recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Bettye Washington Greene** nada en Fort Worth (Texas) o 20 de marzo de 1935 e finada e Midland o 16 de xuño de 1995, foi unha química estadounidense. Foi a primeira muller afroamericana cun doutoramento en química que traballou nun posto profesional en Dow Chemical Company, onde investigou látex e polímeros.

Traxectoria
-----------

Asistiu a escolas públicas segregadas e obtivo unha licenciatura en química en 1955. Tras casar co capitán veterano da Forza Aérea William Miller Greene en 1955, asistiu á Universidade Estatal Wayne en Detroit, onde obtivo o seu doutoramento en Fisicoquímica traballando con Wilfred Heller, a súa tese publicouse en 1965. Foi elixida para Sigma Xi, a Sociedade de Investigación Científica.

En 1965, Greene uniuse ao laboratorio de investigación E. C. Britton de Dow Chemical Company en Midland, Míchigan. Foi a primeira muller afroamericana en unirse á compañía nun posto profesional. En Dow, investigou a química de Coloide e látex, incluídas as interaccións entre o látex e papel.

En 1970 ascendérona a investigadora química sénior en Dow Chemical. En 1973, uniuse á División de investigación de polímeros que podería mellorar látex. Continuou traballando para Dow até finais da década dos 80.

Patentes
--------

Greene obtivo varias patentes, incluíndo:

* 4968740: Adhesivo a base de látex preparado por polimerización en emulsión.
* 4609434: Folla composta preparada con látex estables que conteñen grupos de superficie de fósforo.
* 4506057: Látex estables que conteñen grupos de superficie de fósforo.

Notas
-----

1. ↑  *Black women scientists in the United States*. Bloomington, Ind. [u.a.]: Indiana University Press. 1999. pp. 109–110. ISBN 0253336031.
2. ↑  Stadler, Marta Macho (2023-04-04). "Bettye Washington, la química del látex". *Mujeres con ciencia* (en castelán). Consultado o 2023-04-07.
3. ↑  "Surface tension measurements by means of the "microcone tensiometer"" **22** (2). August 1966: 179–194. doi:10.1016/0021-9797(66)90082-8.
4. ↑  "Patents by Inventor Bettye W. Greene". Justia Patents. Consultado o 22 de marzo de 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q16013430
* WorldCat
* VIAF: 91520207

 |
**Emilio Canda Adán**, nado na Lama e finado en Ribadavia en abril de 1938, foi un xornalista, escritor e empresario galego.

Traxectoria
-----------

Estudou nos Seminarios de Tui e Ourense. Foi fundador e director do Colexio Balmes de Vigo e despois creou outros en Fornelos de Montes e Ribadavia (1907). Como xornalista formou parte da redacción de *El Criterio Gallego* e *El Independiente* e colaborou en *La Revista Popular* e *El Áncora* de Pontevedra, *La Integridad*, *El Lucense*, *Diario de Galicia* e *Aires d'a miña terra* de Buenos Aires. Instalado en Ribadavia fundou e dirixiu *Noticiero del Avia* entre 1910 e 1937, onde, segundo Carballo Calero, asinaba unha sección de contido satírico titulada "Paliques". Finou en Ribadavia en abril de 1938.

Obras
-----

Publicou en castelán as novelas *Argentina* (1895) e *Luz y sombra (Cuentos y novelitas)* (1901). En galego é autor de dous relatos que apareceron na *Revista Gallega*: "¡Olla...!" (1888) e "O señor Pedro" (1898).

Vida persoal
------------

Casou en Ribadavia con Sofía Pérez en 1898 e foi pai de Emilio e Mario Canda Pérez.

Notas
-----

1. ↑  Noticia en *Diario de Pontevedra*, 19-4-1938, p. 2.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. p. 156. ISBN 978-84-8457-448-4.

* *Narradores ocasionais do século XIX (Relato breve)* (PDF). Santiago de Compostela: Centro Ramón Piñeiro. 2003. pp. 49–50. ISBN 84-453-3736-X. Consultado o 6 de novembro de 2013.
Sitio de Laetoli en febreiro de 2006
**Laetoli** é un sitio paleontolóxico que se localiza a 45 km ao suroeste da garganta de Olduvai, en Tanzania, próximo ao Parque Nacional do Serengeti.

En 1978 Mary Leakey atopou pisadas de homínidos dunha antigüidade de 3,7 millóns de anos. Tres homínidos camiñaran cara ao norte, e deixaran cos seus pés pisadas moi ben definidas na cinsa volcánica, que por mor da chuvia se convertera en lama, procedente dunha das erupcións do volcán Sadiman, situado a vinte quilómetros. Dous homínidos ían por diante e outro seguíaos pisando nas súas pegadas, polo que ás veces se fai difícil seguir o seu trazado. As pisadas demostran que camiñaban erguidos habitualmente, de igual xeito a como o fai un humano moderno. O segundo homínido é moito máis pequeno, seguramente unha femia ou unha cría.

|  | homínido 1 | homínido 2 |
| --- | --- | --- |
| longo da pisada | 21,5 cm | 18,5 cm |
| largo da pisada | 10 cm | 8,8 cm |
| alancadas | 47,2 cm | 28,7 cm |
| reconstrución da altura | 1,34-1,56 m | 1,15-1,34 m |

No mesmo sitio descubríronse restos de mandíbulas e dentes, presumiblemente de *Australopithecus afarensis*. Tamén se descubriron pisadas doutras vinte especies animais: hienas, babuínos, xabarís, xirafas, gacelas, rinocerontes etc.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q672146
* WorldCat
* VIAF: 241867988
* EBID: ID
* GEC: 0247760
* GND: 4596772-6

 |
**José Cividanes Álvarez**, nado en Vigo en 1865 e finado en Marín o 11 de xullo de 1937, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou dereito na Universidade de Santiago de Compostela. Foi avogado en Vigo. Foi nomeado avogado do Estado, exercendo primeiro na provincia de Ourense (1896) e dende 1901 na provincia de Pontevedra. O 25 de decembro de 1931 participou no acto de fundación do partido Unión Regional de Derechas de Pontevedra celebrado no Teatro Principal da capital no que foi nomeado Presidente da Xunta Directiva e da que tamén formaban parte Tomás Abeigón Pazos coma Viceresidente e Víctor Lis Quibén coma Secretario.. Finou en Marín o 11 de xullo de 1937.

