| *Dendragapus obscurus* |
| --- |
| *Dendragapus obscurus*, macho
*Dendragapus obscurus*, femia |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Subfilo: | Vertebrata |
| Clase: | Aves |
| Orde: | Galliformes |
| Familia: | Phasianidae |
| Subfamilia: | Tetraoninae |
| Xénero: | *Dendragapus* |
| Especie: | ***D. obscurus*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Dendragapus obscurus***(Say, 1823) |
| Área de distribución de *Dendragapus obscurus*Área de distribución de *Dendragapus obscurus* |
| Subespecies |
| *Véxase o texto* |

***Dendragapus obscurus*** é unha especie de ave da orde dos galiformes, familia dos fasiánidos e subfamilia dos tetraoninos, unha das dúas que integran o xénero *Dendragapus*.

É un tetraonino de tamaño mediano, propio da cordilleira das Montañas Rochosas, en América do Norte, moi semellante ao seu conxénere *Dendragapus fuliginosus*.

Características
---------------

Moi semellante e estreitamente relacionado filoxeneticamente con *Dendragapus fuliginosus*), antigamente ambas as especies foron consideradas como conespecíficas, pero na actualidade recoñécense como especies independentes.

A plumaxe dos machos adultos e predominantemente escura, e a súa cola é longa, de forma cuadrangular, e de cor gris n a porción distal. Os machos presentan unha bolsa de aire violácea na garganta, rodeada de plumas brancas, e unha carúncula vermella sobre o ollo, visíbeis durante a exhibición nupcial. As plumaxe das femias adultas é apencada, con plumas castañas con marcas brancas e castaño escuras nas partes ventrais.

Hábitat e distribución
----------------------

O hábitat de cría desta pita do monte son os bordos dos bosques de coníferas e mixtos nas rexións montañosas do oeste de Norte América, desde Alasca e Yukón até Novo México.

Bioloxía
--------

Estas aves on residentes permanentes, pero poden desprazarse a curtas distancias camiñando ou con voos curtos cara a áreas con bosques máis densos en inverno, co estraño hábito de moverse cara a altitudes maiores no inverno.

Aliméntanse no solo, ou nas árbores en inverno. Nesta estación comen principalmente acículas de abetos e de *Pseudotsuga taxifolia* (abeto de Douglas) e, ocasionalmente, tamén acículas de *Tsuga* sp. e de *Pinus* sp. En verán son máis importantes outras plantas (*Pteridium*, *Salix*), bagas (*Gaultheria*, *Mahonia*, *Rubus*, *Vaccinium*) e insectos (particularmente formigas, escaravellos e saltóns).

Na época de celo os machos cantan marcando os seus territorios e fan curtos voos batendo as ás para atraeren ás femias. Os niños son simpes escavacións no solo escondidos entre arbustos ou pólas de árbores caídas. As fembras deixan o territorio dos machos despois do apareamento. Os polos aliméntase de exclusivamente de insectos nos primeiros dez días de vida.

Taxonomía
---------

Macho exhibíndose na parada nupcial.
Femia.
### Descrición

A especie foi descrita en 1823 polo naturalista estadounidense Thomas Say nunha nota da páxina 14 do traballo *Exped. Rocky Mt. [James]Phila*. 2ª ed. baixo o nome de *Tetrao obscurus*.

### Etimoloxía

Para a do xénero, véxase *Dendragapus*.

O epíteto específico fai referencia á vor da súa plumaxe.

### Subespecies

Recoñécense as seguintes subespecies:

* *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873)
* *Dendragapus obscurus howardi* Dickey & van Rossem, 1923
* *Dendragapus obscurus obscurus* (Say, 1823)
* *Dendragapus obscurus oreinus* Behle & Selander, 1951
* *Dendragapus obscurus pallidus* Swarth, 1931
* *Dendragapus obscurus richardsonii* (Douglas, 1829)
* *Dendragapus obscurus sierrae* Chapman, 1904
* *Dendragapus obscurus sitkensis* Swarth, 1921

### Controversia taxonómica

Dadas as similitudes entre moitas das especies dos tetraoninos, non hai acordo unánime sobre a taxonomía do xénero *Dengragapus*.

