, foi membro do Partido Comunista de Portugal (PCP).

Electo polo Bloco de Esquerda (BE), foi deputado na XI lexislatura da Asemblea da República en representación de Santarém.

Antigo asesor de Marisa Matias e membro do Comité Político do BE, foi incluído como candidato no número 2 da lista do partido de face ás eleccións ao Parlamento Europeo de 2019 en Portugal. Resultou elixido eurodeputado, integrándose no Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica (GUE/NGL); asumiu unha vicepresidencia na Comisión de Asuntos Económicos e Monetarios (ECON), converténdose tamén en membro da Delegación para as Relacións cos Estados Unidos (D-US).

Notas
-----

1. 1 2  "José Gusmão". *www.europarl.europa.eu*. Parlamento Europeo.
2. 1 2  "José Gusmão. Marisa Matias". *Jornal de Madeira*. 27 de maio de 2019.
3. ↑  "José Gusmão". *www.parlamento.pt*. Asemblea da República.
4. ↑  Pozos, José Pedro (16 de febreiro de 2019). "Europeias. José Gusmão é o número dois do Bloco de Esquerda". *Observador*.

* Portal:Portugal
O **MBC Dinamo Moscova** (en ruso: МБК Динамо Москва) é un club profesional de baloncesto da cidade de Moscova, Rusia. Actualmente compite na PBL, a máxima competición do baloncesto ruso. Disputa os seus partidos como local no Complexo Deportivo Krylatskoe, cunha capacidade para 5.000 espectadores. O club foi fundado en 1923, aínda que por motivo económicos desapareceu en 1997. Finalmente foi refundado en 2001, chegando a gañar a ULEB Cup en 2006.

Historia
--------

Evgeny Voronov, ex xogador do Dinamo.
Fundado en 1923, dentro da Unión Soviética, o Dinamo é un dos máis antigos clubs deportivos do país. O seu nome foi elixido porque Dínamo significa "poder en movemento". O club foi apoiado pola Dirección Política do Estado (*GPU*), un aparello policial da URSS. É por iso que o equipo sempre foi coñecido como o club da policía, mentres que o seu eterno rival da cidade, o CSKA Moscova era o club do Exército Vermello. Con todo, a conexión entre a policía e os deportistas do Dinamo é inexistente dende hai anos.

O Dinamo gañou rapidamente unha reputación fóra das fronteiras da Unión Soviética debido ao seu éxito nos principais deportes como fútbol, balonmán, hóckey xeo e, por suposto, o baloncesto. O Dinamo de Moscova de baloncesto gañou o Campionato da URSS en 1937 e 1948, chegando a disputar tamén a final en 1944 e 1990.

En 1997 o Dinamo Moscova desapareceu debido a problemas financeiros pese haber xogado por primeira vez na Euroliga. Non foi senón até 2001 cando o Dinamo reapareceu na escena do baloncesto ruso. O MBC Dinamo de Moscova foi refundado ese mesmo ano baixo o apoio da sociedade Dinamo e o seu presidente Vladimir Pronichev. No ano 2006 o club gañaría o seu primeiro título europeo, a ULEB Cup, tras vencer na final por 73–60 ao Aris BSA grego no Spiroudome de Charleroi (Bélxica).

Palmarés
--------

### Estatal

* **Campionato de baloncesto da Unión Soviética**: **2**
	+ 1937 e 1948

### Europeo

* **ULEB Cup**: **1**
	+ 2006

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Rusia*** |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***MBC Dinamo Moscova*** |

### Ligazóns externas

* Sitio web oficial Arquivado 28 de xullo de 2021 en Wayback Machine.
**José Hervés Hermo**, finado en Marín o 21 de outubro de 1934, foi un sindicalista e xornalista galego.

Traxectoria
-----------

En 1913 ocupaba a secretaría da Unión de Trabajadores de las Fábricas de Conservas de la Ría de Vigo, posto para o que foi reelixido en 1914. Asentouse en Marín e foi dirixente da Federación Obreira da UGT e da Alianza Marinera. Dirixiu o periódico *¡Avante!*. Foi un dos promotores da folga de cinco meses que mantiveron en Marín en 1915 os mariñeiros fronte aos maquinistas dos barcos, apoiados estes polos patróns. Foi procesado por atentado durante a folga con Lorenzo Corbacho Nodal e Manuel Magariños Otero. Tamén xogou un papel fundamental na loita pola lonxa pública de Marín en 1922 e en 1923. É autor do artigo "El trabajo de los niños en la industria conservera" publicado en *Solidaridad*. Actor afeccionado, apareceu en Pontevedra como actor na compañía cómico-lírica de Emilio Bellver en 1902. Finou en Marín o 21 de outubro de 1934.

Notas
-----

1. ↑  *Noticiero de Vigo*, 31-1-1914, p. 1.
2. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 26-10-1915, p. 2.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 19-10-1935, p. 13.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Apondamentos sobre o teatro en Marín (II)
***Impresións dunha viaxe por Galicia en 1935*** é un libro de viaxes autobiográfico de Federica Montseny, publicado en 1936 na *Revista Blanca*, froito da viaxe da anarquista catalá a Galiza en decembro de 1935.

Viaxe
-----

Federica Montseny visitou Galiza en decembro de 1935, convidada pola Confederación Rexional Galaica para dar unha serie de mitins.

A autora chegou en tren á Coruña desde Madrid a mañá do 3 de decembro de 1935. Alí recibiuna Claro José Sendón xunto con outros dous compañeiros militantes. Pola tarde deu un mitin en Betanzos xunto con Sendón e o tamén catalán Jaime Baella, e pola noite outro no Teatro Jofre de Ferrol, tamén con Sendón e Baella. Ao día seguinte visitou Ferrol e á noitiña foi a Cariño a dar outro mitin. Na vila do Ortegal pasou dous días, e despois desprazouse a Santiago de Compostela.

