recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
* *Este artigo trata sobre o trebello, para o grupo de uvas en que se divide un cacho, véxase: Acio*.

Escada de apoiar tradicional.
Unha **escada**, **escala**, **esqueiro** ou **esqueira** é unha escaleira normalmente de madeira ou metálica formada por dúas hastas (pezas longas verticais) ligadas por barras ou paus horizontais, que pode ser portátil ou mecánica adaptábel a un vehículo. Serven para que as persoas poidan ascender e descender de lugares inaccesíbeis por se atoparen a distinta altura ou nivel. Empréganse principalmente en actividades de bricolaxe, xardinaxe, fruticultura.

Por extensión chámase escada ao guión detallado que reflicte os contidos e a súa duración dentro dun programa, así como a súa forma de presentación.

Partes
------

Están compostas por dous montantes ou hastas de lonxitude variábel unidos transversalmente grazas a traveseiros colocados de xeito equidistante chamados banzos ou chanzos que permiten o ascenso progresivo até a zona desexada. Son trebellos facilmente transportábeis pola súa levidade. Orixinalmente fabricábanse de madeira e ademais dos usos actuais eran comúns para acceder a sobrados e faiados. Actualmente o material máis utilizado é o aluminio pola súa lixeireza e porque permite unións entre banzos e montantes de maior consistencia, que prolongan a vida útil da escada.

Tipos e normativa
-----------------

De forma xenérica, as escadas pódense dividir en dous grupos:

* **Apoiábeis**, as tradicionais, non teñen estabilidade por si mesmas e cómpre apoialas no elemento a ascender: parede, árbore, fachada, sobrado, etc.
* **Autoestábeis ou dobres.** Susténtanse por si mesmas.

Tamén existen as seguintes:

* *Corredeira*
* *Telescópicas* ou *extensíbeis*
* *Con plataforma*

Existen infinidade de modelos de escadas en función da altura, o número de pasos, artellamento, etc. Algunhas dispoñen de plataformas de traballo, varandas e elementos de ancoraxe para realizar tarefas a determinada altura con total seguranza.

A normativa DIN EN 131 regula, a nivel europeo a fabricación e características das escadas.

Galería de imaxes
-----------------

* Escada de plataforma.
* Escada dobre.
* Escada telescópica.
* Escada de bombeiro.
* Escada extensíbel.
* Rapaces a rubir por unha escada de madeira.
* Unha escada de uso cerimonial en Indonesia.
* Escada metálica telescópica.

Notas
-----

1. ↑  *Gran dicionario Xerais da lingua galega*, Vigo, Xerais, 2009; *Dicionario da Real Academia Galega*, A Coruña, RAG, 2012
2. ↑  "Definición en Portal das Palabras". Arquivado dende o orixinal o 15 de marzo de 2016. Consultado o 15 de marzo de 2016.
3. ↑  *Dicionario galego de televisión*, Santiago de Compostela, Xunta de Galicia-Centro Ramón Piñeiro, 2005
4. ↑  Nome en galego en *Dicionario visual da construción*, Santiago de Compostela, Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, 2004

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Escaleira
* Chanzo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q168639
* AAT: 300022376
* GiantBomb: 3055-520
* GND: 4167318-9
* JSTOR: ladders
* LCCN: sh85073884
* NKC: ph490133

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Astureses.

**San Xulián de Astureses** é unha parroquia do concello ourensán de Boborás. Segundo o IGE en 2011 tiña 212 habitantes (105 homes e 107 mulleres).

Xeografía
---------

A parroquia limita coas parroquias de Corneda (O Irixo), Madarnás e Longoseiros (O Carballiño), Moldes e Xuvencos (Boborás). A parroquia está cruzada polo oeste, de norte a sur, polo río Pedriña, un afluente do Arenteiro, e ten ao longo do seu percorrido varios muíños que hoxe en día é difícil visitar, aínda que en Fondo de Vila existe un muíño totalmente funcional. Está formada por varios núcleos de poboación. O núcleo de Batallás está formado polos lugares de Batallás de Abaixo, Batallás do Medio e Batallás de Arriba, este pertencente ao Carballiño.

Economía
--------

Parte da poboación traballa no sector servizos en vilas próximas como O Carballiño ou mesmo Ourense. Existe un alto nivel de emigración. Demograficamente a poboación está envellecida.

Patrimonio
----------

A igrexa de San Xulián de Astureses está situada en Outeiro e para chegar a ela pódese tanto ir por Fondo de Vila como pola Penela.

Na ermida da Saleta celébrase unha romaría anual. Está rodeada por unha carballeira, e antigamente celebrábase unha competición automobilística de rallys, coñecida como Subida á Saleta.

Festas
------

As tres festas principais son o San Bertolameu (24 de agosto), a Romaría da Saleta (19 de setembro), e o San Xulián, patrón da parroquia, que se celebra o 7 de xaneiro. As dúas primeiras son máis concorridas debido ás datas de verán e a que a festa patronal coincide co remate do Nadal.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Astureses

| Lugares da parroquia de Astureses no concello ourensán de Boborás |  |
| --- | --- |
| Astureses | Batallás | Cibreiro | Eixán | Fondo de Vila | O Outeiro | A Penela | Xoane |

### Parroquias de Boborás

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Boborás |  |
| --- | --- |
| Albarellos (San Miguel) | Astureses (San Xulián) | Brués (San Fiz) | Cameixa (San Martiño) | Cardelle (San Silvestre) | Feás (Santo Antón) | Laxas (San Xoán) | Moldes (San Mamede) | Moreiras (Santa Mariña) | Pazos de Arenteiro (San Salvador) | O Regueiro (San Pedro) | Xendive (San Mamede) | Xurenzás (San Pedro) | Xuvencos (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Boborás

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12383899
* código INE: 32013020000

 |
A **enxeñaría xenética** é un conxunto de técnicas, que forman parte da bioloxía molecular e teñen como obxecto a utilización dos coñecementos adquiridos en xenética para utilizar, reproducir, ou modificar o xenoma dos seres vivos. A miúdo ten por obxecto a modificación dos xenotipos, o que adoita producir a modificación dos fenotipos. A biotecnoloxía da manipulación xenética e transferencia de ADN dun organismo a outro, que posibilita a creación de novas variedades, a corrección de defectos xenéticos e a fabricación de numerosos compostos.

Outras acepcións
----------------

Na súa acepción máis ampla, a **manipulación xenética** significa calquera cambio realizado no material xenético.

