Carolina Coronado
Co nome de **Irmandade Lírica** adóitase designar a un grupo de mulleres poetas pertencentes ao Romanticismo que se relacionaron e deron apoio mutuo a través da literatura e do relato das súas inquietudes vitais na España do século XIX. As súas primeiras publicacións foron ao redor de 1840. A figura central foi a poetisa Carolina Coronado. Crearon un corpus compacto de versos de amor dirixidos primordialmente a outras mulleres, a miúdo poetas. Dúas décadas despois, desapareceu esta solidariedade e ademais o seu corpus literario e a súa autoría feminina empezaron a ser desacreditados e ignorados.

Mantiñan unha correspondencia intensa sendo a súa principal promotora Coronado. Así formarían parte deste grupo ademais dela, Vicenta García Miranda, Teresa Verdejo e Durán, Amalia Fenollosa, Rogelia León, Pilar Sinués, Ángela Grassi, Manuela Cambronero, Dolores Cabrera Heredia e Robustiana Armiño, entre outras.

Trazos comúns
-------------

Ángela Grassi
Naceran en torno ao ano 1820, pertencían a familias da burguesía acomodada, foron autodidactas, coincidiron nos seus intereses poéticos e humanos, nas amizades literarias, en certos puntos xeográficos e en varias publicacións femininas.

O Romanticismo proporcionou ás mulleres, mesmo ás de ideoloxía máis conservadora, a convicción do seu dereito a expresárense a través da lírica, a pesar de que a palabra poetisa se utilizaba para ridiculizar as mulleres que poñían en práctica esta convicción, como expresou Rosario de Acuña no seu poema *Poetisa*. Necesitaban desafogarse pola asfixia que producía en moitas delas o peche obrigado no ámbito doméstico.

As mulleres que se atreveron a escribir e tentaron ser escritoras recoñecidas tiveron que enfrontarse ás adversidades culturais e históricas que as relegaban a un segundo plano. Por iso, desenvolveron estratexias que as axudaron a sobrevivir como autoras. Tres foron as pioneiras: Josefa Massanés, Gertrudis Gómez de Avellaneda e Carolina Coronado, que publicaron libros entre 1841 e 1843. O que facían primeiro era publicar nunha revista e, despois, pasaban as súas creacións a un libro de poesía, para o que foi importante a axuda de escritoras xa consagradas.

Publicaron en innumerables revistas especializadas para mulleres. V*a*rias escritoras chegaron a ser directoras destas revistas: Angela Grassi de *El Correo de la Moda* de Madrid e Faustina Sáez de Melgar de *La Violeta*. A maioría comezou a escribir en pobos ou cidades de provincias aínda que cando chegaron a ser escritoras profesionais se trasladaron a Madrid ou Barcelona.

Temas
-----

Dolores Cabrera e Heredia
Carolina Coronado escribiu unha serie titulada *Cantos de Safo*, coa que quixo recuperar a memoria da poetisa grega Safo de Mitilene e pór en xogo o seu desexo de liberdade e xenealoxía feminina buscando referentes na conquista da autoría literaria.

Un dos temas principais era o amor e a amizade, que se materializa en poemas de recoñecemento nun cruzamento entre sentimentos e regras poéticas. Tomaron dos seus colegas masculinos o vocabulario e as fórmulas da poesía erótica, que as axudou a expresar nos seus poemas unha irmandade espiritual de axuda mutua. Sendo Coronado o centro desta rede de sororidade, foi quen recibiu máis dedicatorias. Algún destes poemas poden ser equívocos xa que hai unha indefinición do obxecto erótico e da relación entre a voz lírica e o destinatario do poema. Un claro exemplo é Dolores Cabrera e Heredia.

Outro tema que abunda nos seus escritos é o tema do destino doloroso da muller que vai desde a melancolía de Fenollosa até a exhortación de García Miranda no seu poema *A las españolas* publicado en 1851.

Tamén defenderon o valor da intelixencia da muller, tan deostado polos seus colegas masculinos. Destaca o poema de Cabrera e Heredia, *El hastío*. Non reivindicaban dereitos políticos, senón o acceso das mulleres á cultura impresa, á actividade intelectual e á expresión literaria.

Transcendencia
--------------

A obra poética da Irmandade Lírica constituíu un claro antecedente na poesía posterior. As súas influencias son claras en Gustavo Adolfo Bécquer, cuxos poemas, por exemplo, lembran a Dolores Cabrera e Heredia no que a muller é unha muller fermosa pero incapaz de sentir amor. Tamén está influenciado por poemas de Carolina Coronado. Máis clara é a influencia do poema de Cabrera e Heredia titulado *Las golondrinas*, claro precedente do *Volverán las oscuras golondrinas* do poeta sevillano.

Outras lecturas
---------------

* Medina, ed. (2002). *La hermandad lírica, Bécquer y la ansiedad de autoría*. Barcelona: Anthropos. pp. 33–60.

1. 1 2  "La visibilidad de las escritoras del S. XIX en el espacio público de la prensa | Estudios sobre el Mensaje Periodístico" (en castelán). Consultado o 10 de junio de 2019.
2. ↑  Vázquez Guisán, María (2017). "EN LAS ORILLAS DEL SAR: ROSALÍA DE CASTRO Y EL DESPERTAR DE UNA NUEVA VOZ LÍRICA FEMENINA" (PDF). Consultado o 11 de junio de 2019.
3. 1 2  Medina, Raquel; Zecchi, Barbara (2002). *Sexualidad y escritura, (1850-2000)* (en castelán). Anthropos Editorial. ISBN 9788476586372. Consultado o 11 de junio de 2019.
4. 1 2  Kirkpatrick, Susan (1991). *Las románticas: escritoras y subjetividad en España, 1835-1850* (en castelán). Universitat de València. ISBN 9788437609775. Consultado o 11 de junio de 2019.
5. 1 2 3  Kirkpatrick, Susan. (1992). *Antología poética de escritoras del siglo XIX*. Editorial Castalia. ISBN 8470396625. OCLC 28389363. Consultado o 11 de junio de 2019.
6. ↑  Castillo-Almaguer, Lic Danay (28 de octubre de 2015). "La escritura femenina en El Redactor (1844-1869)" (en castelán) **0** (135): 575–588. ISSN 2227-6513. Arquivado dende o orixinal o 18 de abril de 2018. Consultado o 10 de junio de 2019.
7. ↑  *Sin vernos a nosotras que leíamos - Notas acerca del deseo de sociedad femenina*. 2018. pp. 62–73. ISSN 1132-6751.
8. ↑  Espigado Tocino, Gloria. "LA BUENA NUEVA DE LA MUJER PROFETA: IDENTIDAD Y CULTURA POLÍTICA EN LAS FOURIERISTAS Mª JOSEFA ZAPATA Y MARGARITA PÉREZ DE CELIS" (PDF). Consultado o 2019-06-10.
9. ↑  Duby, Georges; Perrot, Michelle (2000). *Historia de las mujeres en Occidente*. Taurus Minor. ISBN 8430603972. OCLC 50381682.
10. 1 2  *DOLORES CABRERA Y HEREDIA, UNA POETISA ROMÁNTICA LITERANA* (PDF). 2009.