recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Perfecto Allo Sabor**, nado no Grove en xaneiro de 1907 e finado en Vilagarcía de Arousa o 12 de abril de 1938, foi un sindicalista galego.

Traxectoria
-----------

Mariñeiro. Afiliado ao sindicato mariñeiro La Fraternidad do Grove da CNT. Foi o representante dos mariñeiros do Grove e outros portos da ría de Arousa nas negociacións provinciais para resolver o conflito do baixo prezo da sardiña celebradas en Vigo en maio de 1936. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 fuxiu e refuxiouse primeiro durmindo no mar e no monte despois nun agocho que lle fan na casa. Polo día cosía zapatillas e remendaba calzado e roupa para axudar na economía doméstica. Foi detido na madrugado do 12 de abril de 1938, cando un grupo de gardas civís practicaban rexistros domiciliarios por ter confidencias de que varios fuxidos baixaban ás casas dos seus familiares para pasar a noite. Aplicáronlle a "lei de fugas". O seu cadáver apareceu no Monte Lobeira, na parroquia de Cornazo, e foi soterrado no cemiterio desa parroquia xunto co de Manuel Álvarez Silva. A súa morte foi rexistrada en Vilagarcía de Arousa a causa da fractura da bóveda do cranio e a perda de masa encefálica producida por unha bala.

Vida persoal
------------

Casou con Rita Rodríguez Baúlde en 1931.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Abuín Duro, Marcelino (2018). *La primavera rota. Vilagarcía de Arousa, 1936-1941*. Abegondo: Sociedad Bibliográfica de Galicia. ISBN 978-84-09-02453-7.
* Fajardo, Montse (2015). "Polo buraco da porta". *Un cesto de mazás. Memoria das vítimas do 36 e do tempo que veu*. Vilagarcía: Autor-editor. pp. 203–211. ISBN 978-84-608-1274-6.
* Mascato, Antón (2019). *Atila no Grove. Crónica política e Memoria da masacre (1923-1948)*. Santiago de Compostela: Positivas. pp. 261–264. ISBN 978-84-120184-6-2.

### Ligazóns externas

* Perfecto Allo Sabor.

* 

* Perfecto Allo Sabor na páxina web *Nomes e Voces*.
**Pedro Martínez Pinilla**, nado en Vigo o 25 de outubro de 1895 e finado en xaneiro de 1982, foi un futbolista galego que xogaba na demarcación de dianteiro.

Traxectoria
-----------

Antes de xogar no Celta de Vigo xa militara nos dous clubs que deron lugar ao seu nacemento coa súa fusión, o Real Club Fortuna de Vigo e o Real Vigo Sporting Club.

Pinilla tivo a honra de disputar o primeiro encontro oficial da historia do Celta, dito encontro tivo lugar o 7 de outubro de 1923 e foi contra o Unión Sporting Club de Lavadores na fase de clasificación para o Campionato de Galicia de fútbol, e remataría con vitoria do Celta por 2-0 con goles do propio Pinilla e de Luís Correa.

Este dianteiro que logrou un total de 18 goles en 36 encontros oficiais co Celta, foi un home de récords. Por exemplo conseguiu marcar 6 goles nun so encontro, cifra igualada por Manolo Posada e so superada por un home en toda a historia do Celta, Rogelio Tapia, que marcou 8. Esa media ducia de goles marcoullos un 28 de febreiro de 1926 ao Cultural Leonesa en oitavos de final da Copa de España

Nunha época na que non existían tarxetas e non constan moitas expulsións, Pinilla foi expulsado dúas veces. No Celta da década de 1920 só constan outras dúas expulsións, a Lilo e a Polo.

Tamén disputou o primeiro encontro da Selección de fútbol de Galicia o 19 de novembro de 1922 no campo de Coia contra a Selección de Castela. Galicia aliñeou a un gran equipo con: Isidro, Otero, Pasarín, Queralt, Balbino, Pepe Hermida, Moncho, Ramón González, Chiarroni, Polo, e Pedro Pinilla. O encontro rematou con vitoria galega por 4-1, con goles de Polo (2), Pinilla e Ramón.

Pinilla disputou 10 encontros coa Selección galega entre 1922 e 1924 cun balance de 9 vitorias e unha derrota, e anotando 5 goles.

O 1 de maio de 1927 Pinilla disputou o último encontro co Celta, nun empate co Arenas de Getxo na Copa de España. Esa mesma tempada fichou polo Deportivo da Coruña onde xogaría dúas tempadas máis, ata 1929.

Palmarés
--------

| Título | Club | Tempada |
| --- | --- | --- |
| Campionato de Galicia | Real Vigo Sporting Club | 1922-23 |
| Campionato de Galicia | Celta de Vigo | 1923-24 |
| Campionato de Galicia | Celta de Vigo | 1924-25 |
| Campionato de Galicia | Celta de Vigo | 1925-26 |
| Campionato de Galicia | Deportivo da Coruña | 1927-28 |

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Berto V. T. (10 de xuño de 2012). "Pedro Pinilla". *Yo jugué en el Celta* (en castelán).

| * v
* c
* e
**Selección galega** - **Galicia–Centro (1922)** |
| --- |
| *Cuartos de final do Campionato Interrexional 1922/23* |
| 
* Isidro
* Otero
* Pasarín
* Queralt
* Balbino
* Hermida
* Moncho Gil
* Ramón González
* Chiarroni
* Polo
* Pinilla

Seleccionadores: Manuel de Castro e Pepe Bar
 |  |

| * v
* c
* e
Celta de Vigo – 1923 (primeira convocatoria de xogadores) |
| --- |
| 
* Isidro
* Lilo
* Rubido
* Otero
* Pasarín
* Juanito
* Daniel
* Caito
* Torres
* Balbino
* Queralt
* Hermida
* Pombo
* Cruces
* Córdoba
* Bienvenido
* Nolasco

 |
| 
* Máximo Costas
* Reigosa
* Chiarroni
* Posada
* Polo
* Correa
* Gerardito
* Ramón González
* Caride
* Pedro Pinilla
* Salvador
* Miguelito
* Casal

 |
Gravado dos templos de Karnak mostrando os seus pilonos
O **pilono** é unha construción con forma de pirámide truncada, de grosos muros, que erixidos por pares, flanquean a entrada principal dos templos do antigo Exipto; no espazo deixado entre ambos atópase a porta de acceso.

