recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Avelino Méndez Suárez**, coñecido como **Asturiano**, nado en Oviedo cara a 1914 e finado en Vilacova (Lousame) o 24 de abril de 1939, foi un mineiro e sindicalista anarquista asturiano.

Traxectoria
-----------

Instalado en Lousame, pertenceu ao Sindicato Minero y Profesiones Varias das minas de San Fins. Co golpe de Estado do 18 de xullo de 1936 participou na resistencia marchando cos mineiros a Santiago de Compostela e despois á Coruña. Logo fuxiu ao monte. Formou parte do grupo de guerrilleiros comandado por Ramón Rodríguez Varela no que se integraron Celestino Horta Resúa, Hilario Arroyo, Manuel Fernández Valle, Abdón de Ces e José Dias, que actuaron en Lousame. Logo dun atraco nas minas o 14 de abril de 1937 tentaron marchar cara Asturias. Ao non conseguilo volveron a Lousame e seguiron agochados no monte. Avelino foi asasinado nunha galería na que se agochaba na Fionsa polo cabo da Garda Civil Ríos, destacado nas minas de San Fins, o 24 de abril de 1939.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Agrafoxo, Xerardo (2002). *Memorias do franquismo*. Noia: Toxosoutos. pp. 53–74. ISBN 84-95622-60-2.
* Breve historia da coluna Sanfins

### Ligazóns externas

* 

* Avelino Méndez Suárez na páxina web *Nomes e Voces*.
**Baltis Vallis** é unha sinuosa canle da superficie de Venus, cun ancho de entre 1-3 quilómetros e un longo de máis de 7 000 kms, algo máis longo có Nilo, o cal fai desta canle a máis longa de todo o Sistema Solar. Pensase que antigamente foi un *río de lava*.

A canle está situada nunha área consistente en grandes planicies e cristas sinuosas (Dorsa). A topografía da canle é ondulada, algunha veces ensanchase ó ir costa arriba, suxerindo que varias rexións polas que pasa a canle sufriron pulos de elevación e subdución dende que a canle se formou.

O comezo e o final da canle están escurecidos, así que non se coñece a súa lonxitude exacta. A canle foi inicialmente descuberta pola sondas soviéticas Venera 15 e 16, as cales detectaron (a pesar da súa resolución de só un quilómetro) unha canle de máis de 1 000 km. Estes accidentes xeolóxicos con forma de canle son moi comúns nas planicies de Venus. Nalgúns lugares semellan terse formado por lava que por fundido ou por erosión térmica construíron unha ruta a través das planicies da superficie. A meirande parte destas canles teñen entre 1–3 km de ancho. Aseméllanse nalgúns aspectos os serpeantes ríos terrestres, con meandros, arcos e segmentos abandonados. Con todo, as canles de Venus non son tan sinuosas coma os ríop terrestres. A meirande parte destas canles están parcialmente borradas por planicies de lava máis novas, facendo moi difícil identifica-lo nacemento da súas *fontes*. Algunha destas canles teñen asociadas vastas planicies escuras ó radar, que suxiren o fluxo no pasado de grandes volumes de material. Este tipo de canles semellan ser máis vellos có resto dos outros tipos de canles, xa que están normalmente cortadas por *Dorsa* (cristas) e fendas, e tamén están moitas veces borradas parcialmente por materiais volcánicos. Ademais, algunhas atravesan os chanzos de fallas, suxerindo que as planicies foron alteradas por movementos tectónicos locais despois da formación das canles.

Notas
-----

1. 1 2 3  NASA/JPL. "PIA00245: Venus - 600 Kilometer Segment of Longest Channel on Venus". Consultado o 10-02-2012.
2. 1 2  Gazetteer of Planetary Nomenclature. "Planetary Names: Vallis, valles: Baltis Vallis on Venus". Consultado o 10-02-2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q789766
* GPN: 584

 |
Para o armamento, véxase **Bomba de cobalto (armamento)**
A **bomba de cobalto** (abreviado, **BCO**) é un aparello de radioterapia empregado para o tratamento dalgunhas doenzas, especialmente diferentes tipos de cancro. A súa denominación provén polo uso de:

* Isótopo radioactivo de cobalto 60 para o tratamento de ditas enfermidades.
* Pistón pneumático (bomba), para o desprazamento do isótopo.

A desintegración acontece segundo a seguinte fórmula:

{\displaystyle 60Co=60Ni+\beta +2\gamma \,\!}
A vida media deste radionúclido é de 5,27 anos. A blindaxe do cabezal absorbe a radiación beta, polo que esta non é útil. O que interesa é a radiación gamma, cuxa enerxía media é de 1,33 MeV (megaelectronvoltios).

Nos últimos anos as bombas de cobalto veñen quedando obsoletas e sendo substituídas polos aceleradores de partículas, ao seren estes máis precisos.

Notas
-----

1. ↑  "TERGAL". *Bomba de cobalto*. Arquivado dende o orixinal o 17/10/2018. Consultado o 17/10/2018.
2. ↑  Azumendi, Eduardo. "Los aceleradores sustituirán a las bombas de cobalto, menos precisas para tratar los tumores.". *El País*. Consultado o 5 de abril de 2016.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Oncoloxía
**Bombardier Aviation** é unha construtora aeronáutica canadense que forma parte do grupo Bombardier Inc. A compañía compite coa brasileira Embraer por ser o terceiro fabricante de avións máis grande do mundo tras Boeing e Airbus. A súa sede atópase en Dorval, Quebec.

Historia
--------

Tras 30 anos dedicándose aos ferricarrís, no ano 1986 Bombardier Inc. decidiu entrar no sector aeronautico e mercou Canadair en 1986, recuperando a súa rendibilidade. Posteriormente mercou en 1989 a empresa de Belfast Short Brothers, que estaba a piques de quebrar. Ao pouco tempo, en 1990, faríase coa xa quebrada Learjet Company de Wichita, Kansas, fabricante de avións executivos, e finalmente en 1992 adquiriría a subsidiaria de Boeing de Havilland Aircraft of Canada baseada en Toronto, Ontario, que nese momento estaba a dar perdas.

A división aeroespacial representa na actualidade a metade dos beneficios da compañía. Os avións máis populares de Bombardier son as familias de avións rexionais Dash 8, CRJ100/200/440, e CRJ700/900/1000. Tamén fabrica os anfibios Bombardier 415, habituais nos ceos galegos no verán, e os avións executivos Global Express e Challenger. Learjet é subsidiaria de Bombardier e continúa baseada en Wichita.

