**Hatra** foi unha antiga cidade da Alta Mesopotamia situada na actual Gobernación de Nínive oriental, no norte do actual Iraq. A cidade atópase a 290 km. ao noroeste de Bagdad e a 110 km. ao suroeste de Mosul.

Hatra era un caravasar fortemente fortificado e capital do pequeno reino Árabe de Hatra, situado entre os imperios romano e parto/persa. Hatra floreceu no século II, e destruírona e abandonarona no século III. As súas impresionantes ruínas foron descubertas no século XIX.

Nome
----

Hatra coñécese como *al-Ḥaḍr* (الحضر) en árabe. Rexístrase como *ḥṭrʾ* 𐣧𐣨𐣠 (*Ḥaṭrā*) nas inscricións do Arameo de Hatra, probablemente significando "recinto, sebe, cerca". En siríaco, adoita rexistrarse na forma plural *Ḥaṭrē*. Nas obras romanas, rexístrase en grego como *Átra* e en latín como *Hatra* e *Hatris*.

A cidade chamábase oficialmente *Beit ʾElāhāʾ* 𐣡𐣩𐣵 𐣠𐣫𐣤𐣠 "Casa de Deus", nas inscricións en arameo de Hatra e unha vez rexistrada como "Recinto de Shamash" ( *ḥtrʾ d-šmš* 𐣧𐣨𐣣𐣠 𐣣𐣴𐣬𐣴) nunha moeda.

Historia
--------

 Plano de Hatra
Algúns cren que Hatra puido ser construída polos asirios ou posiblemente no século III ou II a.C. baixo a influencia do Imperio Seléucida, pero non hai información fiable sobre a cidade antes do período Parto. Hatra floreceu baixo os  Partos, durante os séculos I e II d.C. como centro relixioso e comercial.  Máis tarde, a cidade converteuse na capital posiblemente do primeiro Reino árabe da cadea de cidades árabes que vai de Hatra, no nordeste, a través de Palmira, Baalbek e Petra, no suroeste. A rexión controlada desde Hatra era o Reino de Hatra, un reino barreira semi-autónomo nos límites occidentais do Imperio Parto, gobernado por príncipes árabes.

 Moeda de bronce acuñada en Hatra arredor do 117-138 d.C. o anverso representa un busto radiado de Shamash
Hatra converteuse nunha importante cidade fortificada fronteiriza e desempeñou un papel importante na  Segunda Guerra Parta, soportando repetidos ataques do Imperio romano. Durante o século II d.C. a cidade rexeitou os asedios tanto por Traxano (116/117) como por Septimio Severo (198/199).  As forzas de Hatra derrotaron ao ascendente  imperio persa sasánida no 238 na batalla de  Shahrazoor, pero caeron pouco despois no 241 ao exército sasánida do rei Shapur I e foi destruído. As historias tradicionais da caída de Hatra falan de al-Nadirah, filla do rei de Araba, que traizoou a cidade e a puxo en mans de Shapur cando se namorou del. A historia fala de como Shapur matou ao rei e casou con Al-Nadirah, pero matouna máis tarde logo de decatarse da súa ingratitude cara ao seu pai.

Hatra era o exemplo mellor conservado e informativo dunha cidade  Parta. O seu plano era circular, e estaba rodeada por muros interiores e exteriores de case 2 km. de diámetro  e apoiado por máis de 160 torres. Un témenos (τέμενος) rodeaba os principais edificios sagrados do centro da cidade. Os templos cubrían unhas 1,2 hectáreas e estaban dominados polo Gran Templo, unha enorme estrutura con bóvedas e columnas que outrora ascendían a 30 metros. A cidade era famosa pola súa fusión dos panteóns  gregos,  mesopotámicos,  cananeos, arameos e árabes, coñecido en  arameo como  *Beiṯ Ĕlāhā* ("Casa de Deus"). A cidade tiña templos para Nergal ( Asirio -  Babilónico e  Acadio), Hermes ( Grego), Atargatis ([[[Elohim | Sirio-arameo]]), Al-lat, Shamiyyah ( árabe) e Shamash (o  mesopotámico deus do sol).  Outras divindades mencionadas nas inscricións arameas de Hatra foron as arameas  Ba'al Shamayn, e a deidade feminina coñecida como Assurbel, que quizais foi a asimilación das dúas deidades o deus asirio  Assur e o babilónico  Bel, a pesar de ser individualmente masculinos.