Segundo a súa magnitude e importancia poden ir precedidos dun *dromos*, ou paseo de esfinxes, dous obeliscos, estatuas e estandartes. Tras eles xeralmente atópase un gran patio descuberto, ás veces porticado en varios dos seus lados. Aínda que son construcións macizas, adoitan albergar pasaxes e escaleiras para o seu mantemento. Están rematados por unha *gola* na súa coroación. Os seus paramentos decorábanse con baixorrelevos policromados que narraban fazañas dos faraóns.

Os máis monumentais e de maiores dimensións atópanse en Karnak, erixidos a partir do Imperio Novo.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Arquitectura do antigo Exipto

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q331317
* GEC: 0201193
* LCCN: sh2020005822
* MAG: 195295435

 |
**Pegerto Pardo Balmonte Gil**, nado en Castro de Rei en 1843 e finado en Madrid o 12 de novembro de 1929, foi un político galego.

Traxectoria
-----------

Na Restauración integrouse no Partido Liberal sendo un dos homes de Benigno Quiroga Ballesteros, pero mantendo boas relacións con Manuel Vázquez de Parga, líder dos conservadores lugueses. Foi elixido deputado a Cortes polo distrito da Fonsagrada en 1881 e volveu ser elixido deputado polo mesmo distrito en 1886, 1891, 1893 e 1899. Foi elixido senador pola provincia de Lugo en doce lexislaturas entre 1899 e 1923.

Casado con Segunda García, foi tío e mentor político de José Benito Pardo Rodríguez (Pepe Benito).

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *El Regional*, 13,11,1929, p. 3.
2. ↑  "Biografía de José Benito Pardo Rodríguez por Juan Soto" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 09 de abril de 2010. Consultado o 16 de setembro de 2012.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20533323
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 85090

 |
Anchova
Os **Pomatómidos** (Pomatomidae) son unha familia de peixes mariños da suborde Percoideos (Percoidei). Distribúense polos océanos Atlántico, Pacífico e Índico.

A especie máis importante -para algúns a única da familia- é a anchova (*Pomatomus saltatrix*), que non debe confundirse coa anchoa ou bocarte (*Engraulis encrasicholus*).

Características
---------------

Presentan un corpo largo, fusiforme e algo comprimido lateralmente, cuberto de escamas ben aparentes. A cabeza é grande, e a boca grande e terminal.

Posúen dúas aletas dorsais: a primeira curta e formada por 7-8 espiñas; a segunda longa e cunha espiña máis 13-28 radios brandos. Unha única aleta anal, homóloga á segunda dorsal, formada por 2-3 espiñas e 12-27 radios brandos. As pectorais, curtas e espatuladas; as ventrais pequenas e a caudal escotada.

Son peixes peláxicos que viven a profundidades medias e que ocasionalmente poden achegarse á costa, de hábitos carnívoros, que atacan outros peixes.

Clasificación
-------------

Algúns autores inclúenos na familia Carangidae.

Admítense tres xéneros:

* *Pomatomus*
* *Scombrops*
* *Sphyraenops*

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pomatómidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Pomatómidos*** |

* FishBase
* ITIS

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 5258
* Fossilworks: 83266
* GBIF: 6193
* iNaturalist: 50985
* IRMNG: 114836
* ITIS: 168557
* NBN: NBNSYS0000185917
* NCBI: 30864
* Plazi: ID
* WoRMS: 125554

 |
***Pinoy Idol*** foi un concurso musical interactivo de Filipinas creado e desenvolvido por FremantleMedia e 19 Entertainment que emimtiu GMA Network en 2008 baseado no *Pop Idol* británico.

Desenvolvemento
---------------

O programa buscaba descubrir ao mellor cantante no país a través dunha serie de audicións e actuacións en directo por todo o país e que se debía determinar por voto do público a través de SMS, non foi o primeiro programa filipino da franquía Pop Idol, no ano 2006 a Associated Broadcasting Company xa emitira *Philippine Idol*, malia iso GMA promoveu o programa como a primeira competición *Idol* de Filipinas e non recoñeceu á súa gañadora, Mau Marcelo como a primeira *Idol* filipino.. O Pinoy Idol tiña como presentador a Raymond Gutierrez, con Ogie Alcasid, Jolina Magdangal e Wyngard Tracy como xuíces. Gretchen Espina gañou a outros dous contendentes na final, converténdose na primeira gañadora do *Pinoy Idol*.

Notas
-----

1. ↑  ""Kapuso snub saddens ‘Idol’ Mau". *Philippine Daily Inquirer*". Arquivado dende o orixinal o 19 de maio de 2008. Consultado o 29 de setembro de 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3234687
* IMDb: tt1213004

 |
Pinocitose.
En bioloxía celular a **pinocitose** (do grego "bebida da célula"), é unha forma de endocitose na que líquidos e solutos e partículas moi pequenas en suspensión entran na célula ao formarse unha invaxinación na membrana plasmática, que seguidamente orixina unha pequena vesícula no interior da célula dentro da que se encontra o material endocitado. As vesículas pinocíticas son de pequeno tamaño e acaban por fusionarse con endosomas e lisosomas. O proceso require enerxía en forma de ATP.

Características
---------------

A pinocitose utilízase principalmente para a absorción de fluído extracelular cos seus solutos. As vesículas de pinocitose son moito menores ca as fagocíticas. Fálase de micropinocitose cando as vesículas son de aproximadamente 80 nm de diámetro, e de macropinocitose cando son maiores. A maior parte das vesículas pinocíticas fórmanse en zonas da membrana onde hai fosas ou depresións revestidas de clatrina e orixinan vesículas revestidas da proteína clatrina .

A diferenza da fagocitose, que incorpora en vesículas partículas sólidas de bastante tamaño, a pinocitose incorpora fluídos. A diferenza da endocitose mediada por receptor, a pinocitose non é específica das substancias que se van absorber. A diferenza da difusión de líquidos a través da membrana, a pinocitose sempre implica a formación de vesículas.

A pinocitose é moi común entre as células. Un macrófago absorbe nunha hora o 25% do seu peso en líquidos , e, loxicamente, tamén perde moita auga. A pinocitose é moi activa en células especializadas na nutrición como as da mucosa intestinal, ou no óvulo, que absorbe por pinocitose alimentos disolvidos cedidos polas células da granulosa que o rodean.

