**Israel Karl** (ou **Carl**) **Asmund** (ou **Asmunt**, ou **Asmus**) **Rudolphi**, nado o 14 de xullo de 1771 en Estocolmo, e finado o 29 de novembro de 1832 en Berlín, foi un botánico e zoólogo alemán de orixe sueca.

Está considerado como o "pai" da helmintoloxía.

Traxectoria
-----------

O seu pai era un mestre de escola e pastor protestante, en Stralsund, Pomerania, que naquela época pertencía á coroa sueca.

Rudolphi realizou os seus estudos na Universidade de Greifswald onde obtivo o doutoramento en filosofía en 1793.

Posteriormente estudou medicina na Universidade de Jena, e despois nas de Dresde, Erlangen e Göttingen.

Defendeu a súa tese de doutoramento, co título en francés, *Sur les vers intestinaux*, na Universidade de Greifswald.

En 1801, despois de dar clases na Escola de Veterinaria de Berlín, foi designado profesor no Instituto Veterinario de Greifswald, para, en 1808, obter a cátedra de Anatomía e Fisioloxía na Universidade Humboldt de Berlín.

En 1810 Rudolphi fundou o "Museo de Zooloxía de Berlín" que chegaría a ser, baixo o nome de *Humboldt-Universität zu Berlin Museum für Naturkunde*, un dos máis grandes do mundo.

Rudolphi contribuíu en numerosos dominios da historia natural e da bioloxía, especialmente en parasitoloxía, en anatomía e en fisioloxía. Foi o primeiro en describir os nematodos en *Enterozoorum, Sive Vermium Intestinalium Historia Naturalis* (1808-1810) seguindo con *Entozoorum Synopsis* (1819).

Un dos seus libros máis célebres foi o *Grundriss der Physiologie*, cuxa primeira versión aparece en 1821 e que melloraría até a fin da súa vida. Neste texto afirmaba que as razas humanas deben ser consideradas como especies, o que constituíu un soporte teórico de base do racismo *científico* alemán e escandinavo.

Será Johannes Peter Müller (1801-1858) quen o suceda na cátedra de Fisioloxía e Anatomía da Universidade de Berlín.

Algunhas publicacións
---------------------

* "Beobachtungen über die Eingeweidewürmer". En: *Archiv für Zoologie und Zootomie* **2**, 1801, pp. 1–65.
* "Neue Beobachtungen über die Eingeweidewürmer". En: *Archiv für Zoologie und Zootomie*, **3**, 1803, pp. 1–32.
* "Bemerkungen Aus Dem Gebiet Der Naturgeschichte, Medicin Und Thierarzneykunde: Auf Einer Reise Durch Einen Theil Von Deutschland, Holland Und Frankreich Gesammelt". En *der Realschulbuchhandlung*, Berlin, 1804.
* *Entozoorum sive vermium intestinalium historia naturalis*. Amsterdam, 1808-10, 3 vols.
* *Synopsis entozoorum*. Berlin, 1819.
* *Grundriß der Physiologie*. Berlin 1821-1828, 3 vols.
* *Anatomie der Pflanzen*. Berlin, 1807
* *Beiträge zur Anthropologie und allgemeinen Naturgeschichte*. Berlin, 1812

Honores
-------

En 1816 foi elixido como membro estranxeiro da Real Academia das Ciencias de Suecia.

Eponimia
--------

Aves
* *Paradisaea rudolphi* Finsch, 1885

Peixes
* *Pareiorhina rudolphi* Miranda Ribeiro, 1911
* *Pimelodella rudolphi* Miranda Ribeiro, 1918

Himenópteros
* *Myrmelachista rudolphi* Forel, 1903

Dípteros
* *Tomoplagia rudolphi* Lutz & Lima, 1918

Anélidos
* *Schistomeringos rudolphi* Delle Chiaje, 1828

Nematodos
* *Desmoscolex rudolphi* Steiner, 1916

Abreviaturas
------------

Botánica: A abreviatura **Rudolphi** emprégase para indicar a Karl Asmund Rudolphi como autoridade na descrición e clasificación científica dos vexetais.

Zooloxía: A abreviatura **Rudolphi** emprégase para indicar a Karl Asmund Rudolphi como autoridade na descrición e taxonomía en zooloxía.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Grove, David I. (1990): *A History of Human Helminthology*. Wallingford, UK: CAB International. ISBN 0-86198-689-7.

### Ligazóns externas

* Klaus Beneke: Karl Asmund Rudolphi (14 de xullo de 1771, Estocolmo, † 29 de novembro de 1832, Berlín) und seine Bedeutung für die Entwicklung der Medizin und Naturwissenschaften im 19. Jahrhundert". uni-kiel.de (PDF)
* Biografía de Karl Asmund Rudolphi en Wissenschaftliche Sammlungen an der Humboldt-Universität zu Berlin *(en alemán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q63159
* WorldCat
* VIAF: 61644877
* BAV: ADV11189372
* BNF: 124598205
* Botanist: Rudolphi
* BRE: 3518353
* CERL: cnp01264265
* CiNii: DA02204646
* DeutscheBio: 115526641
* EBID: ID
* FAST: 199034
* GND: 115526641
* ISNI: 0000000110655965
* LCCN: n87828097
* Leopoldina: 6297
* MGP: 104394
* NKC: jn20000701543
* NLA: 36011733
* NLG: 243241
* NTA: 071190457
* OL: OL155070A
* openMLOL: 80351
* SELIBR: 351123
* SNAC: w66473bf
* SUDOC: 08590127X
* TePapa: 50687

 |