Avións
------

### Reactores executivos actuais

Bombardier Global
* Learjet 40 XR
* Learjet 45 XR
* Learjet 70/75
* Bombardier Challenger 300
* Bombardier Challenger 600 series 605
* Bombardier Global Express XRS/5000/6000
* Bombardier Global 7000/8000, lanzado en 2010, introducido en 2018/2019.

### Reactores executivos antigos

* Learjet 35
* Learjet 55
* Learjet 60 XR
* Learjet 85
* Bombardier Challenger 850

### Reactores comerciais actuais

Lufthansa Regional CRJ-200
Bombardier CSeries CS100 Flight Test Vehicle (FTV1) at Mirabel
* Bombardier CRJ700 series/900/1000 (70-100 pasaxeiros)
* Bombardier CSeries (100-160 pasaxeiros), con raíces no concepto BRJ-X (Bombardier Regional Jet eXpansion) de 80-110 asentos.

### Reactores comerciais antigos

* Bombardier CRJ200/100 (50 pasaxeiros)

### Turbohélices actuais

* Bombardier Dash 8 Q400

### Turbohélices antigos

* Canadair CL-415
* Short 330
* Short 360

### Avións militares

* Short Tucano

### Vehículos aéreos non tripulados

* Bombardier CL-327 Guardian

Notas
-----

1. ↑  Bombardier (ed.). "Historia de Bombardier". Consultado o 21 de xuño de 2015.
2. ↑  Flight Global (ed.). "Transport Canada registers first Global 7000". Consultado o 14 de xuño de 2018.
3. ↑  The Economic Times (ed.). "Bombardier inks $1.7 bn deal with SpiceJet for 50 jets". Consultado o 14 de xuño de 2018.

Ligazóns externas
-----------------

* Páxina da compañía

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q891779
* WorldCat
* VIAF: 124283886
* LCCN: nr2004001150
* MAG: 1341075945

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Basilisco.

**Basiliscus**, morto en 466 ou 477, foi emperador romano de Oriente entre o 475 e o 476.

Basilisco é o irmán de Verina, muller do emperador León I que morre en 474. Primeiro noméano xeneral en Tracia, despois confíaselle en 468 o mando dunha frota dirixida contra os vándalos de África de Xenserico, autores do saqueo de Roma de 455. Sofre unha derrota desastrosa na que a súa frota fica decimada.

Á morte de León II, Basilisco aproveita a impopularidade do novo emperador e obtén o apoio dun xeneral chamado Ilo, grazas ao cal vence a Zenón I en 475. Pero tamén el se volve impopular, especialmente polas súas conviccións monofisitas, e tras menos de dous anos de reinado, Basilisco é vencido á súa vez por Zenón e Ilo en 476, tras mudar este último de opinión. Capturado e encerrado nunha torre en Capadocia, morreu de fame nela en 477.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Imperio Bizantino
* Lista de emperadores bizantinos

| Imperio Romano |
| --- |
| *Segue a:* Zenón (emperador) | **Basilisco (emperador)**(475-476) | *Precede a:* Zenón (emperador) |
| dinastía de León |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q193056
* WorldCat
* VIAF: 59475670
* BMT: 86872
* CERL: cnp00283673
* DeutscheBio: 102383006
* EBID: ID
* GND: 102383006
* Treccani: basilisco\_res-9ba0fd12-86d4-11dc-9a1b-0016357eee51

 |
| *Cynognathus*Rango fósil: Triásico medio Triásico superior, 245 - 208 Ma |
| --- |
|  |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Chordata |
| Clase: | Synapsida |
| Orde: | Therapsida |
| Suborde: | Cynodontia |
| Familia: | † Cynognathidae |
| Xénero: | *† Cynognathus* |
| Especie: | *† C. crateronotus* |

 |
| Nome binomial |
| *†* Cynognathus crateronotus'**Seeley, 1895** |

O ***Cynognathus*** ("mandíbula de can") é un xénero representado por unha única especie terápsidos fósiles (réptiles similares a mamíferos), que viviron a mediados e finauis do período Triásico (entre 245 e 208 millóns de anos). Mide aproximadamente 1 metro. Evolutivamente está próximo aos mamíferos, de feito, é un antepasado, e é clasificado con eles no *clado Eucynodontia*. Os seus fósiles atopáronse en Suráfrica, Arxentina, China e Antártida. Tiña tres tipos de dentes nas mandíbulas, o seu corpo estaba cuberto con pelo, as orellas ben formadas e foi semellante a un lobo moderno, pero menor, cunha constitución corporal moito máis pesada e poderosa.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q310938
* MAG: 2781186453

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* EOL: 4529448
* Fossilworks: 56878
* GBIF: 4968550

 |
Igrexa de S. Cynllo
**Cynllo** foi un santo galés, nado nalgún momento do século V. Segundo unha tradición, era fillo de Bar (ou 'Mor') ap Ceneu ap Coel Godebog ( Coel Hen ) do Vello Norte e, polo tanto, un dos "Coeling", descendentes de Coel, como Llywarch Hen. Pero outras fontes fan del irmán de San Teilo .

Os lugares asociados coa planificación en Gales inclúen dúas aldeas chamadas Llangynllo ( Llangynllo (Powys) e Llangynllo (Ceredigion) ). En Powys está Pistyll Cynllo, un famoso pozo da parroquia de Llanbister. Na Idade Media, era o patrón de Maelienydd. Tamén foi o patrón de Rhayader ( Cwmwd Deuddwr ) e Llangoedmor en Ceredigion.

Non se sabe case nada da súa vida, pero hai referencias a el nun famoso poema atribuído ao bardo Taliesin, "Dyhuddiant Elffin"".

A vixilia festiva celébrase o 8 de agosto .

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* TD Breverton, *The Book of Welsh Saints* (Glyn Dŵr Publications, 2000).
* Patrick K. Ford (ed.) ), *Ystoria Taliesin* (Cardiff, 1992)
O **Basket Club Ferrara** foi un club de baloncesto italiano con sede na cidade italiana de Ferrara, na rexión de Emilia Romaña, fundado en 1999 e desaparecido en 2011. Nas temporadas 2008-09 e 2009-10 competiu na Serie A da Liga Italiana.

