recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
O **Pazo de Mariñán** é un pazo do século XVIII, que se atopa no lugar de Mariñán, no concello de Bergondo. Foi declarado Conxunto Histórico-Artístico en 1972.

Descrición
----------

Sitúase a 25 km da cidade da Coruña, na marxe esquerda do río Mandeo, moi próximo a poboacións históricas como Betanzos e Pontedeume. Presenta elementos barrocos no seu corpo arquitectónico e no seu xardín de estilo francés.

Detalle da escalinata
Ten a súa orixe no século XV. Gómez Pérez das Mariñas I, nobre da corte de Xoán II de Castela, mandou construír unha defensa. Inicialmente era coñecido como Pazo de Bergondo. Gómez Pérez das Mariñas participou activamente na Gran Guerra Irmandiña (1467-1469).

Foise herdando de pais a fillos ata chegar a mans de Gerardo Bermúdez de Castro y Suárez de Deza, señor de Láncara. Un antepasado seu foi Luís de Pimentel e Soutomaior, que intentou asasinar á súa muller, Inés de Ribadeneira, nas dependencias do pazo.

Ó morrer Gerardo Bermúdez en 1936 sen descendencia, o pazo quedou legado á Deputación da Coruña para fins sociais. Ó ser os seus últimos propietarios Señores de Láncara, o pazo foi coñecido polos seus contemporáneos como Pazo de Láncara, sendo así recordado pola veciñanza de máis idade. Asemade na declaración como conxunto histórico artístico no 1972 se fará mención a este dobre nome, que oculta o máis antigo de Pazo ou Quinta de Bergondo. O Pazo de Láncara (Lugo) tamén formaba parte do legado de Gerado Bermúdez de Castro.

Á morte deste benfeitor a súa doazón pasou case inadvertida; o Pazo foi nomeado Fogar Xeneralísimo Franco e co beneficio de vendas de terras se fixeron colexios e outros centros asistencias, ningún dos cales leva o seu nome.

Conta cunha pinacoteca visitable, centrada en cadros dos séculos XIX e XX, moitos deles galegos, e as súas dependencias están ambientadas con mobiliario principalmente do século XIX.

Xardín
------

O xardín do pazo conta con exemplares botánicos de gande importancia, tres deles figuran no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia:

* Érbedo;
* Nogueira pecán ou de Illinois, *Carya illinoensis*;
* Eucaliptos.

Ademais o grupo de Plátanos comúns figura no mesmo catálogo, na categoría de formacións senlleiras.

Galería de imaxes
-----------------

* Fonte no xardín francés.Fonte no xardín francés.
* Xardín principal.Xardín principal.
* Escaleiras.Escaleiras.

Notas
-----

1. ↑  Declarado Conxunto Histórico-Artístico en 1972
2. ↑  Páxina do pazo de Mariñan na web da Deputación da Coruña

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Commons ten máis contidos multimedia sobre:  ***Pazo de Mariñán*** |

### Outros artigos

* Pazos de Galicia

### Bibliografía

* José Manuel García Iglesías (2001). *Guía dos pazos de Galicia - A Coruña*. *Editorial Galaxia S.A*. ISBN 84-8288-434-4.

### Ligazóns externas

* Web do Pazo de Mariñán
* Web do Servizo de visitas ao Pazo de Mariñán

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q9057194
* WorldCat
* VIAF: 316732713

 |
**Meinrado de Einsiedeln**, ou tamén **Meginrado**, nado en Rottenburg am Neckar en data descoñecida e finado en Einsiedeln o 21 de xaneiro de 861, foi un monxe cristián alemán, eremita beneditino, morto en Einsiedeln é venerado como santo pola Igrexa Católica.

Haxiografía
-----------

Naceu a finais do século VIII nunha familia campesiña preto da actual Rottenburg am Neckar en Alemaña, no Sülchgau. As haxiografías relatan que entrou no mosteiro beneditino de Reichenau no lago de Constanza, onde se converteu en sacerdote. Despois de traballar como mestre preto de Zúric, ao redor do ano 830, pediu aos seus superiores que puidesen retirarse á vida de eremita nun bosque próximo. A poboación local admirábao pola súa vida ascética e pronto se fixo famoso na comarca. De aí a decisión de afastarse máis dos lugares habitados. Escolleu un bosque preto da actual Einsiedeln, onde viviu uns vinte e cinco anos, até a súa morte.

 Capela de San Meinrado no paso Etzelpass preto de Einsiedeln.
### Lenda

Contan as crónicas que dous bandidos que crían que o santo agochaba tesouros, fixéronse pasar por peregrinos a Compostela e atacárono matándoo a paus. Conta a lenda que posteriormente foron perseguidos por dous corvos, que, agradecidos ao eremita que lles tiña salvado a vida, denunciaron a presenza dos asasinos permitindo que fosen identificados, capturados e condenados á fogueira.

A esta lenda remite o escudo do concello de Einsiedeln, Feusisberg. A ermida foi entón habitada por outro beneditino chamado Benno, que despois chegou a ser bispo de Metz, pero preferiu volver a Einsiedeln para fundar un mosteiro.

A abadía de Saint Meinrad, fundada en 1854 en Kentucky polos beneditinos de Einsiedeln e arcabadía da Congregación Beneditina Helveto-Americana, leva o seu nome.

Unha vez pensouse que era membro da liñaxe dos Hohenzollern e que, polo tanto, viña de Sülchgau.

Notas
-----

1. ↑  "mittelalter-genealogie.de". *www.mittelalter-genealogie.de*. Consultado o 2022-04-18.
2. ↑  "San Meinrado (Meginrado) di Einsiedeln ; santiebeati.info" (en inglés). Consultado o 2022-04-18. [*Ligazón morta*]

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Meinrado de Einsiedeln Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q179195
* WorldCat
* VIAF: 231805707
* CERL: cnp00395812
* DeutscheBio: 118580221
* FAST: 1915326
* GND: 118580221
* HDS: 010195
* ISNI: 0000 0003 6724 8388
* LCCN: n2011069289

 |
Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Meira.

**Santa Eulalia de Meira** é unha parroquia que se localiza no concello de Moaña. Segundo o IGE en 2022 tiña 3 927 habitantes (1 986 mulleres e 1 941 homes). Ten oito entidades de poboación.