Á mañá seguinte asistiu por vez primeira a unha misa, na catedral compostelá. Despois desprazouse á Coruña, onde visitou a Torre de Hércules. Pola noite deu unha charla na Fábrica de Tabacos da Coruña á que só asistiron as cigarreiras, e o día seguinte deu outra conferencia no Teatro Rosalía de Castro. Pola tarde foi falar a Carballo.

Logo de que se cancelase outro mitin en Viveiro volveu visitar A Coruña e continuou cara a Lugo, mais a charla nesta cidade foi suspendida pola caída do goberno de Joaquín Chapaprieta, igual ca outra conferencia en Vigo. Con todo, ao día seguinte falou na Praza de Abastos luguesa. De regreso na Coruña deu tres charlas no cine Doré. Finalmente asistiu en Ourense ao mitin de apertura do Pleno Rexional Galaico

Narración
---------

A autora fala das conferencias que dá, sobre o anarcosindicalismo e a Confederación Nacional do Traballo, mais tamén conta anécdotas sobre o aloxamento, os xantares ou o transporte, falando da sociedade galega do momento. Montseny fala da lingua galega, e de poetas galegos como Curros Enríquez, Rosalía de Castro ou Eduardo Pondal.

Edicións
--------

A obra foi publicada orixinalmente por entregas en *La Revista Blanca* co título de *Impresiones de un viaje por Galicia*. O texto foi traducido ao galego por Enrique Sánchez Rodríguez e publicado en 2011 por Editorial Trifolium na colección Fume de Leña, que abrangue varios relatos de viaxes e estancias en Galiza de xente estranxeira. O volume conta cunha introdución de Eliseo Fernández Fernández, e con fotografías e imaxes da época, como un retrato da propia Federica, carteis dos mitins ou follas dos periódicos que daban conta dos mesmos. A portada é un deseño da coruñesa Ánxela Pérez Meilán.

A viaxe aparece recordada na autografía da autora *Mis primeros cuarenta años*, publicada en 1987.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Montseny, Federica: *Impresións dunha viaxe por Galicia en 1935*. Ed. Trifolium, 2011. ISBN 9788493866907
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Rota.

| Rota |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
|  |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Estados Unidos |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago | Illas Marianas |
| Linguas |  |
| Poboación (2000) | 3.283 hab. |
| Superficie | 85,38 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 14°09′13″N 145°12′11″L﻿ / ﻿14.15361, -145.20306 |
| Maior Altura | Monte Manira (495 m) |
|  |
| Localización |
|  |
|

A **illa Rota** (**Luta** en chamorro) tamén coñecida como "a illa pacífica", está situada no Arquipélago das Marianas. É a máis meridional das illas que forman parte da Comunidade das Illas Marianas do Norte, á súa vez pertenencente aos Estados Unidos. Songsong é a maior poboación da illa, seguida por Sinapalo (Sinapalu). Rota ten unha flora e fauna diversa.

O primeiro europeo en chegar, foi en 1524, o navegante español Juan Sebastián Elcano, que toma posesión xunto co resto do Arquipélago das Marianas en nome da Coroa de España.

Datos
-----

Ten unhas dimensións aproximadas de 16,9 km de longo e 4,8 km de ancho, cun diámetro de 61,6 km. O seu punto máis alto é o monte Manira (495 m).

Está a 76 km ao sur de Guam, a 101 ao norte de Tinian e ao 117 ao norte de Saipan.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q949090
* WorldCat
* VIAF: 315130606
* BNE: XX461408
* BNF: 15387552b
* EBID: ID
* FAST: 1253469
* GeoNames: 4041523
* GND: 4303508-5
* GNIS: 1805246
* Google Maps: 4264374582110555878
* LCCN: sh89006172
* NDL: 00629468
* OSM: 3186080
* TGN: 1008811

 |
**Imperio de Tesalónica** é un termo historiográfico utilizado por algúns académicos modernos para se referiren ao efémero estado grego bizantino centrado na cidade de Tesalónica entre 1224 e 1246 e gobernado pola dinastía Comneno Ducas de Epiro. No momento da súa creación, o Imperio de Tesalónica baixo o capaz Teodoro Comneno Ducas rivalizaba co Imperio de Nicea e o Segundo Imperio búlgaro como o estado máis forte na rexión, e aspiraba á captura de Constantinopla, pondo fin ao Imperio latino, e restaurando o Imperio bizantino que se extinguira en 1204.

O ascenso de Tesalónica foi breve, xa que finalizou coa desastrosa batalla de Klokotnitsa contra Bulgaria en 1230, onde Teodoro Comneno Ducas foi capturado. Reducido a un vasalo de Bulgaria, o seu irmán e sucesor Manuel Comneno Ducas foi incapaz de evitar a perda da maior parte das conquistas do seu irmán en Macedonia e Tracia, mentres que o núcleo orixinal do estado, Epiro, foi separado baixo Miguel II Comneno Ducas. Teodoro recuperou Tesalónica en 1237, instalando ao seu fillo Xoán Comneno Ducas, e despois ao seu outro fillo, Demetrio Comneno Ducas, como gobernantes da cidade, mentres que Manuel, co apoio de Nicea, se apoderou de Tesalia. Os gobernantes de Tesalónica levaron o título imperial desde 1225/7 até 1242, cando se viron obrigados a renunciaren a iso e recoñeceren a soberanía do Imperio de Nicea. Os Comneno Ducas continuaron gobernando como *déspotas* de Tesalónica durante catro anos máis despois diso, pero en 1246 a cidade foi anexada por Nicea.

Gobernantes
-----------

### Emperadores de Tesalónica

* Teodoro Comneno Ducas (1225/7-1230).
* Manuel Comneno Ducas (1230-1237).
* Xoán Comneno Ducas (1237-1242).