Historia
--------

O club, fundado en 1999, comeza a súa andaina nas categorías inferiores do baloncesto italiano, acadando o ascenso á Serie A2 na súa terceira tempada de existencia. Tras clasificarse en dúas ocasións para os play-offs de ascenso en 2004 e 2006, finalmente conseguiu chegar á máxima categoría en 2008. Porén, tras tan só dous anos, descende na temporada 2009-10. Despois da temporada 2010–11 na segunda categoría, o presidente do club Roberto Mascellani vende os dereitos do Ferrara ao Biancoblù Basket Bologna, equipo que tentou suplir durante 2011 e 2013 ao Fortituto Bologna, acabando coa actividade do club. O equipo renacería entón co nome de Pallacanestro Ferrara 2011, competindo na temporada 2015-16 na Serie A2.

### Patrocinadores

Ao longo dos anos, debido a patrocinios, o club foi coñecido como:

* **Sinteco Ferrara** (1999-2002)
* **Carife Ferrara** (2002–2010)
* **NaturHouse Ferrara** (2010–2011)

Xogadores
---------

### Destacados

* Monty Mack 1 temporada: '01-'02
* Frantz Pierre-Louis 1 temporada: '01-'02
* Terence Black 1 temporada: '01-'02
* Venson Hamilton 1 temporada: '01-'02
* Italia Michael Williams 3 temporadas: '02-'05
* Italia Cristiano Grappasonni 2 temporadas: '02-'04
* Brian Tolbert 1 temporada: '02-'03
* Albert Burditt 1 temporada: '02-'03
* Geno Carlisle 1 temporada: '02-'03
* Italia Andrea Ghiacci 3 temporadas: '03-'06
* Terrell McIntyre 1 temporada: '03-'04
* MC Mazique 1 temporada: '03-'04
* Jobey Thomas 2 temporadas: '04-'06
* Glen Whisby 1 temporada: '04-'05
* Titus Ivory 1 temporada: '04-'05
* Italia Leonardo Busca 1 temporada: '04-'05
* Brent Darby 1 temporada: '05-'06
* Paul Marigney 1 temporada: '06-'07

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Perfil do equipo en Eurobasket *(en inglés)*
Astrolabio persa do século XVIII.
Un **astrolabio** é un instrumento antigo usado con fins astrolóxicos e astronómicos coma medir a altura dos astros por riba do horizonte. Foi inventado por Hipatia de Alexandría, e máis tarde foi simplificado e substituído polo sextante.

Tamén era utilizado para resolver problemas xeométricos, como calcular a altura dun edificio ou a profundidade dun pozo. Formábao un disco de latón graduado no seu bordo, un anel de suspensión e unha mediclina (especie de punteiro). O astrolabio náutico era unha versión simplificada do tradicional e tiña a posibilidade de medir a altura dos astros para axudar na localización en alta mar.

A vantaxe do astrolabio en relación ao cuadrante é o feito de que é máis doado para traballar á luz do día e tamén porque a Estrela Polar non era visible no hemisferio sur. Era tan pesado que era capaz de permanecer pendurado verticalmente a pesar do abaneo do navío

O astrolabio moderno de metal inventouno Abraham Zacuto en Lisboa, a partir de versións árabes pouco precisas.

Facer un astrolabio
-------------------

Na actualidade existen numerosos programas de software para facer astrolabios. O Observatorio austral europeo facilita de xeito gratuíto un programa para elaborar astrolabios adaptados a latitude e lonxitude do observador..

Notas
-----

1. ↑

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Astrolabio***  |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q164992
* AAT: 300195790
* BNCF: 30977
* BNF: 119316440
* BRE: 1836061
* EBID: ID
* GEC: 0161266
* GND: 4003304-1
* JSTOR: astrolabes
* LCCN: sh85008890
* MAG: 2778762989
* NDL: 00576833

 |
Darbuka exipcio.
O **darbuka** ( árabe دربكة) é un instrumento de percusión de orixe árabe utilizado en todo o Próximo Oriente, norte de África e os Balcáns. O darbuka é un tambor, cunha única membrana, e forma de copa. Orixinalmente usábase barro para a caixa de resonancia e pel de cabra ou de peixe para a membrana, non obstante tamén se adoita facer a caixa de madeira ou metal. Na época contemporánea é común o uso de fibra de vidro ou de aluminio para a caixa e plástico para a membrana.

Ritmos
------

Ritmos árabes
Os ritmos no darbuka represéntanse con dous tipos de tons, o "dum", un toque forte representado pola nota sol,e mais o "tak", o toque feble representado na nota re agudo. Estas son "claves" rítmicas sen altura de sons. Polo xeral o derbake tócase acompañado por outros instrumentos de percusión como o riq, daff, mazhar, bendir e tar. Mentres estes instrumentos executan o ritmo base o darbuka ten a liberdade de improvisar e adornar aínda máso ritmo cos *rash* e *harakat* (redobres e xogos).

O darbuka na música clásica árabe
---------------------------------

O darbuka principiou a incluírse nas orquestras árabes clásicas a mediados de 1960 ata entón era o riq o encargado de levar o ritmo. Un feito salientable para a súa consolidación foi a súa aparición, en 1966, na peza clásica *Fakarouny* da cantante Umm Kalzum. Tamén é de subliñar a súa utilización por Samira Tawfiq e o feito que na súa orquestra os executantes da darbuka foran os recoñecidos percusionistas libaneses Setrak Sarkissian e Mhammad El Beryewe. Ao se popularizar a danza do ventre comezou a se utilizar para realizar os coñecidos "solos de derbake" e ta,çem adoita acompañar ao tabl os pasos da danza folclórica árabe denominada dabke.

Notas
-----

1. ↑  Blades, James. (1970). *Percussion Instruments and Their History*. New York. p. 175.
2. ↑  Woods, Bill (2014) *Playing the Frame Drum*
Mel Bay Publications, p. 22

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q319154
* AAT: 300215458
* BNCF: 56694
* EBID: ID
* GND: 7523943-7
* LCCN: sh88003602
* MIMO: 2554
* MusicBrainz: ID

 |
Astrágalo dun pé humano, en azul
É un óso humano e doutras especeies de vertebrados, o óso superior da fila proximal do tarso. Presenta seis caras, das que só unha non é articular. Ten tres zonas diferenciadas, unha cabeza, un pescozo (máis estreito) e un corpo (a parte máis posterior e máis grosa).

