recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**San Pedro de Ledoño** é unha parroquia do sur do concello de Culleredo. Segundo o IGE en 2016 tiña 277 habitantes (131 mulleres e 146 homes) distribuídos en 7 entidades de poboación, o que supón un aumento en relación ao ano 1999 cando tiña 259 habitantes.

Xeografía
---------

Está situada no val de Veiga e as súas terras están bicadas polo río Valiñas e que nace nas inmediacións da aldea de Vista Alegre, xa no concello da Laracha. O monte de Ledoño é o monte Picoto, que xorde como linde natural coa parroquia de Orro (San Salvador).

Ledoño é unha das máis cativas parroquias do concello de Culleredo, tanto en extensión como en número de habitantes. As vías de comunicación son, a estrada que une Vilaboa coa capital municipal e continúa deica Peiro de Arriba (Celas de Peiro, Sta. María); a AC-523, situada ao sur da parroquia, que une a A-6 e Meirama, Cerceda; e a autoestrada A-6 (A Coruña-Madrid), ao norte. Recentemente desapareceu o ferrocarril, co percorrido entre A Coruña e Santiago, mais estase a falar de recuperar as vías para transporte de mercadorías.

Economía
--------

A maior parte dos veciños de Ledoño teñen as súas ocupacións fóra da aldea, e os que traballan alí, fano, en inmensa maioría, dedicados á terra. Aínda que, dende a construción do Centro Loxístico de Transportes de Culleredo, algúns habitantes traballan noutros sectores diferentes do primario e sen saíren do lugar.

Sociedade
---------

Cruceiro.
A parroquia de Ledoño conta cunha escola de Educación Infantil, na que reciben as súas primeiras clases arredor dunha ducia de meniños e meniñas da aldea e os arredores. As idades destes nenos están entre os tres e os seis anos. A esta idade adoitan trasladarse á escola de Primaria de Culleredo, sita no lugar de Tarrío.

A sociedade ledoñesa ten un lugar de encontro habitual dende hai décadas, que é o Centro Social Ledoñés, situado no centro da aldea, e que adoita organizar festas, cursos, actividades e outros eventos durante todo o ano, moitos deles, en colaboración co concello de Culleredo.

Festividades e tradicións
-------------------------

Ledoño celebra as súas festas na honra de San Pedro, o seu patrón, e a Virxe do Carme a primeira fin de semana despois do 16 de xullo.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Ledoño

| Lugares da parroquia de Ledoño no concello de Culleredo |  |
| --- | --- |
| A Carabela | Currás | Fontaíñas | Ledoño | O Monte do Couso | Santa Marta |

### Parroquias de Culleredo

| Galicia | Provincia da Coruña | Parroquias de Culleredo |  |
| --- | --- |
| Almeiras (San Xián) | O Burgo (Santiago) | Castelo (Santiago) | Celas (Santa María) | Culleredo (Santo Estevo) | Ledoño (San Pedro) | Orro (San Salvador) | Rutis (Santa María) | Sésamo (San Martiño) | Sueiro (Santo Estevo) | Veiga (San Silvestre) |

Notas
-----

1. 1 2 3  DECRETO 189/2003, do 6 de febreiro, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia da Coruña.
2. ↑  Datos de poboación por parroquias-IGE

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Culleredo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3398047
* código INE: 15031060000

 |
José María Beránger en 1902.
**José María Beránger y Ruiz de Apodaca**, nado en Cádiz no 1824 e finado en Madrid o 23 de xaneiro de 1907. Foi un militar e ministro español.

Traxectoria
-----------

Ao mando da *Victoria*, uniuse á causa do xeneral Prim en 1868, apresando ao vapor de guerra *Colón*, no que viaxaba o almirante Pavía, Capitán Xeneral do Departamento de Ferrol 

Entre o 20 de marzo de 1870 e o 4 de xaneiro de 1871 ocupou a carteira de Ministro de Mariña durante o período de rexencia do xeneral Francisco Serrano y Domínguez trala Revolución de 1868.

Xa baixo o reinado de Amadeu I ocupará esa mesma carteira ministerial en tres ocasiones. A primeira delas, sen solución de continuidade coa anterior, abarcará desde o 4 de xaneiro ata o 24 de xullo de 1871 no goberno presidido polo xeneral Francisco Serrano. Posteriormente ocupará a citada carteira entre o 24 de xullo e o 5 de outubro de 1871, así como entre o 13 de xuño de 1872 e o 11 de febreiro de 1873, en ambas ocasións en gobernos presididos por Manuel Ruiz Zorrilla.

Trala renuncia ao trono de Amadeu I e a proclamación da Primeira República Española formou parte do primeiro goberno da mesma presidido por Estanislao Figueras, encargándose novamente do ministerio de Mariña entre o 11 de febreiro e o 24 de febreiro de 1873.

O golpe de Estado protagonizado polo xeneral Manuel Pavía o 2 de xaneiro de 1874, seguido polo pronunciamento que o 29 de decembro dese mesmo ano realizará o xeneral Martínez Campos, provocarán a caída da Primeira República Española e a restauración monárquica. José María Beránger e Ruiz de Apodaca, que colaborara no golpe do xeneral Pavía, será elixido senador por Almería en 1876 e por A Coruña en 1881. En 1883 o rei Afonso XII noméao senador vitalicio.

O 27 de novembro de 1885 volveu ocupar a carteira do ministerio de Mariña no goberno presidido por Sagasta, cesando na mesma o 10 de outubro de 1886 pola súa negativa a aceptar o indulto ao xeneral Villacampa. En 1890 e 1892 ocupou de novo a citada carteira ministerial, cunha paréntese entre ambas etapas, con Cánovas. Nesta etapa ocupouse de destruír o proxecto do submarino de Isaac Peral y Caballero.
Entre 1895 e 1897 volveu de novo á mesma carteira o mesmo presidente de goberno. Pasou á reserva en 1896.

Notas
-----

1. ↑  (Rodríguez González 1993, p. 93)

### Bibliografía

* Rodríguez González, Agustín Ramón (1993). *Isaac Peral: Historia de una Frustración*. Ayuntamiento de Cartagena. ISBN 84-87529-21-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5942663
* BNE: XX1517507
* DBE: jose-maria-beranger-ruiz-de-apodaca
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 14290
* Senadores de España (1834-1923): 379

 |
**José María Bastero de Eleizalde**, nado en Bermeo o 8 de xaneiro de 1942, é un doutor enxeñeiro vasco, reitor da Universidade de Navarra entre 1996 e 2005.