Notas
-----

1. 1 2  Denis Bray. Introducción a la Biología Celular. GoogleBooks

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Endocitose
* Endocitose mediada por receptor
* Fagocitose

### Bibliografía

* Alberts B. Johnson A. Lewis J. Raff M. Roberts K. Walter P. *Biología molecular de la célula*; editorial Ediciones Omega; 4a edición; 2004; Barcelona; p. 746-749
* Alberts B. Johnson A. Lewis J. Raff M. Roberts K. Walter P.; *Molecular biology of the cell*; editorial Freeman; 5a edición; 2003; Nova York; p. 728
* Campbell, Reece, Mitchell: "Biology", 6a edición, (2002) P. 151
* Marshall, Ben, Incredible Biological Advancements of the 20th Century, (2001) p. 899

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q321362
* EBID: ID
* GEC: 0131941
* MAG: 40017333

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D010873
* MeSH: G04.417.370

 |
Copia da *Emancipation Proclamation*.
A **Proclamación de Emancipación** ou **Proclamación 95** foi unha proclamación presidencial e orde executiva emitida polo presidente dos Estados Unidos Abraham Lincoln o 1 de xaneiro de 1863. Cambiou o status legal federal de máis de 3,5 millóns de afroamericanos escravos nas áreas designadas do sur de "escravo" a "libre". Tan pronto como un escravo escapou do control do goberno confederado, por fuga ou por avances das tropas federais, o escravo quedaba libre. Non cubriu os escravos nas áreas da Unión que foron liberados por acción do Estado (ou tres anos despois pola 13ª Emenda en decembro de 1865). Foi emitida como medida de guerra durante a guerra civil, dirixida a todas as áreas en rebelión e a todos os segmentos do poder executivo (incluíndo o Exército e a Mariña) dos Estados Unidos.

Notas
-----

1. ↑  R. Dirck, Brian (2007). *The Executive Branch of Federal Government: People, Process, and Politics*. ABC-CLIO. p. 102. ISBN 978-1851097913.
2. ↑  "The Emancipation Proclamation". *archives.gov*. Consultado o 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Constitución dos Estados Unidos de América
**Rangárvallasýsla**| 

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| Mapa |
|  |
| Información |
| País |  Islandia |
| Rexión | Suðurland |
| Subdivisións | 3 municipios |
| Superficie | 7.971 km2 |
| Poboación | 3.378 hab. |
|

**Rangárvallasýsla** é un dos vinte e tres condados islandeses. Atópase ao sur de Islandia, en Suðurland. As súas principais poboacións son Hvolsvöllur e Stórófshvoll, ámbalas dúas cunha poboación de 187 habitantes.

Xeografía
---------

O condado de Rangárvallasýsla está situado ao sur da illa, lindando cos condados de Vestur-Skaftafellssýsla ao leste, Árnessýsla ao oeste, e con Norður-Þingeyjarsýsla e Eyjafjarðarsýsla ao norte. Abrangue unha extensión de 7.265 quilómetros cadrados. A altitude media do territorio é de 170 msnm. Posúe un clima frío, ao igual que o resto do país.

Demografía
----------

Os 7.971 quilómetros cadrados de territorio de Rangárvallasýsla están habitados por un total de 3.378 habitantes, polo que ten unha densidade de poboación de 0,42 habitantes por quilómetro cadrado.

### Municipios

Rangárvallasýsla comprende os seguintes municipios:

* Ásahreppur
* Rangárþing eystra
* Rangárþing ytra

### Localidades

Rangárvallasýsla comprende as seguentes localidades:

| Localidade | Altitude (msnm) | Poboación (2004) |
| --- | --- | --- |
| Akurey | 2,7 | 55 |
| Árbær | 40 | 29 |
| Áshverfi | 4,9 | 26 |
| Ásólfsskáli | 18,8 | 22 |
| Bjóluhverfi | 15,8 | 49 |
| Breiðabólsstaður | 32,9 | 134 |
| Búðarhólshverfi | 5,8 | 45 |
| Djúpidalur | 29,9 | 174 |
| Eyvindarhólar | 0 | 15 |
| Fíflholt | 12,8 | 98 |
| Háfur | 2,7 | 95 |
| Hagi | 57,9 | 14 |
| Hella | 26,8 | 54 |
| Hlíðarendi | 58,8 | 34 |
| Hólmabæir | 12,8 | 46 |
| Hólmahverfi | 4 | 43 |
| Holt | 6,7 | 22 |
| Hvolsvöllur | 32,9 | 187 |
| Kálfholt | 40,8 | 31 |
| Keldur | 92,9 | 59 |
| Kross | 1,8 | 52 |
| Oddi | 8,8 | 61 |
| Skarð | 94,7 | 19 |
| Stóri-Dalur | 312,7 | 30 |
| Stórófshvoll | 37,7 | 187 |
| Þykkvibær | 10,9 | 75 |
| Vetleifsholtshverfi | 24,9 | 49 |
| Vomúlastaðahverfi | 12,8 | 60 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q964551
* GEC: 0488917

 |
Nas matemáticas de probabilidade, un **proceso estocástico** é unha función aleatoria. En aplicacións prácticas, o dominio no que a función é definida é un intervalo de tempo (un proceso estocástico deste tipo chámase serie temporal) ou unha rexión do espazo (un proceso estocástico chamado campo variable). Exemplos familiares de series temporais inclúen o mercado de accións e flutuacións do prezo de cambio, sinais como a voz, son e vídeo; datos médicos como a presión sanguínea ou a temperatura; movemento aleatorio como o movemento Browniano. Exemplos de campos variables inclúen imaxes estáticas, topografías aleatorias ou variacións dun material non homoxéneo.

Definición
----------

Un proceso estocástico é un conxunto indexado de variables aleatorias, cada unha das cales é definida no mesmo espazo de probabilidade W e toma valores do mesmo codominio {\displaystyle D} (a miúdo os números reais \mathbb{R} ).

Un caso importante é o conxunto discreto

{\displaystyle f\_{i}:W\to D,}
onde *i* toma valores discretos do conxunto índice *I*, a miúdo os enteiros non negativos {0, 1, 2, 3, ...}.

Nun proceso estocástico continuo o conxunto índice é continuo (normalmente o espazo ou o tempo), dando como resultado un número infinito de variables aleatorias.