Vida persoal
------------

Casou con Rosa Patiño Lima.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 27-12-1931, p. 12.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 13-7-1937, p. 9.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Martín, Gerardo (2017). *Diccionario de vigueses (1875-1945). Retazos de historia local a través de la vida de más de 1700 personajes*. Pontevedra: Deputación Provincial. p. 198. ISBN 978-84-8457-448-4.
Caricatura onde o KKK ameaza con linchar aos Carpetbaggers, en Tuscaloosa, Alabama, *Independent Monitor*, 1868
O termo **carpetbagger** naceu nos Estados Unidos no século XIX, como unha denominación política pexorativa. Aplicouse orixinalmente logo da guerra de Secesión, aos norteños que se mudaban aos estados do Sur, entre 1865 e 1877.

A denominación derivaba do termo *bolsa de alfombra*, ou *carpet bag*, que era un xeito barato de construír unha maleta a partir dunha alfombra vella. Inicialmente, o termo levaba a connotación de alguén que soamente está interesado en explotar un territorio, sen a intención última de establecerse definitivamente nel. Os carpetbaggers eran brancos das tácticas intimidatorias do primeiro Ku Klux Klan, entre 1865 e 1871.

A partir de 1900, o termo utilizouse para denominar aos políticos que buscan sacar vantaxes en territorios alleos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Imaxes de "Bolsas de alfombra" (Carpet Bags)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q113886
* EBID: ID
* GND: 4208629-2

 |
**WASP** é o acrónimo en inglés para "Branco, Anglosaxón e Protestante" (**W***hite*, **A***nglo*-**S***axon* and **P***rotestant*). Tamén se traduce como "Branco, Americano, Sudista e Protestante" (**W***hite*, **A***merican*, **S***outhern* and **P***rotestant*).

Xurdiu no inicio do século XX tendo como base o combate contra as etnias, nacionalidades e relixións alleas. Inicialmente combatían aos negros e calquera aspecto relacionado con eles (principalmente a música, jazz e blues, que comezaba proliferar en discos e radios), mais logo volveron os seus ideais contra outros grupos: os italianos, aducindo que bebían demais, creándose a Lei seca na década de 20; os irlandeses, por toleraren aos italianos e tamén pola cuestión do alcoholismo; e os xudeus, por comezaren a dominar a estrutura bancaria do país a través dos empréstitos de diñeiro.

A cultura WASP focalízase nos chamados valores tradicionais e está fortemente baseada nunha relixiosidade inflexíbel e visións "tradicionais" da sociedade en todas as súas vertentes, desde a familia e sexualidade aos papeis home/muller en xeral.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Ku Klux Klan

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q256898
* BNF: 12429955g
* FAST: 1169412
* LCCN: sh85145404
* SUDOC: 033433763
* Treccani: wasp

 |
O **voo 2254 de Atlantic Southeast Airlines** era un servizo entre Muscle Shoals, Alabama e Atlanta, Xeorxia, cunha escala en Gadsden, Alabama. O día 9 de abril de 1990 o voo viuse involucrado nunha colisión no aire cunha Cessna 172 sobre Gadsden, resultando na morte do piloto e o pasaxeiros da Cessna 172.

Accidente
---------

O voo 2254 de Atlantic Southeast Airlines, operado cun Embraer EMB 120 Brasilia con rexistro N217AS, de Muscle Shoals, Alabama a Atlanta, Xeorxia, cunha escala no aeroporto rexional Northeast Alabama de Gadsden, Alabama, chocou no aire cunha avioneta Cessna 172 de Civil Air Patrol con rexistro N99501, o 9 de abril de 1990 sobre Gadsden. Tras a saída da pista 24 do aeroporto de Northeast Alabama, o voo de ASA xirou á esquerda cara ao leste na súa ruta a Atlanta a unha altitude asignada de 5 000 pés. A Cessna 172 voaba cara ao oeste á mesma altura, encarada ao sol que se estaba poñendo. Durante a colisión frontal ás 6:05 p.m. CDT, o estabilizador horizontal dereito do Embraer foi arrincado do avión. Aínda que quedou significativamente danado, o avión de ASA puido regresar ao aeroporto sen feridos entre os seus ocupanrtes. A Cessna 172 esnafrouse nun campo, ferindo mortalmente aos seus dous ocupantes. Unha testemuña do accidente non percibiu ningunha manobra evasiva por parte dos avións antes da colisión.

Probable causa
--------------

A NTSB atribuíu o accidente NTSB to be "unha atención visual inadecuada dos pilotos de ámbalas dúas aeronaves que resultou na súa falta de ver e evitar o tráfico que se achegaba. Un factor relacionado co accidente foi o brillo do sol, que reduciu a visión do piloto da Cessna 172".

Notas
-----

1. ↑  Daily News; Kingsport, Tennessee; Commuter Aircraft Collides with Cessna Plane, Two Dead; 11 de abril de 1990
2. ↑  "FAA Registry - N217AS". *registry.faa.gov*. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2018. Consultado o 2018-12-30.
3. ↑  Cronan, Carl, "Engine Fails on Shoals-bound ASA flight" Times Daily (Florence, AL); 10 de maio de 1991
4. ↑  "FAA Registry - N99501". *registry.faa.gov*. Arquivado dende o orixinal o 30 de decembro de 2018. Consultado o 2018-12-30.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q4816543
* ASN: 19900409-1

 |
Coordenadas: 41°57′35″N 2°49′36″L﻿ / ﻿41.95964722, 2.82653056

O Estadi Municipal de Montilivi, sede do Girona FC, está situado no barrio.
**Montilivi** é un barrio e entidade de poboación da cidade de Xirona, en Cataluña. Está situado arredor dun outeiro do mesmo nome, duns 169 metros de altitude, ao sueste da cidade, entre a Creu de Palau e a Creueta. Esta entidade de poboación acolle o campus da Universidade de Xirona, o Instituto Montilivi e as instalacións do Girona Futbol Club, entre elas o estadio do mesmo nome.

Trátase dun barrio de clase alta e media xerundense que se trasladou do centro da cidade ás novas zonas periféricas edificadas do municipio. Basicamente, respecto á arquitectura, está formado por edificios de planta baixa e tres ou catro plantas, e casas xuntas ou separadas con xardín. Dispón de amplos espazos e zonas verdes que son utilizados tanto polos seus habitantes como polos membros da comunidade universitaria. Os días laborables recibe unha grande afluencia de persoas, fundamentalmente estudantes da Universidade de Xirona, xa que en Montilivi están as sedes das Facultades de Ciencias, Dereito, Ciencias Económicas e Empresariais e a Escola Politécnica Superior. Tamén hai unha gran biblioteca que serve a toda a comunidade universitaria e varios edificios de administración e servizos da Universidade.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Estadi Municipal de Montilivi

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11937469
* GEC: 0043889
* OSM: 5372120

 |
Os **osfradios** son órganos sensoriais olfactivos típicos de certos moluscos, conectados co órgano da respiración, e que se encargan de percibiren os olores, mediante os quimiorreceptores que posúen, para poder estes animais localizaren unha fonte de alimento, ou para orientarse.

