recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Este artigo trata sobre a ferramenta. Para o lugar véxase: Martelo, Ermedelo, Rois.
Un martelo pequeno de unlla.
O **martelo** é unha ferramenta utilizada para golpear un obxectivo, causando o seu desprazamento ou deformación. O seu uso máis común é para cravar, calzar partes ou romper obxectos. Os martelos son a miúdo deseñados para un propósito especial, polo que os seus deseños son moi variados.

A forma básica do martelo consiste dun mango ou cabo (comunmente de madeira) cunha cabeza pesada (comunmente de metal) no seu extremo. Os martelos son utilizados en diferentes profesións e é unha das ferramentas básicas xunto co coitelo.

Ó igual que o coitelo, o martelo é tamén unha arma contundente. O concepto de pór un mango a un peso para facilitar o seu uso produciu algunhas das primeiras ferramentas ou armas producidas polos seres humanos.

Historia do martelo
-------------------

Os primeiros martelos datan da Idade de Pedra do ano 8000 denantes da era común; estes martelos constaban dunha pedra atada a un mango con tiras de coiro.
Máis tarde, no ano 4000 a. e. c. co descubrimento do cobre, os romanos comezaron a fabricar a cabeza dos martelos con este material. Despois, no ano 3500 a. e. c. durante a Idade de Bronce fabricáronse con este material. Tempo despois apareceron os martelos con orificios para o mango.

Notas
-----

1. ↑  Semaw, S. M. J. Rogers, J. Quade, P. R. Renne, R. F. Butler, M. Domínguez-Rodrigo, D. Stout, W. S. Hart, T. Pickering, S. W. Simpson. 2003. 2.6-Million-year-old stone tools and associated bones from OGS-6 and OGS-7, Gona, Afar, Ethiopia. *J. of Human Evolution* 45:169-177.
2. ↑  2.5-million-year-old stone tools from Gona, Ethiopia, S. Semaw, P. Renne, J. W. K. Harris, C. S. Feibel, R. L. Bernor, N. Fesseha, K. Mowbray, *Nature* 385, 333-336 (23 de xaneiro de 1997) doi 10.1038/385333a0; visto 25 de novembro de 1996.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ciencia e tecnoloxía do martelo *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Martelo*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q25294
* AAT: 300024823
* GEC: 0122020
* GND: 4023175-6
* JSTOR: hammers
* MAG: 13655849

 |
O **martes de Pascua** é o día seguinte ao Luns de Pascua. É o terceiro día da Oitava de Pascua, popularmente coñecida como semana de Pascua.

Celebracións
------------

En Galicia, é festivo local en Monforte de Lemos, onde se dedica este día á renovación do voto por parte do Alcalde e dos monfortinos en xeral á patroa, a Virxe de Montserrat. Destacan a misa de renovación do voto, a procesión, e a bendición dos campos. En Tirán, parroquia de Moaña (Pontevedra) celébrase o Cristo das Boas Augas, dentro das festas da Virxe dos Remedios.

Ata o século XX foi festivo tamén no País Valenciano. Era un dos tres días da Pascua valenciana, nos que eran moi típicas as visitas ao campo para comer a mona con familiares ou amigos. Orixinariamente o único día festivo completo era o Domingo de Resurrección, mentres que o luns e martes de Pascua eran festivos pola tarde. Posteriormente adoptouse tamén o luns de Pascua como festivo completo, mentres que o martes perdeuse. Nalgunhas localidades valencianas mantense o festivo local, como en l'Alcora ou Mareny de Barraquetes.

Tamén é festivo en Chipre, e malia non ser festivo, tamén é celebrado en Australia, Nova Zelandia e o Reino Unido.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Martes de Pascua*** |

| * v
* c
* e
 Días da Semana Santa |
| --- |
| Venres de Dores  ·  Sábado de Paixón  ·  Domingo de Ramos  ·  Luns Santo  ·  Martes Santo  ·  Mércores Santo  ·  Xoves Santo  ·  Venres Santo  ·  Sábado Santo  ·  Domingo de Pascua  ·  Luns de Pascua  ·  Martes de Pascua |
| *Martes* |
| --- |
| *Martes martes* |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Mammalia |
| Infraclase: | Placentalia |
| Orde: | Carnivora |
| Suborde: | Caniformia |
| Familia: | Mustelidae |
| Subfamilia: | Mustelinae |
| Xénero: | ***Martes***Pinel, 1792 |

 |
| Especies |
| Ver texto |

***Martes*** é un xénero de mamíferos carnívoros da familia dos mustélidos, que inclúe a marta e a garduña. Estes animais son carnívoros e semidixitígrados e teñen unha pel moi apreciada. A súa xestación dura 2 meses, tendo de media 2 ou 3 fillos. Xa chegou a ser centenas e millares na Europa, mais foron cazadas por mor da súa pel, que estánse a converter nunha especie rara. Capturar un mustélido é relativamente fácil, xa que basta con colocar un obxecto brillante no seu niño, que ela rematará caendo na rede. É un animal solitario que vive en lugares rochosos e arborizados, de difícil acceso, o que torna a súa situación de conservación en pouco preocupante. Ten o costume de demarcar o seu territorio cun rastro de secreción das glándulas anais, como fai a doniña, a súa parente máis próxima.

Etimoloxía
----------

O substantivo *marta* deriva do termo da lingua gótica *marthus*.

Alimentación
------------

Adoita comer esquíos, coellos, ratos e aves pequenas.

Apareamento
-----------

A época de apareamento vai de xullo a agosto. Dous meses despois a femia pare 2 a 3 crías nun niño de esquío ou nunha bifurcación de árbore. A pesar de abandonar a súa cría para aparear de novo, volta sempre para coidar das crías. A cría permanece no niño durante dous meses.

Especies
--------

* *Martes americana* - marta americana.
* *Martes flavigula* - marta de garganta amarela.
* *Martes foina* - garduña.
* *Martes gwatkinsii* - marta de Nilgiri.
* *Martes martes* - marta.
* *Martes melampus* - marta xaponesa.
* *Martes pennanti* - marta mariñeira.
* *Martes zibellina* - marta cibelina.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26533
* AAT: 300250169
* BRE: 2122029
* EBID: ID
* GEC: 0122016
* GND: 4168870-3
* JSTOR: martens
* MAG: 2778793789
* NKC: ph520046

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Martes
* Dyntaxa: 1001648
* EOL: 34549
* EPPO: 1MRTSG
* FE: 305306
* FE-New: ID
* Fossilworks: 41126
* GBIF: 2433765
* iNaturalist: 41790
* ITIS: 180558
* MSW: 14001203
* NBN: NBNSYS0000134898
* NCBI: 9658
* Soortenregister: 138994
* uBio: 4232742

 |
**Matthew "Murph" Edward Murphy**, nado o 23 de xullo de 1984, é un músico inglés, máis coñecido por cantar e tocar a guitarra e o teclado para The Wombats.