Cada punto do espazo de estados \Omega ; corresponde a un valor particular de cada variable aleatoria e a función resultante (mapeando un punto no conxunto índice co valor da variable aleatoria asociada a el) coñécese como a *realización* do proceso estocástico.

Un proceso estocástico particular determínase especificando a distribución de probabilidade conxunta das variables aleatorias {\displaystyle f(x)}.

Procesos estocásticos pódense definir en dimensións maiores engadindo unha variable aleatoria multivariable a cada punto do conxunto índice, o que é equivalente a usar un conxunto índice multidimensional. De feito, unha variable aleatoria multivariable pode por si mesma tomarse como un proceso estocástico con conxunto índice {\displaystyle I=\{1\ldots n\}}

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q176737
* BNCF: 20545
* BNE: XX4576445
* BNF: 119326416
* BRE: 3838851
* EBID: ID
* GND: 4057630-9
* JSTOR: stochastic-processes
* LCCN: sh85128181
* MAG: 8272713
* NDL: 00564752
* PSH: 7710

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D013269
* MeSH: E05.318.740.996
* UMLS: C0038347

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
A transformación que leva o sistema termodinámico do estado *A* até o estado *B* é isobárica.
Un **Proceso isobárico** é unha transformación termodinámica na cal a presión permanece constante. O termo deriva da lingua grega *iso*, "igual" e *baros*. "presión".

Cando un gas perfecto evolúe isobaricamente dun estado *A* para un estado *B*, a temperatura e o volume evolúen conforme á lei de Charles:

{\displaystyle {\frac {V\_{A}}{T\_{A}}}={\frac {V\_{B}}{T\_{B}}}\,}
onde {\displaystyle T\_{A}\,} e {\displaystyle V\_{A}\,} representan a temperatura e o volume do estado *A* e {\displaystyle T\_{B}\,} e {\displaystyle V\_{B}\,} representan a temperatura e o volume do estado *B*.

A lei de Charles é un caso particular da lei dos gases perfectos:

{\displaystyle PV=nRT\Longrightarrow T={\frac {P}{nRT}}V\,}

Véxase tamén
------------

* Gas perfecto
* Cámara isobárica
* Isóbaro
* Lei de Charles

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q137649
* BRE: 2002474
* MAG: 146211579
* PSH: 3220

 |
Imaxe renderizada.
A palabra **renderización** (procedente do inglés ***rendering***) define un proceso de cálculo complexo desenvolvido por un ordenador destinado a xerar unha imaxe ou secuencia de imaxes. Unha tradución máis literal sería *interpretación*; tamén se empregan coloquialmente os termos *renderizar* e *renderizado*.

A renderización aplícase ós gráficos por ordenador, máis comunmente á infografía, aínda que é aplicable tamén a procesos 2D como a edición de vídeo ou o filtrado de imaxes.

Na infografía, este proceso desenvólvese co fin de imitar un espazo 3D formado por estruturas poligonais, comportamento de luces, texturas, materiais, animación, simulando ambientes e estruturas físicas verosímiles. Unha das partes máis importantes dos programas dedicados á infografía son os motores de renderización, os cales son capaces de realizar técnicas complexas como radiosidade, *raytrace* (trazador de raios) e iluminación global, entre outros.

Cando se traballa nun programa de deseño 3D por computadora, non é posible visualizar en tempo real o acabado final desexado dunha escena complexa en tres dimensións, xa que isto require unha potencia de cálculo demasiado elevada. Por iso, óptase por crear o contorno 3D cunha forma de visualización máis simple e técnica e logo xerar o lento proceso de renderización para conseguir os resultados finais desexados.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q176953
* EBID: ID
* GEC: 0281178
* GND: 4197032-9
* LCCN: sh2008009405
* MAG: 205711294
* NDL: 01211632

 |
Ciclo de absorción.
Denomínase **refrixeración por absorción** á utilización da propiedade que teñen algúns líquidos (disolventes) de absorber un fluído refrixerante. Isto conséguese variando as súas características físicas, segundo o estado físico no que se atopen.

Existen varios tipos de máquinas para obter este servizo.

Tipos
-----

Máquina de absorción auga-amoníaco.

Máquina de absorción auga-bromuro de litio.

Funcionamento
-------------

A máquina de absorción auga-amoníaco está composta fundamentalmente por dous bloques que conforman un ciclo continuo de refrixerante en movemento. 
Inicialmente temos unha solución de auga-amoníaco nun tanque denominado absorbedor, onde o amoníaco (refrixerante), ao estar a baixa temperatura é absorbido pola auga (disolvente). A solución lévase mediante unha bomba ao seguinte tanque, denominado ebulidor, onde a fonte de calor externa eleva a temperatura ata que o amoníaco se separa da auga en forma de gas. O vapor sae do tanque e é filtrado para que non arrastre partículas de auga. Nesta parte do ciclo, o amoníaco funciona coma se estivese nun ciclo frigorífico convencional: pasa por un condensador e prodúcese a licuación; na válvula de expansión transfórmase en gas e baixa a presión, entra no evaporador onde se evapora e consegue así absorber a calor do exterior. Ao saír do evaporador o amoníaco vértese no absorbedor onde se mestura coa disolución pobre en amoníaco que vén dende o ebulidor tras pasar polo intercambiador térmico que enfronta as saídas do ebulidor e do absorbedor. Así conséguese manter unha optimización da temperatura de traballo, tanto para o quentamento da solución antes da entrar no ebulidor, como para o arrefriamento cara ao absorbedor. A solución auga-amoníaco, antes de entrar no absorbedor, é regulada por unha válvula de caudal que xestiona a súa mestura. No absorbedor é conveniente que exista unha refrixeración extra para favorecer o arrefriamento da auga e así obter unha mellor mestura.

Idea xeral
----------

A zona de alta presión comprende o ebulidor, o separador de gotas e o condensador. A zona de baixa presión comprende o evaporador e o absorbedor. O intercambiador e a bomba traballan sobre as dúas zonas. Deste xeito, conséguese que a auga no absorbedor se evapore en torno aos 0 °C e consiga absorber o amoníaco ata 1000 veces o seu volume e no ebulidor, ao acadar os 100 °C, se desprenda case na súa totalidade del.