A función principal deste órgano é a de comprobar o nivel de salinidade da auga e a presenza de partículas alimenticias nela. Os seus quimiorreceptores son capaces de captaren información química no medio que os rodea, especialmente na lama, en busca de posíbeis alimentos.

Etimoloxía
----------

O termo **osfradio** é a forma romanceada do latín científico *osphradium* (plural *osphradia*), tirado do grego medio ὀσφραδίον *osphradíon*, 'nariz rechamante', diminutivo do grego antigo ὅσφρα *ósphra*, 'cheiro', 'olor', de ὀσφραίνομαι *osphraínomai*, 'ulir', 'olfactear', relacionado con ὄζω *ozō*, 'ulir', 'cheirar' (ben ou mal).

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Hulbert G. C. E. B. & Yonge C. M. (1937): "A Possible Function of the Osphradium in the Gastropoda". *Nature* **139**: 840-841. doi 10.1038/139840b0.
* Brown A. C. & Noble R. G. (1960): "Function of the Osphradium in *Bullia* (Gastropoda)". *Nature* **188**: 1045-1045. doi 10.1038/1881045a0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q694390
* BRE: 2696813
* EBID: ID
* MAG: 2775969074

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* Uberon: 0007770

 |
O **Bugatti Type 52** era un Bugatti Type 35 eléctrico de carreiras de media escala para nenos. Producironse uns 500 exemplares en total. Aproximadamente 150 destes eran a variante de morro curto mentres que a maioría da produción comprendía a variante de morro longo que era 10 cm máis longa para que a usasen os nenos maiores.

A produción tivo lugar na fábrica de Molsheim entre 1927 e 1936, e os coches usáronse con frecuencia tanto como xoguetes como para carreiras máis serias entre os nenos da elite europea.

O primeiro exemplar dun Tipo 52 construíuse para o fillo do fundador de Bugatti Ettore Bugatti, Roland, de catro anos, e mostrouse por primeira vez nunha exposición en Milán. O número 52 probablemente foi dado polo falecido Hugh Conway e
nunca utilizouse pola fábrica. A fábrica sempre se refería ao coche como Bebe.

O Tipo 52 estaba alimentado por un único motor eléctrico de 12 voltios con marcha adiante e marcha atrás. A freada realizouse mediante zapatas de madeira expandidas nos freos de tambor dianteiros e traseiros.

O coche tiña orixinalmente só 1200 mm entre as rodas, pero este aumentou a 1350 mm cando se descubriu que ata os nenos tiñan dificultades para ter espazo para as pernas. O coche tiña uns 1800 milímetros de longo en total cunha anchura de vía de 625 milímetros.

Ademais, en 2019, The Little Car Company, con sede en Launton, Inglaterra, recibiu unha licenza completa de Bugatti para reproducir o Type-52 nun vehículo totalmente eléctrico a escala 75 % para nenos.

O *Baby II* como se lle coñece, ten unha distancia entre eixes de 1800 mm e unha lonxitude total de 2.760 mm. Está situado a 800 mm de alto e 1.060 mm de ancho.

Baby II ten dúas opcións de propulsión eléctrica, que van de 1 kW a 4 kW, e coa tecla de velocidade proporcionada cos modelos Pur Sang e Vitesse, desbloquea 10 kW de potencia e a velocidade é ilimitada cunha velocidade máxima probada de 72 quilómetros por hora.

Notas
-----

Referencias

1. ↑  "BUGATTI mod. 52 – Baby Bugatti". *museoauto.it*. Arquivado dende o orixinal o 05 de marzo de 2016. Consultado o 24 de agosto de 2015.
2. 1 2  "Client FAQs". *Bugattibaby.com*. 17 de febreiro de 2022. Consultado o 8 de febreiro de 2022.
3. ↑  "Bugatti Baby". *Bugatti Baby*. 17 de febreiro de 2022. Arquivado dende o orixinal o 2019-03-30.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bugatti Type 52 Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

### Outros artigos

* Bugatti

### Ligazóns externas
**José Antonio Ucha Velo**, nado en Santa Comba o 24 de decembro de 1968, é un político galego.

Traxectoria
-----------

Licenciado en Empresariais pola UDC e en Dereito pola USC. Nas eleccións municipais de 2003 foi o número 2 da candidatura socialista en Santa Comba e foi elixido concelleiro e portavoz municipal. Nas eleccións municipais de 2007 encabezou a candidatura do PSdeG-PSOE á alcaldía de Santa Comba e foi elixido alcalde grazas ao apoio dos concelleiros de IxS (Independientes por Santa Comba) e TEXA (Terra de Xallas). Foi substituído o 25 de febreiro de 2008 por Miguel Pérez Fernández (Independientes por Santa Comba) tras unha moción de censura que contou co apoio do PPdeG. Nas municipais de 2011 encabezou de novo a candidatura socialista e pasou de 2 a 5 concelleiros, sendo a segunda forza máis votada e logrando o mellor resultado ata entón dos socialistas nunhas municipais na localidade, mais o PPdeG mantivo a alcaldía ao contar co apoio dos Independentes do ata entón alcalde. Nas municipais de 2015 volveu encabezar a candidatura do PSdeG e logrou a primeira vitoria desta formación no concello, logrando a alcaldía como cabeza da lista maioritaria e conformando un goberno cos concelleiros de TEGA. Trala ruptura do pacto en novembro de 2015, en maio de 2016 TEGA apoiou ao Partido Popular nunha moción de censura que o botou da alcaldía. 

Nas municipais de 2019 logrou un empate a 6 concelleiros co PPdeG, logrando estes máis votos pese a mellorar os socialistas o seu nivel de apoio. O edil de Compromiso por Galicia, David Barbeira, foi o árbitro da situación e negárase en campaña a pactar con ninguén, pero os socialistas chegaron a un acordo investilo alcalde e rotarse 2 anos na alcaldía. Porén, e pese a formar parte do mesmo goberno, as malas relacións entre Barbeira e Ucha levaron á negativa do primeiro de cederlle a alcaldía ó segundo en xuño de 2021. Ante isto, Ucha e outra concelleira socialista optaron por apoiar unha moción de censura que levou á alcaldía á candidata do PPdeG María Pose. A manobra, foi desautorizada polo partido e ambos dous concelleiros foron expulsados da formación. Desta forma, Ucha optou por presentarse ás municipais de 2023 encabezando a formación Espazo Común, á fronte da cal non logrou representación.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Toja Parajó** |  **Alcalde de Santa Comba** 2007 - 2008 | Sucesor:**Miguel Pérez Fernández** |
| Predecesor:**María Josefa Pose Rodríguez** |  **Alcalde de Santa Comba** 2015 - 2016 | Sucesor:**María Josefa Pose Rodríguez** |

Notas
-----

1. ↑  José Antonio Ucha:"Imos a facer as cousas ben"
2. ↑  A popular María José Pose é a nova alcaldesa de Santa Comba
3. ↑  Compromiso por Galicia logra la alcaldía de Santa Comba con un solo concejal
4. ↑  El PP de Santa Comba encabeza una moción de censura promovida por el PSOE
5. ↑  El exedil del PSOE en Santa Comba, José Antonio Ucha Velo, será candidato por Espazo Común

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Santa Comba
**Jorge Casado Rodríguez**, nado en Madrid o 26 de xuño de 1989, é un futbolista español que xoga como lateral esquerdo no Rayo Majadahonda.

