**Ohalo II** é un xacemento arqueolóxico en Israel, preto de Kinneret, na beira suroeste do mar de Galilea. É un dos xacementos arqueolóxicos de cazadores-recolectores mellor conservados do Último Máximo Glacial, datado por radiocarbono ao redor de 23.000 BP (calibrado). Está na unión do Paleolítico Superior e o Epipaleolítico, e atribuíuse a ambos os períodos. O sitio é significativo por dous achados que son os máis antigos do mundo: as primeiras vivendas de xesta e evidencias do cultivo de plantas a pequena escala máis antigos, uns 11.000 anos antes do inicio da agricultura. Os numerosos restos de froitas e cereais conservados en condicións anaeróbicas baixo limo e auga tamén son extremadamente raros debido á súa rápida descomposición xeral.

Historia
--------

Ohalo II é o nome que recibe o sitio arqueolóxico situado na beira suroeste do mar de Galilea no val do Rift do Xordán en Israel. O xacemento está formado polos restos de seis aneis de carbón onde estiveran vivendas de xesta durante o Paleolítico Superior. As cabanas teñen forma ovalada e miden entre 9 e 16 pés de lonxitude. Eran de deseño sinxelo, estaban construídos con ramas de árbores e xestas, e "probabelmente só tardaron unhas horas en facer". Os fogares estaban situados fóra das casetas.

Ademais das casetas, o lugar tamén contén unha fosa e unha zona que probablemente foi utilizada como vertedoiro. O lugar está cheo dun tesouro de artefactos, incluíndo sílex, ósos de animais e restos de froitas e grans de cereais. No lugar identificáronse centos de especies de aves, peixes, froitas, vexetais, grans de cereais e grandes animais. Estes achados ampliaron moito o coñecemento das prácticas de caza e recolección do Paleolítico Superior.

No momento en que os cazadores-recolectores se estableceron en Ohalo II, o Mar de Galilea estaba recentemente formado e puido ser atractivo para moitos grupos de persoas.  Despois de que Ohalo II estivese ocupado durante un período de tempo relativamente curto, probabelmente só unhas poucas xeracións, a aldea ardeu ata o chan. Descoñécese se a queima foi intencionada ou accidental. Pero o que puido ser tráxico para os seus antigos habitantes resultou ser unha bendición para os arqueólogos: ao mesmo tempo que a aldea era destruída, o nivel da auga do mar de Galilea subiu e enterrou o lugar. Afortunadamente,

> ... augas tranquilas e relativamente profundas cubriron o lugar, e comezou a deposición inmediata de capas finas de arxila e limo. Xuntos, os sedimentos de auga selaron o sitio e protexeron os restos *in situ* durante milenios. Desde entón, a taxa de descomposición foi extremadamente baixa nas condicións anaeróbicas mergulladas e a conservación do material orgánico foi excelente. 
> 
> 

Esta inmersión (probabelmente en combinación coa carbonización) retardou o crecemento das bacterias nos restos vexetais orgánicos, evitando a súa destrución e conservándoas durante milenios no fondo do lago. Pode ser que o aumento do nivel do mar que fixo posible a conservación en Ohalo II fose causado polo aumento da temperatura global ao final do último período glaciar ou por un terremoto que cambiou o curso da auga que desemboca no mar de Galilea. O xacemento foi descuberto en 1989, cando unha prolongada seca provocou un descenso de 9 metros no nivel da auga no mar de Galilea.

Escavacións
-----------

Dani Nadel da Universidade de Haifa escavou Ohalo II en 1989 durante a primeira caída dos niveis de auga inducida pola seca no Mar de Galilea. Porén, cando a seca diminuíu e as augas do mar de Galilea aumentaron, o lugar tornouse inaccesíbel, e os traballos en Ohalo foron detidos durante 10 anos, até que a auga retrocedeu de novo en 1999. A Autoridade de Antigüidades de Israel organizou as escavacións en Ohalo II, que continuaron cando o nivel do mar o permitiu. As dúas escavacións principais en Ohalo II ocorreron entre 1989 e 1991 e entre 1999 e 2000.

O sitio abarcaba 2000 metros cadrados, e revelou material infrecuentemente ben conservado. Ademais da materia orgánica rara atopada, os arqueólogos tamén descubriron restos de varias pequenas vivendas, lareiras fóra das vivendas, un enterro humano e ferramentas de pedra. A escavación de Ohalo II revelou tres sorpresas: material orgánico que estivo ben conservado durante miles de anos, pistas sobre como prosperou a xente durante un dos períodos máis fríos da historia e algunhas das primeiras probas de cama da historia da humanidade. É posíbel que o xacemento sexa maior que a área que foi escavada, pero a menos que o nivel do mar continúe baixando, os arqueólogos non poderán investigar toda a extensión do xacemento.