A utilización deste tipo de máquina para a refrixeración acada valores de rendemento moi altos, chegando a equipararse a utilización de motores alternativos, cando o foco de calor que se utiliza no ebulidor pertence a unha fonte residual; por exemplo, o exceso de enerxía dun captador solar no verán, ou en grandes industrias.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Pierre Rapin e Patrick Jacquard, *Formulario del Frío* 1999 *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q332868
* MAG: 30487094

 |
Rodomonte defendendo a ponte; ilustración por Gustave Doré para *Orlando furioso*
**Rodamonte** (ou **Rodomonte**) é unha das personaxes principais nos poemas de épica románticos italianos *Orlando innamorato* de Matteo Maria Boiardo e *Orlando furioso* de Ludovico Ariosto. É o rei de Sarza en Alxer e o dirixente do exército sarraceno que asedia a Carlomagno en París. Está namorado de Doralice, princesa de Granada, pero ela escápase co seu rival Mandricardo.

Ao non conseguir a atención de Doralice, tenta seducir a Isabella pero no proceso a mata por equivocación. Por remordementos Rodomonte constrúe unha ponte na súa memoria e forza a todo o que a cruza a homenaxear a Isabella. Cando o "nu e tolo" Orlando chega á ponte, é Rodomonte, quen o bota río abaixo. Finalmente Rodomonte aparece no casamento de Bradamante e Ruxeiro acusándoo de traizón ao converterse ao cristianismo. Os dous loitan en duelo e Rodamonte morre.

  

Rodamonte é tamén sinónimo de forza e valor. O rei de España deu o apelativo "Rodamonte" a Luigi Gonzaga pola súa resistencia extraordinaria.[1]

Referencias
-----------

1. ↑  
Ireneo Affò (1780). Vita di Luigi Gonzaga, detto Rodomonte, Principe del Sacro Romano Impero. Parma: Presso Filippo Carmignani.

Fontes
------

* Boiardo: *Orlando innamorato* ed. Giuseppe Anceschi (Garzanti,1978)
* Ariosto: *Orlando Furioso* ed. Marcello Turchi (Garzanti, 1974)
**María del Rocío de Frutos Madrazo**, nada en Valladolid o 21 de xaneiro de 1967, é unha política galega do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Dereito pola Universidade de Valladolid e diploma de Estudos Avanzados pola Universidade de Vigo. Profesionalmente é inspectora de traballo. Desde 1990 está destinada en Ourense. Ocupou postos de relevancia política ao traballar como secretaria xeral da subdelegación do goberno en Ourense, entre 2004 e 2008. En 2010 figurou no equipo co que Jaime Cabeza se presentou, sen éxito, ao reitorado da Universidade de Vigo, nas eleccións que foron gañadas por Salustiano Mato.

Encabezou a lista do PSOE pola provincia de Ourense nas eleccións xerais de 2015, logo de ser designada pola dirección galega do partido e en contra da opinión da militancia, que escollera en primarias a Laura Seara.[]

Foi unha dos quince deputados do PSOE que votaron en contra na segunda sesión de investidura de Mariano Rajoy para presidente o 29 de outubro de 2016.

Actualmente[*cando?*] é a directora provincial do INSS en Ourense.

Notas
-----

1. ↑  Cruz, Marisa (29/10/2016). "Rajoy, investido presidente gracias a la abstención de todos los diputados del PSOE excepto 15". *El Mundo*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de deputados galegos no Congreso desde a Transición

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 29 de novembro de 2020 en Wayback Machine.
O **Rockwell B-1 Lancer** é un bombardeiro estratéxico catrimotor con ás de xeometría variable usado pola Forza Aérea dos Estados Unidos (USAF). Pensouse como bombardeiro supersónico para a década dos 60 cun alcance e unha carga suficiente para substituír o Boeing B-52 Stratofortress, e desenvolveuse principalmente como penetrador a baixa cota de longo alcance con capacidade supersónica a grande altura.

Deseñado por Rockwell International, o desenvolvemento do bombardeiro foi atrasado múltiples veces ao longo da súa historia, a medida que a teoría do equilibrio estratéxico cambiaba dende unha resposta flexible ata a destrución mutua e viceversa. A primeira versión B-1A desenvolveuse a principios dos 70, pero a súa produción foi cancelada e só se fabricaron catro prototipos. A necesidade dunha nova plataforma apareceu novamente a comezos dos anos 80, e o avión reapareceu como a versión B-1B co perfil de bombardeiro de baixo nivel. Porén, nesta etapa o desenvolvemente da tecnoloxía furtiva prometía unha capacidades moi melloradas para o avión. A produción foi adiante xa que o B-1B sería operacional antes de que eses conceptos tecnolóxicos avanzados estivesen dispoñibles, durante un período no que o B-52 sería cada vez máis vulnerable. O B-1B entrou en servizo como bombardeiro nuclear no Mando Aéreo Estratéxico da USAF.

Nos anos 90, o B-1B foi convertido para un uso como bombardeiro convencional. Entro por vez primeira en combate durante a operación Raposo do deserto en 1998, e actuaría novamente na acción da OTAN en Kosovo o ano seguinte. O B-1B apoiaría tamén ás forzas dos Estados Unidos e da OTAN en Afganistán e Iraq. O Lancer é o compoñente supersónico da forza de bombardeiros de longo alcance da USAF, acompañado polos subsónicos B-52 e Northrop Grumman B-2 Spirit. O bombardeiro é chamado "Bone" (orixinalmente por "B-One". Bone en galego é óso). Coa retirada do General Dynamics/Grumman EF-111A Raven en 1998 e do Grumman F-14 Tomcat en 2006, o B-1B é o único avión de xeometría variable activo nos Estados Unidos. Agárdase que o B-1B continue en servizo ata a década dos 2020, cando sexa substituído por bombardeiros de próxima xeración.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q218636
* EBID: ID
* LCCN: sh85010696

 |
***Return to Cookie Mountain*** é o segundo álbum de estudio da banda estadounidense de art rock TV on the Radio, editado o 6 de xullo do 2006 a través do selo 4AD. Nos Estados Unidos e o Canadá publicouse o 12 de setembro por Interscope Records e Touch and Go Recordings. Porén, unha versión sen masterizar do disco filtrouse en Internet a comezos do 2006. A edición norteamericana ven con tres cancións extra, dúas das cales don caras-b do sinxelo "Wolf Like Me"; a outra é unha remestura de "Hours", feita por El-P. Rodáronse vídeos para os sinxelos "Wolf Like Me" e "Province".