Traxectoria
-----------

Formouse como futbolista na canteira do Rayo Vallecano e foi subindo polas diferentes categorías inferiores do club ata debutar co Rayo Vallecano B na Tercera División en 2008.

Despois de dous anos no filial do Rayo, no verán de 2010 fichou polo Real Madrid Castilla, da Segunda División B. Na súa segunda tempada no filial madridista logrou o ascenso á Segunda DIvisión e debutou co primeiro equipo do Real Madrid nun partido da Copa do Rei ante a Ponferradina no Santiago Bernabéu, encontro no que foi aliñado como titular por José Mourinho.

Xogou dous anos en Segunda, ata que en 2014 fichou polo Real Betis, co que conseguiu o ascenso á Primeira División. En xullo de 2015 rescindiu o seu contrato co club andaluz e asinou como novo xogador da Ponferradina, tamén en Segunda, sendo titular na maioría de partidos da tempada 2015/16.

Despois dunha campaña no Zaragoza e dun tempo no Xanthi FC da Superliga de Grecia,

en agosto de 2020, fichou polo Rayo Majadahonda, daSegunda División B.

Notas
-----

1. ↑  El Real Betis incorpora al lateral izquierdo Jorge Casado (Real Betis add left back Jorge Casado); Real Betis, 4 July 2014 (in Spanish)
2. ↑  Casado terminates his contract with Real Betis; Real Betis, 15 July 2015
3. ↑  Jorge Casado, nuevo jugador del Real Zaragoza (Jorge Casado, new player of Real Zaragoza); Real Zaragoza, 8 July 2016 (in Spanish)
4. ↑  Jorge Casado se va al Xanthi griego (Jorge Casado goes to Greece's Xanthi); Marca, 6 July 2017 (in Spanish)
5. ↑  [Transfers: Jorge Casado (Xanthi), former Real Madrid, Betis and Zaragoza player, is already a Rayo Majadahonda footballer] `|title-trad=` require `|title=` (Axuda) (en castelán).
**Jan Šverma** foi un activista político checoslovaco, considerado un heroe nacional durante o réxime comunista.

Naceu o 23 de marzo de 1903 en Mnichovo Hradiště, membro do Partido Comunista Checoslovaco, colaborou no seu xornal oficial *Rudé Právo* e desde 1929 cando entrou a dirección encabezada por Klement Gottwald foi membro do Comité Central e do Buró Político do PCC.

Redactor xefe de *Rudé Právo* (1936-1938). En 1938 pola situación política ten que marchar a Moscova. Entre 1939 e 1940 traballou no Buró Exterior do PCC en París e cando entran os nazis marchou outra volta a Moscova para traballar na dirección do PCC converténdose nun dos colaboradores máis próximos a Gottwald e asumiu a dirección política das unidades militares checoslovacas que se forman na URSS.

Morreu o 10 de novembro de 1944 nas montañas eslovacas mentres dirixía a insurrección dos comunistas eslovacos contra o goberno filonazi.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q532174
* WorldCat
* VIAF: 32933602
* DeutscheBio: 124571158
* FAST: 98284
* GND: 124571158
* ISNI: 0000000083704724
* LCCN: n82117789
* NKC: jk01131927
* OL: OL1135823A

 |
Coordenadas: 50°04′32″N 14°24′51″L﻿ / ﻿50.07556, -14.41417

Vista dende a ponte.
A **Casa Danzante** (en checo *Tančící dům*) é un vangardista edificio de oficinas do centro de Praga, na República Checa. O inmoble foi deseñado polo arquitecto checo (nado en Croacia) Vlado Milunić, en cooperación co arquitecto canadense Frank Gehry no lugar onde se atopaba un inmoble en estado ruinoso destruído durante o Bombardeo de Praga, en 1945. As tarefas de construción comezaron no ano 1994 e remataron dous anos despois, en 1996.

Vista Lateral.
O estilo non tradicional causou moita controversia na época. O presidente checo Václav Havel, que viviu preto do inmoble durante décadas apoiou o proxecto, agardando que o edificio se convertese nun centro de actividades culturais.

Recibe tamén o nome de *Ginger e Fred* por Fred Astaire e Ginger Rogers, debido a que a construción lembra vagamente unha parella de baile.

Na cobertura existe un restaurante Francés con vistas magníficas da cidade. Os planos para convertelo nun centro cultural non chegaron a facerse realidade. Na actualidade o inmoble funciona como un edificio alugado a firmas multinacionais.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Casa danzante*** |

* Casa danzante de Praga por Frank Gehry Arquivado 21 de agosto de 2020 en Wayback Machine.
* Artigo da Radio Prague con Vlado Milunic
* Look More Most Unusual Buildings

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q244816
* WorldCat
* VIAF: 147056187
* NKC: kn20040130002

 |
Barebox
**Barebox** é un xestor de arranque, (en inglés, *bootloader*) deseñado como ferramenta de código aberto para sistemas embebidos. Execútase nunha gran variedade de arquitecturas, incluíndo x86, ARM, MIPS, PowerPC e outros.

Barebox é capaz de cargar a inicialización de sistemas Linux embebidos mais tamén de activar hardware ou mesmo produción de código. Barebox é altamente configurábel para a produción de binarios ou de manufactura enxuta. O nome do programa deriva dunha analoxía coa navalla suíza. Así como busybox se pode considerar a navalla suíza para o Linux embebido, barebox sería a navalla suíza do metal nu (en inglés, *bare metal*), termo co que se coñece ao disco duro ou hardware puro, ou *bare metal server*, un servidor no que se instala unha máquina virtual directamente no disco sen sistema operativo.

A ferramenta
------------

En sistemas Linux embebidos, o *bootloader* é o primeiro chanzo na inicialización do hardware cara ao punto no que o *kernel* acenda.