Estrutura do óso
----------------

* **Cara superior**: presenta un saínte óseo, unha tróclea, que forma parte da articulación do nocello.
* **Cara inferior**: artéllase co calcáneo, unha dobre artrodia morfolóxica e trocoide funcional.
* **Cara posterior**: a única non articular das seis. Presenta unha canle para o músculo flexor largo do I dedo.
* **Cara anterior**: artéllase coa cara posterior do escafoide.
* **Cara externa**: hai nela un tubérculo que presta inserción ó ligamento lateral externo. Artéllase co maleolo peroneo.
* **Cara interna**: presta inserción ó ligamento lateral interno do nocello. Artéllase coa epífise inferior da tibia.

Sociedade e cultura
-------------------

Os dados creáronse orixinariamente do astrágalo de animais con pezuños, normalmente con forma de tetraedro. Hai lugares, como en Mongolia, onde aínda se usan para xogos e adiviñación, onde cada parte se relacionan cun significado simbólico.

Outros animais
--------------

O astrágalo procede aparentemente da fusión de tres ósos independentes nos anfibios primitivos: o *tibiale*, que se articulaba coa tibia, o *intermedium*, entre os extremos da tibia e o peroné e o cuarto *centrale*, situado no medio do tarso. Estes ósos aínda están parcialmente separados nos anfibios modernos, polo que non teñen verdadeiramente un astrágalo. O astrágalo configúrase como un artello moito máis flexible nos mamíferos ca nos réptiles. O seu máximo desenvolvemento acádase nos artiodáctilos, nos que a superficie distal do óso ten un pequeno saínte que lle confire unha maior liberdade de movemento ó pé e incrementa a velocidade ó correr.

Articulacións do óso
--------------------

*Artigo principal*: Nocello

Notas
-----

1. ↑  Pegg, Carole (2001). *Mongolian music, dance and oral narrative : performing diverse identities.* [S.l.]: Univ. of Washington Press. p. 233. ISBN 9780295981123.
2. ↑  Romer, Alfred Sherwood; Parsons, Thomas S. (1977). *The Vertebrate Body*. Philadelphia, PA: Holt-Saunders International. p. 207. ISBN 0-03-910284-X.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q13100
* BNCF: 43343
* BNF: 122660234
* EBID: ID
* GEC: 0081504
* GND: 4182598-6
* LCCN: sh85005322
* MAG: 2910253562

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* FMA: 9708
* MeSH: D013628
* MeSH: A02.835.232.043.300.710.780
* NCIt: C52799
* TA: A02.5.10.001
* Uberon: 0002395
* UMLS: C0039277

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Barduck** (バーダック, *Bādakku*?) é un personaxe ficticio do universo de Dragon Ball. Aparece por primeira vez no especial de televisión *O pai de Goku*, aínda que logo aparece en varios recordos no manga e no anime. É un membro dos Guerreiros do espazo de rango menor e pai de Son Goku e Raditz. O seu poder de pelexa é de 10 000 (cada vez que loitaba ó máximo, o seu poder aumentaba). A pesar de ser un guerreiro de clase baixa, o seu poder é superior ó da maioría de guerreiros de clase alta. Na transformación Ōzaru, o seu poder multiplícase por 10, xa que consegue un dominio perfecto desta transformación. Contiña ó igual que o seu neto, Son Gohanda un elevado poder oculto no seu interior. O seu nome provén da palabra en inglés para Arctium lappa, Burdock.

Biografía
---------

Barduck era o líder dun equipo de catro saiyans (Panpukin, Selypar, Tooma e Toteppo) que conquistaban planetas para Freezer. Pai de Kakarotto, quen no futuro sería coñecido como Goku, dende que este nacera os seus sentimentos debatéronse entre o amor que espertaba espontaneamente o seu fillo nel e a vergonza social que representaba ser o pai do guerreiro do espazo máis débil que existira nunca.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lista de personaxes de Dragon Ball

| * v
* c
* e
Personaxes de Dragon Ball |
| --- |
| Guerreiros do espazo | Son Goku · Son Gohanda · Son Goten · Vexeta · Toranks · Pan · Bra · Raditz · Nappa · Barduck · Rei Vexeta · Turles · Brolin |
| Humanos | Bulma · Chichi · Mestre Mutenroi · Krilín · Yamcha · Yajirobe · Chaoz · Lunch · Ten Shin Han · Doutor Guero · Videl · Señor Satán · Oob |
| Namekianos | Piccoro · Kamisama · Piccoro Daimaō · Dende · Nail |
| Aliens | Freezer · Rei Cold · Máxico Boo · Babidi · Bebé |
| Androides | C-16 · C-17 · C-18 · C-19 · C-20 · Célula · Súper C-17 |
| Dragóns | Shenron · Polunga · Shenron vermello · Dragóns escuros |
| Outros | Señor Popo · Karín · Oolong · Puar · Pilaf |


|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2344528
* MyAnimeList: 6122

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos xaponeses. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

Dorayaki
Interior dun Dorayaki partido pola metade
***Dorayaki*** (xaponés: どら焼き, どらやき, 銅鑼焼き, ドラ焼き) é un tipo de doce xaponés que consiste de dous pequenos produtos semellante ás filloas, feitos de kasutera e envoltos cun recheo de *anko* (pasta de feixón doce *azuki*).

Receita e características
-------------------------

Orixinalmente só tiña unha capa, e a forma actual foi inventada no 1914 por Ueno Usagiya.

En xaponés, *dora* significa "gong", e este probablemente é a orixe do nome. Normalmente adoitan ser de pasta de feixón doce pero tamén poden ser de castaña. Prefírese comer xunto cunha bebida porque son secos; o complemento máis usado é o te.

O dorayaki é un dos doces ou pasteis típicos no Xapón. Na serie manga Doraemon aparece como a comida favorita de Doraemon. Na serie Anpanman hai un personaxe con cabeza de dorayaki que se chama Dorayakiman.

Entre os distintos tipos de Bollycao encóntrase o "Bollycao Dokyo", que é unha imitación do Dorayaki.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* *Anko*
* *Daifuku*

### Ligazóns externas

* Receita de dorayaki *(en castelán)*
* Descrición dos dorayaki *(en castelán)*
* Receita de dorayaki con castañas e mais cacao *(en castelán)*
**Ecstatic Peace!** é un selo discográfico independente baseado en Easthampton, Massachusetts, fundado en 1981 polo guitarrista e vocalista de Sonic Youth Thurston Moore.