Existen dous niveis de manipulación xenética. A primeira é a manipulación xenética de mellora, dedicada a crear individuos con mellores cualidades. Isto ten diversos riscos tanto socio-éticos (división da especie en mellorados e non mellorados) coma xenéticos (perda de diversidade xenética).

A segunda é a manipulación xenética con fins terapéuticos con enormes opcións e posibilidades para a sociedade actual.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Euxénese

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q159236
* BNCF: 39858
* BNE: XX528379
* BNF: 119581948
* EBID: ID
* FAST: 940027
* GND: 4071722-7
* JSTOR: genetic-engineering
* LCCN: sh85053855
* MAG: 23837897
* NDL: 00575253
* PSH: 806
* TESF: genetic\_engineering
* Treccani: ingegneria-genetica

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D005818
* MeSH: E05.393.420

 |
Carbonato de calcio.
O **carbonato de calcio** é un composto químico, de fórmula CaCO3. É unha substancia moi abundante na natureza, formando rochas, como compoñente principal, en todas partes do mundo, e é o principal compoñente de cunchas e esqueletos de moitos organismos (p.ex. moluscos, corais) ou das cascas de ovo. É a causa principal da auga dura. En medicina utilízase habitualmente como suplemento de calcio, como antiácido e axente adsorbente. É fundamental na produción de vidro e cemento, entre outros produtos.

É compoñente dos seguintes minerais e rochas:

* Calcita
* Aragonita
* Calcaria
* Travertino
* Mármore

Propiedades químicas
--------------------

*Véxase tamén**:* Carbonato.
O carbonato cálcico comparte as propiedades típicas doutros carbonatos, notablemente:

* Este reacciona con ácidos fortes, desprendendo dióxido de carbono:

CaCO3(s) + 2 HCl(aq) → CaCl2(aq) + CO2(g) + H2O(l)

* Desprende dióxido de carbono por calor (por encima de 840 °C no caso de CaCO3), para formar óxido de calcio, comunmente chamado cal vivo:

CaCO3 → CaO + CO2

* O carbonato cálico que reacciona con auga que está saturada con dióxido de carbono forma bicarbonato cálcico:

CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2
Esta reacción é importante na erosión das rochas carbonáticas, formando cavernas e xerando auga dura nesas rexións.

Presenza nos organismos vivos
-----------------------------

O carbonato cálcico é compoñente principal de moitas estruturas presentes en organismos vivos. Algúns exemplos son:

* Reino Protista
	+ En algas como *Padina pavonica*
* Reino Metazoo
	+ Nas cascas de ovo de réptiles e aves

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Instituto Nacional de Seguridade e Hixiene no Traballo de España: Ficha internacional de seguridade química do carbonato cálcico *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q23767
* AAT: 300212174
* BNCF: 31082
* BNE: XX530537
* BNF: 11981073z
* BRE: 2037538
* EBID: ID
* GEC: 0152603
* GND: 4132861-9
* LCCN: sh85018780
* MAG: 2778039128
* NDL: 00577669

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* ATC: A12AA04
* CAS: 471-34-1
* ChEBI: 3311
* ChEMBL: CHEMBL1200539
* ChemSpider: 9708
* DrugBank: 06724
* DTXSID: DTXSID3036238
* E: E170
* ECHA: 100.006.765
* KEGG: C08129
* MeSH: D002119
* NDF-RT: N0000147306
* NIOSH: 0090
* PubChem: 10112
* RxNorm: 1897
* UMLS: C0006681
* UNII: H0G9379FGK

 |
Airbus A319 de easyJet Switzerland no aeroporto de Santiago de Compostela
**EasyJet Switzerland SA** é unha aeroliña de baixo custo baseada en Meyrin, Suíza que realiza voos operando como unha franquía de EasyJet dende os aeroportos de Xenebra e Basilea-Mulhouse-Friburgo.

A aeroliña fundouse o 18 de maio de 1988 como TEA Basel e iniciou as súas operacións o 23 de marzo de 1989 como parte do grupo TEA de aeroliñas, que realizaba voos chárter a varios destinos europeos. En marzo de 1998 EasyJet fíxose coa participación do 40% da compañía, e comezou os servizos de franquía o 1 de abril de 1999. No ano 2007 a aeroliña pasou a pertencer a investidores privados (51%), tendo easyJet o 49% das accións.

Frota
-----

En decembro de 2014 a frota de easyJet Switzerland estaba formada polos seguintes avións:


**Frota de easyJet Switzerland**| Avión | En servizo | Pedidos | Pasaxeiros |
| --- | --- | --- | --- |
| Airbus A319-100 | 16 | — | 156 |
| Airbus A320-200 | 9 | — | 180 |
| **Total** | **25** | **—** |  |

Notas
-----

1. ↑  Federal Office of Civil Aviation (ed.). "Frota de easyJet Switzerland". Consultado o 4 de xaneiro de 2015.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina da aeroliña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1050862
* WorldCat
* VIAF: 323145858259823022994

 |
A gasolina e o gasóleo son carburantes extraído do petróleo
Un **carburante** ou **combustible** é unha substancia capaz de producir enerxía. A obtención faise mediante unha reacción química nomeada combustión ou ben alterando os átomos da substancia con respecto aos combustibles nucleares nos cales se produce unha reacción nuclear. Os combustibles son substancias de vital importancia no desenvolvemento tecnolóxico da humanidade, grazas a que a enerxía contida neles pódese almacenar e utilizar no momento desexado co fin de producir un traballo útil.

Os seres vivos, como formas de vida baseadas no carbono, dependen do combustible como forma primaria de enerxía. Mediante un proceso nomeado metabolismo o alimento ou a enerxía solar transfórmanse en enerxía apta con vistas sustentar a vida.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q337540
* BNCF: 23117
* BNF: 11966520j
* BRE: 2234726
* GEC: 0144405
* GND: 4073754-8
* LCCN: sh85087580
* MAG: 2776811114
* PSH: 1073

 |
**Santa María de Baíste** é unha parroquia do concello de Avión, na provincia de Ourense. Está situada ao noroeste do concello, lindando ao norte co municipio de Beariz (a través do río Doade) e ao oeste coa Lama (provincia de Pontevedra), coa que limita a través da serra do Seixo.

