recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Demostración de azotamento na Folsom Street Fair, San Francisco, en 2004.
**Sadomasoquismo** é un acrónimo dos termos **sadismo** e **masoquismo**.

O **sadismo** é a obtención de pracer ao realizar actos de crueldade ou dominio. Este desfrute pode ser de natureza sexual e consensuada, en cuxo caso se considera unha das parafilias que se engloban baixo o acrónimo *BDSM*. No caso contrario, pode ser indicativo de trastorno mental ou o resultado de emocións humanas coma a xenreira, a vinganza e mesmo certas concepcións da xustiza. Estamos, pois, ante unha polisemia con matices de significado netamente diferenciados.

O termo sadismo deriva do Marqués de Sade, escritor e filósofo francés autor de numerosas obras onde o sadismo sexual ocupa un papel de grande importancia.

O seu antónimo e complemento potencial é o **masoquismo**. O masoquismo é a obtención de pracer ao ser vítima de actos de crueldade ou dominio. Este desfrute tamén pode ser sexual ou non sexual. A característica fundamental do masoquismo que o distingue doutros tipos de submisión é a algolagnia, isto é, a satisfacción obtida sufrindo dor física en distintos graos.

Notas
-----



|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2211650
* BNF: 119458541
* GEC: 0122099
* GND: 4178871-0
* JSTOR: sadomasochism
* LCCN: sh85120740
* MAG: 2776472330

 |
A **Trixeneración** é un procedemento similar á coxeración no que se consegue frío, ademais de enerxía eléctrica e calor, típicos da coxeración, todo a partir dun mesmo combustible ou unha mesma fonte de enerxía primaria.

A aparición dos sistemas de trigeneración ten a súa orixe na chamada xeración distribuída ou descentralizada, que consiste en localizar o sistema de xeración no mesmo lugar onde se atopan os usuarios finais, ou moi preto deles.

A forma tradicional de obter estes produtos enerxéticos é por separado: consumir a electricidade da rede, producir a calor mediante caldeiras de combustible fósil e o frío a partir de ciclos de refrixeración por compresión, que consomen enerxía eléctrica. Os sistemas de trigeneración e coxeración posúen certas vantaxes económicas e ambientais respecto a forma convencional de xeración, entre elas un maior rendemento térmico global, que permite o aforro de enerxía primaria e a redución de emisións.

A combinación da coxeración coa absorción dá lugar á trixeración. A absorción é un proceso polo que se pode obter frío a partir dunha fonte de calor.

A calor residual que se obtén é a suma da producida pola xeración de electricidade, máis o subtraído do proceso de refrixeración. Co que se consegue máis cantidade de calor malia a menor temperatura, coa desvantaxe de que as posíbeis aplicacións desta calor poden verse reducidas.

Na época estival, a demanda de calor baixa considerabelmente, polo que a calor producida nos equipos de coxeración pódese aproveitar para "xerar" frío para o aire acondicionado necesario nesta época. Deste xeito conséguese a partir dunha única enerxía primaria (gas natural) tres tipos de enerxía, xunto cun importante aforro económico e unha boa alternativa para o medio ambiente (Porén estamos a mellorar a eficiencia global do proceso comparándoa coa dos procesos por separado).
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Nitro.
Oficina salitreira en Chile
O **salitre** ou **nitro** é unha mestura de nitrato de sodio (NaNO3) e nitrato de potasio (KNO3).

Localización e características
------------------------------

Atópase naturalmente en grandes extensións de Suramérica, principalmente na rexión norte de Chile, con espesuras de até 3,6 metros. Aparece asociado a depósitos de xeso, cloruro sódico (NaCl), outros sales e area. Emprégase polo xeral na fabricación de ácidos (nítrico, sulfúrico) e nitrato de potasio; ademais é un axente oxidante e é usado en agricultura como fertilizante nitroxenado que pode substituír a urea polo seu alto contido en nitróxeno.

Outros usos son a fabricación de dinamita, explosivos, pirotecnia, medicina, fabricación de vidros, mistos, gases, sales de sodio, pigmentos, como conservante de alimentos, esmalte para fins artesanais etcétera.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *salitre*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *nitro*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11183742
* GEC: 0140853
* HDS: 014046
* LCCN: sh85116896
* MAG: 2777646106
* Mindat: 2917
* NDL: 00572284

 |

---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre química é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Samiopoula** (grego: *Σαμιοπούλα*) é un illote grego situado no sur da illa de Samos a unha distancia de 850 metros. Atópase baixo a autoridade da unidade rexional de Samos e a xurisdición local da unidade municipal de Pythagoreio. O censo de 2011 rexistraba unha poboación de catro habitantes. O nome Samiopoula é un derivado de **Samos** (en grego Σάμος) e literalmente significa "pequena Samos".

Xeografía
---------

As medida do illote son aproximadamente 1´5 km de largo e 0´7 km de longo. Hai poucos edificios en Samiopoula, principalmente as pequenas igrexas parroquiais de Agia Pelagia (en grego Αγία Πελαγία) e de Ascensión de Cristo (en grego: Αναλήψεως του Σωτήρος), unha pequena taberna e algunhas pequenas casas e refuxios. Os servizos de electricidade e teléfono proporciónanse a través de cables submarinos desde a veciña Samos. Sistemas fotovoltaicos proporcionan unha certa enerxía eléctrica alternativa. Hai varias cisternas na illa e a auga de choiva consérvase de todo o inverno. A maior parte do terreo é rochoso, con moi poucas árbores e varias especies de salvaxes matogueiras, arbustos e flores silvestres. As Cabras silvestres superan por moito en número aos poucos habitantes, incluso cando os visitantes e turistas toman a pequena illa durante a tempada de verán. O illote é facilmente accesible durante a tempada turística a través de excursións diarias desde os portos de Pythagoreio e Ormos Marathokampou. A única praia da illa, **psalida** (en grego Ψαλίδα), é bastante pequena e está moi concorrida durante a tempada alta de verán, aínda que o único que ofrece son fermosas areas brancas e augas cor turquesa. O veleiros normalmente achéganse ao illote a través da pequena baía de **Katsakas** (en grego Κατσακάς), que está protexida polos ventos do noroeste que prevalecen na zona.