Historia e características
--------------------------

A súa primeira edición foi un casete compartido con voces de Michael Gira da banda Swans e Lydia Lunch. O nome do selo está tirado dunha liña da novela de Tom Wolfe *The Electric Kool-Aid Acid Test*.

No mes de febreiro de 2006 Moore asinou un acordo con Universal Records para que esta distribuíse os álbums de Ecstatic Peace!.

En 2011 Ecstatic Peace! contaba con artistas coma Hush Arbors, Be Your Own Pet, Awesome Color, Black Helicopter, Free Kitten, Jemina Pearl, Glass Rock, Dead Machines, Little Claw, Matt Krefting, Monotract, Mouthus, Pagoda, MV & EE, Notekillers, Religious Knives, Sumburned, Samara Lubelski, Wand, Whote Out, Tall Firs, Violent Soho, The Entrance Band e o propio Moore.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina do selo *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3047114
* MusicBrainz: ID

 |
**César Longo Queijo**, nado na Coruña en 1952, é un político galego do PSdeG-PSOE.

Traxectoria
-----------

Foi candidato á alcaldía de Paderne polo PSdeG-PSOE nas eleccións municipais de 1983, sendo a segunda forza máis votada con 3 concelleiros. Nas municipais de 1987 e 1991 conseguiu mellorar os seus resultados con 4 e 5 concelleiros, respectivamente, sendo nesta última ocasión a forza máis votada ó bordo da maioría absoluta, pero un pacto entre o PPdeG e os Independentes por Paderne privouno da alcaldía. Nas municipais de 1995 baixou a 4 edís, por detrás do PPdeG, e apoiou ao independente José Abrodos López como alcalde. Porén, en xullo de 1996 apoiou unha moción de censura que lle devolveu a alcaldía ó popular José Luís Pico Espiñeira. 

Nas eleccións municipais de 1999 encabezou de novo a candidatura do PSdeG-PSOE, logrou de novo 4 concelleiros e foi elixido alcalde grazas a un pacto co BNG e Independentes de Paderne. Nas municipais de 2003 foi reelixido de novo alcalde con maioría absoluta, así como en 2007, 2011 e 2015. Foi deputado provincial de 2011 a 2015. Nas eleccións municipais de 2019 perdeu a maioría absoluta e acadou de novo a alcaldía como cabeza da lista máis votada. Nas municipais de 2023 non se presentou á reelección e foi substituído á fronte da alcaldía polo seu compañeiro Sergio Platas Casal.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**José Luis Pico Espiñeira** |  **Alcalde de Paderne** 1999 - 2023 | Sucesor:**Sergio Platas Casal** |

Notas
-----

1. ↑  César Longo será el diputado socialista de la comarca betanceira
2. ↑  Concello de Paderne na FEGAMP

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Barrera, Feliciano, ed. (2002). "Longo Queijo, César". *Gallegos. Quién es quien en la Galicia del siglo XXI* (en castelán). Santiago de Compostela: *El Correo Gallego*. ISBN 84-8064-113-4.

### Outros artigos

* Eleccións municipais en Paderne

### Ligazóns externas

* Entrevista[*Ligazón morta*] en *La Voz de Galicia*
**Beatriz Suárez Briones**, nada en Marín, é unha profesora, escritora, crítica literaria e feminista galega.

Traxectoria
-----------

Licenciada en Filoloxía Hispánica pola UNED en 1991. Profesora de crítica literaria na Universidade de Vigo. Foi asesora do presidente da Xunta de Galicia en materia de xénero e dereitos civís durante o bipartito PSOE-BNG (2005-2009). Foi presidenta de Legais. Impulsora dos estudos feministas na Universidade de Vigo, dirixiu o Programa de Posgrao en Estudos de Xénero. Investiga sobre a teoría feminista e lesbiana nas súas intercesións coa teoría da sexualidade, a psicanálise e a escritura; tamén a teoría queer en relación co feminismo e os dereitos da comunidade LGTBI.

Obras
-----

* *Sextualidades*, 2003.
* *Las lesbianas (no) somos mujeres. En torno a Monique Wittig*, Icaria, 2013.
* *Feminismos lesbianos y queer*.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* A Sega

### Ligazóns externas

* Beatriz Suárez Briones

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q53633605
* WorldCat
* VIAF: 4604792
* BNE: XX1509020
* BNF: 14428940g
* Dialnet: 125062
* ISNI: 0000 0000 5933 7864
* LCCN: no2002088947
* NTA: 251928381
* SUDOC: 076013146

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Barcia e Mera.

**San Martiño de Barcia de Mera** é unha parroquia que se localiza no oeste do concello de Covelo na comarca da Paradanta. Segundo o IGE en 2014 tiña 360 habitantes (169 homes e 191 mulleres), 157 menos ca en 2004 e 247 menos ca en 1999. É unha das parroquias con máis habitantes do concello.

Información
-----------

Porta da reitoral de Barcia de Mera, fotografía de *Vida Gallega*, 1921.
O río Alén sepáraa do concello limítrofe de Mondariz.

O lugar de San Xoán do Mosteiro debe ao seu nome a un antigo mosteiro xa desaparecido, onde probablemente estivo a primitiva igrexa ou capela parroquial até que foi trasladada ao lugar actual. Nese lugar consérvase unha capela construída pola Santa Inquisición e unha ponte medieval ben conservada. Atravesa o lugar un camiño a carón do cal está a Fonte Santa, de augas moi apreciadas que manteñen a mesma temperatura ao longo das estacións.

Destaca o conxunto abacial de San Martiño de Barcia de Mera, a igrexa e casa reitoral de estilo barroco onde esta última ten influencia de culturas precolombianas. Recentemente realizouse unha rehabilitación parcial da igrexa.

Na gastronomía son salientábeis os seus viños, igual que a veciña parroquia de Casteláns, que sobresaen polo seu sabor a froita coas características propias do condado.

Barcia de Mera na cultura popular
---------------------------------

* Terra por terra, Barcia de Mera; mellor por mellor, val de Miñor.