The Wombats
-----------

Matthew forma parte do trío de Liverpool The Wombats, xunto con Dan Haggis (batería) e Tord Øverland Knudsen (baixo).  
A historia da banda comezou cando The Liverpool Institute for Performing Arts deulles a oportunidade de tocar en varios concertos.   
Logo terminaron por gañar suceso na radio británica con cancións coma: "Moving to New York", "Backfire at the Disco]]" que lles permitiron estrear "Kill The Director" coma un single. Despois publicaron "Let's Dance to Joy Division" con grande éxito, seguido dunha xira europea e finalmente dunha festa de Nadal na discoteca Liverpool Academy.

O novo sinxelo da banda, "Our Perfect Disease", foi publicado o 14 de agosto de 2011.

O segundo álbum da banda, titulado "This Modern Glitch" foi lanzado o 25 de abril de 2011 en diferentes formatos: CD, descarga dixital e mesmo en vinilos de 7" e 12".

Publicidade/Aparicións na TV
----------------------------

Matthew Murphy apareceu nun episodio do popular concurso musical australiano Spicks and Specks dirixido por Adam Hills. Murphy foi un concursante neste episodio. Durante o programa, Knudsen e Haggis interpretaron a canción da serie O carteiro Pat en noruegués.

Infancia
--------

Creceu no barrio Woolton Hill situado nas aforas da cidade de Liverpool.
Matthew asistiu a escola pública de Liverpool College e ao Liverpool Institute of Performing Arts onde coñeceu aos seus compañeiros Tord Overland Knudsen e Daniel Haggis cos que formaría a súa banda.

Notas
-----

1. ↑  "American Society of Composers, Authors and Publishers: Matthew Edward Murphy". ASCAP. 20 de maio de 2009. Arquivado dende o orixinal o 27 de xullo de 2009. Consultado o 20 de maio de 2009.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Matthew Murphy Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6791005
* WorldCat
* VIAF: 46590894
* BIBSYS: 14043331
* Discogs: 793944
* Europeana: ID
* LCCN: no2008171105
* MusicBrainz: ID

 |
**Marcelino Oreja Elósegui**, nado en Ibarrangelu en 1891, e finado en Mondragón o 5 de outubro de 1934, foi un político tradicionalista e empresario español, pai de Marcelino Oreja Aguirre e avó de Jaime Mayor Oreja.

Traxectoria
-----------

Enxeñeiro de camiños, foi xerente da Unión Cerrajera de Mondragón. Membro de Acción Católica e da Asociación Católica Nacional de Propagandistas, foi elixido deputado tradicionalista por Biscaia nas eleccións xerais de 1931, dentro da candidatura católica a prol do estatuto vasco que promovían carlistas, nacionalistas vascos e católicos independentes, integrándose na Minoría Vasco-Navarra.

Durante a Revolución de outubro de 1934, instigada en Guipúscoa por Ricardo Ceciaga foi acusado de non contratar a traballadores socialistas e sindicalistas, motivo polo que foi detido e conducido á Casa do Pobo de Mondragón, sendo asasinado xunto a Dagoberto Resusta.

Anos máis tarde, Celestino Uriarte, dirixente da insurrección, que fora condenado á morte en 1946 polo crime, declarou que Orella nalgunha ocasión afirmara que na súa empresa non ía traballar ningún socialista e que antes de pisar a súa fábrica terían que comer herba.

Notas
-----

1. ↑  O último revolucionario
2. ↑  *Celestino Uriarte: clandestinidad y resistencia comunista*. Txalaparta.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3755106
* Auñamendi: 111360
* DBE: marcelino-oreja-elosegui
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 82400

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

***Mario Kart 8*** (en xaponés: マリオカート8; *Mario Kāto Eito*) é un videoxogo de carreiras desenvolvido e publicado por Nintendo, e estreado orixinalmente para a consola Wii U en maio de 2014. Conta coas mecánicas e modo de xogo da serie *Mario Kart*, onde os xogadores controlan personaxes da franquía *Mario* nunha carreira de karts, recollendo obxectos para obstaculizar adversarios ou obter vantaxes na carreira. *Mario Kart 8* introduce a condución antigravidade en paredes e teitos, e permite que os xogadores choquen entre eles para obter un pequeno pulo. Ten modo de un xogador e multixogador, incluíndo a posibilidade de conectarse en liña a través de Nintendo Network.

*Mario Kart 8* foi un éxito comercial e da crítica. Os críticos eloxiaron as súas novas incorporacións, pistas, gráficos, xogo e banda sonora orquestrada, mais criticaron o seu modo de batalla limitado. É o xogo de Wii U máis vendido, con máis de oito millóns de copias vendidas en todo o mundo. Nintendo continuou lanzando parches e contido descargable, incluídos personaxes, vehículos e pistas adicionais, e soporte para as figuras Amiibo de Nintendo.

***Mario Kart 8 Deluxe*** (マリオカート8 デラックス, *Mario Kāto Eito Derakkusu*?), unha versión mellorada do videoxogo para a consola Nintendo Switch, foi lanzada en abril de 2017. Tamén foi un éxito comercial e da crítica, e os críticos enxalzaron a expansión do modo batalla, e converteuse no xogo de Switch máis vendido. Ámbalas dúas versións venderon un total combinado de máis de 53 millóns de copias, o que o converte nun dos videoxogos máis vendidos de todos os tempos.

