**Juan Gómez Tonel**, coruñés ou aveciñado na Coruña no primeiro cuarto do século XVII, foi un escritor e poeta en lingua galega, lingua castelá e latín, coordinador das *Exequias da Raíña Margarida*.

Traxectoria
-----------

*Relación de las Exequias que hico la real Audiencia del Reyno de Galiçia a la Magestad de la Reyna D. Margarita de Austria nra Señora descriptas y puestas en stilo por Ioan Gomez Tonel*.
Poucos datos se coñecen sobre este personaxe. Segundo as informacións de Antonio Rey Soto e Antonio Taboada Roca que recolle Xosé María Álvarez Blázquez, foi nado na montaña coruñesa, dentro da xurisdición de Santiago de Compostela. A vida de Gómez Tonel pérdese nas néboas do litoral das Mariñas. "Chore nosa montaña do gando, -leite e novidades de espida" son a única referencia autobiográfica. Mais si se coñece, a través dos seus escritos, a súa ideoloxía antierasmista e a súa profunda cultura renacente.

O día 29 de marzo de 1616 actuaba como lugartenente do alguacil maior do Reino de Galicia, ao servizo da Real Audiencia de Galicia. Outro dato máis canto a esta figura subminístrao o historiador Antonio Neira de Mosquera: "parece que Gómez Tonel tiña unha imprenta en Santiago". Porén, este é un dato que aínda non se puido comprobar.

A noticia da morte de Margarida de Austria-Estiria, raíña consorte de Filipe III de España, foi recibida en San Lorenzo de El Escorial o 15 de outubro de 1611. A Real Audiencia de Galicia decide honrar a soberana cuns fastuosos funerais e manda escribir a Gómez Tonel as composicións que se titularon, na edición de Santiago de 1612, *Relación de las Exequias que hiço la real Audiencia del Reyno de Galiçia a la Magestad de la Reyna D. Margarita de Austria nra Señora*. Colaboran nesta obra, amais do seu corifeo Pedro Vázquez de Neira, frei Antonio Brañales, frei Luís de Tapia, Alonso Pérez de Lara e Alonso Ordóñez das Seijas.

Sexa como for, o volume preparado por Gómez Tonel para a ocasión gozou de edición, levada a termo en Compostela na imprenta de Xoán Pacheco. De todos os exemplares impresos, na actualidade só se conservan tres: un custodiado no Museo Británico (adquirido en 1892), outro na Biblioteca Nacional de Madrid (procedente do mosteiro de Alcobaça) e un terceiro (lixeiramente mutilado) na Biblioteca Xeral da Universidade de Santiago de Compostela.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Juan Gómez Tonel Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Couceiro Freijomil, Antonio (1951-53). *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Bibliófilos Gallegos. p. 178.
* Gómez, Anxo; Queixas, Mercedes (2001). *Historia xeral da literatura galega*. Edicións A Nosa Terra. p. 83. ISBN 84-95350-79-3. Arquivado dende o orixinal o 02/07/2017. Consultado o 13/04/2019.
* Fernández del Riego, F. (1992) [1990]. *Diccionario de escritores en lingua galega* (2ª ed.). Do Castro. p. 186. ISBN 84-7492-465-0.
* Rey Soto, Antonio (1949). *Galicia: venera y venero de España* (en castelán). A Coruña: Moret.
* Varela Jácome, Benito (1951). *Historia de la literatura gallega* (en castelán). Santiago de Compostela: Porto y Cía. Editores.
* Vilavedra, Dolores, ed. (1995). *Diccionario da literatura galega. Autores* **I**. Vigo: Editorial Galaxia. pp. 265–266. ISBN 84-8288-019-5.

### Outros artigos

* Pedro Vázquez de Neira
* Literatura galega dos Séculos Escuros
* *Relación de las Exequias que hico la Real Audiencia del Reyno de Galiçia, á la Magestad de la Reyna D. Margarita*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q63124810
* WorldCat
* VIAF: 41701921
* BNE: XX952099
* Galiciana: 1891
* ISNI: 0000 0000 5148 0084
* LCCN: nr92009007

 |