| Cap de Creus |
| --- |
| Costa do Cap de Creus |
|
|
| Marco Legal |
| **Figura de Protección:** | Parque natural |
|
| **Ano de constitución:** | 12 de marzo de 1998 |
| **Superficie:** | 13.844 hectáreas (10780 de superficie terrestre e 3064 de superficie mariña) |
| **Lexislación:** | Lei 4/1998, do 12 de marzo (DOGC nº 2641, 01-04-1998) |
|
| Datos de interese |
| **País:** | España España |
| **Provincias:** |  Xirona |
|
| **Concellos:** | Cadaqués, Llançà, Palau-saverdera, Pau, El Port de la Selva, Roses, La Selva de Mar, Vilajuiga |
| **Ríos:** |  |
| **Picos** | Puig de Queralbs (621 metros), Puig Peni (606 metros) |
|
| **Direccións de interese:** | Centro de Información e Oficina do Parque Natural, Palau de l'Abat. Mosteiro de Sant Pere de Rodes, 17489 El Port de la Selva. |
| **Teléfonos:** | 972 19 31 91 |
|

O **Parque Natural de Cap de Creus** sitúase en Cataluña, na provincia de Xirona. Protexe o extremo oriental da Península Ibérica. Está formado por tres unidades xeográficas ben diferenciadas: ó norte a Serra de Rodes, ó sur a península de Cap de Creus e unha terceira unidade formado polos fondos mariños incluídos no parque.

Historia
--------

A sede do parque sitúase no mosteiro de Sant Pere de Rodes. Centro de poder político e relixioso xa no século XIII. Dende aquela vai acontecer a deforestación masiva e o aproveitamento dos pastos. Posteriormente o século XIX vai ser a época do cultivo da vide, traballada en terreos sostidos por centos de muros de pedra seca que van conformar a típica paisaxe que aínda hoxe en día e visible no parque.

A expansión turística dos anos 60 e 70 do século XX vai pasar inadvertido grazas ó relativo alleamento da zona e a presenza da base militar da Falconera. Porén na década dos anos 80 e debido a unha serie de novos ​proxectos urbanísticos tales coma urbanizacións, vertedeiros e campos de golf, van ser testemuñas dunha nova conciencia ambiental que vía necesaria a protección legal do territorio. Grazas a diversas campañas dos cidadáns e do apoio da comunidade científica e cultural (nomear soamente a grande influencia de Salvador Dalí) vaise aprobar a creación do parque o 12 de marzo do 1998.

A especulación urbanística e o impacto da poboación estacional (os habitantes temporais superan ós habitantes permanentes) son os meirandes perigos ós que se enfronta o parque actualmente.​
O Parque Natural é un exemplo da complexidade legal que afecta a algúns dos espazos protexidos de Cataluña. Dentro dos límites do parque existen tres paraxes naturais, dúas reservas naturais integrais e dúas reservas naturais parciais. Nalgunhas ocasións unha determinada zona pode ser estar protexida por máis dunha figura de protección.
Esta situación creada pola Lei4/1998 foi posteriormente emendada pola resolución MAH/2618/2006.​
Posteriormente, no ano 2001, a zona do Cap de Creus foi declarada Zona Especialmente Protexida de Importancia para o Mediterráneo (ZEPIM) polo Convenio de Barcelona.

Orografía
---------

A orografía e a paisaxe son os aspectos máis salientables do parque. Debido ó forte vento de Tramuntana e á humidade mariña, a costa de Cap de Creus é irregular e dotada de siluetas dunha gran singularidade. Ademais ó non existir unha capa vexetal mesta, a paisaxe de rochas móstrase visible con todas as súas características. Exemplos desta excepcionalidade son os xistos e as pegmatitas, formacións rochosas de 500 e 300 millóns de anos respectivamente

Influencias culturais
---------------------

O península do Cabo de Creus grazas a súa situación xeográfica e a súa variedade e complexidade de paisaxes ten sido fonte de inspiración e traballo para gran diversidade de artistas, escritores e científicos. De feito o areal de Cativa vai ser o escenario da primeira escavación arqueolóxica submarina en España. Durante os días 21 e 22 e agosto do 1894 recuperáronse dos fondos mariños ánforas e outros obxectos de gran valor histórico

Entre os escritores, que se van inspirar no Cabo de Creus, podemos nomear ós cataláns Fages de Climent cá súa obra *El somni de Cap de Creus*, a Josep Maria Sagarra co libro *All i salobre* ou o poema *Vinyes verdes vora el mar* (posteriormente musicado por Lluís Llach) e Josep Pla coa *Guía de la Costa Brava*.

Entre os pintores nomear a Antoni Pitxot. Unha das súas obras, inspiradas nas praias de Cabo de Creus, é o emblema actual do Museo de Xeoloxía de Cadaqués.

Mais sen dúbida a influencia máis notable é a de Salvador Dalí. O pintor, residiu e traballou na localidade de Cadaqués durante moitos anos (dende o 1929 ata a 1982, no que morreu a súa muller Gala). De feito parte das súas obras están directamente inspiradas nas paisaxes de Creus, coma por exemplo *El gran masturbador*. Ademais moitos artistas de sona internacional (Federico García Lorca no 1925 ou René Magritte, Paul Éluard e Luis Buñuel no 1929) coñeceron a zona por invitación directa do pintor.

Actualmente esta localidade alberga dous museos adicados a súa figura e obra: son o museo de Cadaqués e a Casa Museo Salvador Dalí.

