*Este artigo trata sobre un fungo, para a afección dermatolóxica chamada esclerose sintémica, véxase **esclerodermia**.* 

| Feixó do demo |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Fungi |
| División: | Basidiomycota |
| Clase: | Agaricomycetes |
| Orde: | Boletales |
| Familia: | Sclerodermataceae |
| Xénero: | '**Scleroderma'** |
| Especie: | ***citrinum*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Scleroderma citrinum'**Pers. |

O **feixó do demo** (***Scleroderma citrinum***), coñecido vulgarmente coma **peido limoeiro**, é un fungo con aspecto de pataca, a especie máis común do xénero **Scleroderma** (falsas trufas) en Galiza, tamén no Reino Unido, que aparece amplamente en bosques, fragas, uceiras e pasteiros polo outono e polo inverno.
*Scleroderma citrinum* ten dous sinónimos, *Scleroderma aurantium* (Vaill.) e mais *Scleroderma vulgare* Horn.

As falsas trufas son superficialmente semellantes aos peidos de lobo, cogomelos dos xéneros *Calvatia*, *Calbovista* e *Lycoperdon*, mais mentres os peidos de lobo adoitan ter unha soa saída no coto do chapeu a través da cal espallan as esporas, as falsas trufas simplemente creban para ceibar as esporas. Ademais, *Scleroderma citrinum* ten unha carne moito máis firme e unha gleba (miolo) de cor moura que medra moito antes ca os peidos de lobo. *Scleroderma citrinum* non ten pé, polo que liga ao chan con cordóns miceliais. O peridio (ou parede exterior, unha codia semellante á da laranxa, protexe o interior e se abre para permitir que as esporas se espallen) é grosa e firme, polo xeral de cor amarela ocre externamente con verrugas irregulares. 
O feixó do demo pode ser parasitado por *Pseudoboletus parasiticus*.

Etimoloxía
----------

*Scleroderma* do grego *skleros*, duro e *derma*, pel: pel dura; e *citrinum* pola súa cor que lembra ao limón, cortado transversalmente coa gleba aínda sen "madurar" de todo na que se poden apreciar claramente estas dúas partes.

Distribución en hábitat
-----------------------

*Scleroderma citrinum* é quizabes o membro máis abundante deste grupo de fungos (peidos de lobo) na zona das Rías Baixas, e bastante doado de identificar. É común en toda a Europa Atlántica. Medra en grupos máis ou menos numerosos en bosques de coníferas e de folla ancha (micorrízico), ás veces sobre madeira podrecida (saprófito), de preferencia polos solos acedos. Aparece a finais do verán e polo outono. É moi común en Galiza xunto co fungato (*Lycoperdon perlatum*) e *Pisolithus arhizus*, quizabes os gasterais máis abondosos.

Descrición
----------

O feixó do demo non ten nin pé, nin chapeu, nin lamelas. O corpo frutífero mide de 5–10 cm de diámetro, é globoso, algo esmagado polos polos, moi sólido. O peridio é de 2–3 mm de grosor, pardo amarelado ou pardo oliva, cuberto de largas escamas esmagadas ou areolado e furfuráceo. Cando madura ábrese polo ápice ceibando unha masa esporal pulverulenta. Carece de pé. A gleba é dura, abrancazada ou rosada, axiña torna a unha cor cinsenta ou cor lousa con tinguiduras violáceas e vénulas abrancazadas. Cheiro e sabor desagradábeis. Ao final se transforma nunha masa agrisada e escura de consistencia cotonosa e pulverulenta.

Comestibilidade
---------------

A inxesta de *Scleroderma citrinum* pode causar molestias gastrointestinais en humanos e animais, e algúns individuos poden experimentar lagrimeo, rinite, rinorrea, e conxuntivite coa exposición ás súas esporas. O fedor que bota xa denota a súa toxicidade.

Galería de imaxes
-----------------

* Feixó do demo
*

Notas
-----

1. ↑  Web da Asociación Micolóxica Refungando
2. ↑  Pekşen, Aysun e Gürsel Karaca (2003). "Macrofungi of Samsun Province" (PDF). *Turkish Journal of Botany* **27**: 173–184.
3. 1 2  Web da Asociación Micolóxica "Refungando" -
4. ↑  (Outubro 2006.) "Reflections on Mushroom Poisoning – Part III." (Newsletter.) *Fungifama: The Newsletter of the South Vancouver Island Mycological Society*, via svims.ca. Consultado o 17 de setembro de 2007
5. ↑  Hoffman, Ursula. "Poisonous Mushrooms in Northeastern North America" Arquivado 07 de xuño de 2004 en Wayback Machine. (Website.) NorthEast Mycological Federation, Inc. Consultado o 17 de setembro de 2007.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Buckzacki, Stefan; John Wilkinson (1982). *Mushrooms and Toadstools (Collins Gem Guide)*. Wm. Collins Sons & Co. Ltd. ISBN 0-00-458812-6.
* Wakefield, Elsie M. (1964). *The Observer's Book of Common Fungi (Observer's Pocket Series No. 19)* (3rd printing ed.). Frederic Warne & Co Ltd. ASIN B000XS1UEO.

### Ligazóns externas

* Información do cogomelo na web da Asociación Micolóxica "Refungando" (en galego)
* Medicinal Mushrooms Descrición, compostos bioactivos e propiedades medicinais (en inglés)
* Mushroom Expert Información adicional (en inglés)

| * v
* c
* e
Micoloxía |
| --- |
| Terminoloxía | cogomelo, fungo; micorriza; anel, asco, basidio,  cortina, esporóforo, esporocarpo, espora, estipe, gleba, hifa, himenio, lamela, lévedo, micelio, mofo, píleo, veo, veo universal, volva |
| Especies | *Agaricales* (*Agaricus*: bóla de neve, champiñón común, fungo dos lameiros), *Amanita* (amanita branca, amanita dos Césares, cacaforra da morte, cacaforra dourada, francesiña, rebentabois), *Boletus*, cantarela, carallán, cerrote, cogomelo dos lamigueiros, cornizó, feixó do demo, fungato, matacandil, mildio, netorra, níscaro, oídio, pé azul, peido de lobo, pleuroto, ratiño, tortullo, trufa |
| Taxonomía e recursos | Index Fungorum, ascomicetos, basidiomicetos, Intoxicación por cogomelos velenosos, Fungos de Galicia, Os cogomelos na cultura popular galega |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1210127
* MAG: 2779041310

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 60776
* Dyntaxa: 5976
* EOL: 1029767
* EPPO: SCLDCI
* Fungorum: 181865
* GBIF: 5239982
* iNaturalist: 55927
* IRMNG: 10649583
* MycoBank: 181865
* NBN: NBNSYS0000041501
* NCBI: 68788
* Soortenregister: 126552
* TAXREF: 40716

 |