### Déspotas de Tesalónica

* Xoán Comneno Ducas (1242-1244).
* Demetrio Comneno Ducas (1244-1246).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The Late Byzantine Army: Arms and Society 1204–1453*. ISBN 0-8122-1620-2.
* *The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest*. ISBN 978-0-472-08260-5.
* *A History of Greece: Mediaeval Greece and the empire of Trebizond, A.D. 1204–1461*.
* *Catalogue of the Byzantine Coins in the Dumbarton Oaks Collection and in the Whittemore Collection, Volume 4: Alexius I to Michael VIII, 1081–1261 – Part 1: Alexius I to Alexius V (1081–1204)*. ISBN 0-88402-233-1.
* *Latins and Greeks in the Eastern Mediterranean After 1204*. ISBN 0-71463372-0.
* *The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453*. ISBN 978-0-521-43991-6.
* *History of the Byzantine Empire, 324–1453*. ISBN 978-0-299-80926-3.
**José Gregorio Monagas Burgos**, nado en Aragua de Barcelona (Anzoátegui) o 4 de maio de 1795 e finado en Maracaibo (Zulia) o 15 de xullo de 1858, foi un militar e político venezolano. Xeneral da Independencia, presidente da República (1851−1855) e libertador dos escravos en Venezuela.

Traxectoria
-----------

Foi o cuarto fillo de Francisco José Monagas e Perfecta Burgos Villasana. O seu pai era un granadeiro da rexión barcelonesa. Cos seus outros irmáns, entre eles José Tadeo, o maior (quen lle levaba 10 anos), axudou o seu pai no manexo das propiedades de creación de gando que posuía ou administraba. Cando se iniciou en 1810 a Guerra de Independencia, alistouse como soldado nas forzas armadas republicanas, seguindo os pasos do seu irmán máis vello. Ao reiniciar o xeneral Santiago Mariño a loita no oriente do país a comezos de 1813, José Gregorio Monagas uniuse ao seu exército baixo as ordes de Manuel Piar participando no sitio de Maturín (marzo de 1813) e nas batallas efectuadas nesa poboación contra as forzas realistas de Lorenzo Fernández da Hoz e Domingo Monteverde, os cales foron derrotados. O 11 de setembro dese mesmo ano, pelexou so as ordes do seu irmán José Tadeo no combate de Cachipo (rexión de Barcelona), onde lograron rexeitar e facer retroceder o caudillo realista José Tomás Boves. Após isto, actuou na campaña do Centro, emprendida polo xeneral Mariño en auxilio de Simón Bolívar.

José Gregorio destacouse nas batallas de Bocachica, El Arao e na primeira de Batalla de Carabobo, todas elas vitorias, ás ordes do xeneral Mariño e logo ás do Libertador; xa para este tempo ascendera a capitán. Neste mesmo ano participou na derrota sufrida polas forzas patriotas na Porta e sen deixar de combater, estivo involucrado na retirada a oriente onde se achou presente nas accións de Aragua de Barcelona, Os Magüeyez e Urica. Todas elas desfavorables aos republicanos na última das cales morreu Boves. Alén de loitar xunto a Santiago Mariño, José Gregorio combateu ás ordes do xeneral José Félix Ribas, no último intento por defender Maturín, pero ao resultaren derrotados alí por Francisco Tomás Morais o 11 de decembro de 1814, pereceu definitivamente a Segunda República. Porén, ao pouco tempo os irmáns Monagas renovaron a loita, combatendo José Gregorio so as ordes de José Tadeo en San Diego de Cabrutica, en Penas Negras e no Palmar, o 4 de abril dese ano esta última, accións que resultaron exitosas. É a partir deste momento, cando ambos os irmáns comezan a perfilarse como os caudillos principais da rexión barcelonesa.

| Presidente de Venezuela |
| --- |
| *Segue a:* José Tadeo Monagas Burgos | **José Gregorio Monagas**(1851-1855) | *Precede a:* José Tadeo Monagas Burgos |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2080751
* WorldCat
* VIAF: 48864843
* BNE: XX1196973
* BNF: 15550134b
* DBE: jose-gregorio-monagas-burgos
* EBID: ID
* FAST: 437181
* ISNI: 0000 0000 5330 9395
* LCCN: no99058253
* NTA: 303185821
* OL: OL7157428A
* SUDOC: 199819726

 |
O **Imposto sobre Bens Inmobles** (tamén chamado IBI polas siglas en castelán de *Impuesto sobre Bienes Inmuebles*) é un imposto local obrigatorio en España xestionado polos concellos e a administración central. O imposto varía segundo o valor do inmoble e debe ser pagado polo titular do mesmo. Este imposto calcúlase segundo unhas táboas que fixa cada concello.

Conceptos básicos
-----------------

A normativa refírese a:

* Feito impoñible, ser titular de calquera propiedade ou concesión de bens urbanas ou rústicos. Artigo 61.
* Suxeito pasivo, son os contribuíntes xa sexan persoas naturais ou xurídicas e as comunidades de bens e sociedades civís.

O imposto págase por anos completos. O prazo máximo que ten a administración para reclamar o pagamento debido é de catro anos antes da súa prescrición.

Exencións
---------

Están exentos dos impostos os bens propiedade de concellos, as propiedades militares do estado, os bens destinados ao culto de calquera confesión, conxuntos históricos protexidos, monumentos cunha antigüidade superior a cen anos, os hórreos e cabazos de non menos de cen anos de Asturias e Galiza, entre outros bens. Artigo 62.

Normativa legal
---------------

* Ley reguladora de las Haciendas Locales (Real Decreto Legislativo 2/2004)
* Ley del Catastro Inmobiliario (Real Decreto Legislativo 1/2004)
* Reglamento de desarrollo (Real Decreto 417/2006)

Notas
-----

1. ↑  BOE do 5 de marzo. Publicado no número 59 de 9 de marzo de 2004

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1057250
* BNCF: 38017
* BNF: 11970710j
* LCCN: sh85074355
* MAG: 2776428489
* NDL: 00577166

 |
**Matar por Matar NON** é un colectivo xurdido no ano 2007 como reacción en contra da celebración do IV campionato nacional de caza de raposos celebrado na localidade do Carballiño o 18 de febreiro de 2007.