Notas
-----

1. ↑  Xunto co traballo adicional de Bandai Namco Studios

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | A Galipedia ten un portal sobre: ***Xapón*** |

### Ligazóns externas

* Páxina oficial *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13427106
* GameRankings: 700050
* Gaming-History: 104791
* HowLongToBeat: 5635
* IGDB: mario-kart-8
* IGN: mario-kart-8
* Metacritic: mario-kart-8
* MobyGames: mario-kart-8
* MusicBrainz: ID
* OpenCritic: 1064
* VGG: 143976

 |
**Mario Fernández Mazas**, nado en Ourense en 1920 e finado en 1937, foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Irmán máis novo de Cándido Fernández Mazas. Xunto cos seus amigos Luís Taboada Camoeiras e Amadeo Varela Rodríguez publicou a revista *Espartaco*. Os seus artigos aparecían asinados como **MA FER MA**. En 1936 preparábase para iniciar os estudos de medicina. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 foi detido. Destinado á fronte de guerra logo de pasar por A Coruña, Zaragoza e Teruel. Segundo a versión oficial foi abatido en Cella (Provincia de Teruel) por unha bala perdida, pero en realidade tratouse dun axustizamento, pois o cadáver presentaba unha bala nas costas.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Mario Fernández Mazas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Cándido Fernández Mazas
* Armando Fernández Mazas

### Ligazóns externas

* Biografía
**Manuel Remuñán Ferro**, nado o 17 de novembro de 1921 na Casa da Concha, actual sede do Consello Social da Universidade de Santiago de Compostela na rúa da Conga en Santiago de Compostela e finado o 1 de febreiro de 2014 con 92 anos de idade, tamén en Santiago, foi profesor Doutor de Dereito Público e Privado e de Relacións Internacionais na Universidade de Santiago de Compostela durante máis de 40 anos, até que se xubilou.

Traxectoria
-----------

Foi xerente da empresa Fraga durante 25 anos, cargo que herdou do seu pai, profesor de Literatura na USC, que xestionaba o Teatro Principal e o Salón Teatro en Santiago.

Adicouse, de xeito altruísta, a defensa do patrimonio histórico compostelán ao longo de máis de 50 anos polo que foi membro do comité español do ICOMOS, da Comisión de Defensa do Patrimonio Histórico Artístico de Santiago de Compostela e da Comisión Asesora da Cidade Histórica do Concello e asesor cultural da Xunta de Galicia na Comisión do Patrimonio Histórico da Cidade.

Concelleiro de Unión de Centro Democrático, como independente, na primeira corporación democrática en Santiago de Compostela.

Tivo un papel destacado nas medidas de rehabilitación para acadar que Santiago de Compostela fora declarada pola UNESCO coma Patrimonio da Humanidade, xunto con Xerardo Estévez, daquela alcalde de Santiago.

O 11 de decembro de 1983, ingresou coma Académico Correspondente da Real Academia Galega.

Recoñecementos
--------------

* Medalla Castelao da Xunta de Galicia no ano 1997.
* Medalla de Ouro da Cidade de Santiago de Compostela.

Notas
-----

1. ↑  *Relación dos actuais académicos correspondentes* Arquivado 01 de xuño de 2020 en Wayback Machine. *Boletín da Real Academia Galega* 366. p. 404. 2004.
2. ↑  Decreto 131/1997, do 29 de maio, polo que se concede a Medalla Castelao no ano 1997 *DOG* 106, 4/6/1997.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* "Remuñán Ferro, Manuel". *Dicionario biográfico de Galicia* **3**. Ir Indo Edicións. 2010-2011. p. 160.
* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Remuñán Ferro, Manuel". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. p. 482-483. ISBN 84-8064-113-4.

### Ligazóns externas

* Pino, Concha (31/1/2009) «La mejor hora para recorrer el casco viejo es por la noche» *La Voz de Galicia* *(en castelán)*.
* "Remuñán Ferro, Manuel, 1921-2014". Autores Galegos na BUSC

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q89189072
* Dialnet: 920319

 |
**Manuel Regueiro Tenreiro**, nado en Perbes (Miño) o 10 de maio de 1943 e finado en Lugo o 30 de maio de 2019, foi un profesor, escritor e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou o ensino secundario en Santiago de Compostela. Licenciado en Filosofía e Letras na Universidade de Salamanca, doutorouse en Filosofía na Universidade Complutense de Madrid. Foi profesor en Soria, Salamanca, Lugo, Ferrol, Vilalba (instituto do que foi director) e novamente en Lugo. Foi subdirector xeral de Inspección e Reforma Educativa (1988-1989) e director xeral de Política Lingüística (1989-2000). Foi director do Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades.

Colaborou na publicación dos primeiros libros de texto en lingua galega: *Introducción á Filosofía* (Galaxia, 1979) e *Historia da Filosofía* (Galaxia, 1980). Foi fundador e membro do consello asesor da *Revista Galega de Ensino*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Adolfo de Abel Vilela** |  **Director xeral de Política Lingüística** 1989 - 2000 | Sucesor:**Xesús Pablo González Moreiras** |

Obras
-----

* *Modelo harmónico de relación lingüística: Estudio en Galicia*, 1999.
* *Ser cidadán*, 2011. Con Miguel Angel Martínez Quintanar.
* *Saber convivir*, 2011. Con Miguel Angel Martínez Quintanar.

Vida persoal
------------

Casou con María Teresa Pérez González e foi pai de Francisco e Fernando Regueiro Pérez.

Notas
-----

1. ↑  Necrolóxica en *La Voz de Galicia*, 2-6-2019, p. 44.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Ficha en galegos.info

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12392814
* WorldCat
* VIAF: 53654095
* BNE: XX1097486
* Dialnet: 517952
* ISNI: 0000 0000 5925 7100
* LCCN: nb2001048347

 |
**Manuel Rivas Seivane** foi un xornalista galego.

Traxectoria
-----------

Foi correspondente de *El Progreso* en Mondoñedo (1921-1922), onde publicou o relato "Equivocación fatal". Colaborou en *Justicia* e por un artigo publicado nese periódico foi condenado pola Audiencia de Lugo o 7 de novembro de 1924 por inxurias a Manuel Díaz Leivas e ao sacerdote José María Agrelo, en causa que chegou ao Tribunal Supremo. Foi funcionario municipal do Concello de Mondoñedo. Foi candidato nas eleccións municipais do 12 de abril de 1931. Na República dirixiu *El Boletín Socialista* de Mondoñedo. Tamén colaborou en *Faro Villalbés*, onde publicou unha serie de artigos baixo o título "El Derecho y la Democracia", e *El Momento* de Viveiro, usando o pseudónimo **Juan del Pueblo**. Presentouse ás oposicións para secretarios de xulgados municipais en 1931, e ás oposicións para secretarios de concellos en 1935. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 exiliouse en Cuba.

Notas
-----

1. ↑  *El Progreso*, 9-11-1921, p. 1.
2. ↑  *El Progreso*, 20-6-1922, p. 1.
3. ↑  *El Heraldo Gallego*, 20-12-1925, p. 6.
4. ↑  *El Pueblo Gallego*, 28-7-1932, p. 9.
5. ↑  *La Voz de Galicia*, 5-5-1931, p. 7.
6. ↑  *BOE*, 6-2-1935, p. 1.102-1.131.
**Martín Berasategui Olazábal**, nado en Donostia o 27 de abril de 1960, é un recoñecido restaurador vasco.

