**Toktogul Satylganov**, coñecido como **Toktogul**, en ruso: *Токтогул Сатылганов*, nado o 25 de outubro de 1864 no actual Toktogul e finado o 17 de febreiro de 1933 foi un kirguiz Akyn, compositor, poeta e cantante. Hoxe considérase un heroe nacional, polo que, entre outras cousas, o seu lugar de nacemento leva o seu nome.

A vida
------

### Xuventude

Toktogul Satylganov procedía dunha familia moi pobre da rexión de Jalal-Abat. Nunca aprendeu a ler nin a escribir, pero aos 12 anos foi enviado polos seus pais a vivir a un bai, unha especie de señor feudal, onde a súa vida era como a dun escravo. Aos 13 anos volveuse á música por primeira vez e compuxo as súas primeiras cancións. Tamén aprendeu a tocar o komuz, un laúde común en Asia Central. A súa primeira canción aborda as súas malas condicións de vida durante a súa mocidade; nos anos seguintes, fíxose cada vez máis coñecido.

 **Toktogul** nun selo postal de Kirguistán
### Exilio

Despois do levantamento de Andijon en 1898, cando os insurxentes atacaron aos ocupantes rusos, Toktogul Satylganov foi acusado de rebelión e condenado a morte en agosto de 1898. Con todo, foi indultado e a súa condena reduciuse a sete anos de prisión en Siberia. Alí coñeceu a revolucionarios socialistas e foi influenciado polas súas opinións políticas. En 1902 Toktogul conseguiu escapar de Siberia coa axuda de partidarios rusos, e en 1903 volveu a Quirguisia.

### Relación co dominio soviético

Toktogul apoiou explicitamente a revolución de Outubro, pero non participou activamente nela. Durante este tempo escribiu un dos seus poemas máis famosos titulado "Kandai ayal tuudu eken Lenindey uuldu?" (*Que clase de muller deu a luz a un home como Lenin ?)*, que é considerada unha das obras máis importantes da literatura kirguiz durante o dominio soviético. Toktogul gozou de grande fama e popularidade no Kirguizistán soviético. Escribiu cancións e poemas sobre o Partido Comunista e foi eloxiado por eles como poeta popular.

Legado
------

Toktogul Satylganow é unha das persoas máis famosas de Kirguizistán na actualidade. Numerosas rúas e institucións públicas levan o seu nome, incluíndo a sala de concertos da capital, Bixkek. Tamén aparece representado na parte frontal do billete de 100 som, que ten unha representación da presa de Toktogul no reverso. As súas obras son unha parte central da música kirguiz e aínda se interpretan na actualidade.

Notas
-----

1. ↑  "The Kyrgyz: A Brief History". *www.kyrgyzmusic.com*. Consultado o 2023-02-19.
2. ↑  "FANTASIA -> Kyrgyzstan -> Outstanding people -> Toktogul Satylganov". *web.archive.org*. 2005-10-19. Arquivado dende o orixinal o 19 de outubro de 2005. Consultado o 2023-02-19.
3. ↑  "National Bank of the Kyrgyz Republic". *www.nbkr.kg* (en inglés). Consultado o 2023-02-19.
4. ↑  "Traditional culture and folklore of Kyrgyzstan". *web.archive.org*. 2005-04-28. Arquivado dende o orixinal o 28 de abril de 2005. Consultado o 2023-02-19.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Toktogul Satylganov Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Dombra
* Poeta de guerra
* Poetas bélicos soviéticos
* Toktogul

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q426378
* WorldCat
* VIAF: 33055543
* BNF: 180190955
* BRE: 4195524
* CiNii: DA11701288
* Discogs: 5962684
* Europeana: ID
* FAST: 179300
* GND: 128642351
* ISNI: 0000 0000 8218 0930
* LCCN: n86069725
* NKC: osa2016923119
* NTA: 244186952
* OL: OL255625A

 |