Eduardo Pondal
Estatua de Breogán, de Xosé Cid, preto da torre de Hércules
A expresión **Nazón de Breogán** (*Nación de Breogán* segundo a normativa vixente) procede do final da cuarta estrofa do poema *Os Pinos* de Eduardo Pondal, que constitúe a letra do himno galego, musicado por Pascual Veiga.

Dentro da mitoloxía celtista de Pondal, inspirada no *Libro das invasións de Irlanda*, Breogán (tamén Brigo, Bregon ou Breachdan en irlandés antigo), sería un rei mitolóxico galaico, ou de tempos prehistóricos. No poema, *Fogar de Breogán*, *Nazón de Breogán*, *Rexión de Breogán* e *Eidos de Breogán* representan a Galiza. A principal fonte documental sobre Breogán é o *Lebor Gabála Érenn*. Neste compendio é descrito como o fillo de Brate, e o pai de Ite e Bile, entre outros, así como o devanceiro dos gaels.

O verso é a personificación nacional de Galiza, sendo mencionado no himno *Os Pinos* a través de referencias metafóricas como "Fogar" e "Nazón de Breogán". O himno remite a tres nacións sen nomealas cos seus nomes contemporáneos: Galiza, Portugal (*a nobre Lusitania* ou *a boa Lusitánia* en versión das Irmandades da Fala) e Irlanda, a onde chegarían *as fillas de Breogán,* no poema de Pondal, ou o fillo Ith e despois os milesianos (de Mil, neto de Breogán), no *Lebor Gabála.*

Primeiras décadas do XX
-----------------------

Aínda que escrito e composto como himno galego no século XIX, *Os Pinos* convivía nas reivindicacións con outros poemas tratados como himnos que tamén facían referencia ao carácter de Galiza en tanto nación, como os de Luís Taibo e Alfredo Brañas, ou o de Ramón Cabanillas.

O himno, oficiosamente, eran as catro primeiras estrofas, rematando en "nazón de Breogán", das dez do poema enteiro; porén en 1918, as Irmandades da Fala incluíron unha quinta estrofa, versión da sexta no poema, referida a Portugal (chamado no poema, *Lusitania*).

Na campaña polo primeiro Estauto de Autonomía o himno estivo moi presente.

No franquismo
-------------

Esta expresión, de fondo contido nacionalista, motivou que a "segunda parte" do himno (estrofas terceira e cuarta) estivese prohibida durante o franquismo. O himno foi cantado como reivindicación polos estudantes cando o entoaron após a prohibición de empregar o galego nas *Festas Minervais*.

Na democracia
-------------

A Lei 5/1984, do 29 de maio, de símbolos de Galicia establece "nazón de Breogán" como derradeiro verso do himno oficial, limitando a letra ás catro primeiras estrofas do poema.

Durante o bipartito inaugurouse a mostra *Nazón de Breogán* para conmemorar o 70 aniversario do plebiscito do primeiro Estatuto de Autonomía de Galiza e, segundo o Vicepresidente, para *lembrar que somos nación, non rexión,* aínda que ambos termos son compatíbeis no poema orixinal, onde tamén chama Rexión de Breogán (verso 40). Foi comisariada por Lourenzo Fernández Prieto e á inauguración acudiron numerosas personalidades do país, como Isaac Díaz Pardo, que tamén inaugurou a mostra itinerante na Sala Sargadelos.

"Nazón de Breogán" foi proposto polo PSdeG para ser incluído no preámbulo na reforma do Estatuto de Autonomía, en 2010 e 2021.

Notas
-----

1. ↑  "Dicionario". *Real Academia Galega*. Consultado o 2022-02-18.
2. ↑  José Cornide Saavedra identificouno durante o século XVIII co nome de "Brigo". Véxase Pereira González, Fernando (2013). GALLÆCIA 32, ed. *Lorenzo Hervás, o celtismo galego e a lenda de Breogán*. pp. 169–190. ISSN 0211-8653.
3. ↑  "The ancient genealogy of the Geoghegans according to O'Hart's Irish Pedigrees.". *Geoghegan.org*. Arquivado dende o orixinal o 29 de agosto de 2014. Consultado o 13 de novembro de 2019.
4. ↑  Maíz, R. (abril-xuño). Revista de Estudios Políticos (Nueva Época), ed. *Nación de Breogán: oportunidades políticas y estrategias enmarcadoras en el movimiento nacionalista gallego*. pp. 33–75.
5. ↑  Xunta de Galicia (ed.). "Símbolos de Galicia: O himno". Consultado o 13 de novembro de 2019.
6. ↑  Barbosa, José Manuel (domingo, 25 de março de 2012). "Desperta do teu sono: Galiza: a Galtia, berço dos celtas.". *Desperta do teu sono*. Consultado o 2022-02-18.
7. ↑  "Así naceu o himno galego. 111 anos de popularización, exilio e máis ou menos estrofas". *Praza Pública*. 2018-12-20. Consultado o 2022-02-18.
8. ↑  "Lei de Símbolos" (PDF).
9. ↑  "Nazón de Breogán no Museo de Belas Artes". *Museo BBAA, Xunta.gal*.
10. ↑  "Quintana apela al espíritu del 36 para recordar que "somos nación"". *www.elcorreogallego.es* (en castelán). Consultado o 2022-02-18.
11. ↑  "Himno Gallego - Hino Galego - Himno de Galicia - Os Pinos - Eduardo Pondal". *himnogallego.com*. Consultado o 2022-02-18.
12. ↑  20minutos (2021-10-13). "Choque ideológico y posturas alejadas en una sesión que Feijóo cierra con una oferta de diálogo: "Nadie sobra"". *www.20minutos.es - Últimas Noticias* (en castelán). Consultado o 2022-02-18.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Himno galego
* Marcha do Antigo Reino de Galiza
* Bandeira de Galiza
* Escudo de Galiza