A isto o bootloader, que non engande ningún tipo de concurrencia (emprega o CRC32 para a detección de corrupcións) ou interrupcións, prové acceso directo ao hardware, polo que é moi popular entre as enxeñeiras de hardware.

En sistemas modernos, as enxeñeiras adoitan empregar o parámetro *freedesktop* no Barebox para seleccionar os compoñentes do sistema de Linux cos que se quere iniciar o sistema (árbore de dispositivos -en inglés, *device tree*-, kernel, ou sistema de ficheiros root). Con respecto á árbore de dispositivos, barebox impórtao completo dentro de /dts/src.

En sistemas con redundancia o *bootloader* pode determinar cal das múltiples imaxes debe arrancar. Así mesmo o programa mantén tres copias do material co que traballa por redundancia e atomicidade. 

Barebox tamén conta cunha capa de seguridade permitindo a verificalidade da imaxe seleccionada.  Opcionalmente barebox pode activar o HMAC para a detección de cambios non autorizados.

Notas
-----

1. ↑  ["Barebox"]*(en inglés)*
2. ↑  "Barebox"

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web
* Arquivo
* Servidor Git
* Documentación
***Castlevania*** é unha serie de animación estadounidense baseada na franquía xaponesa de videoxogos *Castlevania*. Está directamente baseada nos títulos *Castlevania III: Dracula's Curse* e *Castlevania: Curse of Darkness* de Konami. A serie conta a historia de Trevor Belmont, que defende a nación de Valaquia de Dracula e os seus seguidores.

A serie foi orixinalmente pensada como un filme, desenvolvido polo produtor Kevin Kolde e a súa compañía Project 51. Kolde tiña un contrato por un guión con Warren Ellis en 2007; o proxecto caeu nunha fase de desenvolvemento até o ano 2015, cando Adi Shankar abordou o proxecto e foi recollido polo servizo de transmisión Netflix. Powerhouse Animation Studios uniuse ó equipo e comezou a produción. O seu estilo artístico está fortemente influenciado polo anime xaponés e a arte de Ayami Kojima en *Castlevania: Symphony of the Night*, contando no equipo con membros que traballaran na industria do anime xaponés. A serie estreouse a través de Netflix o 7 de xullo de 2017, e renovada para unha segunda tempada expandida ese mesmo día. A segunda tempada estreouse o 26 de outubro de 2018. Unha terceira tempada de dez episodios foi confirmada por Netflix, a cal foi estreada o 5 de marzo de 2020. A serie rematou coa estrea da cuarta tempada o 13 de maio de 2021. Unha nova serie ambientada no mundo de *Castlevania* está sendo producida por Netflix.

Sinopse
-------

Cando a súa muller é queimada nunha foguera logo de ser acusada falsamente de bruxería, o vampiro Conde Vlad Dracula Țepeș declara que tódalas persoas de Valaquia pagarano coas súas vidas. Invoca un exército de demos que invade o país, causando o terror entre a poboación. Para combatelo, o cazador de monstros Trevor Belmont levántase en armas contra as forzas de Dracula, axudado pola maga Sypha Belnades e o fillo de Dracula, o dhampiro Alucard.

Notas
-----

1. ↑  Glagowski, Peter (10 de xullo de 2017). "10 years of purgatory wasn't enough to keep Netflix's Castlevania down". *Destructoid*. Arquivado dende o orixinal o 11 de xullo de 2017. Consultado o 10 de xullo de 2017.
2. ↑  Narcisse, Evan (2 de agosto de 2017). io9, ed. "The Animation Studio That Made Castlevania Explains Why It Was a Dream Project". Gizmodo.
3. ↑  Hill, Jacob. "Netflix Quietly Announces Castlevania Series For 2017". *CBR.com*. Consultado o 8 de febreiro de 2017.
4. ↑  Petski, Denise (7 de xullo de 2017). "'Castlevania' Animated Series Renewed For Season 2 By Netflix". *Deadline Hollywood*.
5. ↑  Pederson, Erik (31 de outubro de 2018). Deadline Hollywood, ed. "‘Castlevania’ Renewed For Season 3 On Netflix". Consultado o 31 de outubro de 2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Castlevania: Nocturne*

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*
* 

* *Castlevania* na IMDb *(en inglés)*.

* Portal:Estados Unidos de América

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q30610085
* AlloCiné: 21719
* FilmAffinity: 500190
* IMDb: tt6517102
* LUMIERE: 151374
* Metacritic: castlevania
* MusicBrainz: ID
* Rotten Tomatoes: castlevania
* TMDb: 71024
* TVcom: castlevania

 |
**Skara Brae** é un asentamento neolítico construído en pedra, situado na baía de Skaill na costa oeste de Mainland, a illa máis grande do arquipélago das Orcadas en Escocia. Está composto por dez casas agrupadas, feitas con lousas e muros de terra que proporcionan soporte; as casas inclúen lareiras, camas e armarios de pedra. Conta cun sistema de saneamento primitivo, con "retretes" en cada casa, que utilizaban auga para eliminar os residuos cara a un desaugadoiro que desembocaba no océano.

O sitio foi ocupado aproximadamente desde o 3180 a. C. até arredor do 2500 a. C. e é a aldea neolítica conservada máis completa de Europa. Skara Brae obtivo o status de Patrimonio da Humanidade da UNESCO como un dos catro sitios que conforman "O Corazón das Orcadas Neolíticas". Máis antigo que Stonehenge e as Pirámides de Gizeh, coñécese como a "Pompeia escocesa" pola súa excelente conservación.

A conservación do sitio é responsabilidade de Historic Environment Scotland, que colabora con socios na xestión do sitio: o Orkney Islands Council, NatureScot (o patrimonio escocés) e a Royal Society for the Protection of Birds. Os visitantes son benvidos durante gran parte do ano.

Descuberto por unha tormenta en 1850, o sitio costeiro pode estar agora en risco debido ao cambio climático.

Notas
-----

1. ↑  "Neolithic Orkney". *nationalgeographic.com*. Arquivado dende o orixinal o 2022. Consultado o 2021.
2. ↑  "Skara Brae". *atlasobscura.com*. Consultado o 2021.
3. ↑  "Skara Brae". *worldhistory.org*. Consultado o 2021.
4. ↑  "Scotland and the indoor toilet". *bbc.com*. Consultado o 2021.
5. ↑  Hawkes, Jacquetta (1986). *The Shell Guide to British Archaeology*. Michael Joseph. ISBN 0-7181-2448-0.
6. ↑  "A Management Plan has been prepared by Historic Scotland in consultation with the Partners who share responsibility". *whc.unesco.org*. Consultado o 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q816437
* EBID: ID
* GeoNames: 2637786
* Pleiades: 80606012
* WHC: 514bis-004

 |
**Higinio Cambeses Carrera**, nado en Antas (A Lama) en 1900 e finado en Pontevedra o 19 de febreiro de 1949, foi un director de banda e compositor galego.