Poboación
---------

Vista xeral da aldea de Baíste coa serra do Seixo ao fondo.
Segundo o IGE en 2017 tiña 160 habitantes, 86 menos ca en 2010 (116 homes e 130 mulleres) e 166 menos ca en 2000.

Cultura
-------

Entre o patrimonio arquitectónico destacan a igrexa parroquial (no lugar de Baíste), a capela de San Xoán en Rubillón, e a ermida de Santa Sabela en Liñares. Existen dous conxuntos con numerosos hórreos en Baíste e Rubillón.

No lugar de Rubillón existen numerosas vivendas de recente construción e de grandes dimensións, propiedade de emigrantes retornados de México. Isto contrasta coas numerosas casas vellas abandonadas, de arquitectura tradicional.

Nos lugares de Baíste e Rubillón rodou Chano Piñeiro a curtametraxe *Mamasunción* (1984).

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Baíste

| Lugares da parroquia de  Baíste no concello de Avión (Ourense) |  |
| --- | --- |
|  Acevedo |
 Baíste |
 Liñares |
 Rubillón |

### Parroquias de Avión

| Galicia | Provincia de Ourense | Parroquias de Avión |  |
| --- | --- |
| Abelenda (Santa Mariña) | Amiudal (Santiago) | Avión (Santos Xusto e Pastor) | Baíste (Santa María) | Barroso (Santa Baia) | Córcores (Santa Mariña) | Cortegazas (Santo Antonio) | Couso (Santa María) | Nieva (Santa María) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 332/1996, do 26 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da Provincia de Orense.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Avión

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20548831
* código INE: 32004040000

 |
**Beatriz González López-Valcárcel**, nada en Vigo, é unha catedrática e investigadora galega en economía da saúde.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Económicas pola Universidade de Santiago de Compostela e doutora en Económicas pola Universidade de La Laguna, é profesora da Universidade das Palmas de Gran Canaria.

Foi presidenta da Asociación Española de Economía da Saúde entre 2004 e 2005, da Sección de Economía da Saúde Pública da Asociación Europea de Saúde Pública (EUPHA) entre 2011 e 2012. Foi membro do Consello Asesor de Sanidade do Ministerio de Economía de España e representante das Canarias no Comité Consultivo do Sistema Nacional de Saúde. Presidenta da Sociedade Española de Saúde Pública e Administración Sanitaria entre 2015 e 2017.

En 2011 recibiu a Cruz da Orde Civil de Sanidade e foi nomeada filla adoptiva das Palmas de Gran Canaria en 2009. En 2016, foi á súa vez nomeada filla adoptiva da Illa de Gran Canaria.

En 2017, o portal MujeresCia elixiuna entre as 100 mulleres líderes en España.

É profesora Honoris Causa pola Universidade Isalud de Buenos Aires (2015).

No 2020, forma parte do comité de expertos sobre COVID-19 do Ministerio de Ciencia e Innovación, e do comité asesor do Goberno canario.

Notas
-----

1. ↑  "Currículum Vitae" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 08 de marzo de 2018. Consultado o 26 de marzo de 2018.
2. ↑  "López-Valcárcel, entre las cien mujeres líderes en España en 2017". *La Provincia*. 27 de xuño de 2017. Consultado o 13 de marzo de 2018.
3. ↑  "Beatriz González López-Valcárcel: «La sociedad cree que la medicina puede curarlo todo y hacerte eterno»".
4. ↑  "Beatriz González López-Valcárcel: "Tenemos que apartar el concepto de distancia social, que es erróneo, y cambiarlo por distancia física"". *eldiario.es* (en castelán). Consultado o 2020-04-28.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q50422099
* WorldCat
* VIAF: 70006417
* BIBSYS: 4046020
* BNE: XX954339
* Dialnet: 204550
* GND: 129355127
* ISNI: 0000 0000 4997 1095
* LCCN: nr2004023584
* NTA: 263291979

 |
Xílgaro, *Familiar Wild Birds* (1883).
**Eliza Turck**, nada en 1832 e finada en 1891, foi unha retratista inglesa (incluíndo miniaturas), pintora de xénero, paxaros e paisaxes, ilustradora e escritora.

Traxectoria
-----------

Turck naceu en Islington, Londres, filla de Herman Jochim Christian Turck, banqueiro (nado en 1792 en Bailiwick de Guernsey) e Anne Louisa Tielkens (nada en 1800 en Londres). Eliza mostrou unha aptitude temperá para a arte e recibiu leccións da súa nai que era unha talentosa artista afeccionada. Foi educada inicialmente en Alemaña e no seu regreso a Inglaterra, en 1848, estudou 6 meses na escola de Arte de Cary en Londres. Despois, tomou leccións en pintura ó óleo de William Vendaval, e, en 1852, entrou na Escola Feminina de Arte na rúa Gower durante un ano máis. Estudou durante 14 meses, desde 1859 a 1860, na Real Academia de Finas Artes en Antuerpen, Bélxica, e tivo algunha instrución de Nicaise de Keyser, o director.

Turck exhibiu na Royal Academy desde 1854, e tamén na British Institution, na rúa Suffolk e noutros lugares. O seu traballo incluía pinturas de xénero, obxectos literarios, escenas mariñas, arquitectura, paxaros e miniaturas, pintados ó óleo ou acuarela. Os seus traballos na Royal Academy incluíron *Rus in Urbe*, 1858, *Lady Dorothy in Breton Costume*, 1880 e *In St. Mark’s, Venice*, 1885. O seu cadro da Royal Academy de 1856 *Cinderella* foi un dos corenta cadros seleccionados por John Ruskin para crítica nas súas Notas de Academia: "Moi bonito, e ben estudado, mais Cinderella non parece a rapaza do conto de fada. Estou bastante intrigado en saber como a súa relación coa súa notable madriña podería indicarse mellor para deixar a unha señorita moi real nunha cociña real. Pero estou contento de ver este tratamento extremadamente realista, en todo caso'.

Exhibiu na Exposición Internacional en 1871, e as súas acuarelas de Bretaña foron amosadas na Galería Rogers, rúa Maddox, en 1879. Sobre isto, The Art Journal escribiu: "As súas cores están preto da natureza e cheas de tenros grises, especialmente no ceo, mentres que o seu tacto é ancho, libre e do estilo de Cox."

Proporcionou moitas ilustracións para a edición de 1883 de Walter Swaysland en catro volumes *Familiar Wild birds*. Tamén escribiu *A practical handbook to marqueterie wood-staining and kindred arts* (pub. L. Upcott Gill, 1899).