Demografía
----------

|  |
| --- |
| **Gráfica de evolución demográfica de Meira entre 2000 e 2020** |
|  |
| Datos segundo o IGE. |

Patrimonio
----------

Entre o seu patrimonio, cabe destacar a presenza de petróglifos: as dez estacións da parroquia son o petróglifo da Chan do Caeiro, petróglifo da Devesa do Rei, petróglifo da Torre de Meira, petróglifo da Xesteira, petróglifo das Meáns, petróglifo de Bronlle, petróglifo de Meira, petróglifo do Pozo Garrido, petróglifo do Viveiro e os petróglifos da Borna.

Santa Eulalia de Meira está representada pola igrexa de Santa Eulalia, na zona denominada "Meira de arriba"; pero a parroquia ten outras pezas de arquitectura como a capela da Virxe Peregrina, ou a ermida de San Bartolomeu, no centro da antiga illa de mesmo nome.

Festas
------

No ano 2011 recuperouse o entroido de Meira, baseado na danza de madamas e galáns e desaparecido nos comezos da guerra civil española.

Galería de imaxes
-----------------

* Barrio de Isamil.Barrio de Isamil.
* Interior da igrexa parroquial.Interior da igrexa parroquial.
* Vista de Moaña.Vista de Moaña.
* Petróglifos da Borna.Petróglifos da Borna.
* Ermida de san Bertolameu.Ermida de san Bertolameu.

Lugares e parroquias
--------------------

### Lugares de Meira

| Lugares da parroquia de Meira no concello pontevedrés de Moaña |  |
| --- | --- |
| Couso | A Guía | Isamil | O Latón | A Moureira | O Pombal | Reibón | A Ribeira |

### Parroquias de Moaña

| Galicia | Provincia de Pontevedra | Parroquias de Moaña |  |
| --- | --- |
| Domaio (San Pedro) | Meira (Santa Eulalia) | Moaña (San Martiño) | Moaña (Virxe do Carme) | Tirán (San Xoán) |

Notas
-----

1. 1 2  Decreto 219/1998, do 2 de xullo, polo que se aproba o nomenclátor correspondente ás entidades de poboación da provincia de Pontevedra.
2. ↑  IGE (ed.). "IGE - Nomenclátor estatístico de Galicia" (en galego). Consultado o 17 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Outros artigos

* Lugares de Moaña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q3396760
* WorldCat
* VIAF: 248742147
* código INE: 36029020000

 |
**Meirchion Gul** foi rei de Rheged, un reino Britónico na área do que se chamou o *Hen Ogledd* (hoxe no norte de Inglaterra). Reinou probabelmente a finais do século V.

Non se coñece moito sobre Meirchion. O seu epíteto significa *o Delgado*. É mencionado no *Bonedd Gwŷr y Gogledd*, un texto xenealóxico en galés medio, como fillo do igualmente escuro Gwrwst Lledlwm, un neto de Coel Hen. Dise tamén que foi o avó do moito mellor documentado Urien Rheged. Suponse que, como Urien, todos eles gobernaron Rheged.

Os seus dous fillos, Cynfarch Oer e Elidyr Llydanwyn, encabezan dúas dinastías posteriores. Cynfarch Oer foi o pai de Urien. Hai quen suxire que outro fillo, Elidyr Llydanwyn (*o Forte e Fermoso*), pai de Llywarch Hen, foi o gobernante dun non documentado 'Rheged Meridional'.

| * v
* c
* e
Hen Ogledd |
| --- |
| Reinos | Alt Clut • Bryneich • Efrog/Ebrauc • Elmet • Gododdin • Rheged  |
| Rexións | Arfderydd • Calchfynydd • Carlisle • Catraeth • Coed Celyddon • Dumbarton Rock • Ynys Metcaud |
| Persoas | Aneirin • Coel Hen • Cunedda • San Kentigern • Elffin ap Gwyddno • Gwallog ap Llaennog • Gwenddolau • Llywarch Hen • Morcant Bulc • Myrddin Wyllt • Owain mab Urien • Rhydderch Hael • Taliesin • Urien |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q776228
* WikiTree: Ap\_Gwrwst-1

 |
**Norður-Þingeyjarsýsla**| 

|  |
| --- |
|  |
|  |

 |
| Mapa |
|  |
| Información |
| País |  Islandia |
| Rexión | Norðurland Eystra |
| Subdivisións | 3 municipios |
| Superficie | 5.393 km2 |
| Poboación | 3.727 hab. (2007) |
|

**Norður-Þingeyjarsýsla** é un dos vinte e tres condados de Islandia. Está situado ao norte do país.

Xeografía
---------

Este se encontra ao norte de Islandia, na rexión de Norðurland Eystra. O condado de Norður-Þingeyjarsýsla limita cos condados de Norður-Múlasýsla ao leste, Suður-Þingeyjarsýsla ao sur, e coa cidade independente de Húsavík ao oeste. Neste condado está o punto máis setentrional da illa, Hraunhafnartangi. O seu clima é frío en inverno e temperado no verán. O condado abrangue unha extensión de 5.393 quilómetros cadrados.

Demografía
----------

Nos 5.393 quilómetros cadrados que abrangue este concello residen un total de 3.727 habitantes polo que a súa densidade de poboación é de 0,7 habitantes por quilómetro cadrado.

### Municipios

Norður-Þingeyjarsýsla comprende os seguintes municipios (entre paréntese os municipios anteriores):

* Langanesbyggð (parte deste concello se encontra no condado de Norður-Múlasýsla)
	+ (Sauðaneshreppur)
	+ (Þórshafnarhreppur)
* Norðurþing
	+ (Öxarfjarðarhreppur)
		- (Fjallahreppur)
		- (Presthólahreppur)
	+ (Raufarhafnarhreppur)
	+ (Kelduneshreppur)
* Svalbarðshreppur

### Localidades

Norður-Þingeyjarsýsla comprende as seguintes localidades:

| Localidade | Altitude (msnm) | Poboación (2004) |
| --- | --- | --- |
| Garður | 75,8 | 5 |
| Kópasker | 0 | 3 |
| Raufarhöfn | 0,9 | 94 |
| Sauðanes | 50,9 | 24 |
| Skálar | 0 | 10 |
| Skinnastaður | 79,8 | 5 |
| Snartastaðir | 17,9 | 3 |
| Svalbarð | 47,8 | 5 |
| Þórshöfn | 17,9 | 28 |
| Víðirhóll | 456,8 | 5 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1152992
* GEC: 0488943

 |
*Para o artigo sobre a aldea, véxase **Nai, San Vicente de Paradela, Paradela***

*Nai migrante* de Dorothea Lange.

