C. P. da Lama.
**Centro penitenciario**, **cárcere**, **prisión** ou **presidio** é un lugar de internamento para os presos ou prisioneiros que a través do sistema xurídico están sentenciados a unha pena de privación de liberdade, temporal ou permanente. A diferenza cun campo de reagrupamento, campo de internamento, campo de prisioneiros, campo de retención, campo de concentración ou campo de exterminio é que conta con construcións pechadas comúns (calabozos, barracóns), e nestes obríganse ademais normalmente a realizar traballos forzados.

Prisións en Galicia
-------------------

CIS Carmen Avendaño Otero
Actualmente en Galicia existen cinco centros penitenciarios que funcionan como tal: o CP da Lama, o CP de Bonxe (Outeiro de Rei), CP de Monterroso, o CP do Pereiro de Aguiar (Pereiro de Aguiar), e o CP de Teixeiro (Curtis). Amais, existen dous centros de inserción social: o CSI da Coruña, que leva o nome de Carmela Arias y Díaz de Rábago, e o CIS de Vigo, que leva o nome de Carmen Avendaño.

Antigo cárcere de San Simón
Antigamente era frecuente que cada vila tivese un pequeno cárcere, e en tempos de guerra habilitábanse outros lugares como prisións. Cárceres galegos de sona foron o da Illa de San Simón, o Castelo de San Antón (actual Museo Arqueolóxico e Histórico da Coruña), a prisión de Vigo (actual Museo de Arte Contemporánea de Vigo), ou o cárcere da Parda (Pontevedra).

Outras prisións coñecidas
-------------------------

* Prisión de Herrera de la Mancha
* Cárcere de Alcalá-Meco
* Cárcere Modelo de Carabanchel
* Cárcere Modelo de Madrid
* Campo de refuxiados da praia de Argelès-sur-Mer (Francia), para exiliados republicanos españois trala Guerra Civil Española
* Presidio de Abu Ghraib (EUA-Iraq)
* prisión de Guantánamo (EUA-Cuba)
* prisión de Trelew (Patagonia), onde tivo lugar o Masacre de Trelew en 1972
* prisión de Stanford, onde tivo lugar o experimento da prisión de Stanford
* campo de Masacre de Katyń, onde o masacre de Katyń
* Forte de San Cristovo (Pamplona), onde tivo lugar unha evasión en 1938
* a Bastilla (París)
* a Torre de Londres (Inglaterra)
* Monte Pelée ou Giaros, illas-cárcere
* Alcatraz, San Francisco (EUA)
* Kilmainham Gaol (Irlanda)
* Centros clandestinos de detención na ditadura arxentina
* gulag

As prisións na cultura
----------------------

En ocasións, os centros penitenciarios forman parte da ambientación de obras literarias ou cinematográficas, ben de forma secundaria, ou ben como eixo central. Así, películas como *Cela 211*, *A grande evasión* ou *The Rock*, e series como *Prison Break* ou *La fuga* céntranse en prisións. Aparece reflectida de forma transversal no libro *O lapis do carpinteiro*.

Algúns autores de sona teñen parte da súa obra relacionado co mundo das prisións. Así, Celso Emilio Ferreiro compuxo no cárcere a obra *Longa noite de pedra*, ao igual que fixera o Marqués de Sade coa obra *Les Cent Vingt Journées de Sodome*. O poeta andaluz Miguel Hernández finou na prisión de Alacant en 1942. Tamén tivo unha longa estancia en prisión o político surafricano Nelson Mandela.

Concepción Arenal coñeceu de primeira man o mundo das prisións, e falou da importancia da pedagoxía para evitar a conflitividade. Xerardo Díaz Fernández tratou sobre as prisións durante o Franquismo.

O Dilema do Prisioneiro é un problema filosófico formulado a partir dunha teórica fuga ou estancia en prisión.

Notas
-----

1. ↑  Museo Arqueolóxico e Histórico Castelo de San Antón en Proxecto ARGA.
2. ↑  Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO) en Proxecto ARGA.

Véxase tamén
------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons ten máis contidos multimedia na categoría:  ***Centro penitenciario Modificar a ligazón no Wikidata*** |

### Outros artigos

* Campo de concentración

### Ligazóns externas

* Establecimientos penitenciarios Ministerio do Interior de España *(en castelán)*.

|  |  |
| --- | --- |
| Control de autoridades | 
* Wd: Q40357
* AAT: 300169222
* BNCF: 2357
* BNE: XX4355124
* BNF: 13318425p
* EBID: ID
* GEC: 0134389
* GiantBomb: 3035-420
* GND: 4071628-4
* HDS: 009636
* JSTOR: prisons
* LCCN: sh2002006523
* MAG: 2780656516
* NDL: 00565362
* NKC: ph127394
* PSH: 9007

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Identificadores | 
* MeSH: D011330
* MeSH: I01.880.604.501.500
* UMLS: C0033168

 |