Traxectoria
-----------

De formación autodidacta fundou na súa parroquia natal a Banda Celta Infantil para a que compuxo diversas obras, ademais de arranxos de temas populares. Fervente republicano, presentouse como candidato polo Partido Radical Socialista ás eleccións municipais do 12 de abril de 1931. Máis tarde dirixiu a Banda de Cuntis, e foi pioneiro na introdución da gaita nunha banda de música. En 1932 dirixiu a Agrupación Musical de Ordes promovida por Manuel Sousa Hermida e en 1933 a Banda de Viveiro, e alí aprobou en 1935 as oposicións para profesor da Escola de Música. De ideoloxía republicana ao producirse o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 organizou en Viveiro unha Comisión de Axuda aos Presos na localidade que axiña disolveu o comandante militar, ao pouco detivérono, e foi condenado en 1941 a pagar unha multa de 250 pesetas. Sufriu continúas detencións, malleiras e sancións laborais e económicas. Entre 1943 e 1948 volveu dirixir a Banda de Cuntis. De 1946 e 1948 foi tamén director da banda La Lira da Sociedad Cultural y Artística de Monterroso. Encargouose da Banda de Padrón en 1948. Obsesionado pola presión e o medo a que foi sometido despois do golpe de Estado, intentou rematar coa súa vida en Cuntis, sen conseguilo, e logo de transladalo ao Hospital Provincial de Pontevedra aforcouse.

Banda municipal de Ordes coa súa directiva en 1932. Higinio Cambeses no centro da segunda fila.
Como compositor escribiu máis de duascentas pezas, entre as que salientan *A noite do Santo Cristo*, *Una vez en La Habana*, *Nosa Terra*, *¡Adiós, para siempre!*, *Zumba Loureiro*, *¡Ard’o eixo carballeira!*, *Cantigas d'a ría*, *E si mo deches foy no muiño*, *Flores de la calle* ou *Una tarde en Zaragoza*.

Notas
-----

1. ↑  ¡La Aldea despierta!, *La Libertad*, 14-3-1931, p. 3.
2. ↑  *La Libertad*, 25-6-1931, p. 3.
3. ↑  "Hixinio Carrera Cambeses, un Sancho con xestos de Quixote"
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 10-9-1935, p. 12.
5. ↑  Emilio Xosé Ínsua e Xurxo Martínez González (2018) "Común temos a patria. Biografía dos irmáns Villar Ponte". Xerais: Vigo, p. 591
6. ↑  *El Progreso*, 28-11-1946, p. 2.
7. ↑  *El Progreso*, 13-1-1948, p. 2.
8. ↑  *El Pueblo Gallego*, 20-2-1949, p. 2.
9. ↑  *ABC*, 22-2-1949, p. 17.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* María Erundina Louro Justo "Hixinio Carrera Cambeses, un Sancho con xestos de Quixote" pontevedraviva.com, 18 de maio de 2015.

* Pré-catálogo de Higinio Cambeses.
* Higinio Cambeses Carrera Historias de Ordes (e comarca), 24 de xaneiro de 2017.

* Higinio Cambeses na revista Ritmo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q55413887
* WorldCat
* VIAF: 87237535
* BNE: XX1512730
* ISNI: 0000000060984882

 |
**Robert Delaunay**, nado en París o 12 de abril de 1885 e finado en Montpellier o 25 de outubro de 1941, foi un pintor francés que utilizou o cubismo e a abstracción nos seus traballos.

Traxectoria
-----------

Nos seus comezos Delaunay concentrouse no impresionismo, mentres que máis adiante as súas obras foron evolucionando cara ó abstracto, reminiscencia de Paul Klee.

Cando era un neno, os pais de Delauney divorciáronse e foi criado polo seu tío, en La Ronchère (preto de Bourges). Comezou a pintar dende moi pequeno: no ano 1903 xa producía as súas obras de arte impresionista.

En 1908, despois do servizo militar, coñeceu a Sonia Delaunay, coa que máis tarde casou aínda que nesa época estaba casada cun alemán.

En 1909, Delaunay comezou a pintar unha serie sobre a cidade de París e a Torre Eiffel. Ó ano seguinte casou con Terk e instaláronse nun estudio na cidade de París, onde máis tarde tiveron un fillo.

Como invitación de Wassily Kandinsky, Delaunay uniuse en 1911 ó *Der Blaue Reiter*, un grupo de arte abstracta situado na cidade de Muníc, e os seus traballos evolucionaron cara ao abstracto.

O estoupido da primeira guerra mundial colleu a Delaunay e a súa dona de vacacións en España, o que fixo que, xunto cuns amigos, instaláranse en Portugal durante a guerra. Neste período, a parella fixo varios traballos como os deseños dos traxes da Ópera de Madrid, e Sonia Delaunay comezou o seu negocio de deseño.

Despois da guerra, en 1921, volveron a París. Delaunay continuou traballando no seu estilo abstracto. Durante a Exposition Internationale des Arts et Techniques dans la Vie Moderne (1937), en París, Delaunay participou no deseño das liñas do tren e dos pavillóns do aire.

Cando estourou a segunda guerra mundial, a familia Delaunay mudouse á Auverña, intentando evita-las invasións das tropas alemás. Sufrindo de cancro, a saúde de Delaunay deteriorouse morrendo o 25 de outubro de 1941, en Montpellier.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Robert Delaunay Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Quotes and images at artchive.com *(en inglés)*
* Entry at artcyclopedia.com *(en inglés)*
* Brief overview at the Peggy Guggenheim Collection site *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33978
* WorldCat
* VIAF: 68979341
* AGORHA: 110851
* BAV: ADV10129958
* BIBSYS: 15000584
* BLBNB: 000174538
* BMT: 24904
* BNE: XX1035565
* BNF: 12215572f
* BRE: 1945956
* Bridgeman: 5397
* CANTIC: a10916568
* CiNii: DA07090431
* DeutscheBio: 118524496
* Discogs: 2306108
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 13338
* GEC: 0021837
* GND: 118524496
* IMDb: nm2233254
* ISNI: 0000000109121333
* KulturNav: ID
* LCCN: n50039043
* MNCARS: delaunay-robert
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00437612
* NKC: jn20000700379
* NLA: 35034683
* NTA: 06964926X
* OBP: ID
* OL: OL61257A
* openMLOL: 210275
* Persée: 25563
* Pinakothek: robert-delaunay
* PTBNP: 62153
* RKD: 21631
* SELIBR: 216620
* SNAC: w65d8sm4
* SUDOC: 030816521
* Tate: 992
* TePapa: 4588
* ULAN: 500023463
* UNZ: DelaunayRobert
* WikiTree: Delaunay-88

 |
**Rusty Schwimmer**, nada o 25 de agosto de 1962 en Chicago, Illinois, é unha actriz de cinema e televisión ademais de cantante. O seu papel que lle proporcionou máis renome foi como Barbara Ludzinski en *The Guardian*.