* Visitantes chegando á baía Katsakas, SamiopoulaVisitantes chegando á baía Katsakas, Samiopoula
* Psalida praia na illa de SamiopoulaPsalida praia na illa de Samiopoula

Referencias
-----------

Véxase tamén
------------

* Outras illas gregas

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Samiopoula Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Map of Samos Showing Samiopoula Choiseul Gouffier,"Voyage pittoresque de la Grece, 1782, vol I"
* Official website of Municipality of Pythagoreio *(en grego)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1811108
* DARE: 30788
* GeoNames: 443636
* OSM: 1783490
* Pleiades: 599924

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa letras árabes. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Samia Yusuf Omar** ou **Samiyo Omar** (en somalí: *Saamiya Yuusuf Cumar*; en árabe: *سامية يوسف عمر*), nada en Mogadixo o 25 de marzo de 1991 e finada no mar Mediterráneo o 2 de abril de 2012, foi unha atleta somalí especialista en probas de velocidade. Foi un dos dous atletas somalís que competiron polo seu país nos Xogos Olímpicos de 2008 en Pequín, na China. Omar medrou en Mogadixo, e adestrou alí durante a Guerra Civil Somalí malia recibir o acoso de grupos da milicia local. A súa historia nos Xogos Olímpicos foi cuberta polos medios de comunicación e a súa actuación foi ben acollida pola multitude.

Despois dos Xogos, deixou o atletismo tras as ameazas do grupo militante Al-Shabaab. Acabou nun campo de desprazados en Hizbul-Islam, e decidida a competir nos Xogos Olímpicos de 2012, cruzou a fronteira cara a Etiopía na procura dun lugar seguro onde adestrar. Foi traficada cara a Libia, onde a encarceraron. Durante os Xogos de 2012, revelouse que Omar afogara nas costas de Libia mentres intentaba cruzar o mar Mediterráneo cara a Italia.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q290451
* WorldCat
* VIAF: 311416444
* BIBSYS: 15010481
* BNE: XX5429528
* FAST: 1941676
* GND: 1059829444
* ISNI: 0000 0004 3951 0075
* LCCN: no2015055385
* NKC: ola2016921267
* SUDOC: 187908184
* IAAF: 243397
* OCID: samia-yusuf-omar
* Sports Reference: samia-omar-1

 |
*A última cea*, 1592-1594, Unha das súas últimas obras, cumio do manierismo do autor e á vez naturalistas e fantasmagóricas
**Tintoretto**, de nome verdadeiro **Jacopo Comin**, nado en Venecia o 29 de setembro de 1518 e finado en Venecia o 31 de maio de 1594), foi un dos grandes pintores da escola veneciana e probablemente o último gran pintor do Renacemento italiano. Na súa mocidade tamén recibiu o alcumo de **Jacopo Robusti**, pois o seu pai defendeu as portas de Padua fronte ás tropas imperiales dun xeito bastante vigoroso. O seu verdadeiro apelido, 'Comin' foi descuberto recentemente por Miguel Falomir, xefe do departamento de Pintura Italiana do Museo do Prado, Madrid, e fíxose público a raíz da retrospectiva de Tintoretto no Prado (2007).

Pola súa fenomenal enerxía e empeño á hora de pintar foi alcumado **Il Furioso**, e o seu dramático uso da perspectiva e os especiais efectos de luz fan del un precursor da arte barroca. Os seus traballos máis famosos son unha serie de pinturas sobre a vida de Xesús e a Virxe María na *Scuola Grande dei San Rocco* de Venecia.

Traxectoria
-----------

Foi un dos máis grandes pintores da escola veneciana e probablemente o último gran pintor do Renacemento italiano. Pola súa fenomenal enerxía pintando foi alcumado **Il Furioso**, e o uso dramático da perspectiva espacial e os efectos especiais da luz fixérono precursor da arte barroca co seu característico estilo manierista.

Influído por Parmigianino no terreo formal e por Miguelanxo no espiritual a súa orixinalidade amósase en obras como *O Lavatorio* (1547), pola súa concepción do espazo baleiro e profundo ou no *Miragre do escravo* (1548), onde unha conmoción de gran violencia axita a todos os personaxes.

Notas
-----

1. ↑  "Spanish curator uncovers true name of Tintoretto". *cbc.ca*. 21-01-2007. Consultado o 1122-11-2018.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Tintoretto Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Biografía de Tintoretto nas vidas de Giorgio Vasari, edición Giuntina de 1568

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9319
* WorldCat
* VIAF: 95161574
* AGORHA: 1823
* BAV: ADV11403488
* BMT: 48573
* BNA: 000058269
* BNB: ID
* BNE: XX879326
* BNF: 12073989p
* BRE: 4192386
* CANTIC: a10325712
* CERL: cnp00396704
* CiNii: DA02722414
* DBI: ID
* DeutscheBio: 118622854
* Discogs: 2257928
* EBID: ID
* Europeana: ID
* FAST: 3560
* GEC: 0066099
* GND: 118622854
* ICCU: CFIV061960
* Isidore: tintoretto\_jacopo
* ISNI: 0000 0001 2144 1428
* KulturNav: ID
* LCCN: n50011866
* MdP: ID
* MusicBrainz: ID
* NDL: 00476196
* NKC: jn19981002227
* NLA: 35550876
* NLG: 133834
* NNDB: 000084425
* NPG: mp151129
* NTA: 06900305X
* OL: OL71931A
* Pinakothek: jacopo-tintoretto-jacopo-robusti
* PTBNP: 240750
* RKD: 77607
* SAAM: 6528
* SELIBR: 324632
* SNAC: w6mw3pq6
* SUDOC: 027471780
* ULAN: 500011407

 |
A **trompeta piccolo** ou **trompeta píccolo**, tamén denominada **trompeta barroca**, porque foi creada a finais do século XIX para interpretar obras barrocas, é máis pequena que o resto de trompetas e soa unha oitava máis aguda, alcanzando con maior facilidade o rexistro sobreagudo. Normalmente está afinada en re, en la ou en si bemol, e raras veces está afinada en fa, sol ou dó. Non se debe confundir coa trompeta pocket.

O uso do instrumento é agora común en moitos xéneros musicais. Maurice André, Otto Sauter, Guy Touvron, Reinhold Friedrich, Adolf Scherbaum, Wynton Marsalis e Hakan Hardenberger son algúns intérpretes famosos da trompeta piccolo.

