**Edith Anne Stoney**, nada en Dublín o 6 de xaneiro de 1869 e finada o 25 de xuño de 1938, foi unha física nada no seo dunha familia anglo-irlandesa de tradición científica. É considerada a primeira muller física médica.

Traxectoria
-----------

Edith Stoney era filla de George Johnstone Stoney, un físico eminente que acuñou o termo electrón en 1891 como a "unidade fundamental de cantidade de electricidade", e a súa esposa e curmá, Margaret Sophia Stoney. Un dos seus dous irmáns, George Gerald, era enxeñeiro e membro da Royal Society. Unha das súas dúas irmás, Florence Stoney, era radióloga e recibiu unha OBE. O seu primo era o físico dublinés George Francis FitzGerald , e o seu tío Bindon Blood Stoney era enxeñeiro do porto de Dublín, famoso por construír varios das principais pontes de Dublín e desenvolver o Quasyde.

Edith Stoney demostrou un considerable talento matemático e obtivo unha bolsa no Newnham College, Cambridge, onde conseguiu o primeiro posto no exame Tripos arte I en 1893. Con todo, non se lle concedeu un título da Universidade de Cambridge, xa que as mulleres foron excluídas da gradación ata 1948. Durante a súa estancia en Newnham, estivo a cargo do telescopio do College. Máis tarde concedéuselle unha licenciatura e un máster do Trinity College de Dublín, despois de que aceptasen mulleres en 1904.

Despois de traballar brevemente nos cálculos das turbinas a gas e no deseño dos reflectores para Sir Charles Algernon Parsons, ocupou un posto de profesora de matemáticas no Colexio de Damas de Cheltenham.

London School of Medicine for Women
-----------------------------------

Por mor da Lei Médica de 1876, era ilegal que as institucións académicas impedisen o acceso á educación médica por motivos de xénero. A primeira escola de medicina para mulleres en Gran Bretaña foi establecida en 1874 pola Dra. Sophia Jex-Blake en previsión desta lei. A London School of Medicine for Women pasou rapidamente a formar parte da Universidade de Londres, con ensino clínico no Royal Free Hospital. Florence, a irmá de Edith, era estudante da escola, graduouse en medicina con honras en 1895 e obtivo o seu doutoramento en 1898. Mentres tanto, Edith obtivo un nomeamento como profesora de física na escola en 1899. As súas primeiras tarefas foron establecer un laboratorio de física e deseñar o curso de física. O laboratorio planificouse para 20 estudantes, e o contido do curso era física pura, como o requiren as regulacións da universidade; incluía mecánica, magnetismo, electricidade, óptica, son, calor e enerxía.

En 1901, o Royal Free Hospital nomeou a Florencia nun novo posto a tempo parcial. En abril seguinte, as dúas irmás abriron un novo servizo de raios X no departamento eléctrico.

Durante a súa estancia no Royal Free Hospital, as dúas irmás apoiaron activamente o movemento polo sufraxio feminino, aínda que se opuxeron á acción violenta directa coa que máis tarde se asociou.

Durante a súa estancia na escola, tamén desempeñou un papel central na Federación Británica de Mulleres Universitarias (BFUW). Foi elixida tesoureira, na súa ausencia, na primeira reunión executiva do 9 de outubro de 1909, cargo que ocupou ata finais de maio de 1915. Comprometeuse cada vez máis co lobby político da Federación. Na reunión executiva do 19 de outubro de 1912, propuxo os nomes de dous membros dun subcomité para asegurar a aprobación como lei dun proxecto de lei que permitise ás mulleres converterse en avogadas, procuradoras ou axentes parlamentarias. A lexislación foi finalmente promulgada despois da guerra dentro da Lei de Descualificación (Remoción) de Sexo de 1919.

Edith Stoney renunciou ao seu posto na escola en marzo de 1915. A Edith Stoney ofrecéronlle 300 libras ao presentar a súa renuncia.