Unha **nai**, no contexto biolóxico, é o ser de sexo feminino que tivo descendencia.

No caso dos mamíferos como o ser humano, a nai xesta o seu fillo (primeiro chamado embrión e logo feto) na matriz, ata que o feto está desenvolvido dabondo para nacer. A nai entra en parto e dá a luz. Nun sentido máis amplo enténdese por nai a muller que concibe, xesta, da luz e cría un neno. En organismos asexuados, a palabra *nai* tamén pode significar *pai*; e no caso dos organismos unicelulares que se reproducen por división, a nai é unha célula que se divide para producir células *fillas*.

Tipos e características
-----------------------

O título de nai pode telo tamén a muller que cumpra o devandito papel sen ser propiamente a nai biolóxica, especialmente se é quen cumpre o papel social da cría do neno. É o habitual en mulleres que adoptan nenos ou con mulleres casadas con homes que previamente xa tiñan descendencia. O termo tamén se pode referir a unha persoa á que se lle identifica co estereotipo de nai.

*Dándolle de mamar ao neno*, escultura no parque da Fontevella, no Porriño.
Na actualidade, co avance en tecnoloxías reprodutivas, a función de nai biolóxica pode separarse entre a nai xenética (a que cede o óvulo), a que o xesta (coñecido como nai ou ventre de alugueiro), e a que servirá como nai social, criando o neno. A conexión entre nai e fillo forma unha base segura, dende a que o neno pode posteriormente aventurarse ao mundo.

As mulleres tiñan o principal papel dentro da crianza dos nenos, pero dende finas do século XX o rol do pai no coidado dos nenos ten maior relevancia e aceptación social nos países occidentais. Dende os anos 79, a fertilización in vitro fai posible os embarazos máis alá dos límites "naturais", xerando controversias éticas e xerando cambios no significado social da maternidade.

Nalgunhas sociedades o status de nai solteira ten connotacións negativas. Especialmente en América Latina e nos países mediterráneos, desenvolveuse unha complexa figura en torno á nai, na que é líder e vítima do tecido social, vinculada directamente co fenómeno do machismo.

O Día da Nai celébrase anualmente, en diferentes datas, en moitas partes do mundo. En Galicia celébrase o primeiro domingo de maio.

Notas
-----

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nai*** |

### Outros artigos

* Maternidade
* Familia (socioloxía)

### Bibliografía

* Jacqueline Rose. *Madres: un ensayo sobre la crueldad y el amor*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q7560
* AAT: 300025932
* BNCF: 3342
* BNE: XX527314
* BNF: 11940910g
* EBID: ID
* GND: 4040949-1
* HDS: 016101
* JSTOR: mothers
* LCCN: sh85087526
* NKC: ph119833

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D009035
* MeSH: F01.829.263.500.320.200
* UMLS: C0026592

 |

1. ↑  Zas Marcos, Mónica (26 de xuño de 2018). ""Una madre no tiene permitido, bajo ningún concepto, ser un sujeto sexual"". *El Diario*. Consultado o 2 de xullo de 2018.
***Paixón de gabiáns***, orixinalmente en castelán ***Pasión de gavilanes***, é unha telenovela colombiana escrita por Julio Jiménez.

Saíu ó ar en Colombia o 16 de outubro do 2003 na canle Telemundo, mais en Galiza a súa emisión non foi ata o ano 2005, o 11 de abril,, aínda que houbo de reemitirse a partir do 18 de xullo na mesma canle: TVG. Conta cun total de 188 episodios de 45 minutos aproximadamente. A telenovela combina o drama, a comedia e mailo romance. Ten como protagonistas a Danna García e mais a Mario Cimarro, e de antagonista a Lorena Meritano, entre outros. É unha versión da telenovela colombiana *Las aguas mansas*.

A novela acadou un grande éxito tanto no seu país de orixe, como en Galiza onde chegou a superar un 30% de share de audiencia.

Trama
-----

Despois de atravesa-la fronteira e abandona-lo seu país, os irmáns Reyes Guerrero: Juan, Óscar, Franco e Libia, instálanse nunha pequena e axitada cidade, onde abren unha panadaría, que axudaos a se sosteren. Libia, a máis nova, namórase de Bernardo Elizondo, un home maior, que á súa vez tolea por ela. Os dous viven un secreto e tórrido romance que é descuberto polos irmáns Reyes.

Indignados, tentan separalos, porén a situación complícase cando Libia confesa estar embarazada, o que fai rematen a acepta-la unión de Libia e mais Bernardo, noentento, este oculta estar casado.

Bernardo está disposto renunciar á súa familia composta por Gabriela Acevedo, a súa esposa, e tres fillas: Norma, Jimena e mais Sariña, os cales viven nunha facenda ós arredores da cidade, para se dedicar ren máis que a Libia, cando a morte sorprendeo nun inesperado accidente.

Ó se decatar do falecemento de Bernardo e descubrir que é casado, Libia remata coa súa vida, tirándose dunha ponte. Os irmáns Reyes sepúltana e xuran vinga-la súa morte co propósito de destruír aquela familia. As circunstancias lévanos a ser confundido cuns traballadores que deben construír unha cabana na facenda.

O profundo odio comeza a se disipar cando os Reyes coñecen ás fillas dos Elizondo, e aquela facenda convértese nun campo de batalla, onde se enfrontan o amor e os feroces sentimentos de vinganza e carraxe.

Notas
-----

1. 1 2

* Portal:Colombia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q516810
* IMDb: tt0387763
* LUMIERE: 143796
* Metacritic: pasion-de-gavilanes
* TMDb: 11250

 |
**NGC 4559** é unha galaxia en espiral situada na constelación de Coma Berenices ao alcance de telescopios de afeccionados, a unha distancia de entre 20 e 35 millóns de anos luz. Pertence á nube de galaxias *Coma I*, na que tamén se inclúe NGC 4565, e que parece estar en proceso de achegamento e eventual fusión co veciño Cúmulo de Virgo.

É unha galaxia de tipo tardío, cun núcleo moi pequeno e clasificada como intermedia entre unha galaxia espiral normal e outra con barra e cun anel interno mal definido.

Como noutras moitas galaxias de tipo tardío e relativamente illadas, o hidróxeno neutro de NGC 4559 ocupa unha área moito maior ca ocupada polas estrelas, e neste caso esténdese tamén máis aló do plano da galaxia. Nesta galaxia rexistrouse unha supernova (SN1941a).

