**Dionisio o Exiguo**, tamén coñecido como **Dionisio o Humilde**, nado *circa* 470 e finado *circa* 544, foi un monxe do século VI nado na Escitia Menor, a moderna Dobruia, repartida entre Romanía e Bulgaria. Foi membro da comunidade dos monxes escitas concentrada en Tomis, a principal cidade da Escitia Menor. Dionisio é famoso por ser o inventor da era Anno Domini, que se usa para numerar os anos tanto do calendario gregoriano coma do calendario xuliano (cristianizado).

Traxectoria
-----------

Dende arredor do 500 viviu en Roma, onde, como membro erudito da curia romana, traduciu do grego ao latín 401 canons eclesiásticos, incluíndo os apostólicos e os decretos dos concilios de Nicea, I concilio de Constantinopla, concilio de Calcedonia e Sardis, e tamén unha colección das decretais dos papas dende Siricio ata Anastasio II. Estas coleccións eran respectadas na *pars occidentis* e aínda guían as administracións eclesiásticas. Dionisio tamén escribiu un tratado de matemáticas elementais.

O autor dunha continuación do *Computus* de Dionisio, en 616, describiuno coma o "abade máis erudito da cidade de Roma", e Beda o Venerable concedeulle o título honorífico de *abbas*, que se empregaba con calquera monxe, especialmente un maior e respectado, e non implica necesariamente que Dionisio dirixise algunha vez un mosteiro; en efecto, o amigo de Dionisio Casiodoro confirma en *Institutiones* que xa con idade avanzada era só un monxe.

Obras e traducións
------------------

Segundo Casiodoro, compañeiro de estudos, aínda que escita de nacemento, Dionisio era por carácter un romano verdadeiro e católico devoto, un gran erudito tanto en grego coma en latín e un escriturista consumado. Traduciu obras de referencia do grego ao latín, principalmente a *Vida de san Pachomio*, a *Instrución de san Proclo de Constantinopla* para os armenios, o *De opificio hominis* de Gregorio de Nisa, e a historia da descuberta de Xoán o Baptista. A tradución da carta sinodia de Cirilo de Alexandría contra Nestorio, e algunhas outras obras moito tempo atribuídas a Dionisio son agora consideradas anteriores no tempo e asignadas a Mario Mercator.

De grande importancia foron as súas contribucións ao dereito canónico, cuxos comezos en Occidente son debidos a el. A súa *Collectio Dionysiana* abrangue:

* Unha colección de decretos sinodiais, dos que deixou dúas edicións:
	+ *Codex canonum Ecclesiæ Universæ*, que contén canons dos sínodos orientais só en grego e latín, incluídos os dos catro concilios ecuménicos dende Nicea (325) ata Calcedonia (451).
	+ *Codex canonum ecclesiasticarum*, que só está en latín; os seus contidos concordan co anterior en xeral pero falta o concilio de Éfeso (431), mentres que os denominados "Canons dos Apóstolos" os de Sardica si se inclúen, así coma os 138 do concilio de Cartago (419).
	+ Doutra versión bilingüe de canons gregos escrito a instancia do papa Hormisdas, só se conserva o prefacio.
* Unha colección de Constitucións papais (*Collectio decretorum Pontificum Romanorum*) dende Siricio ata Anastasio II (384-498).

Anno Domini
-----------

*Véxase tamén**:* Anno Domini.
Dionisio é célebre por ser o inventor da era Anno Domini, usada para numerar os anos de tanto o calendario gregoriano coma o calendario xuliano. Usouna para identificar as pascuas na súa táboa de pascua, pero non para datar ningún acontecemento histórico. Cando deseñou a táboa, os anos do calendario xuliano identificábanse nomeando os cónsules de cada ano - el mesmo escribe que o "ano actual" é "o consulado de Probo Iunior Flavio Probo", afirmando que pasaran 525 anos "dende a encarnación do noso Señor Xesús Cristo". Como fixo os cálculos non se sabe. Inventou un novo xeito de numerar os anos para substituír a anos de Diocleciano que se tiñan empregado nunha vella táboa de pascua xa que non quería continuar lembrando un tirano que perseguira os cristiáns. A era Anno Domini pasou a ser usada en todo Occidente polo Venerable Beda para datar acontecementos na súa Historia Eclesiástica do Pobo Inglés, completada en 731.

Notas
-----

1. ↑  *De divinis Lectionibus*, c. xxiii

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q274091
* WorldCat
* VIAF: 249536247
* BAV: ADV10266289
* BIBSYS: 95001397
* BLBNB: 001454999
* BNE: XX936988
* BNF: 11929838b
* CANTIC: a19994990
* CERL: cnp00994210
* CiNii: DA04339395
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118679724
* EBID: ID
* FAST: 1815960
* GEC: 0022551
* GND: 118679724
* ICCU: UBOV121938
* ISNI: 0000000455557922
* LCCN: no93008668
* NKC: js20020122070
* NLA: 67259450
* NLG: 88667
* NNDB: 000104429
* NTA: 070213550
* openMLOL: 304476
* Orthodox Encyclopedia: 178471
* PTBNP: 1589964
* SELIBR: 183855
* SUDOC: 027206009
* Treccani: dionigi-il-piccolo

 |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Victorio de Aquitania.