| Uro*Bos primigenius*Rango fósil: plioceno tardío - holoceno |
| --- |
| Esqueleto de uroMuseo Nacional de Dinamarca |
| Estado de conservación |
| Extinto |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Orde: | Artiodactyla |
| Suborde: | Ruminantia |
| Infraorde: | Pecora |
| Familia: | Bovidae |
| Subfamilia: | Bovinae |
| Tribo: | Bovini |
| Xénero: | *Bos* |
| Especie: | ***B. primigenius*** |

 |
| Nome binomial |
| *Bos primigenius*(Bojanus, 1827) |
| Mapa do hábitat orixinal das tres subespecies do uroMapa do hábitat orixinal das tres subespecies do uroMapa do hábitat orixinal das tres subespecies do uro |
| Subespecies |
| * † *B. p. primigenius* (Bojanus, 1827)
* † *B. p. namadicus* (Falconer, 1859)
* † *B. p. africanus* (Thomas, 1881)
 |
| Sinonimia |
| * *Bos taurus*
* *Bos indicus*
* *Bos urus*
 |

O **uro** (*Bos primigenius*) era un mamífero artiodáctilo ruminante da familia dos bóvidos, subfamilia dos bovinos, que se extinguiu en 1627.

Tratábase dun boi de grandes dimensións e comportamento indócil.

Taxonomía
---------

Ilustración dun libro de Sigismund von Herberstein, publicado en 1556, e titulada en latín:  
 *Urus sum, polonis Tur, germanis Aurox: ignari Bisontis nomen dederant* (Eu son o uro, en polaco tur, en alemán Aurox: os ignorantes chámanme bisonte).
O uro foi clasificado como *Bos primigenius*, *Bos taurus*, ou, nas fontes antigas, *Bos urus*.

En 2003, a Comisión Internacional de Nomenclatura Zoolóxica rexistrou o uso de 17 nomes específicos baseados en especies silvestres, anticuadas, que foron previamente usadas, e contemporáneas baseadas en formas domésticas. confirmando a denominación *Bos primigenius* para o uro.

Os taxonomistas que consideran o touro doméstico como unha subespecie do uro salvaxe deben usar *B. primigenius taurus*; os que consideran o touro doméstico como unha especie separada poden usar o nome *B. taurus*, que a Comisión mantivo dispoñíbel para ese propósito.

### Nomenclatura

A palabra romance **uro** deriva do latín *urus* (plural *uri*). Este termo é un préstamo do xermánico (cf. antigo inglés / antigo alto alemán *ūr*, nórdico antigo *úr*).

Características
---------------

Reconstrución dun uro.
A copia de C. H. Smith.
A aparencia dos uros foi reconstruída a partir de material esquelético, descricións históricas e representacións contemporáneas, tales como pinturas rupestres, e de gravados ou ilustracións de Sigismund von Herberstein.

Unha obra de Charles Hamilton Smith é unha copia dunha pintura propiedade dun comerciante de Augsburgo, que podería datar do século XVI.

Os estudosos propuxeron que a ilustración de Smith se baseaba nun híbrido touro doméstico/uros, ou dun touro dunha raza semellante ao uro.

O uro foi un dos herbívoros máis grandes na Europa posglacial, comparábel co bisonte europeo.

O seu tamaño parece que variaba segundo as rexións. En Europa, os uros das poboacións do norte eran máis grandes de media que as do sur. Por exemplo, durante o holoceno, encontráronse uros procedentes de Alemaña e Dinamarca que tiñan unha altura media na cruz de 155 a 180 cm nos touros, e de 135 a 155 cm nas vacas, mentres que as poboacións de uros machos atopados en Hungría non pasaban dos 160 cm se altura na cruz.

Historia
--------

O seu hábitat, en épocas prehistóricas, estendíase desde Galiza a Corea e de Siberia á India. Este animal tería sido cazado polos homes no sur e centro de Europa desde a prehistoria, como relatan as pinturas rupestres encontradas nestes lugares. Liñaxes mais dóciles terían sido seleccionadas polas poboacións locais, e terían dado orixe ao boi europeo (*Bos taurus*). O uro, con todo, xamais sería domesticado, e, após milenios sufrindo coa caza, o último individuo morreu en 1627, nos bosques de Jaktorowka, na Polonia.

Recentemente, tense discutido a separación do uro como variedade distinta do boi doméstico, visto que estudos xenéticos suxiren que pertenceron ambos á mesma especie (*Bos taurus*).

Galería de imaxes
-----------------

* Corno fosilizado de uro, atopado na Cova de Parpalló (Gandía, Valencia) e exposto no Museo de Prehistoria de Valencia. Está datado entre o 30.000 e o 10.500 a.C.Corno fosilizado de uro, atopado na Cova de Parpalló (Gandía, Valencia) e exposto no Museo de Prehistoria de Valencia. Está datado entre o 30.000 e o 10.500 a.C.
* Uros pintados na cova de Lascaux, FranciaUros pintados na cova de Lascaux, Francia

Notas
-----

1. ↑  **uro**1 no Gran dicionario século21. Galego / Castelán - Castelán / Galego. Editorial Galaxia / Edicións do Cumio, 2006.
2. ↑  "ICZN, Biodiversity Studies". Arquivado dende o orixinal o 01 de xuño de 2014. Consultado o 08 de outubro de 2014.
3. ↑  *The American Heritage Dictionary of the English Language* (AHD), entrada *urus*.
4. ↑  **urus** en *Merriam-Webster Unabridged Dictionary.*
5. ↑  Cynthia M. Pyle (1995): "Some late sixteenth-century depictions of the aurochs (Bos primigenius Bojanus, extinct 1627): new evidence from Vatican MS Urb. lat. 276". *Archives of Natural History*. **22** (3): 437-438.
6. ↑  René Kysely (2008): "Aurochs and potential crossbreeding with domestic cattle in Central Europe in the Eneolithic period. A metric analysis of bones from the archaeological site of Kutná Hora-Denemark (Czech Republic)", *Anthropozoologica*, **43** (2).

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Uro Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Uro*** |

### Bibliografía

* Kowalski, Kazimierz (1981): *Mamíferos. Manual de teriología*. Madrid: H. Blume Ediciones. ISBN 84-7214-229-9-
* Vuure, T. van (2002): *History, Morphology and Ecology of the Aurochs (Bos primigenius) Arquivado 29 de agosto de 2011 en Wayback Machine.*. *Lutra* **45**: 1-16.

### Outros artigos

* Bóvidos
* Bovinos
* Bovininos
* Domesticación
* Limiá
* Vaca

### Ligazóns externas

* Folla: Científicos buscan recriar raza extinta de boi xigante *(en portugués)*
* Vacas, bisontes y búfalos *(en castelán)* Consultada o 12/5/2012.
* Aurochs *Bos primigenius* en The Sixth Extintion *(en inglés)* anundante ifomacion, ilustacións e mapa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q168903
* EBID: ID
* GND: 4143377-4
* MAG: 2778054495

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EUNIS: 15686
* FE: 305223
* FE-New: ID
* Fossilworks: 367674
* GBIF: 2441024
* iNaturalist: 144091
* IRMNG: 10790084
* ITIS: 183845
* IUCN: 136721
* NCBI: 9909
* TAXREF: 199725
* uBio: 655950

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* UMLS: C4551525

 |