Notas
-----

1. 1 2 3  Clayton, Ellen Creathorne. *English female artists, volume 2* (Londres, Tinsley brothers, 1876) p. 146 ff.
2. ↑  W. Swaysland. *Familiar Wild Birds": Volume 1, Volume 2 (Cassell and Co. 1883). Archibald Thorburn foi o outro ilustrador que traballou nesta obra.*
3. ↑  A practical handbook to marqueterie wood-staining and kindred arts Arquivado 12 de febreiro de 2011 en Wayback Machine..

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Eliza Turck Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Eliza Turck en Artnet
**Eliseo Sández Figueira**, nado en Carnota o 7 de maio de 1920, e finado na Coruña o 1 de decembro de 2008, foi un cirurxián galego cunha intensa e longa vida profesional na contorna da vila coruñesa.

Traxectoria
-----------

Naceu o 7 de maio de 1920 na localidade coruñesa de Carnota, onde o seu pai, Eliseo Sández Otero, exercía como médico. Pouco tempo despois, trasladouse con toda a súa familia á Coruña, onde realizou todos os seus estudos da infancia e mocidade.
Cando ía comezar a súa carreira universitaria, estala a guerra civil e as Universidades permancen pechadas, polo que tivo que agardar ó remate da guerra para comezar os seus estudos de Medicina e Cirurxía na Universidade de Santiago.

Con posterioridade foise a Madrid, a continuar os seus estudos na Universidade Complutense. Alí estudou e traballou varios anos. A súa formación como médico estivo sempre moi marcada pola oportunidade que tivo de estudar e traballar nos servizos médicos de Carlos Jiménez Díaz ou Gregorio Marañón. En Madrid especializouse primeiro en neurocirurxía, mais despois decidiu formarse como cirurxián xeral e dixestivo, tanto no entón Hospital Provincial de Madrid (hoxe, Hospital Xeral Universitario Gregorio Marañón), como no Hospital de San Pablo, de Barcelona.

Posteriormente regresou á Coruña, onde exerceu medicina e cirurxía xunto ó seu pai, no Sanatorio San Nicolás, que este fundara.

*O Foucellas*
-------------

No ano 1943, o famoso guerrilleiro maquis Benigno Andrade, alias Foucellas, buscado polos axentes da Garda Civil, resultou ferido fortuitamente pola súa propia arma preto de Ordes. O guerrilleiro foi ingresado baixo o nome falso de Juan Fernández, e operado con éxito no Sanatorio San Nicolás dos Doutores Sández, que curiosamente lindaba parede con parede coa Comisaría Xeral de Policía, na céntrica Praza de Vigo da Coruña.

Notas
-----

1. ↑  Carlos Fernández, La Voz de Galicia. "Foucellas, el guerrillero osado". Arquivado dende o orixinal o 25/04/2016. Consultado o 26/05/2017. El famoso combatiente permaneció ingresado durante más de cinco meses en el antiguo hospital de San Nicolás...
2. ↑  CNT, Puerto Real. "Benigno Andrade García ejecutado a garrote vil". Arquivado dende o orixinal o 08 de xaneiro de 2018. Consultado o 26 de maio de 2017. ...donde fue operado bajo nombre falso de Juan Fernández en el sanatorio de San Nicolás...
O **escudo de Navarra** é o escudo que representa a Navarra. Aparece formalmente descrito no artigo 7.1 da Lei Orgánica de Reintegración e Amelloramento do Réxime Foral de Navarra, de 10 de agosto de 1982 que establece: "O escudo está formado por cadeas de ouro sobre fondo vermello, cunha esmeralda no centro de unión dos seus oito brazos de elos e, sobre elas, a Coroa Real, símbolo do Antigo Reino de Navarra".

Características
---------------

A descrición actual corresponde ao escudo histórico de Navarra -cadea de ouro sobre fondo de goles- que a lenda relaciona co escudo de armas que o rei navarro Sancho VII o Forte adoptou como propio en 1212, tras a vitoria dos reis cristiáns de Navarra, Castela e León, contra as tropas musulmás, sucedida nas Navas de Tolosa (actual provincia de Xaén), dentro da reconquista da península. As cadeas representarían ás que rodeaban a tenda do rei musulmán Miramamolín o Verde e que Sancho o Forte rompeu coa súa propia espada. E a esmeralda central representa a que o rei vencido levaba sobre o seu turbante.

Investigacións históricas máis recentes sinalan que a verdadeira orixe do escudo non se acha nas Navas de Tolosa nin orixinalmente se trataba de cadeas. Parece ser que a orixe está no selo real que adoptou o rei Teobaldo I de Champaña, sucesor de Sancho VII. No mesmo figuraba o rei dacabalo e portando un escudo blocado, é dicir, cunha bloca ou reforzo metálico nos bordos, en cruz e en aspa. Posteriormente interpretouse que o escudo representaba as armas do rei, como se fixo costume na heráldica posterior, e de aí pasouse a considerar que as armas do reino de Navarra consistían no escudo **blocado** ou nun **carbunclo**, con estética moi similar ao posterior, con cadeas. Co paso dos séculos a representación do escudo foi variando, e pasouse a compolo con barras, esferillas e cadeas. Na súa evolución final, atribuír a presenza das cadeas ás das Navas de Tolosa.

En 1910, preparando o sétimo centenario da batalla das Navas de Tolosa, a Deputación Foral aprobou o deseño do escudo e a Bandeira de Navarra realizado por Campión, Altadill e Olóriz, que ese mesmo ano aprobou a Deputación como modelo oficial, representando os elos das cadeas tal e como son os que aínda se conservan procedentes da batalla (as cadeas que figuran no escudo de España, con todo, responden a un deseño anterior, e por iso os seus elos non son alargados senón ovalados).

O escudo sufriu algunhas modificacións en 1931, coa proclamación da II República, (substitución da coroa real por outra). Posteriormente, durante o franquismo, engadiuse a Cruz Laureada de San Fernando, coa que se condecorou a Navarra polo seu papel protagonista durante a guerra civil do 36 a favor do chamado bando nacional. En 1981 recuperouse o deseño de 1910, retirándose a laureada.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Descrición do escudo ofrecida polo Goberno de Navarra
A baía de Santander desde un satélite
A **baía de Santander**, está situada en Cantabria e é o maior estuario da costa norte de España, cunha extensión de 22,42 km², unha lonxitude de 9 km e unha anchura de 5 km. Debido á influencia de Santander e a súa área metropolitana, ao seu ao redor concéntrase case a metade da poboación da comunidade autónoma polo que a presión antrópica sobre esta lámina de auga é elevada.