Demografía
----------

| Ano | Homes | Mulleres | Total |
| --- | --- | --- | --- |
| 2015 | 169 | 194 | 363 |
| 2016 | 161 | 185 | 346 |
| 2017 | 159 | 180 | 339 |
| 2018 | 158 | 175 | 333 |

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Barcia de Mera

| Lugares da parroquia de Barcia de Mera no concello de Covelo (Pontevedra) |  |
| --- | --- |
| Alén | A Carballeira | Carredás | Caxil | O Ceo | A Corcoveira | Espiñeiro | Mera | Os Oleiros | O Pazo | A Peleda | As Pereiras | Redondo | O San Amaro | Os Seixedos | O Ucedo | Vilanova |

### Parroquias de Covelo

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Covelo |  |
| --- | --- |
| Barcia de Mera (San Martiño) | Campo (Santa María) | Casteláns (Santo Estevo) | Covelo (Santa Mariña) | Fofe (San Miguel) | Godóns (Santa María) | A Graña (San Bernabeu) | A Lamosa (San Bartolomeu) | Maceira (San Salvador) | Paraños (Santa María) | O Piñeiro (San Xoán) | Prado (San Salvador) | Prado de Canda (Santiago) | Santiago de Covelo (Santiago) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  Concello de Covelo. "Barcia de Mera". Consultado o 04/09/2015.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Covelo

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q10964824
* código INE: 36013010000

 |
Bañeira pequena con billas e ducha.
Unha **bañeira** é unha peza fixa de fontanaría utilizada para bañarse. A maior parte das bañeiras modernas están feitas de fibra de vidro ou acrílica, aínda que tamén as hai feitas de porcelana, louza, aceiro, ferro fundido e mesmo de madeira (tradicionalmente no Xapón). A bañeira atópase normalmente no cuarto de baño, xa sexa como unha peza autónoma ou en conxunción cunha cabina de ducha.

Tradicionalmente, a maioría das bañeiras eran aproximadamente rectangulares, aínda que coa chegada das bañeiras acrílicas, existen máis formas posíbeis. Case sempre son brancas, aínda que tamén as hai noutras cores. As bañeiras modernas poden ter ou non billas montadas sobre elas. Ademais, poden ser encaixadas, libres ou mergulladas sobre un habitáculo deseñado para tal efecto.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Bañeira*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q152095
* AAT: 300052625
* BNF: 13561410b
* GiantBomb: 3055-2534
* GND: 4356604-2
* JSTOR: bathtubs
* LCCN: sh85012358
* MAG: 2777728836
* SUDOC: 052529649

 |
Basketball Hall of Fame en Springfield, Massachusetts
O **Naismith Memorial Basketball Hall of Fame** recoñece e premia a xogadores que demostraron unha habilidade extrema no baloncesto ao longo da súa carreira e a adestradores ou árbitros cunha grande contribución ao mundo do baloncesto. Algúns equipos ao completo tamén están no Hall of Fame, coma os Harlem Globetrotters.

Creouse en 1959, e a construción do museo rematouse o 17 de febreiro de 1968 en Springfield, Massachusetts. En 1985 o edificio foi trasladado a outra zona de Springfield, preto do centro, na beira leste do Río Connecticut.

O 28 de setembro de 2002 o Hall of Fame volveu ser trasladado de novo á súa terceira localización, un edificio de 45 millóns de dólares e 7 400 m².

Membros
-------

*Artigo principal**:* Membros do Basketball Hall of Fame.
Despois dos nomeamentos do ano 2008, o Salón da Fama conta con 285 membros individuais (130 xogadores, 73 adestradores, 3 de ambos postos, 51 colaboradores e 12 árbitros) e 5 equipos. John Wooden, Lenny Wilkens, e Bill Sharman son os únicos que foron incluídos como xogadores e como adestradores.

Véxase tamén
------------

* NBA
* Draft da NBA
* NBA All-Star Game
* Membros do Basketball Hall of Fame

Ligazóns externas
-----------------

* Historia do Hall of Fame

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Basketball Hall of Fame*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q290922
* WorldCat
* VIAF: 147894778
* EBID: ID
* GeoNames: 4944883
* ISNI: 0000 0004 0370 170X
* LCCN: n93010622

 |
**Elizabeth Catherine Thomas Carn,** Phillack, Cornualla, 16 de decembro de 1817 e finada en Penzance, Gran Bretaña, o 7 de setembro de 1873, foi unha autora, filósofa natural, xeóloga, concóloga, coleccionista de minerais e filántropa británica. Nos seus últimos anos, despois da morte do seu pai, tamén se fixo banqueira. Hoxe probablemente situaríamos as súas contribucións á ciencia no ámbito da ecoloxía humana.

Xeóloga e autora
----------------

Desde 1858 ata a súa morte fíxose cargo da empresa do seu pai, como directora do Penzance Bank fundado polo seu avó, William Carne, en 1795 (Batten, Carne e Oxnam). Tamén herdou a afección do seu pai pola xeoloxía e escribiu catro artigos. Foi a primeira muller en ser elixida membro da Royal Cornish Geological Society.  Tamén foi unha das primeiros membros, coas súas amigas Caroline Fox e Anna Maria Fox, da Royal Cornwall Polytechnic Society en Falmouth, Cornualla.

Colaborou en moitos artigos para a 'London Quarterly Review ' e foi autora de varios libros.

Notas
-----

1. ↑  "Elizabeth Catherine Thomas Carne: A 19th century Hypatia and her circle", M. Hardie-Budden in *Transactions of the Royal Geological Society of Cornwall*; Bicentennial issue, April 2014
2. ↑  "A 19th Century Hypatia - Elizabeth Catherine Thomas Carne (1817-1873)" (en inglés). Arquivado dende o orixinal o 17 de abril de 2019. Consultado o 2017-10-10.
3. ↑  Denise Crook, ‘Carne, Elizabeth Catherine Thomas (1817–1873)’, Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004 accessed 21 Nov 2007

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q5362536
* ODNB: 4713
* OL: OL7222460A

 |
*Aulorhynchus flavidus*
Os **Aulorrínquidos** ou *trompudos* (Aulorhynchidae) son unha familia de peixes mariños costeiros, incluída na orde Gasterosteiformes. Distribúense polo norte do Pacífico, desde o Xapón ata México.

Características
---------------

Teñen un corpo alargado e estreito, con escudos óseos laterais, con series de 24 a 26 pequenas espiñas dorsais curtas e illadas. Tras estas, unha aleta dorsal con 10 raios brandos, atrasada; oposta á anal; as aletas pelvianas cunha espiña dura e catro raios brandos; a caudal con 13 raios brandos.

Lonxitude máxima 17 cm en *Aulorhynchus flavidus*.