Traxectoria
-----------

É neto do estudoso Luis de Eleizalde. Estudou Enxeñaría naval na Universidade Politécnica de Madrid, doutorándose na mesma universidade en 1973 e titulándose tamén en Enxeñaría industrial en 1980.

En 1975 foi nomeado catedrático da Universidade de Bilbao, onde permaneceu até 1978 cando foi nomeado director da Escola de Enxeñeiros da Universidade de Navarra. Permaneceu neste cargo até 1993, compaxinándoo co de director do Centro de Estudios e Investigaciones Técnicas de Guipúscoa a partir de 1982.

En 1992 foi nomeado vicerreitor, e en 1996 reitor da Universidade de Navarra, cargo no que permaneceu até 2005.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrada na Enciclopedia Auñamendi *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q27765306
* WorldCat
* VIAF: 18892554
* Auñamendi: 23161
* BNE: XX1058966
* Dialnet: 850337
* LCCN: n93044404

 |
***La bicicleta*** é unha película española de 2006, dirixida por Sigfrid Monleón.

Sinopse
-------

Son as historias de varios personaxes dun mesmo lugar que empregan a bicicleta como medio de transporte. Estes personaxes son unha rapaza que se gaña a vida como mensaxeira, unha muller maior casada que reencontra ao pai de seu fillo, un cativo que traballa para un camelo e un bolseiro que se vai ir a Londres a estudar.

Comentarios
-----------

*La bicicleta* é un filme de corte naturalista con vocación ecoloxista (reivindicando o uso da bicicleta como alternativa aos automóbiles), existindo tamén en paralelo outros temas como o amor, o paso do tempo e as frustración vitais.

Foi con rodada con pouco orzamento e proxectouse no Festival de Málaga, sendo candidata á Espiga de Ouro neste certame no 2006.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9019104
* Allmovie: v494839
* FilmAffinity: 584770
* IMDb: tt0459961
* LUMIERE: 27414
* OFDb: 115250
* TMDb: 130043

 |
**José María Bello Maneiro**, nado en Cordeiro (Valga) o 2 de maio de 1949, é un político galego do PPdeG.

Traxectoria
-----------

Contable. Foi tenente de alcalde de Valga con Albino Ferreirós Gil dende 1979 por UCD e AP. En 1991 encabezou unha candidatura independente e foi elixido alcalde de Valga ao contar do apoio do PSdeG. En 1995 revalidou a alcaldía con maioría absoluta. En 1999 incorporouse ao PPdeG e mantivo a alcaldía cunha ampla maioría absoluta, a cal revalidou nas sucesivas convocatorias electorais. Foi deputado provincial de 2011 a 2015.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Albino Ferreirós Gil** |  **Alcalde de Valga** 1991 - actualidade | Sucesor:**no cargo** |

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Bello Maneiro, José María". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. p. 64-65. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Valga

### Ligazóns externas

* "«No meu partido non se valora o esforzo que facemos en Valga»", entrevista en *La Voz de Galicia*, 27 de abril de 2011.
***La aventura del tocador de señoras*** é unha novela de Eduardo Mendoza publicada en 2001. Continúa a trama iniciada en *El misterio de la cripta embrujada* e *El laberinto de las aceitunas*.

Trama
-----

Como nas novelas anteriores, a acción comeza cando o protagonista da trama, o nome do cal non se chega a coñecer, abandona a residencia para enfermos mentais na que estivo pechado varias décadas. Desta vez a saída é definitiva, pois o terreo en que está edificado o centro vaise vender para construír vivendas.

O protagonista pide axuda á súa irmá Cándida. O seu marido Viriato ofrécelle traballar nun salón de peiteado. Logo dun tempo en que a súa vida se estabiliza, unha muller obrígao a roubar uns documentos. Cando chega á empresa na que ten que roubar, descobre que o presidente da mesma foi asasinado, sendo el o sospeitoso. Intenta demostrar a súa inocencia e atopar a persoa culpable.

A acción está ambientada en Barcelona a finais da década de 1990.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *Archivo de Nessus* Arquivado 01 de novembro de 2009 en Wayback Machine.: recensión da novela por Xavier Riesco Riquelme.
Imaxe dun coche de carreiras con *lead room*
En fotografía, cine e outras artes visuais, ***lead room***, ou ás veces **espazo de nariz**, é o espazo que está diante, e na dirección do movemento ou da mirada. Os encadramentos ben compostos, deixan un pouco espazo na dirección cara a onde o suxeito está a ollar ou moverse. Por exemplo, obxectos como coches e vehículos requiren, por norma, *lead-room* para un correcto encadramento. Se o espazo extra é deixado diante dun coche que se está a mover, o espectador pode ver que o lugar a onde se dirixe; sen este *recheo visual*, o progreso do coche parecerá dificultado ou limitado.

Nalgúns idiomas, como en castelán, o termo "to lead" que en inglés significa "guiar" é traducido pola súa acepción "chumbo"; e de aí adoita aparecer "sala de chumbo*"*, sen que pareza ter máis xustificación que esa tradución dubidosa.

Notas
-----

1. 1 2  "Lead Room". *mapacourse.com* (en inglés). 29 de setembro de 2007. Archived from the original on 29 de setembro de 2007. Consultado o 5 de maio de 2021.
2. ↑  May (2004)
3. 1 2  Pogue, Brian. "Framing Good Shots". *videomaker.com* (en inglés). Consultado o 5 de maio de 2021.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* May, Peter (2004). *The Essential Digital Video Handbook: A Comprehensive Guide to Making Videos That Make Money* (en inglés). Rotovision. ISBN 978-1-59253-024-3.

### Outros artigos

* Composición fotográfica
* Regra de terzos
* Método diagonal

### Ligazóns externas

 Arquivado 05 de maio de 2021 en Wayback Machine. (es)
***La anunciación de Valle-Inclán*** é unha biografía de Ramón María del Valle Inclán, escrita en lingua castelá por Valentín Paz-Andrade e publicada en 1967 en Buenos Aires pola Editorial Losada.

Descrición
----------

Foi escrita en 1966, no centenario do nacemento de Valle-Inclán, por encargo do editor Gonzalo Losada. Inclúe un prólogo de Eduardo Blanco Amor, co que Paz-Andrade percorreu as rutas vitais de Valle para preparar a obra. En 1981 foi reeditado por Akal.

Estrutura
---------

A obra estrutúrase en dúas partes principais ("El hombre en su espacio" e "El escritor en su obra") máis o epílogo "Galicia para morir".