A entrada á baía está precedida pola enseada de El Sardinero, onde se localiza a illa de Mouro. O acceso ao seu interior realízase por un estreito paso de mar situado entre a península da Magdalena, en cuxas proximidades situar o illote da Torre e a illa da Horadada, e o areal de El Puntal, unha longa barra lonxitudinal de praias e dunas que protexe as tranquilas augas internas da baía.

A morfoloxía orixinal da baía sufriu importantes cambios nos últimos séculos. Estímase que máis do 50% da extensión inicial desta foi enchida, desecándose unha importante superficie de marisma destinada a pasteiros, a ampliación do porto de Santander e a creación de áreas industriais, residenciais e de servizos. Na actualidade estanse levando a cabo accións moi puntuais naquelas zonas de alto valor ecolóxico susceptibles de ser recuperadas integrándoas de novo na dinámica mareal.

Vista da baía de Santander.

Notas
-----

1. ↑  El Diario Montañés (2007-01-29). "O 50 por cento da poboación" (en español). Consultado o 12-04-2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2879736
* WorldCat
* VIAF: 315529490
* GeoNames: 3109717

 |
Práctica do boulder.
***Boulder*** (**escalada en bloque** ou ***bouldering***) é unha modalidade de escalada que consiste en escalar bloques de rocha ou pequenas paredes, que poden ser de ata 8 metros, sen a necesidade dos materiais de protección convencionais da escalada (corda, arnés, elementos de fixación...), realizándose de lado e subindo moi pouco.

Características
---------------

A rocha presenta "problemas" a resolver, tanto en ascenso como en travesía (horizontal). Neste tipo de escalada prima a dificultade extrema durante traxectos moi curtos. Escalar nesta modalidade coñécese en argot como "blocar".

Xeralmente emprégase un xergón portátil denominada "crash pad" e a pericia atenta dos compañeiros, os denominados "porteiros", quen deben coidar ao escalador para que a posible caída non teña consecuencias.

Cara ao final dos anos 1970, apareceu en Mallorca unha derivación deste tipo de escalada, denominada "psicobloc". O mesmo consiste en escalar bloques a grande altura con caída directa ao mar, con, como única protección, a propia auga.

Existen salóns ou muros especializados nesta modalidade que se converteron en verdadeiros ximnasios para o adestramento, xa que este tipo de escalada require dun excelente estado físico e de moita forza nos brazos.

Durante os últimos anos apareceu unha polémica sobre o impacto desta modalidade nas rochas debido á limpeza dos agarres. Está en mans dos "aperturistas" non converterse en meros limpiadores e cepillar seletivamente para non deteriorar o medio e con iso preservar a zona para futuras xeracións de escaladores.

Entre os moitos deportistas que realizan esta disciplina destácanse: Chris Sharma, Dani Andrada, Dave Graham, Patxi Usobiaga e Adam Ondra.

Nos últimos anos esta modalidade de escalada adquiriu moita popularidade e por iso unha gran cantidade de persoas inícianse nesta práctica sen ter nocións previas de escalada ou montañismo. Isto pode presentar un problema no caso de que as persoas non coiden a contorna onde se desenvolve esta actividade e non respecten as normas ou regulacións da escalada en contornas naturais. É por tanto moi importante para o bo desenvolvemento e mantemento destas actividades o coidado e respecto ao medio natural; para iso diversas asociacións de escaladores reúnense cos responsables da xestión dos contornas naturais onde se practican estas actividades co fin de lograr acordos de uso e práctica que sexan compatibles coa boa conservación e uso destes espazos.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Boulder***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q852989
* BNCF: 48392

 |
***El pico*** é unha película dramática española dirixida por Eloy de la Iglesia, ambientada no Bilbao de comezos dos 80. Os temas fundamentais son a adicción á heroína e, en menor medida, o conflito vasco.

Con este filme, Eloy de la Iglesia soubo reflectir de xeito realista a inmersión de dous mozos na heroína. Nesa época foi unha droga que causou estragos na sociedade española. Os índices de delincuencia asociados a ela situáronse nos máis altos do mundo.

Ten unha secuela, "El pico 2", que se estreou o ano seguinte.

Sinopse
-------

Dous amigos, Paco e Urko, que viven en Bilbao, engánchanse xuntos á heroína. Para conseguir a súa dose diaria non dubidan en roubar, mentir e ata matar ao camelo que lles pasa a droga.

Ademais, dáse a circunstancia de que Paco é o fillo do Comandante Torrecuadrada, pertencente á Garda Civil e Urko é fillo dun político da esquerda independentista vasca.

Personaxes
----------

* José Luis Manzano — Paco
* Javier García — Urko
* José Manuel Cervino — Evaristo Torrecuadrada
* Luis Iriondo — Martín Aramendia
* Enrique San Francisco — Mikel Orbea
* Andrea Albani — Betty
* Queta Ariel — Eulalia
* Marta Molins — Pilar
* Pedro Nieva Parola — Tenente Alcántara
* Alfred Lucchetti — Coronel
* Ovidi Montllor — El Cojo

Críticas
--------

As críticas non se fixeron esperar. Foi unha das poucas películas da época que tratou ese tema, primeiro coas sobredoses e despois coa sida e a hepatite C.

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina da película en IMDb

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3394886
* Allmovie: v158266
* AlloCiné: 184786
* FilmAffinity: 403478
* IMDb: tt0086104
* LUMIERE: 217977
* OFDb: 194242
* TMDb: 98596

 |
Coordenadas: 38°23′10″N 3°30′25″O﻿ / ﻿38.38611, -3.50694

Despeñaperros.
**Despeñaperros** é un desfiladeiro escavado polo río Despeñaperros, situado no municipio de Santa Elena, ao norte da provincia de Xaén (España). Está declarado Parque natural pola Xunta de Andalucía nunha extensión de 7.649 ha, fundamentalmente polos seus valores xeolóxicos e paisaxísticos, pero que tamén posúe unha destacable flora e fauna.