Traxectoria
-----------

Entre os seus papeis en filmes destaca como Joey B en *Jason Goes to Hell: The Final Friday*, como Sra. Thornton en *Twister*, Srta. Pendleton en *Amistad*, Alice en *EDtv*, Irene Johnson en *A tormenta perfecta*, Betty en *En terra de homes* e Amelia Minchin en *A princesiña*.

Tamén son notábeis as súas aparicións en series de televisión como *Parker Lewis Can't Lose*, *In The Heat of the Night*, *The Fresh Prince of Bel Air*, *Tales from the Crypt*, *Married... With Children*, *ER*, *Chicago Hope*, *Ally McBeal*, *Judging Amy*, *The X-Files*, *Gilmore Girls*, *CSI: Crime Scene Investigation*, *Shark*, *Criminal Minds*, *Heroes*, *Desperate Housewives*, *Private Practice*, *Six Feet Under* entre outras.

Filmografía
-----------

| Ano | Título | Papel | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| 1993 | *Jason Goes to Hell: The Final Friday* | Joey B |  |
| 1995 | *A princesiña* | Amelia Minchin |  |
| 1996 | *Twister* | Sra. Thronton |  |
| 1997 | *Amistad* | Srta. Pendleton |  |
| 1999 | *EDtv* | Alice |  |
| 2000 | *A tormenta perfecta* | Irene Johnson |  |
| 2003 | *Runaway Jury* | Millie Dupree |  |
| 2005 | *En terra de homes* | Betty |  |
| 2005 | *Mozart and the Whale* | Gracie |  |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista con Rusty Schwimmer *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3038793
* WorldCat
* VIAF: 68698325
* Allmovie: p63978
* AlloCiné: 79174
* IMDb: nm0005404
* ISNI: 0000000047326906
* LCCN: no2006136536
* Synchronkartei: 18665
* TMDb: 34407

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cartel.

***Cartel*** foi unha revista editada en Vigo entre 1945 e 1946.

Historia e características
--------------------------

Subtitulada *Revista de la vida gallega*, apareceu en decembro de 1945. Revista cultural quincenal, pódese considerar como a continuación de *Cartel* que aparecera en 1937 dirixida por Antonio Otero Coira, que é o administrador da actual revista. Dirixida por Xulio Sigüenza, entre os seus colaboradores estaban Victoriano Taibo, Ánxel Fole, Antonio Noriega Varela, Luís Amado Carballo e Xosé Outeiriño Blanco. Aparecían fotografías de Cameselle e Pacheco, artigos sobre música, xeografía, pintura e cine, e seccións dedicadas aos ecos de sociedade, ás estreas de cine e teatro ou ás actividades dos galegos no estranxeiro, como a estrea en París de *Divinas palabras* de Valle-Inclán ou as exposicións de Laxeiro en Madrid.

Notas
-----

1. ↑  *Cartel*, 1-6-1946, p. 15.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Cartel". *Enciclopedia Galega Universal*. Ir Indo. 1999-2002. ISBN 84-7680-288-9.
* Santos Gayoso, Enrique (1990). *Historia de la prensa gallega 1800-1986*. Cuadernos do Seminario de Sargadelos (en castelán) **52**. Sada: Ediciós do Castro. ISBN 84-7492-489-8.

### Outros artigos

* Lista de publicacións impresas da provincia de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20549860
* WorldCat
* VIAF: 123524606
* Galiciana: 2703

 |
O reino suevo, no noroeste da Península Ibérica, no século VI.
**Mailoc** (ou **Maeloc**) foi un bispo galego de orixe britana do século VI.

Traxectoria
-----------

O seu nome aparece entre os prelados participantes no Primeiro Concilio de Lugo, no ano 569, e no Segundo Concilio de Braga, no ano 572, asinando: "Mayloc, Brittinorum eclesiae episcopus". 

Representaría a colonia britana estabelecida no norte de Galiza, por brito-romanos emigrantes que abandonaran a illa de Bretaña, a actual Gran Bretaña, fuxindo das invasións de anglosaxóns xermánicos, acaecidas entre o século V e o VII. Esta hipótese foi formulada por primeira vez por Filgueira Valverde, se ben no existen fontes documentais que o demostren.

Mailoc figura como bispo da diocese de Britonia, lugar que os expertos identifican habitualmente coa actual parroquia de Santa María de Bretoña, situado no concello lucense da Pastoriza.

O nome Mailoc ou Maeloc
-----------------------

O seu nome indubidabelmente céltico, corresponde ao actual francés *Maclou*, como en *Saint Maclou*, tomado do bretón continental, onde tal santo é tradicionalmente tido por un dos sete fundadores do cristianismo armoricano. O onomástico latinizouse como *Maclovius* e aínda *Machutus*. A forma céltica orixinaria debe ser *Mac'h Low*, composto de «mac'h» 'prenda' e «luh» 'luz; brillante'. Se escollemos o galés como referencia, existe en galés moderno o nome *Maelog*, que os celtistas relacionan con *Mael* 'líder'. Pode tamén estar relacionado co San Maelog que aparece en topónimos (p. ex. Llyn Maelog) nas dedicatorias das igrexas de Gales e Bretaña e que viviu no século VI e mesmo que puidese ser el, aínda que non hai máis probas que a coincidencia do nome e a data.

O primeiro disco do grupo folk galego Milladoiro levaba por título *A Galicia de Maeloc*.

| Dignidades da Igrexa católica |
| --- |
| Predecesor:***Novo título*** |  **Bispo de Britonia** ? - 572 - ? | Sucesor:**Metopio** |

Notas
-----

1. ↑  Young, Simon (2002). Britonia: Camiños novos. Toxosoutos. pp. 33-34 ISBN 84-95622-58-0. Hai outros lingüistas como o filólogo Melville Richards que suxire outras posibilidades para o nome de Maelog como Maglocunos. Richards, Melville. "Mailoc". Habis, III. 1972. p. 159

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* García García, Antonio, "Ecclesia Britoniensis". *Estudios Mindonienses* 2. 1986. pp 121–134
* Young, Simon, *Britonia: Camiños Novos*, Noia, 2002. ISBN 84-95622-58-0

* Portal:Celtas
* Portal:Galicia
* Portal:Bretaña
**Luís Calvo Miguélez**, nado en Esperante (Agolada) en 1970, é un político galego.