A primeira parte consiste nunha análise da vida de Valle-Inclán até 1895, ano da publicación de *Féminas*. Desde a súa infancia á beira da ría de Arousa (nacemento en Vilanova e tempadas na Pobra do Caramiñal), cando comeza as súas primeiras lecturas, o paso por Pontevedra para facer o Bacharelato, onde coñece aos irmáns Andrés e Jesús Muruais, e a chegada a Santiago de Compostela para estudar Dereito. Despois de abandonar a carreira, fai as súas primeiras viaxes a Madrid e México, onde chega en 1892.

Analízase a relación de Valle-Inclán coa lingua galega, afirmando que decidiu escribir en castelán polas súas pretensións literarias, dado que o galego aínda non acadara o recoñecemento cultural como idioma para textos escritos.

A segunda parte, sen esquecer o contexto biográfico (viviu en Pontevedra, Madrid, Cambados, Vigo e Roma), céntrase no aspecto literario. Coméntanse as súas diversas influencias desde as lecturas dos seus contemporáneos galegos, se ben afírmase que o seu estilo persoal, desde o inicial modernismo até o particular esperpento (no que si influíu a arte plástica de Goya), non bebe directamente de ningunha fonte concreta.

Estúdase a súa deriva ideolóxica, sempre desde o inconformismo rebelde contra as institucións políticas e relixiosas. Marcado como a xeración do 98 pola crise española de finais do século XIX, percíbese tamén a influencia da importancia do anarquismo nas clases populares na súa época.

Para rematar, o epílogo expresa o desexo de Valle de regresar a Galiza para morrer. Na primavera de 1935 volve desde Roma á súa terra, pasando a residir de novo en Santiago de Compostela. Aínda que a súa saúde non é boa, tendo diversos problemas respiratorios, fai viaxes a Vigo e Ourense.

Na obra fálase da relación de Valle con outras personalidades, como Castelao (que deseñou a escenografía para *Divinas palabras*), José Echegaray ou Indalecio Armesto.

Imaxes
------

A obra inclúe numerosas láminas: fotografías dos lugares onde viviu Valle, portadas das súas obras e do seu irmán, imaxes doutras personalidades (como Manuel Murguía, Otero Pedrayo ou Said Armesto), un debuxo de Carlos Maside de Valle xa falecido, e un retrato de Castelao cun debuxo de Valle feito por Xesús Corredoira.
Coordenadas: 67°53′00″N 18°33′00″L﻿ / ﻿67.883333333333, 18.55

Localización do Kebnekaise no noroeste de Suecia
O **monte Kebnekaise** é a montaña máis elevada de Suecia, cunha altura de 2111 msnm.

Nome
----

O nome é unha adaptación ao sueco do saami *Giebmegáisi* ou *Giebnegáisi*, que significa "Cima do Caldeiro", unha denominación corrente para certas montañas en distintos lugares. O *caldeiro* adoita aludir a algún gran circo glaciar que se desenvolveu nas proximidades do cume.

Características especiais
-------------------------

O Kebnekaise forma parte do macizo orográfico do mesmo nome, que forma parte dos Alpes Escandinavos. A montaña ten dous picos, dos cales o máis elevado é do sur con 2.104 metros, consonte a última medición. O pico norte, con 2.097 metros é penedoso e libre de neve. Como o glaciar que cobre a cota sur flutúa, a altura do Kebnekaise tamén cambia. A cifra tradicional é de 2.111 m, e nas medicións máis antigas dábanse até 2.117 m. De proseguir a fusión de xeos, ao ritmo que o fai na actualidade, é posíbel que o pico norte pase a ser a maior altura de Suecia, e de feito é a maior altitude *fixa* do país.

Situación
---------

O Kebnekaise érguese na Laponia sueca, a uns 150 km ao norte do Círculo Polar Ártico e a 70 km ao oeste da cidade de Kiruna. Preto do macizo pasa a popular senda Kungsleden, entre Abisko e Nikkaluokta.

En Europa non hai unha montaña máis alta tan ao norte. Parte do territorio visíbel desde o monte pertence a Noruega, pero a Suecia corresponde 9% da área que se pode ver desde o cume, que son uns 40.000 km², unha superficie similar á de Holanda ou Estremadura.

Rutas e equipamento
-------------------

Existe un refuxio de montaña ao pé do pico. É o punto de partida para dúas vías de ascenso: a ruta oeste (västra leden), que se estende uns 13 km, con 4 a 6 horas de camiño até a cima; e ruta leste (östra leden), de 10 km, e 3 a 5 horas até o cume. A vía oeste leva por ladeiras verticais até a cima intermedia de Vierranvárri e de aí para á xeada cima sur. A ruta leste conduce por glaciares e rochas de grao I-II (UIAA), estando ben equipada con cables fixos.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Kebnekaise*** |

* Portal:Suecia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q214011
* WorldCat
* VIAF: 249127393
* EBID: ID
* GEC: 0479035
* GeoNames: 2701066
* LCCN: sh2003010225

 |
***Led Zeppelin IV*** é o cuarto disco da banda de rock inglesa Led Zeppelin, publicado no 8 de novembro de 1971, pola discográfica Atlantic. Non ten título aparecendo na portada soamente catro símbolos (ten a súa parte de misticismo e lenda) representado a cada un dos compoñentes de grupo. Popularmente coñécese como ***Led Zeppelin IV***, tamén como ***ZOSO***, ***Runes***, ***Four Symbols***, ***Four***, ***Sticks*** ou mesmo ***Unnamed***. Publicado tralo seu periplo polo folk rock que supuxo o seu anterior disco (o *III*), cunhas duras críticas por parte do xornalismo musical daquela.

Este LP publicado en 1971 supuxo un novo paradigma do seu acuñado hard rock, con riffs clásicos e demoledores como Jimmy Page sabía facer. O impacto de vendas non se fixo de rogar: 15 millóns de discos ó lanzarse o disco reafirmaban que Led Zeppelin aínda tiñan moito que dicir ó saturado mundo do Rock n'n Roll que comezaba a repoñerse da resaca da psicodelia.

Apuntamentos e referencias a mundos fantásticos de lenda, como no tema "The Battle of Evermore", no cal se poden atopar fragmentos do *Señor dos Aneis*, temas de alto contido sexual implícito (só hai que botarlle unha ollada á letra de "Black Dog") ou alegorizando o consumo de certas drogas (na canción "Misty Mountain Top" comentan como se fuman marihuana cuns hippies, para posteriormente teren un altercado coas forzas policiais). Son só algúns exemplos do vigor e frescor que tiñan, non só musicalmente.