Notas
-----

1. ↑  A. Boselli e G. Gavazzi The HI properties of galaxies in the Coma I cloud revisited *Astronomy & Astrophysics* Volume 508, Number 1, December II 2009
2. ↑  NGC 4559 NASA/IPAC Extragalactic Database]
3. ↑  Extra-planar gas in the spiral galaxy NGC 4559 SAO/NASA Astrophysics Data System

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q176208
* NGC: 4559
* PGC: 42002
* SIMBAD: NGC 4559
* USG: 7766

 |
Coordenadas: 42°27′28″N 6°03′22″O﻿ / ﻿42.4578, -6.056

Palacio Episcopal de Astorga.
O **Palacio Episcopal de Astorga** é un edificio proxectado polo arquitecto modernista Antoni Gaudí. Está situado na cidade de Astorga, na provincia de León. A súa construción levouse a cabo entre 1889 e 1915.

Historia e características
--------------------------

Esta obra pertence ao período neogótico de Gaudí (1888-1898), etapa en que o arquitecto se inspirou sobre todo na arte gótica medieval, o cal asume de forma libre, persoal, tentando mellorar as súas solucións estruturais. O neogótico foi naquela época un dos estilos historicistas de maior éxito, sobre todo por mor dos estudos teóricos de Viollet-le-Duc. Gaudí estudou con profundidade o gótico catalán, balear e rosellonés, así como o leonés e o castelán nas súas estancias en León e Burgos, chegando ao convencemento de que era un estilo imperfecto, a medio resolver. Nas súas obras elimina a necesidade de contrafortes mediante o emprego de superficies regradas, e suprime cresterías e calados excesivos.

Desde 1962 o palacio alberga o Museo dos Camiños, dedicado ao Camiño de Santiago. O edificio foi catalogado como Ben de Interese Cultural o 24 de xullo de 1969.

É unha das tres únicas obras de Gaudí fóra de Cataluña, xunto á Casa Botines de León e El Capricho de Comillas (Cantabria).

Galería de imaxes
-----------------

* Vista xeralVista xeral
* Vista da capelaVista da capela
* EstatuaEstatua

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Palacio Episcopal de Astorga Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q507390
* WorldCat
* VIAF: 316732693
* BNE: XX131187
* BNF: 12410406h
* JCyL: 4302
* LCCN: sh93002330
* SUDOC: 033215227
* WHC: 669-1709

 |
**Nova Acrópole** é unha organización internacional que se dedica aos estudos filosóficos e que como os movementos teosóficos afirma a existencia dunha filosofía universal ou Tradición que está detrás de todas as relixións e movementos esotéricos.

Historia
--------

Nova Acrópole foi fundada por Ángel Livraga Rizzi na Arxentina en 1957 entre estudantes universitarios e de secundaria, coa probable colaboración da súa compañeira Ada Dolores Albrecht. A partir da década de 1970 co recoñecemento da asociación como fundación de entidade pública polas autoridades arxentinas comeza a se esparexer por varios países de Suramérica e en 1972 chegou a Europa. En 1981 Ada Albrecht deixou a organización e fundou a Asociación Mundial Hastinapura

Organización
------------

As 35 organizacións nacionais de Nova Acrópole agrúpanse na Organización Internacional Nova Acrópole (OINA), que ten a súa sede en Bruxelas. A actual directora internacional é Delia Steinberg Guzmán e segundo datos da organización hai 10.000 membros activos en todo o mundo. Presente en España dende 1972, en Galicia mantén sedes na Coruña e Vigo.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Nova Acrópole*** |

### Ligazóns externas

* OINA (Organización Internacional Nueva Acrópolis).
* Web de Nova Acrópole en Vigo.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2622118
* WorldCat
* VIAF: 142433318
* BNE: XX88598

 |
| Niutao |
| --- |
|  |
| Imaxe do atol |
| Datos |
| País | Tuvalu |
| Illa principal | Niutao |
| Linguas | Tuvalés e inglés |
| Poboación (2005) | 663 hab. |
| Superficie | 1´6 km² |
| Superficie lagoa | km² |
| Nº de illas | 1 |
| Coordenadas | 6°06′30″S 177°20′29″L﻿ / ﻿-6.10833, -177.34139 |
| Maior Altura |  |
| Localización |
| Localización do atol de Niutao |
|

**Niutao** é unha illa no norte de Tuvalu.

Tamén é un dos nove distritos de Tuvalu e un dos tres que consisten en soamente unha illa (sen contar os tres illotes dentro da lagoa pechada). Ten unha poboación (censo 2002) de 663 habitantes.

Xeografía
---------

A illa posúe unha forma aproximadamente dun óvalo cunha lonxitude de preto de 1.6 quilómetros. Hai dúas lagoas salobres. A máis grande ten tres illas e unha presa. Mapas máis vellos mostran que a única aldea é Tuapa (co barrio de Angafoulua). Segundo o censo 2002, pola contra, lista a aldea de Kulia (224 habitantes) e a aldea de Teava (439 habitantes).

Hai un maneapa (sala comunal), unha igrexa, unha oficina de correos, e tres pozos de auga. A uns 800 m atópase o cemiterio, e a 400 m o hospital. O hospital e a aldea están no oeste (aldea ao sur, hospital ao norte) da illa e o cemiterio na zona sur-central da illa. Hai moita vexetación de clima seco e algúns pequenos bosques de mangleiros. Un arrecife rodea toda a illa. Non hai trens ou aeroportos.

En 1949, dado que Niutao estaba sobre poboado parte da súa poboación emigrou cara a Niulakita que estaba deshabitada.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q475219
* WorldCat
* VIAF: 150227878
* GEC: 0515677
* GeoNames: 2110342
* GND: 4646778-6
* LCCN: n90679795

 |
| Niuatoputapu |
| --- |
|  |
| Vista da illa |
| Vista desde satélite de Niuatoputapu, ao sur, e Tafahi, ao norte |
| Datos |
| Capital | Hihifo |
| País | Tonga |
| Localización | Océano Pacífico |
| Arquipélago |  |
| Linguas |  |
| Poboación (1996) | 1.161 hab. |
| Superficie | 18 km² |
| Densidade |  |
| Coordenadas | 16°0′S 173°47′O﻿ / ﻿-16.000, -173.783Coordenadas: 16°0′S 173°47′O﻿ / ﻿-16.000, -173.783 |
| Maior Altura | 157 m. |
|  |
| Localización |
| Localización |
|

A illa de **Niuatoputapu** ou **Traidores** é a illa principal do grupo Niuas, ao norte de Tonga. Está situada a 167 km ao norte de Vava'u e a 516 km ao norte de Tongatapu.