Traxectoria
-----------

Estudou no colexio dos Pais Capuchinos de Lekaroz, no Val de Baztan (Navarra). Está inmerso no mundo da cociña desde os trece anos, grazas a súa nai e a súa tía. Iniciouse no negocio familiar, Bodegón Alejandro, do cal se converteu en responsable principal aos 21 anos. Cinco anos despois, recibiu a estrela Michelín. Así mesmo, desde moi novo viaxou con regularidade a Francia, para completar a súa formación.

O 20 de xaneiro de 2005 recibiu o Tambor de Ouro de Donostia no día grande da cidade, o máximo galardón que entrega o Concello de Donostia. Segundo palabras súas ese galardón fíxolle máis ilusión que recibir a terceira estrela Michelín.

O seu restaurante máis coñecido está en Lasarte e dispón dunha cualificación de 3 estrelas na prestixiosa Guía Michelín, sendo considerado un dos máis coñecidos representantes da nova cociña vasca. Tamén dispón doutros restaurantes como o do Kursaal en Donostia cunha estrela Michelín ou o do museo Guggenheim Bilbao.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Martín Berasategi Modificar a ligazón no Wikidata*** |

* Sitio oficial de Martín Berasategui *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2179139
* WorldCat
* VIAF: 20003738
* Auñamendi: 591
* BNE: XX1247418
* BNF: 15606080t
* ISNI: 0000 0000 0478 435X
* LCCN: no2013118224
* SUDOC: 16651456X

 |
**Martín Ferreiro Álvarez**, nado en Quireza (Cerdedo-Cotobade) o 13 de setembro de 1892 e finado no campo de concentración de Mauthausen-Gusen o 23 de novembro de 1941, foi un construtor e político galego.

Traxectoria
-----------

Vencellado á construción, marchou á Coruña. Durante a República afiliouse a Izquierda Republicana e foi concelleiro de Obras e tenente de alcalde no Concello herculino. Logo do golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 procurou agocho en Quireza, despois en Portugal e Francia, combatendo o exército franquista nas frontes do Levante e Cataluña

Foi confinado no campo de Argelès-sur-Mer. Integrouse como voluntario nas Compañías de Traballadores Estranxeiros, desenvolvendo a súa profesión no reforzamento da Liña Maginot. Consumada a invasión alemá, sumouse ao exército francés para seguir combatendo o fascismo. Capturado pola Wehrmacht (maio-xuño de 1940), foi confinado no stalag V-D, preto de Estrasburgo, e posteriormente deportado a Mauthausen, canda outros 848 prisioneiros, o 13 de decembro de 1940.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Solla Varela, Carlos. "Martiño Ferreiro Álvarez, o cerdedense que morreu en Mauthausen" tabeirosmontes.com
* Solla Varela, Carlos (5/8/2012). "Un cerdedense en Mauthausen" *Faro de Vigo*.

### Ligazóns externas

* 

* Martín Ferreiro Álvarez na páxina web *Nomes e Voces*.
**Mauricio Farto Parra**, nado en Santibáñez de Valcorba (Valladolid) o 21 de setembro de 1867 e finado na Coruña o 23 de abril de 1947 foi un músico español.

Traxectoria
-----------

Farto era bisneto de galegos e coñeceu a música tradicional galega a través dos soldados destinados na súa localidade natal. Os seus primeiros estudos musicais tiveron lugar na Coruña, onde ingresou na banda do Rexemento Zamora, dirixida por José Braña. Tras abandonar o exército empregouse na Audiencia Territorial, combinando esta actividade coa reparación de instrumentos musicais amais de labores de investigación e composición.

Tumba no cemiterio de Santo Amaro da Coruña.
A primeira formación que creou foi a rondalla Blanco y Negro. Posteriormente dirixiu a Coral El Eco e en 1916 fundou Cántigas da Terra, que dirixiu ata 1922. Ademais promoveu os coros Queixumes dos Pinos e Saudade. A maior parte das súas composicións inspiráronse na tradición popular galega, sobre a que investigou durante anos.

Foi académico correspondente da Real Academia Galega e numerario da Academia Galega de Belas Artes, mais faleceu antes de ler o discurso de ingreso nesta última.

Notas
-----

1. 1 2  Mauricio Farto, un músico vallisoletano en Galicia

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Biografía Mauricio Farto Parra
* Noticias en Presa sobre Mauricio Farto Parra[*Ligazón morta*]
* Patrimonio Musical Galego

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6006934
* WorldCat
* VIAF: 87851303
* BNE: XX921646
* Discogs: 5793218
* ISNI: 0000 0000 6033 2622

 |
**Mercadona** é unha empresa española de distribución con sede no municipio de Tavernes Blanques e orixe en La Pobla de Farnals, as dúas na provincia de Valencia.

Os Supermercados Mercadona, cunha sala de vendas dunha superficie media de 1.300 m², responden a un modelo de comercio urbano de proximidade, e manteñen unha variedade en alimentación, drogaría, perfumaría e complementos, que se caracteriza, por potenciar a presenza das súas propias marcas brancas e reducir a oferta daquelas marcas externas que non manteñan un mínimo de rotación.

En xullo de 2014, a compañía estaba presente en 47 provincias de 16 comunidades autónomas cun total de 1.497 supermercados de barrio. En Galicia había 48 supermercados Mercadona repartidos polas catro provincias.

Marcas
------

As súas marcas propias son:

* **Hacendado** - alimentación
* **Deliplus** - coidados e cosmética
* **Compys** - comida para animais
* **Bosque Verde** - drogaría
* **Como Tú** - perfumaría muller
* **9.60** - perfumaría home
* **Solcare** - protección solar
* **Dermik** - cosmética

Controversias
-------------

Mercadona tense envolto en varias liortas pola súa organización interna: uso preferente de marcas propias en prexuízo de provedores de fora. Ten sido criticada por obrigar aos seus provedores a manter prezos fixados por Mercadona limitando a competencia e oferta. Diversas empresas que traballan para Mercadona están ligadas a directivos da marca. A súa política antisindical tamén ten sido criticada. Mercadona mantivo unha liorta nos tribunais durante anos co sindicato CNT e diversas folgas o cal tivo que retirarse.