Deseño
------

O tubo da trompeta piccolo ten exactamente a metade de lonxitude que unha trompeta normal. Ten catro pistóns, aínda que existen modelos con tres pistóns. O cuarto pistón desempeña a función de transpositor e reduce en 5 semitóns a nota da trompeta. Isto amplía a gama de notas graves e proporciona dixitación alternativa e mellora a entoación dalgunhas notas.

A trompeta afinada en re recibe o nome de trompeta de Bach e foi construída en 1890 polo fabricante de instrumentos belga Victor Mahillon para interpretar partes das obras de Bach e Händel.

A trompeta piccolo moderna permítelle aos intérpretes executar partes con dificultade para trompeta da música barroca, como o segundo *Concerto de Brandeburgo* ou a *Misa en si menor*. Adolf Scherbaum foi o primeiro en especializarse no repertorio de trompeta piccolo e descubrir novas obras barrocas, facendo transcricións orixinais. Maurice André elaborou máis tarde o repertorio moderno para trompeta piccolo, tocando o instrumento durante 50 anos.

A técnica de produción do son é basicamente a mesma que utilizan as trompetas comúns afinadas en Si ♭. A presión do aire e da lingua si difire, e algúns trompetistas utilizan unha boquilla máis pequena para a trompeta piccolo.

O solo de trompeta piccolo do tema de The Beatles "Penny Lane", que introduciu o instrumento na música pop, foi interpretado por David Mason. Paul McCartney non estaba satisfeito cos primeiros intentos da canción instrumental (un dos cales se publicou en *Anthology 2*) e decidiuse a utilizar o instrumento despois de ter oído o rendemento de Mason na radio da BBC do segundo *Concerto de Brandeburgo* e pediulle a George Martin usar a "tremendamente alta" trompeta. Finalmente, Mason gravou o solo de trompeta piccolo en A (la).

Notas
-----

1. ↑  "hlm.com - Fichas: la trompeta". Arquivado dende o orixinal o 19 de decembro de 2011. Consultado o 8 de xaneiro de 2012.
2. ↑  "Penny Lane solo" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 15 de outubro de 2007. Consultado o 8 de xaneiro de 2012.
3. ↑  "Piccolo trumpet solos in the Beatles' "Penny Lane"" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 29 de decembro de 2011. Consultado o 8 de xaneiro de 2012.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Trompeta piccolo*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1569742
* EBID: ID
* MusicBrainz: ID

 |
**Vivian Juanita Malone Jones,** nada en Mobile, Alabama, o 15 de xullo de 1942 e finada en Atlanta, Xeorxia, o 13 de outubro de 2005, foi unha destacada activista estadounidense en prol dos dereitos civís.

Traxectoria
-----------

Gañou fama por ser unha dos dous primeiros afroamericanos que se matricularon o 12 de xuño de 1963 na Universidade de Alabama, grazas á sentenza da Corte Suprema dos Estados Unidos de 1956, que condenaba o segregacionismo e outorgaba plenos dereitos aos negros para cursar estudos universitarios. Vivian presentouse na Universidade en contra da vontade do Gobernador do Estado, George Wallace, que a esperou na entrada cumprindo o seu compromiso coa comunidade de oporse á educación mixta entre brancos e negros.

Cando chegou a Garda Nacional catro horas e media máis tarde e tras un discurso racista de Wallace, este retirouse e os dous estudantes, Vivian e James Hood, puideron entrar. Vivian acudía a clase escoltada por policías e durante a súa estancia cometéronse diversos actos de protesta, incluíndo tres bombas caseiras en diferentes puntos do recinto. Finalizou os estudos de empresariais o 30 de maio de 1965, sendo a primeira muller de raza negra en obter un título universitario na universidade de Alabama, Estados Unidos. Posteriormente traballou no Departamento de Xustiza, na Axencia de Protección do Medio Ambiente e como corredora de seguros.

En 1996, Wallace pediulle perdón publicamente nun acto. No ano 2000 a Universidade onde cursou estudos concedeulle o Doutoramento en Letras. Con ocasión deste acto realizou a súa entrevista máis longa para un medio de comunicación na que afirmou que sentía "*como unha muller privilexiada que tivo a honra e representou a todos aqueles que loitaban por causas xustas*".

Notas
-----

1. ↑  Blaustein, Albert P. (1991). Northwestern University Press, ed. *Civil Rights and African Americans: A Documentary History*. pp. 483. ISBN 0-8101-0920-4.
2. ↑  Bledsoe, Christena. "Vivian Malone Jones and the VEP: From Integration to Voter Registration". Arquivado dende o orixinal o 26 de febreiro de 2013. Consultado o 9 de marzo de 2013. .
3. ↑  Martin, Douglas (14 de outubro de 1995). New York Times, ed. "Vivian Malone Jones, 63, Dies; First Black Graduate of University of Alabama". Consultado o 8 de marzo de 2013.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Vivian Malone*** |

* Parada na porta da escola
* Segregacionismo
**Germán Quintela Novoa**, nado en Trenque Lauquen (provincia de Buenos Aires) o 28 de agosto de 1908 e finado en Buenos Aires o 26 de xuño de 2001, foi un médico e político galego.

Traxectoria
-----------

Fillo galegos emigrados a Trenque Lauquen, a familia retornou a Galicia e instalouse en Vilagarcía de Arousa onde pasou a infancia e adolescencia ata rematar o bacharelato. Estudou medicina na Universidade de Santiago de Compostela, licenciándose en 1931. Durante a carreira, formou parte da Federación Universitaria Escolar (FUE) da que foi director do seu Servizo Bibliográfico. Posteriormente fixo o doutoramento en Madrid. Retornou a Vilagarcía de Arousa onde exerce como médico. Integrouse no Partido Galeguista e foi presidente do grupo de Vilagarcía en 1933. Formou parte da Comisión para erixir un monumento a Manuel Antonio na Illa Malveira en 1935.

Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido o 15 de agosto. Xulgado en Pontevedra por auxilio á rebelión o 21 de xaneiro de 1937 con outros republicanos de Vilagarcía, foi acusado de separatista e "antiespañolista" e de pertencer ao Partido Galeguista. Foi absolto, pero cunha proposta de sanción económica. Houbo de repetirse o consello de guerra por "omisión dun dos trámites". Estivo preso na Illa de San Simón ata marzo de 1937. O seu pai tivo que pagar unha importante cantidade de diñeiro en concepto de "responsabilidades políticas" para sacalo da cadea e que non continuase o seu proceso represivo. Pasados uns meses, e valéndose da súa condición de cidadán arxentino, marchou a Buenos Aires en febreiro de 1938 a través de Lisboa.