Así, por exemplo, o Sistema Integrado de Información Taxonómica (ITIS), só considera como válida a especie *Dengragapus obscurus*, considerando a *Dendragapus fuliginosus* como unha subespecie desta, *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873), utilizando como fonte a Zoonomen - Zoological Nomenclature Resource (23-05-2005). Porén, o *Grouse Specialist Group* (Grupo de especialistas en pitas do monte) recoñece a ambas as especes, *Dendragapus obscurus* e *Dendragapus fuliginosus*, como especies independentes.

Outros consideran a especie *Dendragapus falcipennis*, que a maioría clasifican como *Falcipennis falcipennis*.

Finalmente, outros consideran a *Dendragapus canadensis*, especie definida por Linneo como *Tetrao canadensis* Linnaeus, 1758, que a maioría dos autores clasifican tamén dentro do xénero *Falcipennis*, como *Falcipennis canadensis*.

Notas
-----

1. ↑  BirdLife International (2016): *Dendragapus obscurus* na *Lista vermella* da UICN. Versión 2018-2. Consultada o 22 de febreiro de 2019.
2. 1 2 3 4  del Hoyo, J. *et al.* 1994, pp. 401-402.
3. 1 2 3  Sibley, D. (2000). *The Sibley Guide to Birds*. New York: Alfred A. Knopf. p. 143. ISBN 0-6794-5122-6. Consultado o 22 de febriero de 2019.
4. ↑  Banks, R. C.; Cicero, C.; Dunn, J. L.; Kratter, A. W.; Rasmussen, P. C.; Remsen, J. V. Jr.; Rising, J. D.; Stotz, D. F. (2006). "Forty-seventh Supplement to the American Ornithologists' Union Check-list of North American Birds" (PDF). *The Auk* **123** (3): 926–936. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 26 de febreiro de 2015. Consultado o 22 de febreiro de 2019.
5. 1 2  Schroeder, M. A. 2004, pp. 4-6.
6. 1 2 3  *Dendragapus obscurus* (Say, 1823) no ITIS.
7. ↑  *Dendragapus obscurus* (Say, 1823) en AviBase.
8. ↑  *Dendragapus obscurus fuliginosus* (Ridgway, 1873) no ITIS.
9. ↑  del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J.; Christie D. A. & de Juana E. coords. *Handbook of the Birds of the World Alive*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 978-84-8733-415-3.
10. ↑  BirdLife International (2017): Siberian Grouse. *Falcipennis falcipennis* na *Lista vermella* da UICN.
11. ↑  Gallo siberiano. *Falcipennis falcipennis* (Hartlaub, 1855) en Avibase.
12. ↑  BirdLife International (2016): Spruce Grouse. *Falcipennis canadensis* na *Lista vermella* da UICN.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Dendragapus obscurus***  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Dendragapus obscurus*** |

### Bibliografía

* Barrowclough, G.; J. Growth, L. Mertz & R. Gutierrez (2004): "Phylogeographic structure, gene flow and species status in blue grouse (*Dendragapus obscurus*)". *Molecular Ecology* **13** (7): 1911-1922.
* del Hoyo, J.; Elliott, A. & Sargatal, J. eds. (1994): *Handbook of the Birds of the World. Vol 2*. Barcelona: Lynx Edicions. ISBN 84-8733-415-6.
* Madge, S. & McGowan, P. (2002): *Pheasants, partridges and grouse: including buttonquails, sandgrouse and allies*. Londres: Christopher Helm. ISBN 978-0-7136-3966-7.
* Schroeder, M. A. (2004): "Blue grouse *Dendragapus obscurus* are now considered to be two species: dusky grouse *Dendragapus obscurus* and sooty grouse *Dendragapus fuliginosus*". *Newsletter of Grouse Specialist Group*, 32: 4-6.

### Outros artigos

* Galiformes
* Fasiánidos
* Tetraoninos
* *Dendragapus*

### Ligazóns externas

* *Dendragapus obscurus*. Blue grouse na ADW. Con abundante información e bibliografía.
* Dusky Grouse. *Dendragapus obscurus* (Say 1822) na EOL.

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Dendragapus\_obscurus
* Avibase: A55D83A9520AA6DA
* BirdLife: 22734690
* eBird: dusgro
* Fossilworks: 291542
* GBIF: 2473588
* GNAB: dusky-grouse
* iNaturalist: 1241
* IRMNG: 10195596
* ITIS: 175860
* IUCN: 22734690
* NCBI: 90755
* Xeno-canto: Dendragapus-obscurus

 |