Notas
-----

1. ↑  "Mercadona.es ¿Dónde estamos?". Arquivado dende o orixinal o 28 de febreiro de 2014. Consultado o 16 de xullo de 2014.
2. ↑  ""Mercadona fue un conflicto que marcó un antes y un después en la CNT"".

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web de Mercadona *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q377705
* WorldCat
* VIAF: 32144648196366137573
* GEC: 0519661

 |
**María Socorro Cea Vázquez**, nada en Melide o 1 de abril de 1970, é unha mestra e política galega vinculada ao BNG.

Traxectoria
-----------

A súa primeira aparición en política foi en 1999 ocupando o posto número cinco da candidatura do BNG de Melide. En 2003 encabezou a candidatura nacionalista. Meses despois foi elixida deputada provincial polo BNG. Foi voceira do BNG na Deputación da Coruña durante o mandato 2003-2007. A finais de 2003 foi elixida membro do Consello Nacional e da Executiva Nacional do BNG, responsabilidades que abandonou a finais de 2006 para dedicarse por completo á política municipal.

Nas eleccións municipais de 2007 preséntase por segunda vez como cabeza de lista do BNG, obtendo seis concelleiros o que fai perder a maioría absoluta ao PP. En xuño de 2007 foi elixida alcaldesa de Melide co apoio do único concelleiro do PSOE, con quen gobernou ata o final da lexislatura. Nas municipais de 2011 perdeu a alcaldía en favor do PPdeG, que logrou a maioría absoluta.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Ángeles Vázquez Mejuto** |  **Alcaldesa de Melide** 2007 - 2011 | Sucesor:**Ángeles Vázquez Mejuto** |

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Melide

### Ligazóns externas

* Biografía en galegos.info
| Matthew Hayman |
| --- |
| Hayman durante o Tour Eurometropol no 2014 |
| Información persoal |
| Nacemento | Matthew Hayman 20 de abril de 1978 (44 anos) Camperdown, Nova Gales do Sur, Australia Australia |
| Profesión | Ciclista, Director deportivo |
| Equipo |
| **Último equipo** | Retirado |
| Equipo(s) Pro |
|  | 

| Equipos profesionales |
| --- |
| 2000-20092010-20132014-01.2019
  | RabobankSkyOrica/Mitchelton |

 |
| Principais vitorias |
| París Roubaix 2016 |

**Matthew Hayman**, nado en Camperdown (Nova Gales do Sur) o 20 de abril de 1978, é un ciclista profesional retirado e agora director deportivo australiano.

Traxectoria
-----------

Como corredor pasou gran parte da súa carreira profesional sendo gregario e traballando sempre para o interese do equipo. Na París-Roubaix 2016 chegoulle o seu momento de gloria ao chegar só o velódromo de Roubaix e converterse no segundo australiano tras Stuart O´Grady en conseguir gañar no "inferno do norte".

Retirouse do ciclismo activo no 2019 tras rematar o Tour Down Under e dende ese mesmo instante paso a formar parte do corpo técnico do seu equipo, o Orica Green-Edge, agora Mitchelton-Scott.

Notas
-----

1. ↑  "Mathew Hayman". *www.procyclingstats.com*. Consultado o 2020-04-15.
2. ↑  "Hayman cooks up Roubaix surprise". *VeloNews.com* (en inglés). 2016-04-10. Consultado o 2020-04-15.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1344864
* CyclingArchives: 7364
* ProCyclingStats: 140516

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Caribe.

As **linguas caribes** son unha familia lingüística indíxena de América do Sur. Espállanse pola zona norte do continente, dende a desembocadura do río Amazonas até os Andes de Colombia, pero tamén están presentes no centro do Brasil. As linguas caribes están relativamente emparentadas entre elas, e o seu número varía entre as dúas e as tres ducias de linguas, dependendo das diferentes consideracións entre lingua e dialecto. A maioría delas aínda son faladas, malia que que adoitan contar cun poucos centos de falantes. A única que conta conta cun bo número de falantes é a lingua macushi, con 30 000. A familia caribe é coñecida no mundo da lingüística por mor da lingua hixkaryana e a súa orde de obxecto-verbo-suxeito, que se cría que non existía na linguaxe humana.

Algúns anos antes da chegada dos primeiros conquistadores españois, os caribes invadiron e ocuparon as Antillas Menores, matando, desprazando ou asimilando ós pobos arauacos que habitaban as illas. A lingua resultante era caribe de nome pero arauaca en esencia. Isto débese a que os invasores caribes mataban ós homes arauacos e tomaban esposas arauacas, que logo pasaban a súa propia lingua ós seus fillos. Durante un tempo, o arauaco era falado polas mulleres e os nenos, e o caribe polos homes adultos, mais a situación era inestable. Con cada nova xeración de caribes-arauacos, menos elementos do caribe mantiñan, até que só quedaron uns poucos elementos de vocabulario e aspectos gramaticais básicos. Esta "lingua caribe das illas" extinguiuse nas Antillas Menores na década de 1920, mais sobreviviu na forma de garífuna, ou "caribe negro", en América Central. Dominica é a única illa do Caribe que conserva poboación precolombiana —os indios caribes —arredor de 3 000 que viven na costa leste do país.

Notas
-----

1. ↑  Definición de caribe no *Dicionario de Galego* de Ir Indo e a Xunta de Galicia.
2. ↑  Dixon, 1999, p. 23-25

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Gordon, Raymond G. Jr. (ed.), 2005. *Ethnologue: Languages of the World*, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International.
* Desmond C. Derbyshire & G. K. Pullum, 1991:*Handbook of Amazonian Languages*, ISBN 978-0-89925-813-3 (referencia).
* Dixon, R.M.W. (1999). *Amazonian Languages*. Nova York: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-57021-3.
* William J. Frawley (2003) [1997]. *International Encyclopedia of Linguistics: 4-Volume Set*. Tomo I. Nova York: Oxford University Press. ISBN 0-19-516783-X.
* Rodrigues A. D. 2000, "‘Ge-Pano-Carib’ X ‘Jê-Tupí-Karib’: sobre relaciones lingüísticas prehistóricas en Sudamérica", in L. Miranda (ed.), *Actas del I Congreso de Lenguas Indígenas de Sudamérica,* Tome I, Lima, Universidad Ricardo Palma, Facultad de lenguas modernas, p. 95-104.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q33090
* BRE: 2046794
* EBID: ID
* Glottolog: cari1283

 |
Os **Liaoning Flying Leopards** (chinés simplificado: 辽宁药都本溪飞豹, chinés tradicional: 遼寧藥都本溪飛豹), tamén coñecido por motivos de patrocinio como **Liaoning Scale Industry Flying Leopards** ou simplemente **Liaoning Scale Industry**, son un equipo profesional de baloncesto da China con sede na cidade de Benxi (Liaoning). Os Flying Leopards compiten na Division Norte da Chinese Basketball Association (CBA), máxima competición do baloncesto chinés. O equipo xoga os seus partidos como local no Pavillón de Liaoning, recinto con capacidade para 4.500 espectadores, aínda que ocasionalmente xoga algúns partidos como local noutras cidades. O patrocinador do club é Liaoning Scale Industry Group, cuxa mascota é un leopardo de Amur (en inglés: *flying leopard*). O seu maior éxito é a consecución do título de liga na temporada 2017−18.