Comentar asemade, que neste disco podemos atopar himnos acuñados por tódolos seguidores de Led Zeppelin no planeta: "Stairway to Heaven", "Rock and Roll" ou "When the Levee Breaks", malia ser un disco de tan só 8 cancións.

Listaxe de temas
----------------

1. "Black Dog" (Jimmy Page/Robert Plant/John Paul Jones) – 4:57
2. "Rock and Roll" (Page/Plant/Jones/Bonham) – 3:40
3. "The Battle of Evermore" (Page/Plant) – 5:52
4. "Stairway to Heaven" (Page/Plant) – 8:03
5. "Misty Mountain Hop" (Page/Plant/Jones) – 4:38
6. "Four Sticks" (Page/Plant) – 4:45
7. "Going to California" (Page/Plant) – 3:31
8. "When the Levee Breaks" (Page/Plant/Jones/Bonham/Memphis Minnie) – 7:08

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Lewis, Dave (1990). *Led Zeppelin : A Celebration*. Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-2416-1.
* Lewis, Dave (2010). *Led Zeppelin: The "Tight But Loose" Files*. Omnibus Press. ISBN 978-0-85712-220-9.
* Lewis, Dave; Pallett, Simon (2007). *Led Zeppelin: The Concert File*. Londres: Omnibus Press. ISBN 978-0-7119-5307-9.
* Shadwick, Keith (2005). *Led Zeppelin: The Story of a Band and Their Music, 1968–80*. Backbeat. ISBN 978-0-87930-871-1.


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q201940
* AllMusic: mw0000190736
* Discogs: 4300
* MusicBrainz: ID

 |
Coordenadas: 37°58′15″N 23°43′28″L﻿ / ﻿37.970843, 23.724524

Vista do Odeón desde a Acrópole de Atenas.
Bancadas do Odeón trala súa reconstrución.
O **Odeón de Herodes Ático** é un edificio para audicións musicais construído na Acrópole de Atenas no ano 161 grazas á gran fortuna do cónsul romano Herodes Ático, que o fixo construír en memoria da súa muller, Aspasia Annia Regilla, morta o ano anterior.

Historia
--------

Situouse xunto ao Teatro de Dioniso, na parte sur da Acrópole. Consta de planta como a dun teatro romano, pero coa diferenza que a odeón estaba cuberto. Era mais ben pequeno, tiña unha capacidade nas súas bancadas para cinco mil espectadores e a poboación da cidade ascendía a uns 290.000 habitantes.

O escenario era de mármore branco e cipolin (un tipo de mármore) e tiña unha lonxitude de 35 metros.

O Odeón de Herodes Ático foi restaurado no século XX, e pódense presenciar alí diferentes espectáculos: traxedias, óperas e espectáculos de baile. O Festival de Atenas celébrase alí cada ano de maio a setembro. Este festival fixo que acadase unha reputación a nivel internacional.

Entre os eventos máis destacados celebrados alí salientan o Live at the Acropolis de Yanni en 1993 e a actuación de Nana Mouskouri en 1984 tras 20 anos de ausencia do seu país.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Odeón de Herodes Ático*** |

* Aba sur da Acrópole Arquivado 09 de outubro de 2007 en Wayback Machine. e Odeón Arquivado 10 de outubro de 2007 en Wayback Machine. Ministerio de Cultura de Grecia.

| * v
* c
* e
Acrópole de Atenas: Patrimonio da Humanidade |
| --- |
| Acrópole de Atenas |
| 1 Partenón - 2 Antigo templo de Atenea ou Hecatompedón - 3 Erecteion - 4 Estatua de Atenea Prómakhos - 5 Propileos - 6 Templo de Nike Áptera - 7 Eleusinion - 8 Santuario de Artemisa Brauronia - 9 Calcoteca - 10 Pandroseion - 11 Arreforión - 12 Altar de Atenea - 13 Santuario de Zeus Polieo - 14 Santuario de Pandión - 15 Odeón de Herodes Ático - 16 Stoá de Eumenes - 17 Santuario de Asclepio - 18 Teatro de Dioniso - 19 Odeón de Pericles - 20 Témenos de Dioniso - 21 Aglaureion |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1328165
* WorldCat
* VIAF: 309661387
* DARE: 24185
* GeoNames: 6947710
* GND: 1054939373
* Google Maps: 18435905468134367364
* LCCN: sh2009008376
* MusicBrainz: ID
* NLG: 282542
* Pleiades: 154745711
* Structurae: 20016343

 |
***La Patagonia rebelde*** é unha película dirixida por Héctor Olivera en 1974, baseada no libro *Los vengadores de la Patagonia trágica*, de Osvaldo Bayer, que á súa vez relata os feitos da denominada Patagonia rebelde de 1921.

A trama comeza cando, ante a situación económica, as seccións locais da Federación Obrera Regional Argentina, dominada polos anarcosindicalistas nas cidades de San Julián e Río Gallegos, impulsan unha campaña de sindicalización de peóns, *hacheros* e outros asalariados. Pero a resposta dos estancieiros foi extremadamente dura: despedimentos, violencia e ameazas. A simple elaboración de reclamacións por parte dos peóns podía dar lugar a represalias. Isto conduciu á intensificación do conflito, que trouxo a rebelión dos traballadores cara aos patróns e as institucións estatais.

Héctor Olivera afirma que tivo a idea de facer unha película sobre o tema en 1959, ó ler o libro de David Viñas *Los dueños de la tierra*. A súa sexta película, converteuse en 1974 nunha das que forman parte do boom cinematográfico arxentino.

A película sufriu varias vicisitudes, e comportou persecución para o seu director e para o seu guionista, Osvaldo Bayer. Primeiramente foi censurada, polo entón presidente, ata que finalmente foi aprobada o 13 de xuño polo mesmo Juan Domingo Perón. Posteriormente, logo da morte deste, foi censurada novamente o 12 de outubro polo goberno de Isabel Perón. Co regreso da democracia formal en 1984 puido ser exhibida de novo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha Arquivado 07 de xullo de 2011 en Wayback Machine. en cinenacional.com *(en castelán)*.
* Ficha en Rebeldemule *(en castelán)*.
* artigo de Osvaldo Bayer *(en castelán)*.
* "Génesis, desaparición y regreso de un película" artigo de Osvaldo Bayer *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393788
* Allmovie: v144715
* AlloCiné: 205490
* FilmAffinity: 952214
* IMDb: tt0071976
* LUMIERE: 176690
* OFDb: 108708
* Rotten Tomatoes: 770685877
* TMDb: 64978

 |
**Jürgen Schmidhuber**, nado en Múnic o 17 de xaneiro de 1963, é un científico informático alemán coñecido polo seu traballo no campo da intelixencia artificial, concretamente nas redes neurais artificiais. É director científico do Instituto Dalle Molle para a Investigación en Intelixencia Artificial en Suíza.

