Pórtico do Panteón de Agripa
En arquitectura, **pórtico** é o corpo formado por unha galería de columnas pegada a un edificio ou aberta ao aire libre.

Algúns exemplos famosos de pórtico son o *East Portico* do Capitolio dos Estados Unidos de América, e o pórtico que adornaba o Panteón en Roma.

Bolognia, en Italia, é famosa polos seus pórticos. En total, ten máis de 45 quilómetros de arcadas, aproximadamente 38 no centro da cidade, entre eles o pórtico máis longo do mundo, que mide aproximadamente 3,5 quilómetros e conduce dende a beira da cidade ata a Basílica Beata Vergine di San Luca.

Un  *pronaos*  é a área interior do pórtico dun Templo grego ou romano, situado entre a columnata do pórtico ou paredes e a entrada ao "cella" ou lugar santo. Os templos romanos comunmente tiñan pronaos abertos, polo xeral con só as columnas e ningunha parede.
A palabra "pronaos" úsase en grego para "antes dun templo". En latín, os pronaos tamén son mencionados como *"anticum"* ou *"prodomus"*.

Tipos de pórtico
----------------

Templo de Portunus, exemplo de Tetrástilo
Pórtico do Panteón de Roma
Partenón de Atenas
As variantes de pórticos noméanse en función das columnas que os compoñen.

### *Tetrástilo*

O *tetrástilo* ten catro columnas. Era comunmente empregado polos gregos e os etruscos para pequenas estruturas.

Os romanos favoreceron o pórtico de catro columnas para os seus santuarios como o Templo de Portunus, para templos como o Templo de Venus e Roma, e para os pórticos de entrada de grandes edificios públicos como a Basílica de Maxencio e Constantino.

### *Hexástilo*

Os edificios tiñan seis columnas e eran os pórticos estándar no Dórico (a arquitectura entre o período arcaico 600-550 aC ata a Idade de Pericles 450-430 aC).

#### *Hexástilo* grego

Algúns exemplos coñecidos de *hexástilo* clásico Dórico son templo gregos como:

* O grupo de Paestum que comprende o Templo de Hera (c. 550 aC), o Templo de Apolo (c. 450 aC), o primeiro Templo de Atenea ("Basílica") (c. 500 aC) e o segundo Templo de Hera (460-440 aC).
* O Templo de Atenea "Aphaia (a invisible)" en Exina (c. 495 aC).
* O Templo en Selinunte (465-450 aC) dedicado a Hera.
* O Templo de Zeus en Olimpia, na actualidade en ruínas.
* O Templo ou o suposto "Templo de Concordia" en Agrigentum (c. 430 aC), un dos templos gregos clásicos mellor conservados, conserva case todo o seu perístilo.
* O "templo inacabado" en Sexesta (c. 430 aC).
* O Hephaesteum aos pés da Acrópole de Atenas, coñecida como o "Theseum" (449-444 aC).
* O Templo de Poseidón sobre Cabo Sunion (c. 449 aC).

O *Hexástilo* tamén foi empregado nos templos xónicos, como o pórtico do Santuario de Atenea sobre o Erecteion na Acrópole de Atenas.

#### *Hexástilo* romano

Coa colonización grega do sur de Italia, o *hexástilo* foi adoptado polos etruscos e posteriormente polos romanos. O gusto romano pseudoperipteral favoreceu os edificios estreitos con altas columnas, levantadas sobre podios para maior grandiosidade e esplendor conferido pola considerable altura. A Maison Carrée en Nîmes é un dos templos romanos mellor conservados que sobreviven da antigüidade clásica.

### *Octóstilo*

O *Octóstilo* tiña oito columnas. Estes edificios son máis escasos que os *Hexástilos* no Canon arquitectónico clásico grego. Os edificios *octóstilos* máis coñecidos que sobreviven da antigüidade son o Partenón en Atenas construído durante a Idade de Pericles (450-430 aC), e o Panteón en Roma (125 aC).

### *Decástilo*

O *decástilo* ten dez columnas; como o templo de Apolo Didymaeus en Mileto, e o pórtico do University College de Londres.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Greek architecture* Encyclopaedia Britannica, 1968
* Stierlin, Henri *Greece: From Mycenae to the Parthenon*, TASCHEN, 2004, Editor-in-chief Angelika Taschen, Cologne, ISBN 3-8228-1225-0
* Stierlin, Henri *The Roman Empire: From the Etruscans to the Decline of the Roman Empire*, TASCHEN, 2002, Edited by Silvia Kinkle, Cologne, ISBN 3-8228-1778-3

### Outros artigos

* Edificio
* Columna
* Orde arquitectónica
* Arcada
* Stoá
* Soportal
* *Loggia*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q185600
* AAT: 300004145
* BNCF: 16761
* BNE: XX534820
* BRE: 3160173
* EBID: ID
* GEC: 0133772
* GND: 4264022-2
* LCCN: sh85105083
* MAG: 109902967
* NKC: ph1187766
* Treccani: portico

 |