Historia
--------

Os Liaoning Flying Leopards foron fundados en 1995 co nome de Liaoning Hunters, sendo un dos equipos máis destacados do comezado da Chinese Basketball Association (CBA). De feito, é finalista en 1997, 1998 e 1999, caendo en todas as ocasións ante os Bayi Rockets. Volveu ser finalista en 2008, caendo nesta ocasión ante os Guangdong Southern Tigers por 4-1. Ese mesmo ano estiveron a piques de asinar á estela da National Basketball Association (NBA) Vin Baker, mais finalmente foi descartado ao non superar as probas físicas. O club volve ser finalista en 2015 e 2016, perdendo respectivamente ante os Beijing Ducks e os Sichuan Blue Whales. Finalmente, o equipo gaña o seu primeiro título de liga en 2018 ao vencer na final aos Zhejiang Guangsha Lions por 4−0.

Xogadores
---------

### Destacados

* República Popular da China Guo Ailun
* República Popular da China Han Dejun
* República Popular da China Zhao Jiwei
* República Popular da China Wu Naiqun
* República Popular da China Wu Qinglong
* República Popular da China Zhang Qingpeng
* República Popular da China Guo Shiqiang
* República Popular da China Li Xiaoxu
* República Popular da China Li Xiaoyong
* Estados Unidos/Nixeria Josh Akognon
* Estados Unidos Brandon Bass
* Estados Unidos Ernest Brown
* Estados Unidos Rodney Carney
* Estados Unidos T. J. Cummings
* Estados Unidos Lester Hudson
* Estados Unidos Alexander Johnson
* Estados Unidos Dominique Jones
* Estados Unidos Solomon Jones
* Estados Unidos Vernon Macklin
* Estados Unidos Ronnie McCollum
* Estados Unidos Carlos Powell
* Estados Unidos Josh Powell
* Estados Unidos Shavlik Randolph
* Estados Unidos Eric Riley
* Estados Unidos Tommy Smith
* Estados Unidos Awvee Storey
* Estados Unidos Deon Thompson
* Estados Unidos Hakim Warrick
* Reino Unido/Nixeria Olumide Oyedeji

Títulos
-------

**Liga da China**

* **Campións** (1): 2018
* *Subcampións* (6): 1997, 1998, 1999, 2008, 2015, 2016

Notas
-----

1. ↑  "CBA: Season 2007-2008". *asia-basket.com*.
2. ↑  "Chinese club waives to sign up former NBA star Baker". *chinadaily.com.cn*.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil na páxina da CBA
Os territorios ocupados polos hititas pódense clasificar en diversas rexións históricas. Nesta listaxe inclúese, tamén os nomes das actuais rexións onde se atopaban. A maioría das rexións coñecémolas a través de escritos e referencias externas, doutras fontes principalmente mesopotámicas e exipcias.

Rexións hititas históricas
--------------------------

Mapa de Próximo Oriente sobre o 1600 a.C.
Mapa do Imperio hitita na súa maior extensión baixo Suppiluliumas I (c.1350-1322) e Mursilis II (c.1321-1295). Moitos dos nomes de lugares foron tomados de fontes hititas polo que poden diferir dos nomes de fontes clásicas (ex. Lukka como Licia, Karkija como Caria).
Adaniya: Cilicia, Anatolia.

Appawiya: Fronte a Lesbos, en Anatolia.

Dahara: Costa do Mar Negro, en Anatolia.

Haharwa: Anatolia central, ao norte de Hattusa.

Harhasuwanta: Panfilia, sur de Anatolia.

Hariyati: Frixia, Anatolia central.

Harputtawana: Licia, sur de Anatolia.

Kuwaliya: Norte de Frixia, Anatolia.

Pala: Costa do Mar Negro, Anatolia.

Parha: Licia norte, Anatolia.

Sehiriya: Sur de Anatolia.

Terra Alta Hitita: Norte de Anatolia.

Terra Baixa Hitita: Sur de Anatolia.

Tishina: Norte de Anatolia.

Tummanna: Costa do Mar Negro, Anatolia.

Ussa: Pitassa, Anatolia central.

Warsiyalla: Anatolia occidental.

Wasuwatta: Situación real ou aproximada descoñecida.

Zalpuwa: no norte de Anatolia, á beira do Mar Negro.

Notas
-----

1. ↑  Bernabé & Álvarez-Pedrosa (2004), p. 268
2. ↑  Bernabé & Álvarez-Pedrosa (2004), p. 218
3. 1 2  Bernabé & Álvarez-Pedrosa (2004), p. 260
4. ↑  Ohanian (2012), p. 614
5. ↑  Bernabé & Álvarez-Pedrosa (2004), p. 81

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Bernabé, Alberto; Álvarez-Pedrosa, Juan Antonio (2004). *Historia y leyes de los hititas. Textos del reino medio y del reino nuevo*. Colección: Akal Oriente (en castelán). Madrid: Akal. ISBN 84-460-2253-2.
* Ohanian, Pascual C. (2012). *Prehistoria de Los Armenios*. Bos Aires: Pascual C. Ohanian. ISBN 978-987-27245-0-4.
***Le Phare du bout du monde*** é unha novela de aventuras do escritor francés Jules Verne que foi escrita en 1901. pero que foi publicado postumamente en 1905. O argumento da novela trata sobre a piratería no Atlántico Sur durante a metade do século XIX, a supervivencia en circunstancias extremas e os eventos ocorridos nun faro. Verne inspirouse no faro real da Illa dos Estados, preto do cabo de Fornos.

Sinopse
-------

Nunha illa deshabitada da Patagonia onde se confunden os océanos Atlántico e Pacífico, habita unha banda de piratas dirixidos polo terrible Kongre. Estes piratas adícanse a atacar embarcacións que encallan na zona.