A illa é de orixe volcánico. A parte central boscosa, de 157 metros de altitude, é o antigo cráter erosionado. O litoral baixo é un antigo arrecife coralino que creceu ao redor do volcán e foi cuberto de cinzas volcánicas. Hoxe en día outro arrecife coralino pecha unha lagoa ao redor da illa. A superficie total é de 18 km².

A vila principal é Hihifo, situada ao noroeste da illa. É o centro administrativo, sede do axente do goberno e da policía. A poboación total, no censo de 1996, era de 1.161 habitantes. Dispón dun aeroporto.

Niuatoputapu foi descuberta polos holandeses Le Maire e Schouten en 1616. Mentres estaban negociando para intercambiar víveres foron atacados por sorpresa e chamárona Verraders Eylandt, ***illa dos Traidores***, nome que coa forma inglesa ou francesa mantívose durante un tempo nos mapas da época, ata que o inglés Samuel Wallis en 1767, denominouna *Keppel Island* en honra a Augustus Keppel, primeiro Lord do Almirantado.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1144842
* WorldCat
* VIAF: 239979804
* BNF: 14466205c
* EBID: ID
* GEC: 0515416
* GeoNames: 4032413
* GND: 4236964-2
* OSM: 4780719

 |
| *Macromia splendens* |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
| VulnerableVulnerable |
| Clasificación científica |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia |
| Filo: | Arthropoda |
| Clase: | Insecta |
| Orde: | Odonata |
| Suborde: | Epiprocta |
| Infraorde: | Anisoptera |
| Superfamilia: | Libelluloidea |
| Familia: | Corduliidae |
| Subfamilia: | Macromiinae |
| Xénero: | *Macromia* |
| Especie: | *M. splendens* |

 |
| Nome binomial |
| *Macromia splendens*(Pictet, 1843) |
|  |

***Macromia splendens*** é unha especie de odonato anisóptero da familia Corduliidae endémica do sur de Francia e a Península Ibérica.

Descrición
----------

Trátase do maior cordúlido europeo, podendo alcanzar os 70 mm. O tórax é de cor verde metálico con manchas amarelas dorsais sobre fondo negro no abdome. Tende a pousarse colgando das pólas das árbores, en claros ou camiños forestais.

Distribución
------------

Trátase dunha reliquia que sobreviviu ás glaciaciones. Aínda que o xénero *Macromia* habita principalmente en áreas de clima tropical, das 112 especies recoñecidas só *M. splendens* se atopa no continente europeo.

A área de distribución desta especie limítase ó extremo sur e suroeste de Francia, centro e sur de Portugal; en España, aínda que se trata dunha especie rara e moi localizada, atópase en Galicia, Asturias, Estremadura, Cádiz e Málaga nunha altitude non superior ós 500-600 metros.

Hábitat
-------

Habita en ríos anchos e algo profundos, nos treitos lentos que permiten a deposición do sedimento e o crecemento da vexetación acuática, en tramos asollados e cuxas beiras están ocupadas por vexetación de ribeira.

Notas
-----

1. ↑  Macromia splendens (*Macromia splendens*). Consellería de medioambiente. Xunta de Galicia.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Macromia splendens Modificar a ligazón no Wikidata*** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikispecies posúe unha páxina sobre:  ***Macromia splendens*** |

### Outros artigos

* Catálogo galego de especies ameazadas

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1305105
* MAG: 2776303918

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores taxonómicos | 
* BioLib: 31808
* EOL: 254527
* EUNIS: 229
* FE: 214371
* FE-New: ID
* GBIF: 1429876
* iNaturalist: 105048
* IRMNG: 11329121
* IUCN: 12598
* NBN: NHMSYS0000532546
* NCBI: 126164
* TAXREF: 65384

 |
**Niño y Pistola** é unha banda galega de folk rock, creada en 2004 en Baiona. Está formada por Manuel H. Portolés (voz e guitarra), Enrique Esmerode (batería), Raúl Diz (guitarra e coros), Ramón Martín (teclados) Arcadio G. Nóvoa (guitarra acústica) e Álvaro A. Rivera (baixo).

Traxectoria
-----------

A formación inicial estaba composta por Manuel H. Portolés (voz e guitarra), Enrique Esmerode (batería), Ramón Martín (guitarra e coros) e Álvaro A. Rivera (baixo). Logo de autoeditaren dúas de maquetas, en 2006 o selo catalán Mulberry Records sacou á luz o seu primeiro longa duración, *Como un maldito guisante*, gravado nos Estudios Abrigueiro por Arturo Vaquero. Pouco despois o grupo pasou a ser representado por Ernie Producciones, a oficina de *management* de Josiño Carballo. Nese mesmo ano Niño y Pistola formou parte do disco tributo a Andrés do Barro, *Manifesto Dobarrista*, para o que gravaron unha versión da canción "O Tren".

En 2008 ficharon por Astro Discos e editaron o seu segundo traballo, *Culebra*, de novo gravado nos Estudios Abrigueiro baixo a supervisión de Arturo Vaquero. Raúl Diz substituíu na guitarra a Ramón Martín, e en 2010 a banda gravou o seu terceiro disco, *As Arthur and th Writers*, no estudo Casa de Tolos por Segundo Grandío (ex Siniestro Total); e coa colaboración de Charlie Bautista (Tulsa, Amigos Imaginarios, Jero Romero), ós teclados. Editado por Ernie Records, o selo creado pola súa oficina de *management*, este disco supuxo un cambio de son para Niño y Pistola, pasando dun rexistro completamente acústico e británico a un eléctrico e máis estadounidense. O álbum tamén supuxo un paso adiante na súa carreira: a súa xira levounos a festivais como o Sonorama, o Primavera Sound ou a Radio Encendida de Radio 3.

En 2013 Ramón Martín regresou á banda, tocando os teclados, e entrou Arcadio G. Nóvoa na guitarra acústica. Nese ano editaron o seu cuarto disco, *There’s a Man with a Gun Over There*, gravado nos Estudios A Ponte por Tomás Ageitos e editado polo selo galego Ernie Records. Trátase dun disco conceptual vinculado directamente á crise actual do sistema. Conta coas colaboracións de Charlie Bautista nos teclados e Álvaro Lamas (Los Limones na *pedal steel guitar*.