O disco contou con destacados vocalistas convidados: "Province" ten nos coros a David Bowie, que apiou o primeiro álbum da banda,*Desperate Youth, Blood Thirsty Babes*; Katrina Ford, do grupo Celebration, aparece en "Wolf Like Me", "Let the Devil In" e "Blues from Down Here"; e Kazu Makino, de Blonde Redhead canta en "Hours".

*Return to Cookie Mountain* conseguiu críticas moi positivas, e foi nomeado álbum do ano pola revista *Spin*, levando á banda a aparecer na súa portada. O disco foi o número 2 da lista dos 50 mellores álbums de 2006 para Pitchfork Media. *Rolling Stone*, *Slant Magazine* e *Stylus Magazine* elixírono cuarto mellor disco do ano, e foi quinto na lista anual de Metacritic. En 2009, Rhapsody situouno no número 8 da súa lista dos 100 mellores álbums da década. *Return to Cookie Mountain* foi listada como unha das 50 gravacións máis importantes da década polo programa *All Songs Considered* da emisora estadounidense National Public Radio

Listaxe de cancións
-------------------

1. "I Was a Lover" (Kyp Malone, David Andrew Sitek) – 4:21
2. "Hours" (Tunde Adebimpe) – 3:55
3. "Province" (Malone, Sitek) – 4:37
4. "Playhouses" (Malone) – 5:11
5. "Wolf Like Me" (Adebimpe) – 4:39
6. "A Method" (Adebimpe) – 4:25
7. "Let the Devil In" (Malone) – 4:27
8. "Dirtywhirl" (Adebimpe) – 4:15
9. "Blues from Down Here" (Malone) – 5:17
10. "Tonight" (Adebimpe) – 6:53
11. "Wash the Day Away" (Malone, Sitek, Adebimpe) – 8:08
12. [son de ambiente]

…
1. 
2. "Untitled" - 1:44

### Cancións extra da edición norteamericana

1. 
2. "Snakes and Martyrs" (Malone) – 4:07
3. "Hours (El-P Remix)" (Adebimpe) – 4:26
4. "Things You Can Do" (Adebimpe, Sitek) – 5:26

Notas
-----

1. ↑  National Public Radio - The 50 Most Important Recordings Of The Decade

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1950649
* AllMusic: mw0000575874
* Discogs: 43204
* EBID: ID
* Metacritic: tv-on-the-radio
* MusicBrainz: ID

 |
**Rolando "Ro" Antonio Blackman**, nado o 26 de febreiro de 1959 na Cidade de Panamá, é un ex xogador profesional de baloncesto panameño, con dobre nacionalidade estadounidense, cuxa carreira profesional transcorreu durante a década dos 80. Medía 1,98 metros, xogaba na posición de base. Na actualidade é o Director de Desenvolvemento de Xogadores dos Dallas Mavericks.

Carreira
--------

### Universidade

Despois de crecer en Brooklyn, Nova York, Blackman asistiu á Universidade de Kansas State, sendo o xogador máis destacado do seu equipo. En 1980 foi nomeado Xogador do ano da súa conferencia, e elixido All-America, lista que designa os mellores universitarios do país. Anotou, nas súas 4 tempadas, 1844 puntos, a segunda anotación máis alta da historia da súa universidade. As súas estatísticas totais foron de 15,2 puntos e 5 rebotes por partido. Finalmente, antes de empezar a súa última tempada, foi elixido para representar a Estados Unidos nos Xogos Olímpicos de Moscova 1980, pero o equipo estadounidense non participou nesas olimpíadas polo boicot do seu país.

### NBA

Foi elixido na novena posición do Draft da NBA de 1981 polos Dallas Mavericks, equipo no que permanecería durante 11 tempadas, aos cales levaría aos play-offs en seis ocasións, sendo elixido catro veces para participar no All-Star Game. Salvo nos seus dúas primeiras tempadas, a súa media de anotación roldou sempre os 20 puntos por partido. En 1992, con 33 anos, foi traspasado aos New York Knicks, onde xogou dous anos máis, cun rendemento notablemente inferior ao da súa carreira en Dallas.

### Europa

Decidiu estender a súa carreira indo xogar a Europa, fichando polo equipo da liga grega do AEK Atenas, na tempada 1994-95. Ao ano seguinte o seu destino sería a *LEGA* italiana, en concreto o Olimpia Milano, co que gañaría a liga e a copa.

#### Equipos

* Dallas Mavericks (1981-1992)
* New York Knicks (1992-1994)
* AEK Atenas (Liga Grega) (1994-1995)
* Olimpia Milano (Liga Italiana) (1995-1996)

Logros persoais
---------------

* Participou no All-Star Game en catro ocasións.
* Campión da liga italiana en 1996.
* O número **22** que lucía nos Mavericks foi retirado no ano 2000.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil histórico en nba.com
* Estatísticas de Rolando Blackman Arquivado 24 de marzo de 2010 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q280376
* Basketball-Reference: blackro01
* NBA: 76176

 |
**Pak Doo-Ik** (en coreano: 박두익), nado en Pyongyang o 17 de decembro de 1943, é un exfutbolista norcoreano.

Carreira
--------

Foi internacional coa selección de Corea do Norte, e representou a esta no Mundial de 1966 en Inglaterra, marcando o gol contra Italia en Ayresome Park, que lle deu ao equipo norcoreano o histórico pase aos cuartos de final, sendo a primeira vez que o conseguía un equipo que non fose nin europeo nin iberoamericano. Disputou tamén o partido de cuartos contra Portugal, no que o seu equipo comezou gañando 3-0, ata que Eusébio anotou catro goles para darlle a volta ao marcador, pechando a remontada José Augusto cun quinto gol.

En 2002 apareceu no documental *The Game of Their Lives*, do cineasta británico Daniel Gordon, no que se contaba a historia da selección norcoreana no Mundial de 1966.

Despois da vitoria, Pak, que era cabo do exército norcoreano, foi ascendido a sarxento. Pouco despois deixou o exército e o fútbol e converteuse en profesor de ximnasia.

Durante o paso do facho olímpico por Pyongyang en 2008, foi o primeiro en transportar o facho.