Clasificación
-------------

Comprenden dous xéneros cunha única especie cada un:

* Xénero *Aulichthys*:
	+ *Aulichthys japonicus* (Brevoort en Gill, 1862)
* Xénero *Aulorhynchus*:
	+ *Aulorhynchus flavidus* (Gill, 1861)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Aulorrínquidos*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Aulorrínquidos*** |

* Taxonomía FishBase

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* ADW: Aulorhynchidae
* EOL: 5495
* Fossilworks: 266376
* GBIF: 3705
* iNaturalist: 85617
* IRMNG: 114303
* ITIS: 166402
* NCBI: 149086
* WoRMS: 267013

 |
Ellen Müller-Preis no podio (á esquerda) dos Xogos Olímpicos de Berlín, 1936 con Ilona Elek e Helene Mayer, todas as tres de orixe xudía recibindo medallas na Alemaña nazi, onde os xudeus alemáns non podían competir. Mayer recibira un permiso especial logo que os Estados Unidos ameazaran cun boicot
**Ellen Müller-Preis**, tamén coñecida como **Ellen Preis** ou **Ellen Müller**, nada en Berlín, o 6 de maio de 1912 e finada en Viena o 18 de novembro de 2007, foi unha tiradora de esgrima xermano-austríaca, gañadora de tres medallas olímpicas con Austria.

Traxectoria
-----------

Ellen, de familia xudía, aprendeu esgrima coa súa tía tras mudarse a Viena aos dezaoito anos, especialista de florete, logo de medio ano gañou os campionatos de Austria e ao ano seguinte quedou terceira nos Campionatos Europeos. Intentou participar nos Xogos Olímpicos de 1932 celebrados nos Ánxeles en representación do equipo alemán, pero como tiña dobre cidadanía logrou participar baixo representación austríaca, conseguindo a medalla de ouro en individual. Nos Xogos Olímpicos de 1936 de Berlín levou a medalla de bronce, metal que revalidou nos Xogos Olímpicos de 1948 de Londres despois da paréntese que supuxo a segunda guerra mundial. Posteriormente participou nos Xogos Olímpicos de 1952 de Helsinqui e nos Xogos Olímpicos de 1956 de Melbourne, aínda ben que foi eliminada en semifinais e finalizou sétima respectivamente.

Ao longo da súa carreira gañou dez medallas no Campionato do Mundo de Esgrima, entre elas tres de ouro. Ademais tiña 17 títulos nacionais austríacos. En 1949 recibiu o premio de atleta austríaca feminina do ano.

Despois de retirarse foi profesora da Universidade de Música e Arte Dramática de Viena e desenvolveu unha técnica de respiración e movemento para mellorar a voz dos vocalistas, ensinou tamén esgrima histórica e prácticas de esgrima para aos cantantes, directores e actores da Ópera Estatal de Viena e do Burgtheater para asegurar que os lances de esgrima dos espectáculos se realizaran de xeito apropiado.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* *(en inglés)* www.olympic.org - Ellen Müller-Preis
* *(en inglés)* www.sports-reference.com - Ellen Müller-Preis

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q258645
* WorldCat
* VIAF: 307294511
* DeutscheBio: 126669880
* EBID: ID
* FemBio: 20274
* GND: 126669880
* Munzinger: 01000007285
* Sports Reference: ellen-muller-preis-1

 |
**Aureliano Linares Rivas**, nado en Santiago de Compostela o 1 de xuño de 1841 e finado en Madrid o 31 de marzo de 1903, foi un avogado, xornalista e político galego. Foi ministro de Graza e Xustiza durante o reinado de Afonso XII e de Fomento durante a rexencia de María Cristina de Habsburgo-Lorena.

Traxectoria
-----------

Licenciado en 1864 en Dereito pola Universidade de Santiago de Compostela, iniciou a súa carreira política como deputado pola Coruña nas eleccións de 1872. Coa proclamación da I República afastouse da política e non retornou a ela ata a restauración monárquica. Obtivo novamente un escano pola Coruña nas eleccións de 1876 que repetiu nos sucesivos procesos electorais ata as eleccións de 1899, pasando en 1901 a ser nomeado senador por "Dereito Propio".

Foi ministro de Graza e Xustiza entre o 31 de outubro de 1883 e o 18 de xaneiro de 1884 no goberno que presidiu José Posada Herrera. Así mesmo foi Ministro de Fomento entre o 23 de novembro de 1891 e o 11 de febreiro de 1892 e entre o 14 de decembro de 1895 e o 4 de outubro de 1897 en senllos gobernos presididos por Antonio Cánovas del Castillo.

Tamén foi presidente do Consello de Estado e autor da obra *La primera Cámara de la Restauración. Retratos y semblanzas* (1878).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Vicente Romero Girón** |  **Ministro de Graza e Xustiza** 1883 - 1884 | Sucesor:**Francisco Silvela** |
| Predecesor:**Santos Isasa y ValsecaAlberto Bosch y Fustegueras** |  **Ministro de Fomento** 1891 - 18921895 - 1897 | Sucesor:**Segismundo Moret PrendergastJosé Álvarez de Toledo y Acuña** |

Vida persoal
------------

Era irmán do tamén político Maximiliano Linares Rivas. Foi pai de Manuel Linares Rivas.

Galería de imaxes
-----------------

* Retrato en La Ilustración Gallega y Asturiana, 1880.Retrato en *La Ilustración Gallega y Asturiana*, 1880.
* Monumento na Coruña.Monumento na Coruña.
* Retrato en La Correspondencia de España, 1903.Retrato en *La Correspondencia de España*, 1903.

Notas
-----

1. ↑  Couceiro Freijomil, A. (1952). "Linares Rivas, Aureliano". *Diccionario bio-bibliográfico de escritores* (en castelán) **II**. Santiago de Compostela: Bibliófilos Gallegos. p. 287-288.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Aureliano Linares Rivas Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Ligazóns externas

* Ficha no Congreso
* Ficha no Senado

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3393337
* WorldCat
* VIAF: 87090258
* BNE: XX1316463
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 60750
* Senadores de España (1834-1923): 1593

 |
Elizabeth May en 2014.
**Elizabeth May**, nada en Harford o 9 de xuño de 1954, é unha avogada, escritora e política canadense, líder do Partido Verde do Canadá.

Traxectoria
-----------

Naceu nos Estados Unidos, no seu dunha familia acomodada. Súa nai era unha prominente militante antinuclear e seu pai era un alto executivo de Aetna A súa familia instaluse na illa de Cabo Bretón en 1972.