Trátase dun desfiladeiro de paredes abruptas, con desniveis de máis de 500 m de altura e moi utilizado polo ser humano ao longo da historia, ao ser paso natural da Serra Morena e punto de conexión principal entre Andalucía e a Meseta, Castela-A Mancha, ou o que é o mesmo, co resto de España. Así, por Despeñaperros pasaron sempre importantes vías de comunicación tanto por estrada (a autovía A-4) como por ferrocarril. O acceso ferroviario era o máis importante a toda Andalucía (coa excepción da liña Mérida-Sevilla) ata 1992, coa construción da liña de alta velocidade Puertollano-Córdoba (90 km ao oeste).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Despeñaperros*** |

### Ligazóns externas

* Parque Natural de Despeñaperros *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q111575109
* GEC: 0022154
* GeoNames: 2518862
* TGN: 1108376

 |
***El misterio de la cripta embrujada*** é unha novela policial e humorística en lingua castelá do escritor barcelonés Eduardo Mendoza, publicada por Seix Barral en 1978. É a primeira obra da saga do paciente do doutor Sugrañes, continuada con *El laberinto de las aceitunas*, *La aventura del tocador de señoras* e *El enredo de la bolsa y la vida*. A novela foi traducida a 9 idiomas.

Trama
-----

A acción ten lugar en Barcelona no comezo da transición española, trala morte de Francisco Franco. O comisario Flores é un inspector da Brigada de Investigación Criminal, que pide axuda a un antigo criminal depravado que está interno nun manicomio, para que lle dea información sobre a desaparición dunha nena dun colexio internado de nais lazaristas. O comisario e o interno chegan a un acordo: se este axuda a resolver o caso, concederanlle a liberdade.

Así, logo de cinco anos no hospital mental, o protagonista volve á cidade, e vai na procura da súa irmá. Mantén o control de si mesmo, pero para lograr información non dubida en inventarse identidades, suplantar outras ou abrir portas sen chaves. Coa axuda de Mercedes, unha ex alumna da escola da que desapareceu a nena, acaba por descubrir que un empresario da cidade tentara ocultar un cadáver, para o cal cometera varios delitos.

Contexto
--------

É a segunda novela de Eduardo Mendoza, que en 1976 gañara o Premio da Crítica de narrativa castelá con *La verdad sobre el caso Savolta*. Escribiu *El misterio de la cripta embrujada* mentres traballaba en Nova York como tradutor para a ONU, onde permaneceu até 1982.

Notas
-----

1. ↑  Ficha do libro Arquivado 18 de xaneiro de 2015 en Wayback Machine. na web oficial de Eduardo Mendoza.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3794790
* WorldCat
* VIAF: 194764303
* OCLC: 122263731

 |
*Los Cuatro Generales* e *El paso del Ebro*
**El paso del Ebro** (tamén coñecida como **El Ejército del Ebro** ou **¡Ay, Carmela!**) é unha canción anarquista da guerra civil española, composta orixinalmente en 1808 contra a invasión francesa na guerra da Independencia española e recuperada polos soldados do bando republicano na guerra civil.

Letra da canción
----------------

*El Ejército del Ebro*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Una noche el río pasó,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*
*Y a las tropas invasoras*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Buena paliza les dio,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*
*El furor de los traidores*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Lo descarga su aviación,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*
*Pero nada pueden bombas*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Donde sobra corazón,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*
*Contrataques muy rabiosos*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Deberemos resistir,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*
*Pero igual que combatimos*
*Rumba la rumba la rum bam bam !*
*Prometemos resistir,*
*Ay Carmela, ay Carmela.*

Música
------

<<
  \new ChordNames \chordmode {
  \time 2/4
  \partial 8
  s8
  a4:m d:m
  e1
  s2
  a4:m d:m
  e1
  s4 
  a2.:m
  g1
  f2
  e2.
  a2.:m
  g1
  f2
  e4.
}
  \new Staff { \relative c {
  \key c \major
  \numericTimeSignature
  \time 2/4
  \partial 8
  \tempo "paso doble"
  e'16 e
  a8 a a c
  b e, e' e16 e
  e8 e16 e e8 e
  e4 r8  e,16 e \break
  a8 a a c
  b e, e' e16 e
  e8 e16 e e8 e
  e4\breathe c8 c \break
  c c c c
  b( g) b4
  b a8 f
  a4 a
  gis16( a) b4. ~ \break  
  b4\breathe c8 c
  c c c c
  b( g) b4
  b a8 f
  a4 a
  gis8 e4 \bar "|."
}
 }
  \addlyrics {
    \lyricmode {

      El E -- jér -- ci -- to del E -- bro
      Rum -- ba la rum -- ba la rum -- ba bam!
      El E -- jér -- ci -- to del E -- bro
      Rum -- ba la rum -- ba la rum -- ba bam!

      U -- na no -- che_el río pa -- só,
      Ay Car -- me -- la, ay Car -- me -- la.
      U -- na no -- che_el río pa -- só,
      Ay Car -- me -- la, ay Car -- me -- la.
  }
  }
>>
\midi {
  \context {
    \Score
    tempoWholesPerMinute = #(ly:make-moment 64 4)
  }
}
O seu navegador non soporta a reprodución de audio. Pode descargar o ficheiro de audio.

Véxase tamén
------------

* *¡Ay, Carmela!*, para o filme de Carlos Saura realizado en 1990.
* Guerra da independencia española
* Guerra civil española

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2490173
* MusicBrainz: ID

 |
Non confundir con Dobre cono (xeometría).
Os **dobres conos** (ou conos dobres), algúns deles tamén chamados **conos xemelgos**, son unha parella de células cono fotorreceptoras da retina que están xuntas e están acopladas óptica e electricamente. Son o tipo máis común de conos en peixes, réptiles, aves e monotremos como o ornitorrinco e están presentes na maioría dos vertebrados, aínda que están ausentes na maioría dos mamíferos placentarios (incluíndo os humanos), en peixes elasmobranqauios e nos siluriformes. Entre os dobres conos dos peixes observouse que hai moitas unións comunicantes. A súa función ou funcións son en gran medida descoñecidas. Algunhas propostas son o seu uso en tarefas visuais acromáticas (non na visión das cores), como detectar a luminancia, o movemento e a polarización. 

Algúns dobres conos teñen os seus dous membros con pigmentos visuais idénticos (conos xemelgos), mentres que noutros os dous membros da parella son conos distintos, é dicir, con diferente sensibilidade espectral. As investigacións sobre o comportamento do peixe *Rhinecanthus aculeatus* proporcionaron probas de que cada un dos membros dos dobres conos pode actuar como unha canle independente para a información da cor.