Lista de gobernantes
--------------------

 Relevo da Vitoria de Sanatruq I.
Nas inscricións atopadas en Hatra, cítanse varios gobernantes. Outros gobernantes son mencionados esporadicamente por autores clásicos. Aparecen con dous títulos. Os gobernantes anteriores chamárnse **mrjʾ *(*māryā*, "señor"), e os posteriores*** *mlkʾ* (' malkā*, "rei").* 

Rulers of Hatra| Nome |  | Título | Anos certificados | Comentarios |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Worod |  | mry´ |  |  |
| Ma'nu |  | mry´ |  |  |
| Elkud |  | mry´ | 155/156 d.C. |  |
| Nashrihab |  | mrj´ | 128/29 – 137/38 d.C. |  |
| Naṣru |  |  | mry´ | 128/29 – 176/77 |
| Wolgash I |  | mry´ e mlk – Rei |  |  |
| Sanatruq I | Relevo de Sanatruk I | mry´ e mlk – Rei | 176/177 d.C. | gobernou xunto con Wolgash I |
| Wolgash (II?), fillo de Wolgash (I.) |  |  |  |  |
| Abdsamiya | Príncipe Absadmiya fillo de Sanatruq I e futuro rei. | mlk – Rei | 192/93 – 201/202 d.C. | Apoiou ao emperador romano Pescennius Niger |
| Sanatruq II | Estatua de Sanatruq, Rei de Hatra, Museo de Iraq. | mlk – Rei | AD 207/08 – 229/230 | Converteuse nun vasalo dos romanos baixo Gordian III durante as Guerras Romano-Sasánidas |

Arte de Hatra
-------------

Segundo John M. Rosenfield, as estatuas de Hatra pertencen á  esfera cultural parta, con numerosas semellanzas en canto a vestimenta, elementos decorativos ou posturas, que tenden a ser macizas e frontais, cos pés, a miúdo, abertos.  A propia arquitectura de Hatra é xeralmente vista como un exemplo de arquitectura parta.  Tamén se poden ver similitudes coa Arte dos cuxanos, debido a intercambios culturais directos entre a área de Mesopotamia e o Imperio Cuxno naquel momento, ou dun fondo artístico parto común que leva a tipos de representación similares.

* Relevo da vitoria de Sanatruq I. Está a empregar un pequeno altar nos seus pés. Relevo da vitoria de Sanatruq I. Está a empregar un pequeno altar nos seus pés.
* Comandante militar da cidade de Hatra. Museo Nacional de Iraq Comandante militar da cidade de Hatra. Museo Nacional de Iraq
* Militar de Hatra. Militar de Hatra.
* Relevo do deus Nergal de Hatra. Relevo do deus Nergal de Hatra.
* Relevo dun devoto de Hatra. Relevo dun devoto de Hatra.

Hatra moderna
-------------

Sitio arqueolóxico de Hatra antes da destrución, 0:59, vídeo da UNESCO.
 Comandante militar da cidade de Hatra. Museo Nacional de Iraq.
Hatra usouse como escenario para a escena inicial na película de 1973 *O exorcista*, e desde 1985 é Patrimonio da Humanidade da UNESCO.

Saddam Hussein viu que a historia mesopotámica do sitio reflectía a gloria en si mesmo, e tratou de restauralo, así como outros en Nínive, Nimrud, Assur e Babilonia, como símbolo do logro árabe, gastando máis de 80 millóns de dólares na primeira fase da restauración de Babilonia. Saddam Hussein esixiu que os novos ladrillos na restauración usasen o seu nome (a imitación de Nabucodonosor) e que partes dun templo restaurado de Hatra tivesen o nome de Sadam.