Licenciouse en dereito na Dalhousie Law School en 1983. Exerceu de avogada e foi conselleira de Tom McMillan, ministro de Medio Ambiente no goberno de Brian Mulroney, e directora executiva do Sierra Club do Canadá entre 1989 e 2006.

Anglicana practicante, comezou a estudar teoloxía en 2004 na Universidade de San Paulo de Ottawa coa intención de se ordenar sacerdote pero que abandonou por falta de tempo.

En maio de 2006 o Partido Verde do Canadá elixiuna a súa líder co 65% dos votos. Nas eleccións federais de 2008 presentouse como candidata na circunscrición de Central Nova, logrando o 32% dos votos, tras do candidato conservador Peter MacKay (46 %).

Nas eleccións federais de 2011 resultou elixida deputada pola circunscrición de Saanich-Gulf Islands, na illa de Vancouver, derrotando ao ministro conservador Gary Lunn. A súa vitoria significou a primeira elección dun membro do Partido Verde no Parlamento Canadense.

Obras
-----

* *Paradise Won : The Struggle For South Moresby*, 1990, McClelland & Stewart (ISBN 0-7710-5772-5)
* *Frederick Street : Life and Death on Canada's Love Canal* (avec Maude Barlow), 2000, HarperCollins Publishers (ISBN 0-00-200036-9)
* *At the Cutting Edge : The Crisis in Canada's Forests*, 2005, Key Porter Books (ISBN 1-55263-645-3)
* *How to Save the World in Your Spare Time*, 2006, Key Porter Books (ISBN 1-55263-781-6)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial de Elizabeth May *(en inglés)*

Notas
-----

1. ↑  "An activist, an Anglican, a political leader", *Anglican Journal*, 2 de agosto de 2013
2. ↑  "Elizabeth May prend la tête du Parti vert". *archive.wikiwix.com*. Consultado o 2021-05-09.
3. ↑  Les Canadiens élisent un premier député vert, Radio Canada, 3 de maio de 2011

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q445620
* WorldCat
* VIAF: 67867430
* BNF: 12161191h
* EBID: ID
* FAST: 130587
* GND: 1200255860
* IMDb: nm3156456
* ISNI: 0000 0001 1573 4339
* LCCN: n84105808
* SUDOC: 19386617X

 |
O **Corno de Gabriel** (tamén chamado **Trompeta de Torricelli**) é unha figura ideada por Evangelista Torricelli que ten a característica de posuír unha superficie infinita e ao mesmo tempo un volume finito.

Características
---------------

  
*Imaxe do extremo esquerdo do Corno de Gabriel (ou Trompeta de Torricelli)*
O corno de Gabriel fórmase utilizando a gráfica de {\displaystyle e={\frac {1}{x}}}, co rango{\displaystyle x\geq 1} (para evitar a asíntota en {\displaystyle x=0}), e rotándoa en tres dimensións ao redor do eixo X.

O seu descubrimento é anterior ao cálculo, mais é doado de verificar integrando {\displaystyle {\frac {2\pi }{x}}} e {\displaystyle {\frac {\pi }{x^{2}}}}. Se se considera a parte do corno entre {\displaystyle x=1} e {\displaystyle x=a}, a área da superficie é {\displaystyle 2\pi ln(a)} e o volume {\displaystyle \pi (1-{\frac {1}{a}})}. Cando *a* aumenta, a área non está acoutada, mentres que o volume ten unha couta superior de π.

No momento do seu descubrimento, foi considerado un paradoxo. Este paradoxo aparente foi descrito de xeito informal sinalando que sería necesaria unha cantidade infinita de pintura para cubrir a superficie interior, mentres que sería posíbel encher toda a figura cunha cantidade finita de pintura e así cubrir esa superficie. A solución do paradoxo é que a afirmación de que unha área infinita require unha cantidade finita de pintura presupón que unha capa de pintura ten un grosor constante. Isto non se cumpre no interior do corno, xa que a maior parte da lonxitude da figura non é accesíbel á pintura, especialmente cando o seu diámetro é menor que o dunha molécula de pintura. Se se considera unha pintura sen grosor, sería necesaria unha cantidade infinita de tempo para que esta chegase ata o "final" do corno.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Paradoxos sobre o infinito

### Ligazóns externas

* Información e diagramas sobre o corno de Gabriel *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q723694
* JSTOR: gabriels-horn
* MAG: 188461311

 |
O **auli** (tamén coñecido como **proto-Occidental**; nome derivado de *Auxiliari Lingue International*) é o termo utilizado para os estadios do proxecto de idioma de Edgar de Wahl, antes da súa publicación en 1922.

Non tiña unha gramática nin un vocabulario fixos​.

En 1909, de Wahl publicou un proxecto provisional e a revista *Discussiones*, da Academia pro Interlingua, nun artigo titulado *Abstracti Verbal Substantives*​.

Exemplo
-------

Carta de Edgar de Wahl ao Baron de Orczy escrita en auli:

> 
> 
> Mu direction in l creation de lingue universal appare a Sr d. O. rekte regresiva. Mi comprende it tre bone, nam mi comenza just de l altre fine. Mi ne statui in comenza l alfabet e l grammatica e pos deve adaptar l vocabularie a ili, ma just contrarmen, mi prende tut material international de paroles, suffixes, finitiones, formes grammatical etc. e pos mi pena organisar cel material, meter it in ordin, compilar, interpolar e extrapolar e criblar (sieben, to sift).
> 
>

Referencias
-----------

1. 1 2  Vive de Edgar de Wahl, in Cosmoglotta A 130 (jun 1946)
2. ↑  "Occidental A, 1946, p. 24". Arquivado dende o orixinal o 2021-02-13. Consultado o 2019-01-06.

Bibliografía
------------

* Creux, A & Eric Berger (1933) *Orígines de Occidental*, Editiones del Sviss Association por Occidental (Ligation).

| * v
* c
* e
Interlingue |
| --- |
| Lingua | Gramática • Historia (Auli) • Literatura |  |
| Diarios e revistas | Cosmoglotta • IE Munde |
| Occidentalistas | Edgar de Wahl • Alphonse Matejka • Vicente Costalago • Karl Janotta • Ric Berger • Ilmari Federn • Joseph Gär • A.Z. Ramstedt • Engelbert Pigal • Lista de occidentalistas |
| Bibliografía do interlingue • Lista de asociacións occidentalistas • Interlingue-Union |