A **listeriose** é unha denominación xenérica dun grupo de enfermidades de orixe alimentaria causadas por distintas especies do xénero *Listeria*, sendo a *L. monocytogenes* a máis frecuente e característica.

Etioloxía
---------

As listerias son bacterias grampositivas, flaxeladas, anaerobias facultativas. A *L. monocytogenes* está presente no aparato dixestivo humano e non se valorou suficientemente a súa patoxenicidade ata finais do século XX. Tamén está presente habitualmente no medio ambiente (home e animais domésticos e silvestres, auga, vexetais e no chan).

Unha particularidade da *Listeria* que a fai especialmente perigosa é a súa capacidade de crecer a baixas temperaturas (4-6 °C), polo que non é inhibida polos sistemas de conservación habituais nos alimentos: sobrevive e multiplícase sen problemas a temperaturas de refrixeración. Polo contrario, os tratamentos térmicos culinarios ou na elaboración de conservas destrúen a bacteria.

Patoxenia
---------

A transmisión prodúcese por contaminación fecal dos alimentos ou dos útiles e superficies empregados na manipulación dos alimentos. Crece tamén nas superficies máis agochadas das máquinas utilizadas na industria alimentaria, nas paredes e esquinas das cámaras de conservación e nos canos de condución de auga.

Entre os alimentos potencialmente susceptibles de estar contaminados por listerias destacan o leite e os produtos lácteos, os peixes e mariscos, as aves de curral (e ovos e derivados), as hortalizas e as verduras.

O consumo de calquera destes alimentos en cru ou tras un cociñado lixeiro, é dicir, sen un tratamento térmico suficiente (superior a 65 °C) contribúe á difusión da enfermidade. É o caso dos queixos frescos, os patés ou o peixe cru. Outro factor predispoñente é a limpeza inadecuada dos produtos vexetais.

Cadro clínico
-------------

A listeriose ten un período de incubación moi irregular, desde unha a varias semanas. A enfermidade maniféstase con febre, dores musculares e, ocasionalmente, náuseas e diarrea. Existe unha forma nerviosa que cursa con cefalea, confusión, alteracións motoras e perda do equilibrio.

No caso das mulleres embarazadas adquire unha especial perigosidade xa que, aínda que elas manifestan normalmente síntomas semellantes ós dunha gripe, a infección do feto pode causar malformacións, un parto prematuro ou a morte do neonato.

A mortalidade global por causa da listeriose en adultos estímase entre o 33 e o 62%.

En 2011 diagnosticáronse 115 casos en España .

Notas
-----

1. ↑  Centro Nacional de Epidemiología. Instituto de Salud Carlos III: *Resultados de la vigilancia epidemiológica de las enfermedades transmisibles. Informe anual 2011*. Madrid 2013 .

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* FAO-OMS: *Evaluación de riesgos de 'Listeria monocytogenes' en alimentos listos para el consumo*, 2004 *(en castelán)*
* *Listeriosis, una infección poco frecuente* Arquivado 12 de abril de 2011 en Wayback Machine. (Consumer.es, 21.07.2004) *(en castelán)*
* *Listeriosis, síntomas variables y mortalidad elevada* Arquivado 15 de decembro de 2010 en Wayback Machine. (Consumer.es, 8.07.2009) *(en castelán)*
* European Centre for Disease Prevention and Control: *Annual Epidemiological Report 2011. Reporting on 2009 surveillance data and 2010 epidemic intelligence data*. Stockholm 2011, 97-100. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q160653
* BNCF: 20996
* BNF: 12119519s
* EBID: ID
* GEC: 0119556
* LCCN: sh85077461

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* DiseasesDB: 7503
* DOID: DOID:11573
* eMedicine: 965841
* GARD: 6915
* KEGG: H00332
* MedlinePlus: 001380
* MeSH: D008088
* MeSH: C01.150.252.410.514
* NCIt: C82994
* Orphanet: 533
* Patientplus: listeriosis
* UMLS: C0023860

 |