Influencias
-----------

Nos seus comezos o son de Niño y Pistola baseábase nas guitarras acústicas chegando ser moi similar ó son de Violent Femmes ou de Arizona Baby. O seu estilo era pop de corte eminentemente británico. As súas influencias máis evidentes eran bandas clásicas como The Beatles ou The Kinks.

A partir do seu terceiro disco o son da banda electrificou e achegou máis a un estilo folk-rock americano de corte clásico, tomando como principais influencias o son das bandas da costa oeste dos Estados Unidos como Crosby, Stills, Nash and Young, The Band o The Byrds.

Discografía
-----------

* *Como un maldito guisante* (Mulberry Records, 2006)
* *Culebra* (Astro Discos, 2008)
* *As Arthur And the Writers* (Ernie Producciones, 2010)
* *There's a Man with a Gun Over There* (Ernie Producciones, 2013)

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Web oficial.
Óvulos de planta con megasporocitos antes da meiose: óvulo de ximnosperma á esquerda, óvulo de anxiospermas á dereita
En botánica, chámase **macróspora** a espora feminina das espermatófitas, as plantas que producen sementes, e corresponde á célula nai do óvulo.

A espora masculina denomínase micróspora e corresponde ao gran de pole.

Esta denominación vén do feito destas plantas presentaren alternancia de xeracións, entre unha fase diploide, o esporófito, que produce esporas haploides que, á súa vez, dan orixe ás células sexuais, os gametos.

Os nomes *macróspora* e *micróspora* derivan das distintas dimensións relativas destas esporas, normalmente máis pequenas as masculinas.

Notas
-----

1. ↑  "Macróspora". *Real Academia Galega*. Consultado o 13 de setembro de 2016.
2. ↑  Magenta, Mara. Universidade de Santa Cecília, Brasil, ed. "REPRODUÇÃO DAS PLANTAS". *UNISANTA* (en portugués). Consultado o 21 de maio de 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q2330966
* EBID: ID
* JSTOR: megaspores
* MAG: 166131982

 |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Este artigo amosa escritos hebraicos. Sen o soporte axeitado, o texto pode mostrar símbolos sen sentido, coma caixas, marcas e outros. |

**Mei Finegold** (en hebreo: *מיי פיינגולד*) é unha cantora israelí que representou a Israel no Festival de Eurovisión 2014 coa canción "Same Heart". Foi terceira na versión israelí de Pop Idol.

Primeiros anos
--------------

Finegold naceu en 1982 en Rishon LeZion (nada como Meital Slonimsky), onde aínda vive hoxe en día. A súa careira musical comezou nas cerimonias do colexio, e continuou tomando leccións de canto, maioritariamente de opera clásica. Desde a súa infancia, Finegold soia participar en numerosos *shows*, incluíndo bares e clubs nocturnos. Desde entón lidera unha banda chamada Disiac.

Festival de Eurovisión 2014
---------------------------

Mei Finegold presenting herself (2014).

*Véxase tamén**:* Israel no Festival de Eurovisión.
En xaneiro de 2014 revelouse que Finegold fora elixida internamente pola cadea israelí, IBA, como representante do país no Festival de Eurovisión 2014 que tivo lugar en Copenhaguen, Dinamarca. O 5 de marzo anunciouse que ía cantar a canción *Same Heart*. Xa comezado o Festival, Mei Finegold participou na segunda semifinal na que quedou clasificada no posto 14 con 19 puntos, quedando así excluída do paso á final.

Notas
-----

1. ↑  "Israel: Mei To Sing "Same Heart" At Eurovision". *Eurovoix*. 5 de marzo de 2014. Arquivado dende o orixinal o 20 de setembro de 2019. Consultado o 5 de marzo de 2014.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:***"Rak bishvilo"*Moran Mazor** | **Israel no Festival de Eurovisión**2014 | Sucesor:***"Golden Boy"* Nadav Guedj** |

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q6809922
* WorldCat
* VIAF: 170931635
* Discogs: 3800916
* Europeana: ID
* Genius: Mei-finegold
* IMDb: nm5560553
* ISNI: 0000 0001 1991 4759
* LCCN: no2011068078
* MusicBrainz: ID

 |
**Mehetia** (ou tamén **Meetia**; *Meheti´a* en tahitiano normalizado) é unha illa do grupo do Vento das illas da Sociedade, na Polinesia Francesa. Está situada a 110 km ao leste de Tahití.

A illa é un volcán moi novo que se atopa nunha zona aínda moi activa con movementos sísmicos. A altitude máxima atópase no cráter do monte Fareura a 435 m. A superficie total é de 2´3 km². Desde o principio do século XX está deshabitada e hoxe en día é de propiedade privada.

Historia
--------

Historicamente a illa estaba habitada e controlada polo xefe de Taiarapu, a península ao sueste de Tahití. Utilizábase como punto intermedio de comercio entre Tahití e as illas Tuamotu, que proporcionavan perlas e nácara. Ao atoparse inmediatamente ao leste de Tahití, foi un punto de paso dos navegantes europeos desde América ata Tahití. O primeiro europeo en visitala foi o inglés Samuel Wallis en 1767. Chamouna *Osnaburg Island* en honra a segundo fillo do rei Xurxo III, Frederick Augustus abispo de Osnabruck en Hanover, Alemaña. O ano seguinte chegou o francés Louis Antoine de Bougainville que chamou á illa *Le Boudoir*. Non está claro o propósito deste nome xa que naquela época era a cámara íntima do ama de casa. Ao pico volcánico chamouno Boudeuse, nome do seu barco. Tamén foi avistado polo navegante español Domingo de Barnechea o 6 de novembro de 1772 no buque Aguila. Chamou a esta illa San Cristóbal.

Nesta época, o século XVIII, a illa contaba cuns 1.500 habitantes, que foron deportados polos piratas de Anaa en 1806. No século XIX utilizouse como colonia penal e despois quedou deshabitada. En 1986 sufriu un forte terremoto.

Ligazóns externas
-----------------

* Mehetia in Smithsonian Institution Global Volcanism Program database Arquivado 23 de xaneiro de 2020 en Wayback Machine.
* Mehetia

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1340711
* EBID: ID
* GEC: 0511371
* GeoNames: 4034198
* VOGRIPA: 1945

 |
*Para a ópera de Richard Wagner, véxase Die Meistersinger von Nürnberg*.
Hans Sachs, retrato en xilografía atribuído a Hans Brosamer e a Michael Ostendorfer, foi un destacado mestre cantor.
Os **mestres cantores** (do alemán **Meistersänger** ou **Meistersinger**) foron certos músicos e poetas alemáns, principalmente pertencentes aos gremios de artesáns e comerciantes de clase media que prosperaron entre os séculos XIV e XVI. Continuaron as tradicións dos Minnesänger pertencentes á nobreza.