Walter Andrae, do equipo alemán de escavacións que traballou en Assur, de 1906 a 1911, realizou o primeiro levantamento do xacemento. Pero os arqueólogos iraquís realizaron escavacións sistemáticas a partir de 1951. A partir dos anos oitenta, a Expedición Arqueolóxica Italiana, dirixida por R. Ricciardi Venco (Universidade de Turín), fixo grandes descubrimentos en Hatra. As escavacións centráronse nunha importante casa ("Edificio A" ), situado preto do Témenos e en sondaxes profundas na zona central do Témenos. Agora a Expedición está activa en diferentes proxectos relativos á preservación e desenvolvemento do xacemento arqueolóxico. En 1990, unha expedición polaca do  Centro polaco de arqueoloxía mediterránea, Universidade de Varsovia gravou e estudou os muros de defensa da cidade. O equipo foi dirixido por Michał Gawlikowski (PCMA UW).

En 2004, *The Daily Telegraph* afirmaba "As columnas e as estatuas finamente conservadas de Hatra convérteno nun dos sitios arqueolóxicos máis impresionantes de Iraq" 

### Destrución polo Estado Islámico (EI)

As accións do Estado Islámico de Iraq e Levante, que ocuparon a zona a mediados de 2014, foron unha ameaza importante para Hatra. A principios de 2015 anunciaron a súa  intención de destruír moitos artefactos, alegando que tales "imaxes gravadas" non eran islámicas, fomentaban o  shirk (politeísmo), e non se podía permitir a súa existencia, a pesar da preservación do sitio durante 1.400 anos por varios réximes islámicos. Os militantes do EI comprometéronse a destruír os artefactos restantes. Pouco despois, lanzaron un vídeo que mostraba a destrución dalgúns artefactos de Hatra. Despois da demolición de Nimrud o 5 de marzo de 2015, "Hatra por suposto será a seguinte", dixo Abdulamir Hamdani, un arqueólogo iraquí da Stony Brook University. O 7 de marzo fontes oficiais kurdas e iraquís informaron que o EI comezara a demolición das ruínas de Hatra. Un vídeo publicado por ISIL durante mes seguinte amosou a destrución dos monumentos.

A UNESCO e ISESCO emitiron unha declaración conxunta dicindo: "Con este último acto de barbarie contra Hatra, (o grupo EI) amosa o desprezo polo que garda a historia e o patrimonio dos árabes".

O goberno pro-iraquí Forzas de mobilización populares capturou a cidade o 26 de abril de 2017. Unha portavoz das milicias afirmou que o EI destruíu as esculturas e as imaxes gravadas do sitio, pero os seus muros e torres seguían en pé aínda que contiñan furados e rabuñadas recibidos das balas do EI. As unidades das FPM tamén declararon que o grupo minara as portas orientais do sitio, evitando así temporalmente calquera avaliación de danos por parte dos arqueólogos. Informouse o 1 de maio de que o sitio sufrira menos danos do que se temía anteriormente. Un xornalista de EFE informara anteriormente de atopar moitas estatuas destruídas, edificios queimados e signos de saqueo. Layla Salih, xefe de antigüidades da gobernación de Nínive, afirmou que a maioría dos edificios estaban intactos e que a destrución non se comparaba coa doutros xacementos arqueolóxicos de Iraq. Un comandante das PMF tamén afirmou que o dano foi relativamente leve.