Traxectoria
-----------

Coa invasión rusa de Ucraína en 2022, Luís Calvo Miguélez saltou aos medios polo seu ofrecemento a «ir combater contra as forzas opresoras rusas» nunha carta ao embaixador ucraíno Serhiy Pohorelzew.
Estivo emigrado en Suíza 24 anos. Regresou a Agolada en 2012. Fundou o Partido Anticorrupción y Justicia (PAYJ) co que se presentou ás Eleccións ao Parlamento de Galicia de 2016. Nas eleccións municipais de 2019 encabezou a candidatura do PAYJ en Agolada, obtivo a maioría absoluta (sete dos once concelleiros) e foi elixido alcalde de Agolada. Nas municipais de 2023 volveu encabezar a candidatura do PAYJ e revalidou a alcaldía con maioría absoluta (seis dos once concelleiros).

Notas
-----

1. ↑  Señor, José Luis (2 marzo de 2022). "El delirante ofrecimiento de un alcalde gallego: quiere ir a Ucrania para defenderles en la guerra". *El Español* (en castelán).
2. ↑  "Agolada". *fegamp.gal*. 10 de xaneiro de 2023. Consultado o 29 de maio de 2023.
3. ↑  Calvo promete evitar «erros do pasado» y modernizar el Concello de Agolada

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Agolada

### Ligazóns externas

* "«Nos abriremos camino como podamos, la democracia no existe en Galicia». Luis Calvo, fundador y número uno del Partido Antocorrupción y Justicia". *La Voz de Galicia*. 26 de agosto de 2016.
* Luis Calvo Miguélez

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ramiro Varela Peón** |  **Alcalde de Agolada** 2019 - actualidade | Sucesor:**No cargo** |
O **castelo de Viana do Bolo**, agora máis coñecido como **Torre de Viana do Bolo**, foi un castelo construído na Idade Media en Viana do Bolo, cando a vila gozaba de foro e goberno propios. Consérvase a torre da homenaxe, de base cadrada e 32,7 metros de altitude. O soto da torre está cuberto cunha bóveda de canón reforzada por tres arcos transversais apuntados. Consérvase a porta de entrada ao patio de armas e a porta do patio de honra. Hoxe alberga o Museo Etnográfico de Viana e unha sala de exposicións con cadros doados do pintor vianés, Nelson Zume. Foi declarada Monumento Histórico-Artístico o 22 de abril de 1949.

Historia
--------

Construído no século IX para a defensa contra os musulmáns e posteriormente destruído na defensa da vila. En 1180 o rei Fernando II chegou a Viana, que daquela estaba deshabitada, e ordenou a reconstrución da torre e a repoboación da vila. A torre pasou a pertencer a Casa de Lemos, en primeira instancia a Fernando Osorio de Castro, despois Henrique II cedeullo a Pedro Enríquez. Foi reconstruída no século XV tras sucesivos conflitos, e Filipe II converteuna en cabeza de marquesado a favor de Pedro Pimentel, fillo do conde de Benavente, que colocou o escudo que vemos hoxe.

> 
> 
> (A torre de Viana) "é unha das máis grandes deste Reino (de Galicia), tanto en fábrica como en altura (...). Posúe un gran valado e contramuro, foso e contrafoso, e desde el baixaba unha escaleira abovedada baixo terra para sacar auga do río Bibei. Tiña un castro como todos os demais do Reino, moi parecido en todo ao de Ponferrada, por ter tres valados, e os antigos señores del habitárono ata os últimos tempos do rei Filipe II o Prudente, pois ademais da fortaleza e casa vella fixeron cuartos e galerías ao seu redor, de gran custo e consideración, e máis tarde viviron nela os seus alcaldes, escribáns e mordomos, e había sitio para todos.
> Fernández de Boán (década de 1640)
> 

Nas guerras carlistas do século XIX foi de novo escenario de duros enfrontamentos. O reloxo da torre foi instalado no ano 1889. Durante a guerra civil foi utilizada como prisión.

> 
> 
> Á esquerda érguese o cumio triangular, cheo de breixos, do monte Bernabé, e finalmente vese Viana do Bolo, branca sobre un outeiro en pendente, ao pé dunha torre cadrada e alta, agora usada como prisión, no lugar onde conflúen os ríos Bibei e Támega.
> Aubrey F. G. Bell (Londres, 1922)
>

Notas
-----

1. 1 2 3  "Torre de Viana". *vianadobolo.gal*. Consultado o 2024.
2. 1 2  "Torre de Viana do Bolo". *galiciamaxica.eu*. Consultado o 2024.
**Gwallog ap Llaennog** (as variadas ortografías do galés medio inclúen **Gwallawc fab Lleynawc**; galés standard: *Gwallog ap Llëenog* ou *Llëynog*) foi un heroe do Hen Ogledd e probábel rei no século VI do estado posromano de Elmet na zona de Leeds do moderno Yorkshire.

Uniuse a un grupo de reis britanos, que inclúe a Urien Rheged, Rhydderch Hael e Morgant Bwlch de Bryneich, nun intento de vencer aos anglos de Bernicia. Este esforzo fracasou despois da morte de Urien a mans de Llofan Llaf Difo.

Outra tradición asegura que Gwallog máis adiante lle fixera a guerra ao antigo reino de Urien (Rheged) xunto con Dunod Fawr dos Peninos, atacando aos fillos de Urien.

Nalgunhas fontes danlle a Gwallog o epíteto de *Marchog Trin*, que significa "xinete de batalla". Se a identificación como rei de Elmet for correcta, o seu sucesor sería o seu fillo Ceredig, o derradeiro rei de Elmet, ao que depuxo Edwin de Deira.

| * v
* c
* e
Hen Ogledd |
| --- |
| Reinos | Alt Clut • Bryneich • Efrog/Ebrauc • Elmet • Gododdin • Rheged  |
| Rexións | Arfderydd • Calchfynydd • Carlisle • Catraeth • Coed Celyddon • Dumbarton Rock • Ynys Metcaud |
| Persoas | Aneirin • Coel Hen • Cunedda • San Kentigern • Elffin ap Gwyddno • Gwallog ap Llaennog • Gwenddolau • Llywarch Hen • Morcant Bulc • Myrddin Wyllt • Owain mab Urien • Rhydderch Hael • Taliesin • Urien |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2278971
* ODNB: 51401

 |