É máis coñecido polo seu traballo fundacional e moi citado sobre a memoria longa a curto prazo (LSTM), un tipo de arquitectura de rede neural que se converteu na técnica dominante para varias tarefas de procesamento da linguaxe natural en investigación e aplicacións comerciais na década de 2010.

Traxectoria
-----------

Schmidhuber completou os seus estudos de licenciatura (1987) e doutoramento (1991) na Universidade Técnica de Múnic en Múnic, Alemaña. Os seus titores de doutoramento foron Wilfried Brauer e Klaus Schulten. Alí ensinou desde 2004 ata 2009. Desde 2009, ata 2021, foi profesor de intelixencia artificial na Universidade da Suíza Itasliana en Lugano, Suíza.

Foi director do Instituto Dalle Molle para a Investigación en Intelixencia Artificial (IDSIA), un laboratorio de intelixencia artificial suízo, desde 1995.

En 2014, Schmidhuber formou unha empresa, Nnaisense, para traballar en aplicacións comerciais da intelixencia artificial en campos como as finanzas, a industria pesada e os coches autónomos. Sepp Hochreiter, Jaan Tallinn e Marcus Hutter son conselleiros da compañía. As vendas foron inferiores a 11 millóns de dólares en 2016; con todo, Schmidhuber afirma que a énfase actual está na investigación e non nos ingresos. Nnaisense aumentou a súa primeira rolda de financiamento de capital en xaneiro de 2017. O obxectivo xeral de Schmidhuber é crear unha intelixencia artificial xeral adestrando unha única IA en secuencia nunha variedade de tarefas limitadas.

Notas
-----

1. 1 2 3 4  Schmidhuber, Jürgen. "Curriculum Vitae"
2. 1 2  Markoff, John (2016). "When A.I. Matures, It May Call Jürgen Schmidhuber ‘Dad’". *The New York Times*.
3. ↑  "Juergen Schmidhuber". *scholar.google.com*. Consultado o 2021.
4. ↑  "Jürgen H. Schmidhuber". *The Mathematics Genealogy Project*. Consultado o 2022.
5. ↑  O'Leary, Dave (2016). "The Present and Future of AI and Deep Learning Featuring Professor Jürgen Schmidhuber". *IT World Canada*.
6. ↑  "AI Pioneer Wants to Build the Renaissance Machine of the Future". *Bloomberg.com*. 2017. Consultado o 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q92735
* WorldCat
* VIAF: 671180
* DBLP: JurgenSchmidhuber
* GND: 112745814
* ISNI: 0000 0000 1765 5848
* LCCN: nb2011020912
* MGP: 118060
* Munzinger: 00000031730
* Scholar: gLnCTgIAAAAJ
* SUDOC: 156219859
* zbMATH: schmidhuber.jurgen

 |
**La Pegatina** é un grupo catalán de música fundado en 2003 en Montcada i Reixac. O seu estilo musical é a rumba.

Historia
--------

Ata o 2003 Rubén viña tocando en solitario, pero nese ano uníronselle Ovidi e Adrià para comezar o proxectoPegatina Sound System. Un ano despois da súa creación xa deran máis de 20 concertos, e dous temas seus foran recollidos no recompilatorio de Cortocircuit 2004.

En 2006, e xa co nome establecido de La Pegatina, logo de gravar temas para varios discos, gravaron *Al Carrer!*, o seu primeiro disco, nos estudos Sukhà de L'Hospitalet de Llobregat, editado a principios de 2007. Neste disco utilizan a lingua castelá, catalá e galega, e conta coa colaboración de Manu Chao, Gambeat (baixista de Radio Bemba), Leo e Kachafaz, de Che Sudaka e Txarangö. O disco foi nomeado ao premio Disco Catalán do Ano 200.

No 2008 fixeron a xira Conxi Tour 2008 a través de Suíza, Francia, Italia e España, onde deron máis de 250 concertos, producidos todos eles por Gambeat.

En febreiro de 2009 presentaron o disco "Via Mandarina", producido por Kasba Music e gravado nos estudos de La Atlántida durante os tres meses anteriores. Colaboran músicos de D'callaos e El Puchero del Hortelano entre outros. Aquí colaboran co Movemento Nacional de Meninos e Meninas de Rua do Brasil, e gravan un tema co Grupo Eureca de Percussão, de Campinas, para difundir a mensaxe da infancia pobre de Suramérica. Unha vez mais, tamén se expresan en diferentes linguas como o catalán, o galego, o castelán e o portugués. Tamén inclúe un par de adaptacións dos grupos Tatamka e Mártires del Compás.

Compoñentes
-----------

**Rubén Sierra "Pegatina"**: Voz e guitarra.  

**Adrià Salas**: Voz e guitarra.  

**Ovidi Díaz "Movidito**: Caixón flamenco, percusión e ambientes.  

**Ferran Ibañez**: Baixo e contrabaixo.  

**Axel Magnani**: Trompeta.  

**Romain Renard**: Acordeón.  

**Sergi**: Batería.

Discografía
-----------

* *Al Carrer!*. Autoproducido, 2007.
* *Via Mandarina*. Kasba Music, 2009.
* *Xapomelön*. Kasba Music, 2011.
* *Eureka!*. Kasba Music, 2013

### Presenza en recompilatorios

* *BSO Cortocircuit 2004*. Program Music S.L. 2004.
* *A per loca*. Komunikando.net, 2006.
* *Mariatchi Boogie*. Bar Mariatchi, 2006.
* *3° Busker's Festival*. lacasamarilla.org, 2007.
* *EsperanSaharaui*. Peluquería Musical, 2007.
* *Neocalorrismo X Fiesta. Vol I*. K Industria, 2007.
* *4º Busker's Festival*, lacasamarilla.org, 2008.
* *Radiochango - Añejo Reserva 7 Años*. Radiochango, 2008.
* *Shut Down G8 2008*. A-Music, Recompilatorio xaponés, 2008.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* www.lapegatina.com
* *Via Mandarina* en Audiokat
* *Al Carrer!* en Audiokat

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1813924
* AllMusic: mn0002139134
* Discogs: 2222429
* IMDb: nm3744940
* ISNI: 0000 0004 7062 5436
* MusicBrainz: ID
* Songkick: 708344

 |
A **linguaxe socializada** é a linguaxe que ten como función a comunicación.