Nesa ocasión conseguiron xuntar máis de 200 voluntarios, procedentes de todo o Estado, apoiados por outros colectivos ecoloxistas, sociais e científicos, como ADEGA, ACTYMA, Amigos da Terra, ASCEL, CES, Ecologistas Extremadura, Equanimal, Fundación ALTARRIBA, Libera, Outeiro, PACMA, Asociación Cultural e Ecolóxica Ridimoas, SEO, Verdegaia etc.

As súas actividades consisten principalmente en ocupar os camiños dos montes polos que transcorre o campionato e facer ruído para alertar os raposos do perigo que lles axexa, co que queren reducir o número de baixas na poboación.

Así mesmo pretenden unha regulación da caza axeitada e compatíbel coa conservación da natureza e coa utilización pacífica do monte, sen que constitúa o que cualifican de "depredación de especies".

Con posterioridade, e con motivo da celebración de novas ligas e campionatos provinciais e galegos da caza de raposos, o colectivo, xunto con outras asociacións ecoloxistas, ten actuado noutras localidades galegas para evitar as batidas de raposos.

Notas
-----

1. ↑  "Vídeo: La caza del zorro provoca un fuerte enfrentamiento entre ecologistas y cazadores gallegos". *El País*. 19/02/2007.
2. ↑  Modificación da Lei de caza que propoñen.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Matar por Matar NON
* Programa Hai debate, CRTVG, cun debate sobre a caza do raposo
Monumento dedicado a Rosalía de Castro, punto final do mitin.
O **mitin das arengas** foi un acto celebrado o día da Patria en Santiago de Compostela en 1934 e 1935, organizado polos colectivos galeguistas do país. Nel interviron e participaron numerosas personalidades da cultura e a sociedade galega, como Ramón Piñeiro, Emilia Docet, Castelao, Alexandre Bóveda, Otero Pedrayo, Valentín Paz Andrade, Ánxel Casal ou Ramón Suárez Picallo.

Historia
--------

Celebrouse por vez primeira ás 11 da noite do 24 de xullo de 1934 na praza da Quintana, rematando na estatua de Rosalía de Castro da capital galega. Celebrouse tamén en 1935, cando apareceu por sorpresa Castelao, que se atopaba exiliado en Estremadura. Mais en 1936 non se chegou a levar a cabo por mor do Golpe de Estado do 18 de xullo de 1936. Durante a ditadura franquista foron abandonadas todo tipo de celebracións do día da Patria, ficando relegadas á emigración.

O mitin das arengas era fortemente criticado pola prensa polo seu carácter nacionalista galego e antiespañolista.

Notas
-----

1. ↑  Editorial Galaxia (ed.). "Ramón Piñeiro. Tempo." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 02 de outubro de 2010. Consultado o 6 de abril de 2016.
2. ↑  Liñares Girault, X. Amancio. *Ramón Martínez López*, ... *Se tratabamos dos preparativos para restaurar o mitin das Arengas, entón lembrábase das dotes organizativas de Alexandre Bóveda, cando fitaba desafiante para o reloxo[...]*
3. ↑  Terra e Tempo (ed.). "90 anos do Día da Patria Galega (1920-2010).". Arquivado dende o orixinal o 03 de xuño de 2016. Consultado o 6 de abril de 2016.
4. ↑  Rodríguez Castelao, Alfonso Daniel. *Sempre en Galiza*, ... *O 25 de xullo do 1935 estabamos celebrando o mitin das Arengas na Quintana, e un patriota berrou "Viva España!"[...] Non tardei en ver en Madrid como "mozos separatistas" mallaban nun patriota por berrar "Viva España".*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Mítin das Arengas" *Historia da literatura galega*. AS-PG.
O **Grupo Ornitolóxico Galego** (GOG) foi un grupo de ornitólogos galegos creado en 1973, que deu pé á Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), na que forma parte da súa Sección de Ornitoloxía. Xa que logo, a SGHN, herdeira directa do Grupo Ornitolóxico Galego, segue a desenvolver a liña de actuacións que este comezara.

Actividades
-----------

Este grupo coordina e colabora na realización dos censos anuais de aves acuáticas e mariñas invernantes en Galicia, que están sendo publicados nas revistas *Bubela* (do GOG) e *Braña* (da SGHN), que subministran informacións históricas de grande importancia para coñecer a evolución das poboacións invernantes destas aves en Galicia, e o estado de conservación da costa e zonas húmidas galegas.

O grupo ten participado en múltiples estudos sobre as aves de Galicia e a súa conservación, como o *Atlas de Vertebrados de Galicia* ou o seguimento de especies ameazadas. Tamén mantivo activo, durante moitos anos, un grupo de anelamento científico, chegando a organizar o XI Encontro de aneladores a nivel estatal. Ademais foi o organizador do V Congreso Galego de Ornitoloxía.

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
Sección dun matacán.Sección dun matacán, no cal se pode apreciar detalladamente o seu deseño.
Un **matacán**é unha plataforma sobresaínte dos muros das torres ou portas dos castelos antigos, sustentada por ménsulas, destinada a observar e fustrigar o inimigo ou os ladróns.

É unha obra sólida que se sitúa na parte alta da muralla ou torre con orificios, a través dos cales, pedras, materiais ardentes e outros tipos de proxectís poden ser guindados sobre o inimigo que se atope debaixo, ao pé da fortificación defendida.

Descrición
----------

O seu deseño foi desenvolvido durante a Idade Media e representou unha evolución importante na defensa, posto que permitía cubrir a base mesma dos muros.