Fixo a reválida da carreira de Medicina para exercer a profesión legalmente e ese mesmo ano ingresou no corpo médico do Sanatorio do Centro Gallego de Buenos Aires, do que foi subdirector anos máis tarde. Compaxinou este traballo cunha praza de médico no Hospital Tornú especializado en enfermidades do pulmón e do corazón. Tamén exerceu como médico privado e chegou a ser médico da policía bonaerense, sendo destituído coa chegada de Juan Domingo Perón ao poder. Foi secretario do Instituto Argentino de Cultura Gallega.

Traduciu ao galego con Rodolfo Prada *A Ernia Inguinal simpre, seu tratamento quirúrxico* de Xosé Alexandre López (Buenos Aires, Edic. Galicia del Centro Gallego, 1973).

Vida persoal
------------

Casou con Amalia de Giácomi Fontana.

Notas
-----

1. ↑  *El Pueblo Gallego*, 7-5-1931, p. 1.
2. ↑  *El Pueblo Gallego*, 17-1-1933, p. 5.
3. ↑  *El Pueblo Gallego*, 14-2-1935, p. 1.
4. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 22-1-1937, p. 2.
5. ↑  *El Diario de Pontevedra*, 1-2-1937, p.2.
6. ↑  Os traballos terminolóxicos en lingua galega: Unha aproximación á súa situación e ás súas necesidades

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Díaz-R. Labajo, M.ª Aránzazu (2016). *El exilio científico republicano en Argentina*. Universidad de Salamanca. ISBN 978-84-9012-604-2.

### Ligazóns externas

* Ficha no Repertorio biobibliográfico do exilio galego Arquivado 23 de setembro de 2015 en Wayback Machine.

* 

* Xermán Quintela na páxina web *Nomes e Voces*.
*Este artigo trata sobre un personaxe bíblico, para o nome véxase **Santiago (nome)**.*
**Xacob** foi un dos patriarcas hebreos, segundo as narracións da *Xénese* (ou *Bereshit* en hebreo). Ten como nome alternativo **Israel**.

A súa historia comeza coa inimizade co seu irmán, Esaú. Xacob consegue que el sexa o bendicido polo seu pai, Isaac. Xacob ten que fuxir e, tras uns estraños soños, cambia o seu nome polo de Israel, ou "o que loita con Deus". Xacob acaba facendo as paces co seu irmán, o cal interprétase como o respecto das fronteiras entre as tribos de Edom e de Israel, algo que se confirmará máis tarde cando os israelitas chegan á terra prometida.

Xacob foi pai de doce fillos e unha filla, das súas catro mulleres. Os doce fillos son os que formaron as coñecidas tribos de Israel. Esta estirpe organizouse por Hebrón e Nablús en cooperativas agrarias. Adicándose principalmente ó pastoreo de ovellas. A seguinte historia na que o patriarca participa é a que conta como o seu fillo Xosé foi vendido polos seus irmáns como escravo a Exipto. Xosé consegue facerse co cargo de vicerrei no goberno do rei de Exipto, perdoa aos seus irmáns e trae a súa familia para Exipto, para fuxir da fame de Canaán, o cal constitúe o final do libro da *Xénese*.

Notas
-----

1. ↑  Sociedade de Estudos, Publicacións e Traballos, ed. (1989). "Xénese 25:26". *A Biblia*. p. 31. Despois, agarrado do calcañar de Esaú, saíu seu irmán. E chamáronlle Xacob

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q289957
* WorldCat
* VIAF: 202148389276110710871
* BRE: 1997255
* DeutscheBio: 118556746
* EBID: ID
* FAST: 87721
* GEC: 0034230
* GND: 118556746
* LCCN: n82025275
* NKC: xx0143333
* NNDB: 000101377
* Orthodox Encyclopedia: 200151
* SNAC: w6cp0jfk
* Treccani: giacobbe

 |
**Xaime de Borbón e Borbón-Parma** nado en Vevey no 1870 e finado en París no 1931, foi pretendente carlista ao trono de España co nome de **Xaime III** (1909-1931), tamén coñecido como **duque de Madrid**.

Traxectoria
-----------

Serviu no exército ruso e loitou contra os bóxers en China (1900) e participou na campaña de Manchuria (1904).

Á morte de Carlos VII asumiu a xefatura do carlismo e durante o seu "reinado" o carlismo coñeceuse como **xaimismo**. Encargou a Juan Vázquez de Mella a secretaría política do carlismo en España, aínda que mantivo como representante do pretendente a Bartolomé Feliú, que o seu antecesor nomeara uns días antes de morrer. Pero as relacións entre Vázquez de Mella e Xaime foron nunca foron boas.

Durante a Primeira guerra mundial Xaime viviu baixo arresto domiciliario en Austria polo seu apoio a Francia e aos aliados, sen case comunicación coa dirección política carlista en España. Tras a guerra trasladouse a Francia e asumiu persoalmente a dirección do carlismo disolvendo a xunta que o gobernaba e provocou a saída de Vázquez de Mella e os mellistas do carlismo en 1919. Aínda que nun primeiro momento apoiou a ditadura de Primo de Rivera, a partir de 1925 opúxose a ela. Tras a proclamación da república en España mantivo conversas con Afonso XIII para unificar as dúas pólas da dinastía carlista, pero a morte de Xaime o 2 de outubro de 1931 impediuno. 

Sucedeuno como pretendente carlista o seu tío Afonso Carlos.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Xaime, duque de Madrid Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q525631
* WorldCat
* VIAF: 87857450
* BNE: XX1517683
* BNF: 11274672k
* DBE: jaime-de-borbon-y-borbon-parma
* FAST: 485655
* GEC: 0011286
* GND: 1137117990
* ISNI: 0000 0000 7978 9729
* LCCN: n2002044617
* PARES: 52596

 |
**Xacobe Martínez Antelo**, nado en Santiago de Compostela en 1976, é un músico galego.

Traxectoria
-----------

Membro do trío de jazz Sumrrá, toca tamén en quinteto con Marcelino Galán, en diversos tríos e no grupo Marful con Ugia Pedreira. Cursou estudos nos conservatorios de Santiago e Vigo e na Estudio Escola de Música de Santiago, tocou en bandas de Rock como Martelo, ou blues, mais é fundamentalmente un músico de jazz.

