| Lira maltesa † |
| --- |
| **Lira maltija  en maltés** |
| Código: | MTL |
| Ámbito: | Malta Malta |
| Símbolo: | ₤, Lm |
| Fracción: | 100 céntimos |
| Moedas: | *1, 2, 5, 10, 25, 50 céntimos, 1 lira* |
| Billetes: | *2, 5, 10, 20 liras* |
| Emisor: | Banco Central de Malta |
| Taxa de troco:fixa | 1 EUR = 0,4293 MTL |
| *Oficial ata o 01/01/2008* |

A **lira** ou *libra* (en maltés: *lira maltija*, plural: *liri*) foi a moeda oficial de Malta desde 1972 ata o 31 de decembro de 2007. O seu código ISO 4217 é **MTL**, e normalmente se abrevia como Lm, aínda que o signo tradicional foi **₤**.

Historia
--------

Antes de 1972, a moeda circulante era a libra esterlina en forma de moedas e billetes xunto a billetes malteses. Malia utilizar diñeiro británico, Malta non decimalizou o seu sistema monetario en 1971 como o Reino Unido. Pola contra, en 1972 introduciu o sistema decimal baseado na lira (equivalente á libra esterlina), dividida en 1.000 mils ó 100 céntimos. A denominación *lira* utilizouse nos primeiros billetes en 1973 xunto coa denominación "libra", e de xeito exclusivo en billetes e moedas desde 1986. Os mils retiráronse da circulación en 1994.

Ao entrar na Unión Europea, Malta acordou adoptar o euro. O 1 de xaneiro de 2008 a lira foi substituída polo euro, como parte da unión económica e monetaria da UE.

### O paso cara ao euro

O euro substituíu a lira maltesa como moeda oficial de Malta cunha taxa fixa e irrevogable de 0,429300 MLT por euro. Con todo, os billetes e moedas denominados en liras seguiron circulando e eran aceptados ata o 31 de xaneiro de 2008. Ata o 30 de marzo podían cambiarse sen custo algún en calquera entidade bancaria. Con todo pasado ese período, as moedas só poderán cambiarse no Banco Central de Malta ata o 1 de febreiro de 2010 e os billetes ata o 31 de xaneiro de 2018.

Taxa de cambio
--------------

Ata finais da década de 1970, a lira maltesa mantivo a súa paridade coa libra esterlina, momento en que a lira se converteu nunha moeda flutuante, ancorada a unha cesta de moedas de reserva. Como consecuencia, a lira mantívose estable cun valor de 1,60 GBP. Tralo dinar kuwaití, a lira maltesa foi a segunda moeda con máis valor do mundo, chegando a valer 3,1596 USD o 28 de abril de 2007. Cando o valor do dólar baixou fronte a outras divisas a mediados de 2006, a lira valía 3,35289 en decembro de 2007.

A divisa entrou no ERM II o 2 de maio de 2005, e debería manterse estable cunha banda do 15% sobre a principal taxa de cambio de 0,429300 MLT por euro. O Banco Central de Malta e o goberno decidiron de xeito unilateral manter a taxa actual igual á taxa de paridade central para todo o período do ERM II.

O Consello de Ministros de economía da Unión Europea estableceu unha taxa de conversión irrevogable e fixouna o 10 de xullo de 2007 en 0,4293 liras por euro.

Moedas
------

En 1972 o novo sistema decimal trouxo consigo novas moedas en denominacións de 2, 3, 5 mils, 10 e 50 céntimos. A división da lira en 100 céntimos (bastante máis que os 240 peniques do antigo sistema) significou que o céntimo era unha unidade significativamente maior, por iso o Reino Unido introduciu unha moeda de ½ penique, e Malta o *mil*. En 1975 introduciuse unha nova moeda de 25 céntimos.

No 1986 emitiuse un novo cono monetario en denominacións de 1, 2, 5, 10, 25, 50 céntimos e 1 lira. En 1991 cuñáronse novos tipos nos que cambiou o escudo de armas maltés. En 1994 os mils retiráronse da circulación.

As últimas moedas cuñadas antes da adopción do euro foron as seguintes:


| Denominación | Metal | Diámetro(mm.) | Peso(gr.) | Canto | Anverso | Reverso |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| **1 Céntimo** | Cu+Ni+Zn | 18,51 | 2,81 | Liso | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Comadreja - 1 c |
| **2 Céntimos** | Cu+Ni | 17,78 | 2,26 | Estriado | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Rama de olivo - 2 c |
| **5 Céntimos** | Cu+Ni | 19,78 | 3,51 | Estriado | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | *Potamon fluviatile lanfrancoi* - 5 c |
| **10 Céntimos** | Cu+Ni | 21,78 | 5,01 | Estriado | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Pez delfín - 10 c |
| **25 Céntimos** | Cu+Ni | 24,95 | 6,19 | Estriado | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Torvisco - 25 c |
| **50 Céntimos** | Cu+Ni | 27,00 | 8,00 | LisoBANK CENTRALITA' MALTA | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Tulliera - 50 c |
| **1 Lira** | Cu+Ni | 29,82 | 13,00 | LisoBANK CENTRALITA' MALTA | Escudo de Malta - MALTA - ano de cuñaxe | Roquero solitario - Lm 1 |
|

Billetes
--------

En 1973 introducíronse os primeiros billetes denominados en liras no anverso e libras no reverso, de 1, 5 e 10 liras. En 1986, os billetes de 1 lira foron sustitudos por moedas e introducíronse novas denominaciones de 2 e 20 liras. Desde entón, emitíronse catro series de billetes.

Os billetes da última serie en circulación antes da adopción do euro móstranse a continuación:

  



| Denominación | Corpredominante | Dimensións | Anverso | Reverso |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **2 Liras** | Rojo | 138 x 66,50 mm | Lm 2 - ŻEWĠ LIRI - Personificación de Malta - Escudo de armas - Bank Ċentrali ta' Malta | Lm 2 - ŻEWĠ LIRI - Banco Guratali en Medina e Rabat, Gozo - Escudo de armas - BANK ĊENTRALI TA' MALTA |
| **5 Liras** | Azul | 145 x 69 mm | Lm 5 - ĦAMES LIRI - Personificación de Malta - Escudo de armas - Bank Ċentrali ta' Malta | Lm 5 - ĦAMES LIRI - Porta traseira de Medina - Torre do Estandarte - Escudo de armas - BANK ĊENTRALI TA' MALTA |
| **10 Liras** | Verde | 145 x 72,50 mm | Lm 10 - GĦAXAR LIRI - Personificación de Malta - Escudo de armas - Bank Ċentrali ta' Malta | Lm 10 - GĦAXAR LIRI - Monumento ao 7 de xuño de 1919, La Valeta - Escudo de armas - BANK ĊENTRALI TA' MALTA |
| **20 Liras** | Marrón | 145 x 76 mm | Lm 20 - GĦOXRIN LIRA - Personificación de Malta - Escudo de armas - Bank Ċentrali ta' Malta | Lm 20 - GĦOXRIN LIRA - Giorgio Borg Olivier - Escudo de armas - BANK ĊENTRALI TA' MALTA |
|

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Euro
* Libra esterlina
* Malta

### Ligazóns externas

* Banco Central de Malta *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q174467
* GEC: 21093771

 |