Notas
-----

1. ↑  "Portugal - Corea do Norte 1966". *FIFA* (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 03 de maio de 2021. Consultado o 3 de maio de 2021.
2. ↑  "Pak Doo Ik takes the spotlight once more" (en inglés). 16 de outubro de 2002. Consultado o 3 de maio de 2021.
3. ↑  "Pyongyang Torch Relay Passes Without Hitch" (en inglés). 29 de abril de 2008. Consultado o 3 de maio de 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q464515
* FIFA: 174832
* Transfermarkt: 236056

 |
**Pedro de Morenés y Álvarez de Eulate**, nado en Areeta (Getxo, Biscaia) o 17 de setembro de 1948, é un empresario, alto executivo e político español, ministro de Defensa do Goberno de España dende o 22 de decembro de 2011 ata o 4 de novembro de 2016.

Traxectoria
-----------

En 1978 licencíase en Dereito pola Universidade de Navarra. Seguidamente diplómase en Dirección de Empresas pola Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da Universidade de Deusto. Entre 1984 e 1988 traballou nun bufete de avogados, para pasar, en 1988, á Empresa Astilleros Españoles S. A. e de aí, en 1991, ao Instituto Nacional de Industria.

En 1996, tras a vitoria electoral do Partido Popular, nas eleccións xerais, o novo Ministro de Defensa Eduardo Serra Rexach, nomeouno Secretario de Estado de Defensa. Permaneceu no cargo toda a Lexislatura.

En 2000 é nomeado Secretario de Estado de Seguridade no Ministerio do Interior, e finalmente, entre 2002 e 2004 foi Secretario de Estado de Política Científica e Tecnolóxica no Ministerio de Ciencia e Tecnoloxía.

En 2011, tras a vitoria do Partido Popular nas eleccións xerais, foi nomeado ministro de Defensa por Mariano Rajoy.

Notas
-----

1. ↑  "Real Decreto 1826/2011, de 21 de decembro, polo que se nomean Ministros do Goberno" (PDF). *BOE*. 22 de decembro de 2011. Consultado o 22 de decembro de 2011.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Juan Ramón García Secades** | **Secretario de Estado de Defensa de España**1996-2000 | Sucesor:**Fernando Díez Moreno** |
| Predecesor:**Ricardo Martí Fluxá** | **Secretario de Estado de Seguridade de España**2000-2002 | Sucesor:**Ignacio Astarloa** |
| Predecesor:**Ramón Marimón** | **Secretario de Estado de Política Científica e Tecnolóxica de España**2002-2004 | Sucesor:**Salvador Barberá** |
| Predecesor:**Carme Chacón** | **Ministro de Defensa de España**2011-2016 | Sucesor:**María Dolores de Cospedal** |
O **Rexistro Civil** é un organismo administrativo ou servizo público, encargado de deixar constancia dos feitos ou actos relativos ó estado civil das persoas naturais, así como outros que as leis lles encomenden.

No Rexistro Civil inscríbense os nacementos, a filiación, o nome e apelido das persoas, os falecementos reais ou presuntos, os matrimonios. Así mesmo, pode corresponderlle, segundo o país, o rexistro das gardas, a patria potestade, as emancipacións, as nacionalizacións, os antecedentes penais e os vehículos que usen matrículas.

Os rexistros civís creáronse, primeiramente, en Francia no século XVIII, e logo a partir do século XIX, a súa existencia estendeuse ó resto do mundo como parte do proceso secularizador do Estado, por mor da separación da Igrexa e o Estado e o ditado de leis laicistas (ou laicas).

Rexistro Civil en España
------------------------

En España, o Rexistro Civil é levado polos Xulgados de Primeira Instancia, ou, naquelas localidades onde os haxa, polos Xulgados de Paz. Administrativamente depende da Dirección Xeral dos Rexistros e do Notariado, pertencente ao Ministerio de Xustiza.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Documento de identidade.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q83708009
* BNCF: 39171
* BNF: 13318372x
* GEC: 0206784
* MAG: 2778524814
* NDL: 00573187

 |
Mapa da rexión Etiópica ou ecozona afrotropical.
A **rexión Etiópica**, tamén chamada **rexión afrotropical** e **ecozona afrotropical**, é unha das oito ecozonas ou rexións bioxeográficas terrestres.

Comprende a África subsahariana, Madagascar, as illas do océano Índico occidental, e se estende até o sur da península Arábiga.

A súa orixe remóntase até hai uns 100 millóns de anos, cando África foi o primeiro continente en separarse da masa de terra ou supercontinente de Gondwana. Porén, este illamento foi só parcial, pois as especies aínda podían moverse cara a Suramérica polo oeste cara a Europa polo norte.

Hoxe en día esta ecozona é popular grazas aos seus leóns (*Panthera leo*), ás dúas especies de rinocerontes (*Ceratotherium simun* e *Diceros bicornis*), o guepardo (*Acinonyx jubatus*), a xirafa (*giraffa camelopardalis*), as diferentes especies de cebras (*Equus quagga*, *E. grevyi* e *E. zebra*), os licaóns (*Lycaon pictus*) e outras. Pero ningún destes grupos apareceron en África, e todos eles, salvo a familia dos xiráfidos, son inmigrantes que proceden doutras ecozonas, nin superan os 10 millóns de anos de antigüidade nesta.

En cambio, si hai un grupo que pode considerarse auténtico de aquí: o dos afroterios, ao que pertencen os tenrecs, as toupas douradas, as musarañas elefante, o porco formigueiro (*Orycteropus afer*), os damáns, os sirenios, os proboscídeos e os membros extintos (embritópodos e desmóstilos).

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ecozona afrotropical.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre bioloxía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q388614
* EBID: ID
* NKC: ge1140146

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras cirílicas. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

O **río Neva** ou **río Nevá** (en ruso: Река Нева́ ) é un río situado ó noroeste de Rusia. Ten 74 km de lonxitude e nace no Lago Ladoga (Ладожское Озеро - Ládozhskoye Ózero) e tras pasar polo istmo de Carelia (Карельский Перешеек - Karelskii Pereshéyek) a través da parte occidental do óblast de Leningrado (región histórica de Ingria) e a cidade de San Petersburgo desemboca no golfo de Finlandia. A pesar da súa pequena lonxitude, é o terceiro río máis caudaloso de Europa, só detrás do Volga e do Danubio.

Historia
--------

Durante a Idade Media, o río tiña unha grande importancia, posto que ó ser ancho e navegable constituía unha canle de comunicación entre o Mar Báltico e o río Volga. A confluencia do Neva e o río Izhora foi o escenario da famosa Batalla do Nevá (1240) entre os suecos e rusos. Alexandre Iaroslávich, príncipe de Nóvgorod, gañou dita batalla e asumiu o sobrenome de «Nevski», que significa «do Neva».