Noutros casos a fonte de inspiración non van ser as vistas ou rochas do Cabo senón as personaxes locais. Por exemplo, unha muller de peculiar personalidade, chamada Lidia de Cadaques vai inspirar a Eugeni d'Ors a escribir *La verdadera historia de Lidia de Cadaqués*, con ilustracións do propio Dalí.

Flora
-----

Biolóxicamente destaca a presenza de especies de flora consideradas raras. Algúns estudos chegan a citar ata 49 especies de flora vascular nesta categoría. Estas especies vexetais están adaptadas á forza do vento, á gran salinidade atmosférica e á dureza do terreo.

Fauna
-----

As aves son as especies mellor adaptadas e máis frecuentes no parque. De feito algúns estudos teñen citado ata 90 especies nidificantes. Algunhas das cales son de protección prioritaria segundo a Directiva de aves da Unión Europea 79/409/EEC.. Podemos nomear coma exemplos, dende o corvo mariño cristado ata o paíño pequeno, pasando polo Picanzo pequeno. Existen tamén tres tipos de pardela: a balear, a mediterránea e a cincenta. Esporadicamente téñense observado mamíferos mariños como o golfiño riscado, o arroaz ou o rorcual común, e entre os réptiles a tartaruga mariña común e a tartaruga de coiro.

Medio Mariño
------------

### As praderías mariñas

Praderias de Posidonia.
Preto do 90% do ámbito mariño protexido ten un substrato detrítico, é dicir de area ou lama. Sobre este terreo, entre a superficie e uns 20 metros de profundidade atopamos as praderías sumariñas, fundamentalmente formadas por posidonias (*Posidonia Oceanica*). Estas formación de posidonias son propias do mar Mediterráneo e atópanse en regresión debido ó cambio climático. Estas praderías son o hábitat de numerosas especies de peixes e invertebrados. Algunhas delas, pouco frecuentes, mais de grande interese faunístico e ecolóxico. Como exemplo, nomear as dúas especies de cabaliños do mar que viven no parque: o *Hippocampus hippocampus* e o *Hippocampus ramulosus*.​

### O ambiente coralino

Trátase dun ambiente de gran valor ecolóxico que se atopa sobre todo naqueles terreos rochosos máis profundos. Nestes niveis no que a luminosidade é baixa ou moi baixa, as especies dominantes son a gorgonia vermella (*Paramuricea Clavata*) e o coral (*corallium rubrum*). Especies moi ​delicadas e que son obxecto dunha protección especial. De feito a extracción do coral atópase totalmente prohibida nas tres reservas mariñas ​do parque pola lei MAH/293/2005, mentres que no resto de zonas esta actividade é regulada a través de vedas para asegurar a supervivencia da especie.​

Tamén podemos atopar outra especies máis escasas coma os *Microcormus Sabatieri*, *Luria Lurida*, a corna (*Charonia Nodifera*), o *Hypselodoris Villafranca*, o *Scyllarides latus*, o *Galathea Strigosa*, o chucho *Myliobatis Aquila*, a ouxa (*Dasyatis pastinaca*) e a roxa (*Scyliorhinus stellaris*).

Notas
-----

1. ↑  Web Resumo do Convenio de Barcelona *(en* *castelán)*
2. ↑  Itinerari 17 - Tudela, Editado polo Parque Natural de Cap de Creus.
3. ↑  Cap de Creus: espai natural, espai cultural. Por Josep M. Dacosta. Revista de Girona, número 198. Xaneiro-Febreiro 2000 *(en catalán)*
4. ↑  Web Oficial da Casa Museo de Salvador Dalí Arquivado 28 de novembro de 2011 en Wayback Machine. *(en catalán)* *(en castelán)*
5. ↑  Josep M. Mallarach Carrera, Josep Germain Otzet, Xavier Sabaté Rotés, Xavier Basoca Roca. "Avaluació del sistema d'espais naturals protegits de Catalunya" Capítulo 4 - "El sistema d'espais naturals protegits de Catalunya", Setembro do 2008.
6. ↑  L’avifauna del Parc Natural de Cap de Creus durant l’any 1999. Autor: Alexandre Omedes i Salinas. Revista de Girona, número 198, xaneiro-febreiro 2000 *(en catalán)*
7. ↑  "Artigo na Voz de Galicia sobre a posible desaparición da Posidonia no Mediterráneo.". Arquivado dende o orixinal o 08 de decembro de 2015. Consultado o 10 de xullo de 2012.
8. ↑  Lei MAH/293/2005 no Diario Oficial da Generalitat de Cataluña *(en catalán)*
9. ↑  Cataluña regula a pesca do coral vermello no 2012, Artigo da web agrodigital.com *(en castelán)*

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* **Flora i Fauna del Parc Natural de Cap de Creus** Guie il.lustrades de natura – Toni Llobet François. Editat per: PN de Cap de Creus e Departament de Medi Ambient i Habitatge de la Generalitat de Catalunya. Xaneiro 2009. Brau Edicions. www.brauedicions.com *(en catalán)*.
* Catalunya, natura viva. DVD-2 "Parque Natural de Interés Nacional de L´Albera y Cap de Creus "Ano 2005. Publicado por TV3, Televisió de Catalunya *(en catalán)*.

### Ligazóns externas

* Parque Natural de Cap de Creus *(en catalán)*.
* Parque Natural na Web de Turismo da comarca do Alt Empordà *(en catalán)*.
* Web de Turismo do concello de Cadaques *(en catalán)*.
* Web coas ZEPIM existentes no Mediterráneo *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3328519
* CDDA: 349127
* GEC: 0020652
* WDPA: 349127

 |