**Iván Antonio Izquierdo**, nado en Bos Aires o 16 de setembro de 1937 e finado en Porto Alegre o 9 de febreiro de 2021, foi un coñecido científico arxentino, pioneiro no estudo da neurobioloxía da memoria e da aprendizaxe.

Traxectoria
-----------

Naceu en 1937 en Bos Aires, Arxentina, fillo de Margarita Gobic, que chegou a Arxentina en 1913 cando tiña 3 anos dende Croacia, e de Juan Izquierdo, orixinario de Barcelona.

Completou a carreira de medicina en 1961 e obtivo o seu doutoramento en Farmacoloxía en 1962, sempre na Universidade de Bos Aires (UBA). Durante algúns anos actuou como docente na Universidade Nacional de Córdoba (UNC), Arxentina, pero, en función dunha confluencia de factores, tantos políticos (o goberno militar) cantos persoais (o seu matrimonio con Ivone, que é nativa do Brasil), emigrou ao Brasil no comezo dos anos setenta, e desde 1978 viviu na cidade de Porto Alegre, estado de Rio Grande do Sul, Brasil. 

Durante máis de vinte anos, dirixiu o "Centro de Memoria" do Departamento de Bioquímica, ICBS, Universidade Federal de Río Grande do Sul (UFRGS), onde tivo unha grande influencia sobre toda unha xeración de mozos científicos: formou 42 doutores ao longo de todos estes anos, a maior parte dos cales hoxe traballan en universidades do Brasil e tamén no exterior. Xubilouse na Universidade pública e instalouse na Pontifícia Universidade Católica do Rio Grande do Sul (PUCRS), onde seguiu co seu labor de investigación básica e de formación de futuros científicos. 

Faleceu o 9 de febreiro de 2021 aos 83 anos en Porto Alegre, Brasil.

Investigacións
--------------

Iván Izquierdo fixo numerosas contribucións orixinais para a comprensión das bases celulares do almacenamento e evocación da memoria. O seu traballo centrouse nos mecanismos biolóxicos dos procesos mnemónicos e, para iso, empregou ferramentas experimentais que ían dende a psicobioloxía comportamental até a neuroquímica, a farmacoloxía, a neurofisioloxía e a neuroloxía experimental. A miúdo, fixo microinfusiones intracerebrais de fármacos e observou os seus efectos sobre distintos procesos, sistemas de receptores cerebrais, e, en particular, sobre o desempeño en distintas tarefas comportamentales. Foi un dos primeiros en demostrar os roles fisiolóxico-comportamentales da adrenalina, a dopamina, os péptidos opioides endóxenos e a acetilcolina na modulación da consolidación da memoria e da evocación da memoria dependente de estado. Máis tarde, estudou a influencia dos benzodiazepínicos e do sistema GABAérgico sobre a memoria.

Entre os seus principais logros inclúense as bases moleculares da formación, evocación, persistencia e extinción da memoria no encéfalo dos mamíferos, a dependencia de estado endóxena e a discriminación funcional entre as memorias de curta e de longa duración.

Ao longo de case catro décadas, Iván Izquierdo publicou máis de 500 artigos científicos en publicacións periódicas indexadas (é dicir, nos cales hai avaliación por científicos pares) e foi un dos científicos latinoamericanos máis citados na literatura especializada: 13 dos seus artigos foron citados máis de 100 veces, e, dende 1958, o conxunto da súa obra recibiu máis 10 000 citacións. Tamén ten publicado 17 libros, 6 dos cales son de ficción ou de contos, a súa máis recente paixón.

Recoñecementos
--------------

Foi membro de diversas Academias de Ciencias no Brasil e no mundo ―foi elixido, o maio de 2007, membro estranxeiro da Academia Nacional de Ciencias dos Estados Unidos― e foi honrado con máis de 30 importantes premios nacionais e internacionais, incluso o máis alto recoñecemento civil brasileiro, a Ordem do Barão do Rio Branco (2007). 