Restos orgánicos
----------------

 Foces compostas para a colleita de cereais en Ohalo II, Israel de 23.000 anos
Os arqueólogos realizaron un estudo exhaustivo da cabana 1 en Ohalo II; esta cabana deu máis de 90.000 sementes. As sementes representan máis de 100 especies de cebada e froitos silvestres. Unha concentración tan alta de sementes na caseta fai que sexa moi improbable que fosen depositadas accidentalmente na caseta por forzas naturais como o vento. Ademais, a análise estatística demostra que a concentración de materia vexetal era significativamente maior arredor das paredes que no centro. Se as sementes foran depositadas polo tellado derrubado, teríanse espallado uniformemente polo chan. Ademais, só 13 especies de froitas e cereais supoñen preto da metade do total de sementes que se atopan na zona; estes inclúen grans de bromo ( *Bromus pseudobrachystachys* ), cebada silvestre ( *Hordeum spontaneum* ) e grans de herba de millo ( *Piptatherum holciforme* ), só por citar algúns. Isto suxire unha marcada preferencia de certas especies de plantas comestibles. Unha semente de especial interese provén do froito Rubus, que era fráxil, difícil de transportar e preferibelmente consumido inmediatamente despois da recollida. A presenza de sementes de Rubus no lugar de Ohalo II podería indicar que as sementes foron secadas ao sol ou polo lume para o seu almacenamento: probas temperás para a planificación avanzada do consumo de alimentos vexetais. O máis importante é que a concentración extremadamente alta de sementes que se agrupan arredor da pedra de moer na parede norte da cabana 1 levou ao arqueólogo Ehud Weiss a crer que os humanos en Ohalo II procesaban o gran antes de consumilo.

Un estudo de 2015 informou de que os seus "achados representan os primeiros indicios da presenza de proto-malezas nun sitio anterior á domesticación das plantas neolíticas uns 11.000 anos. Este estudo mostra por primeira vez que as proto-malezas creceron nas proximidades dos campamentos humanos e moi probabelmente tamén en pequenas parcelas cultivadas.

A distribución espacial exacta da semente ao redor dunha pedra de moer indica ademais unha preparación extensa. As sementes estaban espalladas en forma de U ao redor da pedra de moer, Weiss hipotetizou que unha muller estaba en ancas no extremo aberto da U e distribuía activamente as sementes ao seu redor mentres moía.

Achados non orgánicos en Ohalo II
---------------------------------

### Pedra de moer na cabana 1

 Fouces compostas para a colleita de cereais en Ohalo II, Israel, de 23.000 anos. Artefacto con micrografías do uso de cereais semimaduros e do desgaste da prensión
Existen evidencias significativas que suxiren que o centro de actividade dos habitantes da cabana 1 estaba ao longo do muro norte onde a pedra trapezoidal de 40 cm estaba colocada. Parece que alguén intentou incrustar a pedra no chan. Os habitantes de Ohalo II trouxeron area para proporcionar unha base debaixo da pedra de moer e pequenas lastras para proporcionar apoio adicional. Realizouse un estudo de grans de amidón e atopáronse restos de grans na superficie da pedra de moer. Isto apoia a teoría de que era realmente para fins de moenda. Porén, a evidencia etnográfica comparativa de grupos de cazadores-recolectores de África e Australia suxire que as pedras de moer tamén se poderían ter empregado para a fabricación de ferramentas de sílex, para bater ocres e ósos ou para rachar ovos e noces.

### Ferramentas de sílex

As ferramentas de sílex en Ohalo II son moi variadas, representando todas as etapas de redución do núcleo e distribúense nun patrón. As láminas forman unha gran porcentaxe dos restos da cabana I, que tamén inclúen láminas, escamas, elementos primarios, elementos de recorte de núcleos e núcleos. Hai 132 ferramentas retocadas, que son versións modificadas de lascas de pedra. Na zona sur, especialmente ao redor da entrada da cabana 1, atopouse unha concentración bastante grande de minúsculas follas e lascas, xunto con outros fragmentos angulares e agretados. Tamén se atoparon núcleos pesados e elementos primarios nesa proximidade. É probábel que os individuos fixesen tallas líticas preto da entrada pola luz da porta.