Durante o século XVI, a desembocadura do Neva, albergou a fortaleza sueca de Nyen, e un entrante de terra no Ladoga, a fortaleza rusa de Oréshek, logo chamada Shlisselburg. A fortaleza de Nyen foi destruída por Pedro o Grande, despois de fundar a Fortaleza de San Pedro e San Paulo (Петропавловская Крепость - Petropávlovskaya Krépost'), en 1703. Situada na Illa de Liebre (Зайчии Остров - Zaichii Óstrov), a fortaleza é considerada coma a primeira estrutura do actual San Petersburgo.

O monxe ruso Grigori Rasputín foi guindado ó río Neva en 1916 onde morreu afogado.

Notas
-----

1. 1 2  "Nevá". *Diciopedia do século 21* **3**. Do Cumio, Galaxia e do Castro. 2006. p. 1458. ISBN 978-84-8288-942-9. Río do NO de Rusia (74 km). Nace no lago Ladoga e desemboca no Báltico. • Batalla do Nevá Vitoria de Alexandre Nevski sobre os suecos (1240)

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Río Nevá Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Batalla do Nevá

### Ligazóns externas

* Río Neva *(en ruso)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q645
* WorldCat
* VIAF: 237015439
* BRE: 2651165
* EBID: ID
* GEC: 0045876
* GeoNames: 522422
* GND: 4669196-0
* NKC: ge632003
* OSM: 2811903

 |
***Retranca*** foi unha publicación humorística mensual galega, publicada desde novembro de 2007 ata o ano 2012, cando a empresa editora quebrou a causa da entrada en concurso de acredores da empresa distribuidora das súas revistas. Estaba dirixida polo deseñador Kiko da Silva.

Características
---------------

Cada publicación adícábase a un tema concreto (feísmo, Cidade da Cultura de Galicia, tren de alta velocidade, entroido, cambio climático, series televisivas galegas ou bilingüismo en Galiza), pero tamén contaba con seccións fixas.

Colaboraban nela autores como Miguelanxo Prado, Xaquín Marín, Pinto & Chinto, Camilo Franco, Manuel Jabois ou o propio Kiko da Silva.

Desde o número 2 incluíu a publicación en branco e negro *A Nosa Pedra*, con textos de diversos autores.

Notas
-----

1. ↑  "COEDIS, a distribuidora que levaba Retranca aos quioscos está en concurso de acreedores". *revistaretranca.blogspot.pt*. Consultado o 23/5/2018.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Retranca Editora

### Ligazóns externas

* Páxina web da revista
**Robert Whitaker**, nado en Denver (Colorado) en 1952, é un xornalista e escritor estadounidense especializado en historia da medicina, historia da psiquiatría, ensaios clínicos e psicofármacos. Finalista do premio Pulitzer en 1998, Robert Whitaker lidera no seu país o movemento crítico contra a psiquiatría biomédica. Cuestiona en particular a expansión das enfermidades mentais e o papel que desempeñou a prescrición desaforada de psicofármacos promovida desde a psiquiatría oficial académica.
Recibiu diversos premios e recoñecementos na súa carreira profesional polo seu labor como xornalista sobre temas médicos relacionados cos trastornos mentais e a industria farmacéutica, entre eles, finalista do premio Pulitzer en 1998 por unha serie de artigos que co-escribiu para o Boston Globe sobre os abusos da experimentación en pacientes psiquiátricos. A súa obra *Anatomy of an Epidemic* foi declarada pola Investigative Reporters and Editors norteamericana como o mellor traballo de xornalismo de investigación de 2010. Foi publicada en España como "Anatomía de una Epidemia. Medicamentos psiquiátricos y el asombroso aumento de las enfermedades mentales".

O seu traballo tivo eco a nivel internacional e requíreselle en moitas partes do globo para que realice conferencias explicando os seus descubrimentos. A comunidade de pacientes psiquiátricos recibiu os seus traballos con gran entusiasmo e ansiado alivio.

Robert Whitaker é o fundador e responsable de *Mad in America* unha web crítica co sistema psiquiátrico actual.

Visitou Santiago de Compostela en maio de 2016 onde participou nunha xornada formativa organizada pola ATFM de Galicia celebrada na Facultade de Psicoloxía da Universidade de Santiago de Compostela.

Notas
-----

1. ↑  "author's biography". Arquivado dende o orixinal o 02 de xuño de 2008. Consultado o 01 de novembro de 2020.
2. ↑  Whitaker, Robert (2010). *Anatomy of an Epidemic*.
3. ↑  Whitaker, Robert (2015). *Anatomía de una epidemia*. Capitan Swing.
4. ↑  "Mad in America".. Consultado o 01/11/2020.  Ligazón externa en `|páxina-web=` (Axuda)
5. ↑  "Asociación de Terapia Familiar e Mediación de Galicia".. Consultado o 1/11/2020.  Ligazón externa en `|páxina-web=` (Axuda)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7351003
* WorldCat
* VIAF: 47854186
* BNF: 169788542
* FAST: 476045
* GND: 129895989
* ISNI: 0000 0001 2279 5914
* LCCN: no2002023073
* NKC: pna20221147573
* NTA: 272622095
* OL: OL5408230A
* SUDOC: 176759948

 |
**Safri Duo** é un grupo dinamarqués de música electrónica composto por Uffe Savery e Morten Friis. Nun principio enfocados na música clásica, en 1999 foron descubertos por un selo musical de música clásica. Despois de asinar, lanzaron un tema que mesturaba sons tribais e música electrónica. O resultado foi o popular "Played-A-Live (The Bongo Song)", que se converteu nunha das cancións máis populares de Europa no 2001. O sinxelo e álbum seguintes, *Episode II* venderon un millón de unidades en todo o mundo, facendo de Safri Duo o grupo musical dinamarqués máis famoso dende Aqua.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do grupo Arquivado 24 de xaneiro de 2016 en Wayback Machine. *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q326267
* WorldCat
* VIAF: 130381316
* AllMusic: mn0000787880
* BNF: 14031847f
* Discogs: 4015
* ISNI: 0000 0001 1088 7598
* LCCN: no96011251
* MusicBrainz: ID
* NKC: ko2003174567
* Songkick: 296523
* SUDOC: 126297711

 |