Estes gremios afeccionados xurdiron nas grandes cidades de Alemaña e distribuíronse por todo o país até o punto de que a maioría dos pobos tiña un. A súa principal actividade eran os concursos de canto que efectuaban mensualmente. 

Cada gremio estaba organizado de modo xerárquico, desde o aprendiz (en alemán *Schüler*) e os *Schulfreunde* (que estaban pouco familiarizados coas regras da composición), pasando polos oficiais cantores (*Sänger*) e poetas (*Dichter*), até os *Meister*, que eran os que creaban as novas melodías. 

Por mor das súas aspiracións educativas de arduo fomento da moralidade e as crenzas relixiosas, volvéronse un instrumento na proclama da mensaxe protestante durante a Reforma Protestante, aínda que a súa música non alcanzou a reputación de "distinguida". Aínda que o movemento dos mestres cantores desempeñou un papel importante na vida dos alemáns da clase media, tivo finalmente pouco valor literario e musical, dada a arbitrariedade das regras e a rixidez mecánica dos requisitos para a composición. 

A forma poética que utilizaban coñécese tecnicamente como un *Bar* ou *Gesetz*, a melodía como *Ton* ou *Weis*. Todas as súas cancións interpretábanse sen acompañamento.

O mestre cantor máis famoso foi Hans Sachs (1494–1576), que dedicou a súa arte exclusivamente á causa luterana despois de 1530.

Na ópera *Die Meistersinger von Nürnberg* de Richard Wagner reflíctese fielmente o modo de vida deste colectivo.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* "Maestros cantores" *Enciclopedia Encarta Online*. 2008. Microsoft *(en castelán)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q1057436
* BRE: 2201367
* EBID: ID
* GND: 4074704-9

 |
***Metacritic*** é un sitio web que recompila críticas de discos de música, xogos, filmes, programas de televisión, DVD e libros. En cada avaliación para un produto asígnaselle unha cualificación numérica, e a continuación obtense unha media. Un extracto de cada unha das probas inclúese xunto cunha ligazón para a fonte. Para levar a cabo a recomendación da crítica, empréganse tres códigos de cor: verde, amarelo e vermello. Isto dá unha idea xeral da avaliación do produto entre os críticos e, en menor medida, o público.

A puntuación dos resultados ás veces varían dramaticamente, dependendo do que a avaliación é marcada. Por exemplo, Rotten Tomatoes dá unha clasificación xeral desfavorable para Kenneth Branagh na versión cinematográfica de *As You Like It* citando a maioría dos críticos británicos, que, ó parecer, teñen rexeitou firmemente o filme Branagh de Shakespeare.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Páxina de Metacritic *(en inglés)*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q150248
* OCLC: 911795326

 |
Pianista negro impartindo clases de piano a unha rapariga branca
A **música negra** ou **música afroamericana** é un termo dado a unha serie de xéneros musicais con orixe ou influencias na cultura dos afroamericanos, que dende hai moito tempo constituían unha minoría étnica da poboación estadounidense.

Historia
--------

Algúns dos seus antepasados ao principio foron traídos a Norteamérica para traballar como escravos, traendo con eles cancións tipicamente polirrítmicas de centos de grupos étnicos a través de África occidental e África subsahariana. Nos Estados Unidos, ao se fusionaronen as culturas, múltiples tradicións culturais entraron en contacto coa polca, o valse e outras músicas europeas. Máis tarde houbo considerábeis períodos da innovación e de cambio. Os xéneros afroamericanos foron moi influentes en agrupacións socio-económicas e internacionalmente. A música afroamericana e todos os aspectos da cultura afroamericana son celebrados durante o *Mes da Historia do Negro* durante o mes de febreiro de cada ano nos Estados Unidos.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Compilación de música sacra afroamericana. Tirada do arquivo do Estado de Florida. *(en inglés)*
* Fitos da música negra. *(en inglés)*
Elvis Presley, artista icona do *rock and roll*.
A **música popular** comprende un conxunto de xéneros musicais que resultan atractivos para o gran público e que xeralmente son distribuídos a grandes audiencias a través da industria da música. Isto está en contraste tanto coa música culta como coa música tradicional, as cales normalmente se difunden por vía académica ou por vía oral a audiencias máis minoritarias.

Fronte a música tradicional ou folclórica, a música popular non se identifica coas nacións ou etnias específicas senón que ten un carácter internacional. Entre os xéneros máis representativos da música popular do noso tempo pódense destacar o pop, o rock ou a dance, entre outras.

Outras denominacións que recibe ás veces a música popular son "música lixeira" ou "música pop", aínda que non son moi axeitadas ó ter xa outros significados máis restritivos. Por outro lado, "música popular" emprágse en ocasións historicamente para referirse ó que actualmente coñecemos como música folclórica ou tradicional, un uso que aínda pervive nalgúns contextos.

Notas
-----

1. ↑  Arnold, Denis (1983). The New Oxford Companion Music, Volume 1: A-J. Oxford University Press. p. 111. ISBN 0-19-311316-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q373342
* BNCF: 2187
* EBID: ID
* JSTOR: popular-songs
* LCCN: sh85088865
* MAG: 114611597
* NDL: 00565366
* NKC: fd992599
* PSH: 11877

 |


---

|  |  |
| --- | --- |
| Este artigo tan só é un bosquexo |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
**Nana Alexandria** (xeorxiano: ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია, *Nana Giorgis asuli Aleksandria*), nada en Poti (RSS de Xeorxia, URSS) o 13 de outubro de 1949, é unha xadrecista xeorxiana. Amais de ser tres veces vencedora do Campionato Soviético Feminino de Xadrez, competiu en dúas ocasións no Mundial Feminino de Xadrez.

Traxectoria
-----------

Akhmilovskaya, Gaprindashvili, e Alexandria na Olimpíada de Xadrez de Dubai 1986
Alexandria foi campioa feminina da URSS en 1966, 1968 (compartido) e 1969. Competiu no Mundial Feminino de Xadrez en 1975 e 1981. En 1975 perdeu ante Nona Gaprindashvili (+3 =1 −8) e en 1981 empatou con Maia Chiburdanidze (+4 =8 −4), quen retivo o título de campioa. Alexandria xogou co equipo nacional soviético nas Olimpíadas Femininas de Xadrez de Lublin 1969, Medellín 1974, Buenos Aires 1978, A Valeta 1980, Lucerna 1982 e Dubai 1986. Xunto con outras xogadoras contribuíu á hexemonía da URSS nas Olimpíadas Femininas de Xadrez da década de 1980.