Os primeiros matacáns estaban feitos de madeira (cadafalso) e eran, polo xeral, construcións provisionais, que se colocaban no caso de que se fose a ser asediado por algún inimigo. A miúdo, eran incendiados polos sitiadores e non foi, senón até fins do século XIII, cando foi substituído ese material pola pedra.

Vista de torres con matacáns no castelo de Chillon, Suíza.Torres provistas con matacáns no castelo de Chillon en Suíza.
Polo xeral toma a forma de elemento illado parecido a un balcón ás veces situado a media altura da fábrica do elemento defensivo. Asociado a un punto feble da fortaleza, normalmente unha porta, sobre a que se sitúa no eixo vertical para permitir o ataque sobre os asaltantes cando estes tentaban forzala. Xeralmente asocia a posibilidade do lanzamento en vertical co lanzamento de setas con arco ou de virotes de bésta ou mesmo de pequenas armas de fogo. Por iso no alzado do muro preséntase variedade de buracos para este fin. A miúdo reciben un tratamento decorativo xa sexa nos propios cans xa na factura dos muriños ou dos merlóns, ás veces incorporando elementos heráldicos ou inscricións representativas. Noutros casos esténdense a áreas máis extensas na coroación de cortinas ou máis tipicamente na de torres onde a miúdo toman a forma de balconciños no centro dos panos ou nas esquinas ás veces sobre pequenas torres arredondeadas.

Nos castelos españois do século XV úsase con asiduidade xeralmente con carácter defensivo-decorativo. No século XVI continúase a usando con fins fundamentalmente emblemáticos.

Notas
-----

1. ↑  Definición en *Gran dicionario Xerais da lingua galega*, Vigo, Xerais, 2009
2. ↑  Viollet-le-Duc.
3. ↑  Ibídem.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Matacán*** |

### Bibliografía

* Mesqui, Jean (1997). *Chateaux-forts et fortifications en France* [*Castelos e fortificacións en Francia*] (en francés). Flammarion. 1997. ISBN 2080122711.

### Outros artigos

* Adarve
* Bastión
* Cadafalso
* Castelo
* Fortaleza

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23398
* AAT: 300002695
* BRE: 2196117
* EBID: ID

 |
**Matador Records** é un selo discográfico independente centrado en artistas e bandas de indie rock. Foi fundado por Chris Lombardi no ano 1989 e ten as súas sedes en Nova York e Londres.

Historia
--------

Matador creouna Chris Lombardi en 1989 no seu apartamento de Nova York. O ano seguinte, Lombardi uniuse ao antigo xerente de Homestead Records, e xuntos encárganse do selo dende entón. En 1993 Matador comezou unha asociación con Atlantic Records que durou un par de anos, e en 1996 Capitol Records mercou o 49% do selo, pero Lombardi e Cosloy brecuperaríano en 1999. Dende o ano 2002 é co-propiedade da compañía británica Beggars Group e agora opera tanto en Nova York como en Londres.

Bandas actuais
--------------

* A.C. Newman
* Belle & Sebastian
* Brightblack Morning Light
* Cat Power
* Cold Cave
* Dead Meadow
* Esben and the Witch
* Fucked Up
* Harlem
* Interpol
* Julian Plenti
* Kurt Vile
* Matmos
* Mission of Burma
* Mogwai
* The Cave Singers
* The New Pornographers
* Perfume Genius
* The Ponys
* Shearwater
* Sonic Youth
* Stephen Malkmus
* Ted Leo and the Pharmacists
* Times New Viking
* Yo La Tengo

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1327994
* Discogs: 194
* MusicBrainz: ID

 |
**Grupo Tojeiro** é un grupo familiar de empresas creadas por Roberto Tojeiro Díaz e a súa familia.

Historia
--------

Os inicios do grupo están nun negocio familiar nas Pontes dedicado á venda de todo tipo de produtos, que co tempo medrou ata estar hoxe formado por empresas como Gadis, Reganosa, INTASA e Galparket. A facturación foi en 2009 duns 900 millóns de euros; sumando os ingresos de todo o grupo son preto de 1.300 millóns de euros.

Os investimentos do grupo Tojeiro así como os da súas empresas están baseados nas Pontes, onde teñen sede varias das súas empresas, con expansión a concellos limítrofes como San Sadurniño (Intasa), Ferrol e Mugardos (Forestal del Atlántico e Reganosa).

Reganosa
--------

Tojeiro e o seu grupo asociado coa Xunta de Galicia, Caixa Galicia e Fenosa foron os impulsores de Reganosa, a planta de gas de Mugardos.

Notas
-----

1. ↑  Couce, Beatriz (3/2/2011). "Tojeiro fundó el hoy segundo grupo gallego con más empleo" *La Voz de Galicia* *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Reganosa *(en varias linguas)*
* Blog do Comité Cidadán de Emerxencia para a Ría de Ferrol
Os ***missi dominici*** (en singular, *missus dominicus*) foron unha institución de carácter compensatorio entre o poder central e o territorial. Foran empregados algunha vez polos merovinxios, pero quen lles deu uso real foi Carlomagno, sendo mencionados expresamente no ano 805. Os *missi dominici* eran unha parella de inspectores, un laico e o outro un eclesiástico, que percorrían os condados recordando aos seus señores as súas obrigas. Ademais da inspección do dereito e a administración, ocupábanse da publicación das "capitulares", que eran textos de política interna. Estes eran chamados así por estaren divididos en capítulos, e substituían aos antigos decretos e edictos, refiríndose a leis, disposicións administrativas e regulamentos, tanto de dereito penal e dereito administrativo, como dereito canónico, pero non, antes do ano 800, de dereito civil.