Nun libro sobre a visión dos peixes, James Bowmaker escribiu que os dobres conos adoitan ser sensibles a lonxitudes de onda da luz máis longas que os conos simples. Tamén sinalou que os conos simples son xeralmente máis pequenos que cada un dos membros dun dobre cono.

Notas
-----

1. 1 2  Marchiafava, P.L. (1985). "Cell coupling in double cones of the fish retina". *Proceedings of the Royal Society of London B* **226** (1243): 211–215. doi:10.1098/rspb.1985.0091.
2. 1 2 3  Pignatelli, V.; Champ, C.; Marshall, J.; Vorobyev, M. (2010). "Double cones are used for colour discrimination in the reef fish, *Rhinecanthus aculeatus*". *Biology Letters* (The Royal Society) **6** (4): 537–539. PMC 2936199. PMID 20129950. doi:10.1098/rsbl.2009.1010.
3. 1 2 3  Bowmaker, J. (1990). "Visual pigments of fishes". En Douglas, R; Djamgoz, M. *The Visual System of Fish*. Chapman and Hall. p. 87.
4. ↑  Downing, J; Djamgoz, M; Bowmaker, J (1986). "Photoreceptors of cyprinid fish: morphological and spectral characteristics". *Journal of Comparative Physiology A* **159**: 859–868. doi:10.1007/bf00603739.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Cono (célula)

### Bibliografía

* Walls, G. L. (1942). The vertebrate eye and its adaptive radiation: Bloomfield Hills, Mich. : Cranbrook Institute of Science. esp. pp 58-63.

### Ligazóns externas

* Páxina de investigación da Universidade de Queensland (actualizada en 2007 pero con información interesante)
Carpaccio servido no que se poden ver o queixo en lascas.
O **carpaccio** é unha preparación en finas láminas dunha carne ou peixe, crus. Dentro das carnes a máis usada é a de tenreira. Bótaselle aceite de oliva e algunhas gotas de limón, todo iso decorado con labras de queixo Grana Padano. É posible encontrar carpaccio de ñu ou bovino, avestruz, touro, angus, cabalo ou lontra.

Orixe
-----

Se ben a orixe exacta do prato se ignora, acostúmase afirmar que data de mediados do século XX e que procede da invención de Giuseppe Cipriani no Harry's Bar de Venecia, onde sería preparado a pedido dunha cliente e amiga, a condesa Amalia Nani Mocenigo, a quen o seu médico lle prescribira comer carne crúa. Pola súa similitude cromática coas obras do pintor Vittore Carpaccio, cunhas obras que se caracterizan pola profusión do vermello e o amarelo, pois foi bautizado deste xeito.

Consideracións sanitarias
-------------------------

Todo aquel que tome este prato (de tenreira) debe asumir un risco de contaxio por teníase, aínda que a niveis sanitarios non ten problema ningún, xa que é asintomático. Recoméndase especial precaución coas mulleres encintas.
Débese considerar a posibilidade de contaxio por toxoplasmose a través do consumo de carne crúa.

Notas
-----

1. ↑  "CNN.com - Food Central - Harry's Bar of Venice - a modern Italian landmark - October 13, 2000". Arquivado dende o orixinal o 24 de setembro de 2012. Consultado o 11 de febreiro de 2014.
2. ↑  Articolo in *The Guardian*
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Banato.

Municipios do distrito do **Banato Central**.
Mapa étnico do **Banato Central** (censo de 2002.
Distritos de Voivodina.
O **Banato Central** (en serbio Средњебанатски округ, *Srednjebanatski okrug*), é un distrito do norte de Serbia, na povincia autónoma de Voivodina, na rexión do Banato. A súa poboación en 2011 era de 186 951 habitantes. A capital do distrito é Zrenjanin.

Nomes
-----

Ademais do nome serbios citado anteriormente, o distrito coñécese en croata como *Srednjebanatski okrug*, en húngaro como *Közép-bánsági körzet*, en eslovaco como *Sredobanátsky okres*, en romanés como *Districtul Banatul Central* e en ruteno como *Стредобанатски окрух*.

Municipios
----------

| Nome | Superficie(en km²) | Poboación 2002 | Poboación 2011  | Estatuto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Žitište | 525 | 20.399 | 16.786 | Municipio |
| Zrenjanin | 191 | 132.051 | 122.714 | Cidade |
| Nova Crnja | 273 | 12.705 | 10.222 | Municipio |
| Novi Bečej | 609 | 26.924 | 23.847 | Municipio |
| Sečanj | 523 | 16.377 | 13.282 | Municipio |
| **Total** | 3.254 | 208.456 | 186.851 |  |
|

Demografía
----------

De acordo co censo de 2002, no distrito vivían:

* Serbios = 150 794 (72,33 %)
* húngaros = 27 842 (13,35 %)
* Romanís = 5,682 (2,72 %)
* Romaneses = 5 156 (2,47 %)
* Iugoslavos = 3 759 (1,8 %)
* Eslovacos = 2 495 (1,19 %)
* Outros = s/d

Cultura
-------

No distrito hai moitos edificios que destacan pola súa beleza: a igrexa ortodoxa da Asunción, construída en 1746; a igrexa católica de Arač, que data do século XIII, e a catedral católica, de 1868.

Economía
--------

A economía do distrito é diversa: industria, agricultura, forestal, industria da construción e transportes. La rama principal é a industria alimentaria, integrada no complexo industrial *"Servo Mihalj" - Combine*.

Outras industrias de produtos derivados da agricultura son a cerveceira "ZIP" DD, o DD "Luxol" industria química e do azucre. 

Porén, moitas instalacións están en moi malas condicións, excepto a industria petroleira de "Dijamant" e a central leiteira de "Mlekoprodukt".

A cidade de Zrenjanin era o cuarto maior centro industrial da antiga Iugoslavia.

Notas
-----

1. ↑  Oficina Estatística da República de Serbia (en *serbio*), *(en inglés)* Consultada o 12/1/2012.
2. ↑  Statistical Office of the Republic of Serbia  Arquivado 24 de marzo de 2017 en Wayback Machine. *(en inglés)* Consultada o 12/1/2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Banato (rexión histórica)

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Banato Central*** |

* backabanat.com
**El señor doctor** é un filme mexicano de 1965 dirixido por Miguel M. Delgado e interpretado por Mario Moreno *Cantinflas*.