O seu modo de vida vese seriamente ameazado cando o goberno arxentino constrúe e pon en funcionamento un faro que deixa ó coidado de tres fareiros. Os piratas dan morte a dous deles, e queda con vida unicamente ó xefe, Vázquez, que logrado agocharse. O valoroso Vázquez tratará entón de sobrevivir nese illado paraxe, e ó mesmo tempo buscará o xeito de rematar coas falcatruadas dos malfeitores.
Posteriormente, un náufrago estadounidense, John Davis, será o compañeiro de Vázquez na súa loita contra os piratas.

Notas
-----

1. ↑  William Butcher, *Jules Verne: The Definitive Biography*, Thunder's Mouth Press, 2006, p. 292. ISBN 978-1-56025-854-4.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Le Phare du bout du monde*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1195225
* WorldCat
* VIAF: 180593247
* ISBN: 978-1-58963-094-9
* ISFDB: 154754
* OCLC: 51686954
* OL: OL8843108M

 |
***Live from Camp X-Ray*** é o sétimo álbum de estudio da banda estadounidense de punk rock Rocket from the Crypt, editado o 22 de outubro do 2002 a través do selo Vagrant Records. Trátase do derradeiro álbum de estudio da banda, xa que se separarían en Halloween do 2005. Ao contrario do que suxire o seu título, non se trata dun álbum ao vivo.

Aínda que polo xeral o álbum tivo boas críticas, moitos consumidores foron confundidos polo título e asumiron que se trataba dun disco ao vivo. O título realmente fai referencia ao Camp X-Ray, as instalacións de detención temporal situadas na base estadounidense de Guantánamo. Algúns seareiros e críticos expresaron a súa desconformidade coa lonxitude do disco, afirmando que 26 minutos de reprodución non era suficiente para un álbum completo, e que agardaban un traballo máis creativo por parte da banda. Nesa época, porén, os membros do grupo estraban traballando intensamente noutros proxectos (sobre todo o vocalista e guitarrista John Reis, que estaba ao mesmo tempo tocando en Hot Snakes e Sultans e dirixindo o selo Swami Records), e non estaban tan involucrados creativamente en Rocket from the Crypt como no pasado.

Listaxe de cancións
-------------------

1. "I'm Not Invisible"
2. "Get Down"
3. "I Can't Feel My Head"
4. "Can You Hear It?"
5. "I Wanna Know What I Wanna Know"
6. "Bring Us Bullets"
7. "Bucket of Piss"
8. "Dumb Blind and Horny"
9. "Outsider"
10. "Too Many Balls"

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q333272
* AllMusic: mw0000230486
* Discogs: 58837
* MusicBrainz: ID
* OCLC: 52351843

 |
O 16 de setembro de 2008 a banda de música norteamericana Avenged Sevenfold publica un DVD/CD chamado **Live in the LBC & Diamonds in the Rough**. O DVD contén o concerto gravado o 10 de abril de 2008 no Long Beach Arena, en Long Beach (California), que formaba parte da xira "Rockstar Taste of Caos". Respecto ó CD componse de cancións gravadas durante a produción do álbum Avenged Sevenfold, versións de cancións doutros grupos e material que nunca fora escoitado.

Live in the LBC (DVD)
---------------------

### Características

Recolle a actuación ofrecida o 10 de abril de 2008 na Long Beach Arena (Long Beach), como parte da xira "Rockstar Taste of Caos" que encabezaban. Foi dirixido por Rafa Alcantara, o cal tamén traballara con eles no DVD All Excess. Foi producido por Adam Cook e Larry Jacobson. Este inclúe como extras todas as introducións que os membros da banda gravaron no backstage 15 minutos antes do comezo do seu concerto en cada lugar que incluía a xira. Non conta con subtítulos.

### Listaxe de cancións

* 01 "Critical Acclaim"
* 02 "Second Heartbeat"
* 03 "Afterlife"
* 04 "Beast and the Harlot"
* 05 "Scream"
* 06 "Seize the Day"
* 07 "Walk" (versión de Pantera )
* 08 "Bat Country"
* 09 "Almost Easy"
* 10 "Gunslinger"
* 11 "Unholy Confessions"
* 12 "A Little Piece of Heaven"

Diamonds in the Rough (CD)
--------------------------

### Características

Este CD conta con cancións inéditas, coa versión de "Flash of the Blade" orixinal do grupo Iron Maiden e de "Walk" orixinal do grupo Pantera. Ademais conta con variacións das cancións incluídas no álbum Avenged Sevenfold "Almost Easy" e "Afterlife". "Almost Easy (CLA Mix)" diferenciase da orixinal nas voces, contén algunhas tomas rexeitadas, e foi mesturada por Chris Lord-Alge, en vez de Andy Wallace. "Afterlife (Alternate Version)" contén partes de guitarra tocadas de distinto xeito. Foi producido por Avenged Sevenfold.

### Listaxe de cancións

* 01 "Demons" – 06:11
* 02 "Girl I Know" – 04:23
* 03 "Crossroads" – 04:30
* 04 "Flash of the Blade" – 04:01
* 05 "Until the End" – 04:44
* 06 "Tension" – 04:50
* 07 "Walk"– 05:21
* 08 "The Fight" – 04:07
* 09 "Dancing Dead" – 05:49
* 10 "Almost Easy (CLA Mix)" – 03:53
* 11 "Afterlife (Alternate Version)" – 05:55

Créditos
--------

* M. Shadows - Voz.
* Synyster Gates - Guitarra principal, coro.
* Zacky Vengeance - Guitarra rítmica, coro.
* Johnny Christ - Baixo, coro.
* The Rev - Batería, coro, e vocalista en "Critical Acclaim", "Afterlife" e "A Little Piece of Heaven".
* Orquestración "Until the End" por Brian Haner, Sr.
* Live in the LBC: mesturado por Allan Hessler, produtores executivos Devin Sarno e Wendy Griffiths.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1766934
* Discogs: 467916
* MusicBrainz: ID

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Celta (homónimos).
Coordenadas: 43°22′52″N 8°10′36″O﻿ / ﻿43.38111, -8.17667

**Leite Celta** é unha empresa de orixe galega de envasamento de leite, lácteos bebibles e derivados (leite con zumes) con sede en Andrade, Pontedeume, e fábricas en Lugo, Ávila e Cantabria. Leite Celta foi fundada en 1989. Situouse dende un principio como unha empresa do sector pero con sinais de identidade propios. As empresas do sector de envasamento de leite estaban a empregar a nova tecnoloxía da empresa Tetra (o Tetra Brik), vendendo leite UHT. Leite Celta entrou no sector da man doutra empresa competidora de Tetra. Esta empresa achegou unha novidade que lle permitiu a Leite Celta diferenciarse no mercado; o envase de brik de 2 litros. Durante anos foi a única empresa que ofertou este formato, máis económico de fabricar. A empresa cambiou de donos varias veces estes anos e diversificou a súa produción a derivados lácteos, leite con zumes ou leite sen lactosa.