Os *missus* teñen semellanzas superficiais cos *correctores* dos romanos, excepto que os *missus* eran enviados con regularidade. Catro aspectos fixeron que os *missi* foran efectivos como instrumentos da monarquía centralizada: o carácter persoal dos *missus*, o seu cambio anual, o illamento dos intereses locais e a súa libre elección polo rei. Os condes, ao entraren na vasalaxe real, quedaban máis estreitamente ligados ao soberano. Por iso, quedaban suxeitos á vixilancia dos mensaxeiros do rei, que interviñan tamén no seu nomeamento.

O nomeamento dos *missi dominici* facíase entre os membros do alto clero (abades, bispos, capeláns), pola parte eclesiástica, e entre os condes e vasalos non asentados no territorio a inspeccionar, pola parte laica. Carlomagno dividiu o reino en *missatica*, ou territorios de inspección.

Notas
-----

1. ↑  Kikuchi, Shigeto (2013): *Untersuchungen zu den Missi dominici. Herrschaft, Delegation und Kommunikation in der Karolingerzeit*. pp. 58–66.
2. ↑  O *corrector* era unha persoa que realiza correccións, xeralmente quitando ou poñendo en orde erros ou problemas.
3. ↑   Laughlin, James Laurence (1903): *The decline of the missi dominici in Frankish Gaul*.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Baxter, Stephen; Catherine Karkov, Janet L. Nelson & David Pelteret, eds. (2009): *Early Medieval Studies in Memory of Patrick Wormald*. Londres: Routledge. ISBN 978-1-3152-5725-9.
* Bougard, François (1955): *La justice dans le royaume d'Italie de la fin du VIIIe siècle au début du XIe siècle*. Roma: École française de Rome. ISBN 2-7283-0325-8.
* Jedin, Hubert (2016): *Manual de Historia de la Iglesia católica. Tomo III*. Barcelona: Herder Editorial. ISBN 978-84-2540-549-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1370258
* EBID: ID
* GEC: 0124015
* GND: 4164384-7
* HDS: 009627

 |
**Hernando Ojea**, nado en Ourense en 1543 e finado en 1615, foi un relixioso galego.

Traxectoria
-----------

O salientábel mapa de Hernando Ojea, 1603. Alén de ser un dos primeiros independentes de Galicia, e de ter un escudo galego que se tornou na pauta a seguir nos séculos seguintes, tamén informaba da antiga extensión do reino.
En 1566 ingresou na orde dos Predicadores no convento de San Domingos de México, e dedicouse aos estudos relixiosos. Foi requirido polo Santo Oficio para facer fronte a un foco de propaganda xudaica en Cidade de México, para o cal escribiu a obra *La venida de Cristo y su vida y milagros en que se concuerdan los dos testamentos divinos, Viejo y Nuevo*, que apareceu publicada en Medina del Campo en 1602.

Regresou a Europa en 1601, e documentouse para preparar unha *Historia de Galicia* coa axuda de Diego Sarmiento de Acuña, Conde de Gondomar. En 1603 volveu a América, e deixoulle a Pedro Fernández de Castro y Andrade, Conde de Lemos, a *Descrición do Reino de Galicia*, lista para imprimir. Preparou o primeiro mapa de Galicia, que apareceu impreso en Antuerpen en 1604, incluído no *Theatrum Orbis Terrarum* de Abraham Ortelius.

Regresou a España en 1614, e nese ano publicou *Historia del glorioso apostol Santiago, patrón de España, de su venida a ella, y de las grandezas de su Iglesia y orden militar*. O *Libro de la nobleza en común* foi publicado despois da súa morte.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Cabano Vázquez, I. (1998): "Frei Hernando Ojea (1543-1615). Un libro sobre Santiago escrito en Nova España por un galego", en *Estudios Migratorios* n.º 5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25511757
* WorldCat
* VIAF: 24904935
* BNE: XX824554
* BNF: 153862183
* Galiciana: 38805
* ISNI: 0000 0000 6638 8686
* LCCN: n2010041759
* SUDOC: 130276928

 |
**Melissa Farley**, nada en 1942, é unha psicóloga clínica estadounidense, investigadora e feminista en contra da pornografía e a prostitución. Farley é coñecida polos seus estudos sobre os efectos da prostitución, trata de persoas e violencia sexual. É fundadora e directora da organización *Prostitution Research and Education* en San Francisco, nos Estados Unidos.

Traxectoria
-----------

Farley traballou para axencias, gobernos, centros médicos e defensores das mulleres en prostitución e vítimas de trata de persoas. Estes grupos inclúen a Organización das Nacións Unidas, o Medical Examining Board de California, o Departamento de Estado dos Estados Unidos, o Centro de Estudos Indíxenas do Mundo (CWIS), a *Minnesota Indian Women's Sexual Assault Coalition*, *Refuge House*, *Breaking Free*, *Veronica's Voice* e o *Cambodian Women's Crise Center.* Farley ten 50 publicacións no eido de violencia contra as mulleres, a maioría eles acerca da prostitución, a pornografía e o tráfico de mulleres. A súa investigación foi utilizada por gobernos en Suráfrica, o Canadá, Francia, Nova Zelandia, Ghana, Escocia, Suecia, o Reino Unido e os Estados Unidos para desenvolver educación e políticas sobre a prostitución e o tráfico humano.

Notas
-----

1. ↑  *CV 2016* (pdf).
2. ↑  "Slick S.F. posters advocate decriminalizing prostitution". San Francisco Media Company.
3. ↑  "Many prostitutes suffer combat disorder, study finds". The New York Times Company.
4. ↑  "Prostitution: The oldest use and abuse of women" **24** (5). off our backs, inc. JSTOR 20834769.
5. ↑  "Sober forum, street theater on prostitution ballot issue". Hearst Corporation.