### Fouces para colleitar cereais

A análise do uso de cinco láminas de sílex brillantes atopadas en Ohalo II, un campamento de pescadores-cazadores-recolectores de 23.000 anos de antigüidade na beira do mar de Galilea, no norte de Israel, ofrece a evidencia máis antiga do uso de ferramentas na colleita de cereais. Os rastros de desgaste indican que se utilizaron ferramentas para a colleita de cereais silvestres semiverdes, case maduros, pouco antes de que os grans estean maduros e se dispersen naturalmente. As ferramentas estudadas non foron utilizadas de forma intensiva, e reflicten dous modos de colleita: coitelos de sílex suxeitos a man e insercións con mango.  Os achados arroxan nova luz sobre as técnicas de colleita de cereais uns 8.000 anos antes do Natufian e 12.000 anos antes do establecemento de comunidades agrícolas sedentarias no Próximo Oriente.  Ademais, os novos achados concordan ben coa evidencia do cultivo de cereais máis antigo no lugar e do uso de apeiros de moer feitos en pedra.

Distribución espacial e roles de xénero
---------------------------------------

A concentración de material de sílex na zona de entrada contrasta coa concentración de material vexetal e a colocación de pedras de moer noutras partes da cabana, o que suxire unha separación distinta no espazo de actividade para a preparación de alimentos e a elaboración de ferramentas. É probable que houbese unha división deliberada do espazo dentro da cabana. Non obstante, tamén é posible que estas dúas actividades non estivesen absolutamente restrinxidas ás súas respectivas áreas. A separación espacial pode suxerir a división de xénero entre as tarefas. Non obstante, non está claro se foi ou non así. Aínda que en moitas sociedades hai unha tendencia a que as femias se encarguen da preparación dos alimentos e os machos a cortar o pedernal, hai excepcións a esta regra e a variabilidade cultural é alta.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Arqueoloxía
* Arqueoloxía de Israel
* Kharaneh IV

Notas
-----

1. ↑  *After the ice*. 2006. pp. 517. ISBN 0-674-01570-3.
2. ↑  Yehouda Enzel, Ofer Bar-Yosef (2017). *Quaternary of the Levant* (en inglés). p. 335. ISBN 9781107090460.
3. ↑  Hirst, K. Archaeology. Ohalo II (Israel). De  Arquivado 19 de febreiro de 2012 en Wayback Machine.
4. 1 2 3  Krause, L. (2001). As augas de Galilea revelan un campamento da Idade de Pedra. National Geographic. 1–4. De
5. 1 2 3  Nadel, D. Weiss, E. Simchoni, O. Tsatskin, A. Danin, A. Kislev, M. (2004) From the Cover: Stone Age Hut in Israel Yields World’s Oldest Evidence of Bedding. The National Academy of Sciences.101, 6821
6. ↑  Steven J. Mithen (2004). *After the ice*. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01570-8.
7. ↑  Powell, A. (2004, xullo). Investigadores de Harvard retrotraen 10.000 anos o uso de cereais humanos. De
8. ↑  Nadal, D. Hecht Museum. Ohalo II: Un campamento de pescadores-cazadores-recolectores de 23.000 anos na beira do mar de Galilea. Recuperado de  Arquivado 16 de marzo de 2017 en Wayback Machine.
9. ↑  Snir, Ainit; Nadel, Dani; Groman-Yaroslavski, Iris; Melamed, Yoel; Sternberg, Marcelo; Bar-Yosef, Ofer; Weiss, Ehud (2015-07-22). "The Origin of Cultivation and Proto-Weeds, Long Before Neolithic Farming". *PLoS ONE* **10** (7): e0131422. ISSN 1932-6203. PMC 4511808. PMID 26200895. doi:10.1371/journal.pone.0131422.
10. ↑  Piperno, D.R. Weiss, E. Holst, I. Nadel, D. (2004), Grans de amidón nun documento de implemento de pedra moída Procesamento de cereais silvestres do Paleolítico superior en Ohalo II, Israel, Nature
11. ↑  McCarthy, F.A. (1946) The Stone Implements of Australia, Australian Museum Memoir 9
12. ↑  Kraybill, N. (1999) Ferramentas pre-agrícolas para a elaboración de alimentos no Vello Mundo. Prehistoria da agricultura, Novos Enfoques Experimentais e Etnográficos, Institute of Archaeology, University of California, Los Angeles, 489–519
13. 1 2 3 4 5  Groman-Yaroslavski, Iris; Weiss, Ehud; Nadel, Dani (2016-11-23). "Composite Sickles and Cereal Harvesting Methods at 23,000-Years-Old Ohalo II, Israel". *PLoS ONE* **11** (11): e0167151. ISSN 1932-6203. PMC 5120854. PMID 27880839. doi:10.1371/journal.pone.0167151.

Ligazóns externas
-----------------

* Vídeo da Universidade de Haifa co doutor Dani Nadel