| col de Bruxelas |
| --- |
| Rebentos ou nabizas da col de Bruxelas |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Plantae |
| División: | Magnoliophyta |
| Clase: | Magnoliopsida |
| Orde: | Brassicales |
| Familia: | Brassicaceae |
| Xénero: | *Brassica* |
| Especie: | ***B. oleracea*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Brassica oleracea'**L. |

As **coles de Bruxelas** ou **coias de Bruxelas** (do Grupo Gemmifera de *Brassica oleracea*; o seu nome científico é ***Brassica oleracea* var. *gemmifera***) é un grupo cultivar (sobre todo en inverno) das coles caracterizado polo seu pequeno diámetro (xeralmente de 2.5–4 cm de diámetro) que se asemella a repolos miúdos. O nome débese ao seu lugar orixinario de cultivo, non por mor a que sexan sonadas na vila de Bruxelas. É coñecida polo seu alto contido en Vitamina A e C e ácido fólico.

Como cultivo moderno que é, en Galiza introduciuse hai poucas décadas como alimento. O sabor é semellante ao do repolo e os grelos.

Descrición
----------

Tecnicamente son gomos que aparecen no caule da planta e que se apañan cando teñen unha textura firme e unha cor verde intensa (existen variedades con cores vermellas e/ou moradas). O bordo das follas que cobre o núcleo central pode ter cor lixeiramente amarelenta. O sabor é xeralmente algo doce, mais, ás veces, cun fondo lixeiramente amargo (por mor a vestixios de glicosinolatos: sinigrina e progoitrina).

Historia
--------

Esta planta é relativamente recente, xa aparecen descricións da mesma a comezos do século XIX (aproximadamente en 1821) nos arrabaldes de Bruxelas, o nome vulgar era o francés "*Choux de Bruxelles*".

Usos
----

Prato de coias de Bruxelas con patacas.
Aparece frecuentemente asociada en Europa a pratos invernais, como case todas as coles. Adoita prepararse fervida en auga e acompañada, por mor en parte ao seu lixeiro sabor doce, de carnes, afumados, embutidos etc. Algunhas variedades teñen un lixeiro sabor agre. O xeito no que se deben cociñar as coles de Bruxelas foi orixe dun acalorado debate, xa que existen moitas receitas caseiras que evitan o mal cheiro e que ao mesmo tempo axudan a manter o doce recendo a noces, unha das opcións é a técnica de cociña coñecida como Stir frying. Moitos cociñeiros consideran que a col ten as súas máximas propiedades recendentes e organolépticas a finais do inverno, cando os gomos foros expostos ás xeadas invernais.

O método máis usual para preparar as coles de Brxselas é primeiro facer un par de fendiñas cun coitelo en forma de cruz na base do pedúnculo e posteriormente eliminar, ou pelar, as follas superficiais (ás veces algo descoloridas) que quedan soltas grazas a estas incisións. Existe a crenza popular de que son cortadas con este corte cruzado na súa base para que cozan máis axiña, outros cociñeiros, porén, que así se deixa repartir o recendo da por toda a col durante a coza.

Adoita ser unha gornición ideal diferentes tipos de carne, nalgunhas ocasións afumados, como por exemplo: pequenos anacos de xamón, salchichas etc.

Contido nutritivo
-----------------

A planta contén múltiples cantidades de vitaminas e sales minerais, como por exemplo vitamina C, vitamina B-complexa, betacarotina, ácido fólico e calcio, potasio así coma ferro, acostuman ser incluídas nas dietas con alto contido de sales minerais e fibra.

|  |
| --- |
| 100 g de coles de Bruxelas contén: |
| kcal | kJoule | Auga | Graxa | Potasio | Calcio | Magnesio | Vitamina C |
| 36 | 151 | 85 g |  ? g | 387 mg | 31 mg | 22 mg | 112 mg |

*Fonte: Souci.Fachmann.Kraut 1994*

Galería de imaxes
-----------------

* IlustraciónIlustración
* A planta enteiraA planta enteira
* Coia de Bruxelas en cultivoCoia de Bruxelas en cultivo

Notas
-----

1. ↑  Nomes vulgares galegos en *Termos Esenciais de Botánica*, tamén existen os termos dialectais: coubes e coellas de Bruxelas
2. ↑  "Brassica oleracea var. gemmifera at the University of Georgia College of Agricultural and Environmental Sciences". Arquivado dende o orixinal o 06 de febreiro de 2007. Consultado o 30 de agosto de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q150463
* EBID: ID
* JSTOR: brussels-sprouts
* LCCN: sh85017362
* NKC: ph182419

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Ecocrop: 555
* EPPO: BRSOF
* FoC: 200009270
* GBIF: 3042861
* IPNI: 77106805-1
* ITIS: 530959
* NBN: NBNSYS0000034338
* NCBI: 178616
* POWO: ID
* TAXREF: 446633
* PLANTS: BROLG

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UNII: GD55R9167H

 |