| *Chlamydophila psittaci* |
| --- |
| Marcaxe con anticorpo fluorescente directo dun frotis de cerebro de rato no que se mostra *C. psittaci*. |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dominio: | Bacteria |
| Filo: | Chlamydiae |
| Orde: | Chlamydiales |
| Familia: | Chlamydiaceae |
| Xénero: | '**Chlamydophila'** |
| Especie: | ''***C. psittaci''*** |

 |
| Nome binomial |
| '**Chlamydophila psittaci** |

***Chlamydophila psittaci*** (antes chamada ***Chlamydia psitacci***) é unha especie bacteriana intracelular que pode causar a psittacose respiratoria en humanos, a clamidíase aviaria endémica, e estalidos infecciosos epizoóticos en mamíferos. Entre os hóspedes potenciais están as aves silvestres e domésticas e o gando vacún, porcos, ovellas e cabalos. *Chlamydophila psittaci* transmítese por inhalación, contacto ou inxestión entre as aves e a mamíferos. A psittacose en aves e humanos adoita comezar con síntomas semellantes aos dun arrefriado e despois convértese nunha pneumonía que pode ser mortal. Moitas cepas permanecen quiescentes en aves ata que se activan polo estrés. As aves son excelentes vectores, pola súa grande mobilidade, para a distribución das infeccións clamidiais, e porque se alimentan ou teñen acceso a detritos de animais infectados de todas clases.

*Chlamydophila psittaci* clasificábase anteriormente como *Chlamydia psittaci*. As antigas cepas aborto, felina e de cobaias de *Chlamydia psittaci* "de mamíferos" foron reclasificadas en tres novas especies, que son: *Chlamydophila abortus*, *Chlamydophila felis*, e *Chlamydophila caviae*. Agora hai unha corrente de opinión entre os expertos de que se debe restablecer o antigo xénero *Chlamydia* como xénero único para estas bacterias, polo que propoñen que se volva a chamar *Chlamydia psittaci*.

*C. psittaci* en aves pode ser sistémica con infeccións non aparentes, grave, aguda ou crónica con intermitencia. As cepas de *C. psittaci* de aves infectan a células epiteliais mucosas e a macrófagos do tracto respiratorio. Xeralmente acaba por desenvolverse unha septicemia e a bacteria queda localizada nas células epiteliais e macrófagos da maioría dos órganos, conxuntiva, e tracto gastrointestinal. Pode tamén transmitirse aos ovos. O estrés pode activar o comezo dos síntomas graves, que dan lugar a unha deterioración rápida e á morte. As cepas de *C. psittaci* son similares en virulencia, crecen rapidamente en cultivo celular, os seus xenes do ARNr 16S difiren <0,8%, e pertencen a oito serovares. Todas se consideran doadamente transmisibles aos humanos.

*C. psittaci* serovar A é endémico entre as aves psittacinas (papagaios) e ten causado doenzas zoonóticas esporádicas en humanos, outros mamíferos e tartarugas. O serovar B é endémico entre os pombos, e foi illado dos pavos, e identificado como causa de abortos en vacas leiteiras. Os serovares C e D poden causar enfermidades profesionais aos traballadores de matadoiros e ás persoas que están en contacto con aves. Os illados do serovar E (chamados Cal-10, MP ou MN) obtivéronse de diversos hóspedes aviares en todo o mundo e, aínda que foron asociados cun estalido infeccioso en humanos nas décadas de 1920–1930, non se identificou un resevorio específico para o serovar E. Os serovares M56 e WC foron illados durante estalidos infecciosos en mamíferos. Moitas capas de *C. psittaci* son susceptibles aos virus bacteriófagos.

Ciclo de vida e método de infección
-----------------------------------

Ciclo de vida de *Chlamydophila psittaci*.
*Chlamydophila psittaci* é unha pequena bacteria de 0,5 micrómetros, que sofre varias transformacións durante o seu ciclo de vida. Está en forma de corpo elemental fóra dos hóspedes, o cal non é biolóxicamente activo, pero é moi resistente aos estreses do ambiente natural e así pode sobrevivir fóra do hóspede. O corpo elemental viaxa desde unha ave infectada aos pulmóns dunha ave ou persoa non infectadas en pequenas gotas, e é responsable da infección. Unha vez nos pulmóns, o corpo elemental é captado pola célula nunha vesícula chamada endosoma por un proceso chamado fagocitose. Porén, o corpo elemental non se destrúe pola fusión de lisosomas, como é típico noutros materiais fagocitados, senón que se transforma nun corpo reticulado e empeza a replicarse dentro do endosoma. Os corpos reticulados deben utilizar parte da maqueinaria celular do hóspede para completaren a súa replicación. Os corpos reticulados despois volven a converterse en corpos elementais, e son liberados nos pulmóns, xeralmente despois de causar a morte da célula hóspede. Os corpos elementais poden así infectar novas células, no mesmo organismo ou nun hóspede novo. Deste xeito, o ciclo de vida de *C. psittaci* está dividido entre a fase de corpo elemental, que pode infectar a novos hóspedes pero non se pode replicar, e o corpo reticulado, que se replica pero non pode causar novas infeccións.