É irmán de Iñaki Martínez Antelo, director do Museo de Arte Contemporánea de Vigo.

Discografía
-----------

Como líder:

* *Isto é Jazz* (Free Code Jazz Records, 2006) con Pablo Castaño (saxo alto), Toño Otero (saxo tenor), Marcelino Galán (guitarra) e Max Gómez (batería)

Con Sumrrá:

* *Summrá 2001*
* *Summrrá* (2003)
* *2* (2006)

Marcelino Galán

* *Roho* (2003)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12402537
* WorldCat
* VIAF: 3147602567257642344
* BNE: XX4604914
* Discogs: 4485457
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xerife.
Califato fatimí ou idrisí, antes de invadir Al-Andalus, e os estados veciños
Un **xerife** ou ***sharif*** (en árabe, شريف šarīf, feminino شريفة šarīfa: *nobre, respetábel*) é un descendente do profeta Mahoma, a través da súa filla Fátima, esposa de Alí. Por esta razón, moitos xerifes chamáronse fatimís (de Fátima) ou alauís. O nome está tomado do árabe *šurafā'* ou *ašraf*, plural de *šarīf*, que é por tanto traducibel como **xerifes**.

Algunhas tradicións consideran xerife só ao que é descendente de Hasan, fillo máis vello de Alí e Fátima, mentres que aos descendentes do fillo máis novo, Husáin, dáselle o título de *sayyid* (señor).

Dinastías
---------

### Idade Media

Na Idade Media foi xerifiano o Califato fatimí ou almorábide, que gobernou no Norte de África e en Al-Andalus. 

### Na acrualidade

A dinastía alauí, reinante actualmente en Marrocos é xerife. Por esta razón, até a creación do Marrocos moderno en 1956, o país denominábase Imperio xerifiano. Foron os sucesores da Dinastía saadí, que tamén era xerife.

Tamén é xerife a dinastía Hashimí ou Haxemita reinante en Xordania. Antes da creación do reino de Xordania, os haxemitas dominaban a rexión do Hiyaz en Arabia (de onde foron expulsados polos sauditas). O monarca haxemita dese territorio levaba o título de xerife de A Meca.

Consideración social
--------------------

Ser xerife implica certo recoñecemento social, pero ningún privilexio. Moitos musulmáns sono. En Marrocos, por exemplo, un gran número de persons son non só xerifes senón especificamente alauís, e polo tanto están emparentadas, en maior ou menor medida, coa familia reinante, sen que iso se traduza nunha posición social elevada ou calquera outro privilexio. 

Un xerife almorábide famoso, membro da nobreza, foi o xeógrafo e cartógrafo Muhammad al-Idrisí, nacido en Ceuta en 1100.

Entre os xiítas
---------------

Entre os musulmáns xiítas, os membros do clero que son xerifes levan un turbante negro, mentres que os que non o son lévano de cor branca.

Notas
-----

1. ↑  xerife no *Dicionario da RAG*.
2. ↑  Rocío Velasco de Castro (2013): [ "La monarquía alauí, símbolo identitario de la nación marroquí: legitimidad histórica e instrumentalización política". *Diacronie. Studi di Storia Contemporanea*. N° 16, 4.
3. ↑  Idrisi na *Encyclopédie berbère*.
4. ↑  Selin, Helaine (1997). *Encyclopaedia of the history of science, technology, and medicine in non-western cultures*. Heidelberg: Springer Netherlands. p. 442. ISBN 978-0-7923-4066-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10411663
* EBID: ID
* GEC: 0151667
* GND: 4333885-9
* MAG: 2776817669

 |
**Xerardo Vidal Rivas**, nado en Lugo en 1979, é un escritor galego. Adoita asinar os seus artigos simplemente como **Vidal**.

Traxectoria
-----------

Ten publicados relatos en varios volumes colectivos e foi premiado en certames literarios coma o de Contos de Verán do diario *El Progreso* (2016), o Certame de Relato do Liceo de Noia (2014) ou o Premio Modesto R. Figueiredo (2018). Publicou en 2001 o seu primeiro libro en solitario, *A balada do nudista caviloso* (Sotelo Blanco Edicións), un volume de relatos. A finais do 2011 comezou a colaborar no sitio web Letraenobras.com, primeiro como un dos autores do volume colectivo de relatos co que o sitio web iniciou a súa andaina, e finalmente como articulista habitual.

Editou por conta propia a través de Amazon a novela *Fisterrania* en 2017, a novela *Os cans na bouza* en 2018, en 2019 o libro de relatos *Os nunca escollidos* e a novela *12 cordas*, en 2020 o libro de relatos *A deriva sinistra* e en 2021 a novela *As caras verdes*.
A comezos de marzo de 2023, recibiu o primeiro premio no certame Contos de Verán do diario *El Progreso* polo relato *O condicional*, sendo a segunda vez que gañou o devandito certame.

Notas
-----

1. ↑  "Este sábado entréganse os Premios de Narración Breve Modesto Rodríguez Figueiredo". *www.elcorreogallego.es*. Consultado o 2020-01-27.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha na Biblioteca Virtual Galega
* Ficha en Letra en Obras
* A Pequena Novela Galega (blog persoal).
* Vida de Vidal blog persoal *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20536089
* BNE: XX1608366

 |
Os **Xogos da Lusofonía de 2009** terán lugar en Lisboa, son unha competición multidisciplinar organizada pola ACOLOP, na que a semellanza cos Xogos da Commonwealth ou os Xogos da Francofonía, participan atletas de territorios que ou ben falan portugués, ou teñen ou tiveron relación cultural con ese país. É a segunda edición deste evento, xa que a anterior foi realizada no ano 2006 en Macau.

Estados participantes
---------------------

* Angola
* Brasil
* Costa do Marfil
* India (membro asociado)
* Guinea-Bissau
* Guinea Ecuatorial (membro asociado)
* Macau
* Mozambique
* Portugal
* San Tomé e Príncipe
* Sri Lanka (membro asociado)
* Timor Leste

Participación probable
----------------------

* Galiza

Probas
------

As diferentes disciplinas serán: atletismo, baloncesto, fútbol, fútbol sala, iudo, taekwondo, tenis de mesa, voleibol e volei praia.