Tamén foi Doutor Honoris Causa da Universidade Federal de Paraná, e Premio en Ciencias da Fundação Conrado Wessel (2007). Na Arxentina, ademais de Profesor *Honoris Causa* da Universidade Nacional de Córdoba (2007), Izquierdo foi a oitava persoa desde 1821, en ser nomeado Profesor Honorario da Universidade de Bos Aires; os outros sete foron laureados co premio Nobel.

Obra
----

### Artigos

* Izquierdo, Iván; Medina, J.H. (novembro 1997). "Memory formation: the sequence of biochemical events in the hippocampus and its connection to activity in other brain structures". *Neurobiol Learn Mem.* (en inglés) **68** (3): 285–316. doi:10.1006/nlme.1997.3799.
* Izquierdo. Iván; Barros, D.; Mello e Souza, T.; et al. (xuño 1998). "Mechanisms for memory types differ". *Nature* (393): 635–636. ISSN 1476-4687. doi:10.1038/31371.
* Izquierdo, Iván; Bevilaqua, Lia R M; Rossato, Janine Inez; Sartori Bonini, juliana (outubro 2006). "Different Molecular Cascades in Different Sites of the Brain Control Memory Consolidation". *Trends in Neurosciences* (en inglés) **29** (9): 486–505. ISSN 0166-2236. OCLC 4124768. doi:10.1016/j.tins.2006.07.005.
* Bekinschtein, Pedro; Cammarota, Martín; Igaz, Lionel M.; Bevilaqua, Lia R. M.; Izquierdo, Iván (febreiro 2007). "Persistence of Long-Term Memory Storage Requires a Late Protein Synthesis- and BDNF- Dependent Phase in the Hippocampus". *Neuron* **53** (2): 261–277. ISSN 0896-6273. OCLC 17223779. doi:10.1016/j.neuron.2006.11.025.
* Rossato, J.; Bevilaqua, L.; Izquierdo, Iván; Medina, J.; Cammarota, M. (4 de marzo de 2021). American Association for the Advancement of Science, ed. "Dopamine Controls Persistence of Long-Term Memory Storage". *Science* (en inglés) **325** (5943): 1017–1020. ISSN 1095-9203. JSTOR jstor.org/stable/20544371. OCLC 34298537. doi:10.1126/science.1172545.
* Da Silva, Weber Cláudio; Cardoso, Gabriela; Sartori Bonini, Juliana; Benetti, Fernando; Izquierdo, Iván (16 de abril de 2013). "Memory reconsolidation and its maintenance depend on L-voltage-dependent calcium channels and CaMKII functions regulating protein turnover in the hippocampus". *Proceedings of the National Academy of Sciences* (en inglés) **110** (16): 6566–70. ISSN 1091-6490. OCLC 35912523. PMID 23576750. doi:10.1073/pnas.1302356110.

Notas
-----

1. 1 2  Squire (2012)
2. ↑  Redacción (9 de febreiro de 2021). "Em razão de pneumonia pós-covid-19, morre Iván Izquierdo, especialista em memória e reconhecido pesquisador latino-americano". *gauchazh.clicrbs.com.br* (en portugués). Consultado o 9 de febreiro de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Squire, Larry R. (2012). *The History of Neuroscience in Autobiography:* (ebook)`|format=` require `|url=` (Axuda) (en inglés) **7**. Nova York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-539613-3.

### Ligazóns externas

* New Members Chosen By Academy (The National Academies NEWS, 1 de maio de 2007)
* ORDEM NACIONAL DO MÉRITO CIENTÍFICO - ABC
* Perfil de Iván A Esquerdo - Academia Brasileira de Ciências
* Curriculum Vitae de Iván A Izquierdo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6096528
* WorldCat
* VIAF: 18890038
* BNA: 000035595
* GND: 1057286109
* ISNI: 0000 0000 4296 9478
* LCCN: n93025926
* ORCID: 0000-0002-7208-0869
* SUDOC: 243029888

 |