Historia
--------

A enfermidade causada por *C. psittaci*, chamada psittacose, identificouse por primeira vez en 1879 cando sete persoas en Suíza contraeron pneumonía despois de ter estado expostas a aves tropicais que tiñan como mascotas. No inverno de 1929-1930, espallouse por Europa e os Estados Unidos unha psitacose pandémica. A súa taxa de mortalidade foi do 20% e chegou ao 80% nas mulleres preñadas. O espallamento da enfermidade foi atribuída á exposición a papagaios do Amazonas importados da Arxentina. Aínda que *C. psittaci* foi identificada en 1930 como o axente responsable da psittacose, non se descubriu que era unha bacteria ata que se examinou con microscopio electrónico na década de 1960 (antes moitas clamídias considerábanse virus).

Confirmación do diagnóstico e tratamento
----------------------------------------

Ademais dos síntomas, poden utilizarse para confirmar o diagnóstico probas de fixación do complemento, de microinmunofluorescencia e PCR.

Para o tratamento desta condición poden utilizarse a tetraciclina ou os macrólidos. Estes fármacos adminístranse por vía intravenosa ou oral durante 10–14 días ata que a febre cede. En nenos e mulleres preñadas, non se debería usar a tetraciclina.

Notas
-----

1. ↑  Everett, K. D. E.; Bush, R. M.; Andersen, A. A. (1999). "Emended description of the order Chlamydiales, proposal of Parachlamydiaceae fam. nov. and Simkaniaceae fam. nov. each containing one monotypic genus, revised taxonomy of the family Chlamydiaceae, including a new genus and five new species, and standards for the identification of organisms". *International Journal of Systematic Bacteriology* **49** (2): 415–440. ISSN 0020-7713. PMID 10319462. doi:10.1099/00207713-49-2-415.
2. ↑  Stephens RS, Myers G, Eppinger M, Bavoil PM (2009). "Divergence without difference: phylogenetics and taxonomy of Chlamydia resolved". *FEMS Immunol. Med. Microbiol.* **55** (2): 115–9. PMID 19281563. doi:10.1111/j.1574-695X.2008.00516.x.
3. ↑  "Copia arquivada". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2006. Consultado o 24 de abril de 2014.
4. ↑  Andersen AA (September 2005). "Serotyping of US isolates of *Chlamydophila psittaci* from domestic and wild birds". *J. Vet. Diagn. Invest.* **17** (5): 479–82. PMID 16312243. doi:10.1177/104063870501700514. Arquivado dende o orixinal o 24 de abril de 2014. Consultado o 24 de abril de 2014.
5. ↑  Dorrestein GM, Wiegman LJ (December 1989). "[Inventory of the shedding of *Chlamydia psittaci* by parakeets in the Utrecht area using ELISA]". *Tijdschr Diergeneeskd* (en Dutch; Flemish) **114** (24): 1227–36. PMID 2617495.
6. ↑  Sareyyupoglu B, Cantekin Z, Bas B (2007). "*Chlamydophila psittaci* DNA detection in the faeces of cage birds". *Zoonoses Public Health* **54** (6–7): 237–42. PMID 17803512. doi:10.1111/j.1863-2378.2007.01060.x.
7. ↑  Harkinezhad, Taher; Geens, Tom; Vanrompay, Daisy (1 March 2009). "Chlamydophila psittaci infections in birds: A review with emphasis on zoonotic consequences". *Veterinary Microbiology* **135** (1-2): 68–77. doi:10.1016/j.vetmic.2008.09.046.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Brock Biology of Microorganisms* (10th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. 2003. ISBN 0-13-049147-0.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q134275
* EBID: ID
* JSTOR: chlamydophila-psittaci
* MAG: 2777667758

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 974056
* EPPO: CHLMPS
* GBIF: 3228247
* IRMNG: 10032145
* ISC: 89286
* ITIS: 960467

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D002691
* MeSH: B03.440.190.190.230.500
* UMLS: C0008150
* UNII: A16IX59JOH

 |