| Píntega común |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| Pouco preocupante (LC)Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Amphibia |
| Orde: | Caudata |
| Familia: | Salamandridae |
| Xénero: | ***Salamandra*** |
| Especie: | ***S. salamandra*** |

 |
| Nome binomial |
| ***Salamandra salamandra***(Linnaeus, 1758) |
| Distribución en EuropaDistribución en EuropaDistribución en Europa |
| Sinonimia |
| * *Lacerta salamandra* Linnaeus, 1758
 |

A **píntega común** ou **salamántiga** (*Salamandra salamandra*) é un anfibio urodelo común en Europa con preferencia por hábitats acuáticos de media e alta montaña, ecoloxicamente pouco alterados.

Ao longo do territorio galego recibe tamén os nomes vulgares de **salamanca**, **pinchorra**, **sacabeira**, **sapagueira**, **sacarrancha** ou **saramaganta**.

Localización e características
------------------------------

Normalmente sae do seu acocho cando o tempo é frío e húmido. Adoita ser vista nos camiños, ás veces agóchase baixo as pedras. A súa lonxitude é de 20 cm como máximo.

É doado recoñecelas pola cor da pel, negra con pintas amarelas. Para evitar seren atacadas por outros animais, a súa pel contén pequenas cantidades de substancias tóxicas (pezoña).

A píntega ou salamántiga común ten unha subespecie de seu en Galicia, a *Salamandra salamandra gallaica*.

A píntega na cultura popular galega
-----------------------------------

O imaxinario tradicional esaxera o carácter pezoñento da píntega, pero non só en Galicia. Xa na Idade Media, Hugo de San Víctor escribe -supostamente- o texto *De bestiis et aliis rebus*. Neste tratado asegúrase que o veleno da píntega era o máis forte de tódolos animais pezoñosos: mentres que estes poden ferir máis ou menos á xente, unha píntega pode matar a varios homes.

> 
> 
> *Se te morde a salamántiga, que che fagan logo a cama*
> 
> 

Crese que a píntega pode transmitir un aire particular, tanto por contacto como polo seu bafo. Incluso abonda con miralo, e só con iso xa pode provocar dores de cabeza e vertixes. Algúns din que o brazo ou perna que chegue a tocar a píntega pode terminar apodrecendo.

Provoca un proído intenso, contra o que se poden aplicar numerosos remedios tradicionais. Algún destes inclúen utilizar o propio animal, e así, en Ponte Caldelas, por exemplo, hai que coller unha píntega, queimala e aplicar a cinsa na zona infectada. En Oímbra hai que cravar o animal nun pau e este nunha árbore: segundo morre a píntega, vai desaparecendo a pezoña. Outro remedio consiste en matar unha, enterrala en area grosa e colocar tres pedras sobre o corpo; á vez que se fai isto, cóbrese a lesión cunha camisa e rézanse algunhas oracións, e ó quitar a camisa estará curada.

No Irixo enchen unha cunca de barro con aceite de oliva e meten dentro unha corda de esparto. Cando esta está ben embebida de aceite, rodéase con ela a lesión e rézase un ensalmo.

Notas
-----

1. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *píntega*.
2. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *salamántiga*.
3. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *salamanca*.
4. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *pinchorra*.
5. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sacabeira*.
6. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sapagueira*.
7. ↑  Definicións no *Dicionario da Real Academia Galega* e no Portal das Palabras para *sacarrancha*.
8. ↑  Conde Teira, M. A. (1996): "Acerca dos nomes dos anfibios e réptiles galegos" Arquivado 27 de agosto de 2016 en Wayback Machine. en *Cadernos de Lingua, 13*, páx. 84. Real Academia Galega.
9. ↑  Que desenvolve o significado simbólico atribuido a certos animais, que representaban vicios ou virtudes.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Píntega común Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Bibliografía

* VAQUEIRO, Vítor: *Mitoloxía de Galiza. Lendas, tradicións, maxias, santos e milagres*, ed. Galaxia, Vigo 2011, 422-423.

### Outros artigos

* Catálogo galego de especies ameazadas

### Ligazóns externas

* Ficha da píntega común, no Ministerio de Medio Ambiente (pdf) *(en castelán)*
* Completa páxina sobre a salamántiga Arquivado 04 de novembro de 2008 en Wayback Machine. *(en castelán)*
* *Salamandras con pedigrí*, nova sobre a presenza das mesmas no Parque nacional das Illas Atlánticas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q26395
* EBID: ID
* GND: 4154277-0
* LCCN: sh85116690
* MAG: 2781076587
* NKC: ph820606

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* Amphibiaweb: 4284
* BioLib: 307
* DORIS: 877
* EOL: 333311
* EPPO: SALASAmararar
* FE: 177846
* FE-New: ID
* GBIF: 2431776
* iNaturalist: 27726
* IRMNG: 11028859
* ITIS: 668396
* IUCN: 59467
* NBN: NHMSYS0000080153
* NCBI: 57571
* Soortenregister: 139963
* TAXREF: 92
* uBio: 4810321

 |