**Adobe Photoshop** é un Programa informático editor de imaxes bidimensionais do tipo *bitmap* (posuíndo aínda algunhas capacidades de edición típicas dos editores vectoriais) desenvolvido pola empresa Adobe. É considerado o líder no mercado dos editores de imaxe profesionais, así como o programa *de facto* para edición profesional de imaxes dixitais e traballos de preimpresión.

A súa máis recente versión é identifidada como *Adobe Photoshop CS6* (sigla cuxo significado é *Creative Suite 6*, correspondente á décimo terceira edición desde o seu lanzamento), dispoñible para os sistemas operativos Microsoft Windows e Mac OS X. As versións anteriores ata a 7.0 poden ser usadas noutros sistemas operativos, como o Linux, por medio de programas como o Crossover Office. Algunhas versións anteriores foran lanzadas tamén para IRIX, mais o servizo a esta versión foi suspendido despois da versión 3.0.

Desenvolvemento
---------------

Os irmáns Thomas Knoll e John Knoll iniciaran o desenvolvemento do Photoshop en 1987 e a versión 1.0 foi lanzada por Adobe en 1990. O programa estaba destinado desde o inicio como ferramenta de manipulación de imaxes provenientes de dixitalizadores ou escáneres, que eran raros e moi custosos naquela época.

Características
---------------

Caricatura de Barack Obama e Mitt Romney feita co Adobe Photoshop polas eleccións presidenciais do ano 2012.
A pesar de ser concibido para edición de imaxes para impresión en papel, o Photoshop está a ser cada vez máis usado para producir imaxes destinadas á *World Wide Web*. As versións posteriores inclúen un segundo programa, o Adobe ImageReady, moi semellante ao Photoshop, que é utilizado en conxunto para a edición e creación de imaxes e animacións para a rede, desaparecendo na última versión, a CS3.

O Photoshop tamén admite a edición con outros tipos de programas de Adobe, especializados en determinadas áreas: o xa referido Adobe ImageReady (edición de imaxes para a *web*), Adobe InDesign (edición de texto), Adobe Illustrator (edición de gráficos vectoriais), Adobe Premiere (edición de vídeo non-lineal), Adobe After Effects (edición de efectos especiais en vídeo) e o Adobe Encore DVD (edición destinada a DVDs). O formato de arquivos nativos do Photoshop (PSD ou PDD) poden ser usados entre estes programas.

A título de exemplo, o Photoshop CS permite facer elementos da interface gráfica de DVDs (menús e botóns), desde que dispostos separadamente no ficheiro orixinal (PSD ou PDD) por camadas (*layers*) agrupadas por orde específica, de forma que, ao ser importado polo Adobe Encore DVD, este consiga crear a edición para DVD con eses elementos.

O uso das capas non é un recurso novo inventado polos desenvolvedores do Photoshop; foi desenvolvido hai moito tempo polos ilustradores. Segundo Richard Valliere no seu libro, *Manipulator of Movement*: "[...]en decembro de 1914 foi patentada aquela que efectivamente foi a maior contribución técnica para a animación tradicional ata a chegada da computación gráfica: o deseño sobre follas de celuloide transparente ou acetato". Esa innovación coubo ao animador norteamericano Earl Hurd."

Por tanto, é máis un recurso existente no mundo real que foi aproveitado pola ferramenta Photoshop para facilitar o traballo dos seus usuarios, así como certos efectos que reproducen técnicas de pintura, máscaras, unha técnica moi utilizada en artes gráficas e impresión offset.

Os formatos de ficheiros nativos poden ser importados de programas da competencia, como o Corel Photo-Paint, Pixel32, WinImages, GIMP, Corel Paint Shop Pro etc.).

O Photoshop admite varios espazos de cor (*color spaces*):

* sRGB (punto branco=D65) - RGB no Photoshop
* Lab (punto branco=D50)
* CMYK
* Escala de grises (*Grayscale*)

A versión máis recente, de 2007, é a versión 9.0.2. Tamén chamada de "Photoshop CS3", unha vez que "CS" indica a súa integración no paquete de programas Adobe Creative Suite; en canto ao número "3" é por ser a terceira versión, desde que a Adobe reformulou a imaxe de marca dos seus programas, sobre a "marca-nai" (no inglés *umbrella brand*) "Creative Suite". 
Nunha tentativa de se separar da imaxe de marca anterior do Photoshop, entre as versións 3 e 7, en que presentaba o ollo humano (nun concepto de visión e imaxe), nas dúas primeiras versións do "Creative Suite" utiliza imaxes de plumas estilizadas (como referencia á escrita e pintura con plumas de aves), mais recentemente, xa na terceira edición do "CS", a imaxe foi cambiada por un cadrado coas letras "PS" no centro.

