Saguia el Hamra, preto de O Aaiún
Un **uadi**, ás veces escrito **wadi**, **wad** ou **ued**, é un termo de orixe árabe para referirse a un val ou a un río seco polo cal só discorre a auga na tempada de chuvias.

Dito doutro xeito, é un curso intermitente de auga, carcterístico das zonas desérticas ou semidesérticas.

Etimoloxía
----------

*Wadi* deriva do árabe clásico **وادي** *wādi* (plural *´adiya*), que á súa vez provén da raíz semítica **و د ي** , relacionada con «sacar, asomar, proxectar de repente», en referencia ás súas augas. En árabe actual o termo máis común para referirse a un río estacional é, porén, *shuʿaib* (**شعيب**), xa que *wādi* pasoou a significar 'val', en xeral. Porén, ambos os termos póden usarse indistintamente.

Guad- e Odi- en Iberia
----------------------

Uadi en Nachal Paran, no deserto de Néguev (Israel)
*Wādi* Musa (Xordania)
En España o nome de moitos ríos teñen a forma *guad-*, especialmente no sur peninsular (Guadalhorce, Guadalquivir, Guadarrama e Guadiana, entre outros); recibiron este nome durante a dominación árabe, e provén da raíz árabe común *wādi* "val, leito (do río)".

En Portugal configurouse como *ode*- ou *odi*- e é un prefixo común en moitos hidrónimos do sur do país: Odeleite, Odivelas, Odiana, Odemira, Odivarga, Odiáxere etc.

Especulouse moito acerca da etimoloxía do río Odiel, na provincia de Huelva; Miguel Asín Palacios e arabistas posteriores defenderon que provén de *wad*-, porén a evidencia demostrou que procede do latín *Urium*, como era coñecido na época romana.

Características
---------------

Os leitos secos ou estacionais de ríos, torrentes e arroios son típicos de todas as rexións cálidas e semiáridas ou desérticas do mundo. Hai numerosos *’āwdiya* na península Arábiga, no levante mediterráneo e no norte de África. Estes leitos poden ter até máis de cen metros de anchura; xeralmente, só levan auga durante breves tempadas chuviosas —de horas, días ou como moito semanas de duración— que poden ser de periodicidade anual ou esporádicas e impredicíbeis, tanto na época do ano en que ocorren como na pluviosidade.

Nestas rexións, a escasa vexetación é xerófila, espiñenta e de lento crecemento, e está limitada ao contorno dos *’āwdiya*. Se no subsolo ou na superficie destes leitos secos se almacena a auga, a vexetación pode ter un carácter máis exuberante e orixinar un tipo de oasis, aínda que a vexetación natural nestes normalmente é substituída por especies domésticas, como a datileira (*Phoenix dactylifera*), árbores froiteiras, hortalizas e herbas forraxeiras, ás veces plantadas por quens habitan e usufructúan o oasis.

Notas
-----

1. 1 2  VV. AA. (2004): *Dicionario de galego*. Vigo: Ir Indo Edicións. ISBN 84-7680-504-7.
2. ↑  Julivert, Manuel; Julivert Casagualda, Manuel (2003). *El Sáhara: Tierras, pueblos y culturas*. València. pp. 41–42. ISBN 978-84-3705-798-9. Consultado o 14 de febreiro de 2022.  Texto "ediUniversidade de Valencia]]" ignorado (Axuda)
3. 1 2  Terés Sádaba, Elías (1986). *Materiales para el estudio de la toponimia hispanoárabe: nómina fluvial, Volume 1*. Madrid: CSIC. p. 236. ISBN 978-84-0006-278-1. Consultado o 14 de febreiro de 2022.
4. ↑  Hans Wehr (1976): *A Dictionary of Modern Written Arabic*, páx. 1059, columna 2.
5. ↑  "etimologia". *elcastellano.org*.
6. ↑  Salloum, H. (2001). "Arabian Memories in Portugal". *Saudi Aramco World* (en inglés) (52-2). Consultado o 14 de febreiro de 2022.
7. ↑  Gordón Peral, M. D. (2009). "Análisis etimológico de la macrotoponimia onubense" (PDF). Huelva: Universidad de Huelva. Consultado o 14 de febreiro de 2022.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Uadi*** |

### Bibliografía

* Ángel Ramos, editor (1987): "Zonas áridas" en: *Diccionario de la naturaleza*. Madrid: Espasa-Calpe. ISBN 84-2396-949-5.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q187971
* AAT: 300379998
* BRE: 1894001
* GEC: 0148987
* GND: 4188814-5
* JSTOR: wadis
* MAG: 200965112
* Treccani: uadi

 |