Historia
--------

En 1989, Dean Foods mercou Leite Celta por 84 millóns de euros.

En 2006, a portuguesa Lactogal comprou a empresa estadounidense Dean Foods Leite Celta e as súas fábricas en España e Portugal por 50 millóns de euros.

En 2007, Leite Celta levou aos tribunais europeos a empresa francesa Celia por similitude de marca en leite e outros alimentos.

En 2008, catro mil gandeiros ocuparon a fábrica de Leite Celta en Pontedeume en protesta polos baixos prezos do leite.

En 2011, o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) anulou a licenza de obra concedida en 2006 polo Concello de Pontedeume a Leite Celta e ordenou a demolición da planta de coxeración construída en chan rústico.

Notas
-----

1. ↑  Leche Celta Sl
2. ↑  Leche Celta garantiza que su sede social se mantendrá en Pontedeume Arquivado 12/03/2016, en Wayback Machine. *La Voz de Galicia*, 5 de abril de 2004 *(en castelán)*.
3. ↑  La portuguesa Lactogal compra Leche Celta, *El País*, 10 de agosto de 2006 *(en castelán)*.
4. ↑  La huida del rodaballo deja tocada a Galicia, *El Mundo*, 2007 *(en castelán)*.
5. ↑  Leche Celta reclama a un tribunal europeo que impida el uso de la marca francesa Celia, *La Voz de Galicia*, 12 de maio de 2007 *(en castelán)*.
6. ↑  4.000 ganaderos asaltan la fábrica de Leche Celta en Pontedeume, *El País*, 14 de marzo de 2008 *(en castelán)*.
7. ↑  O Superior ordena demoler a planta de cogeneración [*sic*] de Leite Celta antes de xullo, *La Opinión*, 27 de maio de 2011.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina web da empresa Arquivado 16 de abril de 2019 en Wayback Machine. *(en castelán)*
Leite frito galego.
O **leite frito** (ou leite fritido) é un doce elaborado con fariña e azucre cocidos en leite até formaren unha masa homoxénea que, ao arrefriar, córtase en porcións cuadrangulares, rebozase con fariña e ovo e fríxese en aceite.

Adoita servirse coma sobremesa, cuberta con azucre e canela en po. É tipico da gastronomía de Galicia.

Na literatura galega
--------------------

Xaquín Lorenzo Fernández fala dalgúns doces de Galicia entre os que nomea o leite frito na súa obra *Etnografía, cultura material* de 1962:

*...conta dos moitos doces que na Galiza se fan prós días de festa. Esí remataremos coa fórmula doutro prato que tamén se cociña d'abondo, o leite fritido, non sen adevertir denantes que tamén os nosos campesiños saben faguer outros moitos que son correntes en todas partes, coma ocorre coas cremas de ovo, os flans, os biscoitos, as cremas, as chulas doces, as empanadillas, os merengues, as tortas, os doces de froitas etc. Veleiquí agora o **leite fritido**. Misturan-se xemas de ovo, leite, fariña triga, zucre e limón. Remexe-se todo ben e pón-se ó lume deica estar ben espeso; logo, pón-se a arrefriar nunha fonte e cando está frío, corta-se en anacos que se van untando en ovo...*.

Preparación
-----------

Por mor a que segue a ser tradicional elaborar o leite frito de xeito caseiro e artesanal, existen moitas variantes tanto na receita como na forma de preparación e a presentación final. Todas elas teñen en común a cocedura do leite con azucre, canela en rama e opcionalmente pela de limón. Nun cunco mestúranse azucre, fariña e xema de ovo, incorporando despois o leite morno para mesturar ben e cocer a pouco lume (lume maino). Obtense así unha masa mesta que se dispón nunha fonte untada con manteiga (que obviamente debe estar fundida), cun espesor de 1 a 2 cm, e se deixa arrefriar para despois cortala en porcións alongadas, cadradas, rectangulares ou romboidais. Rebózanse estas en fariña e ovo batido e frítense, servindo empoadas con azucre e canela. Poden facerse con outro sabor, como é o chocolate, engadindo unha ou dúas culleradas de cacao en po á mestura da fariña.

Notas
-----

1. ↑  Denominación do doce en galego e definición en VV. AA. (2012) *Dicionario de alimentación e restauración Arquivado 11 de abril de 2016 en Wayback Machine.*, Santiago de Compostela, Termigal. Xunta de Galicia. Real Academia Galega
2. ↑  En Tesouro Informatizado da Lingua Galega

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Torrada
As **linguas charrúas** ou **charruanas** son un conxunto de polo menos catro linguas indíxenas de América extintas que se falaron no nordés da Arxentina, gran parte do Uruguai, e posiblemente Paraguai, polos charrúas, os chanás e outras etnias da conca da Prata. Aínda que as linguas charrúas críanse extintas dende había un par de séculos, en 2005 apareceu un semifalante de lingua chaná.

Distribución
------------

As linguas charrúas ocupaban parte do sector sur da conca da Prata. Estímase que as linguas deberon desaparecer do uso público cara ó século XVIII ou século XIX nos lugares máis illados.

Clasificación
-------------

As linguas charrúas están mal documentadas, existen algunhas listas léxicas nalgunhas linguas charrúas pero non existen descricións gramaticais importantes. Recentemene Viegas Barros traballou co que podería ser o último semifalante de chaná, que achegou algunhas formas léxicas e algunhas frases curtas.

### Linguas da familia

Os datos permiten afirmar que existen rexistros de polo menos catro linguas charrúas diferentes:

* Balomar
* Chaná
* Charrúa
* Güenoa

Notas
-----

1. ↑  *La Nación*, Investigan los orígenes de una extraña lengua indígena Arquivado 12 de setembro de 2019 en Wayback Machine. 01/julio/2005
2. ↑  Loukotka, Čestmír (1968), *Classification of South American Indian Languages*, Los Angeles: UCLA Latin American CenterLoukotka, Čestmír (1968). *Classification of South American Indian Languages*. Os Ánxeles: UCLA Latin American Center.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3112423
* Glottolog: char1238

 |