**Adelardo Novo Brocas**, nado en Ferrol o 7 de setembro de 1880 e finado en Pamplona o 16 de xuño de 1939, foi un xornalista e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo de Victorino Novo García. Fixo o Bacharelato no Instituto da Coruña e matriculouse en Dereito na Universidade de Santiago de Compostela (1896). Abandonou os estudos en 1900 e marchou traballar a Madrid.

### Xornalista en Cuba

Adelardo Novo, retrato en *Vida Gallega*, 1921.
Emigrou a Cuba en 1904, instalándose na Habana. Dirixiu o xornal *La Unión Española* ata 1907. O 10 de abril dese ano fundou *El Diario Español*, que dirixiu e no que publicaba a sección "Pequeñeces". Desde o periódico realizou un labor de propaganda da Biblioteca América que se instalou na Universidade de Santiago de Compostela. Mantivo enfrontamentos cos xestores da empresa propietaria e chegou a ser acusado de estafa; para reivindicar a súa xestión escribiu *El Diario Español por dentro*. Tamén dirixiu a revista *Follas Novas* e foi codirector e coredactor do *Almanaque Gallego*. Dirixiu ademais *El Avisador Comercial*, *La Publicidad*, *El Comercio*, *El Eco Montañés*, *La Discusión*, *El Tiempo* e *El Republicano Conservador*. Impulsou sociedades de emigrantes en Cuba: Ferrol y su Comarca e Unión Barcalesa. Foi secretario da sección de fomento do Centro Gallego (1905) e impulsor da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, sendo nomeado académico correspondente. En novembro de 1908 foi distinguido coa Cruz de segunda clase do Mérito Naval, con distintivo branco, polos servizos emprestados ao seu país co gallo da visita do buque-escola "Nautilus". Visitou Galicia en 1914.

### Expulsión de Cuba e viaxes

Regresou a Galicia en 1917 logo da súa expulsión de Cuba por uns artigos publicados en *Vida Gallega* que ofenderon ás autoridades cubanas. Indultado en maio de 1918, regresou a Cuba en marzo de 1919, retomando a dirección de *El Diario Español*. En 1930 realizou unha nova visita a España no dirixíbel "Graf Zeppelin" patrocinada polos presidentes de dúas compañías cervexeiras da Habana: La Tropical e La Polar. Ao regreso escribiu o libro *De La Habana a Sevilla por los aires*.

### Gobernador civil durante a Segunda República

Regresou definitivamente a Galicia en marzo de 1932. Durante a Segunda República militou en Acción Republicana, foi nomeado gobernador civil de Lugo o 14 de xuño de 1933, cesando o 14 de setembro e despois pasou a ser gobernador de Valladolid (do 13 de outubro de 1933 ao 21 de decembro de 1935). Foi candidato do Partido Republicano Gallego pola provincia de Ourense nas eleccións de novembro de 1933. Colaborou en *El Pueblo Gallego*, *El Sol* e *Diario de Madrid*. En marzo de 1936 foi nomeado vicepresidente segundo do Comité executivo da Confederación Universal de Sociedades Gallegas. Integrado en Izquierda Republicana, foi nomeado gobernador civil de Logroño o 19 de marzo de 1936.

### Prisión e morte en Pamplona

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 19 de xullo e enviado á prisión provincial de Pamplona. Logo de dous anos en prisión instruíuselle procedemento sumarísimo de urxencia en 1938 acusado de excitación á rebelión, que non chegou a rematarse, pois a causa dun tumor intestinal foi trasladado da prisión ao Hospital de Logroño, onde faleceu o 16 de xuño de 1939.

Obras
-----

* *El Diario Español por dentro*, 1911.
* *Un enviado de Neurópolis*, 1926.
* *De La Habana a Sevilla por los aires. Impresiones de un periodista español pasajero del Zeppelin*, 1930.
* *El Libro del Mes*, 1935.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adelardo Novo Brocas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* Domingo Cuadriello, Jorge (1999). "Presencia de Antón Villar Ponte en Cuba". *Grial* (141): 91–110.
* Neira Vilas, Xosé (2011). *A prensa galega de Cuba*. Centro Ramón Piñeiro. ISBN 978-84-453-5020-1. Arquivado dende o orixinal o 22 de abril de 2018. Consultado o 29 de outubro de 2019.
* Rivero Noval, María Cristina; Navajas Zubeldía, Carlos (1995). "La militarización del Gobierno Civil de la provincia de Logroño en las dictaduras de Primo de Rivera y Franco: análisis comparativo" (PDF). *Berceo* (Instituto de Estudios Riojanos) (128): 215–228.
* Serrallonga i Urquidi, Joan (2007). "El aparato provincial durante la Segunda República. Los gobernadores civiles, 1931-1939" (PDF). *Hispania Nova* (7).

### Ligazóns externas

* "Adelardo Novo Brocas". *Álbum da Emigración* do Consello da Cultura Galega.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20535956
* WorldCat
* VIAF: 3777156012407849700004
* BNE: XX1383381
* Galiciana: 112249

 |