Táboa des medallas
------------------

Notas
-----

1. ↑  "Jogos da Lusofonia - Portugal e Índia são valor acrescentado" (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 12 de xaneiro de 2012. Consultado o 06 de novembro de 2008.
| Xogos da Lusofonía |
| --- |
|  |
| **Estados Participantes** | 12 CONs |
| **Slogan** | Unido pelo Desporto |
| **Organización** | ACOLOP |
| **Sede** | Portugal Lisboa, Portugal |
| **Presidente** | Alex Vong |
| **Primeira edición** | 2006 |
| **Sitio oficial** | ACOLOP.ORG Arquivado 27 de outubro de 2016 en Wayback Machine. |
|

Os **Xogos da Lusofonía** son un evento multideportivo entre países de lingua portuguesa, constituíndo unha especie de Xogos Olímpicos disputados entre os diversos países lusófonos.

Competición
-----------

"Unidos pelo desporto", este é o lema da Associação dos Comités Olímpicos de Língua Oficial Portuguesa (ACOLOP), que foi fundada o 8 de xuño de 2004, co obxectivo de integrar o mundo lusófono polo deporte e xa oficialmente recoñecida polo Comité Olímpico Internacional.

O portugués é o idioma oficial de Angola, Brasil, Cabo Verde, Guinea-Bissau, Macau, Mozambique, Portugal, San Tomé e Príncipe, Timor-Leste e, dende 2007, Guinea Ecuatorial. Na actualidade, é a cuarta lingua materna máis falada do mundo, con cerca de 260 millóns de falantes nativos, estando case 5 millóns deles espallados por outros países do mundo (principalmente EUA, Canadá, Francia e o Reino Unido entre outros).

Os membros asociados da ACOLOP, Guinea Ecuatorial, India e Sri Lanka, países onde o portugués non é lingua oficial, foron convidados a participar nos Xogos da Lusofonía. A influencia do Imperio Portugués sobre os continentes africano, asiático e oceánico, durante a Era dos Descubrimentos, explica a perpetuación de variacións da lingua portuguesa nalgunhas rexións desas tres nacións.

A Galiza, terra onde se orixinou a lingua portuguesa e onde moitos filólogos afirman que o galego e o portugués e a mesma lingua, foi convidada varias veces a participar nos Xogos, ficando fora dos mesmos por causa do desinterese mostrado polo goberno autonómico.

Edicións
--------

| Ano | Xogos | Sede | País | Data | Maior medallista | Desempeño do anfitrión |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2006 | I | Macau |  Macau (R.A.E. da R.P. da China) | 7 de outubro - 15 de outubro |  Brasil (29-19-9) |  Macau: 6º (0-3-11) |
| 2009 | II | Lisboa | Portugal Portugal | 11 de xullo - 19 de xullo |  Brasil (33-23-20) | Portugal Portugal: 2º (25-34-15) |
| 2014 | III | Goa | India India | 18 de xaneiro - 29 de xaneiro | India India: (37-27-28) | India India: **1º** (37-27-28) |
| 2017 | IV | Maputo | Mozambique Mozambique | (*a ser coñecido*) | (*a ser coñecido*) | Mozambique Mozambique: (*a ser coñecido*) |
| 2021 | V | Luanda | Angola Angola | (*a ser coñecido*) | (*a ser coñecido*) | Angola Angola: (*a ser coñecido*) |

Notas
-----

1. ↑  "Galiza perde mais umha oportunidade de se reafirmar como naçom lusófona" (en galego reintegracionista). Consultado o 25 de abril de 2015.
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xeve.
**Santo André de Xeve** é unha parroquia que se localiza no concello de Pontevedra. Segundo o padrón municipal de 2017 tiña 1.066 habitantes (560 mulleres e 506 homes), distribuídos en 6 entidades de poboación, o que supón unha diminución en relación ao ano 2004 cando tiña 1.219 habitantes. Até 1944 pertenceu ao concello de Xeve como concello independente, aínda que agora pertence ó de Pontevedra. Nesta parroquia naceu a escritora Fina Casalderrey.

Situación
---------

A parroquia sitúase no nordeste da cidade e linda con Santa María de Xeve, Mourente, Bora, así como co veciño concello de Cerdedo-Cotobade.

Lugares de interese
-------------------

Na parroquia emprázase o campo de tiro de Cernadiñas Novas, onde se celebran competicións nesta modalidade deportiva. Destacan a igrexa parroquial (do século XVI e reformada no XVII), a casa reitoral, situada nas súas inmediacións, e a capela de san Roque.

Celebracións relixiosas
-----------------------

O patrón da parroquia é santo André e a súa festa celébrase o día 30 de novembro. Tamén se celebran os días de san Roque, do Santísimo (no primeiro domingo despois do Corpus Christi) e da Virxe do Carme (o terceiro domingo de agosto).

Galería de imaxes
-----------------

* Igrexa de Santo André de Xeve.Igrexa de Santo André de Xeve.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Xeve

| Lugares da parroquia de Xeve no concello de Pontevedra |  |
| --- | --- |
| O Couso | Filgueira | Fragoso | Maúnzo | Santa Cruz | Sobral |

### Parroquias de Pontevedra

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Pontevedra |  |
| --- | --- |
| Alba (Santa María) | Bora (Santa Mariña) | Campañó (San Pedro) | A Canicouva (Santo Estevo) | Cerponzóns (San Vicente) | Lérez (San Salvador) | Lourizán (Santo André) | Marcón (San Miguel) | Mourente (Santa María) | Ponte Sampaio (Santa María) | Pontevedra | Salcedo (San Martiño) | San Xosé (San Xosé) | Santa María de Xeve (Santa María) | Tomeza (San Pedro) | Verducido (San Martiño) | A Virxe do Camiño de Pontevedra | Xeve (Santo André) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Pontevedra

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3396681
* WorldCat
* VIAF: 116144648578195124887
* código INE: 36038070000

 |
"O cesto pesado" de *Shinkei Sanjurokkei Sen* por Tsukioka Yoshitoshi (Meiji 25).

|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Yōkai*** (妖怪?, *pantasma*, *aparición*) son unha clase de monstros sobrenaturais, espíritos e demos do folclore xaponés. A verba **yōkai** está composta do kanji para "fascinante; atractivo; calamidade"; e "espectro; aparición; misterio; suspicaz". Tamén son chamados **ayakashi** (あやかし?), **mononoke** (物の怪?), ou **mamono** (魔物?). Os yōkai son moi diversos e hainos dende malévolos até fedellos, e en ocasións atraen a boa sorte de quen se encontra con eles. En ocasións posúen trazos animais (como os kappa, que son semellantes a tartarugas, ou os tengu que teñen ás), noutras ocasións poden parecer humanos, obxectos inanimados ou non teñen forma discernible. Os yōkai adoitan ter poderes espirituais ou sobrenaturais, sendo a metamorfose un dos poderes máis comúns entre eles. Os yōkai que teñen a habilidade de metamorfosearse son chamados bakemono (化物) / obake (お化け).