Recentemente, Adobe incluíu o *Adobe Camera RAW*, un plugin desenvolvido por Thomas Knoll que permite ler varios formatos de ficheiros RAW, provenientes principalmente de máquinas fotográficas profesionais. Unha versión preliminar deste plugin estivo opcionalmente dispoñible para o Photoshop 7.0.1 .

En canto o Photoshop é practicamente utilizado por profesionais, monopolizando mesmo este mercado, o seu prezo elevado deixa marxe para que outros programas concorrentes gañen mercado noutras faixas, como por exemplo, o GIMP, un programa gratuíto. Para competir neste mercado, e tamén para combater a piratería de que o Photoshop é obxectivo, Adobe lanzou un programa semellante para o uso doméstico, o Adobe Photoshop Elements, mais con moitas funcións profesionais desactivadas do Photoshop orixinal. Mentres o Adobe Photoshop CS3 é vendido por uns 800 euros (versión inglesa), o Adobe Photoshop Elements 4.0 custa apenas 130 euros, permitíndolle gañar terreo no mercado doméstico, e sendo mesmo, ás veces, incluído en dixitalizadores de diversas marcas. Como é obvio, esta versión limitada non se adecúa ao mercado de preimpresión profesional, dado que unha das principais características eliminadas deste software sexa o modo de cores CMYK.

O Photoshop non admite nativamente moitos dos algoritmos de imaxe *(Image Arithmetics)* que o Corel Paint Shop Pro e outros editores de bitmaps utilizan. No entanto, ese problema pode ser resolto a través do *Filter Factory*, un *plugin* gratuíto dispoñible nos discos de instalación do Photoshop, a partir da versión 3.0.

Formato PSD
-----------

Formato patrón da Adobe para documentos do Photoshop pero admitido por moi poucos programas fóra do Adobe Photoshop. Posúe moitos recursos extras como image layering. A gran vantaxe dese formato é que mantén todas as capas de seu proxecto no photoshop, sendo posible poder reeditalos máis tarde.