Sinopse
-------

Salvador Medina (*Cantinflas*) é un doutor que se desenvolve nos arredores da capital, é dicir, é un médico rural. Atópase con moitos e diversos avances tecnolóxicos no eido da medicina, de maneira que el precisa adaptarse ás novas tecnoloxías.

Ten frecuentes conflitos co seu adversario, o doutor Villanueva (Miguel Ángel Álvarez "El Men"), o seu superior. En realidade, o doutor Villanueva o que desexa é a superación científica de Salvador, e, a longo prazo, de feito convértense en cuñados.
Na súa actividade médica no hospital, o doutor Salvador Medina, de acordo cos seus principios
humanitarios serve a diversos pacientes levantando a súa autoestima, como no caso dunha velliña (Prudencia Griffel) que se sente moi soa e abandonada do seu único familiar, un neto.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* 

* *El señor doctor* na IMDb *(en inglés)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5826649
* Allmovie: v220851
* FilmAffinity: 466581
* IMDb: tt0121763
* OFDb: 153055
* OMDB: 16334
* TMDb: 41004

 |
***Born to Run*** é o terceiro álbum do músico de rock estadounidense Bruce Springsteen, publicado o 25 de agosto de 1975 a través do selo Columbia Records.

Representando os esforzos de Springsteen por entrar no *mainstream*, *Born to Run* foi un éxito comercial e de crítica. Chegou ao número 3 da lista *Billboard 200*, e vendendo seis millóns de copias nos Estados Unidos ata o ano 2000. Publicáronse dous sinxelos do álbum: "Born to Run" e "Tenth Avenue Freeze-Out"; o primeiro axudou a Springsteen a alcanzar a popularidade entre o gran público. Os temas "Thunder Road" e "Jungleland" foron básicos nas radios AOR e nos concertos do músico.

*Born to Run* colleitou unha ampla aclamación da crítica. As louvanzas centráronse na calidade da produción e no xeito de compoñer de Springsteen, que se centraba na chegada dos adolescentes á idade adulta en Nova Jersey e Nova York. Considerado por moitos o seu mellor lanzamento, *Born to Run* adoita a ser citado como un dos grandes álbums da historia e foi situado no posto 18 da lista da *Rolling Stone* dos "500 mellores álbums de todos os tempos".

O 14 de novembro de 2005, publicouse unha edición remasterizada polo seu 30 aniversario formada por unha caixa con dous DVDs: unha película do diario de produción e un concerto.

Listaxe de cancións
-------------------

| Cara 1 |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 1. | "Thunder Road"   | 4:49 |
| 2. | "Tenth Avenue Freeze-Out"   | 3:11 |
| 3. | "Night"   | 3:00 |
| 4. | "Backstreets"   | 6:30 |

| Cara 2 |
| --- |
| N.º | Título | Duración |
| 1. | "Born to Run"   | 4:31 |
| 2. | "She's the One"   | 4:30 |
| 3. | "Meeting Across the River"   | 3:18 |
| 4. | "Jungleland"   | 9:34 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q752366
* AllMusic: mw0000650803
* Discogs: 26725
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Banato.

Municipios do distrito de **Banato Sur**.
Distribución da poboación por nacionalidades no **Banato Sur** (2002).
Distritos de Voivodina.
O **Banato Sur**, tamén comñecido como **distrito do Banato do Sur** ou do **Banato meridional** (serbio cirílico: Јужнобанатски округ / serbio latino *Južnobanatski okrug*), é un distrito ao nordeste de Serbia, na provincia autónoma de Voivodina, na rexión do Banato, con capital en Pančevo. A súa poboación (censo de 2011) era de 291.327 habitantes.

Nomes
-----

Ademais dos nomes serbios anteditos, o distrito coñécese como *Južnobanatski okrug* en croata, como *Dél-bánsági körzet* en húngaro, como *Juhobanátsky okres* en eslovaco, como *Districtul Banatul de Sud* en romanés e como Јужнобанатски окрух en ruteno.

Municipios
----------

| Nome | Superficie(en km²) | Poboación 2002 | Poboación 2011 | Estatuto |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Alibunar | 602 | 22.954 | 19.780 | Municipio |
| Bela Crkva | 353 | 20.367 | 17.285 | Municipio |
| Vršac | 800 | 54.369 | 51.217 | Municipio |
| Kovačica | 419 | 27.890 | 25.259 | Municipio |
| Kovin | 730 | 36.802 | 33.725 | Municipio |
| Opovo | 203 | 11.016 | 10.475 | Municipio |
| Pančevo | 755 | 127.162 | 122.252 | Cidade |
| Plandište | 383 | 13.377 | 11.334 | Municipio |
| **Total** | 4.245 | 313.937 | 291.327 |  |
|

Distribución da poboación por nacionalidades (2002)
---------------------------------------------------

No censo de 2002, o distrito tiña 313.937 habitantes, distribuídos da maneira seguinte:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Nationalidade** | **Número** | **%** |
| Serbios | 220.641 | 70,28 |
| Romaneses | 21.618 | 6,88 |
| Húngaros | 15.444 | 4,91 |
| Eslovacos | 15.212 | 4,84 |
| Macedonios | 7.636 | 2,43 |
| Romanís | 6.268 | 1,99 |
| Iugoslavos | 5.687 | 1,81 |
| Outros |

Todos os municipaios do distrito tiñan unha maioría de serbios, coa excepción do municipio de Kovačica de poboación mixta, cunha maioría relativa de eslovacos (41 %).

Cultura
-------

Pančevo distínguese polas súas numerosas institucións culturais: a Biblioteca Nacional *Veljko Vlahović*, os arquivos históricos e o Instituto para a Protección dos Monumentos Culturais.

Os monumentos culturais máis notábeis desta rexión son o mosteiro de Vojlovica, construído en 1405, a Igrexa da Asunción, a Igrexa da Transfiguración, construída en 1811, e o Museo Nacional, construído en 1833.

Notas
-----

1. ↑  Statistical Office of the Republic of Serbia Arquivado 24 de marzo de 2017 en Wayback Machine. *(en inglés)* Consultada o 12/1/2012.
2. ↑  Office of the Republic of Serbia *(en inglés)* Consultada o 12/1/2012.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Banato (rexión histórica)

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Banato Sur*** |

* Sitio oficial do Goiberno Serbio *(en varias linguas)* Consultada o 12/1/2012.