* Portal:Feminismo
* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4947642
* WorldCat
* VIAF: 46147062
* GND: 1068491442
* ISNI: 0000 0000 3855 2100
* LCCN: n2003129885
* SNAC: w6768b6x

 |
Localización de Kotelny no subgrupo de Anzhu.Localización de Kotelny no subgrupo de Anzhu.
**Kotelni** (en ruso oстров Котельный, *óstrov Kotelni*) é a illa principal do arquipélago ruso das Nova Siberia, no Ártico.
O arquipélago forma parte do grupo das illas Anzhu, situadas a norte das costas da Sibéria Oriental, entre o mar de Laptev e o mar de Siberia Oriental. No plano administrativo está incluída na Iacutia.

Kotelni, con 11.665 km², está conectada á veciña illa Faddeievski, de 5.300 km², por unha ponte de area que foi formada ao longo dos séculos pretéritos: a Terra de Bunge, con 6.100 km². O conxunto, con 23.200 km², forma parte das 50 maiores illas da Terra. A Terra de Bunge é pouco elevada (8 m de altitude máxima) e queda periodicamente submerxida. O punto máis alto da illa é o monte Malakatyn-Tas (374 m).

A illa ten clima polar. A estación meteorolóxica da costa noroeste da illa marca unha temperatura anual media de -14,3 °C, sendo o mes máis quente xullo, con 2,5 °C, e o máis frío xaneiro con -29,8 °C. A precipitación media é de 131 mm repartidos ao longo do ano, cun lixeiro máximo en xullo e agosto. A superficie está cuberta de xeo ou tundra. Hai poboacións de raposos-árticos. Atopáronse en Kotelni esqueletos de mamut.

A illa foi descuberta no século XVIII por Ivan Liachov, mercador ruso que buscaba ósos e dentes de mamut. A veciña illa Faddeev foi descuberta por Iakov Sannikov en 1805, que na compañía de Matvei Gedenstrom explorou e cartografiou as illas entre 1808 e 1810.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Illa Kotelni Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Illas Anzhu
* Illas de Nova Siberia

### Ligazóns externas

* anonymous, nda, "Kotel'nyy & Faddeyevsky". Arquivado dende o orixinal o 23 de decembro de 2010. Consultado o 06 de xullo de 2017.  aerial photograph of Kotelny/Faddeyevsky Island.
* anonymous, ndb, "New Siberian Islands". Arquivado dende o orixinal o 23 de decembro de 2010. Consultado o 06 de xullo de 2017.  aerial photographs of New Siberian Islands.
* Locations

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q648391
* BRE: 2103644
* GeoNames: 2021702
* OSM: 1867829

 |
Esta representación da ***Inmaculada Concepción*** (en italiano: *Immacolata concezione*) foi realizada polo pintor rococó italiano Giovanni Battista Tiepolo. Data dos anos 1767-1769 e está pintada ó óleo sobre lenzo, medindo 281 cm de alto por 127 cm de ancho. Exponse no Museo do Prado de Madrid, España.

Entre 1767 e 1769 pintou Tiepolo sete lenzos para a igrexa real do convento de San Pascual en Aranjuez, hoxe divididos entre o Museo do Prado de Madrid (ademais deste hai un *San Pascual Baylón* e un *Santo* *Antonio de Padua*) e o Palacio Real de Madrid.

Represéntase á Virxe tal como se narra a súa aparición na Apocalipse, capítulo 12, versículos 1-17:

Aparecen nesta escena toda unha serie de símbolos relacionados tradicionalmente coa Virxe: en primeiro lugar, a coroa de doce estrelas e sobre ela, unha pomba que representa o Espírito Santo. Érguese envolta no típico manto azul celeste, sobre a esfera terrestre e unha media Lúa, pisando á serpe ou dragón que é o Diaño que leva na boca a mazá que fixo caer na tentación a Adán e Eva, de maneira que a Virxe aparece como redentora do pecado orixinal. Un dos anxos porta a vara de azucenas, sobre o chan vese unha palmeira, unha rosa e, entre as nubes, un espello.

Desta maneira representábase a dogma da Inmaculada Concepción de María para a Igrexa católica, como o único ser humano concibido sen pecado orixinal. Tiepolo usa cores claras, iluminando a escena cunha intensa luz dourada.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Inmaculada Concepción***  |

### Bibliografía

* L. Cirlot (dir.), *Museo del Prado II*, Col. «Museos del Mundo», Tomo 7, Espasa, 2007. ISBN 978-84-674-3810-9, páxs. 190-191.
**Hermínio da Palma Inácio**, nado en Ferragudo (Lagoa, Algarve) o 29 de xaneiro de 1922 e finado en Lisboa o 14 de xullo de 2009, foi un destacado loitador contra a ditadura de Salazar en Portugal.

Traxectoria
-----------

Oficial mecánico do Exército do Aire, oposto ao réxime salazarista, acusado de subversión foi expulsado do exército e encarcerado. Ao saír foi xefe dos servizos técnicos da KLM no aeroporto de Lisboa, acusado de sabotar avións militares portugueses en 1947 foi detido e enviado á prisión de Aljube, conseguiu fuxir e marchou a Marrocos primeiro e despois ao Brasil onde estableceu un taller de pezas de recambio para avións.

Membro do DRIL participou no secuestro do Santa María e en 1961 entrou clandestinamente en Portugal e secuestrou o avión da liña Casablanca-Lisboa da TAP co obxectivo de guindar folletos contra Salazar en Lisboa, tras esa acción, o primeiro secuestro dun avión comercial no mundo, volveu ao Brasil. En 1965 regresou a Portugal actuando no seo de LUAR, participou na súa primeira acción armada en 1967, roubo da sucursal do Banco de Portugal en Figueira da Foz, fuxiu a París e o goberno portugués solicitou a súa extradición que non lle foi concedida.