A primeira guerra mundial
-------------------------

Tanto Florence como Edith ofreceron os seus servizos á Cruz Vermella Británica na Oficina de Guerra de Londres, para proporcionar un servizo radiolóxico de apoio ás tropas en Europa, o día en que Gran Bretaña declarou a guerra. A súa oferta foi rexeitada, porque eran mulleres. Florence creou a súa propia unidade coa Women’s Imperial Service League e pasou os seguintes 6 meses en Europa. Edith organizou as subministracións desde Londres, onde tamén serviu no comité da liga. Florence volveu a Londres cando Edith renunciou á Escola de Medicina para Mulleres de Londres. Edith púxose en contacto cos Hospitais de Mulleres Escocesas (SWH), unha organización formada en 1914 para dar apoio médico no campo de batalla e financiada polo movemento de sufraxio feminino. A organización obtivera un acordo para establecer un novo hospital en tendas de campaña de 250 camas no Domaine de Chanteloup, Sainte-Savine, preto de Troyes (Francia), financiado polos colexios femininos de Cambridge de Girton e Newnham. Alí Edith estableceu a estereoscopía para localizar balas e metralla e introduciu o uso dos raios X no diagnóstico da gangrena gasosa.

Máis tarde foi asignada ao Corpo Expedicionario de Oriente con orde de trasladarse a Serbia. Tras embarcar no buque de vapor Mossoul en Marsella, chegaron a Salónica (coñecida como Tesalónica na Grecia moderna) o 3 de novembro, onde tomaron o tren nocturno cara ao norte, a Ghevgheli (hoxe Gevgelija na moderna República de Macedonia), no lado serbio da fronteira grega. Estableceron un hospital nunha fábrica de seda non utilizada onde trataron a 100 pacientes con feridas que ían desde a conxelación ata graves feridas os pulmóns e a cabeza. Tras as derrotas a mans das forzas búlgaras, Edith e o seu persoal retiráronse a Salónica o 6 de decembro de 1916. Once días máis tarde, restableceran o hospital nun pantano baixo drenado xunto ao mar, e para o día de Ano Novo de 1917 Edith tiña as luces acesas e os raios X funcionando. A pesar da falta de equipo e recursos, estableceu un departamento de electroterapia e varios equipos para a rehabilitación muscular dos soldados ao seu cargo  Tamén axudou nos problemas de dous barcos hospitalarios británicos, nos que os sistemas de raios X foran danados durante unha treboada, e prestou apoio á unidade SWH en Ostrovo (actualmente Arnissa no lago Vegoritida, antigo lago Ostrovo no norte de Grecia), que chegou durante setembro de 1916. Tivo unha pausa por enfermidade en decembro de 1917 e regresou o verán seguinte. Solicitou un nomeamento como radióloga dun campamento do exército en Salónica, pero a súa demanda foi bloqueada pola Oficina de Guerra.

En outubro de 1917, regresou a Francia para dirixir os departamentos de raios X dos hospitais SWH de Royaumont e Villers-Cotterêts. En marzo de 1918, tivo que supervisar o peche dun campo e retirouse por terceira vez, cando Villers-Cotterêts foi invadido polas tropas alemás. Durante os últimos meses da guerra intensificáronse os combates e houbo un grande aumento da carga de traballo; só no mes de xuño a carga de traballo de raios X alcanzou un máximo de máis de 1.300, en parte debido a un maior uso da fluoroscopia.

O seu servizo de guerra foi recoñecido por varios países e recibiu a "Médaille deas épidémies du ministère da Guerre" e a Croix de Guerre de Francia, a Orde de St Sava de Serbia e as Medallas da Vitoria e da Guerra Británica de Gran Bretaña

Período posguerra e xubilación
------------------------------

De esquerda a dereita : Edith Stoney (esquerda), coa súa irmá Florencia e seu pai Johnstone
Ao seu regreso a Inglaterra, Edith Stoney ocupou un posto de profesora de física no departamento de Ciencias Sociais e do Fogar do King's College for Women, que ocupou ata a súa xubilación en 1925. Tras deixar o King's trasladouse a Bournemouth, onde viviu coa súa irmá Florence, que sufría de cancro de columna (e morreu en 1932).

Durante a súa xubilación, renovou o seu traballo coa BFUW, da que fora a primeira tesoureira antes da guerra. Converteuse nunha das primeiras (e máis antigas) membros da Women's Engineering Society e desempeñou un papel activo na organización ata pouco antes da súa morte. Viaxou moito e, en 1934, falou coa Federación Australiana de Mulleres Universitarias sobre o tema das mulleres na enxeñaría, destacando a contribución das mulleres traballadoras durante a guerra. En 1936, estableceu a bolsa Johnstone e Florence Stoney na BFUW, para "a investigación en ciencias biolóxicas, xeolóxicas, meteorolóxicas ou radiolóxicas realizada preferentemente en Australia, Nova Zelandia ou Sudáfrica". A bolsa está agora administrada polo Newnham College, Cambridge, e apoia aos estudantes de medicamento clínico que van ao estranxeiro para o seu período de prácticas. A declaración de fideicomiso foi datada o 11 de febreiro de 1942 e a Johnstone And Florence Stoney Studentship Fund Charity (non. 273043) foi rexistrada o 25 de marzo de 1976.