Características
---------------

Jean Piaget defende que arredor dos 7/8 anos. Este cambio, que indica unha nova fase no desenvolvemento da linguaxe, precede ó desenvolvemento cognitivo, e maila que o seu pensamento é aínda egocéntrico, coa linguaxe socializada vaise producindo unha socialización paralela dos procesos cognitivos.

Piaget clasifica a linguaxe socializada en cinco categorías:

1. Información adaptada: o neno logra acceder ó punto de vista do interlocutor e trata de influír nel; esta primeira fase posúe un valor transicional.
2. Crítica: o neno comenta e xulga o traballo e a conduta dos demais, cun carácter máis efectivo ca racional.
3. Mandatos, rogos, ameazas.
4. Preguntas.
5. Respostas: mostra disposición para dar resposta, á vez que para solicitala.

Se ben para Piaget o proceso de desenvolvemento da linguaxe vai do individual ó social, indicando a superación do egocentrismo, pola contra para Lev Vygotski a secuencia é a oposta. Para Piaget a linguaxe socializada só é posible despois da linguaxe egocéntrica. Pola contra, para Vygotski a linguaxe é social na súa orixe, e é condición previa para o discurso egocéntrico. Primeiro produciríase unha función comunicativa, e a partir dela, distinguiríase unha forma de linguaxe privada, primeiro egocéntrica e posteriormente interior, que permitiría a regulación

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Linguaxe egocéntrica.
* Linguaxe interior.
Dous estudantes.
A **lectoescritura** é tanto a capacidade dos seres humanos para captar, reproducir e interpretar os grafemas impresos, como a aptitude para transcribir os sons. Refírese así mesmo á capacidade de aprender a ler e asemade a escribir.

Con todo, por precisamente ser a lectoescritura unha actividade humana, que o ser humano desenvolve en relación cos seus semellantes, é un proceso complexo que tanto achega, a aquel que nel repara, unha dimensión cognitiva, pois posibilita e estrutura a realidade da que xorde; como unha dimensión social, xa que nos pon en relación: somos para outros e porque outros son.

A lectoescritura é, ademais, un segundo camiño de acceso á cultura. O primeiro camiño é a fala, o contacto directo cos nosos semellantes. É nese primeiro contacto onde comeza a desenvolverse o pensamento interno que grazas á lectoescritura podemos facer transcender ata mesmo superar as barreiras temporais (pénsese nunha rapariga que decida ler a Castelao) ou ter consciencia de nós mesmos ou da realidade que nos rodea.

Do dito, podemos concluír que a lectoescritura, inda que capacidade, é tamén unha ferramenta, unha ferramenta que nos permite desenvolver o noso pensamento interno, asumir a nosa cultura, profundar na relación cos demais e coa sociedade, ser mellores cidadáns ou, se é o caso, rexeitar as normas sociais e/ou de convivencia.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* ESQUER TORRES, Ramón: Didáctica de la Lengua Española. Ediciones Alcalá. Madrid, 1978.
* LEBRERO, Mª Paz e Mª Teresa: Cómo y cuándo enseñar a leer y a escribir. Síntesis. Madrid, 1988.
* DEHART, André e GILLE, Arthur: El niño aprende a leer. Kapelusz. Buenos Aires, 1976.
* FERRÁNDEZ, Adalberto, FERRERES, Vicente y SARRAMONA, Jaime: Didáctica del Lenguaje. Ceac. Barcelona, 1986.

### Outros artigos

* Lectura
* Escritura

### Ligazóns externas

* Gial Arquivado 08 de xullo de 2009 en Wayback Machine.
***Led Zeppelin II***, tamén coñecido co nome de ***The Brown Bomber***, é o segundo disco da banda de rock inglesa Led Zeppelin lanzado ó mercado o 22 de outubro de 1969. Neste segundo disco a grupo perfecciona máis as ideas xa amosadas no seu primeiro disco creando un disco con aínda máis acollida e é o que os consagra no mundo musical.

Circunstancias
--------------

Gravado durante as súas frenéticas xiras europea e americana, entre os meses de xaneiro e agosto, en diferentes estudios de Gran Bretaña e Estados Unidos. Considerase un exemplo de Hard Rock, onde fan unha evolución do blues creando riffs, como os de "Whole Lotta Love" ou "The Lemon Song", e coros vocais que converteranse en referentes deste xénero, inspirando posteriormente a outros grupos como Deep Purple. Algúns ven neste disco incluso a orixe do Heavy Metal. Estas composiciós están perfectamente mesturadas con outras cun estilo máis blues ou folk.

A portada do disco é unha foto da División Jasta da forza aérea alemá durante a primeira guerra mundial na que as caras dos seus integrantes foron cambiadas polas dos integrantes do grupo e detrás aparece a silueta branca dun zeppelin sobre un fondo marrón, de aí o nome de **The Brown Bomber**

O disco tivo mellor acollida no mercado discográfico que o seu primeiro disco, chegando ó número 1 das listas de Inglaterra e dos Estados Unidos, quitando o primeiro posto neste país o disco dos Beatles, Abbey Road.

Lista de cancións
-----------------

1. "Whole Lotta Love" (Bonham/Dixon/Jones/Page/Plant) 5:34
2. "What Is and What Should Never Be" (Page/Plant) 4:44
3. "The Lemon Song" (Bonham/Jones/Page/Plant) 6:19
4. "Thank You" (Page/Plant) 4:47
5. "Heartbreaker" (Bonham/Jones/Page/Plant) 4:14
6. "Living Loving Maid (She's Just a Woman)" (Page/Plant) 2:39
7. "Ramble On" (Page/Plant) 4:23
8. "Moby Dick" (Bonham/Jones/Page) 4:21
9. "Bring It On Home" (Dixon/Page/Plant) 4:20

Créditos
--------

* Jimmy Page - Guitarra acústica, eléctrica, e pedal steel, vocalista secundario
* Robert Plant - Vocalista principal, harmónica
* John Paul Jones - Baixo, órgano, vocalista secundario
* John Bonham - Percusión, vocalista secundario
* Peter Grant - Produtor executivo
* Eddie Kramer - Enxeñeiro de son, mesturas
* George Chkiantz - Enxeñeiro de son (Cancións 1 e 2)
* Chris Huston - Enxeñeiro de son (Cancións 3 e 8)
* Andy Johns - Enxeñeiro de son (Canción 4)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q209539
* AllMusic: mw0000190649
* Discogs: 4170
* MusicBrainz: ID

 |
A ***Lección de anatomía do Dr. Nicolaes Tulp*** é un cadro do pintor neerlandés Rembrandt, pintado en 1632. Consérvase no Mauritshuis da Haia (Países Baixos).