Historia dos lanzamentos
------------------------

| Versión | Plataforma | Nome de código | Data de lanzamento | Alteracións significativas |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 0.63 | Mac OS |  | Outubro de 1988 |  |
| 1.0 | Mac OS |  | Febreiro de 1990 |  |
| 2.0 | Mac OS | *Fast Eddy* | Xuño de 1991 | * Introdución de *Paths* (permitindo deseño vectorial)
 |
| 2.0.1 | Mac OS |  | Xaneiro de 1992 |  |
| 2.5 | Mac OS | *Merlin* | Novembro de 1992 |  |
| Windows | *Brimstone* |  |
| 2.5.1 | Mac OS |  | 1993 |  |
| 3.0 | Mac OS | *Tiger Mountain* | Setembro de 1994 | * Paletas tabeladas (*Tabbed Palettes*)
* Camadas (*layers*)
 |
| Windows, IRIX |  | Novembro de 1994 |
| 4.0 | Mac OS, Windows | *Big Electric Cat* | Novembro de 1996 | * Camadas axustábeis (*Adjustment Layers*)
* Tipos de letra editábeis (nas versións anteriores, o texto era convertido para o formato *raster* despois de introducido)
 |
| 4.0.1 | Mac OS, Windows |  | Agosto de 1997 |  |
| 5.0 | Mac OS, Windows | *Strange Cargo* | Maio de 1998 | * Desfacer múltiplo (*Multiple Undo*) a través da paleta "historia" (*History Palette*), anteriormente só permitía desfacer unha vez.
* Xestión de cor (*color Management*)
 |
| 5.0.1 | Mac OS, Windows |  | 1999 |  |
| 5.5 | Mac OS, Windows |  | Febreiro 1999 | * O paquete do programa inclúe o Adobe ImageReady
* Extraer (*Extract*)
* Figuras xeométricas vectoriais
 |
| 6.0 | Mac OS, Windows | *Venus in Furs* | Setembro de 2000 | * Ferramenta *Healing Brush*
* Filtro *Liquify*
 |
| 6.1 | Mac OS, Windows |  | Marzo de 2001 |  |
| 7.0 | Mac OS, Windows | Liquid Sky | Marzo de 2001 | * Texto totalmente vectorial
* Ferramenta *Healing Brush*
* Novo "motor" de pintura (*painting engine*)
 |
| 7.0.1 | Mac OS, Windows |  | Agosto de 2002 | * Plugin opcional "Camera RAW 1.x"
 |
| CS (8.0) | Mac OS, Windows | *Dark Matter* | Outubro de 2003 | * Plugin "Camera RAW 2.x" incluído de raíz
* Comando "sombra e altas-luces" (*Shadow/Highlight*)
* Comando corresponder/igualar á cor (*Match Colour*)
* Filtro *Lens blur*
* Histograma en tempo real (*Real-Time Histogram*)
* Sistema de detección automática impedido a impresión de imaxes dixitalizadas dalgúns tipos de papel moeda.
 |
| CS2 (9.0) | Mac OS, Windows | *Space Monkey* | Abril de 2005 | * Plugin "Camera RAW 3.x"
* Ferramenta *Smart Object*
* *Image Warp*
* *Spot healing brush*
* Ferramenta de redución do efecto dos ollos vermellos (*Red-Eye tool*)
* Filtro *Lens Correction*
* *Smart Sharpen*
* Punto de fuga (*Vanishing Point*)
* Xestión mellorada de memoria RAM en Macintosh de 64-bits a correr Mac OS X 10.4
* Admite o *High dynamic range imaging*
* Filtro *Shape Blur*
 |
| CS3 (10.0) | Mac OS, Windows | *Red Pill* | 16 de abril de 2007 | * Interface revisada
* Funcións adicionais para o Adobe Camera RAW
* Ferramenta *Quick Select*
* Alteracións en *Curves*, *Vanishing Point*, *Channel Mixer*, Brillo e Contraste(*Brightness and Contrast*), e no diálogo de impresión.
* Axuste para conversión en Branco e Negro (*Black-and-white*)
* Smart Filters, con filtros non destrutivos
* Optimización de gráficos para dispositivos móbiles
* Novas aplicacións en *cloning* e *healing*
* Funcionamento mellorado en 32 bit / HDR (camadas, *painting*, e mais filtros e axustes)
* Apertura rápida do programa
* Funcionamento nativo para Macintosh con procesadores Intel e un probable funcionamento con Windows Vista
 |
| CS4 (11.0) | Mac OS, Windows | *Stonehenge* | 30 de outubro de 2008 | * 
 |
| CS5 (12.0) | Mac OS, Windows | *White Rabbit* | 12 de abril de 2010 | * 
 |
| CS6 (13.0) | Mac OS, Windows | *Superstition* | 11 de maio de 2012 | * Novo deseño da interface de usuario (novas iconas e opción de interface de fondo escuro)
* Gardado automático en segundo plano
* Contido de parches e ferramentas Move
* Galería de Blur
* Rango de cor: ton de pel e detección de facianas
* Adobe Camera RAW 7
* Ferramenta de recorte mellorada
* Novo panel de propiedades, tódalas propiedades integradas
* Soporte de vídeo mellorado
* Filtro de "pintura ao óleo", agora distribúese co programa
* Filtro de gran angular adaptativo
* Estilos de carácter e de parágrafo.
* Mellor soporte a caracteres árabes
* Actualización da interface de usuario para impresión
* Axuste 3DLUT
* Trazos en obxectos vectoriais, con posibilidade de elección do tipo de trazo, como guións e puntos
* Revisadas ferramentas vectoriais
* Ajuste a pixels de ferramentas vectoriais e transformacións
* Interface de usuario 3D completamente renovada, máis fácil de usar agora
 |

Alternativas
------------

Existen moitos outros editores de imaxes *bitmap* dispoñibles, mais ningún deles conseguiu a popularidade do Adobe Photoshop entre os profesionais. Os concorrentes máis utilizados noutras bandas de mercado son o GIMP *open-source*, xa con moitos usuarios; e os paquetes de programas comerciais Macromedia Fireworks, Corel Photo-Paint, e Paint Shop Pro.
Entre outras alternativas menos coñecidas, pódese destacar o GIMPshop (unha versión do GIMP cunha *interface* gráfica semellante ao Photoshop), o Paint.NET *open-source*, o Pixel32 dispoñible en máis plataformas do que os outros programas comerciais, o PhotoFiltre, excelente alternativa gratuíta para uso non-comercial, e o PhotoScape que está logrando unha ampla difusión pola súa facilidade de uso.

Notas
-----

1. ↑  LUCENA, Alberto; *História da Animación*; Ed. Senac; 2002

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Editores gráficos
* Cor
* Teoría das cores
* Imaxe dixital
* Formato de ficheiro gráfico

### Ligazóns externas

* Páxina oficial do Adobe Photoshop *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Adobe Photoshop*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q129793
* EBID: ID
* NKC: ph257852
* PRONOM: 47

 |