Os folcloristas e historiadores xaponeses empregan o termo yōkai como "fenómenos sobrenaturais ou inexplicables para os seus informantes". No período Edo, moitos artistas como Toriyama Sekien, crearon yōkai inspirados nas tradicións ou na súa propia imaxinación, e no presente, numerosos yōkai creados por eles (como Kameosa e Amikiri) son considerados como de orixe lendaria.

Notas
-----

1. ↑  Youkai Kanji e Youkai Definition via Denshi Jisho en jisho.org Consultado o 22 de xullo de 2013.
2. ↑  "Toriyama Sekien ~ 鳥山石燕 （とりやませきえん） ~ part of The Obakemono Project: An Online Encyclopedia of Yōkai and Bakemono". Obakemono.com. Arquivado dende o orixinal o 26 de xullo de 2013. Consultado o 30 de abril de 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q503186
* BNF: 15589901c
* FAST: 1744824
* GND: 1148583335
* LCCN: sh2008000111
* NDL: 00574284
* SUDOC: 12029964X

 |
**Marcelino Fernández Sánchez**, coñecido como **Tino**, nado en San Pedro de Nós (Oleiros) o 14 de febreiro de 1925 e finado en Ferrol o 25 de agosto de 2001, foi un futbolista galego. Xogaba de dianteiro e tras comezar no Racing de Ferrol triunfou no Deportivo da Coruña, conseguindo un subcampionato de liga e formando parte da Orquestra Canaro, unha das dianteiras máis famosas da historia do club, xunto con Franco, Moll, Corcuera e Oswaldo.

Traxectoria
-----------

Na tempada 1944–45 debutou co Racing de Ferrol en Segunda División, da man do adestrador Tomaselli. Fíxoo na primeira xornada contra a Real Sociedad en Atotxa, marcando o único gol do seu equipo que perdeu por goleada (1-7). No club da cidade departamental permaneceu 4 campañas, todas en Segunda División. Nestes anos xogou 110 partidos e firmou 37 goles.

Na tempada 1949–50 asinou co Deportivo da Coruña, en Primeira División, co que logrou o subcampionato de liga nesa campaña, con Alejandro Scopelli no banco. Formou parte da dianteira coruñesa xunto con Rafael Franco, Manuel Marquínez e máis secundariamente Rafael Ponce. O seu debut na máxima categoría produciuse na primeira xornada, nun encontro a domicilio contra o Gimnàstic de Tarragona que rematou en derrota (3–2). O seu primeiro gol produciuse na xornada 5, nunha vitoria en Riazor fronte o FC Barcelona (3–0). Anotou cinco goles nesa primeira tempada na Coruña.

Na tempada 1950–51 chegou ao club o adestrador Osvaldo "Oso" Díaz, e varias fichaxes máis. Formouse entón a Orquestra Canaro, nome co que foi coñecida a dianteira desa tempada, integrada por Franco, Moll, Corcuera, Oswaldo e o propio Tino. Entre os cinco, marcaron 56 dos 64 goles do equipo, cifra que o Deportivo tardaría décadas en igualar. Tino foi o máximo goleador do equipo, con 16 tantos.

Na tempada 1951–52 xogou no Real Zaragoza, para volver na campaña seguinte ao Deportivo, e sumar sete goles máis. Na tempada 1953–54 volveu de novo ao Real Zaragoza, desta volta en Segunda División, onde non xogou ningún partido, formando parte do equipo do SD Escoriaza, tamén de Segunda División, a segunda parte da campaña.

Na tempada 1954–55 retornou á Coruña para xogar inicialmente no CD Xuvenil en Segunda División, e posteriormente no Deportivo, en Primeira, adestrado aquel ano polo galego Eduardo Toba. Permaneceu no Deportivo até a campaña 1958–59, en Segunda División. Pechou o seu paso polo club coruñés con 41 goles en 174 partidos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Datos do xogador en bdfutbol.com *(en castelán)*

| * v
* c
* e
Deportivo da Coruña – Tempada 1949–50 |
| --- |
| *1º subcampionato de liga* |
| 
* Acuña
* Cheché Martín
* Ponte
* Pedrito
* Waldo Botana
* Moll
* Guimeráns
* Dieste
* Franco
* Tino
* Marquínez
* Pita
* Juanete
* Carlitos
* Ponce
* García
* Lujambio
* Adestrador: Scopelli

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12401112
* BDFutbol: 9770

 |
Estatua no centro de Tomintoul
**Tomintoul** é unha pequena vila do concello de Moray, ao norte de Escocia.

Xeografía
---------

Tomintoul ten uns 300 habitantes (322 no censo de 2001) e está situada nunha zona montañosa ao norte de Escocia. A súa altitude é de 345 m sobre o nivel do mar, o que a converte nunha dos lugares habitados máis elevadas do país, ao leste de Inverness e ao norte dos montes Cairngorns.

Economicamente, está situado ao pé dunha importante vía de paso, do que se beneficia unha pequena industria turística. Nas súas proximidades poden visitarse as destilerías doutras famosas marcas de whisky, que aproveitan as augas do Avon e mais unha estación de esquí.

Historia
--------

O topónimo parece provir dun termo do gaélico escocés que significase *o outeiro das cortes*, pero foi fundado recentemente, a mediados do século XVIII. Daquela, como consecuencia das guerras xacobitas, o enxeñeiro William Cauldfield abriu unha estrada (a actual A939) para comunicar polo interior Aberdeen e Inverness. En 1775, vinte anos despois, foi planificada como vila polo urbanista Alexander Gordon, duque de Gordon, e a súa poboación aumentou rapidamente. En 1841 superaba os 1500 habitantes, pero cando en 1860 a visitou a raíña Vitoria dixo dela que era o sitio de aspecto máis pobre que nunca vira. A poboación decreceu tamén rapidamente ao longo do século XX ata chegar ás cifras actuais.