Características
---------------

Trátase dunha pintura ao óleo sobre lenzo, que mide 169,5 centímetros de alto e 216,5 cm de ancho. É o primeiro retrato de grupo pintado por Rembrandt, que tiña entón 26 anos. Foi un encargo do potente gremio dos cirurxiáns, dos cales Tulp, famoso médico de Ámsterdan, era un representante eminente. Un cadro de similares características foi pintado por Thomas de Keyser en 1619.

En 1828 decidiuse a venda pública deste cadro en favor da caixa das viúvas de cirurxiáns. O rei Guillerme I impediu esta venda e ordenou comprar esta obra mestra para o seu «gabinete real de pinturas».

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *The Anatomy Lesson of Nicolaes Tulp* at the Literature, Arts & Medicine Database
* Heller, Joseph (1988), "Picture This", Scribner Paperback Fiction, ISBN 0-684-86819-9

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q661378
* WorldCat
* VIAF: 175916183
* BNF: 135336562
* EBID: ID
* GND: 4300692-9
* LCCN: n98096936
* SUDOC: 080612113

 |
***Ningún de nós ha volver*** (en francés: *Aucun de nous ne reviendra*) é unha novela da escritora francesa Charlotte Delbo. Trátase do primeiro de tres tomos que constitúen o libro titulado *Auschwitz et après*. Escribiuno en 1946 e foi publicado case vinte anos despois, en 1965. O seguinte tomo, *Une connaissance inutile*, publicouse en 1970 e o último, *Mesure de nos jours*, en 1971. 

A autora, a través de capítulos breves que non seguen unha orde cronolóxica, relata a súa experiencia dende que foi deportada a Auschwitz en 1943 até a súa liberación. O libro está escrito en primeira persoa de plural, sendo o "nós" tanto as mulleres foron deportadas con Delbo dende Francia, como os prisioneiros polacos cos que simpatizaba ou os deportados xudeus destinados a morrer rapidamente.

Comezou a escribilo nun caderno uns seis meses despois de volver a Francia, tan pronto como mellorou de saúde. Pasou o manuscrito a limpo e levouno consigo en tódalas viaxes que fixo durante vinte anos antes de decidirse a publicalo en 1965.

En marzo de 2022 foi traducido ao galego por Sergio Gómez Blanco e publicado pola editorial Rinoceronte.

Argumento
---------

Segundo Marie-Claude Vaillant-Couturier, que foi deportada con ela, Charlotte Delbo describe neste libro as impresións que tivo durante a súa deportación. Relata en particular as horas que pasaba de pé ao frío durante a revisión da lista, ou a anguria creada pola sede extrema que adoitaba sentir no campo de concentración.

Notas
-----

1. ↑  rinoceronte.gal (ed.). "Ningún de nós ha volver". Consultado o 4 de xaneiro de 2023.
2. ↑  Émission *Nous autres* sur France Inter publicado o 25 de xaneiro de 2013.
3. ↑  Hatzfeld, Jean (17 de maio de 2014). "L'Urgence Charlotte Delbo". *Le Monde des livres*. Consultado o 4 de xaneiro de 2023. .

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* *Charlotte Delbo : une voix singulière* de Nicole Thatcher, L'Harmattan, 2003

### Ligazóns externas

* Ficha do libro na páxina de Rinoceronte Editora *(en galego)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q116025384
* ISBN: 978-84-17388-77-5
* OL: OL9967945W

 |
O **ninot indultado** (*ninot indultat* en valenciano) é o ninot da única falla que a votación do público da Exposición do Ninot decide que non sexa incinerado na noite da cremà.

Características
---------------

Normalmente, os votantes non teñen un criterio fixo á hora de escoller cal será o ninot indultado. Adoita ser aquel que, por cuestións de estética ou ben porque representa un símbolo importante para os valencianos, resulta máis gracioso ou está mellor elaborado. No ano 2008, o ninot indultado foi o da falla de Nou Campanar.

Nos anos vinte, cando por fin as fallas acadaron unha connotación artística, foi cando por primeira volta se propón, de xeito popular, liberar do lume un ninot. En 1924 é proposto formalmente por primeira vez, aínda que non tivo unha grande acollida, porque se pensaba que era un acto oposto ao auténtico significado das fallas.

En 1933 realízase a primeira cabalgata descritiva das fallas, facendo desfilar ninots cos artistas e os falleiros, e por primeira volta, indúltase un ninot por votación popular. En 1934 Regino Mas, artista falleiro e membro da asociación de artistas falleiros efectuou a proposta "l'indult del foc" (o indulto do lume), onde se reflectía a insistencia popular en liberar o ninot das lapas. Finalmente, no 1936 realizouse por primeira vez a cabalgata do ninot, tradición que se mantén até a actualidade.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Fallas
* Cremà
* Monumento falleiro
* Ninot
* Plantà
**O Caimán do río Tea**, é unha banda de rock bravú fundada en Ponteareas no ano 1991

Traxectoria
-----------

Despois duns anos de aprendizaxe saltan á fama coa participación na sección musical do programa da TVG *Xabarín Club* coa canción "Estou na lavadora". Esta canción tería bastante repercusión, sendo incluída no recompilatorio *A cantar con Xabarín* editado por BOA en 1994.

Ese mesmo ano ao igual que outros grupos coma Os Rastreros, Os Diplomáticos de Monte-Alto e Os Skornabois reúnense en Chantada, na taberna *El caballero de Viana*, para asinar o *Manifesto de Viana* e establecer as bases do movemento bravú. Co tempo tamén participarían no disco recompilatorio *Unión Bravú* (Edicións do Cumio, 1996) coa canción "Manolo Pescadilla".

En 1995 asinan co selo Sons Galiza, onde coinciden con Yellow Pixoliñas, e lanzan o seu primeiro disco *Feito na Casa*, producido por Miguel Costas e no que parodian a portada do disco de Bruce Springsteen *Born in the U.S.A.*

Ese mesmo ano gañan o Certame Galego da Canción e como premio editan o disco *Certame Galego da Canción Xuventude 95* (Xunta de Galicia, 1995), composto por cinco cancións. Volven participar no Xabarín Club coa canción "Ven a bailar" e no ano 1998 gravan o seu último traballo, un sinxelo autoeditado con dúas cancións.