A FIDE outorgoulle o título de Mestra Internacional Feminina en 1966 e o de Gran Mestra Feminina en 1976. En 1995 recibiu o título de Árbitra Internacional. Foi a presidenta da comisión feminina da FIDE entre 1986 e 2001.

Vida persoal
------------

É a nai do político xeorxiano Giga Bokeria.

En 2021 Alexandria apareceu no documental *Glory to the Queen* xunto con Nona Gaprindashvili, Maia Chiburdanidze e Nana Ioseliani.

Notas
-----

1. ↑  "Women's Chess Olympiads - Nana Alexandria". *OlimpBase* (en inglés). Consultado o 24 de febreiro de 2023.
2. ↑  "Recommendations and Assessments from European Perliament". *Georgian Journal* (en inglés). 24 de novembro de 2011. Consultado o 24 de febreiro de 2023.
3. ↑  "Glory to the Queen (2020)". *IMDb* (en inglés). Consultado o 24 de febreiro de 2023.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Nana Alexandria – a Pillar of Women's Chess (*en inglés*)

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q253961
* WorldCat
* VIAF: 283952563
* BRE: 1811144
* ISNI: 0000 0003 9037 1966
* NTA: 121280802
* 365chess: Nana\_Alexandria
* ChessGames.com: 25216
* ChessTempo: 5150
* FIDE: 13600230

 |
**Alfredo Fernández**, coñecido como **Nan de Allariz**, nado en Xinzo de Limia o 13 de maio de 1875 e finado en Madrid a finais de maio de 1927, foi un escritor galego.

Traxectoria
-----------

Emigrou á Arxentina onde se dedicou ao comercio. Foi colaborador de *El Eco de Galicia* destacando como poeta e dramaturgo. Regresou a España, concluíu os estudos de Bacharelato e iniciou a carreira de Dereito. Logo de facer un periplo por varias capitais americanas como actor e autor teatral, chegou a Cuba en 1904.

Na Habana foi nomeado secretario da sección de propaganda do Centro Gallego e secretario da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega. Foi director da Compañía de Esperanza Iris nos seus primeiros tempos e administrador do Teatro Nacional da Habana, dependente do Centro Galego. En 1914 fundou na Habana o periódico *O Tío Marcos*. Ademais do seu labor xornalístico, foi propietario das fábricas de tabaco La Flor de Lis e Galatea.

Destacou tamén como compositor musical de zarzuelas, pezas costumistas e operetas, como *Sangre vienesa*. Foi autor da zarzuela *O zoqueiro de Vilaboa: boceto de zarzuela gallega n´un acto e tres cuadros*.

Abandonou Cuba arredor de 1920 e regresou a España, instalándose en Madrid e traballando nun teatro. Alí morreu en maio de 1927.

Obra
----

* *Recordos de un vello gaiteiro. Monólogo en verso gallego*, 1904 (teatro)
* *O zoqueiro de Vilaboa. Boceto de zarzuela gallega n´un acto e tres cuadros* con música do autor, 1907 (zarzuela)
* *Fume de palla*, 1909 (poesías)
* *A golpe de hacha*, 1913 (poemario en castelán)
* *Del salón al sotabanco*, 1920 (narrativa en castelán)

Notas
-----

1. ↑  "Murió Nan de Allariz" in *El Orzán*, 28-5-1927, p. 3.

Véxase tamén
------------

### Bibliografía

* Centro Ramón Piñeiro, ed. (2003). *Narradores ocasionais do século XIX (Relato breve)* (PDF). Santiago de Compostela. pp. 75–81. ISBN 84-453-3736-X. Consultado o 6 de novembro de 2013.

### Ligazóns externas

* "Nan de Allariz". *Álbum da Emigración* do Consello da Cultura Galega.
* Un relato do libro *Del salón al sotabanco*

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q12393829
* WorldCat
* VIAF: 87140955
* BNE: XX1376628
* ISNI: 0000 0000 5983 6516

 |
Metrónomo de corda
O **metrónomo** é un instrumento que dá un sinal auditivo ou visual permanente para indicar un *tempo*, o que nos permite interpretar unha peza musical. Úsase sobre todo para o estudo das partituras para a posta en marcha dunha interpretación ou a busca da minutaxe dunha obra musical.

Historia
--------

Partindo do principio que un metro de fío cun peso balancéase á velocidade de 1 segundo, por movementos *isócronos* (que non teñen a mesma amplitude, pero si a mesma duración) e tras observar que as oscilacións son proporcionais á altura do fío, Étienne Loulié (1637-1702) inventa o primeiro metrónomo graduado, dunha altura de 2 metros e pulsación ou latexo mudo.

Inventado en Ámsterdam en 1812 polo reloxeiro holandés Dietrich Nikolaus Winkel (~1780-1826), o metrónomo tradicional de pulsación audible foi patentado en 1816 polo alemán Johann Nepomuk Maelzel.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q156424
* AAT: 300266577
* BNF: 14427656s
* BRE: 2209552
* EBID: ID
* GND: 4169750-9
* JSTOR: metronomes
* MAG: 100533687

 |
**Paulino Souto Sánchez**, nado en Betanzos e finado na Coruña o 17 de outubro de 1892, foi un avogado e político galego.

Traxectoria
-----------

Estudou Dereito. Foi letrado na Audiencia da Coruña onde abriu un bufete. Afiliado ao Partido Moderado, foi gobernador civil da provincia da Coruña en 1864 e novamente en 1866. Na Restauración militou no Partido Conservador, do que foi líder na provincia da Coruña. Foi elixido presidente da deputación da Coruña o 16 de xaneiro de 1875. Foi elixido deputado polo distrito de Betanzos nas eleccións de 1876 e volveu ser elixido deputado polo mesmo distrito en 1879, 1884 e 1891.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Predecesor:**Benito Maristany** |  **Presidente da deputación da Coruña** 1875 - 1880 | Sucesor:**Fernando Rubine Firpo** |

Notas
-----

1. ↑  *Las Mariñas*, 23-10-1892, p. 1.

Véxase tamén
------------

### Ligazóns externas

* Presidentes da deputación da Coruña

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q20534926
* Arquivo Histórico de Deputados (1810-1977): 111310

 |