Pertencía ao condado de Banffshire ata que a última reforma administrativa, de 1996, suprimiu os condados e integrou a Tomintoul no concello de Moray.

Cultura
-------

Aquí viviu a escritora Mary Barnes ata a súa morte en 2001. Ademais, foi o escenario do filme escocés *One Last Chance*, dirixido por Stewart Svaasand.

Notas
-----

1. ↑  "Censo de Tomintoul en 2001". Arquivado dende o orixinal o 09 de novembro de 2005. Consultado o 03 de abril de 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1236329
* WorldCat
* VIAF: 153858151
* GeoNames: 2635706
* LCCN: nb2005006252
* WOEID: 37751

 |
**Thomas Gemmell**, nado en Glasgow o 16 de outubro do 1943, foi un futbolista escocés.

Alcumado coma **Big Tam** por se-lo xogador máis grande do Celtic da súa época cunha estatura de arredor do 1.90 metros, destacou por ser un daqueles lendarios Lisbon Lions que acadaron a única Copa de Europa aló polo 1967 para o conxunto católico. Cos verdibrancos xogou 418 partidos metendo 63 goles dos que 31 foron de penalti (era a súa especialidade).

Sempre cando xogou ó fútbol desenvolveu o rol de lateral esquerdo, demarcación na que defendeu a camisola do Coltness United, Celtic, Nottingham Forest e Dundee F.C. por esta orde. Este home logrou o gol que supuña a igualada momentánea nesa final do 1967 xogada no Estadio Nacional de Lisboa cun tanto de factura espectacular. E tamén foi quen de asina-lo tanto da final da Copa de Europa de 1970 na que o Celtic non puido co Feyenoord.

Tamén tivo a honra de poder representar á selección escocesa de fútbol nun total de 18 ocasións, facendo un gol nun encontro no que Escocia vencera a Chipre por 8-0 no 1970. Tamén da súa estadía na selección nacional habería que salienta-lo feito de que era un dos xogadores que artellaba aquel cadro escocés que derrotou a Inglaterra no 1967 en Wembley por 2-3.

Coma adestrador foino do Dundee F.C. e mais do Albion Rovers.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1364575
* WorldCat
* VIAF: 4453830
* FAST: 1641972
* LCCN: nb2006009772
* ODNB: 90000380227
* EUfootballInfo: 6654
* NFT: 36804
* SoccerBase: 2806
* Transfermarkt: 244803
* UEFA: 37376
* Worldfootball: tommy-gemmell

 |
O **Trinquet del Genovés** é o trinquet na vila do Genovés, anexo ao Museu da Pelota valenciana. Pasou á historia deste deporte non só por ser berce de numerosos pilotaris (as sagas dos Genovés, Sarasol, Pigat etc...), senón que ademais foi innovador nas retransmisións televisivas debido a unhas radicais reformas.

A Cancha
--------

O trinquet do Genovés é dos máis curtos, con só 52,2 m de lonxitude, por 9,5 m de ancho. As medidas reducíronse en 2 m por mor da remodelación feita no 2008, en que se substituíron as paredes dos frontóns por cristais blindados e deixouse atrás espazo para as cámaras de televisión.

É un trinquet cuberto, con galerías no *dau* (onde hai un marcador electrónico), no *rest* e sobre a muralla da escaleira. Así mesmo, a llotgeta de alto é máis pronunciada que a llotgeta de abaixo, mais o suficientemente elevada, de xeito que non dificula a *caiguda d'escala* (caída da escaleira).

Ten capacidade para 1.000 espectadores, repartidos entre a escala, as llotgetes de alto e de baixo, e as galerías do *dau*, do *rest* e da muralla do *dau*.

Retransmisións televisivas
--------------------------

O 4 de xullo de 2008, Punt 2 vai retransmitir a primeira partida en directo trala remodelación, correspondente á segunda final da Copa Diputació de 2008, que presentaba coma novidade unha serie de reformas que buscaban mellorar a visibilidade das xogadas por televisión, así como pasar das catro cámaras habituais ás nove, algunhas delas en novas localizacións. Por un custo de arredor de 120.000 € esta remodelación incluíu:

* Nova pintura, azul, nas paredes.
* Substitución das paredes dos frontóns e a escaleira do trinquet por cristais blindados, para colocar detrás cámaras que ofrecen novos ángulos.
* Nova iluminación para igualar a luz por todas partes e contrastar mellor as paredes e a pelota. As paredes azuis, porén, causan que a visibilidade sexa peor nas horas do día, de forma que fai falta empregar luz artificial sempre. Así mesmo, o foco aumenta a temperatura do trinquet até os 39 °C .

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Museo da Pelota do Genovés
* Ficha do Trinquet del Genovés, no Museu da Pelota
* Trinquet azul:
	+ Reformas Arquivado 19 de setembro de 2019 en Wayback Machine.
	+ Primeira retransmisión Arquivado 09 de marzo de 2012 en Wayback Machine.
**Victorino Veiga González**, nado en Begonte en 1875 e finado na Coruña o 5 de xuño de 1945, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Avogado na Coruña, foi socio do Casino Republicano e das Irmandades da Fala. Militante de Izquierda Republicana, nas eleccións xerais de 1936 foi elixido deputado da provincia da Coruña polo Fronte Popular. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 acolleu na súa casa de Vilaboa (Culleredo) a Juana Capdevielle. Foi detido e encarcerado. Xulgado en consello de guerra o 10 de marzo de 1941, foi absolto, pero o Tribunal Regional de Responsabilidades Políticas sancionouno en maio dese ano con oito anos de inhabilitación e coa multa de 6.000 pesetas. Satisfeita a sanción, recobrou a libre disposición dos bens en outubro de 1941. Despois de pasar pola prisión exerceu como avogado na Coruña.

Vida persoal
------------

Casou con Elisa de Bernardo e foi pai de Victorino Veiga de Bernardo.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 7-6-1945, p. 3.
2. ↑  *BOE*, 21-10-1941, p. 3838.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso dos DeputadosArquivado 19 de setembro de 2019 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q11954695
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 118390

 |