Finalmente o Caimán do río Tea desaparece e anos despois, en 2006, apareceu Capitán Furilo, no que se mantén a formación orixinal salvo Xosé Cambra, que foi substituído por Oscar T. Este grupo acabaría tendo un corte musical totalmente diferente.

No ano 2013 volveron xuntarse para concertos e participar no certame Rock in Río Tea.

Compoñentes
-----------

* Rafa Leiras - Voz
* Miki Flojeras - Guitarra
* Xosé Cambra - Batería
* Ramón Fernández - Baixo

Discografía
-----------

* 1995: *Feito na Casa*, (Sons Galiza)
* 1995: *Certame Galego da Canción Xuventude 95* (Xunta de Galicia)
* 1998: *Falcon Records* (Autoeditado)

Notas
-----

1. ↑  "El festival ´Rock in Río Tea´ reunirá a seis grupos locales en el parque da Concordia", *Faro de Vigo*, 20 de xuño de 2013 *(en castelán)*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía do grupo *(en castelán)*
* Discografía do grupo

* Portal:Música rock
* Portal:Galicia
* Portal:Xabarín Club
O **kapóng** é unha lingua caribe falada principalmente en Güiana, máis tamén na rexión do alto Mazaruní. Aínda que moitos falantes non viven en aldeas, hai unha serie de núcleos de poboación, en particular Kamarang, Jawalla, Waramadong e Kako. Existen dúas variedades da lingua, o akawaio, o ingarikó (ingaricó) e o patamona.

Historia
--------

As tribos caribes practican un sistema de crenzas indíxenas, que se remonta ao século XVI. Non foi ata o século XIX cando se intentou comprender as crenzas e prácticas desta tribo. Gran parte da lingua kapóng remite ao culto ao Sol e aos espíritos do Sol, o que reflicte o sistema de crenzas destas tribos de fala caribe. A literatura tamén atopou crenza nun ser máis alto no ceo entre as tribos caribes de Güiana.

Distribución xeográfica
-----------------------

A lingua kapóng fálase nas terras tropicais de América do Sur, especialmente nos países de Güiana, o Brasil e Venezuela.

En Güiana, o kapóng é falado nas selvas do río Mazaruní. En 2013, unha enquisa do Banco Interamericano de Desenvolvemento identificou un 20% de fluidez entre os akawaio, que foi a taxa de fluidez máis alta entre todos os grupos indíxenas en Güiana. Porén, o patamona non utilizaba ningunha lingua indíxena na enquisa.

O número de falantes no Brasil é duns 10.000, e a transmisión da lingua neste país considérase que está en bo estado. Os falantes do Brasil atópanse na Terra Raposa indíxena de Roraima.

En Venezuela fálase kapóng nos estados de Bolívar e Monagas.

Variedades
----------

O kapóng ten tres variedades:

* Akawaio (Akawayo)
* Ingarikó (Ingaricó)
* Patamona

Vocabulario
-----------

Gran parte da lingua kapóng fai énfase nun espírito/deus superior no ceo, e isto reflíctese no vocabulario desta lingua.

* *Kapóng* = xente do ceo
* *akwalo* = o espírito
* *akwa* = lugar de Deus
* *Waica* = guerreiro
* *Taemogoli* = avó
* *Kapo* = no ceo
* *Iopotari akuru* = espírito xefe

Notas
-----

1. ↑  Moseley, Christopher e Nicolas, Alexandre. "Atlas of the world's languages in danger". *unesdoc.unesco.org*. Consultado o 11 de xullo de 2022.
2. 1 2  Butt, Audrey J. (1953). *"THE BURNING FOUNTAIN WHENCE IT CAME": (A study of the system of beliefs of the Carib-speaking Akawaio of British Guiana.)*. University of the West Indies: Sir Arthur Lewis Institute of Social and Economic Studies. pp. 114–115.
3. ↑  Bollers, Elton; Clarke, Dillon; Johnny, Teniesha; Wenner, Mark (febreiro de 2019). "Guyana's Indigenous Peoples 2013 Survey" (PDF). Banco Interamericano de Desenvolvemento. p. 67. doi:10.18235/0001591. Arquivado (PDF) dende o orixinal o 2020-02-20. Consultado o 2021-03-03.
4. ↑  Brenzinger, Matthias (2015). *Language Diversity Endangered*. Walter de Gruyte. pp. 38. ISBN 978-3-11-090569-4.
5. ↑  Cambell, Lyle (2003). *American Indian Languages: The Historical Linguistics of Native America*. Oxford University Press. p. 203. ISBN 978-3110170504.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q54841654
* ELCat: 668
* Glottolog: kapo1251

 |
**Laura Milagros Castro Souto**, nada en Madrid en 1980, é unha enxeñeira informática profesora e investigadora na Universidade da Coruña.

Traxectoria
-----------

Laura Castro estudou enxeñería informática na Universidade da Coruña, e posteriormente doutorouse en Informática pola mesma universidade. Realizou varias estadías en Houston e en Göteborg. Na actualidade é coordinadora do Grao en Enxeñaría Informática, e investiga a validación automática de software, liderando a participación da UDC en varios proxectos europeos.

Desde os tempos de estudante , como integrante de GPUL (Grupo de Usuarios e Programadores de Linux), o software libre figura entre as súas inquedanzas, publicando as ferramentas que son  resultado das súas investigacións en repositorios abertos como GitHub. 

Está involucrada en iniciativas que promoven a presenza das mulleres na enxeñería e colabora na revista *Revirada Feminista*.

Notas
-----

1. ↑  Castro, Laura M. "Laura M. Castro on about.me". *about.me*. Consultado o 2021-02-15.
2. ↑  "LuminísTICas". *iesdebrion.com*. Consultado o 2021-02-15.
3. ↑  "Ficha Laura Castro na UDC". *UDC*.
4. ↑  "MULLERES TECNOLÓXICAS". *Agasol*. Consultado o 2021-02-15.
5. ↑  "Laura M. Castro – Inspira STEAM" (en castelán). Arquivado dende o orixinal o 03 de marzo de 2021. Consultado o 2021-02-15.
6. ↑  reviradafeminista. "Liberdades fundamentais na informática – I – Revirada" (en portugués). Consultado o 2021-02-15.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Entrevista en Mancomún


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q105513252
* Dialnet: 2608289
* ORCID: 0000-0002-3028-1523

 |