Galería
-------

* Restos de varios templos e antigas murallas (2004)Restos de varios templos e antigas murallas (2004)
* Visión xeral do sitio en 2007Visión xeral do sitio en 2007
* maio 2006maio 2006
* maio 2006maio 2006
* xullo 2008xullo 2008
* novembro 2008novembro 2008
* novembro 2008novembro 2008
* Soldados americanos no sitio, setembro 2010Soldados americanos no sitio, setembro 2010
* Soldados americanos no sitio, setembro 2010Soldados americanos no sitio, setembro 2010
* setembro 2014setembro 2014
* Detallle dun templo, que mostra a arquitectura helenistica, mesopotámica, iraniana, e romana.Detallle dun templo, que mostra a arquitectura helenistica, mesopotámica, iraniana, e romana.
* Vista dos iwansVista dos iwans
* Fachada do temploFachada do templo
* Arco decorado con carasArco decorado con caras
* Arco do temploArco do templo
* Cabeza sobresaída nun muroCabeza sobresaída nun muro
* Primeiro plano do iwanPrimeiro plano do iwan
* Estatua da deusa ShahiroEstatua da deusa Shahiro
* De esquerda a dereita, un gobernante non identificado, Hermes, unha deidade feminina, e Sanatruq I. De Hatra. Museo da civilización ErbilDe esquerda a dereita, un gobernante non identificado, Hermes, unha deidade feminina, e Sanatruq I. De Hatra. Museo da civilización Erbil
* Lintel de porta de Hatra. Século II e III d.C. Museo Sulaymaniyah, Kurdistán iraquí.Lintel de porta de Hatra. Século II e III d.C. Museo Sulaymaniyah, Kurdistán iraquí.
* soldado de Hatrasoldado de Hatra

Clima
-----

Hatra ten un clima semiárido quente (Clasificación climática de Köppen *BSh*). Amaioría da chuvia cae no inverno. Atemperatura media anual en Hatra é de 20,7 °C (69,3 °F). Arredor de 257 mm (10,12 in) de precipitación caen anualmente. falls annually.

| Datos climáticos para Hatra (Al Hadar) |
| --- |
| Mes | Xan | Feb | Mar | Abr | Mai | Xuñ | Xul | Ago | Set | Out | Nov | Dec | Anual |
| Media máxima en °C | 12,8 | 15,8 | 19,8 | 25,3 | 33,0 | 39,0 | 42,3 | 42,1 | 37,9 | 31,0 | 22,5 | 14,8 | 28,03 |
| Media mínima en °C | 3,2 | 4,6 | 7,6 | 11,7 | 17,3 | 21,8 | 24,8 | 24,1 | 19,7 | 14,3 | 8,8 | 4,1 | 13,5 |
| Precipitación media mm | 43 | 39 | 49 | 36 | 13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 | 25 | 44 | 257 |
| Fonte: climate-data.org |