Edith Stoney morreu, á idade de 69 anos, o 25 de xuño de 1938, e os obituarios imprimíronse na prensa científica e médica e nos xornais nacionais de Inglaterra, e Australia.

Legado
------

Stoney foi lembrada pola súa considerable valentía e enxeño ante o perigo extremo, e a súa imaxinación para contribuír á atención clínica nas condicións máis difíciles da guerra. Como firme defensora da educación da muller, permitiu que mozas licenciadas pasasen tempo en investigación no estranxeiro e outra que permitise aos físicos entrar na facultade de medicina grazas ao fondo que creou. A través do seu traballo e os seus compromisos, Edith Stoney foi lembrada como unha pioneira da física médica.

Notas
-----

1. ↑  McCartney, Mark; Whitaker, Andrew (2003). *Physicists of Ireland : passion and precision*. Bristol: Institute of Physics. ISBN 978-1-4200-3317-5. OCLC 80575113.
2. 1 2 3  Duck, Francis A (decembro 2013). "Edith Stoney MA The first woman medical physicist" (PDF). *SCOPE* **22** (4): 48–54. ISSN 0964-9565. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 28 de marzo de 2019. Consultado o 09 de abril de 2020.
3. ↑  Pereda, Naia (2014-10-20). "Edith Stoney, científica guerrera y pionera de la física médica.". *Desayuno con fotones* (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 17 de xuño de 2020. Consultado o 2020-04-09.
4. ↑  "IrishGenealogy.ie". (require rexistro (?)).
5. ↑  "Miss Edith Stoney. Obituary". *Nature* (en inglés) **142** (3585): 103–104. 1938-07. ISSN 0028-0836. doi:10.1038/142103b0.
6. 1 2  "FLORENCE STONEY: X-RAY NOTES FROM THE U.S." (PDF). Arquivado dende o orixinal (PDF) o 30 de maio de 2020.
7. 1 2  Thomas, Adrian; Duck, Francis (2019). *Correction to: Edith and Florence Stoney, Sisters in Radiology*. Cham: Springer International Publishing. pp. C1–C2. ISBN 978-3-030-16560-4.
8. ↑  *Federation of University Women. Executive Committee Minutes 1909-1916*. The Women’s Library Archive.
9. ↑  McLaren, Barbara (2010). *Women of the War. (1918)*. George H. Doran Company.
10. ↑  McLaren, Eva Shaw. *A History of the Scottish Women's Hospitals*. Hodder & Stoughton.
11. ↑  Guy, Jean M (2013-05). "Edith (1869-1938) and Florence (1870-1932) Stoney, two Irish sisters and their contribution to radiology during the World War I". *Journal of Medical Biography* (en inglés) **21** (2): 100–107. ISSN 0967-7720. doi:10.1258/jmb.2011.011067.
12. ↑  Crofton, Eileen. (1999, ©1997). *The women of Royaumont : a Scottish Women's Hospital on the Western Front*. East Linton: Tuckwell Press. ISBN 1-86232-032-2. OCLC 50319076.
13. ↑  "The woman engineer". *www2.theiet.org*. Consultado o 2020-04-09.
14. ↑  "Charity Details". *beta.charitycommission.gov.uk*. Consultado o 2020-04-09.
15. ↑  Duck, Francis (2014). "Edith and Florence Stoney, X-ray pionerS" (PDF). *The West of England Medical Journal*.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Edith Anne Stoney*** |

### Bibliografía

* Duck, Francis A. (2013). *Physicists and physicians : a history of medical physics from the Renaissance to Röntgen*. York: Institute of Physics and Engineering in Medicine. ISBN 978-1-903613-55-9. OCLC 862345923.

### Outros artigos

* Mulleres en Física

* Portal:Muller

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q17101964
* WorldCat
* VIAF: 1782166959203247160007
* GND: 1273601300
* WikiTree: Stoney-214

 |