En 1968 pretendeu comezar unha insurrección armada tomando a cidade de Covilhã pero foi detido pola policía portuguesa antes de iniciala, conseguiu fuxir da prisión de Porto marchar a España onde foi detido ao ano seguinte pero o goberno español non concedeu a extradición ao portugués e residiu en varios países de Europa e o norte de África ata 1973 cando regresou a Portugal e foi detido pola PIDE, tras triunfar a Revolución dos Caraveis saíu da prisión e foi o xefe de seguridade do Partido Socialista e deputado na Asemblea de Lisboa polo PS.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3071895
* WorldCat
* VIAF: 204724864
* BNF: 16603094x
* FAST: 1944626
* GND: 1017074658
* ISNI: 0000 0001 3934 2807
* LCCN: nb2011031051

 |
**María del Portal Emiliana Panisse Ferrer**, nada na Coruña o 11 de outubro de 1914 e finada en Compostela en 2001, foi unha farmacéutica galega, coñecida como *Maruxa* e como *a boticaria da liberdade*.

Traxectoria
-----------

Naceu no seo dunha familia liberal, ilustrada e culta da Coruña. Viviu no Orzán e en María Pita e pasaba os veráns en Almeiras, Culleredo, preto da cidade herculina. Tras estudar a primaria e o bacharelato en diferentes centros da Coruña, preparou oposicións ó Ministerio da Gobernación. Porén, estas foron canceladas ó instaurarse a Segunda República Española en abril de 1931.

Decidiu entón estudar Bioloxía en Madrid, mais tivo que renunciar pola situación económica da familia. Matriculouse entón en Química na Universidade de Santiago de Compostela. Na facultade entrou en contacto co movemento galeguista de man de, entre outros, Francisco Fernández del Riego e da que sería a dona deste, Evelina Hervella Nieto. Tras terminar a carreira, en 1937 regresa á Coruña. Estuda Maxisterio e exerceu durante un tempo.

Casou en 1941 con Enrique Ríos Suárez, comunista e profesor axudante de química inorgánica, a quen coñecera na facultade, e instalouse de novo en Compostela. Alí naceron as súas fillas, Adela e María do Carmo, e o seu fillo, Enrique. Para evitar o adoutrinamento da escola franquista, inscríbeos na *Preceptoría San José*, que máis tarde sería a Academia Minerva, na actualidade coñecido coma Colexio Manuel Peleteiro. Maruxa conseguiu traballo de mestra no colexio das Orfas e Enrique accedeu a un posto de axudante na universidade. Ao rematar a carreira de Farmacia, abriu unha botica na rúa de San Pedro.

En 1952 diagnosticóuselle a Enrique unha grave doenza coronaria que causará a súa morte seis anos despois. Iso levou a María del Portal a estudar a carreira de Farmacia. Tras licenciarse en 1957, abriu unha farmacia na rúa de Fonseca. A súa forma de atender ó público deulle o sobrenome de *boticaria da liberdade*. De feito, mentres o franquismo prohibía o aborto e o emprego de anticonceptivos, ela dispensaba pílulas e preservativos, naturalmente sen receita médica.

Notas
-----

1. ↑  Barral, Xoana Pintos (2016). "As mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960" (en castelán). Universidade de Santiago de Compostela.
2. ↑  "La boticaria que daba la píldora". *La Opinión de A Coruña* (en castelán). A Coruña. 2017-09-17. Consultado o 2020-12-31.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pintos, Xoana (2016): "As mulleres nos estudos experimentais na Universidade de Santiago: 1910-1960". Tese de doutoramento. Universidade de Santiago de Compostela.
* Pintos Barral, Xoana (2021). *Tiven a chave, a bicicleta e os catro libros*. Editorial Galaxia.

### Ligazóns externas

* María del Portal Panisse en A Coruña das mulleres
* "María del Portal Panisse". *Álbum de Mulleres* do Consello da Cultura Galega.
| Illa Juan de Nova |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bandeira das Terras Austrais e Antárticas Francesas |  |
| Bandeira | Escudo |

 |
| Localización |
| Localización das Illas dispersas do Océano Índico:
• 1 : Atol Bassas da India
• 2 : Illa Europa
• 3 : Illas Glorioso
• 4 : Juan de Nova
• 5 : Illa Tromelin
(KM : Comoro, MG : Madagascar, MU : Mauritius, MZ : Mozambique, RE : Reunión, YT : Mayotte) |
| Datos |
| Capital |  |
| País | Francia |
| Linguas |  |
| Poboación (2007) | Deshabitada |
| Superficie | 4,4 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 17°03′16″S 42°43′30″L﻿ / ﻿-17.05444, -42.72500 |
| Maior Altura |  |

**Juan de Nova** é unha pequena illa, de 4,4 km²,(sobre 6 km de longo e 1,6 de ancho) pertencente a Reunión que leva o nome do navegante galego Joan de Novoa, onde este pasou o inverno de 1505 tras ser repelido o seu barco por unha treboada no Cabo de Boa Esperanza.

Sitúase na canle de Mozambique, entre Madagascar e Mozambique, e é unha posesión francesa dende 1897. Na segunda guerra mundial foi abandonada e recibiu a visita de submarinos alemáns. A partir de 1968 comezaron a explotarse os depósitos de guano (fosfatos).

Na actualidade é unha reserva natural que está deshabitada, e nela só existe un pequeno aeródromo (cunha pista de 1,2 km) e unha base meteorolóxica do exército francés cunha pequena gornición de 14 homes. É administrada polo administrador superior das Terras Austrais e Antárticas Francesas (TAAF) e a **República de Madagascar** reclama a súa soberanía.

* Vista de Juan de Nova en marea baixa.Vista de Juan de Nova en marea baixa.
* Vista da praia de Juan de Nova desde a maleza.Vista da praia de Juan de Nova desde a maleza.
* Imaxe de satélite da illa Juan de NovaImaxe de satélite da illa Juan de Nova
* MapaMapa

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q237034
* GeoNames: 1024028
* OSM: 6077827
* TGN: 1007561

 |