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Schmitt, Rüdiger. "HATRA". *iranicaonline.org*. Encyclopaedia Iranica. Consultado o 16 de marzo de 2019.
2. ↑  "Hatra | ancient city, Iraq". *Encyclopedia Britannica* (en inglés). Consultado o 2020-12-25.
3. ↑   "Hatra". *Encyclopædia Iranica*.
4. 1 2 3   "Hatra". *Encyclopædia Britannica*. Consultado o 14 decembro 2013.
5. 1 2   Advisory Body Evaluation on Hatra. Consello Internacional de Monumentos e Sitios (ICOMOS). 1985. páxinas 1-2.
6. ↑  *E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam 1913–1936* (en inglés). BRILL. 1987. p. 207a. ISBN 9789004082656.
7. ↑  Salma, K. Jayyusi; Holod, Renata; Petruccioli, Attilio; André, Raymond (2008). *The City in the Islamic World*. Leiden: Brill. p. 174. ISBN 9789004162402.
8. ↑   <! - Escritores (as) do persoal; no by-line .--> (1992–2015). "Hatra UNESCO World Heritage Center". *whc.unesco.org*. UNESCO. Consultado o 31 de marzo de 2015.
9. 1 2 3   Rosenfield, John M. (1967). *The Dynastic Arts of the Kushans*. University of California Press. pp. 170–173.
10. ↑  Freeman, Colin s (25 de xuño de 2014). "Iraq's 'Exorcist' temple falls into Isis jihadist hand". *The Telegraph* (Londres). Consultado o 7 de marzo de 2015.
11. ↑  "Hatra". *whc.unesco.org*. UNESCO. Consultado o 7 de marzo de 2015.
12. ↑  Lawrence Rothfield (1 Aug 2009). *The Rape of Mesopotamia: Behind the Looting of the Iraq Museum*. University of Chicago Press. ISBN 9780226729435.
13. ↑  "Ancient Hatra Ruins". *Defense Video & Imagery Distribution System*. 9 de setembro de 2006.
14. ↑   Hatra - Expedición Arqueolóxica Italiana
15. ↑   "L'Edificio A". *Hatra - Expedición Arqueolóxica Italiana* (en italiano). 25/11/2016. Consultado o 25-07-2020.
16. ↑   "I sondaggi del Temenos". *Hatra - Expedición Arqueolóxica Italiana* (en italiano). 2016-11-25. Consultado o 2020-07-25.
17. ↑   "Progetti / Projects". *Hatra - Expedición Arqueolóxica Italiana* (en italiano). 2016-12 -10. Consultado o 2020-07-25.
18. ↑   Gawlikowski, Michał (1991). "A primeira tempada de escavacións en Hatra, Iraq." (PDF). *Archeology polaco no Mediterráneo.* **2**.
19. ↑  "Hatra". *pcma.uw.edu.pl*. Consultado o 2020-07-08.
20. ↑   Freeman, Colin (4 de xaneiro de 2004). "As tropas americanas lanzan a xira 'Exorcist' no antigo templo". *Telegraph*.
21. ↑  Cockburn, Patrick (27 de febreiro de 2015). "Iraq: Isis militants pledged to destroy remaining archaeological treasures in Nimrud". *The Independent*. Consultado o 8 de marzo de 2015.
22. ↑  "ISIL video shows destruction of 7th century artifacts". *aljazeera.com*. 26 de febreiro de 2015. Consultado o 7 de marzo de 2015.
23. ↑  Karim Abou Merhi (5 de marzo de 2015). "IS 'bulldozed' ancient Assyrian city of Nimrud, Iraq says". AFP. Consultado o 5 de marzo de 2015.
24. ↑  Yacoub, Sameer N. (7 de marzo de 2015). "IS destroying another ancient archaeological site in Iraq". *Army Times* (United States). Associated Press. Consultado o 7 de marzo de 2015.
25. ↑  "Islamic state 'demolish' ancient Hatra site in Iraq". BBC. 7 de marzo de 2015. Consultado o 7 de marzo de 2015.
26. ↑  Vivian Salama (4 de abril de 2015). "Video: grupo do Estado Islámico disparado, arrasado con Hatra de Iraq". Associated Press. Arquivado dende o orixinal o 11 de outubro de 2017.
27. ↑  Yacoub, Sameer N.; Salam, Vivian (7 de mrzo de 2015). "IS destroying another ancient site in Iraq". *The Telegraph*. Macon, Georgia. Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2015. Consultado o 8 de marzo de 2015.
28. ↑  "Iraqi forces retake damaged Hatra heritage site from IS". *Deutsche Welle*. 26 de abril de 2017. Consultado o 29 de abril de 2017.
29. ↑   Hussain, Rikar (27 de abril de 2017). "Milicias iraquís Buscar reliquias destruídas por IS en Ancient Town". Voice of America. Consultado o 29 de abril de 2017.
30. ↑  "Hatra: IS damage to ancient Iraqi city less than feared". BBC News. 1 de maio de 2017. Consultado o 1 de maio de 2017.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Hatra Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Between Rome and Parthia: The Desert City of Hatra
* 
* 
* 
* BBC *Chronicle* "Lost Kings of the Desert"
* Italian Archaeological Expedition at Hatra
* Iraqi forces seize ancient UNESCO site of Hatra from Islamic State as jihadis execute Mosul civilians Arquivado 04 de xaneiro de 2018 en Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q466614
* WorldCat
* VIAF: 146617027
* BAV: ADV11431859
* BNF: 11973724z
* DARE: 21807
* EBID: ID
* FAST: 1225227
* GeoNames: 96331
* LCCN: n83066090
* Pleiades: 894004
* SUDOC: 027764583
* WHC: 277rev

 |